comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mirabili: basilice tradit custodi. Qui ob suꝑne
grẽ quod cõtigerat gaudiũ: lummnaria quecumq per
ecclam̃ uidebantur ardere mandat extingui: lumuẽq
duunt᷑ hoc dato rursus accendi. Huius uero partem
otgardis qued femma de pago castricio. gradiẽ¬
di carens officio: pristino gaudet cũ incolumi¬
tatis dono. Ut que plaustro deuchente fuerat adductã
propriis postinod̃ pedib remeare ualeret ad propria.
Preterea mulier qued secum pariulã sex annoꝵ fere
defert filiã noĩe uulflĩdẽ que dum quad die cũ coeuis
luderet: ab aliqua transeunte forte muliere percussa
fuerat in capite. quo ictulesa: ita ut eius retro reflexũ
inherere ceruici uideretur occipiũ. nec inaliã caput¬
reclinare partẽ ualeret. Cibi uero mllã insi liquid sumẽ
posset sustentacionẽ. que in tegrum sub tali ferme la¬
bore duxerat ann curriculum. Quã mater affectu di¬

Expanded text:
tem mirabili basilicae tradit custodi: qui ob supernae tem mirabili basilicae tradit custodi: qui ob supernae gratiae quod contigerat gaudium, luminaria quaecunque per ecclesiam videbantur ardere mandat exstingui, lumineque divinitus hoc dato rursus accendi: hujus vero partem . Rotgardus  ms., Totgardis quaedam femina de pago Castricio, gradiendi carens officio, pristinae gaudet cum incolumitatis dono: ut quae plaustro devehente fuerat adducta, propriis postmodum pedibus remeare valeret ad sua. Praeterea mulier quaedam secum parvulam sex annorum fere defert filiam, nomine Vulfidem: quae dum quadam die cum coaevis luderet, ab aliqua transeunte forte muliere percussa fuerat in capite. Quo ictu laesa, ita ut ejus retro reflexum inhaerere cervi videretur occipitium, nec in aliam caputreclinare partem valeret; cibi vero nullam, nisi liquidam sumere posset sustentationem, quae integrum sub tali ferme labore duxerat anni curriculum. Quam mater affectu di
Abbreviated transcription (Latin):
potit᷑ illuminacionis dono. Item que d mulier: eodem
auimo: patris huius prssimo perfruit suffragio. Qͥs
gerbertus paralisis est absolucione saluatus. Quid
sq a lius emss muneris exultat hic largitate ꝑfuctꝰ
Tumqz certatim quiq studio pie deuocionie obiña
studerentocurrere. an nõ mͦ bemigni cordis intẽ¬
tionẽ. quĩẽciã rerum tẽporaliũ exlubicionẽ prout cuq
facultas suppetebat afferrent; Mulier qued̃ pauꝑ¬
cula de ciuitate properans in occursũ: manu cereum
ferebat. qui accensus nũꝙͣ. Mirabile dictu subito ce¬
litus nutu diumo. cereus gerentis est illuminatus.
Ipsumq dũ per totam defert illa uiani. dei cõfitendo
miraculum: nequaꝙ̃ superii luminis amittit ille be¬
neficiũ. donec mirifia pignera prĩs instacionis prop̃e
perferent᷑ domũ: hicqz a pontifice solemma celebrarẽ¬
tur inissarum. Tuc femima cereum lumĩe flagrã¬

Expanded text:
potitur illuminationis dono. Item, quaedam mulier eodem potitur illuminationis dono. Item, quaedam mulier eodem animo, Patris hujus piissimo perfruitur suffragio. Quidam Gerbertus, paralysis est a dissolutione sanatus. Quidam quoque alius ejusdem muneris exsultat hic largitate perfunctus. Cumque certatim quique, studio piae devotionis obviam studerent occurrere, ac non modo benigni cordis intentionem, quin etiam rerum temporalium exhibitionem, prout cuique facultas suppetebat, afferrent: mulier quaedam paupercula, de civitate properans in occursum, manu cereum ferebat, qui accensus nunquam fuerat. Mirabile dictu, subito coelitus nutu divino cereus in manu gerentis est illuminatus: illumque dum per totam defert illa viam, Dei confitendo miraculum, nequaquam superni luminis amittit ille beneficium, donec mirifici pignora patris in stationis propriae perferrentur domum, hicque a pontifice solemnia celebrarentur missarum. Tunc femina cereum lumine flagran
Abbreviated transcription (Latin):
interea beatissimus. filiorum deuotiomi preclaris fauẽs
mitib: addit adhuc diuimis plebẽ suã mustiplitit ex¬
hilare mirabilibus. Et enim dũ clerus cũ sacer dotib.
psalmmis hymins et canticis intonant spiritalib. populꝰ
eciã iubilacionis immense rebait uocibz. ut mirabilem
deũ in sanctis suis: iocundiorib adhuc preconarẽtur
aminis pristmã multitudo languẽtiũ sospitatẽ mani¬
feste conspicitur recuperare. leuatis pluribz uaria peste
corporibus.Ldeoz per singula pene momenta; celes¬
tia pandebantur miracula: Ut ad hec locoꝵ uel tempoꝵ
uix enumeranda censeri ualerent in tristicia
uric igitur osanna quedã mulier cũ admiracõe
gandentiũ: celeri meruit prosperitate recipere
uisum. Et post pusillũ claudus quid felici nunere cõ¬
sẽquit᷑ gressum. Deodata que d̃: patefactis auriũ ianuis.
adipiscit᷑ audicũ. Quidẽ nomĩe tento; Desiderabili

Expanded text:
interea beatissimus filiorum devotioni praeclaris favens interea beatissimus filiorum devotioni praeclaris favens nutibus, addit adhuc divinis plebem suam multipliciter exhilarare mirabilibus. Etenim dum clerus cum sacerdotibus, psalmis, hymnis, et canticis intonant spiritualibus, populus etiam jubilationis immensae reboat vocibus, ut mirabilem Deum in sanctis suis jucundioanimis, pristinam multitudo languentium sospitatem manifeste conspicitur recuperare, levatis pluribus varia peste corporibus: adeoque per singula pene momenta, coelestia pandebantur miracula, ut ad haec locorum vel temporum vix enumeranda censeri valerent interstitia. Tunc igitur Hosanna quaedam mulier, cum admiratione gaudentium, celeri meruit prosperitate recipere visum. Et post pusillum claudus quidam felici munere consequitur gressum. Deodata quaedam, patefactis aurium januis, adipiscitur auditum. Quidam, nomine Teuto, desiderabili
Abbreviated transcription (Latin):
suigultusq formare pro canticis. Concurrenciũ quaq
nia stipacio plebium: sacri muneris gerulum deoscu-¬
sari cupientiũ loculum. importuntate uulida: uehenciũ
cepit figẽ gressum. Mirorum si quid̃ que gerebant᷑ pet¬
cre brescebãt opiio. certatimq tam sani ꝙͣ diuersis ca¬
lamitatibz attriti peoperare studebant cupientes intueri
magnalia. que dñs oñpotẽe in sancti sui clarificatõe
multiplicare proposuerat. Pro magno sibi quisq dãp¬
no reputabat. ĩmo delictũ deputabat nõ modo si nõ proce¬
deret. uerum si postremus accederet.A pproperantes
autẽ cuies obuiã. dum grata de ferri cernũt numera: tre
se prosternentes; solide osculantur terga. Suscipientesq
ubi contemplant᷑ loculum. preciose duini diadematis
gemme bruuilum: multas inter exuma gaudia lac̾mas
fundunt. obsecrantes ne amplius eiussͥ prĩs affici cẽseãt᷑
absencia: qum perpetua mereant gratusari pñcia. Pater

Expanded text:
singultusque formare pro canticis. Concurrentium quoque singultusque formare pro canticis. Concurrentium quoque nimia stipatio plebium, sacri muneris gerulum deosculari gestientium loculum, importunitate valida vehentium coepit figere gressum. Mirorum siquidem, quae gerebantur, percrebrescebat opinio: certatimque tam sani, quam diversis calamitatibus attriti, properare studebant, cupientes intueri magnalia quae Dominus omnipotens in sancti sui clarificatione multiplicare proposuerat. Pro magno namque sibi damno sibi quisque reputabat, imo delictum deputabat, non modo si non procederet, verum si postremus accederet. Approperantes autem cives obviam, dum grata deferri cernunt munera, terrae se prosternentes soli deosculantur terga. Suspicientesque, ubi contemplantur loculum pretiosae divini diadematis gemmae bajulum, multas inter eximia gaudia lacrymas fundunt: obsecrantes ne amplius ejusdem Patris affici censeantur absentia; quin perpetua mereantur gratulari praesentia. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
quedlĩmaniũ potita sanitate succedit. Duplicant
ergo triplicãtq comitancia gr̃arum actiones a gnima.
Tremefacti proxuni quiq mirabiliũ magnitudine. tãtisi
a tante deliberant se cedere sc̃titatis sublimitate. Nec uox
reciproca laudanciũ defecerat abore. Dum puer quid grmol¬
dus nomñe. dui lumine prinat᷑: os quoqz miserabilit a
rectitudimo loco distortus. iniusaq difornitate tupat᷑
apparentib obiuam delatus pristinũquẽ dudu amiserat
est uisum consecutus. et in propeiã sanctissumm prĩs huiꝰ
opitulacione mirabilit᷑ est effigiem restitutus. Intiecto
uelut unius hore spacio; puer alius a cõtractiõe corporis
eisd̃ patro m suffragiis feliciter est erectus. Cohore
icr̃ĩ deuota melodis dainitica nequaꝙͣ sufficiens reboare
carmina maxino cordis affectu ꝑmota. int̾ laudiũ uoces.
eliciente gandio lacrinus ora rigare profusis. et suspiria

Expanded text:
quaedam manuum potita sanitate succedit. Duplicant quaedam manuum potita sanitate succedit. Duplicant ergo, triplicantque comitantia gratiarum actiones agmina. Tremefacti proximi quique mirabilium magnitudine, tantisper a tanta deliberant secedere sanctitatis sublimitate. Nec vox reciproca laudantium defecerat ab ore, dum puer quidam, Grimoldus nomine, diu lumine privatus, os quoque miserabiliter a rectitudinis loco distortus, invisaque deformitate turbatus, a parentibus obviam delatus, pristinum quem dudum amiserat visum est consecutus, et in propriam sanctissimi Patris hujus opitulatione mirabiliter est effigiem restitutus. Interjecto velut unius horae spatio, puer alius a contractione corporis ejusdem patroni suffragiis feliciter est erectus. Cohors igitur devota melodiis Davidica nequaquam sufficiens reboare carmina, maximo cordis affectu permota, inter laudum voces, eliciente gaudio lacrymis ora rigare profusis, et suspiria,
Abbreviated transcription (Latin):
misteriorũ rite celebratis: mimimẽtis cũ laudib uiga sc̃a¬
dit montis. comitantib undiq secus populoꝵ stipatꝰ catuis
Hicuibi pro populi. delictis. et ire mitigatiõe celestis ad dñm
fudisset oronẽ paululumq processissẽt: ad huc clarificare
xpũs nurificate atqz glortficare disponẽs hunc beatissimũ
prem̃ nr̃m in terris: quẽ magnificare cũ angelis elegerat
in celis. quanti sit apud semeriti: concutrenti propalare
Decerint multitudini
CCedit itaqz mulier ceca nomuẽ doda: manu sibi
perat. uisum sibi restitui coram omnbus impetrat. Quõd
presul audiens: ynmũ laudis dei cũ populo: magno reple
tus concelebrat gaudio. A ecdum fimerant odas: exulta¬
cione celum replentes: et ecce frustratus quid multis gres¬
su diebus: cum integra procedit incolumitate letabundus
Cransiere cum laudibz inde paulisper: et mulier

Expanded text:
mysteriorum rite celebratis, imminentis juga cum laudibus scanmysteriorum rite celebratis, imminentis juga cum laudibus scandit montis, comitantibus undique secus populorum stipatus catervis. Hic ubi pro populi delictis, et ira mitigationis coelestis ad Dominum fudisset orationem, paululumque processissent, adhuc clarificare Christus, mirificare, atque glorificare disponens hunc beatissimum Patrem nostrum in terris, quem magnificare cum angelis elegerat in coelis, quanti sit apud se meriti concurrenti propalare decernit multitudini. LXXVIII. Accedit itaque mulier caeca, nomine Doda, manu sibi ox ut cominus approperaret, visum sibi restitui coram omnibus impetrat. Quod praesul audiens, hymnum laudis Dei cum populo, magno repletus gaudio, concelebrat. Necdum finierant odas exsultatione coelum replentes, et ecce frustratus quidam multis gressu diebus cum integra procedit incolumitate laetabundus. LXXIX. Transiere cum laudibus inde paulisper: et mulier
Abbreviated transcription (Latin):
uens admodum siccitas. subito se tantus effudit ym¬
ber. ut tocius huius superficiẽ terre: uideretur uberati
irrigasse. In crastum uero dum sacra referre promouẽt
munera. cuncta clara. cinicta iocunda. cucta niũdane
speciei redduntur amena. Prosperoq progressu cõfluẽ¬
tib undiq populis ad uicum deuenĩt caliniciatum
In quo nõ nuilla pater hic exunus ad huc car ne septue.
uirtutum dioscit᷑ exhibuisse magnalia. hic mẽbra
ueneranda in eccla deponentes eius nomimne dedicata:
noctis quiete fessa leuauit corpora. Post requiei subsi¬
diũ. iã trãssolie illustrante inbare uoces undiq deũ
benedicẽciũ cõcrepant atq laudanciũ. qeis pastorẽ
pa troiĩac protectorem redderet corporalit propum quẽ
semꝑapud diumã clemẽciã int̾cessorẽ. et assiduũ se hẽre
cõfidant aduocatũ. Piefatus int̾ea presul celestiũ sacuiẽtis

Expanded text:
vens admodum siccitas, subito se tantus effudit imvens admodum siccitas, subito se tantus effudit imber, ut totius hujus superficiem terrae videretur ubertim irrigasse. In crastinum vero dum sacra referre promovent munera, cuncta clara, cuncta jucunda, cuncta mundanae speciei redduntur amoena; prosperoque progressu confluentibus undique populis, ad vicum deveniunt Calmiciacum, in quo nonnulla Pater hic eximius adhuc carne septus virtutum dignoscitur exhibuisse magnalia. Hic membra veneranda in ecclesia deponentes ejus nomine dedicata, noctis quiete fessa levant corpora. Post requiei subsidium, jam terras solis illustrante jubare, voces undique Deum benedicentium concrepant atque laudantium, quod eis pastorem, patronum, ac protectorem redderet corporaliter proprium, quem semper apud divinam clementiam intercessorem, et assiduum se habere confidant advocatum. Praefatus interea praesul, coelestium sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
infestacionẽ paganorũ. ad uillam ipĩs iã supra ta¬
uatã nonĩe sparnacũ: quia ciuitas remoꝵ tũc temꝑis
in ambitu sui murum. Cuis obtentu: tocius tũc pagi
ad quẽ delatũ nunus hoc habet᷑ amantissimũ: prouisa
probatur salus a peruasione barbaroꝵ uel incur su pre¬
doñi. Post hunicinari demq pontificis obitũ desidera¬
bilie hie sacroꝵ thesaurus membroꝵ⁊ ad oebacensẽ per¬
ducitur monasterium. hic quoq beatissum huius pat̾iu
uri suffragns onnuis cõmoditas acris ciecumquaq de¬
gentibus attribuitut incolie. cũ. Iusolita fertilitate telluris
Ost decessum uero sepedicti presulis hincmnari:
cum pontificatus subisset honorẽ folco. sui p̃mo
presulatus anno. referre decreuit alma beatissum luir
nr̃i patris ossa. Quod ubi aggredit᷑. peruemente iã
eo cum coepĩs et cleriplurimis ad locum ubi piginis ẜua¬
batur preciosum; cũ esset magna celi serenitas: sed fer¬

Expanded text:
infestationem paga norum, ad villam ipsius jam supra tainfestationem paga norum, ad villam ipsius jam supra taxatam, nomine Sparnacum, quia civitas Rhemorum tunc temin ambitu sui murum. Cujus obtentu totius tunc pagi ad quem delatum munus hoc habetur amantissimum, provisa probatur salus a persuasione barbarorum, vel incursu praedonum. Post Hincmari denique pontificis obitum , desiderabilis hic sacrorum thesaurus membrorum, ad Orbacense perducitur monasterium. Hic quoque beatissimi hujus patroni nostri suffragiis omnis commoditas aeris circumquaque degentibus attribuitur incolis, cum insolita fertilitate telluris. Post decessum vero saepedicti praesulis Hincmari cum pontificatus subiisset honorem Fulco, sui primo praesulatus anno referre decrevit alma beatissimi hujus nostri Patris ossa  an. 883. Quod ubi aggreditur, perveniente jam eo, cum coepiscopis et cleris plurimis ad locum ubi pignus servabatur pretiosum, cum esset magna coeli serenitas, sed fer
Abbreviated transcription (Latin):
amnios. Splendida lux nras de seruit tenebras. Idus
prenua digna capit. ¶emluncmatus p̃nus lue sede
sacerdos. Post triguita: loco constitit et nuncio. Qui
sertus Decimus sub hac radiante sucerna: Renugio
renuis numa cara dedit. Auie septenis quinis ac
mensib egit. Pastoris curam. hec recolenda patrans.
Octingenteno quinquagenoq secundo. Quo de est
amno uirgne natus homo. Tercius et lrarolus regni
componẽt actus: Octinib̾ primã cum daret atq die.
Ne t̃ centenos octauus tangeret ãnus; Hic iustꝰ dm̃
quo petit astra poli. Ter centũ fuerãt tres et dem qͥter
ani. Quo uite francos guegite lauit ouãs. Ipius is
precib celesti in sede locetur: Quẽ terris coluit uerus
amator amẽ
Aceidit autẽ postea pctõrum meritis exigẽtibus:
rege lraro lomanno. predicto domno huicmaro archiẽp̃p̃
satagente. transferretur uenera bile pignus corporis
huius sãcratissum prĩs et dõni nr̃i remign. propter

Expanded text:
annos, Splendida lux nostras deseruit tenebras. Idus annos, Splendida lux nostras deseruit tenebras. Idus praemia digna capit. Isdem Hincmarus primus hac sede sacerdos Post triginta, loco constitit et numero: Qui sextus decimus sub hac radiante lucerna Remigio, Remis munia chara dedit. Annis septenis, quinis ac mensibus egit Pastoris curam, haec recolenda patrans. Octingenteno quiquagenoque secundo Quo Deus est anno virgine natus homo: Tertius et Karolus regni componeret actus, Octimber primam cum daret atque diem, Ac ter centenus octavus tangeret annus Hic justus Domini quo petit astra poli. Ter centum fuerant, tres et deni quater anni, Quo vitae Francos gurgite lavit ovans. Ipsius is precibus coelesti in sede locetur, Quem terris coluit verus amator. Amen. Accidit autem postea, peccatorum meritis exigentibus, regnante, praedicto domino Hincmaro archiepiscopo satagente, transferretur venerabile pignus corporis hujus sacratissimi Patris et domini nostri Remigii, propter
Abbreviated transcription (Latin):
sentire. hac cas die. Duo qui d̃ homnmnes morbo cõtrti
In ipĩis autẽ qua corpore quiescit basilica: continua
fieri nõ omittunt᷑. insignia. Dum aduementes egroti
sauant᷑. peruiri demone peruadunt᷑. energunũ liberãt᷑
ne ẜuatur: in terra uiuere comprobat᷑. In loculo uero
ub̃i tune depositum corpus eius est: hn uersus a dño
huicinaro editi leguntur insculpti.
Ie famulus huicmat dm̃ sacra membra locauit:
Dulcis reuugn ductus amore pio. Qui prius ẽ
sanctus. muindo ꝙͣ matre creatus. Et magnus dictꝰ
celitus ore dei. Bis denos binosqz gerens felicit ãnos
Borte dei sumpsit pontifiˡ ͤ decus. Sexagnita simul
bis septe manserat annis: Istuis uebis honor presul
et orbis amor. Ditam definictis reddẽs quoq liuã cet̾
Egerat et uiuẽs pluria mira satis. Nã domuit fera
corda ammo puis ore profusus. Sicambre gentis. regia
sceptra sacrans. Non aginta quid̃ sex cũ cõpleuerat

Expanded text:
sentire. Hac eadem die duo quidam homines morbo contracti sentire. Hac eadem die duo quidam homines morbo contracti In ipsius autem qua corpore quiescit basilica, continua fieri non omittuntur insignia, dum advenientes aegroti sanantur, perjuri daemone pervaduntur, energumeni liberantur, ne servatur, in terra vivere comprobatur. In loculo vero ubi tunc depositum corpus ejus est, hi versus a domno Hincmaro editi, leguntur insculpti. Hic famulus Hincmar Domini sacra membra locavit. Dulcis Remigii, ductus amore pio. Qui prius est sanctus, mundo quam matre creatus, Et magnus dictus coelitus ore Dei. Bis denos, binosque gerens feliciter annos, Sorte Dei sumpsit pontificale decus, Sexaginta simul bis septem manserat annis Istius urbis honor, praesul, et orbis amor. Vitam defunctis, reddens quoque lumina caecis: Egerat et vivens plurima mira satis. Nam domuit fera corda animo pius, ore profusus, Sicambrae gentis, regia sceptra sacrans. Nonaginta quidem sex cum compleverat
Abbreviated transcription (Latin):
uius beatissum prĩs nr̃i uenerabile pignus. Son
huicinarus archiepũs ad huc ampliata ipiꝰ eccla
criptaqz opera maiore atqz pulcriore preparata. presẽtib
et annitentibz epĩs Dioceseos huius remenẜ transtulit:¬
integrũq illud cũ brandeo quo prius repertũ fuerat in¬
uolutũ in argẽteo locello transposuit. Sudariũ uero qd.
super caput ipiũs erat cum parte predicti brandei scri-¬
moso recondicũ eburneo. remis abinde reẜuat᷑ in eccla
beate dei gemtricis marie. Demqz dñ corpus ip̃i sa¬
cͣtissimũ de lapideo sarco fago in premisso transponit.
loculo. rado quid̃ suessiomice tũc eccle subdiaconis qͥ
cũ ep̃o suo rothado illuc aduenerat: adeo dolore dẽtiũ
ꝑ integrũ uexatus ãnũ et doloris imimetate ꝑditurus
metueret᷑ sensum. maxillã peste grauatã loco ubi sc̃tz
pignus iacuerat apposuit. et mox ab hac liber reddit᷑
egritudine. Doloc̃ẽ deicepe huiuscemodi meruit nõ

Expanded text:
ujus beatissimi Patris nostri venerabile pignus, domnus Hincmarus archiepiscopus, adhuc ampliata ipsius ecclesia, cryptaque opera majore atque pulchriore praeparata, praesentibus et annitentibus episcopis dioeceseos hujus Remensis, transtulitintegrumque illud cum brandeo, quo prius repertum fuerat involutum, in argenteo locello transposuit. Sudarium vero quod super caput ipsius erat, cum parte praedicti brandei, scriniolo reconditum eburneo, Remis abinde reservatur, in ecclesia beatae Dei genitricis Mariae. Denique cum corpus ipsius sacratissimum de lapideo sarcophago in praemisso transponitur loculo, Rado quidam Suessonicae tunc Ecclesiae subdiaconus, qui cum episcopo suo Rothado illuc advenerat, adeo dolore dentium per integrum vexatus annum, ut, doloris nimietate perditurus metueretur sensum, maxillam peste gravatam loco ubi sanctum pignus jacuerat, apposuit: et mox ab hac liber redditus aegritudine, dolorem deinceps hujuscemodi meruit non
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Modo parebit quomõdo uos sanctus remigis
adumabit. Didete quomõdo in aduitoriũ urm̃ ueĩt.
Noxqz inter hec uerba maxio clamore ingemuscẽs
mirabili turgore distentus intumuit. et expirans
crepuit medius. Qua uindicta: cõmouemi ᷑ ulcionẽ
Siuiuã pertimescẽ: crudeliter ecclasticã nõ tractare
fanusiã. et in deũ ac sc̃tõs eunt sũmopẽ cauere blapheĩa
ostris olum diebz quid uoarneruis pagi uorma¬
censis comes. res sancti renngn premissas in
uosago sitas muadẽs. hominib suis distribuerat.
Uemens autẽ beat᷑ remiguis ad herigariũ mogõtie
presulẽ: in somnns ei uisus est. precipiẽs ut iret ad
cõradũ regẽ: cõmonens eũ inbere sibi subiectis: qͣtui
diutterent terrã sue ditionis. Qui cõsurgẽs a sõ¬
no licet miratus de uisione; regi tamẽ omisit indica¬
re. Rursus post aliquot dies apparens ei sc̃ts remi¬
quis: redarguiseuin quare mandata nõ adimplesse

Expanded text:
dixit: Modo parebit qualiter vos sanctus Remigius dixit: Modo parebit qualiter vos sanctus Remigius adjuvabit. Videte quomodo in adjutorium vestrum venit. Moxque inter haec verba, maximo clamore ingemiscens, mirabili turgore distentus intumuit, et expirans crepuit medius. Qua vindicta commonemur ultionem divinam pertimescere, crudeliter ecclesiasticam non tractare familiam, et in Deum ac sanctos ejus summopere cavere blasphemiam. Nostris olim diebus quidam Warnerius pagi Vormacensis comes, res sancti Remigii praemissas, in Vosago sitas, invadens, hominibus suis distribuerat. Veniens autem B. Remigius ad Herigarium Moguntiae praesulem, in somnis ei visus est, praecipiens ut iret ad Conradum regem, commonens eum jubere sibi subjectis quatenus dimitterent terram suae ditionis. Qui consurgens a somno, licet miratus de visione, regi tamen omisit indicare. Rursus post aliquot dies apparens ei S. Remigius redarguit eum, quare mandata non adimplesset
Abbreviated transcription (Latin):
santes ammalia queqz uxta genus suũ magno sõi¬
tu perstrependo ita ceperunt rosẽtum uersus fuge̾: ac
si multitũdo persequentiũ flagris uideretur insistere.
Quod cernẽtes fiscalini terrore perculsi. mortis ĩmi-¬
nẽ sibi pericula ueriti. tandẽqz correpti: cessarũt ab
afflictione pauperis sancti renngn. Sed quia secus
amẽ saram loco lutoso manebat: et in suis habita¬
culis a serpentib molestiã maguã sustinebat: acci¬
piens puluerẽ quẽ secũ ab ecc̃le pauimento coslectũ
detulerat. per habitacula sua respersit. ac postea ẜpẽs
in eis de locis nõ apparuit. Compertum quoq tradit᷑.
cuiteriis. coluber nũꝙͣ soleat inueniri. Sed et si dela¬
eccle mansum in uilla tenoilo: apũd ipius eccle
custõde imperaint pretio. Unde fanulos sancti reungn
erecit cum flagellis: conclamãtibr eis sctm̃ remugnum
sibi ferre subsidiũ. Quib ide bligarine cũ irrisiõe

Expanded text:
lantes, animalia quaeque, juxta genus suum, magno sonilantes, animalia quaeque, juxta genus suum, magno sonitu perstrependo, ita coeperunt Rosetum versus fugere, ac si multitudo persequentium flagris videretur insistere. Quod cernentes fiscalini, terrore perculsi, mortis imminere sibi pericula veriti, tandemque correpti, cessarunt ab afflictione pauperis S. Remigii. Sed quia secus amnem Saram  Serre  loco lutoso manebat, et in suis habitaculis a serpentibus molestiam magnam sustinebat, accipiens pulverem, quem secum ab ecclesiae pavimento collectum detulerat, per habitacula sua respersit; ac postea serpens in eisdem locis non apparuit. Compertum quoque traditurbus atriis, vel coemeteriis, coluber nunquam soleat inveniri: sed et si delaecclesiae mansum in villa Tenoilo, apud ipsius ecclesiae custodem impetravit pretio, unde famulos sancti Remigii ejecit cum flagellis, conclamantibus eis S. Remigium sibi ferre subsidium. Quibus idem Blitgarius cum irrisione
Abbreviated transcription (Latin):
cularios pauit. ad sepulchrũ sancti candelã posuit. et
eius auxiliũ contra suos oppressores expecnit. Puluerẽ
quoq de pamimẽto eccle colligens panmo colligauit. et
in prẽdeta benua pouẽs linthei de super ut supra corp᷑
mortui soset fieri composuit. et ãd propria remeare cep
Si qui uero de obuiantib eum interrogabãt quid in illõ
carro duceret: respondebat se sanctũ remigĩ ducẽ. Ii¬
rabantur autẽ omines in dictis et factis illiꝰ amentẽ
hunc esse ferentes. In pratum uero suũ peruemẽs. pas¬
tores mibi de roseto diuersi generis ammalia pascẽtes
niuenit. Ast ubi sanctũ remuigiũ ferre sibi suffragia
postulans inuocaiit. cepere boues hirci capreqz ĩuicẽ
se cornib impetere. porci cũ porcis confligẽ. uerueces cũ
ueruecibz se collidẽ. pastores se fustibz et pugnis mutuo
percutẽ. Maxioq surgente turbine: pastores eiu¬

Expanded text:
cularios pavit, ad sepulcrum sancti candelam posuit, et cularios pavit, ad sepulcrum sancti candelam posuit, et ejus auxilium contra suos oppressuros expetiit. Pulverem quoque de pavimento ecclesiae colligens, panno colligavit, et in praedicta bonna ponens, linteum desuper ut supra corpus mortui solet fieri composuit, et ad propria remeare coepit. Si qui vero de obviantibus eum interrogabant quid in illo carro duceret, respondebat se S. Remigium ducere. Mirabantur autem omnes in dictis et factis illius, amentem hunc esse ferentes. In pratum vero suum perveniens, pastores inibi de Roseto diversi generis animalia pascentes invenit. Ast ubi S. Remigium ferre sibi suffragia postulans, invocavit, coepere boves, hirci, capraeque invicem se cornibus impetere, porci cum porcis confligere, verveces cum vervecibus se collidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Maximoque surgente turbine pastores eju
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit: quĩd aliũd quã paciencie nobis exempla propo¬
suit: Nescilicet ad proferendam in quẽq sentencĩa fa¬
ciles simus: qui deo per diuersa disuignnur cũ et eum
pacienter expectare probemus quẽ deo coherere atq cũ
ip̃o iudicare confidimus¬
N oderno tempore colonus quid uille remeñ ep̃n que
plumbea fontana .dr. manẽs iuxta regn uillã fisci
quã iosetum uocant. neqz messem neq pratum. ceterum de
peculiũ propter fiscalmnorum infestationẽ habere quiete
usebat. Unde sepe iusticiã apud ministeriales regios
sibi fieri peciit. nec obtinẽ potuit. Inuenit antẽ tandẽ
sa lubre consiliũ. Nã coxit panes et carnes et accepta cer¬
uisia prout uisum fuit in uasculis. hec omma in uehicu¬
lo quod uulgo benna dicit᷑ imposint. et mẽtis bobus
ad basilicam sancti renngn candelã mani ferens pro¬
perauit. Quo peruemens: cibariis que detulit mat᷑¬

Expanded text:
ravit quid aliud quam patientiae nobis exempla proporavit quid aliud quam patientiae nobis exempla proposuit? ne scilicet ad proferendam in quemque scientiam faciles simus, qui Deo per diversa disjungimur, cum et eum patienter exspectare probemus, quem Deo cohaerere, atque cum ipso judicare confidimus. Moderno tempore colonus quidam villae Remensis episcopi, quae plumbea Fontana dicitur, manens juxta regii villam fisci, quam Rosetum vocant, neque messem, neque pratum, caeterumve peculium, propter fiscalinorum infestationem, habere quiete valebat: unde saepe justitiam apud ministeriales regios sibi fieri petiit, nec obtinere potuit. Invenit autem tandem sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes, et accepta cerevisia, prout visum fuit, in vasculis, haec omnia vehiculo, quae vulgo benna dicitur, imposuit, et junctis bobus ad basilicam sancti Remigii, candelam manu ferens, properavit. Quo perveniens, cibariis quae detulit matri
Abbreviated transcription (Latin):
des. et percussit illam uirga quã tenebat in maiui.
Que mox in maximũ toto corpore cõuersa tumorẽ:
uiro suo qd uiderat aliisqz nõnullis dixit. et per ali¬
quot dies seuerissime cruciata: uitam finunt Cuiꝰ
corpus uir eius in ecclãm sancti remigni deportari et
ibid sepeliri fecit. Qd autẽ funus ipiũs in eccła sua
pater hic almus receperit: nõ adeo mirabitur: si quis
digne perpenderit quia sancti uindictas in delinquẽ¬
tes excercẽ soleant intenciomi uidelicet ut si penitu¬
eruit: hic recipiãt quod merent᷑. ne post eterins suppli¬
ciis addicantur. ut in regũ libro de propheta legit᷑. qui
ori dom̃i mobediens extitit: et a leone percussus
interiit. atq post ulcionẽ perceptã. corpus ip̃i ĩ tactu
a fera remãsit. Quõd uero premissã mulierẽ ter admonẽ
curauit nec eã primo uel secundo uisitans percutẽ uoluit.
quã tamẽ ulcionẽ plectendã ut pote deo cõuinctus nõ igno¬

Expanded text:
des. Et percussit illam virga quam tenebat in manu, des. Et percussit illam virga quam tenebat in manu, quae mox in maximum toto corpore conversa tumorem, viro suo, quod viderat, aliisque nonnullis dixit, et per aliquot dies severissime cruciata, vitam finivit. Cujus corpus vir ejus in ecclesia S. Remigii deportari, et ibidem sepeliri fecit. Quod autem funus ipsius in ecclesia sua Pater hic almus receperit, non adeo mirabitur, si quis digne perpenderit qua sancti vindictas in delinquentes exercere soleant intentione: videlicet ut, si poenituerint, hic recipiant quod merentur, ne post aeternis suppliciis addicantur, ut in Regum libro de propheta legitur, qui ori Domini inobediens exstitit, et a leone percussus interiit, atque post ultionem perceptam corpus ipsius intactum a fera remansit . Quod vero praemissam mulierem ter admonere curaverit, nec eam primo vel secundo visitans, percutere voluit quam tamen ultione plectendam utpote Deo conjunctus non igno
Abbreviated transcription (Latin):
tolli quantũ ex ip̃o esset ullomodo consentiret. Cabal¬
lum quapz suũ cum sella: et alia que potuit ad eand
donauit ecclam̃. Sicqz post cõfessionẽ. lacrimas et uo¬
tum; pes eius ab hostio cuu adheserat. est solutus. ue¬
rimitamẽ eo postmo dñ pede clandus permansit. Dum
crure femoreqz putrescente: morte decessit
tribuit militib. Ex quib uillã uiliacum: cuid̃ ricui
riti et ossicn debet esse; qui hanc uillã habere et in hoc
cubiculo iacere debet. Surge ꝙͣ tocus et hunic abscẽde.
Quõd illa parmpendit putans manẽ se uisũ uidere.
Iterum quaqsz apparuit ei sanctus dñĩ dicẽs. Cur hune
nõ abscessisti sicut tibi precepi: Aide ne te hie ãpluis
iueniã. Quod ip̃a cen prius: eciãnuĩc pro nichilo du¬
xit. Tercio uenit ad eand̃ beatissimus presul et dixit.
:Lõne iã semel et secundo tibi iussi ut hiic abscederes
Sed quia pergẽ contempsisti: aliorum deportaciõe disce¬

Expanded text:
tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Cabaltolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella, et alia quae potuit ad eamdem donavit ecclesiam. Sicque post confessionem, lacrymas et votum, pes ejus ab ostio, cui adhaeserat, est solutus. Verumtamen eo postmodum pede claudus permansit, dum crure femoreque computrescente, morte decessit.tribuit militibus. Ex quibus villam Juliacum cuidam Ricuinriti et officii debet esse, qui hanc villam habere, et in hoc cubiculo debet jacere. Surge quantocius, et hinc abscede. Quod illa parvipendit, putans inane se visum videre. Iterum quoque apparuit ei sanctus Domini, dicens: Cur hinc non abscessisti, sicut tibi praecepi? Vide ne hic amplius inveniam. Quod ipsa ceu prius, etiam nunc pro nihilo duxit. Tertio venit ad eamdem beatissimus praesul, et dixit: Nonne jam semel et secundo tibi jussi, ut hinc abscederes? Sed quia pergere contempsisti, aliorum deportatione disce
Abbreviated transcription (Latin):
mobilita te ꝑmoti prout quisqz poterat efferre sese. nu¬
tuoqr impugnare. ac ꝑ contiguos pagos debuchari cepis¬
sent: pauperee quiqz res suas in eccłne repponẽ studu¬
erunt. Unde confisi uirtutum que mibi fiebãt oppimõe.
suamulti seruanda in eod certatim recondũt oratorio.
Audientes autẽ predones hoc opib oratoriũ plurib ce¬
fertum pluriõꝵ: eas ui dirripẽ intũt᷑ Quoꝵ qõdã ob¬
serati serã conante frangẽ ostii. mox ut i auuã calce per¬
cussit: eid̃ coherẽte pẽde ipiũs ostio resupiiꝰ in terram
presumptor cecĩdit. Quod aln cernentes: aufugiunt.
pse uero miser cogente cruciatu: cũ maximo suos ent¬
la tu cepit expremẽ dolores. et amarissimis ꝑmittere
tũ laerimuis: quia si deus ꝑremerita sancti remign
pedem ipiũs ab hac compẽde solueret. Ulterius nũqr
uel de illa; uel de qualibet aliquid eccl̃a tolleret. aut

Expanded text:
mobilitate permoti, prout quisque poterat, efferre sese, mumobilitate permoti, prout quisque poterat, efferre sese, mutuoque impugnare, ac per contiguos pagos debacchari coepissent, pauperes quique res suas in ecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi, virtutum quae inibi fiebant, opinione, sua multi servanda in eodem certatim recondunt oratorio. Audientes autem praedones hoc opibus oratorium pluribus refertum plurimorum, eas vi diripere nituntur. Quorum quodam obserati seram conante frangere ostii, mox ut januam calce percussit, eidem cohaerente pede ipsius ostio, resupinus in terram praesumptor cecidit. Quod alii cernentes, aufugiunt. Ipse vero miser, cogente cruciatu, cum maximo suos ejulatu coepit exprimere dolores, et amarissimis praemittere cum lacrymis, quia si Deus per merita S. Remigii pedem ipsius ab hac compede solveret, ulterius nunquam, vel de illa, vel de qualibet aliquid ecclesia tolleret, aut
Abbreviated transcription (Latin):
miserat. lupum inter eos inueniret. Quẽ ascenso eqͦ
celeriter iniseentus. eumqz percutere molitus: equo pa¬
uefacto caput ad quãd̃ collisit arborẽ: cerebroq ip̃i
in terram defluente. mortuus est. frater uero ipĩus
in alterã pergens partẽ peruemit ad quand petrã dicẽs.
Ommibr notum sit quia usq ad hanc petrã est istasil¬
ua imperatoris. Eoq sic lapidẽ cum dicto. bipennn
quã manii gestabat percutiẽte. saxi particule in eius
oculos ab ipso prosiluunt et cecus efficit᷑. Sieq presũp̃¬
cionis uterqz mercẽdẽ recepit et mendacii sui
uidem uit nobilis ex territorio inuernẽsi. beati
remigii. reliquiis obtentis: oratoriũ in sua pro¬
prietate sub ipiũs edificauit honore. ubi dominus nõ¬
nulla propter hiuis dilecti sui merita propalanda digna¬
tus est ostendẽ signa. Cum demqz ludouico impera tore
desmnicto. aꝙ tam absq principis iugo facti: gentilia at

Expanded text:
miserat, lupum inter eos inveniret: quem ascenso equo miserat, lupum inter eos inveniret: quem ascenso equo celeriter insecutus, eumque percutere molitus, equo pavefacto caput ad quamdam collisit arborem, cerebroque ipsius in terram defluente, mortuus est. Frater vero ipsius in alteram pergens partem, pervenit ad quamdam petram, dicens: Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris: eoque sic lapidem cum dicto bipenni, quam manu gestabat, percutiente, saxi particulae in ejus oculos ab ipso prosiliunt, et caecus efficitur; sicque praesumptionis uterque mercedem recepit, et mendacii sui. Quidam vir nobilis ex territorio Nivernensi, B. Remigii reliquiis obtentis, oratorium in sua proprietate sub ipsius aedificavit honore. Ubi Dominus nonnulla, propter hujus dilecti sui merita propalanda, dignatus est ostendere signa. Cum denique Ludovico imperatore defuncto, Aquitanii absque principis jugo facti, gentilitiaque
Abbreviated transcription (Latin):
ligni cuuisd cõcano manu sua petrã cõiecisse. tradit᷑
quã quicũq uoluerint cõtrectare: manũ in ipam cau¬
na uasent inferre lapĩdẽ deuoluẽ: sed ab eas cõcauita¬
te millomõdo queunt etcere ẽducẽ. Post aliquã uero tẽ¬
pora quid̾ beati uiri laudibz muidens ipãm manu pe¬
trã de ligno nisus est euellere. Quod explere nõ ualẽs
ipm securi foramẽ temptauit ampliare. Sedeleuato
ferro ut arborem percuteret. a refacta mox dextera quã
famã sancti prĩs huius extinguẽ uoluit: ueneratione
laudis ad auxit muctus
stius partem silue. liuius alim patroni nr̃i studiis
empte. Duo qui d̃ frẽs custõdes regni saltus ĩuadẽ¬
tis: asserebant quod pocius in fiscum. ꝙͣ ad ius sancti
remign pertineret. Accidit autẽ: dum quond̃ cũ ĩcolis
eccle renieñ ditiom subditis. ob id altercarẽtur: ut unꝰ
eorũ ueniens ad porcos suos quos in eans siluã pactũ

Expanded text:
ligni cujusdam concavo, manu sua petram conjecisse traditur: ligni cujusdam concavo, manu sua petram conjecisse traditur: quam quicunque voluerint contrectare, manum in ipsam cavernam valent inferre, lapidem devolvere, sed ab eadem concavitate nullo modo queunt educere. Post aliqua vero tempora quidam beati viri laudibus invidens, ipsam manu petram de ligno nisus est evellere; quod explere non valens, ipsum securi foramen tentavit ampliare. Sed elevato ferro ut arborem percuteret, arefacta mox jam dextera, famam sancti Patris hujus exstinguere voluit, venerationem laudis adauxit invitus. Istius partem silvae hujus almi patroni nostri studiis emptae, duo quidam fratres custodes regii saltus invadentes, asserebant quod potius ad fiscum quam ad jus S. Remigii pertineret. Accidit autem dum quondam cum incolis ecclesiae Remensis ditioni subditis, ob id altercarentur, ut unus eorum veniens ad porcos suos, quos in eamdem silvam pastum
Abbreviated transcription (Latin):
na tempora nõ mansit. ut nec in codiciatõ uel uiliaco
insi ludouicꝰ rex germame. qui quando frĩt sui kraroli
reginm̃ peruasit : in inliaco mãsit. et inde turpiter
Artem quap magnã silue in saltu uosago: beatue
hie pater dato comparuit precio. uillulas ecĩã qͣss
imbi cõstituisse fertur: que cosla et glem uocãtur. ĩcolas¬
que de uicina episcopn uillã nomine berna dudũ sibi a
francis daca. in eas transferens: ibud manere disposuit
et ut picẽ religionis ãnuatim locis eccle remẽsis. adnũstra¬
rent instituit. Quib et pensã tribuit. que hodieq ab
ip̃orum successorib accipitur. cum qua suũ quoq persol¬
uunt debitum. huius eciã sue ceptionis fines. Ita ꝑ gi¬
rũ determinauit. ut et omnib uidentib pateat ipã de¬
teruuãtio et hactemus ipsi fines ab eo denotati; nomiẽ
tenus uoatent᷑ et assignentur. In quib crterimãciõib.

Expanded text:
na tempora non mansit, ut nec in Codiciaco vel Juliaco, na tempora non mansit, ut nec in Codiciaco vel Juliaco, nisi Ludovicus rex Germaniae, qui quando fratris sui Karoli regnum pervasit, in Juliaco mansit, et inde turpiter am silvae in saltu Vosago beatus hic Pater, dato comparuit pretio; villulas etiam quasdam inibi constituisse fertur, quae Cosla et Gleni vocantur; incolasque de vicina episcopii villa, nomine Berna, dudum sibi a Francis data, in eas transferens, ibidem manere disposuit, et ut picem religiosis annuatim locis ecclesiae Remensis administrarent, instituit. Quibus et pensam tribuit, quae hodie ab ipsorum successoribus accipitur, cum qua suum quoque persolvunt debitum. Hujus etiam suae coemptionis fines ita per gyrum determinavit, et ut omnibus videntibus pateat ipsa determinatio, et hactenus ipsi fines ab eo denotati nomine tenus vocitentur et assignentur. In quibus determinationibus
Abbreviated transcription (Latin):
nari fecit. et uade faciens filiis suis: bercetũ mona¬
steriũ repeciit. et usq ad obitut sui dĩe : in loco illo
moderate et honeste ut seruus dei cõuersatꝰ uixit
qui quoq nõmuillis deinceps locus miraculis illustra¬
tus clarint
Rocessu demqr temporis: pipius rex lraroli magͥ
p̃r episcopn laudimenẜ uillã que dicit᷑ anisiacus.
accipe insus quasi sub censũ. uelut alias quas s fecerat
uenit ieã. ubicũ dormiret: apparuit ei sanctus re¬
inignis dicens. Tu quid hic facis: Quare in hanc
uillam intrasti. quã michi homo te deuotior dedit. et
quã ego eccl̃e mee domĩe dei gentricis donaui: et fla¬
gellauit eum satis a criter: ita ut liuores i euis postea
corpore parerent. At ubi disparuit beatus cennguis.
surrexit pipius. et correptus rulida sebre: ꝙͣ totuis
ab ip̃a uilla recessit. De qua febre nõ paruo tpẽ la bora¬
uit. Semde uero regin princeps mibi usq ad moder¬

Expanded text:
nari fecit, et vale faciens filiis suis, Bercetum monanari fecit, et vale faciens filiis suis, Bercetum monasterium repetiit, et usque ad obitus sui diem in loco illo moderate et honeste, ut servus Dei, conversatus vixit. Qui quoque nonnullis deinceps locus miraculis illustratus claruit. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, episcopii Laudunensis villam, quae dicitur Anisiacus, accipere nisus quasi sub censu, velut alias quasdam fecerat, venit in eam, ubi cum dormiret, apparuit ei S. Remigius, dicens: Tu quid hic facis? Quare in hanc villam intrasti, quam mihi homo te devotior dedit, et quam ego ecclesiae dominae meae Dei Genitricis donavi? et flagellavit eum satis acriter, ita ut livores in ejus postea corpore parerent. At ubi disparuit B. Remigius, surrexit Pippinus, et correptus valida febre, quantocius ab ipsa villa recessit. De qua febre non parvo tempore laboravit. Deinceps vero regni princeps inibi usque ad moder
Abbreviated transcription (Latin):
raculo: regrediens in eod loco fixit tentoriũ sed relie¬
ta pignera: ead̃ nocte: mĩmẽ ualuit recipẽ. Donec fac¬
to mane: in monasterio quod̃ uocat᷑ bertetũ. in hõre
sancti abindn martiris imbi cõstructũ: missã cele¬
brãs predictorũ partẽ muncrũ deuoueret ibis se re¬
licturũ. Sicqz rapta sibi recipiens: impleto uenera¬
biliter uoto. ceptũ repperit iter. Cui obuius factꝰ
luit brandus ita do eũ rexstremius: qui hãc audi¬
tu iã cõpeterat sacrorũ uirtutẽ. amore beati ienuign
Ductus: ĩdẽ monasteriũ bertetũ scilicet cũ om̃ib
adiacencuis ommqz abbacia mansos octingentes ut
eiqz in pñcia fideliũ suorũ legali demorẽ. uestiturã ex
ea et cartã fecit. Remeans autẽ ab urbe roma mẽora
nichĩlommiins ille sancto renugio eand̃ contulit. Sicq
prospere in suũ reuersus episcopiũ : successorẽ sibi ordi¬

Expanded text:
raculo, regrediens, in eodem loco fixit tentorium; sed relicraculo, regrediens, in eodem loco fixit tentorium; sed relicta pignera eadem nocte minime valuit recipere, donec facto mane, in monasterio quod vocatur Bercetum, in honore S. Abundii martyris inibi constructum, missam celebrans, praedictorum partem munerum devoveret ibidem se relicturum. Sicque rapta sibi recipiens, impleto venerabiliter voto, coeptum repetit iter. Cui obvius factus Luitbrandus Luidbrandus Italorum rex strenuus, qui hanc auditu jam compererat sacrorum virtutem, amore B. Remigii ductus, idem monasterium, Bercetum scilicet, cum omnibus adjacentiis, omnique abbatia, mansos octingentos  Ceique in praesentia fidelium suorum, legali de more, vestituram ex ea, et chartam fecit. Remeans autem ab urbe Roma memoratnihilominus ille S. Remigio eamdem contulit. Sicque prospere in suum reversus episcopium, successorem sibi ordi
Abbreviated transcription (Latin):
mo deranniꝰ redonẽsis eccle presul. uir nobili ꝓsa¬
pia oruidus. Qui per licenciã predicti regis lumina
sancti petoi adire disponẽs: diuertit in mõasterd̃ bci
remigii situm in subiobio remẽsis̃ uibis. ubi liberalit
a fr̃ĩb surs eiuiss loci susceptus impetrauit ab eruehar¬
do sacroꝵ custode. reliquias ãdesto latilitio. atq sudamia
sanctremign. Quib gratentr acceptio: inter ĩcep̃mõ
letus agens dum permeat in monte bardoni quas nocte
mecatum habens memoratas. in discismo suspendit
reliquias. Cumq Diluculo surgens iter ceptũ arri¬
peret: nmenor horũ mitu cen creditur diumo.
hec ibidem remanser̃ pignera procẽdentẽ uero ali¬
quãto longins ep̃o ubi reliclarũ meõr fit reliquiãt.
suũ statim ad has recipiendũ dirigit cleritũ. noĩe
uulfãdũ. Quo adhos peruemẽte muillo ualet eas in¬
gemo cõtingere. Dommnabili signo ut eas attingẽ uel¬
let eleuarent insublime. hoc prefatus ep̃e audito mi¬

Expanded text:
onensis  Rennes  ecclesiae praesul, vir nobili prosapia oriundus: qui per licentiam praedicti regis limina sancti Petri adire disponens, divertit in monasterium beati Remigii situm in suburbio Remensis urbis. Ubi liberaliter a fratribus ejusdem loci susceptus, impetravit a Bernehardo sacrorum custode reliquias de stola, cilicio, atque sudario sancti Remigii. Quibus gratanter acceptis, iter incoeptum laetus agens, dum permeat Italiam, in monte Bardonum quadam nocte metatum habens, memoratas in ilicis ramo suspendit reliquias. Cumque diluculo surgens, iter coeptum arriperet, immemor harum nutu, ceu creditur, divino haec ibidem remansere pignora. Procedente vero aliquanto longius episcopo, ubi relictarum memor fit reliquiarum, suum statim ad has recipiendas dirigit clericum, nomine Vulfadum. Quo ad has perveniente, nullo valet eas ingenio contingere, dum mirabili signo, ut eas attingere vellet, elevarentur in sublime. Hoc praefatus episcopus audito mi
Abbreviated transcription (Latin):
molendinũ. Cui uir sanctus. Nec michi nec tibi. Mox
tanta profuditas in eod loco tellure se subducẽte fcta
est: ut imꝙͣ denceps mibi molendinꝰ haberiposset.
A quibus d̃ quoqz tepulsus. ne silmila quans suos
intra terminos cõprehenderet: dixit ut nec folia iĩꝙͣ
de ipã silua licet esset cõtigua trãsfines. ipõs euolaret
neqz fustis ex ea uersus eoss terminos taderet. Quõd
et obẜuatũ uoluntate dei trãdit᷑. donec ipsa silua per¬
uultu modo rerectus modo repropinquas. signa que
parent adhuc per suñ dimisit iter, Tandẽ repulsues
dixisse fertur ad ilos. Semper laborate. et egestat̃e
ustinete. Quod hodieq complexi: manẽtis sẽtẽcie
uirtus ostendit. Surgens autẽrex a sompno meri¬
diano. quecumq beatꝰ remuigius ambitu sue crecuici¬
gem lo donicũ super regie maiestatis c̾mme
ad intercessionẽ beati confugit renugn. Cui uir sc̃te

Expanded text:
molendinum. Cui vir sanctus: Nec mihi, nec tibi. Mox molendinum. Cui vir sanctus: Nec mihi, nec tibi. Mox tanta profunditas in eodem loco, tellure se subducente, facta est, ut nunquam deinceps inibi molendinus haberi posset. A quibusdam quoque repulsus, ne silvulam quamdam suos intra terminos comprehenderet, dixit, ut nec folium unquam de ipsa silva licet esset contigua, trans fines ipsos evolaret, neque fustis ex ea versus eosdem terminos caderet. Quod et observatum voluntate Dei traditur, donec ipsa silva pervillae. Tunc ille miti vultu modo rejectus, modo repropinquans, signa quae parent adhuc per suum dimisit iter. Tandem repulsus, dixisse fertur ad illos: Semper laborate, et egestatem sustinete. Quod hodieque compleri, manentis sententiae virtus ostendit. Surgens autem rex a somno meridiano, quaecunque beatus Remigius ambitu suae circumitigem Lodovicum super regiae majestatis crimine, ad intercessionem beati confugit Remigii. Cui vir sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex demq lodonicus ĩciuitate suessonica sedẽ
suã constituẽs: delectabat᷑ pñtia et colłoq no bt̃i
remigni. Sed quia uir hic sanctus. in cunitat huiꝰ ui¬
eina uillas nõ habebat alias insi quõd̃ parn̾a q̃ sẽto
icasio data fuerat. rex suggerẽte regnia. locoꝵ qr pe¬
tentibe ĩcolis qui mulciplicib erãt aggrauati senus
proposuit remuigio. Ut quãtũ circũret dum ip̃e meri¬
die quiesceret. ill totum donaret. Beatus igit᷑ remi¬
ous per fines qui uident ad huc mainfesti profectus:
itineris sui signa dimisit. In qua determinacõe quid̃
possidens molendinũ reppulit sanctũ uicũ ne intra ip̃os
illum cõcluderet fines Que uir dñ leuit affatus
ait. Amice. nõ sit tibi durũ: uthabeanius simul hũc
molendinũ. At ille ut eum reiecit: statim ĩ cõtrariũ
rota molendini uerti cepit. Repulsor autẽ: clamare posi
Sanctum renngiũ. Serue dei ueni: et habeamꝰ pariter

Expanded text:
. Rex denique Lodovicus in civitate Suessonica sedem . Rex denique Lodovicus in civitate Suessonica sedem suam constituens, delectabatur praesentia et colloquio sancti Remigii. Sed quia vir hic sanctus in civitatis hujus vicinia villas non habebat alias, nisi quamdam parvam quae sancto Nicasio data fuerat, rex suggerente regina, locorumque petentibus incolis, qui multiplicibus erant aggravati xeniis, proposuit Remigio, ut quantum circumiret dum ipse meridie quiesceret, illi totum donaret. Beatus igitur Remigius per fines qui videntur adhuc manifesti, profectus, itineris sui signa dimisit. In qua determinatione quidam possidens molendinum repulit sanctum virum, ne intra ipsos illum concluderet fines. Quem vir Domini leniter affatus ait: Amice, non sit tibi durum, ut habeamus simul hunc molendinum. At ille ut eum rejecit, statim in contrarium rota molendini verti coepit. Repulsor autem clamare coepit post sanctum Remigium: Serve Dei, veni, et habeamus pariter