comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mauerit : Flectamus omnes genua : & d nm̃ omnipo¬
ab hoste suꝑbo acferoc sucmiseratione defendat : scit
oni ipse : quicciustaꝓsalute getis Nrȩ bellasus cepi¬
mus :fecerunt om̃s utiusserat : & sic incipiene dilucu¬
lo in hostem progess̃ nux̃ meritum suȩfidei. uictoria
potiti sunt : Incuius loco orationis innume rȩuistutes sanread
noscuntur eẽ pat roctae : Adindicium uidelic&acmemo
multide ipso ligno sacro¬
scãe crucis astulas excidere solent quascum in aq
sylanguentes homines aut pecudes¬
potauerint siue
asperserint : mox sanitati restituus¬
tur: Vocatur locus ille lingua anglorum. hefenses
prȩsagio futurorum antiquitus nomenaccepit : si¬
ficans nimirum  quo dibiden cȩlesteengendum tn¬
pheum Ece lestis machoanda uictoria: caelestia usq
murum illum adacquilonem quoromani quondan
obarcendos barbarorum imp&us totã namari as
mare praecinxere brittaniã ut supra docuimus inqu

Expanded text:
maverit: « Flectamus omnes genua, et Dominum omnipomaverit: « Flectamus omnes genua, et Dominum omnipoab hoste superbo ac feroce sua miseratione defendat: scit enim ipse quia juxta pro salute gentis nostrae bella suscepimus. » Fecerunt omnes ut jusserat; sic incipiente diluculo in hostem progressi, juxta meritum suae fidei, victoria potiti sunt. In cujus loco orationis innumerae virtutes sanitatum noscuntur esse patratae, ad indicium, videlicet, multi de ipso ligno sacrosanctae crucis astulas  Al., hastulas excidere solent, quas cum in aquas languentes homines aut pecudotaverint sive asperserint, mox sanitati restituuntur. Vocatur locus ille lingua Anglorum Hefenfelthpraesagio futurorum antiquitus nomen accepit: significans nimirum quod ibidem caeleste erigendum trophaeum, caelestis inchoanda victoria, caelestia usque murum illum, ad Aquilonem, quo Romani quondam ob arcendos Barbarorum impetus, totam a mari ad mare praecinxere Brittaniam, ut supra docuimus. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
In decunctis placuit regum tempora conputantibus ut
iblata demedioregum ꝑfidorum memoria idean¬
nus sequentis regis id ÷ osualdiuir dõ dilecti regno
ad signar&ur : Quo postoc cisionen fratris eanftedi suꝑ¬
ueniene cumparuo &ercitu. sed fidexpimunito in fandus
brql tonum dux cuminmensi  Illis copis quibus nihil
resistere posse lactabat . int̃enitus : in loco quilingua
anglorum denis erburna id ÷ riuus denisi uocatur :¬
stendit᷑ aut̃ usq hodie & inmagna ueneratione ha¬
b&ur locus illeuibi uenturus ad hanc pugnam osuald
signum scae crucis erexit: acflexis gembus dnm̃ depꝰ¬
catus÷ ÷ ut intanta rerũ neces sitate suis cultoribus
cȩlesti suc currer& auxilio: deniquefertur quia fac¬
ta citato operecruce acfouea p̃parata. in quastatur
deber& spsefide feruens hanc arripuerit ac foueae¬
in posuerit : atq: ut raquemanu erectam tener&:
donec cghesto amilibus puluere terre figer&ur:
& hoc stacto elcita in altum uoce cuncto eercitui ꝓda¬

Expanded text:
nde cunctis placuit regum tempora computantibus, ut ablata de medio regum perfidorum memoria, idem annus sequentis regis, id est, Osualdi, viri Deo dilecti, regno adsignaretur: quo, post occisionem fratris Eanfridi, superveniente cum parvo exercitu, sed fide Christi munito, infandus Brittonum dux cum immensis illis copiis quibus nihil resistere posse jactabat, interemptus est; in loco qui lingua Anglorum Denisesburna, id est, Rivus  Al., orstenditur autem usque hodie et in magna veneratione habetur locus ille, ubi venturus ad hanc pugnam Oswaldus, signum sanctae crucis erexit, ac flexis genibus Deum deprecatus est, ut in tanta rerum necessitate suis cultoribus coelesti succurreret auxilio. Denique fertur quia facta citato opere cruce, ac fovea praeparata, in qua statui deberet, ipse fide ferimposuerit, atque utraque manu erectam tenuerit, donec adgesto a militibus pulvere, terrae figeretur. Et hoc facto, elata in altum voce cuncto exercitui procla
Abbreviated transcription (Latin):
annis & aliquod mensibus nobilis sine tenu¬
it: Hicprimus regum anglorum intotoma¬
ni hitrans gressores dignas e conpelentes
punitiones proposuit : Cuius filice ear con¬
gote ut condigna par enłi seboles magnarũ¬
fuit uirgo uistutũ : seruiens dño in monastepło
quo dinregione francorum constructũ ẽ. ab cebba
tissa nobilissima uocabulo fecra in loco qui dicitur
abrige: Nameo tempore nec dummultis in regione
anglorum monasteriis constructis: Multi debrit
uel galliarum monasteria adiresolebant :: sed & fili

Expanded text:
annis et aliquot mensibus nobilissime tenuannis et aliquot mensibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto rni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, ut condigna parenti sfuit virgo virtutum, semper serviens Deo in monasterio, quod in regione Francorum constructum est ab abbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittvel Galliarum monasteria adire solebant; sed et fili
Abbreviated transcription (Latin):
non pauco absq: p̾sule fuit: quo &iam tempore
r& p̃fatus ipsus gentis gauissimis regnisui
damnis sȩpissime abhostibus adflictus : tandon
admemoriam reduxit. quod eo pridem perfidia
ta p̃sidio: misi tergo legatarios ingallicem &e dcc¬
gilberctum : summissa illum sacis factione depcans.⁊
adepiscopatum
suȩ genis redire : At ille se e cusans
& uenire non posse contestans: quitepiscopatup¬
priģ ciuitatis ac parochiȩ tener&ur cedsiretus:
Ne tamen obmixep&enti nilferr& auxilu : mi¬
sitꝓse illo presbiterum leutherium nepetabsuũ
quiei siuell& ordinar&ur epĩs dicens: quod ipse
tum dignumeẽ episcopatu iudicar& : Quoho¬
norifice apopulo da rege suscepturoganires
theodorum tunc arch epm doruuernenim ec¬
dȩsiȩ ipsum sibi antestiton consecrarn conse¬
oratus in ipsa ciuitate : multis annis epis copatũ
geuis sorium esy nodica sanctione solus sedulo
mode rimine gessit :

Expanded text:
non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepissime ab hostibus adflictus, tandem ad memoriam reduxit, quod eum pridem  Al., quem pridem perfidia ta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non posse contestans quia episcopatupriae civitatis ac parochiae teneretur adstrictus: ne tamen obnixe petenti nil ferret auxilii, misit pro se illo presbyterum Leutherium, nepotem suum, qui ei, si vellet, ordinaretur episcopus; dicens quod ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit .
Abbreviated transcription (Latin):
ratus: coniunxit que seregi sponte ministeriũ p̃di¬
candi addsumens: Cunus eruditionẽ atque industru
uidens rex rogauiteũ acceptac ibi sede xepis copal
suȩ gedi manere pontificom̃ : quip̃cibus eius ad nuens
multis annis ei demgedi sacerdotali iure p̃fuit: Tan¬
dem rex quis axonum tatum linguam nouerat: per¬
tesus barbarȩ loquellȩ sub introduxit in prouinciã
alium suȩ linguȩ epm̃uocabulo uini. & ipsum ingal¬
lia ordinatum: diuidens que induas parrochias
ꝓuinciam: huic inciuitate uetlaquae agene saxonũ
consulto agerex rediitgalliam & ccccepto episco¬
patu parisiace ciuitatis. ibidem sen& acplenus
dierum obiit: Nonmultis autannis postałsces¬
abeodem regedeepis cõpatu: Qui secedens ac
regem merciorum uocabulo uulfheri: emit
p̃tio cebeo sedem lundomȩ ciuitatis: eiusq
ep̃ s us quȩ aaduitȩsuȩ terninũ mansit: sicque
prouincia noccidentalium saxonum: tempose

Expanded text:
ratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praediratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum tantum linguam noverat, pertaesus barbarae loquelae, subintroduxit in provinciam alium suae linguae episcopum vocabulo Uini DCLXIV, et ipsum in Gallia ordinatum; dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxonum consulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscesab eodem rege de episcopatu DCregem Merciorum, vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniae civitatis, ejusque episcopus usque ad vitae suae terminum mansit. Sicque provincia Occidentalium Saxonum tempore
Abbreviated transcription (Latin):
palem: ubi factis dedicatisq: ec desiis : multisque
ad dnm̃pio eius labore populis aduocatis migroxuit
ad dnm: sepultus queẽ. In eadem ciuitate: & post
annos multos haeolde episcopatum a geneꝰ transla¬
tus inde Inuentam ciuitatem: atque in ec desia bea¬
torum a postolorum p&ri & pauli positus ẽ. De¬
suscipere retnuit: & non multo post &iam regniten¬
restris potentiam ꝑdidit : : Repudiataenim sorore
pendan regis merciorum quam duxertet : aliam acr¬
pit uxorem : Ideoq bello p&itus a cregno priuatus ab
illo : secessit ad regiinorienalium anglorum cuinom̃
erat anna : apuð quemtriennio gulans. fidem cogno¬
ulabat receraet uirbonus & bona acscã sobolefe¬
lix. ut in sequeibus docebimus : Cum uero restias¬
tus e& in regnũ coiualch: uenit in prouinciam
deiberma pontifex quidam nomine agil bestus
natione quidem gallus : sed tunc legendarũ gratr
scripturarũ inhibernia non paruo tempore demo¬

Expanded text:
palem; ubi factis dedicatisque ecclesiis, multisque palem; ubi factis dedicatisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde in Ventam civitatem, atque in ecclesia beatorum apostolorum Petri et Pauli positus est. Desuscipere renuit, et non multo post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan regis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognoulabat rex erat vir bonus, et bona ac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimus. Cum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex quidam, nomine Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demo
Abbreviated transcription (Latin):
itus geuissȩ uocanur : regnante cynigilso fidem xpĩ
quide seillo p̃ꝑbide inintimis ultra anglorum par¬
tibus quo nullus doctorum p̃cessiss& scȩ̃ficdei
seminacẽ sparsurum : Vnde &iussu eiusdem pontifi¬
cis ꝑ asterium genuensem epim inepis copatus conse¬
cratus ẽ gradum : sedbrittaniam ꝑueniens acpri¬
mum geuis sorum genem Ingrediens: cum omne
ibidem paganissimos inuenir& : utilius eẽ ratus est
eos quibus p̾dicare deber& in quirereltaque euan ge¬
liz ante illo in p̃fata prouintia : cum ra ipse catheti¬
tatus fontebaptisim cum suagente abluen&ur. Con¬
tigit tunc temporis scissimum acuictorio sissimum
regen nordan hymbrorum osualdum cdfuis seeum¬
quedel cuccro e euntẽsus cepisse : acpulcherrimo
prorsus &dõ digno consortio cuius eratfiliam ac¬
cepturus in coniugon : ipsumprius secunda gene¬
ratione dõ ddicatum sibi accepit infilium : Dona¬
uerunt aut̃ amboreges eidẽ episcopo ciuitatem

Expanded text:
itus Gevissae vocabantur, regnante Cynigilso  Al. Cynigitus Gevissae vocabantur, regnante Cynigilso  Al. Cynigquidem se illo praesente in intimis ultra Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensem episcopum in episcopatus consecratus est gradum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos inveniret, utilius esse ratus est eos quibus praedicare deberet, inquirere. Itaque evangelizante illo in praefata provincia DCXXXV cum rex ipse catechizatus, fonte baptismi cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges eidem episcopo civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ge: quimox dapes sibim& ad positas deferripiu
tatim diuidi p̃cepit: Quouiso pontifex qui adside¬
bat delectatus tadifacto piu& actis: cdp̃hendit
d&terremeiurs: & ait: Num quam inu&erescat
hȩc manus : quod&ita iuxta uotum benedictions
eius ꝑuenit : Nam cumint̃fecto illo pugnamanus
cũ brachio ac&ero eẽn corporere sectȩ : contigit
ut actenus in corruptȩ ꝑdusea : Denique inurbe
regia q̃: a regina quondam uocabulo bebbacog¬
nominatur: loculo indusȩ corgeneo in eodesia
scĩpetri seruantur: Ac digno acunctis hon oreue¬
nesuentur : Huius industriaregis  derorum &
besiciorum prouinciȩ quȩ eatenus ab inuicem dis¬
cordibant : In unam suntpa com̃ &uelutunum conpagina¬
tȩ in populi  rataũt nepos aedumi regis : & sorore acha :
dignum que fuit.: ut tantus p̃cessor tdon haber&¬
igide suecconsanguinitate & religionis bsedẽ & regni:¬
Iotompore gens occidentalium saxonum qui antiqui¬

Expanded text:
ge: qui mox dapes sibimet adpositas deferri pauge: qui mox dapes sibimet adpositas deferri pautatim dividi praecepit. Quo viso pontifex qui adsidebat delectatus tali facto pietatis, adprehendit dextram ejus, et ait: « Nunquam inveterascat haec manus. » Quod et ita juxta votum benedictionis venit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deirorum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredem et regniIV gens Occidentalium Saxonum qui antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
onis : ita postinodum & c&eris uistutibus ornatus
apparuit :¬
uius igitur antistitis doctrina. rexosuald cumea
in cognita pregenitoribus suis regna cȩlorum
sperare didicit : sed & regna terrarum plus quam
ullus maiorum suorum ab eodem uno dõ qui fecit
nationes & prouincias brittaniȩ q̃ : in .iiIͦI. linguas
idẽ brqͥetonum. pictorum. scottorum & anglorum
diuise sunt : indicione accepit : Quoregni culmina
sublimatur : nihi lominus quod mirũ dic tũ est
pauperibus & peregrinis semꝑ humilis benignus
& largus fuit: deniquefestur. quitempore quodi
cum dies cõpaschȩ cum pficto episcopo consedissa
ad prandium positis que e& in mensa corameo dis¬
cus argea es regalibus ȩpulis refertus : &iam lio
tras sesubito ministrũ ipsius cui suscipiendorum ino¬
pum erat cura dlegata. & indicas seregi. quia multi¬
tudo pauperum un decum quetaduemienr maxima
ꝑplate as seder&  postulans aliquid celimo sina ẽ are¬

Expanded text:
onis, ita postmodum et caeteris virtutibus ornatus onis, ita postmodum et caeteris virtutibus ornatus apparuitissimi antistitis doctrina rex Osuald cum ea incognita progenitoribus suis regna caelorum sperare didicit; sed et regna terrarum plusquam ulli majorum suorum, ab eodem uno Domino  Al., nationes et provincias Brittaniae, quae in quatuor linguas, id est, Brittonum, Pictorum, Scottorum et Anglorum divisae sunt, in ditione accepit. Quo regni culmine sublimatus, nihilominus, quod mirum dictu est, pauperibus et peregrinis semper humilis, benignus et largus fuit. Denique fertur quia tempore quodam cum die sancto Paschae cum praefato episcopo consedisset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus regalibus epulis refertus, et jamjamqtrasse subito ministrum ipsius cui suscipiendorum inopum erat cura delegata, et indicasse regi quia multitudo pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a re
Abbreviated transcription (Latin):
aliquandiu gentianglorum pdicans nih il profice¬
r& : neclibenter cpo pulo audis&ur . redierit pa¬
triam atque in conuen useniorum r&ulerit : quia
nil prodessedocendo genti adquam missus estet
potuss& : eo quodẽen homines indomabilis & du¬
rȩ ac barbarȩmenis : Atilliut ꝑhibent tractatum
magnũ in concilio quide& agendũ habere coepe¬
runt desiderantes quidem geni quam p&ebantur sa
dolentes : Tumait aꝑdan nam &ipsẽ concilio int̾erat.
adcum dequo a gebatur sacerdotem : uid& ur mihi
sr̃ quia durior iusto indoctoribus auditoribus fuis
doctrinȩ mollioris porrexisti . donec paulatim enu-¬
triti uerbo dẽ ad capienda perfectiora. & ad fucienda
sublimiora dĩ p̃cepta sufficerent : quoaudito omniũ
tu  Ipsum aderudiendos incredulos. & indoctos mit¬
tidebere decornunt : Qui gratia discr&ionis quȩ
sic que illum ordinantes: ad p̃dicandũ miserunt : qui
ubi tempus accepit sicut prius moderamine discr&i¬

Expanded text:
aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficealiquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid esset agendum, habere coeperunt; desiderantes quidem genti quam petebantur, dolentes. Tunc ait Aedan, nam et ipse concilio intererat, ad eum de quo agebatur sacerdotem: « Videtur mihi, frater, quia durior justo indoctis auditoribus fuistdoctrinae mollioris porrexisti, donec paulatim enutriti verbo Dei, ad capienda perfectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent. » Quo audito, omnium tu, ipsum ad erudiendos incredulos et indoctos mitti debere decernunt, qui gratia discretionis, quae sicque illum ordinantes, ad praedicandum miserunt. Qui ubi tempus accepit, sicut prius moderamine discreti
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ : consu&udinem fecerunt ꝑ totum annum. &cepta
remissione quinquagessimȩ paschalis ĩii &uiͦ sab
bati ieiunium adnonam us que horam pratelaere
Numquam diuitibus honoris siue timoris groctia siqua
delinquis sent reticebat: sed aspera illor in¬
inuecto¬
ne corrigebat: Nullam potenibus scłi
pecunia
& cepta solum esca siquos bspicio suscepiss& umqua
daresolebat : sed ea potius quȩ sibi adiuitibus dona¬
ria pecuniarum Pargiebanur: uel in usus pauperũ
ut diximus dispergebat ueladredemtionẽ corum
qui miustefueran uenditi dis pensabat  Denique
multos quos p̾tio dato redimeerat : redemptos
postmodum suos discipulos fecit atqueceds acerdo¬
talo us que gradum erudiendo atque instituendo
prouexit: ferunt auto quia cum deprouincia
scottorum reosuald postulass& antestitem qui
sibi sueque geñ uerbum fidȩ imin istracr& : missus
fuerit primo alius austerioris animiuir : Quicũ

Expanded text:
nae, consuetudinem fecerunt per totum annum, excepta nae, consuetudinem fecerunt per totum annum, excepta remissione quibati jejunium ad nonam usque horam protelare. Nunquam divitibus honoris sive timoris gratia, si qua deliquissent, reticebat; sed aspera illos invectione corrigebat. Nullam potentibus saeculi pecuniam, excepta solummodo esca si quos hospitio suscepisset, umquam dare solebat, sed ea potius quae sibi a divitibus donaria pecuniarum largiebantur, vel in usus pauperum, ut diximus, dispergebat, vel ad redemptionem eorum qui injuste fuerant venditi, dispensabat. Denique multos quos pretio dato redemerat, redemptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque gradum erudiendo atque instituendo provexit. Ferunt autem quia cum de provincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti verbum fidei ministraret, missus fuerit primo alius austerioris animi vir, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
dum in cessu uectus : nisi simaior fortenecessitas compu¬
lis s& solebat : quatinus ubicumque aliquos ueldiuiter
uel pauperes incedens aspexiss& ÷ confestimadhos diuer¬
tens ueladfidei suscipiende sac rametum sinfide¬
les eẽn inuitar& uelsifideles in ipsaeos fide confortas& ::
atque ad ȩlimosinas operum que bonorum & secutionẽ.
& uerbis ecitar& & factis : Intotũ aũt uita illius anrĩ
tenporis fegnitie distabat : ut om̃s quicum eo incede¬
bant siuecdtonsi seu laicimeditari deberen: Id est aut
legendis scripturis : autpsalmis discendis operam da¬
re: Hocerat cotidianum opus illius : & omnium quicũ
eor ant ubicum quelocorum deuenissent: & si foste
eueniss & quod tam̃ raro euenit. ut adregis conui¬
uium uocaf&lur : Intrabat cum uno derico. aut duo¬
ad legendum cumsuis. siue dorandum eꝰ gredi: Cuius
xemplis informati temporeillo religiosi qui queuiri acfemi¬

Expanded text:
pedum incessu vectus, nisi si major forte necessitas compupedum incessu vectus, nisi si major forte necessitas compulisset, solebat: quatenus ubicumque aliquos vel divites vel pauperes incedens aspexisset, confestim ad hos divertens, vel ad fidei suscipiendae sacramentum si infideles essent, invitaret; vel si fideles, in ipsa eos fide confortaret, atque ad eleemosynas operumque bonorum executionem, et verbis excitaret et factis. In tantum autem vita illius a nostri temporis segnitia distabat, ut omnes qui cum eo incedebant, sive adtonsi, seu laici, meditari deberent, id est, aut legendis Scripturis, aut psalmis discendis re. Hoc erat quotidianum opus illius, et omnium qui cum eo erant, ubicumque locorum devenissent. Et si forte evenisset, quod tamen raro evenit, ut ad regis convivium vocaretur, intrabat cum uno clerico, aut duoad legendum cum suis, sive ad orandum egredi. Cujus exemplis informati tempore illo religiosi quique viri ac femi
Abbreviated transcription (Latin):
to denatione anglorum qui n hibernia diu¬
tius exulauerat ꝓroxp̃o: Erat que & doctiss¬
mus inscripturis & longeuitȩ ꝑfectione eximus.
correcti sunt ꝑeum: & aduerum canonicumq pas¬
cha̧ sitrans lati : Quodii tamen & contea non semper
sedut barbari & rustici. quando eadem prima
sabbati eccquȩ nunc dominica dies cognominatur
Venir& mninime didicerant : Verum quia grata
caritutis feruere non omiserunt & huius quoq
Iuxta promis sum a postolidicenis: asiquid alit̾ sap¬
eidem monasterio segem abbas & presbit̃ p̃fuit: unde
iteralic uiuendi documenta : saluberrimum abstinen¬
uȩ uel continentiȩ cdericis &emplum reliquid: Cuius
doctrinam id maxime cõmendabat omnibus : quod non
alit̃ qudm uiuebat cum suisipsedocebat : Nil enim hu¬
us mundi querere : nilama recurabat : Cuncta quȩsi¬
bi aregibus ueldiuitibus sȩculi donabantur : mox paupe¬
ribus quioccurerent erogaregaudebat: discurrere ꝑ
cuncta &urbana & rusticaloca one quorum sed pt̃

Expanded text:
rum, qui in Hibernia diutius exulaverat pro Christo, eratque et doctissimus in Scripturis et longae vitae perfectione eximius, correcti sunt per eum et ad verum canonicumque Paschae diem translati, quem tamen et antea non semper sed ut barbari et rustici, quando eadem prima Sabbati quae nunc Dominica dies cognominaturveniret minime didicerant. Verum quia gratia caritatis fervere non omiserunt  Al., omiserajuxta promissum Apostoli dicentis: Et Al., eidem monasterio Segeni abbas et presbyter praefuit. Unde inter alia vivendi documenta, saluberrimum abstinentiae vel continentiae clericis exemplum reliquit: cujus doctrinam id maxime commendabat omnibus, quod non aliter quam vivebat cum suis, ipse docebat. Nihil enim hujus mundi quaerere, nil amare curabat. Cuncta quae sibi a regibus vel divitibus saeculi donabantur, mox pauperibus qui occurrerent erogare gaudebat. Discurrere per cuncta et urbana et rustica loca, non equorum dorso, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eo demdnõ ihũ xpõplacuit conuenire nos lxtic
mosem canonum uenerabilium : tracticturos
rus quamuis indignus ad apostolica sede desti¬
natus doru uernensis eclsiȩ epĩs & consacer¬
dos acfrater nost᷑ reuerentissimus bisi orieda¬
lit̃ anglorum eps: quibus &iam frater & con¬
sacerdos nost᷑ uilfrid nor dan hymbrorũ gen¬
tis ep s̃. ꝑ proprios legatari os ad fuit: Ad fu
telli cantuariorum. quoddicituit hrofesce¬
tir : seutherius epĩr occidentalis isaxonum
oxynfrid ep s ꝓuinciȩ merciorum : Cumq
inunum conuenienes iuxta ordinem quiq
suum resedissemus: ogo in quam dilectis¬
simi fr̃s propt̃ timorem & amorem redem¬
toris nr̃ĩ ut in commune om̃s ꝓnrã fide tracte¬
mus ÷ ut quȩq: decr&a ac definita sunt ascĩs

Expanded text:
o Jesu Christo, placuit convenire nos, juxta morem canonum venerabilium, tractaturos rus, quamvis indignus, ab apostolica sede destinatus Doruvernensis Ecclesiae episcopus; et consacerdos ac frater noster reverentissimus Bisi Orientalium Anglorum episcopus: quibus etiam frater et consacerdos noster Uilfrid Nordanhymbrorum gentis episcopus per proprios legatarios adfuit. Adfuertelli Cantuariorum quod dicitur Hrofescaestir, Leutherius episcopus Occidentalium Saxonum, Uynfrid episcopus provinciae Merciorum. Cumque in unum convenientes juxta ordinem quique suum resedissemus: Rogo, inquam, dilectissimi fratres, propter timorem et amorem Redemptoris nostri, ut in commune omnes pro nostra fide tractemus; ut quaeque decreta ac definita sunt a s
Abbreviated transcription (Latin):
dño p̃ces offerent: & constructo statim monasterio
iuuante &iam comite auicinis omnibus anglos
Quodui delic& monasterium. usque hodie ab anglis
ten&ur in colis : Ipsumnamq ẽ. quod nunc gran¬
de demodico effectum. muigeo consu& euocatur:
bus egregium & amen contin& monachorum : qui
depiuncia anglorum ibidem collecti: ad &emplũ
uener abilium patrum.
subregula & abbate canoni¬
co inmagna continenti a
itinerit & & sincetitate. propriola¬
bore manuum uuiuant:¬

Expanded text:
Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos Quod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de modico effectum, Muigeo  Al., Maigeo; albus, egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio labore manuum vivant
Abbreviated transcription (Latin):
is inbut : & relictis in ecdesia sua fratribus ali¬
quot. pmno uenit adinsulam hi undeerat.
tus : de inde succes sit adinsulam quandam par¬
uam : quȩ a doccidenalem plagam ashibernia¬
procul secr&a sermonȩ scottico. Inis boufinde idẽ in¬
sulauitulae albȩ nuncupatur : in hac ergo ꝑueniens ÷
construxit monasterium: & monachos inibi quosde
utraque natione collectos adduxerat collocauit:
Qui cum inuicem concordare non possent : Eo quod
scota tempore aestatis quofrug&serant colligen¬
dȩ relicto monasterio ꝑ nota sibi loca dispersiuac¬
remedium: &circuiens omnia ꝓpeuellonge inue¬
nit locum in hibernia insula aptum monasterio
construendo : quȩ linguas cottorumageo nominat᷑
Emitque paste meius non grandem ad constituendũ
ibi monasterium a comite adcuius possessionem.
pestinebat. Eacondicione addita cut proipso &iam
quieis locum commodar& consistenes ibi monachi

Expanded text:
is imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliis imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam Hii, unde erat tus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hiberniaprocul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi varemedium, et circumiens omnia, prope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ egressus: miranibus & gaudedibus cunctis
nea inmodum domunculi facta cocpestus . haben
uotionis illo adueniunt manũ suã inmitterqac
pastempulueris inde ad sumere ⁊ quameum lns
quas miserint atꝙ has infirmat̃ibus lumentis s¬
uehominibus gustandas de derint : mox infir¬
mitatis ab lata molestia cupitaes ospitatis gaudia
redibunt : Incuius locumor dinauit theo dorus
uinstidum uirum bonum ac modestum : quisi¬
uit predeces soreseius prouindis mercioru& ene¬
diterraneorum anglorum & lindis farbrum epis¬
copattus officio p̃eã Inquibus cunctis uulsihera
quiccdhuc suꝑ erat : septrũ regni tenebat : Erar
dut uynfrid declero eius cuupsesuc cesserat an¬
tistitis : & dia conib sofficio subeo ñ paucotem pore
fungebatur:
nterea colmanus quides cotuiaerat ep̃s relin
Vindis farnensium insula congregauerat scottos⁊
sed& degente anglorum uiros circiter .xxx. qui
utriquemona chichȩ conuersationis erant studi¬

Expanded text:
sensu egressus, mirantibus et gaudentibus cunctis, nea in modum domunculi facta coopertus, habentevotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederint, mox infirmitatis ablata molestia,  Al. add. ad cupitae sospitatis gaudia redibunt  Al., redeunt. In cujus locum ordinavit Theodorus Uynfridum, virum bonum ac modestum, qui, sicut praedecessores ejus, provinciis Merciorum et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebatur. nterea Colmanus, qui de Scottia erat episcopus, relinq quos in Lindisfarnensium insula congregaverat Scottos: sed et de gente Anglorum viros circiter triginta, qui utrique monachicae conversationis erant studi
Abbreviated transcription (Latin):
degfridum filiumregni hese demreliquid̃ : Cuius
annoregni nͦi theodorus cõgit conciliumepis¬
coporum unacumeis qui ca nonicapatrum statu¬
ta . &diligerent & nossent magistris ec dȩsig
pluribus : Quibus pariter congregatis diligener
eaquȩ unitati pacis ec desi asticȩ congruerent er
quo pontificem decebat animo coepitobseruan¬
dadocere: cuius sy nodicȩ actionis. Hus modite¬
tuscẽ : In nominedĩ dĩ & saluatoris nrĩ ihũ xpĩ

Expanded text:
Ecgfridum filium regni heredem reliquit: cujus anno regni tertio Theodorus cogit  Al., coegit concilium episcoporum, una cum eis qui canonica Patrum statuta et diligerent et nossent, magistris Ecclesiae pluribus. Quibus pariter congregatis, diligenter ea quae unitati pacis ecclesiasticae congruerent, eo quo pontificem decebat animo, coepit observanda docere. Cujus synodicae actionis hujusmodi textus est: « In nomine Domini Dei et Salvatoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
religionis habitu s. ⁊ itcut ubicumq: dericus aliquis.
aut monachus aduenir& gccudeder ab omnibus tã ꝙ
dĩfamulus &cipes&ur: &iansi initinere pergens in¬
uenir&ur adcurrebaus &flexo ceruice uel manu signare
uel oreillius sebenedicigaudebant : Verbis quoquehonĩ
ꝯchostatoris : diligenter auditũ p̾bebant : sed & diebus
dñicis cedec desiam siuec admon asteria. cestatim non
reficiendi corporis : sed audiendi sermonis dĩ gratia con¬
fluebant : &siquis sacerdotum inuicum fostedeueni¬
n&  mox congregati inunum uicanẽ uerbũ uitȩ ab
illo ex polere curabañ : Nam nequȩ alice ipsis scccerdo¬
tibus: aut dericis uicos ad eundi quam p̃dicandi : bapo¬
⁊andi in firmos uisitandi : & ut breuit̃ dicam animar
curandi causa fuit : Qui intantũ erant ab omni a uariq:¬
Epeste castigati ũtnemoterritoria ac possessiones
postheo tempore ineccle sus nordan hymbrorum seruati
est : sed dehis : satis dictum : XXUII¬

Expanded text:
religionis habitus; ita ut ubicumque clericus aliquis religionis habitus; ita ut ubicumque clericus aliquis aut monachus adveniret, gaudenter ab omnibus tanquam Dei famulus exciperetur. Etiam veniretur, adcurrebant, et flexa cervice vel manu signari, vel ore illius se benedici gaudebant; verbis quoque horum exhortatoriis diligenter auditum praebebant. Sed et diebus Dominicis ad ecclesiam, sive ad monasteria certatim, non reficiendi corporis, sed audiendi sermonis Dei gratia confluebant: et si quis sacerdotum in vicum forte deveniret, mox congregati in unum vicani, verbum vitae ab illo expectere curabant. Nam neque alia ipsis sacerdotibus aut clericis vicos adeundi, quam praedicandi, baptizandi, infirmos visitandi, et, ut breviter dicam, animas curandi causa fuit: qui in tantum erant ab omni avaritiae peste castigati, ut nemo territoria ac possessiones post haec tempore in Ecclesiis Nordanhymbrorum servata est. Sed de his satis dictum.
Abbreviated transcription (Latin):
pñ colmanum r expro insita illi prudentia diligebat
pscc̃ eatã : quin on multo posteidem ecclȩsie lindis far¬
nensi epłr factus ÷: abiens aut domũ colman ad sum¬
sit secum pastem ossium reuerentis simi patris atda¬
n pastem uero inec clesia cui perat reliquit. & in secre¬
tamo eus condip̃cepit: quantȩ autem parsimonie
uis testabatur &iam locus ille que mregebat ubi
oc ÷ illa e solum modo sine quibus conuersatio ciuilis
cẽ : nullatenus poterat: mlpecuniarum absq pecorib
nabebat : siquidenim pecuniȩ adiuitibus accipieba
mox pauperibus dabant: Nam neq ad suscertuodẽ
dins ndobat en quo dsfostecos ibi refici contingerai sum¬
plicitantum & cotidiano fratrũ cibo contedi milultraquae¬
nebant ⁊ tot aenĩ fuit tunc sollicitudo doctoribus illis
dõ seruiendi non scło : totacuracordis & colendimnon
uentris unde & in magnauene sictione tempore illo

Expanded text:
pum Colmanum rex pro insita illi prudentia diligebat. pum Colmanum rex pro insita illi prudentia diligebat. Ipse est Eata, qui non multo post eidem Ecclesiae Lindisfarnensi episcopus factus est. Abiens autem domum Colman adsumpsit secum partem ossium reverentissimi Patris Aidani; partem vero in ecclesia cui praeerat, reliquit, et in secretario ejus condi praecepit. Quantae autem parsimoniaesuis testabatur etiam locus ille quem regebant  Al., regebat, ubhoc est, illae solummodo, sine quibus conversatio civilis esse nullatenus poterat. Nil pecuniarum absque pecoribus habebant. Si quid enim pecuniae a divitibus accipiebant, mox pauperibus dabant. Nam neque ad susceptionem discedebat. Quod si forte eos ibi refici contingeret, simplici tantum et quotidiano fratrum cibo contenti, nil ultra quaerebant. Tota enim fuit tunc solicitudo doctoribus illis, Deo serviendi, non saeculo; tota cura cordis excolendi, non ventris. Unde et in magna erat veneratione tempore illo
Abbreviated transcription (Latin):
nus osuiu regis x ui. epis copatus aũt̃ scottorum
quãm gesserunt in prouincia anglorum annusga
si quidem aidan .x. & septemannis : finan decem : ⁊colꝰ¬
dan hymbrorum famulus xp̃ituda : quierat apud
scottos austrinos eruditds at queordinatus e pĩriha¬
bens uixtamorem prouintiȩ illius coronam ton¬
sũrȩ ed esiasticae catholicam temporis paschalis sb¬
gulam obseruans iurqui dembonus acreligiosus sed
permodico tempore ecdȩsiam regens: uenerat aut
descottia tenene adhuc pontificatum oulmano &
diligent̃ ect qͣȩ ad fidem acueritatin ꝑtinent : &
uerbo cunctos docebat & opere : porro fratribus qui
in lindis farnensi ee desia scottis ab euntibus renu¬
nere: maluerunt : ppositus ÷ abbatis iure uir reue¬
redissimus ac mansu&issimus eatã quierat abbas
eo quode& idem eataunus dexii pueris aidaniquos
primo episcopatus sui tempore denatione anglo¬
rũ
erudiendos inxpõ accepit : multum namq eundẽ

Expanded text:
us secundus; episcopatus autem Scottorum, quem gesserunt in provincia Anglorum, annus tricesimus. Siquidem Aidan decem et septem annis, Finan decem, Coldanhymbrorum famulus Christi Tuda, qui erat apud Scottos Austrinos eruditus atque ordinatus episcopus, habens juxta morem provinciae illius coronam tonsurae ecclesiasticae, et catholicam temporis paschalis regulam observans: vir quidem bonus ac religiosus, sed permodico tempore Ecclesiam regens. Venerat autem  Al., enim de Scottia, tenente adhuc pontificatum Colmano, et diligenter ea quae ad fidem et veritatem pertinent, et verbo cunctos docebat et opere. Porro fratribus, qui in Lindisfarnensi Ecclesia, Scottis abeuntibus, remanere maluerunt, praepositus est abbatis jure vir reverentissimus ac mansuetissimus Eata, qui erat abbaseo quod esset idem Eata unus de duodecim pueris Aidani, quos primo episcopatus sui tempore de natione Anglorum erudiendos in Christo accepit. Multum namque eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
frat̃ fuit ediluini uiri aequedõ dilecti: qui&ipse. aeuo
sequene hi berniã gratia legendi adiit : & bene in¬
structus patriam reduit: at que epõs in prouincialindis¬
si factus : multo ecclesiam tempore nobilis sime recit :¬
ꝯuergo cumẽeił in monasterio quod linguas cottorum

Expanded text:
frater fuit Aediluini, viri aeque Deo dilecti, qui et ipse aevo frater fuit Aediluini, viri aeque Deo dilecti, qui et ipse aevo sequente Hiberniam gratia legendi adiit, et bene instructus patriam rediit, atque episcopus in provincia Lindissi factus, multo Ecclesiam tempore nobilissime rexit. Hi ergo cum essent in monasterio quod lingua Scottorum
Abbreviated transcription (Latin):
erat eclipsis solis dietertiomensis macii: horce crcũ
x dici quo &iam anno subita pestilendico iuesi ddepopuli¬
tis prius australibus brittaniȩ plagis nordanbiym¬
brorum qͦq prouintiam corripiens atq a cerba clade
diutius longelateq: desȩuiens : magnã hominum muli¬
atudinem strauit: quaplaga pfatus dñi scccerdos
cuda . raptus : demundo : &in monasterio quod dicitꝰ
pegnal ȩth honorifice sepultus : Hȩc aũt̃ plaga hiber¬
niam quoque insulam pariclade p̃mebat : Eratdibidẽ
otempore multi nobilium. simul & medio orium degen¬
eanglorum : qui tempore finani & celmani epis coporũ
e monasticȩ conuersationi fidelit̃ manci pauerunt : Alu
nagis circũeundo ꝑcellas magistrorum. lectioni
peram dare gaudebatt: Quos omnes cotti libentis si¬
ne suscipientes : uictum eis cotidianum sinep̾tio. libros
q̃ udlegendum & magisterium gratuitum. pberecurae¬
a erant in terhos duos iuuenes magnȩ indolis deno¬
bilibus anglorum edilhun & ecgberet : quorum prior

Expanded text:
est eclipsis solis die tertio mensis Maii, hora circiter decima diei: quo etiam anno subita pestilentiae lues, depopulatis prius Australibus Brittaniae plagis, Nordanhybrorum quoque provinciam corripiens, atque acerba clade diutius longe lateque desaeviens, magnam hominum multitudinem stravit. Qua plaga praefatus Domini sacerdos Tuda raptus est de mundo, et in monasterio quod dicitur Paegnalaech, honorifice sepultus. Haec autem plaga Hiberniam quoque insulam pari clade premebat. Erant ibidem eo tempore multi nobilium simul et mediocrium de gente Anglorum, qui tempore Finani et Colmani episcoporum, se monasticae conversationi fideliter mancipaverunt, alii magis circumeundo per cellas magistrorum, lectioni operam dare gaudebant: quos omnes Scotti libentissime suscipientes victum eis quotidianum sine pretio, libros quoque ad legendum, et magisterium gratuitum praebere curabant. Erant inter hos duo juvenes magnae indolis, de nobilibus Anglorum, Aedilhun et Ecgberct, quorum prior
Abbreviated transcription (Latin):
regulam distinctionis uos ignorasse probat. quodali
quoties paschamanifestissimȩ ante plenilunium. id÷
cibus eius quorum scita tẽ uos imitari & regulam ac
pcepta cȩlestibus signis confirmata sequi ꝓhib&is.
dño. quod in nomineeius proph& auerint. & dȩmo¬
miaqecerint. & uistutes multas fecerint : responsu¬
rus sit dñs : quianum quam eos nouerit: sed cbsit
ut hoc de patribus urĩs dicam : quia iustius multo ÷
deincognitis bonum credere quammalum : Vnde
& illos dĩ famulos ac dõ dilectus eẽ non nego: quisim¬
plicitaterustica sed intenionepiãdm̃ multũ dile
uantiam : quam diunullus aduenerat quieis infei¬
tuti perfectioris decr&a quȩ sequerentur ostende¬
r& : quos utiq: credo siquis tunc ad eos catholicus
calculator aduenir&: sic que eius monita fuis se
secuturos: quo modo ea quȩ nouerant aodidi¬
cerant.  dĩmandata probantur suis sesecuti :
Tu aut̃ & socutui. si audita de cr&a sedis a postolicȩ
linmo uniuersalis eclȩsie. & hȩc litteris saciss

Expanded text:
regulam distinctionis vos ignorasse probat, quod aliquoties  Al., aliquotiens Pascha manifestissime ante plenilunium, id ecibus ejus, quorum sanctitatem vos imitari, et regulam ac praecepta caelestibus signis confirmata sequi perhibetiDomino, quod in nomine ejus prophetaverint, et daemonia ejecerint, et virtutes multas fecerint, responsurus sit Dominus quia nunquam eos noverit. Sed absit ut de patribus vestris hoc dicam: quia justius multo est de incognitis bonum credere, quam malum. Unde et illos Dei famulos, ac Deo dilectos esse non nego, qui simplicitate rustica, sed intentione pia Deum dilexvantiam, quandiu nullus advenerat, qui eis instituti perfectioris decreta quae sequerentur, ostenderet: quos utique credo, si qui tunc ad eos catholicus calculator adveniret, sic ejus monita fuisse secuturos, quomodo ea quae noverant ac didicerant, Dei mandata probantur fuisse secuti. Tu autem et socii tui, si audita decreta sedis apostolicae, immo universalis Ecclesiae, et haec literis sacris
Abbreviated transcription (Latin):
pit daie dño: responderunt: &iam utrique: atille
tic conolusit  : ego uobis dico quia hic ÷ hostiariuss cui¬
igo contracdicerenolo : sedinquantum noui uel ualeo
uius cupio inomnibus oboe direstatutis Ne forteme
adueniente ccdfores regniclorum : non sit quires eraet
maiores una cum mȩ diocribus: & cabdicata minus
ꝑfecta hstitutione : a dectqmeliora cognouerant.
scse trans ferre festinabant :¬
in itoq conflictũ : absoluta contione agylberctus
domum rediit: colmañ uidens spr&am sũam doctri¬
nam sectimꝰ queeẽ dispectam: adsuntis his quis ese¬
qui uolucrunt. id ÷ qui pascha catholicum & ton¬
suram corone: nam & dehor questio non runina
erat . recipere nolebant : scotiit̃ regres sus ÷ tracta¬
turus cum suis quid dehis facere deber& : Cedd
relictis scottorum uestigiis adsuam sedem rediit : ut pote
agnita obseruatione catholicipas dȩ: facta ÷ aũtͥ qͣuo¬

Expanded text:
sint datae a Domino? Responderunt: Etiam, utique. » At ille ita conclusit: « Et ego vobis dico, quia hic est ostiarius iego contradicere nolo; sed in quantum novi vel valeo, hujus cupio in omnibus obedire statutis; ne forte me adveniente ad fores regni caelorum, non sit qui reseret majores una cum mediocribus; et abdicata minus perfecta institutione, ad ea quae meliora cognoverant, sese transferre festinabantinitoque conflictu, ac soluta concione, Agilberctus domum rediit. Colman videns spretam suam doctrinam, sectamque esse despectam, adsumptis his qui se sequi voluerunt, id est, qui Pascha catholicum, et tonsuram coronae, nam et de hoc quaestio non minima erat, recipere nolebant, in Scottiam regressus est, tractaturus cum suis quid de his facere deberet. Cedd, relictis Scottorum vestigiis, ad suam sedem rediit, utpote agnita observatione catholici Paschae. Facta est au
Abbreviated transcription (Latin):
oliquit heredes : Anno post quend pruncmoet¬
bics ht ofensis ec desiae presul defunctus ehi
uir ut sũ pra meminimus doetis simus : setageũ
discipulus beatae memoriae mcctastiondẽ
diseiparis archiepq̃ &ccbbatis hadrĩani unde
ut dictum est. cumeruditione ht terarum uel ec¬
de sicitum uel genercdium itagrecã quoque cum

Expanded text:
liquit heredes. Anno post quem proximo Tobias, Hrofensis Ecclesiae praesul defunctus est, vir ut supra meminimus, doctissimus. Erat enim discipulus beatae memoriae magistrorum, Theodori archiepiscopi et abbatis Hadriani: unde, ut dictum est, cum eruditione litterarum vel ecclesiasticarum vei generalium, ita Graecam quoque cum
Abbreviated transcription (Latin):
posuimus : sed quiatua frccternitus inquid monuste
rii regulis eudita seor sum fier inon deb& aderi¬
perducta est : hanc deb& conuersationem instituere:
quee initio nccscentis eclesiae fuit Patribus nostris:
inquibus nullus eorum ex his quae possed ebanT coliquid
suumesse dicebat sederunt illis com̃ AXUI om̃ia come¬
Exii cudberet crescentibus meritis relegiosae intenr¬
tionisd cna chor&icae quoque contemplitionis
ficienter & uersibus heroicis & simplici oratione

Expanded text:
posuimus. posuimus. rii regulis erudita seorsum fieri non debet a cleric ad fidem producta est, hanc debes conversationem instituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia comExin Cudberct crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae quoque contemplationis, ficienter et versibus heroicis, et simplici oratione
Abbreviated transcription (Latin):
domum domum nonredir& ÷ sed demoratus in montia¬
nis plebemrusticam: uerbo p̃diccctionis : simul &opere
uir tutis cd cuelestia uocur& : Cumergo uengrubilis
dñi famulus multos inmailronensi monastaio de¬
tulit eum reuerentissimus abbas ipsius eata adinsu¬
lum lindis ftornensium : ut ibi quoque fratribus custo¬
dicim disciplinae regularis. & ccuctoritate proposi¬
ti intimis&: & propria cctione premonstraro:
Nam & ipsumlocum. tuncidem reuerertis simus pedir
abbactis iuse regebatiy: siquidem c̃temporibus Ibĩ¬
demantiquis : & episcopis cumlero & abbas solebat
manere cum monachis : Quitamen & ipsi. cadcustem
episco pifamilicriter pertinerait : Quicinimirum
cudan quiprimus eius loci eiscopis fuit: cummona¬
chis illuc & ipse monachus adueniens monachicam
in eo conuersictionem instituit. Quomodo & prius
becctus pacter agustinus incantia fecisse nos citur
scribente ei rauerentissimo papagsegorio. quod & supra

Expanded text:
o domum non rediret; sed demoratus in montao domum non rediret; sed demoratus in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis simul et opere virtutis ad caelestia vocaret. Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio detulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium, ut ibi quoque fratribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstraret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siquidem a temporibus ibidem antiquis et episcopus cum clero, et abbas solebat manere cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi familiariter pertinerent. Quia nimirum Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, quod et supra