comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunũ ipsi locũ insidiis ꝓuisũ occupauissent.
atq hoc cõꝑto romani ad insidiarũ locoͥm
instrueti or cdlimatiq uenissent. cõmisso pͥllo.
romani gallos fugientes isdem locoꝵ niunttio¬
nibꝰ qͥbꝰ clausi fuerant. incluser̃: cuntosq ad ĩ¬
fugã uł deditionẽ de ipto e trectans: ro¬
manos ut uius caꝑetur instantes. occiden¬
do ut occidetur coegit.
it᷑ cũ pacatã ee̾ unuiersã galliã. cęsar neq
rusurã fore ad aliquos aspirare motꝰ arbitra¬
ret᷑. legiones ad hibuã iusit. Ipse cam̃ amibio¬
rigis regis fines qui tot bella excitauerat. hor¬
canimꝰ legatꝰ. bellũ apud pictõnas inuenit.
uͥ magna hostiu multitudo ĩpedita itiuere
legionẽ circũdedit. atq ad excreitiũ discri¬
men adduxit. Porro au̾ fauiꝰ legatꝰ acceptis
canin i licteris inpictonas ꝓficiscit᷑. ibiq acap¬
tius de opertunitate locoꝵ cercior factꝰ. in qi¬

Expanded text:
tunum ipsi locum insidiis provisum occupavissent, tunum ipsi locum insidiis provisum occupavissent, atque hoc comperto Romani ad insidiarum locum instructi ordinatique venissent, commisso praelio Romani Gallos fugientes iisdem locorum munitionibus quibus clausi fuerant incluserunt, cunctosque ad infugam, vel deditionem detrectans, Romanos, ut vivus caperetur instantes occidendo, ut occideretur coegit. Igitur cum pacatam Galliam universam Caesar, neque ausuram fore ad aliquos aspirare motus arbitraretur, legiones in hiberna dimisit. Ipse autem Ambiorigis fines, qui tot bella excitaverat, hoCaninius legatus bellum apud Pictonas invenit, ubi magna hostium multitudo impeditam itinere legionem circumdedit, atque ad extremum discrimen adduxit. Porro autem Fabius legatus, acceptis Caninii litteris, in Pictonas proficiscitur, ibique a captivis de opportunitate locorum certior factus inopi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs hͥ ia dudum amicos. nc̃ in auxciliũ adsci¬
uerant. uirtute uicer̃. Uercingetorix alia
die conggatis om̃ibꝰ qͥ fuga euaserant.
dix̃ se auctorem bona fide defendende lib̾
tatis atq irrumpendi fedis fuisse. & nunc
siue ronanis ad morte sese omͣs offerant. siue
se solũ p̃ om̃ibꝰ dedant. paratũ animo fore.
Itaq galli uoluntate quã pudore aliqͣm diu
texerant. quasi exconsilio regis assumerent.
ilico ͥ ueniã p̾eantes. eũ solũ uelut auctorẽ
magni sceleris dedider̃. I ello uagi qͥ om̃ibꝰ
g alloꝵ gentibꝰ ipsoꝵ opinione fortiores ha¬
bebantur. hicorreo duce bellũ instaurant.
sibiq ad hanc suscepti belli societatẽ. ambia¬
nos. aulercos. saletos. uelloccasses. atrabatasq
conunguite. & locũ quendem einctũ atq
impeditũ undiq paludibꝰ. capiunt. Q oͦ
missoq pͣlio: magnã remoꝵ itanũ q̃ auxilio
romanis erat. trucidant. D eincde cũ opor¬

Expanded text:
quos sibi jamdudum amicos, nunc etiam in auxilium acciquos sibi jamdudum amicos, nunc etiam in auxilium acciverant, virtute vicerunt. Vergingitorix alia die, congregatis omnibus qui fuga evaserant, dixit srtatis atque inrumpendi foederis fuisse et nunc, siue Romanis sese ad mortem omnes offerant siue se solum pro omnibus dedant, paratum animo fore. itaque Galli uoluntatem, quam pudore aliquamdiu texerant; quasi ex consilio regis adsumerent, ilico sibi ueniam precantes, eum solum uelut auctorem magni sceleris dediderunt. Bellouagui omnibus Gallorum gentibus ipsorum opinione fortiores habebantur. hi Correo duce bellum instaurant sibique in hanc suscepti belli societatem Ambianos Aulercos Caletos Velocasses Atrebatasque coniungunt et locum quendam cinctum atque impeditum undique pamissoque praelio, magnam Rhemorum manum, quae auxilio Romanis erat, trucidant. Deinde cum oppor
Abbreviated transcription (Latin):
aruerni ceteriq confines sollicitatis etiam
adee hedius. multis aduersꝰ cesarem p̾liis
bellauer. Qui cuͥse pugnan do fatigati
inqͦddani castellũ recepissent. milites p̾de
inbiantes. Ad exe pugnandũ oppidũ animũ
intenduite: frustra cęsare de loci iniquitate
causante. Itaq ibi cesar erumpeittibꝰ desuꝑ
hostibꝰ pressus: multa exercitꝰ sui parto ꝑ¬
dita uictꝰ aufugit. Cũ hȩc ad heles¬
tã geruntur : uercingetorire quẽ omͣis con¬
sensu pari regen p᷑ obtauerant. sua doe uti
ex tota gallia om̃s qͥ arma ferre possuit.
huic bello presto surt. Moc enun uni bellũ¬
ẽẽ. quo aut ꝑpetua libertas. aut et̾na ser
uitꝰ. aut mors omiũ consequat᷑. Itaq eo abs
q numero qͣm infinitũ ante contraxerat.
obuersos. romani galliq cȩper̃. Unde multis
sepe eruptionibꝰ & uariis puentibꝰ pliantes.
tandẽ ro mani p̾cipua germanoꝵ eqͥtum

Expanded text:
Aruerni ceterique confines, sollicitatis etiam Aruerni ceterique confines, sollicitatis etiam ad se Aeduis, multis aduersum Caesarem proeliis bellauerunt. qui cum se pugnando fatigati in quoddam castellum recepissent, milites praedae inhiantes ad expugnationem oppidi animum intendunt, frustra Caesare de loci iniquitate causante. itaque ibi Caesar erumpentibus desuper hostibus pressus, multa exercitus sui parte perdita, uictus aufugit. dum haec ad Alesiam geruntur, Vercingetorix, quem omnes consensu pari regem praeoptauerant, suadet, uti ex tota Gallia omnes, qui arma ferre possint, huic bello praesto sint. hoc enim esse unum bellum, quo aut perpetua. libertavitus, aut mors omnium consequatur. Itaque absque eo numero, quem infinitum ante contraxerat, obversos Romani Gallique ceperunt. Unde multis saepe eruptionibus et variis proventibus praeliantes, tandem Romani praecipue Germanorum equitum,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoti diuiderent᷑: hostemiq locis notissimũ
quererent: om̃em galliã ꝑnutios inuitat.
ut quisq scdm placitũ suui reconditas in ar¬
duenna silua p̾das querant. diripiantq.
Quo facto. gallis utrimq morientibꝰ.
maximas romanoꝵ iniurias. sine cuiꝰqͣm
romani discrimine uindicauit. Ita hoc
tutissimo uincendigenere securus. inttalia̾¬
gitur cesare initaliã reuerso: Srediit.¬
gallia rursus in arma conuirat. multiq
simul popłi coeunt. Pure uertingetorix¬
his fuit. cuiꝰ consilio statĩ om̃s galli ciuita¬
tes suas ultro incender̃. Pruna asuis incen¬
sa est brturiges. IInde ad cesarem qͥ mag¬
nis itin eribꝰ ꝑ narbonenseni puintia clã ad
exercitu recurrerat: impetum faciunt. Qȩ¬
sar tunc oppidum nomine cetapͥum obsidi¬
one concluserat. Qđ diu oppugnatum.
applicitis turribꝰ. captũ atq deletũ est..
Qua draguita milia ibi hominu fuisse re

Expanded text:
ignoti diuiderentur hostemque locis notissimum ignoti diuiderentur hostemque locis notissimum quaererent, omnem Galliam per nuntios inuitat, ut quique secundum placitum suum reconditas in Arduenna silua praedas quaerant diripiantque. quo facto Gallis utrimque morientibus maximas Romanorum iniurias sine cuiusquam Romani discrimine uindicauit. ita hoc tutissimo uincendi genere securus in Italiagitur Caesare in Italiam reverso, Gallia rursus in arma conjurat, multique simul populi coeunt. Dux his Vercingetorix fuit, cujus consilio statim omnes Galli civitates suas ultro incenderunt; prima a suis incensa Biturigo. Inde ad Caesarem, qui magnis itineribus per Narbonensem proviexercitum recurrerat, impetum faciunt. Caesar tunc oppidum nomine Caenapum obsidione concluserat. Quod diu oppugnatum tandem apquadraginta milia ibi hominum fuisse re
Abbreviated transcription (Latin):
tres a deu̾ legiones in castra uener̃.
gitur cesar priꝰquã inunũ hostiu̾ copie
coirent. in euute uere ad gredi trepidos.
& oppͥmere sparsos insuis futubꝰ parat.
PPrtmũ itaq ueruoꝵ fines diripit. p̃dã
uͦ que copiosissima erat exerctti ꝑmit¬
tit. Meide metapos qui sibi ppt er im¬
mensas paludes atq inpedicissuias siluas
munitissimi uidebantut. tͥbꝰ agmuubꝰ in¬
uadit. nutiiaq cede uulgo agicata.
residuos suꝑplices indeditionẽ recepit.
Iabieuꝰ se quenti p̃lio oms treueroꝵ copi¬
as int̾fecit. arte iubellũ ꝓuocatis. priꝰquã
germanis aduentantibꝰ ungerentur:
& continuo ipsa eutate capit. ¶ esar ulcisei
mortem sabini & corte legacorũ uolens. ambi¬
ongem regem & eburones delete legionis al¬
tores pꝰ quã in arduennã silita ꝓfugisse cõꝑit.
que silua tociꝰ galliȩ maxxuna est. atq aripis
rheni finibꝰq creu̾oꝵ ad neruios usq ꝑtingit.

Expanded text:
tres ad eum legiones in castra venerunt. tres ad eum legiones in castra venerunt. Igitur Caesar priusquam in unum hostium copiae coirent, ineunte verno aggredi trepidos et opprimere sparsos in suis finibus parat. Primum itaque Nerviorum fines diripit, praedam vero, quae copiosissima erat, exercitui permittit. Deinde Menapios, qui sibi propter immensas paludes atque impeditissimas silvas munitissimi videbantur, tribus agminibus invadit, nimiaque caede vulgo agitata residuos supplices in deditionem accepit. Labienus sequenti praelio omnes Treverorum copias interfecit, arte in bellum provocatas, priusquam Germanis adventantibus jungerentur, et continuo ipsam civitatem cepit. Caesar, ulcisci mortem Sabini et Cottae legatorum volens, in Ambiorigem et Eburones deletae legionis auctores postquam in Arduennam siluam refagisse conperit — quae silua totius Galliae maxima est atque a ripis Rheni finibusque Treuerorum ad Neruios usque pertingit
Abbreviated transcription (Latin):
des inuias euaser̃. Indutiomarꝰ treueroꝵ
princeps. magnas armatoꝵ copias habens.
pꝰ quã de consensu tociꝰgallie cercior red¬
ditꝰ est. labieni castra legionemq cui p̾erat
qđ facile factu arbitrabatur. delere sta¬
tuit. Ac deinde eburonibꝰ neruiisq con¬
unctꝰ. ad oppͥmendũ cęsarem ꝑgere.
L abienꝰ quibꝰ pot̾ artibꝰ sumulat tmorem.
atq ita inducionarñ negligentiorem cũ
in sultantibꝰ copiis ꝓ uallo oberrante. repen¬
tuna eruptione pstrauit. Ihae uictora la¬
bieni reliqui gͣ alloꝵ conatꝰ᷑ repressi sẽ:
& cesar paulo quietior reliqua parte he¬
enus fuit. S intelligens cͥ maiora beł¬
li suꝑ eẽ negocia. maxxime qr ꝰ
plurima parte excercitꝰ amissa. aliisq
idoneis. non dicã ad cõpͥmendũ galloꝵ
impetũ uideretur. gneo pompeio ꝓ con¬
suli conscribi legiones ꝙͥq nutei in au¬
ciliũ petit. I taq ante exe actã hieiien.¬

Expanded text:
des inuias euaserunt. Indutiomarus Treuerorum des inuias euaserunt. Indutiomarus Treuerorum princeps, magnas armatorum copias habens, postquam de consensu totius Galliae certior redditus est, Labieni castra legionemque cui is praeerat, quod facile factu arbitrabatur, delere statuit ac deinde Eburonibus Neruiisque coniunctus ad opprimendum Caesarem pergere. Labienus quibus potest artibus simulat timorem atque ita Indutiomarum neglegentiorem cum insultantibus copiis pro uallo oberrantem, repentina eruptione prostrauit. hac uictoria Labieni reliqui Gallorum conatus repressi sunt et Caesar paulo quietior reliqua parte hiemis fuit. sed intellegens sibi maiora belli superesse negotia, maxime quia plurima parte idoneus, non dicam ad comprimendum Gallorum impetum videretur, a Cn. Pompeio procos. conscribi legiones, sibique mitti in auxilium fecit. Itaque ante hiemem exactam
Abbreviated transcription (Latin):
.c.xx. turres nire alaitudinis extru¬
xxer̃. &cũ ĩa ꝑ .uii. dies noctesq succi¬
diti hostiũ cunci pugnarent. ac uentꝰ
subito plurimus ex ortꝰ ee̾t. testas feruẽ¬
tes incorsere fundis. flamutataq focis
tela. ac mor concepto igne rutilantia
ceudiũ. S nec sic quidem romani cum
undiq obruerentur. uuln eribꝰ. iugiliis.
laboribꝰ. iciuniis. incendiisue cesser̃. Ian¬
dem cesari nunciatum est unã deletam
cẽ. legionen: alcerã ĩã pene confectã.
s duentante cũ duabꝰ legionibꝰ cesare: de¬
serͣ hostes obsidionẽ. atq i eum cuncti
raptis copiis ruuite. Eesar paruissimis
se castris consulto concedit. equitibꝰq p̃¬
missis. ut fugã fingerent iꝑauit: ut
ad transitũ uallis q̃ media erat. sibiq
ꝑiculosa tuidebatur. hostes conte̾ptu sui
inuitarce. Quibꝰ aduentartibꝰ. insuꝑ
obstrui portas p̃cepit. Quo uiso galli. qua¬
si ia uicissent. adob ducendũ extrinsecꝰ
uallũ congressist̃. Cesar tocis repeute por

Expanded text:
 turres mirae altitudinis extruxerunt. et cum iam septem dies noctesque succidui hostium cunei pugnarent ac uentus subito plurimus exortus esset, testas feruentes intorsere fundis flammataque focis tela ac mox concepto igne rutilantia cendium. sed ne sic quidem Romani, cum undique obruerentur, uulneribus laboribus uigiliis ieiuniis incendiisue cesserunt. tandem Caesari nuntiatum est unam deletam esse legionem, alteram iam paene confectam. aduentante cum duabus legionibus Caesare, deserunt hostes obsidionem atque in eum cuncti raptis copiis ruunt. Caesar paruissimis se. castris consulto condidit equitibusque praemissis, ut fugam fingerent, imperauit, ut ad transitum uallis, quae media erat sibique periculosa uidebatur, hostes contemptu sui inuitaret. quibus aduentantibus insuper obstrui portas praecepit. quo uiso Galli, quasi iam uicissent, ad obducendum extrinsecus uallum conuersi sunt. Caesar totis repente port
Abbreviated transcription (Latin):
ipso homine. potestate̾ p̃clicandi necessitate
motꝰ. cõmendo diligentiã. ⁊ exxcuso ignoran¬
tiã meã. inuoco qͥ est. dũ conuenio qui non
est. Qua ꝓpt᷑ cuni timore & dolore consicłan¬
dũ est. qua pena. quo iuditio digni erunt.
qui contra int̾dictũ ia ppalate & publice
ueritatis. cos sectantur & colunt deos. de
quibꝰ etiã illiͣtunc dubitare potuer̃. qui ad¬
huc p̾ter eosdeniscire nichil poterant. Uerũ¬
tam̃ breuit̃ consulo. qualia tẽ toto orienti
nationes alterns tantoꝵ ducu uastacionibꝰ
t̾rebantur. cũ queq ciuitas tantis concursibꝰ
media in euitabilit̾ ꝑiclitabatur. inde ac¬
cendens alterũ. unde alterũ temꝑassor Iħ oc
mox habitura supplicii: qđ remedii ad
tempꝰ habuiss&e. cũ trepide diuersarum
ꝓuintiarũ legationes int̾ succedentes ro¬
manoꝵ duces & truculentiorem noticrã
belli attollebat. & incertis satisfactioni¬
bꝰ transferebantur. augendo ꝑicula q̃

Expanded text:
ipso homine potestatem, precandi necessitate ipso homine potestatem, precandi necessitate motus cotiam meam. Invoco qui est, dum convenio qui non est. Quapropter cum dolore et timore considerandum est, qua poena quove judicio digni erunt, qui, contra interdictum jam propalatae et publicatae veritatis eos sectantur et colunt deos, de quibus etiam illi jam tunc dubitare poterant, qui adhuc praeter eosdem scire nihil poterant. Verumtamen breviter consulo, qualia tunc toti Orienti nationes alternis tantorum ducum vastationibus terebantur: 383 cum quaeque civitas tantis concursibus media inevitabiliter periclitabatur, inde accensura alterum, unde alterum temperasset: hoc mox habitura supplicii, quod remedii ad tempus habuisset: cum trepidae diversarum provinciarum legationes inter succedentes Romanorum duces, et truculentiorem notitia Mbelli attollebat, et incertis satisfactionibus transferebantur, augendo pericula quae
Abbreviated transcription (Latin):
succos sepe obstrunerat uenetio conficiposs
frustraq spaciaret ᷑  si quo tanden mͦ infu¬
sa pestis ꝑuenas uegetatione corꝑis acta dis¬
currer&. gallũ quendã milite iã fracto mu¬
ro discurrentẽ. inuitauit. eiq uigulũ p̃bu¬
it. I unc exitũ uite interidaces habuit.
nobisq sententiȩ suȩ fortissimũ arguntũ
reliquit. homo oñuũ ut fer suꝑsticiosissi¬
mꝰ. annos natꝰ.lx̃x. & duos: habens secũ
semꝑ philophos. onͣuũq arcũ ꝑicissimos.
i estis inqͥt dii patrii. ¶ta ille duicolendo.
ac diu querendo ꝑspexerat hos non e̾̃e cer¬
tos deos: qui e̾e putabatur. I ex multe ex¬
ꝑientiȩ atq euo grauis. uerũ dm ad cuius
noticiã non nisi ꝑ ad itũ fidei uenitur. non
intelligebat. IHos au falfos e̾e. rationis ipsiꝰ
luce ꝑuid̾at: aliud consuetudini. aliud suȩ nͣtci
tribuens. Eiestis inquit dii. Ihoc est dice¬
re. Ego sentio ee̾ suꝑ hominẽ potentiorem

Expanded text:
sucos saepe obstruxerat, ueneno confici posset sucos saepe obstruxerat, ueneno confici posset frustraque spatiaretur, siquo tandem modo infusa pestis per uenas uegetatione corcurreret, Gallum quemdam militem, jam fracto muro discurrentem, invitavit, eique jugulum praebuit. Hunc exitum vitae Mithridates 382 habuit,, nobisque sententiae suae fortissimum argumentum reliquit, homo omnium, ut ferunt, superstitiosissimus, annos natus septuaginta duos, habens secum semper philosophos, omniumque artium peritissimos. Si estis, inquit, dii patrii. Ita ille diu colendo, ac diu quaerendo persenserat, hos non etos deos, qui esse putabantur. rex multae experientiae atque aeuo grauis uerum Deum, ad cuius notitiam non nisi auditu per fidem uenitur, non intellegebat. hos autem falsos esse rationis ipsius luce peruiderat, aliud consuetudini aliud menti suae tribuens. si estis, inquit, di, hoc est dicere: ego sentiens esse super hominem potentiorem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾remotꝰ adeo grauis repente exortꝰ est. ut
magna clades ex eo urbiũatq agroꝵ secuta
narret᷑: E odem temꝑe. castor mitridatis pre¬
fectꝰ. qui phanagorio p̾erat. int̾fectis amicis
regis arcem occupauit. & quatiuor nutrida¬
tis filios adp̾sidia romana transiisit. Mitri¬
dates accensus ira : in scelera exarsit. Hlam
ne parricidio trucidassor. P harnaces alt̃
filiꝰ eiꝰ eo emiplo fr̾um t̾ritꝰ. exercitu̾ adꝑse¬
quendĩ se missũ. Ss conciliauit. & mox aduer¬
sus pattẽ suũ duxit. Mitridates diu exaltis¬
simo muro filiũ frustra p̃catꝰ. uͥ in exorabilẽ
uidit. moriturꝰ exclamasse fert᷑. Q m̃ phar¬
naces inqͥt mori iub& : uossiestis dii patrii:
p̃cor. ut qͥndoqͣ & ipse hanc uocẽ alibis suis
audiat. E tatĩq descendens aduxores. peli¬
ces. ac filias suas: uenenũ om̃ibꝰ dedit. Qd
cũ & ipse noussimꝰ hausisso. nec tam̃ ꝓpt̃
remedia quibꝰ uit alia sua aduers nodcios

Expanded text:
terraemotus adeo gravis repente exortus est, ut terraemotus adeo gravis repente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narraretur. Eodem tempore Castor Mitridatis praefectus, qui Panagorio praeerat, interfectis amicis regiis, arcem occupavit, et quatuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mitridates, accensus ira, in scelera exarsit. Nam ne parricidio trucidasset. filius eius exemplo fratrum territus exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliauit et mox aduersus patrem duxit. Mithridates diu ex altissimo muro filium frustra precatus ubi inexorabilem uidit, moriturus exclamasse fertur: Quoniam Pharnaces, inquit, mori iubet, nos, si estis, di patrii, precor, ut quandocumque et ipse hanc uocem a liberis suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices ac filias suae uenenum omnibus dedit. quod cum ipse nonissimus hausisset nec tamen propter remedia, quibus uitalia sua aduersus noxios
Abbreviated transcription (Latin):
si. sine labore uicerunt. Ul ãq de exereitu re¬
gio. del. milia cesast̾ uel capta. IR om̃a uul¬
nerati mille. uix auͣ quadraginta int̾fec¬
ti. Aex int̾ tumultꝰ belli fuga lapsus. ad¬
uitꝰ etiã beneficio sub lustris no tis euasit.
Relictꝰq ab om̃ibꝰ amicis. philophis. serip¬
toribꝰ rerum uł carmuiũ ac medicis. solꝰ
ꝑdeuia equũ manu trahens. atq ad oms
nocturnos strepitꝰ trepidans. in qͦ dda castel¬
lũ diuertit. atq in de in armeniã ꝑrexit.
Pompeiꝰ regen inseciturꝰ. int̾ duo flumi¬
na quȩ ab uno monte diuersis sp ecubꝰ ercori¬
uitt᷑. hoc est eufraten & araxser urbem ni¬
condidit. O ranti tygran ueniã dedit. erd¬
cem regem hiberiȩ bello fudit. totãq hibe¬
riã indeditionem accepit. Inde cil arme¬
niã coloxos. cappadotiã & syriã ordinatis
rebꝰ compost issoe. ꝓ mouens de ponto in
M osphoro nitridate cerealia saera celebrante.

Expanded text:
si sine labore uicerunt. namque de exercitu resi sine labore uicerunt. namque de exercitu regio XL milia caesa uel capta sunt, Romani uulnerati mille, uix autem quadraginta interfecti. rex inter tumultus belli fuga lapsus, adiutus etiam beneficio sublustris noctis euasit, relictusque ab omnibus amicis philosophis scriptoribus rerum uel carminum ac medicis solus per deuia equum manu trahens atque ad omnes nocturnos strepitus trepidans, in quoddam castellum deuertit atque inde in Armeniam perrexit. Pompeius regem insecuturus inter duo flumina, quae ab uno monte diuersis specubus exoriuntur, hoc est Euphraten et Araxen, urbem Nicondidit. oranti Tigrani ueniam dedit; ecem regem Hiberiae bello fudit, totamque Hiberiam in deditionem accepit. Inde cum Armeniam, Colchos, Cappadociam et Syriam ordinatis rebus composuisset, promovens de Ponto in in Bosphoro Mitridate Cerealia sacra celebrante
Abbreviated transcription (Latin):
tiasq uastantes. impiinitate scleris. ⁊
auiditate p̃de. uulgo sese asso ctantibꝰ. ĩ ĩmen¬
sũ augebãtur. Quos gneus pompeiꝰ pꝰ multã
quidemi uastationem quã t̾ra mariq diu ege¬
rant. nuira tam̃ celeritate cõpressit. E odem
temꝑe. cuetã insulã ꝑ bienniũ metellus euer¬
tit. diuturnoq bello domitaͣ in potestatem
redegit. legesq minois. romanis legibꝰ ꝑmu¬
tauit. I ostea pompeiꝰ successor luculli. in mi¬
nore armuenia. iuacta montẽ clastracũ castra
regis obsidione conclusit. Pex cũ om̃ibꝰ copi¬
is eructione ꝑ nocte facta. insuꝑ eciã ꝑsequen¬
te̾ bello repellere statuit. pompeiꝰ fugientes
ꝑsequi uttendit. Itaq bellũ nocte cõmissũ
est.I una tunc orta. & romanis atergo¬
erat. quos regii longitudine umbrarũ poci¬
mitate hostiũ rati: cuncta in irritũ tela fu¬
der̃. Iomani ueluti in hermes pꝰea aggres¬

Expanded text:
nciasque vastantes, impunitate sceleris et nciasque vastantes, impunitate sceleris et aviditate praedae vulgo sese associantes, in immensum augebantur: quos Cn. Pompeius post multam quidem uastationem, quam terra marique diu egerant, mira tamen celeritate conpressit. Eodem tempore Cretam insnlam per biennium Metellus euertit diuturnoque bello domitam in potestatem redegit legesque Minois Romanis legibus permutauit. Pompeius postea, successor Luoulli, in minore Armenia iuxta montem Dastracum castra regis obsidione conclusit. rex cum omnibus copiis eruptione per noctem facta, insuper etiam persequentem bello repellere statuit. Pompeius fugientes persequi intendit. itaque bellum nocte commissum est. luna tunc orta a tergo Romanis erat. regii longitudinem umbrarum proximitatem hostium rati cuncta in inritum tela fuderunt. Romani ueluti inermes postea adgres
Abbreviated transcription (Latin):
metellꝰ sicilie p̃tor. cũ fedissuna illa gaii
uerris p̾tura siciliã afflictã in uenissoe.:.
maxcine ꝑ yrgauioneni archipiratã. ne¬
fariis p̃dis & cędibꝰ dilacerantẽ : qui pul¬
sa classe romana. sy racusanũ portum
optinuerat. qͣm moxx nauali t̾restriq pͣlio:
uiutũ. sicilia decedere cõpulit.
Reterea lucullꝰ transgress eufrateri
& tygrim: apud tigranos certã ur¬
beni cuͦ mtridate & thigrane congressus.
paruissima suoꝵ manu. magnũ numerũ
in eo bello cesa referunt᷑. Uy graues uix
.c. quinquaguita equitibꝰ comitatꝰ aufugit.
diademate & thiara ne agnosceretur ab iec¬
tis. I unc adlucullũ tociꝰ pene orientis
supplices uenere legati. C ũ his inmineti¬
te hieme ꝑ armeniã in mesopomiã re¬
gr essus. nisibi urbem illis tune locis in eli¬
⁊ expugnauit & cepit.
omͣa sparsi maria. etiã ñ tantũ int̾cipi¬
entes nauiu̾ cõmeatꝰ.s etia insulas pͥui¬

Expanded text:
Metellus Siciliae praetor cum foedissima illa C. Metellus Siciliae praetor cum foedissima illa C. Verris praetura Siciliam adflictam inuenisset, maxime Pyrganione archipirata nefariis praedis et caedibus dilacerante, qui pulsa. classe Romana Syracusanum portum obtinuerat — quem mox nauali terrestrique proelio comminutum Sicilia decedere conpulit. praeterea Lucullus transgressus Euphraten et Tigrim, apud Tigranocertam urbem cum Mithridate et Tigrane congressus paruissima suorum manu magnum hostium in eo bello caesa referuntur. centum et quinquaginta equitibus comitatus aufugit, diademate et thiara ne agnosceretur abjectis. Tunc ad Lucullum totius pene Orientis supplices venere legati. Ille, imminente hieme, per Armeniam in Mesopotamiam regressus, Nisibin, urbem illis tunc locis inclytam, expugnavit et cepit. omnia sparsi maria, et jam non tantum intercipientes navium commeatus, sed etiam insulas provi
Abbreviated transcription (Latin):
tu instructa classe nauigans. tẽpestate cor¬
peptꝰ. octogrita rostratas naues ꝑdidit.
Ipse cũ quassa ĩa naui mergeret᷑. in nuopa¬
rone seleugi pirate. iꝑso pirata uuante
transilutt. INde sino peti ac pꝰ hanisson
cũ magna difficultate ꝑuenit. ẜ odem anno
apud romã catilina nicesti accusatꝰ q đ cũ
faina uirgine uestali cõmisisse arguebat᷑. ca¬
tuli grͣa fultꝰ euaste. I ueullꝰ ẜ y nopen exx¬
pugaturꝰ obsidebat. hanc seleucꝰ archipira¬
ta & chleohres spaho que p̾sidii ciusa p̾e¬
rant. ex pilatta atq incensam reliquer̃.
Nucullꝰ miseroꝵ hostũ itelina clade ꝑ¬
motꝰ. celeri occursu ĩ missũ restiix incen¬
diũ. Ita misera ciuitas. uersa uice hostiũ
socioꝵq unde defendenda disꝑdita. &
unde disꝑdenda seruata est. Nt uͦ marcꝰ
lucullꝰ. qui curioni ĩ macedonta successe¬
rat. totã bessoꝵ gentẽ bello appetitã
in dedicionem recepit. E odem temꝑe:

Expanded text:
tium instructa classe nauigans tempestate cortium instructa classe nauigans tempestate correptus octoginta rostratas naues perdidit; ipse cum quassa iam naui mergeretur, in myoparonem Seleuci piratae ipso pirata iuuante transiluit. inde Sinopem ac post Amisum cum magna diffioultate peruenit. Eodem anno apud Romam Catilina moesti accusatus, quod cum Fabia uirgine Vestali commisisse arguebatur, Catuli gratia fultus euasit. Lucullus Sinopem expognatnrus obsederat; hanc Seleucus archipirata et Cleoohares spado, qui praesidii causa praeerant, expilatam atque incensam reliquerunt. Lucullus miserorum hostium intestina clade permotus celeri occursu inmissum restinxit incendium. ita misera ciuitas uersa uice hostium sociorumque unde defendenda disperdita et unde disperdenda seruata est. at uero M. Lucullus, qui Curioni in Macedonia successerat, totam Bessorum gentem bello adpetitam in deditionem recepit. Eodem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea mitridates apud cracu̾ eadem hora
qua obsidebat oppressus: inmagna penuria
pestilentiaq exercitũ suũ coartauit. Iaͣ plus¬
quã. ccͣc.milta hominũ fame & inorbo in
eadem obsidione amisisse fert᷑. ipse cũ pau
cis arrepta nauicula fugit de castris. Mucul¬
lus ineruento nultce spectator cladis aliene.
nouũ genꝰ uictorie ad eptꝰ est. Mox marium:
adorsus uicit. fugauitq In quo p̾lio. płꝰ qͣm
eͤuii. milia marianoꝵ militu int̾fecta re¬
ferunt᷑. Nucullus pꝰea cũ eodem mario
nauali p̃lio congressus. txx. & duas na¬
ues regias. & conplures ouerarias. aut de¬
mersit aut cepit. ¶ ulti ibł exchis quos silla
ꝓscripserat: int̾emptisc̾. QSariꝰ postera die
despelunca uͥ latebat extractꝰ. meritas hos¬
tilis animi penas luit. E odem uͦimpetu lucullꝰ
apamiã uastauit: & sub monte olenipho
priꝰ mutttissimͣ ciuitateͥ capta expugna¬
taͣq diripuit. Mitridates a duersus bitau¬

Expanded text:
Interea Mithridates apud Cizinum eadem hora Interea Mithridates apud Cizinum eadem hora qua obsidebat obsessus, in magnam penuriam, pestilentiamque exercitum suum coarctavit. Nam plusquam CCC m. hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur. Ipse cum cis, arrepta navi, clam fugit e castris. Lucullus, incruento milite, spectator cladis alienae novum genus victoriae adeptus est. Mox Marium adortus, vicit fugavitque. In quo praelio plus quam undecim millia Marianorum militum interfecta referuntur. Lucullus postea cum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas naves regias et complures onerarias, aut demersit aut cepit. Multi ibi ex his quos Sylla proscripserat, interempti sunt. Marius, postera die de spelunca utilis animi poenas luit. eodem uero Lucullus impetu Apamiam uastauit et sub monte Olympo Prusam munitissimam ciuitatem captam expugnatamque diripuit. Mithridates aduersus Byzan
Abbreviated transcription (Latin):
laborans. partem copiarũ instructã armis do¬
mũ abire p̃cepit. quã luculꝰ exccipiens. uni¬
uersã disꝑdidit. M ã ampliꝰ qͣm. c. milia
hominu̾ tc̃ int̾fecisse narrat᷑. ¶unc etiã fan¬
niꝰ qͥ se nitridati iuuxerat. & metrophanes re¬
giꝰ ptor amamerco uicti: cũ duobꝰ milibꝰ eqͥtũ
ĩ mesiã pfuger̃. atq inde ĩ meniã ꝓgressi.
in colles camposq inheremos incider᷑. Ubi non
solũ montes usti uł saxa quasi quadã fuligie
obfuscata cerniuitur. uerũ etia campi ambusto
solisqualidi. ꝑ quinquaguita milia passuũ si¬
ne ullo ignis ud fornacis indicio. & pendulo in
ꝓfundũ cineres pucres iacent. I ribꝰ etiã locis
torride uorigines ostenduntur. qͥs greci ipisas
uocant. in quibꝰ du ob errantes. in opinatis tan¬
dem ꝑiculis exempti st̃: & clã in regis castra ir¬
ruer. Peiotharus rex gallo grecie. p̃fectos
egis bello trucidauit.

Expanded text:
laborans, partem copiarum instructam armis dolaborans, partem copiarum instructam armis domum abire praecepit. Quam Lucullus excipiens, universam disperdidit.hominum tunc interfecisse narratur. tunc etiam Fannius, qui se Mithridati iunxerat, et Metrophanes regius praetor a Mamerco uicti, cum duobus milibus equitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fuligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopinatis tandem nerunt. Dejotarus rex Gallograeciae praefectos regis bello trucidavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tione adactꝰ. intemplo esculappii manusia
int̾fectꝰ est. ¶ aniꝰ & magiꝰ de exerutu fimbrie
ꝓfugi: mitoidati sese adiutixer̃. Quoꝵ ortatũ
mitridates eũ serterio ꝑlegatos in hispaniã mis¬
sos feꝰ perigit. sertori a deu̾ marcũ mariũ fir¬
mandi fe deris causa misit. Mue̾ rex apud se re¬
tentũ. ħ łeui duce̾ fecit in locũ archelai. qͥ se ad
siliã eshdcore lib̃isq contulerat. ¶ariꝰ & eumacꝰ
duc a iitridate aduersus lucullum missi.
gno exerettu congregato. cũ publio ruchi¬
o apud calcedonia congressi st̃: eũq cũ plu¬
rima exerettꝰ sui parte cicider̃. N ueullus mitri
daten cizicenos obsident̾ẽ fossa cunxit. eũq qͥd
faciebat pati cõpulit: atq adipsos citicenosut
bono atumo ẽent᷑ nutictũ misit unũ exmilitibꝰ
natandi ꝑitũ. qui duobꝰ utribꝰ suspensus. mediã
ipsã regulã tenens. plantisq subremigans. Ui.
milia passuũ cransmeauit. M itridates in opia

Expanded text:
one adactus in templo Aesculapii manu sua interfectus est. Fannius et Magius de exercitu Fimbriae profugi Mithridati sese adiunxerunt: quorum hortatu Mithridates cum Sertorio per legatos in Hidpaniam missos foedus pepigit. Sertorius ad eum M. Marium firmandi foederis causa misit: quem rex apud se retentum breui ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Sullam cum uxore liberisque contulerat. Marius et Eumachus duces a Mithridate aduersus Lucullum missi, magno exercitu breui congregato cum P. Rutilio apud Chalcedonam congressi sunt eumque cum plurima exercitus ipsius parte ceciderunt. datem Cizicenos obsidentem fossa cinxit, eumque quod faciebat pati compulit. Itaque ad ipsos Cizicenos, ut bono animo essent, nuntium misit, unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus, mediam ipse regulam tenens, plantis subremigans, septem millia passuum transmeavit. Mitridates, inopia
Abbreviated transcription (Latin):
cer. E imilit̾ sinirnei. sardi. colophonii. trallia¬
niq fecer. PPerturbatꝰ mitridates. ꝑ archelaũ
ducẽ suũ cũ silla de pace pepigit. I nterea fun¬
bria martanoꝵ scelerum satelles. homo omiu̾
auclacissimus. flaccũ consulem cui legatꝰ ierat.
apud nichomediã occidit. Acmox arrepto
excercitu. mitridatis filiũ ecasia ad melitopolĩ
fugat. stationem regis inuadit. ipsũq ꝑgamo
pellit. fugiente̾q insecutꝰ. apud phithanam
obsedit. & ꝓfecto cepissoe. si luciꝰ lucullꝰ eutilibꝰ
discordiis. curã rei publice p̃culissoe. Cũq ma¬
ri coartare obiecta classe uoluissa: inde fim
obiectu portarũ repuls uidebatur. ipsã urbe
hiliũ antiquã illã rome parentẽ funditꝰ cede
incendioq deleuit. Eꝯ eã silla continuo re.

Expanded text:
cerunt; similiter Smyrnaei Sardi Colophonii Tralliacerunt; similiter Smyrnaei Sardi Colophonii Trallianique fecerunt. perturbatus Mithridates per Archelaum ducem suum cum Sulla de pace pepigit. interea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit; ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumque Pergamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reipublicae praetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbobiectu portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit.
Abbreviated transcription (Latin):
li quiq aut predere in nocentes hospites
& amicos. aut ipsi ꝑ iclitari pena hospi¬
tũ cogerentur. Archelaus qͦq dux mi¬
illa cui pꝰ consulatũ mitridaticũ bel¬
um obuenerat: archelaum apud py¬
reumi atheniensiũ portũ septe̾ plici muro
cõmunitũ du obsedit. I psam achenien¬
sui urbem cͥepit u̾i. pꝰea uisto p̃lio eũ arche¬
lao conflixit. Q entũ. dec̾e milia de exxer¬
citu archelai int̾fecta: uix dece milta suꝑ¬
fuisse referunt᷑. Comꝑta clade mitrida¬
tes. lectissima .lxͥx. milia militũ arche¬
tꝰ est. ¶ er cio bello: om̃s copiȩ quasar¬
fidem implorarent. insaciabili uictoris
ira int̾fecta sc̾: totidemq alia unfluni¬
ne coacta ac necata: reliqui miseroꝵ.
passim trueidati sc̃. I orro au mitri¬
dates in asia nobilissimaru urbiu prin¬
cipes occidere. bonaq eoꝵ puiblicare¬
E
sis exemplĩ uerentes. exxcluso p̃sidio eiꝰ portas obie¬

Expanded text:
li quique aut prodeli quique aut prodeet amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur. Archelaus quoque, dux MiSylla, cui post consulatum Mitridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Pyreum Atheniensium portum, septemplici muro communitum, diu obsedit, ipsamque Atheniensium urbem vi cepit; postea justo praelio cum Archelao conflixit. Centum et decem millia de exercitu Archelai interfecta, vix decem millia superfuisse referuntur. Comperta clade, Mitridates lectissima septuaginta millia militum Archetus est. Tertio bello omnes copiae quas Arfidem impira interfecta sunt, totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum passim trucidati sunt. Porro autem Mithridates in Asia nobilissimarum urbium principes occidere, bonaque eorum publicare sii exemplum uerentes excluso praesidio. eius portas obie
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ dica̾ belli mitridatici lades. mul¬
sito pͥmo ut dioei atino aburbe condita:
quo etiam pͥmũ cuile bellũ cepat m ardes¬
cens: consulatu uͦ ciceronis & antonii ut
uerbis poete optimi loquar: barbarico uoe
cõsummata ueneno est. E inhis temꝑibꝰ
de̾ de gerendi belli inueniunturanni.
armenie. pꝰ quã nichomedem bichine re¬
gem amicũ popłi romani regno priuare
molitꝰ est. atq a senatu monit᷑. si facere tẽp¬
tar&. bellũ s apopło romano inferendũ
ri dade corripuit. paflagoniã simili excicu
afflixcit. pulsis ex ea philomene & nichome¬
de regibꝰ. Is ost eũ uenissa ephesũ. crudeli
p̾cepit edicto. ut ꝑ cotã asiaͥ qui cũq in uen¬
ti eẽnt ciues romani. sub utra die oms neca¬
rent᷑. Q uod factũ est. Mec explicari nec
cõp̃hendi ullomͦ uerbis pot᷑ q̃ ttuic multi¬
cudo romanoꝵ ciuu cesa sit: quis meror
plurimarũ ꝓuintiarũ. qͥs gemiitꝰ occiden¬
doꝵ parit᷑ atq occidenttiũ fufrit. cũ singu¬

Expanded text:
verius dicam, belli Mithridatici clades, mulsimo secundo ut dixi anno ab Urbe condita, quo etiam primum civile bellum coeperat, inardescens, consulatu Ciceronis vero et Antonii, ut verbis poetae optimi loquar, Barbarico vix consummata ueneno est. sed in his temporibus triginta gerendi belli inueniuntur anni. Armeniae postquam Nicomedem Bithyniae regem amicum populi Romani regno priuare molitus est atque a senatu monitus, si facere temptaret, bellum sibi a populo Romano inferendum inde pari clade corripuit. Paphlagoniam simili exitu adflixit pulsis ex ea Pylaemene et Nicomede regibus. post cum uenisset Ephesum, crudeli praecepit edicto, ut per totam Asiam quicumque inuenti essent ciues Romani sub una die omnes necarentur. et factum est; nec explicari aut conprehendi ullo modo uerbis potest, quae tunc multitudo Romanorum ciuium caesa sit, quis maeror plurimarum prouinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerit, cum singu
Abbreviated transcription (Latin):
oufertissimũ. tande̾ graui pugna cȩpit.
titus belloꝵ tumultibꝰ undiq cir cuuentꝰ.
& conflictatꝰ est. Nãq ambiorie cum
ebutonatibꝰ & aduatucis conspirans ani¬
matꝰ treueroꝵ consiliis. cottã & sabinũ
legatos apud eburouas cũ tota funditꝰ le¬
gione insidiis circu̾uentos int̾fecit. Am¬
bierx hac uictoria elatꝰ. ad uatucos& ner¬
uos plurimosq alios raptim in arma con¬
trahit. atq adciceronem legatũ qui si¬
milit̾ tc̃ legioni in hib̾nus p̾erat conten¬
dit. Multitudo hostiũ ex hoc colligi po¬
cuit: qr cũ in obsidione castroꝵ uallo cir¬
cũ dare hostes a captuus romatus docer eu¬
tur. & instrum̾ta ruralia noti hab̾ent.
gladiis concidendo t̾ram. & sagulis
exportando. tribꝰ uix horis uallũ pedũ

Expanded text:
confertissimum tandem gravi pugna cepit. Pconfertissimum tandem gravi pugna cepit. Ptinis bellorum tumultibus undique circumuentus et conflictatus est. namque Ambiorix cum Eburonibus et Aduatucis conspirans, animatus Treuerorum consilio Cottam et Sabinum legatos apud Eburonas cum tota funditus legione insidiis circumuentos interfecit. Ambiorix hac uictoria elatus Aduatucos et Neruios plurimosque alios raptim ad arma contrahit atque ad Ciceronem legatum, qui similiter tunc legioni in hibernis praeerat, contendit. multitudo hostium ex hoc colligi potuit, quia cum in obsidione castrorum uallum circumdandum esse a captiuis Romanis docerentur et ingladiis concidendo terram, et sagulis exportando, vix tribus horis vallum pedum
Abbreviated transcription (Latin):
difficultate reparate sẽ. Cesaris equitatꝰ. pͥ¬
mo congressu abrittantuis uctꝰ. ibiq labieuꝰ
tribunꝰ occisus est. En cđo p̃lio: cũ magno si¬
oꝵ discrimine. uictos bratannos infugani
uerut. Inde ad fluien tamesim ꝓfeaꝰ
quẽ uno tanto loco uaclis cransme abile̾ fer̃.
in huiꝰ ulteriore ripa. casiuellauno duce
immensa hostiu multitudo consecłat.mpa̾q
flumitus ac pene totũ sub aqua uadũ. acu¬
tissimis sudibꝰ p̃struxerat. Qđ ubi arona¬
nis dep̃hensum ac uitacũ est. barbari legionũ
impetũ non ferentes. siluis sese ab didere.
uide crebris eruptiotibꝰ romanos grautter
ac sepe lacerabant Interea tomobantũ fir¬
missitia ciuicas cu audragio duce datis .xl.¬
obsidibꝰ cesari sese dedit. Qđ exc emplum
secute urbes alie cõplures: infedꝰ rontanoꝵ
uenet̃. Isdemq demonstraittibꝰ cesar op¬
pidũ casiuelauni. utt̃ duas paludes situ. ob¬
tentu in suꝑ siluarũ nunttũ. om̃ibꝰq rebꝰ

Expanded text:
difficultate reparatae sunt. Caesaris equitatus primo congressu a Britannis uictus ibique Labienus tribunus occisus est. secundo proelio cum magno suorum discrimine uictos Britannos in fugam uertit. inde ad flumen Tamsim profectus, quem uno tantum loco uadis transmeabilem ferunt. in huius ulteriore ripa Cassouellauno duce immensa hostium multitudo consederat ripamque fluminis ac paene totum sub aqua uadum acutissimis sudibus praestruxerat. quod ubi a Romanis deprehensum ac uitatum est, barbari legionum impetum non ferentes siluis sese abdidere, unde crebris eruptionibus Romanos grauiter ac saepe lacerabant. interea Trinobantum firmissima ciuitas cum Mandubragio duce datis obsidibus Caesari sese dedit: similiter et aliae urbes complures in foedus Romanorum venerunt. Iisdem demonstrantibus, Caesar oppidum Cassibellauni inter duas paludes situm, obtentu insuper silvarum munitum, omnibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
cent pagos & popłos uulti ꝓdidere. tocãq
germaniã aluencu suo tarete. mox itigal¬
liã rescisso ponte consedit. N ude adimorinos
uenit: unde iubrctauniã ꝓoximꝰ & breuissi¬
mꝰ transitꝰ est. A auibꝰ cirett̃ onerariis atq ac¬
tuariis. lxx x. p̃paratis. adbritannia traus¬
uehitur. uͥ acerba pͥmũ pugnafatigatꝰ. dem¬
de aduersa tempestate correptꝰ. plurunã
classis partẽ & ñ paruũ numerũ militũ. etͥ¬
tũ uͦ pene om̃em disꝑdidit. NRegressꝰ in
galliã: legiones inhibua dimisit. Ac. de. ua

Expanded text:
centum pagos et populos multi prodidere, totamque Germaniam aduentu suo terret; mox in Galliam rescisso ponte concedit. inde ad Morinos uenit, unde in Britanniam proximus et breuissimus transitus est. nauibus circiter onerariis atque actuariis octoginta praeparatis in Britanniam transuehitur. ubi acerba primum pugna fatigatus, deinde, aduersa tempestate correptus plurimam classis partem et non paruum numerum militum, equitum uero paene omnem disperdidit. regressus in Galliam legiones in hi
Abbreviated transcription (Latin):
pes cuiꝰ libo
Sita semꝑ ad
pspectum pru¬
. deutiȩ natura¬
::li bono erigun¬
tur. ut oblec fanto corporis rationem men¬
ñ pot̾. Uide quidã dũ in multis dm̃ creduns.
multos deos in discreto timore fux er̃.S
hinc iã uł maxxine cũ auctoritate ueritatis
oꝑante. tu ipsa etiã rationis diseuissione elisces¬

Expanded text:
nes cuiuslibet ita semper ad prospectum prudentiae naturali bono eriguntur, ut oblectamento corporis rationale mennon potest. unde quidam dum in multis Deum credunt, multos deos indiscreto timore finxerunt. sed hinc iam uel maxime cum auctoritate ueritatis operante tum ipsa etiam ration
Abbreviated transcription (Latin):
transiit. uͥ grattanũ augꝰcũ subita incur¬
sione ꝑterritum. atq initalia̾ cransire
meditant̾e : dolis circu̾uentũ int̾fecit:
fr̾emq eiꝰ ualentinianũ augcũ italia exe¬
pulit. Ual entinianꝰ inoriente̾ refugiens.

Expanded text:
i Gratianum Augustum subita incursione perterritum atque in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque ejus Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentini
Abbreviated transcription (Latin):
ex infractis uiribꝰ amissaq ficlutia. cũ pa¬
ceni supplex rogar&: cc. argenti talentis
iussu consulũ multatꝰ. acceper̾ consules a¬
grrgentũ sicilie euutate̾. ibiq p̾sidia pe¬

Expanded text:
exin, fractis viribus amissaque fiducia, 233 cum paexin, fractis viribus amissaque fiducia, 233 cum pacem supplex rogaret, ducentis argenti talentis jussu consulum mulctatus, accepit. Consules Agrigentum, Siciliae civitatem, ibique praesidia Poe
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina tolerabilis: ac ꝓpt̾ spem q̃ nc̃ gen¬
tibꝰ data est. autea uͦ non fuerat. ut leuio¬
ra nẽ dicerent & si grauiora paterentur.
Quãqͥm cõtẽptꝰ miseriarũ possunt etiã a su¬
is discere. apud quos summa mala ꝓsũmis
bonis esturata sd̾: tantũ ut głam fame ce¬
lebrem atq illustrem consequerent᷑. PPer
quos colligi datur. quanta nobis qͥbꝰ eter¬
nitas beata ꝓmittcur. sint coleranda ꝓ
uita: cũ illi tanta potuerint colerare ꝓfama.
NNo ab urbe condita ecͦce. octogesi¬
mo t̾cio. idest appio claudio. quinto
fabio consulibꝰ. mamertinis qͦ mesfana no¬
bilis sicilie ciuitas erat. auxilia contra
hierone̾ syracusanũ rege̾. & petoꝵ copias
hieron iunctas. appiũ claudiũ cotisulem.
cũ excercitu misere romani. Qui tã cele¬
rit̾ sy racusanos penosq supauit: ut ipse
qͦq rex. rerũ magritudine ꝑt̾ritꝰ. aute
se uictũ. qͣm cotigressũ fuisse ꝑdiderit: qͥ

Expanded text:
ciplina tolerabilis ac propter spem, quae nunc genciplina tolerabilis ac propter spem, quae nunc gentibus data est, antea uero non fuerat, leuiora ducerent, etsi grauiora paterentur. quamquam contemptus miseriarum possunt etiam a suis discere, apud quos summa mala pro summis bonis aestimata sunt, tantum ut gloriam famae celebrem atque inlustrem consequerentur: per quos colligi datur, quanta nobis, quibus aeternitas beata promittitur, sint toleranda pro uita, cum illi tanta potuerint tolerare pro fama. nno ab Vrbe condita CCCCLXXXIII id est Appio Claudio Q. Fabio consulibus Mamertinis, quorum Messana nobilis Sieiliae ciuitas erat, auxilia contra Hieronem Syracusanum regem et Poenorum copias Hieroni iunctas et Appium Claudium consulem cum exercitu misere Romani. qui tam celeriter Syracusanos Poenosque superauit, ut ipse quoque rex rerum magnitudine perterritus ante se ui
Abbreviated transcription (Latin):
di ulceris : ut quicqͥd sub execrabili agitur
inimicoꝵ ocłis uidi sol&. eos qͦs ercecranttur.
nichil n prauũ. nichil ñ subsicuiũ. tuchil
ñ in uulnꝰ suũ dicto factoue agere: se
hoc iã pene simplicit᷑. In tantũ enĩ cap¬
tũ cor obligat inuidia. ut rectũ natura
ñ uideat. De qͦꝵ numero st̃ isti. s multo
miseriores. qr inimici di. ac ꝑinde inimici
ueritatis. Ne qͥbꝰ flentes hec dicimꝰ. & qͦs
misericordit̾ si patiatt᷑ arguimꝰ. ut sane¬
mꝰ qr uitioso ocło hec uident. atq id̾o
duplicia illis uident᷑ q̃ uident : & confusi
caligine nequitie. inid eadunt. ut minꝰ ui¬
dendo plus uideant. cũ tam̃ id qđ est. ita
ut est uidere ñ possint. qͥ gͣuiora arbitran¬
t flagella patris quã hostis incendia. qͥ
acerbiorem uocant blandiente ac monen
intelligerent : de castigatione gauderen.
Et si pͥuderet᷑ fructꝰ eruditionis: ẽẽt dis¬

Expanded text:
di ulceris, ut, quidquid sub exsecrabili agitur,di ulceris, ut, quidquid sub exsecrabili agitur,inimicorum oculis uideri solet, eos, quos exsecrantur, nihil non prauum, nihil non subsiciuum, nihil non in uulnus suum dicto factoue agere, et hoc tamen plane simpliciter, in tantum enim captum cor obliquat inuidia, ut rectum natura non uideat; de quoram numero sunt isti, sed multo miseriores quia inimici Dei ac perinde inimici ueritatis — de quibus flentes haec dicimus et quos misericorditer, si patiantur, arguimus, ut sa- nemus, — qui uitioso oculo haec uident atque ideo duplicia illis uidentur quae uident et confusi caligine nequitiae in id cadunt, ut minus uidendo plus uideant, cum tamen id quod est ita ut est uidere non possint; qui grauiora arbitrantnr flagella patris, quam hostis incendia; qui aoerbiorem uocant blandientem admonentintellegerent, de castigatione gauderent et, si praeuideretur fructus eruditionis, esset dis
Abbreviated transcription (Latin):
cles habens secu afelle copias cong̾ditur.
eosq magno utriꝰq excercitꝰ sanguine &
graui p̃lio suꝑat. Hoc certaminis discri¬
mine tanta desꝑatio illata penis est. ut nͥ
in exsercitu agathoclis orta seditio fiussce:
transfugitutꝰ ad eũ amilear dude penoꝵ.
cũ eocercitu fuissee Ob quã nozcã: in medio
foro. iussu carchaginiensiũ patibulo subfixe.
erudele spectaculũ suis p̃buit. P einde cũ
pꝰ morte agatoelis carthaginienses siciliã
instructa classe uastarent. a pyrro rege
epiri abttalia accersito. t̾restri naualiq
certamine sepe suꝑati. nouissime adro¬
mana cella conũsi st̾. P roclolor. I eguri¬
ne ista de ueteribꝰ. qui de recenttibꝰ conque¬
runt᷑ Immo legune. & ea nonequitate
s emulatione conitiunt. Mareimo enim
illo ⁊ ieffabili quẽ nec ipsi discernunt. sti¬
mulo cõpunguntur. ñi ꝓpt̾ tẽpora mala s
ꝓpt̾ tẽpora tepͥiana E deriuatio ẽ inui¬

Expanded text:
cles habens secum Afellae copias congreditur, cles habens secum Afellae copias congreditur, eosque magno utriusque exercitus sanguine et graui proelio superat. hoc certaminis discrimine tanta desperatio inlata Poenis est, ut, nisi in exercitu Agathoclis orta seditio fuisset, transfugiturus ad eum Hamilcar dux Poenorum cum exercitu fuerit. ob quam noxam in medio foro iussu Carthaginiensium patibulo suffixus crudele spectaculum suis praebuit. deinde cum post mortem Agathoclis Carthaginienses Siciliam instructa classe uastarent, a Pyrrho rege Epiri ab Italia arcessito terrestri naualique certamine saepe superati, nouissime ad Romana bella conuersi sunt. Pro dolor, legantne ista de ueteribus, qui de recentibus conqueruntur? immo legunt et ea non aequitate sed aemulatione coniciunt. maximo enim illo et ineffabili quem neo ipsi discernunt abimnle conpunguntur non propter tempora mala sed propter tempora Christiana; et deriuatio est inui