comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diei pͥmum ẽ habitus. ludos magnos
facere dictatorẽ iussit. quos . mn. emi¬
lius. pr. ur̃s .c. flamino. cñ. serui¬
lio. coñs. fecerat: & in qͥnquennium
uouerat. Lum dictator et fecit: et
in insequens lustrũ uouit: Ceterum
cum duo consulares exercitus tam
ꝓpe hostem sine ducib eẽnt: omnib
aliis omissis. una p̾cipua cura patͤs
ppłmq incessit: consules pͥmo quoq:
tpre creandi. ut eos crearent potissi¬
mum quoꝵ uirtus satis tuta a frau¬
de punica ẽẽt. cum toto eobello dam¬
nosa. p̾ pͥ ꝓpe ac ferutoa ingenia
imꝑatoꝵ fuissent: tum eoipso consu¬
les ni acuptoitate conserendi cũ hoste
manum sine copia natam fraudem
lapsos ẽẽ: Ceterum deos immortales
misertos nõis romani peꝑcisse innoxi¬
is exercitib temeritatẽ consulum .ꝑ.¬
sorum. capitib damnasse: Cum circũ¬
spicerent patres qͦs nam consules face¬
rent: longe ante alios eminebat .C.
claudius nero: S collega: querebat᷑.¬

Expanded text:
die primum est habitus ludos magnos die primum est habitus ludos magnos facere dictatorem iussit, quos M. Aemilius praetor urbanus C. Flaminio , Cn. Seruilio consulibus fecerat et in quinquennium uouerat; tum dictator et fecit ludos et in insequens lustrum uouit. ceterum cum duo consulares exercitus tam prope hostem sine ducibus essent, omnibus aliis omissis una praecipua cura patres populumque incessit consules primo quoque tempore creandi et ut eos crearent potissimum quorum uirtus satis tuta a fraude Punica esset: cum toto eo bello damnosa praepropera ac feruida ingenia imperatorum fuissent, tum eo ipso anno consules nimia cupiditate conserendi cum hoste manum in necopinatam fraudem lapsos esse; ceterum deos immortales, miseritos nominis Romani, pepercisse innoxiis exercitibus, temeritatem consulum ipsorum capitibus damnasse. cum circumspicerent patres quosnam consules facerent, longe ante alios eminebat C. Claudius Nero . ei collega quaerebatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
cenclisse in argestheum campũ. famã¬
q inter barbaros celebrem ẽẽ philip¬
pum occisum expeditione ea qua
popłatorib agri ad sitionẽ pugnaũ.
in arborem illatus impetu equi ad
eminentẽ ramum cornu alterum ga¬
leȩ p̃figit: id inuentum ab etholo-
quondam p̃latumq in etholiam
ad scerdileum cui notum erat insigne
galeȩ famam interfectiregis uulgaũ:
Post ꝓfectionem ex achaia regis. sulpitiꝰ
eginam classe ꝓfectus: cum atchalo
sese comunxit: Achei cum etholi sele¬
isq: haud ꝓcul messene ꝓsꝑam pug¬
nam fecerunt: Atchalus rex. et.p.
Exitus huius anni .t. quintius. cõs . di¬
ctatore comitioꝵ. ludoꝵq faciendoꝵ
causa. dicto .L. manlio. torquato. ex
mortuũ tradunt : Id qd nullo ante
bello accid̾at. duo consules sine me¬
morando p̃lio int̾fecti. uel ut orbam
rem.p. relinquerant: Dictator man¬
lius magistrũ equitũ .c. seruilium
tum. edi. cũr. erat dix̃ SSenatus quo

Expanded text:
cendisse in Argestaeum campum, famamcendisse in Argestaeum campum, famamque inter barbaros celebrem esse Philippum occisum. expeditione ea qua cum populatoribus agri ad Sicyonem pugnauit, in arborem inlatus impetu equi ad eminentem ramum cornu alterum galeae praefregit; id inuentum ab Aetolo quodam perlatumque in Aetoliam ad Scerdilaedum, cui notum erat insigne galeae, famam interfecti regis uolgauit. post profectionem ex Achaia regis Sulpicius Aeginam classe profectus cum Attalo sese coniunxit. Achaei cum Aetolis Eleisque haud procul Messene prosperam pugnam fecerunt. Attalus rex et P. xitu huius anni T. Quinctius consul, dictatore comitiorum ludorumque faciendorum causa dicto T. Manlio Torquato , exmortuum tradunt; ita quod nullo ante bello acciderat, duo consules sine memorando proelio interfecti uelut orbam rem publicam reliquerant. dictator Manlius magistrum equitum C. Seruilium —tum aedilis curulis erat—dixit. senatus quo
Abbreviated transcription (Latin):
in cum iam impar certamen ẽẽt. ca¬
d̾entq circa eum multi & uulnerarẽ¬
tur : raptus ab suis. atq alteri equo
iniectus fugit : Eo die castra qͥnq mi¬
lia passuum ab urbe elioꝵ posuit
copias om̃s eduxit: quo ag̾stium mł¬
utudinẽ cum pecorib metu popłati¬
onum cõpulsam audierat: Eam incõ¬
ditam iermemq multitudinẽ pͥmo
statim terrore adueniens cepit: Com¬
pensaueratq ea p̃da. qͦ ignominie a¬
delym acceptũ fuerat: Diuidenti pre¬
num pecoris omnis gn̾is ad milia .xx.¬
nuntius ex machedonia uenit. ero¬
pum quendam corrupto arcis p̃sidiis¬
qui p̃fecto luchnidum cepisse teneret
& dar socioꝵ quosdam uicos edarda-¬
poliphania ducib ad p̃sidiũ sotiorũ
ꝓfectus ab dẏmis ꝑ achaiam boetiãq
et euboeani de chumis castris deme¬
triadem in thessaliam ꝑuenit: Ibi alii
maiorem afferentes tumultũ. nuntii
occurr̾t darclanos in machedoniam
effusos. oresthidem iam tenere ac des¬

Expanded text:
in cum iam impar certamen esset cain cum iam impar certamen esset caderentque circa eum multi et uolnerarentur, raptus ab suis atque alteri equo iniectus fugit. eo die castra quinque milia passuum ab urbe Eleorum posuicopias omnes eduxit, quo agrestium multitudinem cum pecoribus metu populationum compulsam audierat. eam inconditam inermemque multitudinem primo statim terrore adueniens cepit; compensaueratque ea praeda quod ignominiae ad Elim acceptum fuerat. diuidenti praenum, pecorisque omnis generis ad uiginti milia—nuntius ex Macedonia uenit Aeropum quendam corrupto arcis praesidiique praefecto Lychnidum cepisse; tenere et Dassaretiorum quosdam uicos et DardaPolyphanta ducibus ad praesidium sociorum, profectus ab Dymis per Achaiam Boeotiamque et Euboeam decimis castris Demetriadem in Thessaliam peruenit. ibi alii maiorem adferentes tumultum nuntii occurrunt, Dardanos in Macedoniam effusos Orestidem iam tenere ac des
Abbreviated transcription (Latin):
Pmum diem quo funs hostium ing̾ssi
sunt: populando absumpserunt:
Postero die acie instructa. ad urbem
accesserunt p̃missis equitib qui ob¬
equitando ꝓmptũ ad excursiones
genus lacesserent etholoꝵ. Ignorabãt
sulpitium. cum .xu. nauib a naupa¬
cto cillenem traiecisse. & expositis in t̾
nec conspici agmen posset intrasset li¬
mita: Queq imꝓuisares ingentem
miecit terrorem: Postꝗͣ inter etholosa
eos qua romana signa atq arma cog.¬
nouere.⁊ pͥmo reciꝑe suos uoluerat
rex: Deide contracto iam in itinere
etholos. & trallis illirioꝵ id ẽgenus¬
certamine tum urbe geri uidet suos
et ipse rex cum equitatu in cohortem
romanam incurrit: Ibi equis pilotͣ¬
iectus cum ꝓlapsum ꝑ caput regem
effudisset. atrax pugna utriq ac¬
censa est: E ab romanis in regem im
petu facto.⁊ ꝓtegentib regiis insignis.
& ipsius pugna fuit. compedes inter
equites coactus eẽt preliũ inire: de¬

Expanded text:
primum diem quo fines hostium ingressi primum diem quo fines hostium ingressi sunt populando absumpserunt; postero die acie instructa ad urbem accesserunt praemissis equitibus qui obequitando portis promptum ad excursiones genus lacesserent Aetolorum. ignorabant Sulpicium cum quindecim nauibus ab Naupacto Cyllenen traiecisse et expositis in terne conspici agmen posset intrasse Elim. itaque improuisa res ingentem iniecit terrorem postquam inter Aetolos Eleosque Romana signa atque arma cognouere. et primo recipere suos uoluerat rex; deinde contracto iam inter Aetolos et Tralles—Illyriorum id est genus—certamine cum urgeri uideret suos, et ipse rex cum equitatu in cohortem Romanam incurrit. ibi equus pilo traiectus cum prolapsum super caput regem effudisset, atrox pugna utrimque accensa est, et ab Romanis impetu in regem facto et protegentibus regiis. insignis et ipsius pugna fuit cum pedes inter equites coactus esset proelium inire; de
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatum fastigium qͦminus conspectꝰ
eo solutor erat. & lib̾tatem cum aliis
uanã ostendisset. totam in suã licentiã
uerterat: Neq enim oĩa emebat. aut
eblandiebatur. s iim flagitiis adhibe¬
bat. ꝑiculosumq ⁊ uiris. ⁊ parentibus
erat. moram incõmoda seueritate libi¬
dini regie fecisse: Uni etiam pͥncipi a¬
cheoꝵ eratho. adempta uxor nomine
polichratia. ac spere regiaꝵ nuptiarũ
in machedoniam asportata fuerat:
ꝑhȩc flagitia sollemnnie meoꝵ pacto pau¬
cisq additis dieb. dymas ꝓfectus ad
p̃sidium etholoꝵ. qd ab heleis ad citum
acceptumq: in urben erat eiciendum
Cycleadas penes eum summa imꝑii erat
acheiq ad cymas regio occurrere. et
helyoꝵ accensi odio. qd̃ aceteris acheis
dissentirent. et infensi etholis qͦs roma¬
num quoq aduersus se mouisse bellũ
credebant ꝓfecti adimis coniunctio
exercitu transeunt larisum amnem
quieletum agrum ad ima eo dirimit:

Expanded text:
in priuatum fastigium quo minus conspectus in priuatum fastigium quo minus conspectus eo solutior erat, et libertatem, cum aliis uanam ostendisset, totam in suam licentiam uerterat. neque enim omnia emebat aut eblandiebatur, sed uim etiam flagitiis adhibebat, periculosumque et uiris et parentibus erat moram incommoda seueritate libidini regiae fecisse; uni etiam principi Achaeorum Arato adempta uxor nomine Polycratia ac spe regiarum nuptiarum in Macedoniam asportata fuerat. per haec flagitia sollemni Nemeorum peracto paucisque additis diebus, Dymas est profectus ad praesidium Aetolorum quod ab Eleis accitum acceptumque in urbem erat eiciendum. Cycliadas—penes eum summa imperii erat— Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eleorum accensi odio quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis quos Romanum quoque aduersus se mouisse bellum credebant. profecti ab Dymis coniuncto exercitu transeunt Larisum amnem, qui Eleum agrum ab Dymaeo dirimit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ inter belli tꝑra remittente animum
sulpitius naupacto ꝓfectus classem ab¬
stulit. inter silichionẽ et corinthum fer
philippum ab ludis sciuit. raptimq cũ
equitatu ꝓfectus se subsequi peditib pa¬
latos passim ꝑ agros grauisq p̃da. aut
qui nichil tale metuerent ad ortus roma¬
nos cõpulit in naues: Classis romana
haud quaꝗͣ leta p̃da naupactũ rediit
Philippum ludoꝵ quoꝵ qui reliquerãt
celebritatem ꝗqͣtecumq de romanis
tam̃ uictorie pate famam auxerat. leti¬
ciaq ingenti celebrati festi diem. et ma¬
gis etiam qd̃ philippus popularit̃ demp¬
to capitis insigni purpuraq atq re
gio alio habitu equauerat cet̾is se in
sp̾ẽm qͦ nicħ gratius ẽ ciuitatib lib̃is:
Prebuissetq hauo dubium eo facto spem
lib̾tatis nͥ om̃ia intoleranda libidine feda
ac deformi defecisset: Uagabatur enim
cum uno aut altero comite ꝑ maritatas
domos dies noctesq: ꝙ sumittendo se

Expanded text:
quam inter belli tempora remittente animum quam inter belli tempora remittente animum P. Sulpicius ab Naupacto profectus classem adpulit inter Sicyonem et Corinthum agruPhilippum ab ludis exciuit; raptimque cum equitatu profectus iussis subsequi peditibus, palatos passim per agros grauesque praeda ut qui nihil tale metuerent adortus Romanos compulit in naues. classis Romana haudquaquam laeta praeda Naupactum redit: Philippo ludorum quoque qui reliqui erant celebritatem quantaecumque, de Romanis tamen, uictoriae partae fama auxerat, laetitiaque ingenti celebrati festi dies, eo magis etiam quod populariter dempto capitis insigni purpuraque atque alio regio habitu aequauerat ceteris se in speciem, quo nihil gratius est ciuitatibus liberis; praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset. uagabatur autem cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque, et summittendo se
Abbreviated transcription (Latin):
enim in concilium acheoꝵ in quo ⁊ hee
legationes erant. que ad phalara ege¬
rant de pace. pͥmi questi sunt quedam
parua contͣ sidem conuentionis tꝑre
indutiarũ facta. postremo negarunt
dir imi bellum posse nͥ messenis a chey
philum redde̾nt romanis restitueret᷑
at in tantas cerdi ledo. ⁊ pleurato ar¬
chide Enimuͦ indignũ ratus philippꝰ.
uictos uictorisͥ ultro conditionis ferre.
ne antea quid se aut de pace audisse. aut
indutias pepigisse dixit. spem ullã ha¬
bentem quieturos etholos seditionis
socios testis hab̾et se pacisillos belli cau¬
sam quesisse: Ita infecta pace concilium
classi carthaginiensiũ ex libithinia ab
rege prusia uenientib nauib statue¬
rat nauali p̾lio lacessere romanos iam
diu in regione ea potentis maris ipse
habito concilio agros regressus: iam
enun eoꝵ appetebat tempus quȩ celebra
uolebat p̃sentia sua Occupato rege
apparatu ludoꝵ. & ꝑ dies festos licentsꝰ

Expanded text:
enim in concilium Achaeorum, in quo et eae enim in concilium Achaeorum, in quo et eae legationes erant quae ad Phalara egerant de pace, primum questi sunt quaedam parua contra fidem conuentionis tempore indutiarum facta; postremo negarunt dirimi bellum posse nisi Messeniis Achaei Pylum redderent, Romanis restitueretur Atintania, Scerdilaedo et Pleurato Ardiaei. enimuero indignum ratus Philippus uictos uictori sibi ultro condiciones ferre, ne antea quidem se aut de pace audisse aut indutias pepigisse dixit spem ullam habentem quieturos Aetolos, sed uti omnes socios testes haberet se pacis, illos belli causam quaesisse. ita infecta pace concilium classi Carthaginiensium et ex Bithynia ab rege Prusia uenientibus nauibus, statuerat nauali proelio lacessere Romanos iam diu in regione ea potentes maris. ipse ab eo concilio Argos regressus; iam enim Nemeorum appetebat tempus, quae celebrari uolebat praesentia sua. occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius
Abbreviated transcription (Latin):
confultatione in concilia macheruim:
Concilio. ⁊ locus: ⁊ dies certa indicta in¬
teru .xxx. dierum indutie impetͣte:
ꝑsectus inde rex ꝑthessaliam boetiamq
chalchidem eubuee uenit. atchalum
quẽ classem euboeam petit᷑m audierat.
portib. ⁊ ut litoꝵ appulsii arceret:
nde p̃sidio relicto adu̾sus atchalium.
si forte interim traiecisset. ꝓsectus ipse
cum paucis equitum. leuisq armature
agros uenit: Ibi curatione hereoꝵ nemoꝵ¬
q suffragiis popłi ad eum delata. qr se
machedonũ reges ex ea ciuitate oriun¬
dos referunt. hereis coactis ab ipso
ludicro extimplo regum ꝓfectus ẽ ad in¬
dictum multo ante sotioꝵ concilium:
bi de etholico finiendo bello actum. ne
causa aut romanis. aut athalo intͦndi
greciam ẽẽt. S ea omnia uix dum in¬
dutus latiarũ tꝑre circumacto etholi
turbauere: P ostꝗͣ & atchalum eginã
uenisse. & romanam classem stare do
naupactum nudiustertius reuocati

Expanded text:
consultatio est in concilium Achaeorum, consultatio est in concilium Achaeorum, concilioque ei et locus et dies certa indicta; interim triginta dierum indutiae impetratae. profectus inde rex per Thessaliam Boeotiamque Chalcidem Euboeae uenit ut Attalum, quem classe Euboeam petiturum audierat, portibus et litorum adpulsu arceret. inde praesidio relicto aduersus Attalum si forte interim traiecisset, profectus ipse cum paucis equitum leuisque armaturae Argos uenit. ibi curatione Heraeorum Nemeorumque suffragiis populi ad eum delata quia se Macedonum reges ex ea ciuitate oriundos referunt, Heraeis peractis ab ipso ludicro extemplo Aegium profectus est ad indictum multo ante sociorum concilium. ibi de Aetolico finiendo bello actum ne causa aut Romanis aut Attalo intrandi Graeciam esset. sed ea omnia uixdum indutiarum tempore circumacto Aetoli turbauere postquam et Attalum Aeginam uenisse et Romanam classem stare ad Naupactum audiuere. uocati
Abbreviated transcription (Latin):
li duce phirria qui p̃tor in eum annũ
cum absente atcholo creatus erat occur¬
rerunt: Habebant et altato auxilia sec̃
& ferme ex romana classe a . p. sulpitio.
missos aduersus hunc ducẽ. atq has
copias philippus bie ꝓsꝑo euentu pug¬
nauit ad modũ hostium. utraq pug¬
na occidit: Inde cum etholi metu com¬
pulsi lamie urb̾ menib tenerent sese.
philippus aphalera exercitũ duxit in
maliaco sinu: Is locus ẽ quondã freq̃n¬
ter habitatus ꝓpter egregium portum
tutas usq circa stationes. & aliam opor¬
tunitatẽ maritimã terrestremq. E o
legati ab rege egipti ꝓtholomei. rochdiisq
& atheniensib rothdiisq et chiis uene¬
runt ad dirim̃dum inter philippum
atq etholos bellum: Adhibitus ab etho
manum: O mitũ autem ñ tanta pro
etholis cura erat forocioris ꝗͣ pro inge¬
niis grecoꝵ gentis ꝗͣ ne philippus reg¬
numq eius reb grecie graui lib̃tati
fut᷑m immisceretur. De pace dilata.

Expanded text:
li duce Pyrrhia, qui praetor in eum annum li duce Pyrrhia, qui praetor in eum annum cum absente Attalo creatus erat, occurrerunt. habebant et ab Attalo auxilia secum et mille ferme ex Romana classe a P. Sulpicio missos. aduersus hunc ducem atque has copias Philippus bis prospero euentu pugnauit; mille admodum hostium utraque pugna occidit. inde cum Aetoli metu compulsi Lamiae urbis moenibus tenerent sese, Philippus ad Phalara exercitum duxit; in Maliaco sinu is locus est, quondam frequenter habitatus propter egregium portum tutasque circa stationes et aliam opportunitatem maritimam terrestremque. eo legati ab rege Aegypti Ptolomaeo Rhodiisque et Atheniensibus et Chiis uenerunt ad dirimendum inter Philippum atque Aetolos bellum. adhibitus ab Aetolmanum. omnium autem non tanta pro Aetolis cura erat, ferociori quam pro ingeniis Graecorum gente, quam ne Philippus regnumque eius rebus Graeciae, graue libertati futurum, immisceretur. de pace dilata
Abbreviated transcription (Latin):
rimas sotioꝵ urbes tueriposset: Ead
estate ualerius cũ classe .c. nauium
ex sicilia in affricã transmisit: ⁊ ad du¬
peam urbem ẽẽntione facta agrũ late
nullo ferme obuio armato uastauit:
nde ad naues reptim p̃datores recepti:
qr repente fama acctoit classem punicã
aduentare: Lxx.x. erant:⁊tres na¬
ues: Cum his haud ꝓcul cluppea ꝓsꝑe
pugnat romanus. xuiii. nauib cap¬
tis fugatis aliis cum magna t̾restri na¬
ualiq p̃da. lilibeum rediit: E ad̃ esta¬
te & philippus implorantib achaeis
auxilium tulit. qͦs ⁊ machina ydas ty¬
rannus lechedemonioꝵ finitimo bello
urebat: E etholi nauib ꝑfretum qõ
naupactum & patras int̾fluit. rhi¬
on incole uocantes exercitu traiecto
depopulati erant: Atchalum quoq re¬
gem asie. quia etholi sumiũ gentis sue
magistratum ad eum ꝓximo anno con¬
cilio detulerunt. fama erat in europã
tracturum: Obħ philippo in greciam
descendenti ad lamiam iam urbẽ etho¬

Expanded text:
rimas sociorum urbes tueri posset. eadem rimas sociorum urbes tueri posset. eadem aestate M. Ualerius cum classe centum nauium ex Sicilia in Africam tramisit, et ad Clupeam urbem escensione facta agrum late nullo ferme obuio armato uastauit. inde ad naues raptim praedatores recepti, quia repente fama accidit classem Punicam aduentare. octoginta erant et tres naues. cum his haud procul Clupea prospere pugnat Romanus. duodeuiginti nauibus captis, fugatis aliis cum magna terrestri naualique praeda Lilybaeum rediit. eadem aestate et Philippus implorantibus Achaeis auxilium tulit, quos et Machanidas tyrannus Lacedaemoniorum finitimo bello urebat et Aetoli, nauibus per fretum quod Naupactum et Patras interfluit—Rhion incolae uocant— exercitu traiecto, depopulati erant. Attalum quoque regem Asiae, quia Aetoli summum gentis suae magistratum ad eum proximo †anno† concilio detulerant, fama erat in Europam traiecturum. ob haec Philippo in Graeciam descendenti ad Lamiam urbem Aeto
Abbreviated transcription (Latin):
lectice agitationẽ p̃ grauitate uulner̃
patiens. romam litteras de morte colle¬
ge scripsit: ꝗͣtoq ipse in discrimine eẽt:
Se comitioꝵ causa ñ posse romã uenire.
qr nec uie laborem passurus uid̾etur.
et de tarento sollicitus eẽt. ne exbruttis
hannibal eo conu̾teret agien legatos
opus ẽẽ ad se mittiutros prudentis cũ
quib queq uellet de .r.p. loqueret᷑.
Heȩ littere recitate. magnũ ⁊ luctum
morte alt̾rus consulis.⁊metũ de alio
fecerunt: Itaq ⁊ .Q. fabium. filium
ad exercitũ uenusiam miser̃t. & ad. cõs
tres legati missi: sex̃. iulius cesar . L. li¬
cinius. pollio.L. cintus. halimetus.
cum paucis ante dieb. ex ficilia redisset:
i nuntiare consuli iussi. ut si ad comitia
uenire romam ñ posset: dictatorem
in agro romano diceret comitioꝵ cau¬
sa. si consul tarentũ ꝓfectus ẽẽt . Q. clau¬
dium. pr̃. placere in eam regionem
inde abducere legiones. in qua plu-¬

Expanded text:
lecticae agitationem prae grauitate uolnerum lecticae agitationem prae grauitate uolnerum patiens, Romam litteras de morte collegae scripsit quantoque ipse in discrimine esset: se comitiorum causa non posse Romam uenire quia nec uiae laborem passurus uideretur et de Tarento sollicitus esset ne ex Bruttiis Hannibal eo conuerteret agmen; legatos opus esse ad se mitti uiros prudentes cum quibus quae uellet de re publica loqueretur. hae litterae recitatae magnum et luctum morte alterius consulis et metum de altero fecerunt. itaque et Q. Fabium filium ad exercitum Uenusiam miserunt, et ad consulem tres legati missi Sex. Iulius Caesar L. Licinius Pollio L. Cincius Alimentus cum paucis ante diebus ex Sicilia redisset. hi nuntiare consuli iussi ut si ad comitia ipse uenire Romam non posset dictatorem in agro Romano diceret comitiorum causa; si consul Tarentum profectus esset, Q. Claudium praetorem placere in eam regionem inde abducere legiones in qua plu
Abbreviated transcription (Latin):
omni gn̾e ex sicilia aduecto oppugnas¬
set: Magoni iam haud ferme fidenti
retenturũ defensurũq se urbem pͥma
spes morte nuntiata marcelli affulsit.
secutus inde nuntius hannibalẽ numi¬
darum eqͥtatu p̃misso ipsum qͣtum
ad celerare posset cũ peditũ agmine
sequi: Itaq uͥ primũ numidas edicto
speculis signo aduentare sensit. & ipse
patefacta repente porta. ferox in hos¬
tis erumpit: ꝙ primo magis ꝗͣ in¬
ꝓiuso id fecerat. ꝗͣ qd̾ paruis reb eẽt
anceps certam̃ erat: D einde ut suꝑue¬
nere numide. tantus pauorromams
ẽ iniectus: ut passim ad mare ac naues
fugerent. relictis oꝑib machinisq
quib muros quatiabant: Ita aduen¬
tu hannibał. soluta lochroꝵ obsidione:
Crispinus postꝗͣ in bruttios ꝓfectum
hannibalem sensit. exercitum cui col¬
lega p̃fuerat. m. marcellum. tr̃. inł.
uenusiam ad ducere iussit: ipse cum
legionib suis cappuam ꝓfectus. uix

Expanded text:
omni genere ex Sicilia aduecto oppugnanomni genere ex Sicilia aduecto oppugnans. Magoni iam haud ferme fidenti retenturum defensurumque se urbem, prima spes morte nuntiata Marcelli adfulsit. secutus inde nuntius Hannibalem Numidarum equitatu praemisso ipsum quantum adcelerare posset cum peditum agmine sequi. itaque ubi primum Numidas edito e speculis signo aduentare sensit, et ipse patefacta repente porta ferox in hostes erumpit. et primo, magis quia improuiso id fecerat quam quod par uiribus esset, anceps certamen erat; deinde ut superuenere Numidae, tantus pauor Romanis est iniectus ut passim ad mare ac naues fugerent relictis operibus machinisque quibus muros quatiebant. ita aduentu Hannibalis soluta Locrorum obsidio est. Crispinus postquam in Bruttios profectum Hannibalem sensit, exercitum cui collega praefuerat M. Marcellum tribunum militum Uenusiam abducere iussit: ipse cum legionibus suis Capuam profectus uix
Abbreviated transcription (Latin):
rebantur qd roboris inp̃sidio erat op¬
ponunt: Hannibal quarta uigilia:
ferme ad urbem accessit: Pͥmi agminis
erant p̃fuge romanoꝵ.⁊ armaroma¬
na habebant. Nii uͥ ad portã est uen¬
tum. latine om̃s loquentes excitant
uigiles. aꝑiriq portam iubent: Consu¬
lem adesse: Uigiles uelut ad uocẽ eoꝵ
excitati. tumultuari. trepidare moli¬
ti portam. catharacta deiecta: clausa
erat: Pam partem uectib leuant. parti
funib subducunt in tantũ altitudinis
ut subire recte possent: Uix dum satis
patebat iter cum ꝑ fuge certatim ruunt
ꝑ portã. & cum de ferme intrassent. re¬
misso fune quo suspensa erat catharac¬
ta. magno sonitu cecidit. Salapitani
alii ꝑ fugas negligent ex itinere suspensa
humeris. ut inter pacatos gerentes
arma inuadunt. alii et turri eiuspor¬
te murisq saxis fudib pilis absterrẽt
hostem: Ita inde hannibal sua ⁊ ipse
fraude captus abiit: Profectusq ad
lochroꝵ soluendam obsidionẽ quam

Expanded text:
rebantur quod roboris in praesidio erat oprebantur quod roboris in praesidio erat opponunt. Hannibal quarta uigilia ferme ad urbem accessit. primi agminis erant perfugae Romanorum et arma Romana habebant. ii ubi ad portam est uentum Latine omnes loquentes excitant uigiles aperirique portam iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum excitati tumultuari trepidare moliri portam. cataracta deiecta clausa erat; eam partim uectibus leuant, partim funibus subducunt, in tantum altitudinis ut subire recti possent. uixdum satis patebat iter cum perfugae certatim ruunt per portam; et cum sescenti ferme intrassent, remisso fune quo suspensa erat cataracta magno sonitu cecidit. Salapitani alii perfugas neglegenter ex itinere suspensa humeris, ut inter pacatos, gerentes arma inuadunt, alii e turribus portae murisque saxis sudibus pilis absterrent hostem. ita inde Hannibal suamet ipse fraude captus abiit, profectusque ad Locrorum soluendam obsidionem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
noctis ꝓfectis quos qͦs ꝓximos nanctͦ
ẽ montis in his loco alto et tuto. undi¬
q castra posuit: Ibi duos duces sagaci¬
ter moti sunt: alter ad inferendã fraudẽ
nibal potitus erat: Eius signi errore
nec ui dolus. nec terecura penti metu¬
ens crispinus circa ciuitates ꝓximas
miserat nuntios occisũ collegam ẽẽ:
anulusq eius hostem potitũ. ne qͥb
litteris credent nomine marcelli cõpo¬
sitis: Pauco ante hic nuntiꝰ consulis
salapiam uenerat. cũ littere abhanni¬
bale allate st̃ marcelli nomine: ⁊ cõpo¬
site se nocte que diem illũ secut᷑a ẽẽt.
Sensere salapitani fraudem: Defectiont̃
onem supplicii petere misso retro ñtio
ꝑfugam autẽ romanos sine arbitrio
milites que uellent ag̾ent. oppidanos
ꝑ muros urb̃q oportuna loca in stati¬
onib disponunt custodias. uigiliasq
in eam noctem nitentius instruunt
circa portam qua uenturũ hostem qͥ¬

Expanded text:
noctis profectus, quos proximos nanctus noctis profectus, quos proximos nanctus est montes, in iis loco alto et tuto undique castra posuit. ibi duo duces sagaciter moti sunt, alter ad inferendam, alter anibal potitus erat. eius signi errore ne qui dolus necteretur a Poeno metuens Crispinus circa ciuitates proximas miserat nuntios occisum collegam esse anulisque eius hostem potitum: ne quibus litteris crederent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuntius consulis Salapiam uenerat quam litterae ab Hannibale allatae sunt Marcelli nomine compositae se nocte quae diem illum secutura esset sensere Salapitani fraudem; et ab ira noonem supplicii peti, remisso retro nuntio— perfuga autem Romanus erat—ut sine arbitro milites quae uellent agerent, oppidanos per muros urbisque opportuna loca in stationibus disponunt; custodias uigiliasque in eam noctem intentius instruunt; circa portam qua uenturum hostem
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut consulib irent subsidio. cum
consulem &e filium alteriꝰ consulis sau¬
tius exiguasq infelicis expeditionis
reliquias ad castra uenientes cernuN:
Mors marcelli cũ alioqui miserabilis
Multos circa unam rem .p. ambitus fe¬
cerim si que de marcelli morte uariãt
atictores. omnia exequi uelim. Ut
omittam alios:c. lelius triplicem
geste rei ordinem redit. Unam tra-¬
ditam famam alteram scriptam lau-¬
datione filii qui rei geste interfuerit
terciam ꝗͣ ipsi ꝓ inquisita ac sͥ cõꝑta
affert. Ceterum ita fama uariat:
ut tam̃ pleriq loci speculandi causa
castris egressum. om̃s infidiis circũ¬
uentum tradunt. Hannibal magnũ
terrorẽ hostib morte consuł unius
uulnere alterius infectum ẽe ratus
necui deesset occasioni castra intumu¬
lum in quo pugnatum erat ext̃plo
transfert: Ibi inuentũ marcelli corpus.
sepelit: Erispinus et morte college.:⁊ suo
uulnere territus silentio in sequentis

Expanded text:
erat, ut consulibus irent subsidio, cum erat, ut consulibus irent subsidio, cum consulem et filium alterius consulis saucios exiguasque infelicis expeditionis reliquias ad castra uenientes cernunt. mors Marcelli cum alioqui miserabilis multos circa unam rem ambitus fecerim si quae de Marcelli morte uariant auctores, omnia exsequi uelim. ut omittam alios, Coelius triplicem gestae rei †ordinem edit, unam traditam fama, alteram scriptam in laudatione filii, qui rei gestae interfuerit, tertiam quam ipse pro inquisita ac sibi comperta affert. ceterum ita fama uariat ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumuentum tradant. Hannibal magnum terrorem hostibus morte consulis unius, uolnere alterius iniectum esse ratus, ne cui deesset occasioni castra in tumulum in quo pugnatum erat extemplo transfert; ibi inuentum Marcelli corpus sepelit. Crispinus et morte collegae et suo uolnere territus, silentio insequentis
Abbreviated transcription (Latin):
ipso consurgendũ erat. ꝗͣ circũire qui
ab tergo includent uiam : Cum un¬
diq om̃s exorti: O clamore sublato:
impetum fecere: Cum in ea ualle con¬
sules eẽnt: ut neq euade possent in
iugum occupatum ab hoste. nec re¬
ceptum ab tergo circumuenti hab̾ent:
extrahitam̃ diu ius certamen
potuisset. ni cepta ab etruscis suga
pauorẽ cet̾is uiecisset: Non tamen
omisere pugnã deserti. ha etruscis
fragellani. donec integri consules
hortando ipsiq ex parte pugnando
rem fustinebant. S postꝗͣ uulne¬
ratos ambos consules. marcellũ etiam
transfixũ lancea ꝓlabentẽ ex equo mori¬
bundũ uidere tum et ipsi ꝑpauci aut̃
suꝑant cum crispino consule duobus
iaculis icto.⁊ marcello adolescente sau¬
nius captus: ⁊ lictores consulũ quinq
uiu̾u hostium potestatẽ uenerunt.
ceteri aut int̃fecti. aut cũ consule effui¬
lio. aut in fuga cecider̃t duo de .xx.
uiui capti: Tumultuatũ in castris fu¬

Expanded text:
ipso consurgendum erat quam circumiere qui ipso consurgendum erat quam circumiere qui ab tergo intercluderent uiam; tum undique omnes exorti, et clamore sublato impetum fecere. cum in ea ualle consules essent ut neque euadere possent in iugum occupatum ab hoste nec receptum ab tergo circumuenti haberent, extrahi tamen diutius certamen potuisset ni coepta ab Etruscis fuga pauorem ceteris iniecisset. non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis Fregellani donec integri consules hortando ipsique ex parte pugnando rem sustinebant; sed postquam uolneratos ambo consules, Marcellum etiam transfixum lancea prolabentem ex equo moribundum uidere, tum et ipsi —perpauci autem supererant—cum Crispino consule duobus iaculis icto et Marcello adulescente saunius captus; et lictores consulum quinque uiui in hostium potestatem uenerunt, ceteri aut interfecti aut cum consule effu in proelio aut in fuga ceciderunt, duodeuiginti uiui capti. tumultuatum et in castris fu
Abbreviated transcription (Latin):
mmnolasse eo die quidã ꝓdid̾e memorie
coñs. marcellũ. ꝙ pͥma hostia cesa
iecur sine capite inuentũ. in sccl̃a oĩa
cõparuisse que adsolent: Auctũ etiã
uisum in capite. nec id sane aruspici
placuisse. qd̃ scd̃m trunca ⁊ tur pia
exta nimis leta apparuissent: Ceterũ
coñs. marcellũ tanta cupiditas tenebat
dimicandi cũ hannibale: ut nunꝗͣ sa¬
tis castra castris collata credet: Lum qͦ
uallo egrediens: signũ dedit: ut ad
locum miles ẽẽt paratus. ut si collis
in quẽ speculatũ irent placuisset. ua¬
sa colligerent.⁊ sequerent᷑. Exiguum
campi ante ea castra erat. inde in coll̃
aꝑta uncliq & conspecta ferebat uia:
Numidis speculator nequaꝗͣ inspem
tante rei positus. s: si quos uagos pa¬
buli. aut lignoꝵ causa longius a cas¬
tris ꝓgressos posset. exciꝑe signum dat
ut pariter ab utrisq laterib exorirent᷑:
Non ante apparuere quib obuiis ab iugo

Expanded text:
immolasse eo die quidam prodidere memoriae immolasse eo die quidam prodidere memoriae consulem Marcellum et prima hostia caesa iocur sine capite inuentum, in secunda omnia comparuisse quae adsolent, auctum etiam uisum in capite; nec id sane haruspici placuisse quod secundum trunca et turpia exta nimis laeta apparuissent. ceterum consulem Marcellum tanta cupiditas tenebat dimicandi cum Hannibale ut numquam satis castra castris conlata diceret; tum quoque uallo egrediens signum dedit ut ad locum miles esset paratus, ut si collis in quem speculatum irent placuisset, uasa conligerent et sequerentur. exiguum campi ante castra erat; inde in collem aperta undique et conspecta ferebat uia. Numidis speculator nequaquam in spem tantae rei positus sed si quos uagos pabuli aut lignorum causa longius a castris progressos possent excipere, signum dat ut pariter ab suis quisque latebris exorerentur. non ante apparuere quibus obuiis ab iugo
Abbreviated transcription (Latin):
partem exercitus que in p̃sidio erat
duci eo iusserunt: Ea ita sutura ꝑ qͦdã
turino cõpta hannibali cũ ẽent. mitꝗt
ad insidendũ ab tarento uiam: Ibi
mocculto locata in que iexplorato
euntes romani cum incidissent
t. alii dissipati fuga ꝑ agros saltusq
tarentũ rediere: Tumulus erat silues¬
tris inter punica ⁊ romana castra ab
neutris pͥmo occupatus. ꝙ romani
qual pars eius quȩ uerg̾et ad hostium
castra eẽt ignorabant: Hannibal insi¬
diis ꝗͣ castris aptiorem eũ crediderat.
Quoꝵ inter dunemo abstatione mouẽ¬
batur. ne aut arma. aut ipsi ꝓcul
conspicerent᷑: Fremebant uulgo in
castris romais occupandũ eũ tumu¬
lum ẽẽ. ⁊ castello firmancdũ ne si occu¬
patus ad hannibale foret: uelut in
ceruicib hab̾ent hostem : Mouit ea
res marcellum: Et college quinunus
in quit ipsi cum equitib paucis explo¬
ratum: Subiecta res oculis nr̃is cer¬
tus dabit consilium: Consentienti cris

Expanded text:
partem exercitus qui in praesidio erat partem exercitus qui in praesidio erat duci eo iusserunt. ea ita futura per quosdam Thurinos comperta Hannibali cum essent, mittit ad insidendam ab Tarento uiam. ibi in occulto locata; in quae inexplorato euntes Romani cum incidissent,ti, alii dissipati fuga per agros saltusque Tarentum rediere. tumulus erat siluestris inter Punica et Romana castra ab neutris primo occupatus, quia Romani qualis pars eius quae uergeret ad hostium castra esset ignorabant, Hannibal insidiis quam castris aptiorem eum crediderat.quorum interdiu nemo ab statione mouebatur ne aut arma aut ipsi procul conspicerentur. fremebant uolgo in castris Romanis occupandum eum tumulum esse et castello firmandum ne, si occupatus ab Hannibale foret, uelut in ceruicibus haberet hostem. mouit ea res Marcellum, et collegae 'quin imus' inquit 'ipsi cum equitibus paucis exploratum? subiecta res oculis certius dabit consilium.' adsentienti Crisp
Abbreviated transcription (Latin):
cui comugi uolebat: Itaq in appu¬
liam ex bruttiis reditum. ꝙ inter
uenusiam bantiamq munus triũ
milium passuum interuallo consuleͤ
binis castris consid̾ant: In ead relligio¬
ne & hannibal rediit aduerso ab lo¬
chris bello: Ibi consul ambo ingenio
feroces. ꝓpe cotidie in acteheare. hauo
dubie sp̃ei. si duob exercitib consula¬
rib iunctis cõmisisset sese hosts de¬
bellari posse: Hannibal qr cũ mar¬
cello bis pͥore anno congressus uice¬
rat. uictusq erat. ut cum eodem
si dimicandũ foret. nec spem nec metũ.
ex uano hab̾et. ita duob consulib: hauo¬
quamꝗͣ sese parem sut᷑m credebat: Itaq
totus in suas artes uersus: insidiis locu̾
querebat: Leuia tam̃ p̃lia inter bina
castra uario euentu fiebant: Qtub cũ
nus oppugnari lochros posse rati.L
cintio. ut ex sicilia lochros cũ ellasse
trahiceret scribunt: E ut ab terra qͦ
oppugnari menia possent. aterento

Expanded text:
cui coniungi uolebat. itaque in Apucui coniungi uolebat. itaque in Apuliam ex Bruttiis reditum, et inter Uenusiam Bantiamque minus trium milium passuum interuallo consules binis castris consederant. in eandem regionem et Hannibal rediit auerso ab Locris bello. ibi consules ambo ingenio feroces prope cottidie in aciem exire haud dubia spe, si duobus exercitibus consularibus iunctis commisisset sese hostis, debellari posse. Hannibal, quia cum Marcello bis priore anno congressus uicerat uictusque erat, ut cum eodem si dimicandum foret nec spem nec metum ex uano haberet, ita duobus consulibus haudquaquam sese parem futurum censebat; itaque totus in suas artes uersus insidiis locum quaerebat. leuia tamen proelia inter bina castra uario euentu fiebant. quibus cum , nihilo minus oppugnari Locros posse rati L. Cincio ut ex Sicilia Locros cum classe traiceret scribunt; et ut ab terra quoque oppugnari moenia possent, ab Tarento
Abbreviated transcription (Latin):
tenebant. in quib qd̃ cum bello galli¬
co ad clastidium edem honori et uir¬
tuti uouisset. dedicatio eius aponti¬
ficib impediebatur qd̃ negabant unã
celo tacta. aut ꝓdigii aliquid in ea fa¬
ctum ẽẽt. difficilis ꝓcuratio foret qd̃
utri deo res diuina fieret. scire non
posset. Neq enim duob nͥ certis dĩs
rite una hostia fieri: Ita addita uirtu¬
tis edes ad ꝓparato oꝑe. neq tamen
ab ipso edes heȩ dedicate funt: Lum
demum ad exercitum quem pͥore an¬
no uenusie reliquerat. cum supplem̃to
ꝓficiscitur: Lochros in bruttiis cris¬
pinus oppugnare conatus. quia ma¬
gnam famam attulisse fabio tarentũ
ferebatur omne genus torm̃toꝵ ma¬
chinarumq ex sicilia arcessierat. et
naues indidem accite erant. quȩ uer¬
gentem ad mare partem urbis op¬
pugnarent. E a omissa oppugnatio
est : qr lacinium hannibal admoue¬
rat copias. ⁊ collegam eduxisse iam
ad uenusiam exercitũ fama erat

Expanded text:
tenebant, in quibus quod cum bello Gallitenebant, in quibus quod cum bello Gallico ad Clastidium aedem Honori et Uirtuti uouisset dedicatio eius a pontificibus impediebatur, quod negabant unam caelo tacta aut prodigii aliquid in ea factum esset difficilis procuratio foret, quod utri deo res diuina fieret sciri non posset; neque enim duobus nisi certis deis rite una hostia fieri. ita addita Uirtutis aedes adproperato opere; neque tamen ab ipso aedes eae dedicatae sunt. tum demum ad exercitum quem priore anno Uenusiae reliquerat cum supplemento proficiscitur. Locros in Bruttiis Crispinus oppugnare conatus quia magnam famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, omne genus tormentorum machinarumque ex Sicilia arcessierat; et naues indidem accitae erant quae uergentem ad mare partem urbis oppugnarent. ea omissa oppugnatio est quia Lacinium Hannibal admouerat copias, et collegam eduxisse iam a Uenusia exercitum fama erat,
Abbreviated transcription (Latin):
coram fabio. defendente ipso quos
ceꝑat armis. aliis infensis. & plerisq
ut oppioum p̃sidio custodiretur:
tarentiniq om̃s intra menia conti¬
nerentur. res integra postea referre¬
tur cum tranquillior status italie
ẽẽt: Et de .m. liuio p̃fecto arcis tarẽ¬
tine. haud minore certamine actã:
socordia tarentum ꝓditum hosti eẽt.
aliis p̃mia decernentib. quo ꝑ quin¬
quennium arcem tutatus ẽẽt. maxi¬
meq unius eius oꝑa receptum taren¬
tum foret mecdis ad sensores. ñ ad sena¬
tum notionem de eo ꝑtinere dicentib
Cuius sententie: et fabius fuit: Adie¬
cit tam̃ fateri se oꝑa liuii tarentum
receptum: qd̃ amici eius uulgo in
senatu iactassent. Neq enim recipi¬
undum fuisse nͥ amissum foret.
Confulum autẽ. quintiꝰ crispinus.
ad exercitum. quem .Q. fabius flac¬
cus habuerat cum supplemento in
lucanos ẽ ꝓfectus: Marcellum¬
alie atq alie obiecte animo relligiones

Expanded text:
coram Fabio, defendente ipso quos coram Fabio, defendente ipso quos ceperat armis, aliis infensis et plerisque ut oppidum praesidio custodiretur Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur cum tranquillior status Italiae esset. et de M. Liuio praefecto arcis Tarentinae haud minore certamine actum esocordia Tarentum proditum hosti esset, aliis praemia decernentibus quod per quinquennium arcem tutatus esset maximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores non ad senatum notionem de eo pertinere dicentibus, cuius sententiae et Fabius fuit. adiecit tamen, fateri se opera Liui Tarentum receptum quod amici eius uolgo in senatu iactassent; neque enim recipiundum fuisse nisi amissum foret. consulum alter T. Quinctius Crispinus ad exercitum quem Q. Fuluius Flaccus habuerat cum supplemento in Lucanos est profectus. Marcellumaliae atque aliae obiectae animo religiones
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ uenerunt ceteris senatoꝵib . c.
x.x. obsides lib̾is ipsoꝵ acceptis tra¬
ditiq .c. terentio romam deducen¬
di: His omnia suspectiora ꝗͣ ante fu¬
erant: in senatum fecit: Itaq tanqͣ
imminente etrusco tumultu. legio¬
nem unam. alteram ex urbanis arre-¬
gum ducere iussus. ipse .c. terentius.
eumq hab̾e in p̃sidio urb .c. hostiliũ
cum cet̾o exercitu placet. totam pro¬
uintiam pagrare.⁊ catiere ne qua
occasio noua recupentib res dareturꝰ:
.C. tarentius. ut arretium cum legione
uenit: claues portarum cum magistra-¬
tus poposcissent. negantib his com¬
parare a fraude amotas magistratus
ꝗͣ nec legentia intercedisse. ipse alias
claues omnib portis imposuit. ca¬
uetq cum cura. ut omnia in potesta¬
te sua eẽnt. hostilium intentius monu¬
it. ut in eo spem ñ moturos quiꝰquã
etruscos poneret. sine qd̃ moueri
posset cauisset: De tarentinis inde
magna contentione in senatu actum.

Expanded text:
eorum uenierunt: a ceteris senatoribus centeorum uenierunt: a ceteris senatoribus centum uiginti obsides liberi ipsorum accepti traditique C. Terentio Romam deducendi. is omnia suspectiora quam ante fuerant in senatu fecit. itaque tamquam imminente Etrusco tumultu, legionem unam, alteram ex urbanis, Arretium ducere iussus ipse C. Terentius eamque habere in praesidio urbis: C. Hostilium cum cetero exercitu placet totam prouinciam peragrare et cauere ne qua occasio nouare cupientibus res daretur. C. Terentius ut Arretium cum legione uenit, claues portarum cum magistratus poposcisset, negantibus iis comparere fraude amotas magis ratus quam neglegentia intercidisse ipse alias claues omnibus portis imposuit cauitque cum cura ut omnia in potestate sua essent; Hostilium intentius monuit, ut in eo spem non moturos quicquam Etruscos poneret, si ne quid moueri posset praecauisset. de Tarentinis inde magna contentione in senatu actum
Abbreviated transcription (Latin):
Is dies deinde sollemnis seruatus: De
arretinis et fama in dies grauior. et
cura crescere patrib. Itaq .c. hostilio
seriptum ẽ. ne differret obsides ab ar¬
retinis acciꝑe. et cui trad̾et romam
delucendos .c. tarentinis uarro cũ
imꝑio missus. cum qui ut uenit exq̃¬
plo hostilius legionem unam que an
te castra habebat. signa in urbem fer-¬
re iussit p̃sidiaq locis idoneis dispo¬
suit: Tum in foro citatis senatorib
obsides imꝑauit: Cum senatus bidu¬
um ad consid̾andum tempus peteret
aut ipsos extimplo dare. aut se
postero die senatoꝵ omnis liberos
sumpturum edixit: Inde portas cuis¬
todire iussit. tribunis. mł. p̃fectisq
socium. & centurionib nequis noc¬
te urbe exiret io segnius negligentiusq
factum: Septem principes senatus
pͥusꝗͣ custodie in portis locarentur
ante noctem cum lib̃is euaserunt:
Postero die luce pͥma cum senatus in
foꝵ citari ceptus ẽẽt desidat ibi nãq

Expanded text:
is dies deinde sollemnis seruatus. de is dies deinde sollemnis seruatus. de Arretinis et fama in dies grauior et cura crescere patribus. itaque C. Hostilio scriptum est ne differret obsides ab Arretinis accipere, et cui traderet Romam deducendos C. Terentius Uarro cum imperio missus. qui ut uenit, extemplo Hostilius legionem unam quae ante urbem castra habebat signa in urbem ferre iussit praesidiaque locis idoneis disposuit; tum in forum citatis senatoribus obsides imperauit. cum senatus biduum ad considerandum tempus peteret, aut ipsos extemplo dare aut se postero die senatorum omnes liberos sumpturum edixit. inde portas custodire iussi tribuni militum praefectique socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id segnius neglegentiusque factum; septem principes senatus priusquam custodiae in portis locarentur ante noctem cum liberis euaserunt. postero die luce prima cum senatus in forum citari coeptus esset desiderati, bonaque
Abbreviated transcription (Latin):
martis. ⁊ sepulchra aliquot de cȩlo
tacta. cum his adeo minimis etiam
reb parua relligio inserit. deos mu¬
res i ede iouis aurum rosisse. casmni
examen apium ingens in foro conse¬
disse. ꝙ hostis murum portam quȩ
de celo tactam. cere uultur ium uo¬
lasse in edem iouis. uulsinis sangui¬
ne lacum manasse: Hoꝵ ꝓdigiorũ
causa. diem unum supplicatio fuit.
dies aliquot hostie maiores: sine lita¬
tione cȩse: Diuq ñ impetrata. pax dm̃
in capita consulum .r.p. incolumi
exitiabilis ꝓdigioꝵ euentus uertit:
lio. silla p̃tore urb̃. primũ facti erant.
Inde om̃s de inceps p̃tores urbam fece¬
rant: s in unum annum uouebant
diemq incerto faciebant. Eo anno
pestilentia grauis incidit in urbe.
pita tota urbe ẽ: ꝙ .ꝑ. licinus uarus
p̾ .r̃. urbis. legem ferre ad popłm iussus.
ut ludi in ꝑpetuum insta tam diem uo¬
ueretur: Ipse pͥmus ita uouit. fecitq
ante diem tertium nonas quintilis:

Expanded text:
Martis, et sepulcra aliquot de caelo Martis, et sepulcra aliquot de caelo tacta, Cumis—adeo minimis etiam rebus praua religio inserit deos—mures in aede Iouis aurum rosisse, Casini examen apium ingens in foro consedisse; et Ostiae murum portamque de caelo tactam, Caere uolturium uolasse in aedem Iouis, Uolsiniis sanguine lacum manasse. horum prodigiorum causa diem unum supplicatio fuit. per dies aliquot hostiae maiores sine litatione caesae diuque non impetrata pax deum. in capita consulum re publica incolumi exitiabilis prodigiorum euentus uertit. lio Sulla praetore urbano primum facti erant; inde omnes deinceps praetores urbani fecerant; sed in unum annum uouebant dieque incerta faciebant. eo anno pestilentia grauis incidit in urbem pita tota urbe est et P. Licinius Uarus praetor urbanus legem ferre ad populum iussus ut ii ludi in perpetuum in statam diem uouerentur. ipse primus ita uouit, fecitque ante diem tertium nonas Quinctiles.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥore anno fuerãt: Cum ea .c. nauiũ
classe. si uid̾etur ei p̃datum in affricã
traiceret: E. p. sulpitio. ut eadem
classe. machȩdoniam. greciamq ꝓ¬
uintiam hab̾et. p̃rogatum in annum
impium est: De duab quȩ ad urbem
romam fuerant legionib: nicħ muta¬
tum: Supplem̃tum quo opus eẽt
scrib̾ent consules ꝑmissum. Una. et
ax.x. legionib eo anno dlefensum imꝑi
um est: Et .p. licinio uaro. p̾.r̃. urbis
negotium datum. ut naues longas.
x.x.x. ueteres reficerent quȩ ostia erãt
et.xx. nouas nauis sociis naualib
magis uicinam uͥ romane tueri pos¬
set:c. calpurnius uetitus ab arretio
mouere exercitum: nͥ cum successor
uenisset:. Idem et tubulo imꝑatum
ut inde p̃cipue caꝑet. ne qua noua
consilia capentur. Pretores: in ꝓuin¬
das ꝓfecti: Consules religio tenebat
qd̃ ꝓdigiis aliquot nuntiatis ñ facile
litabant: E ex campania nuntiata
erant. cappue duas edis. fortune. et

Expanded text:
priore anno fuerant; cum ea centum nauium priore anno fuerant; cum ea centum nauium classe si uideretur ei praedatum in Africam traiceret. et P. Sulpicio ut eadem classe Macedoniam Graeciamque prouinciam haberet prorogatum in annum imperium est. de duabus quae ad urbem Romam fuerant legionibus nihil mutatum. supplementum quo opus esset ut scriberent consulibus permissum. una et uiginti legionibus eo anno defensum imperium Romanum est. et P. Licinio Uaro praetori urbano negotium datum ut naues longas triginta ueteres reficeret quae Ostiae erant et uiginti nouas naues sociis naualibusmaris uicinam urbi Romanae tueri posset. C. Calpurnius uetitus ab Arretio mouere exercitum nisi cum successor uenisset; idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua consilia orerentur. praetores in prouincias profecti: consules religio tenebat quod prodigiis aliquot nuntiatis non facile litabant. et ex Campania nuntiata erant Capuae duas aedes, Fortunae et