comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legĩme. sũ hondratie. exceptis
płatib in bonis actorit noniõ
minꝰ cõꝑutande sunt.qr mor¬
te tei int̾tid̾e possunt: ecõ¬
bonis rei desimcto eodem dͥet¬
hunts nec ĩ actorit quid̾ bo¬
uis desuncto es iniuriaꝵ ac¬
cõ pot̾it ꝯputari. quia et ip̃a
uat debeatin/ ⁊ enim eã deͣ¬
mum obligatõ rei bonis dimi
transit necꝯtͣrium est quod
iuuente reo eo minus inbo¬
nis eius intestigebatur.
¶NLam ⁊ si ita stipulatꝰ eẽ ut
cum moreretur deb̾e ei inci¬
ꝓmisisset. defuncto eo minũ¬
entur honorarie quoq actio¬
nes que intͣ c̾tum ep̃c ap̾to¬
te promittuntur. cumꝰ bonis
actorit deffrmcto eo augm̃tũ

Expanded text:
ue honorariae exceptis popularibus in bonis actoris non ideo minus computandae sunt, quia morte reorum intercidere possunt. e conbonis rei defuncto eo detrahunt. sed ne in actoris quidem bonis defuncto eo iniuriarum actio poterit computari, quia et ipsa uat debeatur. etenim ea demum obligattransit. nec contrarium est, quod vivente reo eo minus in bonis eius intellegebatur: nam et si ita stipulatus esset, ut cum moreretur debere ei incidicione promisisset, defuncto eo minuerentur. Honorariae quoque actiones, quae intra certum tempus a praetore promittuntur, cum bonis actoris def
Abbreviated transcription (Latin):
n rõe legis falc̃. mortes ẜuo¬
rum. cet̾oꝵ animalium. fur¬
ta tapina. in cendia. ruine.
nanfragia. uuił hostium p̾ do¬
mim. latronum. debitoꝵ ftã
peiora nomina/ in sũma qd̾¬
cumq dampnũ si mõ culpa
legatarii careant. hidi ꝑeunt
stipusones. ter tͣdicões. legata.¬

Expanded text:
ne legis Falcidiae mortes servorum ceterorumque animalium, furta, rapinae, incendia, ruinae, naufragia, vis hostium praedonum latronum, debitorum facta peiora nomina, in summa quodcumque damnum, si modo culpa legatarii careant, heredi pereunt:stipulationes, rerum traditiones, legata
Abbreviated transcription (Latin):
sol fĩ ad estimatõm eoꝵ .b. que
mortis tp̃r fu̾nt. quicqͣm de¬
biis ip̃ie ita telictis. pectiũ¬
am quam in illa archa uĩu
nicħ debebitur. ant eoꝵ que
extabunt. qͣlia erunt. ea por¬
cio debebitur que ꝑ legem .ẜ.¬

Expanded text:
e mortis tempore fuerunt, quicquam dehis ipsis ita relictis: 'pecuniam, quam in illa arca', 'uinnihil debebitur aut eorum quae exstabunt qualia erunt ea portio debebitur, quae per legem F
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siqͥs ita legau̾it. ticõ sũd̾
dolego. siticiꝰ decesserit. seio
hr̃s m̃s dare dãpnas ẽsto. rte
trãuslatũ legatũ uiͦ. s ⁊
si iãmortuo eo cui legat᷑
erat. easdẽ res trãstułit. sẽꝑ¬
nio debeͣ Tiquis ticõ lega¬
uit sic. ticõ daco. aũ si ticus¬

Expanded text:
. Si quis ita legauerit: 'Titio fundum do lego: si Titius decesserit, Seio heres meus dare damnas esto', recte translatum legatum uidetur. sed et si iam mortuo eo, cui legatum erat, easdem res transtulerit, Sempronio debetur. Si quis Titio legauerit sic: 'Titio dato aut, si Ti
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ remanent ĩ heditate
desisse iureliquis ẽẽ ¶Ticia
qui duos tucores hũat. ita
cauit. rõui tutele mee. qu
egit. publuis uenuis^ lucio
ticio. reposci ab eo noło. q ͦ
ex tutela remansit. peti.
ab eo possit. R. nich ꝓpoui¬

Expanded text:
qui remanent in hereditate, desisse in reliquis esse. Titia, quae duos tutores habuerat, ita cauit: 'rationem tutelae meae, quam egit Publius Maeuius cum Lucio Titio, reposci ab eo nolo': qua apud eum ex tutela remansit, peti ab eo possit. respo
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditate pu̾o data. aũ si añ
restitutã decessiss. muĩ eiꝰ te¬
licta ut sipuer añ diẽ legati
cedẽtẽ decessiss. mũ debeat᷑.
nora sb̾secutass ⁊ tũ qͥs itaꝰ
legass. hr̃s uĩs ticõ dato siñ
dederit. s ẽ pnio dato. ita dem̃
sẽpmo deteꝰ sidies eiꝰ ĩ p

Expanded text:
reditate puero data aut, si ante restitutam decessisset, matri eius relicta: ut, si puer ante diem legati cedentem decessisset, matri debeatur, mora subsecuta. Sed et cum quis ita legasset: 'heres meus Titio dato: si non dederit, Sempronio dato', ita demum Sempronio debetur, si dies eius in p
Abbreviated transcription (Latin):
cinitati telinquitur. ꝙ excã
połlicitatõis p̃stari nc̃ce ẽ. Ita
sidebiti modum testõ dñt ex¬
cessit. suꝑfluũ dimitaxat fai¬
cidie minuet᷑. ¶ Quare n ͨ
fid̾i cõmitti legatarui spot̾it.
qnod si dies aut ꝯdicõ legatũ
fec̃it. non utilitatis extĩma¬
cõ s totum petetur ꝙ datũ
ẽ nec si uiuo testatore dies
uen̾it. aut ꝯdcõ fuĩt ĩpleta:
tit̾it. ⁊ in fuꝰ eint ĩpend̾it.¬

Expanded text:
ciuitati relinquitur, quod ex causa pollicitationis praestari necesse est. itaque si debiti modum testamento dominus excessit, superfluum dumtaxat Falcidia minuetur. quare nec fidei committi legatarii poterit. quod si dies aut condicio legatum fecerit, non utilitatis aestimatio, sed totum petetur quod datum est. nec si uiuo testatore dies uenerit aut condicio fuerit impleta, stiterit et in funus eius inpenderit
Abbreviated transcription (Latin):
suad̾i non fuisse eam hrdi¬
tatem soluendo que empto¬
nich legatariis debebit᷑ qr¬
g magis ex ftultitia empto
etͣcio simale uendid̾it res
ħrditarias. non erit ħ lega¬
tarioꝵ detͥm̃tum. Eta gͦ

Expanded text:
am hereditatem soluendo, quae emptonihil legatariis debebitur, quia magis ex stultitia emptore contrario si male uendiderit res hereditarias, non erit hoc legatariorum detrimentum: ita ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pensa monum̃ti noĩe fca q̃ri¬
tur. andeduti debeat. ⁊ sab̾.
Ita doducendum putat. si ne¬
cessariũ fu̾it monum̃tum ex¬
truere. marcelłus ꝯsultꝰ an
fuñis monum̃tiq ĩpensam
qͣntam testator fĩ iussit. ĩ ere
alieno deduti debeat. R.

Expanded text:
pensa monumenti nomine facta quaeritur, an deduci debeat. et Sabinus ita deducendum putat, si necessarium fuerit monumentum extruere. Marcellus consultus, an funeris monumentique impensa, quantam testator fieri iussit, in aere alieno deduci debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
dat leganuum. nccͣo adueterum
sm̃am reu̾tend̾ ẽ ¶ Siquis cre¬
ditori suo ꝙ d legau̾it. aut ĩ¬
ucile legatum er̃ sulłm com¬
mod̾ ĩ eo ñ sabit᷑. aũ si pp̾  p̾sen¬
rac̃onis puta ꝯmodũ. utile eũ:
lex quo falcidia. ĩ eo ꝯmodo
locũ hebit ¶si legatariꝰ possõm
qui a uoluntare hr̃dis erran¬

Expanded text:
dat legatum, necessario ad ueterum sententiam reuertendum est. Si quis creditori suo quod debet legauerit, aut inutile legatum erit, si nullum commodum iationis puta commodum utile erit, lex quoque Falcidia in eo commodo locum habebit. Si legatarius possessquia uoluntate heredis erran
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita. coniũcta fuerunt ut
separari non debuerunti
¶Quodautem dicitur de¬
sisse soluenda ẽẽ. uł nõ
ẽẽ. contutores p̃stars de¬
tere. uideamꝰ. qualem ĩ¬
tellectum ht̃ .i. utrum suf¬
ficit nicħ duinutũ ẽẽ
de facultacib contutoris:¬

Expanded text:
l ita coniuncta fuerunt, ut separari non debuerunt. Quod autem dicitur de‹s›isse soluendo esse uel non esse contutores praestare debere, uideamus, qualem intellectum habet, id est utrum sufficit nihil deminutum esse de faculta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstitutõe an ex fbłtitucõ
testato filius suus ħ es
st̾itutis mag̃ ẽ ut si in¬
tellectu ñ fareat. mituiu¬
bere: possit adire ħedita¬
tem. ut ei iure euis ꝯmo¬
dum queri possit. ꝙ faci¬
le expublicari possit scĩa
lr̃arum¶ Mutus ẜnus ius¬
tem eius a dire h̾editatẽ.¬

Expanded text:
institutione an ex substitione, testato filius suus heres stitutis magis est ut, si intellectu non careat, nutu iubere possit adire hereditatem, ut ei iure eius commodum quaeri possit: quod facile explicari possit scientia litterarum. Mutus seruus iustem eius adire hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
orem. ea filus sb̾latis in¬
testata de cessit. silu iussu
pr̃is ñ aui adierunt ħe¬
dicatem. quero an auo.
ad quisita sit h̾editas pauł¬

Expanded text:
orem: ea filiis sublatis intestata decessit: filii iussu patris, non aui adierunt hereditatem: quaero, an auo adquisita sit hereditas.Pau
Abbreviated transcription (Latin):
cũ signar tales fui̾ut ut ad hi¬
b̾i possint. nich nocet siquid posi¬
signau̾o ¶ Signa siturbata
sint ab ip̃o testatore. nõ uiꝰ
ascͥpserit se. ñ tñ signau̾it
ad huc idem dicemus. ¶ Sig
bitatõ ẽ. signatas tabulas
accipi oz. ⁊ si lintheo quo ta¬
bule inuolute sunt. signa ĩ¬
p̾ssa fu̾int.
tium signis. ñ erit ĩꝑfc̃m. set
utro iure ualebit tam qiuili
qͣm p̃torio.

Expanded text:
cum signarent, tales fuerint, ut adhiberi possint, nihil nocet, si quid postsignauerim.Si signa turbata sint ab ipso testatore, non uidetur adscripserit se, non tamen signauerit, adhuc idem dicemus.Signum bitatio est.Signatas tabulas accipi oportet et si linteo, quo tabulae inuolutae sunt, signa inpressa fuerint.tium signis, non erit inperfectum, sed utroque iure ualebit tam ciuili quam praetorio.
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ palam ñ uti ĩ publicũ s
ut ex audiri possit exaudiri aut̃.
ñ ab hoĩb s atestib ⁊ si plures
fu̾int testes adhĩti. sufficit so¬
lempnit̾ num̃um ex audire ¶Si
sunt ꝙ uͦ quis obscuruis inteft̾o
uł nũcupat ł scͣbit. ã post solep¬
na explanari possit q ͦ ut pu¬
ta stichum legau̾at.c̃ płes hĩet.
n᷑ declarauit dequo sentiret.
titio legauit cũ multos ticios
ꝯꝯnomine uł p̾nomine. cum
ĩ corpore ñ errass. postea ne᷑ po

Expanded text:
quid est palam? non utique in publicum, sed ut exaudiri possit: exaudiri autem non ab omnibus, sed a testibus: et si plures fuerint testes adhibiti, sufficit sollemnem numerum exaudire.Si qsunt. quod uero quis obscurius in testamento uel nuncupat uel scribit, an post sollemnia explanare possit, quaeritur: ut puta Stichum legauerat, cum plures haberet, nec declarauit de quo sentiret: Titio legauit, cum multos Titios praenomine uel cognomine, cum in corpore n
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃ amilitib fc̃a sunt cõfur¬
÷ mant᷑ ł plane fensse tes¬
tamentum eum ĩt̾p̃tand
ẽ. qui se uelle testm̃ ꝙ añ
de claraũit¬

Expanded text:
 a militibus facta sunt confirmantur: sed plane fecisse testamentum eum interpretandum est, qui se uelle testamentum qdeclarauit
Abbreviated transcription (Latin):
piciendi descͥbendiz potes¬
tatem fcũrum se pretor
pollicet᷑. Or uł suo uł ali¬
eno noĩe desiderani tri¬
briere eum manifestum
ta ẽ. n enĩ sine iudice trãs¬
sigi. n eĩ apud iudicem
ex quiri u̾idas de hus con¬
trou̾sus q̃ extestamento

Expanded text:
i describendique potestatem facturum se praetor pollicetur: quod uel suo uel alieno nomine desideranti tribuere eum manifestum ta est: neque enim sine iudice transigi neque apud iudicem exquiri ueritas de his controuersiis, quae ex testamento
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. Siquis ita scͥpserit. ticiꝰ
ticius exͣ pͣte diidia si na¬
uis ex asia uen̾it. hes esto.
cum expura ĩ stitutõe ad¬
ierit. ħes. quamuis cõdic̾o
alt̾ius inftim cõnis pendeat.
tum non dubitatur quĩ si¬

Expanded text:
.Si quis ita scripserit: 'Titius Titius ex altera parte dimidia, si nauis ex Asia uenerit, heres esto', cum ex pura institutione adierit heres, quamuis condicio alterius institutionis pendeat, cum non
Abbreviated transcription (Latin):
uolu̾it. iõ uiciosa ẽ. ꝙ alieno
arbit̾o ꝓmissa ẽ nam satis
ꝯstant̃ ueteres. decreuerunt
testam̃toꝵ iura ꝑ se ipͣ firma
ẽẽ oportere. ñ ex alieno arbit᷑
pendesis qui apud hostes est.

Expanded text:
uoluerit' ideo uitiosa est, quod alieno arbitrio permissa est: nam satis constanter ueteres decreuerunt testamentorum iura ipsa per se firma esse oportere, non ex alieno arbitrio pendere.Is qui apud hostes est
Abbreviated transcription (Latin):
um ut ea restituar me¬
Ruio. menuis fu̾it mornius.
⁊Dis. nisi dum taxat us
Iministrum ntium elegĩt
gatum. ¶ Si hr̃s damp¬
tis dare. ⁊ nõ consiru̾it

Expanded text:
tuat Maeuio, Maeuiusque fuerit mortuus, edis, nisi dumtaxat ut ministrum Titium elegit. gatum.Si heres damtis dare et non constituerit
Abbreviated transcription (Latin):
eriuis qui in negocõ su̾it le¬
gatus. ñ añ tradid. quam
rõm explicet. ⁊ si adiudici¬
um irum sit. iudicis eede
ꝑtes ẽẽ delent. ¶Sires q̃
legata ẽ. an ĩ rr̃ natura sit.
dubite ᷤ forte sidubiũ sit
an hõ legatus uiuat. placurs
agi quidem ex testõ posse.
s officõ iudicis conim̾i. ut
canc̃o int̾ poneret᷑ quã hr̃s

Expanded text:
Seruus, qui in negotio fuerit, legatus non ante tradi debet quam rationes explicet, et si ad iudicium itum sit, iudicis eaedem partes esse debent.Si res quae legata est an in rerum natura sit dubitetur, forte si dubium sit, an homo legatus uiuat, placuit agi quidem ex testamento posse, sed officio iudicis contineri, ut cautio interponeretur, qua heres
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ ẽẽ iussus su̾it. añ eĩ cedit
dies legati qmͣ aliquis hr̃s
domino existar qͦ fit ut h̾edita¬
ti acquisitum legatũ. postea
hr̃de aliquo existente.adeũ
fcũs erit. tunt enĩ quia ĩ unũ
cõturrit. ut ⁊ ħr̃s existat ⁊
dies legati tedat. ꝓbabiliug¬

Expanded text:
liber esse iussus fuerit: ante enim cedit dies legati, quam aliquis heres domino exsistat, quo fit, ut hereditati adquisitum legatum postea herede aliquo exsistente ad eumfactus erit: tunc enim quia in unum concurrit, ut et heres exsistat et dies legati cedat, probabiliu
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ. Supellectili legata.
phora delphice. sbsellia. scã¬
na. lecti ⁊̃ ĩ argentati. tulcit᷑¬
⁊ oralia. ⁊̃ penaria. uasa a¬
quaria. pelues. aquimina¬
ria. cãdelabra. lucerna. ⁊
curilla ¶t̃ uasa enea uul
capsas ⁊ armaria. si libroꝵ

Expanded text:
um.Suppellectili legata haec phora, delficae, su‹b›sellia, scamna, lecti etiam inargentati, culcitae, toralia, imperia, uasa aquaria, pelues, aquiminalia, candelabra, lucernae, trulla, Item uasa aenea uulgcapsas et armaria, si librorum
Abbreviated transcription (Latin):
bute sunt. supellectił ĩ ftr̃o
cederent siutrea escaria ⁊
potaria ĩ supellectili sunt. sic̃
ta argẽteax aurea sĩtsde
murinis ⁊ cͥstallins dubita¬
ri pͥ. an deteant ãnu̾ari su¬
pellectili. pp̃ eximũ usũ ⁊ p̃¬
tiũ s ⁊ de huis idẽ dicendũ
q̃ sunt ĩ supellectili¶ S cͣche¬
usũ ñ ẽẽ ĩ supellectili. nec
ullũ uas argenteũ. E ẜ se

Expanded text:
butae essent, suppellectilis instrumento cederent.Uitrea escaria et potoria in supellectili sunt sic utta argentea uel aurea sint.De murrinis et crystallinis dubitari potest an debeant adnumerari supellectili propter eximium usum et pretium: sed et de his idem dicendum quae sunt in suppellectili. sed craten esse in supellectili nec ullum uas argenteum se
Abbreviated transcription (Latin):
ħ occupare possit uacantẽ
ꝑtem. ⁊ pegasuis quidẽ ex¬
istimat ad eam ꝑtem ad¬
mitti. aristo cõtͣ p̃utat quia
huit ꝑs eẽt data que ulła
sine ꝑte utrum pͥmo. an me¬
iam mortuo quadrans. alii
dodrans datus sit. ⁊ alius sine
ait eum qui sine ꝑte h̾es
ĩstrnitus sit. aln̾uũ assem

Expanded text:
c occupare possit uacantem portionem. et Pegasus quidem existimat ad eam partem admitti: Aristo contra putat, quia huic pars esset data, quae nullasine parte, utrum primo an meiam mortuo quadrans, alii do‹d›rans datus sit et alius sine  eum, qui sine parte heres institutus sit, a
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire ip̃e ad enudo he
mea cum filio erit. hr̃s m̃t ei
tm̃ dato. siea lacitans Prom̃b.
demedio dicesserit.ut m̃ ꝯsi¬
liũ retiñet: ħdi secũ lib̾tos. deb̾i
ei legat̾. treb̾ ⁊ sab̾ auit qr ñ

Expanded text:
conuenire ipse adeundo heremea cum filio erit, heres meus ei tantum dato', si ea latitans patronum de medio discessit, ut tamen consilium retineret habendi secum liberos, deberi ei legatum Tr
Abbreviated transcription (Latin):
urelio simphonio fr̃imeo
neminẽ molestari. uolo de
bici noie n exig̾e aliquid
ab eo qmͣ diu uiueret. n
de sorte aũ usura noĩe de¬
biti ⁊ absoluo ⁊ libo ex

Expanded text:
urelio Sempronio fratri meo. Neminem molestari uolo nomine debiti neque exigere aliquid ab eo, quamdiu uiueret, neque de sorte aut usurae nomine debiti: et absoluo ei e
Abbreviated transcription (Latin):
tulatũq ex ꝑte hedem institu¬
tum sib̾ti filium: prõnum ex¬
pelłe. ¶Cum patroni filia hrs
instituta eẽt alib̾to. falsũ¬
q testam̃tum dictum eẽt. in
quo scpͥta erat. ⁊ appellatõne
int̾posita ⁊ pendente diem suũ

Expanded text:
tulacumque ex parte heredem institutum liberti filium patronum expellere. Cum patroni filia heres instituta esset a liberto falsumque testamentum dictum esset, in quo scripta erat, et appellatione in
Abbreviated transcription (Latin):
de Dlaucius młri nalega¬
uit. quis quis mͥ hr̃s er̃. ticie
uestem meã mund̾. orna¬
m̃ta młiebria dampnas
lus ĩdẽ. iaboł scribit qui a
iu̾simile ẽ inquid testat̾tẽ
tm̃ornamẽtoꝵ unũsitati

Expanded text:
legavit: "quisquis mihi heres erit, Titiae vestem meam mundum ornamentaque muliebria damnas lus. idem Iavolenus scribit, quia verisimile est, inquit, testatricem tantum ornamentorum universitati
Abbreviated transcription (Latin):
lium ⁊ lib̾os eius diuiditur
h̾rditas. sic ut ip̃e dimidiũ.
lib̾i dimidiũ hãnt. ꝓ iñ pone
solum ẽẽ filium emantipat̾.
nem p̾t̾ea ex lb̾is. h̾ebat e¬
mancipatus dimdiam ꝑtem
ħ̾rditatis. ⁊ dimdiam ⁊ duo
ne potes. ut quadrantes ferant.
s si sit p̾t̾ea alius flius. enem¬
et ut filiut hãt ditindiam
ꝑtem ħ̾rditatis ex quo ne¬
tatis cum filiis suis. ita nt
quadrantem ħ̾iditatis ip̃eferat.¬

Expanded text:
lium et liberos eius diuiditur lium et liberos eius diuiditur hereditas ita, ut ipse dimidium, liberi dimidium habeant. proinde pone solum esse filium emancipatum,nem praeterea ex liberis: habebit emancipatus dimidiam partem hereditatis et aliam dimidiam duo nepotes, ut quadrantes ferant. sed si sit praeterea alius filius, eueniet, ut filius habeat dimidiam partem hereditatis, ex quo nessem cum filiis suis ita, ut quadrantem hereditatis ipse ferat
Abbreviated transcription (Latin):
potes si sunt. si mi nꝰ eos qͥ
sunt inferiores gradus. nec
eos miscobimus. planesisint
ex emancipato nepotes et
ex nepote eius alio ꝓ nepos di¬
cend̾ erit utrumq ei iimigi.
ambo enim in suoꝵ loco suc¬
cesserunt. Si post luino
nepos redienit. dicendum
ẽ entn ꝑrĩ emantipato ꝯiungi.
¶Si pr̃ exduobꝰ filiis quos
inpot̾tate hũit. alt̾um emã
cipanĩt. ⁊ nepotem ex eo in
locum filii adoptau̾it. ⁊ p̾dito
emancipato decesserit .mł. ait
nepoti in locũ filii ad oprato
succurti oꝑt̾e. ut qiͣ filius por¬
ad optatus exͣneus eẽt. sicfi¬
et inquid. ut filius qui in
pot̾tate fu̾it. t̾tiam ꝑtem.
nepos in locum filũ ad opta¬
tus. aliam t̾ciam. emancipatꝰ
filius tum nepote alt̾o re¬
tento in pot̾cate. parciãt᷑.
nec eĩ mimis d ferte nepos
in lotum filiis ad opeatus ꝙͣ
si ab exͣne ᷤ eẽt adoptatus. ¶nd̾̃
tĩ int̾est quota portõ h̾rdi¬
tatis ad nepotem ꝑtineat.
an ꝑ qͣm modita.nam si mo¬

Expanded text:
potes, si sunt, si minus, eos qui sunt inferioris gradus: nec eos miscebimus. plane si sint ex emancipato nepos et ex nepote eius alio pronepos, dicendum erit utrumque ei iungi: ambo enim in suorum loco successerunt. Si postliminio nepos redierit, dicendum est eum patri emancipato coniungi. Si pater ex duobus filiis, quos in potestate habuit, alterum cipaverit et nepotem ex eo in locum filii adoptaverit et praeterito emancipato decesserit: Iulianus ait nepoti in locum filii adoptato succurri oportere, ut quasi filius poradoptatus esset. sic fiet, inquit, ut filius, qui in potestate fuit, tertiam partem, nepos in locum filii adoptatus aliam tertiam emancipatus filius cum nepote altero retento in potestate partiatur: nec enim minus debet ferre nepos in locum filii adoptatus, quam si ab extraneo esset adoptatus. Illud non interest, quota portio hereditatis ad nepotem pertineat, an perquam modicam: nam et si mo
Abbreviated transcription (Latin):
institutꝰ. ad ħ edictum ꝑti¬
net. ut ei iungatur irepos
qui in auisui natutar pot̾¬
tate ẽ. iungitar a̾ nrepos prĩ
suo emantipato siue pr̃p̃t̾i¬
mittente edictum emantipa¬
to autem. siue sit institutꝰ
emancipatus. sũ p̾t̾itut sit.¬
es¶ filio in pot̾tate emancipa¬
to extͥente hr̃de maiturto.
iulianus ait nepotem p̾t̾i¬
tum petita ꝯͣ tabłas bonoꝵ
possõne patruo sextantem.
prĩunciam abłatuꝵ. ¶Si
pat̾ emancipatus ex ħidatͦ
sit. nepotib ex eo p̾c̾itis qui
erant in pocestate retetiti:
nepotes ad mittuntur absur¬
iungãtur. instituto eo ꝑ
ex ħdato ñ ad mirti ⁊ si pa¬
truus eoꝵ qui erat inpot̃¬
tate sit p̾t̾itus: pat̾ ex ħe¬
datus debent nepotes ad¬
mitti. nam ex ħedatus ꝑat̾
eoꝵ ꝓ mortuo h̾e̾tur. ¶ Si
pat᷑ in potestate manent ex¬
ħrdatut uł institutus sit.
nopotem ex eo siue in pot̾tate

Expanded text:
institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, qui in aui sui naturalis potestate est. iungitur autem nepos patri suo emancipato, siue pater praeteriommittente edictum, emancipato autem, siue sit institutus emancipatus siue sit praeteritus. Filio in potestate eto ex triente herede instituto Iulianus ait nepotem praeteritum petita contra tabulas bonorum possessione patruo sextantem, patri unciam ablaturum. Si pater emancipatus exheredatus sit nepotibus ex eo praeteritis qui erant in potestate retenti, nepotes admittuntur: absuriungantur, instituto eo uel exheredato non admitti. Sed et si patruus eorum, qui erat in potestate, sit praeteritus, pater exheredatus, debent nepotes admitti: nam exheredatus pater eorum pro mortuo habetur. Si pater in potestate manens exheredatus uel institutus sit, n
Abbreviated transcription (Latin):
emancipatus ꝯfert. uirilẽ¬
cauiam sibi detrahit. Utrum
⁊ in eo casum uirilẽ detͣhat.
an u̾o quia dimidiam ꝑtem
bonoꝵ eiꝰ ꝑtem ꝯferre debe.
nã ⁊ si aliut emancipatus
sit filius. aliꝰ in pot̾tate relic¬

Expanded text:
emancipatus confert, uirilem sibi detrahit: utrum et in eo casu uirilem detrahat, an uero, quia dimidiam partebonorum eis partem conferre: nam et si alius emancipatus sit filius, alius in potestate reten
Abbreviated transcription (Latin):
gulos singłi lemisseᷤ cum ne¬
potib suit dundant.⁊ta ut
ip̃i qui d̾ quadrantet ferant.
nepotes autem re si duos qͣdͣn¬
tes ferant. si alt̾ duos filios.
alt̃ tres ħebat. quadrans u¬
nus int̾ duos. alius int̾ treᵈ
diuidit᷑ si quis ex nepotib¬
et ⁊ ut ñ ad pr̃em eiꝰ s
magis ad frẽm ꝑtineat. s
si ⁊ om̃s nepoteł omiitant.

Expanded text:
gulos semisses cum nepotibus suis diuidant ita, ut ipsi quidem quadrantes ferant, nepotes autem residuos quadrantes: et si alter duos filios, alter tres habeant, quadrans unus inter duos, alius inter tres diuiditur. Si quis ex nepotibet, ut non ad patrem eius, sed magis ad fratrem pertineat. sed et si omnes nepo
Abbreviated transcription (Latin):
lia eẽ opͬ. ut hino edicto locꝰ
sit. eius . s. familie. cuius bonoꝵ
possõ pecitur. s ⁊ si postumꝰ
natus sit ex mancipato ante
emancipa cõnem ꝯteptꝰ. idem

Expanded text:
huic edicto locus sit, eius scilicet familia, cuius bonorum possessio petitur. sed et si postumus natus sit ex emancipato ante emancipationem conceptus, idem
Abbreviated transcription (Latin):
teant᷑ qr ñ uideant᷑ uxoris
tã ꝑata sunt. ⁊ añ mortem
diuertit. nõ deb̾y quia ad
luũ ⁊̃ asiam misiss ad pur¬
puras em̃das. ⁊ testõ uxoris
sueꝰ lanã purpureamle¬
gass ꝑtin̾e ad eam siqmͣ
purpulã inuo eo lib̾tus
ita ĩcͥptũ est simułr man¬
dau̾it tͥ ut sͥ innuores usus
sui cã enies si tu pꝰ mortẽ
eiꝰ ꝯputares eam uiu̾e.
eñies. attitilliuius negat
ẽẽ legatos ei cui młr itã
legauerit. ornam̃ta que
mei cã parata sunt erũt
empta su̾ãt.
menio ita legauit. Anco¬
nie tͥciũle .do. lego. auri
pondo tot ⁊ uuonẽ tũ iacĩ¬
ctis. postea unionẽ solun
n ullũ mortis tp̃r int̾ or¬
nenũta sua unionem re
tos quosdam ĩ aliam sp̃em¬

Expanded text:
Uxori parata sunt et ante mortem diuortit. non deberi, quia adesuum in Asiam misisset ad purpuras emendas et testamento uxori suae lanam purpuream legasset, pertinere ad eam, si quam purpuram uiuo eo libertus ita scriptum est: si mulier mandauerit tibi, ut sibi uniones usus sui causa emeres, si tu post mortem eius, cum putares eam uiuere, emeris, Atilicinus negat esse legatos ei, cui mulier ita legauerit: 'ornamenta, quae mea causa parata sunt eruntuempta fuerint.euio ita legauit: 'Antoniae Tertullae lego auri pondo tot et unionem cum hyacinthis': postea unionem soluit neque ullum mortis tempore inter ornamenta sua unionem relhos quosdam in aliam spe
Abbreviated transcription (Latin):
am faciat porticũ publicã
ĩ qua poni uolo yma gines
argẽteas. It marmoreat.
q̃ro an legatũ ualeat: mar
rit. legatũ ad priam ꝑti¬
ñe. ĩ tlligi eĩ potuit aliꝙ ci¬
uitati acced̾e ornam̃tũ.

Expanded text:
am faciat porticum publicam, in qua poni uolo imagines argenteas, item marmoreas': quaero, an legatum ualeat.Marcerit, legatum ad patriam pertinere intellegi: enim potuit aliquod ciuitati accedere ornamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
mucii fuit. ⁊ auiliano ꝓbat᷑.
eo iure utim. ut cess cura.
sitiite le etas ĩ digeat. qͣre si tu¬
tores hãt ꝑ furarẽ ĩ turam
ñ redigent᷑ sũ nõ hãnt ⁊ fu¬
ror eis accesserit nichꝰoꝰ. tuto¬
res acciꝑe potuerunt qr lex

Expanded text:
Mucii fuit et a Iuliano probatur eoque iure utimur, ut cesset cura, si tutelae aestas indigeat. quare si tutores habent, per furorem in curam non rediguntur, siue non habent et furor eis accesserit, nihilo minus tutores accipere poterunt: quia lex
Abbreviated transcription (Latin):
hns furere receꝑit: ĩ ꝯcubi¬
natu eamẽe humanius dr̃
⁊ aliena lib̾ta ⁊ ingenua.
⁊ maxͣea q̃ ob scuro locona¬
ta ẽ. ł que questũ coꝵͤ beẽ

Expanded text:
ns furere coeperit, in concubinatu eam esse humanius diciet aliena liberta et ingenua et maxime ea quae obscuro loco nata est uel quaestum corpore
Abbreviated transcription (Latin):
nus utilior pupillo. mag̃ eã
nib̾e diftrahi. qmͣ maiorẽ
siderat᷑ abeo ut ꝑmutat
distrahi. ꝑquire d eũ qui
se instruat defortunis pu
tori solent. ncc̃e eẽdiftrahi
quẽ aliũ qui notiniamrr̃ pu¬
pislariũ ht̃ aut si neõ ĩ ueĩ¬
at᷑. aũ suspͤti sĩt qui ĩ uẽiũt᷑.

Expanded text:
r pupillo, magis eam iubere distrahi quam maiorem sideratur ab eo, ut remittat distrahi, requirere debet eum, qui se instruat de fortunis pup praetori solent necesse esse distrahi quem alium, qui notitiam rerum pupillarium habet, aut, si nemo inueniatur aut suspecti sint qui i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r̃ sĩ alicui ex lib̃is an p̾¬
tor ad eundus sit si obli
tutorib ꝑmiserit uẽdẽ.
illi obligau̾int. Ucͣc. an
ualeat ꝙ actũ ẽ. ⁊ siutꝰ
mea fert opinio eũ qui

Expanded text:
r sit alicui ex liberis, an praetor adeundus sit, si obligtutoribus permiserit uendere, illi obligauerint uel contra, an ualeat quod actum est? et mea fert opinio eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mitto. an possit liberũ arbitͥũ
hr̃e. quid faciat ⁊ mag̃
ẽ ut possiti dũ mͦ sciamꝰ
p̃torẽ nõ rte ꝑtib suis
functũ. debuit enĩ ip̃ẽ sta¬
tũ e ⁊ elig̾e utrũ mag̃.
obligare an uẽdẽ ꝑmit¬
tat. ¶S i obłigau̾it rẽ tu¬
tor sñ decreto. qnuis obligõ
ñ ualeat. ẽ tñ ex ceptõi
dolilocus ex̃. s tũt cũ tucor
ei soluĩt ꝗ fb̃pignoreer̃.
creditor. ¶It̃ uidendũ ẽ
an ⁊ obligare ei rem pꝰ
oris creditoris ad seꝙ̃tes trã¬
seat. ¶ dẽ .ł.¬
n turatores ñ eos posse dis¬
olescẽtiũ. nłła dubitacio ẽ.¬
¶S sicurator sit furiosi ł oꝰ
alt̾ius ñ adolescentit. udẽd̾

Expanded text:
possit liberum arbitrium habere, qui faciat? et magis est ut possit, dummodo sciamus praetorem non recte partibus suis functum: debuit enim ipse statuere et eligere, utrum magis obligare an uendere permittat.Si obligauit rem tutor sine decreto, quamuis obligatio non ualeat, est tamen exceptioni doli locus, sed tunc, cum tutor ei soluerit, qui sub pignore erat creditor.Item uidendum est, an et obligare ei rem posoris creditor‹is› ad sequentem transeat. 8 Idem o curatore, eos non posse disulescentium nulla dubitatio est.Sed si curator sit furiosi uel cuius alterius non adulescentis, uidendum
Abbreviated transcription (Latin):
pilli ł adolescentis. uł ẜuitu¬
tẽ remicti: ꝙ ⁊̃ ĩ fũdo dotalipla¬
cuit. ¶ Si lapidicinas ł aloꝰ q̃
alia metalla pupillus hũit.
si creti fodiuas argñti fodi¬
nas ł qͥd aᵈ siłe huio.¬

Expanded text:
pilli uel adulescentis nec seruitutem remitti, quod et in fundo dotali placuit. Si lapidicinas uel quae alia metalla pupillus habuit si cretifodinas argentifodinas uel quid aliud hui
Abbreviated transcription (Latin):
inaru̾e possit p̾toris religio¬
nẽ. an ꝰ sẽtire uẽdicõi ł obli¬
sip̃toraditꝰ ꝑ miserit distrahi
possom̃ ꝑuĩcialẽ. an ualeat
ꝙ fecit᷑. ⁊ putẽ nałe simodo
tutela rome agẽbat᷑. ⁊ hii
tutores eã quo aministracõm¬

Expanded text:
ssit praetoris religionem, an adsentire uenditioni uel oblisi praetor aditus permiserit distrahi possessionem prouincialem, an ualeat quod fecit. et putem ualere: si modo tutela Romae agebatur et hi tutores eam quoque administra
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis ita demunt aͥ colłom¬
de dotis cesdotis p̾tor togat fili¬
modo se tonis pr̃ms misceat. ⁊̃
ħ diuus piut ulpio ad ͥano rescpͥ¬
sit. er̃ eam que non pecierit bo¬
ꝑarbitrium familie ħ tiscunde
posse ꝯpelli. ¶Si instipulatum
deducta sit dos. et siquidem
ip̃a młr stipulata sit. ł ip̃i ne¬
gocium gestum ẽ: ꝯferre coge¬
tur. Siuero alii quesita ẽ stipu¬
ło: dicend̾ ẽ cessare colsonem.
et si tm̃ꝓmisa sit dos colło eins
siet. ¶Si sit nepos ⁊ neptir ex
eod̾ filio. ⁊ dotata neptis sit. ĩ¬
tis omnem dotem soli frĩ cona.¬
tuta est. emancipata aut nep̃¬
tis dotem ⁊ bona sua soli nepo.
titi ⁊̃ patruo ꝯferet. s sisit nep¬
tit sola. non ⁊̃ nepos. ex eodem:
tunt patruo Itemq nepoti.
ł nepti exalio. s si due neptes
sint ex diu̾sit filiis. ꝯferent ⁊
Tuicem ⁊ patruo. si ex eodem
tos ꝯfertur. inpensar̃ necesta¬
riu̾m sit detͣctõ. cet̾aꝵ non.

Expanded text:
uam› ita demum ad collationem dotis praetor cogat filimodo se bonis paternis misceat. et hoc diuus Pius Ulpio Adriano rescripsit etiam eam, quae non petierit boper arbitrum familiae herciscundae posse compelli. Si in stipulatum deducta sit dos, si quidem ipsa mulier stipulata sit uel ipsi negotium gestum, aeque conferre cogetur: si uero alii quaesita est stipulatio, dicendum est cessare collationem. etsi tantum promissa sit dos, collatio eius fiet. Si sit nepos et neptis ex eodem filio et dotata sit neptis, sit tis omnem dotem soli fratri collatura est. emancipata autem neptis dotem et bona sua soli nepoti, non etiam patruo conferet. Sed si sit neptis sola, non etiam nepos ex eodem, tunc confertur patruo itemque nepoti vel nepti ex alio. Sed et si duae neptes sint ex diversis filiis, conferent et invicem et patruo, si ex eodem dos confertur, impensarum necessariarum fit detractio, ceterarum non.
Abbreviated transcription (Latin):
ea que post mortẽm prĩs filio
reddi debũnt. emancipatum
filium qͣmuis pͥus ꝯsecutꝰ sit
quam deberentur. frĩ qui in pͭ¬
tate prĩs telictus ẽ ꝯferre nõ
deb̾e. cum post mortem prĩs ñ
tam ex donacõne qm ex cã de¬
biti ea possid̾e iuid̾etur.

Expanded text:
ea, quae post mortem patris filio reddi debuerunt, emancipatum filium, quamuis prius consecutus sit quam deberentur, fratri qui in potestate patris relictus est conferre non debere, cum post mortem patris non tam ex donatione, quam ex causa debiti ea possidere uideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nlłõ .n. caũ siut̃ adhr̃ditatẽ
admutit᷑. ex qͦ apꝑ si nepoti u¬
hr̃s extuerit. ñ posse titiũ una
cẽ sbs̃tituri. ħ edet mͥ sũpto. sic
atur testator tres instituisse

Expanded text:
ad hereditatem admittitur. ex quo apparet, si nepoti Theres exstiterit, non posse Titium una cem substituti heredes mihi sunto' sic retur testator tres inst
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus fu̾it manumit¬
tere. Ienim demum pe¬
cumam ex cã fidĩ cõmussi
p̾stare cogendus ẽ. quidꝰ
aliquid eiusdem genis
ł simile ex test̾o conseq᷑¬

Expanded text:
rogatus fuerit manumittere: is enim demum pecuniam ex causa fideicommissi praestare cogendus est, qui aliquid eiusdem generis vel similis ex testamento conseq
Abbreviated transcription (Latin):
iussus sit᷑. ex aipulatu. ac¬
cõ stipulacori nondat᷑. nã
⁊ si supplicõ afectus fuiss.
ñ daretur ꝙ sisb̾ Eodẽ tecto¬
ñ fuit. exstipulatu accõ in
estimatõne Eui.utilis erit
creditori erit ¶Utrum a¬
xarguisse. qui adħ ꝓsilit
ultro an ⁊ is qͥ cũ ͣ accusare¬
dignus sit qui uliro ad hlͣc¬
qui ñ poterunt ałr ad ub̾¬
tatẽ ꝑuenire: ut puta si
hͣt lege distractus. eratqͥs
ne manunnit̃etur. pot̾ũt

Expanded text:
pulato actio stipulatori non datur: nam et si supplicio adfectus fuisset, non daretur. quod si sub eodem tecto non fuit, ex stipulatu actio in aestimatione servi utilis erit creditori. Vtrum autem arguisse, qui ad hoc prosilit ultro, an etiam is, qui, cum accusaredignus sit, qui ultro ad accuqui non potuerunt alias ad libertatem peruenire, ut puta si h‹a›c lege distractus erat quis, ne manumitteretur, poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. Qui incollegiis pisto¬
Ipistores acollegarum qͦ
ħ̃ genus excusacõnis ẽ. si qͥ¬
I se dicit ibi domicilium ñ hre
u̾ ad tutelam datus ẽ. idq
imꝑator añ cũ diuo pr̃e sig¬
inficauit. upupillꝰ educar
xͥ morari debeat ⁊ de almicis prandi¬

Expanded text:
us.Qui in collegio pistoici autem pistores a collegarum quoque hoc genus excusationis est, si quis se dicit ibi domicilium non habere, ubi ad tutelam datus est: idque imperator Antoninus cum diuo patre significauit. UBI PUPILLUS EDUCARI UEL MORARI DEBEAT ET DE ALIMENTIS
Abbreviated transcription (Latin):
alant᷑ uł morent᷑. non ñ in
postunuis. u̾m om̃imodo ĩ pũis.
sol ex ꝑsona. ex coudicõne.
⁊ ex tempore. statu̾e iͥ pocuis
alendus sit ⁊ non nniquam
auoluntate pr̃is recedit p̾cor
d̾ni p̃tor cum quidam testam̃¬
to suo cauiss. ut filius ap̃ fb̃¬
stitutum educ̾ẽtur. Impr̃ se¬
uerus Repsit. p̾torem ex¬
timare debere p̾sentib te¬
teris ꝓpinquis liberoꝵ.id
enimi ag̾e p̃torem oportet
ut sine ulla maligna sus¬
pic̃one alatur ꝑ atus ⁊ edu¬
santẽ apud se educari nõ
polliceatur. secoactur̃. attũ
questionis ẽ an debeat ⁊ ĩ
uitum cog̾e. ut puta lib̾tũ
b cognatisue. ⁊̃ mag̃ est
ut int̾dũ debeat id fac̾e c̾te
ñ maledicet᷑ silegatarius
p hrs edutat̃om recuset tes¬
tamento sͥ iniunctã de nega¬
ri ei accõnes delere. exemple
tucoris testõ daci. ꝙ ita dem̃
placuit si id circo sit relictum.
ceterum siẽẽt relidurus ã si
educacõni recusaturum sciret.
non denegabitur ei accõ. ⁊

Expanded text:
alantur vel morentur, non tantum in postumis, verum omnino in pueris. Et solet ex persona, ex condicione et ex tempore statuere, ubi potius alendus sit: et nonnumquam a voluntate patris recedit praetor. denique cum quidam testamento suo cavisset, ut filius apud substitutum educetur, imperator Severus rescripsit praetorem aestimare debere praesentibus ceteris propinquis liberorum: id enim agere praetorem oportet, ut sine ulla maligna suspicione alatur partus et edusantem apud se educari non polliceatur se coacturum, attamen quaestionis est, an debeat etiam inuitum cogere, ut puta libertum, ibus cognatisue. et magis est, ut interdum debeat id facere.Certe non male dicetur, si legatarius uel heres educationem recuset testamento sibi iniunctam, denegari ei actiones debere exemplo tutoris testamento dati: quod ita demum placuit, si idcirco sit relictum: ceterum si esset relicturus, etiamsi educationem recusaturum sciret, non denegabitur ei actio, et
Abbreviated transcription (Latin):
rat ẽẽ tutor ⁊ iõ ex sa tu¬
tela excusare se põt ¶ia
p̃iorẽ detur turator m̃te
capto aũ muco sũ uentrt. ex¬
tusatur iure liferoꝵ. ¶ Ro¬
medatos cutores  mĩmͦ acciꝑe
detemus. qui ap̃fecto urbis
concepto ł incontmentib
dati sunt. ¶ Sitanta corpo¬
ris aut mentis ualitudine
ab agendis rebus libtus
ꝓhiteatur. ut n ͨ iuis quidẽ
negons fu ffĩciati ncc̃itan
erit succumtendum ne im¬
possibile iniungatur cͦute

Expanded text:
rit esse tutor et ideo ex secunda tutela excusare se potest.Si a praetore detur curator mente capto aut muto siue uentri, excusatur iure liberorum.Romae datos tutores eos tantum accipere debemus, qui uel a praefecto urbis confecto uel in continentibus dati sunt.Si tanta corporis aut mentis ualetudine ab agendis rebus libertus prohibeatur, ut ne suis quidem negotiis sufficiat, necessitati erit subcumbendum, ne inpossibile i
Abbreviated transcription (Latin):
esto. gessit tutelam extes¬
tamento delatam. de inde
delaca extusari debeat ⁊̃ ob
quia p̾cessit testm ab sen¬
ciam ob publicam ⁊ cãm ⁊ ẽ
ab eo iam aminiftratoa
tutela. non oporteat euu
extusari: quid siliberos ĩ¬
t᷑ ea susceperis aũ aliam ex¬
ħ una tutela sit.iõ nonͣ ex¬
cusacõm compet̾e ei nͨ a¬
gi tucele obprius temꝑ
posse s si ita s̃cͥptum fuit
dici oporteat. uideamus. ꝓ
anse extusars añ diem cõ¬

Expanded text:
esto.' gessit tutelam ex testamento delatam, deinde rdelata excusari debeat etiam ob quia praecessit testamentum absentiam ob publicam causam et est ab eo iam administrata tutela, non oporteat eum excusari? quid si liberos interea susceperit aut aliam exhaec una tutela sit: ideo nec excusationem ei competere nec agi tutelae ob prius tempus posse.Sed si ita scriptum in dici oporteat, uideamus. pran se excusare ante diem con
Abbreviated transcription (Latin):
ius anuloꝵ accipiet. lutius
titius datus ei ut ingenuus
ex cusarus fu̾it. post impetͣtũ
bũficium denuo ei tucor eu¬
racor ne dari pon̾t exemplo
eo quo placuit ⁊ sxptum ẽ
eum qui tempore quo intͣ
fu̾it. p̃ato eo ⁊ ip̃m suo loco
cõi ab alioꝵ tutela hat.
ifte tñ quiuis anuloꝵ ĩ pe¬
trau̾it. qui or dinem inge¬
nuoꝵ tranlit. tali ex cusa¬
cõne uti non posset

Expanded text:
ius anulorum acciperet, Lucius Titius ei datus ut ingenuus excusatus fuit, post impetratum beneficium denuo eidem tutor curatorue dari poterit exemplo eo, quo placuit et rescriptum est eum, qui tempore, quod intra fuit, praeterito eo ipsum suo loco tionem ab aliorum tutela habeat, iste tamen, qui ius anulorum impetrauit, qui in ordinem ingenuorum transit, tali excusatione uti non posset
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. a pristo ex istimat
p̃torẽ adicum. facultatẽ
fac̾e debe hr̃di rõnes de¬
functi. ab eo pet̃e penes
quem depõite sunt. deli¬
teranti de adeunda ħe¬
dicate¬

Expanded text:
.Aristo existimat praetorem aditum facultatem facere debere heredi rationes defuncti ab eo petere, penes quem depositae sunt, deliberanti de adeunda hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. aut ⁊ putat᷑ ẽẽ. ad¬
ire hr̃dita tem ñ põt. s si
acciꝑe ꝑ ximiꝰ auentre
qui suum he dẽ ꝑiturus
ẽ. ⁊ ñ solũ adtestatos ħ¬

Expanded text:
t aut putatur esse, adire hereditatem non potest: sed si accipe proximus a uentre, qui suum heredem pariturus est. et non solum ad testatos
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. ¶am diu insatutͦ
ad mitcipõt. sb̾stituto locꝰ ñ
cluso ħede maituto. eueni
p̾toris ⁊ idc̾ca den egandas
primo acc̃ones. ⁊ c̾ca p̾sticu¬
endũ tp̃t sb̃stituto. qui a intͣ
diem primo sb̾stitutũ. n ad¬
ire hr̃ditatẽ pot n ꝓh̾ede¬

Expanded text:
.Quamdiu institutus admitti potest, substituto locus non cluso herede instituto. eueniepraetoris et circa denegandas primo actiones et circa praestituendum tempus substituto, quia intra diem primo praestitutum neque adire hereditatem potest ne
Abbreviated transcription (Latin):
pectamꝰ in singlient p̾us eis
deferaꝰ h̾editas. tunc demũ
postea quam delata ẽ. ex¬
pectamsꝰ diemp̃stit̾utũ intͣ
quẽ diem nͥ aut adeat.
aũ ꝓħede gerat denegamꝰ
ei accõnes.

Expanded text:
spectamus in singulis, ut prius eis deferatur hereditas: tunc deinde, posteaquam delata est, exspectamus diem praestitutum, intra quem diem nisi aut adeat aut pro herede gerat, denegamus ei actiones.
Abbreviated transcription (Latin):
qmia iurando uoluntatem
mag̃ suam declarasse uiꝰ. ego
puto sat̾ eum ꝓ hẽ de gessisse.
si ut ħes iurau̾it. ꝓtub idẽ eoq
iure utimꝰ. ¶ Siẜis hr̃s in¬
stitutus. post iussum dm
añ qmͣ ad iret. alienatus ẽẽt.
nouũ iussũ post̾oris dñi nõ
iissũ prioris dñi exigit᷑.
In libro singłari regularũ

Expanded text:
quia iurando uoluntatem magis suam declarasse uideatur. ego puto satis eum pro herede gessisse, si ut heres iurauerit: Proculus idem, eoque iure utimur.Si seruus heres institutus post iussum domini, antequam adiret, alienatus esset, nouum iussum posterioris domini, non iussum prioris exigitur. 63 Libro singulari regularu
Abbreviated transcription (Latin):
cesset. ⁊ puto cessare. si dãpnũ
minus sit cumulo legati qd̾
et incir̃a magistratio muni¬
cipalib tractatur apud t̾iullia¬
mii: putat dandam meos ac¬
cõm. quatenus plus ẽẽt in
dampno. qͣm inlegato. nĩsi for¬
te quis putet condicõm hnͣc.
quasi ut ilitati publite ob¬
pugnantem. remictendam.
ut alias plerasq. aut u̾ba ra¬
uillatus imputau̾it macri
cur turatores ñ cetierit. singe
aũt plenius condicõm conss̾¬
tam. nonne erit. ignoscẽdũ m̃ri.
uł ħ imputatut mr̃i. cur nõ
desid̾au̾it᷑ pͥncipe cõdicõm re¬
mitti: ⁊ ꝑuͥto non ẽẽ impirtan

Expanded text:
cesset. et puto cessare, si damnum cesset. et puto cessare, si damnum minus sit cumulo legati. quod et in magistratibus municipalibus tractatur apud Tertullianum: et putat dandam in eos actionem, quatenus plus esset in damno quam in legato. nisi forte quis putet condicionem hanc quasi utilitati publicae obpugnantem remittendam ut alias plerasque: aut uerba cauillatus imputauerit matri, cur curatores non petierit. finge autem plenius condicionem conscriptam: nonne erit matri ignoscendum? aut hoc imputatur matri, cur non desiderauit a principe condicionem remitti? et puto
Abbreviated transcription (Latin):
mandat. an ⁊ sisuspecti fu̾nt¬
remoti uł ob negligenciam ꝑ¬
ignauiam repuifi. ⁊̃ hos quis
reiectos recte dicit ergo et si latitẽ¬
s longum est. nam nec ħ ei
imputetur. cur suspectos nõ¬
fecit. alio quin ⁊ si lacitarẽt: po
tuit edicto desid̾are ut eosp̾
tor ad ẽẽ iułet. et suspectos eos
pulit eos misd̾ese tutele et c̃¬
ramul.⁊ hec ei curanda sunt.¬
ne inhrditate ei ost obstent.
¶Confestim autem sic erit at¬
cipiendum. uͥprimum potũit¬
id est p̾toris copiam hũit. hu¬
it rei sedentis. nisi forte inf̾¬
mitate impedita est. uł alia
magna cãque ⁊̃ mandare eam¬
ad petendos tutores impediret¬
ita tñ ut nulło modo ãnałe¬
ꝙp̃c excede̾t Isi enim mortalitaro¬
filii pͥuenta est. nich̾ matri mi¬
putetur. ¶ Ttactari uesse pot̾.si¬
pupillo amplũ legatum sb̾con¬
dicione sit relictam: si tutores¬
non hũerit. et puta pp̃ ea ei
mater non pecierit. ne condi¬
cõne defic̾etur. an constitutõ

Expanded text:
non dati' an et si suspecti fuerremoti uel ob neglegentiamignauiam repulsi? etiam hos quis reiectos recte dicet. ergo et si latitesed longum est: nam nec hoc imputetur, cur suspectos nofecit: alioquin et si latitarent, potuit edicto desiderare ut eos tor adesse iuberet et suspectos eos pulit eos miscere se t utelae? et cet haec ei curanda sunne in hereditate ei obstent. Confestim" autem sic erit cipiendum "ubi primum potuitid est praetoris copiam habuit hic rei sedentis, nisi forte infmitate impedita est uel alia magna causa, quae etiam mandare eamad petendos tutores impedirettamen, ut nullo modo annalempus excederet. si enim mortalitfilii praeuenta est, nihil matri putetur. Tractari belle potestpupillo amplum legatum sub condicione sit relictum 'si tutoresnon habuerit' et propterea ei mater non petierit, ne condicione deficeretur, an constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
puta tribꝰ tuter. S ita demũ.
si data opͣ hoc fecit quid gͦ si
tales pecut. ⁊ susceꝑunt nicħo
minus. uł decenti sunt. ex cu¬
sata erit mr̃. q̃uid si indignos
id est minus habiłes ad tute¬
Iam peciit. qm̃ scieb̾at p̃torẽ
ei non daturum quid tñ si
dedit eoᷤ p̾tor. matris petitõ¬
nem secutus.iam quidem p̾¬
toris delictum ẽ. S eg matrit
punimus cõsilium gͥ si forte
excusati sint illi.ueł impro¬
batii d mater alios sine mo¬
ra petere ergo siue non pecie¬
rit. siue ydoneos non pecierit.
putietut. ⁊̃ si dati fu̾int mi¬
nus ydonei pretore errante.
ydoneos autem uttum facułta¬
debeat : dubitatõnit eẽ pot̾.
puto autem facile ei ignoser
si lotupletes sint hu quos pe
cut s si prigribꝰ excusatis.re¬
iectił uenon confestim ałioꝵ
nomina edid̾it: pimit᷑ quid g
si ñ fu̾int omnes excusati uł om̃
reiecti. iudendum an ei impu¬
tetur. curin locum excusati ñ
peciit. ⁊ puto impntandum
quid sidecesserint quidam pu¬

Expanded text:
tutelis, sed ita demum, si data opera hoc fecit. Quid ergo, si tales petiit et susceperunt nihilo minus uel detenti sunt? excusata erit mater. Quid si indignos, id est minus habiles ad tutelam petierit, quoniam sciebat praetorem eos non daturum? quid tamen si dedit eos praetor matris petitionem secutus? iam quidem praetoris delictum est, sed et matris punimus consilium. Igitur si forte excusati sint illi uel improbati, debet mater alios sine mora petere. Ergo siue non petierit siue idoneos non petierit, punietur, etiamsi dati fuerint minus idonei praetore errante. Idoneos autem utrum facultadebeat, dubitationis esse potest. puto autem facile ei ignosci, si locupletes sint hi, quos petiit. Sed et si prioribus excusatis reiectisue non confestim aliorum nomina ediderit, punitur. Quid ergo, si non fuerint omnes excusati uel non omnes reiecti? uidendum, an ei imputetur, cur in locum excusati non petiit: et puto imputandum. Quid si decesserint quidam? pu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quib uir nõ fa¬
cile uti põt sñ uitupera¬
rõne. ueluti stole. pal¬
lia. tunice carpitis. to¬
ne. mitre q̃ mag̃ capi¬
tis tegendi. qmͣ ornam¬
dic̃a sunt comꝑata. pla¬
gule penule ꝯmunia st̃
quib ꝓmiscue utit᷑ mlr̾
t̃ uiro. ueluti si eiꝰ moĩ ꝑe¬

Expanded text:
 quibus uir non facile uti potest sine uituperatione, ueluti stolae pallia tunicae capitia zonae mitrae, quae magis capitis tegendi quam ornandi causa sunt comparata, plagulae penulae. communia sunt, quibus promiscue utitur mulier cum uiro, ueluti si eiusmodi pe
Abbreviated transcription (Latin):
castrensis cõtractũ Eẽt. Tolus
is teneat᷑ qui castrensiũ rr̃
hr̃s insticutus ẽẽt exͣ castra
ut ex quãcum tã debeai᷑
militił huic hr̃di łilli ip̃o iu¬
re debeatur ꝙ si alt̾utra ꝑs
bonoꝵ ere alieno ꝙ ex eã
c̃a pende bit ñ sufficiat ⁊ pẽ¬

Expanded text:
castris contractum esset, solus is teneatur, qui castrensium rerum heres institutus esset, extra castra ut ex quaqua causa debeatur militi, uel huic heredi uel illi ipso iure debeatur. quod si alterutra pars bonorum aer‹i› alieno, quod ex ea causa pendebit, non sufficiat e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ. reliquisse ꝙͣ ex cã ꝑig¬
noris nacus ẽ. saluo .s. iu
re debicoris ¶ Ex huis u̾b̾.
curate agrosacende. ⁊ ira
siłt ut filiꝰ m̃s filios ur̃os

Expanded text:
 reliquisse, quam ex causa pignoris nactus est, salvo scilicet iure debitoris. Ex his verbis: "curate agros attendere, et ita fiet, ut filius meus filios vestros
Abbreviated transcription (Latin):
tius legatũ a se repudiass.
pamphilũ optare posse ꝯstat
pamphili due ꝑsone ꝯfti¬
tuerent᷑. tinii ⁊ pamphili
uniꝰ tñ rĩ legatũ ĩt̃ eas u̾ti¬
tͣc ⁊ ticio uenditante opc̃o
extĩguit᷑. ⁊ epudiante. ꝑã¬
philus optare põt. ¶ dem
data fũit. is herotẽ opta¬
ũit Hundꝰ ad solũ seiũ ꝑtine

Expanded text:
tius legatum a se repudiasset, Pamphilum optare posse legatuPamphili duae personae constituerentur Titii et Pamphili, unius tamen rei legatum inter eas vertitur et Titio vindicante optio exstinguitur, repudiante Pamphilus optare potest. Idemdata fuerit isque Erotem optaverit, fundus ad solum Seium
Abbreviated transcription (Latin):
ti filie quasdem res p̃t̾ dotẽ
dedit. eam ꝙm familia re¬
tinuit. ac frĩb sb̾ ꝯdicõs si
dotem ⁊ cam que nuibenti
tradidit. ꝯtuliss cohedemꝯ
scͥpͥsit. cum filia se bonit absti¬
muss. fr̃ib resñ indotem da¬
tas uenditantibꝰ. exceptõm
doli placuit obstare. qm̃ pẽ
filiam alt̾utrum h̾re uolũ.

Expanded text:
ti filiae quasdam res praeter dotem dedit eamque in familia retinuit ac fratribus sub condicione, si dotem et cetera quae nubenti tradidit contulisset, coheredem adscripsit. cum filia se bonis abstinuisset, fratribus res non in dotem datas vindicantibus exceptionem doli placuit obstare, quoniam pater filiam alterutrum habere voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipatꝰ quipossom ꝯͣ tablat
acciꝑe potuit. in testati pr̃ĩs
possõm accepit. atq itafilia
que mansit in pot̾taie. cum
eiusdem famile fr̃e eius hͣts
instituta. possõm nistitui prĩs testat¬
errorẽ fiatris emancipati se¬
cuta accepit. dorem scͥpdo frĩ
frustta petita sit. filia pñc uo¬
luntarem finẽ uiuł ꝑtis reti¬
neat. idest ut om̃s cͥentes
eẽ petita ¶filia que soluto
m̾m̾io. dotem ꝯferre debu¬
it. moram colłonie fec̃.tom uir
arbitratu cogetur usuras ꝗͦ
dotis ꝯferre. cum emantipatꝰ
tris sur fructꝰ recipiat.

Expanded text:
 tabulas accipere potuit, intestati patris possessionem accepit: atque ita filia, quae mansit in potestate, cum eiusdem familiae fratre heres instituta, possessionem intestati patris errorem fratris emancipati secuta accepit. dotem scripto fratfrustra petita sit et filia patris uoluntatem fini uirilis partis retineat, id est ut omnes trientes se petita.Filia, quae soluto matrimonio dotem conferre debuit, moram collationi fecit: uiri boni arbitratu cogetur usuras quoque dotis conferre, cum emancipatussuae fructus perc‹i›piat.