comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inualide desolatio pullularet
incastris. & nullus ullũ haber&
consiliũ: miseratio diuina soli
cũ p̃stitit eis auxilium. Affuit
nuntius qui innumera curcoꝵ
eis ꝓxrimo nomine arech qͦd supra
nominauimus illa nocte aggre¬
gari asseruit. Qui ideo lacenter
et inmagno silentio ueniebant.
ut imparatos in castris inueniren.
Hoc dictum cunctis innotuit.¬
& quos somno pigritie corpentes
inuenit excitatos redoidit. Salic
et tripudiat. qui nc̃ ambulare
nequibat. Reuixit sp̃s illorum.
quos sopierat indigentia ciborũ.
Erectis incelũ manib dm̃ laudant̃.
o quasi iam uicerint bellum ma¬
nib applaudunt. Malebant enĩ
inopia cruciari. Tunc ꝓcere
exercitus acceperunt consilium.
quod pars una om̃ium incastris
remaneret ad custodiendum:
pars altera obuiam uenientib
iret ad p̃lium. Qui de castris nocᷤ¬
ce egredientes minsidiis
positi st̃. p̃cedentium p̃stolan¬
tes occursum: iacueruntq int̾
flumen & lacum. Summo itaq

Expanded text:
invalide desolatio pullularet invalide desolatio pullularet in castris, et nullus ullum haberet consilium, miseratio divina solitum eis praestitit auxilium. Affuit nuntius qui innumera Turcorueis proximo, nomine Arech, quod supra memoravimus, illa nocte aggregari asseruit. Qui ideo latenter et in magno silentio veniebant, ut imparatos in castris invenirent. Hoc dictum cunctis innotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos reddidit. Salit et tripudiat, qui antea ambulare nequibat. Revixit spiritus illorum, quos sopierat indigentia ciborum. Erectis in coelum manibus Deum laudant, et quasi jam vicerint, manibus applaudunt. Malebant enim inopia cruciari. Tunc proceres exercitus acceperunt consilium, ut pars una omnium in castris remaneret ad custodiendum; pars altera obviam venientibus iret ad praelium. Qui de castris nocte egredientes, in insidiis positi sunt, praetereuntium praestolantes occursum jacueruntque inter flumen et lacum. Summo itaque
Abbreviated transcription (Latin):
delicate imperatoris copiosũ mer¬
catum adducam. Naues onustas
oleo. ordeo. carne. farina. caseis.
ꝑmare adduci faciam. & equos.
mulos. mulasq ꝑ terram. Et ne
ullam de me sp̃e diffidentiȩ ha¬
beatis: papiliones meos ⁊ omĩa
bona mea derelinquã. hoc solum
excepto quod mecũ feram. S si
ad huc mͥ decredicis. urabo quia
citius ad uos redibo. Principes
mendacib uerbis illius crecdide¬
runt. s sacramentũ receperunt:
ipse aũt nec sacram̃tũ tenuit: nec
uerborũ sponsionem impleuit. Elec
id̾o de his duob militib dixcimus
ut qͥsqͥs ꝑcipiat quanta egestas
incastris erat: quȩ etiã fugere di¬
uites & ꝑiurare compellebat. Cũq
iam sic artarentur et omis huma¬
na spes om̃ino deficeret: plurima
pars uniuersi exercitus. recro eun¬
dilicentiam a principib peciert̃.¬
& ipsi unanimit̾ flentes eis conces¬
serunt. Ut qͥd enĩ retinerent. qͦs
consolari ñ poterant: Et dum sic l¬

Expanded text:
delitate imperatoris copiosum merdelitate imperatoris copiosum mercatum adducam; naves onustas oleo, hordeo, carne, farina, caseis, per mare adduci faciam, et equos, mulos, mulasque per terram. Et ne ullam de me spem diffidentiae habeatis, papiliones meos et omnia bona mea derelinquam, hoc solum excepto quod mecum feram. Et si adhuc mihi decreditis, jurabo quod citius ad vos redibo. » Principes mendacibus verbis illius crediderunt, sed et sacramentum receperunt. Ipse autem nec sacramentum tenuit, nec verborum sponsionem implevit. Hoc ideo de his duobus militibus refero, ut quisque percipiat quanta egestas in castris fuerit, quae etiam fugere divites et perjurare compellebat. Cumque jam sic arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima pars exercitus retro eundi licentiam a principibus petierunt, et ipsi unanimiter flentes eis concesserunt. Ut quid enim retinerent, quos consolari non poterant? Dum sic
Abbreviated transcription (Latin):
quantocius pocinit clam disces
uersis nationibus. Nam et suos
p̾mebat ieiunio: & uicinas natio¬
nes eoꝵ disterminabat glacdio.
Cadebant mille a latere unius:
&.x. milia a dextris alteruis.
Et ideo nunquã ẽ acali dño des¬
perandum: quia quȩcũq agit
diligentib se: cooꝑant᷑ in bonũ.
Ne illi insolescerent tot uicꝰtoriis
bellorum: oppͥmebat eos graui
inedia ieiuniorũ. In coco namq
exercitu mille equi inueniri ñ
poterant. ad pugnandũ idonei
ut ꝑ hoc innotesceret quod infor¬
citudine equi non haberent fi¬
duciam. s inse : ꝑquẽ et quomͦ
uolebat & quando uolebat supe¬
rabant. Erat quidã miles in
diues apuo suos & nominatissi¬
mus. in romanie partib bene
notus: palliato nugacitatis ceg¬
mine uelatus. Hic uenit ad pͥnͦ¬
cipes et ait illis. Ut quio hic ita
corpescimus: Quare quȩ nobis
ꝓfutura sunt non querimus: Si
bonum uobis uidet᷑ ego in regionẽ
romanie ꝑgam: et inde uobis infi¬

Expanded text:
quantocius potuit clam discessquantocius potuit clam discessiversis nationibus. Nam et suos premebat jejunio, et vicinas nationes eorum disterminabat gladio. Cadebant mille a latere unius, et decem millia a dextris alterius. Et ideo nunquam est a Domino tali desperandum, quia quaecunque agit, diligentibus se cooperantur in bonum . Ne illi insolescerent tot victoriis bellorum, opprimebat eos gravi inedia jejuniorum. In toto namque exercitu mille equi inveniri non poterant, ad pugnandum idonei, ut per hoc innotesceret quoniam in fortitudine equi non haberent fiduciam; sed in se, per quem, et quomodo volebat, et quando volebat, superabant. Erat quidam miles in dives apud suos, et nominatissimus, in Romaniae partibus bene notus, palliato nugacitatis tegmine velatus. Hic venit ad principes, et ait illis: « Ut quid hic ita torpescimus? Quare quae nobis sunt profutura non quaerimus? Si bonum vobis videtur, ego in regionem Romaniae pergam, et inde in fi
Abbreviated transcription (Latin):
icꝰtus. Unde mirandũ et cum
admiratione dolendum. qͦmͦ
intalem ac tantũ uirum tanta
mentis hebitudo incesserit. qͦd
tam turpit̾ a castris uirorũ illus¬
trium recesserit. S hoc ñ metu
pͣliorum ut speramus fecerat:
s tantã famis iniuriam paci nun¬
quam didicerat. Quod fuge disci¬
dium ut caNicredus miles for¬
tis et integer animo cognouit.
uehement᷑ condolens insecutus ẽ
illos. et comp̃hendit. et cũ dede¬
core reuerti coegit. & ad domũ
boam undi adduxit. Non dicen¬
dum si passus ẽ. uerecundiam:
qui nullo fugante inierat fugã.
Dolebant plurimi qui eũ agno¬
uerant: conuitiabantur om̃s qͥ
qualis extiterit ignorabant. Tan¬
dem multis lacessitus iniuriis.
ꝓ reuerentia huGonis magni
cuius consanguineus erat. et
quia iam cũ ipsis in retroactis
certaminib honeste pugnauerat
pacem obtinuit : sed nunquã se
amplius ita discessurũ coram
om̃ib urauit. Sed camen diusa¬
cramentũ non custodiuit: quia

Expanded text:
ictus. Unde mirandum, et cum ictus. Unde mirandum, et cum admiratione dolendum, quod in talem ac tantum virum tanta mentis hebetudo incesserit, quod tam turpiter a castris virorum illustrium recesserit. Sed hoc non metu praeliorum, ut speramus, fecerat; sed tantam famis injuriam pati nunquam didicerat. Quod fugae discidium ut Tancredus miles fortis et integer animo cognovit, vehementer condolens, insecutus est illos et comprehendit, et cum dedecore reverti coegit, et ad domum Boamundi adduxit. Non dicendum est si passus est verecundiam, qui nullo fugante inierat fugam. Dolebant plurimi qui eum agnoverant; convitiabantur omnes qui qualis exstiterat ignorabant. Tandem multis lacessitus injuriis, pro reverentia Hugonis Magni, cujus consanguineus erat, et quia jam cum ipsis in retroactis certaminibus honeste pugnaverat, pacem obtinuit, sed nunquam se amplius ita discessurum coram omnibus juravit. Sed tamen diu sacramentum non custodivit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
licite inquirentes si quid inueni¬
rent. qͦd ad nrõs afferre ualereñ.
S apud tantos rarum erat: nec
cance multitudini suppecebat.
Et ideo uendebat᷑ asinarum onus
frumenti .ui. librarum p̃cio.
Ouum: xii. denariis. & una nux:
uno. Ut qͥd uniuersa ꝑcurrerẽ.
cũ carum nimis uendebat᷑ qͥcqͥd
uilius habebat᷑: Propt̾ qͦd mul
ti ibi fame ꝑiert. qui unde aliqͥd
fidentia. Ꝙ quid mirũ si pauꝑũ
siue imbecillium anum nuca¬
mus carpentarius nocturno
elapsu infugam uersi sunt. &¬
a sacra fidelium dĩ societate
disiunctisunt. De G̃uilelmo uͦ
qui fuerit dicamus : qm̃ de pe¬
tro superius mentionẽ fecimus.
GOuillelmus de regali ꝓsapia ortuᷤ
fuit. ꝙ uice comes cuiusdã regii
castelli quod milidunũ dicitur
olim extitit. Qui id̾o carpenta¬
rius cepit cognominari. qͥa in
bello nullus uolebat ei occursa¬
ri. Nulla enĩ lorica erat. galea
uel clipeus. qui duros lancee
illius siue mueronis sustiner&

Expanded text:
licite inquirentes, si quid invenilicite inquirentes, si quid invenirent, quod ad nostros afferre valerent. Sed apud tantos parum erat, nec tantae multitudini suppetebat, et ideo vendebatur asinarium onus frumenti septem librarum pretio, ovum duodecim denariis; et una nux, uno. Ut quid universa percurram, cum carum nimis vendebatur quidquid vilius habebatur; propter quod multi fame ibi perierunt, qui unde aliquidfidentia. Et quid mirum si pauperum, si imbecillium animi nutamus Carpentarius nocturno elapsu in fugam versi sunt, et a sacra fidelium Dei societate disjuncti sunt. De Willelmo vero qui fuerit, dicamus, quoniam de Petro superius mentionem fecimus. Willelmus de regali prosapia ortus fuit, et vicecomes cujusdam regii castelli, quod Milidunum dicitur, olim exstitit: qui ideo Carpentarius coepit cognominari, quia in bello nullus volebat ei occursari. Nulla enim lorica erat, galea vel clypeus, qui duros lanceae illius sive mucronis sustineret
Abbreviated transcription (Latin):
tias: & ꝑ assiduas inimicantiũ
uobis p̃ssuras. Quod si cantas in¬
culisset nobis inurias quantas
& nos eis irrogauimus. si tot de
nobis occidissent qͦt de illis et nos
ꝓstrauimus. si aliquis de nobis su¬
per ẽet : iure ille cõqueri pocuis¬
set. S ꝓcerto qui conqueretur
nullus eẽt : qm̃ nemo suꝑstes re¬
mansisset. Propterea nolite dif¬
fidere. s estote uiri cordati: qm̃
si in ipso uiuitis aut ꝓ ipso mo¬
rimini : estis beati. His & cali¬
b dictis animos eoꝵ eneruatos
robustos redoidit. & ineffemi¬
natas mentes uirilitatẽ induxit.
Paucis deniq dieb euolucis hie¬
mis asꝑitas in horruit: & in cas¬
tris ciborum habundantia eua¬
lebant. niuib et glatie ꝓhibente
nullatenus uenire ualebant. Cur¬
sores exercitus qui usq in terrã
sarracenorum transcurrebant.
nichil prorsus inueniebant : qͥa
om̃s de toto terre illius confinio.
aut longe fugerant. aut inspe
loca sibi nota gradiebantur. sol¬

Expanded text:
tias, et per assiduas inimicantium tias, et per assiduas inimicantium vobis pressuras. Quod si tantas intulissent nobis injurias, quantas et nos eis irrogavimus? si tot de nobis occidissent, quot de illis nos prostravimus? si aliquis de nobis superesset, jure ille conqueri potuisset. Sed pro certo qui conqueretur nullus esset, quoniam nemo superstes remansisset. Propterea nolite diffidere, sed estote viri cordati, quoniam si in ipso vivitis, aut pro ipso morimini, estis beati. » His et talibus dictis animos eorum enervatos, robustos reddidit, et in effeminatas mentes virilitatem induxit. Paucis denique diebus evolutis hiems aspera inhorruit, et in castris ciborum abundantia evalebant, nivibus et glacie prohibente, nullatenus venire valebant. Cursores exercitus qui usque ad terram Sarracenorum transcurrebant, nihil prorsus inveniebant, quia omnes de toto terrae illius confinio, aut longe fugerant, aut in spelnota loca gradiebantur, sol
Abbreviated transcription (Latin):
multa iam bellorũ ꝑicula uicto¬
res reddidit. qͦsq uirtus experien¬
tiȩ ut illustres decusauit. ut qͥd
concra dm̃ murmuratis. quia
p̾mit uos angustia pauꝑtatis:
Cum uobis porrigit manũ. tunc
exultatis: cũ relaxat tunc despe¬
ratis. In hoc uidemini non dilige¬
re donantẽ. s dona: ñ largitorem.
si largientis oblacionem. Cum lar¬
gitur. dñs ẽ. & amicus: cũ cessat.
indignans uobis uidet᷑ esse et
extraneus. Cui unquã genti
presticit d̾s intam breui temꝑe.
cot bella cõmittere. tot acerri¬
mos hostes superare. tot spoliis
gentium ditari. tot triumphan¬
tium palmis insigniri: Rece
nunc innumerabiles hostes sub¬
egimus: ecce nunc eorum spolia
aduos attulimus. Quid ẽ hoc qͦd
sic diffiditis. cum sic cotidie uinci¬
tis: Non longe ẽ a uobis. qui sic
pugnat ꝓuobis. Sepe quidem
fideles suos temptat. ut eisdem¬
utrũ diligant ipsum innotescat.
Nunc temptat uos ꝑ inopiȩ moles¬

Expanded text:
multa jam bellorum pericula victomulta jam bellorum pericula victores reddidit, quosque virtus experientiae ut illustres decoravit, ut quid contra Dominum murmuratis, quia premit vos angustia paupertatis? Cum vobis porrigit manum, tunc exsultatis; cum relaxat, tunc desperatis. In hoc videmini non diligere donantem, sed dona; non largitorem, sed largientis oblationem. Cum largitur Dominus, amicus est; cum cessat, inimicus vobis videtur esse et extraneus. Cui unquam genti praestitit Deus in tam brevi tempore tot bella committere, tot acerrimos hostes superare, tot spoliis gentium ditari, tot triumphantium palmis insigniri? Ecce nunc innumerabiles hostes subegimus, ecce nunc eorum spolia ad vos attulimus. Quid est quod sic diffidimus, cum sic quotidie vincamus? non longe est a vobis, qui sic pugnat pro vobis; saepe quidem fideles suos tentat, ut utrum diligant ipsum innotescat. Nunc tentat vos per inopiae moles
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s pari mͦ qui contra illos acci¬
piebant gladium. gladio ꝑibañ.
et eoꝵ terra & facultates daban¬
tur eis impossessionem. Nunc uͦ
idem dñs eadem reconpensatio¬
ne confert suoꝵ aduersariis. ut
isti credant ueracit̾ actum fuisse.
quod scriptum ẽ. de illis. Per
fuerunt. qui inciuitate erant
repente de ea exierunt: nrõsq
intra castra inuaserunt. & plu¬
rimos ex eis occiderunt. Ipso chie
podiensis ep̃c ꝑdidit dapͥferum
suum: qͥ sue aciei deferre solebat
uexillum. Et nisi flumen inter
castra et urbem fuisset: maiorib
iniuriis & frequentiorib lacessis¬
sent. Quib bellorũ euentib et
maxime famis inopia pleriq nos¬
troꝵ afflicti. abire moliebantur.
qͥa ninis graue erat inuicis ferre
ieiunium. et id̾o machinabant᷑
ab obsidione diffugium. Quos
boamundus uir facundus et¬
is gratus eloquio. ita affacusẽ: di¬
cens. O uiri qͥ huc usq excitistis
bellatores egregii. quos d̃s per

Expanded text:
Omnes pari modo, qui contra illos acciOmnes pari modo, qui contra illos accipiebant gladium, gladio peribant, et eorum terra et facultates dabantur eis in possessionem. Nunc vero idem Dominus eadem recompensatione aufert suorum adversariis, ut isti credant veraciter actum fuisse quod scriptum est de illis: Per fuerunt, qui in civitate erant, repente de ea exierunt, nostrosque inter castra invaserunt, et plurimos ex eis occiderunt. Ipso die Podiensis episcopus perdidit dapiferum suum, qui suae aciei deferre solebat vexillum. Et nisi flumen inter castrum et urbem fluxisset, majoribus injuriis et frequentioribus lacessissent. Quibus bellorum eventibus, et maxime famis inopia, plerique nostrorum afflicti, abire moliebantur, quia nimis grave erat invitis ferre jejunium, et ideo machinabantur ab obsidione diffugium. Quos Boamundus vir facundus et gratus eloquio, ita affatus est, dicens: « O viri, qui huc usque fuistis bellatores egregii, quos Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
facerent: nisi ut ꝑsequerentur :
Nam sicut in ualgari ꝓuerbio di¬
citur. si est qui fugiat ñ deerit
qui ꝑsequatur. iam om̃s nr̃i eos
ꝑsequebant᷑. qm̃ qͥ pedites uene¬
rant. ascensores ȩquoꝵ efficieban¬
tur. Quid plura: Qui euadere
potuit. letus & hilaris fuit. qui
uero interceptus. miserrima nece
occubuit. Quot asim. et cameli.
qͦtq iumenta frumento. uino.
ceterisq cibariis onusta ibi cap¬
ta sunt: quȩ esurienti exercitui
dei grata fuerunt: Quantum
gaudium & tripudii exultatio
fuit in illa die in castris: cũ talia.
dona uiderunt summi ꝓcura¬
toris.: Mirandũ et gaudendũ
erat: quod dñs de mercib inimi¬
corum suoꝵ de longinquo adduc¬
tis fideles suos reficiebat. Esuri¬
entes bonis implebat. quib ad¬
uersarios suos spoliabat. Sic qͦq
filiis isrł olim faciebat. cum ꝑ
terrã gencilium regũ transire
cupiebant. & illi publicũ uiȩ
regie incessum eis denegabant.

Expanded text:
ri facerent, nisi ut persequerentur? ri facerent, nisi ut persequerentur? Nam, sicut in vulgari proverbio dicitur: « Si est qui fugiat, non deerit qui persequatur; » jam omnes nostri eos persequebantur quoniam qui pedites venerant, ascensores equorum efficiebantur. Quid plura? Qui evadere potuit, laetus et hilaris fuit; qui vero interceptus, miserrima nece occubuit. Quot asini et cameli, quotque jumenta frumento, vino, caeterisque cibariis onusta, ibi capta sunt, quae esurienti exercitui Dei grata erant? Quantum gaudium, et tripudii exsultatio fuit in illa die in castris, cum talia dona viderunt summi procuratoris? Mirandum et gaudendum erat, quod Dominus de mercibus inimicorum suorum de longinquo adductis, fideles suos reficiebat. Esurientes bonis implebat , quibus adversarios suos spoliabat. Sic quoque filiis Israel olim faciebat, cum per terram gentilium regum transire cupiebant, et illi publicum viae regiae incessum eis denegabant.
Abbreviated transcription (Latin):
uisio stulta fuit: qm̃ stulcitia in
cordib increduloꝵ semꝑ reqͥescit.
Nam utreq acies ut sese inuicẽ
ꝓͥspexerunt. incuncꝰtant̾ altera
in alteram irruit: quia illa insua
multitudine. ista in om̃ĩpotentia¬
łi confidit. & id̾o euentus belli dis¬
similis fuit. Milites armati qͦt¬
quot inoccursum suũ obuiaue¬
runt: ut falcator messem ꝓstra¬
uerunt. Sed cum laxis ingirum
iterum ꝑcuterent nisi fugientes
ñ inuenerunt. Qui uero inmanib
nr̃oꝵ peditum deuenerunt: in
immane p̃cipitium corruerunt.
Sciunt enĩ quib bella notasunt.
qͥa grauiori actricione pedites
quam equites interficiunt. Alt̾a
uero acies que se ab illa separaue¬
rat. ut nr̃os circumueniret. ut
audiuit uoces debellantium som¬
tũq confringentiũ armoꝵ: laxa¬
cis habenis accurrebat suis in au¬
xilium. Sed ut miseros illorum
casus agnouit. fugientesq circũ¬
spexit. timor in illos uehementis¬
simus irruit: fugiendiq societa

Expanded text:
visio stulta fuit, quia « stultitia in visio stulta fuit, quia « stultitia in cordibus incredulorum semper requiescit. » Nam utraeque acies ut sese invicem aspexerunt, incunctanter altera in alteram irruit, quia illa in sua multitudine, ista in Dei omnipotentia confidit, et ideo eventus belli dissimilis fuit. Milites armati quotquot in occursum sui venerunt, ut falcator messem, prostraverunt. Sed cum in gyrum iterum percuterent nisi fugientes non invenerunt. Qui vero in manibus nostrorum peditum devenerunt, in immane praecipitium corruerunt. Sciunt enim quibus bella nota sunt, quia « graviori attritione pedites quam equites interficiunt. » Altera vero acies quae se ab altera separaverat, ut nostros circumveniret, ut audivit voces bellantium, sonitumque confringentium armorum, laxatis habenis accurrebat suis in auxilium. Sed ut miseros illorum casus agnovit, fugientesque circumspexit, timor in illos vehementissimus irruit, fugiendique contuli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipsa tentoria innatabant.
Propterea ut supradirimus consi¬
lium inierunt qͥd agerent: et
tale inuicem acceperunt. Boa¬
IUNdus & comes flandrensis
adhoc subueniendũ se ipsos ob¬
culerunt: et omib placuit. &
libentissime concesserunt. Hi
itaq .xxxͫx. milia eqiuicũ pedi¬
cumq elegerunt : & interram
sarracenorũ intrauerunt. O re¬
rum om̃ium moderator ds̃. quã
cessitate laborantib. Ut illud
impleret᷑ quod salomon scripsit
inꝓuerbiis. conseruat᷑ iusto sub¬
stantia peccatoris: ab ierłm et
damasco & aleph. ceterisq regi¬
onib congregati erãnt. & ꝑse. &¬
arabes. et medi. gens uidelicet
multa nimis. que ad antiochiam
disposuerat uenire. eamq a xp̃i¬
anis defendere. S alit̾ in celo fu¬
it dispositum : que dispositio. il¬
lorum ordinationẽ inclinauit¬
tos arbitrati sunt. Tunc diuise¬
runt se inluas acies : ut sic ual¬
lati abeis. nr̃i fuge subsidium
nusquam inuenirent. Que di¬

Expanded text:
cum ipsa tentoria innatabant? cum ipsa tentoria innatabant? Propterea, ut supra diximus, consilium inierunt quid agerent, et tale invicem acceperunt. Boamundus et comes Flandrensis ad his subveniendum se ipsos obtulerunt, et omnibus placuit, et libentissime concesserunt. Hi itaque triginta millia equitum peditumque elegerunt, et in terram Sarracenorum intraverunt. O rerum omnium mediator Deus, quam necessitate laborantibus, ut impleretur illud quod Salomon scripsit in Proverbiis: Conservatur justo substantia peccatoris . A Jerusalem et Damasco, et Aleph, caeterisque regionibus congregati erant, Persae, Arabes et Medi, gens videlicet multa nimis, quae ad Antiochiam disposuerat venire, eamque a Christianis defendere. Sed aliter in coelo fuit dispositum, quae dispositio illorum ordinationem inclinavittos arbitrati sunt. Tunc diviserunt se in duas acies, ut sic vallati ab eis nostri, fugae praesidium nusquam invenirent. Quae di
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium erat incastris: quam
intra menia inelite urbis. Inclitã
dico non ꝓpt̾ fedam gentiliũ ha¬
bitationem. s ꝓpt̾ humane con¬
ditionis positionem: & p̃sertim
beati ẜetRq apłorum pͥncipis a¬
pud dm̃ reconciliationẽ. Qua cele¬
bratione ꝑac̾ta. consiliũ accepe¬
runt quid agerent. qm̃ incastris
uictus deficiebat. & glacialis hi¬
emps mercatum afferentes ad
ipsos uenire non sinebat. Illi nãꝙ
qui erant inurbe quantomagis
sciebant nr̃os esurire: tantoma¬
gis incipiebant in illos deseuire.
Pinc aeris inclementia: hinc mise¬
re ȩgestatis inopia : hinc oppri¬
mebat aduersariorum angustia
Et sicut solet contingere in multi¬
cudine congregatorũ: uoxc non
deficiebat murmurantium. Nec
mirũ erat si humana fragilitas
sub tot tormentis pssa murmura¬
bat. Grando. nix. glacies. sp̃s ꝓ
cellarum. illos uiolentius oppͥme¬
bat : quos nulla tectura cooperie¬
bat. Quippe si se male dementa¬
bant. qui extra tentoria erant.

Expanded text:
gaudium erat in castris quam gaudium erat in castris quam intra moenia inclytae urbis, inclytam dico, non propter foedam gentilitatis habitationem, sed propter humanae conditionis positionem, et praesertim beati Petri apostolorum principis apud Deum reconciliationem. Cbratione peracta, consilium acceperunt quid agerent, quoniam in castris victus deficiebat, et glacialis hiems mercatum afferentes ad ipsos venire non sinebat. Illi namque qui erant in urbe, quanto magis sciebant nostros esurire, tanto magis incipiebant in illos desaevire. Hinc aeris inclementia, hinc miserae egestatis inopia, hinc opprimebat adversariorum violentia. Et sicut solet contingere in multitudine congregatorum, non deficiebat vox murmurantium. Nec mirum erat, si humana fragilitas sub tot tormentis pressa deficiebat. Grando, nix, glacies, spiritus procellarum, illos violentissime opprimebant, quos nulla tectura cooperiebat. Quid mirum si se male dementabant, qui extra tentoria erant,
Abbreviated transcription (Latin):
rosa multitudine. S qͥd ualet
pͣlium contra qͦd diuinũ militat
auxilium: Ds̃ enĩ fortis & po¬
tens ẽ: dñs potens inp̃lio. Duo
enĩ ex nr̃is ibi tantũ ꝑempti sun.
s de turcis qͦrum ñ ẽ numerus
qui et de manu d̾i repulsi sunt.
absq numero occisisunt : multos
ex eis captos ad castra conduxert̃.¬
& coram illis qui supra mena in¬
clitȩ urbis erant decollauerunt:
et ut maiorẽ illis dolorẽ incute¬
rent & terrorẽ. balistis incisa ca¬
pita inciuitate ꝓiecerunt. De hinc
expeditius ire potuerunt nr̃i ad
uillas et uicos armenioꝵ. uictum
querentes: & ipsi armenii et com¬
patriote terre illius ad nr̃os mer¬
catum afferences. Aduenit ince¬
rea sacratissima dies dñice nati¬
uitatis. quã ds̃ cunctis fidelib
suis celeberrimã in hoc conculit.
quia qͥ creaturis om̃ib nasci tͥbuit
ꝓ solis hominib nasci disposuit. Fes
sieut qui intentoriis erant festiui¬
us agere potuerunt. Maius qͥppe

Expanded text:
rosa multitudine. Sed quid valet rosa multitudine. Sed quid valet praelium, contra quod divinum militat auxilium? Deus enim fortis, et potens est, Dominus potens in praelio . Duo enim ex nostris ibi tantum perempti sunt. Sed de Turcis, quorum non est numerus, qui et de manu Dei repulsi sunt, absque numero occisi sunt. Multos ex eis captos ad castra conduxerunt, et coram illis qui supra moenia inclytae civitatis erant, decollaverunt. Et ut majorem illis dolorem incuterent et terrorem, balistis incisa capita in civitatem projecerunt. Dehinc expeditius ire potuerunt nostri ad villas et vicos Armeniorum, victum quaerentes, et ipsi Armenii et indigenae terrae illius ad nostros mercatum afferentes. Advenit interea sacratissima dies Dominicae Nativitatis, quam Deus cunctis fidelibus suis celeberrimam in hoc contulit, quia qui creaturis omnibus nasci tribuit, pro solis hominibus nasci disposuit. Festt, sicut qui in tentoriis erant agere potuerunt. Majus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
uos detinuerunt. ceterosq tur¬
pit̾ iniuriatos ad castra redire
compulerunt. Quod miseri ca¬
sus infortunium. ut militia dei
cognouit. ad modum indoluit.
sed sibi deinceps salubre consilium
inuenit. Mille armigeros ut ancea
p̃mictunt: quos boamundy
& flandrensis comes cum elecꝰtis
militib subsecunt᷑ p̃nominata
ualle inqua adipsos confugerent.
si curci eos insequerent᷑. Quod ita
absq dilatione concigit: qm̃ tͦei
postquã illos eminus agnoueruns
laxatis loris & equos calcaribus
urgentes insecuti sunt: eosq infu¬
gam uerterunt. Nr̃i uero ad suos
sicut ad tutissimũ asilum confu¬
gerunt. et p̃sidium duuni subsi¬
dii inuenerunt. Turci quidem
cũ nimis de ꝓximo nr̃os milites
paratos ẽẽ. dep̃henderunt. pͥmo
siquidẽ hesitantes. loco libentissi¬
me cessissent: si cedere ualuissent.
Ut camen cognouerunt quia pau¬
ciores xp̃iam erant quam ip̃si.
bellum inierunt. cam̃ cum tre¬
more: insua confidentes nume¬

Expanded text:
os abduxerunt, caeterosque turos abduxerunt, caeterosque turpiter injuriatos ad castra redire compulerunt. Quod miseri casus infortunium ubi militia Dei cognovit, admodum indoluit; sed sibi deinceps salubre consilium invenit. Mille armigeros ante praemittunt, quos Boamundus et Flandrensis comes cum electis militibus subsequuntur, praenominata valle, in qua ad ipsos confugerent, si Turci eos insequerentur. Quod ita absque dilatione contigit, quoniam Turci, postquam illos eminus agnoverunt, laxatis loris, et equos calcaribus urgentes, insecuti sunt, eosque in fugam verterunt. Nostri vero ad suos, sicut ad tutissimum asylum, confugerunt et praesidium divini subsidii invenerunt. Turci vero cum nimis de proximo nostros milites paratos esse deprehenderunt, primo quidem haesitantes loco libentissime cessissent, si cedere valuissent. Ut tamen cognoverunt quia pauciores Christiani essent quam ipsi, bellum inierunt, tamen eum tremore, in sua confidentes nume
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis exibant: & in castra sagit¬
cas trahebant. Contigit aut̃ qͦd
ita sagictando unã mulierẽ ante
tencoria boaorundi pͥncipis occi¬
derunt. & id̾o uigilanciores ex¬
cubias ꝑ castra posuerunt. qui
etiam portã ꝑquã exire solebans
custodierunt. Placuit itaq pͥn¬
cipib militie & optimatib. ut
castellum sibi construerent: quo
securiores ẽẽnt. si inimici dĩ ullo
modo p̃ualerent. qui undiq sic̃
apes ad aluearia confluebant.
Quod & fac̾tum ẽ. Interea cum ra¬
la rescere cepit cotidiam uicꝰtus ex¬
IIpensa. consiluim imerunt ut
orus cibos quererent: & adquerendũ¬
tus .. armigeros et plerosq milites ob¬
ILA custodiam transmitterent. S qͥ¬
ue lu predari uoluerunt. partĩ p̃dati
partinq fuere necatI.
inmoncanis non longe a
castris nomine areth: qͦd
erat plenum rebellantib t᷑cis
quo nr̃is insidias p̃tenderunt. ꝙ¬
multos uulnerauerunt. et plu¬
res occiderunt. & plerosq capti¬

Expanded text:
apertis exibant, et in castra sagitapertis exibant, et in castra sagittas mittebant. Contigit autem ut ita sagittando unam mulierem ante tentoria Boamundi principis occiderent, et ideo vigilantiores excubias per castra posuerunt, qui etiam portam per quam exire solebant custodierunt. Placuit itaque principibus militiae et optimatibus ut castellum sibi construerent, quo securiores essent, si inimici Dei ullo modo praevalerent, qui undique sicut apes ad alvearia confluebant. Quod et factum est. Interea dum rarescere coepit quotidiani victus impensa, consitium inierunt, ut cibos quaererent, et ad quaerendum, armigeros et plerosque milites ob custodiam transmitterent. Sed qui praedari voluerunt, Partim praedati, partimque fuere necati. in montanis non longe a civitate nomine Arech, quod erat plenum rebellantibus Turcis, qui nostris insidias praetenderunt, multos vulneraverunt et plures occiderunt, et plerosque capt
Abbreviated transcription (Latin):
chinamenta ad oppugnandũ
congrua: curres lignee. balistȩ.
falces. arietes. sues. talpe. cela.
sudes. & funde: et si qua alia
potuerunt ulla excogitari men¬
te. Sed quid ualuerunt aduer¬
sum urbẽ in expugnabilem:
p̾sertim cũ tot ineã e̾e̾nt defen¬
sores. qui etiam cũ nr̃is campes¬
tri p̃lio pugnare pocuissent. si¬
issent: Phosphorus aurore
rucilos p̾cesserat orcus. Ipsaq
rorifluo cũ iam candore uibra¬
ret: Solq uenustaret fłãman¬
cilumine mundum. Exur¬
gunt ꝓpere ꝓceres. procerum¬
q caterue : Armaq corripiuñ
& ad urbis menia currunt.
ygna quidẽ dextra forti fit et
intus & extra. Illi defendur
dum nr̃i spicula fundunt. Te¬
laq cum baculis. nec non lapi¬
desq sudesq. Fit labor inma¬
nis: s ꝓfectus fic inanis. Sicq
recesserunt. quia sternere non
pocuerunt: Turres et muros
ui nulla corruituros. Cumq
tinent tamen obsidionem. Tur¬
ci quippe insua confidentes mu¬
nitissima ciuitate. nocte ianuis

Expanded text:
chinamenta ad oppugnandum chinamenta ad oppugnandum congrua, turres ligneae, balistae, falces, arietes, talpae, tela, sudes, et fundae, et si qua alia potuerunt ulla excogitari arte. Sed quid valuerunt adversum urbem inexpugnabilem, praesertim cum tot in ea essent defensores, qui etiam cum nostris campestri praelio pugnare potuissent? vero Phosphorus aurorae rutilos praecesserat ortus, Ipsaque rorifluo cum jam candore vibraret, Solque venustaret flammanti lumine mundum, Exsurgunt propere proceres, procerumque catervae, Armaque corripiunt, et ad urbis moenia currunt. Pugna quidem dextra forti fit et intus et extra. Illi defendunt, dum nostri spicula fundunt, Telaque cum baculis, nec non lapidesque sudesque. Fit labor immanis, sed profectus fit inanis, Sicque recesserunt, quia sternere non potuerunt Turres et muros, vi nulla corruituros. Cumquetinent tamen obsidionem. Turci quippe in sua confidentes invictissima civitate, nocte januis
Abbreviated transcription (Latin):
RO
MRBS
AN¬
TIO¬
non solum na¬
turali sicu. uerũ etiam
menib excelsis. curribꝙ in al¬
cum porrectis. densissimisq in
cacuminib muroꝵ ꝓpugnacu¬
lis p̾munita erat. consilium inie¬
runt principes quod concra eam
pugnarent non uirtute s inge¬
nioᷤ: arce ñ marte. machinamen¬
to. non conflictu bellico. Prius
igit᷑ pontem supra flumen statu¬
erunt. ut expeditius flum̃ tran¬
sirent. quotiens transeundi ne¬
cesse haberent. Tune quippe in
confinio urbis magnã bonorũ
fructuum ubertatem inuenie¬
bant: copiosas uindennas. foue¬
as frumento & hordeo. aliisq
cibariis pͥenas. arboresq multi
generis pomis suis refertas. Hoc
quoq insinuabant eis armenii
qui inciuitate erant. quiꝙ inchie
consentientib curcis ad eos uenie¬
bant : s eoꝵ uxores et filii in ur¬
be remanebant. Et hoc cotum
licet axp̃iani ẽent. callide tamen
faciebant: qm̃ dicta nr̃orũ siue
facta curcis intus renunciabañ.
Construunt᷑ a xp̃icolis bellica ma¬

Expanded text:
ro urbs Antionon solum naturali situ, verum etiam moenibus excelsis, turribusque in altum porrectis densissimisque in cacuminibus murorum propugnaculis praemunita erat, consilium inierunt principes, quod contra eam pugnarent, non virtute, sed ingenio; arte, non Marte; machinamento, non conflictu bellico. Prius igitur pontem supra flumen statuerunt, ut expeditius flumen transirent, quoties transeundi necesse haberent. Tunc quippe in confinio urbis magnam bonarum fructuum ubertarem inveniebant, copiosas vindemias, foveas frumento plenas et hordeo, aliisque cibariis, arboresque multi generis pomis refertas. Hoc quoque insinuabant eis Armenii qui in civitate erant, quique inde consentientibus Turcis ad eos veniebant; sed eorum uxores et filii in urbe remanebant. Et hoc totum, licet Christiani essent, callide tamen faciebant, quoniam dicta nostrorum sive facta Turcis intus renuntiabant. Construuntur a Christocolis bellica ma
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes ut audierunt: multi
inunum conglobati ad cimite¬
rium eucurrerunt. et quȩ illi
cũ magno honore tumulauerañ:
cum magno dedecore foras extͣare¬
runt. Subterrauerant quippe
illa ultra pontẽ admachumariã
que erat ante portam ciuitatis.
& pluria palliis inuoluerañ
et bizanceos aureos. arma. ar¬
cus. et sagittas & alia multa eũ
eis reposuerant. Sicut eñi ẽ eoꝵ
consuetudo sepelire: nrõꝵ uero ẽ.¬
ea libentissime collere. Abstracᷤ¬
tis itaq corꝑib uniuersis capita
ciciderunt. scire cupientes nume¬
rum illoꝵ qui ad ripam flumins
necati sunt. Truncata siquidem
capita ad castra attulerunt: et
cadauera feris & uolucrib in¬
humata reliquerunt. Quod ab

Expanded text:
juvenes ut audierunt, multi juvenes ut audierunt, multi in unum conglobati ad coemiterium cucurrerunt, et quae illi cum magno honore sepelierant, cum magno dedecore foras projecerunt. Subterraverant quippe illa ultra pontem ad Machumariam quae erat ante portam civitatis, et plurima palliis involverant, et byzanteos aureos, arcus, et sagittas et alia multa cum eis reposuerant. Sic enim est eorum consuetudo sepelire; nostrorum vero est libentissime ea tollere. Extractis itaque corporibus universis, capita absciderunt, scire cupientes numerum illorum qui ad ripam fluminis necati sunt. Truncata siquidem capita ad castra attulerunt, et cadavera feris et volucribus inhumata reliquerunt. Quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
gia regi antiochie. Ꝙ quos ad¬
miraldos uocant reges sunt: qͥ
ꝓuintiis regionũ p̃sunt. Prouin¬
tia quidẽ ẽ. quȩ unum habet me¬
tropolitanum. xii. consules: et
unũ regem. Ex tot itaq ꝓuintiis
conuenerunt: quot ibi admiral¬
in .uii. milib computatisunt. Ues¬
tium armoꝵ. çȩteriq cultus głam:
nemo retinere pocuit. ꝑ ullam me¬
moriã. Sic itaq superati s turci.
magnanimit̾ afrancis: siluitq
deinceps garrula uox eoꝵ. stridor
dentiũ. & cotilianorum elamosi¬
tas conuitiorum. Iamuͦ demissis
uultib ibant: et pleriq omĩno
diffidentes furtim de ciuitate exe¬
untes fugiebant. Nox suꝑueni¬
ens litem diremit. & nr̃i uicto¬
res ad castra reclierunt: illi uero
obseratis ianuis intra urbem se
receperunt. Incrastinũ ut pͥmũ
lur matutina ꝓcessit. curci de
ciuitate exierunt: et collegert̃
corpora mortuorũ qͦt inuenire
potuerunt. & sepulturȩ tradide¬
runt. Quod xep̃iani exercitus

Expanded text:
ia regi Antiochiae. Et quos Adia regi Antiochiae. Et quos Admiraldos vocant, reges sunt, qui provinciis regionum praesunt. Provincia quidem est, quae unum habet metropolitanum, duodecim consules et unum regem. Ex tot itaque provinciis convenerunt, quot ibi Admiralpro septem millibus computati sunt. Vestium, armorum, caeterique cultus adparatum nemo retinere potuit per ullam memoriam. Sic itaque superati sunt Turci magnanimiter a Francis, siluitque deinceps garrula vox eorum, atque stridor dentium, et quotidianorum clamositas conviciorum. Jam vero demissis vultibus ibant, et plerique omnino diffidentes, furtim de civitate exeuntes, fugiebant. Nox superveniens litem diremit, et nostri victores ad castra redierunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se receperunt. In crastinum ut primum lux matutina processit, Turci de civitate exierunt, et collegerunt corpora mortuorum, quot invenire potuerunt et sepulturae tradiderunt. Quod Christiani exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
ria ducis p̃ ceteris enituit : qm̃
pars dimidiati corporis quȩ re¬
mansit: cestimonium laulis fuit.
fluctus uero qui occisorũ corꝑa
absorbuit. aliorũ mirabiles actus
occuluit: s sicut uentus turbinis
annose arboris confringit brachi¬
a. sic incisa cadebant morientiũ
menbra. In hoc p̃lio ꝑsecutus est
unus mille: et duo fugauerunt
.x.milia. Qui influmen rapido
cursu se immergebant: emergentes
pontis ligneas colunnas amplexa¬
bant᷑: s nr̃i de suꝑ illos lanceis ꝑ¬
forabant. & perimebant. Cruor
effusus sanguineũ flumini dabac
colorem: cunctisq cernentibus
magnũ incutiebat horrorẽ. Quip¬
pe densitas corporum fluminis
impediebat cursum : et retrogra¬
do incessu ire cogebat retrorsum
Et quid mirum: Suꝑ pontem et
cro deseuiens p̾cipiti saltu in flu¬
men mergi compulit: In illo con¬
flictu occisus ẽ cassiani magni
gis babilonie: quos cũ suis exer¬
citib miserat ad ferenda suffra¬

Expanded text:
ria ducis prae caeteris enituit, quoniam ria ducis prae caeteris enituit, quoniam pars dimidiati corporis quae remansit, testimonium laudis fuit; fluctus vero qui occisorum corpora absorbuit, aliorum ictus mirabiles occuluit. Sed sicut ventus turbinis annosae, arboris constringit brachia, sic incisa cadebant morientium membra. In hoc praelio persecutus est unus mille, et duo fugaverunt decem millia . Qui in flumen rapido cursu immergebantur, emergentes pontis ligneas columnas amplexabantur, sed nostri desuper illos lanceis perforabant et perimebant. Cruor effusus sanguineum flumini dabat colorem, cunctisque cernentibus magnum incutiebat horrorem. Quippe densitas corporum fluminis impediebat cursum, et retrogrado incessu ire cogebat retrorsum. Et quid mirum? Super pontem etecro desaeviens praecipiti saltu in amnem mergi compulit? In illo conflictu occisus est Cassiani magni gis Babyloniae, quos cum suis exercitibus miserat ad ferenda auxil
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant inciuitate conflu¬
unt. & uidentes sic. admirati st̃.
conturbati sunt. cominoti sunt.
tremor app̃hendit eos. Ibi dolores
ut parturientis. ibi uoces heuilan¬
cium : quia ille unus fuerat ex
admiraldis eorum. Tunc euagi¬
nauerunt gladios suos. intendert̃
arcus suos. parauerunt sagit¬
tas suas inpharetris. ut sagitta¬
rent ducem: cupientes sieis per¬
missum ẽẽt tantã militiȩ xp̃ia¬
ne extinguere lucem. Sed deus
eoꝵ praue uoluntati non consen¬
sit. quia duax retro cessit: sustine¬
re eñĩ telorũ & sagittarum gran¬
dinẽ diu non potuit. O p̃dic̃abi¬
mosi pectoris robur excellens.¬
audandus & ensis: qui insua in¬
tegritate ꝑseuerans. uibranci dex¬
cere sui famulatus p̾stitit obseqͥ¬
um. Et cuius cor eructuare. cu¬
ius lingua enarrare. cuius ma¬
nus scribere. que pagina ualet
suscipere alioꝵ facta pͥncipum.
qui illi compares fuerunt inom¬
nib uictoriis p̃liorum: uicto¬

Expanded text:
qui in civitate erant confluqui in civitate erant confluunt, et videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos: ibi dolores ut parturientis , ibi voces ejulantium, quia ille unus fuerat ex Admiraldis eorum. Tunc evaginaverunt gladios suos, intenderunt arcus suos, paraverunt sagittas suas in pharetra , ut sagittarent ducem, cupientes, si eis permissum esset, tantam militiae Christianae exstinguere lucem. Sed Deus eorum pravae voluntati non consensit, quia dux retrocessit; sustinere enim telorum ac sagittarum grandinem diu non potuit. O praedicabimosi pectoris robur eximium! Laudandus et ensis, quod in sua integritate perseverans, vibranti dexterae sui famulatus impendit obsequium. Et cujus cor eructare, cujus lingua enarrare, cujus manus scribere, quae pagina valet suscipere aliorum facta principum, qui illi compares fuerunt in omnibus victoriis praeliorum? Victo
Abbreviated transcription (Latin):
nabat: et hoc totum in menbris
miserorũ redundabat. Cumq
unus exeis audacior cȩt̾is & mole
corꝑis p̾stantior et uirib ut alt̾
golias robustior uideret ducem
tem. sanguineis calcarib urget
equũ aduersus illũ: & mucrone
in alcũ sublato. tocum suꝑ uerticẽ
ducis transuerberat scutũ. Et
nisi dux icꝰtui umbonẽ expan¬
disset. & se inpartẽ alteram in¬
clinasset : mortis debitum ꝑsol¬
uisset. S d̾s militẽ suum custo¬
diuit: eumq scuto suȩ defensio¬
nis muniuit. Dux ira uehem̃t
succensus. parat rependere uicẽ
eiisq tali modo appetit ceruicẽ.
Ensem eleuat. eumq a sinistra par¬
te scapularum canta uirtute in¬
torsit. quod pectus mediũ disiun¬
xit. spinam et uitalia int̾rupit.¬
& sic lubricus ensis suꝑ crus clex¬
trum inceger exiuit. sicq caput
integrum cũ dextra parte corꝑis¬
immersit gurgiti. partemq quȩ
equo p̃sidebat remisit ciuitati.
Ad qͥd horrendũ spectaculum om̃s

Expanded text:
nabat, et hoc totum in membris nabat, et hoc totum in membris miserorum redundabat. Cumque unus ex eis audacior caeteris, et mole corporis praestantior, et viribus, ut alter Goliath, robustior, videret ducem tem, sanguineis calcaribus urget equum adversus illum, et mucrone in altum sublato, totum super verticem ducis transverberat scutum, et nisi ictui umbonem dux expandisset, et se in alteram partem inclinasset, mortis debitum persolvisset. Sed Deus militem suum custodivit, eumque scuto suae defensionis munivit. Dux ira succensus vehementi, parat rependere vicem, ejusque tali modo amputat cervicem. Ensem elevat, eumque a sinistra parte scapularum tanta virtute intorsit, quod pectus medium disjunxit, spinam et vitalia interrupit, et sic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque caput integrum cum dextra parte corimmersit gurgiti, partemque quae equo praesidebat remisit civitati. Ad quod horrendum spectaculum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cuciebant. illi moriebantur. Nec
tantũ infacigata manus dilani¬
are poterat: quantũ qͦd dilama¬
ret repperiebat. Int̾ uiuos mortu¬
Istabant : quia suffulci densita¬
te uiuorũ cadere non poterant.¬
Ꝙ tanta calamitas eos opp̃sserat:
quia alter alterũ ad mortẽ oppͥ¬
mebat. Tantus illos timor inua¬
serat: quia subsequens p̃cedentẽ
ut fugere possec ꝓsternebat.
Dyx itaq GodefroS. militiȩ
decus egregium. ut uidic quia
illos nemo ferire pocerat nisi
post dorsum: equo celeri uolitanᷤ
anticipauit poncis incroitum.
Et que lingua ualet explicare.
quantas strages dua solus illic
dederit. suꝑ corporib gentis mni¬
que Illi fugere ceperant. arma¬
ꝙ sua interra ꝓieterant: glachi¬
um ducis ut mortẽ ex pauesce¬
bant. et tamen uitare ñ pot̾ant.
Ille excertis brachiis ense nucdato
eoꝵ ceruices amputabat: illi mi¬
nume renitentes nuda corpora
inuiti offerebant. Ibi locus. ira.
gladius. ualidaq manus pug¬

Expanded text:
percutiebant, illi moriebantur. Nec percutiebant, illi moriebantur. Nec tantum infatigata manus dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. Inter vivos mortui stabant, quia suffulti densitate vivorum, cadere non poterant; et calamitas tanta eos oppresserat quod alter alterum in mortem opprimebat. Tantus illos timor invaserat, quod subsequens praecedentem, ut fugere posset, impellebat. Dux itaque Godefridus militiae decus egregium, ut vidit quod nemo illos ferire potuit, nisi post dorsum, equo celeri volitans anticipavit pontis introitum. Et quae lingua valet explicare quantas strages dux solus illic dederit super corporibus gentis iniquae? Illi fugere coeperant, armaque sua in terram projecerant, gladium ducis ut mortem expavescebant, et tamen vitare non poterant. Ille exsertis brachiis, ense nudato, eorum cervices amputabat; illi minime renitentes, nuda corpora inviti offerebant. Ibi ira, locus, gladius, validaque manus pug
Abbreviated transcription (Latin):
tib consociati sunt. inbreui sepe¬
rantur. Nam ut uiderunt illos
quos ad montana fugere compu¬
lerant accurrere. nroꝵ ꝙ agmi¬
na fortiter crescere. & crescendo
forcius insistere: terga uertunt.
et uersus pontẽ fuge uiam arri¬
piunt. S ualde impediuit diffi¬
cultas itineris angusti: quia nec
fugere usquã poterant nec con¬
uerti. Retro uerti fas non erat.
quia hostis urgebat: dextra leuaq
diuerti. impossibilitas angusti
multicudo fugientis. Sicq eis
diuino nutu contigerat: quia
nec fugere nec pugnare licebat.
bi curco nec corricata sagicta ꝓ¬
ficiebat : nec ȩqui uelocitas sub¬
ueniebat. Ibi maiorẽ stragem
pedices egerunt. quã qui equis
presidebant: qm̃ seriatim ut fal¬
cator prata uel messem detrunca¬
bant. Illic saciari possent enses &
tela aliarũ gentium tureorũ san¬
guine: s quia francigenarum
erant. nec obtundi poterant nec
repleri cruore. Nr̃i cantũ pug¬
nabant. illi patiebantur: nr̃i ꝑ

Expanded text:
tibus consociati sunt, in brevi supetibus consociati sunt, in brevi supernantur. Nam ut viderunt illos quos ad montana fugere compulerant accurrere, nostrorumque agmina fortiter crescere, et crescendo fortius insistere, terga vertunt, et versus pontem fugae viam arripiunt. Sed valde impedivit difficultas itineris angusti, quia nec fugere usquam poterant, nec converti. Reverti retro fas non erat, quia hostis urgebat; dextra laevaque diverti, impossibilitas angusti multitudo fugientium. Sicque eis divino nutu contigerat, ut nec fugere, nec pugnare licuerit. Ibi Turco nec toxicata sagitta proficiebat, nec equi velocitas subveniebat. Ibi majorem stragem pedites egerunt quam qui equis insidebant, quoniam certatim, ut falcator prata vel messem, detruncabant. Illic satiari potuisset enses et tela aliarum gentium Turcorum sanguine, sed quia Francigenarum erant, nec obtundi poterant, nec repleri cruore. Nostri tantum pugnabant, illi patiebantur; nostri
Abbreviated transcription (Latin):
oaMUNous et comes
sc̃i eg̃idii ad portum sc̃i
Siozeonis ꝑrexerunt: &
ducere studuerunt. Quos cum
adducerent. tureos qͥ nocte illa
de ciuitate exierunt mninsidiis
posicos inuenerunt: qui subita¬
neo cursu tam fortit̾ nr̃os inuaser̃t.
quo adusq illos qui equites erant.
absq ulla certaminis reu̾beratiõe in
montana fugauerunt : pedites qͥ
fugere ñ potuerunt diram necẽ
ppessi sunt : sed quanto fint acri¬
or. canto & gloriosior. Et qui ibi
mortui sunt fere mille fuerunt:
s occidentes du inde gauisi ñ
sunt. Relatio enĩ huius occisioniᷤ
ad castra ꝑuenit: cunctosq pͥn¬
cipes ꝓceresq commouit. Qui
equis ꝓsilientes ad ulciscendam
mortem suoꝵ ordinatis agminib
ꝑuolant: inueniuntq eos adhuc
incampo occisorũ capita detrun¬
cantes. Illi uero nequaquã ꝑter¬
riti insua confidentes mulcicudi¬
ne adpugnam congrediunt᷑. sed
nr̃is doco corde toca uirtuce confi¬
dentib postquã pedites nr̃i equi¬

Expanded text:
oamundus et comes sancti Aegidii ad Portum Sancti Simeonis perrexerunt, et ducere studuerunt. Quos cum adducerent, Turcos qui nocte illa de civitate exierant, in insidiis positos invenerunt, qui subitaneo incursu tam fortiter nostros invaserunt, quoadusque illos qui equites erant absque ulla certaminis reverberatione in montana fugaverunt. Pedites qui fugere non potuerunt, diram necem perpessi sunt; sed quanto fuit acrior, tanto et gloriosior. Et qui ibi mortui sunt, fere mille fuerunt, sed occidentes diu gavisi non sunt. Relatio enim hujus occisionis ad castra pervenit, tantosque principes proceresque commovit. Qui equis prosilientes ad ulciscendam mortem suorum ordinatis agminibus pervolant, inveniuntque eos adhuc in campo, occisorum capita detruncantes. Illi vero nequaquam perterriti, in sua confidentes multitudine ad pugnam congrediuntur; sed nostris toto corde tota virtute confidentibus, postquam pedites nostri equi
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt unanimit̾ meos. nulliq
peꝑcerunt. s mnore gladii mag
ALII mente consternati fugeruns.
& sic uitȩ p̾senti suȩ consuluerunt.
Sic xp̃iam pociti uic̾toria mulca
inibi receperunt spolia. iumenta.
asinos. camelos oneratos uino.
frumento & oleo. et reb aliis que
obsessis sunt ꝑ necessaria. Iunc
castra metatisunt suꝑ ripã flu¬
minis : quod ñ longe distat a me¬
nib ciuntatis. Incie crastina onuᷤ¬
sti bonis om̃ib ire adciuitatem
disponunt: ad quam dõ ducto¬
castra circumponunt. Ex una
enĩ parte montana ꝓhibent
accessum: et ome bellandi ꝓcul
arcent ingenium. Quarta feri
a .xii. ul nouembris obsidio
circa antiochiam posita fuit:
bilis inoperibus bonie:
EXPLET IBER TERTU¬

Expanded text:
ruerunt unanimiter in eosnullique ruerunt unanimiter in eosnullique pepercerunt, sed in ore gladii magnalii mente consternati fugerunt, et sic vitae praesenti suae consuluerunt. Sic potiti Christiani victoria, multa inibi repererunt spolia, jumenta, asinos, camelos oneratos vino, frumento et oleo, et rebus aliis quae obsessis sunt pernecessariae. Tunc castrametati sunt super ripam fluminis, quod non longe distat a moenibus civitatis. In die crastina onusti bonis omnibus ad civitatem ire disponunt; ad quam Deo ductocastra circumponunt: Ex una enim parte montana prohibent accessum, et omne bellandi procul arcent ingenium. Quarta feria duodecimo Kal. Novembris obsidio circa Antiochiam posita fuit, bilis in operibus suis. EXPLICIT LIBER TERT