comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ speraret abhiis amissum locũ re¬
cuperari posse sed ut p̾terite culpa
pugne in sequẽtis certaminis maĩ¬
festo ꝑiculo puniret. Edixit ⁊̃ ut siqᷤ
ex his fugiens castra petisset ꝓhoste
inter ficeretur. Qua seueritate ꝯp̾ssi
milites. et corporibus fatigatis ⁊ aĩs
desperatõne uite implicatis loci tamẽ
iniquitatẽ multitudinẽq hostiũ suꝑ¬
arnt. Humane igitur im becillitatis
efficacissimũ duram̃tum ẽ necessitas:
Neadem prouĩtia Quĩtus fabuiᷤᷤ
Maximus ferocissimos gẽtis aios
cõtundere et debilitate cupiẽs man¬
suctissimũ ingenium ad tp̃s depoĩta
clementia seuiore uti seueritate coe¬
git. oũim eĩm qui exp̾sidiis romãoꝵ
nus abscidit. ut trũca pre se brachia
gestantes metum defectõnis reliꝗs
inicerent. Rebelles itaq manus acor¬
poribus suis distracte inq cruẽtato
solo sparse ceteris ne inde cõmittere
auderent documento fuerũt.
Ichil mitius supiore affricano.

Expanded text:
quod speraret ab his amissum locum requod speraret ab his amissum locum recuperari posse, sed ut praeteritae culpam pugnae insequentis certaminis manifesto periculo puniret. edixit etiam ut, si quis ex his fugiens castra petisset, pro hoste interficeretur. qua seueritate conpressi milites et corporibus fatigatis et animis desperatione uitae inplicatis loci tamen iniquitatem multitudinemque hostium superarunt. humanae igitur inbecillitatis efficacissimum duramentum est necessitas. In eadem prouincia Q. Fabius Maximus ferocissimae gentis animos contundere et debilitare cupiens mansuetissimum ingenium suum ad tempus deposita clementia seueriore uti seueritate coegit: omnium enim, qui ex praesidiis Romanorunus abscidit, ut trunca prae se brachia gestantes metum defectionis reliquis inicerent. rebelles itaque manus a corporibus suis distractae inque cruentato solo sparsae ceteris ne idem committere auderent documento fuerunt. Nihil mitius superiore Africano.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectum ignominie gnͣib affici iussit.
Cum toga laciniis abscisis amictum
discĩctaq tunica indutũ nudisq pe¬
dibus amane innoctem usq ad prin-¬
cipia ꝑ om̃e tpũs militie ad esse. Inter¬
dixit ⁊̃ ei cõuictũ boĩum usũq balne¬
orum turmãq equitũ quibo p̾fuerat
adeptis equis in funditoꝵ alas trans¬
scripsit. Magnum profecto dedecus
patrie pisonis decore iũdicatum est.
Qm̃ quidem id egit piso ut qui cupi¬
ditate uite aducti cruce dignissima
fugitiuis trophea de se statuere ꝯces¬
serant. libertatio sue seruili manu fla¬
giciosum imponi iugũ nõ erubuerãt.
amaꝵ lucis usum exꝑirentur. mortẽ¬
q quã affeminate timnerant uiri¬
litez optarent.
Ec minus pisone acriter. Quĩ
tus Messius. qui cũ apud Trebiam
res gereretur collocatas a se ĩquadã
statione ꝗnq cohortes atq ex ea ui¬
ribus hostium depulsas repetere eã¬
dem stationem euestigio iussit. non

Expanded text:
praefectum ignominiae generibus adfecit: iussit praefectum ignominiae generibus adfecit: iussit eum toga laciniis abscisis amictum discinctaque tunica indutum nudis pedibus a mane in noctem usque ad principia per omne tempus militiae adesse. interdixit etiam ei conuictum hominum usumque balnearum, turmasque equitum, quibus praefuerat, ademptis equis in funditorum alas transcripsit. magnum profecto dedecus patriae pari sontium dedecore uindicatum est, quoniam quidem id egit Piso, ut qui cupiditate uitae adducti cruce dignissimis fugitiuis tropaea de se statuere concesserant libertatique suae seruili manu flagitiosum inponi iugum non erubuerant, amarum lucis usum experirentur mortemque, quam effeminate timuerant, uiriliter optarent. Nec minus Pisone acriter Q. Metellus. qui, cum apud Contrebiam res gereretur, conlocatas a se in quadam statione quinque cohortes atque ex ea uiribus hostium depulsas repetere eandem stationem e uestigio iussit, non
Abbreviated transcription (Latin):
lacerandum p̾buit. ut ĩ acie exceptoꝵ
uulnez nodosis ictibus cruore reno¬
uato uictoriaꝵ quas modo speciosissi¬
mas erat adeptus titulos respergẽt.
Precibus deinde sui exercitus occasi¬
onem fabio cõfugiendi ĩ urbẽ dedit.
ubi frustra senatus auxilium ĩplo¬
rauit. Nichilominus eĩ papirius ĩ
exigenda pena ꝑseuerauit. Itaq co¬
actus ẽ pater eius post dictatura
terciũq cõsulatum rem ad ppłm de¬
uocare. auxiliũq tribunoꝵ plebis
supplex pro filio petere. Neqz hac re
seueritas papirii refrenari potuit. Ce¬
terum cũ ab uniuersis ciuib ⁊ ip̃is
tribunis plebis rogaretur testatus
est se penam illam nõ fabio sed po¬
pulo et tribunorum concedere po¬
testati¬
Utius quoq Calphurnius piso
consul cũ in scicilia bellum aduersus
fugitiuos gereret. quia Ticius equitũ
p̾fectus fugitiuoꝵ multitudiẽ hostiũ
circũuentus, arma his tradidisset his

Expanded text:
lacerandum praebuit, ut in acie exceptorum lacerandum praebuit, ut in acie exceptorum uulnerum nodosis ictibus cruore renouato uictoriarum, quas modo speciosissimas erat adeptus, titulos respergeret. precibus deinde suis exercitus occasionem Fabio confugiendi in urbem dedit, ubi frustra senatus auxilium inplorauit: nihilo minus enim Papirius in exigenda poena perseuerauit. itaque coactus est pater eius post dictaturam tertiumque consulatum rem ad populum deuocare auxiliumque tribunorum plebi supplex pro filio petere. neque hac re seueritas Papiri refrenari potuit. ceterum, cum ab uniuersis ciuibus et ipsis tribunis plebi rogaretur, testatus est se poenam illam non Fabio, sed populo et tribuniciae concedere potestati. L. quoque Calpurnius Piso consul, cum in Sicilia bellum aduersus fugitiuos gereret et C. Titius equitum praefectus fugitiuorum multitudine hostium circumuentus arma iis tradidisset, his
Abbreviated transcription (Latin):
tus et cquestris ordinis et uniuer¬
se plebis sũmũ decus erat. Quorũ
nutu latium ac tocius ytalie uires
regebantur. cõtusi ac fracti dictato¬
rie se aiãdu̾sioni sb̃strauerũt. Ac ne
inulta foret gloria militaris cõsul
celicti oĩs iũter punitus ẽ. his ut
ita dicam piaculis Mars impii nñ
pater ubi aliqua exꝑte a tius auspiti¬
is degeneratũ erat numẽ tuũ ꝓpicia¬
batur. affinium et cognatoꝵ ⁊ fratrũ
nota et filioꝵ strage ignominiosa cõ¬
sulum euitatione.
Iusdem ordinis qd̃ sequit᷑. Pa¬
pirius dictator cũ adu̾sus imꝑium
eius. Quĩtus fabius Rutilianus ma¬
gister equitũ exercitum ĩ aciẽ duxis¬
set. ꝙͣꝙͣ fusis Sannitibus in castra.
redierat tñ neq uirtute eius neq suc¬
cessu neq nobilitate motus uirgas
expediri eumq nudari iussit. Ospec¬
taculum ad mirabile. et Rutilianus
et magr̃ equitũ ⁊ uictor scissa ueste.
spoliatoq corpore lictoꝵ se uberibus

Expanded text:
tus et equestris ordinis et uniuertus et equestris ordinis et uniuersae plebis summum decus erat, quorumque nutu Latium ac totius Italiae uires regebantur, contusi atque fracti dictatoriae se animaduersioni substrauerunt: ac, ne inulta foret laesa gloria militaris, consul delicti omnis uindex punitus est. his, ut ita dicam, piaculis, Mars, imperii nostri pater, ubi aliqua ex parte a tuis auspiciis degeneratum erat, numen tuum propitiabatur, adfinium et cognatorum et fratrum nota, filiorum strage, ignominiosa consulum eiuratione. Eiusdem ordinis quod sequitur. Papirius dictator, cum aduersus imperium eius Q. Fabius Rullianus magister equitum exercitum in aciem eduxisset, quamquam fusis Samnitibus in castra redierat, tamen neque uirtute eius neque successu neque nobilitate motus uirgas expediri eumque nudari iussit. o spectaculum admirabile! et Rullianus et magister equitum et uictor scissa ueste spoliatoque corpore lictorum se uerberibus
Abbreviated transcription (Latin):
fenin uisisti. Et ad hoc pagendũ im¬
ꝑium paterne uocis ministerio suf¬
ficere ualuisti. Nam oculos tuos cer¬
tum scio clarissima in luce tenebris
offusos ingens animi opus intueri
nequiuisse. Tu itẽ Malli Torquate
latino bello consul filiũ ꝙ prouoca¬
tus a Geminio Mecio duce Tuscu¬
lanor ad dimicandum te ignaro de¬
scenderat głiosam uictoriam et spe¬
ciosa spolia referentem abripi alicto¬
re et in modũ hostie mactari iusisti.
Satius ẽẽ iudicans patrẽ forti filio
ꝙͣ patriam militari discipliã carẽ:
cium quintium Cincinatũ dictato¬
rem eo tpr̃e quo deuictis t̃quiculis
et sb̾ ugum missis lucium Minuci¬
um cõsulatum deponere coegit. ꝙ ca¬
stra eius idẽ hostes obsederãt. In dig᷑
eĩm maximo imꝑio credidit quẽ ñ
sua uirtus sed fossa uallũq tutum
p̾stiterat. Cuiqz uerecondie nõ fuent
arma romana metu trepida clausis
portis ꝯtineri. Ergo impiosissimi
duodecim fasces penes quos sena¬

Expanded text:
feriri iussisti et ad hoc peragendum imferiri iussisti et ad hoc peragendum imperium paternae uocis ministerio sufficere ualuisti: nam oculos tuos certum scio clarissima in luce tenebris offusos ingens animi opus intueri nequiuisse. tu item, Postumi Torquate, Latino bello consul filium, quod prouocatus a Gemino Maecio duce Tusculanorum ad dimicandum te ignaro descenderat, gloriosam uictoriam et speciosa spolia referentem abripi ab lictore et in modum hostiae mactari iussisti, satius esse iudicans patrem forti filio quam patriam militari disciplina carere.. Quintium Cincinnatum dictatorem eo tempore, quo deuictis Aequiculis et sub iugum missis L. Minucium consulatum deponere coegit, quod castra eius idem hostes obsederant? indignum enim maximo imperio credidit quem non sua uirtus, sed fossa uallumque tutum praestiterat, cuique uerecundiae non fuerat arma Romana metu trepida clausis portis contineri. ergo imperiosissimi xii fasces, penes quos sena
Abbreviated transcription (Latin):
onũ gnͣe mirificoꝵ exemploꝵ totu
terraꝵ orbem repleuit. Imꝑatoꝵ ꝓpͥo
sanguine manãtes secures ne turb¬
ato militie ordine iũdicta deeẽt ex
castris publice speciosas priuatim
lugubres dupplici uultu recepit. in¬
certa gratulandi pͥus an alloquen¬
di officio fungeretur:
Gitur ego quoq hesitante aĩo
uõs bellicaꝵ rex seuerissimi custodeᷤᷤ
postumi Tiburte et Malli Torqua¬
te memoria ac relatione cõplector.
qr aiãduerto fore ut pondere laudis
quã meriustis obrutus magis inge¬
uirtutem sicut par ẽ representẽ. Tu
namq postumi dictator Aulũ po¬
stumium quẽ ad gnͣis penetraliũ¬
q sacroꝵ successionẽ propagandã
genueras. cuius infantie blandi¬
menta sinu atq osculis foueras.
quẽ pueꝵ litteris quẽ iuuenem ar¬
mis instruxeras. sanctum fortem
amantem tui panter ac patrie. quia
nõ tuo iussu sed sua sponte p̾sidio ꝓ¬
gressus hostes futerat uictorẽ securi

Expanded text:
omni genere mirificorum exemplorum totum omni genere mirificorum exemplorum totum terrarum orbem repleuit, imperatorum proprio sanguine manantes secures habet, ne turbato militiae ordine uindicta deesset, ex castris publice speciosas, priuatim lugubres duplici uultu recepit, incerta gratulandi prius an adloquendi officio fungeretur. igitur ego quoque haesitante animo uos, bellicarum rerum seuerissimi custodes, Postumi Tuberte et Manli Torquate, memoria ac relatione conplector, quia animaduerto fore ut pondere laudis, quam meruistis, obrutus magis inbeuirtutem, sicut par est, repraesentem. tu namque, Postumi, dictator A. Postumium, quem ad generis penetraliumque sacrorum successionem propagandam genueras, cuius infantiae blandimenta sinu atque osculis foueras, quem puerum litteris, quem iuuenem armis instruxeras, sanctum, fortem, amantem tui pariter ac patriae, quia non tuo iussu, sed sua sponte e praesidio progressus hostis fuderat, uictorem securi
Abbreviated transcription (Latin):
ro minitanã arcem amiserat proũi¬
cia iussit decedere
relium pecuniolam sanguiẽ sibi iũc¬
tum quẽ obsidioni liparitane ad au¬
spitia repetenda Messanam trãsiturꝰ
p̾fecerat uirgis cesum militie mu¬
nera inter pedites fungi coegit. ꝙ
eius culpa agez incensus et pene
castra erant capta¬
uintus etiam fuluius flacuᷤ
censor Enluium fratrem cohorte
legionis in qua tribunus militu
erat in uissu cõsulis comũ dimitre
ausum senatu mouit. Nõ digna exem¬
pla tam breuiter nisi maiorib urge¬
rer refenẽtur. Quid eim tam difficile
fatu ꝙͣ copulare scrictati gnis ⁊ ima¬
ginum deforme in patriam reditu
indicere: Aut coiõni noĩs ac familie
ueteris propinquitatis serie coherẽti
nirgax cõtumeliosa uerbera adhibere:
aut censorium suꝑtilium aduersus
fratemã caritatẽ distringẽ. Uentur
hec singula ꝙͣuis claris ciuitatibus
abũde tñ gloria discipline militaris
instructe uidebũtur. At nr̃a urbs q̃

Expanded text:
romenitanam arcem amiserat, prouinromenitanam arcem amiserat, prouincia iussit decedere.m filium Pecuniolam sanguine sibi iunctum, quem obsidioni Liparitanae ad auspicia repetenda Messanam transiturus praefecerat, uirgis caesum militiae munere inter pedites fungi coegit, quod eius culpa agger incensus, paene castra erant capta. Q. etiam Fuluius Flaccus censor Fuluium fratrem consortem legionem, in qua tribunus militum erat, iniussu consulis domum dimittere ausum senatu mouit. † non digna exempla tam breuiter, nisi maioribus urguerer, referrentur: quid enim tam difficile factu quam copulatae societati generis et imaginum deformem in patriam reditum indicere aut communioni nominis ac familiae ueteris propinquitatis serie cohaerenti uirgarum contumeliosa uerbera adhibere aut censorium supercilium aduersus fraternam caritatem destringere? Dentur haec singula quamuis claris ciuitatibus, abunde tamen gloria disciplinae militaris instructae uidebuntur: 8 at nostra urbs, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ptes app̾hendit. Sed totam cõtinuo
in suum statum redegit. Protinus nã¬
q lixas e castris sũmouit. cibũq coc¬
tum uenalem proponi uetuit. In agn¬
me neminẽ militũ ministerio ẜuoꝵ
iumẽtorq ut arma sua ⁊ alimenta
ip̃i ferrent uti passus ẽ. Castroꝵ sb̾m̃
locũ mutauit. eatẽ tamꝙͣ Iugurta sẽ¬
per ad eẽt uallo fossaq aptissĩe cĩxit.
Quid: ergo restituta continetia quid
repetita. industria profecit : Crebras
scilices iuctorias et multa trophea
peperitꝰ ex eo hostie cums tergũ sub
ambitioso. Ampatore romano militi
uicero non contingem̃t¬
Di fncretiam illi discipline mili¬
itam affucer̃t qui neccessitudinũ ꝑ¬
nĩptis ĩnncalis ultionẽ iu̾dictaq
lesei cũ agnõminia donnũ suaꝵ exi¬
gere nõ dubitauerũt. Nam publiuᷤᷤ
Rntilius: consulreo bello quod ĩsci¬
cilia cũ fugitiurs igessit. Quĩtum fa¬
bium geneꝵ suũ qr negligẽtia. Tau¬

Expanded text:
partes adprehendit, sed totam continuo partes adprehendit, sed totam continuo in suum statum redegit: protinus namque lixas e castris submouit cibumque coctum uenalem proponi uetuit: in agmine neminem militum ministerio seruorum iumentorumque, ut arma sua et alimenta ipsi ferrent, uti passus est: castrorum subinde locum mutauit: eadem, tamquam Iugurtha semper adesset, uallo fossaque aptissime cinxit. quid ergo restituta continentia, quid repetita industria profecit? crebras scilicet uictorias et multa tropaea peperit ex eo hoste, cuius tergum sub ambitioso imperatore Romano militi uidere non contigerat. Bene etiam illi disciplinae militari adfuerunt, qui necessitudinum perruptis uinculis ultionem uindictamque laesae cum ignominia domuum suarum exigere non dubitauerunt: nam P. Rupilius consul eo bello, quod in Sicilia cum fugitiuis gessit, Q. Fabium generum suum, quia neglegentia Tau
Abbreviated transcription (Latin):
sul in hyspania missus: ut ĩ solentissi¬
mos Numãtine urbis spũs. supioꝵ
ducum culpa nutritos cõtũdẽt codẽ
momento tpris quo castra intrauit
edixit ut omĩa exhis quo uõluptitis
causa cõparata: erãt quferrentur acsũ¬
mouerentur.Mani constatitũ maxĩu
milibus scortorrabisse. has tũxprutq
erubescenda fentinar uacuefactus exer¬
citus nr̃ quis paulo ante mẽtu mortiᷤ
deformi se federis ictu maculauerat.
frecta ⁊ recreata uirtute acrem illam
⁊ aiõsam Numãtiã incendiis exustã
riunis q prostratam solo equauit.
Itaq neglecte discipline militaris
indicium Mancim miẜabilis dedi¬
tio seruate merces speciosissimus Sci¬
pionis triumphus extitit:
Ius sectam Metellus secutus
cũ exercitũ in Affrica iugurtino bello
nimia spurii albini indulgentia cor¬
ruptum cõsul accepisset om̃ibo ĩꝑii
nerius ad reuocãdam pͥstine discipli¬
nam militie cõnixus ẽ. Nec sĩgulas

Expanded text:
onsul in Hispaniam missus, ut insolentissionsul in Hispaniam missus, ut insolentissimos Numantinae urbis spiritus superiorum ducum culpa nutritos contunderet, eodem momento temporis, quo castra intrauit, edixit ut omnia ex his, quae uoluptatis causa conparata erant, auferrentur ac summouerentur: nam constat tum maximum  duobus milibus scortorum abisse. hac turpi atque erubescenda sentina uacuefactus exercitus noster, qui paulo ante metu mortis deformi se foederis ictu maculauerat, erecta et recreata uirtute acrem illam et animosam Numantiam incendiis exustam ruinisque prostratam solo aequauit. itaque neglectae disciplinae militaris indicium Mancini miserabilis deditio, seruatae merces speciosissimus Scipionis triumphus extitit. Eius sectam Metellus secutus, cum exercitum in Africa Iugurthino bello nimia Spuri Albini indulgentia corruptum consul accepisset, omnibus imperii neruis ad reuocandam pristinae disciplinam militiae conisus est: nec singulas
Abbreviated transcription (Latin):
bant. atq inde procedentes questum
dotis corporis iniuria cõtrahebãt. ho¬
nesta nimix tam in honesto iunculo
conuigia uĩcture.
Am ꝑsaꝵ admodũ probabile ĩsti¬
tutum fuit. ꝙ liberos suos nõ prius
aspiciebant ꝙͣ septimũ annũ imples¬
sent. quo puuloꝵ amissionẽ equiorie
animo sustinerent
E numide quidem reges uituꝑ¬
andi. qui more gẽtis sue nulli morta¬
liũ osculũ ferebãt. Quicqd eĩ ĩ excelso
fastigio poĩtũ ẽ humili ⁊ trita ꝯsue¬
tudĩe quo sit uenerabilius uacuũ
esse conuenit
De disciplina militari. Capitulũ¬
Enio nũc ad p̾cipuu
decus et ad stabilimẽ¬
tum romani imperii
salutari pseuerantia ad hoc tp̃s sĩcex
et in colume ẜuatum militaris disci¬
pline tenacissimũ iunculum. in cuius
sinu ac tu tela serenus. tranquillus q
beate pacis status acquiescio  re¬
ublues cornelius sciplo cui de¬
leta Cartago auitũ nomen deoit s¬

Expanded text:
bant atque inde procedentes ad quaestum, bant atque inde procedentes ad quaestum, dotis corporis iniuria contrahebant, honesta nimirum tam inhonesto uinculo coniugia iuncturae. Nam Persarum admodum probabile institutum fuit, quod liberos suos non prius aspiciebant quam septimum annum inplessent, quo paruulorum amissionem aequiore animo sustinerent. Ne Numidiae quidem reges uituperandi, qui more gentis suae nulli mortalium osculum ferebant: quidquid enim in excelso fastigio positum est, humili et trita consuetudine, quo sit uenerabilius, uacuum esse conuenit. DE DISCIPLINA MILITARI io nunc ad praecipuum decus et ad stabilimentum Romani imperii, salutari perseuerantia ad hoc tempus sincerum et incolume seruatum, militaris disciplinae tenacissimum uinculum, in cuius sinu ac tutela serenus tranquillusque beatae pacis status adquiescit. P. Cornelius Scipio, cui deleta Karthago auitum cognomen dedit, c
Abbreviated transcription (Latin):
nis reperitur
uo circa recte licii cũ his luctus
incidit muliebrem uestem induũt
ut deformitate cultus cõmoti matu¬
rius stultum proiicere merorẽ ueli̾t
I Erum quio ego fortissimos hoc
ingne prudentie uiros laudem: Re¬
spiciantur Indoꝵ femine. q̃ cũ more
patrio cõplures eitem nupte ẽẽ soleãt
mortuo namq marito ĩcertamẽ iuidi¬
ciumq ueniũt. quã exhis maxime di¬
lexerit iuctrix gaudio exultãs deduc¬
taq anecessariis letum p̾ferentib uul¬
tum conuigis se flãmis supiacit. ⁊ cũ
eo tãꝙͣ felicissima crematur. suꝑate cũ
tristicie merore inuita remanẽt. prot̃¬
he in medium Cimbricam audaciam.
adice Celtibericam fidem. iũge aiõsaz
Indico tñ rogo nichil eoꝵ p̾feres. quẽ
uxor pietas in modũ genitalis thori
propĩque mortis secura cõscendit:
uius glorie Punicaꝵ feminaꝵ
ut excõꝑatõne turpius appareat de¬
decus subnectam. Sicce eim fanũ est
ueneris in quod se matrone cõfere¬

Expanded text:
nis reperietur. nis reperietur. Quocirca recte Lycii, cum his luctus incidit, muliebrem uestem induunt, ut deformitate cultus commoti maturius stultum proicere maerorem uelint. Verum quid ego fortissimos hoc in genere prudentiae uiros laudem? respiciantur Indorum feminae, quae, cum more patrio conplures eidem nuptae esse soleant, mortuo marito in certamen iudiciumque ueniunt, quam ex his maxime dilexerit. uictrix gaudio exultans deductaque a necessariis laetum prae se ferentibus uultum coniugis se flammis superiacit et cum eo tamquam felicissima crematur: superatae cum tristitia et maerore in uita remanent. protrahe in medium Cimbricam audaciam, adice Celtibericam fidem, iunge animosamIndico tamen rogo nihil eorum praeferes, quem uxoria pietas in modum genialis tori propinquae mortis secura conscendit. Cui gloriae Punicarum feminarum, ut ex conparatione turpius appareat, dedecus subnectam: Siccae enim fanum est Veneris, in quod se matronae confere
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑsuasum hũerũt aĩas hoĩum im̃¬
mortales eẽ. dicerem stultos nͥ idem
bracati sensissent quod palliatus py¬
chagoras sensit
uara et feneratoria Galloꝵ ph̾ya.
qui in acie gaudio exultabant tã ꝙͣ
głiose ⁊ feliciter uita excessuri. lamẽ¬
tabantur in morbo quasi turpiter et
miserabiliter perituri.
Eltiberi ⁊̃ nefas eẽ ducebant a¬
prelio suꝑ ẽẽ cũ is occidisses pro cuiu
salute sp̃m deuouerant. laudãda utro¬
rumq ppłoꝵ aĩ presentia ꝙ ⁊ patrie
incolumitatẽ fortiter tueri ⁊ fide ami¬
çitie cõstanter p̾standam arbitrabat᷑
Nacie uero illa natio merito
sibi sapientie laudem undicauerit.
que natales hoĩum flebiliter exequi¬
as cũ hylaritate celebrat. Sine ullis
doctoꝵ p̾ceptis uex cõditõnis nr̃e hĩ¬
tum p̾uidit. Remoueatur itaq nãlis
oĩum aĩalium dulcedo uite. q̃ młta
et facere ⁊ pati turpiter cogit. si ea¬
mortua aliꝙͣto felicior ac beatior fi¬

Expanded text:
quia persuasum habuerint animas hominum inquia persuasum habuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras credidit. Auara et feneratoria Gallorum philot Celtiberorum, qui in acie gaudio exultabant tamquam gloriose et feliciter uita excessuri, lamentabantur in morbo quasi turpiter et miserabiliter perituri. Celtiberi etiam nefas esse ducebant proelio superesse, cum is occidisset, pro cuius salute spiritum deuouerant. laudanda utrorumque populorum animi praesentia, quod et patriae incolumitatem fortiter tueri et fidem amicitiae constanter praestandam arbitrabantur. Thraciae uero illa natio merito sibi sapientiae laudem uindicauerit, quae natales hominum flebiliter, exequias cum hilaritate celebrans sine ullis doctorum praeceptis uerum condicionis nostrae habitum peruidit. remoueatur itaque naturalis omnium animalium dulcedo uitae, quae multa et facere et pati turpiter cogit, si ortu eius aliquanto felicior ac beatior fi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo uenenum tempatũ erat cõstã¬
ti dextera aripuit. Tũ defusis Mercu¬
rio delibamẽtis et inuocato nomĩe
eius ut se placido itinere ĩ meliore
sedis in ferne deduceͬt ꝑtem cupido
haustu mortiferam traxit potionem
ac sermone significans quasnã sb̃ĩde
ꝑtes corporis sui rigor occuparet. cũ
iam uisceribus eam ⁊ cordi ĩminere
cẽt elocuta filiaꝵ manus ad suppͥm̃e
stros aũt tã ⁊ si nouo spectaculo ob¬
stupefacti erãt. suffusos tñ lacrimis
dimisit
Ed ut ad massilensium ciuita¬
tem unde in hoc diuerticulum exces¬
si reuertar intrare oppidum eoꝵ nul¬
li cũ telo licet. p̾stoq est qui id cust¬
odie grã acceptum exituro reddat.
ut hospitia sua quẽ admodũ adueĩẽ¬
tibus sũt humana ita ipĩs quoq
tuta sint
Oz menia egresso uetus ille n¬
mos Galloꝵ occurrit. quos memoi̾a
proditum ẽ peccunias mutuas que
his aput inferos redderentur datas

Expanded text:
in quo uenenum temperatum erat, constanin quo uenenum temperatum erat, constanti dextera arripuit. tum defusis Mercurio delibamentis et inuocato numine eius, ut se placido itinere in meliorem sedis infernae deduceret partem, cupido haustu mortiferam traxit potionem ac sermone significans quasnam subinde partes corporis sui rigor occuparet, cum iam uisceribus eum et cordi imminere esset elocuta, filiarum manus ad supremum stros autem, tametsi nouo spectaculo obstupefacti erant, suffusos tamen lacrimis dimisit. Sed ut ad Massiliensium ciuitatem, unde in hoc deuerticulum excessi, reuertar, intrare oppidum eorum nulli cum telo licet, praestoque est qui id custodiae gratia acceptum exituro reddat, ut hospitia sua, quemadmodum aduenientibus humana sunt, ita ipsis quoque tuta sint. Horum moenia egressis uetus ille mos Gallorum occurrit, quos memoria proditum est pecunias mutuas, quae his apud inferos redderentur, dare,
Abbreviated transcription (Latin):
manitatis quoq laudibus instruc¬
tissimus aspernari sustinuit. uenie
itaq ad eam facũdissimoq ẜmore
qui ore eius quasi e beato qi odam
eloquẽrie fonte manabat ab ĩcepto
cõsilio diu ne quicꝙͣ reuocare conatꝰ
ad ultimũ propoĩtum exequi passus
est. Que nonagesimũ annũ transg̾̃s¬
sa cũ sũma ⁊ aĩ et corporis sincerita¬
te lectulo ꝙͣtum dignoscere erat q
quotidiana cõsuetudine cultius n¬
strato recubans et innixa cubito tibi
inquit. Sexte pompei dii magis quoᷤᷤ
relinquo ꝙͣ quos peto grãs referant
ꝙ nec hortator uite mee nec mortis
spectator ẽẽ fastidisti. Cetex ip̃a hylarẽ
fortune uultum semꝑ exꝑta ne aui¬
ditate lucis tristem intueri cogar. reli¬
quias spũs mei prospero fine duas
filias et una nepotũ gregem suꝑstitẽ
relictura ꝑmitto. Cohortata deinde a¬
ad concordiam suos distributo eis
patrimonio et cultu suo sacrisq do¬
mesticis maiori filie traditis poculũ

Expanded text:
manitatis quoque laude instrucmanitatis quoque laude instructissimus, aspernari sustinuit. uenit itaque ad eam facundissimoque sermone, qui ore eius quasi e beato quodam eloquentiae fonte manabat, ab incepto consilio diu nequicquam reuocare conatus ad ultimum propositum exequi passus est. quae nonagesimum annum transgressa cum summa et animi et corporis sinceritate lectulo, quantum dinoscere erat, cotidiana consuetudine cultius strato recubans et innixa cubito 'tibi quidem' inquit, 'Sex. Pompei, dii magis quos relinquo quam quos peto gratias referant, quod nec hortator uitae meae nec mortis spectator esse fastidisti. ceterum ipsa hilarem fortunae uultum semper experta, ne auiditate lucis tristem intueri cogar, reliquias spiritus mei prospero fine, duas filias et † uno nepotum gregem superstitem relictura permuto'. cohortata deinde ad concordiam suos distributo eis patrimonio et cultu suo sacrisque domesticis maiori filiae traditis poculum,
Abbreviated transcription (Latin):
datur ei qui causas sescentis id eĩ se¬
natus eius nomẽ est exibuit. propt̾
quas mors sit illi expectanda cogni¬
cione uirili beniuolentia tempata. q̃
neq egredi uita temere patitur. ⁊ sa¬
pienter excedere cupienti celere fati
uiam p̾bet. ut uł adu̾sa uł prospera
nimis usi fortuna. utraq eĩ finiendi
spũs illa ne ꝑseueret hec ne testituat
rationem p̾buerit. cõprobato exitu
terminẽtur. Quã cõsuetudiẽz Massilẽ¬
silum non ĩ Gallia ortã sed ex Grecia
translatam inde extimo. ꝙ illam ĩ in
sula etiã Cea ẜuari aiãduerti quo tpͣe
Asiam cũ sexto pompeio petẽs uili¬
de oppidum intraui. Forte eĩz eueĩt
ut tuc̃ sũme dignitatis ibi femina
sed ultime iam senectutis reddita rõ¬
ne cuilibet eur excedere uita deberet
ueneno consumere se destinauit. mor¬
temq suam pompeii p̾sentia clariorẽ
fieri magni extimauit. Nec p̾ces eius
uiz ille ut oĩbus uirtutibus ita hu¬

Expanded text:
datur ei, qui causas sescentis—id enim sedatur ei, qui causas sescentis—id enim senatus eius nomen est—exhibuit, propter quas mors sit illi expetenda, cognitione uirili beniuolentia temperata, quae neque egredi uita temere patitur et sapienter excedere cupienti celerem fati uiam praebet, ut uel aduersa uel prospera nimis usis fortuna—utraque enim finiendi spiritus, illa, ne perseueret, haec, ne destituat, rationem praebuerit —conprobato exitu terminetur. Quam consuetudinem Massiliensium non in Gallia ortam, sed ex Graecia translatam inde existimo, quod illam etiam in insula Cea seruari animaduerti, quo tempore Asiam cum Sex. Pompeio petens Iulidem oppidum intraui: forte enim euenit ut tunc summae dignitatis ibi femina, sed ultimae iam senectutis, reddita ratione ciuibus cur excedere uita deberet, ueneno consumere se destinarit mortemque suam Pompei praesentia clariorem fieri magni aestimaret. nec preces eius uir ille, ut omnibus uirtutibus, ita hu
Abbreviated transcription (Latin):
re exꝑte struproꝵ continẽt actus. ne
talia spectandi consuetudo ⁊̃ imitan¬
di licetiã sumat
Mnibus aũt qui paliquã re¬
ligionis simulationẽ alim̃ta ĩextie
querũt clausas portas h̃t. mẽdace
et fucosam suꝑstitrẽm sũmouẽdam
ẽẽ existimans
Eterum acondita urbe gladius
est ibi quo noxii iugulãtur iubigine
quidem exesus ⁊ uix sufficiẽs mini-¬
sterio. sed index ĩ minimis quoq re¬
bus omĩa antique cõsuetudĩs mo¬
ye ctiam ante portas eox arce
iacent. altera qua liberoꝵ altera qua
ẜuoꝵ corpora ad sepulture locũ plau¬
stro deuehũtur sine lamẽtatre sine
planctu luctus funeris dies dome¬
stico sacrificio ad hibitoq necessaĩo¬
rum cõuiuio finitur. Et cĩm quid
attinet aut humano dolori in dul¬
geri aut diuino numini inuidiã
fieri. ꝙ immotalitatem suam no¬
biscum partiri noluerit.
Enenum cicuta temperatum
in ea ciuitate publice custoditur. qd̾

Expanded text:
re ex parte stuprorum continent actus, ne re ex parte stuprorum continent actus, ne talia spectandi consuetudo etiam imitandi licentiam sumat. omnibus autem, qui per aliquam religionis simulationem alimenta inertiae quaerunt, clausas portas habet, et mendacem et fucosam superstitionem submouendam esse existimans. ceterum a condita urbe gladius est ibi, quo noxii iugulantur, rubigine quidem exesus et uix sufficiens ministerio, sed index in minimis quoque rebus omnia antiquae consuetudinis moe etiam ante portas eorum arcae iacent, altera qua liberorum, altera qua seruorum corpora ad sepulturae locum plaustro deuehuntur sine lamentatione, sine planctu. luctus funeris die domestico sacrificio adhibitoque necessariorum conuiuio finitur: etenim quid adtinet aut humano dolori indulgeri aut diuino numini inuidiam fieri, quod inmortalitatem suam nobiscum partiri noluerit? Venenum cicuta temperatum in ea ciuitate publice custoditur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nam intueri uelis. Nam et uirtutis
uberimũ alimẽtum ẽ honos ⁊ ꝑiclis
dignus a quo talis muneris dandi
ꝑotestas potissimũ inicium caperet:
Ge quid illud institutum Athe¬
naꝵ ꝙͣ memorabile: ꝙ cõuictus a pa¬
trono libertus ingratus iure liberta¬
tis exuitur. Suꝑsedco te inquit hr̃e
ciuem tanti muneris impium exti¬
matorem. nec adduci possum ut cre¬
dam urbi utilem quẽ domui scelestũ
cerno. Abi igitur et esto ẜuus qm̃ li¬
ber esse nescisti
INde Massilienses quoq ad hoc
tempus usupant disciplie gͣuitatẽ
prisci moris obseruãtia caritate ppłi
romani p̾cipue conspicui. Qui tres
in codem manumissiones rescindere
ꝑmittũt. si ter ab codem deceptum
dnm̃ cognouerũt. quarto errori sub¬
ueniendũ nõ putant. qr iam sua cu¬
lpa iniuriam accepit qui ei tociẽs
obiecit
Adem ciuitas seueritatis custoᷤ
acerrima ẽ. Nullum aditũ mimis ĩ
scenam dando quoꝵ argum̃ta maio¬

Expanded text:
nam intueri uelis: nam et uirtutis nam intueri uelis: nam et uirtutis uberrimum alimentum est honos et Pericles dignus a quo talis muneris dandi potestas potissimum initium caperet. Age, quid illud institutum Athenarum, quam memorabile, quod conuictus a patrono libertus ingratus iure libertatis exuitur! 'supersedeo te' inquit 'habere ciuem tanti muneris impium aestimatorem nec adduci possum ut credam urbi utilem quem domui scelestum cerno. abi igitur et esto seruus, quoniam liber esse nescisti'. Idem Massilienses quoque ad hoc tempus usurpant, disciplinae grauitate, prisci moris obseruantia, caritate populi Romani praecipue conspicui. qui tres in eodem manumissiones rescindere permittunt, si ter ab eodem deceptum dominum cognouerunt. quarto errori subueniendum non putant, quia sua iam culpa iniuriam accepit, qui ei se totiens obiecit. Eadem ciuitas seueritatis custos acerrima est, nullum aditum in scaenam mimis dando, quorum argumenta maio
Abbreviated transcription (Latin):
ante ad dimicandum descendere sole¬
bat ꝙ tibie concentu et anapesti pediᷤ
modulo cohortatõnis ardorem aĩo
transset. ueieto et crebro ictus sono
strenue hostẽ inuadere ad moniti¬
Dem ad dissimulandum et occul¬
tandum uulnex suoꝵ cruor̃e punicis
in prelio tunicis utebantur. non. ne
ipĩs aspectus eoꝵ terrorem: sed ne ho¬
stibus fiducie aliquid afferret:
Gregios uirtutis bellice spũs la¬
cedemonioꝵ prudentissimi pacis mo¬
ribus Athenienses subsequũtur. ap̾
quos mnertia elatebris suis lãgore
marcens in foꝵ ꝑ inde ac delictũ ali¬
quod ꝑtrahitur. fitq ut facinorose
ita erubescende ea culpe
Iusdem urbis et sanctissimũ ꝯ¬
cilium Ariopagus quid quisq a¬
theniensium ageret ut quonã q̃stu
sustentaretur diligentissime ĩquirͣe
Adem bonos ciues corona de¬
corandi primo consuetudinem ĩtro¬
duxit. duobus olee cõnexis ramulis
clarum peridis cingendo caput. ꝓ¬
babile in stitutum siue rem siue pso¬

Expanded text:
ante ad dimicandum descendere soleante ad dimicandum descendere solebant quam tibiae concentu et anapaesti pedis modulo cohortationis calorem animo traxissent, uegeto et crebro ictus sono strenue hostem inuadere admoniti. idem ad dissimulandum et occultandum uulnerum suorum cruorem punicis in proelio tunicis utebantur, non ne ipsis aspectus eorum terrorem, sed ne hostibus fiduciae aliquid adferret. Egregios uirtutis bellicae spiritus Lacedaemoniorum prudentissimi pacis moribus Athenienses subsecuntur, apud quos inertia e latebris suis languore marcens in forum perinde ac delictum aliquod protrahitur fitque ut non facinorosae, ita erubescendae rea culpae. Eiusdem urbis et sanctissimum consilium Areios pagus quid quisque Atheniensium ageret aut quonam quaestu sustentaretur diligentissime inquirere e, sequerentur. Eadem bonos ciues corona decorandi prima consuetudinem introduxit, duobus oleae conexis ramulis clarum Periclis cingendo caput, probabile institutum, si rem siue perso
Abbreviated transcription (Latin):
rissimis ligurgi legibus obtemꝑans
aliꝙͣdiu ciuium suoꝵ oculos a contẽ¬
planda Asia retraxit. ne illecebris eius
capti ad delicatius eius ute genus ꝓ¬
laberentur. Audierant eim̃ inde lautici¬
am et ĩmodicos sũptus ⁊ osa nõ nec¬
cessarie uoluptatis genera fluxisse. Pri¬
mosq yonas unguẽti coronax̾q ĩ cõ¬
uiuio dandaꝵ et secũde mẽse ponẽ de
consuetudinẽ haud pue luxurie uri¬
tamẽta repperisse. Ac minime mix est
ꝙ homuines labore ac patiẽtia gauden¬
tes tenacissimos patrie neruos exter¬
naꝵ deliciaꝵ contagione solui et hebeta¬
ri noluerũt. cũ aliꝙͣto faciborẽ iirtutiᷤ
ad luxuriam ꝙͣ luxurie adturtutem
transitum uiderent. Quod eos nõ fru¬
stra timuisse dux ip̃oꝵ pausanias pate¬
fecit. qui maximis oꝑibus editis ut
pͥmũ se Asie moribus ꝑmisit. fortitu¬
diuem suam effeminato eius cultu
mollire non erubuit
Iusdem ciuitatis exercitus non

Expanded text:
rissimis Lycurgi legibus obtemperans rissimis Lycurgi legibus obtemperans aliquamdiu ciuium suorum oculos a contemplanda Asia retraxit, ne inlecebris eius capti ad delicatius uitae genus prolaberentur: audierant enim inde lautitiam et inmodicos sumptus et omnia non necessariae uoluptatis genera fluxisse, primosque Ionas unguenti coronarumque in conuiuio dandarum et secundae mensae ponendae consuetudinem haud parua luxuriae inritamenta repperisse. ac minime mirum est quod homines labore ac patientia gaudentes tenacissimos patriae neruos externarum deliciarum contagione solui et hebetari noluerunt, cum aliquanto faciliorem uirtutis ad luxuriam quam luxuriae ad uirtutem transitum uiderent. quod eos non frustra timuisse dux ipsorum Pausanias patefecit, qui maximis operibus editis, ut primum se Asiae moribus permisit, fortitudinem suam effeminato eius cultu mollire non erubuit. Eiusdem ciuitatis exercitus non
Abbreviated transcription (Latin):
panis eẽt. Ideoq in sacrificiis mola
que uocabatur ex farre et sale cõstat.
Exta farre sꝑguntur. Et pullis quib
auspitia. petuntur puls obicit. Pri¬
mitusi oĩm exlibaniẽtis nictus sui
deos eor efficatius quo simplicius
placabant. Et ceteros quidem ad bñ¬
faciendum uenerabantur. febrem ãt
adminus nocendum templis cole¬
bant. Quoꝵ adhuc unũ in palatio
altex inarea marianoꝵ monum̃ẽtoꝵ
tercium in sũma ꝑte uici lõgi extat.
In eaq remedia que corporib egroꝵ
annexa fuerant deferebantur. Hec ad
humane mentis estus leniendos cũ
aliqua usus rõne excogitata. Cetex sa¬
lubritatem suam in dustrie certissiõ
ac fidelissimo monumẽto tuebantur.
boneq ualitudinis eoꝵ quasi quedã
mater erat fiugalitas inimica luxuno¬
sis epulis et aliena nimie uini ab un¬
dantie et ab immoderato ueneris usu
aduersa¬
Dem sensit proxima maioꝵ nr̃oꝵ
grauitati Spartana ciuitas que seue¬

Expanded text:
panis esset, ideoque in sacrificiis mola panis esset, ideoque in sacrificiis mola quae uocatur ex farre et sale constat. exta farre sparguntur et pullis, quibus auspicia petuntur, puls obicitur. primitiis enim et libamentis uictus sui deos eo efficacius quo simplicius placabant. Et ceteros quidem ad benefaciendum uenerabantur, Febrem autem ad minus nocendum templis colebant, quorum adhuc unum in Palatio, alterum in area Marianorum monumentorum, tertium in summa parte uici longi extat, in eaque remedia, quae corporibus aegrorum adnexa fuerant, deferebantur. haec ad humanae mentis aestus leniendos cum aliqua usus ratione excogitata. ceterum salubritatem suam industriae certissimo ac fidelissimo munimento tuebantur, bonaeque ualitudinis eorum quasi quaedam mater erat frugalitas, inimica luxuriosis epulis et aliena nimiae uini abundantiae et ab inmoderato ueneris usu auersadem sensit proxima maiorum nostorum grauitati Spartana ciuitas, quae seue
Abbreviated transcription (Latin):
uariaq ueste uelatis concentus edi¬
dit. Inde tracta licentia. Quõdam ue¬
titi in ede iouis qd̃ pͥsco more facti¬
tauerant uesci tibur irati se cõtuler̃t
Quoꝵ ministerio senatus deserta sacͣ
non equo aĩo ferens ꝑlegatos atib¬
urtibus petit ut cos grã sua romaĩs
templis restituerent. Quos illi ĩ pro¬
posito pseuerantes in t̾p̾osita feste epu¬
latõnis simłatione mero sõpnoq so¬
pitos plaustris in urbem deuebendos
curauerunt. Quibus et honos p̾stinuꝰ
restitutus et huiꝰsce lusus ius ẽ datũ.
ꝑsonaꝵ usus pudorem circũute temu¬
lentie causam habet.
uit etiam simplicitas illa antiqͦ¬
rum incibo capiendo humanitatis si¬
mul et continẽtie certissima index.
Nam maximis uiris prante̾. ⁊ cenare
in propatulo uerȩcondie non erat
Nec sanecullas epulas habebãt qͣs
populi oculis subicere erubescerent.
erant a deo cõtinenter attenti ut fre¬
quentior apud eos pultis usus ꝙͣ

Expanded text:
uariaque ueste uelatum concentus euariaque ueste uelatum concentus edit. inde tracta licentia. quondam uetiti in aede Iouis, quod prisco more factitauerant, uesci Tibur irati se contulerunt. quorum ministerio senatus deserta sacra non aequo animo ferens per legatos a Tiburtibus petiit ut eos gratia sua Romanis templis restituerent. quos illi in proposito perseuerantes interposita festae epulationis simulatione mero somnoque sopitos plaustris in urbem deuehendos curauerunt. quibus et honos pristinus restitutus et huiusce lusus ius est datum. personarum usus pudorem circumuentae temulentiae causam habet. Fuit etiam illa simplicitas antiquorum in cibo capiendo humanitatis simul et continentiae certissima index: nam maximis uiris prandere et cenare in propatulo uerecundiae non erat. nec sane ullas epulas habebant, quas populi oculis subicere erubescerent. erant adeo continentiae adtenti, ut frequentior apud eos pultis usus quam
Abbreviated transcription (Latin):
thiocho apud Termophilas suꝑato.
us ciuile ꝑ multa secula int̾ sacra
cerimoniasq deoꝵ im mortaliu ab¬
ditum solis q pontificibus notum
Gneus flauius libertino patre geĩ¬
tus et scriba cũ ingenti nobilitatis
indignatõne factus edilis curullis
uulgauit. ac fastos pene toto foro
exposuit. Qui cũ aduisendum egrũ
collegam suum uenisset neq anobi¬
libus quoꝵ frequentia cubiculum
enait cõpletum sedendi loco recipetur¬
sellam curullem afferri iussit. et ĩ ea
honoris sui ꝑiter atq cõtemptus
sui uindex consedit.
Eneficii questio et moribus⁊
legibus romanis ignota ꝙͣ płimu
matronaꝵ patefacto scelere orta est.
Que cũ uiros suos clandestinis in¬
sidiis ueneno pimerent. unius an¬
cille inditio protracte et capitali iu¬
dicio dãnate centum et septuagin¬
Ibicinum quoq collegium so¬
let inforo uulgi oculos in se cõuer¬
tere cũ intra publicas priuatasq
ferias actõnes ꝑsonis tecto capite

Expanded text:
tiocho apud Thermopylas superato. tiocho apud Thermopylas superato. Ius ciuile per multa saecula inter sacra caerimoniasque deorum inmortalium abditum solisque pontificibus notum Cn. Flauius libertino patre genitus et scriba, cum ingenti nobilitatis indignatione factus aedilis curulis, uulgauit ac fastos paene toto foro exposuit. qui, cum collegam suum uenisset neque a nobilibus, quorum frequentia cubiculum erat cosellam curulem adferri iussit et in ea honoris pariter atque contemptus sui uindex consedit. Veneficii quaestio et moribus et legibus Romanis ignota conplurium matronarum patefacto scelere orta est. quae, cum uiros suos clandestinis insidiis ueneno perimerent, unius ancillae indicio protractae, pars capitali iudicio damnatae C et septuaginibicinum quoque collegium solet in foro uulgi oculos in se conuertere, cum inter publicas priuatasque serias actiones personis tecto capite
Abbreviated transcription (Latin):
ante om̃es aque ꝑsemitas decursu
estuium minuit feruorem: Clodiuᷤ
pulcher scenam uarietate color ad¬
umbrauit uacuis añ picturã tabuł
extentis: Quã totam argento Gauiᷤ
anthõius auro petreius ebore ꝗntuᷤᷤ
catulus p̾texuit. uersatilem fecerũt
locum quẽ argentatis coragiis pu¬
blius lentulus spinter adornauit.
Translatum antea prinicis ĩdutũ
tunicis Marchus scaurus exquisito
genere uestis cultum induxit
Am gladiatorium munus pri¬
mũ rome datum ẽ in foro boario
Appio claudio. Qũito fuluio ꝯsulib
dederũt Marchus ⁊ decius filii bruti
funebri memoria patris cineres ho¬
norando.
Thletaꝵ certamen a Marci sca¬
uri tractum ẽ munificentia:
Tatuam auratam nec in urbe nͤ
ulla ꝑte ytalie quisꝙͣ pͥus asperit qͣ
AMarco acilio glabrione equestris
patri poneretur in edem pietatis: Fã
edem publio cornelio lentulo Marco
bebio pamphylio cõsulibus ip̃e dedi¬
cauerat compos uoti factus rege an¬

Expanded text:
ante omnes aquae per semitas decursu ante omnes aquae per semitas decursu aestiuum minuit feruorem. Claudius Pulcher scaenam uarietate colorum adumbrauit uacuis ante pictura tabulis extentam. quam totam argento C. Antonius, auro Petreius, ebore Q. Catulus praetexuit. uersatilem fecerunt Luculli, argentatis choragiis P. Lentulus Spinther adornauit. translatum antea poenicis indutum tunicis M. Scaurus exquisito genere uestis cultum induxit. 7. nam gladiatorium munus primum Romae datum est in foro boario App. Claudio Q. Fuluio consulibus. dederunt Marcus et Decimus filii Bruti Perae funebri memoria patris cineres honorando. athletarum certamen a M. Scauri tractum est munificentia. Statuam auratam nec in urbe nec in ulla parte Italiae quisquam prius aspexit quam a. M'. Acilio Glabrione equestris patri poneretur in aede Pietatis. eam autem aedem P. Cornelio Lentulo M. Baebio Tamphilo consulibus ipse dedicauerat compos uoti factus rege An
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ constituendoꝵ gratia terram ad
solidum foderent. bi dñi imꝑium ex¬
equẽtes cũ ad iuginti pedum altitu¬
dinem humo egesta pueĩssent. aiãd¬
uerterũt aram diti patri proẜpineq
inscriptura. hoc postꝙͣ ualesius ẜuo¬
nũciante accepit omisso emẽde are
propoĩto hostias nigras que antiquitꝰ
furue dicebantur tarenti immolauͭ.
ludosq et lectisternia continuis ti¬
tribus noctibus quia totidem filii
piculo erant liberati fec̾it.
uius exemplum ualerius pu¬
blicola qui primus consul fuit stu¬
dio succurrendi ciuibus secutus ap̃
eandem aram publice nũcupatis
uotis cesisq atris bobus diti mari¬
bus feminis proserpine lectisternio¬
q ac ludis trinoctio factis arã ter¬
ra ut ante fuerat obruit: Religioẽz
ludoꝵ crescentibus opibus secuta
leticia est:
uiuis instinctu qũitus catulus
campanam imitatus luxuriam pri¬
mus spectantium cõsessum ueloru
umbraculis texit. Gneus pompeius

Expanded text:
ntorum constituendorum gratia terram ad ntorum constituendorum gratia terram ad solidum foderent. hi domini imperium exequentes, cum ad xx pedum altitudinem humo egesta peruenissent, animaduerterunt aram Diti patri Proserpinaeque inscriptam. hoc postquam Valesius nuntiante seruo accepit, omisso emendae arae proposito hostias nigras, quae antiquitus furuae dicebantur, Tarenti immolauit ludosque et lectisternia continuis tribus noctibus, quia totidem filii periculo liberati erant, fecit. cuius exemplum Valerius Publicola, qui primus consul fuit, studio succurrendi ciuibus secutus apud eandem aram publice nuncupatis uotis caesisque atris bubus, Diti maribus, feminis Proserpinae, lectisternioque ac ludis trinoctio factis aram terra, ut ante fuerat, obruit. Religionem ludorum crescentibus opibus secuta lautitia est. eius instinctu Q. Catulus Campanam imitatus luxuriam primus spectantium consessum uelorum umbraculis texit. Cn. Pompeius
Abbreviated transcription (Latin):
haud procul apparere fumũ ⁊ ab eo
ussus egredi tarentum id ei nom̃e
est loco cupide arrepto calice aquã
flumine haustam eo unde fumus
erat ab ortus iam letior ꝑtulit diui¬
nitus dati remedii quasi uestigia q̃¬
dam in propinquo nactũ se extimãs.
Inq solo magis fumantem ꝙͣ ullas
ignis hñte reliquias dum tenacius
omen apprehendit contractis leuib
et que sors obtulerat nutrimentis
ꝑtinaci spiritu flam̾a enomuit. Ca¬
lefactamq aquã pueris bibendam
tradidit. Qua potata salutari qete
sopiti diutina ui morbi repente sunt
liberati. patriq indicauerũt uidisse
se insompnis a nescio quo deoꝵ spõ¬
gia corpora sua ꝑtergeri et precipi
ut ad ditis patris et proẜpine araz
a qua illis potio fuerat allata furue
hostie immolarentur lecti sterniaq ⁊
ludi nocturni fierẽt. Is ꝙ eo loci nul¬
lam aram uiderat desiderari credens
ut ase constitueretur aram empturus
in urbem perexit relictis qui fũdame¬

Expanded text:
haud procul apparere fumum, et ab eo haud procul apparere fumum, et ab eo iussus egredi Tarentum—id nomen ei loco est—cupide adrepto calice aquam flumine haustam eo, unde fumus erat obortus, iam laetior pertulit, diuinitus dati remedii quasi uestigia quaedam in propinquo nanctum se existimans, inque solo magis fumante quam ullas ignis habente reliquias, dum tenacius omen adprehendit, contractis leuibus et quae fors obtulerat nutrimentis pertinaci spiritu flammam euocauit calefactamque aquam pueris bibendam dedit. qua potata salutari quiete sopiti diutina ui morbi repente sunt liberati patrique indicauerunt uidisse se in somnis a nescio quo deorum spongea corpora sua pertergeri et praecipi ut ad Ditis patris et Proserpinae aram, a qua potio ipsis fuerat adlata, furuae hostiae immolarentur lectisterniaque ac ludi nocturni fierent. is, quod eo loci nullam aram uiderat, desiderari credens ut a se constitueretur, aram empturus in urbem perrexit relictis qui fundame
Abbreviated transcription (Latin):
detur secularibus initium suũ cuiu
genens minus noticia trita ẽ redd̃e
um ingenti pestilentia urbs a¬
griq uastarentur ualesius uiz locup¬
les uite rustice duobus filiis. ⁊ filia
ad desperationem usq medicoꝵ labo¬
rantibus aquã calidam his a foco pe¬
tens genibus nixus lares familia¬
res ut pueroꝵ piculum in ipũis ca¬
put trãsferrẽt orauit. Orto deide uox
est habituz cos saluos si continuo
flumine tyberi deuectos tarentum
portasset. ibiq ex ditis patris et ꝓ¬
serpine ara petita aqua recreasset. fo
p̾dc̃o magno opere cõfusus ꝙ ⁊ lon¬
ga et piculosa nauigatio impabat̃
spem tamen dubiam pñtẽ metũ uĩ¬
cente pueros ad ripam tiberis pro¬
tinus detulit. habitabat eim in uilla
sua prope uicinum sabine regionis
fretum ac lintõe hostiam petens noc¬
te concubia ad martium campum
appulit. Sitientibus q egris succur¬
rere cupiens igne in naiugio non
suppetente ex gubernatore cognouit.

Expanded text:
detur saecularibus initium suum, cuius detur saecularibus initium suum, cuius generis minus trita notitia est, reddere. Cum ingenti pestilentia urbs agrique uastarentur, Valesius uir locuples rusticae uitae duobus filiis et filia ad desperationem usque medicorum laborantibus aquam calidam iis a foco petens, genibus nixus lares familiares ut puerorum periculum in ipsius caput transferrent orauit. orta deinde uox est, habiturum eos saluos, si continuo flumine Tiberi deuectos Tarentum portasset ibique ex Ditis patris et Proserpinae ara petita aqua recreasset. eo praedicto magnopere confusus, quod et longa et periculosa nauigatio imperabatur, spe tamen dubia praesentem metum uincente pueros ad ripam Tiberis protinus detulit—habitabat enim in uilla sua propter uicum Sabinae regionis Eretum—ac luntre Ostiam petens nocte concubia ad Martium campum appulit, sitientibusque aegris succurrere cupiens, igne in nauigio non suppetente ex gubernatore cognouit