comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crem a prĩo tp̃r etatis in co stu¬
dio oꝑami curamq ꝯsũpsimꝰ
⁊ cũ mĩe uidebam᷑ tñ manie phy¬
losopbabaisi. C.d i orones dcla
pes illi diodorꝰ. phylo antiochꝰ

Expanded text:
in eo studio operam curamque consumpsimus, et cum minime videbamur tum maxime philosophabamur; quod et orationes declarpes illi Diodotus Philo Antiochus
Abbreviated transcription (Latin):
magnautilitas ad iute culm̃
das atqz deformes deox honoẽ
effic̾e. aut hoĩes iam mõte dele¬
tos repon̾e ĩ deg. quoꝵ om̃tis
cultus ẽẽ fictireꝰ in luctuiam
nam turbam ꝯgregat igno¬
toꝵ deoꝵ atq itã ignotoru
ut eos ñ ꝯectã ꝗde ĩformare poᷤ¬
cogttatõe p̾se depigere. Ait enĩ

Expanded text:
magna utilitas ad vitae cultum das atque deformis deorum honore adficere aut homines iam morte deletos reponere in deos, quorum omnis cultus esset futurus in luctu. Ianam turbam congregat ignotorum deorum, atque ita ignotorum ut eos ne coniectura quidem informare poscogitatione posse depingere. ait
Abbreviated transcription (Latin):
MCIT Liber pri
unimulte res in phy¬
losophya nequa qm
sꝗtis adhuc explica¬
mime ignoras ⁊ ꝑ obsarra q̃o ẽ¬

Expanded text:
m LIBER PRIMUS Cum multae res in philosophia nequaquam satis adhuc explicaminime ignoras, et perobscura quae
Abbreviated transcription (Latin):
monstia. Qͥppe q discordiã qui
cupiditate cẽta gn̾is cĩdẽ ad
deum teuccat. quẽ uł morbo . ł
tate delent. Ead̾ qz desi d̾ib q̃
repͥhensa ĩ alio iami in hocoĩt¬
tant᷑ Empedocles a mlta a¬
lia peccans ĩ dooꝵ om̃one t¬
pissime lab̾r q̃tuor ei natura ᷤᷤ
ex quib om̃ia astare ceset
diumas ẽẽ nult qͣs masci et
extingui ꝑspicuũ ẽ i senfu oĩ ertere.
Nec uo ꝓtagoras ꝗ se se negat

Expanded text:
rdiam qui cupiditatem ceteraque generis eiusdem ad deum revocet, quae vel morbo vel tate delentur; eademque de sideribus, quae reprehensa in alio iam in hoc omittantur. Empedocles autem multa alia peccans in deorum opinione turpissume labitur. quattuor enim naturas, ex quibus omnia constare censet, divinas esse vult; quas et nasci et extingui perspicuum est et sensu omni carere. Nec vero Protagoras, qui sese negat
Abbreviated transcription (Latin):
is eũ dux̾it fore sempit̾nu
hr̃ censes pͥmis ut ḋr labͥs gu¬
tasse physiologiama mͥeronẽ
Aut ꝗd ẽ cuiꝰ pͥncipiũ aliqd fit n
fit extremũ. ¶Proncca uosi
u̾a ẽ. lucili eadem reqto. q̃ panlo
atite mĩstros. machitias. omnẽ
totiꝰ opis designatoe atq apa¬
tum. Sitiahia e̾. cur mortale fece¬

Expanded text:
is eum dixerit fore sempiternum. hunc censes primis ut dicitur labris gustasse physiologiam id est nataut quid est cuius principium aliquod sit nihil sit extremum? Pronoea vero si vestra est Lucili eadem, requiro quae paulo ante, ministros machinas omnem totius operis dissignationem atque apparatum; sin alia est, cur mortalem fece
Abbreviated transcription (Latin):
cccidentis q eosq ĩnuabiles
ẽẽ mũdos. s nos deũ nͥ semꝑi¬
a̾tũ intellig̾e qd possumꝰ p̾t
anaximanes aera deũ statu
sine ulla forma d̾ ẽẽ possit
cherima sp̃e ẽẽ decoat aut nõ
ome qd̾ ortũ sit mortanitus ꝯ

Expanded text:
dentisque, eosque innumerabilis esse mundos. sed nos deum nisi sempiternum intellegere qui possumus? Post Anaximenes aera deum statuisine ulla forma deus esse possit, lcherrima specie deceat esse, aut non omne quod ortum si
Abbreviated transcription (Latin):
intiłigi põt. Q ne ĩ cogit at̃e
so spato q̃ro balbe Cur ꝓnoca ⁊¬
nr̃a cessa̾it. laborem ne fugie¬
bat at iste nͨ attingit dm̃ ⁊
rerẽt. Qd aũ erat qd. rupisde¬
ret deus mũdũ signie ⁊ lmñb

Expanded text:
 ne in cogitationem so spatio quaero Balbe cur Pronoea vestra cessaverit. laboremne fugiebat? at iste nec attingit deum nec rerent. Quid autem erat quod concupisceret deus mundum signis et luminib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ beminolos obiurgatões placa¬
re a ĩuide uituꝑatores ꝯfutare
posfum ut alt̾o rep̾hendisse pe¬
niteat. ani didicisse se gaudant
Nam qui amonẽt amice doc̃e¬
disũt ꝯ mnice ĩ sectant᷑ repellẽ¬
di. mtiultũ aute fucifse uidro de
libris nris quo ai płres breui

Expanded text:
obiurgatores placare et invidos vituperatores confutare possumus, ut alteros reprehendisse paeniteat, alteri didicisse se gaudeant; nam qui admonent amice docendi sunt, qui inimice insectantur repellendi. Multum autem fluxisse video de libris nostris, quos compluris brevi
Abbreviated transcription (Latin):
tinita pubescant̃ a diis ntior¬
talib toui qm hũano putãt
młtaq quẽ dicẽtur ihiis li¬
bris colligunt. Que talia fł
ut ea ip̃a dii imortales ad
usũ hõmũ fabricati pene iide¬
antur. Coñ quos carneades ĩ
młta diseruit. ut exataret hõi¬
nes nõ socordes ad iͥ iiueiadi
cupiditatem. Res ẽi mlła ẽ de q̃
tanto ope nõ solim ĩdocti s etĩa
docti dissentiant. Q opĩones
cũ tam uarie sint. tam q int̾

Expanded text:
turata pubescant, a dis inmortalibus tribui generi humano putant, multaque quae dicentur in his libris colligunt, quae talia sunt ut ea ipsa dei inmortales ad usum hominum fabricati paene videantur. Contra quos Carneades ita multa disseruit, ut excitaret homines non socordes ad veri investigandi cupiditatem. res enim nulla est de qua tantopere non solum indocti sed etiam docti dissentiant; quorum opiniones cum tam variae sint tamque inter
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ q se doc̃e ꝓfitent᷑. desmũt enĩ
suũ iudiciũ adhib̾e. id ħent ratu
ꝙ ab eo ꝙ̃ ꝓbant udicatũ uident
nͨ ũo ꝓbare soleo idꝙ de pytagorei
accrpimꝰ. quos ferũt. si qd̾ affir̃a¬
rent ĩdisputando cũ ex hiis q̃rerẽ
qͣre ita eet rend̾e solitos ap̃e dixit
ip̃e añt erat pytagoras tm̃ opĩo

Expanded text:
fitentur; desinunt enim suum iudicium adhibere, id habent ratum quod ab eo quem probant iudicatum vident. nec vero probare soleo id quod de Pythagoreis accepimus, quos ferunt, si quid adfirmarent in disputando, cum ex iis quaereretur quare ita esset, respondere solitos ipse dixit; ipse autem erat Pythagoras: tantum opinio
Abbreviated transcription (Latin):
que scĩtas. que legid. hec enĩ
om̃tia pure atqr castetbuenda
deoꝵ nuntini ita funt siaĩad¬
u̾tunt᷑ abhiis ⁊ si est aliquid a
deis ĩmortalib hõmũ geñi
tributum. Siaut d̾in posst̃
no uiuare n uolũt. nec oĩo
curant. nec qd agam aĩad u¬
tunt nec ẽ ꝙ ab hiis ad hori¬
nũ uitam panane posfit. ꝗd

Expanded text:
gio? haec enim omnia pure atque caste tribuenda deorum numini ita sunt, si animadvertuntur ab is et si est aliquid a deis inmortalibus hominum generi tributum; sin autem dei neque possunt nos iuvare nec volunt nec omnino curant nec quid agamus animadvertunt nec est quod ab is ad hominum vitam permanare possit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
adificã mũdũ facit. que mollitõ
q̃ ferram̃ta ꝗ uectes. q̃ machĩe
qͥ mĩstri tanti itumo fuerunt
uolutati archecti. Aer ignis. aqͣ.
t̾ra. potunt. uñ u̾o orte ille.u.¬

Expanded text:
aedificari mundum facit; quae molitio quae ferramenta qui vectes quae machinae qui ministri tanti muneris fuerunt; voluntati architecti aer ignis aqua terra potuerunt; unde vero ortae ill
Abbreviated transcription (Latin):
płariũ õuim a dolescentiũ. clamo
postulo. obsecto. oro. ploro. atqa ĩ¬
plorofid̾ẽ. ñ leuissima de re iam
qrͣ ille ĩ cĩt ite fĩ facĩora capitalia
Ab aico amĩ te argentũ accipere
metrix ñ ult. s ut ad sint. ꝯguos¬
cant. aiaditatit qd de religioẽ
p̃netate scĩtate. cerimoniis. fide
uire uirando. qd detemplis. de bi¬
bus sacͥficiis q sollepnib ꝗd de
diis ĩmortalio qõne refenda
get dectissĩo ꝵ hõnni demaxia
r̾e tanta dissentio. Or cũ sexeal
fãiharem meũ. accurate sane q
diligent᷑ de diis ĩmortalibꝰ di¬
putatũ fit. Nam cũ ferus lati¬
ins ad eũ ip̃iꝰ rogatu accersru¬
q ueĩssem. ꝯffe̾ndi eũ sedente ĩ
erediaziẽ .Ẽ. uellcio senatore
oportune. Tres enĩ cñ discipli¬
dem ꝙ ĩhonore fũt uataret locꝰ
Tum cecta. Si inꝗt lib̾ antio¬
l oesta acomodis nõ noĩe
s gen̾e toto difiũgent.⁊ py¬
pateticos qui honesta cũ ꝯmodis

Expanded text:
ium, omnium adulescentium clamo postulo obsecro oro ploro atque inploro fidem non levissuma de re, ut queritur ille in civitate fieri facinora capitalia: ab amico amante argentum accipere meretrix non vult, sed ut adsint cognoscant animadvertant, quid de religione pietate sanctitate caerimoniis fide iure iurando, quid de templis delubris sacrificiisque sollemnibus, quid de dis inmortalibus quaestionem referenda get doctissimorum hominum de maxuma re tanta dissensio. Quod cum saepe alias familiarem meum accurate sane et diligenter de dis inmortalibus disputatumst. nam cum feriis Latinis ad eum ipsius rogatu arcessituque venissem, offendi eum sedentem in exedra et cum C. Velleio senatore oportune. tres enim trium disciplie in honore sunt, vacaret locus. Tum Cotta Si inquit liber Antiohonesta a commodis non nomine sed genere toto diiungerent, et Peripateticos, qui honesta commis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstituti ni penitet ꝙ tam fa¬
cile sento ꝙ młtos nõ modo
cõiate nõ potant que ulla
que agrecis accepiisẽt lan¬
ne dici posse diffident. ꝯ in
gen̾e tam ꝓfrasse uidemur
ut a grecis ne u̾boꝵ qd̾ copi¬
a uinc̾em. hortata ⁊̃ ẽ ñ me
ad hoc ꝯferrem ⁊̃i egtudo fo¬
time magna ⁊ gͣui ꝯmota in¬
iuria. cuiꝰ simaĩore aliqmͣ lena¬
tõe repire potitssem ñ ad hac
potissintũ ꝯfugissem. Ea nͦ ip̃a
tilła rõe mnelius fru potiu ꝙͣ si
me nõ mͥ ad legẽdo sibro s ĩ¬
m̃bra tũ facilĩe noscũt᷑ cũ tote q̃o¬
nes scribenido explicant. Est .n.
alia exalia nexa ⁊ õ int̾se apte

Expanded text:
instituti mei paenitet, quod facile sentio quam multorum non modo communicare non poterant, quod illa quae a Graecis accepissent Latine dici posse diffiderent; quo in genere tantum profecisse videmur, ut a Graecis ne verborum quidem copia vinceremur. Hortata etiam est ut me ad haec conferrem animi aegritudo fortunae magna et gravi commota iniuria; cuius si maiorem aliquam levationem reperire potuissem, non ad hanc potissimum confugissem. ea vero ipsa nulla ratione melius frui potui quam si me non modo ad legendos libros smembra tum facillume noscuntur, cum totae quaestiones scribendo explicantur; est enalia ex alia nexa et omnes inter se aptae
Abbreviated transcription (Latin):
fũt ea q̃ portaꝵ uocib fusa x̃a
fuauitate nocu grũt. ꝙ tira ĩflã¬
matos ⁊ libidĩe surentes ĩduxx¬
ortus mitius. qrelas lar̃ta¬
tões effusas ĩ oñn intepantia.
libidie. ad ultia m̃cła cũ hu¬
mano gn̾e ꝯubit mortales q
ex imortali ꝑcreato. edm po

Expanded text:
poetarum vocibus fusa ipsa suavitate nocuerunt, qui et ira inflammatos et libidine furentis induxortus interitus, querellas lamentationes, effusas in omni intemperantia libidines, adulteria vincula, cum humano genere concubitus mortalisque ex inmortali procreato
Abbreviated transcription (Latin):
rat idemi mõ cũcoe audirran
accid̾at. ut moleste ferrẽ tm̃in¬
gẽu. Dona ueĩam me audi¬
es uitan leues nedicã ĩ tam
ĩeptas siñas ĩo disse. Nec ego
dixi oĩb fere utb s maxĩe in

Expanded text:
nit, idem modo cum te audirem accidebat, ut moleste ferrem tantum ingenium bona venia me audies in tam leves ne dicam in tam ineptas sententias incidisse. Nec ego dixi, omnibus fere in rebus sed maxime in
Abbreviated transcription (Latin):
ta q̃dam ⁊ qͣi adunca. ex hiiꝰ ef¬
fcm ẽẽ celũ atq tram ulło coge̾¬
te na. s gursu quoda fortu¬
tohanc tu opĩone .G. uł eiꝰq
ad hanc etate pduxisti.pnꝰ¬
ta aucte deiec̾it. Añ eĩ iudieis¬
giusti. Ita necce fuit. ant hec

Expanded text:
ta quaedam et quasi adunca, ex iis effectum esse caelum atque terram nulla cogente natura sed concursu quodam fortuito—hanc tu opinionem C. Vellei usque ad hanc aetatem perduxisti, prita auctoritate deiecerit; ante enim iudicasisti: ita necesse fuit aut haec
Abbreviated transcription (Latin):
tident᷑ egyptii. nlła besuam nͥ
obaliꝙ̃ utilitatẽ ꝙͣ ex ea cape¬
funit acies excelse. crurib rigi¬
dis. corneo ꝓceroq tostroan¬
tũt pestẽ ab egypto. cũ uo bu¬
ctis. anguis ex uastitate libie
uẽto affrico ĩuentas int̾ficĩt
fu uine noceat. nec odoremor¬
tue. Posfũ de

Expanded text:
ridentur Aegyptii nullam beluam nisi ob aliquam utilitatem quam ex ea capesint aves excelsae cruribus rigidis corneo proceroque rostro; avertunt pestem ab Aegypto, cum volucris anguis ex vastitate Libyae vento Africo invectas interficiunt morsu vivae noceant nec odore mortuae. possum de
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ arbore ꝗcꝗd supuacaneũ sit
aut lisũ nͣo hat. obstare ꝙͣ mo¬
s capite collo cincib. lat̾ib al¬
ueo. t̾go.poplitib. maĩb.pe¬
dib femicrib. crirrib Si ut ĩ¬

Expanded text:
in arbore quicquid supervacuaneum sit aut usum non habeat obstare. quam mosed capite collo cervicibus lateribus alvo tergo poplitibus manibus pedibus feminibus cruribus. si ut in
Abbreviated transcription (Latin):
tia nob̾. at mores ĩ ytroq dispeᷤ
Elefanto beluaꝵ nlła pradetiar
ad figura uastior. Debestiis lo¬
quor sso int̃ ip̃os hõies. ñ ne ⁊ si¬
milinus forius dispares more

Expanded text:
stia nobis"; at mores in utroque dispares. elephanto beluarum nulla prudentior; ad figuram quae vastior? de bestiis loquor; quid inter ipsos homines nonne et simillimis formis dispares mores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ tã dicẽdi iõ mͥ ꝙͣ ħenda
sit ꝙͣ andiẽdi. Tum cocta
comitũ ut solebat atꝙmꝗt
ex me ꝙͣ autire potuisses. meĩ
amt. Qras putẽ ne talez ẽeq̃l
ad ea q̃ a te dispaitata sũt. de te
ip̃o dicam ꝗd scritia. Sepe eĩ
mirĩfice diligi intelligebam
dare psũte iudico tñ de re
obscuraatq difficiti a te dcm̃
eẽ dilucide. n sitiis sotũ copi¬

Expanded text:
n tam dicendi ratio mihi habenda fuit quam audiendi.” Tum Cotta comiter ut solebat Atqui iex me quidem audire potuisses. mihi eam; quaeras putemne talem esse qualis ad ea quae a te disputata sunt de te ipso dicam quid sentiam. Saepe enim mirifice diligi intellegebam,dare praesentem, iudico tamen de re obscura atque difficili a te dictum esse dilucide, neque sententiis solum copi
Abbreviated transcription (Latin):
quo cũ q̃fiuiss hoc id̾ tpratus
hiero defib̾atidi s utiũ dĩe pꝰ¬
tłauit. cũidem ex eo p̾t t̾die
q̃reret bi duũ peciuit. cũ sepi
duplicaret mer dienadru¬
ras. ꝙ hiero reqrereti cur ita

Expanded text:
o cum quaesivisset hoc idem tyrannus Hiero, deliberandi sibi unum diem postulavit; cum idem ex eo postridie quaereret, biduum petivit; cum saepius duplicaret numerum dierum admiransque Hiero requireret cur ita
Abbreviated transcription (Latin):
bidic̾at tam male accepit. deno
qd nõ eo solũ ꝗ tũ erant appol¬
lodoꝵ solũ ceto figebat male
tecitares simig uiros desipe de¬
litare. dem̃tis ẽẽ dicebas. quĩ

Expanded text:
idicerat, tam male acceperit. Zeno quidem non eos solum qui tum erant, Apollodorum Sillim ceteros, figebat maledrecitares, summos viros desipere delirare dementis esse dicebas. quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nũg̾e for̾s uelritiꝰ qͣlis illema¬
rittntꝰ t̾tori pirigit᷑ natatib
tuebens benus aductishu¬
manocorpi noli eẽ difficili i
loco u̾sor. Est eĩ tatanatarrẽ
ut hõ neo uelit nͥ hõi fiłis ẽe¬

Expanded text:
iungere formas velimus, qualis ille maritimus Triton pingitur, natantibus invehens beluis adiunctis humano corpori, nolis esse. Difficili in loco versor; est enim vis tanta naturae, ut homo nemo velit nisi hominis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẜidiss qñ qut pcul dii¬
mo les lab̾r trencoñda etalto
pulsũ rapi saxũ. aut. ꝓcelł ułglo¬
boso turbines existere uto in¬
dis ⁊ ꝯcursantil mͥ quas t̾restre̾
pontꝰ strages odciet ant fortetri¬
ton fuscrae u̾tẽs specus sb̾t̾radi¬
to mole ex ꝓfundo saem ad
celũ ernt. Dubitat po q̃sit ea
ntib isis. auditoꝵ nautico ⁊¬
catu sicut ingti atq Alactes
rostris ꝑfremũt desphyu It
alia multa siluatu molo ꝯfilere
ad anres cantũ ⁊ auditũ refert
da sensuq nacuũ se puitat cer¬
ñe. Pꝰ aͥ signis c̾tõrib q̃le sit
id ꝗ eqͦ dubitau̾at.icip̃suspi¬
cari. Sic pħi debuerũt si forte
tos ⁊ eq̾biles oĩaq ratis ordibꝰ
mod̾ata ĩmutabiliq ꝯstãna¬

Expanded text:
nte vidisset, ut procul divimoles labitur fremibunda ex alto pulsum rapi saxum aut procellis, vel globosos turbines existere ictos undis concursantibus— nisi quas terrestres pontus strages conciet aut forte Triton fuscina evertens specus subter radito molem ex profundo saxeam ad caelum eruit: nibus visis auditoque nautico cantu: "sicut †inciti atque alacres rostris perfremunt delphini" —item alia multa— Silvani melo consimilem ad aures cantum et auditum refert dam sensuque vacuum se putat cernere, post autem signis certioribus quale sit id de quo dubitaverat incipit suspicari, sic philosophi debuerunt, si forte tos et aequabiles omniaque ratis ordinibus moderata inmutabilique constan
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras cogitemꝰ tantas qͣñte
qͣnd̃a eruptõe ethne eoꝵ igniũ
siimas regiones obscurauiᷤᷤ
tingetrut subito lucem aspace¬
affiduitate cotidiana i ꝯsuetu¬
hiisullam in eẽ rõnem. eaq
cau fi̾ dicat. Que qͣnto ꝯilio al¬

Expanded text:
tenebras cogitemus tantas quantae quondam eruptione Aetnaeorum ignium finitimas regiones obscuravisseontingeret ut subito lucem aspiceadsiduitate cotidiana et consuetuhis ullam inesse rationem eaque casu fieri dicat, quae quanto consilio
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ ẽ deub̾tatib uͥtutis ⁊ copi¬
is. ¶Hec iͥ fere ĩmente ueme¬
bant que dicenda putar̾e de nͣa
eamd̾ cãm agas. teq ipͥncipẽ
ciue ⁊ pontificem cogites. ⁊ qm¬
ĩ utraq ꝓtem nob̾ l dispitare
hanc potiꝰ sũmas eccitiq facłca¬
ex̾citatõis acceptam amplifica.¬
uit a chadennia ponꝰ huic ꝯfera
disputandi siũ ex qĩo id fit siue

Expanded text:
dictum est de ubertatibus virtutis et copiis. Haec mihi fere in mentem veniebant quae dicenda putarem de natueandem causam agas teque et principem civem et pontificem esse in utramque partem vobis licet disputare, hanc potius sumas eamque facultaexercitationibus acceptam amplificavit Academia, potius huc conferas. disputandi, sive ex animo i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ilł ꝯsulũt qui ꝑtem eiꝰ ĩsule
tenẽt. europam. asiamq ⁊ aff¬
cam. ergo eorr ꝑtes diligunt
ut roma a thenas. spartam.
rhoditmn. ⁊ eaꝵ urbũ sepatim
ab unu̾rsis fragłos diligunt.
ut pntibello arriũ fabrictũ co¬
rũcaniũ. pͥopunico calatinũ du
paulũ. gcͣtũ. catone. patrũq me¬
te dotalem fuisse credendũ ẽ
Que rõ poetas maxĩeq ho¬
meꝵ ĩpulit. ut pͥncib heioũ
ulixi. diomedi. agameno ĩ. achil¬
li. e̾tos deos discͥminũ ⁊ picłor
ꝯtintes adiũget. ¶Prẽterer
ip̃or deor sepe pͥsentre q̃les supͣ
ꝯmẽoram declarant ab hiis i ci¬

Expanded text:
 consulunt qui partes eius insulae tenent, Europam Asiam Africam. ergo et earum partes diligunt, ut Romam Athenas Spartam Rhodum, et earum urbium separatim ab universis singulos diligunt, ut Pyrrhi bello Curium Fabricium Coruncanium, primo Punico Calatinum DuePaulum Gracchum Catonem, patrumve mente deo talem fuisse credendum est. quae ratio poetas maxumeque Homerum inpulit ut principibus heroum Ulixi Diomedi Agamemnoni Achilli certos deos discriminum et periculorum comites adiungeret. praeterea ipsorum deorum saepe praesentiae, quales supra commemoravi, decla
Abbreviated transcription (Latin):
solertia. Q mꝙ̈ arus quasdã
⁊ alite loscines ut nr̃i auges
ẽẽ natas putamꝰ.Iarau̾o tn¬
manes ⁊ feras belluas nasom̃
uenãdo ait ⁊ uescam᷑ hiis ⁊ exer¬
çeam ĩuenando ad siłitudine
beltite discipline ⁊itarti᷑ doĩ¬
tis ⁊ doceftĩs ut elerhatis. Multa¬
q ex coꝵ corporib temedia moͣ¬
bis ⁊ uilli̾rib eligamus. Sicut
ex quibdam stiryid iherbis
mariaq ot̃na c̾niẽ iam spacia
frugifera atq t̃mensa cãporũ
uesfitus. dẽsissimo monitiu
pecudũ pastus tũ incredibili
cursus maritum cełit.ite n
tenebͥs płimaꝵq reꝵ latet uti
p̾hendend̾ tocta. qr carnea de
libent̾ instoico ĩ ueb ebatur
uelleiꝰ. qr nltam irridet epy¬

Expanded text:
sollertia; quamquam avis quasdam, et alites et oscines, ut nostri augures esse natas putamus. iam vero immanes et feras beluas nanciscimur venando, ut et vescamur is et exerceamur in venando ad similitudinem bellicae disciplinae et utamur domitis et condocefactis, ut elephantis, multaque ex earum corporibus remedia morbis et vulneribus eligamus, sicut ex quibusdam stirpibus et herbis, mariaque omnia: cernes iam spatia frugifera atque inmensa camporum vestitusque densissimos montium, pecudum pastus, tum incredibili cursus maritimos celeritate. Nec tenebris plurimarum rerum latet utilprendendum, Cotta quia Carneades lubenter in Stoicos invehebatur, Velleius quia nihil tam inridet Epi
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris. Satͣnus aũt ẽ appellatus
ꝙ sataret᷑ animꝰ. Ex se em̃ na¬
tos comesse fingit solitꝰ qr con¬
sũpsit etas tprimm spatia. ãnis¬
q pt̾is ĩsaturabilit ex pletur
Uictus aũt a iorie. ne ĩmod̾atoᷤᷤ
cursus h̃ret atq ut cũ sydex ñ¬
cłis alligaret. Sip̃e iupit᷑.a.iu¬

Expanded text:
temporis. Saturnus autem est appellatus quod saturaretur annis; ex se enim natos comesse fingitur solitus, quia consumit aetas temporum spatia annisque praeteritis insaturabiliter expletur. vinctus autem a Iove, ne inmoderatos cursus haberet, atque ut eum siderum vinclis alligaret. s
Abbreviated transcription (Latin):
hent ethereg curs n celo ĩbe¬
ignan. Non ẽ eĩ etheris ea nat᷑a
nt ĩ sua stellas ꝯplexa otorquen
nam temius ac plucẽs ẽqͣ bilica¬
lore suffusus ether. nõ sat̾ aptꝰ
ad stellas ꝯtinendas ur̃. hent g¬

Expanded text:
ent aetherios cursus neque caelo inhaeignari; non est enim aetheris ea natura ut vi sua stellas conplexa contorqueat, nam tenuis ac perlucens et aequabili calore suffusus aether non satis aptus ad stellas continendas videt
Abbreviated transcription (Latin):
nõuit ut arte diuinatõis effice¬
retnẽo gͥuir magriꝰ sine aliquo
afflatu drumo unꝙ fuit. nec uo
ita refellend̾ ẽ ut si segetib aut
ninetis cunispiam tempestas
nocuerit aut si qd e uite ꝯmodis
cãus abstułit eũ cuiqd horas
cidit aũ ĩuusũ d̾o: auit negłctũ
a deo uidicemꝰ. Magna diĩ curãt

Expanded text:
notavit ut artem divinationis efficeret. nemo igitur vir magnus sine aliquo adflatu divino umquam fuit. Nec vero ita refellendum est ut, si segetibus aut vinetis cuiuspiam tempestas nocuerit, aut si quid e vitae commodis casus abstulerit, eum cui quid horum acciderit aut invisum deo aut neglectum a deo iudic
Abbreviated transcription (Latin):
darant quoꝵ ñ ẽead oms
accipiend̾ fignrata. c̾uices
aute nate aduigũ tũ urre
hun̾ioꝵ ⁊ latitudiẽs adara¬
tra exhenda. quib cũ t̾re sb̾¬
igͥent᷑ fossione glebaꝵ ab illo
gustare manu iũctũ donnitũq
uiuẽtum. tanta putabat᷑ ꝑcipi
toꝵ ꝓsequi utilitates ⁊ asmo¬
rũ que cͥte ad hõiu usũ pata¬
ẽẽnt. Sus u̾o ꝗd hẽt p̾ter es¬
cam ciu gd̾ ne puttesc̾et aĩam

Expanded text:
arant non esse se ad onus accipiendum figurata, cervices autem natae ad iugum, tum vires umerorum et latitudines ad aratra †extrahenda. quibus cum terrae subigerentur fissione glebarum ab illo gustare manu iunctum domitumque iuvencum: tanta putabatur utililorum persequi utilitates et asinorum, quae certe ad hominum usum paratae sunt. sus vero quid habet praeter escam; cui quidem ne putes
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ ĩ ini reliquiis mẽ calor hiis
quas ña respuerit. Iam uo ne¬
q̃i quodaz igneo motu. aĩadu̾¬
sũq sepe ẽ. cũ cor aĩantis ali¬
curus enulsũ. ĩ mobilit̾ palpi¬
taret ut ũnitaret᷑ igneam cełi¬

Expanded text:
 in reliquiis inest calor iis quas natura respuerit. iam vero vequasi quodam igneo motu, animadversumque saepe est cum cor animantis alicuius evolsum ita mobiliter palpitaret ut imitaretur igneam celeri
Abbreviated transcription (Latin):
referẜunt. atq hic Iocus a ge¬
none tc̃tat.. post adeante.⁊
crisippo plurib ubis explica¬
tus ẽ. nam uetus ħ opimio
greciam oppleuit exertũ celi¬
ũm a filio saturno. uictũ autẽ
saturtnũ aioue filio. Physi¬
ca to nõ melegans ĩclusa ẽ m

Expanded text:
referserunt. atque hic locus a Zenone tractatus post a Cleanthe et Chrysippo pluribus verbis explicatus est. Nam vetus haec opinio Graeciam opplevit, esse exsectum Caelum a filio Saturno, vinctum autem Saturnum ipsum a filio Iove: physica ratio non inelegans
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ⁊ dfm. scͥdunt᷑ stultissime et
leuitatis. St tñ hiis fabłis ⁊¬
spretis ac repudiatis d̾s ꝑtine̾
ꝑ ñatti cuiꝰq rei ꝑ t̾ras. ceres
ꝑiriaria. neptimus. alia ꝑalia
pot̾unt ĩtelligi qui qͣles sũt

Expanded text:
 et creduntur stultissime et levitatis. Sed tamen is fabulis spretis ac repudiatis deus pertinens per naturam cuiusque rei, per terras Ceres per maria Neptunus alii per alia, poterunt intellegi qui q
Abbreviated transcription (Latin):
aut c̾te ꝑ dutua pmanẽs adlõ¬
gniquũ ⁊ ĩmẽsũ pene tp̃s quoꝵ
utrũ ius sit. seqt᷑ nã mũdum
admĩstrari. Que enĩ classium
nargio aut q̃ ĩstructõ ex̾cituᷤ
aut rursus ea que. natura effi¬
cit ꝯferam. Que ꝓcreat̃o uitiᷤᷤ
tt siqͥs dentes ⁊ pub̾tatẽ na
dicat exist̾e ip̃m aũt hoĩem cui

Expanded text:
anens ad longinquum et inmensum paene tempus. quorum utrumvis ut sit, sequitur natura mundum administrari. Quae enim classium navigatio aut quae instructio exercitus aut, rursus ut ea quae natura efficit conferamus, quae procreatio vitis ut, si qui dentes et pubertatem natura dicat existere, ipsum autem hominem cui
Abbreviated transcription (Latin):
ex t̾ra aqua. ex aqua orit᷑ aer exa¬
ereether. ¶Dem̃ retrorfũ incissĩ
exethc aer. Inde aqua. exaq̃ t̾ra
ĩfua. Sic naturis hiis ex quib
oĩa ꝯstant. furfũ deorsũ aultro.

Expanded text:
ex terra aqua ex aqua oritur aer ex aere aether, deinde retrorsum vicissim ex aethere aer inde aqua ex aqua terra infima. sic naturis is ex quibus omnia constant sursus deorsus ultro
Abbreviated transcription (Latin):
sit ob eamq c̃am uł prudentia
uł ꝓuidentia applłari recte pos
tit millare egeat. Maxĩe autẽ
ut meo exiñna pułcͥtudo sit at
oĩs ornatꝰ. dñt eĩ de uniñso m̃¬

Expanded text:
sit ob eamque causam vel prudentia vel providentia appellari recte possut nulla re egeat, maxume autem ut in eo eximia pulchritudo sit atque omnis ornatus. Dictum est de universo m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfilio mũd̾ adrm̃strari. Scda
ẽ aũt q̃ docet õ res subiecta
pulch erutie geri. Quo ꝯsti¬
tuto seꝗt᷑ ab ãĩantib pͥncipi¬
is eam eẽ gn̾atam. Eclus est

Expanded text:
consilio mundum administrari. secunda est autem quae docet omnes res subiectas pulcherrume geri; quo constituto sequitur ab animantibus principiis eam esse generatam. tertius est
Abbreviated transcription (Latin):
eunde duodeciin signoꝵ orbe
saturm stella efficit ĩcursu na¬
orem orbem tenz pirois qͤ
due supiores. Infra hane aut̃
stella tncurii ẽ eastillon appl¬
lat agreçis que ãno fere u̾ten¬
te signfeꝵx lustrat orbem .n
a sole logius inꝙͣ intiꝰ sigͥ int̾¬
tudie lustrans sigͥferi orbis ⁊
lõgitudĩe ꝙ id̾ faciũt stelle suꝑ¬
iõres. Neq ulꝙͣ a sole duoru̾
signoꝵ intuallo lõgnus discedit
tum añcedens. tũ sub sequens.
tantam. tam uariis cursib ĩ oĩ
mꝰ intlłig̾e sine mete.ad̾e ꝯfilio

Expanded text:
eundem duodecim signorum orbem Saturni stella efficit in cursu vaorem orbem tenet puro/eis, quae duae superiores. Infra hanc autem stella Mercuri est ea sti/lbwn appellatur a Graecis, quae anno fere vertenti signiferum lustrat orbem neque a sole longius umquam unius signi intetudinem lustrans signiferi orbis et longitudinem, quod idem faciunt stellae superiores, neque umquam ab sole duorum signorum intervallo longius discedit tum antecedens tum subsequens. tantam tam variis cursibus in omni m intellegere sine mente ratione consilio.
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ crescere. tiam om̃e ꝙ ẽ calidu
aũt alit᷑ ⁊ ctescit. motu qͦdam ũtit
t̾to ⁊ equabłi qui ꝙͣ du remanet ĩ
nob tam diu sensus ⁊ uita reã¬
net Refrig̾ato aũt ⁊ excincto cã¬
lore occidimꝰ ip̃i ⁊ ext̾ingͥm᷑ ꝙ ꝗ¬

Expanded text:
nec crescere. nam omne quod est calidum autem alitur et crescit motu quodam utitur certo et aequabili; qui quam diu remanet in nobis tam diu sensus et vita remanet, refrigerato autem et extincto calore occidimus ipsi et extinguimur.
Abbreviated transcription (Latin):
cosere debemꝰ. Cultꝰ aũt d̾oꝵ
ẽ opturꝰ. Idemq castissimus
atq scĩssimꝰ plẽissimꝰ q pie¬
tatis ut eos semꝑ pura intes̃
one sepau̾nt. Nam ꝗ totos diẽs
p̾dicabant᷑ri ĩtiolãbarit. ut fui
s lib̾i sr̃stites eẽnt. supstitõsi
sũt appellati ꝙ nom̃ patuit pꝰ
ea latiꝰ. Qui aũt oĩa q̃ ad custũ
darent ⁊ tanꝙͣ releg̾ent sunt
dc̃i teligiosi a telegendo. elegñ¬
tes ex eligendo ⁊ tãꝙͣ legedo
am eoꝵ puidẽtia mũdũ ad¬
mĩstrari. Magnus sane locus

Expanded text:
colere debemus. cultus autem deorum est optumus idemque castissimus atque sanctissimus plenissimusque pietatis, ut eos semper pura integra one separaverunt. nam qui totos dies precabantur et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati, quod nomen patstea latius; qui autem omnia, que ad cultum urarent et tanquam relegerent, sunt dicti religiosi ex relegendo, eligentes ex am deorum providentia mundum administrari. magnus sane locus
Abbreviated transcription (Latin):
patas fatend̾ ẽ. in forte tanta
ub̾tas uarietas q pomoꝵ co¬
rũq Iocundꝰ nõ gustus solũ.
s odoratꝰ ⁊̃ ⁊ aspectus dubita¬
tõem affert qu hõib soł ea ña

Expanded text:
atas fatendum est. nisi forte tanta ubertas varietasque pomorum eorumque iucundus non gustatus solum sed odoratus etiam et aspectus dubitationem adfert quin hominibus solis ea na
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam. Ꝙ eo errore dixisti.
rẽ p. defit ulld̾ atio pagi fic cũ
dicimꝰ ꝓiudẽtia mũdũ ad mi¬
⁊ tre hercule si meaudiatis
neexꝑiamin. qd̾ nõ decet ño
datũ e. n potestis cec uero ħ¬

Expanded text:
dentiam. quod eo errore dixisti, , desit illud "Arii pagi", sic, cum dicimus providentia mundum admi, et mercule si me audiatis ne experiamini quidem; non decet non datum est non potestis. nec vero
Abbreviated transcription (Latin):
patũ ita mouet᷑. ut cũ t̾ras lar¬
ga luce ꝯpleuit easd̾ mõ hiis mͦ
ilł ex ꝑtib o pacet. Ip̃a eitĩ u̾bra
t̾ie soli officiẽs noctem effigri⁊
tens a̾ solcursũ. tũ ad sept̾etoes
tũ ad m̃ndiem. estates ⁊ hyeme
hyemi senescẽti ẽ adũctũ. alt̃¬
iam solis ãmios cursus spaciis
cessus ad solem. digrestus ã
lõgiffimꝰ quis ꝑlemssimu
Neq solũ enis spes ac fornia
iitat᷑. tñ crescento tñ defecti

Expanded text:
patum, ita movetur ut, cum terras larga luce compleverit, easdem modo his modo illis ex partibus opacet; ipsa enim umbra terrae soli officiens noctem efficit. tens autem sol cursum tum ad septem triones tum ad meriemi senescenti adiunctum est alteIam solis annuos cursus spatiis cessus ad solem, digressus autem longissimus quisque plenissimum. neque solum eius species ac forma mutatur tum crescendo tum defect
Abbreviated transcription (Latin):
uł minuet uł que imaretur
max̾imĩa pa iextrema pͥncipẽ
⁊̃ sacrificando Ianũ eẽ uoluer̃t
ꝙ ab eu̾do nom̃ ẽ ductũ. Exqͦ
transitões p̾me Iani foresq
extrema ẽ. Nec lõge absis
ab hac ui dii penates. a penu
eattid̃ ẽe putant. cũ sol dictus
tis om̃nb aliis solus appeat
luna a tudendo noĩata sit. Ea¬
dem ẽ eĩ lucina. Itaq ut apud
greces dianam eamq luciferã
fic apd̾ nos uinonem luctuã ĩ
piendo ĩuocant. Que eadem

Expanded text:
 minueret vel minaretur. maxumam prima et extrema, principem in sacrificando Ianum esse voluerunt, quod ab eundo nomen est ductum, ex quo transitiones perviae iani foresque extrema est. Nec longe absunt ab hac vi di Penates, sive a penu eandem esse putant, cum sol dictus tis omnibus solus apparet, luna a lucendo nominata sit; eadem est enim Lucina, itaque ut apud Graecos Dianam eamque Luciferam sic apud nostros Iunonem Lucinam in pariendo invocant. quae eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ciliꝰ ꝯgnoscent᷑. ex hiis rebꝰ
ip̃is quas mũdꝰ efficit. Int̃¬
ea uellei noli q̃so pt te fezre
Nos plane ex pͥtes ẽẽ doctͥne
Chonũ tͥais ⁊ chilidrum .⁊

Expanded text:
cilius cognoscentur ex is rebus ipsis quas mundus efficit. interea Vellei noli quaeso prae te ferre vos plane expertes esse doctrinae. conum tibi ais et cylindrum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmoditate gen̾s efficitur
oĩa regi diuina m̃te ata
ꝓuidentia. ¶Hac de pr̃ia
ut doceam om̃nia subiecta esse
nature. eaq ob ea pulcherune
geri. S qd sit ip̃a ña explic̃a¬
dũ ẽ añ b̾uit̾ quo facibiꝰ id qd̾
doc̾e uolumꝰ itlłigi psit. naq¬

Expanded text:
ni, efficitur omnia regi divina mente atque prudentia. Ac de prima ut doceam omnia subiecta esse naturae, eaque ab ea pulcherrime geri. Sed quid sit ipsa natura explicandum est ante breviter, quo facilius id quod docere volumus intellegi p
Abbreviated transcription (Latin):
do de eẽ nõ possiit. bene igr̈
io chtifippꝰ qui filitudĩes ad¬
uragens om̃na ĩ ꝑfectis ⁊ ma¬
turĩs docet eẽ meliorant in
cquo ꝙͣ ĩ equulo. ĩ cane ꝙͣ in
catulo. in uiro ꝙ inpuero.
¶It ꝙ in õi mũdo optitũ sit

Expanded text:
do deesse non possunt. Bene igitur idem Chrysippus, qui similitudines adiungens omnia in perfectis et maturis docet esse meliora, ut in equo quam in eculeo in cane quam in catulo in viro quam in puero; item quod in omni mundo optimum sit
Abbreviated transcription (Latin):
teret. atq ĩ si apͥans ĩchoatis q
naturis adultimas ꝑfc̃as q ꝓ¬
do atiiz augendo tuetur. bestiis
aũt senfum ⁊ motũ dedit. icũ qͦdã
appetitu accessũ ad tes saluta¬
tes apestiferis recessũ. hoc hõi
anpliꝰ ꝙ addidit rõnem qua
teg̾ent᷑ aĩ appetit qui tũ temͭ¬

Expanded text:
teret. Atque etiam si a primis incohatisque naturis ad ultimas perfectasqdo atque augendo tueretur. bestiis autem sensum et motum dedit et cum quodam adpetitu accessum ad res salutares a pestiferis recessum. hoc homini amplius, quod addidit rationem, qua regerentur animi adpetitus, qui tum remi
Abbreviated transcription (Latin):
taq ab ea manant ⁊ fluunt
quib ⁊ cĩantes alant᷑ au¬
gescũtq ⁊ pubescant mat᷑i¬
tate asseqͣtitur que orũtur
e tra. Maxĩe u̾o sũt a datira¬

Expanded text:
que ab ea manant et fluunt quibus et animantes alantur augescantque et pubescant maturitatemque adsequantur quae oriuntur e terra. Maxume vero sunt admira
Abbreviated transcription (Latin):
Ioius ut uolũt frĩ maritimu᷑
om̃e regnũ. nom̃q ꝓductu
ut porfimꝰ a porta. Sic neptu¬
nus a nando paulũ pͥmis lrĩs
om̃tis atq trͣa dici pr̃i dedicata
ẽ qui diues ut apud grecos phu

Expanded text:
Iovis ut volumus fratri, maritimum omne regnum, nomenque productum ut Portunus a porta sic Neptunus a nando, paulum primis litteris omnis atque natura Diti patri dedicata est, qui dives ut ap
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ead̾ se admixto calore lique
ucissim mollit̾ tepefais. ⁊ tabe¬
at calore atq ĩ mana agitata uẽ¬
tis ita tepescunt ut ĩtelsigi facile
p̾at. In totis illis hũorib ẽẽ ĩclu¬
sũ caior̾e. Nec eĩ ille extius ⁊ ad¬

Expanded text:
 eadem se admixto calore liquefvicissim mollitur tepefactus et tabescit calore. atque etiam maria agitata ventis ita tepescunt ut intellegi facile possit in tantis illis umoribus esse inclusum calorem; nec enim ille ext
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝙ ĩtlłigi d calid̾ illud
atqigneũ. ita ĩ om̃i fusũ ẽẽ
nͣa ut ĩ eo ĩsit ꝓcreandiius ⁊
cã igignendi aquo ⁊ aĩantia
om̃ia ⁊ ea qͦr scirpes t̾ra ꝯti¬
nent᷑ mnasci sit necc̃e iauges¬

Expanded text:
 intellegi debet calidum illud atque igneum ita in omni fusum esse natura, ut in eo insit procreandi vis et causa gignendi, a quo et animantia omnia et ea quorum stirpes terra continentur et nasci sit necesse et auges
Abbreviated transcription (Latin):
bat ⁊ dissiꝑat. Coñ ille corpore
uitalis ⁊ salutaris oĩa ꝯẜuat.
alit auget. siistinet. sensuq af¬
at ut oĩa floreanit. ⁊ ĩ suo qͦ ge
nẽ pubescant. qr cũ soł ignis¬

Expanded text:
rbat ac dissipat; contra ille corporeus vitalis et salutaris omnia conservat alit auget sustinet sensuque adat ut omnia floreant et in suo quaeque genere pubescant. quare cum solis
Abbreviated transcription (Latin):
hiis natĩs relatꝰ ꝯplificatut
sonus. Quocca ⁊ infidib tes¬
tudineresonat᷑. qut cormi ex
tortuosis locis ⁊ ĩchusis refe
ꝯtc̃tiões ħent introitus. ne
rem q semꝑ hent. ad̾ puluera ⁊

Expanded text:
his naturis relatus amplificatur sonus. Quocirca et in fidibus testudine resonatur aut cornu, et ex tortuosis locis et inclusis refercontractiores habent introitus ne remque semper habent ad pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
natu noie ip̃iꝰ dei mĩcupabat
ut cũ fruges cererem appͥlłam
cii. Sine cerere ⁊ liło frigetue¬
mis. Tum aũttes ip̃a rnqua
uis ẽ maior aliqua sic apellat
ut ea rp̃a us noĩet deus at fi¬
desut mens qua tn capitolio
lio. calatio erat fides ꝯ secrata
uades iurtutis templũ duide ho¬
noris. Am. martello renouatuz
ꝙ młtis añ ãnis erat bello lig̾t¬
co.a. Q. mtaxĩo dedicatũ. Quid
opis. Qͥd salutis. Q̾d ꝯcordie.
lib̾tatis. iuctorie. Quoꝵ om̃ru
toꝵ. qr uis erat tantaut snĩ deo
regi nõ poss. ip̃a res deoꝵ nom̃
op̃tinuit. Quo ex gen̾e cuspida¬
tis uocabula ꝯsecrata fũt uicõ¬

Expanded text:
natum nomine ipsius dei nuncupabant, ut cum fruges Cererem appellamuti "sine Cerere et Libero friget Venus", tum autem res ipsa, in qua vis inest maior aliqua, sic appellatur ut ea ipsa vis nominetur deus, ut Fides ut Mens, quas in Capitolio lio Calatino erat Fides consecrata. vides Virtutis templum vides Honoris a M. Marcello renovatum, quod multis ante annis erat bello Ligustico a Q. Maxumo dedicatum. quid Opis quid Salutis quid Concordiae Libertatis Victoriae; quarum omnium rerum quia vis erat tanta ut sine deo regi non posset, ipsa res deorum nomen optinuit. quo ex genere Cupidiris vocabula consecrata sunt, vitio
Abbreviated transcription (Latin):
n̾am astra moueat᷑. q̃ enĩ potest
maior ẽẽ. Restat gͥ ut motꝰ astͦ
fit uolũtarius q̃ q uid̾at nõ in¬
docte solũ ueꝵ ⁊̃ ĩpie fuciet si
deg ẽẽ neget. Ne sane mltũ
neget iux sane mẽtis eũ esse¬
existimẽ. ¶ Restat ut qual

Expanded text:
am astra moveantur quae enim potest maior esse?; restat igitur ut motus astrorum sit voluntarius. Quae qui videat non indocte solum verum etiam impie faciat si deos esse neget. nec sane multum neget vix eum sanae mentis existimem. Restat ut qual
Abbreviated transcription (Latin):
biẽtiũ cũ oposo ac molesto. nõ el
ti hiis escis aut potonib uescũ¬
tur ut aut minis acces aut i¬
mis xtoshumores colligant
Nec hiis corporib fũt ut casꝰ
aut ictus extimescant. autmor¬
boc metuarit ex de fatigatõne

Expanded text:
re operoso ac molesto. non enim nec his escis aut potionibus vescuntur, ut aut nimis acres aut nimis concretos umores colligant, nec is corporibus sunt ut casus aut ictus extimescant aut morbos metuant ex defetigatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinet᷑ iadufum apte iadm
coluitatis ⁊estodiam. omiᷤ¬
q sensus honiũ młto aũcl
incorpoꝵ ĩ motõe atq gestu
itlta dñit fubtiliꝰ. Colox ⁊⁊¬

Expanded text:
continetur et ad usum apte et ad incolumitatis custodiam. Omnisque sensus hominum multo antecellin corporum etiam motione ac gestu multa cernunt subtilius. Colo
Abbreviated transcription (Latin):
lingua & adradices eiis herens
ercĩpit stomachus quo pͥmul
uiabũt᷑ ea q̃ accepta sũt oris ex
utraq exꝑte cosulas artinges
S cuaspa arceria. sic emi̾ a medici
appellat᷑ ostiũ ħat adiu̾ctũ lingͥ
radicib paulo supͣ ꝙͣ ad linguam
stomachus aduectitur: ea q̃ ad pul¬
mones us ꝑtinet ⁊ exapiat qͤ
aĩam eam que ducta sit sp̃u.
ẽdq ad pulcciones respiretet
reddit tegit᷑ quoda q̃iopculo.
Qr ob eam cãm datuiti ẽ. ne siqd̾
ꝑediret᷑. S cũ aliu fĩa subiecto ⁊¬
stomacho cibr ipotonis sit re¬
ceptacłm. pulmones aũt iaer
exirinsetus fp̃m adducant ĩ al¬
uo. młta fũt mirabilit̾ effecta.
que ꝯstant fere e nerius. Est at
multiplex ⁊ tortuosa atetazis
tinet. Sui illd̃ aid̾ ẽ siũ humid̾

Expanded text:
m ad radices eius haerens excipit stomachus, quo primum inlabuntur ea quae accepta sunt ore. is utraque ex parte tosillas attingens Sed cum aspera arteria sic enim a medicis appellatur ostium habeat adiunctum linguae radicibus paulo supra quam ad linguam stomachus adnectitur, eaque ad pulmones usque pertineat excipiatque animam eam quae ductast spiritu eandemque a pulmonibus respiret et reddat, tegitur quodam quasi operculo, quod ob eam causam datum est, ne si quid pediretur. Sed cum alvi natura subiecta stomacho cibi et potionis sit receptaculum, pulmones autem et cor extrinsecus spiritum ducant, in alvo multa sunt mirabiliter effecta, quae constant fere e nervis; est autem multiplex et tortuosa arcetque et continet sive illud aridum est sive umidum
Abbreviated transcription (Latin):
Poss ne illo tp̃r florẽ. dem̃ uicis¬
fain horrẽ t̃ia. aut tot reb ip̃is
se iautarnb soł accessꝰ discess¬
q sclsticiis brumis q ꝯgnosa.
aut estus maritrim fretoꝵ ꝙ
angustie. ortu aut obitu lune
ꝯmoueri. aut una totiꝰ celi con¬
u̾sione. cursus astroꝵ difpares

Expanded text:
possetne uno tempore florere, dein vicissim horrere terra, aut tot rebus ipsis se inmutantibus solis accessus discessusque solstitiis brumisque cognosci, aut aestus maritimi fretorumque angustiae ortu aut obitu lunae commoveri, aut una totius caeli conversione cursus astrorum dispares
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam ⁊ad simł spongiis molli¬
dilatant. ut freq̃nt̾ duicat᷑ ciduᷤ
alał quo maxĩe alunt aĩantes
Ex intestĩs aũt a luo secret a te¬
liqͦ cibo sucoss is quo alit̾ ꝑma¬
nat ad iecur ꝑ qͣsda a medio in¬
testino us ad portas iecoris. sic
em̃ appellant̃ ductas ⁊ directa
mas que ptinẽt iecori q̃ adhe¬
ient. At qu alie ꝑtinetes sũt

Expanded text:
quedam et assimilis spongiis mollidilatant, ut frequenter ducatur cibus animalis quo maxime aluntur animantes. “Ex intestinis autem alvo secretus a reliquo cibo succus ipse quo aluntur permanat ad iecur per quasdam a medio intestino usque ad portas iecoris sic enim appellantur ductas et directas vias que pertinent ad iecur eique adherent; atque inde alie pertinentes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
itollitis qd̾ ⁊ sensib ⁊ aĩo ea qł
ex quib collatis int̾ se ⁊ ꝯpatis
artes qͦ efficimꝰ ꝑtimi ad ufũ
uite ꝑtim ad oblectatõe necͣciaᷤ.
Iam uo dña reꝵ ut uos soleti
q̃ ig̾ranꝰ discere ⁊ ea q̃ scimꝰ ali¬
o doc̾e possimꝰ. Dem̃ uac cohor¬
tam᷑ hac ꝓsuademꝰ. hacꝯsolamͣ
afflictos. hãc de ducimo p̾titos
a timore. hac gestientesꝯpͦ¬
nirmꝰ. Hac cupiditates iradĩ¬
diasq testͥngimꝰ. hec nos in¬
ris legũ urbium societate deiũx¬
feram segreganit. Ad usum
au̾t or̃onis ĩcredibile ẽu̾ diligẽ¬
ter attendis qnta oꝑa machi¬
nata nͣa fit. pͥmũ ẽ a pulmnõibꝰ
arceĩa us ad os ĩtimi ꝑtin¬

Expanded text:
litis, quod et sensibus et animo ea quae ex quibus conlatis inter se et conparatis artes quoque efficimus partim ad usum vitae partim ad oblectationem necessarias. Iam vero domina rerum, ut vos soletis quae ignoramus discere et ea quae scimus alios docere possimus; deinde hac cohortamur hac persuademus, hac consolamur afflictos hac deducimus perterritos a timore, hac gestientes conprimimus hac cupiditates iracundiasque restinguimus, haec nos iuris legum urbium societate devinxfera segregaviautem orationis incredibile est, nisi diligenter attenderis, quanta opera machinata natura sit. Primum enim a pulmonibus arteria usque ad os intimum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ atq hec cũ nb̾ius disput᷑ã¬
tur⁊ fusiꝰ ut mͥ ẽ ĩ aĩo facͥe faci¬
liꝰ effugiũt a cadetaico ꝵ calũp¬
mam. Cum aũt ut cen̾o solebat
aptõra sunt ad repͥhendendũ
nam ut ꝓfiuus annis aut iux.
rũp̃r. sic oi̾onis flumĩe rephen¬
soris uicia dibuũt ang̾tia autẽ
ꝯluse ꝯr̃onis. ñ facile se ip̃a tu¬
tatur q ẽ q̃ dilatat᷑ anob̾. zeno
sic p̾mebat. ꝙ rõne utit᷑. id meli

Expanded text:
sputantur et fusius, ut mihi est in animo facere, facilius effugiunt Academicorum calumniam; cum autem, ut Zeno solebat, apertiora sunt ad reprendendum. nam ut profluens amnis aut vix rumpitur, sic orationis flumine reprensoris convicia diluuntur, angustia autem conclusae rationis non facile se ipsa tutatur. Haec enim quae dilatantur a nobis Zeno sic premebat: "Quod ratione utitur id meli
Abbreviated transcription (Latin):
umuq. Itẽ ẽ adiunab ile ꝙdã
artificõsũ q iudiciũ quo m¬
netuor q cantib natietate
sonor intualla distincto ⁊ no¬
lene afpeꝵ graue acumũ. flexibi
ꝑte tangendi magna iudicia

Expanded text:
am artificiosumque iudicium, quo inervorumque cantibus varietas sonorum intervalla distinctio, et voleve asperum, grave acutum, flexibil†parte tangendi magna iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
piendo ꝑtimalendo. Effiomꝰ
nob̾ ip̃is affert uim ⁊ celita¬
tem. Nos on̾a quibda bes¬
tiis iuiga ĩpoĩmꝰ. Noc elep¬
hantoꝵ acutissiis sensib
N2o sagacitate canũ adimi¬
litatem nr̃am ab utuu. Noc
ethne cau̾tris ferrũ elicimꝰ
rẽ ad colendos agros naccia.
Nos eris. argenti. auri uenaᷤᷤ
penitꝰ ablitas iueniꝰ iad
usũ aptas iad ornatũ de¬
coras. Arbox aũt ꝯsectõem
om̃iq mat̾ia ⁊ culta ⁊ sil̃ri
ptim ad calefaciend̾ corpꝰ
igne adhĩto ⁊ admitigad̾

Expanded text:
piendo partim alendo. Efficimus nobis ipsis adfert vim et celeritatem. nos onera quibusdam bestiis nos iuga inponimus; nos elephantorum acutissumis sensibus nos sagacitate canum ad utilitatem nostram abutimur; nos e terrae cavernis ferrum elicimus rem ad colendos agros necessariam, nos aeris argenti auri venas penitus abditas invenimus et ad usum aptas et ad ornatum decoras. Arborum autem confectione omnique materia et culta et silvestri partim ad calficiendum corpus igni adhibito et ad mitig
Abbreviated transcription (Latin):
rib ⁊ illam taustelł hedificatam
putes. T m̃ uõ ornatũ mũdi tã¬
tam uarietate płcͥtudĩe q reꝵte
lestiũ. cantã uim imagtudĩem
plane dissipare uideare. antelz
qd intelligimꝰ. oĩa supiora eẽ me¬

Expanded text:
m putes—: tantum ergo ornatum mundi, tantam varietatem pulchritudinemque rerum caelestium, tantam vim et magnitudinem plane desipere videare? An ne hoc quidem intellegimus, omnia supera esse me
Abbreviated transcription (Latin):
pte oris. que esculenus ipo¬
culentis ⁊ter ṅa patefecit.
atut ĩedificiis arcecti ad¬
ru. ea q ꝓfluetia nẽctio te¬
triẽent. aliꝗdhittra. ficnͣa

Expanded text:
rte oris qua esculentis et poculentis iter natura patefecit. Atque, ut in edificiis architecti avrum ea que fluentia necessario tet
Abbreviated transcription (Latin):
ba diis ꝙ eximie tribute st
Q pͥo eo humo excitato. ca¬
so ⁊eratos ꝯstiruit. ut deorũ
giutdeni celũ intuetes ca¬
pe possent. Sñt ei ex tram
hõies ut uo ncole atq hita¬
tores s q̃i spͨtatões suptiami¬

Expanded text:
amque eximie tribute sint. Que primum eos humo excitatos celsos et rectos constituit ut deorum cognitionem celum intuentes capere possent. Sunt enim ex terra homines non ut incole atque habitatores sed q
Abbreviated transcription (Latin):
fita ẽ lirigua. fircta deritib eã
uoce ĩmod̾ate ꝑfusam fing
⁊ t̾mĩat. que sonos uocis dns¬
itaq ꝑlectro filem lingiam
nr̃i solent dr̃e cordaꝵ denteᷤ
Nares cornib hiis quiad mi¬
m̾o tosonant icantib. Qr m̃
m̃stras manus n̈a hõi ded̾it
sutas ⁊ arcus.⁊ullo ĩ itiotula¬
borat. Itaq ad pingend fiti¬
gend̾. ad̃ sciupend̾. Ad neruo¬
tũ eliciendos sotios.adtybias
apta manus ẽ ad motõe di¬
gitoꝵ atqħ oblectatois. illa
necciratis. cłtus dico agroꝵ
extructões tectoꝵ. tegumẽta
q fab̾cam eris ⁊ ferri. ex quo
intelłr ad inuẽta aĩo ꝓcepta
sensib adh̃itis opificis mãib
oĩa nos ꝯseratos. ut tecti ut ueᷤ¬
titi ut salui ẽe possimꝰ uttes
mutoᷤ dõicilia. delubra hr̃e¬

Expanded text:
sita lingua est finita dentibus. Ea vocem immoderate profusam fingit et terminat, que sonos vocis disItaque plectri similem linguam nostri solent dicere, cordarum dentes, nares cornibus his qui ad nervos resonant in cantibus. “Quam ministras manus natura homini ssuras et artus nullo in motu laborat. itaque ad pingendum fingendum, ad scalpendum, ad nervorum eliciendos sonos ad tibiarum apta manus est admotione digitorum. Atque haec oblectationis, illa necessitatis, cultus dico agrorum extructionesque tectorum, tegumenta que fabricam aeris et ferri; ex quo intellegitur ad inventa animo percepta sensibus adhibitis opificum manibus omnia nos consecutos, ut tecti ut vestiti ut salvi esse possemus, urbes muros domicilia delubra habe
Abbreviated transcription (Latin):
q̃s cibus lapsus ĩhoc ip̃o loco in
eam uena que caua appellanur
tus um colctus q plab̾r. acor¬
de aũt in totũ corpus disitibn¬
it᷑ p uenas admodũ cultas ĩ
oñies pieo corpis ꝑtinentes.
Quẽadmod̾ añt reliquie çibide¬
pellant᷑ cũ astrigentib seĩtes¬
ts. tũ telarantib. hand sa¬
ẽ neꝗd hat nocũditatis or̃o
pmũ ip̃o a sp̃u. deide coagita¬
tc̃e pulmontũ. Ex ea que pate
corꝑe intexte uim ꝙ̃da ute¬
dibile artificõsi opis diuim¬
R testant᷑ Qͥo dicam deossi¬
b q so̾ iecta corpori mirabile
ꝯmissuas hẽnt. ⁊ ad stabili¬
tate aptas. iad artus simẽ¬
dog accomodatas ⁊ ad motĩri
ad oem corporis actõꝵ huc

Expanded text:
s cibus in hoc ipso loco in eam venam que cava appellatur tus iam coactusque perlabitur. A corde autem in totum corpus distribuitur per venas admodum multas in omnes partes corporis pertinentes. Quemadmodum autem reliquie cibi depellantur, astringentibus se intestinis tum relaxantibus, haud saunditatis oratiprimum ipso ab spiritu, deinde coagitatione pulmonum, ex eaque pars corpore intexte vim quandam incredibilem artificiosi operis divinique testantur. “Quid dicam de ossibus, que subiecta corpori mirabiles commissuras habent et ad stabilitatem aptas et ad artus finiendos accomodatas et ad motum et ad omnem co