comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticie spiritalis accendit. admonens
uniu̾̃sitatem credentium. ut sicut il¬
le ꝑfecte deuotionis ardore furentib
non cessit incendiis: ita nos diuersarum tribula¬
tionun ignis & maloꝵ scłarium flamma a xp̃i
societate non moueat. ut ait ille mysteriorum ce¬
lestium doctor ac totiꝰ untutis exemplum głosissimꝰ
paulus. Qius nos separabit a caritate xp̃i : Tribu¬
latio an angustia. an ꝑsequtio. an fames. an nu¬
ditas. an ꝑiculum. an gladius: Et uere nullis
p̃sentium tribulationum potest indinari ꝑiculis.
qui semel ꝓmissa ominipotentis dei. eterna lar¬
gissimi redemptoris premia: tide stabili & incon¬
cussa mente concipit. Neq enim potest arduum
ilud precelsumꝙ illud bonoꝵ ĩmortalium iter
debilis animus & fides clauda conscendere. Ideo
& fortissimum martyrem incumbentiũ tormeli¬
ta penarum. & seuissimi ꝑsequiitoris suꝑare flã¬
ma non potuit: qi longe ardentiꝰ ueritatis radi¬

Expanded text:
titiae spiritualis accendit, admonens titiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radi
Abbreviated transcription (Latin):
num. Qmodo non hec ei inet̾num manebit usti¬
tyrio consummauit: Hoc itaq dolore furor gen¬
tilis accensus craticulam continuo parat ignitã
suꝑ quam cremandum laurentiũ ꝑ membra dis¬
tinderet: ut indignationis sue flammas impiis
ignib uindicaret. Ardet ꝓfecto totis uiscerib for¬
tissimus martyr & uritur. sed regnum celi ꝓmissa¬
q dei fideli mente ꝑtractans: refrigerio conscien¬
tie iuctricis exultat. Nec penali flexus incendio ẽ:
cuiꝰ in pectore insuꝑabilis scĩ sp̃s flamma feruebat.
Aut nunquid cedere poterat momentanee corporiˢ
ustioni. uius fides eternum gehenne extinguebat
ardorem: Suꝑatis itaq flammarum ministris
omne mundane insanie refrixit incendium. & ad
hoc usq diabolica ꝓfecit intentio. ut & uir fidelis.
ad deum suum głosus ascenderet: & crudelitas ꝑse¬
quentium cum sius ignib confusa torpesceret.
Eatissimi laurentii fratres ca. sermo¬
rissimi annua semꝑq noua festui¬
tas eccl̃iam dei iugiter in gaudia le¬

Expanded text:
ernum manebit justityrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret.eatissimi Laurentii, fratres carissimi, annua semperque nova festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia lae
Abbreviated transcription (Latin):
ututum beneficia. Recurrant seduli ad ipsius se¬
pulchrum ñ solum carnotensis popłs uerum enã
plebs uniu̾sa. flagitantes ab illo diuinum adesse
auxilium: ut liberari mereant᷑ a potestate inimi¬
ca. & ꝑuenire ad celestia regna. Prestante dño nr̃o

Expanded text:
virtutum beneficia. Recurrunt seduli ad ipsius sevirtutum beneficia. Recurrunt seduli ad ipsius sepulchrum non solum Carnotensis populus, verum etiam plebs universa, flagitantes ab illo divinum adesse auxilium, ut liberari mereantur a potestate inimica et pervenire ad caelestia regna, praestante domino
Abbreviated transcription (Latin):
se pauca de plurimis. Sediam nunc ad illud salũ
lacrimabiliter figamus: qͦnodo scło decessit pastor
pussimus Cum autem clis ei funus sui transitus
reuelasset. longo iam senio fatigatum qͤm semper
munierat. & uellet a labore quiescere. & reddere
ei pͥmium celestis pat̾e: ut qͥ diu sũdauerat cont᷑
diabolum preliando: sine fine ꝑciperet quietem
cum xp̃o regnandi. imposuit ei modicum iniurie
pond̾. Conuocatis demiq fratb innotuit sui corporis
resolutionem: & moniumꝰ eos ut firmi & constantes
eadem urbe: die pͥmo kalendarum augustarum.
Ante obitum enim suum petiit a clericis magnatis
uel sibi subditis ut corpꝰ eius transferretur in pa¬
gum blesianum: ad cellam qͣm olim edificauerat
ob memoriam sui. Qui iussis eius obedientes. cũ
magno apparatu corpꝰ euis illuc trastulerunt
humandum: ubi xp̃c infirmis plurima prestat

Expanded text:
se pauca de plurimis. 16. Sed iam nunc ad istud stilum heu! se pauca de plurimis. 16. Sed iam nunc ad istud stilum heu! lacrimabiliter figamus, quomodo saeculo decessit pastor noster piissimus. Cum autem Dominus ei funus sui transitus revelasset, longo iam senio fatigatum, quem semper munierat, et vellet a labore quiescere et reddere ei praemium caelestis patriae, ut qui diu sudaverat contra diabolum praeliando, sine fine perciperet quietem eum Christo regnandi, imposuit ei modicum iniuriae pondus. Convocatis denique fratribus innotuit sui corporis resolutionem, et monens eos, ut firmi et constantes siit ad Dominum in eadem urbe die primo Kalendarum Augustarum. Ante obitum enim suum petiit a clericis, magnatis vel sibi subditis, ut corpus eius transferretur in pagum Blesianum ad cellam quam olim aedificaverat ob memoriam sui. Qui iussis eius oboedientes, cum magno apparatu corpus eius illuc transtulerunt humandum, ubi Christus infirmis plurima praestat
Abbreviated transcription (Latin):
hoste torqueri: mox confugit ad nota presidia ora¬
uuidum repulit: humani generis aduersarium.
Moxq sana facta gr̃as agens deo & beatissimo be¬
te: qui longo iam tempore p̾sentis uite lumine ca¬
ruerant. ¶ui adducti sunt ad beatum uirum: ex
reuelatione diuina. uiderant enim in sompnis a be¬
atissimo behario ep̃o sibi manus imponi: iusumq
recipi. Sed mox ut ante conspestum uiri dei ꝑue¬
nerunt ceꝑunt iterato clamare. Sc̃e presul beha¬
ri redde nob lumen: quia dñs tuus ideo nos ad tede¬
stinauit. Qd̃ audiens beatissimus beharius ep̃s
admirans suspiciensꝙ in celum: ait lacrimabilit
tacti: nullus passionem oculoꝵ habentes. Et qui
aliorum iiuamine illuc uenerant. habentes ꝓpͥos
Plutima namq sunt miracula: que ꝑ seruũ suũ
dominui dignatius est ostendere in terra. Sed ut ñ
sit honero sa lestori ꝓlixitas lestionis: sufficiat dixis¬

Expanded text:
hoste torqueri, mox confugit ad nota praesidia orahoste torqueri, mox confugit ad nota praesidia oraque hostem invidum repulit, humani generis adversarium. Moxque sana facta, gratias agens Deo et beatissimo Bete, qui longo iam tempore praesentis vitae lumine caruerant. Qui adducti sunt ad beatum virum ex revelatione divina; viderant enim in somnis, a beatissimo Bethario episcopo sibi manus imponi visumque recipi. Sed mox ut ante conspectum viri Dei pervenerunt, coeperunt iterato clamare: 'Sancte praesul Bethari, redde nobis lumen, quia Dominus tuus ideo nos ad te destinavit'. Quod audiens beatissimus Betharius episcopus, admirans suspiciensque in caelum, ait lacrimabiliter facti, nullius passionem oculorum habentes, et qui aliorum iuvamine illuc venerant, habentes propriPlurima namque sunt miracula, quae per servum suum Dominus dignatus est ostendere in terra, sed ut non sit honerosa lectori prolixitas lectionis, sufficiat dixis
Abbreviated transcription (Latin):
mus lestor fene fastidum Nudam uir erat in p̃no¬
uncia illa scd̃m scl̃i digaitatem precipunis nomiue
portagꝰ. qui ꝑditum habebat auditum auiumniam
annis duobe. At ubi audiuit famam beatislum ider¬
hari deuotus ad eum ꝑuenit:atiqs euis ꝓolitu s ge¬
niby cepit lacrimabiliter rogare. ut sus orationbr
auditum recipe m̾eretur iamdu ab latiami. Coribo
precib ur beatissimus aitonitꝰ cepit relus auratq
se indignum indamare huiꝰ opio ee. Alilleriate¬
batur non se recilitum: anteuam ab M etidi¬
tum reciꝑet ꝑditum. Qd̾ ille audiens: ualde ad mi¬
ratus est fidem hominis. Tunc fisus de illo qui dixio
qr omnia possibilia sunt credenti signum crucis
aurib eiuis impressit: atq ilico auditum quem ami¬
serat recepit. Quadam etiam die cum beatissimus
behariꝰ ep̃s iaceret coram altari beate semꝑ urginis
marie toto corpore ꝓstratꝰ: aduenit illuc quedam pu¬
ella plurimis iamannis uexationẽ patiens demo¬
nis. Sed mox ut uir dñ conspexit puellam a diro

Expanded text:
uidam vir erat in provincia illa secundum saeculi dignitatem praecipuus nomine Portagius, qui perditum habebat auditum aurium iam annis duobus. At ubi audivit famam beatissimi Betharii, devotus ad eum pervenit, atque eius provolutus genibus, coepit lacrimabiliter rogare, ut suis orationibus auditum recipere mereretur iam diu ablatum. Cuius precibus vir beatissimus attonitus coepit reluctari atque se indignum inclamare huius operis esse. At ille fatebatur, non se recessurum, antequam ab eo auditum reciperet perditum. Quod ille audiens, valde admiratus est fidem hominis. Tunc confisus de illo qui dixit, quia omnia possibilia sunt credenti, signum crucis auribus eius impressit, atque ilico auditum quem amiserat recepit. 13. Quadam etiam die cum beatissimus Betharius episcopus iaceret coram altari beatae semper virginis Mariae toto corpore prostratus, advenit illuc quaedam puella, plurimis iam annis vexationem patiens daemonis; sed mox ut vir Domini conspexit puellam a diro
Abbreviated transcription (Latin):
anusait. Tu es stephanus qͥ rem publicam conaris
euertere & ꝑsuasionib atꝙ adhortationib malis
popło a deorum recedere suades culturas Bcatus
stephanus dixit. Ego quidem non euerto rẽ publi¬
cam sed moneo atq hortor ut derelisis demoniis
qi adorantur in ydolis ad deum uiuum & nerun
pedeant cratorem celi & terre: & cognoscant ⁊p̃mi
hun filium dei dcum ẽẽ qui cum patie se spretu
sc̃õ solus est semptternus: ut non ꝑeant cumdi¬
abolo in interitu sempiterno. ualeriannis aixit.
ncaro iii id nesceret adorare nefandi martis
simulachrum. Tunc beat̾ stephamꝰ Aeians: martie¬
llbi foras muos appie porte ad templimemartib:

Expanded text:
ianus: Tu es Stephanus, qui rempublicam conaris evertere, et persuasionibus atque hortationibus malis populum a deorum recedere suades cultura? Beatus Stephanus dixit: Ego quidem non everto rempublicam, sed hortor ut, derelictis daemoniis quae adorantur in idolis, ad Deum vivum et verum redeant creatorem coeli et terrae, et cognoscant Christum Jesum Filium Dei Deum esse, qui cum Patre et Spiritu sancto solus est sempiternus, ut non pereant cum diabolo in interitum sempiternum. Tunc Valerianus jussit cquiesceret adorare nefandi Martis simulacrum. Perductus beatus Stephanus a militibus foras muros Appiae portae ad templum, levatis
Abbreviated transcription (Latin):
at magis missus a scõ & dei cultore patre auito
prbro. ut scdłm fidem consuminatã interroganti
quasi filius pat obediens: sicut cognoui tum om̃i
simplicitate integre indicarem omnem uentatẽ.
Die gͥ parasceue hoc ẽ sexta feria que est tertio no¬
nas detembris. consulatu honorii detimo & theo¬
dosii sexto aug̾torum: adueniente nocte dormiens¬
ego in cubili meo in loco scĩ baptisterii in qͦ consue¬
tũdo erat mͥ dormire. & custodire eccl̃iastica que e¬
rant m̃ in ministerio: hora tertia noctis que est pͥ¬
ma tustodia iugiliarum. qͣsi in extasi effectus sum.¬
Et semuugilans uidi uirum senẽ longum. geropre¬
pem hoc est dignum sacerdotem: canum. bar¬
bam ꝓlixam habentem. palliatum alba stola. cu
merant geinmule auree habentes int̾nsetus scẽ
crucis signum: & uirgam auream manu haben¬
tem. Et ueniens stetit ad dexterã meam & ꝓul
u uit scõ iohanni qui est in ea ep̃s. Qͣmdiu clausi
sumꝰ & non aꝑis nob̾. & maxime qi in temporib

Expanded text:
ac magis jussus a sancto et Dei cultore patre Avito presbytero, ut secundum fidem consummatam interroganti quasi filius patri obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger integre indicarem omnem veritatem. 2. Die igitur Parasceve, hoc est sexta feria, quae est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu habentem. Et veniens stetit ad dexteram meam, et auanni qui est in ea episcopus: Quandiu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
uelationem greco sermone. ad om̃ium eccł̃iarum ꝑ¬
sonam. Quam reuelationem auitꝰ presbit homo
hispamꝰ genere: in latinum uertit eloqͥum. Et ad¬
iecta epła sua ꝑ orosum prb̃rm occidentalib de¬
ne miserat relicͥas beati stephani accepit. Badriã¬
Qq reuersus: pͥmus intulit partib octidentalib.

Expanded text:
velationem Greco sermone ad omnium ecclesiarum personam. Quam revelationem Habitus presbyter, Hispanus genere, in Latinum vertit eloquium, et adiecta epistula sua, per Orosium presbyterum occidentibus dene miserat, reliquias beati Stephani accepit, et patriam reversus, primus intulit occidenti.
Abbreviated transcription (Latin):
e udelis exertitus fuerat destinatꝰ. Uidens ali te per
R optimatos illius humilitatem seu scẽritem sui
neran cum tremore diuno Insuꝑ etiam ꝓrioliuti gre¬
riaby eius: rogabant ut dignaretur ec s re qpe sua qn
oratioui. Qui etiam consensit s mor qp euesat
orpleuit. Credimꝰ etiam qd ideo añs secuum sium
cur tanti contumela ante regem ire pmisti ipitio
dem eiꝰ a ferocitate se nimia mitigarent: & ca ptã pre¬
dam quam inuiste dulerant redderent. Ql d e facture
turt. Imnpante namꝙ theoderico rege redituir niuuro
capnualas preda ꝙ magna: chesauriq ciałie I oiuper¬

Expanded text:
crudelis exercitus fuerat destinatus. Videns autem rex crudelis exercitus fuerat destinatus. Videns autem rex et obtimates illius humilitatem seu sanctitatem sanerari cum tremore divino; insuper etiam provoluti genibus eius, rogabant, ut dignaretur eos recipere suis in orationibus, qui etiam consensit et mox quod petebatur explevit. Credimus etiam, quod ideo Dominus servum suum cum tanta contumelia ante regem ire permisit, ut ptem eius a ferocitate se nimia mitigarent et captam praedam, quam iniuste tulerant, redderent. Quod ita factum fuit. Imperante namque Theoderico rege, redditur omnis captivitas praedaque magna
Abbreviated transcription (Latin):
lui corpories partem in terra cer neretiirs hablit poz¬
testaten mira dispositio assuit dei om̃ipoitentis
iamprete esusa ad dñm pontise astpiortonte
bimpresentianim solidi qͥngenti. Clos uedente
canuiri hostes abstulerunt & aliquantu la m pentes
capuioꝵ resdiderunt: ipsumuero sc̃mi iammusq
as presentiam theoderici regis poureriinti Int nsq
luuus e aurberis gentis psus conatꝰ est abstrahere
ascis manib ipsuis manicas qd uulgo nuamts:
locant s suas tegere in dignas: sed subito diuma
aluo netio Nam arreptus a dem onsoprrod uene¬
deos semempsum cepit lacerare: monus qpala. den¬
dendo l uincars. Et qu qͣndam ꝓmarasee sli as to¬
auudeli nede semetipsum interfett Uident ecabia
inimiai epunt lapide a conda sua emolire talis
mulo dc̃i onmi deuotione serĩur Interea beatus be¬
hanꝰ pplebesua captus atosligatus isi a dregiehes¬
dericum &e brunehildum est dedutus a quibs t ane

Expanded text:
sui corporis parte in terra cerneretur habere posui corporis parte in terra cerneretur habere potestatem. Mira dispositionam prece effusa ad Dominum pontifex, affuerunt sibi inpraesentiarum solidi quingenti. Quos videntes canini hostes abstulerunt et aliquantulam partem captivorum reddiderunt; ipsum vero sanctum virum usque ad praesentiam Theoderici regis perduxerunt. Interea unus e barbaris gentis ipsius conatus est abstrahere a sanctis manibus ipsius manicas, quod vulgo wantos vocant, et suas tegere indignas. Sed subito divina affuit ultio: nam arreptus a daemonio, propriis dentibus semet ipsum coepit lacerare manusque suas rodendo truncare; et qui quondam praedo altudeli nece semet ipsum interfecit. Videntes talia inimici, coeperunt lapidea corda emolliri sua et famulo Domini omni devotione servire. 10. Interea beatus Betharius pro plebe sua captus atque ligatus, usque ad regem Theodericum et Brunichildem est deductus, a quibus tam
Abbreviated transcription (Latin):
as condusus fortiter se defende est conatus. Sedbe¬
atissimus uir acepto ab eis sacramento ut ner ipse
nee sui alliquid mali paterent᷑. credens tidem illore
apito portas cuitatis. Ilico autem ut patefecit adi¬
dem inuaserunt more barbarico totam auntatem:
deuastantes om̃ia. De popło uero: matma multtu¬
do corur ladio. Cernens autem beaturs Sehauius
nteritum sue ciuittatis dedit se piculo medns alicet
bostais is useieus it ie solum pumerent posuilins
e popłm innocentem ab incursionis nece dimte¬
rentnt aostes aitem ua cõmoti loris manus eius
scassim ausi suit alligare secumq usli pdi xiic
canes rabidi ad uicum qͥ uocatur uelimidis cum
ommni iiuria: suplunum audiure. Habebantlu¬
putineus ic̃ socium: cuius indigni erant seatire
peuum danet ꝓ tedemptione captuioꝵ sedunde de¬
res oinrumodis non habebat. ¶etime cum liga¬
dus boros forissimis teneretur aꝑtidis nullamq

Expanded text:
tis conclusus, fortiter se defendere est conatus. Sed betis conclusus, fortiter se defendere est conatus. Sed beatissimus vir, accepto ab eis sacramento, ut nec ipse nec sui aliquid mali paterentur, credens fidem illorum, aperuit portas civitatis. Ilico autem ut patefecit aditum, invaserunt more barbarico totam civitatem, devastantes omnia; de populo vero maxima multitudo corruit gladio. 9. Cernens autem beatus Betharius interitum suae civitatis, dedit se periculo, mediis scilicet hostibus se inferens: ut se solum perimerent, postulans, et populum innocentem ab incursionis nece dimitterent. Hostes autem ira commoti, loris manus eius sanctissimi ausi sunt alligare, secumque usque perduxerunt canes rabidi ad vicum qui vocatur Velimildis cum omni iniuria super fluvium Audure. Habebant lupi itineris sui socium, cuius indigni erant sentire pretium daret pro redemptione captivorum; sed unde daret, omnimodis non habebat, maxime cum ligatus loris fortissimis teneretur a perfidis nullaque
Abbreviated transcription (Latin):
De impulsus. cum ẽẽt acerrimus ingenioq faci¬
lis: hostilem exercitum ualde innumerabilem
texit. Lothariꝰ econtia: commouit exercitum. Qͥ
conuenerunt in unum. sed lothariꝰ fuga lapsus:
usq ꝑticam siluam uenit. Theoderitꝰ uero bur¬
gundionum rex acriter eum insequebatur: sed
lothariꝰ francoꝵ rex fugam ut diximus iniit:
Tandem theodericus eum ñ ualens comprehend̾e.
cuncta que in regno eiꝰ erant uastans & incendio
tradens: carnotum urbem usc ꝑuenit: Audi¬
ens autem qd̾ carnotum ciuitas munitissima esset.
chesauriq regis locharii innumerabiles illic tego¬
siti eẽnt: atq uiro domini commendati. direxerunt
cont illam maximam ȩxertitꝰ sui partem. Uenierꝰ¬
⁊ innumerabilis exercit᷑ ac harbara multitudo car¬
notis cupiebant comprehendere beatissimum be¬
barum anno ordinationis sue sexto. Tins p̃dictus
sacerdos una cum dero & popło infra muros cuita¬

Expanded text:
dae inpulsus, cum esset acerrimus ingenioque facidae inpulsus, cum esset acerrimus ingenioque facilis, hostilem exercitum valde innumerabilem errexit. Lotharius econtra commovit exercitum; qui convenerunt in unum. Sed Lotharius fuga lapsus, usque Perticam silvam venit. Theodericus vero Burgundionum rex acriter eum insequebatur, sed Lotharius Francorum rex fugam, ut diximus, iniit. Tandem Theodericus eum non valens comprehendere, cuncta quae in regno eius erant vastans et incendio tradens, Carnotum urbem usque pervenit. Audiens autem, quod Carnotum civitas valde munitissima esset, thesaurique regis Lotharii innumerabiles illic repositi essent atque viro Domini commendati, direxit contra illam maximam exercitus suis partem. Veniensque innumerabilis exercitus ac barbara multitudo Carnotis, cupiebant comprehendere beatissimum Betharium anno ordinationis suae sexto. Tunc praedictus sacerdos una cum clero et populo infra muros civita
Abbreviated transcription (Latin):
li a xp̃icolis carnotensib: dei pontifex beharius.
Cepit namq florere in studiis scĩssimis. & quasi
prudentissima apis: popłm sibi subiestum qͣsi ex
materuali itero gubernare ac pascere non cessa¬
bat ¶isposiumus annectere huic scẽdule qualit̾
ornatum eccłie sibi commisse constituit. qualiter¬
ꝙ illi ꝑ omnia cura hospitalitatis fuit: sed existi¬
mauimus illud non necesse habere temptare ho¬
nus. Qa nimirum claret manifeste ut cuiꝰ scĩta¬
tis tanta patiut ordinatio: & ad impletio bone
conĩisationis minime defuit. Ad hoc namiq cura¬
uimus scilum uoluere. ut passiones qͣs sustinuit
ꝓ desiderio celestis paradysi & ciuib carnotensis
eccłie: possimus sagaciꝰ urtimare. Eo namq tem¬
pore locharus ut supra taxauimꝰ: monarthiã
regni francoꝵ regebat. Theodericus uero rex in
burgundia: Trannicam exercebat potestatem
aduersus eum. Qui consilio auie sue brunechil¬

Expanded text:
li a christicolis Carnotensibus Dei pontifex Betharius. li a christicolis Carnotensibus Dei pontifex Betharius. Coepit namque florere in studiis sanctissimis et quasi prudentissima apis populum sibi subiectum quasi ex maternali utero gubernare ac pascere non cessabat. 7. Disposuimus adnectere huic scedulae, qualiter ornatum aecclesiae sibi commissae constituit, qualiterque illi per omnia cura hospitalitatis fuit, sed existimavimus, illud non necesse habere temptare honus, quia nimirum claret manifeste, ut, cuius sanctitatis tanta patuit ordinatio, et adimpletio bonae conversationis minime defuit. Ad hoc namque curavimus stilum volvere, ut passiones quas sustinuit pro desiderio caelestis paradysi et civibus Carnotensis aecclesiae possimus sagacius intimare. 8. Eo namque tempore Lotharius, ut supra taxavimus, monarchiam regni Francorum. regebat. Theodericus vero rex in Burgundia tyrannicam exercebat potestatem adversus eum, qui consilio aviae suae Brunichil
Abbreviated transcription (Latin):
longum est nr̃o inserere opusculo. Sed ad illud pa¬
ginula tendit: qualiter sullimatꝰ ad gloriam fuit
in tempore ab hac luce migrauit: aty animã su¬
ꝑis felicem reddidit astris. Tunc cunctus clerus
& deuotissimus carnotensis ꝑopłs diuina inspira¬
tione admonitus palatium pẽigit. aures regis to¬
ta forttudine pulsat: scilicet petens ut beatũ be¬
harium sibi daret pastorem ac ep̃m. Rex uero con¬
t̾status est suꝑ hoc negocio & om̃s optimates illiꝰ.
q sicut angłm diu uenerabant᷑ eum. Ueruntam̃
non distulit uota petentium: sed ilico expleuit fi¬
delium uotum. Tunc iussu regis suoꝵq omnium
optimatum: carnotensium eccl̃ie suscepit pͥncipa¬
tum. Direstus enim a palatio. & diu̾sis honorib
a rege honoratꝰ: mittitur a xp̃o fidelissimus eccl̃ie
dispensator. Suscipitur deuotissime diuerso cũ
apparatu eccłiastici ordinis in cathedra sacerdota¬

Expanded text:
longum est nostro inserere opusculo; sed ad illud palongum est nostro inserere opusculo; sed ad illud paginula tendit, qualiter sublimatus ad gloriam fuit, in tempore ab hac luce migravit Atque animam superis felicem reddidit astris. Tunc cunctus clerus et devotissimus Carnotensis populus divina inspiratione admonitus palatium pergit, aures regis tota fortitudine pulsat, scilicet petens, ut beatum Betharium sibi daret pastorem ac episcopum. Rex vero contristatus est super hoc negotio et omnes optimates illius, quia sicut angelum Domini venerabantur eum; verumtamen non distulit vota petentium, sed ilico explevit fidelium votum. Tunc iussu regis suorumque omnium optimatum Carnotensium aecclesiae suscepit principatum; directus a palatio diversis honoribus a rege honoratur, mittitur a Christo fidelissimus aecclesiae dispensator, suscipitur devotissime diverso cum apparatu aecclesiastici ordinis in cathedra sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
in iuentite florente contulit beatissimo behario
grãm. Quanta admirationis gr̃a. quanta cum
excellentia possumꝰ extollere tam magnum & reli¬
giosissimum uirum: Non enim dubitandum est¬
qd impar sit beati laurentii meritis. cuius scĩtas
tanta fulget in scłis: qui & utriq thesauros eccl̃ie
distribuerunt egenis õdem quoq tempore locha¬
ruis rex scd̃s filius chilꝑici regis cum regina frede¬
gunde nomine: regnabat suꝑ gentem francoꝵ. Qͥ
audiens famã beatissimi uiri suum constituit ar¬
chicapellanum. & pignora multa scõꝵ que secum
deferebat ut mos est regum ditioni illius consti¬
tuid: ut sc̃s̃ cum scĩs habitaret in custodia scĩtatis.
& ut merito de illo diceretur: cum scõ sc̃s eris:
Suscepit namq officium sibi a rege cõmissum: &
erat gratus tam deo qͣm hominib. Uirtutes quoq
ñ modicas ꝑ eum tunc temporis dñs ostendit. qͣs

Expanded text:
in iuventute florente contulit beatissimo Bethario in iuventute florente contulit beatissimo Bethario gratiam. Quanta admirationis gratia, quanta cum excellentia possumus extollere tam magnum et gloriosissimum virum? Non est enim dubitandum, quod is par sit beati Laurentii meritis, cuius sanctitas tanta fulget in saeculis, qui et utrique thesauros aecclesiae distribuerunt egenis. 5. Eodem quoque tempore Lotharius rex secundus, filius Chilperici regis, cum regina Fredegunde nomine regnabat super gentem Francorum. Qui audiens famam beatissimi viri, suum constituit archicapellanum et pignora multa sanctorum, quae secum deferebat, ut mos est regum, ditioni illius constituit, ut sanctus cum sanctis habitaret in custodia sanctitatis, et ut merito de illo diceretur: Cum sancto sanctus eris. Suscepit namque officium sibi a rege commissum et erat gratus tam Deo quam hominibus. Virtutes quoque non modicas per eum tunc temporis Dominus ostendit, quas
Abbreviated transcription (Latin):
da non dieb ac nostib uacans a colloqͥis diuinis:
commendabat dr̃o qd̾ timebat. Cunc namq cer¬
nens scẽ memorie p̃fatus pabolus ep̃s eius humili¬
tatem. atq crescentem totꝰ boni testimonii uirum:
sibiꝙ adscitum ei honus archidiaconatꝰ imposuit.¬
& curam rei familiaris & thesauros eccl̃ie illi com¬
misit. At ille ceu fidelissimꝰ dispensator pecuniaꝵ
dm̃ sui non gerens rudes uel infantiles sicuti qui¬
dam mores. sed stans maturꝰ atq om̃i bonitate con¬
spiciuis ministrabat erogando sibi a dño talenta
credita. ita ut de illo ñ dubitaretur a dño dictum.
Euge seruebone & fidelis: supra multa te constituã.
Sed quia dñs desiderabilem nolebat diu occultare
thesaurum. sed asfore totiꝰ bonitatis exemplum: ita
brutt: ut usq ad palacium regis francie rumor illiꝰ
ꝑcurteret scĩtatis. Oñs enim summa cum deuotio¬
ne stupentes grãs deo referebant: qͥ adhuc tantã

Expanded text:
da, non diebus ac noctibus vacans a colloquiis divinis, da, non diebus ac noctibus vacans a colloquiis divinis, commendabat Domino quod timebat. 4. Tunc namque cernens sanctae memoriae praefatus Pabolus episcopus eius humilitatem atque crescentem totius boni testimonii virum sibique adscitum, honus ei archidiaconatus imposuit et curam rei familiaris et thesauros aecclesiae illi commisit. At ille ceu fidelissimus dispensator pecuniarum Domini sui, non gerens rudes vel infantiles sicuti quidam mores, sed stans maturus atque omni bonitate conspicuus, ministrabat erogando sibi a Deo talenta credita, ita ut de illo non dubitaretur a Domino dictum: Euge, serve bone et fidelis, supra multa te constituam. Sed quia Dominus desiderabilem nolebat diu occultare thesaurum, sed affore totius bonitatis exemplum, ita bruit, ut usque ad palatium regis Franciae rumor illius percurreret sanctitatis. Omnes enim summa cum devotione stupentes, gratias Deo referebant, qui adhuc tantam
Abbreviated transcription (Latin):
commissam totis iurib exornaret. uitamq soltaua
coto nisu armꝑe festinaret: humili cum deuotone
bone memorie pabolo ep̃o studit indicare: At ile
ceriens cum celesti inspiratione itadiatum. delit ex
potestatem mn ꝓṗa tellure: & parrochiam &e locumubi¬
cunq uellet sĩbi edificare secretum. E acepta licentiea
tub leugis a castello blesianensium cellilam sibiꝑ
pruis manib edificauit suꝑ fluuolum sislat: qui a.
ipse locus & basilica nomen eius accepit. Qluam es¬
dem tempore beatꝰ pabolus ep̃s in honore beati aoe¬
dii margyris xp̃i consecrauit. Qui etiam superno in¬
stinctu ammonitus lubrice uite discmina ꝑpendens.
felicissimam dotem eidem conferens asilo: ꝓamore
spuitus qui septiformis ẽẽ cernit᷑ septem mansos
ad cumulum sue salutis collatoꝵ predioꝵ relargi¬
endos disposuit: ibiq religionis gratia remotꝰ tra¬
hens longa suspiria ꝓ eterna felicitate adipiscen¬

Expanded text:
commissam totis viribus exornaret vitamque solitariam commissam totis viribus exornaret vitamque solitariam toto nisu arripere festinaret, humili cum devotione bonae memoriae Pabolo episcopo studuit indicare. At ille cernens eum caelesti inspiratione irradiatum, dedit ei potestatem in propria tellure et paroechiam et locum, ubicumque vellet, sibi aedificare secretum. Qui, accepta licentia, tribus leugis a castello Blesianensium cellulam sibi propriis manibus aedificavit super fluviolum Sissa. Qui et ipse locus et basilica nomen eius accepit; quam eodem tempore beatus Pabolus episcopus in honore beati Georgii martyris Christi consecravit. Qui etiam superno instinctu ammonitus, lubricae vitae discrimina perpendens, felicissimam dotem eidem conferens asilo, pro amore Spiritus, qui septiformis esse cernitur, septem mansos ad cumulum suae salutis collatorum praediorum relargiendos disposuit. Ibique religionis gratia remotus, trahens longa suspiria pro aeterna felicitate adipiscen
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatem nobili stemate ꝓcrratus
Qui ab ipsis cunabulis pene puer¬
Slib philosophie eccłiasticis est eru¬
ditus in morib. Demꝙ oraculo diui¬
no adinont̾ carnotis urbem aduenit: disponente dño
pedem iuatiendꝰ. Cunc namꝙ tempornis uir dñi destec
memorie pabolus ep̃s: carnotensem regebat etc liam. st
ceruene bone indolis puerum om̃i uenuistate uleul̃
entelext illum aftore totꝰ futurum ecl̃is ꝓsefti. ¶ucꝰ¬
se in serucum eccl̃iastici ordinis deuixat Eret nãq
in etate puenli obedientie & humilitati deditus ut
a spu scõ non dubitaretr ẽt repletus. Qd postea rei
ꝓbauit euentus. Literis enim decentissime erateru¬
ditus uibanitate decorabili ornate sublin aet. Canto¬
ni. honore instititus doctor diunarum litterar. ut
magister totꝰ carnotine eẽt cuittatis. Cum aute annis
puerlib transastis adolescentie metas trantret. et
die noduꝙ scõ insisteret ꝓposito atq obedientiã ai bi

Expanded text:
tatem nobili stemate procreatus, qui ab ipsis cunabulis paene puerilibus philosophiae ecclesiasticis est eruditus in moribus. Denique oraculo divino admonitus Carnotis urbem advenit, disponente Domino, ibidem nutriendus. Tunc namque temporis vir Domini beatae memoriae Pabolus episcopus Carnotensium regebat aecclesiam. Qui cernens bonae indolis puerum omni venustate fulcitum, intellexit, illum affore totius futurum aecclesiae et in servitium aecclesiastici ordinis devinxit. Erat namque in aetate puerili oboedientiae et humilitati deditus, ut a Spiritu sancto non dubitaretur esse repletus; quod postea rei probavit eventus. Litteris enim decentissime erat eruditus, urbanitate decorabili ornate sublimatus tantoque honore institutus doctor divinarum litterarum, ut magister totius Carnotinae esset civitatis. 3. Cum autem, annis puerilibus transactis, adolescentiae metas transiret et die noctuque sancto insisteret proposito atque oboedientiam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
est. Galienus uero dixit olimpio. Olimpi. t̃ quidem¬
adhuc differo penarum inferre supplicia. Sed & de
tua conscientia dubiꝰ non sum. qd̾ tu ñ deseras deos
qͦs semper adorasti: etiam & alios compellebas a dora
Et ego quidem feci non quasi olimpiꝰ: sed qͣsi impus
& crudelis. P quib malis commissis peniteo & ef¬
fundo lacrimas amaritudinis in conspectu eius cui
tredo deo uero & uiuo. pat & filio & sp̃ui scõ: ut dig¬
netur mͥ remittere iniquitatem quam exertui in
sanguinem scõrum eius. qͣm ego feci effundi in in¬

Expanded text:
. Gallienus itaque dixit Olympio: Adhuc quidem differo poenarum tibi inferre supplicia, qui de tua conscientia dubius non sum, quod nequaquam deseras deos quos semper adorasti, et alios compellebas adorardit: Ego quidem feci non quasi Olympius, sed quasi impius et crudelis. Pro quibus commissis poeniteo, et effundo lacrymas amaritudinis in conspectu ejus cui credo, Deo vivo et vero, Patri, et Filio, et Spiritui sancto, ut dignetur mihi remittere iniquitatem quam exercui in sanguine sanctorum ejus, quem feci effundi. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
air soe nesuis opibe non duissimilis futo pansino e poe
au senetipsum p redemptione suȩ plebis delegatat
nonuis cuntatem. Atꝙ cum puenisset aunce teris le¬
nas coram pontificib: cum omni bonore ibrdem elẽ
fusceptꝰ. Palod̾ autem tempꝰ illis ibidem corior at¬

Expanded text:
vir sanctus in suis operibus non dissimilis fuit Paulino episcopo, qui semet ipsum pro redemptione suae plebis delegavit nonis civitatem, atque cum pervenisset cum ceteris clericis, coram pontificibus cum omni honore ibidem est susceptus. Per aliquod autem tempus illis ibidem commora
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc tehortamur. ut cognita ueritate non deseras
deos quos semper ab ipsis cunabulis adorasti ce colu¬
isti. Nemesuis diaconus respondit cum lacrimio: &e¬
dixit. Ego quidem infelix atq peccator semꝑ desersu
ueritatem. & esfudi sanguinem innocentẽ: etiã

Expanded text:
 te hortamur, cogita veritatem, non deseras deos quos semper ab ipsis cunabulis coluisti. Nemesius diaconus plenus lacrymis respondit: Ego quidem infelix atque peccator semper deserui veritatem, et effudi sanguinem innocentem, et jam
Abbreviated transcription (Latin):
citer. Simꝑnius respondit: Si facultates queris¬
uinu̾sas nemesii domini mei. iam eas ꝓ xp̃o tradi¬
die q̃m ipsius fuerunt & erunt. Si autem sacrificiũ¬
me offerre compellis. sacrifico: sed iħu xp̃o domino
meo sacrificium laudis & confessionis. cui se obtulit
dominus ms̃ nemesiꝰ. Tunc ira repletus olimptꝰ ex

Expanded text:
terrogatus, respondit: Si facultates quaeris Nemesii domini mei, jam eas Christo tradidi, quoniam ipsius fuerant et erunt. Si autem sacrificium offerre me compellis, sacrifico, sed Christo Jesu Domino meo sacrificium laudis et confessionis, cui se obtulit et dominus meus Nemesius. Tunc ira repletus Olympius,
Abbreviated transcription (Latin):
Longiius deniq m egistus & cestus sicur
eis constituerat paulus pͥmo mane uenientes
ad sepulchrum eius uderunt duos uiros oran
tes: & in medio eorum stantẽ paulum. Qui ꝑti
fectos atq centurionem qui ministri fuerant¬

Expanded text:
os milites Megistus et Cestus, sicut eis dixerat Paulus primo mane uenientes ad sepulchrum eius, uiderunt duos utes, et in medio eorum stantem Paulum viderunt;fectos et centurionem, qui ministri
Abbreviated transcription (Latin):
ris adeo est illi amicicia copulatꝰ. uidens in eo di¬
uinam scientiam: ut se a colloqͥo illiꝰ uix temꝑa
re posset. quatinꝰ si ore ad os illum alloqui non
ualeret: frequentib datis & acceptis epłis. ipstꝰ
dulcedine & amicabili colloqͥo atq consilio frue¬
retur. Et sic eius doctrina agente sp̃u scõ multi¬
plicabatur & amabatur. ut licite iam doceret: &¬
a multis libentissime audiretur. Disputabat
siquidem cum echnicorum phylosophis: & re
magister cesaris coram illo relegit: & in cunctis
admirabilem resdidit. Senatus etiam de illo¬
alta non mediocriter sentiebat. Quadam deni¬
uesꝑam in cenaculo elitiori turbas alloquere

Expanded text:
ris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum philosophis et revmagister Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter sentiebat. Igitur, dum sivesperam in coenaculo editiori turbas erudiret,
Abbreviated transcription (Latin):
eam cum irrisione cur caput suum ñ opiret¬
pondit. Ouani & miseri qui credere nescitis
que oculis uidetis: & manib attrestatis. Uere
habeo eundem quẽ illi porrexeram pannũ:
de infusione głos sui sanguinis p̃ciosum. Nã

Expanded text:
ati sunt cur caput suum non operiretpondit: « O vani et miseri, qui credere nescitis quae oculis videtis et manibus attrectatis! Vere habeo eumdem quem porrexeram pannum, de infusione pretiosi sanguinis gloriosum. »
Abbreviated transcription (Latin):
nens nexus quib antea tenebat᷑. Relinquit᷑
carcer innocens aliqͣndo qi uacuus. & p̃cedente
pietatis triumpho: turba miseroꝵ gremio eccł̃ie
Rescebat cotidie admiratio te multis im¬
& fama pontificis. Occurrebant pensa

Expanded text:
nens nexus, quibus antea tenebatur. Relinquitur nens nexus, quibus antea tenebatur. Relinquitur carcer innocens aliquando, quia vacuus, et praecedente pietatis triumpho, turba miserorum gremio ecclesiae escebat cotidie admiratio et fama pontificis; occurrebant p
Abbreviated transcription (Latin):
dum plateam latissimam turbĩs angusta¬
tus ingreditur. carrerem refertum undtis suppli¬
cia & mortem expestantib preteribat. Clagni¬
to transitu sacerdotis: unum clamorem colia¬
tis uocib sustulerunt. Causam inquirio ag¬
noscit. Custodes euocat: subtrahunt᷑. Diuer¬
se enim palacii potestates: miserorum turbam
in ergastuli illius nocte dampnauerant. Quo se
uerteret miscdia: non habebat. Tandem ad no¬
tum recurrit auxilium. Et qd̾ difficile erat ab
hominib impetrari: a maiestate deposcit. Grẽs¬
sum diuertit ad carterem: cernuus in orationem
membra ꝓsternit. Tum uero dñs nr astantib po¬
pulis: gratiam quam famulo suo tͥbuebat osten¬
dit. Clausura iunculis & sera constricta dissolui¬
tur: repagula ferrata dissiliunt. Diuina pietas
reserat: qd̃ meditatio humane crudelitatis ar¬
tauerat. ꝓcedit ad libertatem turba de uin¬
culis. exhibens uacua honera cathenarum: te¬

Expanded text:
dum plateam latissimam turbis angustadum plateam latissimam turbis angustatus ingreditur, carcerem refertum vinctis, supplicia et mortem expectantibus, praeteribat. Qui, agnito transitu sacerdotis, unum clamorem conlatis vocibus sustulerunt. Causam requirit, agnoscit; custodes evocat, subtrahuntur. Diversae enim palatii potestates miserorum turbam in ergastuli illius nocte damnaverant. Quo se verteret, misericordia non habebat. Tandem ad notum recurrit auxilium et, quod difficile erat ab hominibus impetrari, a maiestate deposcit. Gressum divertit ad carcerem, cernuus in orationem membra prosternit. Tum vero Dominus noster adstantibus populis gratiam, quam famulo suo tribuerat, ostendit. Clusura vinculis et sera constricta dissolvitur, repagula ferrata dissiliunt; divina pietas reserat, quod meditatio humanae crudelitatis artaverat. Procedit ad libertatem turba de vinculis, exhibens vacua onera catenarum, te
Abbreviated transcription (Latin):
Degebat etam romanum imꝑiuim ircepit¬
e placidia regina cum filio ualentiniano iã
iuinene quiita fidem catholicam diligebant ut
cum omnib imꝑarent: dei famulis sullim hu¬
muilitate seruirent. Qui omnes uenerabilem sa¬
cerdotem certantib studiis diuino aaor suscy¬
unr. Ambiunt pͥncipes. occirtunt pceret ⁊ eclia
cum exultatione complestitur: Ad diuersorum
sacenlotis regina uenerabilis uas angerti amplis¬
urn um refertum cibis delicatidrili: sine ullaicar¬
nis admretione transmisit. Qd̃ susceptum ea ra¬
done disbrbud ut aibos ministes suis trrder ea po
suero uendicant agentum. remtitens loco mu¬
neno patenulam ligneam: panem ordes ceum
continentem. Nd ita utunꝙ cum ingenti gra¬
tulatione complexa est. qd̾ &e argentum suum
transmisisset ad pauꝑes: & ullam escam beatiui¬
re cum muusterio abiesti uasculi suscepisset. pã
& lignum postea auro ambiit: & panem mui¬
tis remediis & uirtutib reseruauit: De c

Expanded text:
egebat etiam Romanum imperiuegebat etiam Romanum imperium Placidia regina cum filio Valentiniano iam iuvene, qui ita fidem catholicam diligebant ut, cum omnibus imperarent, Dei famulis sublimi humilitate servirent. Qui omnes venerabilem sacerdotem certantibus studiis pro divino amore suscipiunt. Ambiunt principes, occurrunt proceres; ecclesia cum exultatione conplectitur. Ad diversorium sacerdotis regina venerabilis vas argenti amplissimum, refertum cibis delicatioribus sine ulla carnis admixtione, transmisit. Quod susceptum ea ratione distribuit, ut cibos ministris suis traderet, ipse vero vindicaret argentum, remittens loco muneris patenulam ligneam panem ordeaceum continentem. Quod illa utrumque cum ingenti gratulatione conplexa est, quod et argentum suum transisset ad pauperes et illa escam beati viri cum ministerio abiecti vasculi suscepisset. Nam et lignum postea auro ambiit et panem multis remediis et virtutibus reservavit. 36.
Abbreviated transcription (Latin):
terea gradum accelerant: ꝑuenit᷑ quo ten¬
ditur. Et tanquam manifesta sanitas fuisset
ingressa: ita omnium animos scĩ releuaut
aduentus. Notas ꝓfert & exerit medicinas:
xp̃m ꝓstratus exorat: siusq lacrimis gaudiã
mercatur aliorum. Uisitantur dñi. iusitant᷑
&e famuli: ac sine ulla discretione ꝑsone tugͣia
cirturt. cubilia uniuersa ꝑlustrat. Et interpo¬
sido uniꝰ diei spacio ita celestes medicinas ob¬
tinuit. ut egrediens die tercia domum totam
reliquerit incolumitate gaudentẽ ꝓsequente
eum domino quem lecto inuenerat decubantem.
Precedebat enim uenerabilem uirũ fama lauda¬
bilis: exigens ut nunciati desideraretur agnitio¬
Prebatur iam ꝑora rauennatium popłoꝵꝵ:
& aduentus su moras preuiꝰ accusabat ef¬
fedus. Tandem dui expestatus excipit᷑. Puide¬
rat quidem ut nocturno ingressu secreta obscu¬
uite tegeretur: sed desiderantium excubias
litare non potuit. Ilic petrus tum pontifex
xp̃i eccliam aplica institutione recinebat. Qd pl¬

Expanded text:
terea gradum accelerant; pervenitur, et tamquam manifesta sanitas fuisset ingressa, ita omnium animos sancti relevavit adventus. Notas profert et exerit medicinas; Christum prostratus exorat suisque lacrimis gaudia mercatur aliorum. Visitantur domini, visitantur et famuli, acsine ulla discretione personae tuguria circuit, cubilia universa perlustrat et, interposito unii diei spatio, ita caelestis medicina obtinuit, ut, egrediens die tertia, domui totam reliquerit incolomitate gaudentem, prosequente eum domino, quem lectulo invenerat decumbentem. Praecedebat venerabilem virum fama laudabilis exigens, ut nuntiati desideraretur agnitiorebatur iam per ora Ravennantium populorum, et adventus sui moras praevius accusabat affectus. Tandem diu expectatus excipitur. Providerat quidem, ut, nocturno ingressus secreto, obscuritate tegeretur; sed desiderantum excubias vitare non potuit. Illic Petrus tum pontifex Christi ecclesiam apostolica institutione retinebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tissinus commotꝰ est miscłia. Et relicto ntinere.
ea ua retior uidicatur: que mertedem bomo
ꝑio preparabat. Deuertit reclamantib suis:
& desideratum petentib prestat aduentũ di¬
cens. Nichil mͥ priꝰ est: quam dñ precepta
complere. Cum illi cum exultatione & cũ gau¬
dio: ducentorum solidoꝵ munꝰ qd̾ transmissũ
fuerat obtulerunt. Demnde conuersꝰ ad ciaco¬
nem: ait. Accipe que traduntur: & intellage
de fraudem fecisse ꝑauꝑib. Nam si totũ qd¬
dixeram indigentib contulisses: remunera¬
tor nr̃ tretentos hodie reddidisset. Contremuit
liaconus: secretum reatꝰ si innotuisse ponti

Expanded text:
tissimus repletus misericordia et, relicto itinere, tissimus repletus misericordia et, relicto itinere, ea via rectior iudicatur, quae mercedem boni operis praeparabat. Divertit, reclamantibus suis, et desideratum petentibus praestat adventum, dicens: 'Nihil mihi prius est quam Domini praecepta complere'. Tum illi cum exultatione, cum gaudio ducentorum solidorum munus, quod transmissum fuerat, obtulerunt. Deinde conversus ad diaconem, ait: 'Accipe quae traduntur et intellege, te fraudem fecisse pauperibus; nam si totum indigentibus contulisses, remunerator noster trecentos hodie reddidisset'. Contremuit diaconus, secretum reatus sui innotuisse ponti
Abbreviated transcription (Latin):
gressus urbe opulentissima dum ceptis.¬
iter sensim oris felicib carpit: occurrunt
pauꝑes elemosinam postulantes. Consulrẽ di¬
aconem quantum ẽẽt in sumptib. tres tantũ
aureos ẽẽ respondit: totosq statim precepit e¬
rogari. Ad hec diaconus. Unde uicturi hodie
sumus: Respondens ait. Pascet ds pauꝑes
suos. Tu qd habes: indigentib presta. Dia¬
conus quasi ꝓuidꝰ duos erogat: reseruat unũ
Dumq agitur iter ceptum: intuentur post le
equites concitos. Qui breui adiuncti statim de¬
siliunt: & ꝓuoluti genib huiꝰmodi precem
tundunt. Sominus ñt iur spectabilis leporᷤ
non longe abhinc domicilio fruit᷑. qui cum fa¬
milia sua ita implictꝰ diuerso tenetur incõmodo:
itt & ꝓpria & suorum infirmitate succumbat.
Quius ad uos lacrimas deportamꝰ: infirmum si
dignum ducitis uisitare. Si uero precem nr̃am
occupationis ur̃e necessitas uincit: orationem
uotercessionis impendite. ¶Iereatur benedictio¬
nem: si non meretur aspetum. Ad hec uirbra¬

Expanded text:
gressus urbe opulentissima, dum iter sensim moris felicibus carpit, occurrunt pauperes, elemosinam postulantes. Consulit diaconem, quantum esset in sumptibus. Tres tantum aureos esse respondit, totosque statim praecepit erogari. Ad haec diaconus: 'Unde victuri hodie sumus?' Respondens ait: 'Pascit Deus pauperes suos; tu, quod habes, indigentibus praesta'. Diaconus quasi providus duos erogat, reservat unum. Dumque agitur iter coeptum, intuentur post se equites concitatos. Qui brevi adiuncti, statim desiliunt, et obvoluti genibus, huiusmodi precem fundunt: 'Dominus noster vir spectabilis Leporius non longe abhinc domicilium fruit; qui cum familia sua ita inplicitus diverso tenetur incommodo, ut et propria et suorum infirmitate subcumbat. Cuius ad vos lacrimas deportamus: infirmum, si dignum ducitis, visitate! Si vero precem nostram occupationis vestrae necessitas vincit, orationem intercessionis inpendite; mereatur benedictionem, si non meretur aspectum'. Ad haec vir bea
Abbreviated transcription (Latin):
columem. Hoc pͥmum uirtutis sue signum:
in ytalia ꝑ famulum suum xp̃c oꝑatus est.
Concurrebat diuersa populi multitudo: be¬
nedictionem exꝑte scĩtatis oꝑiens. Iunctisꝙ
cum predicatione miraculis: & animas cura¬

Expanded text:
t. Hoc priraum virtutis suae signum t. Hoc priraum virtutis suae signum in Italia per famulum suum Christus operatus est. Concurrebat diversa populi multitudo, benedictionem expertae sanctitatis operiens, iunctisque cum praedicatione miraculis, et animas cura