comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rapłice qͥd fecisti : Sc̃ni petrũ offẽdisti: romã ces¬
nixisti gͥgoriũ nõ tã dimusisri: qmͣ expulisti. hiis
at̾ uocib horribiłr ꝑmotus pontiex ppłmque
hem̾tissime metuẽs: post eumi sũma cũ festinatõ¬
iam cõfecto itnie dũidem uir dñi gͥgoris ut it̾ s¬
gentib moris ẽ cͥca sextã horã ĩ quodã pͣto sociis
quibdã qui escẽtib aluis a̾ illi assidẽtib uł quib¬
q reb nc̃ciis occupatis sed̾et sed̾et ac leg̾et: ueĩt
ad eum locusca ⁊ dãs saltũ pagme qm̃ ꝑcurrebat
iledit.Cernẽsq eam b̾s g̾gorius tami mãsuete
dicipotꝰ .q. loco sba. Et sb̾mnge̾s. Sciatis ĩqͥt ño
ium̃ta st̾nite: ut qnͣtũ licu̾it quo tẽdins ꝓperemꝰ
Dumri aĩ hinc mutuo cõfabulare̾t ᷑ ⁊ secũ q̃rexent.
yuenert missi apłici equis sudantib ⁊ ad modr̃
faaigatis. Statĩq ill cũ magna ccłitate: epłam
qͣ detułant porroxunt. Qua ꝑlecta: ica est

Expanded text:
ice, quid egisti? Sanctum Petrum offendisti, Romam destruxisti, Gregorium non tam dimisisti quam expulisti. His ergo vocibus horribiliter permotus pontifex populumque vehementissime metuens, post eum summa cum festinatioam confecto itinere, dum idem vir domini, Gregorius, ut iter agentibus moris est, circa sextam horam in quodam prato sociis quibusdam quiescentibus, aliis autem assistentibus vel quibusque rebus necessariis occupatis sederet et legeret, venit ad eum locusta, et dans saltum paginae quam percurrebat, insedit. Cernensque eam beatus Gregorius tam mansuete dici potest, quasi loco sta; et subjungens, sciatis, inquit, non umenta sternite, ut quantum licuerit quo tendimus properemus. Dum autem hinc mutuo confabularentur, et secum quaererent, pervenerunt missi apostolici equis sudantibus et admodum fatigatis, statimque illi cum magna celeritate epistolam quam detulerant porrexerunt, qua perlecta, ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
et fredegurdrs plena dolore filioꝵ ⁊ genutu ait
ad regẽ iam repenites. Dui nos male agetes pie¬
tas diuina sustinet. Sepe enĩnos febrib ⁊ aliis
malis corripuit: ⁊ em̾dare negligimꝰ. Ecce iam ꝑdi¬
mus filios: ⁊ ã enĩ eos lac̾me pauꝑum lam̃ta ui¬
duax suspiria orphanoꝵ int̾umuit. Ecce auri ⁊ ar¬
genti ĩ m̃sa pond̾a: cellaria et horrea plenaredũ¬
dant ⁊ nescimꝰ cui ꝯg̾gamꝰ ea. Ecce ꝙ pulcri h̾eba¬

Expanded text:
e, Fredegundis plena dolore filiorum et gemitu ait ad regem, repenitens: 'Nos diu male agentes pietas divina sustentat; nam nos sepe febribus et aliis malis corripuit, et emendare neglegimus. Ecce iam perdimus filios ! Ecce iam eos lacrimae pauperum, lamenta viduarum, suspiria orfanorum interemunt! Ecce auri et argenti inmensa pondera, cellaria et horrea plena redundant, et nescimus, cui congregamus ea! Ecce quod pulchrius habeba
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ franti de pascha celebnͣdo dissentiu̾t u̾tus¬
iascha celebnͣtib. S francos recte ce lebrasse ꝑ hos
dinnitus claruit: ꝙ fontes ⁊̃ hysꝑania qui ĩ salbõ
ice pasche ad baptizand sponte duuntꝰ repłi solent
nõ ĩ hyspanoꝵ s ĩ francoꝵ pascha sunt repleti. Cil¬

Expanded text:
 Franci de pascha celebrando dissentiunt, Hispascha celebrantibus. Sed Francos recte celebrasse per hoc divinitus claruit, quod fontes in Hispania, qui in sabbato sancto paschae ad baptizandum divinitus sponte repleri solent, non in Hispanorum, sed in Francorum pascha repleti
Abbreviated transcription (Latin):
potentissi̾e debesleaut. Indeq egͥdiens tantã molẽ
pͥde cum elepha̾tis młtis aduxt: ut hũane cu¬
piditati ccedetur posse suffic̾e sygib̾t᷑ Huiꝰ annio pͥ¬
mo sygib̾tus rex fr̃i suo chilꝑrco pugna cog̾or¬
re uolentib: a duob pn̾is afredegunce chilprci

Expanded text:
potentissime debellavit, indeque regrediens tantam molem praedae cum elephantis multis adduxit, ut humanae cupiditati crederetur posse sufficere. Caeterum ide Sigebertus rex fratri suo Chilperico pugna congredre volentibus, a duobus pueris, a Fredegunde Chilperici
Abbreviated transcription (Latin):
ipͥe olim ĩ bello ꝑemi̾at ⁊ ex testa capitis eiꝰ sͥ pr̾ĩam ad
bibend̾ fec̾at. Qmͣ cũ imo die sͥ porrig̾et dicẽs. bibe
cum pr̾̃e tuo: illa femui̾eo furore accensa illũ ab ar¬
ing̾o eiꝰdem ĩ lecto ꝑni fecit. Cleb sbrogatꝰ regno
p̾dicand̾ anglis abire ꝑmissus. s ppło timiłtuante
retͣctus. seꝑtimꝰ leuita e̾ ordĩatus. Athanagildo re¬
ge nusigothoꝵ mortuo: leuiugildꝰ cum fr̃e suolen¬
ua ⁊post solus regnat annis .xui. fortunatꝰ poeta
neme̾s ab ytalia: claret ĩ gallia actor Hic for¬

Expanded text:
 ex testa capitis ejus sibi pateram ad bibendum fecerat; quam cum uno die ei porrigeret dicens: Bibe cum patre tuo! illa femineo furore accensa, illum ab armigero ipsius in lecto perimi fecit. Cleb subrogatus regno predicandum Anglis abire permissus, sed populo tumultuante retractus, septimus levita est ordinatus. Athanagildo rege Wisigothorum mortuo, Levigildus cum fratre suo Leuva et post solus regnat annis 16. Fortunatus poeta veniens ab Italia, claret in Gallia. 576. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
dis menor artiũ suaꝵ ĩ ebͥaut duos pu̾os t̾ua¬
nerises dixitq eis. Ite ad cueũ sigibͤci: ⁊ assiła¬
te ut eum supͣ nos regẽ eleuare debeatis ⁊ int̾fi¬
cite enm. Si euade̾ potu̾itis uiui. ego mirifice ho¬
norabo uos ⁊ sobole̾ nr̃am. Si aut̃ corrueritis: egi¬

Expanded text:
dis memor artium suarum inebriavit duos pueros Tarwanenses, dixitque eis: Ite ad cuneum Sigiberti, et assimulate ut eum supra vos in regem elevare debeatis, eumque interficite. Si evaderitis vivi, ego mirifice honorabo vos, et sobolem vestram; si autem corrueritis, eg
Abbreviated transcription (Latin):
e̾e̾nt: an paganoꝵ errorib ĩplicati. Dcmq ẽ qd
ẽẽnt pagani. at ille ĩ tio ex corde longa trabto
susprria. Heu ꝓ dolor ĩquit ꝙ tam luci uultꝰ ho¬
mĩes tenebꝵ auctor possid. tantaq frontis ũ¬
ursus gͦ int̾rogauit ꝙ ẽet uocebłm gentis

Expanded text:
ent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis spRursus ergo interrogavit quo
Abbreviated transcription (Latin):
sis iacent᷑ fu̾dam̃ta erat ĩ ecc̃a lugdimẽ si qͥdet¬
dies sb̾ennte alia cogitatõ e nuteut ⁊ ꝓ qͣda᷑
gͥssus eͤ. Qua deuote ꝯpleta rediẽs a domesti¬
cis gͣtu labũde suscept ᷤ ẽ et fatigat᷑ ex itinere
ĩ cubicłm se recepit. Quescẽti q mox affuit

Expanded text:
is jacerentur fundamenta, erat in Ecclesia Lugdunensi cledies subeunte alia cogitatione mutavit; et pro quadam gressus est. Qua devote completa rediens, a domesticis gratulabunde susceptus est, et fatigatus ex itinere in cubiculum se recepit. Quiescentique mox adfuit
Abbreviated transcription (Latin):
młtoꝵ mo̾ast̾ioꝵ fundator et sc̾e religioĩs exmũ
ꝓpagator ĩ nocericii paꝑe catholici eqͥssimsꝰ fan¬
tor. potͥ u̾o sasiatia uistissimꝰ execrator c̃ ĩꝑa¬
tore luithero ab expeditõne ꝓtalica reg̾ssus
ĩ curtate suã ñ młto post ĩ infiu̾ntate corripit᷑¬

Expanded text:
multorum monasteriorum fundator, et sanctae religionis eximius propagator, Innocentii papae catholici equissimus fautor, Petri vero scismatici justissimus execrator, cum imperatore Liuthero ab expeditione Italica regressus in civitatem suam, non multo post infirmitate corripit
Abbreviated transcription (Latin):
aliis sr̃uemẽtib ĩ fonte ꝓxi̾o deportate sũt ut iꝙ¬
nis calorẽ euadere̾t ⁊ nix cuasiit. Itẽ hard iuiiꝰ
eiꝰdem uille miles eodẽ dre plaustrũ suis cũ ma¬
niꝑpuł tritia totadie duxit s ultõ diuina boũ
ocłos excecauit. ¶At̾ gothos ꝓuĩcia mõtis¬
pessulaniiussu cuiꝰ dã militis mirtoriẽsis r usdita
q̾dam aꝑd̾ ullã sc̃i camiani die sc̃ iacobi pane̾
s̾cm̃ciũ fecit ⁊ coxit. eluo aillato ad m̃sã atq
ꝯfiricto corã cũctis dis cubẽtib sãgumolẽtꝰ apa¬

Expanded text:
in fonte proximo deportatae sunt, ut ignis calorem evaderent, et vix evaserunt. Item Harduinus, ejusdem villae miles, eodem die plaustrum suum cum manipulis tritici tota die duxit; sed ultio divina boum oculos excaecavit. Inter Gothos provinciae Montispessulani jussu cujusdam militis Mircoriensis rustica quaedam apud villam Sancti Damiani, die sancti Jacobi, panem subcinericium fecit et coxit; quo allato ad mensam atque confracto coram cunctis discu
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atu uenit ad sc̃m iacobũ ĩ pauꝑe hĩtu. ⁊ ibi fr̃a
ebei cellula de uincis ã qͣ oie noctuq ieuimis et¬
ingiliis et or̃onib intẽdebat. Cum oraret qͣdam
die turba rusticoꝵ iuxͣ cellulã eiꝰ apłm sic rogare
cepit. ħeate iacobe bone nuiles abistantib malis
nos lib̾es. Q ille audiẽs ĩ crepãs eos dixit. O stulti
rustci beatũ iacobũ ñ milite̾ s piscatoreꝰ appłłate.
Cade nocte bs iacobꝰ apꝑuit ei ĩ ueste cłdidessima
duas claues ĩ manui tene̾s arma ferẽs fulgetissi¬
ma ut radi solis. Que t̾cio uocãs ait. Stepħe sue
d̃i quime ũ militẽ s prscatorẽ uocari iussisri ⁊co ta¬
l. tͥ appareo ut scias me deo militare. Et ut furtuiꝰ
hoc ardas cũ his clauib qͣs maii tenes portis co¬
limłe urbis aꝑtis q̃ uii. ãnis a fu̾ando rege x a¬
noꝵ obsidiõe oppͥmitur. crastino die hora.ii. utͦ¬

Expanded text:
episcopatu venit ad Sanctum Jacobum in paupere habitu, et ibi facta est ei cellula de juncis in qua die noctuque jejuniis, vigiliis et orationibus intendebat. Cumque oraret quadam die, turba rusticorum juxta cellulam ejus apostolum sic rogare coepit: « Beate Jacobe, bone miles, ab instantibus malis nos liberes. » Quod ille audiens, increpans eos dixit: « O stulti rustici, beatum Jacobum non militem, sed piscatorem appellate. » Eadem nocte beatus Jacobus apparuit ei in veste candidissima duas claves in manu tenens, arma ferens fulgentissima ut radii solis, quem tertio vocans ait: « Stephane serve Dei, qui me non militem sed piscatorem vocari jussisti, ideo taliter tibi appareo, ut scias me Deo militare; et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas manu teneo portis Colimbriae urbis apertis quae VII annis a Fernando rege Christianorum obsidione opprimitur, crastino die hora t
Abbreviated transcription (Latin):
quͣ excecatis. Et aptis ianuus parit᷑ us ad muĩ i¬
li ariũ ex̃ muros prex̾mnt. eimc misles amore apli
accẽsus ꝑrexit ĩ galeciã adisitand̾ corpꝰ apłixl
De upuda celesii ĩ no obsuantes festũ.S. Iacobi.
Ec sunt ã mira cła q̃ olim sc̃ iacobi festa nõ
colentib ultõne duuna oꝑante euener̃t iͥ¬
t̾ hyspanos apd̾ tudelionũ die festo sc̃ iacobr
cẽtedre balueũ ꝯ mxͣ idem castrĩuro ore sãpa¬
ceno antiqͦ fc̃m ẽ uit̾uit. Cũ ĩ eo sed̾et sbatĩ pellis
dorsi eł ab hum̾is us ad crura baluciꝑietib ad¬
hesit cunctis q udẽtib ob tnͣsg̾ssionẽ tanti festi
sp̃m ex halauit. ¶As nascones apd̃ albinetũ
sc̃ iacobi die̾ plebs colere renuẽs. tota dieoꝑa¬
beitͫ. s diuina ultõne totũ castrũ eł nocte seqnͣti s¬
sũptũ e̾ igne. Nec suit qui sciret ex qͣ ꝑte ꝓg̾dere¬
tur ignis s ecelo d̾ĩ aduenisse. ¶ Nep̃atubisũ¬
tiensi b̾nardꝰ demaiora. hacdie sc̃i iacobi t̾cici

Expanded text:
quasi excaecatis, et apertis januis iter usque ad unum milliarium extra muros perrexerunt. Tunc miles amore apostoli accensus perrexit in Galiciam ad visitandum corpus apostoli. De vindicta coelesti in non observantes festum sancti Jacobi. Haec sunt miracula quae olim beati Jacobi festa non colentibus ultione divina operante evenerunt. Inter Hispanos, apud Tudelionum, die festo sancti Jacobi, cente die balneum quod juxta idem castrum miro opere Saraceno antiquo factum est intravit. Cumque in eo sederet, statim pellis dorsi ejus ab humeris usque ad crura balnei parietibus adhaesit, cunctisque videntibus, ob transgressionem tanti festi spiritum exhalavit. Inter Vascones apud Albinetum sancti Jacobi diem plebs colere renuens, tota die operabatur: sed divina ultione totum castrum ejus nocte sequenti consumptum est igne, nec fuit qui sciret ex qua parte progrederetur ignis; sed e coelo dicitur evenisse. In episcopatu Bisuntiensi, Bernardus de Majora, hac die sancti Jacobi tritici
Abbreviated transcription (Latin):
iss adumxit. Cũ ire ĩ quit ocaidissem deuiões me
ceꝑunt. Et ãi me u̾sus romã duc̾e̾nt. scũs iacolbꝰ
ꝙ dam pͣtum uͥ bã maria cũ ĩ nimiis scĩs ad collo¬
qͥui residebat. Beatꝰ gͦ iacobꝰ aute eã ꝓ me ꝯ de
reuniereᷤ. Sieq me scñs iacobꝰ suscepit ⁊ hic ꝯfes
restituit. Q cũ audissẽt astãtes eũ ĩ dono cũ garo¬
o detisłunt ⁊ sratĩ sanato sole ꝙcatͥcos loco uislueꝵ
remãsu̾nt. Post tͥduum ꝑgens ip̃e cũ asmo ⁊ ñdi¬
co. redeuntib sociis obiuiauit. ⁊ iux tand̾ recogni¬
tꝰ stupẽtib ꝙ gestũ fu̾at enarrauit. Et post om̃s
ad prĩam ꝑfc̃a ꝑegͥnatõne redrẽs. hoc ꝙ socũ pͥus
narrau̾ant re ip̃a ꝯfirmauit. Hũc hoĩem ⁊ oĩa uig¬

Expanded text:
unxit: «Cum me», inquit, «occidissem, demones me ceperunt; et cum me uersus Romam ducerent, sanctus Iacobus quoddam pratum ubi beata Maria cum uniuersis sanctis ad colloquium residebat. Beatus ergo Iacobus ante eam pro  suscepit et hic confestim restituit». Quod cum audissent astantes eum in domo cum gaudio detulerunt. Et statim sanato sole cicatrices loco uulnerum remanserunt. Et post triduum pergens ipse cum asino et mendico redeuntibus sociis obuiauit; et uix tandem recognitus, stupentibus quod gestum fuerat enarrauit. Et post omnes ad patriam perfecta peregrinatione rediens, hoc quod socii prius narrauerant res ipsa confirmauit. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
Emporib a defunsi regis ⁊̃ hispame
a saracems capti sunt ⁊ ĩ urbe cesar ang̾ta carc̾e
tenebͣso diu̾soꝵ genex nexib obligati. Qui cũ
dõ ĩspirãte admone̾te ꝑbr̃o beatũ iacobũ ĩuo¬
carẽt ĩ obscuro cart̾is sic eos alloqñs refulsit.
Ecce assumnt quẽ uocastis. ẽunc ora q̃ p̾ dolore
fixa ĩ genib tenebãtur erige̾tes ad pedes eł ꝓ
cid̾unt. Qui suffuso eiꝰ uͥtutis uuguẽto eoꝵ uin¬
cłe ꝯfregit suaq potẽcia captiuoꝵ manibꝰ ꝯser¬
ta de carc̾e d̾mntus erepti ad portas auitatis co
duce puener̃t. Que fcõ crucis signo apłico reue¬
rẽcie eg̾ssum ultͦ nũstrau̾nt. Illos gͥ iam fere
ne tenebat᷑ ꝑduxit. uͥ ⁊̃ seab eis nocari p̾cipi¬
ens celos isibiłr ꝯscendit. Tunc cũ magno cla¬
more aduocãtes aꝑtis forib int̾us susceptist̃.

Expanded text:
emporibus Aldetonsi regis in Hispaniae a Saracems capti sunt, et in urbem Caesaraugustam carcere tenebroso diversorum generum nexibus obligati. Qui cum Deo inspirante, admonente presbytero, beatum Jacobum invocarent, in obscuro carceris sic eos alloquens refulsit: « Ecce adsum quem vocastis. » Tunc ora quae pro dolore infixa in genibus tenebantur erigentes ad pedes ejus ceciderunt; qui suffuso ejus virtutis unguento eorum vincula confregit suaque potentia captivorum manibus consumpta de carcere divinitus erepti, ad portas civitatis eo duce pervenerunt. Quae facto crucis signo, apostolicae reverentiae egressum ultro ministraverunt. Illos igitur jam fere ne tenebatur perduxit, ubi se ab eis vocari praecipiens, coelos visibiliter ascendit. Tunc cum magno clamore advocantes, apertis foribus intus suscepti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾es surgẽs et p̾fixũ diẽ p̾uemẽs ad ĩplenit
uotũ. Hic fuit pͥmꝰ ałbas cenobii boneualł et
post ecc̃e ualentine antistes cuiꝰ unta et mors
młtis mitis et miracłis claruit. Plane nu̾to
isrłitis impperat᷑ ꝙ ⁊̃ egyptũ corde redierĩt qu̾is
ri delibꝰ uite. Simłq cõsid̾and̾ nob̾ qnͣta deuo¬

Expanded text:
fixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii Bonaevallis, et post Ecclesiae Valentinae antistes: cujus vita et mors multis meritis et miraculis claruit. Plane merito Israelitis improperatur, quod corde redierint in Aegri de libro vitae. Simulque considerandum nobis est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nocte socuis sius dormiẽtib cultellũ extraxit ⁊ gi
geintalia emputa̾s eode̾ cultello se ꝑuentre taͣstix¬
it. Cum gͦ sãgiuis efflueret. ⁊ ille moriẽs palprta¬
ret. ex ꝑrecti socii accẽso igne morienteᷤ ⁊ uenert. S
tim̃tes crimẽ honucidii mane fugiẽtes ip̃m cũ es¬
no reluiqͥnt. Post paululũ cũ eł fonea pararesꝰ en
defunctꝰ p̃p fluxũ sangiũs ex̃ ecr̃am poi̾tus reuixn¬

Expanded text:
entibus cultellum extraxit, et sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt. Et timentes crimen homicidii mane fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum ejus foveam praepararent, ecce defunctus propter fluxum sangu
Abbreviated transcription (Latin):
ti apparint b̾s iacobꝰ dices. Ueui seq̃re me us ad
galeciã. Et difruptis cathenis ełꝰ disparuit qlico pe¬
gnus suspẽsus ad collurbons us ad tris siiuta¬
tẽ sine hu̾ano uuanĩe bĩ iacobi auxilro suffultꝰ
ascẽdit. ⁊ de sb̾limitate trͣis ꝙ̃. xł cubitoꝵ erat us
adsolũ t̾re formsecꝰ saltũ unũ faciẽs ⁊̃ columis poni

Expanded text:
cobus dicens: « Veni, sequere me usque ad Galliciam. » Et disruptis catenis ejus disparuit. Illico peregrinus suspensus ad collum bovis usque ad turris summitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascendit, et de sublimitate turris quae XI cubitorum erat usque ad solum terrae forinsecus saltum u
Abbreviated transcription (Latin):
plicib cathenis asc̾ctus cũ scm̃ iacobũ ĩ clamant
aꝑꝑuit et idẽ apłs drcẽs. Quia cũ ẽẽs ĩ ecc̃a ma
la sãracenoꝵ qmdã ꝑtem cathene ferẽs i mawꝰ
ĩ testimoniũ tãti miracłi. ad t̾rã sue̾ indẽtib ails
ns palã rediit. Eum aliqͥs pagan᷑ ei obias ͥ
capet tẽptabat. mox ursã cathena t̾ritus sugeli
Multi ⁊ ursi ⁊ leones leopardi ⁊ dͣcones ꝑ cosera
gradientẽ deuorare uoleba̾t. S sratim uisa ari¬

Expanded text:
is astrictus cum sanctum Jacobum inclamaret, apparuit ei idem apostolus dicens: « Quia cum esses in ecclesia mea la Saracenorum, quamdam partem catenae ferens in manibus in testimonium tanti miraculi ad terram suam, Saracenisenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere temptabat, mox uisa cathena territus fugiebat. Multi etiam ursi et leones, leopardi et dracones per deserta gradientem deuorare uolebant, sed statim uisa cath
Abbreviated transcription (Latin):
culũ młieris ⁊ ĩ dext̾a bacłm pauꝑis qͦs ĩ itmi̾e sic
adumi. Burdonẽ h̾ebat ꝓ lancea ⁊ sacculũ ꝓ par
ma .i scuto. Et sdatim qiͣ iratus ueniẽs eleuato ba¬
cło fugiẽtes demões exire coegit. Et eccebĩ iaco¬
bi gr̃a me lib̾auit ⁊ loq̾lam mͥ reddidit. facite gͦ
Qui cũ morã fac̾et mniũ de sociis ãmonuit dice̾s.
dño hoc dixissẽt ille se ñ em̾dans ꝓ sõpmo u̾ba
eoꝵ duxit. S paulo post ĩ bello lacea cuiꝰdam
Rope cuutate̾ lugdũ iuuenis qͥdam pelli¬
pariꝰ pr̾e definicto mrem suã ꝓͥo labore
susrẽtens singuł a̾nis sc̃m iacobũ ãdire solebat.

Expanded text:
m pauperis, quos in itinere sic adiuui. Burdonem habebat pro lancea et sacculum pro parma id est scuto. Et statim quasi iratus ueniens eleuato baculo fugientes demones exire coegit. Et ecce beati Iacobi gratia me liberauit et loquelam michi reddidit. Facite ergo » Qui cum moram faceret, unum de sociis admonuit dicens: domino hoc dixissent, ipse se non emendans, pro somnio verba o duxit; sed paulo post in bello lancea cuiusdam rope ciuitatem Lugdunum iuuenis quidam pelliparius patre defuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis Sanctum Iacobum adire solebat.
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e ñ potuit qmͣ ad se significandã leuarat. Qua¬
dã u̾o nocte ĩ stinctu monis ĩ iecta est ĩ lectũ dormi¬
ẽtis b̾uardi puella nuda qmͣ ille sentiẽs u̾tit se
ĩ ꝑtem alt̾am ⁊ dormunt. Illa palpãte ⁊ stimłemte
ꝑmãsit ĩ mobił: sicq illa uicta ⁊ cõfusa aufugit
Alio temꝑe sollicitatꝰ e̾̃ aqͣdam hospita sua q̃ seĩ
lectũ eiꝰ iaciẽs. alliciebat eũ ad carnalẽ copłam.
Ille ã ꝯsilii uo ĩ ops clamaiit latͦnes: ꝙ illa au¬

Expanded text:
se signandam levarat. Quadam vero nocte instinctu daemonis injecta est in lectum dormientis Bernardi puella nuda. Quam ille sentiens, vertit se in partem alteram, et dormivit. Illa palpante et stimulante permansit immobilis. Sicque illa victa et confusa aufugit. Alio tempore sollicitatus est a quadam hospita sua, quae se in lectum ejus jaciens, alliciebat eum ad carnalem copulam. Ille autem consilii non inops clamavit: Latrones! la
Abbreviated transcription (Latin):
pd̃ totenes sauatꝰ e̾ qͥdam senex a uatiuitate
claudꝰ g̾manus p̾poĩti ip̃ius casbͥ. Quo sanato
nox fr̃ eus obtulit coram fe̾tro .xl. soł̃. st̾ͥlingoꝵ. ⁊
post eũ ppłs ĩ suntꝰ młta reddidit. erant aut̾ ibi tres
unuenes eiꝰdem t̾ritorii carnus cõsãgm̃tate ꝓpinqui.
eln uidẽtes tantã pecumã def̾ri ad fe̾trum deͣtͣhere
cepunt laudimẽsib. dicẽtes eos q̃stus gr̃a ꝑ ma

Expanded text:
d Totenes sanatus est senex, a nativitate claudus, germanus praepositi ipsius castri. Quo sanato frater ejus obtulit coram feretro 40 solidos sterlingorum: et post eum populus infinitus multa addidit. Erant autem ibi tres juvenes ejusdem territorii, carnis consanguinitate propinqui, qui videntes tantam pecuniam deferri ad feretrum, detrahere coeperunt Laudunensi
Abbreviated transcription (Latin):
Res milites dyoc̾ lugd inẽsis ad sc̃m b̾tꝰ bisũ
rogauit ut sui mist̾i duplariũ suũ amore sc̃i iacobi
reportarẽt. E cũ unꝰ eoꝵ fociss ⁊ us ad .xii. dietas
a galicia młieri sacculũ deportass q̾iida̾ ĩ firmũ ĩ
itin̾e̾ reppit. a qͦ rogatꝰ equũ suũ ei accõmodauit.

Expanded text:
res milites dyocesis Lugdunensis ad Sanctum rogauit ut sui misdeportarent. Quod cum unus eorum fecisset, et usque ad XII dietas a Galicia mulieris sacculum deportasset, quemdam infirmum in itinere reperit; a quo rogatus equum suum accommod
Abbreviated transcription (Latin):
unt̾ se dissedẽtib a d certamt᷑ ⁊ g̾ssi sunt. Eluoꝵ ii
na ꝑs ad alia suꝑata fug̾e cẽpit. In qͣmiles qui¬
dã bĩ iacobi limina pet̾e solitus aufugiẽs iam¬
q ute sue diffideus bm̃ iacobũ ĩ uocauit dicẽs.
O beate i acobe sime abĩmmẽti ꝑicło liberare

Expanded text:
tibus ad certamen congressi sunt. Quorum una pars ab alia superata fugere coepit. In quo miles quidam beati Jacobi limina petere solitus aufugiens, jamque vitae suae diffidens, beatum Jacobum invocavit dicens: « O beate Jacobe, si me ab immenti periculo liberare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aꝑto psalt̾io psalłet nemẽs mida maris uabda
sllũ rapuit cũ quib dã aliis ĩ mari. Qui cũ a fe¬
re .lx. cubitis sr̃ undã cluatuãtes iam dibaret
iidas siccis plasta spiclitãtib ait. Nolito tui̾e
filii mei. ꝓtatĩq thetis es ĩꝑro oms qͦs maleẽ¬
uasat ĩ nam aꝑto ⁊̃ codice ad huc qꝰ legebat an¬
tisbes nĩme ĩ fecto seue restituit ⁊ apłs ilico dis¬
paruit. Ille aut̃ ã antistes i honore eiꝰ ⁊ensoriunt
ꝓda̾ cũ u̾su suo edidit eodem.

Expanded text:
 apto psalterio psalleret, veniens unda maris valida illum rapuit, cum quibusdam aliis in mari. Qui cum a navi fere LX cubitis super undam fluctuantes jam distarent undas siccis plantis periclitantibus ait: « Nolite timere, filii mei. » Statimque Thetis ejus imperio omnes quos male invaserat in navi aperto codice etiam adhuc quo legebat antistes, minime infecto, sane restituit, et apostolus illico disparuit. Ille autem antistes in honorem ejus responsorium quoddam cum versu suo edidit.
Abbreviated transcription (Latin):
maris ei apꝑuit eũq ꝑmanũ arriprẽs ĩ columẽ¬
iam restituit. Et ꝓcinus aĩctis audiẽtib ait sar¬
elite cur p̾dam meã aufr̾e moliris: Auqͥd tu es d̾s
es ꝑiclitãtib ad me clamãtib tã ĩmari qmͣ ĩ t̾ra
Statĩq cei uͥtute saracenoꝵ nauis nauda tepͥega¬

Expanded text:
ris ei apparuit, eumque per manum arripiens incolumem restituit navi. Et protinus cunctis audientibus, ait Sacltye, cur praedam meam auferre moliris? Nunquid tu es Deus iens periclitantibus ad me clamantibus tam in mari quam in terra. » Statimque Dei virtute Saracenorum navis valida tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝯfessus si tũ y donee etatis eẽt. Apd̾ win¬
tom ã sanatꝰ e̾ qͥdam nules ꝑinc̾na regis quiia¬
ꝑ .uiii. ãnos cecus fu̾at ⁊ aliꝰ ditissimꝰ ue. alt̾uᷤ no¬
mĩe qui ⁊ a̾ .ui. ãnis lecto decubu̾at et p̾t̾ hoc
fluxu uẽtris laborabat. Hic t̾b cl̾icis qͥ ad eũ
reliqͥas detułant tres anulos aureos obtulit.
⁊ accurrẽs añ feretrũ tres ciphos argenteos et
ustã pecumã ⁊ alia ornam̃ta obtunt. Que cumi

Expanded text:
confessus; si tamen idoneae aetatis esset. Apud Wintoniam sanatus est quidam miles, pincerna regis, qui jam per 8 annos caecus fuerat; et alius ditissimus, Valterus nomine, qui jam sex annis lecto decubuerat, et praeter hoc fluxu ventris laborabat. Hic tribus clericis, qui ad eum reliquias detulerant, tres annulos aureos obtulit, et accurrens ante feretrum, tres scyphos argenteos, et multam pecuniam, et alia ornamenta obtulit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Dirtũ e̾ aliqn̾ bellũ fortissiniũ int̾ comitẽ sõtis caã¬
arie tmuilite̾ aini noĩ e guilłm. Qui captꝰ ẽ a comi
deraute eĩ aeductꝰ. Que aĩ comes decollari iusus
uniles clamareo iacobe apłe dĩ qui hodes ioro¬
liis gladio ocaidit aduuame et liba me a spo¬
datoris gladro. ẽer ictũ ĩ iisii nudo colio erecłis
A celũ manio sustinuit ⁊ iiliciisẽ. euc specta

Expanded text:
tem Montis Calcariae, et militem suum, nomine Guillelmum; qui captus est a comite, et ante eum adductus. Quem cum comes decollari jussisset, et miles clamaret: « Jacobe apostole Dei, quem Herodes Jerosolymis gladio occidit, adjuva me, et libera me a spiculatoris gladio; » ter ictum immensum nudo collo erectis ad coelum mani
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥas colomã ueniente ⁊ sus ĩ c̾ ieuinio or̃o¬
nib̃ ĩ sbante una de num̾o .xi. milũ uͥgniũ nom̃
su nͣ ⁊ locũ nͥ iacebat sp̃alr̾ desiguãs ĩ crastino
sollẽp int̾ leuata ⁊ cum aliis scõꝵ reliqͥis ad lo¬
cum pͥmõsiratũ ẽ ab eo tnͣsiata. Seqñti u̾o die a¬
pd̾ sc̃m gereonẽ ĩ or̃one ꝑuoctãs mane frcõ ĩ me¬
Dio ecc̃e ubi nlłm apparebat sepulte᷑ nestigut effo¬
di p̾cepit ⁊ corpꝰ scĩ gereonis integrũ abs cerebͤ
honorisice ⁊ diligent̾ collocatũ ĩuenit. Siẽ ⁊ dep̃x
legebat᷑ ꝙ pars capitis ⁊ ñ totũ capd̾ abscibã fuit.¬
E cũ honore ⁊ reu̾encia a clero ⁊ ppło elenatũ
est ⁊ ĩ de ꝑs uiro dei donata est. In de p̾mõsratũ
ꝓfessionẽ eos fac̾e scd̾m apłicam ĩsatutõm et
canonicã regłam bĩ augꝰtini dociit et ad uolũ¬

Expanded text:
reliquias Coloniam veniente, et suis indicto jejunio, orationibus instante, una de numero undecim milium virginum nomen suum et locum, ubi jacebat, specialiter designans, in crastino sollempniter levata, et cum aliis sanctorum reliquiis ad locum Premonstratum est ab eo translata. Sequenti vero die apud Sanctum Gereonem in oratione pernoctans, mane facto in medio aecclesiae, ubi nullum apparebat sepulturae vestigium, effodi precepit, et corpus sancti Gereonis integrum absque cerebro honorifice et diligenter collocatum invenit; sicut et de ipso legebatur, quod pars capitis, Quod cum honore et reverentia a clero et populo elevatum est, et inde pars viro Dei donata est. Inde Premonstratumprofessionem eos facere secundum apostolicam institutionem et canonicam regulam beati Augustini docuit, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dit testis ẽ ppłs. hic tam sexuͣ dupłx qmͣ cet̾is simpłe
erat ꝯpago corꝑis. eercõ idꝰ decembͥs ad media̾ noctẽ
lncẽtib srellis celo se̾uo .xiii. luna eclypsim passa est.
⁊cõtc̃to orbe uiłtis colorib scd̾ maxĩe sãguineo pene
hora noctis ignee acies a septẽtͥone ĩ orientẽ ⁊̃ celo
apparuer̾̃t demĩ ꝑ totum celũ sꝑse płma noctis ꝑte iu¬
dentib miracło et scupori fu̾nt. Pascał ipͣmorit᷑. Suc¬

Expanded text:
simplex erat compage corporis. 3. Idus Decembris, ad mediam noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et contracto orbe, multis coloribus, sed maxime sanguineo, pene hora noctis, igneae acies a septentrione in orientem in coelo apparuerunt; deinde per totum coelum sparsae, plurima noctis parte videntibus miraculo et stupori fuerunt. 1118. R
Abbreviated transcription (Latin):
sepiꝰ micarẽt : urbẽ leodiũ emplsꝰ ip̃e turbo de seuit is
ut hoĩes estratis exiliẽtes ecc̃as tͥsti cetu ꝯplerẽt
tota nocte supplicatõib t̾terd̾ent. Sũmo uͦ auroi
dilucło aꝑte oriẽtis ignis cũ ĩgenti flãma am¬
leuit tant᷑ ut om̃s dĩitus cremari extimuer̃t ͤ ᷤ
ħ magiꝰ turbo erũpẽs aboccidẽte ip̃m igne insb
nia recalut ⁊ it̾m tͣbme reu̾tente paululũ delias¬

Expanded text:
sepius micarent, inurbemLeodium amplius ipse turbo desenit, ita ut homines stratis exillientes ecclesias tristi cetu complerent, et tota nocte supplicacionibus intenderent. Summo vero aurore dilluculo, a parte orientis ignis cum ingens flagma circulavit tantus, ut omnes divinitus cremari extimuerunt. Post hoc magnus turbo, errumpens ab occidente, ipsum ignem visus ama recaluit; et iterum turbine revertente, paululumdili
Abbreviated transcription (Latin):
thentonici scm̃ iacobũ adrer̃t ⁊ ł urbe tholo¬
sc qͣuodã burgẽse hospicõ suscepti sunt. Quos noe¬
te ĩ eb̾aus aphum argenteũ ĩ mantica eoꝵ posi¬
it ⁊inane exeuntes qiͣ latͦnes ĩ clamitãs rruo¬
et filii ciphum suũ repꝑit ⁊ sic eoꝵ bona rapiens¬
ad iudiciũ traxit. Cum g ͦ uidex iniũ tũi ex piera¬
te uibe̾t appendi et pr̃ ꝓfilio et filius ꝓ pr̾e uell
mori. tandẽ filius suspẽditur. ⁊ pat̾ trims ⁊anee¬
ad soñ iacobũ ꝓgreditur. Pbst .xxxui. dies rou̾tes
ad corpꝰ filu ad hue pẽdentis lam̃tãdo du̾tit. eĩ
eum lac̾mosis gemitib ĩ elamaret: ecce filiꝰ sus¬
pẽsus eũ bla̾de cõsolari cepit orcẽs. Noli ꝑt
dulcissime flere. s gemde qr nũqtuͣ mͥ fuit ita bũ¬

Expanded text:
 Iacobum adierunt et in urbe Tholosa a quodam burgense hospitio suscepti sunt. Quos nocte inebrians ciphum argenteum in mantica eorum posuit et mane exeuntes quasi latrones inclamitans reuoet filii ciphum suum reperit et sic eoad judicium traxit. Cum ergo judex unum tantum ex pietate juberet appendi; et pater pro filio, et filius pro patre vellet mori, tandem filius suspenditur, et pater tristis eXVI dies revertens, ad corpus filii adhuc pendentis lamentando divertit. Cumque eum lacrymosis gemitibus inclamaret, ecce filius suspensus eum blande consolari coepit dicens: « Noli, pater dilectissime, flere, sed gaude quia nunquam fuit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
s sp̃c pr̃is sm qͥ loq̃retur ĩ eo. Quida̾ fr̃ q̃m ꝓ secre¬
ta culpa absm̾e p̾ceꝑat a cõione ĩ qͣdã p̾cipua sol¬
lẽpnitate erubescẽs ꝙ solus remane̾t ĩ cõrcatus
iuit cũ aliis cõicare. Que̾ indẽs scus cõrouẽ illi
negare noluit s tacite p̾catus ẽ ut d̾s aͥd meliꝰ
de ta̾ta p̾sumptõe ordinaret Ille g ͦ fr̃ sũptũ corꝰ
dñi ulło mͦ glutire potuit. pꝰt sextã u̾o traxit scm̃¬

Expanded text:
s Patris sui qui loqueretur in eo. Quidam frater, quem pro secreta culpa abstinere praeceperat a communione in quadam praecipua solemnitate, erubescens quod solus remaneret incommunicatus ivit cum aliis communicare. Quem videns sanctus communionem illi negare noluit; sed tacite precatus est, ut Deus aliquid melius de tanta praesumptione ordinaret. Ille ergo frater sumptum corpus Domini nullomodo glutire potuit. Post sextam vero traxit s
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ eos fuit qui hoc eis nõ ꝓmisit. ẽum ita adar̃
q̃ portaclusa d̾r ĩ columes ꝑuenisse̾t. nniũ esocis ir
tus tifereos cum gnͣdi labore tułunt cũ ile .xu. di¬
ete ab expeditis .u. dieb agi possent. ẽ uric̾tandẽ
gnati ĩ firmũ reliq̃runt. Ille tñ solus qui fide ñ ꝑm¬
sit cũ eo remãsit ad pede̾ mõtis scĩ michaeł. ẽure
dixit ĩ fmͥus ut eunt si poss sr̃ illum mõtẽ fr̾et. Quess
noctis caligmẽ ⁊ defuncti p̾sencies ⁊ geritis bar ar
feritate̾. Sic gͦ o̾tmodis destitutꝰ ad or̃om se ꝯtisb

Expanded text:
inter eos fuit qui hoc eis non promisit. Cum itaque ad urbem quae Porta Clusa dicitur incolumes pervenissent, unum e sociis ibi rtus Cifereos cum grandi labore tulerunt, cum illae XV dietae ab expeditis V diebus agi possent; tunc tandem gravati infirmum reliquerunt. Ille tamen solus qui fidem non promisit cum eo remansit ad pedem montis Sancti Michaelis. Tunc dixit infirmus ut eum si posset super illum montem ferret. Quem noctis caliginem et defuncti presentiam et gentis barbare feritatem. Sic igitur omnimodi
Abbreviated transcription (Latin):
ntruus cũ t̾remotu om̃s ad t̾ram stuit ⁊ fulmnẽ ale¬
ua tẽpli ĩ g̾ssum ñ modicas crustas de muro hacil¬
lac disiecit. Dom̃ trmmi ĩgrediẽs młtas trabui ꝑtes
diffidit. Sb̾ sequtꝰ e̾ fetor intołabił a dõ ut multo a¬
romectũ odore uix potu̾it expelli qt̾ inmom̾se .uiͦ.is
ipius m̾sis crͥa hor ã nonã nibes pluue sb̾ito rui¬

Expanded text:
nithrus cum terremotu omnes ad terram stravit, et fulmen a leva templi ingressum non modicas crustas de muro hac illac disjecit; deinde turrim ingrediens, multas trabium partes diffidit. Subsecutus est foetor intolerabilis, adeo ut multo aromatum odore vix potuerit expelli. Item Junio mense, 7. Idus ipsius mensis, circa horam nonam, nubes pluviae s
Abbreviated transcription (Latin):
dode ẽ filiꝰ regis sũmi qui sic̃ ꝙ rothecas de manib
tius accepit sic codicẽ apli̾cum placides suscipͥet
pꝰ qmͣ ĩpleueris. Rursũ tñslatõnis apłi smonẽ
uenerãda dre mͥ rummati ⁊ scpturã eius int̾ ma

Expanded text:
Iste est filius Regis summi qui, sicut cirothecas de manibus Iste est filius Regis summi qui, sicut cirothecas de manibus tuis accepit, sic codicem apostolicum placide suscipiet, postquam impleveris. » Rursus translationis apostoli sermonem veneranda die mihi ruminanti et scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ab ĩ fancia beatũ ia cobũ apłm diliges .xiiii. ã¬
ras q̃ de eo scpͥta ĩnenebã pancis ⁊ uilib scedu¬
lis diligent̾ scͥbebã ut ĩ unouoluĩe ꝯp̾hende̾
possem. O mira fortuna int̾ p̾dones cecidi ⁊ rap¬
tis om̃ib spoliis uers codex mͥ tm̃ remãsit. Er
gastuł trusus fui ⁊ porto toto censu meo m t̾m codex¬
bro cecidi ꝑxinsꝰ morti ⁊ nũme codex ĩ fectꝰ euasit.
Dmiꝰ ĩcͣ erã cremabat᷑ ⁊ ꝯsimiptis reb meis codex
mecũ euasit ĩustus. em studiose cogitarẽ ut co¬
dex iste ꝓ ꝯ ͦ ĩ immĩas passus sũ anxietates q̃m ⁊̃
manib meis siudebã ꝑfice̾. dd̾ foret acceptabił noc¬
te raptꝰ ĩ extasi ĩ qͣdam regia splẽdida indi uiue¬
nẽ pulch̾rimũ et splẽdid̾ laureatũ regałr᷑ ꝙ ĩ ca¬
thedͣ sedens mͥ sedenti prdib sius ait. Pre . qͣs ĩ ma
nu habes ꝙ rothecas. Eui cũ libent̾ obtulissẽ il¬
lo thelamũ ĩgrediẽte qͥdam esocus eiꝰdixit mͥ.

Expanded text:
ab infantia beatum Jacobum diligens, XIV anras quae de eo scripta inveniebam paucis et vilibus caedulis diligenter scribebam, ut in uno volumen comprehendere possem. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, bro cecidi, proximus morti, et minime codex infectus evasit. Domus in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex mecum evasit inustus. Cumque studiose cogitarem ut codex ille pro quo innumeras passus sum anxietates, quem et manibus meis studebam perficere, Deo foret acceptabilis, nocte raptus in exstasi in quadam regia splendida vidi juvenem pulcherrimum et splendidum laureatum regaliterque in cathedra sedens mihi insidenti pedbtulissem, illo thalamum ingrediente, quidam e sociis ejus dixit mihi: «
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ t̾ram peciit a capło aist̾riensi ut ãno nno sb̾ cura
sua ẽẽt ⁊ obtimut. In qͦ spatõ seꝑe sagimẽ crudũ
comedit ꝓ butiro ⁊ oleñ bibit ꝓ aqͣ. a su̾itore ne¬
gligẽtissimo ⁊ nicħ sciẽte ꝑ errorẽ. S oblata. eũc
pã ꝙ alii p̾sumi̾e sͥ solent ad głiam. Clareu alł
aut̃ nõ longe a flumo alba antiqnͣ fuit spelũ

Expanded text:
ra esset, et obtinuit. In quo spatio saepe sagimen crudum comedit pro butyro, et oleum bibit pro aqua a servitore negligentissimo et nihil sciente per errorem sibi oblata. Tunc pam, quod alii sumere sibi solent ad gloriam. Claravallis autem non longe a fluvio
Abbreviated transcription (Latin):
negociator nolens cũ m̃cib ad nũdinas ꝑ¬
fici ad dñm t̾re illiꝰ ad qmͣ ꝓ fecturꝰ erat qui forte
tũc ĩ uilla illa erat accessit. rogans ut eum secũ
adnũdinas illas saluũ duc̾et. Q ule fcũrũ se ꝑ¬
misit ⁊ fidẽ dedit. S cum ꝓfecti ẽẽnt. ille dyaso¬
li ĩstmebu cõmotus negociatorẽ ires eł acapiẽs
ĩ carc̾em trusit fortitꝰ q ꝯstemxit. Qui cũbm ia¬
cobũ ĩ uotaret nocte qͣdam iugilãtib ad huc cus¬
todrb ei ĩ carc̾et apparuit. ⁊ nuꝑãs ut sint̾et us
ad su̾mitatẽ turris eum ꝑduxit. Q se ĩ t̾m ĩ eli

Expanded text:
negotiator volens cum mercibus ad nundinas proficisci ad dominum terrae illius ad quam profecturus erat, qui forte tunc in villa illa erat, accessit, rogans ut eum secum ad nundinas illas salvum duceret. Quod ille facturum se promisit, et fidem dedit. Sed cum illi profecti essent, ille diaboli instinctu commotus negociatorem et ejus res accipiens in carcerem trusit, fortiterque constrinxit. Qui cum beatum Jacobum invocaret, nocte quadam, vigilantibus adhuc custodibus ei in carcere apparuit, et imperans ut surgeret, usque ad summitatem turris eum perduxit. Quae se in
Abbreviated transcription (Latin):
mõte barri. Hec .uii. lib̾os habuit .ui. mares futoͣs
monachos ⁊ umã feminã futurã scĩmoĩalõ qͦs alieĩs
ub̾ib uutͥendos nolebat cõmitt̾e ĩ fundẽs ers uat᷑can
boni mat̾ni cũ lacte mat̾uo. Nõ patiebat᷑ eos delica¬
t̾ores assuesc̾e cibos. Hec cum hr̾et ĩ ordine t̾cium ĩ¬
ut̾o b̾nard̃. sõpmauit se hr̃e ĩ ut̾o catellũ totũ cã¬
ta duc̾et⁊ magnũ pacĩe ex emplũ p̾b̾et. adisltꝰ pu¬

Expanded text:
liberos habuit, sex mares futuros monachos, et unam feminam futuram sanctimonialem: quos alienis uberibus nutriendos nolebat committere, infundens eis naturam boni materni cum lacte materno. Non patiebatur eos delicatioribus assuescere cibis. Haec cum haberet in ordine tertium utero, somniavit se habere in utero catellum totum cantam duceret, et magnum patientiae exemplum praeberet. Adultus pu
Abbreviated transcription (Latin):
itin̾s ĩ firmatꝰ remĩscens ꝙ ⁊̃ młtis offend̾at. auro
re bĩ apłi ĩ firmitatẽ sua us ad galeciã eqͣiinit᷑
tołabat. Ibiq de cu̾bens a sociis suis monit᷑ ẽ ut
more boui xaui cõfessus cõr cari se fac̾et. at ille
bñ audiẽs s re̾ndere nõ ualeus ꝑ t̾duũ mutꝰ fuit
unde socõs suos de salute corꝑis ⁊ aĩe sue ueh em̾¬
t̾ turbauit. Qrͣta ã die iugilãtib cͥa eimi ⁊ mor¬
tẽ eiꝰ expͦtantib gͣnit̾ suspirãs dixit. Grãs do̾ ⁊ scõ
iacobo qr lib̾atus sum. Et q̾rentib qͥd dixiss. ex qͦ
ĩ quit decubui nolebã facere ꝙ monebatis. S cum
ħ cogitarõ uem̾nt ad me sb̾ito demões ita me cõ¬
sm̾gñtes ut nicħ̾ loqͥ possem ꝙ ꝑtincat ad salutẽ.

Expanded text:
multis offenderat, amore beati apostoli infirmitatem suam usque ad Galitiam equanimiter tolerabat. Ibique decumbens a sociis suis commonitus est ut more boni christiani confessus communicari se faceret. At ille bene audiens sed respondere non ualens per triduum mutus fuit. Vnde socios suos de salute corporis et anime sue uehementer turbauit. Quarta autem die uigilantibus circa eum et mortem eius expectantibus, grauiter suspirans dixit: «Gratias deo et sancto Iacobo, quia liberatus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uolebam facere quod monebatis. Sed cum hec cogitarem, uenerunt subito ad me demones ita me constringentes ut nichil loqui possem quod pertineat
Abbreviated transcription (Latin):
te xp̃i ⁊uitͥs eiꝰ fortit̾ adiurãs ne ultͣ ueniãt n
potestate̾ s̾ nocẽdi hẽant int̾dicit. Statĩ ut sig¬
nũ crucis de eod̾ philacł̾io ꝯͣ hostes fecit aõ cici᷑
uentꝰ uehemẽs ⁊ contͣriꝰ uaue̾ eoꝵ ret ͦ tulit ma¬
lus nenius frãgit᷑. pars mali suꝑ unũ ex ip̃is de¬
cidens ip̃m excerelait ⁊ ĩ miace moitiñ p̾captati
Post modicũ nauis cũ fe̾tii sana ⁊ leta ad portũ ꝑue¬
nit. IAegociator es lib̾ati sacclos suos qͦs obtułunt
resũpsunt. Cum tota anglia circuita magnos ac̃¬
nos lane em̃co sua̾ pecumã expẽdissẽt. ⁊ de ip̃a la¬
ne magnã comũ ĩ plessẽt supͣ littꝰmaris ꝙ dorira
d̾i eadẽ nocte qͣ ĩ crastinũ tnͣsire de bu̾ant domꝰ ila c̃
Ibi landunẽses honorifice suscepti sũt a wł¬

Expanded text:
s ejus fortiter adjurans, ne ultra veniant, nec potestatem sibi nocendi habeant, interdicit. Statim ut signum crucis de eodem phyiacterio contra hostem fecit, dicto citius ventus vehemens et contrarius navem eorum retro tulit, malus navis frangitur, pars mali super unum ex ipsis decidens, ipsum excerebrat, et in mare mortuum praecipitat. Post modicum navis cum feretro sana et laeta ad portum pervenit. Negotiatores liberati sacculos suos, quos obtulerant, resumpserunt. Cumque tota Anglia circuita magnos acervos lanae emendo suam pecuniam expendissent, et de ipsa lana magnam domum implessent supra littus mar eadem nocte qua in crastinum transire debuerant, domus illa cum Ibi Laudunenses honorifice suscepti sunt ab W
Abbreviated transcription (Latin):
cit clamare p̾cones. ut qͥcum ei usuras ded̾at ue¬
xp̃i ecc̃am ĩ octauis pẽtecostes. nͥ celeb̾rimꝰ erat
negociatoꝵ ꝯuentus. Ibi erat decanꝰ qͥdam cum
ta erat. Et qm̃ ĩgens pluia erat uix tande̾ de¬
canꝰ ꝯcessit ut feretrũ pon̾et᷑ sr̃ muiꝰ altare ĩ re¬
mota ecc̃o ꝑte. Et cũ inderet negociatores fere
om̃s qui nuracła weiitonie fc̃a audierãt ire ad
feretrũ ⁊ offr̾e iratus p̾cepit feretrũ de ecc̃a erci.
sbi gͦ eqͥ laudimẽsũ ⁊uestes pluuia macebãt

Expanded text:
cit clamare praecones, ut quicunque ei usuras dederat, veisti Ecclesiam, in octavis Pentecostes, ubi celeberrimus erat negotiatorum conventus. Ibi erat decanus quidam cum ta erat. Et quoniam ingens pluvia erat, vix tandem decanus concessit, ut feretrum ponerent super minus altare, in remota ecclesiae parte. Et cum videret negotiatores fere omnes qui miracula Wintoniae facta audierant, ire ad feretrum, et offerre: iratus praecepit feretrum de ecclesia ejici. Ibi ergo equi Laudunensium, et vestes pluvia madebant
Abbreviated transcription (Latin):
sanari. Iꝑa uo̾ nocte ĩ cuiꝰ oraiiuũ fe̾trum laudimẽ¬
se illus aduenit młr illa u̾sificatͥe apparuit ĩ sm̾o
dicẽs. Nou potes hic mͦ ꝑ bedam sanari qm̃ bã dei ge¬
sanatꝰ ẽ. Inde uen̾unt ĩ ꝓmuciã cauariex̾ie uͥ osren¬
d̾unt eis ĩ digene cathedram ⁊ furnũ famosi illius
honoraiit algardꝰ cłicus qͥ fuit posrea cõstãtiẽsis
ĩnormãnia ex̃c qui fu̾ar laudum auditor magrĩ ã
ruutate ceca illiu̾ata ẽ. ⁊ uiienis a natiuitate surdꝰ au¬
ditũ recepit. Quidã no manũ hñs aridã urgari ce¬

Expanded text:
feretrum Laudunense illuc advenit, mulier illa Versificatrix apparuit infirmo, dicens: « Non potes hic modo per Bedam sanari, quoniam beata Dei Gesanatus est. Inde venerunt in provinciam Danavexeriae: ubi ostenderunt eis indigenae cathedram et furnum famosi ilrimum Algardus clericus, qui fuit postea Constantiensis in Normannia episcopus; qui fuerat Lauduni auditor magistri Ativitate caeca, illuminata est; et juvenis a nativitate surdus auditum recepit. Quidam vero manum h
Abbreviated transcription (Latin):
nint ille et clicos iam pene p̾ pluii a deficiẽtes ĩ domũ
illã suscipit uestesq ill oꝵ luto ꝑ fusas ablur ⁊ sicrari
fecit. ⁊ feretrũ bc̃ uͥgnus ꝯpetenti loco decentũ cortuns
adornato collocauit ⁊ eis denceps õem hospitellitatẽ
exhibuit. Unꝰ ex negociatorib tres campanas quas
uenales he̾bat ad domꝰ laq̃aria suspẽsas pulcãs
socios suos eax souitu cõuocat ⁊ locũ eminẽt̾orẽ as¬
ce̾dons qu̾o decanus fe̾crũ de ecc̃a eiec̾it enarrat ⁊ n
nlłs ad ecc̃am eat s pociꝰ ad hospiciũ fe̾tri sc̃e man¬
e diunũ officiũ audituri cõueniãt ex hortat᷑. ꝓosi̾¬
mo cũcti unanunt̾ edc̃m ꝓponũt ut siqͥs ad eocam
iret qͥn solidos sociis ꝑ solu̾et. Eratã tũc salitũ
Ospes ille ꝓpe oppidum h̾ebat unã domũ ĩ lid.¬

Expanded text:
 domum illam suscipit, vestesque illorum luto perfusas ablui, et siccari fecit, et feretrum B. Virginis competenti loco decenter cortinis adornato collocavit, et eis deinceps omnem hospitalitatem exhibuit. Unus ex negotiatoribus tres campanas quas venales habebat, ad domus laquearia suspensas pulsans, socios suos earum sonitu convocat, et locum eminentiorem ascendens, quomodo decanus feretrum de ecclesia ejecerit, enarrat; et ut nullus ad ecclesiam eat, sed potius ad hospitium feretri sanctae Mariae divinum officium audituri conveniant, exhortatur. Postremo cuncti unanimiter edictum proponunt, ut si quis ad ecclesiam iret V solidos sociis persolveret. Erat autem tunc Sabbatum spes ille p
Abbreviated transcription (Latin):
Quida pauꝑ rusticꝰ eisdẽ peccorib custodiẽdis depu¬
tatꝰ cus filia puella ꝑuusla tortũ pedẽ a uacuntate
hebat itaut calcarieꝰ ĩ ant̾iori ꝑte. digiti uo̾ pedis
ĩ post̾iori ẽent. Hec bibens de aqua reliqͥaꝵ ⁊pedẽ
suũ de aqͣ asꝑgons iugilãs coreau feret᷑ mane sa¬
nata e̾. In crastino dͣco qͥdam flãminomꝰ demari
exiens ĩ uilla̾ illã ad uolauit ⁊ pͥmo ecc̃am deuĩ
qͣsdã domos flãma qmͣ ex suis narib emitcebat
succẽdit. feretrũ u̾o scẽ marie iux dimidio sradioiã
recessa̾t. Post ꝙ cursores sr̃ eqͦs aduem̾nt. ropa

Expanded text:
rusticus iisdem pecoribus custodiendis deputatus; cujus filia parvula tortum pedem a nativitate habebat, ita ut calcaneus in anteriori parte, digiti vero pedis in posteriori essent. Haec bibens de aqua reliquiarum, et pedem suum de illa aspergens, vigilans coram feretro, mane sanata est. In crastino draco quidam flammivomus de mari exiens, in villam illam advolavit; et primo ecclesiam, deinde quasdam domos flamma, quam ex suis naribus emittebat, succendit. Feretrum vero sanctae Mariae vix dimidio stadio jam recesserat. Post quod cursores super equos advenerunt, roga
Abbreviated transcription (Latin):
hedos pu̾os ꝯmodauit Ita cũ sic aduitꝰ ad scũi ia¬
cobũ ꝑueniss: iugilanti ĩ ecr̃a ⁊ oranti scũs iacolꝰ
aparint ⁊ si se cognosc̾et ĩ qͥsiuit. Eui neganti. Ego
sim ĩ qͥt iacobꝰ apłs. qui tͥ ⁊̃ pãpilonia meũ asiũ
ꝯmodant ⁊ nũc it̾m accõmodo reu̾tenti ⁊ p̾nũto tibi
hospitẽ tuũ qui tua ĩ uiste recinuit ruente᷑ de domi
sue solio moriturũ et hospite᷑ om̃s ei siłes bona
hospitũ detinẽtes quedebẽt dari ꝓ remedus de fũc¬
toꝵ. Et hiis dĩs disparuit. Pegͥnus rediẽs cũ a¬
smno ⁊ puis: hospitẽ suũ sic mortuũ sic̃ apłs p̾uũ¬
cauit ĩuenit. Et cumi letꝰ ad priam ꝑueniss. depo¬
suits de asio pu̾is a sinus ille sratim disparuite ⁊ x¬
qͥdam frisonus nor̾e nauim ꝑegͥnoꝵ ꝑdem
mare duc̾et qͥdam saͥpacenus auctꝰ norẽ ꝯͣ eum
moabitaꝵ caꝑciuos duc̾ẽ. Enm due rates scira¬

Expanded text:
it. Itaque cum sic adjutus ad Sanctum Jacobum pervenisset, vigilanti in ecclesia et oranti, sanctus Jacobus apparuit, et si se cognosceret inquisivit. Cui neganti, « Ego sum, inquit, Jacobus apostolus qui tibi in Pampilonia meum asinum commodavi, et nunc iterum accommodo revertenti, et pernuntio tibi hospitem tuum quae tua injuste retinuit ruentem de domus suae solio moriturum, et hospites omnes ei similes bona hospitum detinentes, quae debent dari pro remediis defunctorum; » et his dictis disparuit. Peregrinus rediens cum asino et pueris hospitem suum sic mortuum, sicut apostoluavit, invenit. Et cum laetus ad patriam pervenisset, depositis de asino pueris, asinus ille statim disparuit. Aidam, Frisonus nomine, navim peregrinorum per mare duceret, quidam Saracenus, Auctus nomine. contra eum Moabitarum captivos ducere. Cumque duae rates Sara
Abbreviated transcription (Latin):
al̃ auibꝰ occurretib ad altare ꝓgredit᷑ gembq
Aexis corã fe̾tro ⁊ dicẽs se ꝑbeata̾ maria ereptũ
egandio ploratũ ẽ. ⁊̃ git᷑ ex obłonib fideliũ ꝑfcau¬
ad huc pars oꝑis maxia suꝑẽet ⁊pe glrei.¬
suna paulatĩ decresc̾et. Clecti sũt ex canoĩcis lai¬

Expanded text:
us occurrentibus ad altare progreditur, genibusque flexis coram feretro, et dicens, se per beatam Mariam ereptum, prae gaudio ploratum est. Igitur ex oblationibus fidelium per Franadhuc pars operis maxima superesset, et pecunia paulatim deficeret, electi sunt ex canonicis Lau
Abbreviated transcription (Latin):
manib lib̾aret. ⁊ de ꝑrcło mortis ⁊ totaꝰ eoꝵ peciũ¬
ã ad restaurãdã sua̾ ecc̃am retiu̾et. Piratis appi¬
qnͣtib magit̾ nauis ex hortatꝰ est basonẽ pb̃rm
ut assũptis dei genittͥis reliqͥis ꝑiratis sͥ nocẽd
pote state̾ int̾dicat. Mox ille philecctiũ cũ capillis
Re marie assimites cũ timore ⁊ deuot̃one ĩ enuuẽtõ¬
re̾ locũ pupis ascẽdit ip̃o iagr̃õ nauis urͣq ma

Expanded text:
manibus liberaret, et de periculo mortis, et totam eorum pecuniam ad restaurandam suam ecclesiam retineret. Piratis appropinquantibus, magister navis exhortatus est Bosonem presbyterum, ut assumptis Dei Genitricis reliquiis, piratis sibi nocendi potestatem interdicat. Mox ille phylacterium cum capillis beatae Mariae assumens, cum timore et devotione in eminentiorem locum puppis as