comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
let plurimũ ⁊ ideo ꝯtẽnta sacrilegos facit
Impie quippe contempnt̾ sine qua nõ põt
tiua exant xp̃i uenturisque cũ suo aduen¬
tu xp̃s impless ablata sunt/ ideo autẽ ab¬
ora nuo pauciora / tamꝙͣ iusticia dei reue¬
lata ⁊ libertate uocatis filiis dei iugo serui¬
tutis ablato/ qd̃ duro ⁊ carm dedito ppło cõ¬

Expanded text:
let plurimum, et ideo contempta sacrilegos facit. Impie quippe contemnitur, sine qua non potest tiva erant Christi venturi, quae cum suo adventu Christus implevisset, oblata sunt; et ideo obora, numero pauciora, tanquam justitia fidei revelata, et in libertate vocatis filiis Dei jugo servitutis ablato, quod duro et carni dedito populo con
Abbreviated transcription (Latin):
Cete fam̃ petilentia inçendia hratu ali¬
que terre sẽꝑ optabat. Animu quoque
remittẽdi lutoq ⁊ epulis dedito. eace fcoꝵ
dictoꝵq seuitia aderat.Quotiens ueo¬
ris uł amice collu osculabatur. ad debat
ta bona ceruix simł̃ ut uissero demetur.

Expanded text:
es, famem, pestilentiam, incendia, hiatum aliquem terrae optabat. Animum quoque remittenti ludoque et epulis dedito eadem factorum dictorumque saeuitia aderat. saeris uel amiculae collum exoscularetur, addebat: 'tam bona ceruix simul ac iussero demetur.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidacione ad chorinthios ait Semel lapi¬
datus sum¶ Postea discipuli eius circũde¬
deuint eum adsistentes ei ⁊ respirauit ⁊ nes¬
cientib uideis reportauerũt eũ in ciuitatem
⁊ cõualuit / Postera die ꝓfectus est cũ Barna¬
ba in Berben ⁊ predicauit ibi Postea redie

Expanded text:
lapidatione ad Corinthios loquens ait: « Semel lapidatus sum , » postea discipuli ejus circumdederunt illum assistentes ei, et respiravit, et nescientibus Judaeis, reportaverunt eum in civitatem, et convaluit. « Et postera die profectus est cum Barnaba in Derben, » et praedicavit i
Abbreviated transcription (Latin):
cõuuie qui pridie ciphũ aureũ sb̾ripu¬
isse posterum extimabatur reuocato in
diem poster fictilem iussit apponi / Dicitͥ
eciã meditatus edictũ quo ueniã daret
flatũ crepitũq uentris ĩ ꝯuiuio emictẽ¬
di cũ ꝑioitatum ꝙ̃dam p̃ pudore ex cõ¬

Expanded text:
conuiuae, qui pridie scyphum aureum subripuisse existimabatur, reuocato in diem posterum calicem fictilem apposuit. dicitur etiam meditatus edictum, quo ueniam daret flatum crepitumque uentris in conuiuio emittendi, cum periclitatum quendam prae pudore ex con
Abbreviated transcription (Latin):
suit. quasdam insidias temere delatas
cauit lacrimis ⁊ uociferacione ꝯdicionẽ¬
adeo uilis suspicio Nullus tã leiuis aue¬
uecto ad cauendũ uł ulciscendũ ꝯpelle¬
sa enĩ Messauna uxore paulo post in
triclinũ debuit. Curq dña nõ ueĩret
requisiuit Multos quos capite dãp¬

Expanded text:
t. quasdam insidias temere delatas cauit lacrimisque et uociferationeadeo suspicio, nullus auctor tam leuis einiecto ad cauendum ulciscendumque compellesa Messalina, paulo post quam in triclinio decubuit, cur domina non ueniret requisiit. multos ex iis, quos capite dam
Abbreviated transcription (Latin):
rat opes uł honores petere. Acquieuit ei
Et scripsit petronio in hũc modu Sinõ¬
qu posita est statua intẽplo nõ est neces¬
se ut ponatur. ⁊ sic nõ fuit posita statuael
intẽplo. postea mutas propositũr garus
scipsit petronio in hũc modrr. Ꝙa ꝯtrp

Expanded text:
re opes, vel honores, acquievit ei, et scripsit Petronio in hunc modum: « Si nondum posita est statua in templo, non est necesse ut ponatur. » Et sic non est posita ejus statua in templo. Postea resipiscens Gaius, rescripsit Petronio in h
Abbreviated transcription (Latin):
ad exitũ ꝯstantii custodiuit. In lian¬
athenasiũ uenit/ et hystoriam ei sue
passionis exposuit Indeq ueniens sd
libenum papam ab eo gratant᷑ receptꝰ¬
eũ cum magna exultaticẽ suscepit.
pullulant ⁊ ꝯ̾ ensebiũ suam dycesi
uisitantem seditioem excitant ⁊ u¬

Expanded text:
ad exitum Constantii custodiuit. IulianAthanasium uenit et hystoriam ei sue passionis exposuit. Indeque ueniens ad Liberium papam, ab ipso gratanter except cum magna exultatione suscepit. pullulant et contra Eusebium dyoceses uisitantem seditionem excitant et ua
Abbreviated transcription (Latin):
tiam et maximiani adhuc cathecuminꝰ
cum parentibis romam uenit et ab eu¬
sebio papa nom̃ et bap̾tismũ recepit ⁊
papa qucq ensebius instructus est ab
angelo ante quã eum bapticaret qualis
et quantꝰ uir extitent᷑ existeret / ⁊ quo¬
ipm deberet noĩe uocare In ip̃o siꝗdem
unt uirgo quppe semꝑ ꝑmansit nulla¬
dona nobilis eiis pulcutidine capta
clam uellet eus adire cubiculũ tota necte
plateas urbis circuut ad eius cubiculũ
custodientibus angelis uenire non patuit
unde incrastinũ ad pecles eius prouoluit᷑
et ueniam petens / cimen qd̾ cogitauerat
coram omĩbus confitet᷑/ post decessum qͦ¬
sancti siluestri martus quaqͣ papa qui be

Expanded text:
tiani et Maximiani Eusebius adhuc cathecumenus cum parentibus Romam uenit et ab Eusebio papa nomen et baptisma suscepit. Papa uero Eusebius instructus est ab angelo priusquam eum baptizaret qualis et quantus uir existeret et quo eum nomine uocitaret; in ipso autem unt. Virgo semper mansit, nullam matrona nobilis eius pulchritudine capta clam uellet eius adire cubiculum tota nocte plateas urbis circumiuit et ad eius cubiculum custodientibus angelis peruenire non potuit. Vnde in crastinum ad pedes eius prouoluitur et ueniam petens crimen quod cogitauerat coram omnibus confitetur. Post decessum sancti Silue
Abbreviated transcription (Latin):
masii. testimonim laturus aduesuᷤ
cendisset magnisicis consolatus est
uerbis Nichil inꝗt te offendat didi¬
me ꝙ carnalibus cculis uidens orbatꝰ
Desunt enĩ tibi illi caili quos mures
musce et lacerte hñt S gande poti
us et letare ꝙ habes cculos quos ha¬
lent angeli quibus deus uidet᷑ ⁊ ꝑ qͦs¬

Expanded text:
asii testimonium laturus adversum cendisset, magnificis consolatus est verbis: Nihil te, inquit, offendat, Didyme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt tibi oculi quos mures, muscae, et lacertae habent; sed laetare, quia habes oculos quos angeli habent, quibus Deus videt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eum fortit᷑ flagellantes traxerunt ꝑ
gradus palatii a sum̃o usq deorsu nir̃¬
sumq de ymo usq sũsum Cumq lapi¬
dibus graduũ cassato capite multum
sanguĩnem iam fudisset et eis ꝓꝑ hoc
nibus eum ꝑ collum trabebant ⁊ ut¬
sua ꝑmanere ꝯfessione/ et ꝓ ea libent
imbere Tunc decieuit constantiꝰ
rit diñs epĩ qui eius exemplo anima¬
terent᷑. Hylanus igit᷑ picrauensis pa
ulimus rreuerensis Pyonisis med¬
iolanensis cum libeno papa pꝑ catio¬
licam fidem fidem in exilium depota¬
ntur Eusebiis uõ in cauea ꝯstrictuᷤᷤ
reclusus est apud scitopolim urbem
palastine intribu masse lque et beth¬

Expanded text:
t eum fortiter flagellantes, traxerunt per gradus palatii a summo usque ad imum et rursum ab imo usque ad sursum. Cumque lapidibus graduum quassato capite multum sanguinem iam fudisset et adhuc eis cnibus eum per collum trahebant sua permanere confessione et pro ea libenter occumbere. Tunc decreuit Constantius ut omnes episcopi qui eius exemplo terentur. Hylarius igitur Pictauiensis et Paulinus Treuerensis et Dyonisius Mediolanensis cum Liberio papa propter fidem in exilium deportantur. Eusebius uero in cauea constrictus reclusus est apud Scytopolim urbem Palestine in tribu Manasse, que et Beth
Abbreviated transcription (Latin):
llendo. non est discipulus supͣ magistiũ
nec filius supra patrem. Cira illi ob¬
iurgaticẽ ꝑmoti statim ei cyrographũ
tontate set istum mcendite/ nouuq
cui sub scribam si uultis scribibe / Sicq
nutu dei incensus est cyrographus cui
dyonisuis et alii xxix ep̃i ante subsc¬
cupxerant Rursum igitur aniani aliũ
crographum citius rescupxenint ut eu¬
sebiũs et alii ortodosi subscuberent./ Set
penĩt gaudere catholici ꝙ cyrographu¬

Expanded text:
Non enim est discipulus super magistrum nec filius super patrem». Qua illi ratione permoti, statim ei cyrographum toritate. Sed istum incendite, nouumque cui subscribam si uultis scribite». Sicque nutu dei incensus est cyrographus cui Dyonisius et alii XXIX episcopi subscripserant. Rursumque arriani alium cyrographum citius conscripserunt ut Eusebius et alii subscriberent, sed et, gaudere catholici ceperu
Abbreviated transcription (Latin):
alios expectaret/ iussit intenm amanos
epõs fidem suam descuibere/ et chatholicoᷤᷤ¬
ergo Eusebiuis de ur le uercelleñsi exiret
et multa se passuꝵ prediceret ad quen¬
dam fluuium ꝓuenit/ ⁊ lauis aũt ex alia
npa fluminis pitul erit q̃ scatim eo iu¬
bente ad eũ puenit et ip̃m cum sotus ĩ¬
sius nullo gubeinante trasuexit. Tunco¬
buians predictus dyonisius procidit. añ
eum dicens peccaui par slibera me si ua¬
lesrxenenint itiq simul in eccłia ubi
para bbenuis cum catholicis ep̃is sidem
ncener ꝯcilii confitmabat scui ip̃e eus¬
ebuis et p̾fatus dronisius subscrpeer¬

Expanded text:
alios expectaret, iterum iussit arrianos alios expectaret, iterum iussit arrianos episcopos fidem suam describere et sancergo Eusebius de urbe Vercellensi exiret et se multa passurum prediceret ad quendam fluuium deuenit. Nauis autem ex illa ripa fluminis procul erat, que statim eo iubente ad eum uenit et ipsum cum sociis nullo gubernante transuexit. Tunc obuians ei predictus Dyonisius procidit ante eum dicens: «Peccaui pater, libera me si uales». Venerunt itaque simul in ecclesiam ubi papa Liberius cum catholicis episcopis fidem Niceni concilii confirmabat et ipse Eusebius et prefatus Dyonisius e
Abbreviated transcription (Latin):
anos sub constantio preualere consecrau¬
it eum urbis uertellensis epĩn / que tũc
optinebat int̾ alias urbes ytalie princip¬
atum/ Cum aũt uercelł suisset ingressus
facientib hereticis/ omĩa eccłiaꝵ hostia clan¬
sa sunt ad hoc ut nullus intraret Compe¬
nens aũt beatus eusebius tantam eoꝵ
malitia / ant̾ hostium inans eccłie que ẽ
beate mane flexis genibris orauit et sta¬
tim eo surgente omĩa hostia st̃. diuinituᷤ
ent / Cum aũt eusebius õs prouincias cc¬
cidentis / et sanctus athanasius totam eccle¬
siam ouentis/ ab amanoꝵ peste sua pred¬
icaticẽ purgarent. Constantuis imperatõ
mediolanensem̾ epm̃ archiepm̃ ab om̃ib
atus Constantius ꝯͣt eusebiũ concilia con¬
cum epĩs licteras ei misit. Set ille eoꝵ
ꝯsortia fugiens sciens malitia inmultitu¬
dine preualere/ uenire noluit ⁊ se excusa¬
ciliumi congregari. Quo cum ip̃e imper¬
ut ueniret./ S cum ille uenire tardaret
et imperator libenum papa / et quoscla

Expanded text:
anos sub imperatore Constantio preualere consecrauit eum urbis Vercellis episcopum, que tunc optinebat inter alias urbes Ytalie principatum. Cum autem Vercellis ingressus fuisset facientibus hereticis cuncta ecclesiarum hostia clausa sunt ut nullus intraret. Comperiens autem beatus Eusebius tantam eorum malitiam ante hostium maioris ecclesie que est beate Marie flexis genibus orauit et statim eo surgente omnia hostia aperta sunt et ent. Cum ergo beatus Eusebius omnes prouincias occidentis et sanctus Athanasius totam ecclesiam orientis ab arrianorum peste sua predicatione purgarent, Constantius imperator Mediolanensem episcopum ab omnibus atus Constantius contra Eusebium concilia concopis litteras ei misit. Sed ille eorum consortia fugiens sciens malitiam in multitudine preualere uenire noluit et scilium celebrari. Quo cum ipse imperut ueniret. Sed cum ille uenire tardaret et imperator Liberium papam et quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. De moste nes uero epularumx
uni Cui beatus basilius dixit tuũ est¬
mar de pulmẽtis cogitare /nõ dosmata
diuina decoquere/ Qui demostenes mox
confusus oblicuit. Ualens uoͣ imperator¬
ut beato basilio. Uade et iudica int̾ eos

Expanded text:
Tunc Demosthenes praefectus epularum um; cui ait Basilius: Tuum est de pulmentariis regis cogitare, non dogmata divina decoquere. Qui mox confusus tacuit. Dicit imperator Basilio: Vade et iudica inter eos,
Abbreviated transcription (Latin):
ingens libꝵ.i. de locis libr unu. De spũ
santo didimi quemi in latinu trastulit li.
iIn lucam omelias xxxuiiii. In psalmo¬
byllanonis ⁊ louũ testamentum grece
sidei redidit. Uetus urxͣ ebrarcũ trastulit.
Epistolas aũt ad paulam et enstochium qr
condie scribunt᷑ incertus est numerus ⁊
Scuipeit preterea inmicheam erplanatio¬
Iageum libim unum multaq alia de

Expanded text:
Genesim lib. I. De locis lib. I . De Spiritu Sancto Dydimi in Latinum transtuli lib. I. In Lucam homilias XXXIX. In psalmoHilarionis. Novum Testamentum Graece fidei reddidi, Vetus juxta Hebraicam transtuli; Epistolarum autem ad Paulam et Eustochium, quia quotidie scribuntur, incertus esScripsi pręterea in Micheam explanatioIn Aggeum lib. I. Multaque alia de
Abbreviated transcription (Latin):
unum de unica penicentia libros .ii.
De fuga seculi. li. umũ. De trimrate ad
bono mortis. libr unũ De Iacob ꝯ uita
leata libros ii. de sancto iosep libri
De benedictiombus patriarchaꝵ libr
unu/ de elimosina er ieuinio. libꝵ .i.
xiii. dr naaditione lusilice tractanis .i
De obitu theodosu tractatum unum.
De symbolo ad neophytas libꝵ unu.
de uidius librr unu. Te interpellatõ¬

Expanded text:
unum, de unica penitentia libros duos, de fuga seculi librum I, de trinitate ad bono mortis librum I, de Iacob et vita beata libros duos, de sancto Ioseph librum unum, de benedictionibus patriarcharum librunum, de eleemosyna et ieiunio librum I, XIV, de traditione basilice tractatus duos, de obitu Theodosii tractatum unum, de symbolo ad Neophitos librum unum, de viduis librum unum, de interpellat
Abbreviated transcription (Latin):
faciebant enim me cautũ inconstantia
noꝵ et excessus ubenor. Uates enim egre¬
gius est qui bene consicerat Nullum sig
iactabiles/ caili cuurentes huc atq illuc
directi furiose respicientes pedes imꝑati¬
entes. nares spirantes miurias et cop̃¬
tẽtus scemata risibilia et hec ip̃m sẽꝑ
babentia. Risus incontinens ⁊ quasi sub¬
piliens consensus ex negatio simul ope
ratio nulla ratione ꝯsistens. Interogatio
eniens. Hec cum uidissem repente dixi .O.¬
quale malum nutrit res publica romano

Expanded text:
faciebat me cautum inconstantia morum ejus, et excessus uberior. Vates enim egregius est qui bene considerat. Nullum enim jactabiles, oculi currentes, huc illucque directi et furiose respicientes; pedes impatientes, nares spirantes injurias atque contemptum, schemata risibilia, et hoc ipsum semper habentia; risus incontinens, et quasi subbulliens; consensus et negatio simul, ratio nulla ratione consistens, interrogatio eniens. Sed ququale malum nutrit respublica Romano
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to tacito uł exp̃sso eccłe nõ teneatur obnoxins.
et forte id̾o cessat sollep̃nitas iuraỹti. qr aohoc õs.
in uitat ⁊ cohortat necessitas offii ⁊ sincei̾tas fidei.
uñ ia inoleuit ꝯsuctudo sollep̃nis ut ea ip̃a die qͣ
qsꝙ militaĩ cingło d̾corat᷑ eccłia sollep̃nt̾ adeat⁊¬

Expanded text:
mento tacito vel expresso Ecclesiae non teneatur obnoxius. Et forte ideo cessat solemnitas juramenti, quia ad hoc omnis invitat et coarctat necessitas officii, et sinceritas fidei. Unde jam inolevit consuetudo solemnis, ut ea ipsa die qua quisque militari cingulo d
Abbreviated transcription (Latin):
sortiret᷑. In libro offĩoꝵ martus tulliꝰ refert. qd̃ põ¬
militabat dimint s cũ amore pugnãdi ĩ ex̾citu re¬
mansiss cato pr̃ ad põpiliu scͥpsit ut si patẽtur in
exẽcitu remanẽ eu seciindo obliget sacͣm̃to. qr esdẽ
cedonia bello pyscomiles eẽt. monet igr̃ ut caueat ne
p̃liu ineat/ negat eĩ ius eẽ ⁊ potate cũ boste pugnã¬
di eiqmiles nõsit. Ecce m̃ sapiẽtissiꝰ militẽ nõ cre¬
debat nͥ en ꝗsacram̃to admilitia ꝯsec̾tur. S ip̃iꝰ

Expanded text:
Officiorum M. Tullius refert, quod Pomeadem legione militabat, dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu remansisset, Cato ad Pompilium scripsit, ut si pateretur in exercitu remanere, eum secundo obliget sacramento, quia prcedonia bello Persico miles esset. Monet igitur ut caveat, ne praelium ineat; negat enim jus esse cum hoste pugnare qui miles non sit. Ecce quia vir sapientissimus militem non crede
Abbreviated transcription (Latin):
ac pͥmũ ꝓxĩoꝵ edificioꝵ at naualiũ ĩcẽdio ĩfestoꝵ ho¬
stiu tela sb̾mouit / mox ĩ insula pharon subito euasiͭ
ũi płsus ĩmai̾a mira felicitate at magͣnimitate ad cla ᷤᷤ¬
se ꝓxĩa enactauit/ relicto ĩ fluctib paludam̃to sen fa¬
to sen exꝓpoĩto ut illõ ĩgruẽtib hostiu telis saxisq pe¬

Expanded text:
Ac primum proximorum aedificiorum atque naualium incendio infestorum hostium tela summouit, mox in paeninsulam Pharon subitus euasit; inde depulsus in maria mira felicitate ad proximam classem enatauit, relicto quidem in fluctibus paludamento seu fato seu consilio, ut illud ingruentibus hostium telis saxisque pe
Abbreviated transcription (Latin):
nũ militare ꝓnitã ad ĩiñas. rapinis assuctã. et
cui raro uł nũꝙ̃ sufficiũt sua qu appetãt aliena. Cõ¬
cussioẽ ergo ꝓhibita exclusit ĩuurias rapinas ext̾¬
minanit exclsa calup̃mia. auaritia ꝙͦ dãpnan.
eĩ dc̃m est militẽ egẽ nõ licet cui du militat mi¬
litie sue prestãt᷑ stipenctia ⁊ cu emeritꝰ fui̾t p̃lia ł¬

Expanded text:
num militarem promptam ad injurias, rapinis assuetam, et cui nunquam aut raro sufficiunt sua, quin appetat aliena. Concussione ergo prohibita, exclusit injurias, rapinas exterminavit, exclusa calumnia. Avaritiam quoque damnavit, enim dictum est, militem egere non licet, cui dum militat, militiae suae praestantur stipendia, et cum emeritus est,
Abbreviated transcription (Latin):
puͣ sun tñ offm̃ ei nõ liceat ignorare licet eĩ sacͥdoᷤ
in ordĩe sui õlĩs ctifficultate ignoret. eo ip̃o ꝙ sñ
crimĩa alr̃ pumũtur excessus / qm̃ illa pleꝵꝙ pe
na ĩrogant sanguĩs hec qi meclicinale ꝓ quali¬
tate delicti exigunt cura. Et certe cu ĩ om̃ ꝓ¬

Expanded text:
um tamen officium non liceat ignorare. Licet enim sacerdos in ordinatione ordinis sui difficultatem ignoret, eo ipso quod scrimina, aliter puniuntur excessus, quoniam illa plerumque poenam irrogant sanguinis, haec quasi medicinalem pro qualitate delicti exigunt curam. Ipsa vero nunc
Abbreviated transcription (Latin):
imbuũt᷑ q̃ liscunt᷑ apuei̾s sciebat etiã ꝙ militaris
corpus etate pigrescat uclocitas q̃ ꝑcepta ⁊ fĩmata
ẽ exẽcitio stremiu̾ efficit bellatore/ nec młtũ refert¬
bremoris Intiliꝰ eĩ ẽ milites fortes ẽẽ ꝙͣ grandes Ele¬
ctori suo fẽtur dixisse pyrus: tu grandes elige ego fõ
dos grecia celebraret. tiden capeneo p̃stitisse ꝑcelebre¬

Expanded text:
imbuuntur, que discuntur a pueris: deinde militaris corpus etate pigrescat. Velocitas enim est, que percepto exercitio, strenuum efficit bellatorem. Item necesbrevioris. Utilius est enim milites fortes esse, quam grandes. Delectori suo fertur dixisse Pyrrhus: « Tu grandes elige, ego eos mnes Graecia celebraret, Tydeum Capaneo p
Abbreviated transcription (Latin):
gñtiũ spolia pũpurã auꝵq ĩripã assidue mota uẽ¬
tis maĩa referebãt.Prima dux fuge regiã Cleo
patra fint. q̃ cu d̾aurata puppe ueloq purpureo se¬
in altu dedit. mox eã ẽ sequtus antoniꝰ. s ĩstitit
uestigiis cesar. Itaq nͨ ꝑata ĩ occeanũ fuga. nec
nimita p̃sictiis utͣq egypti cormua pelecroĩu ac

Expanded text:
gentium spolia purpura auroque inlita adsidue mota uentis maria reuomebant. Prima dux fugae regina cum aurea puppe ueloque purpureo in altum dedit. Mox secutus Antonius, sed instare uestigiis Caesar. Itaque nec praeparata in Oceanum fuga nec munita praesidiis utraque Aegypti c
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩuicti aĩ magͥtudo cu efficatia oꝑis cũ illꝰ mẽs
Set man᷑. ad ĩpossibilia fere suffece̾int. Quãtus ꝗde̾¬
ĩ ãmata militia fin̾t ñosolu galli britões gẽmaĩ¬
ꝙ pͥmũ abeo sb̾acti s tota cuułis belli fortumm̾a ⁊ ce¬
sarce tomꝰ series ꝓtestatur. In lictatorio studio tãtꝰ
erat ut qͣt̾nas sinił lictaret epłas. Qual in iuͣs ci¬
uilis pitia fiñt netes roãnoꝵ ĩdicãt leges potẽtes

Expanded text:
 et efficacia operis, cum illius mens, et manus ad fere impossibilia sibi suffecerint. Quantus in armata militia fuerit, non modo Galli, Britonesque primum ab eo subacti, sed tota civilis belli fortuna, et Caesareae domus series protestatur. In litteratorio studio tantus erat, ut quaternas simul dictaret epistolas. Quis in juris civilis peritia fuerit, veteres Romanorum indicant
Abbreviated transcription (Latin):
hugonem ordine berno prius stat honore beatior
Surgit ab hinc sanctus mayolus forma uirorũ.
Igueus ardentẽ uix cohibet animũ. Post fuit au̾¬
nis sacer odilo missus ab horis. Mitior ingenio qm
ferus imperio. Proximus hugo uenis discretis
usus ab eius. Ordine posterior utilitate prior

Expanded text:
Hugonem facti sunt hi versus. Ordine Berno prius, stat honore beatior Surgit ab his sanctus Majolus forma virorum, Igneus ardentem vix cohibens animum. Post fuit Avernis sacer Odilo missus ab oris, Mitior ingenio, quam ferus imperio. Proximus, Hugo, venis, discretis usus habenis, Ordine posterior, utilitate prior
Abbreviated transcription (Latin):
enisdem .uiͦ. tres soles uotus septembris uise sunt
in ꝑte occidentali s duob paulatĩ deficientib sol
die qui medius erat remansit usq ad occasũ. Et
duob annis uite. tres lune in celo sunt uise ⁊ iume¬
arien martyrio coronat᷑. ¶ EFodẽ qͦ tp̃r magist̾ petxͦ
comestor celebris hetur in francia. uir facõdissimꝰ
et indiuinis qͥdem scripturis excellẽter instructꝰ.

Expanded text:
 tres soles Nonis Septembris visi sunt in parte Occidentali, sed duobus paulatim deficientibus, sol diei, qui medius erat, remansit vsque ad occasum. Et duobus annis vitæ tres lunæ in cœlo sunt visæ, & in meariensis martyrio coronatur. Eodem tempore magister Petrus Comestor celebris habetur in Francia, vir facundissimus, & in diuinis quidem scripturis excellens.
Abbreviated transcription (Latin):
no huiꝰ hug .iiͦii. apd̾ cremonã fcã est tempestas ma¬
rima. ceciditq lapis gnͣdinis in quo erat crux ⁊ yma¬
go saluatoris expressa. desuꝑ quoq litteris aureis
scͥptum. ihc nazarenus rex indeoꝵ ⁊ cecidit in monas¬
terio sci gabrielis ⁊ de aqua inqͣ liq̃ fc̃s est lapis: in¬
unxerũt monachi oculos cuiusdam fiatris semice¬
ti qͥui statim clare uidit.

Expanded text:
no eius quarto apud Cremonam facta est tempestas maxima, ceciditque lapis grandinis, in quo erat Crux & imago Saluatoris expressa, desuper quoque litteris aureis scriptum, Iesus Nazarenus Rex Iudæorum. Et cecidit in Monasterio S. Gabrielis. Et de aqua, de qua liquefactus est lapis, inunxerunt Monachi oculos cuiusdam fratris semicæci, qui statim clare vidit.
Abbreviated transcription (Latin):
huius girudi.iiͦ. ꝯgregatus est exertitus dñ in a¬
chon. ⁊ ante cum predicaretur crux infronia: appa¬
ruit triplex forma crucis. in aere ⁊ in medio illaꝵ
apparuit crucis patibulum figuram hominis ha
manibus ⁊ pedib et capite inclinato.

Expanded text:
huius Geroldi congregatus est exercitus Domini in Achon, & antequam prædicaretur crux in Saxonia, apparuit triplex forma crucis in aere: & in medio illarum apparuit crucis patibulum manibus et pedibus et capite inclinato.
Abbreviated transcription (Latin):
.xuiiiͦ. apud rosetũ in bria insacrifitõ alta¬
ris uinum uisibilit̾ est mutatũ in sanguine
et panis in carnem. Cirta illa quidẽ tempo¬
ra in u̾mendosio miles qui fuit mortuns
reuixit ⁊ post ea sine cibo ⁊ potu longo tp̃r
uixit.
dĩgẽn. Et hugone quarto in extremis laborantẽ
de eius ꝯsensu ełcs ẽ hugo iste. ¶ Hoc tp̃r post¬

Expanded text:
XVIII, apud Rosetum in Bria in sacrificio altaris vinum visibiliter mutatum est in sanguinem, & panis in carnem. Circa etiam illa tempora in Virmendosio miles, qui fuit mortuus, reuixit: & post sine cibo & potu longo tempore vixit. i Hugone quarto in extremis laborante, de eius consensu electus est Hugo iste quintus
Abbreviated transcription (Latin):
nobiũ anno dñi. Mͦ. cc. luͦii. Hic est p̃co diuini ubi. tu¬
ua euũgłii. amicus spõsi colũpna di ocł̃s ceci. ligna
ficatio ⁊ structura salutis. Est enim in iuditiis rectus incar¬
ne angłs in misericordiis totꝰ. in dando largissimꝰ. ⁊ inꝯsiliis
circonspectus. Et qm̃i sum salis ⁊ ñ uenditor olei. ideo hec pauca
in istius laudem famã ⁊ memoriam posui ne ab emuł uidear
ad ulari. Et in hoc quid̾ totali oꝑe ĩo nichil adulatoriũ scripsisse
me recolo. qr legit᷑ ꝙ athenienses thymagoriã in salutatione a¬
dulantem dario: affecerũt capitali supplicio. ¶Anno huius¬

Expanded text:
 inquit. Hic est præco diuini Verbi, tuba Euangelij, amicus sponsi, columna Dei, oculus cæci, lingua ficatio, & structura salutis. Est enim in iudiciis rectus, in carne Angelus, in misericordiis totus, in dando largissimus, & in consiliis circumspectus. Et quoniā sum salis, & non venditor olei, ideo hæc pauca in istius laudem, famam & memoriam posui, ne ab æmulis videar adulari. Et hoc quidem totali opere ideo nihil adulatorium scripsisse me recolo, quia legitur quod Athenienses Thymogoliam in salutatione adulantem Dario, affecerunt capitali supplicio. Hæc i
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e hereticꝰ scismaticꝰq accessit.
Dicant inimici qͥcqͥt uolunt. men¬
quecũq uolunt. ubi eccłia ẽẽ ro¬
mana ocłis cernit᷑. ratione ꝓbat᷑.
confirmat᷑ auctoritate: ibi corme¬
um. ibi animꝰ meus. ibi affectus
meus. Ab eiꝰ ficle que xp̃o orante
non deficiet. ab eiꝰ unitate. qm
scismaticor prauitas. xp̃o seruai¬

Expanded text:
et ipse haereticus schismaticusque accessit. et ipse haereticus schismaticusque accessit. Dicant inimici quidquid volunt, menum volunt, ubi Ecclesia esse Romana oculis cernitur, ratione probatur, confirmatur auctoritate; ibi cor meum, ibi animus meus, ibi affectus meus. Ab ejus fide, quae, Christo orante, non deficiet; ab ejus unitate, quam schismaticorum pravitas,
Abbreviated transcription (Latin):
loquor de istis. qͣsi adhuc in eccłia
beati petri. ubi electionem fece¬
rant consticutis. et ab inuicem
separatis. Certe eccłia romana ñ
ꝑiit. certe cetis rȩꝓbatis. ut in illis
trib remanserit. nulla ratio. nul¬
lus sensus humanꝰ admittit. Re¬
stat ꝓ inde. ut in illa multitudine
que alexandrũ elegit. uim apłice
dignitatis reseruauit. Absit enĩ
ut dicamꝰ qͥnoq cardinales ep̃os.
et qͥudecun. uł eo ampliꝰ cardina¬
les prb̃os. siue diaconos. atrib
illis exisse. et ñ potꝰ illos ab istis.
quoꝵ fama crebrior. uita sanctior.
sensus ꝓfundior. multitudo nu-¬
merosior. auctoritas sublimior.
Cum igit᷑ constet eccłiam ẽẽ roma¬
nam que alexandrũ elegit. de
qua certũ est illos exisse. qͥcumq
postea illis aohesit. si. ue impi¬
issimꝰ ymarꝰ. siue aliꝰ. non adxp̃i¬
anos. s ad hereticos. ñ ad catholi¬
cos. s ad cismaticos. ñ ad eccł̃iam¬
xp̃i. s ad synagogam sachane.

Expanded text:
loquar de istis, quasi adhuc in Ecclesia loquar de istis, quasi adhuc in Ecclesia B. Petri, ubi electionem fecerant, constitutis, et ab invicem separatis. Certe Ecclesia Romana non periit; certe, caeteris reprobatis, ut in illis tribus remanserit, nulla ratio, nullus sensus humanus admittit. Restat proinde ut in illa multitudine, quae Alexandrum elegit, vim apostolicae dignitatis reservaverit. Absit enim, ut dicamus, quinque cardinales episcopos, et quindecim, vel eo amplius cardinales presbyteros sive diaconos, a tribus illis exiisse, et non potius illos ab istis: quorum fama celebrior, vita sanctior, sensus profundior, multitudo numerosior, auctoritas sublimior. Cum igitur constet Ecclesiam esse Romanam, quae Alexandrum elegit, de qua certum est illos exiisse, quicunque postea illis adhaesit, sive ipsissimus Ymarus, sive alius, non ad Christianos, sed ad haereticos; non ad catholicos, sed ad schismaticos; non ad Ecclesiam, sed ad Synagogam Satanae,
Abbreviated transcription (Latin):
de collo sc̃issii uiri infelix ille
mautũ demone plenꝰ extraxit. Et
cum ei ñ ꝓ uoto cessisset. cum sum¬
mo matͥs dolore. egressui abitt̃o.
cupiditatis et ambitionis sue pilis
sũmum cernentib horrorem incus¬
sit. Secuti st̃ eum duo. qͥ et ip̃i ali¬
enati st̃ a uulua. errauert̃ a uen¬
tre. cet̾is om̃ib alexandrũ eligen¬
tily. alexandro adherentib. alex¬
andrum sequentib. Cernite nc̃
ioħem. nc̃ guidonem. in parte u¬
na. et inter eos octouianũ. cerm¬
te et reliqͣm ꝓcuriam in parte
altera. et alexandrũ inter eos. Ro¬
go cuiꝰ uor ista est. exiert̃ a nobis
s ñ fuerunt ex nobis: Certe aut
in illis trib curia romana est.
aut in his om̃ib. aut ꝑrc de ter¬
ra. et mantcer fusa ẽ. illa salua¬
toris oratio de qua dicit. ego aũ
rogaui ꝓte ut ñ deficiat fidestu¬
a. qd̃ dementis est opinari. Qͥs enĩ
mane iuim curie. in his duobus
estimet resedisse: Sic nc̃ fr̃s. sic

Expanded text:
de collo sanctissimi viri, infelix ille de collo sanctissimi viri, infelix ille mantum daemone plenus extraxit. Et cum ei non pro voto cessisset, cum summo matris dolore egressus ab utero, cupiditatis et ambitionis suae pilis, summum cernentibus horrorem incussit. Secuti sunt eum duo, qui et ipsi alienati sunt a vulva, erraverunt a ventre , caeteris omnibus Alexandrum eligentibus, Alexandro adhaerentibus, Alexandrum sequentibus. Cernite nunc Joannem, nunc Vuidonem in parte una, et inter eos Octavianum; cernite et reliquam curiam ex parte altera, et Alexandrum inter eos. Rogo, cujus vox ista est: Exierunt a nobis, sed non fuerunt ex nobis? Certe aut in illis tribus curia Romana est, aut in his omnibus, aut periit de terra, et inaniter fusa est illa Salvatoris oratio, de qua dicit: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua : quod dementis est opinari: Quis enim manae vim curiae in his duobus aestimet resedisse? Sic nunc, fratres, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tulit cet̾is. Qͥ cum et ip̃e filiis habun¬
classec. ip̃iꝰ curie electione. qͣsi sp̃ica¬
li quadam gen̾atione. solus defun¬
cto successit anaclet᷑. Sicut igit᷑ il¬
li legittimi semꝑ fuerunt petͥ suc¬
cessores. quos eccł̃ia elegit. sic et illi
uestro et cardinalib eiꝰ. usq ad
huiꝰ nr̃i temporis adrianũ. et car¬
dinales eiꝰ. nulla nobis est de legi¬
tima successione cunctatio. Foce de¬
functo adriano legittimo petͥ suc¬
te nunc consticutos in mecdio eoꝵ
rolandum. et octouianum. sicin¬
terim noĩemꝰ eos. qͣsi in ut̃o matͥs
sue eccłie romane iam laborantis
in parcu. Rogo fr̃s mei ñ ne partꝰ
iste similis est partui rebecce: Ec¬
ce infelix esau. rufus et hispious.
quomͦ ip̃a uiscera mat̾na contor¬
quet. et simplicẽ illum iacob. qͦm
totus ille interraneor om̃i affectu
concentꝰ complectit᷑. manib furibũ¬
dis inuadit. Audistis enim quomͦ

Expanded text:
aetulit caeteris: qui cum et ipse filiis abunaetulit caeteris: qui cum et ipse filiis abundasset, ipsius curiae electione, quasi spirituali quadam generatione, solus defuncto successit Anacletus. Sicut igitur illi legitimi semper fuerunt Petri successores, quos Ecclesia ipsa elegit; sic et illi, vestro et cardinalibus ejus, usque ad hujus nostri temporis Adrianum et cardinales ejus, nulla nobis est de legitima successione cunctatio. Ecce, defuncto Adriano legitimo Petri sucte nunc constitutos in medio eorum Rolandum et Octavianum, sic interim nominemus eos, quasi in utero matris suae Ecclesiae Romanae jam laborantis in partu. Rogo, fratres mei, nonne partus iste similis est partui Rebeccae? Ecce infelix Esau rufus et hispidus, quomodo ipsa viscera materna contorquet, et simplicem illum Jacob, quem totus ille interaneorum omni effectu concentus complectitur, manibus furibundis invadit? Audistis enim quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
net pͥncipatũ. ita cet᷑oꝵ apłoꝵ po
testas. in carcdinales coinstat esse
transfusa. Hec est eccłia romana.
cui qͥ ñ cõmunicat hereticꝰ ẽ. Illiꝰ
iuter est consulere om̃ib. tudica¬
re de om̃ib. om̃ib ꝓuicdere: ad
qm in petro uer ista dirigit᷑. Et tu
aliqͣndo confirma fr̃s tuos. Qͥcqͥt
ip̃a statuerit suscipio. approbo qd̃
approbaũit: et qd̃ dlãpnauit. dãp¬
no. Ip̃iꝰ est eligere nobis pastorem.
et ep̃m animarũ nr̃arũ. Qd enim
futc in ueti testamento in consti¬
tutione pontificis carnalis genati¬
o. hoc est in nouo regłaris electio.
que est quedam sp̃itał gesiatio.
Quasi enĩ geñat qui eligit. qͣsi ge¬
neratur qͥ eligit᷑. Itaq fũs qd̾ aaroi
fuit filios ꝓcreare. hoc fuit xp̃o a¬
płos eligeligere. Ceteris filiis aaroi
unꝰ prefertur eleaz arꝰ. cet̾is apłis
unꝰ p̃ponit᷑ petrꝰ. Et petrꝰ cũ sp̃itali¬
ter plures genuisset. cdementẽ p̃¬

Expanded text:
net principatum, ita caeterorum apostonet principatum, ita caeterorum apostotestas in cardinales constat esse transfusa. Haec est Ecclesia Romana, cui qui non communicat, haereticus est. Illius interest consulere omnibus, judicare de omnibus, omnibus providere, ad quam in Petro vox ista dirigitur: Et tu aliquando converipsa statuerit, suscipio; approbo quod approbaverit, et quod damnaverit damno. Ipsius est eligere nobis pastorem, et episcopum animarum nostrarum . Quod enim fuit in veteri Testamento, in constitutione pontificis, carnalis generatio, hoc est in novo regularis electio, quae est quaedam spiritualis generatio: quasi enim generat qui eligit, quasi generatur qui eligitur. Itaque, fratres, quod Aaron fuit filios procreare, hoc fuit Christo apostolos eligere. Caeteris filiis Aaron unus praefertur Eleazarus, caeteris apostolis unus praeponitur Petrus. Et Petrus, cum spiritualiter plures genuisset, Clementem pr
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s apłs. cuiꝰ plenitudo potestatis
in ip̃i pͥncipe pͥmo. de oriente tͣns¬
migrans in occidentẽ: auctoritate
sp̃c sc̃i. in romana resedit eccłia.
Eccłiam Cane romanam. ñ pari¬
etes et saxa. s clerũ a beatissimo
petro. pͥmũ nome ordinatũ. ne¬
mo sani capitis clubitat appellas¬
dum. Sicut igit᷑ petro demens.
anacletꝰ clementi. euaristꝰ a nacle¬
to successit: itaꝑfecto cleri illiꝰ qͣm
ordinauit et instruit petrꝰ. aliꝰ ab
aliis ordinatꝰ. locũ et dignitatẽ ob¬
tinuit. Sic semꝑ ꝓpatrib nati sũt
nobis filii. qͥ tandem dante constai¬
tino. cũ eccłia quoq terrenũ susce¬
pisset imꝑium. etiam iure huma¬
no. constrcuti sunt pͥncipes suꝑom
nem terram. Ex hinc ob specialem
his. uocabuli huiꝰ mutuantes ho¬
norem. de qͥl scͥptum est. Dñi st̃
enim carclines terre. et posurt suꝑ
eos orbem. Sicut enĩ summꝰ pon¬
tifex ex legittima. et ut tca clicam
hereclitaria successione. petͥ opti¬

Expanded text:
Apostolus, cujus plenitudo potestatis, in ipsius principe, primo de Oriente transmigrans in Occidentem, auctoritate Spiritus sancti in Romana resedit Ecclesia. Ecclesiam sane Romanam non parietes et saxa, sed clerum a beatissimo Petro primo Romae ordinatum, nemo sani capitis dubitat appellandum; sicut igitur Petro Clemens, Anacletus Clementi, Evaristus Anacleto successit, ita profecto cleri illius, quem ordinavit et instituit Petrus, alius ab aliis ordinatus, locum et dignitatem obtinuit. Sic semper pro patribus nati sunt nobis filii ; qui tandem, dante Constantino, cum Ecclesia quoque terrenum suscepisset imperium, etiam jure humano constituti sunt principes super omnem terram . Ex hinc ob specialem his vocabuli hujus mutuantes honorem, de quibus scriptum est: Domini enim sunt cardines terrae, et posuit super eos orbem . Sicut enim summus pontifex ex legitima, et, ut ita dicam, haereditaria successione, Petri obti
Abbreviated transcription (Latin):
ut scitis: dei uirtꝰ ẽ. et cdei sap̃ia.
Er dei autẽ sapia. duplex scĩa. qͣsi
due filie ꝓcreant᷑ practica. scilicet.
et theorica. Has itaq filias cũ in spe¬
luncam. corda uidelicet tenebrosa.
gentilium. dei sapĩa induxisset. et¬
non ex uoluntario. patris semine.
qd̃ est caritas. s et ex ꝓpͥa curiosita¬
te. et uanitate. qͣsi ex incestu. qͣndã
diuinarũ et humanarũ scsam. ex¬
mo conceꝑunt. Nã qõ etiã mundi
huiꝰ sapientes. cdo reuelante młta de hu¬
maniꝰᷤ młia ĩ de diuinis didiscerint: pau¬
lus testis est qͥ ait. Qõ notũ est dei.
manifestũ est in illis. Deus enĩ illis

Expanded text:
ut scitis, Dei virtus est, et Dei sapientia . ut scitis, Dei virtus est, et Dei sapientia . Ex Dei autem sapientia duplex scientia, quasi duae filiae procreantur; practica scilicet et theorica. Has itaque filias cum in speluncam, corda videlicet tenebrosa gentilium Dei sapientia induxisset; non ex voluntario patris semine, quod est charitas, sed ex propria curiositate et vanitate, quasi ex incestu, quamdam divinarum et humanarum rerum me conceperunt. Nam, quod etiam mundi hujus sapientes, Deo revelante, multa de humanis et de divinis didicerunt, Paulus testis est, qui ait: Quod notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim illis
Abbreviated transcription (Latin):
xplicito onere phylistiim
contra moab armat᷑ sermo
udeo ẽẽ reddendam. Sc̃s loth ut
salis ẽẽt mutata fingmentũ. cum
dual solis filials ascendit in moi¬
tem. et post incolatũ urbis. iminun¬
de. nouus speluncce factꝰ est habi¬
tator. Ibi utraq filia. ebrii pr̃is fu¬
rata concubitũ. pͥmogenita moab.
alt̃a a mon. filios ex incestu concepit.
Moab autem de prẽ. siue aqua pa¬
terna int̃pretat᷑. quem nimirũ pat̾
de filia nesciens genuit. ñ ex affec¬
tu amoris. qͥ in quadam dulcedine
sp̃c legrttime coeuntes. coniungit.
s ex eo fluxu qͥ ex dormiente. uel e¬
brio. instar aque. sine amoris sapo¬
re. emanare consueuit. Et licam
tis. si in his sc̃m loch dm̃ saluatoris
imaginẽ dixero tenuisse: Recorcla¬
mini queso iudam in concubitu
thamar. qͣm putauat meretͥcẽ. et
dd̾ ĩ in illicito bersabee amplexu. dm̃ ih̾u
et hic quoq iħm sacerdotẽ magnũ
sicut in zacharia monstratũ ẽ. in
sordidis uestib ñ miremin. Ap̃c

Expanded text:
xplicito onere Philisthiim, contra Moab armatur sermo vobis esse reddendam. Sanctus Loth, ut salis esset mutata figmentum, cum duabus solis filiabus ascendit in montem, et post incolatum urbis immundae novus speluncae factus est habitator. Ibi utraque filia ebrii patris furata concubitum, primogenita Moab, altera Ammon filios ex incestu concepit . Moab autem de patre, sive aqua paterna interpretatur: quem nimirum pater nesciens de filia genuit, non ex affectu amoris, qui in quadam dulcedine spiritus legitime coeuntes conjungit; sed ex eo fluxu qui e dormiente vel ebrio instar aquae sine amoris sapore emanare consuevit. Quid dicatis, si in his sanctum Loth Domini Salvatoris imaginem dixero tenuisse? Recordamini, quaeso, Judam in concubitu Thamar, quam putaverat meretricem , et David in illicito Bethsabee amplexu , Domini Jet hic quoque Jesum sacerdotem magnum, sicut in Zacharia monstratum est , in sordidis vestibus non miremini. Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
miles. qͥ apponentes sciãm. appo¬
nunt et dolorẽ. ut in illa beatitu¬
dine qͣndoq głent᷑. qͣm in euange¬
lio cõmendat dicens. Beati qͥ lugẽt.
qm̃ ip̃i consolabunt᷑. in xp̃o iħu

Expanded text:
miles, qui apponentes scientiam, apponunt et dolorem, ut in illa beatitudine quandoque glorientur, quam in Evangelio Dominus dicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolab
Abbreviated transcription (Latin):
moueri possunt. nec suꝑuemente
turbine elidi . Ibi enĩ. idẽ in suꝑbia
cecidert᷑ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. expulsi
sunt nec potuert᷑ stare. Ibi st̃ phy¬
listei. cadentes pot ione. quib colu¬
ber radicẽ suam inserit. ex qua
regulus ꝓcreatur. cuiꝰ semen absor¬
bet uolucrẽ. De qͥb adhuc ꝓpħa sub¬
iungit. Et interire faciam radicẽ
tuam fame: et reliqͥas tuas inter

Expanded text:
moveri possunt, nec superveniente moveri possunt, nec superveniente turbine illidi. Ibi, enim, id est in superbia, ceciderunt, qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, nec potuerunt stare . Ibi sunt Philisthaei cadentes potione, quibus coluber radicem suam inserit, ex qua regulus procreatur, cujus semen absorbet volucrem, de quibus adhuc propheta subjungit: Et interire faciam radicem tuam fame, et reliquias tuas inter
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita exꝑientia. que fidẽ ꝓbat.¬
et spem corroborat. nutͥt autẽ cari¬
cet de om̃ibs. que qͣsdam nobis
fut᷑e beatitudinis. infundit pͥmi¬
tias. cor nr̃m simul illuminans
et accendens. ut uideat et amet.
mus filii dei. He igit᷑ uirtutes. si
sic pascant᷑. si sic nutͥantur. incete¬
ris facilius ꝓficimꝰ que abhis unrtͦ¬
ducunt᷑. cũ fidei timor adhereat.
paciencia spei. castitas caritati.
Deinde timor parit prudenti m
patientia fortitudinẽ. tẽꝑanti
castitas. caritas iustitiam. ꝑhas
postremo ascendit᷑ ad sapiãm. qͣ¬
si ꝑriuulos ad fontẽ. in qua fides
transit in spẽm. spes inpossessio¬
nem. caritas inplenitudinẽ. Tunc
ꝓfecto fiet qd̃ sequit᷑. Et pauꝑes fidu¬
cialiter reqͥescent. Cum enĩ humiles
quiq qͥ nesciunt in suis meritis glo¬
riari. quos pauꝑes uocat ꝓph̃a. ad
uirtutũ culmen ꝑuen̾int. fiduciali¬
ter reqͥescent. qͥbs se ñ ingerit pessu¬
ꝑbie. et ideo nec manu peccatoris

Expanded text:
hac vita experientia, quae fidem probat, spem corroborat, nutrit charicet de omnibus: quae quasdam nobis futurae beatitudinis infundit primitias, cor nostrum simul illuminans et accendens, ut videat et amet, mus filii Dei . Hae igitur virtutes si sic pascantur, si sic nutriantur, in caeteris facilius proficimus, quae ab his introducuntur, cum fidei timor adhaereat, patientia spei, castitas charitati. Deinde timor parit prudentiam, patientia fortitudinem, temperantiam castitas, charitas justitiam. Per has postremo ascenditur ad sapientiam, quasi per rivulos ad fontem, fides transiit in spem, spes in possessionem, charitas in plenitudinem. Tunc profecto fiet, quod sequitur: Et pauperes fiducialiter requiescent. Cum enim humiles quique, qui nesciunt in suis meritis gloriari, quos pauperes vocat propheta, ad virtutum culmen pervenerint, fiducialiter requiescent, quibus se non ingerit spes superbiae, et ideo nec manu peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
aduerse doctͥne dialetica furt. ut
uersutia disputandi. qmͣ in noc¬
te. id ẽ in ꝑsecutionib posita sim¬
plicitas. xp̃iana subuertit. et oĩa
eiꝰ argum̃ta. fidei sincerrtate uasta¬
uit. Tunc certe moab. rd ẽ. muncdi
huiꝰ sensus conticait. qñ intonã s
dñs suꝑ aquas multas. obstruxtt
os loquentiũ iniqua. et euacuauit
omẽm sciãm extollentẽ se aduert᷑
sciãm dei. Ideo factũ est qs subiun¬
git᷑. Ascendit domꝰ et dibon: adex¬
celsa in planctũ. Domꝰ s̃i solsi parie¬
tes. cũ tecto fundamentoq uocãt᷑
s etiã ea que in ip̃a domo ẽ familia
sccłm bonos malos ue mores. bona
domꝰ. uł mala appellat᷑. Igitur per
domum moab. cor sapientiũ huius
mundi intellige: in quo ñ parua
familia sensuum. cogitationũ. af¬
fectionũq uersat᷑. Porro dibon q̃
interp̃tat᷑ fluxꝰ eoꝵ. ip̃oꝵ sensuum
uel cogitationũ. uel etiã sententia
diuersitatẽ. lasciuiamq siguificat.

Expanded text:
adversae doctrinae dialectica fuit, vel versutia disputandi, quam in nocte, id est in persecutionibus posita simplicitas Christiana subvertit; et omnia ejus argumenta fidei sinceritate vastavit. Tunc certe Moab, id est mundi hujus sensus, conticuit, quando intonans Dominus super aquas multas obstruxit os loquentium iniqua , et evacuavit omnem scientiam extollentem se adversus scientiam Dei. Ideo factum est, quod subjungitur: Ascendit domus, et Dibon ad excelsa in planctum. Domus non solum parietes cum tecto fundamentoque vocantur, sed etiam ea quae in ipsa domo est, familia, secundum bonos malosve mores, bona domus malave appellatur. Igitur, per domum Moab cor sapientium hujus mundi intelligite, in quo non parva familia sensuum, cogitationum affectionumque versatur. Porro Dibon, quae interpretatur fluxus eorum, ipsorum sensuum vel cogitationum, vel etiam sententiarum diversitatem lascivi
Abbreviated transcription (Latin):
rorib. Sed uideamꝰ sequentia. In
triuiis eiꝰ accincti sunt sacco. et su¬
per tecta eiꝰ. et in platers eiꝰ omnis
ululat. descendit infletũ. Tria
hec ꝓponunt᷑. tͥuia. tecta. platee.¬
In truiiis phylophoꝵ diũticła. in
tectis suꝑbia. in plateis urta ꝑdita
figͤatur. Biũticła habebant inpho¬
phẏsmatũ deceptione. suꝑbiamin
hominũ estimatione: uitam ꝑcli

Expanded text:
r. Jam videamus sequentia: In triviis ejus accincti sunt sacco; et super tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendit in fletum. Tria hic proponuntur, trivia, tecta, plateIn triviis philosophorum diverticula, in tectis superbia, in plateis vita perdita figuratur. Diverticula habebant in sophismarum deceptione, superbiam ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s in lingus igneis uiseͥtans. et
illuminauit sap̃ia. et dilectione
igniuit. Ex hinic om̃ium gentiũ
uoces. facte sunc in eccłie ore cõmu¬
nes. qd̃ postea factũ est in om̃ium
gentium conũsione. p̃cessit in lin¬
guarũ om̃ium unione. Huiꝰ eccł̃ie
primꝰ pͥnceps petrꝰ fuit. cui dictũẽ
tram edificabo eccłiam meam. Et

Expanded text:
sanctus in linguis igneis visitans , et sanctus in linguis igneis visitans , et illuminavit sapientia, et dilectione ignivit. Ex hinc omnium gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes, et quod postea factum est in omnium gentium conversione, praecessit in linguarum omnium unione. Hujus Ecclesiae primus princeps Petrus fuit, cui dictum tram aedificabo Ecclesiam meam . Et
Abbreviated transcription (Latin):
mere: Ista est regina. ñ uxor ar¬
taxersis regis. s xp̃i. de qua ꝓpħ̃a.
Astitit regina a dexͥs tuis. Hec est
que hodie in infirmis mẽbͥs suis. et
minꝰ scientib legẽ. clamat et dicit.
Indica mͥ quẽ diligit anima mea.
ubi pascas. ubi cubes in meridie
Merito terrendo et exꝓbrandores¬
pondet. Si ignoras te: egredere.
Quam multi fr̃s hodie nescientes
scͥpt᷑as. neq uircutẽ dei. eg̃ssi sunt
de eccł̃ia. et separantes se auica¬
rio xp̃i. secuntur p̃ambulum an
hic xp̃c. aut ecce illic: cũ infide pe¬
eccł̃ia specialiter mutuauit a pe¬
tro. et seruat inpetraque est xp̃c.
Hec igit᷑ eccłia ubi ceꝑit. a qͥly ceꝑit
quo ꝓcesserit. inspiciamꝰ. Oporcet
inqͥt dñs p̃dicari hoc euangeliũ
in uniuerso mundo. incipientib
ab ierłm. Igit᷑ in ierosolimis intcia
eiꝰ. Ip̃a erat que tẽ erat ꝑarua. et
qͣsi lactens. cũ cõplerent᷑ dies pen¬
tecostes. erat in eocdem loço. quã sp̃c

Expanded text:
mere? Ista est regina, non uxor Armere? Ista est regina, non uxor Artaxerxis regis, sed Christi, de qua Propheta: Astitit Regina a dextris tuis . Haec est, quae hodie in infirmis membris suis, et minus scientibus legem, clamat et dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Merito terrendo, et exprobrando respondet: Si ignoras te, egredere . Quam multi, fratres, hodie nescientes Scripturas neque virtutem Dei, egressi sunt de Ecclesia, et separantes se a vicario Christi, sequuntur praeambulum Anthic Christus, vel ecce illic , cum in fide PeEcclesia specialiter mutuavit a Petro, et servat in petra, quae est Christus. Haec igitur Ecclesia ubi coeperit, a quibus coeperit, quo processerit, inspiciamus. Oportet, inquit, Dominus praedicari hoc Evangelium in universo mundo, incipientibus ab Jerusalem . Igitur in Jerosolymis initia ejus. Ipsa erat, quae tunc parva et quasi lactens, cum complerentur dies Pentecostes erat in eodem loco, quam Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus dñm. et ad uersus alexat¬
drum xp̃m eiꝰ. Ibi circum dedert̃
eum canes mulci. concilium malig¬
nantium obsedit eũ: ibi insurrere¬
runt in eum testes iniqͥ. iħes et sui¬
do. s mentita est iniqͥtas sibi. Infe¬
lices et miseri. qͥ descendentes ab
ierłm in iericho. incidert̃ in latͦues.
spe est scelesti ssimꝰ octouianus. qͥ
instar latronis. multo tempore in
insidiis latitans. papatũ predam.¬
uiatorem xp̃m. spolia eccł̃iam esti¬
mauit. Infelix qͥ ascendit cubile
patͥs sui: et macłauit stratum eꝰ.
Iste est suꝑbissimꝰ ille aman. qui
crucẽ parauit mardocheo. qui re¬
gem cõpulit ferre sententiam mor¬
tis in isrł. S qͣndo uigilabit rex qn
consurget de regno suo: Qnͣdonoc¬
tem istam tenebrosam. et oꝑtam
mortis caligine ducet insompnem:
Qñ audiet in annalils suis. qnͣta
bona ei fecerit nr̃ mardocheus:
Qñ animaduertet. qd̃ ip̃am reginã
eo presente ille neqͥssimꝰ uult oppͥ¬

Expanded text:
adversus Dominum, et adversus Alexanadversus Dominum, et adversus Alexandrum Christum ejus . Ibi circumdederunt eum canes multi, concilium malignantium obsedit eum ; ibi insurrexerunt in eum testes iniqui , Joannes et Guido, sed mentita est iniquitas sibi . Infelices et miseri, qui descendentes ab Jerusalem in Jericho, inciderunt in latrones . Ipse est scelestissimus Octavianus, qui, instar latronis, multo tempore in insidiis latitans, papatum praedam, spolia Ecclesiam aestimavit. Infelix, qui ascendit cubile patris sui, et maculavit stratum ejus. Iste est superbissimus ille Aman, qui crucem paravit Mardochaeo, qui regem compulit ferre sententiam mortis in Israel . O quando vigilabit rex, quando consurget de regno suo, quando noctem istam tenebrosam et opertam mortis caligine ducet insomnem? Quando audiet in Annalibus suis, quanta bona ei fecerit noster Mardochaeus? Quando animadvertet quod ipsam reginam, eo praesente, ille nequissimus nititur oppri