comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accesuros ⁊ lodios suos iussit eẽ
in arnus et assimuptis nautias
socus et exypatis quos aportunos
Dum signũ ipa daret applanderẽt
⁊hodus. eosq e muris uocarent
eisq spem dedicõis facen̾t et
si possent in forũ usqz contrale¬
rent Demũ enestigio quocũq
factũ sit mĩme aduertentib ho¬
stib a nõu portu in amplũ ma¬
re empit et cũ uidet̾ signo da¬
to iam ⁊hodios a ciuibus uocatos
relicta classe, tainqͣz uictores cur¬
sum in foꝵ tende̾ infestis nauib
et maximo nautarũ conatu iho¬
diorũ occupata uacua classe et
clamoe̾ sublato in ⁊hodios undiq
cuies suos iussit rrue̾ Quam
ob causa actum est cum non essz
fuge locus ihodus ut ab alicai¬
uasus cederent᷑. om̃s hoc ꝑacto
Arthemisia laureata ⁊hodiorum
classe proras direxit in ihodũ
Lhodii autẽ especulis indentes lau¬
reas classi suos obtimisse credẽ¬
tes, patefacto, portu portis qz cuu¬
tatis non aduertentes uictricẽ

Expanded text:
accessuros rhodios, suos iussit esse accessuros rhodios, suos iussit esse in armis et assumptis nauticis sociis et epypatis, quos oportunos dum signum ipsa daret, applauderent Rhodiis eosque e muris vocarent eisque spem deditionis facerent et, si possent, in forum usque contraherent. Demum evestigio, quomodocunque factum sit, minime advertentibus hostibus, a minori portu in amplum mare erupit et, cum videret signo dato iam Rhodios, a civibus evocatos, relicta classe, tanquam victores cursim in forum tendere, infestis navibus et maximo nautarum conatu Rhodiorum occupata vacua classe et clamore sublato, in Rhodios undique cives suos iussit irruere; quam ob causam actum est, cum non esset fuge locus Rhodiis, ut ab Alicharnasiis cederentur omnes. Hoc peracto Arthemisia, laureata Rhodiorum classe, proras direxit in Rhodum. Rhodii autem e speculis videntes laureas classi, suos obtinuisse credentes, patefacto portu portisque civitatis, non advertentes victricem
Abbreviated transcription (Latin):
sit uain et uirili robore et au¬
dacia ac militari distixliua
plurimũ ualuit fẽma et triũ¬
phis marestatem sui noĩs exor¬
naiit hanc quidem et si forte
sepus saltem post uiri mortẽ
poĩtis ad tempus lacrimis bis
arma sup̃sisse legnꝰ p̾mo nt
saltem prĩe tucaret᷑. Secundo
ut socialem fidem requisita syna¬
ret Nam mortuo mansolo cum
indignaret᷑. hand longe ab alicar¬
naso rhodii mulierem regno ca¬
rie p̾esse armata classe quãt.
certa spe potundi frequẽter ad
occupandũ illud uenere Sane ali¬
carnasus ciuitas mari muneris
ycaro in loco natura mnunito sita
est gemmos habens portus quo¬
rum unius qui minor dicit᷑. intra
urbem Cato introitu quasi ab¬
scouditus sic iacet ut in illum
ex regia illi inmiuẽte ꝯportu¬
na om̃ia parari atq de ferri ne¬
mine cuuũ ne dum exterorum
indente possuit qui regiã squãt
alter qui maior est secus urbis
menia aꝑto mari ꝯtimus est
In quẽ cũ arthemisia nouisser

Expanded text:
sit; nam et virili robore et ausit; nam et virili robore et audacia ac militari disciplina plurimum valuit femina et triunphis maiestatem sui nominis exornavit. Hanc quidem, etsi forte sepius, saltem post viri mortem, positis ad tempus lacrimis, his arma sumpsisse legimus; primo ut salutem patrie tutaretur, secundo ut socialem fidem requisita servaret. Nam mortuo Mausolo, cum indignarentur haud longe ab Alicarnaso Rhodii mulierem regno Carie preesse, armata classe, quasi certa spe potiundi, frequentes ad occupandum illud venere. Sane Alicarnasus civitas, mari iminens ycaro, in loco natura munito sita est, geminos habens portus: quorum unus, qui minor dicitur, intra urbem arto introitu quasi absconditus sic iacet ut in illum, ex regia illi iminente, oportuna omnia parari atque deferri, nemine civium, nedum exterorum, vidente, possint qui regiam servant; alter, qui maior est, secus urbis menia, aperte mari continuus est. In quem cum Arthemisia novisset hostes
Abbreviated transcription (Latin):
inisum sit pre gloria manus ibid
dec̾tasse artificiũ nec ꝯtigit ar¬
themisiam opus tã celebre per¬
fertum indisse morte subtracta
Taindẽ ob regiẽ obitũ non ie¬
linque̾ opus artifices quymo ar¬
uitrãtes illud futurũ suorum
ingenorũ posteritati documẽ¬
tum certissimũ insinẽ usq quod
ceperant deduxerũt Sz accessit
et yteran quĩtus artifex qui
altitudinẽ superioris pyra u̾ndis
per uigniti .iiii ͦ ͤ gradus equauit
et huis suꝑadditus stultor sextus
pichis cuiꝰ opus fuit quadriga
mar morea fastigio tocius edificni
suꝑaddita huic tũ eximio oꝑi
ꝑfecto a mansolo rege pro quo
factũ fuit mansoleũ nomen
impositiẽ est a quo tamqͣ a di¬
inion sequẽtiũ regum sepulcra
mansolea deuoiãta sunt Cla¬
uis ergo arthenuisie quign amor
clariores perseuer acio uidintat
et lalme nec ñꝰ sepulcrum
spectabile seu stulptũ uelis seu
arthemisie pectus in quo poti
Arthe misie uirtus inclusa ꝑmã¬

Expanded text:
visum sit pro gloria manus ibidem visum sit pro gloria manus ibidem decertasse artificum. Nec contigit Arthemisiam opus tam celebre perfectum vidisse, morte subtractam. Tamen ob regine obitum non reliquere opus artifices, quin imo arbitrantes illud futurum suorum ingeniorum posteritati documentum certissimum, in finem usque quod ceperant deduxerunt. Sed et accessit et Yteron quintus artifex, qui altitudinem superioris pyramidis per viginti quatuor gradus equavit; et his superadditus sculptor sextus Pithis, cuius opus fuit quadriga marmorea fastigio totius edificii superaddita. Huic tam eximio operi perfecto, a Mausolo rege pro quo factum fuit, Mausoleum nomen impositum est, a quo tanquam a digniori, sequentium regum sepulera mausolea denominata sunt. Clarus ergo Arthemisie coniugii amor, clariores perseveratio viduitatis et lacrime, nec minus sepulcrum spectabile, seu sculptum velis, seu Arthemisie pectus in quo poti Arthemisie virtus inclusa perman
Abbreviated transcription (Latin):
unũ du memoratũ sit singularẽ
fecisse mencionẽ non erit absur¬
Dum nã uirebit artificũ fama et
mulieris inclite fiet mag̾ficẽtia cla¬
rior Architocti igitur apud a licar¬
nasum p̾cipuã carie cuutatẽ re¬
gne inssu quadrata in forma fir¬
mane̾ bustũ et que austaĩ et
arthos pro spectant facies sexa¬
gnita triũ pedum in longitudinẽ
deduxe brenores relique fue̾ et
illud in altitudinẽ centũ quadra¬
guita pedum extulẽ et ut om̃e
cinge̾tur trignita sex colupnis
marmoreis uoluere Ceterũ eam
uartem que spectat eorũ scopam
stulxsisse dicũt eam uero que ĩ
boream uerentur briaxem tũ cã
q̃ in occiduñ uersa est celandaz
sup̃siss leocares quarta thunotheo
relicta Qui in stulpendis statius
tib tauta solercia uires Ingenii
expresse ie cupiẽtes singuli ãte¬
ire magistio ieliquos ut uiuos
e marmore uultus eduxisse
nõnũ ꝙͣ a prospectantib creditũ
ac nedũ tuc̃ s multa per secula

Expanded text:
unum diu memoratum sit, singularem unum diu memoratum sit, singularem fecisse mentionem non erit absurdum; nam virebit artificum fama et mulieris inclite flet magnificentia clarior. Architecti igitur apud Alicarnasum, precipuam Carie civitatem, regine iussu quadrata in forma firmavere bustum; et que austrum et arthos prospectant facies, sexaginta trium pedum in longitudinem deduxere; breviores relique fuere; et illud in altitudinem centum quadraginta pedum extulere et ut omne cingeretur triginta sex columnis marmoreis voluere. Ceterum eam partem que spectat Eoum Scopam sculpsisse dicunt; eam vero que in Boream vergitur Briaxem, cum eam que in occiduum versa est celandam sumpsisset Leocares; quarta Thimoteo relicta; qui in sculpendis statuis tibus, tanta solertia vires ingenii expressere, cupientes singuli anteire magisterio reliquos, ut vivos e marmore vultus eduxisse non nunquam a prospectantibus creditum; ac nedum tunc, sed multa post secula
Abbreviated transcription (Latin):
quo perpttua preterite uite me¬
morci consistebat collectos donec
explerent᷑ ĩmuirtos paulatun pocu¬
lis exhausit om̃s uita residua ꝑye¬
tua dicata lac̾ͥmis et sic humõe cõ¬
sumxto se ad murũ itura ciedens
leta deueint in morle Uerum
iudua ingẽcia ꝑ egit facinora Ue¬
tus fuit consuetudo uiris enregũs
in sigma sep ul thra engi quod ut
amore conforme appareret opus
Art hemisia nurabile nuns et
sumptuosum auaricia omi sopoĩta
excogitau nec uno nec populiri
contenta artifice stopam briaxem
thimoteũ atq leocarem quos eo
seculo tocius orbis ꝯspecciores p̃di¬
cabat g̾cia a ccersira iussit ffecitq
iuxͣ eorũ Indiciũ mausolo magui¬
ficũ designari mausdleũ et patis
marmorib conftrui et ob mirabile
opus illud si alit̾ non daret᷑. Dilecti
urri nom̃ effice̾tur eternũ Cuiꝰ
quidem eo ꝙ tam arte qͣz Impeusa
omñã fere orbis edificia excesserit
et inter septem mũdi miracula

Expanded text:
quo perpetua preterite vite mequo perpetua preterite vite memoria consistebat, collectos, donec explerentur, immixtos paulatim poculis exhauxit omnes, vita residua perpetuis dicata lacrimis, Et sic humore consumpto, se ad virum ituram credens, leta devenit in mortem; verum vidua ingentia peregit facinora. Vetus fuit consuetudo viris egregiis insignia sepulcra erigi; quod ut amori conforme appareret, opus Arthemisia mirabile nimis et sumptuosum, avaritia omni seposita, excogitavit; nec uno nec populari contenta artifice, Scopam Briaxem Thimotheum atque Leocarem, quos eo seculo totius orbis conspectiores predicabat Grecia, accersiri iussit fecitque iuxta eorum iudicium Mausolo magnificum designari mausoleum et paratis marmoribus construi, ut ob mirabile opus illud, si aliter non daretur, dilecti viri nomen efficeretur eternum. Cuius quidem, eo quod tam arte quam inpensa omnia fere orbis edificia excesserit, et inter septem mundi miracula
Abbreviated transcription (Latin):
aliarum Dt Arche nisia regma
⁊ the misia carie regnnia fuit
ingẽtis amm fẽma et sãc̃¬
tissum amoris atq prarissum et ĩ¬
regre induitatis exemplum rosteris
sempiternũ hec esto a quib prog̾¬
ssa pentibz nec ex qua fuit patria
in dies nrõs uenit̾ satis ad eius nobi¬
litatis laudem ẽ nouisse eam mauso¬
li tamẽ rotentissum regis carie fui¬
Ist ꝯuictem quẽ adeo dilexit in uita
ut supstes mortuũ obliusti nõ possi
Cuiꝰ rei stetere dui insignia monu¬
mẽta nam si fides cl̃aris scaptorib
u̾standa ẽ cũ p̾mũ uir amãtissimꝰ
clausissi diem exqui sitis eis ca¬
dauer houoribz extulit nec passa
est post fuuebres ignes collectos di¬
ligeler cineret aurea in urna suã¬
dos condi exifumas tam amati
cõnigis om̃e aliud uas muir̾grim̃
esse p̾ter id pectus in quo uet̾is amo¬
ris flannẽ longe plus seluo eo de¬
suncto flagrabant Quã el remut
ibi quod terreũ ex at consisteret

Expanded text:
aliarum. LVII. De Arthemisia regina aliarum. LVII. De Arthemisia regina Arthemisia Carie regina fuit ingentis animi femina et sanctissimi amoris atque perrarissimi et integre viduitatis exemplum posteris sempiternum. Hec, esto a quibus progressa parentibus nec ex qua fuerit patria in dies nostros venerit, satis ad eius nobilitatis laudem est novisse eam Mausoli, tum potentissimi regis Carie, fuisse coniugem. Quem adeo dilexit in vita, ut superstes mortuum oblivisci non posset. Cuius rei stetere diu insignia monumenta. Nam, si fides claris scriptoribus prestanda est, cum primum vir amantissimus clausisset diem, exquisitis eius cadaver honoribus extulit; nec passa est, post funebres ignes, collectos diligenter cineres aurea in urna servandos condi, existimans tam amati coniugis omne aliud vas incongruum esse preter id pectus in quo veteris amoris flamme longe plus solito, eo defuncto, flagrabant. Quam ob rem ut ibi quod terreum supererat consisteret,
Abbreviated transcription (Latin):
hamiris mulier eno
suo pactar egregia
fuit, auꝰ untus et si forsam be¬
c̾nositas plurimũ abstuleri
nomiẽ tamẽ egregiũ uec artificiũ
ad lue abstulisse potuit uolant
in hanc nonagesuua ohimpia¬
de filiam fuisse myconis picto¬
ris uerũ cuiꝰ dum duos fuisse
mycones et abo pictores et eod
tpr̃ athens floiisse leganius
non distingũt ins hũs paucis
uerbis cam filiã fuisse myconis
cui miõris cotiuomiẽ additũ ferũt
Sane cuiuistis fuerit tam nuro
iugeno defrectis mulierib offi¬
ciis pr̃uam arcem iitata est
ut regnãte apud macedonas
arthelas singulaiẽ picture glo¬
riam adexta sit in tãtum ut
ephesi apud quos houore p̃cipuo
dyana colebatur eiusdem dya¬
ne effigiem in cabula quadam
manu eis pictam tamꝙͣz ce¬
lebrem seruauerũt diu Que
cũ in longissimã etatẽ perseue¬
rassi artificui huiꝰ restimoniũ
tam grande p̾buit ut in hodier¬
nũ usq mẽoriabile indeatur E¬
quidem laudabile plurimũ si
urospectenus fusos et calatlios¬

Expanded text:
hamaris mulier evo suo pictrix egregia fuit; cuius virtus, etsi forsan veternositas plurimum abstulerit, nomen tamen egregium nec artificium adhuc abstulisse potuit. Volunt igitur hanc nonagesima olympiade filiam fuisse Myconis pictoris; verum cuius, cum duos fuisse Mycones et ambo pictores et eodem tempore Athenis floruisse legamus, non distinguunt, nisi his paucis verbis eam filiam fuisse Myconis cui minoris cognomen additum ferunt. Sane cuiuscunque fuerit, tam miro ingenio, despectis muliebribus officiis, paternam artem imitata est ut, regnante apud Macedonas Archelao, singularem picture gloriam adepta sit, in tantum ut Ephesi, apud quos honore precipuo Dyana colebatur, eiusdem Dyane effigiem, in tabula quadam mano eius pictam, tanquam celebrem servaverint diu. Que cum in longissimam etatem perseverasset, artificii huius testimonium tam grande prebuit, ut in hodiernum usque memorabile videatur: equidem laudabile plurimum, si prospectemus fusos et calathos
Abbreviated transcription (Latin):
retur a cunctis Hec autẽ cuidã
nobili cortho desponsata Innem
p̾us illum in bello ꝑdidit qͣz abeo
sustiꝑet᷑. in thalamũ et demũ
pentib rebus captiua Agamenom
cessit in sortem a quo cũ micenas
trahe̾tur eidem cetunt sibia Cli¬
temestra pp̾atas insidias atq
mortem Cuius uerbis cũ fides
daret᷑. nulla post nulle maris
pacula/ nutenas cum argamenone
deuent ubi es Elitemestre frande
ceso ⁊ ixã eiusdem clitemestre in¬
ssu ingulata est de clitemestra

Expanded text:
retur a cunctis. Hec aut<em> nobili retur a cunctis. Hec aut<em> nobili cuidam Corebo desponsata iuveni, prius illum in bello perdidit quam ab eo susciperetur in thalamum; et demum, pereuntibus rebus, captiva Agamenoni cessit in sortem. A quo cum Micenas traheretur, eidem cecinit sibi a Clitemestra preparatas insidias atque mortem. Cuius verbis cum fides daretur nulla, post mille maris pericula, Micenas cum Agamenone devenit, ubi, eo Clitemestre fraude ceso, et ipsa eiusdem Clitemestre iussu iugulata est. XXXVI. De Clitemestra
Abbreviated transcription (Latin):
de Cassadia pami tioianore regefilia
assandra pͥam fint R2l
troya norũ regis filia
hunt quidem ut uetustas assit bua¬
ticini mens fuit seu queslta stu¬
dus seu dei dono seu pocuis dya¬
uolica fraude non satis c̾tum est
hec tamẽ affmatur a multis cã
longe aute rapmã helene audaciã
uaridis et aduentũ tyndaridis ⁊
longã ciitatis obsidionẽ et postre¬
nã p̾am atq ylionis desclacio¬
nẽ perseye et clara cecinisse uo¬
te et ob hoc cũ nulla dictis suis
prestaret̾. fides a prẽ et fũb uer¬
berib castigatã uolũt. ac etiã fa¬
bulam inde confictã eam scilicet
ab appolline dilectã et in enis cõ¬
cubitũ requisitã quẽ se p̃statu¬
ram prouusisse dicũt si ab eodẽ
aute eidem futuroꝵ noticia p̃sta¬
retur quod cũ sustepiss negoss¬
qz promissum nec appollo possi
aufferre ꝯcessum auĩt illũ nuu¬
neri adiecisse ne nnẽ quod di¬
ceret crediturũ et sic factũ est ut
quod dice̾t tãꝙͣ fatue dictũ crede¬

Expanded text:
De Cassandra Priami Troianorum regis filia. Cassandra Priami fuit, Troianorum regis, filia. Huic quidem — ut vetustas asserit — vaticinii mens fuit, seu quesita studiis, seu Dei dono, seu potius dyabolica fraude, non satis certum est. Hoc tamen affirmatur a multis, eam longe ante rapinam Helene, audaciam Paridis et adventum Tyndaridis et longam civitatis obsidionem et postremam Priami atque Ylionis desolationem persepe et clara cecinisse voce; et ob hoc, cum nulla dictis suis prestaretur fides, a patre et Eratribus verberibus castigatam volunt; ac etiam fabulam inde confictam, eam scilicet ab Apolline dilectam et in eius concubitum requisitam; quem se prestaturam promississe dicunt, si ab eodem ante eidem futurorum notitia prestaretur. Quod cum suscepisset negassetque promissum, nec Apollo posset auferre concessum, aiunt illum muneri adiecisse neminem quod diceret crediturum; et sic factum est ut quod diceret tanquam fatue dictum crede
Abbreviated transcription (Latin):
pudicus cõuigalis amor absoluẽt̾
quos carceri mãcipauat emucteret
quos iã tene̾ dirũ uidebat᷑ et
capitale suppliciũ et carificũ ma¬
nu subtractos securitati uiteq do¬
uaret Et quod per maximũ bi¬
sum est de lusa legũ potestate de¬
creto publico ac patrũ aucͣte et
tocius ciuitatis uoto frustrato ut
ꝙ optabant impletur non expa¬
Inuperio se se clausere Ilon edepol
cã sincam fidem amorẽtã integrã
aduurari sufficio et ob id ratũ hc̃o
si remisse amassent si tenu fuissẽr
astricte uinculo cũ illis ꝑ ocium
donn torꝑe fas ess hec tam gran¬
dia non fecissent Actamẽ ut mulia
paucis claudam has assere audeo
ueros c̾tosis fuisse biros memas q
luues quas simulabãt fẽmas exti

Expanded text:
pudicus coniugalis amor absolveret, pudicus coniugalis amor absolveret, quos carceri manciparat, emicteret, quos iam tenere dirum videbatur et capitale supplicium, e carnificum manu subtractos securitati viteque donaret; et, quod permaximum visum est, lusa legum potestate, decreto publico ac patrum autoritate et totius civitatis voto frustrato, ut quod optabant impleretur non expaorum custodum imperio sese claudere. Non edepol tam sinceram fidem, amorem tam integrum admirari sufficio et ob id ratum habeo, si remisse amassent, si tenui fuissent astricte vinculo, cum illis per ocium domi torpere fas esset, hec tam grandia non fecissent. Attamen, ut multa paucis claudam, has asserere audeo veros certosque fuisse viros. Meniasque iuvenes, quas simulabant, feminas exti
Abbreviated transcription (Latin):
non unt ad insamam s ĩcom¬
placẽtiam talefacit et tãta ca¬
atate corda copulat ut eque
semꝑ cũc̾ta noluit uelintq et
tam placide assuetus unitati ad
cõtiuuatõ sui il omictit iul
agit lepide uel remisse et si hostis
fortuna sit ultro labores. et ꝑicula
sapit ⁊ uigalantissimꝰ in salutem
meditatur consilia remedia ꝯꝑit
et excudit fallacias si exigat in¬
digencia hc suauissineꝰ et iam
placido quictu firmatus quigũ
menuarũ tanto feruore impulu
aiõs ut quas nequissent aute uĩ¬
disse ꝑiclitantibus uiris Ingemi
uressis urab decipulas ĩuenirẽt
iustrumẽta parẽt rerũ ordinẽ
te mpus Racionẽq agendorũ ut
oculatos seuerosqz iustodes deci¬
pent et sublata sensualitatie
uebula aduertentes quĩ iul honestr̃
pro salute amnci ounctendũ sit ex
intinus cordis lacebris excitata pie¬
tate ut uiros ꝑiculo eximerẽt le¬
meuario ausu in idirent ut quos
publica dampnauerat auctͣas

Expanded text:
non urit ad insaniam, sed in comnon urit ad insaniam, sed in complacentiam calefacit et tanta caritate corda copulat, ut eque semper cuncta nolint velintque; et tam placide assuetus unitati, ad continuationem sui nil omietit, nil agit tepide vel remisse; et si hostis fortuna sit, ultro labores et pericula subit et vigilantissimus in salutem meditatur consilia, remedia comperit et excudit fallacias, si exigat indigentia. Hic suavissimus, etiam placido convictu firmatus, coniugum Meniarum tanto fervore inpulit animos, ut, quas nequissent ante vidisse, periclitantibus viris, ingenii pressis viribus, decipulas invenirent, instrumenta pararent, rerum ordinem, tempus rationemque agendorum ut oculatos severosque custodes deciperent; et, sublata sensualitatis nebula, advertentes quoniam nil honestum pro salute amici omictendum sit, ex intimis cordis latebris excitata pietate, ut viros periculo eximerent, temerario ausu in id irent ut, quos publica damnaverat autoritas,
Abbreviated transcription (Latin):
deuenissent non tempus ꝯfiuuesre
lac̾nus et ploratu s repẽte expli¬
cato consilio cũ uiris mucatis bẽsti¬
bus uelatisqz illis femineo ritu fa¬
ciebus flentes derectis in terram
oculis fingẽtesq mesticiã uoctis eciã
suffragrãtib tenebris et Reuerẽtia
nobilib femiius debita deceptis
custodib morituros emisse / ipĩsꝰ
Dampnatorũ loco Remanẽtib nec
suppliciorũ ministris ut dampna¬
tos in mortẽ educeiẽt pro uiris fe¬
nune comge sunt Grandis per¬
fecto muliez fides et egregius
auior Sed sinamꝰ fraudis in cu¬
stodes ludibriũ salutem damy¬
natis exhibitã quid prĩb uisũ
sit et quid inde segqutum sacu
cõuigalis amoris uires et auda¬
ciam mulierũ paululũ ꝯtemple¬
mur Instituto nature ueteri in
dissolubili nexi firmato non
nulli uolũt dissidenciũ ꝯingã
ullum fore ꝑniciosuis odiũ sic
et quemẽtiũ amorẽ excedere ie¬
teros Nam Racõius igue sucrẽsus

Expanded text:
advenissent, non tempus consumpsere advenissent, non tempus consumpsere lacrimis et ploratu, sed repente explicato consilio, cum viris mutatis vestibus, velatisque illis femineo ritu Eaciebus, flentes, deiectis in terram oculis fingentesque mestitiam, noctis etiam suffragantibus tenebris, et reverentia, nobilibus feminis debita, deceptis custodibus, morituros emisere, ipsis damnatorum loco remanentibus; nec suppliciorum ministris, ut damnatos in mortem educerent, pro viris femine comperte sint. Grandis profecto mulierum fides et egregius amor; sed sinamus fraudis in custodes ludibrium, salutem damnatis exhibitam, quid patribus visum sit et quid inde secutum; sacri coniugalis amoris vires et audaciam mulierum paululum contemplemur. Instituto nature, veteri et indissolubili nexu firmato, non nulli volunt dissidentium coniugum nullum fore pernitiosius odium; sic et convenientium amorem excedere ceteros. Nam rationis igne succensus
Abbreviated transcription (Latin):
alia erãt eis speciosissime quiges
a nobilissimis ciuib ducẽtes ore¬
guẽ nõ edepol pars ultima mũ¬
dam decoris, cui et clientele ad¬
debant᷑ ingentes Ex quib nõ¬
grañ publice patue felicitati seusere
reudos fore existunarẽt ex quo.
cupidinẽ coͣruere Imperii et huic
ad occupandam rem publicũ tenie¬
re conatus exposuere suos Quĩ
ob cam̃ de tecto cunẽ capti carceriq
traditi ⁊ capicali supplicio tãꝙͣ ꝑa¬
trie hostes dampuate sũt auctẽ
publica Et dum nocte sequenti
la cedomonũ ueteri more deber̾ illis
a caruificibz mors inferui meste
flentesqz quiges pro liberacõne
Dampnatorũ manditũ iiuere
ꝯsilĩ nec cogitato distule̾ oꝑam
Dare Squalidis igit᷑. bestimentis
uelatoq ore oppłete lat̾ms cũ iam
in noctẽ occũbet̾ dies qm̃̃ nobiles
essent fẽme intͣndi carte̾m ꝑitu¬
ros uisure uiros facile a custodibz
obtimere licenciã Ad quos cum

Expanded text:
alia erant ei spetiosissime coniuges alia erant ei spetiosissime coniuges a nobilissimis civibus ducentes originem, non edepol pars ultima mundani decoris; cui et clientele addebantur ingentes, ex quibus nogratiam publice patrie felicitati sensere, se preferendos fore existimarent; ex quo in cupidinem corruere imperii; et hinc ad occupandam rem publicam temere conatus exposuere suos. Quam ob causam, detecto crimine, capti carcerique traditi et capitali supplicio, tanquam hostes, damnati sunt autoritate publica. Et dum nocte sequenti, Lacedemonum veteri more, deberet illis a carnificibus mors inferri, meste flentesque coniuges pro liberatione damnatorum inauditum inivere consilium; nec cogitato distulere operam dare. Squalidis igitur vestimentis velatoque ore, opplete lacrimis, cum iam in noctem occumberet dies, quoniam nobiles essent femine, intrandi carcerem perituros visure viros, facile a custodibus obtinuere licentiam. Ad quos cum
Abbreviated transcription (Latin):
cium desidia seu annositatꝭ uicio
nobis subtracta sunt Eguidem ĩ¬
digne tũ non uulgari faciuore
meruer̃t in p̾cipuam efferri głoriã
Si postqmͣ inindenti fortuẽ sic bisuꝰ
est qͣ potimꝰ arte ornabineꝰ moĩatas
Digno p̾como easq pro uirib in
menoriã post̾i̾tatis educerẽ talyͣ
fuere et Iasonis atqz argonauca¬
rum socus nõ nimine nobilitatꝭ
splendidissum Iuuenes Qui cum
ꝑacta expedicõne colchida redissẽ
in greciã ueteri relicto solo apud
la cedemones sibi de lege̾ sedes Qbz
non solũ a lacedemoniis amicabi¬
liter ꝯtessa ciuitas est Utiũ nũ
patres et rei publice p̾sidentes a¬
ssiuxti sunt Cuius iã splendide
magnificẽtie successores minꝰ ne¬
mores libertatẽ publicam ignonu¬
mose suituti uelle sub ige̾ ausi
sunt Erat enĩ ea lempe state o¬
pulenti Iuuenes nec solũ suo
fulgore perlucidi uerũ et genero¬
sorũ lacedemorũ affinitatib sexti¬
genuã fulgebant luce nã int̾

Expanded text:
 scribentium desidia, seu annositatis vitio,  scribentium desidia, seu annositatis vitio, nobis subtracta sunt; equidem indigne, cum non vulgari facinore meruerint in precipuam efferri gloriam. Sed postquam invidenti fortune sic visum est, qua poterimus arte, ornabimus innominatas digno preconio easque pro viribus in memoriam posteritatis educere, tanquam fuere ex lasonis atque Argonautarum sociis non minime nobilitatis splendidissimi iuvenes; qui cum, peracta expeditione colchida, redissent in Greciam, veteri relicto solo, apud Lacedemonios sibi delegere sedes. Quibus non solum a Lacedemoniis amicabiliter concessa civitas est, verum inter patres et reipublice presidentes assumpti sunt. Cuius tam splendide munificentie successores minus memores, libertatem publicam ignominiose servituti velle subigere ausi sunt. Erant enim ea tempestate opulenti iuvenes, nec solum suo fulgore perlucidi, verum et generosorum Lacedemonum affinitatibus septigemina fulgebant luce. Nam inter
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitas peꝑit Alii uero alit̾
seutĩt dicũt᷑q eã cũ ꝯplicib
quibusdam suis post thebanũ
bellũ errasse dui et tãdem in
ytaliã deuenisse Ibiq tybermo
unictã cuidã concepisse ex eo et
peperisse filiũ quẽ tithionu di¬
Dere a quibusdam byanorem eciã
uocitatũ et inde cũ prole in cisal¬
pnam galliã traustecisse ubicũ
palustria loca benaco ext̾mina
la tui comꝑisset sui natura nu¬
uita. seu ut suis tantatiomibus
poss uacae̾ liberius seu uite re¬
siduũ securiꝰ duc̾e media in pa¬
lude insuper enunẽte a quis so¬
lo posuisse sedem et ibidem post
tempus mõtuã atq sepultam
Circa cuius tumulũ auĩt cicheo¬
nũ ciuitatẽ suis constituisse
eamq de mũs nonuẽ mãtuã
uocitasse Quidã uero arbitrati
sut̃ eã in mortẽ usq coustãti
proposito uirginitatẽ siuasse
floridum quiipe atq sti̾ssimũ
opus et laudabile plurimiũ ĩ
illus nephastis sius labe facta¬

Expanded text:
antiquitas, peperit. Alii vero aliter antiquitas, peperit. Alii vero aliter sentiunt dicuntque eam cum complicibus quibusdam suis, post thebanum bellum, errasse diu et tandem in Ytaliam devenisse ibique Tyberino iuncta cuidam, concepisse ex eo et peperisse filium, quem Cithconum dixere, a quibusdam Byanorem etiam vocitatum; et inde cum prole in Cisalpinam Galliam transiecisse, ubi cum palustria loca, Benaco contermina lacui, comperisset sua natura munita, seu ut suis cantationibus posset vacare liberius, seu vite residuum securius ducere, media in palude, in supereminente aquis solo, posuisse sedem et ibidem post tempus mortuam atque sepultam. Circa cuius tumulum aiunt Cithconum civitatem suis constituisse eamque de matris nomine Manthuam vocitasse. Quidam vero arbitrati sunt eam in mortem usque constanti proposito virginitatem servasse: floridum quippe atque sanctissimum opus et laudabile plurimum, ni illud nephastis suis labefacta
Abbreviated transcription (Latin):
thebanorũ uatis filia
lpre Edixi regis filiorũq fi
insiguis hec quidẽ sub pre
magrõ tam prompti atq capa¬
cis fuit ingemii ut pyromãtiã
uetustissimũ caldeorũ seu ut
uolunt alii nembroth ĩuentum
a deo eggie dissetint enosuo
neno melius flãmarũ motus
colores et murmura quibus
nestio quo dyabolico opere futu¬
rom̃ dicũt de monstracõnes ĩesst
cognostet Preterea fibras petudũ
et thairoiũ iocinora et quorũ¬
tũq aĩaliũ exta perspicati cogno¬
uit intuitu traxit sepissime ut
creditũ est suis artib spũs ĩ nũ¬
dos et inferorũ manes coegit ĩ
uoces et rũsa dare querẽtb Sa¬
ne cũ iã bello occidissent arguni
regis qui thebas obsiderat occu¬
pass̃ q treon tuntatis Imperiũ
het ut placet aliquib cegem nouũ
fugieus secessit in asyam ibiqz
clari apolliuis fauũ postea cele¬
berrimũ diuinacõne Instituit
et mopsuz iclitũ sui seculi uatẽ
esto ex quo conceptrẽ non prodat

Expanded text:
orum vatis, filia, tempore Edipi regis filiorumque fuit insignis. Hec quidem sub patre magistro tam pronpti atque capacis fuit ingenii, ut pyromantiam, vetustissimum Caldeorum, seu — ut volunt alii — Nembroth inventum, adeo egregie disceret, ut evo suo nemo melius flammarum motus colores et murmura, quibus, nescio quo dyabolico opere, futurorum dicunt demonstrationes inesse, cognosceret. Preterea fibras pecudum et taurorum iecinora et quorumcunque animalium exta perspicaci cognovit intuitu; traxitque sepissime — ut creditum est — suis artibus spiritus immundos et inferorum manes coegit in voces et responsa dare querentibus. Sane cum iam bello cecidissent argivi reges qui Thebas obsederant, occupassetque Creon civitatis imperium, hec — ut placet aliquibus — regem novum fugiens, secessit in Asyam ibique Clarii Apollinis fanum, postea celeberrimum divinatione, instituit et Mopsum, inclitum sui seculi vatem, esto ex quo conceptum non prodat
Abbreviated transcription (Latin):
honestiores ꝯsuene̾ et enubilis re¬
Deamius in lucẽ Autͦmons autem
apud ouentalis reges magnifice
rem publicaz curante. actuz est
ut saustina in uico alalee in radici¬
uz taia montis egritudine diem
clandet extremũ Quã antomm
urecibus Ie natus int̾ diuos extu¬
lit et de cet̾o dina faustina appella¬
ta est quod apud Romanos nulieri
ulleante contuzerat. Et cũ camn
iam castrorũ matre appellass Ante¬
nius ei templũ eo in loco in quo de¬
ressat constran fecit insigne Et eid
statuas iussit appomi sui noĩs cous¬
pituas instituuqz ꝑuellas saedotꝭ
templo quas faustimanas uocari
precepit et sic loco dee pex temyꝰ
ibidem celebris hĩta est faustina
ut qued̾ subtraxisse claritatis bi¬
Debatur luxuria deitas resarceret
De Sennanura muliere Messa

Expanded text:
honestiores consuevere et e nebulis rehonestiores consuevere et e nebulis redeamus in lucem. Antonino autem apud orientales reges magnifice rem publicam curante, actum est ut Faustina in vico Alalee, in radicibus Tauri montis, egritudine diem clauderet extremum. Quam Antonini precibus senatus inter divos extulit et de cetero diva Faustina appellata est: quod apud Romanos mulieri nulle ante contigerat. Et cum eam iam castrorum matrem appellasset Antoninus, ei templum eo in loco in quo decesserat construi fecit insigne et eidem statuas iussit apponi sui nominis conspicuas instituitque puellas sacerdotes templo quas faustinianas vocitari precepit; et sic loco dee per tempus ibidem celebris habita est Faustina ut quod subtraxisse claritatis videbatur luxuria, deitas resarciret. XCIX. De Semiamira muliere messa
Abbreviated transcription (Latin):
repenti sang ne our̃e deliuisse
coirus enrõte et sie al iuire¬
tuoso amoris estu at etiã morto libe¬
rasse cõigem Quod quidem reme¬
Dnĩ fictũ credidere prudentes cum
rẽyoris in processa cõmodus auto¬
niueꝰ ea temyestate conceptus nõ
delunci sang̾nis s habiti pocuis
cũ gladiatore concũbitus stelestib
oꝑil suis quib pocuis gladiatoris
qͣ. lntonim credel at. filius testuno¬
mũ ueritati prestaret quibz ĩ fau¬
stine ignonuimũ personantib a anto¬
no ab amicis suasum ẽ ut illam
occidẽt seu saltem ad hũãmꝰ uideba¬
tui abdicaret uerũ autonius cum
ess mitis inegemi homo esto egre
ferret adultĩa cõiges recusant ĩ
consiliũ ire et ne ĩ manis euaderet
Dedecus ꝑpeti maluit nͨ. aliud sua¬
Dentib respondit amicis qͣz oport̾e
repudiatis dotes restitui uolens ol
id intelligi quod os faust ma teneret
Imperiũ Sed istasiuenda sut
sepissime quidẽ eciã intuitu nim

Expanded text:
tepenti sanguine omne delinisse tepenti sanguine omne delinisse corpus egrote et sic ab impetuoso amoris esto ac etiam morbo liberasse coniugem. Quod quidem remedium fictum credidere prudentes, cum temporis in processu Commodus Antoninus ea tempestate conceptus, non definiti sanguinis, sed habiti potius cum gladiatore concubitus, scelestis operibus suis, quibus potius gladiatoris quam Antonini credebatur filius, testimonium veritati prestaret. Quibus in Faustine ignominiam personantibus, Antonino ab amicis suasum est ut illam occideret seu saltem, quod humanius videbatur, abdicaret. Verum Antoninus cum esset mitis ingenii homo, esto egre ferret adulteria coniugis, recusavit in consilium ire et ne in maius evaderet dedecus perpeti maluit. Nec aliud suadentibus respondit amicis quam oportere repudiatis dotes restitui, volens et ob id intelligi quod ob Faustinam teneret imperium. Sed ista sinenda sunt sepissime quidem etiam intuito mini
Abbreviated transcription (Latin):
lor uiuidus et hilaritas facier
desint Illud tamẽ linamẽta te¬
stantur per maximũ Sane qnͣ¬
tũ tocius orbis fama celebratũ
est tnĩ turpi impudicicie nota
uollutũ Creditu quidem est
hanc nõ uno preter uiri ꝯten¬
ta fuisse a masio quymo in an¬
ulexus plurũ deueĩse ex
quil us quorũdam nonuiã de¬
tex it infamia Ilaz uecilus qͥdã
mt̾ eius adulteros hat itus est
sic et orphitus et xest hñc mo¬
deracius sz qui reteres autenut
tercullus noiãtus est quẽ eciã
auĩt al Antonino secũ in cena
ꝯertũ et huis suꝑadditus nnci¬
cus uerus non ol fiaute ꝙ eiꝰ
essz ex lucilla filia gener Et q.
oiũz hoz turpuis est auĩt eam
gladiatorem quẽdam adeo ama¬
sse ut ob desideriũ eius ĩt̾iera
egretudinez fere letalez. et sam¬
tatis de siderio Autonino ꝯ cupi¬
stenciã detexisse suã eũq me¬
dici consilio usum ad fer uorẽ
sedandũ languẽtis gladiato¬
rem occidi fecisse et xnis ad huc

Expanded text:
lor vividus et hilaritas faciei lor vividus et hilaritas faciei desint, illud tamen lineamenta testantur permaximum. Sane quantum totius orbis fama celebratum est tantum turpi impudicitie nota pollutum. Creditum quidem est hanc non uno, preter virum, contentam fuisse amasio, quin imo in amplexus plurium devenisse ex quibus quorundam nomina detexit infamia. Nam Vetilus quidam inter eius adulteros habitus est; sic et Orphitus et post hunc Moderatius; sed qui ceteros anteivit, Tertullus nominatus est, quem etiam aiunt ab Antoni<n>o secum in cena compertum. Et his superadditus Marcus Verus, non obstante quod eius esset ex Lucilla filia gener. Et, quod omnium horum turpius est, aiunt eam gladiatorem quendam adeo amasse ut ob desiderium eius incurreret egritudinem fere letalem et sanitatis desiderio Antonino concupiscentiam detexisse suam eumque, medici consilio usum, ad fervorem sedandum languentis gladiatorem occidi fecisse et eius adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Deduce̾ seu sibi tñ lastuuendo ua¬
tare Adu̾teret edepol ꝙͣ. diffẽn¬
cie sit mẽ famã laudandam oꝑibr¬
austma augusta que
et int̾ diuos posteare¬
lata est glã plurimũ uiuens mo¬
ri eusq urri sui magis beiugułᵉ
faustma cõiuge filia et marco
Antomino iam ab automino pio
adoptato in filiũ cõnubio Iu̾cta
eoqz patre mortuo Imꝑanͭ. una
cũ uiro et consultu senatus augu¬
sta ppłata est / non paruo cotẽ¬
pore mloria nulieri Ilain et si
procedentib ab augustis uiris
angustarũ cognomẽ ess̾ nulli
aute hanc senatus cõs ulto fu¬
sse conressũ ĩ nemo ffuit pretẽa
tam ex quisiti decoris ut aliq̃d
diuinu mortalitati eius crede̾t᷑
admixtum quod ne ꝯsume̾tur
semo aut morte actum est nt
Iunẽtula et etate proueccior au¬
reis argẽteisqz ac ereis numis
eius effigies stul ẽtur et in hodi¬
etnũ usq perdurat In quibus ⁊¬
si oris habitus oculorũ motus co¬

Expanded text:
deducere, seu sibi tantum lasciviendo vadeducere, seu sibi tantum lasciviendo vacare! Adverterent edepol quantum differentie sit austina Augusta, que et inter divos postea relata est, glorie plurimum vivens moriensque, viri sui magis benignitaFaustina coniuge, filia et Marco Antonino, iam ab Antonino Pio adoptato in filium, connubio iuncta; eoque, patre mortuo, imperavit una cum viro et consulto senatus Augusta appellata est, non parva eo tempore gloria mulieri. Nam etsi precedentibus ab Augustis viris Augustarum cognomen esset, nulli ante hanc senatus consulto fuisse concessum invenio. Fuit preterea tam exquisiti decoris ut aliquid divinum mortalitati eius crederetur admixtum quod, ne consumeretur senio aut morte, actum est ut iuvencula et etate provectior aureis argenteisque ac ereis numis eius effigies sculperetur; et in hodiernum usque perdurat. In quibus etsi oris habitus, oculorum motus, co
Abbreviated transcription (Latin):
tis carminib edita ex quo si sic
est sumit᷑ eius tũ ampliore laude
sse fẽmaz maronie et omeu stan¬
Deutem carmina et arta suo oyea
seponẽtez selecta artificioso ꝯtextu
nectentez eruditissum perspectet
uiri quib cũ sit sacrarũ ħarũ insi¬
Mnis professio ardnĩ tamẽ est a
difficile ex ain lissimo suc̃ uolu¬
uartes elice̾ et ad seriẽ uite xp̃ĩ¬
in unũ passis uerbis prosaq cont̾
uti heci fecit ex gentilito carimt̃
Trat huic satis si fenineos con¬
sideremus mores colus et acus atqz
rextrina si more pluriũ torpere
uoluissi si qm̃ sedula studus Iacres
as Ingenio segnicĩe rubiginẽ abster¬
sit dez in lumẽ euusit et̾ nus/ quod
utinã bouo Iuruerẽtur aiõ uolurta¬
tib obsequẽtes et ocio quibus p̃¬
grande est cubiculo inside̾ fabellis
friuolis irrecuꝑabile temxus tere¬
ie et a sũmo diei mane in noctẽ
usqr totam persepe s moues aut
nocuos aut manes blaceranda

Expanded text:
tis carminibus edita. Ex quo, si sic tis carminibus edita. Ex quo, si sic est, summitur, eius cum ampliori laude, sse feminam Maronis et Homeri scandentem carmina, et apta suo operi seponentem? Selecta artificioso contextu nectentem eruditissimi prospectent viri, quibus, cum sit sacrarum literarum insignis professio, arduum tamen est et difficile ex amplissimo sacri volupartes elicere et ad seriem vite Christi passis verbis prosaque cogere, ut hec fecit ex gentilitio carmine. Erat huic satis — si femineos consideremus mores — colus et acus atque textrina, si, more plurium, torpere voluisset; sed quoniam sedula studiis sacris ab ingenio segniciei rubiginem absterxit omnem, in lumen evasit eternum. Quod utinam bono intuerentur animo voluptatibus obsequentes et ocio, quibus pregrande est cubiculo insidere, fabellis frivolis irreparabile tempus terere et a summo diei mane in noctem usque totam persepe sermones aut nocuos aut inanes blaterando
Abbreviated transcription (Latin):
artificio in suũ redeg ͭ ꝓpositũ adeo
adexte integros collocãs et fragi¬
menta ꝯuectens Iuata lege pe¬
dum et caruuns dignitate ut
insi expertissimꝰ compages possit
aduertere et hus ab orbis exor¬
dio pi̾cipiũ faciens quitꝙ̃ histo¬
rie in uetenb atq noms legit᷑
lrĩs et usq ad ĩmissionẽ sacu
quibr non minꝰ cõmendabile.
dolentes nomnus uoluit ĩ suꝑ¬
egregia fẽma labore suo cõpositũ otus
uocari centonã quod ip̃i per seye
uidineꝰ Et qnͣto magis illud memo
rata Dignũ putamus ꝑꝑetuo tãto
nĩ/ credimꝰ ta celebre mulieris huiꝰ
ingeniũ huc tñi acquieuisse labori
qu̾ymo reor si in ãnos ãpliores inte
protacta est eã alia Insuyer condi¬
disse laudabilia que librariorum
desidia nostro tamẽ in comodo ad
nos usiz deuenisse nequiuere Que
inter ut nõ millis placet fuit omeri
eadem arce et ex eadem mat̾ia qua
ex uirgilio sumysat ex omero suumy¬

Expanded text:
artificio in suum redegit propositum, adeo artificio in suum redegit propositum, adeo apte integros collocans et fragmenta connectens, servata lege pedum et carminis dignitate, ut, nisi expertissimus, compages possit advertere; et his ab orbis exordio principium faciens, quicquid hystorie in veteribus atque novis legitur literis, usque ad immissionem Sacri quibus non minus commendabile sdolentes novimus. Voluit insupegregia femina labore suo compositum opus vocari Centonam; quod ipsi persepe vidimus. Et quanto magis illud memoratu perpetuo dignum putamus, tanto minus credimus tam celebre mulieris huius <ingenium> huic tantum acquievisse labori; quin imo reor, si in annos ampliores vite protracta est, eam alia insuper condidisse laudabilia, que librariorum desidia, nostro tamen incommodo, ad nos usque devenisse nequivere. Que inter — ut non nullis placet — fuit Omeri centona, eadem arte et ex eadem materia quam ex Virgilio sumpserat, ex Omero sump
Abbreviated transcription (Latin):
guissima fuit fẽma et cũ eius
inuoretur nobilitas et origo pla¬
cet nõuullis et ex cõrectura cre¬
do eam fuisse Romanã Alii uero
clarissum urr assunt ean ex
oppido orti oriũda et cuiusdam
a delphi cõingem et xp̃anam
religione hec igit᷑. sub quocũ¬
q preteptore factũ sit libera¬
libus artibus ualuisst liquido
põt perapi uerũ inter alia eiꝰ
studia adeo ꝑuigi ligi cura
uirgiliam carmins docta
atꝙͣ familiaris effecta est ut
fere om̃e opere a se confecto teste in
conspectu et memoria semper huĩsse
uideat᷑. Que dũ forsan aliqñ uer¬
spication aĩadũtencia legeret in ex¬
menti ueteris ystoriã et nom seriez
placido atq expedito et suca pleno
uersu posse destribi Non cꝯuidem
adiiracõne taret tũ sublimẽ cõ¬
nut huc nñt illut per Bucolitũ
georgicũq atq Queydũ saltim
disturre̾do carmẽ mĩc hac ex
parte uersus integros mĩt exilla
metiorũ perticulas carpens miro

Expanded text:
gnissima fuit femina; et, cum eius gnissima fuit femina; et, cum eius ignoretur nobilitas et origo, placet non nullis — et ex coniectura, credo — eam fuisse romanam alii vero clarissimi viri asserunt eam ex oppido Orti oriundam et cuiusdam Adelphi coniugem et christianam religione. Hec igitur — sub quocunque preceptore factum sit — liberalibus artibus valuisse liquido potest percipi. Verum, inter alia eius studia, adeo pervigili cura virgiliani carminis docta atque familiaris effecta est, ut, fere omne opere a se confecto teste, in conspectu et memoria semper habuisse videatur. Que dum forsan aliquando perspicaciori animadvertentia legeret, in exmenti Veteris hystoriam et Novi seriem placido atque expedito et succipleno versu posse describi. Non equidem admiratione caret tam sublimem connunc huc nunc illuc per buccolicum georgicumque atque eneidum saltim discurrendo carmen, nunc hac ex parte versus integros, nunc ex illa metrorum particulas carpens, miro
Abbreviated transcription (Latin):
medias noctis tenebras int̾ cla¬
mores dissouos et disturrẽ¬
tia tela sangniẽz moriẽtiũi
singultus extremos iul mili¬
taris seneritatis omictendo
iuebat in misios a deo ut
les in sano pectore cõigalis
amoris sunt uires nulla illis
dũ modo urri gloria extollat̾
fornido nulla pretatis meõ¬
ria nulla femmer sexus eru¬
bestencia nulla tꝑx qualitat
existimacio potiul Triaria in de¬
cus uiri omã facili labore subire
que nedũ feminas quibus ut
plurimũ nos est etiã diuruo
miuris muriure insimi cõ¬
ingis examinari s robustos
Iumenes atqz bellicosos horro
nocturna mulier quis credet
eam hoc tãtũ faciuore fuisse cõ¬
spicuã cũ non cõsueneñt seu
exiciose suit seu celebres sole
mortaliũ pectora subire uirtu¬
tes Ego quidem reor qͣz qͣz a me¬
moria smblata suit longe aliis
meritis spectabilẽ fuisse Tria¬
riam de proba adel phi cõige¬
roba facto et noĩe liãx¬
uoticia memoratu Di¬

Expanded text:
medias noctis tenebras, inter clamedias noctis tenebras, inter clamores dissonos et discurrentia tela sanguinem morientiumque singultus extremos, nil militaris severitatis omictendo, irruebat in miseros adeo ut,tes in sano pectore coniugalis amoris sunt vires: nulla illis, dum modo viri gloria extollatur, formido, nulla pietatis memoria, nulla feminei sexus erubescem tia, nulla temporum qualitatis existimatio. Potuit Triaria in decus viri, omnia facili labore subire, que, nedum feminas, quibus, ut plurimum, mos est etiam diurno muris murmure in sinu coniugis exanimari, sed robustos iuvenes atque bellicosos horrornocturna mulier, quis credet eam hoc tantum facinore fuisse conspicuam, cum non consueverint, seu exitiose sint seu celebres, sole mortalium pectora subire virtutes? Ego quidem reor, quanquam a memoria sublata sint, longe aliis meritis spectabilem fuisse Triariam. XCVII. De Proba Adelphi coniugeroba, facto et nomine, literarunotitia, memoratu di
Abbreviated transcription (Latin):
insi qr lucni uĩtelli fr̃s auli uitelli
Romanorũ p̾ncipis cõix fuit cuiꝰ
seu obferindũ in uirũ amorem
seu ob insitã animo na atrocita¬
tem tanta fuit ferocitas ꝙ ob ad¬
nersum mulierib morc meno¬
ratu digna usa est distordũ¬
tib igitur ob p̾ncipatũ uĩtello
resare atq uespasiano actum
est ut cũ intrassent tarcinas
uolstoꝵ oppidũ nõ nulli gladi¬
atores sus Iuliano quodã duce
et remiges etiã plures Rouiañ
classis haud longe a cyrtes mõ¬
te sub apollenario prefecto mo¬
rantis et ab hiis cũ uespasia¬
no sentientib per nes ligẽtiã
et socordiã tene̾tur sui cuidã
indicio factũ est ut nocte illã
lucus int̾ret Qui dũ in semt¬
sopitos arma arripiẽtes hostes
atq oppidauos infestos ferro
seiuret tuaria que per noctẽ
sequta uirũ cinitatẽ mtͣuerat
in cõnigis uictoriã aiida acc̃ita
gladio et uitellais ĩmxti mu¬
litibus nũt huc nc̃ illuc per

Expanded text:
nisi quia Lucii Vitellii, fratris Auli Vitellii, nisi quia Lucii Vitellii, fratris Auli Vitellii, Romanorum principis, coniunx fuit: Cuius seu ob fervidum in virum amorem, seu ob insitam animo natura atrocitatem, tanta fuit ferocitas, quod ob adversum muliebribus morem memoratu digna visa sit. Discordantibus igitur ob principatum Vitellio Cesare atque Vespasiano, actum est ut, cum intrassent Tarracinam, Volscorum oppidum, non nulli gladiatores sub Iuliano quodam duce, et remiges etiam plures romane classis, haud longe a Circeo monte sub Apollenario prefecto morantis, et ab his, cum Vespasiano sentientibus, per negligentiam et socordiam teneretur, servi cuiusdam indicio factum est ut nocte illam Lucius intraret. Qui dum in semisopitos arma arripientes hostes atque oppidanos infestos ferro seviret, Triaria, que per noctem secuta virum civitatem intraverat, in coniugis victoriam avida, accinta gladio et vitellianis immixta militibus, nunc huc nunc illuc, per
Abbreviated transcription (Latin):
in moria relegata est en denmis
Uize sno etatis Iue anno Impulsir
poppee nerone mandãte occisa est
et poppea cesan m̃cta cõmgio Sẽ
nondũ longis artibus quesito atq
potito tuline gauisa est Nam
p̾gnas̃ iterũ facta fortuã neronis
ira calte pertussa diem obiit Cuĩ
aboleri corpus igne Romano more
nero prohibuit s exterorũ regũ
ritu magnifica exequiarũ pompa
de ferri publice iussit Illidqz re fer¬
tũ odoribus Iuliorũ tumulo condi
Ipẽ autẽ pro rostris illam et po¬
tissime formositatis precipne lõ¬
na et accurata orõne laudauit nõ
nulla fortune seu nature dona
qꝰ insignita erat loco clarissinia
m mr̃ has poppee fortuas quid
Dicerem ĩ mollitiẽ mimã in blã¬
dicias petulanciã lac̾masq nu¬
lierũ certissimũ ac perinciosissi¬
nũ uirus credenciũ ammorum
Sz ne uideret sacyram potius qͣz
historiã recitasse obmctendum
rensui De triaria luccn uitellii qui¬
riaria mulier nullo alio
sui generis splendore cõnta

Expanded text:
innocua relegata est; et demum, vigesimo etatis sue anno, inpulsu Poppee, Nerone mandante, occisa, et Poppea Cesari iuncta coniugio. Sed non diu longis artibus quesito atque potito culmine gavisa est. Nam, pregnans iterum facta, fortuita Neronis ira calce percussa, diem obiit. Cuius aboleri corpus igne romano more Nero prohibuit, sed exterorum regum ritu magnifica exequiarum pompa deferri publice iussit, illudque refertum odoribus Iuliorum tumulo condi. Ipse autem pro rostris illam, et potissime formositatis precipue, longa et accurata oratione laudavit, non nulla fortune seu nature dona, quibus insignita erat, loco clarissimarut michi inter has Poppee fortunas quid dicerem in molliciem nimiam, in blanditias petulantiam lacrimasque mulierum, certissimum atque perniciosissimum virus credentium animorum. Sed ne viderer satyram potius quam hystoriam recitasse, omictendum censui. XCVI. De Triaria Lucii Vitellii riaria, mulier nullo alio sui generis splendore cognita,