comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent: occurrit eis mumolus
tũ ualida multitudine. Tunc illi
tione sua multis auri nomisma¬
tib: rodanũ transire ꝑmissi sunt.
Qui dum ad sigib̾tum reg̃e ꝑgunt.
multos in itinere negotiatione sua
deceꝑunt. uenundantes regulaᷤᷤ as¬
ris. que ita nescio quomͦ erant colora¬
tȩ: ut auri ꝓbati. atq examinati
speciem simularent. Unde ñmil¬
l hoc dolo seducti: dantes anrũ &
ss accipientes. yauꝑes sunt effecti.
Beruenientes tam̃ ad regen sigiber¬
tum: ad locũ unde pͥus egessiꝰ fue¬
rant redire ꝑmissi suntꝰ.

Expanded text:
ferrent, occurrit eis Mummulus ferrent, occurrit eis Mummulus cum valida multitudine. Tunc illi mptione sua multis auri numismatibus, Rhodanum transire permissi sunt. Qui dum ad Sigisbertum regem pergunt, multos in itinere negotiatione sua deceperunt, venundantes regulas aeris, quae ita nescio quomodo erant coloratae, ut auri probati atque examinati speciem simularent. Unde nonnulli hoc dolo seducti, dantes aurum et aes accipientes, pauperes sunt effecti. Pervenientes tandem ad regem Sigisbertum, ad locum unde prius egressi fuerant, redire permissi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Eitur regressi saxones in italiam: as¬
sumptis secũ ipcorib atq pariuił sus
uł om̃i suppellectili. rursum ad gil¬
lias deliberant redire: scilicet nt
asigib̾to rege suscepti. eiꝰ possent ad¬
iutorio ad p̾atriam remeare. Cercũ
ẽ. autẽ hõs saxones ideo ad italiam
cũ iyxorib & paruulis aduenisse. ie
in ea habitare deberent.S quanũ
datur intelligi. noluer̃t langobar¬
dorũ imꝑiis subiacere. S neq eit
a langobardis ꝑmissum ẽ. in ꝓpo
iuire subsistere: ideoq estimantur
ad suam patriam repedasse. hi gal¬
lias ingressuri: duos ex se cuneos
faciunt. Et unus quidem cuneus
ꝑ niceam urbem. alter ꝑ ebredunũ
ingressus t̃: illa reu̾tens uia quã
anno suꝑiore tenuerat. hiquia
tempꝰ messiũ erat. colligentes ac
triturantes frum̃ita comedebant.
ac suis animantib ad esum prebe¬
bant. Dep̃dabantur pecora. s nec
ab incendiis abstinebant. Qm dñ
ad rodanũ amnẽ ꝑuenissent. ut
transmeato eo regno se sigibti con¬

Expanded text:
Igitur regressi Saxones in Italiam, assumptis secum uxoribus, atque parvulis suis, cum omni suppellectili, rursum ad Gallias deliberant venire, scilicet ut a Sigisberto rege suscepti, ejus possint adjutorio ad patriam remeare. Certum est autem hos Saxones ideo ad Italiam cum uxoribus et parvulis advenisse, ut in ea habitare deberent. Sed quantum datur intelligi, noluerunt Langobardorum imperiis subjacere. Sed neque eis a Langobardis permissum est in proprio jure subsistere, ideoque aestimantur ad suam patriam repedasse. Hi Gallias ingressuri, duos ex se cuneos faciunt, et unus quidem cuneus per Niceam urbem, alter vero per Ebredunum ingressus est, illa revertens via, quam anno superiore tenuerat. Hi quia tempus messium erat, colligentes, ac triturantes frumenta comedebant, ac suis animantibus ad esum praebebant. Depraedabantur pecora, sed nec ab incendiis abstinebant. Qui cum ad Rhodanum amnem pervenissent, ut transmeato eo regno se Sigisberto, con
Abbreviated transcription (Latin):
dalis pręlio acriter ut pote ꝓ liber¬
tatis gła decertantes. uictoriam ca¬
piunt. Qui magna postmodũ famiᷤ
ƿenunam in eadem scoringa ꝓ uin¬
ua ꝑpessi. ualde aĩo consternati st̃.
e qua egredientes dũ in
mauringam transire dispo

Expanded text:
dalis proelio, acriter, utpote pro libertatis gloria, decertantes, victoriam capiunt. Qui magnam postmodum famis penuriam in eadem Scoringa provincia perpessi, valde animo consternati sunt. 11. De qua egredientes, dum in Mauringam transire dispo
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ regebat pͥncipatum. xxiii.
ortuo qͦ: apud forinilii a¬
done. quẽ dixeramꝰ loci ser¬
uatorem fuisse: fertulfꝰ aucatũ
suscepit. qui de partib liguriȩ

Expanded text:
domui gerebat principatum. 24. Mortuo quoque aput Foroiuli Adone, quem dixeramus lociservatorem fuisse, Ferdulfus ducatum suscepit, qui de partibus Liguri
Abbreviated transcription (Latin):
grimoaldus regno apud
ticinum: s̃imulto post
tempore iam dudũ pact̃a
sibi ariꝑti regis filiam cuiꝰ germa¬
num goͬdiꝑtum extinxerat᷑ auxit
uxorem. Beneuentanũ uͦ exercitũ
cuiꝰ auxilio regnũ adeptiis erat.
multis ditatum munerib remi¬
sit ad ꝓpria. Aliquantos tam̃ eis
secum᷑ habitaturos retinuit. lar¬
gissimas eis tribuens possession es.

Expanded text:
Grimuald regno aput Ticinum, non multo post tempore iam dudum pactam sibi Ariperti regis filiam, cuius germanum Godepertum extinxerat, duxit uxorem. Beneventanum vero exercitum, cuius auxilio regnum adeptus erat, multis dotatum muneribus remisit ad propria. Aliquantos tamen ex eis secum habitaturos retenuit, largissimas eis tribuens possessiones.
Abbreviated transcription (Latin):
belgicam. a circio danubii fontẽ.
et sunitem qui germaniam a gal¬
lia inter danubium galliamq
secernit. a septemtrione dami-¬
bium et germaniam. Italie sitꝰ.
a circio in eurum denditur: habe¬
ns ab affrico tirrenum mare. ab¬
orea adriaticum sinum : cinius
ea pars. quȩ continenti terre
cominunis et contigua ẽ: alpium
obicibus obstruitur. Quiȩ agalli¬
co mari super ligustium sinum
exurgentes: primum narbonen¬
sium fines deinde galliam reciãꝙ
se cludunt. donec in sinu liburnico
defigantur. G allia beigica habet

Expanded text:
Belgicam, a circio Danuuii fontem Belgicam, a circio Danuuii fontem et limitem qui Germaniam a Gallia inter Danuuium Galliamque secernit, a septentrione Danuuium et Germaniam. ITALIAE SITVS a circio in eurum tenditur, habens ab Africo Tyrrhenum mare, a borea Hadriaticum sinum; cuius ea pars. qua continenti terrae communis et contigua est, Alpium obicibus obstruitur. quae a Gallico mari super Ligusticum sinum exsurgentes, primum Narbonensium fines; deinde Galliam Raetiamque secludunt, donec in sinu Liburnico defigantur. GALLIA BELGICA habet
Abbreviated transcription (Latin):
rea traciam. ab euro eubgͤam. et
macedonicum sinum . a meridie a¬
chaiam a fauonic montes acrocarqunie.
inangustis adriatici sinus: qui mon¬
tes sunt contra apuliam atq briin¬
dissinum. ab occasu dalmatiam.
a circio dardanam. a septemtrione
moͤsiam. Achaia utiqͣ prope iꝑodũ
cincta est mari. nam aboriente ꝰ mir¬
teum mare. Abeuro mare creticum¬
et ameridie ionium mare. ab affri-¬
O et occasu cephaleniam et cassio¬
pam insulas. aseptemtrione sinum
corintͥium. ab aquilone angustum
terre dorsum quo macedoniȩ con¬
iungitur uel potius attice: qui lo¬
cus isthimos uocatur. ubi est ebori
ge atchenas ciuitatem. Dalmathia
habet aboriente macedoniam : ab
aquilone dardaniam. aseptemtrio¬
ne mesiam. aboccasu histriam et
sinum liburnicum. et insulas li-¬
burmias ameridie ha driaticum
sinum. Pannonia. noricus. et re¬
tia habent aboriente mesiãm: a
meridie histriam afabrico al¬
pes penninas. ab occasu galliã

Expanded text:
rea Thraciam, ab euro Euboeam et rea Thraciam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a favonio montes Acroceraunios in angustiis Adriatici sinus, qui montes sunt 24 contra Apuliam atque Brundisium, ab occasu Dalmatiam, a circio Dardaniam, a septentrione Moesiam. ACHAIA undique propemodum cincta est mari; nam ab oriente habet Myrtoum mare, ab euro mare Creticum, a meridie Ionium mare, ab Africo et occasu Cephaleniam et Cassiopam insulas, a septentrione sinum Corinthium, ab aquilone angustum terrae dorsum, quo Macedoniae coniungitur uel potius Atticae; qui locus Isthmos uocatur, ubi est Corinton longe Athenas ciuitatem. DALMATIA habet ab oriente Macedoniam, ab aquilone Dardaniam, a septentrione Moesiam, ab occasu Histriam et sinum Liburnicum et insulas Liburnicas, a meridie Hadriaticum sinum. PANNONIA NOBICVS ET RAETIA habent ab oriente Moesiam, a meridie Histriam, ab Africo Alpes Poeninas, ab occasu Galliam
Abbreviated transcription (Latin):
unc europam inquantum cogni¬
tiom hominis conceditur stilo
per uagabor. Amontibus rifeis ac¬
flumine tanai meotidisq paludib
quȩ sunt adorientem. perlitus sep¬
demtrionalis oceani usq ad galliam
belgicam. et flumen renum quod ÷
ab occasu. deinde usq ad dambiũ
quemet histrum uocant qui est a
meridie et ad orientem directus p̃o¬
to accipitur: ab oriente alama ẽ.
in medio dachia. ubi et gothia. De¬
inde germania ẽ: ubi plurtma m
partem sueui tenent quorum om¬
re nrm secludit : expediam. Mesia
aboriente habet hostia fluminis
danubii. ab euro tratiam. a meri-¬
die machedoniam. ab africo dalma¬
ciam. ab ocasu histriam. acircio
pannoniam aseptemtrione da-¬
nubium. Tracia habet aboriente
pro pontidissinum et curitadem
constantino polim. que bizanti¬
us prius dicta ẽ. A septemtrione
partem dalmacie et sinum eusimi
ponti ab occasu et affrico macedo¬
niam: ameridie egeum mare. Ma¬
habet aboriente egeum mare: abo¬

Expanded text:
nunc EUROPAM in quantum cogninunc EUROPAM in quantum cognitioni hominis conceditur stilo peruagabor. Incipit a montibus Riflumine Tanai, Maeotidisque paludibus, quae sunt ad orientem, per littus septentrionalis Oceani usque ad Galliam Belgicam et flumen Rhenum, quod est ab occasu, deinde usque ad Danubium, quem et Istrum vocant, qui est a meridie ad orientem directus, ponto excipitur: ab oriente Alania est, in medio Dacia, ubi et Gothia: deinde Germania est, ubi plurimam partem Suevi tenent: quorum omre Nostrum secludit, expediam. Moesia ab oriente habet ostia fluminis Danubii, ab euro Thraciam, a meridie Macedoniam, ab africo Dalmatiam, ab occasu Istriam, a circio Pannoniam, a septentrione Danubium. Thracia habet ab oriente Propontidis sinum et civitatem Constantinopolim, quae Byzantium prius dicta est: a septentrione partem Dalmatiae, et sinum Euxini ponti, ab occasu et africo Macedoniam, a meridie Aegaeum mare. Mahabet ab oriente Aegaeum mare, a bo
Abbreviated transcription (Latin):
boreum et flumen boreum. ex in¬
de tenus scitichomari quod est a
septeitrione usq ad mare caspium
quod ͤ ab occasu et usq ad extensum
caucasi iugum quod est ad meridi¬
em. hircanorum et scitharum gen¬
tes sunt .xl.ii.propter terrarum in¬
fecundam diffusionem late oberran¬
des. Mare caspium sub aquilonis
plaga ab occano oritur. cuius utraq¬
parte circao ceanum litora et loca:
deserta incultaꝙ habentur. Inde
meri diem uersus per longas angͦ¬
Aas tenditur: donec per magna spa¬
ca dilatatum. caucasi montis radicib
terminetur. Itaq amari caspio quod
ẽ adorientem per oram oceani septem¬
trionalis usq ad tanaim fluuium
ec meotidas paludesqͤ funt ad occa-¬
sum per litus cimerici maris quod
est ab africo usq adcaput et portas
caucasi que sunt ameridie: gentes
sunt.xxx. duȩ. Sed generaliter re¬
gio proxima. albania ulterior sub
mari et monte caspio amaro num
nominatur. Explicit sunt quambre¬
uissime. fines asis.

Expanded text:
Boreum et flumen Boreum, inBoreum et flumen Boreum, inde tenus Scythico mari, quod est a septentrione, usque ad mare Caspium, quod est ab occasu, et usque ad extentum Caucasi iugum quod est ad meridiem, Hyrcanorum et Scytharum gentes sunt XLII, propter terrarum infecundam diffusionem late oberrantes. MARE CASPIVM sub Aquilonis plaga ab oceano oritur, cuius utraque circa oceanum litora et loca deserta incultaque habentur. inde meridiem uersus per longas angustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum Caucasi montis radicibus terminetur. itaque a mari Caspio quod est ad orientem, per oram oceani septentrionalis usque ad Tanaim fluuium et Maeotidas paludes quae sunt ad occasum, per litus Cimmerici maris quod est ab Africo, usque ad caput et portas Caucasi quae sunt ad meridiem, gentes sunt XXXIIII. sed generaliter regio proxima Albania, ulterior sub mari et monte Caspio Amazonum nominatur. Expliciti sunt quam breuissime fines Asiae.
Abbreviated transcription (Latin):
gridis usq ad carras cruitatem. inter
massa genas et parthos: monsario¬
bar zanes dicitur. Acharris ciuitate
usq ad oppidum cathippiinter bir¬
canos et batrianos: mons memar¬
moli. ubi ammoniũ nascitur. A
quo proximum rugum: mons par¬
thau dicitur. Ab oppido cathippi.
usq ad uicum safrim. inter dachatara¬
ucas. et parthienas. mons hoscoba¬
res nrbi ganges fluuius oritur: et
laser nascitur. A fonte fluminis gan¬
gis usq lid fontes fluminis octoro¬
gorre qui sunt a septeintrione ubi¬
sunt monttani et paropanis adae:
mons taurus. Afontibus octorogo¬
re usq ad ciuitatem octorogorem.
inter chunos et scitas. et gandaridas :
mons caucasus. Ultimus autem in¬
ter eo as et pasiadras.monsemauus :
ubi flumen cirisorchoas et promun¬
torium samara: orientali excipiun¬
tur oceano. Igitur amonte emauo
hoc est abimo caucaso. et dextera o¬
rientis parte qua oceamis siricus
denditur. isq ad promuntorium

Expanded text:
gridis usque ad Carras ciuitatem inter gridis usque ad Carras ciuitatem inter Massagetas et Parthos mons Ariobarzanes; a Carris ciuitate usque ad oppidum Cathippi inter Hyrcanos et Bactrianos mons Memarmali, ubi amomum nascitur; a quo proximum iugum mons Parthau dicitur; ab oppido Cathippi usque ad uicum Safrim inter Dahas Sacarau cas et Parthyenas mons Oscobares, ubi Ganges fluuius oritur et laser nascitur; a fonte fluminis Gangis usque ad fontes fluminis Ottorogorrae qui sunt a septesunt montani Paropamisadae, mons Taurus: a fontibus Ottorogorrae usque ad civitatem Ottorogorram, inter Hunnos et Scythas et Gandaridas, mons Caucasus. Ultimus autem inter Eoas et Pasiadras, mons Imaus, ubi flumen Chrysorrhoas, et promontorium Samara orientali excipiuntur oceano. Igitur a monte Imao, hoc est, ab imo Caucaso, et dextra orientis parte, 22 qua oceanus Sericus tenditur, usque ad promontorium
Abbreviated transcription (Latin):
.xx. iiiiͬ. ¶Et quoniam meridianam
partem uniuersȩ asie descripsimus:
super est ut aboriente ad septemtrionẽ
pars que restat expediatur. Monscau¬
casus inter colchos quisunt supercime¬
ricum mare. et inter albanos qui sunt
admare caspium primum attollitur.
Cuius quidem usq in ultimum orien¬
tem unum uidetur iugum: sed multa
sunt nomina. et multi hoc ipsum iu-¬
gum tauri montis credi uolunt: quia
reuera parcoatras mons armemis incer
taurum et caucasum medius: conti¬
nuare taurum cum caucaso putatur.
Sed hoc non ita ẽẽ. discernit fluuiuᷤᷤ eu¬
phrates. qui de radice parchoatre mõ¬
tis effusus. tendens in meͣliem: ipsũ
ad sinistram. taurum exeludit ad
dexteram. Itaq ipse caucasus inter
colchos et albanos ubi et portas
habet: mons caucasus dicituR. A por¬
tis caspiis usq ad armenias piras. uł
usq ad fontem tigridis fluminis.
inter armeniam et hiberiam mon¬
des acroceraum dicuntur. Afonte ti¬

Expanded text:
XXIIII. Et quoniam meridianam XXIIII. Et quoniam meridianam partem uniuersae Asiae descripsimus, superest ut ab oriente ad septentrionem pars quae restat expediatur. MONS CAVCASVS inter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, primum attollitur. cuius quidem usque in ultimum orientem unum uidetur iugum, sed multa sunt nomina; et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi uolunt, quia re uera Parcohatras mons Armeniae inter Taurum et Caucasum medius continuare Taurum cum Caucaso putatur; sed hoc ita non esse discernit fluuius Euphrates, qui, radice Parcohatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dextram. itaque ipse Caucasus inter Colchos et Albanos, ubi et portas habet, mons Caucasus dicitur; a portis Caspiis usque ad Armenias pylas uel usque ad fontem Tigridis fluminis inter Armeniam et Iberiam montes Acroeerauni dicuntur; a fonte Ti
Abbreviated transcription (Latin):
procul abathlãte habere fontem.
et continuo arenis mergir᷑ inde inter¬
iecto breui spatio uastissimo lacu ex¬
und are. atq hinc oceanotenus ceientẽ
uersus ꝑ ethiopica deserta pro labi:
rursus q in flexum ad sinistram par¬
tem ad egẏptum descendere. Quod qͥ¬
dem uerum ẽ esse huiusmodi fluui¬
um magnum: qui tali ortu taliq
cursu sit. et reuera omnia nili mons¬
tra gignat quen utiq prope modũ¬
fontem barbari dara nominant: cȩ¬
teri uͦ accolȩ nuchul uocant. Sed hic in
regione gentium quȩ libia egyptiȩ uo¬
catur. Haud procul ab illo fluuio qͣm
alitore maris rubri prorumpere diximͦ.
rimenso lacu acceptus assumitur: nisi
forte occulto meatu in alueum eius qui
aboriente descendit eructat. ¶ Egiptus
superior morientem per longuni exten¬
ditur: cui est. a septemtrione sinus arabi¬
cus ameridie oecanus. abͥ occasu ex in¬
feriore egipto incipit. adorientem ru¬
bro mari terminatur. Ibi sunt gentes.

Expanded text:
procul ab Athlante habere fontem procul ab Athlante habere fontem et continuo harenis mergi, inde interiecto breui spatio uastissimo lacu exundare atque hinc oceano tenus orientem uersus per Aethiopica deserta prolabi rursusque inflexum ad sinistram ad Aegyptum descendere. quod quidem uerum est esse huiusmodi fluuium magnum, qui tali ortu talique cursu sit et re uera omnia Nili monstra gignat; quem utique prope fontem barbari Dara nominant, ceteri uero accolae Nuhul uocant; sed hic in regione gentium, quae Libyoaegyptiae uocantur, haud procul ab illo fluuio, quem a litore maris Rubri prorumpere diximus, inmenso lacu acceptus absumitur; nisi forte occulto meatu in alueum eius, qui ab oriente descendit, eructat.\' AEGVPTVS SVPERIOR in orientem per longum extenditur. cui est a septentrione sinus Arabicus, a meridie oceanus. nam ab occasu ex inferiore Aegypto incipit, ad orientem Rubro mari terminatur. ibi sunt gentes
Abbreviated transcription (Latin):
su asiam. ab aquilone chemiscirios
campos. et marecimiricum: a me-¬
ridie taurum montem cui subiacet
cil icia et isauria: usq ad cilicum si¬
num. quis pectat contra insulam ci-¬
prum. Asiȩ uͦ regio uel ut proprie
dicam minor. ab̾q orientali parte
qua ad cappadociam siriam ꝙ pro¬
greditur: undiq circundata est mari.
A septemrione ponto eusino. ab octa¬
su propontide atq helles ponto: a
meridie marinr̃o. ubi et mons olim¬
pus. Egiptus in ferior: aboriente ha¬
bet siriam palestinam. ab occasu libiã:
a septemtrione mare nostrum. a me¬
ridie montem qui appellatur climax
et egiptum superiorem fluuiumq
nilum: qui deli tore incipientis ma¬
ris rubriuideatur emergere in loco
quidicitur moiselon emporrum.
Deinde diu ad occasum profluens
faciens insulam nomine meroen in
medio sui: nouissime ad septemtrio¬
nem in flexus. cempestiuis actus
incrementis. plana egipti rigat.
Hunc aliqui auctores ferunt haud

Expanded text:
su Asiam, ab aquilone Themiscyrios su Asiam, ab aquilone Themiscyrios campos et mare Cimmericum: a meridie Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Issicum sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Asia regio, vel ut proprie ia minor absque orientali parte qua ad Cappadociam Syriamque progreditur undique circumdata est mari: a septentrione Ponto Euxino, ab occasu Propontide atque Hellesponto, ad meridiem mari Nostro. ibi est mons Olympus. , AEGTPTVS inferior ab oriente habet Syriam Palaestinam, ab occasu Libyam, a septentrione mare Nostrum, a meridie montem. qui appellatur Climax. et Aegyptum superiorem fluuium- que Nilum, qui de litore incipientis maris Rubri uidetur emergere in loco, qui dicitur Mossylon emporium, deinde diu ad occasum profluens, faciens insulam nomine Meroen in medio sui, nouissime ad septentrionem inflexus, tempestiuis auctus incrementis plana Aegypti rigat. hunc aliqui auctores ferunt haud
Abbreviated transcription (Latin):
his sunt gentes xxx. ii. Sed generaliter
parthia dicitur: quanins scrͥpturȩ sc̃ȩ
uniuersam sepe mediam uocent. A flu¬
mine tigriusq ad flumen eufratem.
mesopotamia ẽ. in cipiens aseptemtrio¬
ne iuter montem taurum et caucasũ.
cui ad meridiem succedit babiloma:
deinde caldea. nouissime arabia eu¬
demon: ꝗͣ inter sinum per sicum et
sinum arabicum angusto derre trac¬
dui orientem uersus exdenditur. In his
state quod ÷ aboriente usq ad mare
nr̃m quod ẽ. ab occasu. demde a sep¬
temtrione id ÷ a ciuitate de cusa. qͦ in
confinio cappadociȩ et armeniȩ sita
est: haudpcul a loco ubi eufrates
nascitur usq ad egiptum et extremum
sinum arabicum qui est ad meridiem
longo augustoᷤssulco saxis in silis ꝙ
creberrimo. a rubro mari id ÷ ab o¬
maximas ꝓuintias cumagenam. fe¬
niciam. et᷑ palestinam: absq sarra¬
cenis et nabatheis. quarum sunt gõ.
habet ab oriente armeniam. ab occa¬

Expanded text:
eis sunt gentes triginta duae. Sed generaliter eis sunt gentes triginta duae. Sed generaliter Parthia dicitur, quamvis Scripturae sanctae universam saepe Mediam vocent a flumine Tigri usque ad flumen Euphraten. Mesopotamia est incipiens a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cui ad Meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, novissime Arabia Eudemon, quae inter sinum Persicum et sinum Arabicum angusto terrae tractu, et montem versus extenditur. In his oriente, usque ad mare Nostrum, quod est ab occasu, deinde a septentrione, id est a civitate Dacusa, quae in confinio Cappadociae et Armeniae sita est, haud procul a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui est ad meridiem, longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo, a Rubro mari, id est, ab Omaximas provincias, Commagenam, Phoeniciam et Palaestinam, 16 absque Saracenis et Nabataeis, quorum gentes sunhabet ab oriente Armeniam, ab occa
Abbreviated transcription (Latin):
gangis: a sinistra ꝓmuntorium cali¬
gardana: cui subiacet adeurum in¬
sula taꝓbana: ex qua oceanus in¬
dicus uocari incipit. Ad extra habet
immaui montis ubi caucasus defi-¬
cit ꝓmuntorium samara cui ad aqͥ¬
lou̾em subiacent hostia fluminis oc¬
to rogorẽ. ex quo occeanus siricus ap¬
pellatur. In his finib india ẽ: que
habet ab occidente flumen indum.
quod rubro mari accipitur: a septem¬
trione montem caucasum. Beliqua
ut dixi: eoo et indico terminatuR¬
oceano. hec habet gentes xliiii. absq
insula taprobanaꝗͣ habet decem ci¬
uitates: absq reliquis insulis habita¬
bilibus pltirimis. Aflumine indo qd̃
÷ aboriente usq aflumentigrin quod
÷ ab occasu: regiones sunt iste. Siria.
parthia. aracusia persida et media :
situ terrarum montuoso et asper .o. he
a septemtione habent montem cauca¬
sum: a meridie mare rubrum et simĩ
persicum. ⁊ in medio audem sui flumi¬
na precipua: ydas pem et arbu. In

Expanded text:
Gangis, a sinistra promunturium CaliGangis, a sinistra promunturium Caligardamana, cui subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipit; a dextra habet Imaui montis — ubi Caucasus deficit — promunturium Samarae, cui ad aquilonem subiacent ostia fluminis Ottorogorrae, ex quo oceanus Sericus appellatur. In his finibus INDIA est, quae habet ab occidente flumen Indum, quod Rubro mari accipitur, a septentrione montem Caucasum; reliqua ut dixi Eoo et Indico oceano terminatur. haec habet gentes XLIIII, absque insula Taprobane, quae habet decem ciuitates, et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. A flumine Indo, quod est ab oriente; usque ad flumen Tigrim, quod est ad occasum, regiones sunt istae: ARACHOSIA PARTHIA ASSVRIA PERSIDA ET MEDIA, situ terrarum montuoso et aspero. hae a septentrione habent montem Caucasum, a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio auna praecipua Idapem et Arbiminin. In
Abbreviated transcription (Latin):
rope inispania occidentalis oceanus
derminus ÷ maxime: ubi apud ga¬
des insulas herculis columne unsunt᷑.
et thirrenmaris faucib oceam estꝰ
imm ictitur.¶Affrice principium est:
afinib egipti urbisq alexandrie.
ubi parthonium cruitas sita ẽ super
hoc mare magnum. quod omnes pla¬
gas terrasq medias interluit. Inde
per locaqͤ accole cathabamon uo¬
cant haud pro cul a castris alexandri
magni et suꝑ lacum calearsum : de¬
inde iuxta suꝑiorum fines ausitar
misan transuersum perechiopica
deserta meridiamim contingit ocea¬
num. Termini affrice adoccidentem
idem sunt qui et europe: id ÷ fauces
gaditam freti. Ultimus autem fuis
etus est mons athlans. et insulȩ quas
fortunatas uocant.¶Et quia breuiter
generales tripert iti orbis diuisiones
dedi: ipsarum quoq parcium regiões.
sicut pollicitus sum significare curabo.¬
¶ Asia ad mediam frontem orientis.
habet inoceano eo ohostia fluminis

Expanded text:
ropae in Hispania occidentalis oceanus ropae in Hispania occidentalis oceanus termino est, maxime ubi apud Gades insulas Herculis columnae uisuntur et Tyrrheni maris faucibus oceani aestus inmittitur. AFRICAE principium est a finibus Aegypti urbisque Alexandriae ubi Parethonio ciuitas sita est, super mare hoc Magnum, quod omnes plagas terrasque medias interluit. unde per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a castris Alexandri Magni et super lacum Chalearzum, deinde iuxta superiorum fines Auasitarum missa in transuersum per Aethiopica deserta meridianum contingit oceanum. termini Africae ad occidentem idem sunt qui et Europae, id est fauces Gaditani freti. ultimus autem finis eius est mons Athlans et insulae quas Fortunatas uocant. Et quia breuiter generales tripertiti orbis diuisiones dedi, ipsarum quoque partium regiones, sicut pollicitus sum, significare curabo. ASIA ad mediam frontem orientis habet in oceano Eoo ostia fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
aiores nostri orbem to¬
bo circum septum tri¬
quadrum statuere. eiꝰq
trespartes asiam. eu¬
ropam. et affricam uocauerunt: quã¬
uis aliqui duas. hoc est asiam. ac de¬
inde affricam. in cͥropam actipiendam
putauerint ¶Asia trib partib ocea¬
no circuncinta: per totam transuersi
plagam orientis extenditur. hec occa¬
sum uersus ad dexteram sui: sub axe
septem trionis. incipientem contingit
europam. Asinistra autem affricam
dumitit: sub egipto uero et siria. ma¬
re nostrum quod magnum generalit̃
dicimus habet. Nuropa incipit utdixi.
sub plaga septemtrionis aflumine
tanal. qua rifei mõtes sarmatico auer¬
si oceano. tanatm fluuiu in fundunt:
qui preteriens aras ac terminos alexan¬
dri magni in robascorum finibus sicos.
meotid as auget paludes. Quarum
immensa ex undatio: iuxta theodosiã
urbem eusimim pontum late ingredi-¬
tur. In de uxta constantino polim lon¬
ge mittuntur angustie. donec eas mare
hoc quod dicimus nr̃m accipiat. Cu¬

Expanded text:
ajores nostri orbem tobo circumseptum, triquadrum statuere: ejusque tres partes, Asiam, Europam, et Africam vocaverunt: quamvis aliqui duas, hoc est, Asiam, ac deinde Africam in Europam accipiendam putarint. Asia tribus partibus Oceano circumcincta, per totam transversi plagam orientis extenditur. Haec occasum versus, a dextra sui, sub axe septentrionis incipientem contingit Europam: a sinistra autem Africam 11 dimittit: sub Aegypto vero et Syria mare Nostrum, quod Magnum generaliter dicimus, habet. Europa incipit, ut dixi, sub plaga septentrionis, a flumine Tanai, qua Riphaei montes, Sarmatico aversi oceano, Tanaim fluvium fundunt: qui praeteriens aras ac terminos Alexandri Magni, in RMaeotidas auget paludes, quarum inmensa exundatio iuxta Theodosiam urbem Euxinum Pontum late ingreditur. inde iuxta Constantinopolim longae mittuntur angustiae, donec eas mare hoc quod dicimus Nostrum accipiat. Eu
Abbreviated transcription (Latin):
uacare suffecero conflictationes gene¬
ris humani et ueluti perdiuersas par¬
tes arcdentem mundum face cupidita¬
tis incensum speculo ostentaturus ne¬
cessarium teor: ut primo ipsũ derraꝵ
orbem quem inhabitat humanum
genus sicut ÷ a maioribus trifarium
distributum. deinde regionibus pro¬
uinciisq determinatum. expediam: qͦ
facilius cum locales bellorum morboꝵq
dades ostentabuntur. studiosi quiq ñ
solum rerum ac temporum. sed etiam
loctirum sciẽntiam consequantur.

Expanded text:
uocare suffecero, conflictationes geneuocare suffecero, conflictationes generis humani et ueluti per diuersas partes ardentem malis mundum face cupiditatis incensum e specula ostentaturus necessarium reor, ut primum ipsum terrarum orbem quem inhabitat humanum genus, sicut est a maioribus trifariam distributus deinde regionibus prouinciisque determinatus, expediam; quo facilius, cum locales bellorum morborumque clades ostentabuntur, studiosi quique non solum rerum ac temporum sed etiam locorum scientiam consequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sentit quis ꝑ se: atq in se humanum
genus uidet. Deinde cum abipso pͥ-¬
mo homine peccatum punitionemq
peccati cepisse doccamur. porro autem
cum etiam istis de mediis temporibus
in coantes. quanuis superiorum nus¬
quam meminerint nichil insi bella
cladesq descripserint que bella quid
aliud dicenda sunt nisi uergentia in
alterutrum mala: Mala autem huius¬
modi que tune erant sicut et nunc¬
erant sunt : inquantum sunt sine
dubio aut manifesta peccata funt. aut
occulte punitiones peccatorum quid ĩ¬
pedimenti ÷ nos eius rei capud pandere
cuius illi corpus expresserint: et prio¬
ra illa secula que multo numerosiora
monstrauimus. tenuissimo cestari re¬
latu similes miserias perculisse: Pic¬
turus igitur ab orbe condito usq ad
urbem conditam. de hinc usq ad cesa-¬
ris principatum natruitatemq. xp̃i
ex quo sub potestate urbis/ orbis man¬
sit imperium: uel etiam usq addies
nostros in quantum ad cognitionem

Expanded text:
sentit quisquis per se atque in se humanum sentit quisquis per se atque in se humanum genus uidet; deinde cum ab ipso primo homine peccatum punitionemque peccati coepisse doceamur; porro autem cum etiam isti de mediis temporibus inchoantes, quamuis superiorum nusquam meminerint, nihil nisi bella cladesque descripserint — quae bella quid aliud dicenda sunt, nisi uergentia in alterutrum mala; mala autem huiusmodi quae tunc erant, sicut et nunc sunt in quantum sunt, sine dubio aut manifesta peccata sunt aut occultae punitiones peccatorum —: quid impedimenti est nos eius rei caput pandere, cuius illi corpus expresserint, et priora illa saecula, quae multo numerosiora monstramus, uel tenuissimo testari relatu similes miserias pertulisse? Dicturus igitur ab orbe condito usque ad Vrbem conditam, dehinc usque ad Caesaris principatum natiuitatemque Christi ex quo sub potestate Vrbis orbis mansit imperium, uel etiam usque ad dies nostros, in quantum ad cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimo secundo: cum facta pace
cum parthis iam porte clause sunt.
et bella toto orbe cessarunt. colligun¬
tur anni duo milia quindecim. In
quib inter se auctores scriptores q
omnium otia negotiaq triuerunł.
Quapropter: species ipsa exigit. ex
his libris quam breuissime uel pau¬
ca attingere. qui originem mundi lo¬
quentes preteritorum fidem annun¬
tiatione futurorum. et post subseqͥ
prolatione fecerunt: non quo aucto¬
ritatem eorum cuiquam uideamur
ingerere. sed quo opere precium sit
de opinione uulgata quȩ nobiscum
omnibus cominvnis sit commonere.
rimum. quasi quia diuina proui¬
dentia que sicut pia ita et iusta est:
agitur hic mundus et homo. Homi¬
nem autem qui conuertibilitate na¬
ture. et qui libertate licentiȩ et in fir¬
mus et contumax est. sicut pie guber¬
nari egenum opis oportet: ita uiste
corripi immoderatum libertatis neces¬
se ÷ iure. Ab initio hominis per bonalma¬
laq alternantia exerceri hunc mundũ

Expanded text:
dragesimo secundo, cum, facta pace dragesimo secundo, cum, facta pace cum Parthis, Jani portae clausae sunt, et bella toto orbe cessarunt, colliguntur anni duo millia quindecim, in quibus se inter actores scriptoresque omnium otia negotiaque triverunt. Quapropter res ipsa exigit ex his libris quam brevissime vel pauca attingere, qui, originem mundi loquentes, praeteritorum fidem annuntiatione futurorum, et post subsequa probatione, fecerunt: non quo auctoritatem eorum cuiquam videamur ingerere, sed quod operae pretium sit de opinione vulgata, 8 quae nobis cum omnibus communis est commonere. primum quia si diuina prouidentia, quae sicut bona ita et iusta est, agitur mundus et homo, hominem autem, qui conuertibilitate naturae et libertate licentiae et infirmus et contumax est, sicut pie gubernari egenum opis oportet ita iuste corripi inmoderatum libertatis necesse est, iure ab initio hominis per bona malaque alternantia, exerceri hunc mundum
Abbreviated transcription (Latin):
propemodum tam apud grecos quã
apud latinos studiosi ad scͥbendum
uiri. qui res gestas regum populo¬
rumq ob diuturnam memoriam
uerbis propagauerunt: initium scri¬
bendi anino belis filio rege assiriorũ.
fecere qui cum opinione ceca mundi
originem creaturamq hominum siue
initio credi uelint cepisse tamen ab
hoc regna bellaq difimunt: quasi
uero eatenus humanum genus ri-
di pecudum uixerit. et tunc primum
ueluti ad nouam prudentiam con¬
cussum suscitatumq eugilarit: ego
initium miserie hominum abinitio
peccati primi hominis ut docetem in¬
stiti: pauci dum taxat his demq bre¬
uiter delibatis. ¶ Sunt autem aba¬
dam primo homine usq ad ninum
magnum ut dicunt regem quando
natus est abraham anni tria milia
centum octoginta quattuor qui
abom nibus hist orio graphis uel
o missi uel ignorati sunt. Anino autem
uel abraham usq ad cesarem au¬
gustum. id ÷ usq ad natiuitatem xͥ
quȩ fuit anno imperii cesaris qua¬

Expanded text:
propemodum tam apud Graecos quam propemodum tam apud Graecos quam apud Latinos studiosi ad scribendum uiri, qui res gestas regum populorumque ob diuturnam memoriam uerbis propagauerunt, initium scribendi a Nino Beli filio, rege Assyriorum, fecere — qui cum opinione caeca mundi originem creaturamque hominum sine initio credi uelint, coepisse tamen ab hoc regna bellaque definiunt, quasi uero eatenus humatu pecudum vixerit, et tunc primum veluti ad novam providentiam concussum suscitatumque evigilarit: ego initium miseriae hominum ab initio peccantis hominis ducere institui, paucis 7 dumtaxat, iisdemque breviter delibatis. Sunt autem ab Adam, primo homine, usque ad Ninum, magnum ut dicunt regem, quando natus est Abraham, anni tria millia centum octoginta et quatuor, qui ab omnibus historiographis vel omissi, vel ignorati sunt. A Nino autem vel Abraham usque ad Caesarem Augustum, id est, usque ad Nativitatem Christi, quae fuit anno imperii Caesaris qua
Abbreviated transcription (Latin):
erestuasse presentium clades tempo¬
rum uideantur. Nactus sum enim p̃¬
teritos dies non solum equeut hos
graues. uerum etiam tanto atrocius
miseros quanto longuis a re medio
uere religionis alienos: ut merito hac
scru tatione claruerit regnasse mortẽ
auidam sanguinis. dum ignoratur
religio quȩ ꝓhiberet a sanguine: ista
illu scescente illam constipuise illa m
concludi cum ista iam preualeret. illã
penitus nullam futuram cum hec sola
regnabit: exceptis uidelicet/ semotis
illis diebus nouissimis sub fine seculi
et sub apparritione antixpisti. uel
etiam sub conclusione iudicii. quibus
futuras angustias quales ante non
fuerint. dominus xp̃c per scripturas
sanctas sua etiam contestatione pre¬
dixit: cum secundum ipsum quidẽ
qui et nunc et semper modum. uerũ
apertione ac grauiore discrimine: per
incolerabiles cribulationes temporum
illorum scõs probatio impios perdi¬
tio. con sequatur¶ Et quoniam õs

Expanded text:
exaestuauisse praesentium clades tempoexaestuauisse praesentium clades temporum uidebantur. nanctus sum enim praeteritos dies non solum aeque ut hos graues, uerum etiam tanto atrocius miseros quanto longius a. remedio uerae religionis alienos: ut merito hac scrutatione claruerit regnasse mortem auidam sanguinis, dum ignoratur religio quae prohiberet a sanguine; ista inlucescente, illam constupuisse; illam concludi, cum ista iam praeualet; illam penitus nullam futuram, cum haec sola regnabit: exceptis uidelicet semotisque illis diebus nouissimis sub fine saeculi et sub apparitione Antichristi uel etiam sub conclusione iudicii, quibus futuras angustias, quales ante non fuerint, dominus Christus per scripturas sanctas sua etiam contestatione praedixit, cum secundum ipsum quidem qui et nunc et semper est modum uerum apertiore ac grauiore discrimine, per intolerabiles tribulationes temporum illorum sanctos probatio. impios perditio consequetur. et quoniam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex omnibus qui haberi ad presets
possunt historiarum/ atq ain ali¬
um fastis. quecumq aut ballisgra:¬
uia. aut corrupta morbis. ant fame
tristia. aut derrarum motib derribilia.
aut inundationib aquarum in so¬
lita. aut ruptionibus ignium me¬
tuenda. ant ictibus fuiminum pla¬
gisq grandinum seua. aut etiam
parricidus flagitiisq misera. per
transacta retro scła reperissem. or-¬
dinato breuiter uoluminis cextu
explicarem¶Maxime cum reueren¬
tiam tuam perficiendo ad uersus
hos ipsos paganos undecimo libro
in sistentem. quorum iam decem ori¬
entes radii mex ut de speculo ec¬
clesiasticȩ claritatis delati sunt
doto orbe fulserunt. leui opusculo
occupari non opporteret: et sc̃s
filius tuus iulianus. Rartaginen¬
is seruus dei satis fieri super hac re
peticionis sue eaadem fiducia qua po¬
poscisti exigeret dedi operamiet me ip¬
sum in primis in confusione pressi:
cui plerumq reputanti supra modũ

Expanded text:
ut ex omnibus, qui haberi ad praesens ut ex omnibus, qui haberi ad praesens possunt, historiarum atque annalium fastis, quaecumque aut bellis gravia, aut corrupta morbis, aut fame tristia, aut terrarum motibus terribilia, aut inundationibus aquarum insolita, aut eruptionibus ignium metuenda, aut ictibus fugisque grandinum saeua uel etiam parricidiis flagitiisque misera per transacta retro saecula repperissem, ordinato breuiter uoluminis textu explicarem. maxime cum reuerentiam tuam perficiendo aduersum hos ipsos paganos undecimo libro insistentem — quorum iam decem orientes radii mox ut de specula ecclesia- sticae claritatis elati sunt toto orbe fulserunt - leui opusculo occupari non oporteret et sanctus filius tuus, Iulianus Carthaginiensis, seruus Dei, satisfieri super hac re petitioni suae eadem fiducia qua poposcit exigeret: dedi operam et me ipsum in primis confusione pressi. cui plerumque reputanti super modum
Abbreviated transcription (Latin):
quos amant telant et amandes do¬
minum ac domum. ñ qͣsi ex nat᷑a
apti corporis uigilant: sedex con¬
scientia soliciti amoris inuigilant.
Unde etiam mistico sacramento in
euuangeliis legitur. quod edant
micas catuli submensa dominoꝵ
suorum: et cananea non erubuit
dicere. et dominus non fastidunt
audire. Beatus etiam tobias. cducẽ
angelum sequens: caiem comitem
habere non spreuit¶ Igitus generalia¬
mori cuo spetiali amore conexus uo¬
luntati tue parui. Nam eim subiectio
mea precepto paternitatii tuȩ. factũ
mulatius reddidi quod lbens feci.
Treceperas michiut scribirem aduer¬
sus uaniloquam prauitaten eoruin
qui alieni a ciuitate dei exlocorum
agrestiũ compitis et pagis pagani
uocantur. siue gentiles quiterrena
sapiunt. Qui cum futura non que¬
rant: preterita aut obliuiscintur aut
nesciunt. Presentia tamen empora
uelut malis extra solitum u festissi¬
et colitur deus. idola autemnon co¬
luntur. in famant. Nrecepens ergo.

Expanded text:
quos amant, zelant: et amantes doquos amant, zelant: et amantes dominum ac domum, non quasi ex natura apti corporis vigilant, sed ex conscientia solliciti amoris invigilant. Unde etiam mystico sacramento in Evangeliis, quod edant micas catelli sub mensa dominorum suorum, et Chananaea non erubuit dicere, et Dominus non fastidivit audire. Beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere non sprevit. Igitur generali amori tuo et speciali connexus, voluntati tuae volens parui. Nam cum subjectio mea praecepto paternitatis tuae factum mulatius reddidi, quod libens feci. Praeceperas mihi ut scriberem adversus vaniloquam pravitatem eorum, qui alieni a civitate Dei ex locorum agrestium compitis et pagis pagani vocantur, sive gentiles; qui terrena sapiunt: qui, cum futura non quaerant, praeterita autem aut obliviscantur aut nesciant, praesentia tantum tempora veluti malis extra solitum infestissiet colitur Deus, idola autem minus coluntur, infamant: praeceperas ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
receptis tuis
parui beatissi¬
me pater augus¬
tine atos utinam
tam efficaciter ꝗͣ.
libenter. quanꝙͣ
ego inutranq
partem parumꝑ
de explicito mouear an secus egerim.
Tu enim iam isto iudicio laborasti u¬
triune hoc quod preceperas possim.
Ego autem solius obedientie. si tam̃
eam uoluntate. conatuq decoraui:
testimonio contentussim. Nam et
in magna magni patrifamilias do¬
mo. cum sint mulda diuersi generis
animalia. ad iumento familiaris
rei commoda: non tamen canum
cura postrema. Quibus solis natura
in situm est uoluntariȩ ad id quod
preparantur urgeri: et per inge¬
uitam quandam obedientiȩ formu¬
lam sola disciplinati timoris expec¬
tatione suspendi donec adpergendi
licentiam nutu signoue mittantur.
habent enim proprios appetitus.
quantum brut is excellentiores :
tantum rationabilibus propin¬
quautes. hoc est discernere amare.
seruire. Nam discernentes inter do¬
minos ato extraneos. non eos
quos in sẽtantur oderunt: s ꝓhis

Expanded text:
aeceptis tuis parui, beatissime pater Augustine: atque utinam tam efficaciter quam libenter! Quamquam ego in utramvis partem parum de explicito movear, rectene an secus egerim: tu enim jam isto judicio laborasti, utrumne hoc, quod praeciperes, possem; ego autem solius obedientiae, si tamen eam voluntate conatuque decoravi, testimonio contentus sum. Nam et in magna magni patrisfamilias domo, cum sint multa diversi generis animalia, adjumento familiaris rei commoda: non est tamen canum cura postrema: quibus solis natura insitum est, voluntarie ad id ad quod praeparantur 2 urgeri, et per ingenitam quamdam obedientiae formulam, sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signove mittantur. Habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores, tantum rationabilibus propinquantes; hoc est, discernere, amare, servire. Nam discernentes inter dominos atque extraneos, non eos quos insectantur, oderunt: sed his
Abbreviated transcription (Latin):
nominis. quidicunt defectum romanȩ rei¬
publicȩ xp̃i loctrina inuectum libros sep¬
temn: inquius. penȩ tocius mundi cala¬
mitates et inserias. et bellorum in quie¬
tudines reilicans: osteudit magis xp̃ia¬
ne obseruntiȩ ẽẽ. quod contra meritũ
suum resumana ad huc durare. et pace
culturȩ di pacatum retineat imperium.
DSane in pimolibro descripsit positionem
orb. ocean interci sionem. et canai limi¬
tibus intrcisum. situm locorum. et noia
inumerũ nore̾q. gentiũ qͣlitates gentium ini-¬
cia bellorim. et tirannidis exordia fimi¬
timoruins anguine dedicatas Hic ẽ. orosiꝰ
qui ab aigristino pro dicenda animȩ
rationeid ieromimium missus. rediens
reliquia beati stephani prodomartiris
tunc niper inuentas primus intulit
occidenti Claruit extremo honoris ĩꝑatori .
tempore

Expanded text:
nominis qui dicunt defectum Romanae reipublicae Christi doctrina invectum, libros septem; in quibus pene totius mundi temporis calamitates et miserias, ac bellorum inquietudines replicans, ostendit magis Christianae observationis esse, quod contra meritum suum res Romana adhuc duraret, et pace culturae Dei pacatum retineret imperium. Sane in primo libro describit positionem orbis, Oceani interfusione, et Tanais limitibus intercisam, situm locorum, nomina, numerum, moresque gentium, qualitates regionum, initia bellorum, et tyrannidis exordia finitimorum sanguine dedicata. Hic est Orosius, qui ab Augustino, pro discenda animae ratione, ad Hieronymum missus, rediens reliquias. B. Stephani primi martyris, tunc nuper inventas, primus intulit Occidenti. Claruit extremo pene Honorii imperatoris tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Ntomus & cleopatra
cõmunes liberos cum parte regie
gate. ad rubrum mare p̃mittendo
censuerunt: ipsi presidiis qrra duo
egypti cornua. pelusium paretho¬
niumq dispositis: classem & copias
instaurando bello paraueruntsCesar
sexid imꝑator appellatus. & quarto
ipse cum marco licinio crasso consu¬
le: brundisnim uenit. Ibi orbis t̾ra¬
rum presidia: diuisis legionib com¬
posuit. In de insyriam profectus:
mox pelusium adiit. ubi ab antoni¬
anis prȩsidiis uftro susceptus ẽ. Int̾¬
ea cormlius gallus p̃missus acesare:
.iiͦii. legiones quas antonius apud
tirinas presidii loco constituerat sus
cipit infidem. adq: inde parethonũ
equestre ad u̾sus cesarem belli
tum descenderet: in eo qͦ misets¬
liatus ẽet: trepidus se cum paut
recepto iiiregiam. Deinde imme¬
te cęsare: turbataq: ciuitate.a

Expanded text:
ntonius et Cleopatra communes liberos cum parte regiae gazae ad Rubrum mare praemittendos censuerunt. 439 Ipsi praesidiis circa duo Aegypti cornua, Pelusium Paraetoniumque, dispositis, classem et copias instaurando bello paraverunt. Caesar sextum imperator appellatus, et quartum ipse cum M. Licinio Crasso consul, Brundusium venit, ibique orbis terrarum praesidia, divisis legionibus, composuit. Inde in Syriam profectus, mox Pelusium adiit; ubi ab Antonianis praesidiis ultro susceptus est. Interea Cornelius Gallus, praemissus a Caesare, quatuor legiones, quas Antonius apud Cyrenas praesidii loco constcepit in fidem atque inde Parethoniumequestre aduersus Caesarem bellumportum descenderet, subito uniuersliatus esset, trepidus se cum paucis recepit in regiam. deinde inminente Caesare turbataque ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
irrumpendi federis fuisse. & nuncꝰ
sine romanis sese ad mortẽ omnes
offerant: siue se solum pro om̃ib
dedant paratum amimno fore Ias
galli uosunratem qua p̾udore as¬
quandiu texerant: quasi ex cousi¬
lio regis assumerent. ilico sibi t¬
niamꝰ precantes: eum solum uelit

Expanded text:
irrumpendi foederis fuisse. Et nunc, irrumpendi foederis fuisse. Et nunc, sive Romanis sese ad mortem omnes offerant, sive se solum pro omnibus dandum paratum animo fore. Itaque Galli voluntatem, quam pudore aliquandiu texerant, quasi ex consilio regis assumerent, illico sibi veniam precantes, eum solum, velut
Abbreviated transcription (Latin):
ptedȩ inhiantes ad expugnationem
oppidi animũ intendunt. frustra ce¬
sare de lon inquitate causante. Ita¬
q ibi cesar erumpentib desuꝑ hosti¬
bus pressus: multa exercitus sui par¬
te ꝑdita itictris aufugit. dum hec ad
helestiam geruntur. uercingeto rex
quem om̃s pari consensu regem pre¬
optauerant suadet: uti ex tota gal¬
lia om̃s qui arma ferre possent huic
bello pͣresto sint. Hoc enim ẽe. unum
bellum: quo aut ȩt̾na seruitus. aut
libertas ꝑpetua: aut mors omnium
consequatur. Itaq absq: eo numero
quem infinitum ante construxerat:
equitum cirtiter octo milia. peditũ¬
duos tolles sibi inuicem obuersos: ro¬
mani galliq cȩꝑunt. Unde multis
sepe eruptionib & uariis ꝓuentib
p̃liantes: tandem romani precipiia
germanorũ equitum quos sibi iam¬
dudum amicos nunc in auxilrum
actiuerant uirtute uicerunt ¶Ueruin¬
geto rex alio die congregatis omnib
qͣui fuga euaserant: aycit se aucidrem

Expanded text:
praedae inhiantes, ad expugnationem praedae inhiantes, ad expugnationem oppidi animum intendunt, frustra Caesare de loci iniquitate causante. Itaque ibi Caesar, erumpentibus desuper hostibus pressus, multa exercitus sui parte perdita, victus aufugit. Dum haec ad Halestam Alesiam geruntur, Vergingitorix, quem omnes consensu pari regem praeopta verant, suadet ut ex tota Gallia omnes qui arma ferre possent, huic bello praesto sint. Hoc enim esse unum bellum, quo ut perpetua libertas, aut aeterna servitus, aut mors omnium consequatur. Itaque absque eo numero, quem infinitum ante contraxerat, equitum cirduo colles sibi inuicem obuersos Romani Gallique ceperunt. unde multis saepe eruptionibus et uariis prouentibus proeliantes, tandem Romani. praecipua Germanorum equitum, quos sibi iamdudum amicos nunc in auxilium acciuerant, uirtute uirtute. Vercingetorix alia die congregatis omnibus, qui fuga euaserant, dixit se auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
mine uindicauit. Ita hoc tutissimo
uindicandi genere: seturus in itali¬
am rediitIgitur cesare m italiam
reuerso: gallia rursus in arma cos
irat. mustiq simul populi coeunt.
ux his uertingito rex fuit:
uiius consilio statim om̃s galli
ciutates suas ultro incenderunt. pͥ¬
ma a suis miensa biturigo. Inde ad
cesarem qui magnis itinerib ꝑ nar¬
bonensem ꝓuintiam dam ad exer¬
citum recurrerat: impetum faciune.
Cȩsar tunc oppidum nomine cena¬
pum obsidione concluserat: qͦd diu
pugnatum. tandem post multas ro¬
manorum clades plutuo die cum
hostilium machinarum argum̃ta
nerisiq elanguerant. applictus tur¬
rib captum est atq deletum. Qua¬
dragnita milia hominũ fuisse refe
lapsi.ad proxima gallorum castra ue¬
nerunt. Pret̾ea auerni ceteriq confi¬
nes sollicitatis etiam ad se eduis: mul¬
tis adu̾sus cęsarem preliis bellauerunt.
Qui cum se pugnando fatigati in qͦd¬
dam castellum recepissent: mulites

Expanded text:
mine uindicauit. ita hoc tutissimo mine uindicauit. ita hoc tutissimo uincendi genere securus in Italiam rediit. Igitur Caesare in Italiam reujurat, multique simul populi coeunt. Dux his Vercingetorix fuit, cujus consilio statim omnes Galli civitates suas ultro incenderunt; prima a suis incensa Biturigo. Inde ad Caesarem, qui magnis itineribus per Narbonensem provinciam clam ad exercitum recurrerat, impetum faciunt. Caesar tunc oppidum nomine Cenapum obsidione concluserat: quod diu oppugnatum, tandem post multas Romanorum clades pluvio die, cum hostilium machinarum amenta nervique languerent, applicitis turribus captum atque deletum est. Quadraginta ibilapsi, ad proxima Gallorum castra venerunt. Praeterea Arveni caeterique confines, sollicitatis etiam ad se Ediis, multis adversum Caesarem praeliis bellaverunt. Qui cum se pugnando fatigati, in quoddam castellum recepissent, milites