comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
placauit. Merito gͥ eũ remechũ
fuisse nominatũ in baptismate
crederemꝰ. nisi in emendatiorib
gestis illũ oraculo chumno ꝑ sc̃m
montanũ Remigiũ uocari debere
cognosceremꝰ. S et inuersib me¬
tricis ab ipso compositis. ⁊ iussio¬
ne ilhꝰ in qͦdam uase ab eocon¬
secrato sculptis Ita legimꝰ. Rauri¬
at hinc ppłs uitã desanguine sacͦ.
Iniecto ȩternꝰ quẽ fucdit uuln̾e. xͦ
Remigiꝰ reddit dño sua uota sa¬

Expanded text:
placavit. Merito igitur eum Remedium placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis, et jussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis, ita legimat hinc populus uitam de sanguine sacro Inflicto eternus quem fudit uulnere Christus Remigius reddit Domino sua uota sa
Abbreviated transcription (Latin):
t.Constat quippe ueridi
ante ꝑceptioneaptisini sua gr̃a
consecrauit. ip̃e utiq beatũ re
migiũ. ñ solum ante baptismũ
s etiã ante natiuitatẽ. eiꝰdem
gr̃e min̾e ꝑfudit. Ortus ẽ autẽ
ex anti ⁊ uetulo. chu sterilib ꝑ
reꝓmissionẽ. ut ysaac ⁊ ioħes uir
iste sc̃s ante qͣm natꝰ. nomine de¬
signatus. anteqͣm mundo cognitꝰ:
inpago laudunensi alto paren¬
tũ sanguine ut monstraretur
in ortu. qualis futurꝰ erat inactu.
Nec illud silendũ ẽ. qͥa in cartis
recentũ tempoꝵ post illiꝰ obitũ.
s post plura annoꝵ curricula.
factis de reb isti remensi ȩccħȩ
tͣditis. remehũ eũ fuisse nomi¬
natũ legimꝰ. Qͦd qui merita ⁊ acta
illiꝰ attencht: congrue eũ hoc
nõie appellatũ fuisse intelligit.
Qui mitigator furoris dm̃ in
temꝑe iracunhe factꝰ ẽ reconci¬
liatio. ⁊ magnificatus a dño in
conspectu regũ. inuerbis suis si¬
eut insequentib ostendemꝰ. mon¬
stra uidelicet paganos feroces

Expanded text:
t. Constat quippe veridica ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utiquemigium, non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu.Nec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, incut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces,
Abbreviated transcription (Latin):
mate nom̃ imponi fecit. Et ab¬
p̃dixerat. lacte matris oculos
sui uatis. matre obstetricante
pringens. lum̃ illi gr̃a chiuina
lliit. Nec illud incredibile
uideri debet. si puer iste anteꝗͣ
P etatem corporis sciret uocare
padcem ⁊ matrem suã. uirtutes
mimere chumno oꝑatus ẽ: qui et
s homo ininiqͥtatib conceptꝰ ẽ.
contͣ morem tam̃ humane con¬
itionis. ñ indehctis eum p̃ua¬
Naonis. s in gr̃a remissionis¬

Expanded text:
mate nomen imponi fecit. Et abpraedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per aetatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est; qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis, non in delictis eum praevaricationis, sed in gra
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad id redeã unde digressus
etatis suȩ anno beatus paulus
celestem uitã ageret interris. ⁊
nonagenariꝰ in alia solitudine
antoniꝰ moraretur. ut ipse asserere
solebat. hec inmentem eiꝰ cogi¬
tatio incidit. nullum ultͣ se mo
adquẽ uisitandũ deberet ꝓpera¬
re. Ilico erumpente luce. uenera¬
bilis senex infirmos artus bacło
regente sustentans. cepit ire uelle
quo nesciebat. Et iam media cli¬

Expanded text:
am unde digressus  annos beatus Paulus vitam coelestem ageret in terris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio incidit, nullum ultra se pead quem visendum deberet proficisci. Illico erumpente luce, venerabilis senex infirmos artus baculo regente sustentans, cepit ire velle quo nesciebat. Et jam media di
Abbreviated transcription (Latin):
inficle martẏtem. ⁊ int̾ ꝯxuleũ
lãminasq uictorẽ. iussit melle ꝑ¬
ungi. ⁊ sub ardentissimo sole re¬
ligatis post tergũ manib resu¬
puiari. scilicet ut iuscaꝵ aculeis
cederet. qͥ ignitas sartagines ante
suꝑass. Aliũ iuuenili etate flo¬
rentem. mamenissimos hortos
inde se excutere. blanclis seͬtoꝵ
nexib irretitũ relinqͥ. Quo cũ
recedentib cunctis meretrix spe¬
ciosa ueniss. cepit delicatĩs strin¬
re uirilia. ut corꝑe inlibichnem
concitato. se meretrix impudica
subiaceret. Quid ageret miles .x.
uoluptas. Tandem cȩlitꝰ inspira¬
tus. p̃cisam morchcꝰ hnguã. in
osculantis se fagem expuit. Picdẽ¬
gͦ tempꝰ qͦ talia gerebant᷑. apud
inferiorem thebaidam cũ sorore
paulꝰ relictus ẽ annoꝵ circiter se¬
dec̃i. hitt̾is tã grecis ꝗͣ egyptiacis

Expanded text:
in fide Martyrem, et inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, religatis manibus post tergum reponi, scilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortuloinde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis strinre virilia: ut corpore in libidinem concitato, se victrix impudica superjaceret. Quid ageret miles Chrisuperabat voluptas. Tandem coelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; acgo tempus quo talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore Paulus relictus est annorum circiter sexdecim, litteris tam Graecis quam Aegyptiacis
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe dubitatũ est.
a quo potissimũ monachoꝵ here¬
mus habitari ceꝑit. Quicda eñ
helyas plus nobis uidetur fuisse
opinonẽ uulgꝰ omne consentit.¬
y asserunt antoniũ huiꝰ ꝓpositi
caput. qͦd ex parte uerũ ẽ. Non
enĩ tam ip̃e ante om̃es fuit. qͣm
abeo om̃ium mitiata sunt stu¬
dia. Amathas uͦ ⁊ machariꝰ disci¬
puli antonii. e quib supior cor¬
affirmant paulũ quenda thebe¬
um pͥncipẽ rei istiꝰ fuisse nomi
is ⁊ orchnis: qͣm opinionẽ nos
¶oq ꝓbamꝰ. Non nulli hec et
alia ꝓut uoluntas tuht. iacti¬
tant sub terraneo specu crinitũ
datiũ fuit. nec refellenda qͥdem
sententia uidetur. Igitur de anto¬
no tã greco qͣm romano stilo di¬
ligenter memoriȩ tͣditũ ẽ: pau¬
ca de paul pͥncipio ⁊ fine. descri¬
bete disposui. magis qͥa res omis¬
sa etat. qͣm fretus ingenio. Quo¬
mͦ autẽ in media etate uirerit.
uel quas sathane ꝑtulerit insi¬
dias. nulli hominũ cõꝑtũ habet᷑.¬

Expanded text:
nter multos saepe dubitatum est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim  quorum et Elias plus nobis videtur fuisse,opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superioraffirmant, Paulum quemdam Thebaeum principem istius rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum dacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compertum habet
Abbreviated transcription (Latin):
accipio. Uerũ adaduentũ tuum
tio. pene chem duxit inuesꝑũ
Paulꝰ more cogebat hospitii: an¬
toniꝰ iure refellebat etatis. lan¬
dem consihũ fuit. ut app̃benso
e regione pane. dũ adie qͥsq in¬
tuur. pars sua remaneret in
manib. De hinc paululũ aque

Expanded text:
accipio: verum ad adventum tuum,tio, pene diem 10 duxit in vesperum. Paulus more cogebat hospitii, Antonius jure refellebat aetatis. Tandem consilium fuit, ut apprehenso e regione pane, dum ad se quisque nititur, pars sua remaneret in manibus. Dehinc paululum aquae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuti. Uerum hostis callidꝰ tarcda
ad mortẽ supplicia conqͥrens. an¬
mas cupiebat ingulare ñ corꝑa.
Et ut ip̃e qui ab eo passus ẽ eypͥa¬
nꝰͦ ait. uolentib mori. ñ ꝑmitte

Expanded text:
ti. Verum hostis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus m
Abbreviated transcription (Latin):
pit uelle. ꝓdere. quẽ celare debue¬
expectans cuncta exalto cłs ab
bat. crudelitate quasi pietate ute
lescens intellexit. ad montiũ
secreta confugiens. dum ꝑsecu
tatẽ in uoluntatẽ uergit: ac pan¬
gnͣdis spelunca lapide claude¬
batum. Quo remoto. ut ẽ cupidi
de uestibłm. qͦd aꝑto desuꝑ ce¬
lo. patũlis diffusa ramis uetus
palma contexerat. fontẽ lucidis¬
simũ ostendens. cuiꝰ tantũmͦ ri
terra sorbebat. Erant p̃terea ꝑ
tacula. inqͥb scabre iam incudes
⁊ mallex. quibꝰ pecuna signari
uidebatint. Etunc locũ egyptioꝵ
htt̾e ferunt furtũa monẽte offi¬
cinam fuisse. ea tempestate qͣcle¬
opatrȩ nictus ẽ antoniꝰ. Igit᷑¬

Expanded text:
pit prodere velle, quem celare debuespectans cuncta ex alto Deus, ab bat, crudelitate quasi pietate uteblescens intellexit, ad montium deserta confugiens, dum persectatem in voluntatem vertit, ac paugrandis spelunca, lapide claudebatur. Quo remoto ut est cupidide vestibulum, quod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis vetus palma contexerat, fontem lucidissimum ostendens: cujus riterra sorbebat. Erant praeterea tacula, in quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae junctus est Antonius. 6. Igit
Abbreviated transcription (Latin):
monachos ⁊ uiclere. equib unꝰ¬
deaceo pane ⁊ luculenta aqua
uixit. alter in cist̾na ueteri. qͣm
gentili sermone syrigubbam uo¬
cant. qͥnq caricib ꝑsingłos clies
sustentabatur. Rtec in crechbilia
uidebuntur eis. qui ñ credidert̃¬

Expanded text:
monachos, et videre, e quibus unudeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos dies sustentabatur. Haec igitur incredibilia videbuntur his, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Inhiane surge ne timeas.
nec suasiones uerboꝵ. nec uolun¬
tatem parentũ horrescas. Acci¬
pies enĩ conugiũ. qͦd te ñ pollu¬
endo a dño separet: s ꝑte uir¬

Expanded text:
e: « Exsurge, ne timeas, nec suasiones verborum, nec voluntatem parentum horrescas. Accipies enim conjugem, quae te non polluendo a me separet, sed per te vir
Abbreviated transcription (Latin):
uum. ⁊ om̃ia bona nr̃a tͥ trade¬
mus cũ eo : quia ip̃m unicũ
quem habemꝰ nobis iam mor¬
tuũ reddidisti. Dicit eis. Si ea
que uobis dixero feceritis. mag¬
nipendam mercedem sanitatis
huiꝰ. Dicunt ei parentes eiꝰ. Nos¬
metipsos si seruos habere dig¬
neris: contraire ñ possumus.
qͥnĩmo ⁊ optamꝰ si ipse iudica¬
ueris dignũ. Tc̃ apprehensam
manũ eoꝵ segregauit eos a
turbis. ⁊ indicauit eis uirtu¬
tem nominis xꝑi. Et uidens
animũ eoꝵ fixum fortiter in
timore dñico. ꝑduxit eos ad
papam. Et dixit uenerabilis
pater. ac chuine legis antistes
Ecce qͦs ꝑ me hodie lucratꝰ ẽ

Expanded text:
omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie lucratus es
Abbreviated transcription (Latin):
pedib suꝑ eis midus incede.
Tẽ beatus tẏburtiꝰ faciens sig¬
nũ crucis. constanter nudis
suꝑ eos ingressus ẽ plantis.:
cepit p̃fecto licere. Bepone in¬
ficlelitatem. ⁊ lisce quia hic solꝰ
d̃s̃ est quem confitemur. xp̃m¬
Nẽ uero mitte tu si potes in no¬
& si potest iouis tuus faciat te
ñ sentire feruorem ardoris. Nã
Fabian dirit. Quis ignorat ma
iuriã facere. ut aucliani te rabiclo
tauit sententiã dicens. Blasphe¬
mator deoꝵ ⁊ reus atroqũ mnni¬
riarũ gladio animaduertatur.
Ductus ẽ autẽ inuia lauicana
tercio miliario aburbe. ⁊ effun¬
deus orationẽ acl cdñm. unoictu
glacdii uerberatus. abscessit.
&ͦ ieodem loco apparente quo¬
clam xp̃iano sepultus ẽ: inquo
loco multa beneficia semꝑ prest

Expanded text:
pedibus super eos nudis incede. pedibus super eos nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda super eos ingressus est planta, et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confitemur nari. Mitte tu, si potes, in noet si potest Jovis tuus, faciat te non sentire fervorem ardoris. Nam Fabianus dixit: Quis ignorat magjuriam facere, ut audiam te rabido tavit sententiam dicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicana tertio milliario ab Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quo loco multa beneficia semper praest
Abbreviated transcription (Latin):
nificis offitio. uindica tibi et
ipsiꝰ inlicis uocem applica: ecu¬
leo suspende xp̃ianos. clampna.
pis si ex iliũ minaris. hoc phi¬
losopħantib totus ẽ mundus.
Si suppliciũ. euactimꝰ muncli
carcerem: si ignem. maiora ho¬
rũ incupilitatib uincimur.
Decerne qͥcqd lbet. om̃is nobis
uilis ẽ pena. ubi pura comes ẽ
tue te generi tuo. ⁊ hoc esto. qͦd
natura dictauit. Nobis enim
natus adtantam deuolutus es
fecem. ut possimꝰ ⁊ supplicum
simul ⁊⁊ infamiam subire ⁊
mortem. Tyburtiꝰ respondit.¬
meretricem uenerem. ⁊ incestũ
iouem. ⁊ mercuriũ fallacem. et
saturnũ filioꝵ occisorem colere
nolo. infamiã generositatis in¬
cus me macerandũ esse minaris
uanas quas colitis sine causa. ꝓ¬
culcans pedib meis. deo me om¬
nipotenti subieci. Tẽ fabianus
iussit ante pedes eos eiꝰ carbones
arcdentes effiich. et ait adeum.
Elige tͥ unũ e cluob. aut thura
in istis carbonib ad iace. aut

Expanded text:
nificis officio: vendica tibi et nificis officio: vendica tibi et ipsius judicis vocem; applica aculeos, suspende Christianos, damna, pisti. Si exsilium minaris, hoc philosophantibus totus est mundus; si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vincimus. Decerne quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura comes esttue te generi tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius dimeretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis inciis me macerandum esse minaris.ffigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut
Abbreviated transcription (Latin):
decreta non contempnas. Tyburti
dixit. Ego saluiti mee meliꝰ ñ con¬
dixit. Non solum ipse.rꝑianꝰ cru¬
delis est: uerũ etiã multos ꝑsua¬
det ⁊ decipit. ⁊ clocet omnes de¬
os clemones esse: ipse autem
cum soens suis cũ quib magi¬
cas clades exercet. die noctuq
incantationib occupatur. Ty
burtiꝰ dixit. Falsus testis ñ erit
impuitus. Et ait iudici. INt̃
quem uides illustrissime iuł
malicic suȩ uirib exestuau
tus. nisi ut cogitaret quomͦ se
nobis quasi xꝑianũ ostendẽt
quom̃ aliis fidelissimus meoti¬
ciclopeam edacitate inmenin.
nouimis scitatem ebriꝰ paciebat᷑
hicun. ⁊ efuriem uomens nec ut
conuitia manclucabat. bibebat.
uomebat. ⁊ nẽ xp̃ianos arguit.
chum nolenti iudici porrigit.
& ut demoniis ceruices nr̃as in¬
chnemꝰ hortat᷑. Uidemꝰ uotũ
tuũ. uidemꝰ cruenta consilia et
scelerata arte uerboꝵ. uenenata
pectoris intuemur. Accingere
nunc o. xp̃ianissime utere car¬

Expanded text:
decreta non contemnas. S. Tiburtius decreta non contemnas. S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non condixit: Non solum ipse Christianus crudelis est, verum etiam multos persuadet, et decipit, ac docet omnes deos daemones esse; ipse autem cum sociis suis, cum quibus magicas artes exercet die noctuque incantationibus occupatur. S. Tiburtius dixit: Falsus testis non erit impunitus. Et ait judici: Iste, quem vides, illustrissime vir, malitiae suae curis exaestuans tus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiCyclopeam edacitatem, et mersum nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens: nec ut conviva manducabat, bibebat, vomebat, et nunc Christianos arguit, dium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: utere car
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipse me semꝑ docuitꝰ: qͦd hunc
uidero facere. necesse ẽ ut hoc fa¬
ciã. Fabianꝰ conuersus adtybur¬
tiũ dixit. Auclisti qͥd torquatus
asserat. qͥd adista respondis: Ty
burtiꝰ dixit. Torquatus dni est̃
non a suis morib usurpatum.
Reuera eñ uir illustrissime hoc
xp̃ianum uocabulũ dine uir¬
tutis ẽ sectatoꝵ seilicet xꝑi. qͥ¬
auterandas libidines fortiter
chiicarunt. Credisne uir illus¬
trissime hunc esse. xp̃ianinu q
iilinocinio sui moliendo capi¬
tis fibras onittit qui tonsorẽ¬
ũ diligit. qui subtilis molliter
gestit᷑. qͥ flexum gressum in pbi
nisu distendit. qui uires negi¬
genter agit. feminas diligente
intuetur: Nũquã tales pestes
habere. xp̃e dignatus ẽ seruos.
Uerum qm̃ hic se imitaturũ asse¬
ruit. hic in tuo ꝓbabis eũ conspa¬
tui mentitũ: hoc eñ qualis sen¬
ꝑ fuerit. nẽ euiclenter ostendit
Fabianꝰ dix̃. Consultiꝰ facias. si
saluti tuȩ consulas. ⁊ principũ

Expanded text:
et ipse me semper docuit: quod hunc et ipse me semper docuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius dixit: Torquatus diu est qnon a suis amatoribus usurpari. Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum vocabulum, divinae virtutis est, sectatorum videlicet terendas libidines fortiter dimicarunt. Credisne, vir illustrissime, hunc esse Christianum, qui in lenocinio sui moliendo capitis fimbrias committit, qui tonsorem diligit, qui scapulas molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Numquam tales Christus habere dignatus est servos. Verum quoniam me hic se imitaturum asseruit, hic in tuo consp mentitum. Hic enim qualis semper fuerit nunc evidenter ostendet. 79. Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae consulas, et principum
Abbreviated transcription (Latin):
scolasticissimo ⁊ nobili ⁊ scõ fre¬
quent̃ argueretur. qͦd capillos
supͣ apicem frontis tonsoris ar
rum se aspectib daret. qͦd a
leumiis ⁊ orationib tolleret.
qͣd somno dechtus ñ inter esset.
ꝑuigil in himnis cdi clucentib
noctis. Dũ ꝓhis ut diximꝰ abe
ato tyburtio acriꝰ argueretur. si¬
musat se equanimiter monen¬
tem acciꝑe. ⁊ egit arte qͣtenus
orantemi scm̃ tyburtiũ cõpre¬
henderunt intideles: in qua cõ¬
p̃hensione seip̃m teneri fecit.
ꝯsimul ad secretariũ ꝑdiei iu¬
dicis seuientis. At ubi introduc¬
ti sunt fabianꝰ p̃fectus dirit ad
eum qui arte se tracdiderat. Qs
diceris : At ille respondit. Tor q̃¬
tus. Fabianꝰ dirit. Quid ꝓfiteris:
Torquatꝰ resp̃. Xp̃ianus sum. fa¬
bianus dix̃. Ignoras qͦd uissert̃
inuictissimi principes. ut qui
sacrificare duis noluerint diuer¬
sis supplicus macerentur: Tor¬
quatus ait. Bic magister m̃s ẽ

Expanded text:
scholasticissimo et nobili et sancto frescholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos super apicem frontis tonsoris artrum se aspectibus daret, et quod a jejuniis se et orationibus tolleret, quod somno deditus non interesset pervigil in hymnis Dei ducentibus noctes; dum pro his, ut diximus, a B. Tiburtio acrius argueretur, simulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infideles. In qua comprehensione seipsum teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradiderat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Quid profiteris? Torquatus dixit: Christianus sum. Fabianus dixit: Ignoras quod jusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est,
Abbreviated transcription (Latin):
bea ti pauli confessionem. aeces¬
sit iuchilominꝰ ⁊ ipse ꝑpessus
infiias tentus. ⁊ appło lapi¬
dͥatus & mortius. ⁊ corpuis
eiꝰ tyberio gurgiti mancipatũ
ẽ. Item incostratus ⁊claudiꝰ una
cum castorio ⁊ uictorino ⁊ sym¬
qui eos hortabatur ad sacrifi¬
caulum. ⁊ ꝑ decem dies ninis
eos ⁊ blandieus agens innullo
penit᷑ potuit cõmouere. Tẽ fecit¬
de eis suggestionẽ imꝑatorib:
qui uisserunt eos tercio torque
ri. Cũ gͥ nulla ratione cormen¬
tis compulsi crederent. iussit
eos in medio mari p̃cipites cda¬
ri. Inmensis itaq artati ponde¬
rib. pelagi fluctib dati sunt.
ut in loco mundo inter aquas co¬
ronam martyrii celebrarent.
Insichiabantur itaq infideles
num non poterant nec nomen
ep̃o quidam se simulata fide so¬
ciasset. dicens se esse xp̃ianim:
porro hic apostata extiterat. ⁊¬
erat fraudulentꝰ inom̃i sermo¬
ne. ⁊ callidꝰ in om̃i cõmisso. Qͥd
multa: Dñ a beato tyburtio

Expanded text:
B. Pauli Confessionem accessit: nihilominus et ipse perpessus insidias tentus est, et a populo lapidatus mortuus est, et corpus ejus Tiberino gurgiti mancipatum est. 76. Item Nicostratus et Claudius una cum Castorio et Victorino et Symqui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tde eis suggestionem imperatoribus: quique jusserunt eos tertiri. Cumque nulla ratione tormentis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insidiabantur itaque infideles num non poterant nec nomen episcopo quidam se simulata fide sociasset, dicens se esse Christianum; porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid multa? dum a B. Tiburtio viro
Abbreviated transcription (Latin):
oculi illuminabant᷑ eoꝵ p̃cib
⁊ saluabantur infirmi. ⁊ de
obsessis corꝑib clemones pelle¬
bantur. Interea dum hec age¬
rentur: transiens sc̃s tẏburciꝰ
occurrit homini qui de alto lap¬
sus. caput ⁊ omĩa menbra qͣssa¬
uerat. ita ut de sola sepultura
mittite me p̃cantare ei. forsitan
recuiꝑat sanitatẽ. Cumq om̃s
dedissent spaciũ. accessit ad eũ
⁊ dicens suꝑ uulnera eiꝰ lente
orationẽ dñicam. ⁊ simbolum.
Ita soliclata sunt ossa eiꝰ ⁊ caput.
et om̃ia uiscera eiꝰ. quasi nichil
ei eueniss factus ẽ incolumis.

Expanded text:
oculi illuminabantur eorum precibus, et sanabantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura mittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita factus sit incolumis.
Abbreviated transcription (Latin):
hic tercio appensus.  t̾cio audli¬
tus inconfessione dñ ꝑclurans
missus ẽ infouean. ⁊ chimissaẽ
suꝑ eũ massa harenaria. ꝙ ipse
cum palma martyrii migrauit
acl xp̃m. Tenentur post᷑ hec
marcellianꝰ ⁊ mareus. ⁊ ambo
tos acceꝑunt. Quib dicebat in¬
felicissimꝰ fabianꝰ. Tanchu firi
stabitis plantis. qmchu clis cde¬
bitũ recldatis officiũ. Tẽ ambo
fratres inligno confiri. psalle¬
bant int se ddicentes. Ecce qͣmbo¬
Mun. Dicit eis fabianꝰ. Tiresi¬
cesi omiser. deponite ameitia
Nunq̃io tam bene epulati siisꝰ
se illi inpsalmis et hymnis
seuerarent: iussit eos ambos ĩb¬
ubi stabant lanceis ꝑlatera uer¬
ad syderea regna migrarint.
Item sepulti & ipsi inuia api¬
inmiliario scło aburbe. in beo
qui uocatur harenarũ. quia
eripte harenarũ illie erant. ex

Expanded text:
io auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam et dimissa est super eum massa arenaria, et ipse cum palma martyrii migravit ad Dominum. 84. Tenentur post haec Marcellianus et Marcus; et ambo tos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam boin unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite amentiamNumquam tam bene epulati sumus:x, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum
Abbreviated transcription (Latin):
sebastianꝰ conuentus ẽ. quia
ut diximꝰ uidebatur subclami¬
de lãtere cũ miles ess clignissimiꝰ
.xp̃i. Suggessit de eo p̃fectus
diocleciano imꝑatori. Quẽ dio¬
cletianꝰ ad se uocans ait. Ego te
int̾ primos in palatio meo seꝑ
habui: et tucontra salutẽ mes
indeoꝵ inniriã hacten latiusti:¬

Expanded text:
antibus conventus est: et quia, ut diximus, videbatur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego te inter primos palatii mei semper habui. Et tu contra salutem meam in injuriam deorum hactenus latuisti
Abbreviated transcription (Latin):
rit. xp̃e. qualiter unꝰ quisq ad
palmam martyrii ꝑuenerit.
tantũmͦ explicenns. Beatisi¬
ma zoe apostoloꝵ natali clũ
ad confessionẽ sc̃i apħ petͥ ora¬
ret. ⁊ ab insidiatorib pagans
artatur duciturq ad patro¬
nũ regionis naumachie. ⁊ cõ¬
pellitur martis statiuncło qͦd
illic stabat thuris guttã moen¬
dere. Cui illa respondit. Mu¬
lierem marti sacrificare com¬
pellis. ut ostendas martem
ur̃m muliebria delectari: S.
ille impudicissime ueneri potu¬
it pucdorem eriꝑe. mͥ uero tro¬
tem non poterit p̃ualere. Non
enĩ ego meis contra euu in¬
rib luetor. s in nomirie dñ mei
nos ⁊ illum pariter tidendo

Expanded text:
ristus, qualiter unusquisque ad palmam martyrii venerit tantummodo explicemus. Beatissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero troti non poterit praevalere. Non enim ego meis contra eum viribus luctor; sed in Domini mei Jesu vos et illum pariter ride
Abbreviated transcription (Latin):
tare dignatus est. ut conueni¬
am ⁊ contester uos coram om̃i
ppło. Iniusto uditio ꝑsecutio¬
nem urãm in xp̃i famulos e¬
bullire. Tẽ iussit eũ in ip̃podo¬
romo palacii duci. et tanchu
fustigari. quanchu sp̃m exala¬
ret. Post hec tulerunt corpus
eiꝰ noctu. ⁊ incloacam maxima
miserunt dicentes. ne forte xp̃ia
ni sibi martyrem faciant. Sed
beatus sebastianꝰ apparuit in
somnis sc̃ȩ lucine cuilam ma¬
trone religiosissime dicens ei.
Incloaca quȩ est nixta circum¬
quere. ibi inuenies corpꝰ meum
pendens inconto: hoc tu cum
leuaueris. ꝑ duces ad cathecum¬
ata lucina ipsa ꝑ se cum seruis
suis media nocte abiit. eleuans
it eum adlocum ubi ip̃e imꝑa¬
uerat. ⁊ cũ om̃i diligentia sepe¬
huit. Ipsa autẽ sc̃ã lucina ꝑ tri
ginta dies a loco ipso scõ non
discessit. Post aliquantos autẽ
annos par eccłiȩ ẽ reddita.
Que statim ut eccła głam pa¬
eis accepit. domũ suam fecit
eccħam. cui omnes opes suas ad
fecit ip̃am eccłiam heredem in

Expanded text:
ignatus est, ut conveniam et contester vos coram omni populo, injusto judicio persecutionem vestram in Christi famulos ebullisse. 88. Tunc jussit eum in hippodromo palatii duci, et tam diu fustigari, quamdiu spiritum exhalaret. Tunc tulerunt corpus ejus nocte, et in cloacam Maximam miserunt dicentes: ne forte Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces ad catacum89. Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis medio noctis abiit, et levans it ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit ecclesiam. Cui omnes suas opes ad fecit ipsam Ecclesiam haeredem in
Abbreviated transcription (Latin):
bis Romane. illum qui iceus
ẽ semꝑ adoraui: considerans
san capitis esse et uani. Tunc
iratꝰ diocletianꝰ. iussit eũ alue
un mechio campo. ⁊ ligari qua¬
si signũ aclsagittandũ. et ius¬
sit ut sagittarii in eũ ruerẽt.
Tẽ posuerunt eũ milites in
medio campo. ⁊ hinc inde¬
quasi hiriciꝰ ita essͣ insitus
ietib sagutarũ. Estimantes
utem illum mortuũ abiert̃.
Tẽ relicta martyris castuli ze¬
tarii nomine ẽrena abiit ut¬
nocte corpus eiꝰ tolleret. ⁊ se¬
peliret. Et inueniens eũ uinũ
dduxit ad domũ suã in excel¬
a scala ubi manẽbat intra pa¬
atũ. ⁊ ibi intͣ paucos dies sa¬
luitem integerrim̃ã recuꝑ auit
In om̃ib menbris. Cũq om¬
nes xꝑiani ad eũ conuenirẽt.
hortab̾antur eũ abscedere.
Ille autem oratione facta des¬
cendens ⁊ stans suꝑ gradus
eliogabeli. uenientib imꝑa¬
suggerentes de xp̃ianis falsa
cõmenta. dicentes eos rei publi
ce aduersari. quoꝵ orationi¬

Expanded text:
bis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans sani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum milites in medio campo et hinc indequasi hericius ita esset hirsutus ictibus sagittarum. 86. Aestimantes autem illum esse mortuum abierunt. Tunc relicta martyris Castuli zetarii, nomine Irene, abiit nocte, ut corpus ejus tolleret et sepeliret. Et inveniens eum viventem adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi manebat ad palatium, et ibi intra paucos dies salutem integerrimam recuperavit in omnibus membris. 87. Cumque omnes Christiani ad eum convenirent, hortabantur eum abscedere. Ille autem oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperauggerentes de Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. esse adversarios; quorum orationi
Abbreviated transcription (Latin):
uox eiꝰ abiis qui eam ibi clau¬
morieris fame ⁊ siti ⁊ oecitate.
nisi te libatuiram. ꝓmiseris cdi
is. S cũ transissent sex dies
suggesserunt de ea p̃fecto seuien¬
ti. Qui iussit eã a collo ⁊ capillis
in arborem extensam suspenchi.
et subtus fumũ de sterquilimo ad¬
hibere. Statimq ut suspensa ẽ
inconfessione cdñi emisit sp̃m Illi
aucẽ auferentes corpus eiꝰ saro
alligauerunt ⁊ intyberis alueo
miserunt dicentes. ne. xp̃iani cor
nit in sõnis beato sebastiano. ⁊
narrauit ei qualit martyriũ
dñi suscepiss. Quod cũ narraret

Expanded text:
ox ejus qui eam illic inclumorieris fame, et siti, et caecitate, nisi te libaturam repromiseris diis. 74. Sed cum pertransissent sex dies suggesserunt de ea praefecto saevienti: qui jussit eam a collo et capillis in arborem excelsam suspendi et subter fumum ex sterquilinio adhiberi. Statim autem ut suspensa est, in confesautem auferentes corpus ejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpnit in somnis B. Sebastiano, et narravit ei qualiter martyrium Domini suscepisset. Quod cum na
Abbreviated transcription (Latin):
ad multõꝵ fidem corroboran¬
dam carnis oculis ostendderet.
quid infidelitas huiꝰ mulieris
mentis oculis uidere ⁊ fidlei
luminib conspicere debuissẽt.
Quod cum fuiss oratum ipse

Expanded text:
ad multorum fidem corroborandam carnis oculis ostenderet quid infidelitas hujus mulieris mentis oculis videre et fidei luminibus conspicere debuisset. Quod cum fuisset oratum, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuida dispensatione p̃ceptũ uel
ꝑsone nr̃e auctoritate fuerit con¬
firmatum. totaim adscientiam
nr̃am instructa legationis attes¬
tatione ꝑueniat. Eo fit. ut et
nr animꝰ officii caritate dati.n.
tuus securitate ꝑfruatur accepti.
pore. sepefatus ludowicꝰ rexgłos
coronam auream cum gẽmis quȩ
regnum appellari solet: beato pe¬
tro. scõ remigio suggerente direx̃.
Hnc beatus papa ormiscla mi¬
sit constantinopolm acd iustinũ
imꝑatorem in legatione gerna¬
num capuanum ep̃m. cuiꝰ ani¬
mam uidit ab angłis incelum

Expanded text:
provida dispensatione preceptum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. pore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperatorem in legatione Germanum Capuanum episcopum, cuius animam vidit ab angelis in caelum
Abbreviated transcription (Latin):
omittimꝰ. agentes stucdii huiꝰ
participatione ininisterii dig¬
nitatem. releuantes nr̃as eiꝰdem
umnedio dispensationis excub
Et lcet de singulis ñ indi¬
ostenchtur. ⁊ laboraturis miũc
Nopis forma monstrati. Pat̃¬
nas igitur regulas ⁊ decreta
Stĩsiiis diffinita conciliis ab
om̃ib seruanda mancdamus.
Inlis uigilantiam tuã. inhis
curam fraterne monita exhorta¬
tionis ostendimꝰ. his ea quan¬
ta dignũ est reu̾entia eustocli¬
tis. nullum rehinquit culpe
locum sc̃e obseruationis obsta¬
dir. Ibi fas nefasq p̃scrip
ẽ . ibi. phibitũ adluod
Quin audeat aspmare. ibi con¬
deosuu qͥd habeat mens dlo pla¬
qtura p̃sumere. Quotiens uni¬
uersale poscit religionis causã
concilum: te cuncti fr̃s enocan¬
te conueniant. Et si quos eoꝵ spe¬
cialis negotii pulsat intentio:
iurgia inter eos oborta compes¬
ce. discussa sacͣ lege cleterminan¬
do certamina. Quicqͥd autẽ ilhe
ꝓfide ⁊ ueritate constitutũ. uel

Expanded text:
committimus, augentes studii huius committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeaostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tuę congratulatione colloquia
quib nos germane salutis tue
letificauit Inch̾tio corꝑal cum
sꝑitalib officiis incolomitate
subuita. congruum ẽẽ ꝑspexi¬
mꝰ. hanc ipsam qͣm mente geri¬
mꝰ uerbis aꝑire leticiam. Agis
enĩ sũmi do̾cumenta pontifi¬
cis: dum ⁊ p̃dicanda facis
⁊ ea insinuare non differs.
Prerogatiua gͥ de nr̃i sumpsi¬
mus electione iuhcii. qͣndo
id oꝑatum te esse didicimꝰ. qͦtd
ceteris agendũ obnixiꝰ imꝑa¬
inꝰ. ut in ꝓuinciis tanta lon¬
giiquitate chisunctis. ⁊ aplis
sedis uigõtem ⁊ patrũ negulis
studeas ad hibere custochan.
Aioes itaꝙ nr̃as ꝑ omne regnũ
secti ⁊ sꝑitalis filii nr̃i ludo¬
ici. quem nuꝑ ad miniculante
orib equiꝑandis signoꝵ mira¬
dulis p̃dicationẽ salutiferã co¬
initantib ad fidem cũ gente in¬
ra conuertisti: ⁊ sacri dono
baptismatis consecͣsti. saluis pͥ¬
egiis que ⁊ met᷑pohtanis decre
antiquitas p̃senti auctoritate

Expanded text:
ongratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante oribus aequiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
It. Illisq int̾ se conpugnantib
gothi cũ rege suo nimis collsi ter¬
ga uerterunt. Audowicꝰ sicut so¬
lebat. uictor extitit. Cũq alari¬
cum int̾ficeret: duo gothi cum
contis eũ ex aduerso in latera fe¬
⁊ patroni sui achiuit eum. Pa

Expanded text:
it. Illisque inter se compugnantibus, Gothi cum rege suo nimis collisi, terga verterunt. Ludovicus, sicut solebat, victor xstitit. LII. Cumque Alaricus interficeret, duo Gothicum contis eum ex adverso in latere feet patroni sui, adjuvit eum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. philosophiam ꝓfiteri uo¬
luit futurus. S uerus phi¬
losophus xp̃i qui contemptis
secularib pompis piscatoꝵ
secuturus ess uestigia qui
xp̃o ppłos congregarunt. ñ fu¬
cis uerboꝵ s simplici sermone
& uere fidei ratione. missi si¬
ne pera. sine uirga. etiam ip¬
sos philosophos conuertert.
Qui ubi ne faceret reuocat᷑ ẽ.
publicas mulieres publice ad
se ingredi fecit. ad hoc tantũ.
ut uisis his ppłis ab intenti¬
one reuocaretur. At uero ppłs
magis magisq clamabat. pec¬
catum tuum suꝑ nos. At ille
cum uideret nicħil intentionẽ
rauit. E gressus noctis medio
quitatem. cũ tcinũ se ꝑgere
puraret. mane ad portam¬

Expanded text:
mum, philosophiam profiteri vomum, philosophiam profiteri voluit, futurus sed verus philosophus Christi, qui contemptis saecularibus pompis, piscatorum secuturus esset vestigia, qui Christo populos congregarunt non fucis verborum, sed simplici sermone, et verae fidei ratione, missi sine pera, sine virga, etiam ipsos philosophos converterunt. Quod ubi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil intentionem ravit: egressusque noctis medio civitatem, cum Ticinum se pergere putaret, mane ad portam
Abbreviated transcription (Latin):
sedande seditionis. ne ppłs ex¬
uitatis inꝑicłm sui uerteret᷑.
ꝑrexit ad ẽccham. Ibiq cum
alsoqueretur plebem. subito
uox fertur infantis inppło
sonuisse. ambrosiũ ep̃m. Itaq¬
qui antea turbulentissime dis¬
sidebant. quem ⁊ arriam sibi.
& catholici sͥ epm̃ cupiebant.
suꝑatis adulteris. orchnari
repͥente inhunc mirabili et
in credibili concordici consen¬
serunt. Quo ille cognito. eccłi¬
am egressus. tribunal sͥ para¬
ri fecit. Quippe mox futurus
ep̃s. altiora conscendit. tune
contͣ consuetuchnẽ sua tor¬
Qͦd cum faceret. ppłs nichil¬
ominꝰ adclamabat. Peceatũ
tuũ suꝑ nos. S non similit
hic ppłs tunc clamauit. sieur
ppłs iudeoꝵ. Illi enĩ uocib
sius sanguinẽ dñicũ effude¬
rt̃ dicentes: sanguis huiꝰ fu¬
ꝑ uos. isti uͦ catecuminum
scientes ¶deli uoce remissi¬
onem illi pecc̃oꝵ om̃iũ ꝑbap¬
tismatis grãm ꝓmittebant.
Tẽ ille turbatus reuertens cͥo¬

Expanded text:
sedandae seditionis, ne populus cisedandae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium epiqui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, egressus Ecclesiam, tribunal sibi parari fecit; quippe mox futurus episcopus, altiora conscendit: tunc contra consuetudinem suam torQuod cum faceret, populus nihilominus acclamabat: Peccatum tuum super nos. Sed non similiter is populus tunc clamavit, sicut populus Judaeorum; illi enim vocibus suis sanguinem Dominicum effuderunt, dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenum scientes, fideli voce remissionem illi peccatorum omnium per baptismatis gratiam promittebant. Tunc ille turbatus revertens do
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝓfessionis quȩ nune car¬
ret᷑ saçerdotib a domestica soro¬
ris uel matris manus osculari.
ipse ludens offerebat dexteram
dicens. ⁊ sibi id abeis fieri opor¬
tere. Si quidem ep̃m se futurũ
ẽẽ mẽmorabat. I.oquebatur enĩ
in illo sp̃s sc̃s. qui illũ alsacer
dotiũ nutriebat. Illa uͦ ut ado¬
lescentẽ & nescientem qͥd dic̾et
respuebat. S post quã edoctꝰ¬
ẽ liberalib disciplinis. ex urbe
egressus ẽ ꝓfessusq iaudi¬
torio p̃fecture p̃torii. ita splen¬
dide causas ꝑ orabat. ut elige¬
retur a uiro illustri ꝓbo tunc
p̃fecto p̃torii ad consihũ tri¬
buendum. Postqm gͥ consu¬
laritatis suscepit insignia ut
regeret lgũriam emiliamq
ꝓuintias. uenitq mediolanũ.
ꝑ idem tempus mortuo auxen¬
tio arriane ꝑfidie ep̃o. qui dy¬
onisio beate memorie confessõ¬
re ad exihiũ destinato incun¬
bebat eccłie. cum ppłs ad se¬
ditionem surgeret In petendo

Expanded text:
professionis, quae nunc Carprofessionis, quae nunc Carret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim i illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum. 6. Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae episcopo qui Dionysio beatae memoriae confessore ad exsilium destinato, incubabat Ecclesiam cum populus ad seditionem surgeret in petendo
Abbreviated transcription (Latin):
grediendi atq egrediencl fre¬
qus ꝓpter eum matre uelfilia
cleambulabat ne abigerentur
ab ancilla quȩ curam nutrien¬
c infantis susceꝑat ꝓhibens.
sollicita enĩ erat ne infanti no¬
cerent. expectabat tam̃ patrio
affectu. quo fine illud miracłi
clauderetur. At ille post aliqͣn¬
chu euolantes. intanta aeris
altitiichine subleuate sunt. ut
humanis oculis minime uicle
rentur. Quo facto territus pat̃
at. Si uixerit infantulꝰ iste.
aliqͥcd magni erit. Oꝑabatur
enim iam tunc dñs inseriuili
sui infantia. ut impleretur qͥd
scriptũ ẽ: faius mellis sermo¬
nes boni. Illud eñ examen apũ.
seriptoꝵ ipsiꝰ nobis generabat
fauos. qui celestia dona annun¬
tiarent. & mentes hominum
de terrenis ad celum erigerent.
Postea uero cũ adoleuissꝰ ⁊ ess
in urbe Roma constitutus. cũ
matre uidua & sorore quȩ uir¬
ginitatem iam fuerat ꝓfessa.
comite alia uirgine. cuiꝰ uirgi¬
nis soror candida. ⁊ ipsa ess eiꝰ

Expanded text:
grediendi, atque egrediendi vices fregrediendi, atque egrediendi vices freter eum matre, vel filia deambulans, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibebat. Sollicita enim erat, ne infanti nocerent; exspectabant tamen patrio affectu quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquandiu volitantes in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humarentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
repperire non possunt. & or¬
deaceus panis dulcis esse so
let. etiam his qui centenis u¬
cib ferculoꝵ coticlian conui¬
uii copias ructare consueuer̃t.
inquoꝵ manib liber iste uer¬
sabitur. ut credatis uera que
studio amoris aliqͥd quod fide
careat posuisse. Quandoquidẽ
meliꝰ sit penitus nichil chcere.
quam aliquid falsi ꝓferre. cũ
sciamꝰ nos om̃ium sermonum
nr̃oꝵ reddituros esse ratiouẽ.
Nec dubitem ⁊ si non ab om̃ib
om̃ia. tam̃ a chuersis chuer¬
sa sciri. et ea cognita ñ nullis
ẽẽ. que etiã niinus esse. aut au¬
dire aut uidere potui. Unde
a die natiuitatis eiꝰ narrandi
mitiũ sumã. ut gr̃a uiri ab
incunabulis quę fuerit agno¬
Gitua posito in administra¬
tione p̃fecture galliarũ patͦ
eiꝰ ambrosio. natus ẽ ambro¬
siꝰ. Qui infans in area p̃torii
meunabulis positus. cũ dor¬
mire aꝑto ore. subito ex amen
apum adueniens. fac̃iem eiꝰ
atq os compleuit. ita ut in¬

Expanded text:
reperire non possunt. Et horreperire non possunt. Et hordeaceus panis dulcis solet esse etiam his qui centenis vicibus ferculorum quotidiani convivii copias ructare consuerunt. Sin quorum manibus liber iste versabitur, ut credatis vera essestudio amoris aliquid quod fide careat, posuisse; quando quidem melius sit penitus nihil dicere, quam aliquid falsi proferre, cum sciamus nos omnium sermonum nostrorum reddituros esse rationem . Nec dubitem et si non ab omnibus omnia, tamen a diversis diversa sciri, et ea cognita nonnullis esse, quae etiam minus ipse aut audire aut videre potui. Unde a die nativitatis ejus narrandi initium sumam, ut gratia viri ab incunabulis quae fuerit, agnogitur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut in