comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inclusus pendebat. tuta ab ig¬
nib: & intacta remansit. Qua
uisa uirtute. miratis ualde:
& ꝑquirentes subtilius inuener̃
qͥa de illo loco assuptus erat
puluis. ubi regis osualdi sare
patefactis ac diffamatis lon
ge lateq miraculis: multi
lũ. & sanitatũ ibi grãmea¬
pere sibi suisq cȩperunt.
MTIRia nequaquã silen¬
tio p̃tereundũ reor.
qͥd uirtutis ac miraculi cȩles¬
tis fuerit ostensũ: cũ ossa eus
inuenta. atq: ad eccłam in
dustriã reginȩ merciorum
ostrredȩ. quȩ erat filia fr̃is
tib dicemꝰ. Est monasteriũ no¬
bile in proiuncia lindissi no¬
mine beardaneu qͦd eadẽ
regina eũ uiro suo edilredo
multũ diligebat. uenerabat᷑.
excolebat: in qͦ desiderabat
honoranda patrui sui ossa
recondere. Cũnq uenissec
carrũ in qͦ eadẽ ossa duce¬
bant᷑ incumbente uesꝑa in
monasteriũ p̃fatũ : noluer̃
ea qͥ erant in monasterio li¬
bent̃ exciꝑe: Quiꝰ de si sem̃

Expanded text:
inclusus pendebat, tuta ab iginclusus pendebat, tuta ab ignibus et intacta remansit. Qua visa virtute, mirati sunt valde; et perquirentes subtilius, invenerunt quia de illo loco adsumptus erat pulvis ubi regis Osualdi sangupatefactis ac diffamatis longe lateque miraculis, multi lum, et sanitatum ibi gratiam capere sibi suisque coeperunt.quae nequaquam silentio praetereundum reor, quid virtutis ac miraculi caelestis fuerit ostensum, cum ossa ejus inventa, atque ad ecclesiam in dustriam reginae Merciorum Osthrydae, quae erat filia fratritibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ tẽpore uenit ab
Ius quidã de natione¬
onu ut fer᷑ iter faciets
a ipsũ locũ. in quo p̃fa
rat pugna cõpleta : et
t unius locispaciũ cȩte
ã po uiridius ac uenustus.
tq sagaci animo conicere
uilla e&e alia causa in solitȩ
inloco uiriditatis. nisiqͥa
dẽ sanctior cȩtero exercitu
aliqͥs fuiss& interfectus.
Tulit itaq de puluere t̾rȩ
qluis secũ ligans inlinteo:
gitans qͦd futurũ erat quia
dmedelã infirmantiũ idem
nere suo. ꝑuenit adiuicum¬
tes epulabant᷑. Et susceptus
a dñis domꝰ. resedit & ipse ad
conuiuiũ: appendens linteo¬
lũ cũ puluere quẽ attule¬
Irat
diutius epulis atq ebrietati
uacarent : accenso grandi ig¬
ne in medio: contigit uolantib
in altũ scintillis. culmendomꝰ
qͥderat uirgis contextũ. ac
feno tectũ subitaneis flam¬
mis impleri. Qd cũ repende
conuiuȩ terrore confusi con
ardenti domun. & iam iamq
periturȩ ꝓdesse ualentes.
Consupta gͦ domo flaminis.

Expanded text:
qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret moonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata lore vexatum, cum diversas in vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius secum inligans in linteo, cogitans quod futurum erat, quia ad medelam infirmantium idem nere suo petes epulabantur: et susceptus a dominis domus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulvere quem adtulerat, diutius epulis atque ebrietati vacarent, accenso grandi igne in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri. Quod cum repente convivae terrore confusi consardenti domui, jamjamque periturae prodesse valentes. Consumpta ergo domo flammis,
Abbreviated transcription (Latin):
tendentes. suis narrare ꝑmit¬
timus. Sepultũ .ẽ. aut̃ corpus
trris stephani : Placuitq post
dic̃ terciũ. ut lapis qͦ monum̃¬
tũ tegebat᷑ a moueret᷑: & altiꝰ
ipso in loco reponeret᷑. Quod
eẽ. uiderent᷑ aꝑta. Sede
tertera eiꝰ de quã dixime
edilberga & ipsa dõ dilio
ꝑpetuȩ uirginitatis głan
magna corporis continer
tutis: magis post mortẽ
ruit. Cũ enĩ eoe̾ abbatissi
pit facere in monasterios
mortẽ frĩb: alia magisa¬
um annis septẽ. Quib cl¬
tis. statuer̃ obnimietate li¬
boris. huius ftrueturã ed
funditus relinquere : Osil
abbatissȩ illo de loco eleui¬
ta. in aliã eccłam quȩ esse
fecta ac dedicata trac¬
re. Et apientes sepul ehrũ.
ta intemeratũ corpue lon¬
tre. ut a corruptione con¬
iscentiȩ carnalis erat im¬
e . Ei ita denuo lotũ atq
as uestib indutũ transtu

Expanded text:
tendentes suis narrare permittendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus tyris Stephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso in loco reponeretur: quodesse viderentur aperta. Sed et matertera ejus, de qua diximus, Aedilberg, et ipsa Deo dilectam perpetuae virginitatis gloriam in magna corporis continentia virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio smortem fratribus alia magis curaum annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis vestibus indutum, transtu
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatione didicerat. ñcela¬
uit. eẽ. futurũ. Quã udelic&
reuelationẽ. huiꝰmodi. ẽẽ. ꝑ¬
hibebat: uidisse se albatorũ
cateruã hominũ idem monas¬
teriũ intrare. hosq ase in¬
terrogatos qͥd quȩrerent aut
qd ibi uelleq̃ respondas se. qͦa
obhoc illo fuerint deftinati. ut
aureũ illud nomisma qͦd eo de
cantia uenerat. secũ assumeren
Ipsa aut̃ nocte in cuius ultima
parte idest incipiente aurora.
p̃sentis mundi tenebras transiens.
suꝑnã migrauit ad lucẽ : multi
de frib eiꝰdẽ monasterii qͥ aliis
erant in edib iã manifeste se
concentus angłorũ pfallentiũ
audisse referebant: sed et
sonitũ quasi plurimȩ multitu¬
dinis monasteriũ ingredientis.
Unde mox egressi dinoscere
sam fuisse ꝑmaximã. quȩ san¬
etã illã animã carnis uinculis
absolutã. ad ȩt̃na patriȩ cȩ¬
lestis gaudia ducebat. Adduñ
& alia quȩ ipsa nocte in monas¬
terio eodẽ diuinitꝰ fuerinT̃ osten¬
sa miracula : Sed hȩc nos ad alia

Expanded text:
latione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum psallentium audisse referebant, sed etsonitum quasi plurimae multitudinis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere sam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelestis gaudia ducebat  Al., deducebat. Addunt et alia, quae ipsa nocte in monasterio eodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
ossa. inangulo sacraru fud¬
run. Ex quo tẽpore facc
ẽ. ut ipsa t̾ra quȩ lauaerĩ
erabile suscepit. adabi¬
iffcctũ. Deniq tẽpore
enti. cũ p̃fata regina in
ẽ monasterio moraret᷑:
t adsalutandã eã abba¬
a quȩdã uenerabilis quae
hodie suꝑest. uocabulo
uh ilda soror uirorũ sc̃orũ¬

Expanded text:
ossa, in angulo sacrarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigeneffectum. Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam eam abbatissa quaedam venerabilis, quae usque hodie superest, vocabulo Aedilhild, soror viroru
Abbreviated transcription (Latin):
e. supẽ& in eodẽ monas¬
Ario iã uiuenis ille. in quo
tano puero factũ erat hoc
miraculũ sanitatis. Nec
mrandũ p̃ces regis illius
cũ dñõ regnantis multũ
ulere apud eũ: qui tẽpo¬
talis regni gubernacula
Laborare ac dep̃eari sole¬
bat. Deniq fer̃ qͥa tẽpore
matutinȩ laudis. sepius ad
diẽ usq in orationib ꝑstite¬
rit : atq obcrebrũ morem
orandi siue gr̃as agendi dñõ.
semꝑ ubicunq sedens. supi¬
nas suꝑ genua sua manus
habere solitus sit. Uulgatũ
ẽ. aut̃ & in consuetudinẽ pro¬
uerbii uersũ: qͦd etiã int̃ uer¬
ba orationis unitã fimerit. Nã
cũ armis & hostib circũsep¬
ꝓuerbio. Ds̃ miserere am¬
mab: dix̃ osualdus eadens
in terrã. Ossa igit᷑ illius trais¬
lata. & condita sunt in monas
terio qͦ diximꝰ.: porro caput
& manus cũ brachiis a corpo¬
re p̾cisas iussit rex qͥoccide¬
rat. in stipitib suspendi. Quo
post annũ ueniens cũ exerci¬
tu successor regni eꝰ osuini:

Expanded text:
esset in eodem monasterio jam juvenis ille, in quo tunc puero factum erat hoc miraculum sanitatis. Nec mirandum preces regis illius jam cum Domino regnantis, multum valere apud eum qui temporalis regni quondam gubernacula no semper laborare ac deprecari solebat. Denique ferunt quia a tempore matutinae laudis saepius ad diem usque in orationibus perstiterit, atque ob crebrum morem orandi, sive gratias agendi Domino semper ubicunque sedens, supinas super genua sua manus habere solitus sit. Vulgatum est autem, et in consuetudinem proverbii versum, quod etiam inter verba orationis vitam finierit. Nam cum armis et hostibus circumsepproverbio: « Deus miserere animabus, dixit Osuald cadens in terram. » Ossa igitur illius translata et cod diximus: porro caput, et manus cum brachiis a corpore praecisas, jussit rex qui occiderat, in stipitibus suspendi. Quo post annum veniens cum exercitu successor regni ejus Osuiu
Abbreviated transcription (Latin):
Ae plenus dierũ obit. Noni
multis aut̃ annis post absces¬
sũei abruta nnia transactis
ad regẽ merciorũ uocabulo
uulferi: emit p̃cio ab eo sedem
lundoniȩ ciuitatis. eiq ep̃s
usq aduitȩ suȩ t̃minũ man¬
sit: sicq piuncia occidentali¬
u saxonũ. tẽpore ñ pauco absq
p̃sule fuit. Quo etiã tẽpore
rex p̃fatus ipsius gentis grauis¬
simis regni sui damnis sẽpissi¬
me ab hostib afflictus tan
dẽ ad memoriã reduxit qͦd eũ

Expanded text:
ac plenus dierum obiit. Non ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum ejus a Brittania transactis,ad regem Merciorum, vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniae civitatis, ejusque episusque ad vitae suae terminum mansit. Sicque provincia Occidentalium Saxonum tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepissime ab hostibus adflictus, tandem ad memoriam reduxit, quod eu
Abbreviated transcription (Latin):
accepit uxorẽ Adeos
Lopecitus ac regno prie¬
us ab illo: secesse adre
orientaliũ anglor cui
nerat anna. Apud quẽ tri¬
no exulans. fidẽ cogno
ac suscepit ueritatis. Nã
it uir bonus. & bona ac scã
bole felix: ut insequentib
ocebimꝰ. Cũ uͦ restitutus e&̃
in regnũ comualch: uenit in
piunciã. de inbernia pontifex
quidã nomine agilbertus. nati¬
one qͥdem gallus. sed tunc
legendarum grã scripturarũ
inhibernia ñ paruo tẽpore de¬
moratus : coniunxitq se regi.
sponte ministeriũ p̃dicandi
assumens. Cuius eruditione
atq industriã uidens rieos
rogauit eũ accepta ibi sede
episcopali. suȩ genti miune¬
re pontificem: Qui p̃eib ei
Anniiens: multis annes edlẽ
genti sacerdotali iure psu
natũ: diuidensq induas
prrechias ꝓuinciã. huic un
cuutate uenta quȩ a gen
but. Unde offensus grauit̃
agilbertus qͦd hȩc ipso in con¬
sulto agerae rex. redit gal¬
liã : & accepto epscopatupa¬
risiacȩ ciuitatis ibidẽ seng

Expanded text:
accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognovit ac suscepit veritatis  Al.erat vir bonus, et bona ac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimus. Cum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex quidam, nomine Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demoratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praenatum; dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gentbuit: unde offensus graviter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex
Abbreviated transcription (Latin):
digno consortio. cuiusen
filiã accepturus in conis
ipsũ prius scđa generat
dõ dicatũ sibi accepit infil
Donauer̃ aut̃ ambo reges
dicatisq ecclesis. multisq
ad dnm pio eiꝰ labore pͦplis
aduocatis. migrauit addus
sepultusq ẽ. in eadẽ ciuita¬
te : & post annos multos hel¬
de episcopatũ agente. tras¬
latus inde inuentã ciui¬
tatẽ. acq in eccła beatori¬

Expanded text:
digno consortio, cujus erat digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges dedicatisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde in Ventam civitatem, atque in ecclesia beator
Abbreviated transcription (Latin):
tenus ab iniuicẽ discorda¬
Ibant.
inunã suas pacẽ & uelut
unũ cõpaginatȩ in popłin.
trat aut̃ nepos eduimi regis
ex sorore acha : dignũq fu¬
dert cantus p̃cessor talẽ ha¬
ber& de sua consangiunita¬
te. & religionis heredem et
regaxi
ntaliũ saxonũ qͥ anti¬
quitus geuissȩ uocantur. re
lio papȩ honorii uenerat
brittanniã ꝓmittens qui¬
dẽ se illo p̃sente. in intimis
ultra anglorũ partib qͥo
nullus doctorũ p̃cessisset.
sc̃ẽ fidei semina. eẽ. sparsu¬
rũ. Unde & iussu eiꝰdẽ pon¬
tificis ꝑ asteriũ genuensem
ep̃m. in episcopatus consecra¬
tus ẽ. gradũ. Sed brittani¬
niã ꝑueniens. ac primũ ge¬
iussorũ gentẽ ingredens :
cũ om̃s ibidẽ paganissimos
ẽ. ibi potius uerbũ p̃dies
fonte baptismi cũ sua ge
ablueret᷑: contigit tuno
pores sc̃issimũ ac uictor¬
simũ regẽ nor dan himbro
osualdũ affuisse eũ qa
lauacro exeuntẽ susceps
acpulcherrimo prorsuse

Expanded text:
tenus ab invicem discordatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredem et regnintalium Saxonum qui antiquitus Gevissae vocabantur, reglio papae Honorii venerat Brittaniam; promittens quidem se illo praesente in intimis ultra Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensem episcopum in episcopatus consecratus est gradum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos est ibi potius verbum praedicfonte baptismi cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ipib & peregrinus semp
qũ. positusq e&e in mensa co¬
ra eo discus argenteus rega¬
lib epulis refertus. & iã iãmq
cendũ missuri: intrasse subi¬
to ministrũ ipsius. cui suscipie¬
ndorũ inopũ erat cura de¬
legata & indicasse regi
qa multitudo pauperũ un¬
decunq adueniens maeuna
deiateas seder& poseul qi
aliqͥd d emosinȩ arege siui
mox dapes sibim& apeosi¬
tas deferri paupib sedel
minutatim diuudip̃e epsi
quo iuso pontifex qͥ asside¬
bat delectatus talifaeto
pietatis app̃hendit dextie¬
terascat hȩc manus Qda
ita uxta uocũ benediecionis
eiꝰ prouenit. Nã cũ ut fero
ilompugna. manus cum
brachio acȩtero essent cor¬
pore reseetȩ : contigit ut
hactenꝰ incorruptȩ ꝓdurens
Deniq in urbe regia quȩ a
regina quondã uocabulo
bebba cognominat᷑. loculo
inelusȩ argenteo in eccla sc̃i
petriseruant᷑: ac digno acun¬
ctis honore uenerant᷑. Huiꝰ
industria regis. deirorũ &
berniciorũ ꝓunciȩ quȩ ea¬

Expanded text:
ibus et peregrinis semper dium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus regalibus epulis refertus, et jamjamque cendum missuri, intrasse subito ministrum ipsius cui suscipiendorum inopum erat cura delegata, et indicasse regi quia multitudo pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a rege: qui mox dapes sibimet adpositas deferri pauperibus, seminutatim dividi praecepit. Quo viso pontifex qui adsidebat delectatus tali facto pietatis, adprehendit dextterascat haec manus. » Quod et ita juxta votum benedictionis ejus provenit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deirorum et Berniciorum provinciae, quae ea
Abbreviated transcription (Latin):
portabat appropinquauit
atrio domus huius discesse
timoris aut uexationis a
anti quo hoste pertulit.
febriũ in cõmodo grauit ĩ¬
xatus. Qui cũ die qͦdã sol¬
tus horã accensionis exa¬
ret : ingressus ad eũ qͥdi
modo cureris ab huius mola
& quietus manens adhȩre
tumbȩ. Uide ne ex eas inde
nec de loco mouearis : donee
hora recessionis febriũ tra¬
sierit. Tunc ipse intrabo e
educã te inde. Fecit ut ille
exinde eũ auder&con¬
ferebat michi fr̃ in de¬

Expanded text:
portabat, adpropinquavit portabat, adpropinquavit atrio domus hujus, discessertimoris aut vexationis ab antiquo hoste pertulit. febrium incommodo graviter vexatus; qui cum die quodam sollicitus horam accessionis exspectaret, ingressus ad eum quimodo cureris ab hujus moleset quietus manens adhaere tumbae. Vide ne exeas inde, nec de loco movearis, donec hora recessionis febrium transierit. Tunc ipse intrabo, et educam te inde. » Fecit ut ille exinde eum auderet conreferebat mihi fr
Abbreviated transcription (Latin):
tes uiderent multos affuis¬
se. qͥ uexatũ tenere. & motus
eiꝰ insanos cõprimere. conati
nequaquã ualebant : dicebat
rore agebat. Sed nec ipse
quãtus multũ laborans ꝓfi¬
cere aliqͥd ualebat. Cũnq na
saluas furenti suꝑ esse uide¬
ret᷑. repente uenit in m̃tem
abbatissȩ puluis ille p̃fatus.
Statimq iussit ire miniserã:
& capsellã in qua erat addu¬
cere. Et cũ illa afferensquȩ
iussa . ẽ. intrar&e atriũ domꝰ
in cuius interiorib demoniosus
tor quebat᷑ : conticuit ille subi¬
to. & quasi in sonnũ laxatus.
deposuit caput: membra
inquietẽ omĩa cõposuit. Con¬
ticuere om̃s. intentiq: ora
tenebant: quẽ res exitũ ha¬
ber&e. solliciti expectantes
Et̃ post aliquantũ horȩ spa¬
ciũ resedit qͥ uexabat᷑. & gra¬
iut̃ suspirans modo inquit
fanũ sapio: recepi enĩ sensã
animi mei. At illi sectulo
sciscitabant᷑: quomͦ hoc coxe¬
tigisser. Qui ait. Mox ut
turgo hȩc cũ capsella quã

Expanded text:
tes viderent multos adfuistes viderent multos adfuisse qui vexatum tenere et motus ejus insanos comprimere conati, nequaquam valebant, dicebat rore agebat. Sed nec ipse, quamvis multum laborans, proficere aliquid valebat. Cumque nil salutis furenti superesse videretur, repente venit in mentem abbatissae pulvis ille praefatus, statimque jussit ire ministram, et capsellam in qua erat, adducere. Et cum illa adferens quae jussa est, intraret atrium domus, in cujus interioribus daemoniosus torquebatur, conticuit ille subito, et quasi in somnum laxatus deposuit caput, membra in quietem omnia composuit. Conticuere omnes, intentique ora tenebant, quem res exitum haberet solliciti exspectantes. Et post aliquantum horae spatium, resedit qui vexabatur, et graviter suspirans: « Modo, inquit, sanum sapio, recepi enim sensum animi mei. » At illi sedulo sciscitabantur quomodo hoc contigisset. Qui ait: « Mox ut virgo haec cum capsella quam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reginã. atq int̾ alia
mone de osualdo exorto.
cer& qͦd & ipsa lucẽ nocte
la supra reliquias eiꝰ adcȩ¬
a usq altã uidisset: adie¬
at regina qͥa de puluere
paiuim̃ti in qͦ aqua lauaeri
illius effusa. ẽ. multi iam sa¬
nati essent infirmi. At illa pe¬
tiit sibi portionẽ pulueris sa¬
lutiferi dari. It accipiens. il
sella. & rediit. Trans acto aut̃
tẽpore aliquanto. cũ ec̃e insuo
monasterio: uenit illse quidã
hospes. qͥ solebat nocturnis se¬
pus horis repente ab immun¬
dospũ grauissime uexar i.
Qui cũ benigne susceptis. post
cȩnã in lecto membra posuis¬
sec: subito adiabolo arreptus
spumare. & diuersis motib cȩ¬
pit membra torquere. Cũnq
anullo uł teneri uł ligari
potuiss&: cucurrit minister.
& pulsans adostiũ nunciauit
abbatissȩ. At illa aꝑiens ia¬
nuã monasterii: exunt ipsa
cũ una scĩmonaliũ feminarũ.
⁊ dlocũ uirorũ. Et euocans
prbm. rogauit secũ uenire
a dpatientẽ. Ubi cũ uenien¬

Expanded text:
cum regina, atque inter alia, sermone de Osualdo exorto, diceret quod et ipsa lucem nocte illa supra reliquias ejus ad caelum usque altam vidisset, adjecit regina quia de pulvere pavimenti in quo aqua lavacri illius effusa est, multi jam sanati essent infirmi. At illa petiit sibi portionem pulveris salutiferi dari; et accipiens, inlsella, et rediit. Transacto autem tempore aliquanto, cum esset in suo monasterio, venit illic quidam hospes, qui solebat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime vexari: qui cum benigne susceptus post coenam in lecto membra posuisset, subito a diabolo arreptus,spumare, et diversis motibus coepit membra torquere. Cumque a nullo vel teneri vel ligari potuisset, cucurrit minister, et pulsans ad ostium, nunciavit abbatissae. At illa aperiens januam monasterii, exivit ipsa cum una sanctimonialium feminarum ad locum virorum; et evocans presbyterum, rogavit secum venire ad patientem. Ubi cum venien
Abbreviated transcription (Latin):
in loco qͥ dicit᷑ inbrige
to tẽpore necdũ multis
gione anglorũ monaste
onstruetis: multi de brit
b. Sed & filias suas eissdẽ
diendas. ac sponso eelefa
ulandas mittebant : ma¬
e in brige. & incale & in
lilegũ monasterio. Inter
qas erat setrrdis. filia uxo
annȩ regis orientaliũ an¬
Lorũ. cuiꝰ supͣ meminimus:
filia naturalis eiꝰdẽ regis
edilberga. Quȩ utraq cũ eãẽ
peregrina: pͣmerito uirtutũ
eldẽ monasterii brigensis. ẽ. ab¬
batissa consaituta. Cuius regis
filia maior sexburga uxor
earconberti regis cantuarioꝵ.
ab incolis loci illius solen opera
uirtutũ & signa miraculorũ
usq hodie narrari. Uerũ nos
de transitu tantũ illius quocȩ¬
lestia regna petut. aliquid
breuit̃ dicere sufficiat. Imimi¬
nente gͦ die suȩ uocationis. ee¬

Expanded text:
in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittbant; sed et filias suas eisdem erudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: quae utraque cum esset peregrina, prae merito virtutum, ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorumab incolis loci illius solent opera virtutum et signa miraculorum usque hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere sufficiat. Inminente ergo die suae vocationis. coe
Abbreviated transcription (Latin):
rno dnicȩ incarne¬
nis sexcente simo q¬
dragesimo. eadbaldus
cantuariorũ transiens e
uita : ear conberto filior¬
ni guberna cula reliqui
Quȩ ille suscepta uigintie
quattuor annis. & aliquor
sib nobilissime tenuit. Hs
primus regũ anglorũ ina
to regno suo idola relinqu
ac destrui: simul & ieiuni
qͣdraginta dierũ obseruan
principali auctoritate p̃ci¬
pit. Quȩ ne facile a quopis
posse e contẽni: in transgres¬
sores dignas & cõpetentes
ear congotȩ ut condig
parenti soboles. mageru
fut uirgo uirtiadu seru¬

Expanded text:
nno dominicae Incarnationis sexcentesimo quadragesimo, Eadbald rex Cantuariorum transiens ex hac vita, Earconbercto filio regni gubernacula reliquit: quae ille suscepta viginti quatuor annis et aliquot mensibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinqui ac destrui, simul et jejunium Quadraginta dierum observari principali auctoritate praecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes Earcongota, ut condigna parenti soboles, magnarum fuit virgo virtutum, ser
Abbreviated transcription (Latin):
gorius augustino ep̃o
quia suggesserat ei. multã
qͥdem sibi. ẽtẽ. messem. sed oꝑa¬
rios paucos: misit cũ pͥfatis
legatariis sius plures cooꝑa¬
tores. ac uerbi ministros. In

Expanded text:
gorius Augustino episcopo quia suggesserat ei multam quidem ibi esse messem, sed operarios paucos misit cum praefatis legatariis suis plures cooperatores ac verbi ministros in
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ : qͥa in mysterio accipit᷑
Nã si hora eadẽ qͣ genuerit.
actura gr̃ãs intrat eccłam nul¬
lopeccati ponde grauat᷑: Uo¬
luptas et enĩ carnis ñ dolor : in¬
culpa .ẽ In carnis aut̃ cõmix
primȩ matriomĩũ dicit᷑. Indo¬
lorib paries: Si itaq enixã
mulierẽ ꝓhibemꝰ eccłam ita¬
trare : ipsam ei pęnã suã in
culpã deputamꝰ. Baptizari
aut̃ uł enixã mulierẽ. uel
hoc qͦd genuerit. si mortis ꝑi¬
culo urget uł ipsam hora

Expanded text:
dum est quia in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit actura gratias intret ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas etenim carnisculpa est. In carnis autem commixprimae matri omnium dicitur: In doloribus paries . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculo urgetur, vel ipsam  A
Abbreviated transcription (Latin):
didete qͥa nomina urã scripta
it incelo. In priuata enĩ
tẽporalilȩcicia mentẽ po¬
erañ: qͥ de mira culis gau¬
bads̃. Sed de priuata ad
munẽ. de tẽporali ad ȩt̃
lȩticiã reuocant᷑: qͥb di¬
*. In hoc gaudete qͥa nomi
a urã scr̃ipta sunt in cȩlo
Non enĩ om̃s electi miracula
acuits: sed tam̃ eorũ nomina
miũ incęlo tenent᷑ ascripta
eritatis & enĩ discipłis esse
audiũ ñ deb&. nisi de eobo¬
o qͦd cõmune cũ om̃ib ha¬
ent. Restat itaq frater
carissime. ut int̃ ea quȩ ope¬
rante dño ex terius facis. semꝑ
te interius subtilit̾ iudices: ac
subtilit̃ intelligas & temet¬
ipsũ qͥs sis. & quanta sit in ea¬
sione. etiam faciendor ũ sig¬
norũ dona ꝑcepisti. Et si
quando te creatori nr̃o seu
ꝑlinguã siue ꝑ opera remi¬
nisceris deliquisse: semper
hȩc ad memoriã reuoces:
ut surgentẽ cordis głam
memoria reatus p̃mat. &
quicqͥd de faciendis signis ac¬
ceꝑis uł accepisti. ñ tibi sed

Expanded text:
dete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et temporali laetitia mentem posuerant qui de miraculis gaudebant; sed de privato ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur quibus dicitur: In hoc gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum nomina omnium in caelo tenentur adscripta. Veritatis etenim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus haent. Restat itaque, frater carissime, ut inter ea quae operante Domino exterius facis, semper te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas, et temetipsum quis sis, et quanta sit in easione etiam faciendorum signorum dona percepisti. Et si quando te Creatori nostro seu per linguam, sive per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat. Et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, haec non tibi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eran ac ministeriũ ecł ȩ
necessaria. uasa uidelicet sacra.
& uestim̃ta altariũ. ornam̃ta
qͦq eccłarũ & sacerdotalia uł
etiã litteras. in qͥb significat se
ei palliũ direxisse : simul & insi¬
nuat qualit̃ & ep̃os inbrittannia
conftituere debuisset. Quarũ
litterarũ : iste . ẽ. textus. Reue¬
rentissimo & scĩs simo frĩ augus¬
tino coepo: gregorius seruus
seruorũ dĩ Cũ certũ sit ꝓ omĩ¬
potente dõ laborantib in effa¬
bilia ȩt̾ni regni p̃mia reserua¬

Expanded text:
e necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta quoque ecclesiarum, et sacerdotalia vel etiam literas in quibus significat se ei pallium direxisse, simul et insinuat qualiter episcopos in Brittania constituere debuisset; quarum litterarum iste est textus: « Reverentissimo et sanctissimo fratri Augustino coepiscopo Gregorius servus servorum Dei. « Cum certum sit pro omnipotente Deo laborantibus ineffabilia aet
Abbreviated transcription (Latin):
mixti ñ essea : quanto magis
mulieres quȩ corpus dnĩ omĩ¬
potentis accipiunt. custo dire
in se mundiciã carnis debent. ne
ipsa inestimabilis ms sterui
magnitudine grauentur :
Hinc etiã ad dauid de pu¬
eris suis ꝑ sacerdotem di¬
cit᷑ ut si a mulierib mundi e¬
señ. panes ꝓpositionis accipo¬
rent. Quos omino ñ acciꝑent
nisi prius mundos eos cdauid.
mulierib fateret᷑. Tunc aitꝰ
iuir qͥ post̃ admixtionẽ coniug
lotus aqua fuerit. eciã sacrac
eccłam licuerit intrare.

Expanded text:
misti non essent, quanto magis misti non essent, quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt cusin se munditiam carnis debent, ne ipsi inaestimabilis mysterii magnitudine praegraventur? Hinc etiam ad David de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent; quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur. Tunc autem vir qui post commistionem conjuglotus aqua fuerit, etiam sacram iam ecclesiam licuerit intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
grã. ñ satis factid uitiorũ
Si qͥs uͦsua coniuge ñ cupidi¬
ne uolup tatis raptus sed
solũmͦ creandorũ liberorũ
grã utit᷑: iste ꝓfeeto siue de
ingressu eccłȩ. seu de sumen¬
mrsterio. suo. ẽ. uidicio relin
luptas dominat᷑ in oꝑe cõmix¬
tionis : habent coniuges etiã
de sua cõmixtione qđ defle¬
am. Hoe enieis concedit scã
p̃dicatio: & tam̃ de ipsa conces¬
sione metu animũ concutit.
uxorẽ suã. stacĩ subiungere
curauit. Hoc aut̃ dico scđm
imperiũ. Non enĩ indulge¬
tur qͦd lic&: qͥa iustũ .ẽ. Quod
igit᷑ indulgerȩ dix̃: culpam
eẽ. demonstrauit. Uigilanti uͦ
mente pensandũ. ẽ. qͦd in srna
monte dñs ad pͦpłm locutu¬
rus. prius eundẽ pꝰpłm abs¬
tinere a mulierib p̃cepit :¬
Et si illic ubi dñs ꝑcreacu¬
rã subditã hominib loque¬
bat᷑. tanta ꝓusione ẽ. mun¬
dicia corporis cequisita. ut
qͥ uerba dĩ ꝑciꝑent. mulierib

Expanded text:
gratia, non satisfactio vitigratia, non satisfactio vitiSi quis sua conjuge non cupidine voluptatis raptus, sed tantum creandorum liberorum gratia utitur; iste profecto sive de ingressu Ecclesiae seu de sumenmysterio, suo est judicio relinqluptas dominatur in opere commistionis; habeant conjuges etiam de sua commixtione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum imperium . Non enim indulgetur quod licet, quia justum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus, prius eumdem populum abstinere a mulieribus pEt si illic ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei reciperent mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
mnebat: qͥa portat in ramo
morẽ uitͦii quẽ trax̃ ex ra¬
dce. In qͥb tam̃ uerbis ñ ad
ixtionẽ cõniugũ iniqͥtatem
ominat: sed ipsã udelicet
oluptatẽ admixtionis. Sut̃
eñĩ multa quȩ licita acle¬
itima & tam̃ in eorũ accu ali¬
tenꝰ fedamꝰ: sic̃ sepe irascen¬
oculpas in seqͥniur & tranqͥlli¬
atẽ in nobis animi ꝑturbamus.
cũ rectũ sit qͦd agit᷑. non est
entiũ iratus fuerat: qͥ dice¬
at. Turbatus .ẽ. p̃ ira oculus
ñs. Quia enĩ ñ ualet nisi tran.¬
quilla mens incontẽplatio¬
nis se lucẽ suspende: in ira su¬
um oculũ turbatũ dolebat: qͥa
dũ male acta deorsũ insequit᷑ :
confundi atq turbari a sum¬
morũ contẽplatione cogeba¬
tur. Et laudabilis gͦ .ẽ. ira
contra uitiũ: & tam̃ molesta.
qua turbatũ se aliquẽ rea¬
tũ incurrisse aestimabat.
Oporta itaq legitima car¬
nis copula ut causa ꝓlis sit.
ñ uoluptatis &eꝰ carnis cõmix¬
tio ereandorũ liberorũ sit

Expanded text:
in ramo humorem vitii quem traxit ex radice. In quibus tamen verbis non ipsam admistionem conjugum iniquitatem nominat, sed ipsam videlicet voluptatem admistionis. Sunt enim multa licita ac legitima, et tamen in eorum actu aliquatenus foedamur, sicut saepe irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem in nobis animi perturbamus. Et cum rectum sit quod agitur, non est quentium iratus fuerat qui dicebat: Turbatus est prae ira oculus meus. Quia enim non valet nisi tranquilla mens in contemplationis lucem se suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat, quia dum male acta deorsum insequitur, confundi tamen atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis ergo est ira contra vitium, et tamen molesta, quia turbatum se reatum aliquem incurrisse aestimabat. Oportet itaque legitima carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commistio creandorum liberorum sit
Abbreviated transcription (Latin):
retinerent: ut & si ipsa esses
idolis immolantes. iam sacrifio
ipsa ñ essen. Haec igit᷑ dilectio¬
nẽ tuã p̃dicto frĩ necesse. ẽ. di¬
cere : ut ipse in pͣsenti illie posi¬
tus. ꝑpendat qualit̾ omĩa debe¬
at dispensare. Ds te incoluma
custodiat: dilectis sime fili. Dat

Expanded text:
retinerent. Ut et si ipsa essentretinerent. Ut et si ipsa essentidolis immolantes jam sacrificia ipsa non essent. Haec igitur dilectionem tuam praedicto fratri necesse est dicere, ut ipse in praesenti illic positus perpendat qualiter omnia debeat dispensare. Deus te incolumem custodiat, dilectissime fili. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
dere. debet eis etiã hac de re
aliqua solemnitas immutari :
ut die delicationis uł natali¬
cii scõrũ martrrũ qͦrũ illie
reliquiȩ ponunt᷑: abernacu
sibi circa easdẽ ecctas quȩ ex
fanis cõmutatȩ sunt de ramis
arborũ faciant. & religiosis
conuiuis solemnitatẽ celebreNt
nec diabolo iã animalia immo¬
lent : & ad laudẽ dĩ in esu suo
animalia occidans. & donato¬
ri omniũ de sacietate sua grãs
referanT: ut dũ eis aliquã ex¬
terius gaudia reseruant᷑. ad
interiora gaudia consentire
facilius ualeant. Nam duris
mentib simul omĩa abscidere.
impossibile. eẽ. ñ dubiũ. ẽ. qͥa
uł passib. ñ aut̃ saltib ele¬
uatur. Sic isra elitico pͦpło in
egrpto dñs se qͥdem in notuit.
sed tam̃ eis sacrificiorũ usus
quȩ diabolo solebant exhibe¬
re. incultu ꝓprio reseruauit :
ut eis in suosa crificio anima¬
lia immolare p̃ciperet : qua¬
tinꝰ cor mutantes. aliud de
sacrificio amitterent. aliud

Expanded text:
dere, debet his etiam hac de re dere, debet his etiam hac de re aliqua solemnitas immutari, ut die dedicationis vel natalitiis sanctorum martyrum, quorum illic reliquiae ponuntur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias qufanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis solemnitatem celebrent. Nec diabolo jam animalia immolent, sed ad laudem Dei in esu suo animalia occidant: et donatori omnium de satietate sua gratias referant, ut dum eis aliqua exterius gaudia referuntur, ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam duris mentibus simul omnia abscidere, impossibile esse non dubium est. Quia vel passibus, non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo in Aegypto Dominus siquidem innotuit; sed tamen iis sacrificiorum usus, quae diabolo solebat exhibere, in cultu proprio reservavit, ut iis in suo sacrificio animalia immolare praeciperet, quatenus cor mutantes aliud de sacrificio amitterent, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ p̃fatis legatariis. mifit
post eos beatus pat̃ gregorius
litteras memoratu dignas . in
uationẽ nr̃ȩ gentis inuigila ue¬
rit ostendit: ita scribens. Dile¬
ctissimofilio mellito: grego¬
discessũ congregationis nrã e
quȩ tecũ. ẽ. ualde sumus suspen¬
si redditi: qͥa nichil de prospi¬
tate urĩ itineris audisse nos con
dicite ei qͥd diu mecũ de causa
anglorũ cogitans tractaui : ui¬
delic& qͥa fana idolorũ des¬
trui in eadẽ gente minime de¬
beaN: sed ipsa quȩ in eis sunt
idola destruant᷑: a qua benedi¬
cta fiat: in eisdẽ fanis asꝑgat᷑
altaria construant᷑: reliquiȩ
ponant᷑. qͥa si fana eadẽ bene
constructa suns. necesse. ẽ ut
a cultu dȩmonũ inobseqͥũ ue¬
ri dĩ debeant cõmutari : ut
dũ gens ipsa eadẽ fana sua¬
ñ udet destrui. de corde er¬
rorẽ deponat: & dm̃ uerũ cog¬
noscens ac adorans. ad locaquȩ
consueuit familiarius concur¬
rat. It qͥa bouessolent insa¬
crificio demonũ multos oeci¬

Expanded text:
autem praefatis legatariis, misit post eos beatus Pater Gregorius litteras memoratu dignas DCIvationem nostrae gentis invigilaverit, ostendit, ita scribens: « Dilectissimo filio Mellito abbati Gregodiscessum congregationis nostrae, quae tecum est, valde sumus suspensi redditi, quia nil de prosperitate vestri itineris audisse nos contdicite ei quid diu mecum de causa Anglorum cogitans tractavi, videlicet quia fana idolorum destrui in eadem gente minime debeant, sed ipsa quae in eis sunt idola destruantur. Aqua benedicta fiat, in eisdem fanis aspergatur, altaria construantur, reliquiae ponantur, quia si fana eadem bene constructa sunt, necesse est ut a cultu daemonum in obsequium veri Dei debeant commutari, ut dum gens ipsa eadem fana non videt destrui, de corde errorem deponat, et, Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca quae consuevit familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio daemonum multos occi
Abbreviated transcription (Latin):
one poterit a sacribaptisma¬
tis grã ꝓhiberi : in illo qͥ ppe
mrsterio in qͦ om̃is culpa fun¬
ditus extinguit᷑: ualde scultũ
ẽ. si donũ grȩ̃ contradicere
posse uideat᷑. Cũ uͦ enixa fue¬
rit mulier. post quot dies de¬
beat eccłam intrare . testam̃¬
ti ueteris p̃ceptione didicisti:
ut ꝓmasculo dieb.xxx. trib¬

Expanded text:
one poterit a sacri baptismaone poterit a sacri baptismatis gratia prohibere? In illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum est, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier , post quot dies debeat ecclesiam intrare, Testamenti veteris praeceptione didicisti , ut pro masculo diebus tri
Abbreviated transcription (Latin):
siam intrare eiliceat. aut
sacrȩ cõmunionis sacram̃ta
ꝑciꝑe : aut uir suȩ coniugi
ꝑmixtus. priusquã lauetur
a qua si eccłam possit intrare.
uł etiã admisteriũ cõmunio¬
nis sacrȩ acceđẽ : quȩ omĩa
rudi anglorũ genti oport&¬
Iaberȩ cõpta. Responsioeore¬
& responsũ redlidisse me ar¬
Ditror. sed hoc qd ipse diceite
&ẽ senture pociusti crecdo qͥa mea
Apudte uolueris responsione
trmari. Mulier ecenĩ preg¬
ans cur ñ debeat baptizari:
e ñ sit ante omĩ potentis dei
pculos culpa aliqua fecundi¬
tas carnis : Nã cũ prum pare¬
ntes nri in para drsodeliqͥssent:
immortalitatẽ quã acceperans
recco dĩ iudicio ꝑdider̃. Quia
genus ꝓculpa sua funditus ex¬
cinguere noluit : & immorta¬
litatẽ homini ꝓpeccato suo
absculit: & tam̃ ꝓbenignita¬
te suȩ pietatis fecundita tẽ ei
sobolis reseruauit. Qđ gͦ na¬
turȩ humanȩ & omĩpotentis
dĩ dono seruatũ. ẽ. qua rati¬

Expanded text:
siam intrare ei liceat, aut siam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum genti oporte comperta. Responsio Greet responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere, et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier enim praegnans, cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, immortalitatem quam acceperant recto Dei judicio perdiderunt, quia genus culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit, et tamen per benignitatem suae pietatis fecunditatem sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum est, qua rati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deb&: sed manu spicas con¬
terere. & manducare. Falcẽ
enĩ iudicii mittere ñ potes
in ea segete.quȩ alteri ide¬
tur. eẽ. cõmissa: sed ꝑ affe¬
ccũ boni oꝑis frum̃ta domi¬
nica uitiorũ suorũ paleis ex¬
polia. & in eccłȩ corpore
monendo & ꝑsuadendo qͣsi
mandendo conuerte. Quicqͥd
uͦ ex auctoritate agendũ ẽ.
cũ p̃dicto arelatense ep̃o aga
tur: ne p̾termita possit hoc
qͦd antiqua patrũ institutio in¬
uenit. Brittanniarũ uͦ om̃s
epõs tuşꝰ fraternitati cõmita¬
mus : ut indoct doceant᷑. infir¬
mi ꝑsuasione roborent᷑. ꝑ uer¬
si auctoritate corrigantur
Int̃rogatio augustini: Si pre¬
gnans mulier debeat baptiza¬
ri: aut postquã genuerit posi
quantũ tẽpus possit eccłam
intrare : aut etiã ne morte
poccupet᷑ qͦd genuerit. post
quot ches hocliceat sacribap
quantũ tẽporis huic uir su¬
us possit in carnis copulatione
coniungi. aut si menstrua
consuetudine tenet᷑. aneecle¬

Expanded text:
non debet, sed manu spicas connon debet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete quae alteri videtur esse commissa; sed peum boni operis, frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpore monendo et persuadendo quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense etur, ne praetermitti possit hoc, quod antiqua Patrum institutio invenit. Britannorum vero omnes episcopos tuae fraternitati committimus, ut indocti doceantur, infirmi persuasione roborentur, perversi auctoritate corrigantur. VIII. Interrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari? aut postquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri bapquantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Introgatio augustini. ¶dañ¬
Qualit̃ debemꝰ cũ gallia¬
rũ brittanniarũq epĩs
lam tibi auctoritatẽ tri¬
buimꝰ: qͥa ab antiqͥs p̃decesso¬
rũ meorũ tẽporib pallium
arelatensis ep̃s accepit: quẽ
nos priuare auetoritate ꝓce¬
pta minime debemꝰ. Si igitur
contingat ut fratnitastua ad
galliarũ ꝓuinciã transeat:
cũ eodẽ arelatense ep̃o de¬
bet agere. qualit̃ si qua surs
in ep̃is uitia corrigant᷑. Qui si
forte indisciplinȩ uigore tepi¬
dus ex istat: tuȩ frat̃nitatis re¬
lo accendendus. ẽ. Cui etiã epłas
fecimꝰ: ut cũ tuę scĩtatis p̾senłia
ingalliis & ipse tota m̃te subue¬
niat: & quȩ sunt creatoris nr̃i
iussioni contraria. ab ep̃orũ
morib cõpescat. Ipse autẽ ex
galliarũ iudicare ñ poteris:
sed suadendo blandiendo. bona
qͦq oꝑa eorũ imitationi mons¬
trando. prauorũ m̃tes ad sc̃i-¬
tatis studia reforma: qͥa scri¬
ptũ.ẽ. inlege. Per alienã mes¬
sem transiens. falcẽ mittere

Expanded text:
Interrogatio Augustini. Qualiter debemus cum Galliarum Brittaniarumque episcopis lam tibi auctoritatem tribuimus : quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus Pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provinciam transeat, cum eodem Arelatense episcopo debet agere, qualiter, si qua sunt episcopis vitia, corrigantur. Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus , ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis, et ipse tota mente subveniat, et quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria, ab episcoporum moribus compescat. Ipse autem extGalliarum judicare non poteris; sed suadendo, blandiendo, bona quoque opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reforma: quia scriptum est in lege: Per alienam messem transiens, falcem mittere
Abbreviated transcription (Latin):
sed exꝑim̃to didicimꝰ ex cali
coniugio sobolẽ ñ posse suc¬
crescere. Et sacra lex ꝓhi¬
bet: cognationis turpitudi¬
nẽ reuelare. Unde necesse
ẽ ut iam tercia uł quarta
generatio fideliũ. licenter
sibi iungi debeat. Nã scda
quã p̃diximꝰ: a se omni modo
debet abstinere. Cũ nouerca

Expanded text:
Sed experimento didicimus ex tali Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter sibi jungi debeat: nam secunda quam praediximus, a se omni modo debet abstinere. Cum noverca
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ bonipatres carnalib fili¬
is solen: qͦs & ꝓculpis uerberib
feriunt. & cam̃ ipsos qͦs dolo¬
rib affligunt habe heredes
quȩr̃. & quȩ possident ipsis ser¬
uant. qͥsirati in sequi uident᷑
Hȩc gͦ caritas inm̃te tenenda
ẽ. & ipsa modũ correptionis
dictat. ita ut mens extra rati¬
onis regulã om̃mno nichil faci
ut eccła cũ augm̃to recipiat
qͥd de terrenis reb uidet᷑ amit¬
tere : & lucra de uanis quȩrere
Introgatio augustim. Si debe¬
ant duo germani fr̃s singulas¬
sorores accipe : quȩ suts ab il
fieri modis omib lic&. Neqͣqã enĩ insacriselo
ntrogatio augustini Usq
ad quotã generationẽ fideles hiuc capitulo cor
sibi copulari: & nouereis et
cognatis siliceat copulari
coniugio. Responsio gregoru.
Quȩdã terrena lex in roma¬
na re publica ꝑmittit. ut siue
fr̃ eesoror. seu duorũ fratrũ
germanorũ uł duarũ soro¬
rũ filius & filia misceant᷑:

Expanded text:
sicut boni patres carnalibus filisicut boni patres carnalibus filiis solent, quos et pro culpis verberibus feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos irati insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenenda est, et ipsa modum correptionis dictat  Al., dictet, ita ut mens extra rationis regulam omnino nihil faciaut Ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra de vanis quaerere. IV. Interrogatio Augustini. Si debeant duo germani frsorores accipere, quae sunt ab illfieri modis omnibus licet. Nequaquam enim in sacris elorogatio Augustini. Usque ad quotam generationem fidelis debeat cum sibi copulari, et novercis, et cognatis, si liceat copulari conjugio? Responsio Gregorii. Quaedam terrena lex in Romana republica permittit, ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur.