comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eque monachus. atq cameracensis edesie aretridyaco¬
nuis. postmodum uero pro rebus sc̃ uedasti qrias. in paigo
baduensi p̃uidebat. imperatori notus culmnen episcopalis ca¬
thedre adeptus ẽ glle uero propriis pro oportanitate dua¬
tis. qͣuaterbinos canonicos in ecclesia santi autberti depio¬
tonit. Mic autẽ ut antecessores iamdiximus. et nt sucesse¬
res posterius dictur sumꝰ graues ator multas iniurras ab
ip̃is suis militibus sustinu̾it. aduersumq eorum. sortier¬
macias dui contendit. Ad horum itaq in solentias sopien¬
das. arrulfum quendã illustrem comitẽ multis beneticus
conductum sibi adscunt. illoq adinuante ceruicatos suꝑe¬
rans aliquandi quieuit. Nexit igitur quinq arnis eerde¬
liam. ad patres q suos appositus in ecclia prefata sancti uide¬
licet autperti honorifice sepeliturꝰ Poiboldus subrogatur.
Et ludiis regulans quem fecit subscribitir

Expanded text:
rii aeque monachus atque Cameracensis aecclesiae archidiacorii aeque monachus atque Cameracensis aecclesiae archidiaconus, postmodum vero pro rebus sancti Vedasti, quas in pago Baduensi praevidebat, imperatori notus, culmen episcopalis cathedrae adeptus est. Ille vero propriis pro oportunitate collatis, quater binos canonicos in aecclesia sancti Autberti deputavit. Hic autem, ut antecessores jam diximus et ut successores posterius dicturi sumus, graves atque multas injurias ab ipsis suis militibus sustinuit, adversumque eorum contumacias diu contendit. Ad horum itaque insolentias sopiendas, Arnulfum quendam illustrem comitem multis beneficiis conductum sibi adscivit, illoque adjuvante cervicatos superans, aliquandiu quievit. Rexit igitur quinque annis aecclesiam, ad patresque suos appositus, in aecclesia praefata, sancti videlicet Autberti, honorifice sepelitur. 89. Wiboldus subrogatur, et ludus regularis quem fecit subscribitur.
Abbreviated transcription (Latin):
rum se erile p̃ceptum obliuioni tradidisse aduertens. ingenti
stupore duriguit. tandemq se oblitum fuisse rñdit. Unde cõ-¬
fusus ep̃s ad sua remeauit. hocq impatienter ferens. capella¬
no eccłiam que ẽ in uilla salliaco abstulit. Clausit diem en¬
grannus ep̃s ab hadulfo nouiomensi ep̃o sepultus.:
eniq uero cum monasterium sc̃ẽ marie cum totius
studii accinctu ad occidentalẽ plagam ampliaret.
culpis quidem ciuium exigentibus morte preuentus. opus
imꝑfetum reliquis. triennioq eliam moderatus migrau̾¬
D
ad xp̃m. Huius finebritat interfuit hadulfus nouiomẽ
as ep̃s. qui eum in monasterio scẽ dei genitucis ad australe
partem honorifice sepeliuit. Huic sucredit in episcopis ans¬
perris qu in eccesia sancti autheart octo canonicos constituit.
equitur ansbertus uir uidelicet litteralib dises¬
plinis eruditus. Qmi tunc atrebatenisis monaste¬

Expanded text:
rum se erile preceptum oblivioni tradidisse advertens, ingenti rum se erile preceptum oblivioni tradidisse advertens, ingenti stupore diriguit, tandemque se oblitum fuisse respondit. Unde confusus episcopus ad sua remeavit; hocque inpatienter ferens, capellano aecclesiam, quae est in villa Salliaco, abstulit. 87. Clausit diem Engrannus episcopus, ab Hadulfo Noviomensium episcopo sepultus. Denique vero, cum monasterium sanctae Mariae cum totius studii accinctu ad occidentalem plagam ampliaret, culpis quidem civium exigentibus, morte preventus opus imperfectum reliquit; triennioque aecclesiam moderatus, migrad Christum. Hujus funebritati interfuit Hadulfus Noviomensis episcopus, qui eum in monasterio sanctae Dei Genitricis ad australem partem honorifice sepelivit. 88. Huic succedit in episcopio Ansbertus, qui in aecclesia sancti Autberti octo canonicos constituit. Sequitur Ansbertus, vir videlicet literalibus disciplinis eruditus, qui tunc Atrebatensis monaste
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum informatione doctrinabat. Ad conuentum generalẽ
uillã perronam clamaturus ꝑrexit. suoq derico quia secũ pre-
rebus ecclesiam augebat. et si qua subtraherentur pub-¬
lico iudicio eiundicare et restituere satagebat. Siquidem eo tpr̃e
bruno dux siue archiep̃c conuentum generalẽ cum multis pͥn-¬
cipibus et epĩs apud quandam iuillã cuius nomẽ nõ subuenit
habuisse dicitur. in quo de pace et religione sc̃ẽ dei ecclĩe. statuq
regni salubriter et competenter tractatum ẽ. obi etiam engrã¬
nus epũs ire disposuit clamaturus uidelicet uillã sc̃e manie
perronan. quas hasbanienses more beneficiali tenebant. pre-¬
cepitq uiudoni suo cancellario. ut kartam eiusdẽ uille quam
in archiuo ecclie reppererat secum gereret. ut ꝑ hanc aꝑtius cer¬
tiusq clamare uideretur. Quo cum ꝑueniens. et ad euoluen¬
dam declamationẽ paratus kartam capellano rogaret: nimi¬

Expanded text:
bonorum informatione doctrinabat. 86. Ad conventum generalem bonorum informatione doctrinabat. 86. Ad conventum generalem villam Perronam clamaturus perrexit, suoque clerico, quia secum precesiam augebat, et si qua subtraherentur, publico judicio evindicare et restituere satagebat. Siquidem eo tempore Bruno dux sive archiepiscopus conventum generalem cum multis principibus et episcopis apud quandam villam, cujus nomen non subvenit, habuisse dicitur, in quo de pace et religione sanctae Dei aecclesiae statuque regni salubriter et competenter tractatum est. Ubi etiam Engrannus episcopus ire disposuit, clamaturus videlicet villam sanctae Mariae Perronam, quam Hasbanienses more beneficiali tenebant; precepitque Widoni suo cancellario, ut kartam ejusdem villae, quam in archivo aecclesiae reppererat, secum gereret, ut per hanc apertius certiusqne clamare videretur. Quo cum perveniens et ad evolvendam declamationem paratus, kartam capellano rogaret: nimi
Abbreviated transcription (Latin):
indicauu. Ex qua ꝑcussione aliquandin elaborans. cerfa res
endis muilto post incerit. in basilica quidẽ sancti gereois sepł¬
tus. Qapellani uero huus indelicet ecclie cleriai. nescio quibus
insimiulationibus temere suspecti. relitis quidem pontiticali¬
bus ormnamertis aufugerunt. Engrannus substituscurs
ost quius excessum. engrannus ante corbiensis ceno¬
bii sancti petri monachus obtentu brunoris p̃fat ar¬
cinprĩs. cum quo pro rebus frattum quas trans rheriũ proicu¬
rapt noticiam et familiaritatẽ habebat. ad episcopale solum
promouerur. Nic tam actliasticis qmͣ secularib disciplines sus¬
fcienter instuictus. muira erga gregem caritate polletat. omniq
mansuetudine plenus. tanto ambitu religionis episcopui dig¬
nitatẽ implebat. ut propositum monachi nulło modo excedere
uideretur. Semꝑ namq in ecclesiastice culture studio insuda-¬
bat. gregemq cõmissum exemplo uite innocentis morumq

Expanded text:
indicavit. Ex qua percussione aliquandiu elaborans--certa res indicavit. Ex qua percussione aliquandiu elaborans--certa res est--non multo post interiit, in basilica quidem sancti Gereonis sepultus. Capellani vero, hujus videlicet aecclesiae clerici, nescio quibus insimulationibus temere suspecti, relictis quidem pontificalibus ornamentis aufugerunt. 85. Engrannus substituitur. Post hujus excessum Engrannus, ante Corbiensis cenobii sancti Petri monachus, obtentu Brunonis prefati archipatris, cum quo pro rebus fratrum, quas trans Rhenum procurabat, notitiam et familiaritatem habebat, ad episcopale solium promovetur. Hic tam aecclesiasticis quam saecularibus disciplinis sufficienter instructus, mira erga gregem karitate pollebat; omnique mansuetudine plenus, tanto ambitu religionis episcopii dignitatem implebat, ut propositum monachi nullo modo excedere videretur. Semper namque in aecclesiasticae culturae studio insudabat, gregemque commissum exemplo vitae innocentis morumque
Abbreviated transcription (Latin):
pli propinquantes. scmñq confessorem. auxilo geminãtes
orqui nltenius formidauit. tandemq prorumpens in hac uo¬
ceau. Scitote uos hodie michi ereptos beati gaugeria suf¬
fragio. Si ergo iur multe immanitatis ob amorem de Et
uencrationem sun confessoris inimicis parcens habere tolciã¬
tiam didicit quantomagis pontifex uel conteplatione sa¬
coaeoralis officsquo fungeratur debuent: Sltamen q ran¬
toscclen e ffugnum aut latebram uel ꝑ aliquẽ penitentie mo¬
dum nõ quesiuit. dignum sane cõpendium supplicũ nõ lon¬
gopoist tempore soliuit. Coloniam nomq profectus cumt
quadam noite in lectulo pansaret. apparint ei seniingilant
bratus gangericus. quiꝑpe uisus eum pro admissis in capare.
batulo q que manu gestabat postmodum grauiter pulsare.
Qmor e ꝑgefactus. cum graui planctu ingeniir. uoca¬
tisq cubiculanis uisionẽ in ordine pandens casum sin ꝑitrbi

Expanded text:
pli propinquantes sanctumque confessorem auxilio geminantes, pli propinquantes sanctumque confessorem auxilio geminantes, sequi ulterius formidavit, tandemque prorumpens in hac voce, ait: Scitote vos hodie mihi ereptos beati Gaugerici suffragio! Si ergo vir multae immanitatis ob amorem Dei et venerationem sui confessoris inimicis parcens habere tolerantiam didicit, quanto magis pontifex vel contemplatione sacerdotalis officii, quo fungebatur, debuerit? Attamen quia tanto sceleri effugium aut latebram vel per aliquem poenitentiae modum non quaesivit, dignum sane conpendium supplicii non longo post tempore solvit. Coloniam namque profectus cum quadam nocte in lectulo pausaret, apparuit ei semivigilanti beatus Gaugericus, quippe visus eum pro admissis increpare, bacculoque quem manu gestabat, postmodum graviter pulsare. Qui mox expergefactus, cum gravi planctu ingemuit, vocatisque cubiculariis visionem in ordine pandens, casum sui periculi
Abbreviated transcription (Latin):
et alioꝵ captas sicuti furiosus erat. carpento ad cumulum
imponi p̃cepit. et ad insinuandam sue ultionis atq uictori¬
e pompam. ad predium suũ in uillam iuidelicet cui nomen be-¬
tenclorth. suis familiarib mittere festinauit. Qd̾ nocte a¬
et huius pon scõ gaugerico percussus obiit.
tificis factum desino demirari. qui templum beatissi¬
ni confessoris molare nõ timuit. quẽ uualterus castellanꝰ
tyro inhumanissimꝰ in simili negocio nrĩs diebus nõ re-¬
uereri nesciuit. Quadam namq die alicunde cũ sius ueni¬
ens. duos fratres aldonem uidelicet et balduinũ sibi inimi¬
cissimos forte obuios habuit. moxq caballo aui insedebat
calcaribus fosso eos inuolans. hastiaqz dorsis pene conti¬
gua iam iã imminens. iã iam mortẽ minitans adusq ra¬
dicẽ montis fugientes ꝑsequitur. distantes sane amonaste¬
no fere nouẽ passibus. Midens autẽ eos effugio scĩssimi tẽ¬

Expanded text:
et aliorum captas, sicuti furiosus erat, carpento ad cumulum et aliorum captas, sicuti furiosus erat, carpento ad cumulum inponi precepit, et ad insinuandam suae ultionis atque victoriae pompam ad predium suum, in villam videlicet cui nomen Betendorth, suis familiaribus mittere festinavit. 84. Quod nocte a sancto Gaugerico percussus obiit. Nec hujus pontificis factum desino demirari, qui templum beatissimi confessoris violare non timuit, quem Walterus castellanus, tiro inhumanissimus, in simili negotio nostris diebus non revereri nescivit. Quadam namque die alicunde cum suis veniens, duos fratres, Aldonem videlicet et Balduinum sibi inimicissimos forte obvios habuit; moxque caballo cui insedebat calcaribus fosso eos involans, hastaque dorsis pene contigua jamjam imminens, jamjam mortem minitans, adusque radicem montis fugientes persequitur, distantes sane a monasterio fere novem passibus. Videns autem eos effugio sanctissimi te
Abbreviated transcription (Latin):
tegressus. C omiti armulfo lambras extorsit. et deuas uullas
auxiio utem repetist. uillã lambras qua eum conduxit. ui
rrectorcit mminatus sane qdͥ si eam uendicare p̃sumneret .to¬
tas flandras ei combureret. Preterea duas uillas coureng
et ferroras ab eccłia sc̃ẽ dei matris diuulsit. et cuidã militi
beneficiauit. Ubi ciues inuasit. et alios interfecit alios exce
noluto autẽ aliquo temporis interuallo. sibi cauit.
apopulo facte dehonorationis reminiscens. socia ag-¬
mina euocauit. ciuesq incantos subita incursione inuasit.
palantesq feriendo usq ad monasterium sc̃ĩ gangerici ꝑsecu-¬
tus ẽ. Nouum genus spectaculi. Continuo namq armati
limen scĩssime edis absq reuerentie modo irrumpentes. ali¬
os interfecerunt. alios truncatis manibus et pedibꝰ. demeni¬
brarunt. quibusdã uero oculos fodiebant. quibusdam fron-¬
tes ferro ardente notabant. Seinde autẽ lanceas ĩt̾fectorũ

Expanded text:
regressus. 82. Comiti Arnulfo Lambras extorsit, et duas villas Cregressus. 82. Comiti Arnulfo Lambras extorsit, et duas villas Cauxilio urbem repetiit, villam Lambras, qua eum conduxit, vi reextorsit, minatus sane, quod si eam vindicare presumeret, totas Flandras ei combureret. Preterea duas villas, Coureng et Ferroras, ab aecclesia sanctae Dei Matris divulsit et cuidam militi beneficiavit. 83. Ubi cives invasit, et alios interfecit, alios excecavit. voluto autem aliquo temporis intervallo, sibi a populo factae dehonorationis reminiscens, socia agmina evocavit, civesque incautos subita incursione invasit, palantesque feriendo usque ad monasterium sancti Gaugerici persecutus est. Novum genus spectaculi! Continuo namque armati limen sanctissimae aedis absque reverentiae modo irrumpentes, alios interfecerunt, alios truncatis manibus et pedibus demembrarunt; quibusdam vero oculos fodiebant, quibusdam frontes ferro ardente notabant. Deinde autem lanceas interfectorum
Abbreviated transcription (Latin):
repeteret:. in ipso quidem reditu er innotint ciuilis conspiratio.
gtatim ergo quis suos tam uirtute quã numero aduersuo tã¬
si popli tutam inferiores uidebar cum grandis ignoniie
piobo. iter factum temensus. brunonem tune temporis mo¬
naressiam regni sub fratre tenentem aggreditur. suisq cau¬
lis declamando prolatis obnixe dep̃catur. ut suo uidelcet ire¬
uamine fultus. sedem dausam molenter possit urer pere.
dentam q ultionẽ pro accepta iniuina in populo rebelant
cxereir. i et dificise copioso impetrato exeraitir. aamulfiure
quoq flandrensem comitem adiuit. ullamq lambra ꝑo.¬
sititus. tumi sib consocium inmo e adiuitorẽ adhibut. E¬
uas uero cũ fanto auxilio reuerti cõperientes. sibi consulere
estimarunt. longeq dissimilatis rebeslionis motibus abs¬
Q suspicione ueniret nuncios ab legarunt. Cum suis itaq
tantum ceterts siquidem reuersis urtem ẽ absq dificultate

Expanded text:
repeteret, in ipso quidem reditu ei innotuit civilis conspiratio. repeteret, in ipso quidem reditu ei innotuit civilis conspiratio. Statim ergo, quia suos tam virtute quam numero adversus tanti populi turbam inferiores videbat, cum grandis ignominiae probro iter factum remensus, Brunonem tunc temporis monarchiam regni sub fratre tenentem aggreditur; suisque causis declamando prolatis, obnixe deprecatur, ut suo videlicet juvamine fultus sedem clausam violenter possit irrumpere, debitamque ultionem pro accepta injuria in populo rebellante exerere. Nec difficile copioso impetrato exercitu, Arnulfum quoque Flandrensem comitem adivit, villamque Lambras pollicitus, eum sibi consocium, immo et adjutorem adhibuit. Cives vero cum tanto auxilio reverti conperientes, sibi consulere estimarunt, longeque dissimulatis rebellionis motibus, absque suspicione veniret, nuncios ablegarunt. Cum suis itaque tantum, ceteris siquidem reversis, urbem est absque difficultate
Abbreviated transcription (Latin):
bus populo suo barbarus esse uideretur. Quanto etenim re-¬
gii generis ei aspirabat auctoritas: tanto ferocior populum
sepe uexabat. Sepe itaq partim propter eius animi ĩmode¬
ratam leuitatem. partimq propter ciuium repugnantium
ferocitatẽ atq mobedientiam inter se difficilis oriebatur se-¬
ditio. aliquando uero intererat implacabilis congressio. Qd̃
autẽ tantas infestationes edebat. qd tantas inquietudines ir-¬
rogabat: hoc nimirũ nõ potius ep̃i qmͣ insolentus suorum
ciuium possumꝰ imputare. quos semꝑ pro ferocitate in obe¬
dientes omibus suis epĩs audiuimus atq rebelles eristere.
gmnaniam propter obsequium cesaus profatus.
aliquandiu moraretur. interim aues una eademq uolun¬
faio dosladi. fattaq unanimiter conspiratione adeo sunt int̾
se constricti. ut pontificem reuersurum. negato ingreslii. ab
itrexcluderent. Quicum explets rebus sedem pontificalemt

Expanded text:
bus populo suo barbarus esse videretur. Quanto etenim rebus populo suo barbarus esse videretur. Quanto etenim regii generis ei aspirabat auctoritas, tanto ferocior populum saepe vexabat. Saepe itaque, partim propter ejus animi immoderatam levitatem partimque propter civium repugnantium ferocitatem atque inobedientiam, inter se difficilis oriebatur seditio; aliquando vero intererat implacabilis congressio. Quod autem tantas infestationes edebat, quod tantas inquietudines irrogabat, hoc nimirum non potius episcopi, quam insolentiis suorum civium possumus imputare, quos semper pre ferocitate inobedientes omnibus suis episcopis audivimus atque rebelles existere. cum in Germaniam propter obsequium caesaris profectus aliquandiu moraretur, interim cives una eademque voluntate collecti, factaque unanimiter conspiratione, adeo sunt inter se constricti, ut pontificem reversurum negato ingressu ab urbe excluderent. Qui cum expletis rebus sedem pontificalem
Abbreviated transcription (Latin):
pituloꝵ tenorem in exilium retrudi. Dyaconatus igit᷑ quo
fungebatur ministerio multatus a conspectu synodi reproba¬
tus abscessit. Artoldo uero presuli qui omnibus se synodis
presentabilem fecerat non refugiens synodale iudicium epis-¬
copium remense iuxta canonum instituta et scõrum prm̃ dacre¬
ta omnino retinendũ acq disponendum decernũt laudant at-¬
q corroborant. Post fulbertum succedit berengarius in sede
erengarius hunc in episcopio secutus. pontificali.¬
summã regiminis sumpsit. uir siquidem ex nobili pa¬
rentela germanie ortus. sed et octonis imperatoris proxime cõ-¬
sanguineus. Qui qm̃ magis secularibus qmͣ ecclesiasticis ne-¬
gociis implicatus. ꝑ excellentis prosapie sublimitatẽ animũ
quodam impulsu iactantie attollebat. morum et uite obpug¬
nationibus sumpto officio contraibat. Hic etiam tante feri-¬
tatis extitisse dicitur. ut nõ mͦ lingua et natione. sed etiã mori¬

Expanded text:
pitulorum tenorem in exilium retrudi. Diaconatus igitur quo pitulorum tenorem in exilium retrudi. Diaconatus igitur quo fungebatur ministerio multatus, a conspectu sinodi reprobatus abcessit. Artaldo vero presuli, qui omnibus se sinodis presentabilem fecerat, non refugiens sinodale judicium, episcopium Remense juxta canonum instituta et sanctorum Patrum decreta omnino retinendum atque disponendum decernunt, laudant atque corroborant. 80. Post Fulbertum succedit Berengarius in sede pontificali. Berengarius hunc in episcopio secutus summam regiminis sumpsit ; vir siquidem ex nobili parentela Germaniae ortus, sed et Ottonis imperatoris proxime consanguineus. Qui quoniam magis secularibus quam aecclesiasticis negotiis implicatus, per excellentis prosapiae sublimitatem animum quodam pulsu jactantiae attollebat, morum et vitae obpugnationibus sumpto officio contraibat. Hic etiam tantae feritatis extitisse dicitur, ut non modo lingua et natione, sed etiam mori
Abbreviated transcription (Latin):
qd quaido ep̃s sueslorncus. hldegleius quose beluacensisi ne¬
Su lphus laudunensis. fultertus cameracens is. setelu ceniit
remensis apoceseos ep̃i eastem litteras ad sedeme delegeaduemnt
a plicam proars uratione hugonis inscede temetisi.Eue pus¬
solcanoo. Dost quarum letione erurgens fnuosus nui
pfatio cecfuis pesulib qui meisceim itteris nomie fantur.
caslisr tras refutauit. astiuens quipe eas ances nemequs
Eauulbisse icl audisse⁊ eq i earum delegatione conserisoemp¬
builse. Qui dum idem cdencus contraire no possei es litet imres¬
orisa muiss apistepeus precepi domnno ratinns suggeres
uniuerse symodo ut sibi consilium et rectũ iudiciũ proferrent
sup uonia siodi callimiatore. et caliipriati inepos dellatore dlt
uꝵ toitam delato pubslice confuratus ẽ falsa detulisse lertis ca¬
pitulis de huiusce calumpniatoribus iudicant. et unanimit̾
censent eum quo fruebatur honore priuari debere. ac scd̃m ca-¬

Expanded text:
 episcopus Suessonicus, Hildegarius quoque Belvacensis, Rodulfus Laudunensis, Fulbertus Cameracensis, ceterique cuncti Remensis dioceseos episcopi, easdem litteras ad sedem delegaverint apostolicam pro restauratione Hugonis in sede Remensi et expulsione Artoldi. Post quarum lectionem exurgens Fulbertus cum prefatis ceteris presulibus, qui in eisdem litteris nominabantur, eas litteras refutavit, astruens quippe, eas antea numquam se vidisse vel audisse, neque in earum delegatione consensum prebuisse. Cui dum idem clericus contraire non posset, licet in eos calumniis obstrepens, precepit domnus Marinus suggerens universae sinodo, ut sibi consilium et rectum judicium proferrent super hujusmodi calumniatore et calumniarum in episcopos delatore. At illi, postquam delator publice confutatus est falsa detulisse, lectis capitulis de hujusce calumniatoribus, judicant et unanimiter censent, eum quo fruebatur honore privari debere ac secundum ca
Abbreviated transcription (Latin):
felix ciuitas cameracus feliciter illustrata nomẽ suum propa¬
gauit ubiq gẽtium: Imiio ne ipsi quidẽ imperatori credo
iiui cederentꝰ Qd̾ in synodo apud engulen heui testimnonio
erau xilis fulerti artoldus restitutur et hugo experlitur.
psid engulen hemn synodo congregate coram anicob¬
regibus octone inidelicet et ludiuiuico cũ marino ro¬
mane sedis uicano unaq etiã cum mulis cocpĩs fusp ertus
menfuat. u bi seres litis pro episcopio temensiuam ur̃t arol¬
tr quidem fugone emulo torã regibus e omnibus qui aderãt
suc redamationis querelas protilisset. introgressus qunidam
ligerto lons pmissi hugonis dleuais aculie lasteras quas arie¬
ma detulerat quasq iam in alia synoro mosomi propalane¬
uat. assaito casdem uiteras sibi rome ab ppss qui aderat marĩo

Expanded text:
felix civitas Cameracus feliciter illustrata, nomen suum propafelix civitas Cameracus feliciter illustrata, nomen suum propagavit ubique gentium? Immo ne ipsi quidem imperatori, credo, vivi cederent. 79. Quod in sinodo apud Engulenhein testimonio et auxilio Fulberti Artoldus restituitur, et Hugo expellitur . Apud Engulenhein sinodo congregatae coram ambobregibus, Ottone videlicet et Luduwico, cum Marino Romanae sedis vicario unaque etiam cum multis coepiscopis Fulbertus interfuit ; ubi series litis pro episcopio Remensium inter Artolte quidem Hugone aemulo, coram regibus et omnibus qui aderant suae reclamationis querelas protulisset, introgressus quidam Sigebaldus, premissi Hugonis clericus, attulit litteras, quas Roma detulerat, quasque jam in alia sinodo Mosomi propalaverat; asserens easdem litteras sibi Romae ab ipso qui aderat Marino
Abbreviated transcription (Latin):
hec medius pentifex tandem sibi prouida ratione consuluit.
paucis q sũorum quibus secreta credebat adhibitis. clã duo¬
rum sacerdotum corpora sc̃ĩ uidelicet theoderici ep̃i de quo sup̃
diximus. et alteriꝰ cuius nomen excidit. detectis sepulcris ac¬
cepit. feretris q honorifice inuoluta. cũ aliquot etiam articu¬
lis sc̃ antberti imperatori cõcessit. Qd̾ siquis latius scire de¬
siderat. librum quẽ fulbertus doctor karissim ꝰ de uita sc̃i aut¬
berti iubente domno epõ gerardo inscripserit legat. Hoc autem
absq dei pia dispositione contigisse nõ dicam. cũ etiam beatus
uir dñi theodericus hanc renuinerationẽ a dño et ueneratio¬
nẽ a populo mereretur. et ne nr̃a prouincia suis defensorib ꝰ
prinaretur. Quod etiam si subducere uellet: fateor quidem
nullo modo posset. QQuẽ enim sensum ciues habituros existi¬
mas. si aduocatũ sium gaugericũ eripi sibi cernerent. ꝑ quẽ

Expanded text:
haec medius pontifex, tandem sibi provida ratione consuluit, haec medius pontifex, tandem sibi provida ratione consuluit, paucisque suorum quibus secreta credebat abhibitis, clam duorum sacerdotum corpora, sancti videlicet Teoderici episcopi, de quo supra diximus , et alterius cujus nomen excidit, detectis sepulchris accepit; feretrisque honorifice involuta, cum aliquot etiam articulis sancti Autberti, imperatori concessit. Quod si quis latius scire desiderat, librum quem Fulbertus doctor karissimus de vita sancti Autberti, jubente domno episcopo Gerardo, inscripserit, legat. Hoc autem absque Dei pia dispositione contigisse non dicam, cum etiam beatus vir Domini Theodericus hanc remunerationem a Domino et venerationem a populo mereretur, et ne nostra provincia suis defensoribus privaretur; quos etiam si subducere vellet, fateor quidem nullo modo posset. Quem enim sensum cives habituros existimas, si advocatum suum Gaugericum eripi sibi cernerent, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
ceps eiꝰ tempore cura instrictiones ac resfauratioẽs
gmificentie sedibus conditis. quandam etiã metropolim mia¬
gadaibrth uocapiilo stcurxit. Q ui cum ab epĩs sius multa sc̃o¬
sum piguera impetasa. fulbertum qpm̃ sanctoꝵ gaugerict
uidelicet atq auberti corpora sibi dari postulauit. felicissimã
sane arbitratus suam fore metropolim. si tantoꝵ confessorum
patrociniis fulciretur. Huius uero petitionẽ epũs declinare
formidans. incerto hesit. sed tamen ne beneficiis que multa
iam ei presticit ut diximus uideretur ingratus. sue petitioni
effectum promisit. Qua in re presul anxius in diuersa ꝑte am̃i
ãcipitẽ flectit. uidensq difficultatem negocii siue donet s̾iue
neget. utrumq sibi fore ꝑiculo sum aduertit. Si enuim neget.
imperatoris beniuolentia offensũ iri. Si uero donet. sue pro¬
uincie futurã ꝑniciem. utpote uiduate patronis. ꝑ quos et
temporalẽ meruit salutem. et celestẽ sperat btĩtudinem. Int̾

Expanded text:
ceps eo tempore circa instructiones ac restaurationes gnificentiae sedibus conditis, quandam etiam metropolim Magadaburch vocabulo struxit. Cui cum ab episcopis suis multa sanctorum pignera impetrasset, Fulbertum episcopum sanctorum Gaugerici videlicet atque Auberti corpora sibi dari postulavit; felicissimam sane arbitratus suam fore metropolim, si tantorum confessorum patrociniis fulciretur. Hujus vero petitionem episcopus declinare formidans, incerto haesit; sed tamen beneficiis, quae multa jam ei prestiterat, ut diximus, ne videretur ingratus, suae petitioni effectum promisit. Qua in re presul anxius, in diversa parte animum ancipitem flectit; vidensque difficultatem negotii, sive donet sive neget, utrumque sibi fore periculosum advertit. Si enim neget imperatoris benivolentia offensum iri; si vero donet, suae provinciae futuram perniciem, utpote viduatae patronis, per quos et temporalem meruit salutem et celestem sperat beatitudinem. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
rochia eluis translatus fu erat. ibi etiam a molentis er¬
tortum. scm martorẽ reportar cum omui labore contendertet.
Horum itaq cansã competentẽ preuideus qrs ortũ moseo labe¬
rauit. quio adusq beati martyris gletam ad proprium locẽ re¬
dem coegit PDro tanti ergo tencficii recompensatione p̃dicti
fratres uullam que ab incolis neuuchona mincupatur sc̃ẽ
matii eccle cameracensium libent̾ contuleruntis. Mitto rer
mnuinitates sce marie renouans teloneum hurꝰ auiatis cũ mo
perator auctoritatem immunitatis quã ancecessor fai¬
us karolus suꝑ sedem cameracensium fieit. a tesigendam. eiã
confumauit. eiq insuꝑ omne telonenr cũmoniera por ciui¬
tatis contratens. postinodum omnes fiscalium fiuitiorũ eltr¬
tilationes ꝑsubretam huiusmodi testamenti paguia scquestm¬
bilibus diuini cultus amore fauemus. suꝑna gratia nos au¬

Expanded text:
rochia ejus translatus fuerat, ibi etiam a violentis exrochia ejus translatus fuerat, ibi etiam a violentis extortum sanctum martirem reportari cum omni labore contenderet. Horum itaque causam competentem previdens episcopus, omnimodo laboravit, quoadusque beati martiris glebam ad proprium locum referri coegit. Pro tanti ergo beneficii recompensatione predicti fratres villam, quae ab incolis Newehova nuncupatur, sanctae matri aecclesiae Cameracensium libenter contulerunt. 77. Otto rex immunitates sanctae Mariae renovans, teloneum hujus civitatis cum erator auctoritatem immunitatis, quam antecessor us Karolus super sedem Cameracensium fixit, inrefigendam etiam confirmavit; eique insuper omne teloneum cum moneta ipsius civitatis contradens, postmodum omnes fiscalium functionum mutilationes per subjectam hujusmodi testamenti paginam sequestrbilibus diuini cultus amore fauemus superna gratia nos mu
Abbreviated transcription (Latin):
mes m̃t xp̃i. quẽ papa alexãder romie laꝑtiz auit. de ronasce
uilla brabatense de monasterio uidelicet qd beatus amandus
construxit. ad monasterium uille ende que iuxta aquisgra.¬
num sita ẽ primo asportatur. deinde uers coloniam usq trãs¬
latus. nõ pance ibidem tẽpore demoratur. Unde intercidenti¬
bus aliquot annoꝵ curriculis inter utrumq clerũ. id est in¬
ter cotniascenses atqz endenses magns cxorta ẽ disceptatio.
Danis enim remotis rebulq sc̃e de ecclie in prosꝑitate restitu-¬
tis. rotinascenses suum moliuntur refee pronum. endenses
uero unanimiter refragati retinere contendunt. uspote inile¬
licet p̃ciosum thesaurum: Hec gitur alterratio inter se ali¬
quandiu ꝓcessit. Romascenses autẽ consilio saniore puentr.
donum fulferisi pontificem suppliciter adieunt. sueq deplora¬
tionis setiem inculcantes obrie imploratunt. ue quia de par¬

Expanded text:
mes martir Christi, quem papa Alexander Romae baptizavit, de Ronasce mes martir Christi, quem papa Alexander Romae baptizavit, de Ronasce villa Brabatense, de monasterio videlicet quod beatus Amandus construxit, ad monasterium villae Ende, quae juxta Aquisgranum sita est, primo asportatur; deinde vero Coloniam usque translatus, non pauco ibidem tempore demoratur. Unde intercedentibus aliquot annorum curriculis, inter utrumque clerum, id est, inter Rotnascenses atque Endenses, magna exorta est disceptatio. Danis enim remotis rebusque sanctae Dei aecclesiae in prosperitate restitutis. Rotnascenses suum moliuntur referre patronum; Endenses vero unanimiter refragati retinere contendunt, utpote videlicet preciosum thesaurum. Haec igitur altercatio inter se aliquandiu processit. Rotnascenses autem consilio saniore preventi, domnum Fulbertum pontificem suppliciter adierunt; suaeque deplorationis seriem inculcantes, obnixe implorarunt, ut quia de par
Abbreviated transcription (Latin):
dens in medio sagittã contorserat. Quo a criter exasperati am¬
pliore numero pro ulciscenda iniuria ad monasterium re-¬
fluunt. factoq diu impetu tandem irrumpentes. multos de
populo quos intus reppererant sternunt. ex clericis quoq
ansfridum. anselmum. grinb̾tum. teodericũ. genticionem.
exanimãt. Nouissime uero intra laquearia ignẽ ponentes.
uenerabile templum tamẽ diuturno et difficili nege cie sub,¬
uerterunt adeo sane. ut amhustis sublimis structure edificiy
lamentabile dictu culmina cũ uasta nuina deuoluerent᷑. plũ¬
biq quo summa desuꝑ tecta cooꝑiebantur liquefacti ruius
huc illucq ꝑ dediua qͦueq decuerens. plareis quidẽ natanti¬
bus fossas impleret in curuitu. Post hec cõg̃gatis captiueᷤ
cum infinita preda abscesserunt. bi scm hermetẽ pristino¬
hystorias legentib. scãs dei casas inrend entibus. beatus her¬

Expanded text:
dens in medio sagittam contorserat. Quo acriter exasperati amdens in medio sagittam contorserat. Quo acriter exasperati ampliore numero pro ulciscenda injuria ad monasterium refluunt; factoque diu impetu, tandem irrumpentes, multos de populo, quos intus reppererant, sternunt; ex clericis quoque Ansfridum, Anselmum, Grinbertum, Teodericum, Gentionem exanimant. Novissime vero intra laquearia ignem ponentes, venerabile templum tamen diuturno et difficili negotio subverterunt, adeo sane, ut ambustis sublimis structurae aedificiis, lamentabile dictu, culmina cum vasta ruina devolverentur, plumbique, quo summa desuper tecta cooperiebantur, liquefacti rivus huc illuc per declivia quaeque decurrens, plateis quidem natantibus, fossas impleret in circuitu. Posthaec congregatis captivis, cum infinita preda abscesserunt. 76. Ubi sanctum Hermetem pristinohistorias legentibus, sanctas Dei casas incendentibus, beatus Her
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq hostes cũ impossibilitatẽ uncerdi ullo modo comerent.
cum pudore et dolore ab obsidione desistunt. seb quod in sub¬
urbio intactum ante reliquerant. cũ furore purum. Sliquoe
autẽ cello habiles forte dep̃hendissait. continuo ingalabanit.
quod uero neci et igni suꝑfiusset. captiuitati reseruabant
pͥose hec etiam quod granius ẽ et magis luge i dñ decoran
et uenerabilẽ insilicam scĩ gaugenci ut sclicet su ꝑbrs ed ifici¬
is exterius insignitam. ita ctiam iceri multis peruais na¬
ti refertam. facto agmine nitebantur urumpere. seb obstina¬
tissime renitentibꝰ canonicis cum multitudine unile. ncipe¬
terant effectũ hatere. Unde quidã incendendĩ minabaritite.
multi uero propter plumbea tecta difficultat e ii dentes. patius
relinquendum estimabam. C edebant ergo tante duficultati
etiã abscedesant. cũ furiosus quidã ex dericis in cdlangoris se¬

Expanded text:
Itaque hostes cum impossibilitatem vincendi ullo modo cernerent, Itaque hostes cum impossibilitatem vincendi ullo modo cernerent, cum pudore et dolore ab obsidione desistunt; sed quod in suburbio intactum ante reliquerant, cum furore perurunt. Si quos autem bello habiles forte deprehendissent, continuo jugulabant; quod vero neci et igni superfuisset, captivitati reservabant. Post haec etiam, quod gravius est et magis lugendum, decoram et venerabilem basilicam sancti Gaugerici, ut scilicet superbis edificiis exterius insignitam, ita etiam interius multis pecuniis rati refertam, facto agmine nitebantur irrumpere; sed obstinatissime renitentibus canonicis cum multitudine vulgi, non poterant effectum habere. Unde quidam incendendum minabantur; multi vero propter plumbea tecta difficultatem videntes, potius relinquendum estimabant. Cedebant ergo tantae difficultati, et jam abscedebant, cum furiosus quidam ex clericis in clangorio se
Abbreviated transcription (Latin):
natio. grauis q p̃ timore defectio. preualere hostes. nõ halẽ¬
sibi locum defensionis. Sane illis sine intermissione ia ce¬
lantibus:. iam uictor ignis pene inecuperabiliter tecta tens¬
det. nisi quidam ex denicis seiraldus nomine der ceete urtu¬
te roboratus. sumpto secũ aque uasculo ato suꝑ templum
ascenderes. Qui resticulis nixus quas deluꝑ trabibus clar¬
gori actifciose innexuit. sparso latice ignem extingisehios
uolicriq studio suꝑ culmina csitans. operam omnẽ hoste¬
um eliidebat. Mirabile dictu. Sane in conspectu adueriarior
discurrens et nulneri patens. sed qd̾ res ipsa indicat merites
beatissime dei genitricis. et sanctigaugeraci intero anntir ꝑtes¬
tus. sua qꝑtra ab extidio templum erputt. ⁊ Mine aiimi np̃o¬
cum erecti. diuinium siquidẽ auxilium sentientes. for miur¬
ne ponuint. ac ualidiorib animis ad renicentium encoerunt.

Expanded text:
natio, gravisque pre timore defectio prevalere hostes, non habenatio, gravisque pre timore defectio prevalere hostes, non habesibi locum defensionis. Sane illis sine intermissione jaculantibus, jam victor ignis pene inrecuperabiliter tecta teneret, nisi quidam ex clericis, Serraldus nomine, Dei credo virtute roboratus, sumpto secum aquae vasculo cito super templum ascenderet. Qui resticulis nixus, quas desuper trabibus clangorii artificiose innexuit, sparso latice ignem extinguebat, volucrique studio super culmina cursitans, operam omnem hostium eludebat. Mirabile dictu. Sane in conspectu adversariorum discurrens et vulneri patens, sed quos res ipsa indicat, meritis beatissimae Dei genitricis et sancti Gaugerici interventione protectus, sua opera ab excidio templum eripuit. Hinc animi nostrorum erecti, divinum siquidem auxilium sentientes, formidinem ponunt, ac validioribus animis ad renitendum incombunt.
Abbreviated transcription (Latin):
os niritĩ confortat et instruit. uiciliter dimicent. inuincibi¬
les pugnent. dei aum esse contra alienigenas pugnã. illi fu¬
turam nictoriam. Interea fessus dum ad interruptionem
nichil succederet. soluere obsidionẽ consultius estimarunt.
suamq fidẽ uenie et salutis obsidem offerentes. istã pactio¬
nem incertum dolo ne an fide compositã pretenderunt. ut si
uidelicet sibi caput redderetur. ip̃i omnem p̃dam et omnes
captiuos sed et omnia quecumqz in hac uicinia rapuerãt.
usq ad minimũ restituerent. posita deinde pugna pacẽ com¬
posituri. Hii uero magis dolo suspecti. exorata refutant. Qͦ
hungari amplius et urrationabilit̾ efferati. incendere tem-¬
plum leuiori negocio arbitrati sunt. muroꝵq expugnatio¬
nẽ dedinantes. ad fastigia templi tela ardentia certatim ia¬
culantur. Ao hoc nrĩs tandem quedam mentiũ fuit conster¬

Expanded text:
os viritim confortat et instruit, viriliter dimicent, invincibios viritim confortat et instruit, viriliter dimicent, invincibiles pugnent; Dei enim esse contra alienigenas pugnam, illi futuram victoriam. Interea fessis dum ad interruptionem nihil succederet, solvere obsidionem consultius estimarunt; suamque fidem veniae et salutis obsidem offerentes, istam pactionem, incertum dolone an fide conpositam pretenderunt, ut, si videlicet sibi caput redderetur, ipsi omnem predam et omnes captivos, sed et omnia quaecumque in hac vicinia rapuerant, usque ad minimum restituerent, posita deinde pugna pacem composituri. Hi vero magis dolo suspecti, exorata refutant. Quo Hungari amplius et inrationabiliter efferati, incendere templum leviori negotio arbitrati sunt; murorumque expugnationem declinantes, ad fastigia templi tela ardentia certatim jaculantur. Ad hoc nostris tandem quaedam mentium fuit conster
Abbreviated transcription (Latin):
tious sociis in p̃lium ruit. moxq a latere circũuentus.
nr̃orum tamen dispendio absciso capite obtruncatur.
Uonde uictoriam adepti caput aste defixum in summo
muro. illis letum. suis miserabile spectaculum. suspende¬
runt. Aludito rex bulgio sic enim dicebatur furore accen¬
sus. casum amici miserabiliter ingemuit. solitoq acer¬
bior. nepotis mortẽ ulcisci gestiens. urbem cum suis re-¬
petiit. Tum uero satis acciter illis quidem foris furenti¬
bus. istis uero intus fortiter resistentib utrimqz diu cer¬
tantibus omniq genere telorum decernit᷑. Illos doloꝵ fra-¬
teri capitis ꝑtinaciter accendebat. huis amor prĩe et ultima
spes audaciam ministrabat. Et dum id geritur: merens e¬
piscopus modo dei genitricẽ precibus exagitat. coramq bea¬
tissimi gaugerici feretro procumbens dignetur esse defensor
crebro ingeminat: mõ uero ꝑ propugnacula cursitans su-¬

Expanded text:
tibus sociis in prelium ruit; moxque a latere circumventus, tibus sociis in prelium ruit; moxque a latere circumventus, nostrorum tamen dispendio, absciso capite obtruncatur. Unde victoriam adepti, caput astae defixum in summo muro, illis laetum, suis miserabile spectaculum, suspenderunt. Audito, rex Bulgio--sic enim dicebatur--furore accensus, casum amici miserabiliter ingemuit; solitoque acerbior nepotis mortem ulcisci gestiens, urbem cum suis repetiit. Tum vero satis acriter illis quidem foris furentibus, istis vero intus fortiter resistentibus, utrimque diu certatur, omnique genere telorum decernitur. Illos dolor fraterni capitis pertinaciter accendebat, his amor patriae et ultima spes audaciam ministrabat. Et dum id geritur, merens episcopus modo Dei genitricem precibus exagitat, coramque beatissimi Gaugerici feretro procumbens, dignetur esse defensor crebo ingeminat; modo vero per propugnacula cursitans, su
Abbreviated transcription (Latin):
celsibus leti studia prelii munitionibus urbis aduertunt. tep̃¬
tantesq itruptionẽ. nrĩs tamẽ acriter defensantib minime
pficiurrit. Itaq fatigati nõ procul ab iube fixis rentoriis i
prata uidelicet uixta scatth elunium concidebant quicte aco¬
q curandi. post hec urbis excidio reuersuri. Non usq qua q
tamen nr̃i otiosi fuere. nec multa ciuitatis om̃ino pasli duisꝑẽ¬
dia. Aobi enim hostibus paululũ remotis. nepotem regrum
cuus nomen exadit. uirum uidelicet bellicis artibus pred itã
cũpaucis nouissims̃ incedere de muris prospiciunt: mox qui¬
dem odo niracus consilii et iurtute promptior socioꝵ ali¬
quot audaciores quibus affectus patrie muine contẽptum
mortis infuderat legit. hostemq in compendiano intcep¬
tuon teamite subito ꝓsecuntur. Qui auãfus ꝰ mstitudĩe dũ cede¬
tipudoris estimauit. utpote ui animi ĩmodicus refugiẽ¬

Expanded text:
cessibus laeti, studia prelii munitionibus urbis advertunt, tempcessibus laeti, studia prelii munitionibus urbis advertunt, temptantesque irruptionem, nostris tamen acriter defensantibus, minime proficiunt. Itaque fatigati, non procul ab urbe fixis tentoriis, in prata videlicet juxta Scalth fluvium concedebant, quiete ciboque curandi, posthac urbis excidio reversuri. Non usquequaque tamen nostri octiosi fuere, nec inulta civitatis omnino passi dispendia. Ubi enim hostibus paululum remotis, nepotem regium, cujus nomen excidit, virum videlicet bellicis artibus preditum, cum paucis novissimum incedere de muris prospiciunt: mox quidem Odo, vir acris consilii et mente promptior, sociorum aliquot audaciores, quibus affectus patriae ruinae contemptum mortis infuderat, legit, hostemque in compendiario interceptum tramite subito persecuntur. Qui circumfusus multitudine, dum cedere pudoris estimavit, utpote vir animi immodicus, refugien
Abbreviated transcription (Latin):
hungari hac uicinia deuastata ad urbem usq uenerũt. quam
cũ non possent expugnare omne suburbium cũ templo sãcti
anos captiuatant. profanatisqz sacris cultibus ecclesias
incendebant. Quo ꝑterritus fulbectus ep̃s. impigre immi¬
nentẽ ruuiam p̃uĩdens. urbem attentiore cura munuri ex¬
aruit. et in monasterium sc̃ẽ marie beanssimũ gaugencũ
Mrelaurum indeliet p ciosissimũ recondidit. psaga oiquidẽ
meute suspicatus. quod mox rei probauit euentus. Nam
alquot pos diebus interlapsis. anno uidelicet ab incarus¬
ione domini. decec. li.uiii. idus aprił ip̃i hungar promp¬
more impetu bellatoriam disciplinam p̾fecentes. huie urbi ad¬
uolarunt. tuduoq immorati. totius generis pestem coiderũt
siquidem nrĩs quia aduersum tot erant paucissimi. untratur¬
da murorum receptis: suburbana nullis resistentib adiuũt
edrficia. diipiunt ciuium prĩmonia. Deniq prosperis sue¬

Expanded text:
Hungari, hac vicinia devastata, ad urbem usque venerunt. Quam Hungari, hac vicinia devastata, ad urbem usque venerunt. Quam cum non possent expugnare, omne suburbium cum templo sancti  Christianos captivabant, profanatisque sacris cultibus, aecclesias incendebant. Quo perterritus Fulbertus episcopus, impigre imminentem ruinam previdens, urbem attentiore cura muniri ercuit, et in monasterium sanctae Mariae beatissimum Gaugericum, thesaurum videlicet preciosissimum, recondidit; presaga siquidem mente suspicatus, quod mox rei probavit eventus. Nam aliquot post diebus interlapsis, anno videlicet ab Incarnatione Domini 953, 8 Idus Aprilis, ipsi Hungari promptiore impetu bellatoriam disciplinam preferentes, huic urbi advolarunt, triduoque immorati, totius generis pestem ediderunt. Siquidem nostris, quia adversum tot erant paucissimi, intra tuta murorum receptis, suburbana nullis resistentibus adurunt aedificia, diripiunt civium patrimonia; denique prosperis suc
Abbreviated transcription (Latin):
coactus. sine promissoꝵ munerum affectatione in aliã sen-¬
tentiam flexus. disiunctos fortasse recõiungeret. incõuulsos¬
qz a malo manere ꝑmitteret. Huius rei suggestione ep̃c com¬
motior factus. quia in ip̃o timor domini preponderabat. mi-¬
nas post habuit. et ne a norma canonice legis p̃cio emptus
forte descisceret. promissa calcauit. inmo et iuxta ꝓphetie incre¬
pationẽ nolens anias que moriunt᷑ niuificare precibus eo¬
rum minime adquieuit. sed totius auctoritatis indicio in per¬
petuo segregauit. Unde liquido apparet. qd̾ nullus turbo mi¬
narum a proposito legis mouere ualebat. nulloq appetitu
munerũ secularium captabatur. quomõ hii quos hodie
aut terrore uel fauore potentioris ꝑsone coactos. aut lucriꝰ
auaricie in hiantes. ausim dicere eccliastice institutionis dis¬
ciplinã malis operibus deprauare sepe conspicimꝰ Qd̾

Expanded text:
coactus, sive promissorum munerum affectatione in aliam sencoactus, sive promissorum munerum affectatione in aliam sententiam flexus, disjunctos fortasse reconjungeret, inconvulsosque amodo manere permitteret. Hujus rei suggestione episcopus commotior factus, quia in ipso timor Domini preponderabat, minas posthabuit, et ne a norma canonicae legis pretio emptus forte descisceret, promissa calcavit; immo et juxta prophetae increpationem, nolens animas quae moriuntur vivificare , precibus eorum minime adquievit, sed totius auctoritatis judicio in perpetuo segregavit. Unde liquido apparet quod nullus turbo minarum a proposito legis movere valebat, nulloque appetitu munerum saecularium captabatur, quomodo hi, quos hodie aut terrore vel favore potentioris personae coactos, aut lucris avaritiae inhiantes, ausim dicere, aecclesiasticae institutionis disciplinam malis operibus depravare saepe conspicimus. 75. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nanonis. dcccc xluii. Inditione .ui. Negnante pio t. geesto¬
ne anno.xii. Aitum aquisgrani palacu ur dño felicit. amnen.
Ndi aniulncũ comitẽ et filiam ysaac quã matrimonis sibi
iunxit. ep̃s pro consangunitate seiunxit.
ster itidem comes ex pago hamorum anulricus noĩe
uir genere nobilissimus. e iuxta scculans glorie paoni¬
pam fortiuatissimus. filiam ysaac equie comitis prefat. dur¬
ituxorem. Mustis autẽ internoscentib ato defcrentid p. corĩ¬
puiens fullertus ep̃s eos sponsum indelicet e sponsã porle
cognationis consanguinitate propinquos. et ides contra le¬
gem copulatos. facto consilio. canonice ab inuicẽ seuinxit. da¬
toqz penitentie modo. hoc tantum scelus admissum expiari p̃-¬
cepit. Quod parentes atq amici moleste sed et dolenter feren¬
tes. modo minarũ asꝑitate ep̃m ꝑterrefaciunt. modo tamẽ pre¬
cibus et p̃ciosis muneribus cõueniunt. quin etiam uberrimas
hereditates scẽ dei eccłie promittunt. ut siue scilicet eoꝵ mini

Expanded text:
nationis DCCCCXLVII, indictione VI, regnante pio rege Ottone anno XIII; actum Aquisgrani palacii; in domino feliciter amen. Amulricum comitem et filiam Isaac, quam matrimonio sibi duxit, episcopus pro consanguinitate sejunxit. Alter itidem comes ex pago Hainou, Amulricus nomine, vir genere nobilissimus et juxta secularis gloriae pompam fortunatissimus, filiam Isaac aeque comitis prefati duxit uxorem. Multis autem internoscentibus atque deferentibus conperiens Fulbertus episcopus, eos, sponsum videlicet et sponsam, proximae cognitionis consanguinitate propinquos et ideo contra legem copulatos, facto consilio canonice ab invicem sejunxit, datoque poenitentiae modo, hoc tantum scelus admissum expiari precepit. Quod parentes atque amici moleste sed et dolenter ferentes, modo minarum asperitate episcopum perterrefaciunt, modo tamen precibus et preciosis muneribus conveniunt; quin etiam uberrimas hereditates sanctae Dei aecclesiae promittunt, ut sive scilicet eorum minis
Abbreviated transcription (Latin):
cessoꝵ nrõrum regis uidelicet pipini ac imperatorum karoli
magni seu hludounici. in quibus continebatur insertũ quali¬
ter predicti antecessores nr̃i reges denominatã sedem que est in
honore sancte dei genitricis marie semꝑq uirginis. ob amo-¬
rem dei et tranquillitatẽ fr̃m ibidem consistentium semꝑ sub
plenissima tuitione et ĩmunitatis defensione habuissent. ꝓ

Expanded text:
cessorum nostrorum, regis videlicet Pipini ac imperatorum Karoli cessorum nostrorum, regis videlicet Pipini ac imperatorum Karoli magni seu Hludovuici, in quibus continebatur insertum, qualiter praedicti antecessores nostri reges, denominatam sedem quȩ est in honore sanctae Dei genetricis Mariae semperque virginis, ob amorem Dei et tranquillitatem fratrum ibidem consistentium semper sup plenissima tuitione et immunitatis defensione habuiss