comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hiisse compertũ est
prouide si xp̃o nõ creditur cui
credẽtur, an saxis an eborlan
ligno iuto . exanini os lintinͤ
loquẽti manꝗͥ nec palpãti pe¬
des. nec ambulanti aures n
audienti nares / nec odoranti
occłos / nec iudenti. Cui ergo
snmile fecistis. deũ dicit psa¬
ẜas. auc quã ymagine̾ ponẽt
ei m̃ꝙ̃ stulptile. conflabit
saber aut artifep auro figura¬
bit ills et laminis argẽteis argetariꝰ
forte lignũ et in putrible elegit arcifer sapĩes qrr qi

Expanded text:
habuisse compertum est. Proinde si Cristo non creditur, cui credetur? an saxis? an ebori? an ligno muto et exanimi os habenti nec loquenti, manus nec palpanti, pedes nec ambulanti, aures nec audienti, nares nec odoranti, oculos nec videnti? «Cui ergo similem fecistis Deum» inquit Ysaias «aut quam imaginem ponetis ei? Nunquid sculptile conflabit faber, aut aurifex auro figurabit illud et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit; artifex sapiens queri
Abbreviated transcription (Latin):
ammati metalli desiderro.
argentũ deus ẽẽ creditur.
ẜ an forsican pagano ritu
nligiosis insaitur / an
melus herculi credituru
furioso ian. macti hromicide
an pour adult̾o et incesto, an

Expanded text:
erio aut aurum deus esse creditur. Sed an forsitan pagano ritu religiosius insanitur, an melius Herculi creditur furioso, an Marti homicide, an Iovi adultero et incesto, an
Abbreviated transcription (Latin):
spretor et pauꝑtas sãta. sor¬
debat nos homynẽ lunt mi¬
reni᷑. inteꝑ rarissimos mem̃e¬
Gidisse cꝯ̃ iusio lũscium
ungens. exͫ ꝙ Glaussinũ
pr̃are pot̾at alcioris bice
confrrigosa temptantibu s
Cecerum preseus fama
consecratũq uin nomen.
et laudatoribꝰ suis fauent
et arguũt in solentes grãs
aũt deo tam magnammes
sricti sũq̃ ut hos duos petros

Expanded text:
spretor et paupertas sancta sorspretor et paupertas sancta sordebat; nos hominem hunc miremur interque rarissimos numerevidisse, cuius visio lucrum ingeprestare poterat altioris vite confragosa tentantibus. Ceterum presens fama consecratumque viri nomen et laudatoribus suis favent et arguunt insultantes. Gratias autem Deo, tam magnanimes facti sumus, ut hos duos Petros
Abbreviated transcription (Latin):
q̃b̾ at urbem ibat aio ⁊ nͥ
suctessoris faustus obstaret
pedisꝙ ibat in mont̃e luspidũ
fateor ac p̾ruptũ S unbe.
Sibi planũ iter esset ad supe¬
res. cum. quo. btinam iuxessẽq
Quid idcc̃o p̾cipue de hoc uno
int̾ tot solitauos obtauerim
notum erat/ neq eĩ magno di¬
sumgũt᷑ int̾uallo modicu¬
ꝙ. nł cunctandũ. illi nẽ no¬
bis accelerandum fuit ut it
hoc uite ꝑit̾. agerenꝰ quod
quod breui spacio tpñs per
õm̃e ytalie cractum usq ad
alpes/ quot ab eodem institu¬
ti ordinis conuentꝰ sacir.Iãq
ut audio alpes ip̃as deuocio
ꝓpagata transce ndit / durat
religiosa successio/ durabit
ꝙ ⁊ quos in solitudine. genu¬
it iunt. nati gum in palac̃o
geniti quosꝙ ul ad ecclie
cardinem uł ad alios grada
extulit/ iam pͬdem om̃es ab-¬
ierunt canto scabiliora sunt
sacre solitudinis fundamẽta
ꝙͣ scli irrideant licetꝰ gͣ qui
uiderunt quibꝰ p̾fulgors au¬
ri et purpure squalidis opũ

Expanded text:
quebat urbem, ibat animo et, nisi quebat urbem, ibat animo et, nisi successoris astus obstaret, pedibus ibat in montem, hispidum fateor ac preruptum, sed unde sibi planum iter esset ad superos. Cum quo utinam vixissemus! Quod idcirco precipue de hoc uno inter tot solitarios optaverim, votum erat; neque enim magno disiungimur intervallo, modicumque vel cuntandum illi, vel nobis accelerandum fuit, ut iter hoc vite pariter ageremus, quod quam brevi spatio temporis, per omnem Italie tractum usque ad Alpes, quot ab eodem instituti ordinis conventus sacri! Iamque, ut audio, Alpes ipsas devotio propagata transcendit. Durat religiosa successio durabitque et, quos in solitudine genuit, vivunt nati, cum in palatio geniti, quosque vel ad Ecclesie cardinem vel ad alios gradus extulit, iampridem omnes obierint: tanto stabiliora sunt sacre solitudinis fundamenta quam seculi. Irrideant licet igitur qui viderunt, quibus pre fulgore auri et purpure squalidus opum
Abbreviated transcription (Latin):
quod et substicit eĩ patre
om̃am abemite. Cuius
non uulto post aĩãm ecar¬
çore gemno ad sidereas scau¬
denem mansiones cõspexis
culo scupens atꝙ int̾rriãs
asis agoie. iuberet ꝙͣ illeut
nsolitudine. pr̃arer admo¬
mur ⁊ si celum petens int̾
perba dispuit. disapulus
uit ille. consilni memor usq
ad tp̃ra nr̃a ꝑueniens et die̾p
plenuis aute hos paucos ãuos
post magr̃m abiit. Magna
quidm̃ apud suos stiture opĩo¬
q  es mirribiliũ fama opũ
uelicta. S ad celestinũ redeo
amni suũ eẽt descensa. lecus
erspontaneus declaraiut
Iudiin narrantes qui uide¬
ue tanto illum fugisse iũ
⁊audio eaꝙi sugnaletitie spita¬
is diculis ⁊ fronte gestate
quim a conspectu confilria¬
tandem sibi reddica ac lib
uultu nescio quid angelicũ
roluterer uͨ minito norat
ei quad repeteret / quid ne di¬
cricteret. Ignorabat certe.
a laboriba ad requiẽ et as in¬
canis di sce ptacionib ad dimi¬
na colloquia remeabat lin¬

Expanded text:
um est. Substitit enim, patre Romam abeunte, cuius non multo post animam e carcere gemino ad sidereas scandentem sedes conspexisse aculo stupens atque interrogans aliud agere iuberet. Quem ille ut in solitudine perstaret admonuit, et sic celum petens inter verba disparuit. Discipulus autem ille, consilii memor, usque ad tempora nostra perveniens et dierum plenus, ante hos paucos annos post magistrum abiit, magna quidem apud suos sanctitatis opinione et mirabilium fama operum relicta. Sed ad Celestinum redeo, m suum esset, descensus letus et spontaneus declaravit. Audivi narrantes, qui viderunt, tanto illum fugisse cum gaudio, eaque signa letitie spiritalis oculis ac fronte gestantem, dum a conspectu concilii iantandem sibi redditus ac libvultu nescio quid angelicum reluceret. Nec immerito; norat enim quid repeteret, nec quid dimitteret ignorabat. Certe a laboribus ad requiem, ab insanis disceptationibus ad divina colloquia remeabat, lin
Abbreviated transcription (Latin):
młto. milicũ labore ferrc
aditũ pondenciũ ne n̾auda sne¬
demq uisi senis efigie et
iux̃ fenem acubantis specca¬
culo. ꝑ motus altricis sus¬
motis. om̃ibus ad eũ solo
quodam cũ p̾sule. ⁊ex accessu
et calem uirum roꝑu st
magnis ei muũbꝰ. oblatis
magnisice contẽp̃te. Inq ura.
alios nti iussis. tandemet
cenobium. consilio eius ex¬
trueret. illis in locis usqz
mir celebre. et denceps
iusi tandum sepe sus misso fas¬
tu regio. ueniret/ quẽ sibi ho¬
norem non ougnis splendor
ac paruris ẜ solitane ite
secor at stitas pepere/ .S.¬
uid Remigg iũ. loquar qui
id illam fa me cclancate
Ti matiuro eui pontifi¬
et regem ⁊ gentem ad xp̃i /
fidem. pͥma iste conũcit et
celitꝰ ne aunit. misso cns¬

Expanded text:
to militum labore ferro aditum pandentium. Veneranda denique visi senis effigie et iuxta senem accubantis spectaculo permotus altricis, submotis omnibus ad eum solo quodam cum presule rex accessit, et talem virum repperit ut, magnis ei muneribus oblatis magnificeque contemptis inque usus alios verti iussis, tandem et cenobium consilio eius extrueret illis in locis usque nunc celebre, et deinceps ad eum visitandum sepe, submisso fastu regio, veniret. Quem sibi honorem non originis splendor ac paritas, sed solitarie vite decor ac sanctitas peperere. Quid Remigium loquar? qui d illam fame claritatem, que immaturo evi pontifiet regem et gentem ad Cristi fidem primus iste convertit, et celitus ut aiunt misso c
Abbreviated transcription (Latin):
Galde consentaneum nõ silebo.
Solebait enĩ dice̾ om̃es quas sti¬
r et lũis / quare nescio/ an illiꝰ
sua etate. copiosior fuit̃/ in sil¬
ius et in agrrs didisse, non
honi disciplinis / ẜ meditando
łet orando/ nec se ullos imꝙͣ
magr̃os ħiuisse p̾t̾ quectus
et fagos / Quod ideo libent̾
refero / quia si quidmñ et in uos¬
ure ut arbitror hñt locũ
occupaneuerit aruue¬
phꝰ territorii Metesis
herẽmicula nobilis acꝙ
ei ꝯdem iubis ep̃o. Rec minꝰ
Euchera¬
entherꝯ qui pͥmũ claritate
sanguinis ⁊ senatorni ordins

Expanded text:
valde consentaneum, non silebo. valde consentaneum, non silebo. Solebat enim dicere: omnes se quas sciret literas, quarum nescio an alius sua etate copiosior fuerit, in silvis et in agris didicisse, non hominum disciplinis sed meditando et orando, nec se ullos unquam magistros habuisse preter quercus et fagos. Quod ideo libenter refero, quia siquid et michi nosIure, ut arbitror, hunc locum occupaverit Arnulphus, territorii Metensis heremicola nobilis atque eiusdem urbis epyscopus. Nec minus Eucherius, qui primum claritate sanguinis et senat
Abbreviated transcription (Latin):
celũ om̃es hebitis egoterram
Impleuit/ Et ipe noussrus
faatrum Iter gradiene et tel¬
lure dumissa ꝑ solaandme mn
celum petene ita nillis dun
penitꝰ terris hesie Buocũ
pfenuũ ꝑia mat̾ haud dubie
pnceps uideri debet / q̃ ab in¬
fancia sit natos institiut at
bictu teniussimo conte ntos ut
solitarie religioseq inte ꝙͣ
urbane uoluptatis apciores
uirilis etas exciꝑet hũs mo¬
riba hiis. hiis domestitis iusti-¬
tutis creuit similima ma¬
tri ꝓles uere nobilis arstã
familia ⁊ facunde nice. ge¬
nosi. palmites / ecl si alibi
ꝙͣ it allobroges germĩasẜ
Sane cũ om̃es feruidi pro/¬
mptiq. om̃es ad patrre celes¬
tis ascensum unꝯ tñ onui dũ
bndꝰ / qui nascendi ordine/
Etiꝯ / in renascendi ꝓpoĩto pͥmꝯ
fuit / gid postremũ et ãnosũ
pr̃em ⁊ sororem. unitã post
se trahens. ¶ hꝯ̃q facundie/
qm om̃ibus note sunt/ illud
egregiũ. ac preclarũ dictum
et huis q̃ mt̾ manus mãs heo

Expanded text:
celum omnes habebitis, ego terram?». celum omnes habebitis, ego terram?». implevit, et ipse novissimus fratrum iter gradiens, et tellure dimissa per solitudinem celum petens. Ita nullus omnium penitus terris hesit. Quorum profectuum pia mater hauddubie particeps videri debet, que ab infantia sic natos instituit, ut victu tenuissimo contentos et solitarie religioseque vite quam urbanis voluptatibus aptiores virilis etas exciperet. His moribus, his domesticis institutis crevit simillima matri proles, vere nobilis ac sancta familia, et fecunde vitis generosi palmites, etiam si alibi quam inter Allobroges germinassent. Sane cum omnes fervidi promptique omnes ad patrie celestis ascensum, unus tamen omnium dux Bernardus, qui nascendi ordine tertius, in renascendi proposito primus fuit, ad postremum et annosum patrem et sororem unicam post se trahens; huius ego, facundie as, quoniam omnibus note sunt, illud egregium ac preclarum dictum, et his que inter manus habeo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recenciora ⁊ nõtora
forma corporis elauis ot
None. in ipo adolestentie
slore. fructũ amme sue co¬
gitans. solitudine adiit
sed non solꝰ/ Si quidem
qͥuq germanos in eiusdem
ppor̃a uiam traxit ubi
lla relauu digna nairant
nlam et eum Gerardus
unus fr̃m ẜ armate studio
milicie afrrit̾ius confilus
abhorrens inlioribꝰ ce ptis
rilluderet et obstaret ille celes¬
ti zelo concits p̃dixir fore ut
post non longum tempus p̾¬
durum illud ⁊ dunnis moniris
ipuum latꝰ hoscilis hasta ꝑ¬
fringeret adinoto insuꝑ ad
rocum digito ilbu nulno nsta¬
ret hic hit inquiens ferieris
et cũ dolore salti corporis sus q¬
intrabit. salꝯ aĩe / Q nod et ua¬
ticinatꝰ est / accidit ⁊ intellectu
malis accersito militaris asꝑ¬
itas in monachalem mansue¬
tuduiem flexa ẽ ut mox ultͦ
quod antea reridebat appete ret
ludis / eiq pͥmo cenitus. uale¬
faciens mt̾ blandicias dice¬
ret id ce iumarde frater. so
eñ erait pno nomentotius
me inꝙ̃ equa diuisio uos

Expanded text:
entiora et notiora forma corporis clarus et genere, in ipso adolescentie flore fructum anime sue cogitans, solitudinem adiit; sed non solus, siquidem quinque germanos in eiusdem propositi viam traxit. Ubi illa relatu digna narrantur. Nam et cum Gerardus, unus fratrum sed armate studio militie a fraternis consiliis abhorrens, melioribus ceptis et illuderet et obstaret, ille celesti zelo concitus predixit fore ut, post non longum tempus, predurum illud et divinis monitis impervium latus hostilis hasta perfringeret, admoto insuper ad locum digito ubi vulnus instaret, «Hic, hic» inquiens «ferieris, et cum dolore saltem corporis subintrabit salus anime». Quod ut vaticinatus est accidit et, intellectu malis exercito, militaris asperitas in monachalem mansuetudinem flexa est, ut mox ultro quod antea irridebat appeteret. ludis, eique primogenitus valefaciens inter blanditias diceret: «Ad te, Iunarde frater,» — id enim erat puero nomen — «totius me» inquit «equa divisio; vos
Abbreviated transcription (Latin):
astende̾t aut postꝙ̃ descẽdit
aut dum sedit. Qͥd. miri aũt
quidmn in sũmo rerimniculim¬
ne. et intra angustissimiã
ac pompale talamũ. ang̾tã
sibi liẽmitticãq camerulam
meditat᷑ꝰ in altd ħuilis mt̾
rurbas politarius nt̃ dini¬
cias pauꝑ iuxit Il dde ꝙ¬
tatim ab uncio ad̾emptanit
fugam cum distipulo qͦdã
suo nRoberto salentmo tũt
iuuene ẜ mopma ⁊ subita
Mͣ euadendi spes n᷑ eẽt in
distipulum n̾sus q̃ sinit an
se ad extesra tractum ⁊ eo¬
attũse qui nellet Iele aũt
qu a magro didicisẜ mũ¬

Expanded text:
ascenderet, aut postquam descendit, ascenderet, aut postquam descendit, aut dum sedit? Quid miri autemquidem in supremo rerum culmine et intra augustissimum ac papalem thalamum, angustam sibi heremiticamque camerulam meditatus, in alto humilis, inter turbas solitarius, inter divitias pauper vixit. Adde tatim ab initio tentavit fugam cum discipulo quodam suo Roberto Sallentino tunc iuvene, sed inopina et subita cum evadendi spes nulla esset, in discipulum versus quesivit an se ad excelsa tractum et coactum sequi vellet. Ille autem, qui a magistro didicisset mun
Abbreviated transcription (Latin):
eirctiꝰ qͦ sacratissimis deside¬
eiis unni̾ra transcendñt neq
as ullam. creaturã. ꝙͣuis
pocentem atq mirabilem ẜ
ad ip̃m omn insibiliũ et
muisibiliũ ambunt creato¬
rem / Ciu appͥnquare. cla¬
reste̾ est quem timere qau¬
dere ẽ cuiẜuire regnare
e huius p̾como laudis quis
imꝙͣ queso. seu quis usꝙͣ dig¬
nior. celestio. relinq̃runt
alni nauiculas suas et reci¬
a Alii possessunculas
patũ uo̾ quo. nichil ẽ alcia
remtam exoptatam / tãꝙ
mirabilem / ut ab admira¬
cione at scupore dicta fuerãt
Quis nela etate p̾ẜtim ex
quo tanto in p̾cio esse cepit
tam mrabili et excelso.
aĩõ contempsit ꝙͣ celestinus
iste prisciũ et nomẽ et
locum et amica boms mon¬
Sus egesce̾m appetens atq dũ
celim suspicit fre ime mor
qñe in statu quõl eque deo
platitum quis non uidet qui
pmira enis oꝑa ẜ alio digna
stilo trifariam distincta ꝑle¬
gerit q̃ gesẜit aut anre ꝙͣ

Expanded text:
erectius. Que sacratissimis desideerectius. Que sacratissimis desideriis universa transcendunt, neque ad ullam creaturam quamvis potentem atque mirabilem, sed ad ipsum omnium visibilium et invisibilium ambiunt Creatorem, cui appropinquare clarescere est, quem timere gaudere est, cui servire regnare est». Huius preconio laudis, quis usquam, queso, seu quis unquam dignior Celestino? Reliquerunt aliu naviculas suas ac retia, alii possessiunculas, patum vero quo nichil est altius, rem tam exoptatam tamque mirabilem ut ab admiratione ac stupore dictam ferant, quis ulla etate, presertim ex quo tanto in precio esse cepit, tam mirabili et excelso animo contempsit quam Celestinus iste, pristinum et nomen et locum et amicam bonis moribus egestatem appetens, atque dum celum suspicit, terre immemor? Quem in statu quolibet eque Deo placitum quis non videt, qui mira eius opera, sed alio digna stilo, trifariam distincta perlegerit, que gessit aut antequam
Abbreviated transcription (Latin):
cre neglex̾at longumꝙ soli¬
tudinis amorem piculora
ẽe. anceps ⁊ curbida potat
altitudoꝰ Nam quid xp̃o iusũ
sit ayrraculu quod ꝑ eum
deꝯ oñdit die qui post resur¬
rectionem. pͥmꝰ illuxit iudi¬
cio ẽ. quod ꝓfecto nõ fieret
si quod gescum erat dilũtas
non ꝓbaret. Erco prorsus
altissum cuiusdam et liberri/¬
mi. et iugum nestientis ue¬
req celestis aĩ factũ reor
atq ita sencio non pociusse.
id ab hõĩe. fieri nͥ qͥres hu¬
manas iusto p̾cio extimasẜ
quiq tumdũ fortuẽ caput
pedibꝰ subiecisẜ/ ambrosn pa¬
ccimo locus eget ex eo pͥẜtĩ
libro. quo ad u̾e huilicatie
obẜnanciam sacram Girgi¬
neii. demetriadẽ cohortat
non ut dilctors inquit huiꝰ.
scli putant. parui cordis anc
regins est aĩ/ terrenas opes
pñe honores occiduos fasti
sue / et qui imique gerit bũe¬
contemptꝰ. isterers pñciu
ad que tendat /⁊ qualia con/¬
cupistat. n. hiiꝯ modi mon¬

Expanded text:
tione neglexerat longumque solitione neglexerat longumque solitudinis amorem, periculosa esse anceps et turbida poterat altitudo. Nam quid Cristo visum sit, miraculum quod per eum Deus ostendit, die qui post renuntiationem primus illuxit, indicio est; quod profecto non fieret, si quod gestum erat divinitas non probaret. Ego prorsus altissimi cuiusdam et liberrimi et iugum nescientis vereque celestis animi factum reor; atque ita sentio: non potuisse id ab homine fieri, nisi qui res humanas iusto precio extimasset, quique tumidum fortune caput pedibus subiecisset. Ambrosii patrocinio locus eget, ex eo presertim libro, quo ad vere humilitatis observantiam sacram virginem Demetriadem cohortatur. «Non ut dilectores» inquit «huius seculi putant, parvi cordis aut segnis est animi terrenas opes spernere, honores occiduos fastidsue et qui iniqua gerit benecontemptus iste rerum presentium ad que tendat et qualia concupiscat, nichil huiusmodi men
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ociosus transacti. nego¬
tus. hic quãtũ. ex noiissi¬
mnis eius striptis elicio
romanũ. cardinẽ nõ sine.
laude. possederxt uir aut
dignitate clarior / ꝙͣ bingna.
Dus tamen ⁊ hie consiln
ceꝑit iam audies. Si quidm̃
statum. illum pompas ꝙ.
scli contribulis suis linꝙ̃s
ip̃e ytalie medio ad siistrũ
apenĩcii latus. quietissima
folitudiem de qua multa
fontis auellane nomen ẜ¬
nat ꝑicuris hononbus
pferenda dixit ubi non
mniꝰ glose postmodũ latuit
ꝑͣ innotuerit pͥuũ rome
nec dedecon illit fuit alti
uerticis iutilum squalenti si¬
lencio ꝑmutasse cõ clarissinũ
faceret rautas ip̃a contemptũ¬
Nͥ eũ petri alt̾ius rom̃ai põ¬
tificis que celestum̃ dixerũt
recencior contentꝰ ⁊ clanor
obsturasẜ/ E pontificatũ ma¬
xmio ułur mortifero faste
deposito in antiqua solitudi¬
nem tam cupide. repedaut
ut hostili compede libatum
Ego in pͥmis ⁊ sibi utile. ar/¬
quas multa diñaꝵ contẽpla¬

Expanded text:
aliis otiosus transacti negoaliis otiosus transacti negotrus hic, quantum ex novissimis eius scriptis elicio, romanum cardinem non sine laude possederat, vir haud dignitate clarior quam lingua. Quid tamen et hic consilii ceperit iam audies. Siquidem statum illum pompasque seculi contribulibus suis linquens, ipse Italie medio, ad sinistrum Apennini latus, quietissimam solitudinem, de qua multa fontis Avellane nomen servat, perituris honoribus preferendam duxit, ubi non minus gloriose postmodum latuit, quam innotuerat primum Rome, nec dedecori illi fuit alti verticis rutilum decus squalenti cilicio permutasse. Cuius clarissimum faceret raetri alterius Romani Pontificis, quem Celestinum dixerunt, recentior contemptus et clarior obscurasset. Qui pontificatu maximo velut mortifero fasce deposito, in antiquam solitudinem tam cupide repedavit, ut hostili compede liberatum ego in primis et sibi utile arquas multa divinarum contempla
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃o et de ita rebꝰq niri
hq̃ agenciũ discordia. ml¬
ta. sit quoro alni e solitudĩs
ocio ad eccliastici negocñ
curas/ contͣ alni ex ip̃a cu¬
raro area. screpituq nego¬
cioro. ad ociosi silencii pa¬
cem. traliunt utraq uite
hq̃ come dacio seutãto illũ
oficio diguũ fecit seu ip̃a
digna Gisa. ẽ que tanto fasci¬
gio preferret gilni rem
ꝑmiscent /Nam cũ exactiꝰ
berum q̃rens usq ad ceno¬
biũ ubi is. floruit mississez
qͥ mͥ comꝑta omia reporta/¬
rent religiosore loci illiꝰ
asẜcione. didisai fuisse. Cuz
pͥmo quidm̃ solitarium
ide alcius euentũ. doniu¬
uet᷑ ad solitud inem redrisse.
Quod et si ita est. ⁊ iudiciu
eius ext̾mũ patet ⁊ in unũ
epͣͫͫ solitudinis geminũ deca
poir / que tales uiros sclo. co¬
modat / eosdemq sit recipar
quedam eius hortant᷑. quas
m̃ĩt maxime hñs auditis. ad
menioriam reuoco diũsis
pelo quidm̃. tp̃nba et alio at¬
ꝙ alio. iite statu edite. quare

Expanded text:
ipso et de vita rebusque viri huius agentium discordia multa sit, quod eum alii e solitudinis otio ad ecclesiastici negotii curas, contra alii ex ipsa curarum area strepituque negotiorum ad otiosi silentii pacem trahunt: utraque vite huius commendatio, seu tanto illum officio dignum fecit, seu ipsa digna visa est que tanto fastigio preferretur. Alii rem permiscent; nam cum exactius verum querens, usque ad cenobium ubi is floruit misissem qui michi comperta omnia reportarent, religiosorum loci illius assertione didici, fuisse eum primo quidem solitarium, inde altius evectum, demuultro ad solitudinem rediisse. Quod si ita est, et iudicium eius extremum patet, et in unum exemplum solitudinis geminum decus coit, que tales viros seculo commodat eosdemque sic recipit. quedam eius hortantur, quas nunc maxime, his auditis, ad memoriam revoco, diversis ille quidem temporibus et alio atque alio vite statu edite, quarum
Abbreviated transcription (Latin):
postea religione at solitu/¬
dme clanor spell mice hor¬
interriiono ludunensi / ad
cq̃ urbis epãtum ⁊ hic de¬
inum non suo ambitu neq
hñano sufragio s cogenti¬
bꝰ mtl et angelica gliore
admodũ reuelatõe. conscẽ¬
dit ucq feracem sanctar ũ
solitudinũ terranstiãs
romanus ⁊ domitianus.
pͥmũ. soluarii heremite ptꝰ
abbates coleberrimr clare¬
ere sicq ut transiarmas
solitudinos transalpinis
misteam urracio. sclar pͥ.¬
niũ cogintꝰ milica illa pꝯ
reiecta nocior xp̃i miles
apud ncheam bithinne.
colicanam uitam nõ st̃itate
tm̃ ẜ miraiculis claram
ogit Sed iam satis exter¬
nas solitudines circiumo
Aytalias redeuuidũ est
Dois non eius quez¬
xoli patruũ. brarolũ¬
Mag nouit. Qui cũ pipi¬
no frẽ et regini pticeps et
regno simul et regiis cuns
cedens romam adiit ociãdi
ppor̃to / acq ibi monastico
hitu. a sup̃to siluestir lati/¬
bulo. soractis motẽ pecii
obi cũ uotina requie biẽmũ
exemms hononfico pegho¬

Expanded text:
postea religione ac solitudine clarior, spelunce horin territorio Lugdunensi, ad cuius urbis epyscopatum et hic demum non suo ambitu, neque humano suffragio, sed cogentibus meritis et angelica gloriose admodum revelatione conscendit. Utque feracem sanctarum solitudinum terram scias, Romanus et Domitianus primum solitarii heremite, post abbates celeberrimi claruere. Atque ut transmarinas solitudines transalpinis misceam, Ursatius seculari primum cognitus militia, illa post reiecta, notior Cristi miles, apud Niceam Bithinie solitariam vitam, non sanctitate tantum sed miraculis claram, egit. Sed iam satis exteras solitudines circumivimus, ad italicas redeundum est. 8 Quis non eius, queroli patruum Carlomanum novit? Qui cum Pipino fratre regni particeps, et regno simul et regiis curis cedens, Romam adiit otiandi proposito, atque ibi, monastico habitu assumpto, Silvestri latibulum Soractis montem petiit. Ubi cum votiva requie biennium nimis honorifico peregri
Abbreviated transcription (Latin):
celemutas in stlidiat. Ad
h ͦ inꝙͣ et ad hant altiru¬
smem unde dr̃o insi ab
guis huilibꝰ iute solitane
iudimẽtis ascenderat
et secrete iute desideriũ. in so¬
licudines ege̾ bbi mltos a nos
Seẜris in locis degens nõ mͦ
seorem ip̃m cũ terrene. mi¬
licie dedicasẜ. in deẜto sene¬
scere. maluit et mon ulti¬
mis uite fuictibꝰ celesti
milicie socrate. Cuid aliud
eiusd̃ ⁊ ꝓpoĩti et statꝰ ⁊ noĩs
guillin sclari. pͥmũ. fastii po
aut̃ monastica lnclitace
conspituũ. qui delenictospre¬
toq opulento opido. solitu¬
dinem pauptatem et silẽ¬
cui exoptauit. montis em̃
pesulani dñs. cũ eẽt grãdis
silue monacha fauge inq
illo ce nobio. tanꝙ̃ portu ie

Expanded text:
at; ad hec, inquam, et ad hanc altitudinem unde, oro, nisi ab ipsis humilibus vite solitarie rudimentis ascenderat?et secrete vite desiderium in solitudines egere, ubi multos annos, desertis in locis degens, non moflorem ipsum cum terrene militie dedicasset, in deserto senescere maluit et mori, ultimis vite fructibus celesti militie consecratis? Quid alium eiusdem et propositi et status et nominis Guillelmum, seculari primum fastu post autem monastica humilitate conspicuum, qui derelicto spretoque opulento oppido, solitudinem, paupertatem et silentium exoptavit? Montis enim Pessulani dominus cum esset, Grandis Silve monachus factus est, inque illo cenobio
Abbreviated transcription (Latin):
Nter cos sane quos.¬
niobilicauit hertꝰ̃ noc
silendus ẽ blasiꝯ martit
quem /pellimas abdictũ et
ꝯsitatum. a ferrs ⁊ ab auibus
pascum ferunt. nec leouardꝰ
⁊ liffardꝰ fres ambo monachi
ambosolitarii ne uerrdunus
heremnta. claussia/ net eomes
qui achems regio gene. ortꝰ
ut phibent. ⁊ genus et pnĩa
⁊ opes et lras grecas qui¬
bꝯ habunde polletat gull.¬
cane post hm̃̃i pauꝑtari stre¬
dio solituduns unira. con¬
tempnẽs ubi et mirriculis.
enicuit Et mt̾ ceta blandiẽ

Expanded text:
nter eos sane, quosnobilitavit heremus nec silendus est Blasius martir, quem speluncis abditum et visitatum a feris et ab avibus pastum ferunt, nec Leonardus et Liffardus fratres, ambo monaci, ambo solitarii, nec Veridimius heremita clarissimus. Nec comes qui Athenis regio genere ortus, ut perhibent, et genus et patriam, et opes et literas grecas, quibus abunde pollebat, gallicane posthabuit paupertati, studio solitudinis universa contemnens. Ubi et miraculis emicu
Abbreviated transcription (Latin):
in genacoez. aut obliuisce¬
ris miẜeu deus aut ꝯtie¬
bis in ira tua imẜicordias
plonsulto posint unde apeut
quos dicebam iambnami
picordias plures es hasg
in nobis qui saluos spantes
inte facis E resistentibus
dextere tue custodi nos ae
man nibro ad ꝓpa reduxͥsti
nobis ꝙͦ mare mubrũ apiet
nonũ ppłu tuũ licet ingra¬
tũ Certe nomie gli antem
da in imicordias et in
conspectu omrum qui deput

Expanded text:
in generationem? Aut oblivisceris misereri, Deus, aut continebis in ira tua misericordias sed consulto posuit. Unde appareat quod dicebam: iram unam, misericordias plures esse. Hain nobis, qui salvos facis sperantes in te! A resistentibus dextere tue custodi nos ut mari rubro ad propria reduxisti, nobis quoque mare rubrum aperi et novum populum tuum licet ingratum, certe tuo nomine gloriantem, da in misericordias in conspectu omnium qui ceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
adhoratur mimꝰ. caltantur
leges. nr dentur bom usꝙ ad¬
eo ut iamfere nulla quiir¬
rideu possit appareat S
mores hommniũ e sclm nr̃m
s trrstemet miẜum ex iln
m̃i locu/ Et o felices octlos
tuos qui ista non uident
Pocundissimꝰ labortuus et
imuidiosa. pauꝑies si huic
obscene. ac martide quieti et
hus male coll̃tis, male fun¬
dendis diuicus confãntur
uetq u̾bum ẽ cecidit denanꝯ
inclaacã./ eq̃ intellectũ qui
non habet hur ueniat / ubi
ũbum hoc in frncibꝰ singlo¬
rum cũ nille aliis eq̃ famo¬
sis titulis scriptum lectet
ũnũ ego libent hinc scelerũ
meretur fateor. ẜ ndiculim
uisim est tam solidã et tam
latam regulã uniꝰ hõĩs excep¬
noe imllꝰ deucaliom enatubit
ac ne piram puces felicius

Expanded text:
adoratur nummus, calcantur adoratur nummus, calcantur leges, irridentur boni, usque adeo ut iam fere nullus qui irrideri possit appareat. O mores hominum, o seculum nostrum, o tristem et miserum exilii mei locum! Et o felices oculos tuos, qui ista non vident! Iocundissimus labor tuus et invidiosa pauperies, si huic obscene ac marcide quieti et his male collectis et male fundendis divitiis conferantur! Vetus verbum est: «Cecidit denarius in cloacam». Cuius intellectum qui non habet, huc veniat, ubi verbum hoc in frontibus singulorum cum mille aliis eque famosis titulis scriptum leget. Unum ego libenter huic scelerum meretur, fateor; sed ridiculum visum est tam solidam et tam latam regulam unius nominis excepNoe, nullus Deucalion enatabit ac, ne Pyrrham p
Abbreviated transcription (Latin):
lis l occupacionib millis
oobsideat cuns quare tamen
pondus ac nuimium nõ igno¬
ras/ ne solus cmior excusat
Si quidm̃. extra uircute regiũ:
mibecillis semꝑ et uda iutas
acꝙ om̃is p̾sidii iops fuutas
euenturus. censes, ubi exticta
prorsus et sepulta Iam p̾dem
utꝰ est pbi ꝓfecto sumũ crimen
est uitas et sola sufficiens
ad querenda multorum odia
cum uinꝰ hoĩis amor mltis
obsequiis sit querendꝰ / ailtis
iẜiuat nẽcte ẽ qui amultis
gam esse uult / ac qui om̃ibꝰ
odiosq nmis. negocii haber
non arma capiat/ nõ hostem
ferrat oportet / lingua pro
quidni at̃ id accidar ubi nemo
e cui uerum uerbum absa.
ctram conũgio dici posẜ ũbi
nulla pieras nilla cantas
nulla fides hitat / ubi cu mor
liuor luxus auancia cũ arti¬
bus suis regnant ubi pessiq̃
predo. ad celum tollitur Iusty
pauꝑ oppͥmitur ubi simplicitas
amencie. malicia sa piencie
nomen habet ubi deꝯ sꝑunĩt

Expanded text:
lis licet occupationibus, nullis lis licet occupationibus, nullis curis obsidear, quarum tamen pondus ac numerum non ignoras, vel solus calamum timor excusat. Si quidem extra virtutis regnum imbecillis semper et nuda veritas atque omnis presidii inops fuit, quid eventurum censes, ubi extincta prorsus et sepulta iam pridem virtus est? Ibi profecto summum crimen est veritas et sola sufficiens ad querenda multorum odia, cum unius hominis amor multis obsequiis sit querendus. Multis inserviat necesse est qui multis carus esse vult, at qui omnibus odiosus, minus negotii habet. Non arma capiat, non hostem feriat oportet, lingua liberior pro Quidni autem id accidat, ubi nemo est, cui verum verbum absque gravi convitio dici possit? Ubi nulla pietas, nulla caritas, nulla fides habitat! Ubi tumor, livor, luxus, avaritia cum artibus suis regnant, ubi pessimus predo ad celum tollitur, iustus pauper opprimitur, ubi simplicitas amentie, malitia sapientie nomen habet. Ubi Deus spernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
batur hq̃ apud inde mencio
creba est ꝙͣuiste aut̾ qͥ nostẽ
carcer horrendꝰ/ non te nebrore/
domus error nonfatalis
uẽna ħuani gem̃s fata ꝑ¬
misces. deiq nõ inꝑiosus
minos/ non minotaurꝯ uora
ope signancia ẜ adriana
ẜ dedalus uana salutis spes
in auro ẽ placatur Rex ferus
Auro inmane monstrum
uincitur/ auro salutare lorũ
texitur auro durũ limẽ oñdi¬
tim auro uectes et saxa frrn¬
guntiu / auro tristis ianitor mol
auir celũ padit᷑ Cuid arlta
auro xp̃o uenditur:
Fede ñt ordiarian n̾o
non ordiar in dubio ẽ.
r poetitum illdi idem¬
tidm̃ octiurisat. Ansileam loquar
tandem ne forte de silencio suspi¬
⁊ cerran ꝑ desidĩã negligi, aut ꝑ
insolenciain te contempni.ẜ.
⁊quid pͥmũ / aut ꝙͦ peĩtꝰ locar
Iseu pociꝯ quod non loquar tã
diu̾ra certatĩ ⁊ me urgent et se
unicem p̾mũt. impeduĩt ꝙ cõ¬
cursu. nõ uacat om̃ba obsequi
frefunta sunt em̃ et si uacet
minime tutũ erit Itaq nul¬

Expanded text:
batur. Huius apud me mentio crebra est; quam iuste autem qui nosse carcer horrendus, non tenebrose domus error, non fatalis urna humani generis fata permiscens, denique non imperiosus Minos, non Minotaurus voraope signantia, sed Adriana, sed Dedalus. Una salutis spes in auro est. Auro placatur rex ferus, auro immane monstrum vincitur, auro salutare lorum texitur, auro durum limen ostenditur, auro vectes et saxa franguntur, auro tristis ianitor mollitur, auro celum panditur. Quid multa? Auro Cristus venditur. Unde nunc ordiar an vero non ordiar, in dubio est, et poeticum illud identidem occursat Eloquar an sileam? Loquar tamen, ne forte de silentio suspiceris aut per desidiam negligi aut per insolentiam te contemni. Sed quid primum aut quid penitus loquar seu potius quid non loquar? Tam diversa certatim et me urgent et se invicem premunt impediuntque concursum. Non vacat omnibus obsequi. Infinita sunt enim. Et si vacet, minime tutum erit. Itaque nul
Abbreviated transcription (Latin):
dm qͣs in etuũ cantab̾inus
de quibꝰ in ec̾nũ spanĩꝰ ac
spamꝰ Aut quid est dñe quod
nuĩt agis / Contriuisti portas
ereas nr̃e Captiutatis et
uectes feireos confregisti, et
hiĩliatos incompedib pedes
nros iuctos in mendicitate
et ferro. mittens ex alro
uissionẽ tuam ⁊ex et̾ne sol¬
uisti,/ ur noua nobis uini¬
cula ex eadm massa te pati¬
ente conflant. Contriisti
laqueũ antiquũ cq̃ eiusdem
canapis laqus nob alt̾
intexitur. Cripusti nos
iugo graui et pessimo et
obsceno quid ub ex ecdm̃ scipi¬
te iugũ importabile ĩ ponis:
Renuposuti em̃ tribulacb̃m
in dorso nr̃o et hor̃nes suꝑ
capita nrã atꝙ utꝭ hoĩnes
et nõ beluas famelicas et
minictes. Orainꝰ flentes
ne tradas bestus ammas
confitentes tibi et ammas
pauꝑum tuo rẜ ne obliuista¬
ris in finem / Repulisti nos
et descruxisti nos nratus
es et miẜere nob. comois¬
ti terrain et conturbasti
eã sana contrctoes eius

Expanded text:
s in eternum cantabimus, de quibus in eternum speravimus ac speramus? Aut quid est, Domine, quod nunc agis? Contrivisti portas ereas nostre captivitatis et vectes ferreos confregisti et humiliatos in compedibus pedes nostros vinctos in mendicitate et ferro, mittens ex alto iussionem tuam, rex eterne, solvisti. Cur nova nobis vincula ex eadem massa te patiente conflantur? Contrivisti laqueum antiquum: cur eiusdem canapis laqueus nobis alter intexitur? Eripuisti nos iugo gravi et pessimo et obsceno: quid nobis ex eodem stipite iugum importabile reimponis? Reimposuisti enim tribulationem in dorso nostro et homines super capita nostra atque utinam homines et non belluas famelicas et inmites! Oramus flentes, ne tradas bestiis animas confitentes tibi et animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem. Repulisti nos et destruxisti nos. Iratus es. Miserere nobis! Commovisti terram et conturbasti eam. Sana cont
Abbreviated transcription (Latin):
ludendo conficies acq matta¬
bis. Sin Iratꝰ es nobis iram
tuam nos nutos nõ neganiq
S ubi est illud quod de te
faceor om̃e suppliciũ ymo certe
pccis mis nullum suplicium
par ẽ. feciq̃ pp q̃ digne iusteqs
nos punias ⁊ sciq̃ qr iustqes
ualde ẜ duplo iiẜicordior.
und̃ nos sinecã ppha idem
tuus aũꝙͣ te istormm diẽt mi¬
ficordem ac mi ẜ icordẽ dixit

Expanded text:
ludendo conficies ac mactaludendo conficies ac mactabis. Sin iratus es nobis, iram tuam nos meritos non negamus. Sed ubi est illud quod de te fateor, omne supplicium, imo certe peccatis nostris nullum supplicium parest. Fecimus propter que digne iusteque nos punias, et scimus quia iustus es valde, sed duplo misericordior. Unde non sine causa propheta idem tuus, antequam te iustum diceret, misericordem ac miseratorem dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
hosces ees m̃i et insultantes
dicũt deus dereliñquid eos
ꝑsequimimi et conphendite
eos, qr non est qui enpiat
deq g nõ elongeris anos
pice./ non ut udeas tãtum
ẜui miẜeans atq opem feras
Respice res nr̃as aflutas et in
exrremo positas ⁊ qui nobis
ppt̃ me narrabilem miẜicoe¬
Siam tuam hoc fiducie ꝓbu¬
isti ut uastula terrea acos
fragilia adu̾sus et̾nĩ figu¬
lum discoptẽq Certe si tu nos
in. honorem creatos in con¬
tumeliam u̾tis ꝙͣuis id iusce
facias. multo tñ ꝙ soles atͤ¬
lis. ulcistens si pateris ab
paciencior solito factꝰ es Si
uo non aspicis ualde p̾ter
solitum factꝰ es neglicens
tuorp/ huic si nos odisti ubi
est amor ille tuꝯ qui te ꝓno
bis uolmitanam traxit ad
mortem. Quod si forte no¬
biscum ludis bde ne ludꝰ
tuus equo dunor sit nosq
niiis iualidi ad iã guia¬
gramia collerandũ. Tu eli
es uictor leo de tribu inda
nos aũt oues pascue tue
sũꝯ. uides ꝙͣ impar est ludo
leonis. more insi desmis nos

Expanded text:
nostri vident. Et insultantes dicunt: «Deus dereliquit eos, persequimini et comprehendite eos, quia non est qui eripiat». Deus ergo, ne elongeris a nobpice non ut videas tantum, sed ut miserearis atque opem feras! Respice res nostras afflictas et in extremo positas! Et quoniam nobis propter inenarrabilem misericordiam tuam hoc fiducie prebuisti, ut vascula terrea atque fragilia adversus eternum figulum disceptemus. Certe si tu nos in honorem creatos in contumeliam vertis, quamvis id iuste facias, multo tamen quam soles acrius ulcisceris; si pateris ab patientior solito factus es. Si vero non aspicis, valde preter solitum factus es negligens tuorum. At si nos odisti, ubi est amor ille tuus, qui te pro nobis voluntariam traxit ad mortem? Quodsi forte nobiscum ludis, vide ne ludus tuus equo durior sit nosque nimis invalidi ad tam gravia tolerandum. Tu enim es victor leo de tribu Iuda, nos autem oves pascue tue sumus. Vides quam impar est ludus. Leonis more nisi desinis, nos
Abbreviated transcription (Latin):
Sue nos mrefugeriũ. noli
nos a nr̃o iustissimni̾a exp̾ta¬
In te ꝙ motũ fluctuũnr̃.
mans in quo felicit sene ꝑ
ille pistaton tandem ꝑ nͣt
tradita successori nauicula
mitigares. Tu qui pot̃stat
cos. tuos de ombꝰ lupos de
piscrtonbꝰ piratas / de pasto¬
eors. qui te oderunt ascendit
sꝑ hactenꝰ deohec Tu aut̃
pacer que in pͥmis dolorũ
m̃oꝵ. ꝑ ticipem heo noli
fortuẽ succũbere ẜ donec
illa quos modo facta sꝑa¬
mus meliorem in ꝑtem
in stabilem rotã uoluit
ualeas ut huic post modũ
nr̃o tempore discedñtes me-¬
lore rumorem ad felices

Expanded text:
erium! Noli nos a nostra iustissima expectain te quod motum fluctuum nostri maris, in quo feliciter senex ille piscatus tandem periit, tradita successori navicula mitigares, tu qui potestaticos tuos, de ovibus lupos, de piscatoribus piratas, de pastoeorum, qui te oderunt, ascendit semper. Hactenus Deo hec. Tu autem, pater, quem in primis dolorum meorum participem habeo, noli fortune succumbere, sed donec illa, quod modo facturam sperabamus, meliorem in partem instabilem rotam volvit, valeas, ut, hinc postmodum nostro tempore discedentes, meliorem rumorem ad felices
Abbreviated transcription (Latin):
que accusem. huic aut eple
cius conq̃ri qͦ feruencius ama¬
mꝰ. Si fas ẽ de angelor dño
semimortuos uermes laine¬
tari qrelam ñam placat q
admicte et miszere qui solo
potes non acusatores ẜ su pli¬
ces tui q̃rimuir ante eternita¬
te. tuesoliũ cum lacrimis a¬
fusi q̃rimur tui et it q̃rulos

Expanded text:
quem accusem. Huic autem epiquem accusem. Huic autem epintius conqueri quo ferventius amamus, si fas est de angelorum domino semimortuos vermes lamentari, querelam nostram placatus admitte et miserere qui solus potes! Non accusatores, sed supplices tui querimur, ante eternitatis tue solium cum lacrimis affusi. Querimur tamen, et ut querulos
Abbreviated transcription (Latin):
m̃i ꝓcelea pudicicie ꝙ fedis¬
simũ sui excepcione naufra¬
gium hec pauca de miltis
ausa. iũtas iucto metu edoe
ꝯuib et que silentio p̃mũt
elicis. S. eñ h̃t ut ex qͥbusd
pestiferꝰ anmantibꝰ aut her¬
bis salutare tibi aliꝙͥ amiti
iico ne diferas. om̃i em̃ studio¬
o festino neemeabile labe¬
ruichi hã limẽ actinchere
tamq in fallor quod unum
huic sꝑau potest genosi
contemỹtꝰ filũ tenõ Si qͥd
optas noro mr̃im fiet pru
uurbꝰ et sup̾ uires fiet. Ego
tantis in tenebris quid tibi
aut ecꝭ quid michi p̾ter fu-¬
luis mecũ ẽ ut ab am̃s te¬
m̃s distat hoc in fandũ specꝰ
hũt uere tartareum carterez
horrere ne quando ꝑ eirorez
capi possit/ ubi ego ꝓpe ĩfãs
nestio /an ꝑentũ m̃or an iñs
ẜ certe nondum admissis illa
etate piaclis captꝰ fin ⁊ nñt
eũ sepius euasissem atq it̾u
et ieum in la queos recdissez
ad postimũ sponte mã nee
iam uir ymo bero ia semor
captinꝯͥ p̃ter me ip̃m nõ heo

Expanded text:
m procella pudicitieque fedissimum sine exceptione naufragium. Hec pauca de multis ausa veritas victo metu, ex quibus et que silentio premuntur elicis. Si tamen hinc, ut ex quibusdam pestiferis animantibus aut herbis, salutare tibi aliquid amici illico. Ne differas! Omni enim studio festino irremeabile laberinthi huius limen attingere, iamque, ni fallor, quod unum hinc sperari potest, generosi contemptus filum teneo. Si quid optas noro, interim fiet pro viribus et supra vires fiet. Ego enim tantis in tenebris quid tibi aut etiam quid michi preter fulius mecum est, ut ab annis teneris discat hoc infandum specus, hunc vere tartareum carcerem horrere, ne quando per errorem capi possit, ubi ego prope infans nescio an parentum meorum an meis, sed certe nondum admissis illa etate piaculis captus fui et nunc, cum sepius evasissem atque iterum et iterum in laqueos recidissem, ad postremum sponte mea iam vir, imo vero iam senior captivus preter meipsum non habeo
Abbreviated transcription (Latin):
mueos furũ uolit are corm¬
pedes auro instratos airro tet¬
tos aurum madentes aurode¬
luxum cohercear caltiandos
Quid multa ꝑsa aut per¬
chorũ reges dicas quos ad¬
orari oporteat /quos salu
te ẜ hoc certesu ꝑlieuĩ non
In locis ubi puer fuerã iã semor
sũ facto me lib̾um ut putabam
ad puerilia me rursum fastidi¬
a retrahente. hec ita confertꝰ
a fectꝰ ⁊ defecta sum ut iam
sensim be.boai. in corpꝯ tͣnsla¬
to totq ager nl pͬt̾ nros dolo¬
res et rancores loqui possum
Itaq inlta que in animo
erant diferre. habui uterqz m̃t
in̾stomachꝰ dolet Nichil ex⁊
ne hodie placut um sꝑes nõ ꝑ¬
por̾ ex amaro fonte ruius
ut exult̾ati pectoris inferta
suspiria et offensi di uerba
siml et indignandi ne
Sicam silendi mat̾ia data est
Quid ius dicam picet incepisse
ẜ et desme itide pudt̃ Itaq
om̃e in p̾cipiti uicium scetit in¬
ut iam sine publica ruina
transiri ullius non possit
IIntempesciue gͥ alienã q̃relã

Expanded text:
eos furum volitare cornipedes, auro instratos, auro tectos, aurum mandentes, auro deluxum coerceat, calciandos. Quid multa? Persarum aut Parthorum reges dicas, quos adorari oporteat, quos salutte, sed hoc certe supplicium non in locis, ubi puer fueram, iam senior sum, fato me, liberum ut putabam, ad puerilia rursum fastidia retrahente. Hic ita confectus et affectus et defectus sum, ut, iam sensim morbo animi in corpus translato totus eger nil preter meros dolores ac rancores loqui possim. Itaque multa, que in animo erant, differre habui. Uterque michi nunc stomachus dolet, nil ex me hodie placidum speres. Non potest ex amaro fonte dulcisut exulcerati pectoris infecta suspiria et offensi animi versimul et indignandi, ne dicam flendi, materia data est. Quid vis dicam? Piget incepisse, sed et desinere itidem pudet. Itaque, «Omne in precipiti vitium stetit», inut iam sine publica ruina transiri ulterius non possit. Intempestive igitur alienam querelam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nolentes exiliĩ pauper¬
tates. rapinas morbos carte¬
rem ẜuitutẽ / i gnomimã uinclã
suplicia secures/ gladios et
mortem, uolentes uiciorum
Iugo p̾miniͣ. ⁊ ul degeni metu
nl curpi segnicie ul infaim
pacientia, ul uilis lu crifpe
nlissore sepe hoimũ. imꝑio
pare mꝰ/ Exempla posui de
gis illud Equidem pͥmũ mleꝭ
hoc mͥ nouissimũ grauius
uidetur ubi .s. crimen ĩ cã est
⁊ ẽ sine comiẜacõne calamitas
temponbus suspirrit ꝓtalia
iamen demum finem hica
miẜie eũ unũ uelle cepre

Expanded text:
autem nolentes exilium, pauperautem nolentes exilium, paupertatem, rapinas, morbos, carcerem, servitutem, ignominiam, vincula, supplicia, secures, gladios et mortem. Volentes vitiorum iugo premimur, et vel degeneri metu vel turpi segnitie vel infami patientia vel vilis lucri spe vilissimorum sepe hominum imperio paremus. Exempla posui, e gis. Illud equidem primum multis, hoc michi novissimum gravius videtur, ubi scilicet crimen in causa est et est sine commiseratione calamitas. temporibus suspirat Italia, tum demum finem habitura miserie, cum unum velle
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃es. Quo abis. quid moliris:
q̃ te tui in memorem trahie
ambicio nescis qͥd petis quid
relinquis / anstiens ad indignũ
te baborem uadis uide q̃io atͥ¬
cer quid agas quo ꝓperes. si
bñe michi notus es penitebͭ
ce ꝑfertois tue cure laq̃os
exꝑtus tociens. Non igno¬
ras in quos ubi semel incide/¬
us absolui non pot̾is cũ uoles
hec er hus similia suadenti
quid ruderem aliqͥd nõ erat
nisi me cantate uictũ amicoꝵ
notas ad miẜias ren̾tadice¬
ritatt ill ius peinitet Sed an
libtatem meam amicoꝵ como¬
dis post huisse peniteat itt̾ꝰ
sum Certe munĩt tibi male cͤ¬
diti et serum ꝓbati consiliitui
magnas gracias ago. anr hac¬
tenus non impune fuit non
parere .ẜ. parbo meluis si
tam poingente non despo ⁊
in quod sũmis iã imibi acon-¬
gor hec tibi parer ne ante
scuiberem pudor inhibuit
quisquis diu uixit intelligit.
os tñ ad uiolentam ac uolun¬
tauam referuntur./ Patim᷑.

Expanded text:
diceres: «Quo abis? quid moliris? diceres: «Quo abis? quid moliris? Que te tui immemorem trahit ambitio? Nescis quid petis, quid relinquis? An sciens ad indignum te laborem vadis? Vide, queso, acriter quid agas, quo properes! Si bene michi notus es, penitebit te profectionis tue. Curie laqueos expertus totiens non ignoras; in quos ubi semel incideris, absolvi non poteris cum voles». Hec et his similia suadenti quid responderem? Aliud non erat nisi me caritate vinctum amicorum notas ad miserias reverti. Diceritatis illius penitet; sed an libertatem meam amicorum commodis posthabuisse peniteat, incertus sum. Certe tibi nunc male crediti et serum probati consilii tui magnas gratias habeo, cui hactenus non impune fuit non parere. Sed parebo melius, si teram porrigente non despero et in quod summis iam nisibus accingor. Hec tibi, pater, ne ante scriberem, pudor inhibuit.quisquis diu vixit intelligit; omnes tamen ad violentam ac voluntariam referuntur. Patimur
Abbreviated transcription (Latin):
ne et dolorem me uin lamẽ¬
tis exaggerem et stissiad
curas tuas occupationes ꝙ pul¬
cherrĩas in tempescinis et in¬
utilbꝰ q̃rimoniis intpellem In
sidma stito non modo hũc ẜ cito
tareis silius sulphureis q
paludib legisti huic cartaro
niens l tauro. suppoĩta pasi¬
phenuixtũꝙ genꝯ quod maro
ait / prolesꝙ. biformis inino¬
t aurq, in est nemi̾s monu¬
meta nephande hꝰ postromo
ꝙp̃ quid hombile usꝙͣ ẽ aut fin¬
gitͣ aspicias/ e semꝑen uir¬
tutib cuis felix ñt absen¬
cia / eciam felicior tua putas¬
ne ciuitatem hant et quain
uidisti longe alia ẽ longeꝙ
dissimilis fuit illa equidem
omiuz pessima eaꝙ tempe¬
state fedissiã. hec no non
iam cuutas ẜ laruarꝭ ac
leuiurs. domꝰ est. Et ut bre¬
dedecors. centina gtz ille uiue̾
ciũ. Inferna toto auĩ dauitico
ore uocat / quam fundatꝰa cos
gnitꝰ aliquociens reddit ad
menonam illa tua tua peinta
pat̾na uox et salutanis admo¬
nico dum digressum paranti

Expanded text:
ne et dolorem meum lamentis exaggerem et sanctissimas curas tuas occupationesque pulcherrimas intempestivis et inutilibus querimoniis interpellem. In summa scito non modo hunc, sed netareis silvis sulphureisque paludibus legisti, huic Tartaro mens, hic «tauro supposita Pasiphe mixtumque genus», quod Maro ait, «prolesque biformis Minotaurus inest, Veneris monimenta nefande», hic postremo quicquid horribile usquam est aut fingitur aspicias. O semper virtutibus tuis felix, nunc absentia etiam felicior tua! Putasne civitatem hanc esse quam vidisti? Longe alia est longeque dissimilis. Fuit illa equidem omnium pessima eaque tempestate fedissima, hec vero non iam civitas, sed larvarum ac lemurum domus est et, ut bredeitico ore notatus quam fundatus aut cognitus. Ah! quotiens redit ad memoriam illa tua penitus paterna vox et salutaris admonitio, dum digressum paranti
Abbreviated transcription (Latin):
lens hec paria confestun
Iram in medio posuit gemi¬
ces adhibuit irãq c̾cunde¬
dit ne mediã frenante se
confundre noli licet ꝯtinia¬
ces in ẜuos nretue frena
lazare / cuiꝯ impetũ mera
mcdia inclusisti noli ut̃¬

Expanded text:
videns hec paria confestim eretur». Iram in medio posuit gemices adhibuit iramque circumdedit, ne misericordia frenante se confundere! noli licet contumaces in servos ire tue frena laxare, cuius impetum intra misericordiam inclusisti. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
dificite osim bisimie arsultẽ
quos as onĩ que lectibus
iuuat barbarie posti potest
postite. ut cuui ur̃o audiencia
publica et deffensionis legi¬
tne non negetur Copiaue
Iue qui in lucem fecit oniã
ẜmo qui ꝙtum ꝑ hornem
fieu potat lucem mundo
reddidit in tenebus condep̃¬
netur Ondite demq. uos
causam. ac fortuuã nõ ne¬
glige̾ cuus ur̃ resistice in¬
tegite innocentem. reum
nł nocentẽ iudicate aut
saltem ne pro cuiisꝙͣ libidiẽ
Iudicetur ociurite ferte quã
pocestis et ꝰ debetis opem tra-¬
buno nl si id nomen. eua¬

Expanded text:
difficile visum est, at saltem quod ab omni que legibus vivat barbarie posci potest, poscite, ut civi vestro audientia publica et defensionis legitime non negetur copia; neve qui in luce fecit omnia, imo qui quantum per hominem fieri poterat lucem mundo reddidit, in tenebris condemnetur. Ostendite denique vos causam ac fortunam non negligere civis vestri. Resistite integite innocentem reum vel nocentem iudicate, aut saltem, ne pro cuiusquam libidine iudicetur, occurrite! Ferte quam potestis et quam debetis opem tribuno vel, si id nomen eva
Abbreviated transcription (Latin):
suors as insolenti pnr puatas¬
dalig ad niẜĩmam egrestatẽ
nõ ego te ad poetas neasem̃
pieriũ opus est mon te. hostou¬
coes mictam consule cathrolicos

Expanded text:
suorum ab insolenti principio redactus ad miserrimam egestatem. Non ego te ad poetas, neque enim Pierium opus est, non te ad historicos mittam. Consule catholicos