comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritis. Itaq nõ sũt exasꝑanda benesitia
nͨ qͥcqͣm illis triste miscendũ. etiã si qͥd
erit de qͦ uelim ammon̾e aliud tempꝰ
eligito. fabius uerrucosus bene fitiũ
ab hoĩe duro asꝑe datũ. pañe lapido¬
sum uocabat. qũe esurienti acciꝑe
cesar rogatꝰ a nepote.M. aelyo preto¬
rio ut eri alieno sucturr̾et. edere il¬
lum sͥ noĩa creditoꝵ iussit. hoc nõ est
donare s creditores ꝯuocare. Cũ edi¬
ta eeñt scripsit nepoti iussisse se per¬
cuniam solui. adiecta ꝯtumeliosa ã¬
monitione effecit ut nepos nͨ es ane¬
num hr̃et nͨ bñfitium. liberauit illũ
a creditorib. sibi nõ obligauit. Aliꝙͥ
lideriꝰ secutꝰ ÷. puto uoluit płes ẽẽ qui
idem rogatori ꝯcurrerent. Ista fortas.¬
se efficax rõ fui̾t ad hõm imꝓbas cupi¬
ditates pudore rep̾m̃das. bñfitiũ uero
danti tora alia seqñda ÷ uia. Om̃i ge¬
nere qd̃ des qͦ sit accepta tius adorña¬

Expanded text:
ritis. Itaque non sunt exasperanda beneficia ritis. Itaque non sunt exasperanda beneficia nec quicquam illis triste miscendum. Etiam si quid erit, de quo velis admonere, aliud tempus eligite. Fabius Verrucosus beneficium ab homine dure aspere datum panem lapidosum vocabat, quem esurienti accipeCaesar rogatus a Nepote Mario praetorio, ut aeri alieno eius succurreret, edere illum sibi nomina creditorum iussit ; hoc non est donare sed creditores convocare. Cum edita essent, scripsit Nepoti iussisse se pecuniam solvi adiecta contumeliosa admonitione. Effecit, ut Nepos nec aes alienum haberet nec benefidum; liberavit illum a creditoribus, sibi non obligavit. Aliquid Tiberius secutus est ; puto, noluit plures esse, qui idem rogaturi concurrerent. Ista fortasse efficax ratio fuerit ad hominum improbas cupiditates pudore reprimendas, beneficium vero danti tota alia sequenda est via. Omni genere, quod des, quo sit acceptatius, adornan
Abbreviated transcription (Latin):
adductꝰ incipit bñficiũ odisse dũ ex¬
poctat pͭ ob id gͣtus ÷ eẽ. qñe ad modũ
ultĩm finẽ sui secũ affert qd̾ antece¬
dit tempꝰ maxĩa uenturi supplicii ꝑs
÷. ita maior  mutu̾s gr̃a q̃ minꝰ diu
pependit. Est .n. ⁊ bonaꝵ rer̃ sollici¬
tis expectatio ⁊ cũ płima bñficia reme¬
dium alicꝰ rei afferant. ut aut diutiꝰ
aut tardiꝰ gaud̾e bñfitio suo manus
affert. Om̃is benignitas ꝓperat ⁊ ꝓpͥ
tarde et diem de die trahens ꝓfuit. nõ
ex aĩo fec̃. Ita duas res maxias ꝑdidit.
et tempꝰ ⁊ argum̃tũ amite uolunta¬
tis. Tarde uelle nolentis ÷. In omni
celeritas fec̃. multũ abstulit mora
Sic̃ in telis ead̾ ferri uis. s infinitũ
int̾est utrum excusso lacerto torq̃aut᷑
an remissa manu effluant. Gladius
idem ⁊ stringit ⁊ tͣnfforat qũe presso
qui dedit sedisse dum dat oblitus esti
Non corriꝑe eum cui tũ maxĩe aliqͥd
p̾stes dem̃tia ÷ ⁊ insere̾ ꝯtumeliam me¬

Expanded text:
us incipit beneficium odisse, dum expectat, potest ob id gratus esse ? Quemadmodum ultimum finem sui secum adfert, quod antecedit tempus, maxima venturi supplicii pars est, ita maior est muneris gratia, quo minus diu pependit. Est enim etiam bonarum rerum sollicita expectatio, et eum plurima beneficia remedium alicuius rei adferant, qui aut diutius aut tardius gaudere, beneficio suo manus adfert. Omnis benignitas properat, et tarde et diem de die extrahens profuit, non ex animo fecit. Ita duas res maximas perdidit, et tempus et argumentum amicae voluntatis ; tarde velle nolentis est. In omni celeritas adiecit, multum abstulit mora. Sicut in telis eadem ferri vis est, sed infinitum interest, utrum excusso lacerto torqueantur an remissa manu effluant, gladius idem et stringit et transforat, quam presso qui dedit, si dedisse, dum dat, oblitus est ! Nam corripere eum, cui cum maxime aliquid praestes, dementia est et inserere contumeliam me
Abbreviated transcription (Latin):
ut darẽ. Nemo bñ ficia in kłario stͥ¬
bit. nͨ auarus exactor ad horã ⁊ diẽ
applłat. Nunqͣm illa uir bonꝰ cogitat
nͥ ãmonitꝰ a reddente. Alioqͥn in for-¬
m̃a credendi transit. Turpis fenera¬
tio est benofitumi expensum ferre.
iacebunt. qͦs aut pudor aut octo ant
tindatio aligñ gratos pot̾it effit̾e̾
ne cessau̾is. opus tuũ ꝑage. ⁊ partes
boni uiri exequere. alium re. alium
fide. aliũ gr̃a. aliũ ꝯsilio. aliũ p̾cep¬
tis salutarib adiuua. Offitia ⁊̃ fe¬
re sentunt. nͨ ullũ tã ĩ mansuerũ

Expanded text:
ut darem. Nemo beneficia in calendario scrut darem. Nemo beneficia in calendario scribit nec avarus exactor ad horam et diem appellat. Numquam illa vir bonus cogitat nisi admonitus a reddente ; alioqui in formam crediti transeunt. Turpis feneratio est beneficium expensum ferre. iacebunt, quos aut pudor aut occasio aut imitatio aliquando gratos poterit efficere. Ne cessaveris, opus tuum perage et partes boni viri exsequere. Alium re, alium fide, alium gratia, alium consilio, alium praeceptis salubribus adiuva. Officia etiam ferae sentiunt, nec ullum tam i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem ista res fugare nos ⁊ pigriores
ad rẽ puch̾rimã fac̾e ñ debet. ut si
spes mͥ p̾cidat᷑ gͣtum hoĩem reꝑiendi
malũ nõ reciꝑe bñsitia qͣm nõ dare
qr qui nõ dat uitiũ ingrati antece¬
dit. Dicam qd̾ sentio. Qͥ bñfitium
nõ reddit. nõ mag̃ peccat qͣm qui ñ
dat citiꝰ. Bñficia in uulgꝰ cum largi¬
ri institueris: ꝑdenda sũt multa ut
semel ponas bñ. In pͥore u̾st utrũq
rep̾hendas. Nam nͨ in nulgũ effundẽ¬
da sunt. ⁊ ulłius rei minime bñfiti¬
oꝵ honesta largitio z. quib si detͣre¬
ris iuditiũ desinũt eẽ bñfitia. et in
aliud qd̾l intident nom̃. Sequens
u̾sus mirificꝰ ÷. qui uno bñ poĩto be¬
nefitio. multoꝵ amissoꝵ dampna
solantur. uide oro te ne hoc ci ueriꝰ
s ⁊ magnitudini bñfatiens aptiꝰ
ut illũ hortem᷑ ad danda: ⁊ si nlłm
bñ positus 3. Illd̾ .n. fłm÷ . ꝑdenda¬
si nõ reddit dampnũ ÷. ego illd̾ dedi

Expanded text:
quidem ista res fugare nos et pigriores quidem ista res fugare nos et pigriores ad rem pulcherrimam facere non debet, ut, si spes mihi praecidatur gratum hominem reperiendi, malim non recipere beneficia quam non dare, quia, qui non dat, vitium ingrati antecedit. Dicam, quod sentio. Qui beneficium non reddit, magis peccat ; qui non dat, citius. Beneficia in volgus cum largiri institueris, perdenda sunt multa, ut semel ponas bene. In priore versu utrumque reprehendas ; nam nec in vulgum effundenda sunt, et nullius rei, minime beneficiorum, honesta largitio est ; quibus si detraxeris iudicium, desinunt esse beneficia, in aliud quodlibet incident nomen. Sequens sensus mirificus est, qui uno bene posito beneficio multorum amissorum damna solatur. Vide, oro te, ne hoc et verius sit et magnitudini bene facientis aptius, ut illum hortemur ad danda, etiam si nullum bene positurus si non reddet, damnum non est. Ego illud dedi,
Abbreviated transcription (Latin):
inter p̾tes iuuant. hos sequamͦ duces
qͣntum humana imbecillitas patit᷑.
Demꝰ bñfitia nõ feueremꝰ. Dignꝰ÷
decipi qui de recipiendo cogitauit cũ
daret. at male tesserit. et liberi et
ꝯiuges spem fefeller̃t. tñ et edutamꝰ
et ducimꝰ. adeoq adu̾stis exꝑim̃ta
ꝑtinates sumꝰ ut et bella uicti ⁊ nau¬
fragi maria repetamꝰ. Qnto mag̃
ꝑman̾e u dandis bñficiis decet. q̃
si qͥs nõ dat qr nõ recipit. dedit ut
indigni luce sunt ⁊ tñ dies orit᷑. Qnͣi
multi qd nati sunt q̃runt᷑. tñ nat᷑a so¬
bolem nouam gignit. ip̃os q qͥ ñ fu¬
isse mallent eẽ patit᷑. hoc ⁊ magni aĩ
et boni ꝓpͥum est : nõ fructũ bñficioꝵ
sequi. s ip̃a ⁊ post malos qͦ boñ que¬
rere. Quid magnifici erat multis ꝓ¬
desse si nemo deceꝑit: nõ ÷ nirtꝰ dare
bñfitia nõ utiq reddit᷑a. quoꝵ a uiro
egregio statim fructꝰ ꝑceptꝰ ÷. adeo

Expanded text:
interpretes iuvant. Hos sequamur duces, interpretes iuvant. Hos sequamur duces, quantum humana imbecillitas patitur ; demus beneficia, non feneremus. Dignus est decipi, qui de recipiendo cogitavit, cum daret. At male cesserit. Et liberi et coniuges spem fefellerunt, tamen et educamus et ducimus, adeoque adversus experimenta pertinaces sumus, ut bella victi et naufragi maria repetamus. Quanto magis permanere in dandis beneficiis decet ! Quae si quis non dat, quia non recepit, dedit, utindigni luce sunt ! Tamen dies oritur. Quam multi, quod nati sunt, queruntur ! Tamen natura subolem novam gignit ipsosque, qui non fuisse mallent, esse patitur. Hoc et magni animi et boni proprium est, non fructum beneficiorum sequi, sed ipsa et post malos quoque bonum quaerere. Quid magnifici erat multis prodesse, si nemo deceperit ? Nunc est virtus dare beneficia non utique reditura, quorum a viro egregio statim fructus perceptus est. Adeo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ non accepit. s expressio. Gratꝰ
adu̾sus eum eẽ quisqͣm pͭ qui bene¬
ficim atit suꝑbe abiecit. autͥ iratꝰ
impegit. aut fatigatꝰ ut molestiã
careret dedit. errat si quis sperat.
Rsurum sibi qũe dilatione lassauit.
expectatione torsit. Eodem aĩo be¬
ne fitium debetur quo datur. ⁊ iõ
debet qd̾ a nesciente accepit. Ne tar¬
de quidem qr cũ in om̃i offitio mag¬
ni estimat᷑ dantis uoluntas qui tar¬
de fecit diu noluit. Utiq ñ ꝯtume¬
lio se. Nam cũ ita nat᷑a comꝑatũ sit
ut altius inuirie qͣm merita descẽ.¬
dant ⁊ illa cito defluant. has tenax
memoria tustodiat. qͥd expectat qͥ
offendit dum obligat. satis adu̾sꝰ
illum gratꝰ est. si quis bñfitio eius
ignostit. Non est aũt quo tardio¬
res fatiat ad bũ merendum turba
ingratoꝵ. Nam pͥmum ut dixi nos
illam augeamꝰ. deinde ne deos qͥdẽ
immortales ab hac tam effusa neces
det̾rent. utunt᷑ nͣ sua ⁊ cuncta uit̾¬
que illa ip̃os munerũ suoꝵ malos

Expanded text:
d non accepit, sed expressit. Gratus adversus eum esse quisquam potest, qui beneficium aut superbe abiecit aut iratus impegit aut fatigatus, ut molestia careret, dedit ? Errat, si quis sperat responsurum sibi, quem dilatione lassavit, expectatione torsit. Eodem animo beneficium debetur, quo datur, et ideo debet, quod a nesciente accepit ; ne tarde quidem, quia, cum omni in officio magni aestimetur dantis voluntas, qui tarde fecit, diu noluit ; utique non contumeliose ; nam eum ita natura comparatum sit, ut altius iniuriae quam merita descendant et illa cito defluant, has tenax memoria custodiat, quid expectat, qui offendit, dum obligat ? Satis adversus illum gratus est, si quis beneficio eius ignoscit. Non est autem, quod tardiores faciat ad bene merendum turba ingratorum. Nam primum, ut dixi, nos illam augemus ; deinde ne deos quidem immortales ab hac tam effusa nec cedeterrent. Utuntur natura sua et cuncta interque illa ipsos munerum suorum malos
Abbreviated transcription (Latin):
gines. qr intorrupta sũt ⁊ sincera et
omib sc̃a. In quib nicħ ẽẽ alligari
decet nͨ astricti. Solutis itaq tuncis
utunt᷑. ꝑ lucidis aũt qr bñfitia con¬
spici uolunt. Sit aliqͥs usq eo graus
emancipatꝰ ut hec dicat ncc̃ia. nemo
tñ erit qui ⁊̃ illd̾ ad rẽ iudicet ꝑtiu̾e.

Expanded text:
gines, quia incorrupta sunt et sincera et gines, quia incorrupta sunt et sincera et omnibus sancta ; in quibus nihil esse adligati decet nec adstricti ; solutis itaque tunicis utuntur ; perlucidis autem, quia beneficia conspici volunt. Sit aliquis usque eo Graecis emancipatus, ut haec dicat necessaria; nemo tamen erit, qui etiam illud ad rem iudicet pe
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ excid̾unt memoria reducet᷑. Is
ꝑdit bñfitia qui cito se credidisse ꝑdit.
at qui instat ⁊ honerat pͥora seqñti
b ⁊ ex duro ⁊ ĩmemori pectore gra¬
tiam extondit. Non audebit adu̾sus
bñfitiis tius ilum cinge. Quoꝵ que
uis que ne ꝓpͥetas sit dicam si pͥus il-¬
la q̃ ad rẽ ñ ꝑtinent tnͣsilire mͥ ꝑmi¬
suit. ⁊ qͣre sorores sint ⁊ qͣre maĩb
implexis. ⁊ qͣre ridentes ⁊ uirginesso¬
luta q ac ꝑlucida ueste. alii tͥdẽ ud̾i
uolunt unã eẽ q̃ det bñfitiũ.⁊ alt̾am
S utrũlidet ex istis iudicau̾uit. qͥd
ista nos inuat scĩa : Qauud ille ꝯsertis
manib i se redemntiũ choꝵ ob hoc qr.
ordo bñficũ ꝑ manꝰ transeuntis nicho
minꝰ ad dautẽ reu̾titur. ⁊ totꝰ spem
ꝑdit. siusqͣm int̾ruptꝰ ÷ pulch̾rimꝰ si
coheserit et nices seruat. Ideo ÷ aliqua
tus hylares sunt qͣles solent eẽ qͥdant
uł accipunt bñfitia. Iuuenes qr non
debet dñsitioꝵ me moria senescere. uir¬

Expanded text:
 exciderunt, memoriam reducet. Is perdet beneficia, qui cito se perdidisse credit ; at qui instat et onerat priora sequentibus, etiam ex duro et immemori pectore gratiam extundit. Non audebit adversus beneficiis illum tuis cinge. Quorum quae vis quaeve proprietas sit, dicam, si prius illa, quae ad rem non pertinent, transilire mihi permit quare sorores sint, et quare manibus implexis, et quare ridentes et iuvenes et virgines solutaque ac perlucida veste. Alii quidem videri volunt unam esse, quae det beneficium, alteram, Sed utrumlibet ex istis iudica verum ; quid ista nos scientia iuvat ? Quid ille consertis manibus in se redeuntium chorus ? Ob hoc, quia ordo beneficii per manus transeuntis nihilo minus ad dantem revertitur et totius speciem perdit, si usquam interruptus est, pulcherrimus, si cohaeret et vicetus hilari sunt, quales solent esse, qui dant vel accipiunt beneficia ; iuvenes, quia non debet beneficiorum memoria senescere; vir
Abbreviated transcription (Latin):
chrisippi nr̃i uti sił̾itudine. de pile lu¬
su qͣm cad̾e nõ ÷ dubium aut mittẽtis
dubio aut extipientis. ẽum cursũ suũ
seruat ut int̾ manꝰ utͥusq apte ab u¬
troq ⁊ iactata ⁊ excepta u̾sat᷑. Nt̃ce
÷ añt lusor bonꝰ ałr illam collusori lon
tur. uͨ ab hoc exibit. nͨ ad illum ꝑuenet
ut debet. Si cũ ex̾citatio ⁊ docto nego¬
tium ÷ audactiꝰ palam mittemꝰ. ut cũq
enĩ uenerit manꝰ illum expedita ⁊ agi¬
lis reꝑtutiet. sicũ tyrone ⁊ indocto nõ

Expanded text:
Chrysippi nostri uti similitudine de pilae lusu, quam cadere non est dubium aut mittentis studio aut accipientis. Tunc cursum suum servat, ubi inter manus utriusque apte ab utroque et jactata et excepta versatur. Necesse est autem lusor bonus, aliter illam collusori longtur, nec ab hoc exibit, nec ad illum perveniet, ut debet. Si cum exercitato et docto negotium est, audacius pilam mittemus; utcumque enim venit, manus illam expedita et agilis repercutiet. Si cum
Abbreviated transcription (Latin):
fatet᷑ aliquid se qd fieri debuit omi¬
sisse. Aliquem u̾bis tm̃ ammonebit. pe¬
na nõ affitiet etatẽ euis emendabłem
intuens. aliquem inuidie crimine la
tus est. qr ꝑ humũ lapsus. hostes di¬
mittet saluos. aligñ ⁊̃ laudatos. si ho¬
nestis causis ꝓfide. ꝓ federe. ꝓ libertate
in bellum acciti funt. ħ om̃ia ñ ueni¬
e. s clementie oꝑa sunt. Clementia
liberum arbitrium ht̃. nõ sub formu¬
la s ex equo et bono iudicat. ⁊ absolu̾e
illi licet. ⁊ qͣnti uult texare litẽ. Nichil
ex hiis fac̃ tanqͣm iusto minꝰ fecerit. s
tanqͣm id qd̾ ꝯstituit iustissimum sit.
Agnoscere aũt ÷ qũe uideris puniendũ
nõ punire. Uenia debite pene remissi
oz. Clementia hoc pͥmũ p̾stat ut qͦs di¬
mittit nicħ aliud illos pati debuisse
nestior. de uerto ut mea fert opĩo
piens multa renttet. multos parũ
sanos. s sanabłis ingenii seruabit. a¬
gricolas bonos imitabit᷑ qui nõ tm̃ res¬
ne ꝓceritatẽ rami p̾mant. qͣsdan in¬

Expanded text:
fatetur aliquid se, quod fieri debuit, omisisse. Aliquem verbis tantum admonebit, poena non adficiet aetatem eius emendabilem intuens; aliquem invidia criminis matus est, quia per vinum lapsus ; hostes dimittet salvos, aliquando etiam laudatos, si honestis causis pro fide, pro foedere, pro libertate in bellum acciti sunt. Haec omnia non veniae, sed clementiae opera sunt. Clementia liberum arbitrium habet ; non sub formula, sed ex aequo et bono iudicat ; et absolvere illi licet et, quanti vult, taxare litem. Nihil ex his facit, tamquam iusto minus feciustissimum sit. Ignoscere autem est, quem iudices puniendum, non punire ; venia debitae poenae remissio est. Clementia hoc primum praestat, ut, quos dimittit, nihil aliud illos pati debuisse nestior est. De verbo, ut mea fert opinio, piens multa remittet, multos parum sani, sed sanabilis ingenii servabit. Agricolas bonos mutabitur, qui non tantum recne proceritatem rami premant, quasdam in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am eiꝰ dirigentes mauũ remisse co¬
curremꝰ. Id̾ faciendũ ÷ in bñficũs. qͦs¬
dam doceaniꝰ. ⁊ satis iudicemꝰ siconant᷑.
si audent. si uolunt. fãcimꝰ aut̃ płiq
ingͣtos ⁊ ut suit fauemꝰ tanqͣn ita de¬
m̃u magna sint bñfitia nr̃a. si gr̾a ilł
referri nõ potuit. nt malignis cursori¬
b ꝓpõĩtum ÷ collusorem tradric̾e cum

Expanded text:
um remisse occurremus. Idem faciendum est in beneficiis ; quosdam doceamus et satis iudicemus, si conantur, si audent, si volunt. Facimus autem plerumque ingratos et, ut sint, favemus, tamquam ita demum magna sint beneficia nostra, si gratia illis referri non potuit ; ut malignis lusoribus propositum est conlusorem traducere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtri animũ meũ libuit pꝰea qͥcqͥd de¬
siderabis tuo iure exiges. se mel rusti¬
citati tue ignoscit᷑. sic esficies ut aĩm
tuũ pluris estimet. qd̾ illd̾ qͥcqͥd ÷ aut ꝙ¬
petendũ uenerat. Tunt ÷ sũma uirtꝰ
tribuentis. tt̃ benignitas. uͥ ille qui
discessit dicet sͥ. magnũ hodie lutrũ
feci. malo qd̾ illũ talem inueni qͣm si
multiplicatũ hoc a̾ me de qͦ loque bar
alia uia ꝑuenisset. huic et aĩo mĩqͣm
odium adducunt. eo fermone usi
ea suꝑbia ut impetrasse peniteat.
alie deinde post rem ꝓmissam secũ¬
qͦ postqͣm impetrasti rogandũ est.
Re p̾sentanda sũt bñfitia q̃ aqͥb dã
acciꝑe difficiliꝰ ÷ qm inpetrare. hic
rogand̾ ÷ ut animoneat. ille ut cõ¬
sũmet. Sic unũ mimꝰ ꝑ multoꝵ¬

Expanded text:
periri animum meum libuit ; postea, quidquid deperiri animum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiges ; semel rusticitati tuae ignoscitur." Sic efficies, ut animum tuum pluris aestimet quam illud, quidqupetendum venerat. Tune est summa virtus tribuentis, tunc benignitas, ubi ille, qui discessit, dicet sibi : " Magnum hodie lucrum feci; malo, quod illum talem inveni, quam si multiplicatum hoc ad me, de quo loquebar, alia via pervenisset; huic eius animo numquam odium adducunt eo sermone usi, ea superbia, ut impetrasse paeniteat. Aliae deinde post rem promissam secunquoque, quod impetrasti, rogandum est. Repraesentanda sunt beneficia, quae a quibusdam accipere difficilius est quam impetrare. Hic rogandus est, ut admoneat, ille, ut consummet ; sic unum munus per multo
Abbreviated transcription (Latin):
q nos. ⁊̃ anteqͣm int̾pellem᷑ ip̃a festi¬
natõe approbemꝰ. Qsĩe ad mod̾ ĩ egris
opcetimitas cibi salutaris ÷ ⁊ aqua
tempestiue data remedii locũ obtinu¬
it. ita qͣmnis leue ⁊ uulgare bñfitiũ
sit. si p̾sto fuit. si ꝓximã qͣmq hora ñ
ꝑdidit młtum sͥ adicit. gr̃amq p̾ci¬
osi sed lenti ⁊ diu cogitati muneris ũi¬
cit. Qͥ tam ꝑate fec̃ nõ ÷ dubiũ qͥn li¬
bent̾ fatiat. Itaq letꝰ fac̃.⁊ induit
sibi aĩ sui iultum. Ingentia quoꝵdã
bñfitia silentium aut loqũdi tarditas
imitata gͣuitatẽ ⁊ rustitiã torrupit
cũ ꝓmitt̾ent uultu nogantiũ. Qnͣtto
meliꝰ adic̾e bona u̾ba reb bonis. ⁊ p̾di¬
catione humana benignaq ꝯm̃dare
q̃ p̾stes. ut ille se castiget qd̾ tardior
in rogando fuit. aditias licet famłi¬
arem querelam. Irascor tͥ qd tũ aliqͥd
desid̾asses nõ olim scire me uoliusti.
qd̾ tam diligent᷑ rogasti. quod qũe ꝙͣ
adhibinsti. Ego uͦ gͣtulor m qd̾ ex¬

Expanded text:
que nos, etiam antequam interpellemur, ipsa festinatione approbemus. Quemadmodum in aegris opportunitas cibi salutaris est et aqua tempestive data remedii locum obtinuit, ita, quamvis leve et vulgare beneficium est, si praesto fuit, si proximam quamque horam non perdidit, multum sibi adicit gratiamque pretiosi sed lenti et diu cogitati muneris vincit. Qui tam parate facit, non est dubium, quin libenter faciat ; itaque laetus facit et induit sibi animi sui vultum. Ingentia quorundam beneficia silentium aut loquendi tarditas imitata gravitatem et tristitiam corrupit, cum promitterent vultu negantium. Quanto melius adicere bona verba rebus bonis et praedicatione humana benignaque commendare, quae praestes ! Ut ille se castiget, quod tardior in rogando fuit, adicias licet familiarem querellam : " Irascor tibi, quod, cum aliquid desiderasses, non olim scire me voluisti, quod tam diligenter rogasti, quod quemquam adhibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
r̃o ad dignos ꝑducit. nõ quol casus et
ꝯsilii indigens impetꝰ defert qd̵ ostẽtare
libet et instrite̾ sͥ. Bene fitia tu uocas
quoꝵ auctorẽ fateri pudet. at illa qͣni¬
tum gͣtiora sũt. qnto q in ꝑtem int̾iorẽ
aĩ nusqmͣ exit᷑a descendñt cũ delectat co¬
gitantẽ mag̃ a quo qͣm qͥd acceperis.
Crispus passienꝰ solebat dr̾e quoꝵdã se
iuiditiũ malle qͣm bñfitiũ. quoꝵdam
bñfitu malle qͣm uiditiũ. ⁊ subitie¬
bat exempla. malo aiebat diui augu¬
sti iuditiũ. malo claudii bũsitiũ. Ego uͦ
nlliꝰ puto expetendũ eẽ bñsitiũ: cuiꝰ uite
iuditiũ ÷. Quid gͦ : nõ erat accipiend̾.
a claudio qd̾ dabat᷑ erat. s sic̃ a fortu¬
ista int̾ se mixta diuidimꝰ : Non÷ bene.¬
fitium cui deest ꝑs optĩa datũ ẽẽ iudi¬
tio. alioqͥn pecunia ingens si nõ rõe nͦ
recta uoluntate donata ÷: nõ magis
bñfitiũ ÷ qmͣ thesaurꝰ. multa sũt aũt

Expanded text:
ratio ad dignos perducit, non quolibet casus et ratio ad dignos perducit, non quolibet casus et consilii indigens impetus defert ; quod ostentare libet et inscribere sibi. Beneficia tu vocas, quorum auctorem fateri pudet ? At illa quanto gratiora sunt quantoque in partem interiorem animi numquam exitura descendunt, cum delectant cogit solebat dicere quorundam se iudicium malle quam beneficium, quorundam beneficium malle quam iudicium, et subiciebat exempla. " Malo," aiebat, " divi Augusti iudicium, malo Claudii beneficium." Ego vero nullius puto expetendum esse beneficium, cuius vile iudicium est. Quid ergo ? Non erat accipiendum a Claudio, quod dabatur ? Erat, sed sicut a fortuista inter se mixta dividimus ? Non est beneficium, cui deest pars optima, datum esse iudicio : alioqui pecunia ingens, si non ratione nec recta voluntate donata est, non magis beneficium est quam thesaurus. Multa sunt autem,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Dicat. accepi id̾ qd̃ ille. s ultro
accepi qd̾ ille. s ego nt᷑ breue tempꝰ
ille cũ diu meruisset. Sunt qui ⁊ ha¬
beant. s nõ eud̾ u̾bis datũ. nõ eadem
comitate tribuentis. Ille accepit cũ
rogasset. ego tũ ñ rogarẽ. Ille actẽp̃
s facile reddit᷑us. s cuiꝰ seuectꝰ.⁊ lib̾a
orbitas magna ꝓmittebat. Michi plꝰ
dedit qͣmuis idem ded̾it. qr sine spe re¬
cipiendi dedit. Qũe ad mod̾ meretͥ x
ira int̾ multos se diuidet uͥ neno nõ
aliqd̾ sigũ fauiłiaris amiti ferat. Ita
qͥ bñfitia sua amabłia uult ẽẽ: exco¬
assit iuditiũ. neq .n. cordi ẽẽ cuitͣm
possimt forte ac tem̾e decta. Qnare si
quis existimat noł cũ ista p̾cipimiꝰ. be.¬
nignitas fines introrsus referre.⁊ illi
minꝰ laxum limit̾e aꝑire ne ꝓꝑam mo¬
nitiones ur̾as exaudrat. Qmͣ .n. uir¬
beralitatẽ ne potari. tũc iuuat accepisse
bñsitum. ⁊ supinis qͥdem manib uͥ illd̾

Expanded text:
sum. Dicat : " Accepi idem, quod ille, sed ultro. sum. Dicat : " Accepi idem, quod ille, sed ultro. Accepi, quod ille, sed ego intra breve tempus, cum ille diu meruisset. Sunt, qui idem habeant, sed non eisdem verbis datum, non eadem comitate tribuentis. Ille accepit, cum rogasset ; ego non rogaram. Ille accepit, sed facile redditurus, sed cuius senectus et libera orbitas magna promittebat ; mihi plus dedit, quamvis idem dederit, quia sine spe recipiendi dedit." Quemadmodum meretrix ita inter multos se dividet, ut nemo non aliquod signum familiaris animi ferat, ita, qui beneficia sua amabilia esse vult, excoAt sit iudicium ; neque enim cordi esse cuiquam possunt forte ac temere data. Quare si quis existimat nos, cum ista praecipimus, benignitatis fines introrsus referre et illi minus laxum limitem aperire, ne perperam monitiones nostras exaudivit. Quam enim virberalitatem nepotari. Tunc iuvat accepisse beneficium et supinis quidem manibus, ubi illud
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ illa defec̾aut ad fotium honeris
felix tem̾itas. ħcules nicħ ibi uicit.
orbem t̾raꝵ tnͣsint nõ ꝯcupiscendo: s
iudicando. Quid uinc̾et maloꝵ hostis.
bonoꝵ iudex. t̾raꝵ marisq pacator :
at hic apueritia latro. gentiũ uasta¬
tor. tam hostiũ ꝑnities qͣm amicoꝵ
qui suminũ bonũ doc̾et t̾rori ẽẽ cũo¬
tis mortalib oblitꝰ nõ ferocissima tm̃
s ignauissima qͦ ałia timeriob uirꝰ
malum. Ad ꝓpoĩtum nt̃ reu̾tamur.
Bene fitium qui quib libet dat nlłi
gͣtum ÷. Nemo se stabłarii aut cau¬
pomis hospitẽ iudicat. nͨ conuiuam
cauit. morbo suo morem gessit. Ꝙͥ uo
les gͣtum ẽe: rarũ effice. Quis patit᷑
s̃ imputari: Nemo ħ ira int̾pretet᷑. tan¬
qͣm reducam liberalitatẽ ⁊ frenis alti¬
orib repͥmã. Illa uͦ in qͣntumi libet exe¬
at. s eat. ñ erret. Lacet ita largiri
alem notam. ꝑ qͣm sꝑet se ꝓpus ãmis¬

Expanded text:
ubi illa defecerant, ad socium honoris ubi illa defecerant, ad socium honoris felix temeritas ? Hercules nihil sibi vicit; orbem terrarum transivit non concupiscendo, sed iudicando, quid vinceret, malorum hostis, bonorum vindex, terrarum marisque pacator. At hic a pueritia latro gentiumque vastator, tam hostium pernicies quam amicorum, qui summum bonum duceret terrori esse cunctis mortalibus, oblitus non ferocissima tantum, sed ignavissima quoque animalia timeri ob malum virus. Ad propositum nunc revertamur. Beneficium si qui quibuslibet dat, nulli gratum est ; nemo se stabularii aut cauponis hospitem iudicat nec convivam um iudicavit ? Morbo suo morem gessit ! " Quod voles gratum esse, rarum effice; quivis patitur sibi imputari. Nemo haec ita interpretetur, tamquam reducam liberalitatem et frenis artioribus reprimam ; illa vero, in quantum libet, exeat, sed eat, non erret. Licet ita largiri,arem notam, per quam speret se propius admis
Abbreviated transcription (Latin):
quedam grata ⁊ ingrata sunt. Q nͣto
acceptiꝰ÷ si id damꝰ qd̾ qͥs nõ hr̃. qͣm cuius
copia habundat. qd̾ diu querit ñ inuenit
sa qͣm rara ⁊ exqiusita suit. q̃ ⁊̃ apud
diuitẽ sui locũ fatiant. Sic̃ gregalia
qͦ poma ⁊ post paucos dies it᷑a in fastidi¬
ui delectant si ꝓuen̾e maturiꝰ. Illa qͦ
nõ erunt siue honore q̃ aut nemo ilł
aliꝰ dedit aut nos nlłi alii. Alexandro
macedoni cũ uictor orientis animos
suꝑ humana tolłet cornthii ꝑ legatoᷤ
gratulati sũt ⁊ ciuitate illũ sua dona¬
uerunt. Cum risisset alexander. hoc¬
officũ genꝰ unꝰ ex legatis ulli̾ inqͥt ci
uitatẽ iqͣm dedimꝰ alii qm tͥ ⁊ h̾culi.
libens accepit delatum honorẽ. ⁊ legato
inuitatõe alia q humanitate ꝓsecutus
cogitauit nõ qui s ciuitatẽ darent: s
cui dedissent. ⁊ hõ głe decitus cuiꝰ mẽs
nͨ nat᷑am nͨ modũ nou̾at hertulis lib̾i¬
q uestigia feqñs. ac ne ibi qͥdẽ resistẽs

Expanded text:
quaedam grata et ingrata sunt. Quanto acceptius est, si id damus, quod quis non habet, quam cuius copia abundat, quod diu quaerit nec invenit, sa quam rara et exquisita sint, quae etiam apud divitem sui locum faciant, sicut gregalia quoque poma et post paucos dies itura in fastidium delectant, si provenere maturius. Illa quoque non erunt sine honore, quae aut nemo illis alius dedit aut nos nulli alii. Alexandro Macedoni, cum victor Orientis animos supra humana tolleret. Corinthii per legatos gratulati sunt et civitate illum sua donaverunt. Cum risisset hoc Alexander officii genus, unus ex legatis : " Nulliitatem umquam dedimus alii quam tibi et Herculi." Libens accepit non dilutum honorem et legatos invitatione aliaque humanitate prosecutus cogitavit, non qui sibi civitatem darent, sed cui dedissent ; et homo gloriae deditus, cuius nec naturam nec modum noverat. Herculis Liberique vestigia sequens ac ne ibi quidem resistens,
Abbreviated transcription (Latin):
neat. neno in eo qd̾ dat᷑us ÷ gr̃am su¬
am fac̾e pͣ ut nõ tuã minuat. Nichil
eque amaꝵ qͣm diu pend̾e. equiore qͥ¬
dam aĩo ferũt p̾scidi spem suã ꝙͣ tͣhy
Plerisq aũt hoc uitium ambitione
pͣua differendi ꝓmissa. ne minor sit
rogantiũ turba. qͣles regie potentie
se nͥ du multũ q singłis qͥd possint
ostend̾ut. Nichil ꝯfestim nicħ semel
fatunt. Inurie illoꝵ p̾cipites lenta
bñsitia sinit. qͣre u̾issimũ existima
qd̃ ille tomitꝰ dixit. Quid tu rro intel¬

Expanded text:
m suam facere potest, ut non tuam minuat. Nihil aeque amarum quam diu pendere; aequiore quidam animo ferunt praecidi spem suam quam trahi. Plerisque autem hoc vitium est ambitione prava differendi promissa, ne minor sit rogantium turba, quales regiae potentiae se, nisi diu multumque singulis, quid possint, ostenderint. Nihil confestim, nihil semel faciunt; iniuriae illorum praecipites, lenta beneficia sunt. Quare verissimum existima, quod ille comicus dixit : Quid ? tu non intel
Abbreviated transcription (Latin):
uib erubesc̾e. iras exerc̾e. pessima
iͦ nͨ irascimͦ. at qui ⁊ hic morb ÷ aĩ
mollem medicinã. desid̾at. ip̃m q me.¬
dentẽ minune infestũ egro. malime¬
dici desꝑare. ne cures. Id̾ in hiis cͦꝵ
animꝰ affectꝰ ÷ fac̾e debedit. tui tͣdita
salus oĩm ÷ nõ cito spem ꝓ hic̾e nͭ mor¬
tifera signa ꝓnuntiare. luctet᷑ cum
uiciis. resistat aliis. morbũ suũ exꝓ¬
bret. qͦsdam molli turatõe decipiat. ci¬
tiꝰ meliꝰ q sanat᷑us remediis fallentib
agat pͥnceps curã nõ tm̃ salutis. s ⁊̃
honeste cicatͥtis. Nlła regi gła ÷ ex se¬
ua aĩadu̾sione. Quis .n. dubitat pos
multos ire aliene eripuit ne mit nẽ
impendit. Serius imꝑare mod̾ate:
laus ÷. ⁊ in mancipio cogitand̾ ÷ nõ¬

Expanded text:
nibus erubescere iras exercere, pessima nibus erubescere iras exercere, pessima mur nec irascimur ; atqui et hic morbus est animi; mollem medicinam desiderat ipsumque medentem minime infestum aegro. Mali medici est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, facere debebit is, cui tradita salus omnium est, non cito spem proicere nec mortifera signa pronuntiare ; luctetur cum vitiis, resistat, aliis morbum suum exprobret, quosdam molli curatione decipiat citius meliusque sanaturus re- mediis fallentibus ; agat princeps curam non tantum salutis, sed etiam honestae cicatricis. Nulla regi gloria est ex saeva animadversione quis enim dubitat posse multos irae alienae eripuit, neminem suae impendit. Servis imperare moderate laus est. Et in mancipio cogitandum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptor discentib. tribinꝰ ł centurio
militib. Nonne pessimꝰ pr̃ uidebitur
qͥ assidius plagis liberos ⁊ ex leuissis
cãis ꝯpescet: utr̃u aũt p̾ceptor libera¬
lib studiis dignior qͥ excarnificabit
discipłos siicmoria illis nõ constiterit.
aut si parũ agilis in legendo ocłs eserit.
an qͥ monitionit ⁊ u̾etondia em̃dare
ac docere malit. tribimũ centionẽ q da
mandi ꝑitꝰ magr̃. fiet .n. formidolosꝰ
et ꝯtumax nͥ eum blandiente tactu ꝑ¬
mulceris. Idem fat̃ uenator qͥsq. insti¬
tuit catulos uestigia seqͥ. quiq ĩa ex̾ci¬
tatis utit᷑ ad excitandas ł ꝑseqñdas
trepidarõe degen̾i nͨ licentiã uagãdi
errandi q passim ꝯcedit. aditas hiis
licet tarditra agentes ium̃ta q̃ cum
ad ꝯtumelias ⁊ miserias nata sĩt: ni¬
na seuitia cogunt᷑ ingũ detrectare.
Alł̾m aĩal morosus ÷ nlłm maiore arte
tractand̾ qͣm hõ. ulłi mag̃ ꝑcendum.

Expanded text:
praeceptor discentibus, tribunus vel centurio praeceptor discentibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus pater videbitur, qui adsiduis plagis liberos etiam ex levissimis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis dignior, qui excarnificabit discipulos, si memoria illis non constiterit aut si parum agilis in legendo oculus haeserit, an qui monitionibus et verecundia emendare ac docere malit ? Tribunum centurionemque da mandi peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandiente tactu permulseris. Idem facit ille venator, quique instituit catulos vestigia sequi quique iam exercitatis utitur ad excitandas vel persequendas ftrepidatione degeneri nec licentiam vagandi errandique passim concedit. Adicias his licet tardiora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, nimia saevitia cogantur iugum detractare. Nullum animal morosius est, nullum maiore arte tractandum quam homo, nulli magis parcendum.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e in bona ꝯscĩa. pͥncipes multa de¬
bent ⁊̃ fame dare. uirauit se ñadi¬
tͦum h̾editatẽ. eariꝰ qͥdem eod̾ die
et alt̾m h̾e dem ꝑdidit. s cesar liber¬
tatẽ siñe sue redemit. Et pꝰqͣm aꝑo¬
bauit gͣtuitã eẽ seu̾tatẽ suã qd̾ pͥncipi
semꝑ curand̾ ÷ dixit relegandũ qͦ pr̃i
uid̾e t᷑ nõ culleũ ñ serpentes. ñ carc̾em.
decreuit memor ñ de qͦ censeret s tui
in ꝯsilio eẽt. mollissimo gn̾e pene tõ¬
temptũ eẽ deb̾e̾ pr̃em dixit n filio ad¬
olescentulo impulso ili hoc stelus. in qͦ
se in ꝓrĩm erat ab ĩnocentia timidegis¬
siss debe̾ illũ ad urbe et a parentis ocuł
adnocarent. o digñ qũe coh̾e dem inno¬
centib lideris scrid̾ent. ħ dem̃tia pͥnti¬
pemi decet ut quoos uen̾it mansuetio¬
ra oĩa fatiat. Nemo regi rã utilis sit
ut illũ ꝑare nõ sentiat. qͣlisq ꝑs imꝑii¬
Imꝑat p̾ͥnceps ciuiib suis . p̃r lideris.

Expanded text:
habere in bona conscientia, principes multa dehabere in bona conscientia, principes multa debent etiam famae dare. Iuravit se non aditurum hereditatem. Tarius quidem eodem die et alterum heredem perdidit, sed Caesar libertatem sententiae suae redemit ; et postquam approbavit gratuitam esse severitatem suam, quod principi semper curandum est, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpentes, non carcerem decrevit memor, non de quo censeret, sed cui in consilio esset; mollissimo genere poenae contentum esse debere patrem dixit in filio adulescentulo impulse in id scelus, in quo se, quod proximum erat ab innocentia, timide gessisset ; debere illum ab urbe et a parentis oculis advocarent ! O dignum, quem coheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia principem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faciat. Nemo regi tam vilis sit, ut illum perire non sentiat, qualiscumqimperat princeps civibus suis, pater liberis,
Abbreviated transcription (Latin):
legato massilie parricidã ꝯtinuit.
et amuia illi p̾stitit. qnͣta p̾stare
ui tegro solebat. ħ liberalitas effeciti
ut in qͣ ciuitate nũqͣm de est patronꝰ
peiorib nemo dubitaret/ qͥn reus me¬
rito dãpnatꝰ eẽt qũe ip̃e ter dãpna¬
re potuiss. qui odisse ñ pot̾at. ħ ip̃o
ex᷑ dabo qñe ꝯpares bono pr̃i boñ pͥnci¬
pem. Cognit᷑ de filio tarius. Ad uoca¬
uit in ꝯsiliũ cesarẽ augustũ. uenit ĩ
pͥuatos penates. assedit. ꝑs alieni ꝯsi¬
lii fuit. Non dixit inimo in meam
domũ ueniat. qd̾ si fc̃m eẽt cesaris fut᷑a
erat cognitio nõ pr̃is. Audita c̾a extus¬
sis q oĩb: ⁊ hiis que adolescens ꝓ se dixe¬
rat / ⁊ hiis quib arguetat᷑ petit ut sẽ¬
tentiã suã qͥsq strib̾et. ne ea oĩm fieret
tur codicelli iurauit se dare hominis
spei sue aꝑire uelle mali dampnatõe.
Ego ꝯͣ sentio. quil nr̾m debuisset ad¬
u̾sus opĩones malignas satis fidutie

Expanded text:
licato Massiliae parricidam continuit licato Massiliae parricidam continuit et annua illi praestitit, quanta praestare integro solebat ; haec liberalitas effecit, ut, in qua civitate numquam deest patronus peioribus, nemo dubitaret, quin reus merito damnatus esset, quem is pater damnare potuisset, qui odisse non poterat. Hoc ipso exemplo dabo, quem compares bono patri, bonum principem. Cogniturus de filio Tarius advocavit in consilium Caesarem Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii fuit, non dixit : " Immo in meam domum veniat " ; quod si factum esset, Caesaris futura erat cognitio, non patris. Audita causa excussisque omnibus, et his, quae adulescens pro se dixerat, et his, quibus argue- batur, petit, ut sententiam suam quisque scriberet, ne ea omnium fieret, tur codicilli, iuravit se Tarii, hominis spei suae aperire velle filii damnatione." Ego contra sentio ; quilibet nostrum debuisset adversus opiniones malignas satis fiduciae
Abbreviated transcription (Latin):
multe iniurie patĩam euicerunt.
Non accedit ad decretorium stilũ mł¬
ta añ temptat quib dubiam indolẽ
et peiore loco iam põitam remouet. pꝰ¬
qͣm oĩa simul deplorata sũt: ultima ex¬
ꝑit᷑. Nemo ad supplitia exigenda ꝑ¬
uenit nͥ qui remedia ꝯsumpsit. hoc
qd̾ parenti et pͥncipi fatiend̾ ÷ qñe appel¬
lamꝰ prõin patͥe ñ adulatõe uana ad¬
ducti. cet̾a .n. cognonuna honori da¬
ta sunt. magnos ⁊ felices augustos
diximꝰ. ⁊ ambitiose maiestati qͥcqͥd po¬
entes. Patr̃e qͥdem pat̾e applłauimꝰ
illos reponens tradit illi. Pat̾ m̃bra
sua abscidat ⁊̃ cũ abscid̾it reponere
nuis. Triponẽ equitẽ .ni. memoria
nr̃a qͥ filiũ suũ flagellis occiderat ppłs
graphiis in foro ꝯfodit. uix illũ augꝰ¬
ti cesaris anctoritas infestis tã patrũ
qͣm filioꝵ manib eripuit. Tarium qͥ
filiũ dep̾hensum in parricidio malio
dampnauit. tõsilio cognito nemo ne
suspexit qd̾ ꝯtemptꝰ ex illo ⁊ exilio de¬

Expanded text:
tiam evicerunt, non accedit ad decretorium stilum; multa ante temptat, quibus dubiam indolem et peiore iam loco positam revocet ; simul deploratum est, ultima experitur. Nemo ad supplicia exigenda pervenit, nisi qui remedia con- sumpsit. Hoc, quod parenti, etiam principi faciendum est, quem appellavimus Patrem Patriae non adulatione vana adducti. Cetera enim cognomina honori data sunt ; Magnos et Felices et Angustos diximus et ambitiosae maiestati quidquid poentes ; Patrem quidem Patriae appellavimus, illos reponens. Tarde sibi pater membra sua abscidat, etiam, cum absci- derit, repellere nimis. Trichonem equitem Romanum memoria nostra, quia filium suum flagellis occiderat, populus graphiis in foro confodit ; vix illum Augusti Caesaris auctoritas infestis tam patrum quam filiorum manibus eripuit. Tarium, qui filium deprensum in parricidii consilio damnavit causa cognita, nemo non suspexit, quod contentus exilio et exilio de
Abbreviated transcription (Latin):
ant. O uocẽ publicã gn̾is humaui. in¬
notentiã dignã cui redd̾etur antiqũ
illd̾ scłm . Nlunc ꝑfecto ꝯsentire decebat
ad equnboñ q expulsa alieni cupid̾ie
ex qͣ om̃e aĩ malũ orit᷑. pietatẽ inte¬
gritatẽ q cũ fide ac modestia surg̾e:
et uicia diurno abusa regno. tandem
felici ac puro scło dare locũ. Futͦni hoc
cesar ex magna ꝑte sꝑare et ꝯsiteri
libet. eradet᷑ ista aĩ tui m̃asuetudo.
diffimdet᷑ q paulatim ꝑ om̃e impii cor¬
pus. ⁊ cinita in siłitudiñe tuã formabũ¬
tur. A capite bona ualitudo. sñ in om̃s
uegeta sũt atq erecta ant langore
demissa ꝓut animꝰ eoꝵ uiuit aut mar¬
cessit. et erunt cuies. erunt socii dig¬
ni hac bonitate. ⁊ in totũ orbem recti
mores reu̾tent᷑. patet᷑ ubiq manib
tius. Diutiꝰ me morari huc patere.
nõ ut blandiar aurib rus. nec .n. hic

Expanded text:
ocem publica generis humani innocentia dignam, cui redderetur antiquum illud saeculum ! Nunc profecto consentire decebat ad aequum bonumque expulsa alieni cupidine, ex qua omne animi malum oritur, pietatem integritatemque cum fide ac modestia resurgere et vitia diuturno abusa regno dare tandem felici ac puro saeculo locum. Futurum hoc. Caesar, ex magna parte sperare et confidere libet. Tradetur ista animi tui mansuetudo diffundeturque paulatim per omne imperii corpus, et cuncta in similitudinem tuam formabuntur. A capite bona valetudo : inde omnia vegeta sunt atque erecta aut languore demissa, prout animus eorum vivit aut marcet. Erunt cives, erunt socii digni hac bonitate, et in totum orbem recti mores revertentur ; parcetur ubique manibus tuis. Diutius me morari hic patere, non ut blandum auribus tuis nec en
Abbreviated transcription (Latin):
b nr̃is gͣuissimis uiris uisum÷. nlła
res cariꝰ costat qͣm que p̾cib empta.
uota hoĩes partiꝰ fac̾e̾nt: si palam faci¬
enda eeñt. adeo ⁊ deos quib hone stissi¬
me supplicamꝰ tacite maluimꝰ ⁊ int᷑ nos.¬
met ip̃os p̾cari. molestũ t̾bũ ÷ honero¬
sum. demisso uultu dicendũ. Rogo. ħꝰ
facienda ÷ gr̃a amico. ⁊ cuicũq qñe ami¬
cum sis ꝓmerendo fact᷑us. ꝓpet licet/
sero bñficium dedit qui roganti dedit.
Ideo diuinanda cuiꝰq uolupntas. ⁊ cum
intlłecta ÷ ncc̃itate gͣuissima rogãdi
liberanda ÷. Illd̾ bñficium iocondũ uit¬
turum q in aĩo stias qd̵ obiuã uenit.
Si nõ ꝯtigit p̾uenire pła rogantis

Expanded text:
bus nostris gravissimis viris visum est, nulla bus nostris gravissimis viris visum est, nulla res carius constat, quam quae precibus empta est. Vota homines parcius facerent, si palam facienda essent ; adeo etiam deos, quibus honestissime supplicamus, tacite malumus et intra nosmet ipsos precari. Molestum verbum est, onerosum, demisso vultu dicendum, rogo. Huius facienda est gratia amico et quemcumque amicum sis promerendo facturus ; properet licet, sero beneficium dedit, qui roganti dedit. Ideo divinanda cuiusque voluntas et, cum intellecta est, necessitate gravissima rogandi liberanda est; illud beneficium iucundum victurum in animo scias, quod obviam venit. Si non contigi
Abbreviated transcription (Latin):
Aspiciamꝰ lideralis uiroꝵ optime. id qd
uo pͥori ꝑte adhuc suꝑest qũe admodũ
bandũ sit bñficiũ. cuiꝰ rei expeditissim̃a
uideor monstratͦus uiam. Sic demnns
qmͦ uellemꝰ acciꝑe. Ante om̃ia libent̾
cito. sine ulla dubitatione. Ingͣtum
bñficiũ qd̾ diu int̾ mauꝰ dautus hesit.
qd̃ qͥs egre dintt̾e uisus÷ ⁊ sic dare¬
bñ ficio iccondissima sit tribuentie uo¬
luntas. qr nolentẽ se tribusse ip̃a cõ¬
tatõe testatꝰ÷ nõ dedit. s ad u̾sus ducẽ¬
tem male retinit. Multi aũt sũt qͦs
libenalis fat̃ fortes infirmitas. Gratissi¬
ma sunt bñfitta ꝑata. faciba occurren¬
tia. uͥ nlła mora fuit nͥ in accipientis
n̾econdia. Optĩm ÷ anteced̾e desid̾ium
cuꝰq ꝓxĩm sequi illd̾. meliꝰ occupare
ante qm rogemꝰ. qr cũ hoĩ bono ad ro¬
gandũ os ꝯcurrat: ⁊ suffundat᷑ ru¬
bor. qui hoc torm̃tũ renuitit multi¬
plicat mimꝰ suũ. Nontulit gͣtis qui cũ
rogasset accepit. qr quidẽ ut maiori¬

Expanded text:
 Liberalis virorum optime, id quod ex priore parte adhuc superest, quemadmodum dandum sit beneficium ; cuius rei expeditissimam videor monstraturus viam : sic demus, quomodo vellemus accipere. Ante omnia libenter, cito, sine ulla dubitatione. Ingratum est beneficium, quod diu inter dantis manus haesit, quod quis aegre dimittere visus esbeneficio iucundissima sit tribuentis voluntas, quia nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus est, non dedit sed adversus ducentem male retinuit ; multi autem sunt, quos liberales facit frontis infirmitas. Gratissima sunt beneficia parata, facilia, occurrentia, ubi nulla mora fuit nisi in accipientis verecundia. Optimum est antecedere desiderium cuiusque, proximum sequi. Illud melius, occupare ante quam rogemur, quia, cum homini probo ad rogandum os concurrat et suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multiplicat munus suum. Non tulit gratis, qui, cum rogasset, accepit, quoniam quidem, ut maiori
Abbreviated transcription (Latin):
sinit apud qͦs ñ diutiꝰ in aĩo sũt donata
meũ. uolo extet. hereat. aĩo meo con¬
uiuat. Nemo tam stultꝰ ÷ ut monẽ¬
dus sit. ne cui gladiatores aut uenati¬
oñe iam mun̾e edito mittat. ⁊ uesti¬
menta estiua bruma hyberma solsti¬
tio. Sit in bñfitio sensus ꝯmunis. tꝑs.¬

Expanded text:
in animo sunt donata, meum nolo ; extet, haereat amico meo, convivat. Nemo tam stultus est, ut monendus sit, ne cui gladiatores aut venationem iam munere edito mittat et vestimenta aestiva bruma, hiberna solstitio. Sit in beneficio sensus communis ; t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsid̾and̾. Cauidꝰ nõ difficile aditum
tribuit. nõ modica cupientib spes q
imꝑpdas nichil se adiut᷑us u̾bis fouet
at peior opĩo silingna asꝑ. uultugͦ¬
uis. cum inudia fortuã suã expli¬
cuit. Colunt .n. detestant᷑ q felicem.
et si potuerunt ead̾ factiꝰ odere faci¬
entem. Coniugib alienis ne clam
qͥdeni s aꝑte ludibrio aditis suas ali¬
is ꝑmisere. Rusticus inhumamis ac
mali moris. ⁊ int̾ matronas ab homi¬
nande ꝯditionis÷. si qͥs ꝯingẽ suam
in sella ꝑstrare uetuit. ⁊ uulgo amis¬
sis inspectorib uehi ꝑspitiã undiq.
Si quis ulła amica se fecit insignẽ.
nec aliene uxori anulũ p̾stat. hunc
matrone hułem ⁊ sordide libidius
et ancillariolũ uecant. Inde cente¬
simũ sponsarioꝵ genꝰ ÷ adult̾um.
et incõsensu uidui celibatꝰ. qm̃ ne¬
mo uxorem duxit. nͥ qui abduxit.
Iam rapta sparg̾e erat agri anti¬

Expanded text:
iendum. Callidus non difficilem aditum praebuit immodica cupientibus spesque improbas nihil re adiuturus verbis fovit ; at peior opinio, si lingua asper, vultu gravis cum invidia fortunam suam explicuit. Colunt enim detestanturque felicem et, si potuerint, eadem facturi odere facientem. Coniugibus alienis ne clam quidem sed aperte ludibrio habitis suas aliis permisere. Rusticus, inhumanus ac mali moris et inter matronas abominanda condicio est, si quis coniugem suam in sella prostare vetuit et vulgo admissis inspectoribus vehi perspicuam undique. Si quis nulla se amica fecit insignem nec alienae uxori annuum praestat, hunc matronae humilem et sordidae libidinis et ancillariolum vocant. Inde decentissimum sponsaliorum genus est adulterium et in consensu vidui caelibatus, quoniam nemo uxorem duxit, nisi qui abduxit. Iam rapta spargere, sparsa
Abbreviated transcription (Latin):
magni hõis aut magne rei mertes.
Nlłm bñfitiũ dabo qd̾ turpiter pet̾em
nͨ exiguũ dilatabo. nͨ magna ꝓ ꝑuis
accipi patiar. Nam ut qͥ qd̃ dat᷑ impu¬
tat gr̃am destruit: ita qui qͣntum
det ostendit. mmꝰ suũ ꝯm̃dat nõ ex¬
ꝓbrat. Respiciende sunt cuiq facł¬
tates sue uiresq ne aut plus p̾stemꝰ
qͣm possumꝰ aut minꝰ. Estimanda ÷
eiꝰ ꝑsona cui damꝰ. Quedã .n. mino.¬
ra sunt. qͣm ut exire a magnis uiris
debeant q̃dam accipiente maicra sũt.
illas qd̾ donabis examna. nõ qd̾ dã¬
qui accept᷑us ÷ aut fastidiat aut nõ
capiat. urbem tuidam alexander do¬
nabat uesanꝰ ⁊ qui nicħ aĩo nͥ gͣnde
ꝯciꝑet. cũ ille tui donabat᷑ se ip̃e m̃¬
sus tanti mu̾is iuidiã refugisset di¬
ceus nõ ꝯuenire fortune sue. ñ q̃ro
inqͥt qͥd re acciꝑe deceat s qͥd me da¬
re. anmosa uor uidet᷑ ⁊ tũ regra
T̃umidissimũ aĩal si illum accipere

Expanded text:
magni hominis aut magnae rei merces. magni hominis aut magnae rei merces. Nullum beneficium dabo, quod turpiter peterem. Nec exiguum dilatabo nec magna pro parvis accipi patiar ; nam ut qui, quod dedit, imputat, gratiam destruit, ita qui, quantum det, ostendit, munus suum commendat, non exprobrat. Respiciendae sunt cuique facultates suae viresque, ne aut plus praestemus, quam possumus, aut minus. Aestimanda est eius persona, cui damus ; quaedam enim minora sunt, quam ut exire a magnis viris debeant, quaedam accipiente maiora sunt. illas, quod donabis, examina, numquid auqui accepturus est, aut fastidiat aut non capiat. Urbem cuidam Alexander donabat, vesanus et qui nihil animo nisi grande conciperet. Cum ille, cui donabatur, se ipse mensus tanti muneris invidiam refugisset dicens non convenire fortunae suae : " Noit, " quid te accipere deceat, sed quid me dare." Animosa vox videtur et regia, Tumidissimum animal ! Si illum accipere
Abbreviated transcription (Latin):
Benefitiũ demꝰ qd̾ in usu magis ac
mag̃ placeat. qd̾ ninqͣm in malũ uer-¬
tat. pecuniam nõ dabo qͣm nunn̾atu¬
ram adult̾e stiam. ne in sotietate fͦpis
sti aut ꝯfilii nueniar. Si potero reuo¬
gsbo. si minꝰ: ñ adiuuabo scelus. siue
illum ira qͦ nõ debebat impellit. siue
ambitionis calor abducit a tutis ĩ ul¬
lum malũ uirꝰ a semet ip̃o pati patiar
nͨ ꝯmittã ut possit qm̃ dic̾e̾: Ille
amando me occidit. sepe nicħ int̾est
int̾ amicoꝵ mim̾a ⁊ hostium uota.
Q uicqͥd illi acciꝑe oprant in id hoꝵ
intempestiua indulgentia impellit
arq instruit. Quid aut turpiꝰ qͣm ꝙ
euenit freqñtissime ut nicħ int̾sit
uit̾ odium ⁊ bñficium : nunqͣm in tͦ¬
pitudinẽ nr̃am reditura tribuamꝰ.
cũ sũma amricitie sit amicũ sibi eqͣre
utriq simul ꝯsulendũ ÷. Dabo egẽti
s ut ip̃e nõ egeam. Succurr̃a ꝑituro:
s ut ip̃e nõ ꝑeam. Nisi si fut᷑us ero

Expanded text:
Beneficium demus, quod in usu magis ac Beneficium demus, quod in usu magis ac magis placeat, quod numquam in malum vertat. Pecuniam non dabo, quam numeraturum adulterae sciam, nec in societate turpis facti aut consilii inveniar ; si potero, revocabo, si minus, non adiuvabo scelus. Sive illum ira, quo non debebit, impellet, sive ambitionis calor abducet a tutis, in nullum malum vires a me sumere ipso1 patiar nec committam, ut possit quandoque dicere : " Ille amando me occidit." Saepe nihil interest inter amicorum munera et hostium vota; quidquid illi accidere optant, in id horum intempestiva indulgentia impellit atque instruit. Quid autem turpius quam quod evenit frequentissime, ut nihil intersit inter odium et beneficium ? Numquam in turpitudinem nostram reditura tribuamus. Cum summa amicitiae sit amicum sibi aequare, utrique simul consulendum est. Dabo egenti, sed ut ipse non egeam ; succurram perituro, sed ut ipse non peream, nisi si futurus ero