comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apignore : ind̾i ei satisfactũ. si ut ipẽ uoluit: sibi
cau̾it ł inħ deceptꝰ sit ¶Is quoq quirẽ aliena
pignori dedit: Soluta pecĩna pot̾̃ pignoraticia
experiri. ¶Qmãt᷑ solucione egit pignorititia¬
⁊ hcet non recte eg̾it tamen si offerat ĩ mdicio

Expanded text:
a pignore, videri ei satisfactum, si ut ipse voluit sibi cavit, licet in hoc deceptus sit. Is quoque, qui rem alienam pignori dedit, soluta pecunia potest pigneraticia experiri. Qui ante solutionem egit pigneraticia, licet non recte egit, tamen, si offerat in iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾e̾fructus suos non facit.¶a p̾done eĩ fructꝰ ex
tantes. rendicati post̃. ⁊ consũptĩ condici ꝓderit
igitur ei. ꝙ creditor boua fide possor fuit. ¶ Si
post distractum pignus debitor qui p̾catio toga¬
unt uł conduxit pignus. posẜonẽ nõ restituat.
ꝯͣtio iudicõ nõ tenes᷑. ¶ Sicreditor c̃ uendor
pignꝰ dupla ꝓmisit nã usu ħ euenerat ⁊ cõ

Expanded text:
ipse fructus suos non fipse fructus suos non ftantes possunt et consumpti condici: proderit igitur ei, quod creditor bona fide possessor fuit. Si post distractum pignus debitor, qui precario rogavit vel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur. Si creditor, cum venderet pignus, duplam promisit nam
Abbreviated transcription (Latin):
dari. uolinitate dm̃i pot̃ ss̃ si ignorante eo catum
sit ⁊ ratũ hũit: pignus ualebit. ¶ Si płrib res si
pignori detur: equał oĩm cã est. ¶ Si ꝑ creditoiẽ
stenit quomimꝰ ei soluatur: recte agitur pignora¬
ncia ¶Interdum ⁊ si soluta sit peccuma tamẽ pig¬
norantia acco inhibenda est  ueluti si creditorpig¬
nus suũ emerit a debitore.Idem. BOmopigͦi
repto. furti egetit creditor. totum ꝗcꝗd ꝑceꝑit᷑
debito eu ĩputare: pap̃ ꝯfitetur. Et estueꝵ Eciã¬
debitor furti actione p̾stint cͣredĩtori uł ꝯdcone᷑
an debito sit imputand̾ iudeamꝰ.Et quidẽ ñ oꝑ¬
tere id eͣi restitui ꝙ ip̃e furti accõne p̾sti̾it ꝑeque
tradident᷑ ꝙ̃ bona fide pignori acceꝑat. nã ⁊ sie¬
gerit ꝙ metꝰ cã factum est ⁊ quadruplũ sit cõ¬
sequtꝰ: nicħ n restituet ex eo ꝙ cõsequtnͣ est n ͨ
indebito ĩputabit. ¶ Si p̾do rem pignori dedit:
ꝯpetit ei ⁊ deftuctib pignoraticia a ccõ quamt

Expanded text:
dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit.Si pluribus res sipignori detur, aequalis omnium causa est. Si per creditorem stetit, quo minus ei solvatur, recte agitur pigneraticia. Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda est, veluti si creditor pignus suum emerit a debitore. Idem libro sextrepto furti egerit creditor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus confitetur, et est debitor furti actione praestitit creditori vel condictione, an debito sit imputandum videamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque tradiderit, quem bona fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
ex debitoris hr̾edib portione suã solmis tamẽ
tota res pignori data: nẽire poterit. ꝙad̾m si ip̃e
debitor porcione soluiss. ¶Si ãnua. bima.t̾ma.
die. xxx. stipulatus acceꝑini pigiuis: pactqq sim uͭ
nͥ sua quaꝙ die pectuma soluta ẽet. uendere idm̾ lice
ret. plaret añꝙͣ oĩm pensionũ dies ueniret: ñ posse
mepignus uendere. Quia eis uerbis pensiones ões
demõstrarẽt᷑: nec reꝵ est sua quaq diens solutã pe¬
renire E ⁊ si ita scͥptimsit siqua pectuma die
sua soluta nõ erit: statim cõpetit ei pacti ꝯͣuencio̾.
¶de rendendo pignore in rempactio ꝯcipienda ẽ.
ut om̃es cõtiuent᷑. S ⁊ si treditoris dum taxat
contrarium actum ẽẽt. ¶ Cum pignus expacc̃ie
uenire pos: nõ solu obsorte nõ solutã uenire po¬
terit: q obtertã quo uelutinsuras ⁊ qͥ ĩid ĩpẽsa ss̃¬

Expanded text:
 debitoris portionem suam solverit, tamen tota res pignori data venire poterit, quemadmodum si ipse debitor portionem solvisset. Si annua bima trima die triginta stipulatus acceperim pignus pactusque sim, ut nisi suaret, placet, antequam omnium pensionum dies ueniret, non posse me pignus uendere, quia eis uerbis omnes pensiones demonstrarentur: nec uerum est sua quaque die non solutam peuenire. sed si ita scriptum sit: 'si qua pecunia sua die soluta non erit', statim competit ei pacti conuentio. De uendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris dumtaxat contrarium actum esset.Cum pignus ex pactione uenire potest, non solum ob sortem non solutam uenire poterit, sed ob cetera quoque, ueluti usuras et q
Abbreviated transcription (Latin):
s ob aliam cãm pignus dari potest. uelini siquis
pigmis alicucederit ut ꝓse fidenibeat. ¶Propͥe
pign̾ꝰ dñis ꝙ ad creditore transit. hypothecam:
dum non trausit possõ ad creditore. ¶ Om̃is pͦ¬
cuma exsoluta ee d aut eonoĩe satiffactũ ẽẽ. ut
nucatur pignoratitia acc̃o. Satffactũ aut̃ acti

Expanded text:
i potest, veluti si quis pignus alicui dederit, ut pro se fideiubeat. Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transit, hypothecam, cum non transit nec possessio ad creditorem. Omnis pecunia exsoluta esse debet aut eo nomine satisfactum esse, ut nascatur pigneraticia actio. satisfactum autem acci
Abbreviated transcription (Latin):
non tantum retencione. s ⁊̃ contrariã piguora¬
titiam accõne hẽo ¶ fing̾e eĩ medicis s egrotar
yuꝯ: dedisse me percrina ⁊ eũ decessisse. It ĩsula
fulsusse ⁊ refecisse ⁊ postea deustan ẽẽ nec hr̃e ꝙ
possem retinere. ¶Si pignori pluramãtipia da¬
ta sint. ⁊ quedim certi p̾cii si ita uendid̾it creditor
ut eictõne eoꝵ p̾stet ⁊ creditum siĩ ħeat᷑ reli

Expanded text:
tum retentionem, sed etiam contrariam pigneraticiam actionem habebo: finge enim medicis, cum aegrotaret servus, dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse vel refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere. Si pignori plura mancipia data sint, et quaedam certis pretiis ita vendiderit creditor ut evictionem eorum praestaret, et creditu
Abbreviated transcription (Latin):
ł ĩuicẽ aliꝙͣ ꝯsequi oꝑteat saut index cõpensaciõis
racione nõ heat.¶ Aut ido derestituenda re: c̃ eo nõ
agatur.qr ⁊ ea res cãu int̾cidit.¶aut siue iudicere¬
accipnũt dãpnu ĩiuria ab aliodat nõ ꝑtin̾e ꝓtul
dubio. ⁊. Qua enĩ cura aut diligentia ꝯsequi pos¬
sumia ne aͥs dampnuĩ nob̾ ĩiuria det: Ide. Agẽ¬
tum ꝯmoditũ si tam ycõneo ẜuomeo tradidissẽ
id te ꝑferend: ut nõ de bn̾it quis exstimare futtiꝵ.
ut a quibda malis hõib deciperetu: tuũ ñ meũ
decrimentũ erit. Si id mali homines int̾cepissẽt.
sti. dem̃ c̃ ꝯmodati ãges: nec ate scire eẽ sb̃reptã
nidex me ꝯdempn̾ant ⁊ solmi. Postoi comꝑirẽ a te
eẽ sb̃repta. Qnesitũ est q̃ mͥ tecũ acc̃o sit: rndi.¬
¶In ex̾cm contub̾nalib nasa utenda coĩ ꝑiculo
dedi. ac dem̃ meꝯ ẜmis sb̾reptit hiis: adhostet ꝓ¬
fugit ac postea sine uasis a me receptꝰ ẽ. hĩtuꝵ

Expanded text:
 invicem aliquem consequi oporteat, aut iudex pensationis rationem non habeat, aut ideo de restituenda re cum eo non agatur, quia ea res casu intercidit aut sine iudice reaccipiunt, damnum iniuria ab alio datum non pertinere procul dubio est: qua enim cura aut diligentia consequi possumus, ne aliquis damnum nobis iniuria det? Iuliatum commodatum si tam idoneo servo meo tradidissem ad te perferendum, ut non debuerit quis aestimare futurum, ut a quibusdam malis hominibus deciperetur, tuum, non meum detrimentum erit, si id mali homines intercepissent.sti: deinde cum commodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex me condemnavit et solvi: postea comperi a te esse subreptam: quaesitum est, .In exercitu contubernalibus uasa utenda communi periculo dedi ac deinde meus seruus subreptis his ad hostes profug‹it› et postea sine uasis receptus est. habiturum
Abbreviated transcription (Latin):
num est. ¶Sicreditor pluris fundũ pignora¬
tum uendid̾it: si id feneret: usuras eius peccu¬
sit ea peccunia usutas p̾stan oꝑtet. Qd̾ si eamde
depoĩtum est. exmora ⁊̃ usuras debitori hoc nomĩe

Expanded text:
num est. Si creditor pluris fundum pigneranum est. Si creditor pluris fundum pigneratum uendiderit, si id faeneret, usuram eius pecunsit ea pecunia, usuram praestari oportet. quod si eam depdepositum est, ex mora etiam usuras debitori hoc nomine
Abbreviated transcription (Latin):
incip̃ emptor dm̃iũ rei hr̃e s ⁊ si nõ conueu̾it de
distrahendo pignore: ħ tñ iure utiñ ut liceat
distrah̾e si modo nõ ꝯuenit: ne licert. u̾uero
ꝯueuit ne distraheretur creditor si distrax̾it:
furti obligabitur ¶insi ei ter fu̾it demũtiatunt
soluat ⁊ cessauerit Pompo.¶Demq niris est. eu¬
sũ oĩo fu̾int pacti ueneneant suie ĩsũma aut cõ¬
tibi nende lic̾et inchomag̃ cogendꝰ es uendere luz
soluendo non sit is qui pignꝰ ded̾it qr tua cã io ca¬
ueatur. ¶S attillicinꝰ ex cã cogend̾ creditorẽ ẽẽ
aduendend̾ dicit.¶ Qud eĩ s̾i młto minꝰ sit ꝙ de
beatur ⁊ hodie plus ueniri possit pignus ꝙͣ postea:
melius est aute dici eũ qui ded̾it: pignus posse
uendere ⁊ accepta pectuma soluere id ꝙ debebat᷑
ita tamen ut creditor ncãtate hẽat ostendere
rem pignoratam si mobilis sit. prius ydouea
cautela adebitore ꝓ indempintate. ei p̾standa.
Inuitum eĩ greditotẽ cogi uendere: satis ihũa¬

Expanded text:
incipit emptor dominium rei habere. sed etsi non convenerit de distrahendo pignore, hoc tamen iure utimur, ut liceat distrahere, si modo non convenit, ne liceat. ubi vero convenit, ne distraheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, nisi ei ter fuerit denuntiatum ut solvat et cessaverit. Pomponius iue omnino fuerint pacti, ne ueneat, siue in summa aut contibi uendere liceret, nihilo magis cogendus es uendere, licet soluendo non sit is, qui pignus dederit, quia tua causa id caueatur. sed Atilicinus ex causa cogendum creditorem esse ad uendendum dicitpossit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea cautela a debitore pro indemnitate ei praestanda. inuitum enim creditorem cogi uendere satis inhuma
Abbreviated transcription (Latin):
Im quirem ꝯmodata accepit si meam rẽ
usꝯ est̾ ꝙͣ accepit uichil p̾st̾are lieam in nullam
ꝑtem culpa sua detenore facit uerum est. nã ⁊ si
culpa eiꝯ fac̾ deteriorez. tenebitur. ¶ Sirem ĩspͨto¬
ri dedi. an similis sit ei cui cõmodatã res ẽ. q̃ritu:
⁊ siquid̾ mei cã dedi: dũ uolo p̾ciu exquirere: co¬

Expanded text:
 qui rem commodatam accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nulla parte culpa sua deteriorem fecit, verum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, tenebitur. Si rem inspectori dedi, an similis sit ei cui commodata res est, quaeritur. et si quidem mea causa dedi, dum volo pretium exquirere, do
Abbreviated transcription (Latin):
fortis uoĩe ⁊ usuraꝵ aliquid debeat᷑ ab eo qui sb̾pi¬
gnorib peccuma d quicquid ex uendicõne pigͦꝵ
recipiatur: pͥmũ s̃usuris quas iã tc̃ deb̾i cõstat. de¬
iude si quid suꝑest sorti accepto ferendũ est nec an¬
diendꝰ est debitor si cũ pa yconenz se ẽẽ sciat eligit:
quo nõie ex honerari pignꝰ suũ malit. ¶ Pignus
manenteppͥetate debitoris. solam possone: trãsfr̃
adcreditores pot̃ tamẽ ut p̾cario ⁊ ꝓ cõducto debitor
ciss creditori quals teneatur q̃sit̃ est. in qua spẽ rec¬
tissime sab̾. scribit. Si quid̾ dato auro es sbietiset
furti teneri. Qd̾ si ĩdando es sbietiss turpit̾ fe

Expanded text:
iquid debetur ab eo, qui sub pignoribus pecuniam debet, quidquid ex venditione pignorum recipiatur, primum usuris, quas iam tunc deberi constat, deinde si quid superest sorti accepto ferendum est: nec audiendus est debitor, si, cum parum idoneum se esse sciat, eligit, quo nomine exonerari pignus suum malit. Pignus manente proprietate debitoris solam possessionem transfert ad creditorem: potest tamen et precario et pro conducto debitor cisset creditori, qualiter teneatur, quaesitum est. in qua specie rectissime Sabinus scribit, si quidem dato auro aes subiecisset, furti
Abbreviated transcription (Latin):
est pignori ẽẽ indeat᷑ ꝙ mag̾ est te nebit᷑ tũ pigͦ¬
raticia contraria acie qui dedit. p̾ter stestionat᷑.
⁊ tradidit᷑: tuq ei nũmos credidistiquos ille sol¬
uit ei creditori cui pignus ded̾at. t̾q s̃ eo ꝯueit
nt ea res ꝙͣ iã uẽdid̾at pignori tͥ ẽet: nichil te e¬
gisse constat q̃r rem alienar pignori acceꝑas. Ea
enĩ rõe ẽptore pignus lib̾atũ hr̃e cepisse Ineq ad
Idem. Ei quasi recepturꝰ a debitore tuo corinꝰ
perũia reddiditi ei pigna is qr ꝑfenestrã omisit
excepturo eo ꝙͣ de industria ad id posuerat.¶labeo
at furti agere cum debitore posse: ⁊ ad exhibend̾
⁊ si agente ꝯtraria pignoratitia excipiat debitor

Expanded text:
st, pignori esse videatur: quod magis est. tenebitur tamen pigneraticia contraria actione qui dedit, praeter stellionatum et tradidit tuque ei nummos credidisti, quos ille soluit ei creditori, cui pignus dederat tibique cum eo conuenit, ut ea res, quam iam uendiderat, pignori tibi esset, nihil te egisse constat, quia rem alienam pignori acceperis: ea enim ratione emptorem pignus liberatum habere coepisse neque am Si quasi recepturus a debitore tuo comminus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendum: et, si agente te contraria pigneraticia e
Abbreviated transcription (Latin):
at facultatem tocins rei restituende uest faͣuiat: tr̃
enĩ ꝯdempuat᷑ insolid̾ ꝙ hoc boĩ ineicis arbit̾o cõ¬
ueniat. ¶Si filiofa mĩi. sno ue ꝯmodatũ sit: dũ¬
taxat᷑ de pecłio agene erit᷑. gum filio aut̃ familas
ipõ directo quis agere potii ¶s ⁊ siancille uł fa

Expanded text:
at facultatem totius rei restituendae nec faciat: tunc enim condemnatur in solidum, quasi hoc boni iudicis arbitrio conveniat. Si filio familias servove commodatum sit, dumtaxat de peculio agendum erit: cum filio autem familias ipso et dire
Abbreviated transcription (Latin):
puareꝵ ꝑ singłas cuntates regionesꝙsmaxĩe uiiii.
olei trumenti. ¶ Peccumax quoꝙ licet indeantur una
icaden potestas ubiq ẽe: tamen aliis locis faciius
⁊leuib usuris ĩuemiũt᷑ aliis difficilius. ⁊ grambns u
suris
nec ampliꝯ quid̾ nisi siq ẽet stipłatꝰ ⁊ si temꝑałutilitaᷤᷤ
interuenerit ¶ Int̾dum index qui ex hac accione co¬
guoscit cũ sit arbituntia ab solu̾e reu̾ osscancione᷑ e xat¬
n. depeccuma iͥ soluenda ubi ꝓmissa est. Quidẽ ĩ si
iul eblata peccuma actor ducatur sul depoitasuł ceͤfu¬
cili. soluenda nõne debebit mnẽdum ab soluere. ¶In
sũma equitatẽ ꝙͦ ante ocłos hg̃e di index huic qui ac¬

Expanded text:
per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et grauibus usuris.nec amplius quid, nisi si quid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit.Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata pecunia actori dicatur uel deposita uel ex facili soluenda? nonne debebit interdum absoluere? in summa aequitatem quoque ante oculus habere debet iudex, qui huic ac
Abbreviated transcription (Latin):
rmi scriptu quid̃ ap̃ quosdã ĩnemo qiͣ dolũ tantu
p̾stare debeas. ¶ S indend̾ estͥ ne ⁊ culpa. pstanda sit
ut ita culpe fiat extimatõ. sicut ĩ reb pignori datis
⁊ dotalib extimari sol. ¶ Sine aut̃ pignꝯ su̾ cõmo¬
datares siue depoĩta deterior ab eo qui accipit fr̃a
sit: non solum iste st acc̃oes de quib loquim. u̾m ⁊̃¬
i legis acalie. S siqua eaꝵ actu fu̾it alie tollunt᷑.¬
¶Possũt instecũe int̾uẽire ex quib c̃ eo ꝗ comodass
agi debet Ueluti de ĩpensis ĩualitudĩe serui fc̃is q̃ ue
post fugami requirẽdi reducendiq eiꝯ c̃ã fc̃a eẽnt
NIam cibarioꝵ ĩpense naturali .s. racione ad eũ ꝑti¬
nent: qui utend̾ accepiss. S id ꝙ de ĩpensis ĩ ualitu

Expanded text:
 scriptum quidem apud quosdam inuenio, quasi dolum tantum praestare debeas: sed uidendum est, ne et culpa praestanda sit, ut ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimari solet.Siue autem pignus siue commodata res siue deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit, non solum istae sunt actiones, de quibus loquimur, uerum etiam legis Aquiliae: sed si qua earum actum fuerit, aliae tolluntur.Possunt iustae causae interuenire, ex quibus cum eo qui commodasset agi deberet: ueluti de impensis in ualetudinem serui factis quaeue post fugam requirendi reducendique eius causa factae essent: nam cibariorum impensae naturali scilicet ratione ad eum pertinent, qui utendum accepis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾m si sepãte sunt: pompo̾ sc̾bitis nam eũ qmi tartucã ꝑiita
uslecticani. ꝯmodauit: non recteactuꝵ de singłis ꝑti¬
b. ¶ Rem ꝯmoditã ꝑͣdidi. ⁊ p ea p̾cim dedi deinde regͥ
ĩpotestate tͦua len̾it: labo ait. ꝯ̃rio iudicõ aut rẽ mͥ p̾¬
ligentissimꝰ pat̾ famił. ĩ sius reb adbibet sita tamẽ¬
ut eos casꝯ nõ p̾stet: quib resisti nõ possit. ueluti i

Expanded text:
um, si separatae sint, Pomponius scripsit: nam eum, qui carrucam puta uel lecticam commodauit, non recte acturum de singulis partibus.Rem commodatam perdidi et pro ea pretium dedi, deinde res in potestate tua uenit: Labeo ait contrario iudicio aut rem mihi prligentissimus pater familias suis rebus adhibet, ita ut tantum eos casus non praestet, quibus re
Abbreviated transcription (Latin):
si alter furti eg̾it an ipẽ solus debeat ꝯmodati cõ¬
ueniri. Et ait celsꝰ si alt̾ cõueniatun. qui furti uõ
eg̾it ⁊ paratꝰ sit ꝑicło suo cõueniri alteꝵ qui furti
agendo lucrũ sensit exre ꝯmodatu debere eũ audi¬
ri. ⁊ ab solm. ¶Sisi legis acquilie adu̾sꝰ socũ e̾iis
hint ꝯmodator accione. uidend̾ erit necedẽrẽ de¬
accione sarcire compellitur. Nam ⁊ siadu̾sꝰ ip̃m ha¬
buit legis acquidie accionez ꝯmodatorẽ quissimu
est ut ir̃u odar agendo remitear actii  aͥ forte

Expanded text:
si alter furti egerit, an ipse solus debeat commodati conveniri. et ait Celsus, si alter conveniatur qui furti non egit, et paratus sit periculo suo conveniri alterum, qui furti agendo lucrum sensit ex re commodata, debere eum audiri et absolvi. Sed si legis Aquiliae adversus socium eius habuit commodator actionem, videndum erit, ne cedere der commodati actione sarcire compellitur: nam et si adversus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati ag
Abbreviated transcription (Latin):
erit Idem. SIurbana p̾dia locauerit p̃do ͥ. ꝙ m̃ce¬
dis noĩe acceꝑit ab eo qui soluit nõ bepetetur. S
donñoerit obligatꝰ ¶dẽq niris enit ĩuetturis
namu quas ip̃e locauent aut excuit. ¶ Item in¬
¶ Qamsiẜnꝯ non locatus merrede ut domio pdo¬
in retilerit non fiet accipiẽtis pectuma ¶ Qd̾ si
uecturas namu qͣt dũs locauerat. itẽ pensiones
nisulaͣꝵ  acceꝑit : ob indebitũ eͥiͣ tenebit᷑ ¶ qui ns ẽ
nib̃atꝰ soluendo ¶Qd̾ ergo dici solet p̾dom frat
sit an ppẽtua excepcõiis defensio Nã ab es qm ne
ꝯueniatur donͣet ticns consul fiat pascistit᷑. qr pt̃
ticio descedente. ppetua fi excepcõ que ad temp ꝯ
ꝙ interim solutur: repeti ut eni pactu ꝙ itta
tempa certũ collatũ est nõ magis inducit ꝯdc̃coe
ꝙͣ si ex die debitor exsoluit. ita ꝑtsꝰ defesio niris

Expanded text:
estionum.Si urbana praedia locauerit praedo, quod mercedis nomine ceperit, ab eo qui soluit non repetetur, sed domino erit obligatus. idemque iuris erit in uecturis nauium, quas ipse locauerit aut exercuerit, item . nam si seruus non locatus mercedem ut domino praedoni rettulit, non fiet accipientis pecunia. quod si uecturas nauium, quas dominus locauerat, item pensiones insularum acceperit, ob indebitum ei tenebitur, qui non est liberatus soluendo. quod ergo dici solet praedoni fructus sit an perpetua exceptionis defensio. nam si qui, ne conueniatur, donec Titius consul fiat, paciscatur, quia potest Titio decedente perpetua fieri exceptio, quae ad tempus quod interim solvitur, repeti: ut enim pactum, quod in tempus certum collatum est, non magis inducit condictionem, quam si ex die debitor solvit, ita prorsum defensio iuris
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ninꝰ meuti ꝙ alins utetur. um ĩuehiculo cõmo¬
dato .uł. locato ꝓꝑte quide effectu me usũ hr̃e qr nõ
om̃ia loca uehitili teneam. S ẽẽ ueriꝯait ⁊ colum
⁊ culpa ⁊ diligencia ⁊ custodia ĩtotũ mepstare de be
Qrͣe duo quodãmodo rei b̃ebinitur. E⁊ si alt̾ cõuẽt᷑

Expanded text:
ti, quod et alius uteretur: uerum in uehiculo commodato uel locato pro parte quidem effectu me usum habere, quia non omnia loca uehiculi tenea‹m›. sed esse uerius ait et dolum et culpam et diligentiam et custodiam in totum me praestare debere: quare duo quodam
Abbreviated transcription (Latin):
es ẜadm qui equo inquid ułuestumento alit̾ ꝙͣ cõ¬
modatũ est utitur: furti tenet᷑. ¶ usq adeo aute di¬
ligencia nirecõmodata p̾standa est. ut ⁊̃ inea q̃ seq̃.¬
rem cõmodata p̾stari debeat puta equã t̾ ꝯmodaui
ꝙͣ pullꝰ ꝯmitabatur. ⁊̃ pulli custodiaui te p̾stare de¬
bere uet̾es inderunt. ¶Interdum plane dolũ solã
ni re cõmodata qui roganit p̾stabit puta si quis itacõ¬
uenit. uł si insua dũ taxat cã cõmodauit sponse sue
forte. uł uxori. quo honestius cuita aͣd seceduteret᷑¬
ip̃i p̾tori quis ultro cõmodauit. ¶Nunc uidendũ
in quib sp̃eb ꝯmodati accio locuni ht̃ et ẽ apud ue¬
teres. ce hu̾modi sp̃eb õubr ctũ. ¶ Rem tͥ dedmit
treditori tuo pignori dare̾s. cedisti. nec repignoras
ut mͥ reodas. labeo ait ꝯmodati accõnez locum hr̃e

Expanded text:
emadmodum qui equo, inquit, vel vestimento aliter quam commodatum est utitur, furti tenetur. Vsque adeo autem diligentia in re commodata praestanda est, ut etiam in em commodatam, praestari debeat: ut puta equam tibi commodaui, quam pullus comitabatur: etiam pulli te custodiam praestare debere ueteres responderunt.Interdum plane dolum solum in re commodata qui rogauit praestabit, ut puta si quis ita conuenit: uel si sua dumtaxat causa commodauit, sponsae forte suae uel uxori, quo honestius culta ad se deduceretuipsi praetori quis ultro commodauit.Nunc uidendum, in quibus speciebus commodati actio locum habeat. et est apud ueteres de huiusmodi speciebus dubitatum. Rem tibi dedi, ut creditori tuo pignori dares: dedisti: non repigneras, ut mihi reddas. Labeo ait commodati actionem locum habe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ait. Et ego ita ueꝵ ħ puto. sit̾ ita ꝯmodaui ut ⁊in
machinia eꝑaret᷑. Ceteꝵ ut si deplano opͥꝯ facetet.
tu enm ĩposinsti machine. aut si machine culpi fac¬
tum minꝰ diligent̾ nõ ab ip̃o ugate ułfumiũ ꝑti¬
ꝯmodatũt ipm p̾stare debere ¶ Nam ⁊ mela scͥpsit.
Si ẜnus lapidario ꝯmoditꝰ sbmachina ꝑierit: te¬
neti fabꝵ ꝯmodati qui negligẽtia maclũa colli¬
ganit. ¶ Qm̃imo ⁊ qm al. re ꝯmodatautitur: nõ

Expanded text:
 commodavi, ut et in machina operaretur: ceterum si ut de plano opus faceret, tu eum inposuisti in machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae vel funium pertipraestare debere: nam et Mela scripsit, si servus lapidario commodatus sub machina perierit, teneri fabrum commodati, qui neglegentius machinam colligavit. Quin immo et qui alias re commodata utitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
It pͥtor. Grd quis cõmodasse dicetr: de eoͣ
mditnim dibõ. ¶ Cuiꝯ edicti interptatõ
non est difficił ¶ Uñu solũmodo uotandũ
y qui edictũ concepit ꝯmocati fecit mentionem
cumi pactum utendi fet̾ m̃cione ¶ Inter ꝯmoda
bilem uõ ⁊̃ soli. utendam᷑. dari ⁊̃ soli ¶ S ut appa¬
ret ꝓprie ꝯmodata res di ⁊ que soli est. Idemq ⁊
posse ait. ¶ Impub̾es ꝯmodati accione nõ tenẽt
qũi uec constiait ꝯmodatũ in pupilli ꝑsonam
sine tutoris auctesus. adou ⁊̃ si pubes facturso¬

Expanded text:
it praetor: "Quod quis commodasse dicetur, de eo iudicium dabo". Huius edicti interpretatio non est difficilis. unum solummodo notandum, quod qui edictum concepit commodati fecit mentionem, cum paconius utenbilem, non etiam soli, utendam dari etiam soli. sed ut apparet, proprie commodata res dicitur et quae soli est, idque et posse ait. Impuberes commodati actione non tenentur, quoniam nec constitit commodatum in pupilli persona sine tutoris auct
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortis dãpnũ ad eum qui ꝯmoditum rogau ͭ
ꝑtinet. Nam si t̾ equũ ꝯmodanero ut adiulla ad¬
duceres. tu ad bellumi addux̾is ꝯmodati tenebis.
Idem erit ⁊ oĩe. ¶plane disic ꝯmodam ut ad bestũ
dureres: meũ erit ꝑaculũ. Naurt si ẜuũt̾ tectore.

Expanded text:
et mortis damnum ad eum qui commodatum rogavit pertinet: nam si tibi equum commodavero, ut ad villam adduceres, tu ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodavi, ut ad bellum duceres, meum erit periculum. nam et si servum
Abbreviated transcription (Latin):
Eut ⁊ culpa ⁊ ꝑiculu p̾stet is: penes ꝙ̃ deponitur.
S ubi utrius utilitas u̾satur. ut ĩempto. ut ĩlo¬
cato. ut uidote ut inpignore. uł insociette. ⁊
dolus ⁊ aulpa plestatum: ¶ Cõmodatũ as¬
solqui utilitate ꝯtinz euis: cui ꝯmodat᷑. E⁊ iõ u̾ior
est quinti mucii sm̃a exstimantis t tulpa pstada:
⁊ diligẽcia ¶⁊ si forteres extuata data sit: om̃e
recepit. ¶Qd̾ uero senectute ꝯngit uł morbo
uł ui latronũ. exẽiħptiu est : aut quio sle acci¬
dit dd̾ est nicħ eoꝵ ẽẽ imputand̾ ei qui ꝯmodas
accepit msi aliqua culpa int̾ueniat. ¶ Promde
⁊⁊ si incendio uł ruma aͥd contig̾it. uł aliqꝑ dĩp᷑
fatale: nc̃ tenebitur. nͥ forte s̃ possit res ꝯͣmodi¬
tas saluas facere suas p̾tulerio. ¶Custodiã pla

Expanded text:
et culpam et periculum praestet is penes quem deponitur. sed ubi utriusque utilitas vertitur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, ut in pignore, ut in societate, et dolus et culpa praestatur. Commodatum a et ideo uerior est Quinti Mucii sententia existimantis et culpam praestandam et diligentiam et, si forte res aestimata data sit, omne recepit.Quod uero senectute contigit uel morbo, uel ui latronum ereptum est, aut quid simile accidit, dicendum est nihil eorum esse inputandum ei qui commodatum accepit, nisi aliqua culpa interueniat. proinde et si incendio uel ruina aliquid contigit uel aliquid damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possit res commodatas salu
Abbreviated transcription (Latin):
erit se solutux ꝙ fuiit ĩpecculio: nom mimuet᷑ pe¬
pierit pecculium: non tamen liberatur. Ide̾m.
stichi post moraui ab eo fc̃am mortuo sticho si cõsti¬
tuent se p̾ciu eius solutuꝵ tene tuͣr. ¶ Si sinedie
coustituas. pot̃ diti qdem te non teneri. licet u̾ba
eoiti sate patent. alicquin ⁊ contestim agi tet̃
pot̾it si statĩ ut constitinsti nõ somuat s modĩcu ñt̃
statuend̾ est. nõminꝰ. x . dieꝵ ut exactio celebret᷑.
¶Conaituto sanis non facit qui solutuꝵ se consti¬
tint: si offe̾rat satisfaccone. ¶ Si quis aute se cõ¬
anuat satisdatuꝵ ⁊ ticeuissore uel pignora det: ñ
tenetur .¶qr ncħ intersit quẽ ad̾ in saustaciat. Id̾.¬
S post constitita tibi peceuma hereditate exsena¬
tus consulto trebelliano test aeris qm̃ sortis petitĩe
transtulisti ad qlmi. de neganda est tibi pectiũe asti¬
tute acio ¶Idem est in hr̾ditatis possore. post enictã

Expanded text:
uit in peculio, non minueretur perierit peculium, non tamen liberatur. 20 IdemStichi post moram ab eo factam mortuo Sticho si constituerit se pretium eius soluturum, tenetur.Si sine die constituas, potest quidem dici te non teneri, licet uerba edicti late pateant: alioquin et confestim agi tecum poterit, si statim ut constituisti non solvas: sed modicum tempus statuendum est non minus decem dierum, ut exactio celebretur. Constituto satis non facit, qui soluturum se constituit, si offerat satisfactionem. si quis autem constituat se satisdaturum, fideiussorem vel pignora det, non tenetur, quia nihil intersit, quemadmodum satisfaciat. Idtutam tibi pecuniam hereditatem ex senatus consulto Trebelliano restitueris, quoniam sortis petitionem transtulisti ad alium, deneganda est tibi pecuniae constitutae actio. idem est in hereditatis possessore post evictam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ hostiũue ĩcursũ. piratoꝵ insidias. nanfragiuz.
incendiũ. fuga ẜuoꝵ qui eustodiri nõ solent. FQd̾
aut̃ de latͦnib ⁊ piratis ⁊ naufragio diximꝯ: ita .s. ac
cipiemꝰ si ⁊̃ ħ cõmodita sit. alicui res. ut eam roz
pegre secũ ferat. Alioꝗu: si cinio argentũ ꝯmodi¬
uerim ꝙ is amicos ad cena ĩuitatuꝵ se diceret: nd
ꝑegre secu portau̾it. sine ulla dubitacõne. ⁊̃ pirata¬

Expanded text:
ias, naufragium, incendium, fugas servorum qui custodiri non solent. quod autem de latronibus et piratis et naufragio diximus, ita scilicet accipiemus, si in hoc commodata sit alicui res, ut eam rem peregre secum ferat: alioquin si cui ideo argentum commodaverim, quod is amicos ad cenam invitaturum se diceret, et id peregre secum portaverit, sine ulla dubitatione etiam pirata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituendo: celsꝰ ⁊ mł. scribunt. teneti delyre. licet pt
ꝯstitutũ. dies ip̃ał accionis exierit ¶ Qr̾ ⁊ si post ip̃
bitatio an qr accione hc egit solts obligncõne cõ¬
sumat. Et tutiꝰ est dicere solucione pociꝰ exhac
accione fr̃a: lib̾acione ꝯtingere nõ ltis ꝯt̃itione¬

Expanded text:
constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tempus bitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat. et tutius est dicere solutione potius ex hac actione facta liberationem contingere, non litis con
Abbreviated transcription (Latin):
reo ant exceptiõe. aut iusta int̾ptacione sũt factũ
actoris ns ad tempꝰ uidicii. ip̃i noceat ũt illa u̾ba
ueq fecisse hoc signfficent ut neq in diem ꝙͣ cõ
p̃toris. ueq ꝑ actore stetisse: eande recipiũt dubi¬
tacionor ⁊ pompomiꝰ oubitat si foite ad die cõsti¬

Expanded text:
reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset' hoc significent, ut neque in diem in quem praetoris "neque per actorem stetisse" eandem recipiunt dubitationem. et Pomponius dubitat, si forte ad diem consti
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑte hr̃es est. ¶ Sicut at̃ uolmutatis ⁊ osficii mag̾
bere est eius qui bñfm̃ trbuit ¶Cum at̃ id ferit .i.¬
postꝙͣ ꝯmodnuit: tc̃ finer ꝑscribere ⁊ recroag̾e atq
intempestiue usũ ꝯmodate rei auferre: nõ ofsiñ tm̃
impedit s ⁊ suscepta obligatio est int̾ daudũ accipiᷤ¬
qr. Geritur enim neg̾m ĩuite ider ⁊ ĩuice poĩte sf
acciones ut appareat ꝙ ĩpͥncipio bñficii ac nude uo¬
litatis fuerat ꝯnerti ĩ uutnas p̾staciones accões¬
qr ciuiles / ut accioit in eo qui absentis negiria gͥere
inchoauit. Neq eiã ĩpune ꝑitura deseret. Susciꝑet
enim fortastis alius: Si isnõ cepiss. uoliitatus eĩ
est susciꝑe mandatũ nc̃citans ꝯsũmare. Igitur si
pugillares nnchi ꝯmodisti ut mͥ debitor cau̾et nõ
reite fucies ĩportime repetendo. Nam l negasses.
uł emisse. uł testes adhibuisse ¶ Idemq est si ad

Expanded text:
et ex parte heres est. Sicut autem voluntatis et officii magis ibere eius est qui beneficium tribuit. cum autem id fecit, ipostquam commodauit, tunc finem prae scribere et retro agere atque intempestiue usum commodatae rei auferre non officium tantum impedit, sed et suscepta obligatio inter dandum accipiendumque. geritur enim negotium inuicem et ideo inuicem propositae sunt actiones, ut appareat, quod principio beneficii ac nudae uoluntatis fuerat, conuerti in mutuas praestationes actionesque ciuiles. ut accidit in eo, qui absentis negotia gerere inchoauit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset enim fortassis alius, si is non coepisset: uoluntatis est enim suscipere mandatum, necessitatis consummare. igitur si pugillares mihi commodasti, ut debitor mihi caueret, non recte facies importune repetendo: nam si negasses, uel emis
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ et est u̾mi. ut pompoꝰ sebit eñ nõ teueri qr debita
iurib nõ est pectumia: que ꝯstraita est ¶Si is qͥ
⁊ iure oiuili ⁊ p̾torio debebat indiem sit obligatꝰ.
au const̾ituendo t᷑enottur ⁊ labeo ait teneri ꝯstitui
tum . quam sentẽtiã ⁊ pedia ꝓbat ⁊ adicit labeo. ul
pp̾has potissimũ peccumat que nõ dũ peti possuget
rem. ¶ht̃ einz utilitatez ut ex die obligatus. ꝯstiru¬
nuat se solutur
se solutuꝵ si constituat alio loco se sclutuꝵ: tem̾ ꝯst
ceꝑat putat conuenini deberesꝙ ⁊ uerum est ss̃⁊
si nõ cum rome ẽet s inꝑunicia adhuc. conaituit
se rdine solutux. denegatur ĩ eñ accio de constitattĩ
rego debeo tuꝯstituendo teneb̾is ⁊̃ ꝙ tͥ debet.ir. si mͥ

Expanded text:
 ut et Pomponius scribit, eum non teneri, quia debita iuribus non est pecunia quae constituta est. Si is, qui et iure civili et praetorio debebat, in diem sit obligatus, an constituendo teneatur? tum, quam sententiam et Pedius probat; et adicit Labeo uel propter has potissimum pecunias, quae nondum peti possunt, rem: habet enim utilitatem, ut ex die obligatus constituuat se soluturuse soluturum, si constituat alio loco se soluturum, teneri ceperat, putat conueniri debere, quod et uerum est. sed et si non cum Romae esset, sed in prouincia adhuc, constituit se Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta. ego debeo tu constituendo teneberis, et quod tibi debetur si mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tat labeonis exstimantis.si postꝙͣ quis cõstitugt᷑ ꝓ
alio. ds ei denuncietne sosuat infactu excep¬
cõnend Nec ĩ merito poimpo ntsuaui cũ quis semł
sit obligatus qui conaituit. factũ debͥrtoris. nẽ di
sesolutuꝵ ad bnc is ꝓ quo bonstinnt obligatns maͣ¬

Expanded text:
 Labeonis existimantis, si, postquam quis constituit pro alio, dominus ei denuntiet ne soluat, in factum exceptionem dandam: nec immerito Pomponius: nam cum semel sit obligatus qui constituit, factum debitoris non debetse soluturum, adhuc is, pro quo constituit, obligatus ma
Abbreviated transcription (Latin):
soluere possit. q̃sitũ est ixi nõ ẽẽ audiend̾ sius¬
lit hodie fĩdem couuitute rei frang̾e ¶ Si iure¬
uirando delato deb̾i tibi mraueris cum hẽas eo
uoĩe accione recte oe condituta agis ¶s si nõ nl¬
tro detuło iusniranes. s referendi ncc̃itate cõ¬
pulsꝰ id fecero: qm̃ uenio dubitat modestins
facere qui referat ꝙ̾ ut ip̃e niret: nulla disĩ¬
ccio ad hibetur tam si ob tua facilitate ac me¬
cit .x. qne lutiꝰ titius ex arta tua minua acceꝑat

Expanded text:
soluere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangere. Si iureiurando delato deberi tibi iuraueris, cum habeas eo nomine actionem, recte de contro detulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac mecit: "Decem, quae Lucius Titius ex arca tua mutua acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
mis gͥ constitutũ ualebit si qd̾ ꝯstituitur debit
sit ⁊̃ si nłłs apparet qui interin debeit ũt puta
siante aditam bereditate debitoris uł capͤto eo ab
hostib ꝯstituat quis se solutux Nam ⁊ pompoꝰ scbit
ualere constitutu qm̃ debita peccuma ꝯstituta ẽ¬
¶ Si ꝗs centũ aureos deberet. ducentos ꝯstituat
ñ centũ tantũmodo tenetur.qmͣ eã peccũa debita
est Igͦ ⁊ is qui sorte ⁊ usuras q̃ nõ debebant᷑ ꝯstitu¬
it: tenebiturin sortem dũ taxat. Pͥaun̾lꝰ.Sed¬

Expanded text:
igitur constitutum ualebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pomponius scribit ualere constitu‹tu›m, quoniam debita pecunia constituta est.Si quis centum aureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo tenetur, quia ea pecunia debita est: ergo et is, qui sortem et usuras quae non debebantur constituit, tenebitur in sortem dumtaxat. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uitent solũ petend̾ ¶ Nunc de ostõ iuoitis hinꝰ actõis
excedere uł iniuuere ꝙͣtitate debeat. Ut si int̾fiuas
ntilitas qͦ actotis reͣmet. Quid enim si mͣiecticiam
peccuma dederat ephesi receptur ꝯ.s stpena delebͣt¬
peccuma .uł. sbpignorib  distracta piguora. st uł pẽi
cõmissa. morã ᷤ mla uł fisto aliꝗo debebatur. ⁊ res stipła¬
ces solebat comꝑare. an ⁊ lucti racõ hẽatur. non solius
dampui.s puto tlueri hñda racionem. Gauis. IDeo

Expanded text:
huius actionis excedere vel minuere quantitatem debeat, ut, si interfuisset utilitas quoque actoris veniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederit Ephesi recepturnoribus, et distracta pignora sunt uel poena commissa mora tua? uel fisco aliquid debebatur et res stipulaum. quid si merces solebat comparare: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto et lucri habendam rationem. 3 Gaius libro
Abbreviated transcription (Latin):
sine cũ obligantur mẽti ꝯdcc̃one tonsequi possuut
ut lilerentursiet refert om̃e obligacõnez quis sñ
c̃a suscipiat an maiorem ꝙͣ susciꝑe eũ oꝑiuerat. nͥ
lberetur alias ut exbonerettu suelũti qui .x. ꝓom¬
sio. nam ⁊ siquidem nulla cam ꝓmnttendi hu̾it

Expanded text:
ligantur, incerti condictione consequi possunt ut liberentur: nec refert, omnem quis obligationem sine causa suscipiat an maiorem quam suscipere eum oportuerit, nisi liberetur, alias ut exoneretur: veluti qui decem promisit, nam si quidem nullam causam promittendi habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nili obligatus est: constituendo tenetur suidenm
em̃ debitum. ⁊ ꝙuire houotario debetur. Ideoꝙͭͤ¬
⁊ pater ⁊ dominꝯ depecculio obstricti. si cõstituint
tenebuntur. us ad eã ꝙͣtitatẽ q̃ tunc fuit ĩpecculio
c̃ cõstituebatur. ¶Ceteꝵ siplus suo uoĩe ꝯstituit
nõ tenebitur mid ꝙ plꝰ est. u̾lp̃.O uod si filii no

Expanded text:
constituendo tenetur: videtur enim debitum et quod iure honorario debetur. et ideo et pater et dominus de peculio obstricti si constituerint, tenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ceterum si plus suo nomine constituit, non tenebitur in id quod plus est. Iulianus libro
Abbreviated transcription (Latin):
tiua. si ⁊ me condicere si ratum hẽa ꝙ indebit̃
datum siͭͥ s . alt̾a condic̃one : alta tollitur. Pauł.
o⁊ it dum in reb hũans resfu̾it condicere eam:
postea autem ꝑempda est. tamen durare ꝯdccone
ueteres uoluerunt. qr indetur qm pͥo ĩto dño
rem contractau̾t semꝑ mrestituenda eã. quã nõ
debint anferre mora facere. p̾aul... de condiccã exle
Iobligacio lege nõna introduetasit nec ge¬
cautu sit eade lege quo genere accionis.
experiamur: ex lege agendum est. de cõdic

Expanded text:
furtiva: sed et me condicere, si ratum habeam quod indebitum datum sit. sed altera condictione altera tollitur. Paulusterit, dum in rebus humanis res fuerat, condicere eam, postea autem perempta est, tamen durare condictionem veteres voluerunt, quia videtur, qui primo invito domino rem contrectaverit, semper in restituenda ea, quam nec debuit auferre, moram facere. II DE CONDICTIONE Eobligatio lege nova introducta sit nec cautum eadem lege, quo genere actionis experiamur, ex lege agendum est. III DE CONDIC
Abbreviated transcription (Latin):
exsoluere sĩ ꝑatꝰ.¶ Sumptꝰ plane litis ceta qͦq
equũ est oũ agnosc̾e. qui ꝯmodatũ accepit. ¶ Sime
data qrͣ culpã in eã quo pstanda. Plane si ẜmis
cum ea fugit eũ qui ꝯmodatũ accepit n tem n fu
ge pstit̾it culpa. ¶ Si deme peti. es urttidimũ tͥ
stemerem. ⁊ argentũ a dimisterui ⁊ berẽ. ⁊ fetero¬
⁊ deinde petisses ut idez seꝙ̃ti die facerem. ⁊ t̃ cõmo¬
de argeutũ domi referte nõ possem ibi ħ reliq̃ro
⁊ ꝑierit: qua acciõe agi possit ⁊ cuiꝰ ẽet ꝑiculĩ
labeo deꝑitulo stripsit multũ int̾ẽe custodẽ posin.
an non. Si posui: adme ꝑitulũ spectare. Si uimꝰ.
ad eũ penes ꝙ relictũ est ꝑitulũ. Ego puto cõ¬
modati ꝗde agendũ eẽ.¶Uex custodia eũ p̾stare
debere penes quez relicteres suns nisi aliud noĩa¬
tum ꝯuenit ¶ Si duob uehiculũ ꝯmodat᷑ sit uł
lecatum: sumul celsus filiꝰ.ł .ui. dig̾. scribit. q̃ri

Expanded text:
e soluere sum paratus. sumptum plane litis ceteraque aequum est eum adgnoscere, qui commodatum accepit.Si medatam: quare culpam in eam quoque praestandam. plane si seruus cum ea fugerit, eum qit culpam. Si de me petisses, ut triclinium tibi sternerem et argentum ad ministerium praeberem, et fecero, deinde petisses, ut idem sequenti die facerem et cum commode argentum domi referre non possem, ibi hoc reliquero et perierit: qua actione agi possit et cuius esset periculum? Labeo de periculo scripsit multum interesse, custodem posui an non: si posui, ad me periculum spectare, si minus, ad eum penes quem relictum est. ego puto commodati quidem agendum, verum custodiam eum praestare debere, penes quem res relictae sunt, nisi aliud nominatim convenit. Si duobus vehiculum commodatum sit vel locatum simul, Celsus filius scripsit li
Abbreviated transcription (Latin):
sequta.Idem ⁊ si hr̃editate adire nolui uł nõ po
rit uqni ħ cãn sequtares est. ¶ Qd̾ ob reii dat̾
exbono ⁊ equo ht̃ repeticone ueluti sidem tibi ut
ĩcebito soluto ⁊ bõitat est ⁊ sicõsũpsit frum̃tũ: pͥ¬
u repetet. ¶ Et sic hĩtacõne data: peccm̃a ꝯdi¬
cã nõ quide ꝙͣti locare potui s ꝙͣti tu ꝯductumꝰ
fusses. ¶ Sĩ ẜmĩ ĩdebit᷑ t̾ dedi eumq mãumisisti
debeat aliꝯ ꝙ ip̃e debeat soluit. Pap̃. Hetͤ ꝯduto
ex bono ⁊ equo introducta ꝙ alteriꝰ apud alteꝵ
te accepta si .x. ãnis exdie mortis amiios .x. p̾stitis¬

Expanded text:
secuta. idem et si hereditatem adire nolui uel non porit: nam hoc casu secuta res est.Quod ob rem datur, ex bono et aequo habet repetitionem: ueluti si dem tibi, ut indebito soluto et bonitas est et, si consumpsit frumentum, pretium repetet.Sic habitatione data pecuniam condicam, non quidem quanti locar‹i› potuit, sed quanti tu conducturus fuisses.Si seruum indebitum tibi deddebebat alius quasi ipse debeat solvat. Papinianus libroex bono et aequo introducta, quod alterius apud alterum te accepta, si decem annis ex die mortis annuos
Abbreviated transcription (Latin):
fi. ¶ Nam ⁊ c̃ t̾ nĩmos meos ꝙͣ muos do: nõ faciõ
mos ¶ Quid gͦ si ħuo̾ hr̃di s alii dedit ci puta¬
bat senissũ dare siquid pecculiares dedit nõfecit
accipientis. ¶ Si aut̃ aliꝯ ꝓ eo ded̾it aut ip̃e dede¬
nt iamlib̾ fes fient accipientis. Quãꝙͣ ꝑmistũ
sit stiitu libo ⁊ de peculio dire iplende ꝯdois ca. Si

Expanded text:
sius: nam et cum tibi nummos meos quasi tuos do, non facio tuos. quid ergo, si hic non heredi, sed alii dedit, cui putabat se iussum? si quidem peculiares dedit, nec fecit accipientis: si autem alius pro eo dedit aut ipse dedit iam liber factus, fient accipientis. Quamquam permissum sit statulibero etiam de peculio dare implendae condici
Abbreviated transcription (Latin):
run uã manere naturaler obligacione argim̃no
ẽe ꝙ extreo agenteuntia anii aepeculio deduce¬
ret pr̾ ꝙ sͥ filius debuiss ¶ Contra si ꝑr quis tilio
debuiss eidem ĩemancipato soluent uã ⁊ ħ quoꝙ¬
mauere naturale obligone eodem arguiito ꝓbũ.
¶ Qd̾ si extraneꝯ intiaanu cepectulis ãgat ⁊᷑ ꝙ
pater ei debniss ⁊ comiputet᷑. ¶ Eademq enuit
si ex̃ueus hr̃s exhr̃dato filio soluerit id ꝙ pat᷑ ei de
buissi. ¶Legat satis accepr⁊ cũ fideussormũ solnis¬
set᷑ apparuit indebitũ fuisse legatu posse eum sẽre¬
sͥ cauere poterat nõ cauetit qĩ indebitũ plꝯ debito
solutu eũ repet̾e posse d̾iui seuerꝰ ⁊ aut̾. iepẜmit
eiuis cui debetur exceprõ eatur ppu solutu nõ repetit᷑

Expanded text:
manere naturalem obligationem argumento esse, quod extraneo agente intra annum de peculio deduceret pater, quod sibi filius debuisset.Contra si pater quod filio debuisset eidem emancipato soluerit, nomanere naturalem obligationem eodem argumento probatur, quod, si extraneus intra annum de peculio agat, etiam quod pater ei debuisset computetur. eademque erunt et si extraneus heres exheredato filio soluerit id, quod ei pater debuisset.Legati satis accepi et cum fideiussor mihi soluisset, apparuit indebitum fuisse legatum: posse eum repesibi cauere poterat, non cauerit, quasi indebitum plus debito eum solutum repetere posse diui Seuerus eteius cui debetur exceptio datur, perperam solutum non repetitur,
Abbreviated transcription (Latin):
S reꝯ ⁊ fideuissor soluerint parit̾: inhͣt cã nõ
teriꝰ obligõnis ꝯstitu̾is no puta aichi aut pãph¬
li aut ⁊ duos parit̾ datõs aut togam uł denaria mil¬
le. non idem dici poterit in repetitõne ut ꝑtes repe¬
tant qr uec soluere ab nitio sic potu̾nt ignuꝵ ĩcu
ħ electõ est creditorii emͣ uelit soluere utaitiꝯ re¬
cii ꝑsona instipłacõne ꝯp̾hensa nõ sit ⁊ ncio solus¬

Expanded text:
s et fideiussor soluerint pariter, in hac causa non terius obligationis constitueris, ut puta Stichi aut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam vel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec solvere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui velit solvere, ut alterius retii persona in stipulatione comprehensa non sit, et Titio solve
Abbreviated transcription (Latin):
põt ut labo ⁊ marcellꝰ scribũt S noua rõe nõ ea
ꝙ utrius turpr ouersatur s ⁊ soliꝯ dauts. Illa
eĩ turpit̾ fat̾e ꝙ sit meretrix non turpit̾ acciꝑe¬
dicimꝰ cũ sitietx. ¶ Si tibi dcm dedero ut fu¬
gitinũ meũ inoires uł fure reꝵ meaꝵ nõ pot̾it
repeti ꝙ datũ est nec eĩ tmpit̾ accepisti. ¶ Qd̾

Expanded text:
potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facete, quod sit meretrix, non turpiter accipere, cum sit meretrix.Si tibi indicium dedero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩꝓpoñto eũ qui ꝓmisit ephesi aut capue si fuit ñp̃ia
arbntio ubi ab eopetatiu ꝯueniri nõ potiisse. Sẽꝑ
ei locum aliuz eiectuꝵ sic euenire ut sit ĩ ip̃iis aroi¬
trio an debeat qr̃e pudat ab eo posse peti altero liro
⁊ sine leci adieccõue  dnuꝰ ignur actori electõe
peticionis. Et gualt᷑ outimuit sceuola pentore: e¬
leccõne hr̃e ubi petat. Reum: ubisoluat .s. ante pe
alt̾nationi. ex nc̃citate far̾ actoris eleccõne ⁊ in rẽ ꝓpͥ
locum.s alioqum: tollis ei accione du uis ẜuarereo
opcionez ¶ Siquicita sdipuletur ephesi ⁊ capue: ħ
agit ut ꝑtem ephesi partem capue petat. ¶ Si quis.

Expanded text:
 proposito eum, qui promisit Ephesi aut Capuae, si fuerit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: quare putat posse ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitionis. et generaliter definit Scaeuola petitorem electionem habere ubi petat, reum ubi soluat, rum alternationi ex necessitate facit actoris electionem et in rem propter locum: alioquin tollis ei actionem, dum vis reservare reo optionem. Si quis ita stipulatur "Ephesi et Capuae", hoc ait, ut Ephesi parte
Abbreviated transcription (Latin):
siad diem supͣscriptum non cecero tunc care
debebo usums poti Quero anluciꝯ uciꝰ nilccũ
pupilloꝵ  ad cautioue rens scesẜit. Marcell
R. Si int̾cessiss sipulatis sutcessisse ¶ It̃ q̃ri
an si nõ mt̾cess de cõstetta teneatur. Marceb

Expanded text:
si ad diem supra scriptum non dedero, tunc dare debebo usuras tot". quaero, an Lucius Titius in locum pupillorum hac cautione reus successerit. Marcell si intercessisset stipulatio, successisse. item quaero, an, si non successisset, de constituta teneatur. Marcell
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ obligatione q̃ fił l ipo sblatam uideri. ꝙͫ pe¬
culii ꝑteni tr̃ sit ꝯsoqutus. Padeout si plegatu fili¬
o. eidemq debitori dłniss. deduccio hiꝰ debiti a fre ex
inliauꝰ ꝓbaret. Si extraneo quiꝰ drbiui   ⁊ ab eop̾t
mortẽ patris exactũ eẽt̾. tantũ ei iudicõ familieħr¬
aiscunde recuꝑatuꝵ a coħrdib suisse ꝙͣtu aͣb huscre¬
ditor accõne depecculio ꝯs. qui potuisset si

Expanded text:
enim obligationem quae fuisset hoc ipso sublatam uideri, quod peculii partem frater sit consecutus, adeo ut, si praelegatum filio eidemque debitori id fuisset, deductio huius debiti a fratre ex Iulianus probaret, si extraneo quid debuisset et ab eo post mortem patris exactum esset, tantum iudicio eum familiae herciscundae reciperaturum a coheredibus fuisse, quantum ab his creditor a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpensa refea̾t deducendã ẽe ĩpensam exfideicõmiisso
ꝯstat ⁊ sme deductõne᷑ domũ tradiderit posse icerti
ꝯdici qrͣ plus deuito dedent. ¶ Si p̃actus fuit patton¬
c̃ lib̾to ue oꝑe ab eopetantin. quicquid postea solut̃¬
fu̾it a lib̾to repeti pot̃. Neracis Quod pupillus

Expanded text:
impensa refecerit, deducendam esse impensam ex fideicommisso constat et, si sine deductione domum tradiderit, posse incerti condici, quasi plus debito dederit. Si pactus fuerit patronum liberto, ne operae ab eo petantur, quidquid postea solutfuerit a