comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sflaca uniꝰ snła acta erãt mortuũ apud claudiũ
sub deditid̃e capue. quidã traditũ hũc ꝙͦ ĩp̃m tau¬
ream. neꝙ sua sponte uenisse cales neꝙ sua manu
interfecti sed cũ inter ceteros ad palũ deligatꝰ qr paꝵ
interstrepitus exaudiri possẽt q̃ uociferant᷑ silentiunti
fieri flactus iussisset. tũ taureã illã q̃ añ memorata
sũt dixisse uirũ fortissimũ abneꝙ̃qͣ paria adn̾tutẽ
occidi. Sub ħ dc̃ã iussu ꝓcons p̃cones ita ꝓnũtiasse
uictõ uiro forti adde uirgas et ĩ eũ pͥmũ lege age.
duceret extimatiõe sibi pmissam capuã acalib redi

Expanded text:
Flacci unius sententia acta erant, mortuum Ap. Claudium sub deditionem Capuae quidam tradunt; hunc quoque ipsum Tauream neque sua sponte uenisse Cales neque sua manu interfectum, sed dum inter ceteros ad palum deligatur, quia parum inter strepitus exaudiri possent quae uociferaretur silentium fieri Flaccum iussisse; tum Tauream illa quae ante memorata soccidi; sub haec dicta iussu proconsulis praeconem ita pronuntiasse: 'lictor, uiro forti adde uirgas et in eum primum lege age.'dere
Abbreviated transcription (Latin):
partemq urbis. omĩa teneri custodes alii ꝑ nurmuo
gere. alii salue de muro. precipitariq turba pauentiu
magna pars tam̃ ignara tanti mali erant. et granictis.
om̃ibus sonno uinoq ⁊ in uaste magnitudinis. ulei
tium sensu nõ satis ptinere inoĩa. sub exipholo esthe p̃

Expanded text:
partemque urbis omnia teneri custodes rati alii per partemque urbis omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba pauentium. magna pars tamen ignara tanti mali erat et grauatis omnibus uino somnoque et in uastae magnitudinis urbe partium sensu non satis
Abbreviated transcription (Latin):
cos ad tem tantum agendam audendamq idoneis cen¬
turionibus militibus qr ascalis inoculto comparatis.
ceteris signũ dari ubet. ut mature corpora curarent. ꝗ¬
etiq darent. Nocte in expeditione eundum esse. Inde ubi
ad temporis uisum quo die epulatis iam uino satiatis.
principumq somni esset. sed. signi unius milites fere
scalas iuissit. et ad mille ferme milites armati tenui
agmine ꝑ silentium. eo deducti. ubi sine strepitu ac tu
to qua ꝑ ingentem solitudinem erat ꝑuentum quia
magna pars inturibus epulati. aut sopiti uino erant.
aut semigraues potabant. paucos tamen eoꝵ impressoᷤᷤ
incubilibus interfecerũt. prope in exapylon ẽ portula.
magna ui refringi cepta. et ex muro ex composito tuba
custolus locum p̃uentum enit. terrendi ꝙ magis hosteᷤ
erant quam fallendi sicut territi sunt. Nam sinul a
turbarum est auditus cantus. clamorq tenentisum iut

Expanded text:
eos ad rem tantam agendam audendamque idoneis ceneos ad rem tantam agendam audendamque idoneis centurionibus militibusque et scalis in occulto comparatis ceteris signum dari iubet, ut mature corpora curarent quietique darent: nocte in expeditionem eundum esse. inde ubi id temporis uisum quo <de> die epulatis iam uini satias principiumque somni esset, signi unius milites ferre scalas iussit; et ad mille fere armati tenui agmine per silentium eo deducti. ubi sine strepitu ac tumto quo per ingentem solitudinem erat peruentum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti uino erant aut semigraues potabant; paucos tamen eorum oppressos in cubilibus interfecerunt. prope Hexapylon est portula; ea magna ui refringi coepta et e muro ex composito tuba custodiis locum, peruentum erat terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt. nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros
Abbreviated transcription (Latin):
tibus romanis. ad colloquium de redempcione cius mis¬
sis. medius maxime atq utrisꝙ opertunus locus ad por¬
tum tragilorum. propter turtim quã uocant. galeagra
est uisuc̃. Quo cum sepius commearet unus ex irmanis
ex propin quo murũ contemplatus. numerando lapides ex¬
timandoq ip̃e secum qui in fronte paterent singuli. al¬
titudinem muri quantũ proxime cõiectura poterat.
pmensus humilioremq aliquanto pristina opinione
sua. et ceterorum om̃ium ratus esse. et uel mediactib
scalis supabilem. ad marcellum rem defert. haud spernẽ¬
dates uisa. s cum adiri locus quia obid ip̃m intentusᷤ
custodiebatur non posset. occasio querebatur. Quam
obtulit transfuga. nuntians dicm festum diane ꝑ tri¬
duum agi. et quia alia in obsidione desint. uino largiꝰ
ꝑtribus aprincipibus diuiso. dubia accepit marcellus.
cum paucis tribunoꝵ militum conlocutis. electis q per

Expanded text:
tibus Romanis. ad conloquium de redemptione eius mistibus Romanis. ad conloquium de redemptione eius missis medius maxime atque utrisque opportunus locus ad portum Trogilorum propter turrim, quam uocant Galeagram, est uisus. quo cum saepius commearent, unus ex Romanis, ex propinquo murum contemplans, numerando lapides aestimandoque ipse secum quid in fronte paterent singuli, altitudinem muri quantum proxime coniectura poterat permensus humilioremque aliquanto pristina opinione sua et ceterorum omnium ratus esse et uel mediocribus scalis superabilem, ad Marcellum rem defert. haud spernenda uisa; sed cum adiri locus, quia ob id ipsum intentius custodiebatur, non posset, occasio quaerebatur; quam obtulit transfuga nuntians diem festum Dianae per triduum agi et, quia alia in obsidione desint, uino largiusper tribus a principibus diuiso. quod ubi accepit Marcellus, cum paucis tribunorum militum conlocutus, electisque per
Abbreviated transcription (Latin):
cõloquii copia. quia multoꝵ animi suspecti om̃ium cu¬
ram acculosq conuerterant. Nequid falere tale admis¬
sum. Seruus unus exulum transfuga intromissus. in
urbem conuentis paucis inicium cõloquendi de tali re
fecit. dempiscatoria quidam naue retibus opti circũ¬
uectiq ita ad castra romana. conlocatiq cm transfu¬
gis. et idem sepius eodem modo. ali atq alii postremo
ad .lxxx. facti. Et cũ iam composita omĩa ad ꝓclitionẽ
essent. iuditio delegato ad epiridem. ꝑ atralum quẽclã.
indignantem sibi rem creditam nõ esse. necati oẽs con
cratiati sunt. alia subinde spes. postqua haec uana spe¬
euaẜat excepit. dã pmppus. quidam laceclemonius. ⁊¬
missus ab siracusis ad phylippum regem. captus ab ro¬
manis nauibus erat. huiꝰ utiq redimendi et epicide
cura erat ingens. Nec abinnt. marcellus. iam tum ac¬
tolor. cuius socui lacedoxnii crant. amicitiam ad fectã¬

Expanded text:
conloquii copia, quia multorum animi suspecti omnium cuconloquii copia, quia multorum animi suspecti omnium curam oculosque eo uerterant ne quid falleret tale admissum. seruus unus exsulum, pro transfuga intromissus in urbem, conuentis paucis initium conloquendi de tali re fecit. deinde in piscatoria quidam naue retibus operti circumuectique ita ad castra Romana conlocutique cum transfugis et iidem saepius eodem modo et alii atque alii; postremo ad octoginta facti. et cum iam composita omnia ad proditionem essent, indicio delato ad Epicyden per Attalum quendam indignantem sibi rem creditam non esse, necati omnes cum cruciatu sunt. alia subinde spes, postquam haec uana euaserat, excepit. Damippus quidam Lacedaemonius, missus ab Syracusis ad Philippum regem, captus ab Romanis nauibus erat. huius utique redimendi et Epicydae cura erat ingens, nec abnuit Marcellus iam tum Aetolorum, quibus socii Lacedaemonii erant, amicitiam adfectan
Abbreviated transcription (Latin):
nõ laturos. Cum hac sꝑe dimissi legati. uix regredi
capuam iar duplici fossa uollo que ciactam potuer̃t.
Cum maxime capua circumuallarent. syracusarum¬
q oppugnatio ad finem uenit. preter quam ui ac u̾tu¬
te ducis. exercitusq in testina etiam prolitione ad¬
uita. Namq marcellus initio ueris incertus utrum a¬
grigentum ad hanulconẽ et hippocratem uerterent. bel¬
lum. an obsidione siracusas p̾meret. quãquam nec uca¬
pi uidebat posse. in expugnabilem terrestri ac maritimo si¬
tu urbem. nec fame quam prope liberi ab cartagine cõme¬
atus haberent. tamen neꝗd inexptum ixlinqueret. trans¬
fugas siracusang. erant autẽ apud romanos aliqui nobi¬
lissimi uiri inter factionem ab romanis quia a nouis
consilus aborrẽbant pulsi cõloquus sua epartis tempta¬
re hominũ animos iussit. et fidem dare si tradite forent
siracuse. liberos eos ac suis legibus uicturos esse. Nõ erat

Expanded text:
non laturos. cum hac spe dimissi legati uix regredi non laturos. cum hac spe dimissi legati uix regredi Capuam iam duplici fossa ualloque cinctam potuerunt. cum maxime Capua circumuallaretur, Syracusarum oppugnatio ad finem uenit, praeterquam ui ac uirtute ducis exercitusque, intestina etiam proditione adiuta. namque Marcellus initio ueris incertus utrum Agrigentum ad Himilconem et Hippocraten uerteret bellum an obsidione Syracusas premeret, quamquam nec ui capi uidebat posse inexpugnabilem terrestri ac maritimo situ urbem nec fame, ut quam prope liberi a Carthagine commeatus alerent, tamen, ne quid inexpertum relinqueret, transfugas Syracusanos—erant autem apud Romanos aliqui nobilissimi uiri, inter defectionem ab Romanis, quia ab nouis consiliis abhorrebant, pulsi—conloquiis suae partis temptare hominum animos iussit et fidem dare, si traditae forent Syracusae, liberos eos ac suis legibus uicturos esse. non erat
Abbreviated transcription (Latin):
ad oppugnandam capuam. Tum ambo circũ sederũt
urbem et daudium neronem. p̃r. ab suesula ex dau¬
dianis castris excuerunt. Is quoq modico ibi p̃sidio
attendendũ locum telicto. eeteris cum om̃ibus copus
adgressi fossa ualoq circundare urbem parant. et castel
ut postremo portis muroq se contineret cam panus.
ac prope recdditam.romanis obtestarentur. que ut tũc
se. ut prius qͣm clauderent capuam operibus potesta¬
tem campanis facerent. ut qui coꝵ uellent exirent a
capua. suasꝙ res secum auferent. liberos fore suaq
omĩa habituros. qui ante idus martias exissent. post
ui. aut dolo. artis tarentine pociunde. Qd ubi paꝵ pro¬
cessit ad brundusium flexit iter. prodi ad oppidum
intus. Ibi quoq cum frustra terreretur tẽpus. legati
campani ad eum uenerunt. querentes simul oranteᷤᷤ¬
q. Quibus hannibal magnifice respondit. et antea sol¬
uisse. obsidionem et nũc aduentum suum consules

Expanded text:
ad oppugnandam Capuam. tum ambo circumsederunt ad oppugnandam Capuam. tum ambo circumsederunt urbem et Claudium Neronem praetorem ab Suessula ex Claudianis castris exciuerunt. is quoque modico ibi praesidio ad tenendum locum relicto ceteris omnibus copiis adgressi fossa valloque circumdare urbem parant et castellaut postremo portis muroque se contineret Campanus. pac prope redditam Romanis obtestarenturque ut tunc tusae ut, priusquam clauderent Capuam operibus, potestatem Campanis facerent ut qui eorum vellent exirent a Capua suasque res secum ferrent: liberos fore suaque omnia habituros qui ante idus Martias exissent; post ui aut dolo arcis Tarentinae potiundae; quod ubi parum processit, ad Brundisium flexit iter, prodi id oppidum ratus. ibi quoque cum frustra tereret tempus, legati Campani ad eum uenerunt querentes simul orantesque; quibus Hannibal magnifice respondit et antea se soluisse obsidionem et nunc aduentum suum consules
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. S tam̃ ꝗa consules ut sũma reꝵ eẽt ad id locoꝵ
prospere gererent minus us cladibus ꝯmouebantur
legatos ad consules mictunt. cum letorum.M. meti¬
lium. qui nũtiarent. ut reliquias duoꝵ exercituũ cũ
cura colligerent. darentq oꝑam ne ꝑmetũ ac despera¬
tionem hosti se dederent. id ꝙ post cannẽsem accidiss
cdadẽ. et ut desertores de exercitu uolonum conquirent.
Idem negocii. p̃. cornelio datũ. cui et dilectus manda¬
tus erat. isq ꝑ fora contiliabulaq edix̃t. ut conqui¬
sitio uolonum fieret. hiq ad signa reducerentur.
hec omĩa incentessima cura acta. ap̃. cdaudius cõsul
d. uinium ad hostium uulturna m̾ aurelio cocta. pu¬
teolis preposito. qui ut queq naues ex etruria ac
sardinia accessissent. extimplo in castra mitrerent
frumentum. ip̃e ad capuam regressus. ꝗ fuluium col¬
legam ĩuenit. casilino omĩa indeportantẽ molientẽ

Expanded text:
cepit; sed tamen quia consules, ubi summa rerum esset, ad id locorum cepit; sed tamen quia consules, ubi summa rerum esset, ad id locorum prospere rem gererent, minus his cladibus commouebantur. legatos ad consules mittunt C. Laetorium M. Metilium qui nuntiarent, ut reliquias duorum exercituum cum cura colligerent, darentque operam ne per metum ac desperationem hosti se dederent, id quod post Cannensem accidisset cladem, et ut desertores de exercitu uolonum conquirerent. idem negotii P. Cornelio datum, cui et dilectus mandatus erat; isque per fora conciliabulaque edixit ut conquisitio uolonum fieret iique ad signa reducerentur. haec omnia intentissima cura acta. Ap. Claudius consul D. Iunio ad ostium Uolturni, M. Aurelio Cotta Puteolis praeposito qui, ut quaeque naues ex Etruria ac Sardinia accessissent, extemplo in castra mitterent frumentum, ipse ad Capuam regressus Q. Fuluium collegam inuenit Casilino omnia deportantem molientemque
Abbreviated transcription (Latin):
aut metũ desernentium locum. primã legio et
sinistra alia primo instructe. et in longitudinẽ
poriecte acies. clamantibus tribunis. nichil in¬
trorsus. roboris ac uitiũ ẽẽ.a quatumꝙ impetũ fe¬
cisset hostis prupturos. nichil ꝙ salutare eẽt. nõ mo¬
to ad animũ. s ne ad aures quidem admittebat. Et
hannibal quidem aut q̃quam simili sua. neq simi¬
les exercitu. Neq ita extructo aderat. Ergo
ne damorem ꝗdẽ atq impetum primũ eoꝵ romani sub¬
stinuete. dux stultitia. et temeritate centenio par. neqͣ
quã comparandus. ũbi tem inclinatam ac trepidantes
suos uidit. equo arempto tum ducentis ferme equiti¬
bus effugit. cetera a fronte pulsa intergo. atq alus cir¬
tumuenta acies. ea usq cesa. ut ex duo. d̾ .xx.milibus
hominum.duomilia aut amplius euaserint. castris
hostes potiti sunt. ħ clades suꝑaliam aliquoꝵ cum eẽnt
nuntiate. ingens quidem ⁊ luctus et pauor ciuitatẽ

Expanded text:
aut metum deserentium locum. prima legio et aut metum deserentium locum. prima legio et sinistra ala in primo instructae et in longitudinem porrecta acies. clamantibus tribunis nihil introrsus roboris ac uirium esse et quacumque impetum fecissent hostes perrupturos, nihil quod salutare esset non modo ad animum sed ne ad aures quidem admittebat. et Hannibal haudquaquam similis dux neque simili exercitu neque ita instructo aderat. ergo ne clamorem quidem atque impetum primum eorum Romani sustinuere. dux stultitia et temeritate Centenio par, animo haudquaquam comparandus, ubi rem inclinatam ac trepidantes suos uidet, equo arrepto cum ducentis ferme equitibus effugit; cetera a fronte pulsa, inde a tergo atque alis circumuenta acies eo usque est caesa ut ex duodeuiginti milibus hominum duo milia haud amplius euaserint. castris hostes potiti sunt. hae clades, super aliam alia, Romam cum essent nuntiatae, ingens quidem et luctus et pauor ciuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
liam castra nouit. Circa herdoneam romane legi¬
ones ap̃r. fuluius erant. Qd̾ ubi allatum est hosteᷤᷤ
mila tenuit. quam sres haud dubia. suo id arbitͥo.
ubi uellet accuros. ⁊ octe in sequenti hannibal cũ
tumultu incastris et plerosq ferociter signi ut da¬
re institisse duci. ad arma uocatis sciret. haud
dubius prospere pugne arasionem dari.triami¬
lia expeditorum militum in uillis cica nepri¬
bus qr et siluis disponit. qui signo dato simul cẽs
elatebris ex isterent. a magone duo ferme milia
equitum que fugam inclinatunm ardebat. oĩa
itinera insideit nib. his nocte preparatus. prima
luce in acie copia eclucit. n ec fulinus est cuncta¬
tus. nõ tam sua ulla spr quam militum impetu
fortuto tractus. Itaq cadem temeritate qua pro¬
cessum in acie est. in struitur ip̃a acier. ad libinẽ
militum forte procurrentium consistentiumq.
que loco ip̃oꝵ tulisset animus. deinde ꝑlibidinẽ

Expanded text:
liam castra mouit. circa Herdoneam Romanae legiliam castra mouit. circa Herdoneam Romanae legiones et praetor Fuluius erat. quo ubi allatum est hostes alla tenuit quam spes haud dubia suo id arbitrio ubi uellent facturos. nocte insequenti Hannibal, cum tumultuatum in castris et plerosque ferociter, signum ut daret, institisse duci ad arma uocantes sciret, haud dubius prosperae pugnae occasionem dari, tria milia expeditorum militum in uillis circa uepribusque et siluis disponit, qui signo dato simul omnes e latebris exsisterent, et Magonem ac duo ferme milia equitum qua fugam inclinaturam credebat omnia itinera insidere iubet. his nocte praeparatis, prima luce in aciem copias educit; nec Fuluius est cunctatus, non tam sua ulla spe quam militum impetu fortuito tractus. itaque eadem temeritate qua processum in aciem est instruitur ipsa acies ad libidinem militum forte procurrentium consistentiumque quo loco ipsorum tulisset animus, deinde per libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
opus erant. conportabantur. parabanturq. casilinum
srumentum cõuectum ad uulturmum ostium. ubi
maximus munierat. p̃sidium impositum ut ma¬
re pximum et flumen in potestate. in ea duo mari¬
tma castella. frumentũ ꝙ ex sardinia nuꝑ missu
stia conuectũ est. ut exercitu ꝑ hiemẽ copia esset. Ce¬
terum supeam cladem que in lucanis accepta erat.
uolonũ quoq exercitus. quino uino gracho sũma
fide stipendia fecerãt. uelut exauctoratus morte du¬
as. ab signis decessit. hannibal nõ capuã neglectam
neq ut tanto discrimine desertos uolebat socios. s
prospero ex temeritate. unius romani ducis. exert̾i
uium. p̃i. apuli legati nuntiabant. primo dum
urbes quasdam. apuloꝵ que ad hãmbalem desciuis¬
siꝵ oppugnaret intentius. rem egisse. postea nimio
litie esset. cum sepe alias. tum paucis diebus ante ex¬
pertus qualis sub inscio duce exercitus esset. in apu¬

Expanded text:
opus erant comportabantur parabanturque. Casilinum opus erant comportabantur parabanturque. Casilinum frumentum conuectum; ad Uolturni ostium, ubi Maximus munierat—praesidium impositum ut mare proximum et flumen in potestate essent. in ea duo maritima castella frumentum, quod ex Sardinia nuper missustia conuectum est ut exercitui per hiemem copia esset. ceterum super eam cladem quae in Lucanis accepta erat uolonum quoque exercitus, qui uiuo Graccho summa fide stipendia fecerat, uelut exauctoratus morte ducis ab signis discessit. Hannibal non Capuam neglectam neque in tanto discrimine desertos uolebat socios; sed prospero ex temeritate unius Romani ducis successu uium praetorem Apuli legati nuntiabant primo, dum urbes quasdam Apulorum quae ad Hannibalem desciuissent oppugnaret, intentius rem egisse: postea nimio litiae esset. cum saepe alias, tum paucis diebus ante expertus qualis sub inscio duce exercitus esset in Apu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus inuentorem usuram. Id non ꝓmissum ml¬
gio stolide. quã stolide creclitũ. tamquam cecde mi¬
litates et imperatorie artes. ecẽns deta propinque
atomilia militum pars dimidia. cuies paro socii. et
t aliquantum uoluntai̾oru itinere in agris con¬
uit ac ꝓpe duplicato exercitu in lucanos peruenit.
su bannibal ne quiquam secatus claudium substi¬
nint. Raud dubia res est. quippe inter hannibalem
cuti ⁊ centurionem exertitus. que alterũ uincẽ¬
cauit. pugriã extimplo instructt acies. pugnatum tn̾
sum s etiam inctu futuri dedetoris. si sua temeritate
contrate dadi. supesset ebiectans se hostium telis.
cecidit fusa ex timplo est romana acies. s ad se nerue
quidem iter patuit om̃ibus uus ab equite in sessus.
it ex tanta multitudine uix .x. euaẜint. exteri pas
sin alia peste absumpti sunt. Capua a consulibus ⁊te¬
tum sũtia ut obsideri cepta est. queq in eum tem.

Expanded text:
aduersus inuentorem usurum. id non promissum maaduersus inuentorem usurum. id non promissum magis stolide quam stolide creditum tamquam eaedem militares et imperatoriae artes essent. data pro quinque octo milia militum, pars dimidia ciues, pars socii; et ipse aliquantum uoluntariorum in itinere ex agris conciuit ac prope duplicato exercitu in Lucanos peruenit, ubi Hannibal nequiquam secutus Claudium substiterat. haud dubia res erat, quippe inter Hannibalem ducem et centurionem exercitusque alterum uincentavit pugnam, extemplo instructae acies. pugnatum tamen lum, sed etiam metu futuri dedecoris, si sua temeritate contractae cladi superesset, obiectans se hostium telis cecidit, fusa extemplo est Romana acies; sed adeo ne fugae quidem iter patuit omnibus viis ab equite insessis, ut ex tanta multitudine vix mille evaserint, ceteri passim alii alia peste absumpti srum summa ui obsideri coepta est, quaeque in eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
te discesserũt. plures tamen ab romanis in cursu
equitum ceciderunt. Inde consules ut auerterent
capuam hannibalem. nocteq secuta est. diuersi ful¬
uius inagrum cumanũ. claudius in lucanos abut.
postero die cũ uacua castra romanoꝵ nuntiatum hĩ¬
nibali esset. et duobus agminibus diu̾sos abusse.
incertus primo utrum sequeretur appiũ institit se¬
qui. Ille cirtumducto hoste quam uoluit alio itiẽ
at capuam recdut. hannibali alia in his locis. be¬
negerente tei fortuna ab latu est. M. centenius fu¬
it cognomine. penula insignis inter prram pili
ceneuncones et magnitudine corporis et aĩo. is ꝑ¬
fũctur. militia p.p̃. cornaliũ si illã. p̃n. insenatum
introductus. pentapatribus uti sibi quĩq miliqũ
militum dorenitur rse peritum et hostis et regionũ
breui opest pretiũ facturum se. quibus artibus ad
it locoꝵ nr̃r aduces et exercitus capti forent. ul

Expanded text:
te discesserunt; plures tamen ab Romanis primo incursu te discesserunt; plures tamen ab Romanis primo incursu equitum ceciderunt. inde consules, ut auerterent Capua Hannibalem, nocte quae secuta est diuersi, Fuluius in agrum Cumanum, Claudius in Lucanos abiit. postero die cum uacua castra Romanorum esse nuntiatum Hannibali esset et duobus agminibus diuersos abiisse, incertus primo utrum sequeretur Appium institit sequi. ille circumducto hoste qua uoluit alio itinere ad Capuam rediit. Hannibali alia in his locis bene gerendae rei fortuna oblata est. M. Centenius fuit cognomine Paenula, insignis inter primi pili centuriones et magnitudine corporis et animo. is, perfunctus militia, per P. Cornelium Sullam praetorem in senatum introductus petit a patribus uti sibi quinque milia militum darentur: se peritum et hostis et regionum breui operae pretium facturum et quibus artibus ad id locorum nostri et duces et exercitus capti forent iis
Abbreviated transcription (Latin):
ut pecles iacentem conficeret. badius prius quã
opprimeretur. parma atoꝑ equo relicto ad suos aufu¬
git.Crispinus equum armaq capta et cruentum ci¬
spidem insignis spolus ostentans. cum magna lau¬
de. et graculatione militum.ad consules est decluctꝰ.
laudatus q ibi magnifice et donis donatus. hanni¬
bal ex agro beneuentano castra ad capuam cum mo¬
uisset. tercio post die quam uenit copias maciem
ecluxit. haud qua quã dubius ꝙ cam panis ab sente
se paucos ante dies seclam fuisset pugna. quin mł¬
to minus se suumq tociens uictorem exercitum su¬
stinere romani possent. Ceteꝵ postquã pugnari ceptũ
est cquitũ maxime incursu cam iaculis obrueret᷑
sempronianus exercitus. cui. cũ cornelius questor p̃¬
erat. utriq parti parẽ metum prebuit ne hostes
noui aduentarent. uelut ex cõposito utriq signum
receptui datur. teducti ꝙ in castra. prope equo mar̾¬

Expanded text:
ut pedes iacentem conficeret. Badius priusquam ut pedes iacentem conficeret. Badius priusquam opprimeretur parma atque equo relicto ad suos aufugit; Crispinus equum armaque capta et cruentam cuspidem insignis spoliis ostentans cum magna laude et gratulatione militum ad consules est deductus laudatusque ibi magnifice et donis donatus. Hannibal ex agro Beneuentano castra ad Capuam cum mouisset, tertio post die quam uenit copias in aciem eduxit, haudquaquam dubius, quod Campanis absente se paucos ante dies secunda fuisset pugna, quin multo minus se suumque totiens uictorem exercitum sustinere Romani possent. ceterum postquam pugnari coeptum est, equitum maxime incursu, cum iaculis obruereturSempronianus exercitus, cui Cn. Cornelius quaestor praeerat, utrique parti parem metum praebuit ne hostes noui aduentarent. uelut ex composito utrimque signum receptui datum reductique in castra prope aequo Mar
Abbreviated transcription (Latin):
iacere hospitalem hostem appellans simulantera ae
parcere cui sciat parem se non ẽẽ. si parum pubłi qs
federibus ruptis. dirempta simul et pruiata iucis
esse putet. badium campanũ .l. quintio crispino to¬
mano palam om̃ib duob exertitibus audientib
tenũtiare hostium nichil sibi cum eo consodatuti
nichil federatum. hosti. cum hoste. cuus patriam ae
penates publicos priuatos q oppugnatum ueniss
Si uir esset congrederetur. du contantem crispinuꝰ
percaleretur males. ne impune insultare campa¬
num putaretur. Itaq tantum moratus dum imo¬
atores consuleret. ꝑmicterent. ne sibi extra ordine
in prouocantem hostem pugnare. ꝑmissu eor arma
cepit. equum q cõsendit. et badium nomine comiel¬
lans. ad pugnam euocauit. Nulla mora a campare
facta est. infestis equis cucurrerunt. Crispinus sio¬
pra scutum sinistrum humerũ badio hasta transsi¬
xit. suꝑ q delapsum cum uulnere ex equo desiluit.

Expanded text:
iacere, hospitalem hostem appellans simulantemque iacere, hospitalem hostem appellans simulantemque parcere cui sciat parem se non esse. si parum publicis foederibus ruptis dirempta simul et priuata iura esse putet, Badium Campanum T. Quinctio Crispino Romano palam duobus exercitibus audientibus renuntiare hospitium. nihil sibi cum eo consociatum, nihil foederatum, hosti cum hoste, cuius patriam ac penates publicos priuatosque oppugnatum uenisset. si uir esset, congrederetur. diu cunctantem Crispinum perpulere turmales ne impune insultare Campanum pateretur. itaque tantum moratus dum imperatores consuleret permitterentne sibi extra ordinem in prouocantem hostem pugnare, permissu eorum arma cepit equumque conscendit et Badium nomine compellans ad pugnam euocauit. nulla mora a Campano facta est; infestis equis concurrerunt. Crispinus supra scutum sinistrum umerum Badio hasta transfixit, superque delapsum cum uolnere ex equo desiluit
Abbreviated transcription (Latin):
crispino badius. campanus hospos erat. qui famili¬
ari hospitio uunctus. Creuerat consuetudo. ꝙ ager
rome apud crispinum badius. ante defectionem cã¬
panam liberliter comiterq curatus fuerat. Tum
badius progressus ante stationes que pro porta sta¬
bant. uocari crispinum iussit. Quod ubi est crispi¬
no nũtiatum. ratus colloquium amicum ac fami¬
liare queri manente. memoria etiã indiscidio pu¬
blicoꝵ federũ priuati uiris paulum a ceteris ꝓ¬
cessit. postquã in corispectum uenerẽ. pro nocte
inquid ad pugnam c̾spino badius. Conscendamus
equos sumatis q alus inter bello melior sit deceria¬
mus. ad ea crispinus nec sibi nec illi aut hostes de ce
in quibus uirtutem sentiat. si in acie occiurit. delina¬
turum ne hospitali cede dextram uiolet. conuerlin¬
q abibat. Enĩ uero ferrcius. tum campanus incrẽus¬
re molitiem ignaniam q et se digna probra insorra

Expanded text:
Crispino Badius Campanus hospes erat perfamiliCrispino Badius Campanus hospes erat perfamiliari hospitio iunctus. creuerat consuetudo, quod aeger Romae apud Crispinum Badius ante defectionem Campanam liberaliter comiterque curatus fuerat. is tum Badius progressus ante stationes quae pro porta stabant uocari Crispinum iussit. quod ubi est Crispino nuntiatum, ratus conloquium amicum ac familiare quaeri, manente memoria etiam in discidio publicorum foederum priuati iuris, paulum a ceteris processit. postquam in conspectum uenere, 'prouoco te' inquit 'ad pugnam, Crispine' Badius; 'conscendamus equos summotisque aliis uter bello melior sit decernamus.' ad ea Crispinus nec sibi nec illi ait hostes deesse in quibus uirtutem ostendant; se, etiamsi in acie occurrerit, declinaturum, ne hospitali caede dextram uiolet; conuersusque abibat. enimuero ferocius tum Campanus increpare mollitiam ignauiamque et se digna probra in insontem
Abbreviated transcription (Latin):
ctores sunt. Si islis qui ad calorem fluuium inter¬
fectum memorant. credere uelis capitis tantum
grachi hostes petiti sunt. Et delato ad hannibale
missus ab eo confestin carchalo. qui in castra roma¬
na ad tn corneliũ questorem deferret. Is fumis im¬
petratoris incastris celebrantibus. cum exercitus be¬
neuentanis fecit. consules agrum campanum in¬
gressi. cũ passim popularentur. cruptione oppidano¬
tum et magonis cum equitatu t̾riti. et trepidi ad
signa milites palatos passin reuocarunt. et uix dũ
instructa atie fusi. supra mille et quingentos mili¬
tes amiserunt. Inte ugens ferotia superbe suapte
ingenio creuit genti. multis q prelus lacessibant
romanos. s intenciores ad cauendum consules una
pugna fecerat. an caute atq consulte muta. Resti¬
tuit his animos. et illis minuit audatiam. parua
una tes. S inbello nichil tam lene est. ꝙ nõ ma¬
gne interdum rei momentum fatiat. T. qiuĩtino.

Expanded text:
ctores sunt. si illis qui ad Calorem fluuium interctores sunt. si illis qui ad Calorem fluuium interfectum memorant credere uelis, capitis tantum Gracchi hostes potiti sunt; eo delato ad Hannibalem missus ab eo confestim Carthalo, qui in castra Romana ad Cn. Cornelium quaestorem deferret; is funus imperatoris in castris celebrantibus cum exercitu Beneuentanis fecit. consules agrum Campanum ingressi cum passim popularentur, eruptione oppidanorum et Magonis cum equitatu territi et trepidi ad signa milites palatos passim reuocarunt, et uixdum instructa acie fusi supra mille et quingentos milites amiserunt. inde ingens ferocia superbae suopte ingenio genti creuit multisque proeliis lacessebant Romanos; sed intentiores ad cauendum consules una pugna fecerat incaute atque inconsulte inita. restituit tamen his animos et illis minuit audaciam parua una res; sed in bello nihil tam leue est quod non magnae interdum rei momentum faciat. T. Quinctio
Abbreviated transcription (Latin):
hec set̾a fama est. grachus in lucanis ad campos qui
ueteres uocantur put. Sunt qui magro beneuẽtano
prope calorem fluuium ostendant a castris aĩ littori¬
bus ac tribus serus lauandi causa progressum. cum
forte inter salita in nata ripis laterent hostes. Nudũ
atq inermem saxisq uoluit amns propugnantẽ
interfectum. Sunt qui hanispicum monitu quĩgẽtis
passus a castiis progressuma.uti loco puro ea que an
dicta prodigia sunt procuraret. ab insidentibus foete
locum duabus turmis numidaꝵ cutumuentum scri¬
bant. adeo nec locus nec ratio mortis. iniuro tã claro
et insigni constat. funeris quoq grachi uana fama.
alus incastris romanis. sepultum asus. alii ab han¬
nibale et ea uulgatior fama est. tradunt in uestibu¬
lo punicorum castroꝵ rogum extructum ẽe. arma¬
hannibale om̃i rerum uerborum q honore exequi¬
as celebrante. hec tradunt qui lucanis rei geste au¬

Expanded text:
haec si uera fama est, Gracchus in Lucanis ad campos qui haec si uera fama est, Gracchus in Lucanis ad campos qui Ueteres uocantur periit. sunt qui in agro Beneuentano prope Calorem fluuium contendant a castris cum lictoribus ac tribus seruis lauandi causa progressum, cum forte inter salicta innata ripis laterent hostes, nudum atque inermem saxisque quae uoluit amnis propugnantem interfectum. sunt qui haruspicum monitu quingentos passus a castris progressum, uti loco puro ea quae ante dicta prodigia sunt procuraret, ab insidentibus forte locum duabus turmis Numidarum circumuentum scribant. adeo nec locus nec ratio mortis in uiro tam claro et insigni constat. funeris quoque Gracchi uaria est fama. alii in castris Romanis sepultum ab suis, alii ab Hannibale—et ea uolgatior fama est—tradunt in uestibulo Punicorum castrorum rogum exstructum esse, armaHannibale omni rerum uerborumque honore exsequias celebrante. haec tradunt qui in Lucanis rei gestae au
Abbreviated transcription (Latin):
multi trucidentur an toto apatiendo expectandoq euẽ¬
tum in imꝑium atq iram uerso agentes. audentes q
ꝑ fasi hostium cruore. inter ex spirantium inimicoꝵ
cumulata armaq et corpora cadant. lucanũ proditorẽ
ac trãsfagam omnes peterent. Qui eam uictimam pre
se ad inferos mississet cum decus exunium egregum¬
q solatium sue morti in uenturum᷑. Inter hec dicta.
paludamẽto circum lenũ brachium intorto. Nam nec
secuta quidem secum extulerant. in hostes impetum
fecit. Maior quam pro numero hominum eclitur. pu¬
gna iaculis. maxime aperta corpora romanoꝵ. Et cum
undiq ex altioribus locis in cauam uallem quo iccur
esset tranfiguntur. grachum iam nudatum presidio
nuum capere poeninituntur: Seterum cõspicatus lu¬
ci ei sine multoꝵ ꝑnitic non posset. Exanimen eum
mago extimplo ad hannibalem misit. poniq cũ cap¬
tis simul fascibus ante tribunal impatoris iussit.

Expanded text:
inulti trucidentur an toti a patiendo exspectandoque eueninulti trucidentur an toti a patiendo exspectandoque euentu in impetum atque iram uersi, agentes audentesque, perfusi hostium cruore, inter exspirantium inimicorum cumulata armaque et corpora cadant. Lucanum proditorem ac transfugam omnes peterent; qui eam uictimam prae se ad inferos misisset, eum decus eximium, egregium solatium suae morti inuenturum. inter haec dicta paludamento circa laeuum bracchium intorto—nam ne scuta quidem secum extulerant—in hostes impetum fecit. maior quam pro numero hominum editur pugna. iaculis maxime aperta corpora Romanorum; et, cum undique ex altioribus locis in cauam uallem coniectus esset, transfiguntur. Gracchum iam nudatum praesidio uiuum capere Poeni nituntur; ceterum conspicatus Luci ei sine multorum pernicie non posset. exanimem eum Mago extemplo ad Hannibalem misit ponique cum captis simul fascibus ante tribunal imperatoris iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
orum. hec abesse sint dicta. ceteꝵ ab ip̃o gracho eadem ħ
audire. male cos presentis qr contingere dextram.ad
pignus fidei secum fere locum. se concilus edixisse a con¬
spectu amotum. haut ꝓcul castris romanis. Ibi paucis
uerbis transsigere posse. ut oẽ nomen lucãnum ĩ fide
ac societate romana sit. grachus fraudem et sermoni
et rei abesse credens. ac similitudine ueri captus. cum
lictoribus ac turba equitum ecastris profectus. duce
hospite minsidias precipitatus. hostes subito exorti et
ne dubia proditio esset. flauus us se adungit. tela un¬
diq ingrachum atq equites conitiuntur. grachus ex
equo desilit. idem ceteros facere iubet. hortaturq ut ꝙ
unum reliquum fortuna fecerit. ideo obstent uirtute.
Reliquum autẽ quid ẽẽt paucis amultitudine. in ual¬
le. silua. montibus qr septa circum uentus preter mor¬
tem id referre. utrum presentes corpora peccorum Mͦ

Expanded text:
notum? haec ab se suis dicta; ceterum ab ipso Graccho eadem haec notum? haec ab se suis dicta; ceterum ab ipso Graccho eadem haec audire malle eos praesentisque contingere dextram <et> id pignus fidei secum ferre: locum se concilio iis dixisse a conspectu amotum, haud procul castris Romanis; ibi paucis uerbis transigi rem posse ut omne nomen Lucanum in fide ac societate Romana sit. Gracchus fraudem et sermoni et rei abesse ratus ac similitudine ueri captus, cum lictoribus ac turma equitum e castris profectus duce hospite <in> insidias praecipitat. hostes subito exorti; et, ne dubia proditio esset, Flauus iis se adiungit. tela undique in Gracchum atque equites coniciuntur. Gracchus ex equo desilit; idem ceteros facere iubet hortaturque ut, quod unum reliquum fortuna fecerit, id cohonestent uirtute: reliquum autem quid esse paucis a multitudine in ualle silua ac montibus saepta circumuentis praeter mortem? id referre, utrum praebentes corpora pecorum modo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. etiam hanno in magistratu erat ab isdem illis cre
querens. neq transire ip̃e. neq trabere ad defectionem¬
lucanos lucanos satis habuit. nisi imꝑatoris et eiꝰde
hospitis proditi capite ac sanguinc fedus cum hostib
sanxisset. ad magonem qui inbrutus p̾erat. clam in cõ¬
loquium uenit. fideq ab eo accepta. si romanum is im¬
peratorem tradiclisset. liberos cum suis legibus uentu¬
et capere eas latebras. ubi ingentem numerum occule̾t.
loco satis inspecto atq undiq explorato dies composita
rei gerende est. Flauus ad romanum imꝑatorem uenit.
rem se ait magnam inchoasse. ad quam ꝑfitiendam ap̃iꝰ
grachi opem opus eẽ. Omĩum populoꝵ pretoribus qui
tenum in illo cominum italie motu descissent ꝑsuasisse.
ut reclirent in amititiam romanoꝵ. quando res quoq
romana que ꝓpe exitum clade canuensi uenisset. ueteri
de fuisse. quociens rebellioni etiam maioꝵ ignotum su¬

Expanded text:
bat; et iam annuo in magistratu erat, ab iisdem illis creabat; et iam annuo in magistratu erat, ab iisdem illis creaquaerens, neque transire ipse neque trahere ad defectionem Lucanos satis habuit, nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ac sanguine foedus cum hostibus sanxisset. ad Magonem, qui in Bruttiis praeerat, clam in conloquium uenit fideque ab eo accepta, si Romanum iis imperatorem tradidisset, liberos cum suis legibus uentuet capere eas latebras ingentem numerum—occuleret. loco satis inspecto atque undique explorato dies composita gerendae rei est. Flauus ad Romanum imperatorem uenit. rem se ait magnam incohasse, ad quam perficiendam ipsius Gracchi opera opus esse: omnium populorum praetoribus, qui ad Poenum in illo communi Italiae motu descissent, persuasisse ut redirent in amicitiam Romanorum, quando res quoque Romana, quae prope exitium clade Cannensi udae fuisse; quotiens rebellioni etiam maiorum suorum ig
Abbreviated transcription (Latin):
sine presidio efset. Et ut ad subita belli si hãnibal ꝙ fac¬
turum haut dubitabant. ad opem ferendam socus capuã
uenisset. equites uim substinere possent. T.i. grachum.
ex lucanis cum equitatu ac leui armatura beneuentum
uenue mbent. legionibus statinis qr ad obtinendas res
in lucanis aliquem preficeret. Gracho prius quam ex
lucanis moneret sacrificanti. triste prodigium factum
est. adexta sacrifitio perpetrato. angues duo ex octulto ad¬
lapsi enere iecur. conspectiq repente ex oculis abierunt.
Idcum aruspicum moniti sacrifitium instauraretur.
dunt. libato q cinere intactos angues abisse. Cum aru¬
spices ad impatorem id ꝑtinere prodigium premonuis
sent. et ab occultis cuendum hominibus consultisq ⁊
nulla tam̃ prouidentia fatum imminens moueri potu¬
it. Flauius lucanus fuit. caput partis euis lucanorum
cuius pars ad hannibalem defecisset. que cũ romanis sta¬

Expanded text:
sine praesidio esset et ut ad subita belli, si Hannibal, quod facsine praesidio esset et ut ad subita belli, si Hannibal, quod facturum haud dubitabant, ad opem ferendam sociis Capuam uenisset, equitis uim sustinere possent, Ti. Gracchum ex Lucanis cum equitatu ac leui armatura Beneuentum uenire iubent; legionibus statiuisque ad obtinendas res in Lucanis aliquem praeficeret. GraLucanis moveret, sacrificanti triste prodigium factum est: ad exta sacrificio perpetrato angues duo ex occulto adlapsi adedere iocur conspectique repente ex oculis abierunt. ideo cum haruspicum monitu sacrificium instauraretur t adlapsos libatoque iocinere intactos angues abisse. cum haruspices ad imperatorem id pertinere prodigium prsent et ab occultis cauendum hominibus consultisque, nulla tamen prouidentia fatum imminens moueri potuit. Flauus Lucanus fuit, caput partis eius Lucanorum, cum pars ad Hannibalem defecisset, quae cum Romanis sta
Abbreviated transcription (Latin):
hinc equites urgebant. tamen aliquã du pugnam tra¬
uere. postremo ⁊ ip̃i terga uertunt. Atq ad utbem fugiũt
ibi proditores conglobati cũ popularium agnen paten
q hostes urbem inuasuros. inpropere portas claudant.
it. Cum ide alii ceclendum fortune. et tradendum ur¬
bem uictoribus recenserent. ceteꝵ ut pleꝵq fortun a
et consilia mala uicerũt. atrimo cũ suis ad mare ac
naues deducto. magis quia ip̃i ob imꝑium ĩ se mite
ac uistum consultum uolebant. quam respectu romano¬
rum curthaginenses in urbe accipiunt. Consules a beneuẽ¬
to in campanum agrum legiones ducunt. Non ad fru¬
menta morsoque iam inhifernis erant corrumpenda. s
ad capuam oppugnandam. Nobilem se consulatum tam
opulente urbis excidio rati factuns. simul et ingens fla¬
gitium imperio dempturx. ꝙ urbitam propinque terciũ
annum impunita defectio esset. Seteꝵ ne beneuentum

Expanded text:
hinc eques urgebat, tamen aliquamdiu pugnam trahinc eques urgebat, tamen aliquamdiu pugnam traxere; postremo et ipsi terga uertunt atque ad urbem fugiunt. ibi proditores conglobati cum popularium agmen patentet hostes urbem inuasuros ni propere portas claudant. it, cum inde alii cedendum fortunae et tradendam urbem uictoribus censerent. ceterum, ut plerumque, fortuna et consilia mala uicerunt; Atinio cum suis ad mare ac naues deducto, magis quia ipsi ob imperium in se mite ac iustum consultum uolebant quam respectu Romanorum, Carthaginienses in urbem accipiunt. consules a Beneuento in Campanum agrum legiones ducunt non ad frumenta modo, quae iam in herbis erant, corrumpenda sed ad Capuam oppugnandam, nobilem se consulatum tam opulentae urbis excidio rati facturos, simul et ingens flagitium imperio dempturos, quod urbi tam propinquae tertium annum impunita defectio esset. ceterum ne Beneuentum
Abbreviated transcription (Latin):
ineundũ. rebantur posse. nõ militum quos ꝑ paucos ha¬
bebat fidutia. quam uiuentutis thurme. Eam ex indu¬
stria centuriau̾at. armaueratꝙ ad tales casus. diuisis co¬
pis inter se duces. peni cum agrum thurinum ingressi
essent. hanno cũ peditũ agmine infestis signis ad ur bẽ
penait. mago cũ equitatu tectus collibus ad tegendas
insidias sũbstitit oppositis. Atrinius peclitum agmine
intestine. et ostium insidiarum igarus. pedestre pre¬
lium fuit insigne. paucis in prima acie pugnantibus
romanis hi thurmis expectantibus magis ꝙ̃ adiuuantibꝰ
euentum. Et carthaginentium acies. ad industria pede
referebant. ut a terga collis ab equite suo infessi hostem
incautum pertiaheret. Quo ubi uentu ẽ. cohorti cũ cla¬
more equites propere incõditam turinoꝵ turbam. nec
satis fida aĩo unde pugnabat stante. extimplo ĩ fugam
uerterunt. Romani quam quã cutũuentos. hic pecles.

Expanded text:
ineundum rebantur posse, non militum quos perpaucos haineundum rebantur posse, non militum quos perpaucos habebat fiducia quam iuuentutis Thurinae; eam ex industria centuriauerat armaueratque ad tales casus. diuisis copiis inter se duces Poeni cum agrum Thurinum ingressi essent, Hanno cum peditum agmine infestis signis ire ad urbem pergit, Mago cum equitatu tectus collibus ap<te ad> tegendas insidias oppositis subsistit. Atinius peditum tantum agmine intestinae et hostium insidiarum ignarus. pedestre proelium fuit persegne paucis in prima acie pugnantibus Romanis, Thurinis exspectantibus magis quam adiuuantibus euentum; et Carthaginiensium acies de industria pedem referebat, ut ad terga collis ab equite suo insessi hostem incautum pertraheret. quo ubi est uentum, coorti cum clamore equites prope inconditam Thurinorum turbam nec satis fido animo unde pugnabat stantem extemplo in fugam auerterunt. Romani, quamquam circumuentos hinc pedes,
Abbreviated transcription (Latin):
dum missus cum aliquot nauibus omistis inportum
turnimum inter hostium custodias ꝑuenit. Cuius
aduentu qui ante in exigua spe uocati sepe ad transiti¬
aoiem ab hostibus ꝑ conloquia erant. ultro ad transeũ¬
tum tostes uocabant sollicitabantq. Et erat satis ua¬
ldum p̃sidium traductis ad arcem tarenti tuendam
militibus. Itaq meta pontini exempto metu quo te¬
nebantur. libati. ad hannibalem tefecere. hoc idem ea¬
dem hoa maĩs. et thurmi fecerunt. Monit eos non ta¬
rentinoꝵ magis dfectio. meta pontinoꝵ q quibus indi¬
den ex achia oriundi etiam cognatione uincti erant.
Q ira in romano ꝓpter obsides nuꝑ int̾fectos. Eorum
qmici cognatiq. licteras ac nuntios ad hannonem ma¬
gonemq qui in propinquo inbrutus erant miẜunt. si
iercitum ad incenia ad mouissent se in potestatem eoꝵ
uitem tradituro esst.m̃. atinus. thuris cũ modico pre¬
sidio preetat. Quem facile elegi ad certamen. temere

Expanded text:
dum missus, cum aliquot nauibus onustis in portum dum missus, cum aliquot nauibus onustis in portum Tarentinum inter hostium custodias peruenit. cuius aduentu qui ante in exigua spe uocati saepe ad transitionem ab hostibus per conloquia erant ultro ad transeundum hostes uocabant sollicitabantque. et erat satis ualidum praesidium traductis ad arcem Tarenti tuendam qui Metaponti erant militibus. itaque Metapontini extemplo metu quo tenebantur liberati ad Hannibalem defecere. hoc idem eadem ora maris et Thurini fecerunt. mouit eos non Tarentinorum magis defectio Metapontinorumque, quibus indidem ex Achaia oriundi etiam cognatione iuncti erant, quam ira in Romanos propter obsides nuper interfectos. eorum amici cognatique litteras ac nuntios ad Hannonem Magonemque, qui in propinquo in Bruttiis erant, miserunt, si exercitum ad moenia admouissent, se in potestatem eorum urbem tradituros esse. M. Atinius Thuriis cum modico praesidio praeerat, quem facile elici ad certamen temere
Abbreviated transcription (Latin):
tercie legionis. hanno ab comino occrito quo nun¬
tente dades est castrorum. cum paucis frumentatori¬
pus quos forte secũ habuerat fuge modo quam itine¬
bus moriltios recduit. et legati campani audita sua su¬
riomꝰ or sicioꝵ clade. legatos ad hannbalem miserũt
oum antiasen t duos consules ab ad beneuentum esse.
ou intes. acapua. tantum nõ ad portas et muros bel¬
tim esse. inpropere subueniat. Celerius capuam quã
armos in potestate hostium uenturam. Nec tarentum
quidemnõ medo arcem tanti debere ẽe quam capuã.
quan carthagini equare sit solitus. desertam in defen¬
quaq populo romano tradat. hannibal cure sibi fore
som aa mpinam pollicitus. in presentiam duo milia e¬
rentum cum legatis mictit. quo presidio agros. popu¬
quiambus possent prohibere. Romanis ĩterim sicut
Aaoroꝵ a rcis tarentine predu que ꝙ ibi obsideret᷑
auorest. c̃. seruilius legatus. ex auctoritate patrum.
qis ornelio .p. R̾. metruriam ad frumentum ccemẽ¬

Expanded text:
tertiae legionis. Hanno ab Cominio Ocrito, quo nuntiata castrorum clades est, cum paucis frumentatoribus quos forte secum habuerat fugae magis quam itineris modo in Bruttios rediit. et legati Campani, audita sua pariter sociorumque clade legatos ad Hannibalem miserunt qui nuntiarent duos consules ad Beneuentum esse, diei iter a Capua; tantum non ad portas et muros bellum esse; ni propere subueniat, celerius Capuam quam Arpos in potestatem hostium uenturam. ne Tarentum quidem, non modo arcem, tanti debere esse ut Capuam, quam Carthagini aequare sit solitus, desertam indefensamque populo Romano tradat. Hannibal, curae sibi fore rem Campanam pollicitus, in praesentia duo milia equitum cum legatis mittit quo praesidio agros populationibus possent prohibere. Romanis interim, sicut aliarum rerum, arcis Tarentinae praesidiique quod ibi obsideretur cura est. C. Seruilius legatus, ex auctoritate patrum a P. Cornelio praetore in Etruriam ad frumentum coemen
Abbreviated transcription (Latin):
tes decornũt eum exercitũ puteolis ĩ n aues im¬
positũ. Nero in yspaniam transportauit. Cũ tar¬
raconẽ nauib uenisẜ expositisq ibi cõpꝰ ⁊ nauib
sudductis socies qͦ nauał młtitudinis augende cãusa
locus ẽ int̾ oppida iliturgim ⁊ mencissam huiꝰ saltus
niã deportatuꝵ. Quã rem cũ leto aĩo romanꝰ accepis¬
set dĩe posteꝵ hasdrubal celloꝗo petiuit ut romã lege ᷤ

Expanded text:
tes decernunt. eum exercitum Puteolis in naves inpositum Nero in Hispaniam transportavit. cum Tarraconem navibus venisset, expositisque ibi copiis et navibus subductis, socios quoque navalis multitudinis augendae causa locus est inter oppida Iliturgim et Mentissam. huius saltus nia deportaturum. quam rem cum laeto animo Romanus accepisset, diem posterum Hasdrubal conloquio petivit ut coram le