comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spitia habeant. nullas amicitiaᷤ.
Idem accidit necesse ẽ. hiis qui
nullius ingenio se familiarit̾
applicant. s omĩa cursim ⁊ ꝓ¬
perantes transmittũt. Non ꝓdr
cibus nec corpori accedit. qui sta
impedit. quam remedioꝵ cre¬
bra mutatio. n uenit uulnꝰ
ad cicatrice. in qͦ medimta tẽp¬
tantur. Non conualescit planta
que sepe trausfertur. Nichil taͣ
utile ẽ. ut in transitu prosit. Di.¬
stringit libroꝵ multitudo. Itaq
cũ legere ñ possis. quantũ habu
eris. satis est hab̾e quantũ legas.
Set mͦ inquis he̾ librũ euoluere
uolo. mͦ illũ. fastidientis stoma¬
chi est multa degustare. que uͥ
uaria sunt ⁊ diu̾sa. inquinant.
sus pauꝑtatẽ. aliquid adu̾sꝰ mor¬
sus cet̾as pestes. Et cũ multa ꝑcur¬
reris: unũ excerpe qd̃ illo die con¬
coquas. Hoc ipse quoq facio. ex
plurib que legi aliqͥd app̾hendo.
hodiernũ hoc ẽ qd̾ apd̾ epicurũ
nactus sũ. Soleo enĩ ⁊ in aliena
castra transire. nͣ tanquã tͣnsfu¬

Expanded text:
spitia habeant, nullas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui stat sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio; non venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta temptantur; non convalescit planta, quae saepe transfertur. Nihil tam utile est, ut in transitu prosit. Distringit librorum multitudo. Itaque cum legere eris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, hunc librum evolvere volo, modo illum. Fastidientis stomachi est multa degustare: quae, ubi varia sunt et diversa, inquinant, rsus paupertatem, aliquid adversus morrsus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoc ipse quoque facio; ex pluribus, quae legi, aliquid adprehendo Hodiernum hoc est, quod apud Epicurum nanctus sum; soleo enim et in aliena castra transire, non tamquam transfu
Abbreviated transcription (Latin):
pia nascitur. Age sic alienum
ut tuum ñ obliuiscaris nego¬
tium. st. Amico ita ꝓdesto. ne
tibi noceas. alł. Qd̾ habes ita
utere itt alieno non egeas. plu¬

Expanded text:
dimplebis. Age sic alienum ut tuum non obliviscaris negotium. Amico ita prodesto ne tibi noceas. Quod habes ita utere ut alieno non egeas.
Abbreviated transcription (Latin):
sullum ht̃ maiꝰ malũ homo
occupatus. ⁊ bonis suis obsess
qmͣ qd̾ amicos sͥ putat. qͥbꝰ ipse
non est. Tu uͦ oiã cũ amico delib̾a
s de te ͥpso prius. Post amicitiã
credendũ est. ante amiciciã iu
dicandũ. Isti uͦ p̃postero ordine¬
officia ꝑmiscent. qui contͣ p̃¬
cepta theophrasti. cũ a mau̾int
iudicant. ⁊ ñ amant cũ iudica¬
uerint. diu cogita antͥ in ami¬
citiam aliqͥs recipiendꝰ sit. Cũ
placuerit fieri. toto illũ pectore
admitte. Tam audacter cũ illo
loqu̾e. qua tecũ. s tu quidem
qd cõmitt̾e inimnico tuo possis.
S quia int̾ueniunt q̃dã q̃ con¬
suetudo fecit archana: cũ ami¬
co om̃s curas. om̃s cogitationes
misce. ⁊ fidelem si putaueris.
facies. nam quidã falłe docue¬
runt. dum timent falli. & illi
ins peccandi suspicando feceit.¬
crede̾. ⁊ nulli. S alterũ hone¬
stius dixerim uitiũ: alterũ
tutius. S utrosq rep̾hendas
⁊ eos qui semꝑ inquieti sunt.

Expanded text:
ullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum dicandum. Isti vero praepostero officia permiscent, qui contra praecepta Theophrasti, cum amaverunt, iudicant, et non amant, cum iudicaverunt. Diu cogita, an tibi in amicitiam aliquis recipiendus sit. Cum placuerit fieri, toto illum pectore admitte; tam audaciter cum illo loquere quam tecum. Tu quidem quod committere etiam inimico tuo possis; sed quia interveniunt quaedam, quae consuetudo fecit arcana, cum amico omnes curas, omnes cogitationes tuas misce. Fidelem si putaveris, facies. Nam quidam fallere docuerunt, dum timent falli, et illi ius peccandi suspicando fececredere et nulli. Sed alterum honestius dixerim vitium, alterum tutius; sic utrosque reprehendas, et eos qui semper inquieti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ylle sunt occultiores insidie
quã he que latent in simu¬
latione officii. aut in aliqͦ
necessitudinis noĩe. Nam eũ qui pa¬
lã est adu̾sariꝰ. facile cauendo uitare

Expanded text:
lae sunt occultiores insidiae quam hae, quae latent in simulatione officii aut in aliquo necessitudinis nomine. Nam eum, qui palam est aduersarius, facile cauendo uitare
Abbreviated transcription (Latin):
ibi puelle nigre indute pan¬
nis. & pice. ⁊ sulphure. ⁊ igne.
ibant in circuitu earũ dicen¬
paulus que erant. & dixit an¬
gelus. Hee sunt que ñ seruaue¬

Expanded text:
imenta nigra, indutae pannis et sulphure, et igne, a, et ibant in circuitu earum dicenPaulus quae essent; et ait angelus: H
Abbreviated transcription (Latin):
a maxinio usq ad min mum
a uiro usq mulierẽ ooa si¬
mul in unũ congloba ⁊ ob¬
uram eis ꝓcesserunt. Cumq
ibidem ante regis pipini pa¬
latiũ ꝑuenissent. in basilica
erunt. Letatusq uniu̾sus popłs
leticia magna: & celebrauer̾t
sollempnitatẽ huiꝰ diei quarto
.kł. septẽbris. & reuersi sunt
unusqͥsq in tab̾nacła sua. Igit᷑
beatus felicius & socii eiꝰ cũ ue¬
nerando rege pipino int̾ cet̾a
dnm dep̃cabant᷑: ut eis salubre
consilium dignaret᷑ suggerere
colũpnis lapideis mirifici oꝑis
in eo cũ aromatibꝰ & plurimis
bigm̃toꝵ odoribꝰ cond. entes cap̃t

Expanded text:
inimum, a viro usque ad mulierem, omnes simul in unum conglobati obviam eis processerunt. Cumque ibidem ante palatium regis Pipini pervenissent, in basilica erunt. Laetatusque est universus populus laetitia magna, et celebraverunt solemnitatem hujus di septembris, et reversi sunt unusquisque ad habitacula sua. Igitur beatus Felix et socii ejus cum venerando rege inter caetera Dominum deprecabantur, ut eis salubre consilium suggererecolumnis marmoreis mirifici operiIn quo cum aromatibus et plurimis bonis odoribus condientes caput
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Quib eadem responsa
que supra retulit: in nullo
se dubium crastino migratu¬
rum. Totã gͦ diem illam & no¬
ctem subsequentẽ. & spatiũ to¬
tius diei succedentis. usq ad
uesꝑam in hoc consũpserat.
metum uocatioi̾s sue exponen¬
do. gemitu & suspiriis labo¬
rando: nc̃ singłis quibq se
cõmenclando. breuib ad di¬
uersos destinatis ꝓ absolutiõe
peccatoꝵ int̾cessores querendo.
Ad extremũ crepusculo uesꝑti¬
no subsequentis diei in nocte
iam uerso. fr̾ibꝰ conuocatis uite
p̾sentis metas in se decursas e̾ẽ
ꝓnuntiauit: & ido psalmodie
eos insistere omĩodis postulabat.
Antiphonas om̃s &e psalmoꝵ ini¬
cia quasi p̃centor ordinans. ꝓ
se fecit decantare. His gͦ finitis
paululũ respirauit: frĩb ad sua
strata redeuntibꝰ. huc illucq estu¬
ans deambulando. Imminente
uelocitate transitus sui. decidit
in lectulũ: sũptoq uiatico. ulti¬
mã huiꝰ instabilis uite clausit

Expanded text:
bant. Quibus eadem responsa bant. Quibus eadem responsa quae supra retulit, in nullo se dubium crastina migraturum. Totam ergo diem et noctem subsequentem et spatium totius diei succedentis usque ad vesperam in hoc consumpserat, metum vocationis suae exponendo, gemitu et suspiriis laborando, nunc singulis quibusque se commendando, brevibus ad diversos destinatis, pro absolutione peccatorum intercessores quaerendo. Ad extremum, crepusculo vespertino subsequentis diei in noctem jam verso, fratribus convocatis, vitae praesentis metas in se decursas esse pronuntiavit; et ideo psalmodiae eos insistere omnimodis postulavit, antiphonas omnes et psalmorum initia quasi praecentor ordiens pro se fecit decantari. His ergo finitis, paululum respiravit, fratribus ad sua strata redeuntibus, huc illucque deambulando aestuans. Imminente velocitate transitus sui, decidit in lectulum; sumptoque viatico, ultimam hujus instabilis vitae clausit
Abbreviated transcription (Latin):
ralis uite inducie ꝓtelate non
fuerint. om̃i scrupulositate
post posita. uixta sponsionẽ
angłi ductoris mei crastina
sum migraturus. His gͥ ser¬
monib cohortati: omĩa ꝑ or¬
dinem ab eo excepta cere ĩ pres¬
sa sunt. In terea matutinalib
finitis hẏmnis. uisitandi gr̃a
aduenit pater monasterii:
cum quibusdam fr̃ib. Cui
cũ iacenti assisteret: secretum
petiit. E gressis gͦ cet̾is: abbas¬
tus remansit. ꝓlatis gͦ in me¬
dium qͥ noct᷑no silentio tͤpida
uelocitate tabulis impressa
fuerant: uerbo & seripto re¬
capitulauit uniu̾sa. & de le¬
ctulo consurgens. humi ꝓstra¬
tus ꝓ cõmissis ueniã postula.
uit. & intercessores ut ꝓ eo ad
dm̃ fierent exorauit. Qũe eũ
cernerent nec pallore defor¬
mem. nec &e̾ macie tabescentẽ
nec dolore mẽbroꝵ queritan¬
tẽ. nec tactu uene. aut ullius
letalis signi lesione p̃uentũ:
uerbis consolatoriis ad sp̃e p̃¬
sentis uite tota fidutia aĩa¬

Expanded text:
ralis vitae induciae protelatae mihi non ralis vitae induciae protelatae mihi non fuerint, omni scrupulositate postposita juxta sponsionem angeli ductoris mei crastina sum migraturus. His igitur sermonibus cohortati, omnia per ordinem ab eo excepta cerae impressa sunt. 20. Interea matutinalibus finitis hymnis, visitandi gratia advenit pater monasterii cum quibusdam fratribus. Cui cum jacenti assisteret, secretum petiit. Egressis ergo caeteris, abbastus remansit. Prolatis igitur in medium quae nocturno silentio trepida velocitate tabulis impressa fuerant, verbo et scripto recapitulavit universa: et de lectulo consurgens, humi prostratus, pro commissis veniam postulans, et ut intercessores pro eo ad Deum fierent exorabat. Quem cum cernerent nec pallore deformem, nec macie tabescentem, nec dolore membrorum queritantem, nec tactu venae aut ullius lethalis signi laesione praeventum, verbis consolatoriis ad spem praesentis vitae tota fiducia anima
Abbreviated transcription (Latin):
diei concrepantibus. conuocatis
isde sr̃ib qui in eiꝰ excubiis ꝑ¬
noctauerant: uisionis magni¬
tudine ꝑmotus & intolerabilis
timoris anxietate iactatus. ꝑ or¬
dinem exposuit secreta uisioĩs
sue: cupiens statim ut ueniente
patre monasterii eo p̾sente exei¬
ꝑentur sermones eius. Cui cũ
dicerent qd̃ fr̾s meditatione no¬
cturna occupati. claustralia si¬
ait iuit̾ea liqͣti cere hec in pͥmite
ut aurora illuscessente para¬
tiora reddantur. Timeo enĩ
ue liungua torpente uisa ce
audita nequeant ꝓpalari:
quia cum tanto michi obli
lentii huius sine uenia feri¬
ri timeam. si meo silentio ita
depereant. ut ꝑ me publica¬
ta ñ pateant. Namq illa
ultima sc̃aꝵ uirginum in¬
tercessio que ꝓ longiturna
uita ad deum facta fuerat. iu
ancipiti me positũ derelinqͥt
utrũ nam ꝓ longitudine et̾ne
aut istius temporalis uite ꝓla¬
ta fuisset. Si gͦ eadem int̾cessi¬
one quam p̾fatus sum istius tẽpo¬

Expanded text:
diei concrepantibus. Convocatis diei concrepantibus. Convocatis isdem fratribus qui in ejus excubiis pernoctaverant, visionis magnitudine permotus, et intolerabili timoris anxietate jactatus, per ordinem exposuit secreta visionis suae, cupiens statim ut veniente patre monasterii, eo praesente exciperentur sermones ejus. Cui cum dicerent quod fratres meditatione nocturna occupati, claustri siait, interea liquenti cerae haec imprimite, ut aurora illucescente paratiora reddantur. Timeo enim ne, lingua torpente, visa et audita nequeant propalari: quia cum tanto mihi obliglentii hujus sine venia feriri timeam, si meo silentio ita depereant, ut per me publicata non pateant. Namque illa ultima sanctarum virginum intercessio, quae pro longiturna vita ad Deum facta fuerat, in ancipiti me positum dereliquit, utrumnam pro longitudine aeternae aut istius temporalis vitae prolata fuisset. Si ergo eadem intercessione, quam praefatus sum, istius tempo
Abbreviated transcription (Latin):
capessunt. His dictis: iterum
atq iterũ de scelere sodomi¬
tico uerbum intulit. Cetera.
enĩ uitia uitanda: semel tan¬
tũmͦ notauit. hunc uero pe¬
stiferum anime morbũ ꝯtͣ
naturam cõmento diaboli
grassante tanta numerosi¬
tas interiret: ĩmensitate ait
criminum mundo peccati
peccatoꝵ punita est. & signũ
a deo est denuntiatum: p̃sagio
suo demonstrans mundi ter¬
minũ cito uenturũ. Ad monu¬
it &ẽ int̾ cetera: quod celebritaᷤ
subreptione in eccłiis ageret᷑.
de Ierolio uͦ quondam comite.
dixit idem angłs qd̃ in requie
esset. gle martirũ adequatus.
Telo enim inquiens dei in de¬
fensione sc̃ẽ eccłie. infidelium
turbis congressus. tẽporalis ui¬
te dispendia est passus: ideo
eterne uite est particeps fac¬
tus. his igitur et aliis pene
innum̾is ab eode angło ostensi̾ au¬
ditis. que huic scripto causa com¬
pendii exclusimꝰ: idem fr̃ iterum
exꝑgefactus alitibus iam uicinia

Expanded text:
capessunt. 17. His dictis, iterum capessunt. 17. His dictis, iterum atque iterum de scelere sodomitico verbum intulit. Caetera enim vitia vitanda semel tantummodo notavit. Hunc vero pestiferum animae morbum, contra naturam commento diaboli grassante tanta populi numerositas interiret: Immensitate, ait, criminum mundo peccante peccatorum punitio est, et signum a Domino est denuntiatum, praesagio suo demonstrans mundi terminum cito venturum. Admonuit etiam inter caetera, quod celebritas subreptione in ecclesiis ageretur. 18. De Geroltovero quodam comite dixit idem angelus, quod in requie esset gloriae martyrum adaequatus. Zelo enim, inquiens, Dei in defensione sanctae Ecclesiae infidelium turbis congressus, temporalis vitae dispendia est passus: ideo aeternae vitae est particeps factus. 19. His igitur et aliis pene innumeris ab eodem angelo ostensis et auditis, quae huic scripto causa compendii exclusimus, idem frater iterum expergefactus est, alitibus jam vicina
Abbreviated transcription (Latin):
ram xp̃i humilitatem & uo¬
luntariã pauꝑtatẽ informen¬
tur admonendi lunt: ne a ia¬
nua uite deo ꝑ nie hec terribi¬
liter ꝓnuntiante repellant᷑.
Quanta &̾ in congregationibꝰ
feminaꝵ culpa excreuerit. &
dampnũ do factum in lu¬
crũ diaboli ꝓfecerit ordina¬
tione confusa: non tacuit. Cũ
enim inquit angłs mortue
femine uiuis preferuntur:
quia uiuens uidua in deliciis
mortua est: mortuis oꝑib com¬
municando ex uiuis eis sub¬
iecte mortue fiunt. Et dum
scłarib dampnant᷑. in explebi¬
liter opes terrenas sicientes. in
terrenas & ꝑituras uoluptates
ordine confuso uertuntur o¬
pes: que ad conseruanda casti¬
moniã celestis uite a fidelibus
congeste sunt. & ubi inquit
illius uite apłice. formula in¬
corrupta seruatur: In tͣns¬
marinis ait regionibꝰ ad huc
apłici rigoris constantia ui¬
get: quia pauꝑtate sp̃s p̾¬
uenti sine ullius terreni im¬
pedim̃ti obstacło celoꝵ regna

Expanded text:
ram Christi humilitatem et voram Christi humilitatem et voluntariam paupertatem informentur, admonendi sunt, ne a janua vitae, Deo haec per me terribiliter pronuntiante, repellantur. 15. Quanta etiam in congregationibus feminarum culpa excreverit, et damnum Deo factum in lucrum diaboli profecerit ordinatione confusa, non tacuit. Cum enim, inquit angelus, mortuae feminae vivis praeferuntur quia vidua vivens in deliciis mortua est, mortuis operibus communicando, ex vivis eis subjectae mortuae fiunt. Et dum saecularibus dantur, inexplebiliter opes terrenas sitientes; in terrenas et perituras voluptates ordine confuso vertuntur opes, quae ad conservandam castimoniam coelestis vitae a fidelibus congestae sunt. 16. Et ubi, inquit, illius vitae apostolicae formula incorrupta servatur? In transmarinis, ait, regionibus adhuc apostolici vigoris constantia viget: quia paupertate spiritus praeventi, sine ullius terreni impedimenti obstaculo coelorum regna
Abbreviated transcription (Latin):
lulare: quia maioris numeri
frequentia repꝑitur eoꝵ qui
mundanis necessitatibꝰ quam
castra se conferant. Animalis
enĩ homo: non ꝑcipit ea que
sunt sp̃e dei. Et ideo certan¬
dum est totis uiribus. ne mul¬
titudine carnaliũ tepescat
uita sp̃italiũ: ne habundan¬
te iniquitate refrigescat cari¬
tas multoꝵ. Caueatur auaricia
qua dñante non descendit᷑ ad
pauꝑtatem sp̃s: qua celoꝵ ad¬
itus obserat᷑. Ciboꝵ & potus in¬
gluiuies uertatur. in uix suffi¬
qua inquit ualde ad potan¬
dum utilis est: quia natubal
potus est. Nitor uestium: mu¬
tetur in necessariũ arcende
nuditatis & frigoris demꝑa¬
tũ. Suꝑbie tumor. mutandꝰ
est in humilitatẽ ñ fictã. In qͥ¬
inflexio: s ñ deponitur in eis
cordis erectio. In hoc enĩ ma¬
xime ipsa uita apłici ordinis
confunditur. quod uirtutes
ꝓ lege recte uiuendi defendit᷑.
Icłoq in occiduis regionibus
gerinanie uidelicet & gallie.
istiꝰ ordinis homines ut ad ue¬

Expanded text:
lulare: quia majoris numeri lulare: quia majoris numeri frequentia reperitur eorum, qui mundanis necessitatibus, quam castra se conferant. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei. Et ideo certandum est totis viribus, ne multitudine carnalium tepescat vita spiritalium, ne abundante iniquitate refrigescat charitas multorum. Caveatur avaritia: qua dominante non descenditur ad paupertatem spiritus, qua coelorum aditus obseratur. Ciborum et potus ingluvies vertatur in vix suffqua, inquit, valde ad potandum utilis est, quia naturalis potus est. Nitor vestium mutetur in necessarium arcendae nuditatis et frigoris temperamentum. Superbiae tumor mutandus est in humilitatem non fictam. In quinflexio, sed non deponitur in eis cordis erectio. In hoc namque maxime ipsa vita apostolici ordinis confunditur, quod virtutes pro lege recte vivendi defenditur. Ideoque in occiduis regionibus, Germaniae videlicet et Galliae, istius ordinis homines ut ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in illa obscenatione polluunt᷑.:
regni celoꝵ aditũ non merent᷑
Cui ait. Dñe hec ꝓferre in me¬
diũ non audeo: quia ꝓpt̾ uili¬
tatem mee ꝑsone. ad hoc me
aptum ñ sentio. Cui angłs
magna cum indigratione res¬
pondit. Quod d̾s uult. & ꝑ me
tibi iubet : tu non audes ꝓfer¬
re: Post hec: cepit eũ admo¬
uere mͦ diuerso de em̃datiõe
sua. Ego inquit angłs ad
iustodiam tui deputatus sũ.
qui quondam samson illi qͦ
liber iudicum describit. ab
eius ortu a deo sum ordinatus.
& omi conatu oꝑum miran¬
doꝵ deo fauente cooꝑator illi
nis emollitus in dalila dei of¬
fensam incurrens. & consecti¬
onem suam scorto uendens
a deo est derelictus. Tune au¬
tem recessit ab eo. Tu gͦ in
puricia tua mͥ placusti. Nẽ
uͦ in merore &e penitudine cor¬
dis ad dm̃ conuersus: iteru̾
places. In cenobiis & enĩ mo¬
nachoꝵ admonendũ est ut
uicioꝵ radicibis arefactis uir¬
tutum possint germina pul¬

Expanded text:
enim in illa obscenitate polluuntur, enim in illa obscenitate polluuntur, regni coelorum aditum non merentur. Cui ait: Domine, haec proferre in medium non audeo, quia propter vilitatem meae personae ad hoc me aptum non sentio. Cui angelus magna cum indignatione respondit: Quod Deus vult et per me tibi jubet, tu non audes proferre? Post haec coepit eum admonere modo diverso de emendatione sua. Ego, inquit angelus, ad custodiam tui deputatus sum, qui quondam Samsoni illi quem liber Judicum describit, ab ejus ortu a Deo sum ordinatus, et in omni conatu operum mirandorum Deo favente cooperator illi ris emollitus, in Dalila Dei offensam incurrens, et consecrationem suam scorto vendens, a Deo est derelictus. Tunc autem recessi ab eo. Tu ergo in pueritia tua mihi placuisti: nunc vero in moerore et poenitudine cordis ad Deum conversus, iterum places. 14. In coenobiis etenim monachorum admonendum est, ut vitiorum radicibus arefactis, virtutum possint germina pul
Abbreviated transcription (Latin):
ei angłs exponere in quantis
uicioꝵ sordib uolutat᷑ huma¬
nitas. Licet enĩ inquit in diu̾¬
sas criminum numerositates
ab auctore suo recedat huma¬
nũ genus. diabolo se manci¬
pando: in nullo tñ d̾s magis
offenditur. qua contra naturã
peccatur. Et ideo multa uigi¬
lantia certandũ est om̃ibꝰ locis.
ne scelere sodomitico. di habi¬
taculũ uertat᷑ in delubra de¬
monũ. Non solũ inquit hic mor¬
bus uirulenta contagione irre¬
pens. inficit aĩas int̾ se concubi¬
tu mascłoꝵ pollutas: s &̾ in con¬
iugatis multiplici peste concretꝰ
inuenitur. dum in rabiem uex¬
atione libidinis uersi. & in stin¬
ctu demonũ agitati. nature bo¬
num a deo concessũ ꝑdunt: ita
ut thoro immacłato in stupri
macłam uerso. ambo ꝓstituti
demonibus fiant. Unde p̾cipio
tibi ex auctoritate diuina: ut
hec publice predices: etiam qnͣ¬
tum discrimen in luxu concu¬
binarum hereat ñ celes. E diu

Expanded text:
ei angelus exponere in quantis ei angelus exponere in quantis vitiorum sordibus volutatur humanitas. Licet enim, inquit, in diversas criminum numerositates ab auctore suo recedat humanum genus, diabolo se mancipando, in nullo tamen Deus magis offenditur, quam cum contra naturam peccatur. Et ideo multa vigilantia certandum est omnibus locis, ne scelere sodomitico Dei habitaculum vertatur in delubra daemonum. Non solum enim, inquit, hic morbus virulenta contagione irrepens inficit animas, inter se concubitu masculorum pollutas, sed etiam in conjugatis multiplici peste concretus invenitur, dum in rabiem vexatione libidinis versi, et instinctu daemonum agitati, naturae bonum a Deo concessum perdunt: ita ut thoro immaculato in stupri maculam verso, ambo prostituti daemonibus fiant. Unde praecipio tibi ex auctoritate divina, ut haec publice praedices: etiam quantum discrimen in luxu concubinarum haereat non celes. Quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
let ueniã ipsosq petat ꝑ dm̃
gant. illis interu in par¬
te delonge stantib. sicut in
pͥori sacerdotũ intercessione.
Iut̾ quos scos. sebastianum ⁊
ualentihianũ se agnouisse
fatebatur. Iñ gͦ angło p̃du¬
cente tendentes ad locũ in qͦ
innumerabilis multitudo scãꝵ
uirginũ morabat᷑. incõꝑabili
dignitate. & splendore corusci
luminis fulgens. Hee inquit st̃
sc̃ẽ femine. quib uos famula¬
tũ eccłiasticũ ad honorẽ noĩs xp̃i
impenditis. Has ad intercessionẽ
tere debemꝰ. his dictis: ut an¬
te ꝓstrauerunt se añ eas. Ille sta¬
tim sub omĩ festinatione ad
thronũ tendentes. ꝓ longeua
eus uita postulantes: ipsis inte¬
rim ut priꝰ in parte stantibus.
anteqũa uͦ solo ad preces ꝓster¬
nerent᷑: apparuit maiestas dñi
obuiam. Et eleuans eas: dixit
eis. Si bona doceat. & exempla
bona agat. & eos quib mala p̃¬
buit corrigat: erit peticio ur̃a.
Post hec inde recedentes:it

Expanded text:
let veniam, ipsosque petat per Deum let veniam, ipsosque petat per Deum oceant: illis interim in parte de longe stantibus, sicut in priori sacerdotum intercessione. Inter quos sanctos Sebastianum et Valentinianum agnovisse fatebatur. 12. Inde ergo angelo perducente tendentes ad locum, in quo innumerabilis multitudo sanctarum virginum morabatur, incomparabili dignitate et splendore corusci luminis fulgens. Hae, inquit, sunt sanctae feminae, quibus vos famulatum ecclesiasticum ad honorem nominis Christi impenditis. Has ad intercessionem tere debemus. His dictis, ut ante, prostraverunt se ante eas. Illae statim sub omni festinatione ad thronum tendentes, pro longiturna ejus vita postulantes, ipsis interim ut prius in parte stantibus. Antequam vero solo ad preces prosternerentur, apparuit majestas Domini obviam. Et elevans eas, dixit eis: Si bona doceat, et exempla bona agat, et eos quibus mala praebuit corrigat, erit petitio vestra. 13. Post haec inde recedentes, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
in estimabili gła fulgebat. Isti
sunt ait quos głosus certami¬
nis trium phus ad tantam
glam ꝑuerit. quos uos in eccłia
honore excolitis: ad honorẽ &e
laudem dei quos intercessores
ꝓ indulgentia peccatoꝵ tuoꝵ
querere debemꝰ. Quos eũ si mul
supplicatione humi ꝓstratos
cernerent: statĩ sñ ulla dilatiõe
ad thronum diune magesta¬
poposcerunt. Quib a throno
uox ut ante emissa ẽ dicens.
Si eos quos male docendo ex¬
emplo sue prauitatis illexerat.
& a uia ueritatis in uiã erroris
deprauando eos deduxerat cor¬
rexit. & ad uiam ueritatis re¬
duxerit. remissa sunt. Illis aũ
irerũ interrogantibꝰ quomͦ
hec correptio ab eo fieri po¬
tuisset. ut ad remissionem
postulatam ꝑuenire potu¬
isset: iterũ uox de throno ẽ
ad eos facta. Conuocet in qͥt
om̃s quos suo exemplo aut
doctrina. ad illicita agenda
illa queauerat ꝓsternat se
ante eos ÷ ꝓfiteatur se male
egisse. aut docuisse. & postu¬

Expanded text:
inaestimabili gloria fulgebat. Isti inaestimabili gloria fulgebat. Isti sunt, ait, quos gloriosus certaminis triumphus ad tantam gloriam provexit, quos vos in Ecclesia honore excolitis ad honorem et laudem Dei, quos inter intercessores pro indulgentia peccatorum tuorum quaerere debemus. Quos cum simili supplicatione humi prostratos cernerent, statim sine ulla dilatione ad thronum divinae majestapoposcerunt. Quibus a throno vox ut ante emissa est dicens: Si eos quos male docendo, exemplo suae pravitatis illexerat, et a via veritatis in viam erroris depravando eos deduxerat, correxerit, et ad viam veritatis reduxerit, remissa sunt. Illis autem iterum interrogantibus, quomodo haec correctio ab eo fieri potuisset, ut ad remissionem postulatam pervenire potuisset, iterum vox de throno est ad eos facta: Convocet, inquit, omnes quos suo exemplo aut doctrina ad illicita agenda illaqueaverat, prosternat se ante eos, et profiteatur se male egisse aut docuisse, et postu
Abbreviated transcription (Latin):
estimabili fulgebat. Tunc dix̃ ei.
Isti sunt apd̾ deũ meritis bonoꝵ
oꝑum coronati: quibꝰ uos officia
eccłiastica impenditis. Rogamꝰ
illos: ut tͥ miscdiam apd dm̃ im¬
petrent. His dictis. supplices fac¬
ti: orabant eos interces sores fie¬
ri. Scĩ uͦ sacerdotes sine mora
surgentes ꝑrexerunt adtronũ:
&e prostrati ante thronũ. mi¬
sediam postulabant predicto
fr̃i. Ille uero angłs cũ eodem
fr̃e. illis iutercedentibꝰ. delonge
in parte stetit. Quib aute thro¬
nũ suppliciter ꝓ miscd̃ia postu¬
lantib. uox de trhono audita
est. in responsis eis data. exem¬
pla edificationis aliis facere
debuit : s ñ fecit. Nichilq am¬
plius in responsis auditum ẽ.
In illo gͦ tam p̃claro ordine
sacerdotũ. scõs dionisiũ. mar¬
tinum. anianũ. hylariũq se
cognouisse asseruit. Tunc ite¬
rum cohortante angło simul
ꝑrexerunt. ubi beatoꝵ mar¬
tirũ multitudo innumerabilis.

Expanded text:
aestimabili fulgebat. Tunc dixit ei: aestimabili fulgebat. Tunc dixit ei: Isti sunt apud Deum meritis bonorum operum coronati, quibus vos officia ecclesiastica impenditis. Rogemus illos, ut tibi misericordiam apud Deum impetrent. His dictis, supplices facti, orabant eos intercessores fieri. Sancti vero sacerdotes sine mora surgentes perrexerunt ad thronum; et prostrati ante thronum, misericordiam postulabant praedicto fratri. Ille vero angelus cum eodem fratre, illis intercedentibus, de longe in parte stetit. Quibus ante thronum suppliciter pro misericordia postulantibus, vox de throno audita est in responsum eis data: Exempla aedificationis aliis facere debuit, sed non fecit: Nihilque amplius in responsis auditum est. In illo ergo tam praeclaro ordine sacerdotum sanctos Dionysium, Martinum, Annianum, Hilariumque se cognovisse asseruit. 11. Tunc iterum cohortante angelo simul perrexerunt, ubi beatorum martyrum multitudo innumerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥens ia iudicatas est. In num̾a¬
biles &̾ se uidisse retulit. tam de ple¬
beio quam de ordine monachico.
diuersoꝵ cenobioꝵ & regionũ ali¬
quos in gła. quosdã eoꝵ in pena
depressos. his gͦ &e cet̾is in num̾abi¬
libus conspectis. que causa cõpen¬
dii stilo currente exclusimꝰ: duxit
eũ ad loca pulcherrima. naturali
construetione fundata. cũ arcubꝰ
tudine & altitudine. &̾ pulcritu¬
dine incredibili claruerant: ut
nec amente concipi. nec ore huma¬
no ꝓferri. tanti ĩm̃sitas oꝑis possit.
Tunc ꝓcessit rex regũ & dñs dñan¬
tium cũ multitudine scõꝵ. tanta
gła & maiestate fulgidus. ut hõ
corporeis ocłis iubar tanti lumi
dem apparuit sufferre neqͥuerit.
Tune ipse angłs qui e.t ductor &
ostensor fuerat : dixit ad eũ. Crasti¬
na migrare debebas: s interim
certamus ꝓ miscd̾ia. Tunc p̾eun¬
te angło ꝑrerit uͥ consessus scõꝵ
sacerdotũ : in gła et dignitate in¬

Expanded text:
quiens, jam judicatus est . Innumeraquiens, jam judicatus est . Innumerabiles etiam se vidisse retulit, tam de plebeio, quam de ordine monachico diversorum coenobiorum et regionum, aliquos in gloria, quosdam eorum in poena depressos. 10. His ergo et caeteris innumerabilibus conspectis, quae causa compendii stylo currente exclusimus, duxit eum ad loca pulcherrima naturali constructione fundata, cum arcubus tudine et altitudine et tam pulchritudine incredibili claruerant, ut nec a mente concipi, nec ore humano proferri tanti immensitas operis posset. Tunc processit Rex regum et Dominus dominantium cum multitudine sanctorum, tanta gloria et majestate fulgidus, ut homo corporeis oculis jubar tanti lumindem apparuit, sufferre nequiverit. Tunc ipse angelus, qui ejus ductor et ostensor fuerat, dixit ad eum: Crastina migrare debebas; sed interim certamus pro misericordia. Tunc praeeunte angelo perrexit ubi consessus sanctorum sacerdotum in gloria et dignitate in
Abbreviated transcription (Latin):
uersarũ ꝓuinciarũ iuia regen¬
tium sunt hec: ut huc uenien¬
tes ea inueniant. & sciant qͥa
muneribꝰ rapinis. & auaritia.
congesta sunt. Quoꝵ aliquos
nõiatĩ exponens: dixit ea nũꝗͣ
defectura. aut delenda priꝰquã
ipsi uenirent. & ea in sinũ suu̾
reciꝑent. Quam terribilẽ uͦ sen¬
tentiam de ꝯu̾satiõe comitũ in¬
tulerit. qͥs enarrare sufficiat :
dixerit. s uice diaboli ꝑsecutores
hominũ iustos dãpnando & re¬
os iustificando. furibꝰ. & scelera¬
tis cõmunicando: munerũ in¬
quit p̃uentione cecati. ꝓ merce¬
de futuroꝵ nichil agunt: sed
cũ mundanas leges ꝑ cohercen¬
da mali audacia administrãt.
dampna legalia. que debitoribꝰ
infligunt absq miscđia. & qͣsi
iure sͥ debita. sue auaritie re¬
ponunt. hic iterũ inuenienda.
Iusticiam uͦ spe futuroꝵ nunqͣ
agunt : s cũ eam gratis offer¬
re om̃ib ꝓ eternitatis mercede
debeant: semꝑ eam uenalem si

Expanded text:
versarum provinciarum jura regenversarum provinciarum jura regentium sunt haec: ut huc venientes ea inveniant, et sciant quia muneribus, rapinis, et avaritia congesta sunt. Quorum aliquos nominatim exprimens, dixit ea nunquam defectura aut delenda prius quam ipsi venirent, et ea in sinum suum reciperent. Quam terribilem vero sententiam de conversatione comitum intulerit, quis enarrare sufficiat? dixerit, sed vice diaboli persecutores hominum, justos damnando, et reos justificando, furibus et sceleratis communicando. Munerum, inquit, praeventione caecati, pro mercede futurorum nihil agunt. Sed cum mundanas leges pro coercenda mali audacia administrant, damna legalia, quae debitoribus infligunt, absque misericordia et quasi sibi debita, suae avaritiae reponunt, hic iterum invenienda. Justitiam vero spe futurorum nunquam agunt: sed cum eam gratis offerre omnibus pro aeternitatis mercede debeant, semper eam venalem, si
Abbreviated transcription (Latin):
uir. qui indefensione catholice
fidei & regimine sc̃e eccłie mo¬
derno scło pene int̾ cet̾os singu¬
laris apparuit. puniri tanta
deformitate pene potuisset.
Cui ab angło ductore suo ꝓti¬
nus responsũ est : qd̃ ꝙͣuis mul¬
ta miranda. & laudabilia & do
acccpta fecisset. quoꝵ merrede
priuandꝰ non est. tam̃ stupri
illecebris resolutus. cum cet̾is
bonis d̾o oblatis longeuitatem
uite sue in hoc terminare uo¬
luit. quasi praua obscenitas. &
concessa fragilitati humaue li¬
bertas. mole tantoꝵ bonoꝵ ob¬
rui &e absumi potuisset. Cui ta¬
m̃ inquit in sorte electoꝵ: ad
uitã predestinatꝰ ẽ. Illic &̾ do¬
na p̾magnifica &e innum̾abi¬
lia pompatice a malignis spi¬
tib ad ꝓferendũ ordinata uide¬
rat. in palliis aureis & argen¬
teis equis & linteaminũ sub¬
tilitate candentib. In terrogan¬
te autẽ eo euiꝰ hec essent. & quid
in p̾figuratione sua portende¬
rent: comitũ inquit angłs di¬

Expanded text:
vir, qui in defensione catholicae vir, qui in defensione catholicae fidei et regimine sanctae Ecclesiae moderno saeculo pene inter caeteros singularis apparuit, puniri tanta deformitate poenae potuisset. Cui ab angelo ductore suo protinus responsum est, quod quamvis multa miranda et laudabilia et Deo accepta fecisset, quorum mercede privandus non est, tamen stupri illecebris resolutus, cum caeteris bonis Deo oblatis longaevitatem vitae suae in hoc terminare voluit, quasi prava obscenitas et concessa fragilitati humanae libertas mole tantorum bonorum obrui et absumi potuisset. Qui tamen, inquit, in sorte electorum ad vitam praedestinatus est. 9. Illic etiam dona praemagnifica et innumerabilia pompatice a malignis spiritibus ad proferendum ordinata viderat in palliis aureis et argenteis, equis, et linteaminum subtilitate candentibus. Interrogante autem eo cujus haec essent, et quid in figuratione sua protenderent: Comitum, inquit angelus, di
Abbreviated transcription (Latin):
comitibus in therinis se laua¬
ntib intolerabilis fetor inde
consurgens: pene eam nobis
inhabitabilem reddidit. Et
ideo qͦ quomͦ collectis undiq
sũptib: patentia claudat. Ed̃
si ꝑ se sũptus ad concludendũ
ea ñ habuerit: legationẽ di¬
rigat ad monasteria denoĩa¬
ta. Inde solatiis gratanter
ad ministratis: subplebunt᷑
omĩa clausure huie necessa¬
ria. Quod audiens ep̃e. delira¬
menta inquit sõpnioꝵ non
sunt attendenda. S ipsa
eadem angłs in p̃senti uisi¬
one remonuit: qd̾ ep̃e sola¬
cia p̃cum suarũ &e a mortu¬
is conuentus subministra¬
uit. Ipsi uͦ fr̃i qui hec quasi
de inferis ad suꝑos reportabat
pͣscitũ aute ñ fuerat. Illic ꝯ̃̾e
quandã pͥncipem qui italie
& popłi romani sceptra qͦndã
rexerat uidisse stantẽ dixerat:
& uerenda eius cuiꝰdam aĩalis
morsu lauiari: reliquo corꝑe
immuni ab hac lesione ma¬
nente. Stupore gͥ uehem̃ti at¬
tonitus. admirabat᷑ qͦmͦ tantꝰ

Expanded text:
comitibus in thermis se lavacomitibus in thermis se lavantibus intolerabilis fetor inde consurgens, pene eam nobis inhabitabilem reddidit. Et ideo quoquo modo collectis undique sumptibus patentia claudat. Quod si per se sumptus ad concludendum ea non habuerit, legationem dirigat ad monasteria denominata. Inde solatiis gratanter administratis, supplebunt omnia clausurae huic necessaria. Quod audiens episcopus: Deliramenta, inquit, somniorum non sunt attendenda. Sed et ipsa eadem angelus in praesenti visione remonuit, quod episcopus solatia precum suarum etiam a mortuis conventus non subministravit. Ipsi vero fratri, qui haec quasi de inferis ad superos reportabat, praescitum ante non fuerat. 8. Illic etiam quemdam principem, qui Italiae et populi Romani sceptra quondam rexerat, vidisse stantem dixerat, et verenda ejus cujusdam animalis morsu laniari, reliquo corpori immuni ab hac laesione manente. Stupore igitur vehementi attonitus admirabatur quomodo tantus
Abbreviated transcription (Latin):
montis altitudo. & dictum ẽ
ab angło de qͦd̾a abb̃e autede¬
cenniũ defuncto. qd̾ in sũmita¬
te eius esset ad purgationẽ suã
deputatus. ñ ad dãpnationẽ ꝑ¬
petuam. ibidemq eum omnem
inclementiã aeris. & uentoꝵ in¬
cõmoditatem imbriumq pati.
abbati. solatio precũ suarũ ad
impetrandam ueniã subuenire
debuisset: sicir ei inuisione ap¬
parens. ꝑ quendã clericũ eiꝰ ma
negligent̾ ꝑtractans. caritatis ar¬
dore non condoluit. ut ei certa¬
mine adhibito suceͬreret. Et ie¬
curo nec sͥ iam ait subuenire
poterit. Et ubi est inqͥens ille.
ecce ait ex altera parte ipsius
montis: sue dãpnatiõis penas
luit. de uisione uͦ quã paucis
p̃libauimꝰ: ab ipso qui hec an¬
te trienniũ sõpniauerat audi¬
uimꝰ. Ueni inqͥt in quoddam
habitacłm. ambitu parietum
destitutum. In quo idem abbas
tibiis residens cruentatis uoca
alio data contub̾nali meo. ꝓꝑt̃
hoc sorduit. quia duob hic

Expanded text:
montis altitudo. Et dictum est montis altitudo. Et dictum est ab angelo de quodam abbate ante decennium defuncto, quod in summitate ejus esset ad purgationem suam deputatus, non ad damnationem perpetuam; ibidemque eum omnem inclementiam aeris et ventorum incommoditatem imbriumque pati.abbati solatio precum suarum ad impetrandam veniam subvenire debuisset; sicut ei in visione apparens per quemdam clericunegligenter pertractans, charitatis ardore non condoluit, ut ei certamine adhibito succurreret. Et idcirco nec sibi jam, ait, subvenire poterit. Et ubi est? inquiens ille. Ecce, ait, ex altera parte ipsius montis suae damnationis poenas luit. 7. De visione vero quam paucis praelibavimus, ab ipso qui haec ante triennium somniaverat audivimus. Veni, inquit, in quoddam habitaculum ambitu parietum destitutum, in quo idem abbas tibiis residens cruentatis vocavalio data contubernali meo propter hoc sorduit, quia duobus hic
Abbreviated transcription (Latin):
esset responsum est ab augło ha¬
bitationem fuisse quoꝵdam mo¬
nachoꝵ. de diu̾sis locis & regiõibꝰ¬
in unũ congregatoꝵ ad purga¬
tionẽ suam. Qui de eodem num̾o
unum spetialiter noĩauit: quẽ
dixit ibidem in archa plumbea
inclusũ prestolare deb̾e diem
magni iudicii ꝓꝑt̾ opus peculi¬
are. quod in anania &e saphira
ad corrũpendam cõmunis uite
integritatẽ p̃cesserat. De quo
frẽ dampnabilit̾ in cluso cuidã
ꝑegrino in extremitate uite
ꝑ excessum rapto ante decen¬
NII tempus ostensum fuerat.
sicut tunc fama uulgauerat.
Iamq diu oblitt̾atũ obliuio¬
ne fuerat. isto fr̃e hec ante mi¬
nime audiente: & ad memori¬
am eandem cau̾sam simili ui¬
sione reuocante. Uñ apparet
in una re. bina iteratione re¬
petita. hoc quod male pullu¬
lat crebrius succidi debere. ne
his qui monachoꝵ noĩe censert᷑.
opus peculiare ibidem uer¬
tantur in plũbi grauedinem.
Ibi & ostensa est ei cuiꝰdam

Expanded text:
esset, responsum est ab angelo, haesset, responsum est ab angelo, habitationem fuisse quorumdam monachorum de diversis locis et regionibus congregatorum ad purgationem suam. Qui de eodem numero unum specialiter nominavit, quem dixit ibidem in arca plumbea inclusum praestolare debere diem magni judicii propter opus peculiare, quod in Anania et Saphira ad corrumpendam communis vitae integritatem praecesserat. De quo fratre damnabiliter incluso, cuidam peregrino in extremitate vitae per excessum rapto ante decennii tempus ostensum fuerat, sicut tunc fama vulgaverat, jamque diu obliteratum oblivione fuerat, isto fratre haec ante minime audiente, et ad memoriam eamdem causam simili visione revocante. Unde apparet in una re bina iteratione repetita hoc quod male pullulat, crebrius succidi debere; ne his qui monachorum nomine censentur, opus peculiare ibidem vertatur in plumbi gravedinem. 6. Ibi etiam ostensa est ei cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ad loca genitaliũ dim̾sas. Dictũq
ẽ ei ab angło. quod sine int̾mis¬
sione uno die tantũ int̾misso:
die tercia semꝑ in locis genita¬
libus uirgis cedent᷑. Plures eoꝵ
sue agnitioni notos dicebat.
Sacerdotũ inqͥt angłs maxima
pars. mundanis lucris inhian¬
do & palatinis curis inseruien¬
do cultu uestium. & pompa fer¬
culoꝵ se extollendo. questum
putant esse & pietatẽ. Ai̾abꝰ lu¬
crandis ñ inuigilant. deliciis
affluentes in scorta ꝓruunt. &
ita euenit. ut nec sibi. nec aliis
intercessores ẽe possint. Scło
enĩ pestilentia. & fame laborãti.
sua prece succurrere potussent.
si lucrũ deo tota uirtute confer¬
re uoluissent. Et ideo tali re¬
muneratione in fine dãpnagͣ
quia precedentibꝰ meritis talla
patiuntur. Ibi se &̾ quoddam opꝰ
in modum castelli. ligno & lapi¬
de ualde inordinate coniectum.
c&e fuligine deforme uidisse fa¬
tebatur: fumo ex eo in altũ ua¬
porante. Cui interroganti qͥd

Expanded text:
ad loca genitalium dimersas. Dictumque ad loca genitalium dimersas. Dictumque est ei ab angelo, quod sine intermissione, uno die tantum intermisso, die tertia, semper in locis genitalibus virgis caederentur. Plures eorum suae agnitioni notos dicebat. Sacerdotum, inquit angelus, maxima pars mundanis lucris inhiando, et palatinis curis inserviendo, cultu vestium et pompa ferculorum se extollendo, quaestum putant esse et pietatem. Animabus lucrandis non invigilant. Deliciis affluentes in scorta proruunt; et ita evenit, ut nec sibi, nec aliis intercessores esse possint. Saeculo enim pestilentia et fame laboranti sua prece succurrere potuissent, si lucrum Deo tota virtute conferre voluissent. Et ideo tali remuneratione in fine damnantur, quia praecedentibus meritis talia patiuntur. 5. Ibi se etiam quoddam opus, in modum castelli ligno et lapide valde inordinate conjectum, et fuligine deforme vidisse fatebatur, fumo ex eo in altum vaporante. Cui interroganti quid
Abbreviated transcription (Latin):
bitur uirtus. sepe repetendũ
admonuit: seq ualde delectari
cum aliquã instantia lectionis
& iteratione psalmodie intentũ
uiderit. dm̃q ob hoc placabilẽ
fieri posse. si usus iste ueracit̾ &e
ñ sic teneat᷑. his gͥ dictis assũp¬
sit eum idem angłs. & duxit
ꝑ uiam amenitatis ĩmensitate
preclaram. In qua dum ꝑg̾ent
ostendit ei montes inm̃se altitu¬
dinis. & incredibilis pulchritu¬
dinis. qui quasi e̾ent marmorei
uidebant᷑. Quos circuibat max¬
imus fluuiꝰ igneus in quo in nu¬
merabilis multitudo dãpnatoꝵ¬
penaliter inclusa tenebat᷑. qͦꝵ
multos se agnouisse fatebatur.
Et in cet̾is locis. in num̾is torm̃¬
tis diuersi generis cruciatos as¬
pexerat. In quib plurimos tã
minoris ꝙͣ maioris ordinis sa¬
cerdotes. stantes dorso stipitibꝰ
inherentes. in igne stricte loris
ligatos uiderat. ipsas qͦ feminas
ab eis stupratas. simili mͦ constͥc¬
tas ante eos in eodem igne. usq

Expanded text:
bitur virtus, saepe repetendum bitur virtus, saepe repetendum admonuit: seque valde delectari, cum aliquem instantia lectionis et iteratione psalmodiae intentum viderit, Deumque ob hoc placabilem fieri posse, si usus iste veraciter et non ficte teneatur. His igitur dictis, assumpsit eum idem angelus, et duxit per viam amoenitatis immensitate praeclaram: in qua dum pergerent, ostendit ei montes immensae altitudinis et incredibilis pulchritudinis, qui quasi essent marmorei videbantur, quos circumibat maximus fluvius igneus, in quo innumerabilis multitudo damnatoenaliter inclusa tenebatur, quorum multos se agnovisse fatebatur; et in caeteris locis, innumeris tormentis diversi generis cruciatos aspexerat: in quibus plurimos tam minoris quam majoris ordinis sacerdotes stantes, dorso stipitibus inhaerentes, in igne stricte loris ligatos viderat: ipsas quoque feminas ab eis stupratas, simili modo constrictas ante eos, in eodem igne usque
Abbreviated transcription (Latin):
ti. gg. sͥ legi. Principia gͦ ulti¬
mi eiuscłe libri dialogi audien¬
te eo let̾a sunt: usq ad consũma¬
tionẽ. nouẽ aut decẽ folioꝵ. fi¬
nita gͦ lectiõe. hortatus ẽ p̃dic¬
tos frẽs. ut lassitudñe qmͣ eo
uigilante contͣrerant. qui ete
lulum noctisq spaciũ quod su¬
ꝑfu̾at. ad repau sandi inducias
concecdent. Illis gͦ recedentib
& in parte illiꝰ celle. corꝑibus
ad quietem collocatis. ipso &̾ post
tamtã lassitudinẽ tam aĩe quã
corꝑis in sõpnũ resoluto. uenit
idem angłs qui eũ pͥori uisione
ad pedes stans purpuratꝰ appa¬
ruit. candidis amictꝰ indum̃tis
ad caput stans. splendore incre¬
dibili fulgidus. eumq blandis
alloquens sermonib laudaut
confugium eiꝰ. qd̾ ad dm̃ in an¬
gustiis positus tam studio psal¬
modie quã lectioĩs fecerat. hor¬
tans eum de cet̾o sine defectu si
mum centesimũ octauum deci¬
inum. quia moralis in eo descri¬

Expanded text:
ti Gregorii sibi legi. Principia ergo ultiti Gregorii sibi legi. Principia ergo ultimi libri ejusdem Dialogi audiente eo lecta sunt usque ad consummationem novem aut decem foliorum. Finita ergo lectione, hortatus est praedictos fratres, ut lassitudinem quam pro eo vigilando contraxerant, quiete lulum noctis spatium quod superfuerat, ad repausandi inducias concederent. Illis ergo recedentibus, et in parte illius cellae corporibus ad quietem collocatis, ipso etiam post tantam lassitudinem tam animae quam corporis in somnum resoluto, venit idem angelus qui ei in priori visione ad pedes stans purpuratus apparuit, candidis amictus indumentis ad caput stans, splendore incredibili fulgidus, eumque blandis alloquens sermonibus, laudavit confugium ejus, quod ad Deum in angustiis positus, tam studio psalmodiae quam lectionis fecerat, hortans eum de caetero sine defectu simmum centesimum octavum decimum, quia moralis in eo descri
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. Exꝑgefactus idem fr̃ rese¬
dit. Et eircũspiciens si qͥs ei ad ee̾t.
inuenit duos. p̃positũ ipsius mo¬
nasterii. & alterũ frẽm ad sola¬
tiũ eiꝰ derelictos. cet̾is post cenã
ad repausandũ ia dimissis. Ipsis
gͦ conuocatis. exposuit eis omĩa
ꝑ ordinẽ que in tam angusto sͥ
temꝑis articulo ostensa fuerãt.
uixta quod hic scripta tenent᷑:
in tantũ iam p̾scripte uisioĩs
horrore tremebundus. ut totiꝰ
corꝑalis molestie grauedinem
oblitus intolerabili estu timoris
uexaret᷑. In ipsa gͦ imm̃sitate ti¬
moris anxius ꝓruit in terram
coram p̾dictis fr̃ibꝰ distenso om̃i
corpore in crucis modũ: & pos¬
tulauit ut om̃i uirtute qͣ possẽt
ꝓ pecc̃is eius int̾cedent. Illo gͦ
sic ꝓstrato. ceꝑunt p̃dicti fr̃s¬
quam cet̾os tante anxietati ap¬
tos: qui sibi ad memoriã oceur¬
rerent ꝓ eo decantare. His gͦ fi¬
nitis. surrexit & resedit in lec¬
tulo. postulans dialogum bea¬

Expanded text:
vimus. 3. Expergefactus idem frater resevimus. 3. Expergefactus idem frater resedit; et circumspiciens si quis ei adesset, invenit duos, praepositum ipsius monasterii et alterum fratrem, ad solatium ejus derelictos, caeteris post coenam ad repausandum jam dimissis. Ipsis ergo convocatis, exposuit eis omnia per ordinem, quae in tam angusto sibi temporis articulo ostensa fuerant, juxta quod hic scripta tenentur, in tantum jam praescriptae visionis horrore tremebundus, ut totius corporalis molestiae gravedinem oblitus, intolerabili aestu timoris vexaretur. In ipsa ergo immensitate timoris anxius proruit in terram coram praedictis fratribus, distenso omni corpore in crucis modum: et postulavit, ut omni virtute qua possent, pro peccatis ejus intercederent. Illo ergo sic prostrato, cquam caeteros tantae anxietati aptos, qui sibi ad memoriam occurrerant, pro eo decantare. 4. His ita finitis surrexit, et resedit in lectulo, postulans Dialogum bea
Abbreviated transcription (Latin):
lam statim in cadem cella su¬
bito apparuerunt uiri magnifi¬
ci. & uultu honorabiles sub mo¬
dentes. Quoꝵ unus in medio
eoꝵ residens. dixit latine eisd̾e
uerbis ut hic scripta sunt. sicut
ipse fatebatur. Non est equum:
ut isti inutiles talia faciant. Nã
homo pausat: istos iubete reced̾e.
Post cuiꝰ uocẽ: conuentꝰ malig¬
noꝵ sp̃uũ euanuit ce recessit. Im¬
mensitate gͥ tanti terroris subla¬
ta. uenit angłs in credibili splen¬
dens puleritudine ueste purpu¬
rea circuindatꝰ. stans ad pedes
eius. amicabili uoce eũ appel¬
lans. Ad te inqͥt uenio. dilectis¬
sima aĩa. Cui idem fr̾ latine res¬
pondit. Si dñs m̃s peceatis ig
nosceret. miscdiam ageret. Sin
autẽ in manu eiꝰ sũ: faciat qd̾
sibi uidetur. Nam patriarche
mano laborant. Et uos mͦ labo
rare magis debetis quia istis tẽ¬
poribus fragiliores sumꝰ. Tali ser
eo referente seribi fecimꝰ. nichil
inde dementes. aut de nr̃o adi¬
cientes nos qui hec scripto cõm̃da¬

Expanded text:
atim in eadem cella apparuerunt viri magnifici et vultu honorabiles sub hadentes; quorum unus e medio eorum residens dixit Latine eisdem verbis ut hic scripta sunt, sicut ipse fatebatur: Non est aequum ut isti inutiles talia faciant: nam homo pausat. Istos jubete recedere. Post cujus vocem conventus malignorum spirituum evanuit et recessit. Immensitate igitur tanti terroris sublata, venit angelus incredibili splendens pulchritudine, veste purpurea circumdatus, stans ad pedes ejus, amicabili eum voce compellans. Ad te, inquit, venio, dilectissima anima. Cui idem frater Latine respondit: Si Dominus meus peccatis meis ignosceret, misericordiam ageret; sin autem, in manu ejus sum: faciat quod sibi videtur. Nam patriarchaemano laborant. Et vos modo magis laborare debetis, quia istis temporibus fragiliores sumus. Tali sermeo referente scribi fecimus, nihil inde dementes aut de nostro adjicientes, nos qui haec scripto commenda
Abbreviated transcription (Latin):
cruciationẽ aĩaꝵ. in qͦẽ rota igͥ¬
gło tartareo. in unaqͣq uice
mille aĩe cruciant᷑. & postea
uidit flum̃ horribile. in quo¬
erant multe bestie diabolice qͣ¬

Expanded text:
cruciationem animarum, in quo rota iggelo tartareo in unaquaque vice mille animae concremantur. Postea vidit flumen horribile, in quo multae bestiae diabolic