comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad legem trahet uestem: omnemq sui curam effundent. Si ca¬
pillorum natura uel arte iacentium non informis habitus cũ
animo in horrescunt: tumescunt uene: concutietur crebro spiri¬
tu pectus. rabida uocis eruptio: colla distendet: tum artus trepi-¬
di: inquiete manus: totius corporis fluctuatio. Qualem intus
putas esse animum: cuius extra imago tam feda est: quanto illi
intra pectus terribilior uultus est: acrior spiritus. intentior im¬
petus: rupturus se nisi eruperit. Quales sunt hostium uel fera¬
rum cede madentium aut ad cedem euntium aspectus: qualia poe¬
te inferna monstra finxerunt succincta serpentibus: & igneo fla¬
tu: quales ad bella excitanda discordiamq inter populos diuiden-¬
dam: pacemq: lacerandam deterrimi inferum exeunt: talem no¬
bis iram figuremus: flamma lumina ardentia: sibilo mugituq
& gemitu & stridore & siqua his inuisior uox est: perstrepente

Expanded text:
ad legem, trahent vestem omnemque curam sui effundent, sive caad legem, trahent vestem omnemque curam sui effundent, sive capillorum natura vel arte iacentium non informis habitus, cum animo inhorrescunt; tumescunt venae ; concutietur crebro spiritu pectus, rabida vocis eruptio colla distendet; tum artus trepidi, inquietae manus, totius corporis fluctuatio. Qualem intus putas esse animum, cuius extra imago tam foeda est ? Quanto illi intra pectus terribilior vultus est, acrior spiritus, intentior impetus, rupturus se nisi eruperit ! Quales sunt hostium vel ferarum caede madentium aut ad caedem euntium aspectus, qualia poetae inferna monstra finxerunt succincta serpentibus et igneo flatu, quales ad bella excitanda discordiamque in populos dividendam pacemque lacerandam teterrimae inferum exeunt: talem nobis iram figuremus, flamma lumina ardentia, sibilo mugituque et gemitu et stridore et si qua his invisior vox est perstrepentem,
Abbreviated transcription (Latin):
non poteris reuelli cum uoles. Nunquid uelit quisquam tam gra¬
uiter hostem ferire ut relinquat manum in uulnere: & se abictu
reuocare non possit: quod tale ira telum est: uix retrahitur:
arma nobis expedita prospicimus: gladium commodum & ha-
reuocabiles ea demum uelocitas placet. que ubi iussa est uestigi¬
um sistit.: nec ultra destinata protrahit: flectiq & a cursu ad
gradum reduci potest: egros scimus neruos esse: ubi inuitis no¬
bis mouentur. Senex aut infirmi corporis est: qui cum ambu¬
lare uelit currit: animi motus eos putemus suauissimos ualidis-¬
simosq: qui nostro arbitrio ibunt. non suo feruntur. Nihil tan¬
tum eque profuerit. ꝗͣ primum intueri deformitatem rei: de¬
inde periculum. Non est ullius affectus facies turbatior: pul-¬
cherrima ora fedauit: toruos uultus extranquillissimis dedit.
linquit decor omnis iratos: & siue amictus eius compositus sit:

Expanded text:
non poteris revelli, cum voles. Numquid velit quisquam tam granon poteris revelli, cum voles. Numquid velit quisquam tam graviter hostem ferire, ut relinquat manum in vulnere et se ab ictu revocare non possit ? Atqui tale ira telum est; vix retrahitur. Arma nobis expedita prospicimus, gladium commodum et habiirrevocabiles ? Ea demum velocitas placet, quae ubi iussa est vestigium sistit nec ultra destinata procurrit flectique et a cursu ad gradum reduci potest ; aegros scimus nervos esse, ubi invitis nobis moventur ; senex aut infirmi corporis est, qui cum ambulare vult currit. Animi motus eos putemus sanissimos validissimosque, qui nostro arbitrio ibunt, non suo ferentur. Nihil tamen aeque profuerit quam primum intueri deformitatem rei, deinde periculum. Non est ullius adfectus facies turbatior ; pulcherrima ora foedavit, torvos vultus ex tranquillissimis reddit; linquit decor omnis iratos, et sive amictus illis compositus est
Abbreviated transcription (Latin):
lane crudelitatis exempla est quod a re publica liberos proscripto¬
rum summouit: nihil est iniquius ꝗͣ aliquem heredem paterni odii
fieri: Cogitemus quotiens ad ignoscendum difficiles erimus: an
expediat nobis omnes in exorabiles esse: ꝗͣ sepe ueniam qui negauit
petit: ꝗͣ sepe huius pedibus aduolutus est quem a suis repulit. Quid
est gloriosius ꝗͣ iram amicitia mutare : quos populus romanus fi-¬
deliores habet socios ꝗͣ quos habuit pertinacissimos hostes: quod
hodie esset imperium nisi salubris prouidentia uictos permiscuis¬
set uictoribus: irascetur aliquis: tu contra beneficiis prouoca.
cadit statim simultas ex altera parte deserta: nisi pariter non pu¬
gnant: si uterque certabit ira concurrit: ille est melior qui pri-¬
or pedem retulit. Uictus est qui uicit. percussit te recede: referi¬
endo enim & occasionem sepius feriendi dabis: & excusationem:

Expanded text:
lanae crudelitatis exempla est, quod ab re publica liberos proscriptolanae crudelitatis exempla est, quod ab re publica liberos proscriptorum submovit. Nihil est iniquius quam aliquem heredem paterni odii fieri. Cogitemus, quotiens ad ignoscendum difficiles erimus, an expediat nobis omnes inexorabiles esse. Quam saepe veniam qui negavit petit! Quam saepe eius pedibus advolutus est, quem a suis reppulit! Quid est gloriosius quam iram amicitia mutare ? Quos populus Romanus fideliores habet socios quam quos habuit pertinacissimos hostes ? Quod hodie esset imperium, nisi salubris providentia victos permiscuisset victoribus ? Irascetur aliquis ; tu contra beneficiis provoca. Cadit statim simultas ab altera parte deserta ; nisi paria non pugnant. Sed utrimque certabit ira, concurritur, ille est melior qui prior pedem rettulit ; victus est qui vicit. Percussit te, recede ; referiendo enim et occasionem saepius feriendi dabis et excusationem ;
Abbreviated transcription (Latin):
N unc iram compescuit pietas: digna fuit cui permitteret a conui¬
uio adossa filii legenda discedere: nec hoc idem permisit: benign¬
us interim & comes adolescens propitiationibus senem crebris
ut cura leniretur admonens lacessebat: contra ille se letum & ob¬
litum: quid eo actum esset die perstitit: periret alter filius si car¬
nifici conuiua non placuisset: ergo ira abstinendum est: siue par
est qui lacessendus est: siue superior: siue inferior: cum pare con¬
tendere anceps est: cum superiore furiosum: cum inferiore sor-¬
didum. Pusilli hominis est & miseri repetere mordentem: mures:
putant si tanguntur: faciet nos minores: si cogitauerimus quid
aliquando nobis profuerit: ille cui irascimur & meritis offensa
redimetur. illud quoque occurrat quantum nobis commendatio¬
nis allatura sit clementie fama: ꝗͣ multos uenia amicos utiles
fecerit. Ne irascamur inimicorum & hostium liberis: inter sil¬

Expanded text:
nunc iram compescuit pietas. Dignus fuit cui permitteretur a convinunc iram compescuit pietas. Dignus fuit cui permitteretur a convivio ad ossa fili legenda discedere ; ne hoc quidem permisit benignus interim et comis adulescens ; propinationibus senem crebris, ut cura leniretur admonens, lacessebat; contra ille se laetum et oblitum, quid eo actum esset die, praestitit. Perierat alter filius, si carnifici conviva non placuisset. Ergo ira abstinendum est, sive par est qui lacessendus est sive superior sive inferior. Cum pare contendere anceps est, cum superiore furiosum, eum inferiore sordidum. Pusilli hominis et miseri est repetere mordentem. Mures fputant, si tanguntur. Faciet nos mitiores, si cogitaverimus, quid aliquando nobis profuerit ille cui irascimur, et meritis offensa redimetur. Illud quoque occurrat, quantum nobis commendationis allatura sit clementiae fama, quam multos venia amicos utiles fecerit. Ne irascamur inimicorum et hostium liberis, inter Sul
Abbreviated transcription (Latin):
pastor uultu nihil exprobrante : propinauit illi cesar eminam:
& posuit illi custodem: perdurauit miser non aliter ꝗͣsi sangui
nem filii biberet. Unguentum & coronas misit: & obseruare ius¬
sit an sumeret: sumpsit eo die quo filium extulerat: immo quo
non extulerat. lacebat conuiua centesimus: & potiones uix hone¬
stas natalibus liberorum podagricus senex hauriebat: cum inte¬
rim non lacrimam emisit non dolorem aliquo signo erumpere
passus est: cenauit tanquam pro filio exorasset. Queris quare:
habebat alterum: quid ille priamus non dissimulauit iram: &
regis genua complexus est: funestam perfusamq cruore filii
manum ad os suum retulit: cenauit: sed tamen sine unguento
sine coronis. & illum hostis seuissimus multis solatus ut cibum¬
caperet hortatus est: non ut pocula ingentia super caput posito cu¬
stode siccaret: contempsisset romanum patrem si sibi timuisset.

Expanded text:
Pastor vultu nihil exprobrante. Propinavit illi Caesar heminam Pastor vultu nihil exprobrante. Propinavit illi Caesar heminam et posuit illi custodem; perduravit miser, non aliter quam si fili sanguinem biberet. Unguentum et coronas misit et observare iussit an sumeret; sumpsit. Eo die, quo filium extulerat, immo quo non extulerat, iacebat conviva centesimus et potiones vix honestas natalibus liberorum podagricus senex hauriebat, cum interim non lacrimam emisit, non dolorem aliquo signo erumpere passus est ; cenavit tamquam pro filio exorasset. Quaeris, quare ? Habebat alterum. Quid ille Priamus ? Non dissimulavit iram et regis genua complexus est, funestam perfusamque cruore fili manum ad os suum retulit, cenavit ? Sed tamen sine unguento, sine coronis, et illum hostis saevissimus multis solaciis, ut cibumcaperet, hortatus est, non ut pocula ingentia super caput posito custode siccaret. Contempsisses Romanum patrem, si sibi timuisset;
Abbreviated transcription (Latin):
cauerimus iniuriam: si tanquam ad remedium uenimus sine
ira ueniamus: non quasi dulce sit uindicari sed quasi utile. Se¬
pe enim sanctius fuit dissimulare ꝗͣ ulcisci. potentiorum iniurie
hilari uultu non patienter tantum ferende sunt:facient iterũ
si se fecisse crediderint. Hoc habent pessimi animi magna fortu¬
na insolentes:quod quos leserunt & oderunt. Notissima uox ẽ
eius qui in cultu regum insenuerat:cum illum quidam interro¬
garet quomodo rarissimam rem in aula consecutus esset senectu
uindicare in iuriam expedit. non ut ne fateri quidem expediat.
Ccesar pastoris splendidi equitis romani filium cum ineusto¬
dia habuisset: munditiis eius & cultionibus capillis offensus: ro¬
gante patre ut salutem sibi filii concederet: quasi de supplicio ad¬
monitus duci protinus iussit. Ne tamen omnia in humane face¬
ret aduersum patrem: ad cenam eum illo die inuitauit.uenit

Expanded text:
caverimus iniuriam." Si tamquam ad remedium venimus, sine caverimus iniuriam." Si tamquam ad remedium venimus, sine ira veniamus, non quasi dulce sit vindicari, sed quasi utile ; saepe autem satius fuit dissimulare quam ulcisci. Potentiorum iniuriae hilari vultu, non patienter tantum ferendae sunt ; facient iterum, si se fecisse crediderint. Hoc habent pessimum animi magna fortuna insolentes: quos laeserunt et oderunt. Notissima vox est eius qui in cultu regum consenuerat. Cum illum quidam interrogaret, quomodo rarissimam rem in aula consecutus esset, senectuiniuriam vindicare non expedit, ut ne fateri quidem expediat. C. Caesar Pastoris splendidi equitis Romani filium cum in custodia habuisset munditiis eius et cultioribus capillis offensus, rogante patre ut salutem sibi filii concederet, quasi de supplicio admonitus duci protinus iussit; ne tamen omnia inhumane faceret adversum patrem, ad cenam illum eo die invitavit. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
habet aliquam uoluptatem: & dulce est dolorem reddere: minime:
non enim ut in beneficiis honestum est merita meritis repensare:
ita iniurias iniuriis. Illic uinci turpe est hic uincere. Inhuma¬
num uerbum est & quidem pro iusto receptum: ultio & talio non
multum differt nisi ordine: qui dolorem regeret: tantum excu¬
satius peccat. M.catonem in balneum ignoranf quidam percus¬
sit imprudens: quis enim illi sciens faceret iniuriam: Postea sa¬
uit non agnoscere ꝗͣ uindicare. Nihil inquis illi post tantam pe¬
tulantiam mali factum est immo multum boni: cepit catonem
nosse. Magni animi est iniurias despicere. ultionis contumelio¬
sum genus est: non esse uisum dignum ex quo peteretur ultio.
Multi leues iniurias altius sibi demisere dum uindicant. Ille est¬
magnus & nobilis qui more magne fere latratus minutorum
canum securus ex audit. Minus inquit contemnemur si uindi¬

Expanded text:
habet aliquam voluptatem et dulce est dolorem reddere." Minime ; habet aliquam voluptatem et dulce est dolorem reddere." Minime ; non enim ut in beneficiis honestum est merita meritis repensare, ita iniurias iniuriis. Illic vinci turpe est, hic vincere. Inhumanum verbum est et quidem pro iusto receptum ultio, et talio non multum differt nisi ordine ; qui dolorem regerit tantum excusatius peccat. M. Catonem ignorans in balineo quidam percussit imprudens ; quis enim illi sciens faceret iniuriam ? Postea savit non agnoscere quam vindicare. " Nihil," inquis, " illi post tantam petulantiam mali factum est ? " Immo multum boni; coepit Catonem nosse. Magni animi est iniurias despicere ; ultionis contumeliosissimum genus est non esse visum dignum, ex quo peteretur ultio. Multi leves iniurias altius sibi demisere, dum vindicans Ille magnus et nobilis, qui more magnae ferae latratus minutorum canum securus exaudit. " Minus," inquit, " contemnemur, si vindi
Abbreviated transcription (Latin):
animalibus permutasse uices. Nephas est nocere patrie: ergo ciui
quoque: nam hec pars patrie est.Sancte partes sunt:si uniuersum
uenerabile est:ergo & homo nam & hic in maiore tibi urbe ciuis
est: quid si nocere uelint manus pedibus: manibus oculi: ut omnia
intra se membra consentiunt: quia singula seruari potius interest:
ita homines singulis parcent quia ad cetum geniti sunt: salua aũt
esse societas nisi custodia & amore partium non potest. Ne uiperas
quidem & natrices & siqua morsu aut ictu nocent effugeremus.
si ut reliqua mansuefacere possemus: aut efficere ne nobis aliis ue pe¬
riculo essent: ergo nec homini quidem nocebimus quia peccauit: sed
ne peccet: nec unquam ad preteritum sed ad futurum pena refert᷑.
N on enim irascitur sed cauet: nam si puniendus est cuicunque prauũ
malificumq ingenium est pena neminem excipiet. At enim ira

Expanded text:
animalibus permutasse mores. Nefas est nocere patriae ; ergo civi animalibus permutasse mores. Nefas est nocere patriae ; ergo civi quoque, nam hic pars patriae est—sanctae partes sunt, si universum venerabile est, — ergo et homini, nam hic in maiore tibi urbe civis est. Quid si nocere velint manus pedibus, manibus oculi ? Ut omnia inter se membra consentiunt, quia singula servari totius interest, ita homines singulis parcent, quia ad coetum geniti sunt, salva autem esse societas nisi custodia et amore partium non potest. Ne viperas quidem et natrices, et si qua morsu aut ictu nocent, effligeremus, si in reliquum mansuefacere possemus aut efficere, ne nobis aliisve periculo essent. Ergo ne homini quidem nocebimus, quia peccavit, sed ne peccet, nec umquam ad praeteritum, sed ad futurum poena referetur ; non enim irascitur, sed cavet. Nam si puniendus est cuicumque pravum maleficumque ingenium est, poena neminem excipiet. " At enim ira
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia puta expecta: etiam in bonis moribus aliquid existet as-¬
perius: fert humana natura insidiosos animos: fert ingratos:
fert cupidos: fert impios: cum de moribus unius iudicabis de pu¬
blicis cogita: ubi maxime gaudebis: maxime metues. Ubi om¬
nia tibi tranquilla uidentur. ibi nocitura non desunt. sed quie¬
scunt. semper futurum aliquid quod te offendat existima. Gu¬
bernator nunquam ita totos sinus securus explicuit. ut non ex¬
pedite ad contrahendum armamenta disponeret. Illud ante om¬
nia cogita: fedam esse & execrabilem uim nocendi: & alienissimã
homini: cuius beneficio etiam seua mansuescunt. Aspice elephan¬
torum iugo colla summissa: & taurorum pueris ac feminis persul¬
cantibus terga impune calcata etiam repentes inter pocula sinusq
innoxio lapsu dracones: & intra domum ursorum leonumq: ora
placida tractantibus: adulantesq dominum feras: pudebit cum

Expanded text:
Omnia puta, expecta ; etiam in bonis moribus aliquid exsistet asOmnia puta, expecta ; etiam in bonis moribus aliquid exsistet asperius. Fert humana natura insidiosos animos, fert ingratos, fert cupidos, fert impios. Cum de unius moribus iudicabis, de publicis cogita. Ubi maxime gaudebis, maxime metues. Ubi tranquilla tibi omnia videntur, ibi nocitura non desunt sed quiescunt. Semper futurum aliquid quod te offendat existima. Gubernator numquam ita totos sinus securus explicuit, ut non expedite ad contrahendum armamenta disponeret. Illud ante omnia cogita, foedam esse et exsecrabilem vim nocendi et alienissimam homini, cuius beneficio etiam saeva mansuescunt. Aspice elephantorum iugo colla summissa et taurorum pueris pariter ac feminis persultantibus terga impune calcata et repentis inter pocula sinusque innoxio lapsu dracones et intra domum ursorum leonumque ora placida tractantibus adulantisque dominum feras ; pudebit cum
Abbreviated transcription (Latin):
pisse: de hoc satis dictum est. Deinde si inique accepisse de hoc di¬
cendum. Iniqua quedam iudicant homines quia pati non debue-¬
rint: quedam quia non sperauerint. Indigna putamus que in o¬
pinata sunt: Itaq maxime commouent que contra spem expecta¬
tionemq euenerunt: nec aliud est quare in domesticis minima
offendant. In amicis iniuriam uocemus negligentiam. Quomo¬
uimus illas aut certe non tantas: hoc efficit amor nostrinimius:
nos etiam inuiolatos inimicis diximus esse debere. Regis quisꝙ
intra se animum habet: ut licentiam sibi dari uelit in se nolit:¬
aut ignorantia itaq nos aut insolentia iracundos facit. Igno¬
rantia rerum: quid enim mirum est malos mala facinora ede¬
re : quid noui est si inimicus nocet: amicus offendit: filius labi¬
tur: seruus peccat: Turpissimam aiebat fabius imperatori es¬
se excusationem non putaui: ego turpissimam homini puto.

Expanded text:
pisse—de hoc satis dictum est; deinde, si inique accepisse — de hoc dipisse—de hoc satis dictum est; deinde, si inique accepisse — de hoc dicendum est. Iniqua quaedam iudicant homines, quia pati non debuerint, quaedam, quia non speraverint. Indigna putamus quae inopinata sunt; itaque maxime commovent, quae contra spem expectationemque evenerunt, nec aliud est quare in domesticis minima offendant, in amicis iniuriam vocemus neglegentiam. " Quomo non expectavimus illas aut certe non tantas. Hoc efficit amor nostri nimius. Inviolatos nos etiam inimicis iudicamus esse debere; regis quisque intra se animum habet, ut licentiam sibi dari velit, in se nolit. Itaque nos aut insolentia iracundos facit aut ignorantia rerum ; quid enim mirum est malos mala facinora edere ? Quid novi est, si inimicus nocet, amicus offendit, filius labitur, servus peccat ? Turpissimam aiebat Fabius imperatori excusationem esse : " Non putavi," ego turpissimam homini puto.
Abbreviated transcription (Latin):
cutiemus uoluntatemq facientium: puer est etati donetur:
nescit an peccet: pater est: aut tantum profuit ut illi etiam iniu¬
ria eius sit: aut fortasse ipsum hoc meritum eius est quo offendi-¬
mur: mulier est errat: illissus est. Quis nisi iniquus succenset :
Lesus est: non est iniuria pati quod prior feceris. Iudex est: plus
credas illius sententie ꝗͣ tue. Rex est: si nocentem punit cede iusti¬
tie: si innocentem cede fortune: mutum animal est aut simile
muto imitaris illud si irasceris. Morbus est aut calamitas: leui¬
us transiliet patientem. Deus est:tam perdis operam cum illi ira-¬
sceris: ꝗͣ cum illum alteri precaris iratum: bonus uir est qui iniu¬
riam fecit: noli credere: malus noli mirari: dabit penas alteri
quas debet tibi: etiam sibi dedit qui peccauit. Duo sunt ut dixi
que iracundiam concitant. Primum si iniuriam uidemur acce¬

Expanded text:
cutiemus voluntatemque facientium. Puer est; aetati donetur, cutiemus voluntatemque facientium. Puer est; aetati donetur, nescit an peccet. Pater est; aut tantum profuit, ut illi etiam iniuriae ius sit, aut fortasse ipsum hoc meritum eius est quo offendimur. Mulier est ; errat. Iussus est ; necessitati quis nisi iniquus suscenset ? Laesus est ; non est iniuria pati quod prior feceris. Iudex est; plus credas illius sententiae quam tuae. Rex est ; si nocentem punit, cede iustitiae, si innocentem, cede fortunae. Mutum animal est aut simile muto ; imitaris illud, si irasceris. Morbus est aut calamitas; levius transiliet sustinentes Deus est ; tam perdis operam cum illi irasceris, quam cum illum alteri precaris iratum. Bonus vir est qui iniuriam fecit; noli credere. Malus ; noli mirari; dabit poenas alteri quas debet tibi, et iam sibi dedit qui peccavit. Duo sunt, ut dixi, quae iracundiam concitent: primum, si iniuriam videmur acce
Abbreviated transcription (Latin):
rentes diducere uelit: est suspicax & qui spectare ludos cupiat:
& ex longinquo tutoq speculetur quos elisit: de paruula sũma
indicaturo tibi res sine teste non probaretur: testis sine iureiu¬
rando non ualeret: utrique parti dares actionem: dares tempus:
non semel audires: magis enim ueritas elucet quo sepius ad ma-¬
num uenit. Amicum condamnas de presentibus anteꝗͣ audias:
anteꝗͣ interroges: illi anteꝗͣ aut accusatorem suum nosse liceat:
aut crimen irasceris:iam enim iam quod utrinque diceretur
audisti: Nic ipse qui ad te detulit desinet dicere: si probare de¬
buerit: non est inquit quod me protrahas: ego productus nega¬
bo:alioquin nihil unquam tibi dicam: eo tempore & instigat᷑¬
& ipse se certamini pugneq subtrahit.Qui dicere tibi nisi clam
non uult pene nondicit. Quid enim iniquius ꝗͣ secreto credere :
palam irasci: Quorundam ipsi testes sumus: inhis naturam ex¬

Expanded text:
rentis diducere velit ; est subdicax et qui spectare ludos cupiat rentis diducere velit ; est subdicax et qui spectare ludos cupiat et ex longinquo tutoque speculetur quos conlisit. De parvola summa iudicaturo tibi res sine teste non probaretur, testis sine iureiurando non valeret, utrique parti dares actionem, dares tempus, non semel audires; magis enim veritas elucet quo saepius ad manum venit. Amicum condemnas de praesentibus ? Antequam audias, antequam interroges, antequam illi aut accusatorem suum nosse liceat aut crimen, irasceris ? Iam enim, iam utrimque quid diceretur audisti ? Hic ipse, qui ad te detulit, desinet dicere, si probare debuerit. " Non est," inquit, " quod me protrahas ; ego productus negabo ; alioqui nihil umquam tibi dicam." Eodem tempore et instigat et ipse se certamini pugnaeque subtrahit. Qui dicere tibi nisi clam non vult, paene non dicit. Quid est iniquius quam secreto credere, palam irasci ? Quorundam ipsi testes sumus ; in his naturam ex
Abbreviated transcription (Latin):
pudicitiam seruulorum suorum attentari non uult qui non pe¬
percit sue: aliena uitia in oculis habemus: a tergo nostra sunt.
Inde est quod tempestiua filii conuitia pater deterior filio casti¬
gat: & nihil aliene luxurie ignoscit qui nihil sue negauit: &
homicide tiramnus irascitur: & punit furta sacrilegus. magna
pars hominum est que non peccatis irascitur: sed peccantibus:
faciet nos moderatiores respectus nostri si consuluerimus nos.
mus: expedit ne nobis ista damnare : Maximum remedium ire
mora est: hec ab illo pene initio non ut ignoscat sed ut iudicet:
Ex his que nos offendunt alia renuntiantur nobis: alia ipsi audi-¬
mus aut uidemus de his que natura rata sunt non debemus cito
pcredere: multi emetiuntur ut decipiant: multi quia decepti sũt.
alius criminatione gratiam captat & fingit in iuriam ut uidea¬
tur doluisse factam est aliquis malignus: & qui amicitias cohe¬

Expanded text:
pudicitiam servulorum suorum adtemptari non vult qui non pepudicitiam servulorum suorum adtemptari non vult qui non pepercit suae. Aliena vitia in oculis habemus, a tergo nostra sunt ; inde est quod tempestiva filii convivia pater deterior filio castigat, et nihil alienae luxuriae ignoscit qui nihil suae negavit, et homicidae tyrannus irascitur, et punit furta sacrilegus. Magna pars hominum est quae non peccatis irascitur sed peccantibus. Faciet nos moderatiores respectus nostri, si consuluerimus nos :mus ? Expeditne nobis ista damnare ? " Maximum remedium irae mora est. Hoc ab illa pete initio, non ut ignoscat, sed ut iudicet :Ex is, quae nos offendunt, alia renuntiantur nobis, alia ipsi audimus aut videmus. De iis, quae narrata sunt, non debemus cito credere ; multi mentiuntur, ut decipiant, multi, quia decepti sunt. Alius criminatione gratiam captat et fingit iniuriam, ut videatur doluisse factam ; est aliquis malignus et qui amicitias cohae
Abbreviated transcription (Latin):
alios ignorantes: etiam eos qui uolentes scientesq faciunt: ex in¬
iuria nostra ipsam in iuriam petere: aut dulcedine urbanitatis
prolapsus est: aut fecit aliquid non ut nobis obesset: sed quia ipse¬
consequi non poterat nisi nos repulisset. Sepe adulator dum blan¬
ditur offendit. Quisquis ad se retulerit quotiens ipse in suspitio¬
nem falsam inciderit: ꝗͣ multis officiis suis fortuna speciem iniu¬
rie induerit: ꝗͣ multos post odium amare ceperit: poterit non sta¬
tim irasci: utique si sibi tacitus ad singula quibus offenditur di-¬
xerit: hoc & ipse commisi: sed ubi tam equum iudicem inuenies :
is qui nullius non uxorem concupiuit: & satis iustas putat causas
amandi: quod aliena est: idem uxorem suam aspici non uult:¬
& fidei acerrimus exactor est: perfidus & mendacia persequitꝰ:¬
& ipse periurus. litem sibi inferri egerrime calumniatore patit᷑.¬

Expanded text:
alios ignorantes, etiam eos, qui volentes scientesque faciunt, ex inalios ignorantes, etiam eos, qui volentes scientesque faciunt, ex iniuria nostra non ipsam iniuriam petere ; aut dulcedine urbanitatis prolapsus est, aut fecit aliquid, non ut nobis obesset, sed quia consequi ipse non poterat, nisi nos repulisset; saepe adulatio, dum blanditur, offendit. Quisquis ad se rettulerit, quotiens ipse in suspicionem falsam inciderit, quam multis officiis suis fortuna speciem iniuriae induerit, quam multos post odium amare coeperit, poterit non statim irasci, utique si sibi tacitus ad singula quibus offenditur dixerit : " Hoc et ipse commisi." Sed ubi tam aequum iudicem invenies ? Is qui nullius non uxorem concupiscit et satis iustas causas putat amandi, quod aliena est, idem uxorem suam aspici non vult; et fidei acerrimus exactor est perfidus, et mendacia persequitur ipse periurus, et litem sibi inferri aegerrime calumniator patitu
Abbreviated transcription (Latin):
ita sit: ꝗͣ angusta in nocentia est ad legem bonum esse: quan¬
to latius officiorum patet ꝗͣ iuris regula: Quam multa pietas.
humanitas: liberalitas iustitia: fides: exigunt: que omnia publi-¬
cas extra tabulas sunt. Sed ne ad illam quidem arctissimam inno-¬
centie formulam prestare nos possumus: alia fecimus: alia cogita¬
uimus: alia optauimus: aliis fauimus: in quibusdam innocentes
sumus quia non successit. Hoc cogitantes equiores simus delinquẽ¬
tibus: credamus obiurgantibus: utique nobis ne irascamur: cui eĩm
non si nobis quoque minime diis: Non enim illorum sed lege mor¬
talitatis patimur: quicquid in cominodi accidit: at morbi doloresq
incurrunt: utique aliquod fingendum est domicilium putre sor¬
titis. Dicetur aliquis male de te locutus: cogita an prior feceriss:
cogita de ꝗͣ multis loquaris. Cogitemus inquam alios non facere
iniuriam sed reponere: alios pronos facere: alios coactos facere:

Expanded text:
ita sit, quam angusta innocentia est ad legem bonum esse! Quanita sit, quam angusta innocentia est ad legem bonum esse! Quanto latius officiorum patet quam iuris regula ! Quam multa pietas, humanitas, liberalitas, iustitia, fides exigunt, quae omnia extra publicas tabulas sunt! Sed ne ad illam quidem artissimam innocentiae formulam praestare nos possumus. Alia fecimus, aha cogitavimus, alia optavimus, aliis favimus ; in quibusdam innocentes sumus, quia non successit. Hoc cogitantes aequiores simus delinquentibus, credamus obiurgantibus; utique bonis ne irascamur cui enim non, si bonis quoque ?, minime diis ; non enim illorum vi, sed lege mortalitatis patimur quidquid incommodi accidit. " At morbi doloresque incurrunt." Utique aliquo defungendum est domicilium putre sorti tis. Dicetur aliquis male de te locutus ; cogita an prior feceris, cogita de quam multis loquaris. Cogitemus, inquam, alios non facere iniuriam sed reponere, alios pro nobis facere, alios coactos facere,
Abbreviated transcription (Latin):
moueantur. Nihil ergo horum in iuriam in nostram fit: im¬
mo contra: nihil non ad salutem. Quedam esse dicimus que no¬
cere non possunt. quedam que nolint: inhis erunt boni magi¬
stratus parentesq & preceptores & iudices: quorum castigatio
sic accipienda est quomodo scapellum & abstinentia & alia que
profutura torquent. Affecti sumus pena: succurrat non tantũ
quid patiamur: sed quid fecerimus: in consilium de uita nostra
mittamur. Si uerum ipsi nobis dicere uoluerimus: pluris litẽ
nostram existimabimus. Si uolumus equi omnium rerum iu¬
dices esse. hoc primum nobis suadeamus: neminem nostrum esse
sine culpa. Hinc enim maxima indignatio oritur. Nihil pec¬
caui: nihil feci: immo si nihil feceris indignamur aliqua ad moni¬
tione aut cohertione nos castigatos. cum illo ipso tempore pecce¬
mus quod adicimus malefactis arrogantiam & contumaciam.
Quis est iste qui se profitetur omnibus legibus in nocentem: ut hoc

Expanded text:
moveantur. Nihil ergo horum in nostram iniuriam fit, immoveantur. Nihil ergo horum in nostram iniuriam fit, immo contra nihil non ad salutem. Quaedam esse diximus quae nocere non possint, quaedam quae nolint. In iis erunt boni magistratus parentesque et praeceptores et iudices, quorum castigatio sic accipienda est quomodo scalpellum et abstinentia et alia quae profutura torquent. Affecti sumus poena ; succurrat non tantum quid patiamur, sed quid fecerimus, in consilium de vita nostra mittamur ; si modo verum ipsi nobis dicere voluerimus, pluris litem nostram aestimabimus. Si volumus aequi rerum omnium iudices esse, hoc primum nobis persuadeamus, neminem nostrum esse sine culpa; hinc enim maxima indignatio oritur : " Nihil peccavi " et " nihil feci." Immo nihil fateris ! Indignamur aliqua admonitione aut coercitione nos castigatos, cum illo ipso tempore peccemus, quod adicimus malefactis adrogantiam et contumaciam. Quis est iste qui se profitetur omnibus legibus innocentem ? Ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
alteri contumaces sunt: tanquam iudicio non consuetudine et
arte tractandi: quedam quibusdam subiectiora sunt: at qui ut
his irasci stultum est: ita pueris & non multum a puerorum prui¬
dentia distantibus. Omnia enim peccata ista apud equum iudi¬
cem pro innocentia habent imprudentiam. Quedam sunt que no¬
cere non possunt: nullamq uim habent nisi beneficam & saluta
rem: ut dii immortales qui nec uolunt obesse nec possunt. Natu¬
ra enim illis mitis & placida est: tam longe remota ab aliena in¬
iuria ꝗͣ a sua. Dementes itaq & ignari ueritatis illis imputant
seuitiam maris: immodicos imbres: pertinaciam hiemis. Cum
interim nihil horum que nobis nocent prosuntq ad nos proprie
dirigantur. Non enim nos causa mundo sumus hiemem esta¬
temꝙ referendi. suas ista leges habent: quibus diuina exercentꝰ.
Nimis nos suspicimus si digni nobis uidemur propter quos tanta

Expanded text:
alteri contumaces sunt, tamquam iudicio, non consuetudine et alteri contumaces sunt, tamquam iudicio, non consuetudine et arte tractandi quaedam quibusdam subiectiora sint. Atqui ut his irasci stultum est, ita pueris et non multum a puerorum prudentia distantibus; omnia enim ista peccata apud aequum iudicem pro innocentia habent imprudentiam. Quaedam sunt quae nocere non possunt nullamque vim nisi beneficam et salutarem habent, ut di immortales , qui nec volunt obesse nec possunt ; natura enim illis mitis et placida est, tam longe remota ab aliena iniuria quam a sua. Dementes itaque et ignari veritatis illis imputant saevitiam maris, immodicos imbres, pertinaciam hiemis, cum interim nihil horum quae nobis nocent prosuntque ad nos proprie derigatur. Non enim nos causa mundo sumus hiemem aestatemque referendi; suas ista leges habent, quibus divina exercentur. Nimis nos suspicimus, si digni nobis videmur propter quos tanta
Abbreviated transcription (Latin):
minutioribus litteris scriptum sepe proiecimus: & mendosum
laceranimus: ut uestimenta que quia displicebant cedimus: his
irasci ꝗͣ stultum est: que iram nostram nec meruerunt nec senti¬
unt : sed offendunt nos uidelicet qui illa fecerunt. primum sepe
ante ꝗͣ hoc apud nos distinguamus irascimur. Deinde fortasse ipsi
quoque artifices excusationes iustas efferent. Alius non potuit
melius facere ꝗͣ fecit: nec ad tuam contumeliam parum didicit.
alius non in hoc ut te offenderet fecit. Ad ultimum quid est de¬
mentius ꝗͣ bilem in homines collectam uires effundere  at qui ut
his irasci dementis est que anima carent: sic mutis animalibus
que nullam iniuriam nobis faciunt quia uelle non possunt: nec
est iniuria nisi a consilio profecta: nocere itaq nobis possunt ut
ferrum aut lapis: iniuriam quidem facere non possunt. At qui
contemni se quidam putant ubi iidem obsequentes: alteri equi:

Expanded text:
minutioribus litteris scriptum saepe proiecimus et mendosum minutioribus litteris scriptum saepe proiecimus et mendosum laceravimus, ut vestimenta, quae, quia displicebant, scidimus. His irasci quam stultum est, quae iram nostram nec meruerunt nec sentiunt ! " Sed offendunt nos videlicet qui illa fecerunt." Primum saepe antequam hos apud nos distinguamus irascimur. Deinde fortasse ipsi quoque artifices excusationes iustas afferent. Alius non potuit melius facere quam fecit, nec ad tuam contumeliam parum didicit ; alius non in hoc ut te offenderet fecit. Ad ultimum quid est dementius quam bilem in homines collectam in res effundere ? Atqui ut his irasci dementis est, quae anima carent, sic mutis animalibus, quae nullam iniuriam nobis faciunt, quia velle non possunt ; non est enim iniuria nisi a consilio profecta. Nocere itaque nobis possunt ut ferrum aut lapis, iniuriam quidem facere non possunt. Atqui contemni se quidam putant, ubi idem equi obsequentes alteri equiti,
Abbreviated transcription (Latin):
spectu suo facere: bulem habere sepius questus est: quod foliis rose
duplicatis incubuisset: ubi animum simul & corpus uoluptate
corrupere: nihil tolerabile uidetur: non quia dura sed quia non¬
mollia patimur. Quid est enim cur tussis alicuius aut sternut a¬
mentum aut musca parum curiose fugata in rabiem agat : aut
obuersatus canis: aut clauis negligentis serui manibus elapsa:
fecit iste equo animo ciuile conuitium: & ingesta incontione cu¬
ria ue maledicta: cuius aures tracti subsellii stridor offendit: per¬
petietur hic famem & extiue expeditionis sitim: qui puero male
diluenti niuem irascitur: Nulla itaq res magis iracundiam alit
ꝗͣ luxuria. intemperans & impatiens dure contractandus est ani-
mus ut ictum non sentiat nisi grauem. Irascimur aut his aquibus
nec accipere potuimus iniuriam: aut his aquibus iniuriam acci¬
pere potuimus: exprioribus quedam sine sensu sunt: ut liber quẽ

Expanded text:
spectu suo facere; idem habere se peius questus est, quod foliis rosae spectu suo facere; idem habere se peius questus est, quod foliis rosae duplicatis incubuisset. Ubi animum simul et corpus voluptates corrupere, nihil tolerabile videtur, non quia dura, sed quia mollis patitur. Quid est enim, cur tussis alicuius aut sternutamentum aut musca parum curiose fugata in rabiem agat aut obversatus canis aut clavis neglegentis servi manibus elapsa ? Feret iste aequo animo civile convicium et ingesta in contione curiave maledicta, cuius aures tracti subsellii stridor offendit ? Perpetietur hic famem et aestivae expeditionis sitim, qui puero male diluenti nivem irascitur ? Nulla itaque res magis iracundiam alit quam luxuria intemperans et impatiens ; dure tractandus animus est, ut ictum non sentiat nisi gravem. Irascimur aut iis, a quibus ne accipere quidem potuimus iniuriam, aut iis, a quibus accipere iniuriam potuimus. Ex prioribus quaedam sine sensu sunt, ut liber, quem
Abbreviated transcription (Latin):
illius uultus aduersior uisus est. Non deerit suspitioni argumẽ¬
tatio: simplicitate opus est & benigna rerum extimatione. Nihil
nisi quod in oculos incurret manifestumq erit credamus: & quo¬
tiens suspitio nostra uana apparuerit: obiurgemus credulitatem.
N ec enim castigatio consuetudinem efficiet non facile credendi.
Inde & illud sequitur: ut in minimis sordidissimisq rebus non ex¬
acerbemur. parum agilis est puer: aut tepidiori aqua potus ero:
aut turbatus thorus: aut mensa negligentius posita: ad ista conci¬
tari insania est: egre & infelicis egritudinis est quem leuis aura
contraxit. infecti oculi quos candida uestis obturbat: dissolutus de¬
litiis cuius latus alieno labore condoluit mindiridem aiunt fuis¬
se ex thebarum ciuitate: qui cum uidisset fodientem & altius ra-¬
strum alleuantem: lassum se fieri questus uetuit illud opus in con¬

Expanded text:
illius vultus aversior visus est." Non deerit suspicioni argumenillius vultus aversior visus est." Non deerit suspicioni argumentatio. Simplicitate opus est et benigna rerum aestimatione. Nihil nisi quod in oculos incurret manifestumque erit credamus, et quotiens suspicio nostra vana apparuerit, obiurgemus credulitatem; haec enim castigatio consuetudinem efficiet non facile credendi. Inde et illud sequitur, ut minimis sordidissimisque rebus non exacerbemur. Parum agilis est puer aut tepidior aqua poturo aut turbatus torus aut mensa neglegentius posita—ad ista concitari insania est. Aeger et infelicis valetudinis est quem levis aura contraxit, adfecti oculi quos candida vestis obturbat, dissolutus deliciis cuius latus alieno labore condoluit. Mindyriden aiunt fuisse ex Sybaritarum civitate, qui cum vidisset fodientem et altius rastrum adlevantem, lassum se fieri questus vetuit illum opus in con
Abbreviated transcription (Latin):
nem non deterritus bibit: plus sibi de amico suo credidit: dignus
fuit qui innocentem haberet: dignus qui faceret: hoc eo magis
in alexandro laudo: quia nemo tam ob noxius ire fuit: quo maior
autem moderatio in regibus hoc laudanda magis est. Fecit hoc &
.c. cesar ille qui uictoria ciuili clementissime usus est: cum scrinia
deprehendisset epistolarum ad pompeium missarum abhis qui ui-¬
debantur aut in diuersis aut in neutris fuisse partibus. combussit:
quanuis moderate soleret irasci: maluit tamen non posse: gratis¬
simum putauit genus uenie nescire quod quisque peccasset. Plu¬
rimum mali credulitas facit: sepe ne audiendum quidem est. Quo¬
niam in quibusdam rebus sanctius est decipi ꝗͣ diffidere. Tollenda¬
est ex animo suspitio & coniectura fallacissima irritamenta:
ille me parum salutauit humane: ille consilio meo non adhesit:
ille inchoatum sermonem cito abrupit: ille ad cenam non uocauit:

Expanded text:
nem non deterritus bibit. Plus sibi de amico suo credidit. Dignus nem non deterritus bibit. Plus sibi de amico suo credidit. Dignus fuit qui innocentem haberet, dignus qui faceret ! Hoc eo magis in Alexandro laudo, quia nemo tam obnoxius irae fuit ; quo rarior autem moderatio in regibus, hoc laudanda magis est. Fecit hoc et C. Caesar ille qui victoria civili clementissime usus est ; cum scrinia deprendisset epistularum ad Cn. Pompeium missarum ab iis, qui videbantur aut in diversis aut in neutris fuisse partibus, combussit. Quamvis moderate soleret irasci, maluit tamen non posse ; gratissimum putavit genus veniae nescire quid quisque peccasset. Plurimum mali credulitas facit. Saepe ne audiendum quidem est, quoniam in quibusdam rebus satius est decipi quam diffidere. Tollenda ex animo suspicio et coniectura, fallacissima irritamenta. " Ille me parum humane salutavit ; ille osculo meo non adhaesit ; ille inchoatum sermonem cito abrupit ; ille ad cenam non vocavit ;
Abbreviated transcription (Latin):
audimus libenter credimus: & ante ꝗͣ iudicemus irascimur. ꝗdꝙ
non criminationibus tantum sed suspitionibus impellimur: etiã
ex uultu risuq alieno peiora interpretati in nocentibus irasci¬
mur. Itaq agenda est contra se causa absentis & in suspenso
ira retinenda: potest enim pena dilata exigi: non potest ex acta
reuocari. Notus est ille tirannicida qui imperfecto opere com¬
prehensus & ab ippia tortus ut conscios indicaret: circunstantes
amicos tiranni nominauit: quibus caram salutem eius sciebat:¬
& cum ille singulos ut nominati fuerant occidi iussisset. inter¬
rogauit utrum quis superesset. Tu inquit solus: neminem eĩm
alium cui carus esses reliqui: effecit ira ut tirannus tirannicide
manus accomodaret & presidia sua gladio suo cederet. Quanto
animosius alexander qui cum legisset epistolam matris qua ad¬
monebatur ut e ueneno philippi medici caueret: acceptam potio¬

Expanded text:
audimus, libenter credimus et, antequam iudicemus, irascimur. Quid, audimus, libenter credimus et, antequam iudicemus, irascimur. Quid, quod non criminationibus tantum, sed suspicionibus impellimur et ex vultu risu que alieno peiora interpretati innocentibus irascimur ? Itaque agenda est contra se causa absentis et in suspenso ira retinenda ; potest enim poena dilata exigi, non potest exacta revocari. Notus est ille tyrannicida, qui imperfecto opere comprehensus et ab Hippia tortus, ut conscios indicaret, circumstantes amicos tyranni nominavit quibusque maxime caram salutem eius sciebat ; et cum ille singulos, ut nominati erant, occidi iussisset, interrogant!, ecquis superesset, " Tu," inquit, " solus ; neminem enim alium cui carus esses reliqui." Effecit ira, ut tyrannus tyrannicidae manus accommodaret et praesidia sua gladio suo caederet. Quanto animosius Alexander! Qui cum legisset epistulam matris, qua admonebatur, ut a veneno Philippi medici caveret, acceptam potio
Abbreviated transcription (Latin):
scit: nutricum & pedagogorum retulere mox in adolescentiam
mores. Apud platonem educatus puer cum ad parentes rela¬
tus uociferantem patrem uideret. nunquam inquit hoc apud
platonem uidi: non dubito quin patrem citius imitatus sit ꝗͣ pla¬
tonem. Tenuis ante omnia uictus & non pretiosa uestis: & simi¬
lis cultus cum equalibus: non irascetur aliquem sibi comparari:
quem ab initio multis parem feceris. Sed hec ad liberos nostros
pertinent. In nobis siquidem sors nascendi & educatio nec uitii
locum nec iam precepti habet. Sequentia ordinanda sunt. Con¬
tra primas itaq causas pugnare deberemus. Causa autem ira¬
cundie opinio iniurie est cui non facile credendum est: ne aper¬
tis quidem manifestisq statim accedendum. quedam enim fal-¬
sa spetiem ueri ferunt: dandum semper est tempus: ueritatẽ
dies aperit: ne sint aures criminantibus faciles. Hoc humane
nature uitium suspectumq notumq nobis sit: quod que inuiti

Expanded text:
scit ; nutricum et paedagogorum rettulere mox adulescentium scit ; nutricum et paedagogorum rettulere mox adulescentium mores. Apud Platonem educatus puer cum ad parentes relatus vociferantem videret patrem : " Numquam," inquit, " hoc apud Platonem vidi." Non dubito quin citius patrem imitatus sit quam Platonem. Tenuis ante omnia victus sit et non pretiosa vestis et similis cultus cum aequalibus. Non irascetur aliquem sibi comparari quem ab initio multis parem feceris. Sed haec ad liberos nostros pertinent; in nobis quidem sors nascendi et educatio nec vitii locum nec iam praecepti habet ; sequentia ordinanda sunt. Contra primas itaque causas pugnare debemus. Causa autem iracundiae opinio iniuriae est, cui non facile credendum est. Ne apertis quidem manifestisque statim accedendum ; quaedam enim falsa veri speciem ferunt. Dandum semper est tempus; veritatem dies aperit. Ne sint aures criminantibus faciles ; hoc humanae naturae vitium suspectum notumque nobis sit, quod, quae inviti
Abbreviated transcription (Latin):
de pedagogo satisfactum est. Non uides ut maiorem quoque for¬
tunam maior ira comitetur : & in diuitibus & nobilibus & ma¬
gistratibus precipue apparet: cum quicquid leue & inane in a¬
nimo erat secunda a se aura sustulit: felicitas iracundiam nu¬
trit: ubi aures superbas assentatorum turba circunstetit. Tibi
enim ille respondeat: non pro fastigio te tuo metiris. ipse te pro¬
icis: & alia quibus uix sane & abinitio bene fundate mentes resti¬
terunt. Longe itaq ab assentatione pueritia remouenda est: au¬
diat uerum & timeat mentiri uereatur: semper maioribus assur¬
gat. Nihil per iracundiam exoret. Quod flenti negatum fue¬
rit quieto offeratur & diuitias parentum in conspectum habeat:
non in usum: exprobentur illi perperam facta: perti nebit ad
rem preceptores pedagogosq pueris placidos dari. Proximis ap¬
plicatur omne quod tenerum est: & in eorum similitudinem cre¬

Expanded text:
de paedagogo satisfactum est. Non vides, ut maiorem quamque forde paedagogo satisfactum est. Non vides, ut maiorem quamque fortunam maior ira comitetur ? In divitibus et nobilibus et magistratibus praecipue apparet, cum quidquid leve et inane in animo erat secunda se aura sustulit. Felicitas iracundiam nutrit, ubi aures superbas adsentatorum turba circumstetit : " Tibi enim ille respondeat ? non pro fastigio te tuo metiris ; ipse te proicis " et alia quibus vix sanae et ab initio bene fundatae mentes restiterunt. Longe itaque ab adsentatione pueritia removenda est ; audiat verum. Et timeat interim, vereatur semper, maioribus adsurgat. Nihil per iracundiam exoret ; quod flenti negatum fuerit, quieto offeratur. Et divitias parentium in conspectu habeat, non in usu. Exprobrentur illi perperam facta. Pertinebit ad rem praeceptores paedagogosque pueris placidos dari. Proximis adplicatur omne quod tenerum est et in eorum similitudinem cre
Abbreviated transcription (Latin):
hil humile nihil seruile patiatur: nunquam illi sit necesse rogare
suppliciter nec prosit rogasse potius cause sue & prioribus factis
& bonis in futurum promissis donetur in certaminibus equalium
nec uinci illum patiamur nec irasci. De mus operam ut famili¬
aris sit his cum quibus contendere solet: ut in certamine assue¬
scat non nocere uelle sed uincere. Quotiens superauerit & dig¬
num aliquid laude fecerit attolli non gestire patiamur. Gau¬
dium enim exultatio exultationem tumor & nimia extima¬
tio sui sequitur. Dabimus aliquod laxamentum: in desideria
uero ociumq non soluemus: & procul a contactu delitiarum re¬
tinebimus. Nihil magis facit iracundos ꝗͣ educatio mollis & blan¬
da: ideo unicis quo plus indulgetur pupillis quoque quo plus li¬
cet corruptior animus est. Non resistet offensis cui nihil unquã
negatum est: cui lacrimas sollicita semper mater abstersit: cui

Expanded text:
hil humile, nihil servile patiatur; numquam illi necesse sit rogare hil humile, nihil servile patiatur; numquam illi necesse sit rogare suppliciter nec prosit rogasse, potius causae suae et prioribus factis et bonis in futurum promissis donetur. In certaminibus aequalium nec vinci illum patiamur nec irasci; demus operam, ut familiaris sit iis cum quibus contendere solet, ut in certamine adsuescat non nocere velle sed vincere ; quotiens superaverat et dignum aliquid laude fecerit, attolli non gestire patiamur, gaudium enim exultatio, exultationem tumor et nimia aestimatio sui sequitur. Dabimus aliquod laxamentum, in desidiam vero otiumque non resolvemus et procul a contactu deliciarum retinebimus ; nihil enim magis facit iracundos quam educatio mollis et blanda. Ideo unicis quo plus indulgetur, pupillisque quo plus licet, corruptior animus est. Non resistet offensis cui nihil umquam negatum est, cuius lacrimas sollicita semper mater abstersit, cui