comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stitut: ÷ ⁊̃chausis tabuł hri  poͣtut
existele. siue exparte nicbomin staͣ¬
tumm sun hri ci extitit. Nec ea ꝓpt̾ꝙ.
intra paucos dies mortis patris sui
ꝯceiłit infatum. tu ad eiꝰ dem fris
tuiꝰ poit̃ acedere successionẽ. Qd̾si
Acessit. tuq frĩ tuo legitunus ħrs
extitisti. seu intͣ tꝑra edicto p̃finita
bonoꝵ possessionẽ agnouisti. q̃ facł¬
tatum sut̃. ł que ab alio ĩiuria ade¬
tinentur. p̃sidis diligencia tͥ restitũ¬

Expanded text:
st, etiam clausis tabulis heres potuit existere, sive ex parte, nihilo minus statim suus heres ei extitit nec eapropter, quod intra paucos dies mortis patris sui concessit in fatum, tu ad eiusdem fratris tui potes accedere successionem. Quod si, decessit tuque fratri tuo legitimus heres extitisti seu intra tempora edicto praefinita bonorum possessionem agnovisti: quae facultatum sunt vel quae ab alio iniuria detinentur, praesidis diligentia tibi restitu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiore parte legis non aditam
dam ꝑsonis ad hdes transmniti dispo¬
sium neceẽ ÷ siquis solidam ħdi¬
sub stitutum. ad eum si uoluerit
⁊ potu̾it ꝑuenire. &̾o si hoc non
sit ł abintestato successores eam
accipiant. ł si nulli fint. ł accipe

Expanded text:
egis non aditam dam personis ad heredes transmitti disposuimus, necesse est, si quis solidam heredi habeat substitutum, ad eum, si voluerit et potuerit, pervenire. Quod si hoc non sit, vel ab intestato successores eam accipiant vel, si nulli sint vel accipe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ubi ã legatarii ł fidei comissa¬
rii .i. forte. ł płres sunt quib ali¬
relinquatur ⁊ om̃s ueniant ad leg
rili portione cum om̃ suo honere
adcrescere. ł si onĩs nolu̾nt :tc̃
ap̃ eos reman̾e aꝗb arelictum ÷.
cum uͦ qͥdam nolui̾t quidã uo¬

Expanded text:
Ubi autem legatarii vel fideicommissarii duo forte vel plures sunt, quibus alirelinquatur et omnes veniant ad legavirili portione cum omni suo onere adcrescere vel, si omnes noluerint, tunc apud eos remanere, a quibus derelictum est: cum vero quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ elogiis. que post hanc ꝯposita
fuerunt. ant̾iores ⁊ it casꝰ suomar¬
te disciurere censem:. ¶hec oia
aduos patres ꝯscripti duxim eẽ
sc̃ĩenda. ut nemini maneat in cog¬
nit: mrr̃ beniuolentie labor s edie¬
tis ex sollẽpnitate anrĩs ingr̃ãtib

Expanded text:
posthac composita fuerint: anteriores etenim casus suo marte discurrere concedimus. Haec omnia ad vos, patres conscripti, duximus esse sancienda, ut nemini maneat incognitus nostrae benivolentiae labor, sed edictis ex sollemnitate a nostris magistratibus
Abbreviated transcription (Latin):
uo uitalẽ pꝰ mortem ã testatoris
uilianũ ẜuum cominẽ fuisse dfuc̃¬
ti militis.⁊ ħ oili fris eiꝰ aparuerit.
antu ex substitu cõe ad mitereris. uo¬
⁊ suũ lib̾tum. ħrdem instituit. nec
tin̾e uolu̾it. extitit ꝯdicio substi¬
tucõis tͥq d lata ħrditas ÷. Qͥosi uba
substitucõis subscͥpte aduis retulit
ut᷑ꝰ si nce ꝑ semetipsum aliũ fecurr̃
ħrdem. ꝓotuit᷑it. quaniuis iuben¬
te dno nolle adire. ita dmũ substi.¬
adiit. substituciomi locus nõ ÷.¬
eum qͣi filium siumi ħroem iusti¬
tuit. qm̃ falsa opinione ductꝰ suũ
eẽ credebat. non institurꝰ si alie¬
ostensus ÷. auferendam ei successi¬
uire. ħrs uidetur instituta.ꝙ ñ ux¬
or s ad finis testam̃to noĩata ÷.¬

Expanded text:
o vitalem", post mortem autem testatoris Iulianum servum communem fuisse defuncti militis et Zoili fratris eius apparuerit, an tu ex substitutione admittereris, voet suum libertum heredem instituit nec ertinere voluit, extitit condicio substitutionis tibique delata hereditas est. Quod si verba substitutionis subscriptae ad ius rettulit, ut si nec per semet ipsum alium fecisset heredem  potuit enim quamvis iubenno nolle adire, ita demum substiadiit, substitutioni locus non eum quasi filium heredem instituit, quem falsa opinione ductus suum esse credebat, non instituturus, si alieostensus est, auferendam ei successiheres videtur instituta, quod non uxor, sed adfinis testamento nominata
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe non poslunt. s hrditas incacã
⁊ in qua ẽẽt. si scripti non fuisset᷑.
q ad nullam partem ħrditatis ꝓpt̃
ꝯdicõem suam adnutti potuit. ex
asse ħrs extitit. Nã residui ꝯm̃mo¬
racio ⁊̃ totum admttit.¬

Expanded text:
e non possunt, sed hereditas in ea causa est, in qua esset, si scripti non fuissent. que ad nullam partem hereditatis propter condicionem suam admitti potuit, ex asse heres extitit: nam residui commemoratio etiam totum admittit
Abbreviated transcription (Latin):
tes ipsos audito hñe hrois. sub pre¬
sencia ipsiꝰ testatoris ñ hrdis:
sł subscriptionib d̾clarare.
b ⁊ adiu̾sis retro pͥncipibꝰ semper
cum̃tis.¶Cũ enĩ testam̃toꝵ or¬
amacio sub certa disfiniciõe legũ
iustituta ÷. homĩes rustici ⁊ ꝗb¬

Expanded text:
tes ipsos audito nomine heredis sub praesentia ipsius testatoris nomen heredis suis subscriptionibus declarare bus et a diversis retro principibus semper cumentis. cum enim testamentorum ordinatio sub certa definitione legum instituta est, homines rustici
Abbreviated transcription (Latin):
sub stituoõe impubis qͣ inpotestate tes¬
tatoris fu̾it aparente factã. ita si ħrs
ñ erit porrigi ad eum casũ quo pꝰ en ꝗͣ
ħrs ertitit umpͥub ei ᷤ cesłit si modo
ñ ꝯͣtrariamᷤᷤ d functi uoluntatẽ exti¬
tisse ꝓbetur. c̃ tñ ꝓponas ita substi¬
tucionẽ factã eẽ. si mͥ firmminianꝰ fi¬
uꝰ ⁊ aulia uxor mã ꝗd ab ominor his¬

Expanded text:
substitutionem impuberis, qui in potestate testatoris fuerit, a parente factam ita: " si heres non erit" porrigi ad eum casum, quo, posteaquam heres extitit, impubes decessit, si modo non contrariam defuncti voluntatem extitisse probetur: cum tamen proponas ita substitutionem factam esse: " si mihi firmianus filius et aelia uxor mea  quod abominor h
Abbreviated transcription (Latin):
agitari. Sinã testib tormẽta mi¬
nim̾e ĩ illata ⁊sic ab olicio ñ da¬
bitur in istis criminib. ut n in
iuolata maiestate. aut patria
oppugnata ł ꝓdita. aũ peculatꝙ
accusatorẽ ao docenda q̃ dtulit.
qͣm reum ad purganda q̃ negat.
cronem er forma solita reoꝵ. fac¬
tam. ⁊ coicta ꝓposita itr dle
statũtum repetere suꝑ sederit:
ꝑ sequi crimina uolens nõ ⁊ an¬
dulgentia ña crutno extinexit.
accusatio ate instituta ñ fu̾it. pͥu¬
b lice abolitionis p̃scriptio cessat.

Expanded text:
autem testibus tormenta minime sunt illata, et sic abolitio non dabitur in illis criminibus, ut in violata maiestate aut patria oppugnata vel prodita aut peculatus accusatorem ad docenda quae detulit, quam reum purganda quae negat tionem ex forma solita reorum factam et edicta proposita intra diem statutum repetere supersederit, persequi crimina volens nondulgentia nostra crimina extinxit, accusatio a te instituta non fuerit, publicae abolitionis praescriptio cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex to die qno reus fuerit iumi¬
dicio petitꝰ intra annispaciũ
noluit̃ adeẽ indicio : res eiꝰ fisco
uendicent᷑. Et si pꝰ ea reꝑt nocẽs
fuit deprehens ꝯ: seuiori sentẽtie
subiũgetur. S ⁊ si argum̃tis eiudẽ¬

Expanded text:
ex eo die, quo reus fuerit in iudicio petitus, intra anni spatium noluerit adesse iudicio, res eius fisco vindicentur et si postea repertus nocens fuerit, deprehensus saeviori sententiae subiugetur. S
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt iudices culib culmini
honoriue p̃sidentes. necessariis
utriq parti si petentur dilacio¬
nib non negatis. p̃cerentib scił
inscriptionib. intra certum tꝑs
criminales cãs limitandas. Q ͦ
emerso. sub eat accusator ꝗ des¬
titit. penam legib ꝯstitutã.⁊ si ꝑ¬
sona uilibr fuerit cui dampuñ
fametñ sit inuiria: penã pacia¬
tur exilii.nͥ forte intra statuti
tpris metas. ꝯsens partium aboli¬
cionem poposcerit. Iniudicũ aũ
d.⁊ eẽ diligencia ut si nulla rõ¬
nabił areo ł accusatore dilacio po¬
stuletur. urgeant talium cansaꝵ
notionem nõ expectatis moris.
nales cãs omĩmodo intra duos
annos aꝯtestaciõe litis num̾andos
fimri censem. nec illa occasiõ e
as ampliora ꝓduci tꝑra. s pꝰ biẽ¬
nii excessum ninime ult̾iꝰ ute
durante: accusatũ absolui. scien¬
tib iudicib eoꝵq officiis ꝯeo sili¬
tigatorib animonentib ipsi litis
introductionẽ. ł examinacionẽ

Expanded text:
verint iudices cuilibet culmini honorive praesidentes, necessariis utrique parti, si petantur, dilationibus non negatis praecedentibus scilicet inscriptionibus, intra certum tempus criminales causas limitandas: quo emenso subeat accusator, quia destitit, poenam legibus constitutam, et si persona vilior fuerit, cui damnum famae non sit iniuria, poenam patiatur exilii, nisi forte intra statuti temporis metas consensus partium abolitionem poposcerit. In iudicum autem debet esse diligentia, ut, si nulla rationabilis a reo vel accusatore dilatio postuletur, urgueant talium causarum notionem non expectatis moris Dnales causas omnimodo intra duos annos a contestatione litis connumerandos finiri censemus nec ulla occasione ad ampliora produci tempora, sed post bienii excessum minime ulterius lite durante accusatum absolvi, scientibus iudicibus eorumque officiis, quod, si litigatoribus admonentibus ipsis litis introductionem vel examinationem
Abbreviated transcription (Latin):
trim̃ subscͥpsit fidem tuam obst᷑¬
nxisti. hisq destitit.⁊ ꝯmissa stip¬
nlacõe nõ ultra ꝗͣtitatem ꝗͣ spopõ¬
disti obligat: es eo ꝗ destitit ĩ fa¬
mia nicħ ominꝰ notando ⁊ extra
ordinẽ ẜ. uidicialem motũ puniẽ¬
ramius cum ordinem scrip¬
tura ꝯtincat ut pͥmo aboli¬
tio cͥminis posc̾etur. ⁊ ic̃ domĩb
placitis obtemꝑaretur: ñ obẜuan¬
tib tñ adu̾sariis pactoꝵ fidem.
instaurare accusacionẽ minime
potes . aqͣ iꝑe destitisti.
supp licas cc̃ parentes ur̃os dẜtam
te rei poterit opponi.

Expanded text:
scripsit, fidem tuam adstrinxisti isque destitit et commissa stipulatio est, non ultra quantitatem quam spopondisti obligatus es: eo qui destitit infamia nihilo minus notando et extra ordinem secundum iudicialem motum punieamvis eum ordinem scriptura contineat, ut primo abolitio criminis posceretur, tunc de omnibus placitis obtemperaretur, non observantibus tamen adversariis pactorum fidem instaurare accusationem minime potes, a qua ipse destitisti.supplicas, contra parentes vestros desertam, tae rei poterit opponi.
Abbreviated transcription (Latin):
calũrnum actusatoris puniñ adia
ces ꝑsonas ⁊ q̃ sine callupne ti¬
more necem fan sui ulndicate
possut̃. idꝙ bñficium senat: ꝯsul¬
ti.⁊ in aliis publicis iudiciis ẜua¬
tum ÷. S ⁊ extrancꝰ hr̃s ꝗ suspi¬
cionẽ quã dmorte sua haruisse
aefunit: cauit exeꝗuir. ħ nomiñ
acalũpnia excusat ⁊. cum int̃
uolintariã accusacionẽ minune

Expanded text:
calumniam accusatoris puniri desideras personas est, quae sine calumniae timore necem filii sui vindicare possunt: idque beneficium senatus consulti et in aliis publicis iudiciis servatum est. Sed et extraneus heres, qui suspicionem, quam de morte sua habuisse defunctus cavit, exsequitur, hoc nomine a calumnia excusatus est, cum inter voluntariam accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinata .i. inscͥptionib a̾positis.
⁊ fidenissore ex̾cenda d̾ lite p̃sti¬
to coq ꝗ accusatur sub custodia et¬
ficii facto non impetrata aboliti¬
onc ab̃exetutione criminis asistit.¬

Expanded text:
ordinata, id est inscriptionibus depositis et fideiussore de exercenda lite praestito eoque qui accusatur sub custodia officii facto, non impetrata abolitione ab exsecutione criminis destit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincie si ꝑspexerit abolitioẽ
ad omnĩa crimina q̃ mota s̃ ꝑ tiñ¬
tem a se ini petratam. ne semel
finita instaurentur. intc̃essioẽ
auctoritatis sue ꝓsꝑici ¶ Suppli¬
cationeͥ poirects nutiu pͥncipali.
p̃fata abolitione sopitũ cͥmen:
abcadem ꝑsona reuo cafn pct
olicio p̃sentib partib eã cogni¬
ꝑ errorem. seu temeritatẽ. seu
calorem. ad accusacoẽm ꝓsilu̾̃it.
ħ enĩ accusator explanãs ab¬
olitio ni locum faciz. Sin aut̃¬

Expanded text:
ovinciae si perspexerit abolitionem ad omnia crimina quae mota sunt pertinentem a se impetratam, ne semel finita instaurentur, intercessione auctoritatis suae prospiciet. Supplicatione vero porrecta nutui principali praefata abolitione sopitum crimen ab eadem persona renovari potolitio praesentibus partibus causa cogni id est si per errorem seu temeritatem seu calorem ad accusationem prosiluerit: hoc enim accusator explanans abolitioni locum faciet. Sin aut
Abbreviated transcription (Latin):
nał exigentiũ t̾ror. meas q̃ aut.
inmnocentia secume. aut princ¬
pali st̃ honore munite intelli¬
gͦat licere ꝑ souas. adinferendaᷤᷤ
iniurias corꝑales. hat hano m̾ce¬
dem laboris multoꝵ muneꝵ tes¬
timoniis. ꝯm̃data d̃uotio. Id̾q ÷
⁊si munia denrionat: ꝗs depo¬
suit. Nã ⁊iꝑe ꝓpt̃ p̾stĩnã dign¬
itatem: questionem nõ patitur.

Expanded text:
 exigentium terror in eas, quae aut innocentia securae aut principalis sunt honore munitae, intellegat licere personas ad inferendas iniurias corporales. Habeat hanc mercedem laboris multorum munerum testimoniis commendata devotio Idem est et si munia decurionatus quis deposuit: nam et ipse propter pristinam dignitatem quaestionem non patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ accomodau̾it. Q nõ aut̃ reꝰ
ficio eustodre tradit: nutra dies
.xix. accusatori petesiti ĩ inuito reo
non erat̃. testimonii grã corꝑa fu¬
erut lacerata. u̾bibus tormentis¬
ꝙ ueyata abolitionem ⁊̃ duaꝵ

Expanded text:
avit. Quando autem reus ficii custodiae traditus, intra dies triginta accusatori petenti, etiam invito reo,non erant, testimonii gratia corpora fuerint lacessita verberibus tormentisque vexata, abolitionem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd. oapͥnał iudicium erit si in
ꝯ tumeliam orddinii. exittumq
temptetur. maicstatis tm̃ mͦ ixos
oͣs autem molientes exordine
municipali.maneat tã cruẽta ꝯ¬

Expanded text:
 capitale iudici erit, si in contumeliam ordinis exitiumque temptetur. Maiestatis tantummodo ros aut molientes ex ordine municipali maneat tam cruenta
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nulla uolati pudoris ma¬
cła asꝑgit. In acurionib ã ⁊ fili¬
is eoꝵ hoc obẜuari uir prudẽ¬
tissimꝰ domiciꝰ. ulpianꝰ inpu¬
blicoꝵ disputacionum libris

Expanded text:
ditur, nulla violati pudoris macula adspergit. In decurionibus autem et filiis eorum hoc observari vir prudentissimus domitius ulpianus in publi
Abbreviated transcription (Latin):
rogabunt᷑. Ꝙsi p̃stita fu̾int extã¬
to sccłe argumenta ut uideantur
cera hominis extunxit.¬
sisq adsocietatẽ sceleꝵ uocantib eo̾
aꝗb app̃hensi custoditiue s̃. facile
fui̾nt ꝓbaiti. publice uindiete nõ¬

Expanded text:
rrogabuntur. Si praestita fuerint ex tanto scelere argumenta, ut videantur cera hominis extinxitsisque ad societatem scelerum vocantibus eos, a quibus apprehensi custoditive sunt, facile fuerint probati, publicae vindictae no
Abbreviated transcription (Latin):
n peccuniariis causis elitimec
latitantem ꝓpositũ extimacõe
tis tenor. hanc tm̃ ferat diure cen¬
surã. ut inter reos adnotati tt̃a
ñ patͥmoniũ c̃eat tns feire. s fa¬
me extimationẽ led̾e. De qb̃nbus.

Expanded text:
n pecuniariis causis edictum contra latentem propositum existimationem tis tenor hanc tantum ferat de iure censuram, ut inter reos adnotati non iam patrimonium debeat transferre, sed famae existimationem laedere HONOR.
Abbreviated transcription (Latin):
đ dm̃o manc̃ipioꝵ tractatur. si
aliis ꝓbationib ueritas illumi¬
nari ñ possit: de se ipsa manci¬
pia eẽ cum torm̃tis int̾roganda.
uiris auctoritates ꝓbant.

Expanded text:
ominio mancipiorum tractatur, si aliis probationibus veritas illuminari non possit, de se ipsa esse cum tormentis interroganda iuris auctores probant.
Abbreviated transcription (Latin):
añ alios excellens papinian in
suis statuit responsis. Si qͥs filiũ
suũ ħ demi iustituit. ⁊ si restitu¬
cionis pꝰ mortẽ honeri subegit.
ñ ałr hoc uideri disposuisse. nͥ
cum filiꝰ eius sine sobole uitã¬
suam reliquerit. nos hꝰ modisẽ¬
sum merito mirati. plenissimũ
ei donamz euentum. ut si quis ħ
disposu̾it. ñ tnĩ filium ħdem in¬
stituens. s ⁊̃ filiam ł abuncio¬

Expanded text:
ante alios excellens Papinianus in suis statuit responsis, si quis filium suum heredem instituit et restitutionis post mortem oneri subegit, non aliter hoc videri disposuisse, nisi cum filius eius sine subole vitam reliquerit: nos huiusmodi sensum merito mirati plenissimum ei donamus eventum, ut, si quis haec disposuerit, non tantum filium heredem instituens, sed etiam filiam, vel ab i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ã. Ioħi. pp̃ ¶uidam filium
suum asacris paternis imisit.⁊
pꝰ ea testam̃to ꝯdito eum p̃teriert
nullo ei pꝰ ea penit: relicto. aliis
comisso p̃grauauit. querebat᷑ sutt¬
le ÷ huiusmoĩ fidĩ comissũ. Antiqͣ¬

Expanded text:
dem A. Iohanni pp. Quidam filium suum a sacris paternis remisit et postea testamento condito eum praeteriit nullo ei penitus relicto, aliis commisso praegravavit. quaerebatur, si utile est huiusmodi fideicommissum. Tot
Abbreviated transcription (Latin):
cio p̃sidali pot̾it exꝑtri.
s. aa ⁊ cc̃ iuł . ir̃. Si sororem
tuam leuioꝵ ꝯmissoꝵ reã faci
accusacionem ñ ꝓhiberis ex̃cere
iniudicõ p̃sidali. quo tem̾̃e cõm¬
ista ꝯgrua ultione plectentur.
ba  accusatuã qui ñ suas suo¬
NQ iniurias exequuntur lict̃¬
⁊a criminandi inpari ł mino¬
mi quo puemutu exuerĩt
ẜ. scit̾a ueterum iuris ꝯditoꝵ
Ita tñ ut upsi inscriptiones
cc̃ eos ⁊ pedente accusa cõe

Expanded text:
eriri. Idem AA. et CC. Iuliano. si sororem tuam leviorum commissorum ream facis, accusationem non prohiberis exercere in iudicio praesidali, quo temerarie commissa congrua ultione plectantur.est accusatis, qui non suas suorumque iniurias exsequantur, licentia criminandi in pari vel minoe quo premuntur exuerint, secundum scita veterum iuris conditorum, ita tamen, ut et ipsi inscriptiones contra eos etiam pendente accusatione
Abbreviated transcription (Latin):
uiris ꝯgruit desidiumtiun pͥ¬
tilantr accusacione terciam
c qui duos reos delatos hr̃nõ¬
ua icc. Inĩquum: ⁊ longe
eiꝰ hr̃⁊ facultatem ine̾domo
eũ lircet ingenuũ apͥma tñ eta¬
te fuisse ꝯstab. Qr̃ ex nõe tͥo¬

Expanded text:
uris congruit desiderium tuum postulantis accusationem tertiam ei qui duos reos delatos h. Iniquum et longe eius haberet facultatem, in cuius domo eum, licet ingenuum, a prima tamen aetate fuisse constabit. quare ex nomine T
Abbreviated transcription (Latin):
d. ã. Mareelline.
S enat  ꝯsiuto ꝑrrassum nõn
Amlieri legis coruelie erimo¬
ne reum fac̾e : nͥ res adeã ꝑtin¬
at. Cum̃ gͥ faii tui tutores ł eu¬
ratores. hnt ipsi delibare debes
an instrumentaͣ ex ꝙ aduersa¬

Expanded text:
 A. Marcellinae. Senatus consulto permissum non est mulieri legis Corneliae crimine reum facere, nisi res ad eam pertineat. cum igitur filii tui tutores et curatores habent, ipsi deliberare debent, an instrumenta, ex quibus adversa
Abbreviated transcription (Latin):
tñ inuentarium ꝯscribitur ł si res
distinctionem. nulla erit licẽcia
neq creditorib neq legatariis. ł
fidi comissariis eos inqͥetare. ładiu¬
dicium uocare. ł res ħditarias qͣi
ypot hecaꝵ auctoritate uendicare.
S sit ħ spacium ip̃o iure ꝓd lib̾a¬
cione ħdib ꝯcessum. nullo scilic
exħ interuallo creditorib ħroitar¬

Expanded text:
itur, vel si res distinctionem, nulla erit licentia neque creditoribus neque legatariis vel fideicommissariis eos inquietare vel ad iudicium vocare vel res hereditarias quasi ex hypothecarum auctoritate vindicare, sed sit hoc spatium ipso iure pro deliberatione heredibus concessum, nullo scilicet ex hoc intervallo creditoribus hereditar
Abbreviated transcription (Latin):
tum̃ isiulstũ asseuerus. pꝰ ea ni¬
cħ se d pat̾na successione petitu¬
ꝵ non excã donacõis. s transig¬
endi aĩo inuire ꝓfess ⁊ entures¬
puere q̃sitam nequir ⁊ ħditatẽ.
itranfaccõ nullo dato ł retẽtoseu
ꝓnusso minine ꝓcedat. si submo¬
t ueri non potest.

Expanded text:
tum iniustum adseverans postea nihil se de paterna successione petiturum non ex causa donationis, sed transigendi animo in iure professus est, cum respuere quaesitam nequiret hereditatem et transactio nullo dato vel retento seu promisso minime procedat, submoveri non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit᷑  S qr qͥdã ł uana form¬
idine. łcallida machinarione ꝓđli¬
bando nb supplicandũ necessarnũ¬
eẽ existimat̃. quatin: eis liceat an¬
nał tp̃s tergi uersari. ⁊ ħrditatem
inspicere ⁊ alias cõ eam machina¬
ciones excogitare. ⁊ eand delibacõẽ
flebilib assertionib repetita p̃ce
sepiꝰ acciꝑe. nequis nos putau̾nt an¬
tiquitatis penit: eẽ ꝯtemptores. ĩ dul¬
ꝗ culmine uno anno. anrĩs uͦ udici¬
b nouẽ mẽsib ut neq ex intꝑiali
largitate aliud tp̃s eis indulgeat᷑.
S ⁊ si fuit datũ ꝓnicħilo hãtur Se¬
mel n.⁊ nõ sepiꝰ cam peti ꝯcedim:.¬

Expanded text:
na formidine vel callida machinatione pro deliberando nobis supplicandum esse necessarium existimant, quatenus eis liceat annale tempus tergiversari et hereditatem inspicere et alias contra eam machinationes excogitare et eandem deliberationem flebilibus adsertionibus repetita prece saepius accipere: ne quis nos putaverit antiquitatis penitus esse contemptores, indulquidem culmine uno anno, a nostris vero iudicibus novem mensibus, ut neque ex imperiali largitate aliud tempus eis indulgeatur, sed et, si fuerit datum, pro nihilo habeatur: semel enim et non saepius eam peti concedimus
Abbreviated transcription (Latin):
nime eã repuoiau̾it. nõ solũ credi¬
torib in solidũ teneatur.s ⁊̃ le¬
gis falcidie bñficio minime utat᷑.
ditatis creditorib ⁊ his qͥ ad ħoita¬
tem nocantur legib redd̾e ꝯpellen¬
ł. quantitate eoꝵ sacram̃to res

Expanded text:
nime eam repudiaverit , non solum creditoribus in solidum teneatur, sed etiam legis Falcidiae beneficio minime utatur.ditatis creditoribus vel his qui ad hereditatem vocantur legibus reddere compelletur, quantitate earum sacramento res
Abbreviated transcription (Latin):
uedacu fistlle summali tꝑ̃ ͫ trans¬
ia pso nicħ fecerit exquo ł adeun¬
dã ł renunciãdã hrditatẽ mani¬
festau̾it. his cũ successione sua.
ab hꝰ mõi beneficio exclũdatur.
¶Sinã instante annali tꝑr dces¬
serit. reliquũ tꝑs ꝓ adcunda ħroi¬
tate sius successorib sine aliqua
dubietate relinqͣt. Qs ꝯpleco nͦ
hroib eiꝰ alius regressꝰ inħditatẽ
dito. ħrdem scripsit incertas unci¬
as ⁊ pꝰ c̾ta u̾ba testam̃ti eundem
malias uncias. ł tantas ł quan¬
tatis. ł quendam unciaꝵ modũ
Ille ã nnã institucõẽ. ł duas
admitẽs. unã uł dus. ł quãtasc̃¬
q respuendas ẽẽ censuit. Ere¬
batur ap̃ ueteres si ħ ei fac̾e ꝑm̃¬
tit᷑./ Similiq mͦ dubitabat᷑ si in¬
pub̃em qͥs filium suũ hrdem ex¬

Expanded text:
translapso nihil fecerit, ex quo vel adeundam vel renuntiandam hereditatem manifestaverit, is cum successione sua ab huiusmodi beneficio excludatur. Sin autem instante annali tempore decesserit, reliquum tempus pro adeunda hereditate suis successoribus sine aliqua dubietate relinquat, quo completo nec heredibus eius alius regressus in hereditatem ondito heredem scripsit in certas uncias et post certa verba testamenti eunem in alias uncias vel tantas vel quantatis vel quendam unciarum modum, ille autem unam institutionem vel duas admittens unam vel duas vel quantascumque respuendas esse censuit: quaerebatur apud veteres, si hoc ei facere permittitur. Similique modo dubitabatur, si impuberem q
Abbreviated transcription (Latin):
se eẽ ł uocatum ħdem renunciđ.
millo nec uiuentario faciendo. n
alio curuitu exspectando .⁊ sit alie¬
nus huiusmoĩ hroitate siue ho¬
nerosa siue lucrosa sit. ¶ Sin at̃¬
dubiꝰ ⁊ utrũne admittenda sit nec
ne d functi ħroitas ñ put ⁊ s eẽ ne¬
cessariã dlibationẽ. S adeat ħr¬
ditatẽ. ł sese inmisceat. onĩ tm̃mͦ

Expanded text:
se esse vel vocatum heredem, renuntiet se esse vel vocatum heredem, renuntiet nullo nec inventario faciendo nec alio circuitu expectando, et sit alienus huiusmodi hereditate, sive onerosa sive lucrosa sit. Sin auutrumne admittenda sit nec ne defuncti hereditas, non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat hereditatem vel sese immisceat,
Abbreviated transcription (Latin):
¶arma ⁊ it. mag̃ quã uira scire
nulites sacratissim legis lator er¬
istimaũ. E xom̃ib itaq istis unam
legẽ collig̾t. nb apparuit eẽ huma¬
nũ.⁊ nõ solum milites aduuare
rit dntum. s ⁊̃ si honerosam qͥs¬
inueniat eẽ quã adierit ħroita¬
tem. ita ⁊ it: nec satis necessariũ
Alib̾acionis erit auxiliũ. nͥ hoĩb
formidolosis. qui ⁊ ea tument q̃
nulla digna sũt suspicione. ¶Cũ
gͥ ħrditas ad quendã siue ertesta¬
mento. siue ab intestato suit dlat᷑.
siue exasse. siue exparce. si ꝗͥ recta
ua adire malui̾t ħoitatẽ. ⁊ spe c̾ti¬
sima ħ foc̾it. ł sese imiscu̾it. ut ñ
postea eam  repudi  . nullo moig⁊ ĩ¬
uentario. eum omib crecitoribis
subpositꝰ ÷. ut poto hrditate ei ex
sua uoluntate infixa Gundiꝙmͦ
si nõ titubante animo respuẽdam
ł abstinendã eẽ credid̾it ħrditat̃.¬
⁊ ei aꝑtissime intͣ trium m̃siũ spa¬
cia exquo ei cognitũ fuĩt scͥptimm

Expanded text:
Arma etenim magis quam iura scire milites sacratissimus legislator existimavi Ex omnibus itaque istis unam legem colligere nobis apparuit esse humanum et non solum milites adiuvare rit debitum, sinveniat esse quam adierit hereditatem. ita enim nec satis necessarium deliberationis erit auxilium, nisi hominibus formidolosis, qui et ea timent, quae nulla digna sunt suspicione. Cum igitur hereditas ad quendam sive ex testamento sive ab intestato fuerit delata, sive ex asse sive ex parte, si quidem recta via adire maluerit hereditatem et spe certissima hoc fecerit vel sese immiscuerit, ut non postea eam repudiet, nullo indiget inventario, cum omnibus creditoribus suppositus est, utpote hereditate ei ex sua voluntate infixa. Similique modo, si non titubante animo respuendam vel abstinendam esse crediderit hereditatem, ei apertissime intra trium mensuum spatium, ex quo ei cognitum fuerit scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aã.⁊ oc̃. Si curatoris tn quõdam.
testam̃ti iure facto. ł ab iutestato.
legituna dlata suocessio ẽ. ħcasu
ei qui ñ repudiauit ħ roitatem eã
lic ãdire. Rector gͥ adit ꝓuincie
si ħro itati necdũ sut̃ obligati. eos
an hrdes sint int̾ragare d̃ebit. ac
d. aã. Sabine. Si te bonis pater
neq inopia patris te excusat. neqdono
tum eripientis aitere ᷑ dexaccioẽ cre
pat̃ tiuuis incuiꝰ fusti potestate.
noꝙ spẽ dlate tͥ legitie q̃rende
successionis ab sum̾e repudiando.
neq ħrditarios manumitendo fuo̾.
his prãre lib̾tatem potuit.

Expanded text:
anus . Si curatoris tui quondam testamento iure facto vel ab intestato legitima delata successio est, hoc casu ei qui non repudiavit hereditatem eam licet adire. Rector igitur aditus provinciae, si hereditati necdum sunt obligati, eos an heredes sint interrogare debebit ac,  CC. Sabinae. Si te bonis paternneque inopia patris te excusat neque tum eripientis arcere te exactione credpater tuus, in cuius fuisti potestate, neque spem delatae tibi legitimae quaerendae successionis absumere neque hereditarios manumittendo servos his praestare libertatem potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. sub quoꝵ potestate ⁊ adire eiꝰ
noiẽ ħrditatem ł bonoꝵ possessioẽ
pet̾e. S⁊ si ħ parens neglexerit. ⁊ ĩ
memorata etate infans dcesserit: tc̃
parentem ꝗͣ sr̃stitem onł̃ia ex qua¬
cumq successione ad eund̾ infantẽ
duoluta uire patris. qͣi iam infã¬
ti q̃sita caꝑe arente u nõ subsi¬
tente ⁊ siquid̾ pꝰ eiꝰ obitum tutor
infanti sit. ł dat : fuit. posse eũ
⁊̃ adhuo infante pupillo ꝯstituto
nñe eiꝰ a dire ħditatem. siue uiuo
parente. siue pꝰ mortem eiꝰ adeũ
duolutã. ł bonoꝵ possessionẽ pece¬

Expanded text:
state est adire eius nomine hereditatem vel bonorum possessionem petere. Sed si hoc parens neglexerit et in memorata aetate infans decesserit, tunc parentem quidem superstitem omnia ex quacumque successione ad eundem infantem devoluta iure patrio quasi iam infanti quaesita capere. Parente vero non subsistente, si quidem post eius obitum tutor infanti sit vel datus fuerit, posse eum etiam adhuc infante pupillo constituto nomine eius adire hereditatem sive vivo parente sive post mortem eius ad eum devolutam vel bono
Abbreviated transcription (Latin):
toris nu̾andum dam: ad hꝰ modi
inuentarii ꝯsuma cõẽ. Sufficit it.
p̃facum tꝑs ⁊ si lougissimis spaci¬
Is distant. tm̃ dare eis facultatem
instructos ꝓcunitores in locis uͥ reᷤ
posite s̃ mitendosgisi p̃fatã obser¬
uacionẽ inuentarii faciendi soliaa¬
⁊ legis falcidie aduersus legatari¬
os utantur beneficio. ⁊ in̾tm̃ ħroi¬
tariis creditorib teneantur. inꝗͣ¬
s tum res sube adeos duolute ua¬
leant. ⁊ eis satis faciant qͥ pͥmiue¬

Expanded text:
ad huiusmodi inventarii consummationem: sufficit enim praefatum tempus, etsi longissimo spatio distant, tamen dare eis facultatem instructos procuratores in locis ubi res positae sunt mittendos. Et si praefatam observationem inventarii faciendi solidaet legis falcidiae adversus legatarios utantur beneficio, ut in tantum hereditariis creditoribus teneantur, in quantum res substantiae ad eos devolutae valeant.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ quam nota fu̾it ei aꝑtura tabu¬
laꝵ. ł a latam s ab intestato ħ dita¬
tem cognou̾it noiandos exornium
facta. ł facienda.res ap̃ eum rema¬
nent. uł si ignarꝰ sit literaꝵ ł
sebere p̃pedit᷑. sp̃ãli tabularo adħ
solum adibendo. ut ꝓ eo lit̾as sub¬
ponat. uen̾abili signo antea ama¬
ti ei tabularium ꝓse subscribe
inter fu̾int. ¶ Sin ã locis in quib
res ħrditarie ł maxima pars eoꝵ¬

Expanded text:
postquam nota ei fuerit apertura tabularum vel delatam sibi ab intestato hereditatem cognoverit numerandos, exordium facta vel facienda res apud eum remanent, vel si ignarus sit litterarum vel scribere praepeditur, speciali tabulario ad hoc solum adhibendo, ut pro eo litteras supponat, venerabili signo antea mati ei tabularium pro se subscribere interfuerint. Sin autem locis, in quibus res hereditariae vel maxima pars e
Abbreviated transcription (Latin):
amitant. ne dum lucrũ facesꝑat̃
indampnum incidant. S si legata¬
rii interea uen̾nt ⁊ eis satis p̃aciat
ex ħdicate a functi. ł ex ipsis reb łex
eaꝵ forsitan uendicioẽ. Sin u credito¬

Expanded text:
amittant, ne, dum lucrum facere sperant, in damnum incidant. Sed si legatarii interea venerint, et eis satisfaciant ex hereditate defuncti vel ex ipsis rebus vel ex earum forsitan venditione Sin
Abbreviated transcription (Latin):
famit pat̾nam broitatẽ a lib̾ates.
posse ⁊ insuam posteritatẽ hancͤ
transnte. ⁊ aliis ꝗb dam adiectis.
cam a libacionem ⁊⁊ onĩs succes¬
sores. siue cognatos siuie ertrancoᷤᷤ
auximi eẽ ꝓtelandã. Idq sanctimꝰ¬

Expanded text:
familias paternam hereditatem deliberantes posse et in suam posteritatem hanc transmittere, et aliis quibusdam adiectis, eam deliberationem et in omnes successores sive cognatos sive extraneos duximus esse protelandam. Ideoque sancim
Abbreviated transcription (Latin):
uł publicaꝵ sp̃eꝵ trainsuectionẽ ant
pͥuagio dignittis. aut religiosus intr¬
itu. aũ p̃rogata ꝑsone. publicis utili¬
tatib excusari posse sub tractam Nec
si celeste ccͣ ꝓferat᷑ oracłm. siue adno¬
tacio sit. suic̃ diuina pͣgmatica ꝓuidẽ¬
tissime legis regłas ercusare debit. & d¬

Expanded text:
 publicarum specierum transvectionem aut privilegio dignitatis aut religionis intuitu aut praerogativa personae publicis utilitatibus excusari posse subtractam. Nec si caeleste contra proferatur oraculum, sive adnotatio sive sit divina pragmatica, providentissimae legis reg
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯrr leo aaubem nulli pͦꝰhãc
sidenti. nulli ũconomo eiꝰ res ecłastic̃
gubnãda mandat᷑. eẽ facłtatẽ fũdosł
p̃dia urbanti seu rustica. res pꝰtremo ĩ¬
mobiles au inhis p̃diis colonos idcui

Expanded text:
 . Iubemus nulli posthac siae praesidenti, nulli oeconomo, cui res ecclesiastica gubernanda mandatur, esse facultatem fundos vel praedia urbana seu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ res emptori nõ ꝯcedit᷑. & ħ in scrilat᷑
nicħ ẽẽ factũ in ea re. ad dap̃nũ diui¬
ne domꝰ. emptore nõ inuento  res estimata
districte creditori det᷑ insolutũ. ad dita in pcio¬
decima uniu̾se extimatiois parte. Et acceden¬
te ꝯsensu. eidinatori s ⁊ maioris partis ibidem
seruentium. Sit tñi ea res medioe̾s int̾cetas.

Expanded text:
enim res emtori non conceditur, et hoc inscribatur, nihil esse factum in ea re ad damnum divinae domus. Emtore vero non invento, res aestimata districte creditori detur in solutum, addita in pretio universae aestimationis decima parte, et accedente consensu ordinatoris et majoris partis ibidem servientium. Sit tamen ea res mediocris inter ceteras,
Abbreviated transcription (Latin):
ligiois retͦ pͥncipes p̃stiter: firma illib¬
ataq ĩ ꝑpetuũ donimꝰ custodiri. Os̃ sane
pͣgnaticas sanctioẽs q̃ cõ canones ccłasti¬
cos int̾uentu gr̃e ⁊ ambiciõĩs elicite ĩ. ro¬
bore suo ⁊ infirmitate uacuatas cessare p̃¬
nis. ac dare oꝑã ut pauꝑib alim̃ta ñ de¬

Expanded text:
 firma et illibata in perpetuum decernimus custodiri. Omnes sane pragmaticas sanctiones, quae contra canones ecclesiasticos interventu gratiae et ambitionis elicitae sunt, robore suo et firmitate vacuatas cessare prnis ac dare operam, ut pauperibus alimenta non de
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aa. Gemili leg̾e̾ sactimꝰ. siue uidua
siũ dia cõnissa. Euirgo dodicata ł scĩmo¬
nił mulier. siue qͦc̃q alio nõie religio¬
si honoris. ł digͥuitatis feña nũcupata¬
testamto ł codicillo suo qd tñ alia om̃i

Expanded text:
cimus, sive vidua sive diaconissa vel virgo deo dicata vel sanctimonialis mulier, sive quocumque alio nomine religiosi honoris vel dignitatis femina nuncupavel codicillo suo, quod tamen alia omni
Abbreviated transcription (Latin):
qͣua si cesfacio ꝯtutoris insuspecto
faciendo imputari possit.
rem neq idoneis hom̃ib credere.¬
neꝙ mnemptionem possessionumi¬
uidex usuris eius ate exigi nonoꝑ

Expanded text:
quam si cessatio contutoris in suspecto faciendo imputari possit. rem neque idoneis hominibus crederen emptionem possessionumudex usuras eius a te exigi non
Abbreviated transcription (Latin):
ambigendum. Si tut᷑or ñ gessit.
solum coi quigełerunt s ⁊̃ qui ge¬
reix cb̾uerunt. tutela teneri etia
mẽa que asꝯtutorib ẜuari non po¬
tuer̃. Si iͦncum suspectos fac̾e dbe¬
rent. officium omiserunt. ⁊̃ u at̃
nsi cõ ꝑatronuim tuum famosam
aceoem instituere nonͥ pͥotiusti. ꝓ¬
uid̾e tñ nequid tutese deẽt. necessa¬
riis postulacionib. apud eum cuiꝰ
aea re uirisdiccio fuit potiusti.

Expanded text:
a. 229 SI TVTOR NON GESSERIT. solum eos qui gesserunt, sed etiam qui gerere debuerunt tutelam teneri etiam in ea, quae a contutoribus servari non potuerunt, si modo, cum suspectos facere deberent, id officium omiserunt. Tu autem, etsi contra patronum tuum famosam actionem instituere non potuisti, providere tamen, ne quid tutelae deesset, necessariis postulationibus apud eum, cuius de ea re iurisdictio fuit, potuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
relio. Pupillus agere ubcum ac¬
cione tutele ꝯpclłi non potest. e¬
rum aduersus futuram calump¬
nam ut nquio ei decis cursus eiꝰ
inhibetitur usuraꝵ. dnũciacio¬
nib frequenter ui terpositis adiu¬
dicium eum ꝓuocate. Ac si rem
dissimulacõe ꝓferat actis apud p̃¬
sidem ꝓuincie factis. uoluntatis
ur̃e rõem aclarate. Quo facto
tam uł ipsis quam securitati fi¬

Expanded text:
relio. Pupillus agere vobiscum actione tutelae compelli non potesrum adversus futuram calum si quid ei debetis, cursus eius inhibeatur usurarum, denuntiationibus frequenter interpositis ad iudicium eum provocate ac, si rem dissimulatione proferat, actis apud praesidem provinciae factis voluntatis vestrae rationem declarate: quo facto tam vobis ipsis quam securitati fi
Abbreviated transcription (Latin):
morsie habebis
ꝓfecte s̃. tutorẽ nõ reliquerit. ma¬
ter aut̃ uolu̾it eoꝵ sine masłi st̃
sine fuĩe subire tutelam ad exem¬
plum logitune sobolis liceat ei ħ
fac̾e. quatenꝰ actis sub ꝯ pecenti ui¬
dice interuenientib uiramentum
ancea pr̃et. ꝙ adnuptias nõ ꝑueni

Expanded text:
liberis sunt, tutorem non reliquerit, mater autem voluerit eorum, sive masculi sunt sive feminae, subire tutelam, ad exemplum legitimae subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenientibus iuramentum antea praestet, quod ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
ribiano ⁊ Rupho. Si inlocum
eius tutoris ad tempꝰ dati estis qͥ
rei publice. cã aberat. hisq iam
finito mimn̾e ꝙ ei iniunctum :¬
ab ce  asiit. quin ad euis osficiũ
curamq ꝑtineant negocia pup¬
ille: ambig̾e non c̃etis. S ꝯsul¬
tus feceritis. si p̃sidem ꝓuincie¬
uirum clarissumum adieritis. ut
his ad õministracionẽ tutele ꝯpel
ꝗo ⁊ d̃uit ꝯpetens iudex. inlo¬
cum excusati tutoris. curatores.
lic ⁊ pupillꝰ alios quoscumq hab¬
r⁊ tutores. dare. ¶ Quamuis at̃
curator cum aliis in locum eiꝰ sub¬
ꝯstitutus sis: t̃n ꝑicło administͣ¬
cionis ultra pubtatis tꝑra non¬
tutum ł ꝗd solus administracõ¬
ni ñ susficias. an tib tutelam ao¬
ministranti. adiungi alios curato¬
res oꝑteat : preses ꝓuincie si te nõ

Expanded text:
Tiberiano et Rufo. Si in locum eius tutoris ad tempus dati estis, qui rei publicae causa aberat, isque iam finito munere quod ei iniunctum abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. Sed consultius feceritis, si praesidem provivirum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compelet debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. Quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo administrationis ultra pubertatis tempora nonquod solus administrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te no
Abbreviated transcription (Latin):
filiis tucore legitimo patruo ꝯs¬
tituto. nec ullo excusato priuile¬
gio tuͣtor datus es cum hñti tuto¬
rem. alium dari ꝓhibeant iura.
necessitatem ad ministracõis eae
eum ꝑtin̾es neqͣ te dacione tesie¬
ri. non ubigitur.
d aã. ⁊ cẽ. ꝑ iorencio. Eurato¬
rem hñti neͣqͣ aduingͣi iisi cau¬
ꝯstitui. non nͥ añ priore remoto:
ambigui uiris non ⁊ teq ab futi¬
rum: dampni ꝙ medio tꝑr nego¬
ciis pupillarib ꝯtĩgit eẽ succe¬
saneum: cum accorem ꝑielo tuo
ꝯstitu̾e d̾ueras. nec uire magis¬
tratum inabsenciam tuam aliũ
creasse: certum ÷.¬
plac. non pris pũbem̾ iustam
hab̾e ꝑsonam. si in terposito de¬
esuo  ant admiistrandi patri¬
monii grã. aut iulitem fuerit
curitor datꝰ. Ut uixta p̃ceo en¬
tia nr̃e pietatis statuta. legitim̃
iniciate litis agitata inuidiciis
ꝯtrouersia fimatur.
e ntropio. pp̃. Curator adoles¬
centi ordinatus. pꝰ in cohatam li¬
tẽ. non pot̃ sub pretextu spetiał

Expanded text:
filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur.. Curatorem habenti neque adiungi nisi causubstitui non ante priore remoto ambigui iuris non est: teque afuturum damni, quod medio tempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo constituere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse certum placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut in litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae pietatis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur. Eutropio pp. Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis
Abbreviated transcription (Latin):
genere subinoueatur. ł nec suis
ꝗdem ꝑ animi aut corꝑis ualitudi¬
nem administumois facultatib
idoneus inueniatur. ¶Ꝙ si femi¬
ne tutelas refugerint. ⁊ p̃obtaue¬
ruit nuptias. tõ demum uir illu¬
stris p̃fectꝰ urb accito p̃tore qui ĩ¬
ꝑcipiendis tutorib p̃sid. siue ni¬
dices qui in prouiuciis iura restit¬
uunt. dalio ordine ꝑ in quisicioẽ
dari minorib defensores iubebut.

Expanded text:
genere submoveatur vel ne suis genere submoveatur vel ne suis quidem per animi aut corporis valetudinem administrandis facultatibus idoneus inveniatur. Quod si feminae tutelas refugerint et praeoptaverint nuptias, tunc demum vir illustris praefectus urbis adscito praetore, qui impertiendis tutoribus praesidet, sive iudices, qui in provinciis iura restituunt, de alio ordine per inquisitionem dari minoribus defensores iubebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fine alium qui prcilegio ab hac
mͦin cupacione defenditur. tutele
muneris astingat osficium.
no pp̃. ¶Natres que amissis uiris
tutelam ammnustrandor negõꝵ
in lib̾os postulant. priꝰ quam ꝯfir¬
macõ officii tał meas uire eueniã:
fateantur lictis sacram̃to prestͥo ad
alias se miptias ñ uenire. Sane ĩ
obtione huiꝰ cemõi. nulla cogͥ. s
lib̃a in ꝯdiciones quas p̃stitiumus
uolustate descendãt. Nã si malu¬
erint alia obtare matͥmonia: tu¬
telas filioꝵ administrare ñ cb̃ent.
S ne sit facił uicas pꝰ tutelãsu¬
re susceptam uruptio. bona eiꝰ pri¬
nutꝰ qui tutelam gerentis affecta¬
uerit nptias: inob ligacõe ueni¬
re. ⁊ teneri obnoxia rationibus
paruuloꝵ precipim. ne quio in¬
curia. ne qͥd fraude deꝑeat. Ms il¬
lud aduingun ut mlier sietate
maior⁊. tunc dennum petende tu¬
tele iis hãt. cum tutor testam̃ta¬
riꝰ ł legitimus defu̾it. ł priule¬
gio atutela excusetur. ł suspecti

Expanded text:
ive alium, qui privilegio ab hac nuncupatione defenditur, tutelae muneris adstringat officium.no pp. Matres, quae amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eas iure veniat, fateantur actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. Sane in optione huiuscemodi nulla cogitur, sed libera in condiciones quas praestituimus voluntate descendat: nam si malunt alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debent. Sed ne sit facilis in eas post tutelam iure susceptam inruptio, bona eius primitus, qui tutelam gerentis adfectaverit nuptias, in obligationem venire et teneri obnoxia rationibus parvulorum praecipimus, ne quid incuria, ne quid fraude depereat. His illud adiungimus, ut mulier, si aetate maior est, tunc demum petendae tutelae ius habeat, cum tutor testamentarius vel legitimus defuerit vel privilegio a tutela excusetur vel suspecti
Abbreviated transcription (Latin):
libtue sunt q̃ rapinã passe sunt
raptores tm̃ modo supradicta pe¬
na plectent᷑. sub̃iis coꝵ nullam
diminicoẽm passuris. ¶. Sñ aut̃
ĩi genua ꝑsona. tał facinus ꝑpet¬
retur: ⁊ om̃s resmobiles ⁊ iimobi¬
les .⁊ semoilẽtes tam raptoꝵ. ꝗͣ ĩ¬
tum ꝗ eis auxiliũ p̃bu̾int. ad do¬
minium rapͣtoꝵ mlier libaꝵ trãs¬
ferantur. ꝓuid̾eircia iudicũ. ⁊ cura
segitime ꝯuingentur. in dote mł
ierum lib̾aꝵ easo̾ res ł quantas ex
his uolu̾int ꝓced̾e. suie. maritũ
nolentes acciꝑe.in sua pudicicia
reman̾e noluint : pleno dnĩo eis
scĩm applicari. Nemine iudice
ł alia q̃ cumq ꝑsatia hec auden¬
te ꝯtempn̾e. nec sit facultas rap¬
ieri. ⁊raptorẽ suũ s maritũ expoᷤᷤ¬
cere. s cũ parantes uoliuntex¬
cepe aptorec legitimo copn
b eis ꝯsentire: ꝗ hostili more ĩ nr̃a
re publica matrimoniũ studẽt̃¬

Expanded text:
libertinae sint quae rapinam passae sunt, raptores tantummodo supra dicta poena plectentur, substantiis eorum nullam deminutionem passuris. Sin autem in ingenuam personam tale facinus perpetretur, etiam omnes res mobiles seu immobiles et se moventes tam raptorum qui eis auxilium praebuerint, ad dominium raptarum mulierum liberarum transferantur providentia iudicum et cura legitime coniungentur, in dotem liberarum mulierum easdem res vel quantas ex his voluerint procedere, sive maritum nolentes accipere in sua pudicitia remanere voluerint, pleno dominio eis sancimus applicari, nemine iudice vel alia quacumque persona haec audente contemnere. Nec sit facultas rapieri raptorem suum sibi maritum exposcere, sed cui parentes voluerint excepto raptore, eam legitimo copul eis consentire, qui hostili more in nostra re publica matrimonium student
Abbreviated transcription (Latin):
minis metũ mortuo ẜ io sustiue¬
at. Nec uͦ in mod̾ate suo uire uta¬
tur. S tẽ reus omicidii sit. si uo¬
luntate cũ ictu fustis aut lapidis
occid̾it. ł certe telo us letał nulnꝰ
inflixit. aut suspendi la q̃o p̃ceꝑit
ł uissione terttra p̃cipitandũ eẽ
mandau̾it. aut uenem uirꝰ in fu¬
d̾it. ł dilaniau̾it penis publicis
corp. feraꝵ unguib lat̾a ꝑseꝗͣ¬
do. łexurendo oblatis ig̃nib mẽ¬
bra. aut tabescentes artꝰ atro
sanguine ꝑmixta sanie dfluen.¬
tes ꝓpe mipsis adeg̃it᷑ cruciatib
uitam reluiq̃re. seuitia inimam¬

Expanded text:
minis metum mortuo servo sustineat. Nec vero inmoderate suo iure utatur, sed tunc reus homicidii sit, si voluntate eum vel ictu fustis aut lapidis occiderit vel certe telo usus letale vulnus inflixerit aut suspendi laqueo praeceperit iussione taetra praecipitandum esse mandaverit aut veneni virus infuderit vel dilaniaverit poenis publicis corpus, ferarum unguibus latera persecando vel exurendo oblatis ignibus membra, aut tabescentes artus atro sanguine permixta sanie defluentes prope in ipsis adegerit cruciatibus vitam relinquere saevitia imman
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾senatũ. Incoirigendis mino¬
rib ꝓqualitate  licti senioribus
ꝓpinꝗs tribuimꝰ potestatẽ. ut qͦs
aduite lcora domestice laudis ex¬
empla ñ ꝓuocat̃. salt correp¬
tionis m̃dicina ꝯpellat. neq inpu¬
niendis minoꝵ uiciis potestatẽ¬

Expanded text:
alens . In corrigendis minoribus pro qualitate delicti senioribus propinquis tribuimus potestatem, ut, quos ad vitae decora domesticae laudis exempla non provocant, saltem correctionis medicina compellat. Neque nos in puniendis morum vitiis potestate
Abbreviated transcription (Latin):
pene. ab buiꝰ modi facinore temꝑ¬
ai̾nt se ñtulli młieri siue uolẽti sine
nolenti peccandi locꝰ relmquetur.
qr ħ iꝑm nelle młierens: ab usidiis
neꝗssimi hoĩs ꝗ meditatur rapinã
inducitur. Nisi ⁊ t. eam sollici¬
tau̾it. nͥ hodiosis artib circumuen̾¬
it: ñ faci̾t eã uelle ĩtantũ dedecus
iundicta int̾erat. si pacienciã p̃bue¬
rit᷑. ac dolorẽ reiisi̾t: d̾portacioe

Expanded text:
poenae ab huiusmodi facinore temptaverint se, nulli mulieri sive volenti sive nolenti peccandi locus relinquetur, quia hoc ipsum velle mulieri ab insidiis nequissimi hominis qui meditatur rapinam inducitur. Nisi etenim eam sollicitaverit, nisi odiosis artibus circumvenerit, non facit eam velle in tantum dedecus vindicta intererat, si patientiam praebuerint ac dolorem remiserint, depo
Abbreviated transcription (Latin):
b ordinis iudices ꝗ millis locis ĩ
uenti fu̾i̾nt. simił studiũ cum
magna sollicitudine ħant. ut
ri cognitas ꝓbaciones. si ñ fori
p̃scriptione durissimis penis af

Expanded text:
bet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut juri cognitas probationes, sine forti praescriptione, durissimis poenis af
Abbreviated transcription (Latin):
scio dño ꝯmiseruit. pꝰtrenio suppli¬
cio doitos. luere ppetrata cẽsemꝰ.
Qd̾ si illi metu atq exortacõe dno¬
te ñ utt. seruos nͦ quos furorib ta¬
lib paruisse ꝯstiterit. metallis pꝰ
sentenciã dedi. Uiles ã infames
q ꝑsone ⁊ hii qui bis aut sepuis
ꝯstitutionũ diualiũ pena teneant᷑
Iudicem uͦ nosse oꝑt ÷ ꝗd graui ĩ¬
famie sit notandꝰ si uolencie
eͥmen ap̃se ꝓbatum distułit.
omiserit ł impuuitate donau̾¬
it. aut molliorẽ quã p̃stitium¬

Expanded text:
scio domino commiserint, postremo supplicio deditos luere perpetrata censemus. Quod si illi metu atque exhortatione dominote non uti, servos vero, quos furoribus talium paruisse constiterit, metallis post sententiam dedi. Viles autem infamesque personae et hi, qui bis aut saepius constitutionum divalium poena teneantur. Iudicem vero nosse oportet, quod gravi infamia sit notandus, si violentiae crimen apud se probatum distulerit omiserit vel impunitate donaverit aut molliorem puam praestitu
Abbreviated transcription (Latin):
multa facinora sub uno uiolẽcie
mĩe ꝯrmentur. cũ aliis uĩ ĩ fer¬
re certantib aliis cum indigna¬
tione resistentib. uerba cedesq
crebro ategantur admisse. pla¬
cint si forte ꝗs łexpossidñtis
parte ł eiꝰ qui possessionẽ temer¬
are tẽptau̾t in terempt: sit. in
eũ suppliciũ exerc̾i : ꝗ uim fac̾e
tem̃ptau̾it.⁊ alterutri parpi cã¬

Expanded text:
multa facinora sub uno violentiae nomine continentur, cum aliis vim inferre certantibus, aliis cum indignatione resistentibus verbera caedesque crebro deteguntur admissae, placuit, si forte quis vel ex possidentisparte vel ex ejus, qui possessionem temerare tentaverit, interemptus sit, in eum supplicium exseri, qui vim facere tentavit, et alterutri parti ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne  nõ mmerito astin̾at: in tociꝰ
litis t̾minum differat᷑. ut agi¬
tato nẽgocio pricipisi. si cẽ eũ
fu̾it indicacum iuinsulã d̾por¬
tetur. bonis om̃ib abrogatis.¬

Expanded text:
nae non inmerito destinatus, in totius litis terminum differatur, ut agitato negotio principali, si contra eum fuerit iudicatum, in insulam deportetur bonis omnibus abrogatis.