comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Breuis ẽ statura. R. Hec non impedit ꝗu
uir bonus et magnus ee possis / insuper et rex
si sors tulerit et Imꝑator et si enim Affricanᷤ
Scipio celsus corpore. Sulius cesar. statura fuĩti
sar. nec coꝵ magnitudini breuitas obfuit
nec detraxit fame/. D. Uellem esse altior ⁊
maior. R. Assurge animo creste uirtutib
maior eris atq altior. ht utilius hoc facilius
incrementũ. O. Cuperem esse formosus.¬
R. Disce amare atq optare meliora. stul¬
tum est amare periculu suum. stultum o ꝑ¬
tae qd̾ nullo studio queri potest. Nempe si
ꝯtra naturam formosus fieri studeas Nilul¬
tra prosicies qi ut/ deformior uideare. D. For¬
mosus esse nequcq̃ nitor. R. Aitore autẽ
bonus ẽe id non frustra eĩ facies hoc int̾multa
precipuũ u̾tus hẽt queri põt eripi non põt.
cum reliqua in arbitro sint fortune. nec ob¬
stante illa queri ualeant nec seruari. sola
u̾tus fortune legib libera est atq illa obluc¬

Expanded text:
Brevis est statura. Hec non impedit quin Brevis est statura. Hec non impedit quin vir bonus et magnus esse possis, insuper et rex, si sors tulerit, et imperator. Etsi enim Africanus Scipio celsus corpore, Iulius Cesar statura fuerit esar, nec eorum magnitudini brevitas obfuit, nec detraxit fame. Vellem esse altior et maior. Assurge animo, cresce virtutibus: maior eris atque altior. Hoc utilius, hoc facilius incrementum. Cuperem esse formosus Disce amare atque optare meliora. Stultum est amare periculum suum, stultum optare quod nullo studio queri potest. Nempe si contra naturam formosus fieri studeas, nil ultra proficies quam ut deformior videare. Formosus esse nequicquam nitor. Nitere autem bonus esse. Id non frustra enim facies. Hoc inter multa precipuum virtus habet: queri potest, eripi non potest. Cum reliqua in arbitrio sint fortune, nec obstante illa queri valeant, nec servari, sola virtus fortune legibus libera est, atque illa obluc
Abbreviated transcription (Latin):
exiguu est. R. Ud scilicet lamentaris ꝙ
te ip̃o non es oneratus s leuis ⁊ facilis et acũ¬
ta u̾satilis/. D. Pexiguu est corpus .R.
Quis umqͣ de exigua questus est sarana Iusta
hercle dolendi causa. ꝙ non pressus molle cor¬
porea s indutus. neq ip̃e tibi tedio ẜusui sis/.¬
oD Contenptibili sum statura. R. Ut glo¬
riosum nichil. nͥ u̾tus sic contẽptibile nichil
nisi uitium. nullam u̾tus respuit statiuam.¬
D Exigua corporis statura est. R. Non sta¬
turam corporis uirtus exigit. s animi. hec si
longa si recta si ampla/ si magnifica si decora
est sit illata alt̾a qualiscumq nichil ad rem
non solum domi s ne militie quidem ubima¬
gis obesse uideretur. Nosti ut marius sumᷤ
dux non longos sicorosos ⁊ ualidos milites
eligebat. id qͣ felicit̾ ꝙͣ consulto faceret ciebre
et ingentes indicant uictorie. ħt corporũ pro¬
çeritas maiestatis p̾lustulũ non uigoris. d.¬

Expanded text:
exiguum est. Id scilicet lamentaris, quod exiguum est. Id scilicet lamentaris, quod te ipso non es oneratus sed levis et facilis et ad cuncta versatilis. Perexiguum est corpus. Quis unquam de exigua conquestus est sarcina? iusta hercle dolendi causa, quod non pressus mole corporea sed indutus, neque ipse tibi tedio sed usui sis? Contemptibili sum statura. Ut gloriosum nichil nisi virtus, sic contemptibile nichil nisi vitium. Nullam virtus respuit staturam. Exigua corporis statura est. Non staturam corporis virtus exigit sed animi. Hec, si longa, si recta, si ampla, si magnifica, si decora est, sit illa altera qualiscunque: nichil ad rem, non solum domi, sed ne militie quidem, ubi magis obesse videretur. Nosti ut Marius summus dux, non longos, sed torosos et validos milites eligebat. Id quam feliciter, quam consulto faceret, crebre et ingentes indicant victorie. Habet corporum proceritas maiestatis plusculum, non vigoris.
Abbreviated transcription (Latin):
boni formam corporis amarunt nullus õpta¬
uit quidam etiam proiecerũt. qd̾ fecisse laudatͣ
ille tustus adolestens qui pleclari uultus. exim¬
iam spetiem qͣ suspectam multis / ad u̾samq
fame sue senserat et pudicitie aliene illatis si¬
bi sponte uulnerib deformauit qͣ tibi dissi¬
milis qui id optes qd̾ ille sibi abstulit et quo
rari umq in nocue usi sint. D. Forma ca¬
reo. R. Tutius ẽ caruisse quo in experimẽtũ
tui anceps ac laboriosum sepe uenturus sis ml¬
tis forma nocuit cuntos exercuit quosdam
post insultus uarios molliuit ⁊ iunti facileẜ
dedit atq abhonestate tiansuersos inculpam
crudi. D. De formis a breuis nimirum sta¬
tura est. R. Non õ ut reris ꝑsequendũ que¬
relis incomodum longa comspetior ẽ statitra.
breuis expeditior agiliorq. E Statura ꝑ¬
breuis est. R. Quid uetat ut in parua
domo magnum uirum. sic inpartio corpore
magnum animum habitare. D. Corpus

Expanded text:
boni formam corporis amarunt, nullus optaboni formam corporis amarunt, nullus optavit, quidam etiam proiecerunt. Quod fecisse laudatur ille Tuscus adolescens, qui preclari vultus eximiam speciem, quam suspectam multis adversamque fame sue senserat et pudicitie aliene, illatis sibi sponte vulneribus deformavit; quam tibi dissimilis qui id optes quod ille sibi abstulit, et quo rari unquam innocue usi sint. Forma careo. Tutius est caruisse quo in experimentum tui anceps ac laboriosum sepe venturus sis. Multis forma nocuit, cunctos exercuit, quosdam post insultus varios mollivit, et vinci faciles dedit, atque ab honestate transversos in culpam trudi. Deformis et brevis nimium statura est. Non est ut reris prosequendum querelis incommodum: longa conspectior est statura, brevis expeditior agiliorque. Statura perbrevis est. Quid vetat, ut in parva domo magnum virum, sic in parvo corpore magnum animum habitare? Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
castum nullum.multos ꝑlubrica uoluptatũ
duxit adinfamẽ mortem qui deformes si¬
ne dedecore ꝑiculoq uixissent et quid młtos
dixi innumerabiles indistrimen fere om̃s
in crimẽ trahit. D. Cur ⁊ me deformem
genuit natura. R. Ut ip̃e te ornares ac for¬
mosum faceres. ea te forma que tecum ee̾t in
insenio in grabatulo inferetro. insepulcro/. ẽet¬
q tua non nature laus aut parentum. pulcri¬
us est pulcrum fieri ꝙͣ nasti. ilłd eni casus.
hat studii est. D. Corporis multa deformitas
dam portio est. tu crede diçentib nõdeformitate
corporis fedari aĩu s pulcritudine animi cor¬
pus ornari.non te hac igitur inhonestat aut pre¬
mit. s honestandi animi materiã a surgendiq
adclitum ꝑuirtutes aperit. d. Deformem na¬
tura parens genuit. R Ei deformem helenã
genuisset uł ut unos loquar. si deformem
paridem fortasse.uliom adhuc staret.D
Deformis inlucem editus queror. R. Rauci

Expanded text:
castum nullum; multos per lubrica voluptatum castum nullum; multos per lubrica voluptatum duxit ad infamem mortem, qui, deformes, sine dedecore periculoque vixissent. Et quid multos dixi? Innumerabiles in discrimen, fere omnes in crimen trahit. Cur me deformem genuit natura? Ut ipse te ornares, ac formosum faceres, ea forma que tecum esset in senio, in grabatulo, in feretro, in sepulcro, essetque tua non nature laus aut parentum. Pulchrius est pulchrum fieri quam nasci. Illud enim casus, hoc studii est. Corporis multa deformitas dam portio est; tu crede dicentibus “non deformitate corporis fedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari”. Non te hoc igitur inhonestat aut premit, sed honestandi animi materiam assurgendique aditum per virtutes aperit. Deformem natura parens genuit. Si deformem Helenam genuisset, vel, ut viros loquar, si deformem Paridem, fortasse Ylion adhuc staret. Deformis in lucem editus queror. Pauci
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ senectus eripet. dedit forte qd̾ nec mor
ip̃a contingerẽ audeat. D. Formam cor¬
poris natura negauit. R. Si formam a¬
nimi largita est maximi debitor exigui
repulsam altamente despitio ⁊ offensaz
speculi conscientia solare /.D. Inuidit᷑
natura formam corporis. R. Non inui¬
dit s erubuit dare qd̾ quotidie minatur
et pereat. Uera libertas mansuro munẽ
noscitur/ putria et caduca auari etiam do¬
nat forma fugax ⁊ fragile nature donum/
paucis adutilitatẽ mulus ad pernitiem
nulli ad salutẽ ueramq gloriam data est/.¬
.d. Sorma mͥ corporis negata esti R.
Raro admodũ forma insignis honestasq
uno sublare habitant/ bene tibi accidit si
peiori exclusa hospes melior tecum est. D¬
Nullum forme decus obtigit. R̾. Quidhic
doles. aut quid penitus sanctum piumq a¬
nimo uoluis.in qd̾ tibi necessariam a ut oĩo
usui /⁊ non potius impedimẽto ẽe corporis
formam putes. multos forma fecit adultos

Expanded text:
quod senectus eriperet: dedit forte quod nec mors quod senectus eriperet: dedit forte quod nec mors ipsa contingere audeat. Formam corporis natura negavit. Si formam animi largita est, maximi debitor; exigui repulsam alta mente despicito, et offensam speculi conscientia solare. Invidit natura formam corporis. Non invidit, sed erubuit dare quod quotidie minuatur et pereat. Vera liberalitas mansuro munere noscitur: putria et caduca avari etiam donant. Forma fugax et fragile nature donum: paucis ad utilitatem, multis ad perniciem, nulli ad salutem veramque gloriam data est. Forma michi corporis negata est. Raro admodum forma insignis honestasque uno sub lare habitant. Bene tibi accidit si, peiori exclusa, hospes melior tecum est. Nullum forme decus obtigit. Quid hinc doles, aut quid penitus sanctum piumque animo volvis? in quod tibi necessariam, aut omnino usui, et non potius impedimento esse corporis formam putes? multos forma fecit adulteros,
Abbreviated transcription (Latin):
men non tm̃ in ipiͣs inscͥptionib s in oꝑe
repetitum. Sepe quidẽ exme ꝗd de fortuna
sentiam audisti/ set cũ his maxime qui
doctrina munus fulti essent. hec necessa¬
ria preuiderẽ noto illis et coi uocabulo u¬
sus sum. non instius. quid dehac re la¬
te alii breuissimeq Seronimus. ubi aiti
nec fatum nec fortuna coĩs ergo aties
suũ hic loquendi more̾ recognostet. docti
aũt ꝗ ꝑari sunt. quid intendam scient
nec uulgari cognomine turbabunt. Bi¬
pertiti sane operis passionũ ac fortume
de parte altera/. que uisa sunt diximus.
de altera que de hĩc uisa fiint dicemus. q¬
¶ De difomitate corporis
Gisse mecum nimis illiberalr̃ natur¬
am.queror que deformẽ genuit. R¬
O quot faces/ extinxit quot occu¬
erit incendiis/.D. Dformem genuit
natura. R. Non dedit qd̾ delectet. si
qd̾ prosit dedit satis est. micte querelas.¬
.d. Non dedit forme gram natura. R¬
Dare noluit quod egritudo corrumperet

Expanded text:
men, non tantum in ipsis inscriptionibus sed opere men, non tantum in ipsis inscriptionibus sed opere repetitum: sepe quidem ex me quid de fortuna sentiam audisti, sed cum his maxime qui doctrina minus fulti essent hec necessaria previderem, noto illis et communi vocabulo usus sum, non inscius, quid de hac re late alii, brevissimeque Hieronymus ubi ait: “Nec fatum nec fortuna”. Communis ergo acies suum hic loquendi morem recognoscet. Docti autem, qui perrari sunt, quid intendam scient, nec vulgari cognomine turbabuntur. Bipartiti sane operis passionum ac fortune, de parte altera que visa sunt diximus, de altera que dehinc visa fuerint, dicemus.  DE DEFORMITATE CORPORIS gisse mecum nimis illiberaliter naturam queror, que deformem genuit. O quot faces extinxit! Quot occurrit incendiis! Deformem genuit natura. Non dedit quod delectet? Si quod prosit dedit, satis est: mitte querelas. Non dedit forme gratiam natura. Dare noluit quod egritudo corrumperet,
Abbreviated transcription (Latin):
sinere dubitare/ errare falli nestire diste¬
re obliuisti meminisse inuidere contẽp¬
nere mirari fastidire despicere simulq su¬
spicere et que sunt eiusmodi quib utiq
nich int̾tius fingi potest quibus ne sine
ulla requie ab ingressu usq ad exitum flu¬
ctuat uita mortalis. quenam tandem illa
passionũ quatuor tempestas ac rabies. Op¬
erare seu capere et gaudere metuere et do¬
lere que reꝵ int̾stopulos. procul aportu mi¬
serum alt̾nis flatibus animũ exagitant
quas alii. fortasse inimo certe/ ałx s uno
ne integro quidem u̾siculo et ut Augusti¬
no placet nonssima ueritate. Uirgilius
strinxit de quibus adutramq partem eti
plura quidem et pauciora dici posse stio
Uerum ego nec breuitati ad modum stu¬
dui nec copie set que decomuni uita ho¬
minũ quo se obtulerũt ordine stͥptis in¬
serui. nec legentẽ uł in opia uł fastidio
fatigarem. Neq uͦ te moneat fortune no¬

Expanded text:
sinere, dubitare, errare, falli, nescire, discesinere, dubitare, errare, falli, nescire, discere, oblivisci, meminisse, invidere, contemnere, mirari, fastidire, despicere simulque suspicere et que sunt eiusmodi, quibus utique nichil incertius fingi potest, quibusve sine ulla requie ab ingressu usque ad exitum fluctuat vita mortalis. Quenam tandem, illa passionum quattuor tempestas ac rabies, Sperare seu Cupere et Gaudere, Metuere et Dolere, que rerum inter scopulos, procul a portu miserum alternis flatibus animum exagitant? Quas alii fortasse, immo certe, aliter sub uno ne integro quidem versiculo et, ut Augustino placet, notissima veritate Virgilius strinxit, de quibus ad utranque partem, et plura quidem et pauciora dici posse scio. Verum ego nec brevitati admodum studui, nec copie, sed que de communi vita hominum, quo se obtulerunt ordine, scriptis inserui, ne legentem vel inopia vel fastidio fatigarem. Neque vero te moveat fortune no
Abbreviated transcription (Latin):
esset lis interior quanta est. Aeq eĩm
solum contra alram/. s contra suã ut
dixi spetiem. neq contra aliud indiudu¬
um. s contꝰ semet ip̃m. idq et in suꝑfi¬
çie ista corporea. que nr̃i paes uilissima
atq ultima est. et in intimis aĩe penetͦ¬
libus / quisq secum assidue bellũ habet.
Nam et corpus hac qͣ contrariis estuet/ ac
tuebet᷑ humorib ab his quos phisicos di¬
cunt quere. Animus qͣ diu̾sis qͣq adu̾¬
sis secum pugnet affectib. unusꝗsq non
alium qͣ sese / int̾oget sibiq respondeat
qͣ uario q̃ q recipreco mentis inpulsu. mͦ
huc ⁊apitur mͦ illuc. nusqͣ totus numq̃
unus secũ ip̃e dissentiẽꝰ se discerpens. Rã
rit sileam xeliquos motus uelle nolle a¬
mare odisse blandiri minari ieridere fa¬
llere fingere iccari flere miscreri parcere
irasti placari labi deici actolli titubare
sub sistere progredi retrou̾ti incohare de¬

Expanded text:
esset, lis interior quanta est? Neque enim esset, lis interior quanta est? Neque enim solum contra aliam, sed contra suam, ut dixi, speciem, neque contra aliud individuum, sed contra semetipsum. Idque et in superficie ista corporea, que nostri pars vilissima atque ultima est, et in intimis anime penetrabilibus: quisque secum assidue bellum habet. Nam et corpus hoc, quam contrariis estuet ac turbetur humoribus, ab his quos Physicos dicunt, quere! Animus quam diversis quanque adversis secum pugnet affectibus, unusquisque non alium quam sese interroget, sibique respondeat, quam vario quanque reciproco mentis impulsu, modo huc rapitur, modo illuc, nusquam totus, nusquam unus, secum ipse dissentiens, se discerpens. Nam ut sileam reliquos motus, velle, nolle, amare, odisse, blandiri, minari, irridere, fallere, fingere, iocari, flere, misereri, parcere, irasci, placari, labi, deici, attolli, titubare, subsistere, progredi, retroverti, inchoari, de
Abbreviated transcription (Latin):
nullos hominũ tam letos uideri. nullos
esse tam miseros q̃ut tam mestos/. Post¬
remo quena feminis puerperii diffi¬
cultas quantuq discͥmen. Quenam
uiris cũ paupertate atq ambitione Lu¬
ctamina quanta uite plura q expedit
sara gentis anpietas qͥd deniq i ltõ senũ
cum etate ac morbis propinquante morte
qd̾ oiũm ip̃a cum morte. qd̾q est morte
molestius cum perpetuo mortis terrore cer¬
tamen/ ¶ Possem hunc sermonẽ/ mille
rerum argumentis extendere/. S si ut li¬
bro superiore uoluisti sic epłam quoq h¬
anc ꝓlogi leum obtinere et libri huius
prretem esse uolueris/. ram hinc uideo qͣ¬
tum hec ip̃a prefatio libri modum exced¬
at. Itaq frenanda curiositas et cohibe¬
ndus est stilus/. Ad sũmam ergo omĩa
s in pͥmis omnis hoĩum uita lio quedã
est. Uerum hac ext̾na lite interim omi¬
ssa dequa paulo ante diximus. et que mi¬
nor utinram et ob idminus / om̃ib nota

Expanded text:
nullos hominum tam letos videri, nullos nullos hominum tam letos videri, nullos esse tam miseros aut tam mestos. Postremo quenam feminis puerperii difficultas, quantumque discrimen? Quenam viris cum paupertate atque ambitione luctamina? Quanta vite plura quam expedit satagentis anxietas? Quod denique illud senum cum etate ac morbis propinquante morte? Quod omnium ipsa cum morte, quodque est morte molestius, cum perpetuo mortis terrore certamen? Possem hunc sermonem mille rerum argumentis extendere; sed si ut libro superiore voluisti, sic epystolam quoque hanc, prologi locum obtinere et libri huius partem esse volueris, iam hinc video, quantum hec ipsa prefatio libri modum excedat, itaque frenanda curiositas, et cohibendus est stilus. Ad summam ergo, omnia, sed in primis omnis hominum vita, lis quedam est. Verum hac externa lite interim omissa, de qua paulo ante diximus et que minor utinam, et ob id minus omnibus nota
Abbreviated transcription (Latin):
propriis dum et illi rebellant et hec preq¬
auant aut comprimũt. Quid dictantib
scͥbentibusq negotii ẽ dum hos in expletũ
loqui multa cogit intentio/ illos uł exple¬
ta percipere uetant hinc institia hinc uola¬
tilis et incostans animus semꝑq aliud a¬
gitans qͣ qd̾ agit. s ꝗd singulatim ago.
Nulla mecchanicaꝵ difficultatib suis ua¬
cat Relique uͦ ut quiddam note dulcedĩs
sic latentis amaritudinis multũ habent. nil¬
que eorum etiam que delectant sine lite
agitur. Iam que infantiũ bella cũ lapsi¬
bus. que puerorum ricza cum literis ama¬
rissime serentium / qd̾ predulciter metãt
Quenã insuꝑ adolescentiũ lix cum uolup¬
tatib dicam uerius imo qͣta secum lis
affectuumq collisio cũ uoluptatib eni
nulla lis penitus/ s consensus est om̃i
lite fimestior. Credo expertus nulli ho¬
minũ generi nulli etate plus litigii esse
plus inextricabilis laboriosiq negoti

Expanded text:
propriis, dum et illi rebellant, et hec pregrpropriis, dum et illi rebellant, et hec pregravant aut comprimunt? Quid dictantibus scribentibusque negotii est, dum hos in expletum loqui multa cogit intentio, illos vel expleta percipere vetat, hinc inscitia, hinc volatilis et inconstans animus, semperque aliud cogitans quam quod agit? Sed quid singillatim ago? Nulla mechanicarum difficultatibus suis vacat. Relique vero, ut quiddam note dulcedinis, sic latentis amaritudinis multum habent, nilque eorum etiam que delectant sine lite agitur. Iam que infantium bella cum lapsibus? Que puerorum rixa cum literis, amarissime serentium, quod predulciter metant? Quenam insuper adolescentium lis cum voluptatibus, dicam verius, immo quanta secum lis affectuumque collisio? cum voluptatibus enim nulla lis penitus, sed consensus est, omni lite funestior. Credo, expertus, nulli hominum generi, nulli etati plus litigii esse, plus inextricabilis laboriosique negotii,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq cum aliis quis ue secum fuit. Nam qui
uestium modus qui ue habitus triduum totum
nris durat mnurbibus que municipiorũ sata ñ
ut longeua essent/ cum fuis latoribus desierũt
Adhec quenam ducum in ordinanda acie. qu¬
enam magistratuũ. inferendis legibus que
nautaꝵ incapiendo consilio disparitas que ue
discordia ẽ. didici ego ht ultimũ magnis se¬
pe periculis meis dum mari celoq mortem
minitantib nocte simul ac nubibus cunta
terrarum ac stellarum signa regentib pup¬
pe iani fatiscente et simioppleta fluctibus
naute desũma rerum media in morte contra¬
riis studiis atq oppinioib obstinantissime
litigarent. EAdde inquib sine adu̾sario lis
est. Que st̃ptorum prelia cum menbranis
cum atramento cũ calamis cũ papiro. Que
fabrorum cum malleis cũ forcipibus cũ in¬
cude. Que aratorũ cũ stiua cũ uomere ip̃is¬
q cum glebis ⁊ cũ bobus. Que militũ nõ
dico cum hoste s cum equis atq armis

Expanded text:
quisque cum aliis, quisve secum sit. Iam qui vestium modus, quive habitus triduum totum nostris durat in urbibus? Que municipiorum scita non, ut longeva essent, cum suis latoribus desierunt? Ad hec, quenam ducum in ordinanda acie, quenam magistratuum in ferendis legibus, quenam nautarum in capiendo consilio disparitas, queve discordia est? Didici hoc ego ultimum magnis sepe periculis meis, dum, mari celoque mortem minantibus, nocte simul ac nubibus cuncta terrarum ac stellarum signa tegentibus, puppe iam fatiscente et semioppleta fluctibus, naute de summa rerum, media in morte, contrariis studiis atque opinionibus obstinatissime litigarent! Adde in quibus sine adversario lis est. Que scriptorum prelia cum membranis, cum atramento, cum calamis, cum papyro? Que fabrorum cum malleis, cum forcipibus, cum incude? Que aratorum cum stiva, cum vomere, ipsisque cum glebis et cum bobus? Que militum, non dico cum hoste, sed cum equis atque armis
Abbreviated transcription (Latin):
Icini inportuni sunt mͥ. R. Uide
ne tu illis inportunior. D. Graues ui¬
cinos ꝑfero. R. Multum cuntis ĩ
rebus ualet oppinio/. leues finge animo le¬
ues erunt. D. Nicinos malos habeo. R¬
Multi suam culpam proximis inputant A¬
cutius aliena cernuntur discutiunt᷑ exacti¬
us seuerius uidicantur. suarum rerum
nemo non et mitis arbiter et pius est
iuder. d. Acres amarosq patior uici¬
nos. R Ne fortassis ingustu sit uitium
non in re fastidiosis dulçia etiam amare¬
scũti. D. Uicinos duros ac supbos que¬
ror. R. Multum sibi ꝗsq ꝑmictit nich
Aln̾ hinc iniuditio rerum multiplex obli¬
quitas et iuges offentionũ cause et sepe
unde culpa est iñ pͥmu orit᷑ querela. qd¬

Expanded text:
ide ne tu illis importunior. Graves vicinos perfero. Multum cunctis in rebus valet opinio. Leves finge animo, leves erunt. Vicinos malos habeo. Multi suam culpam proximis imputant: acutius aliena cernuntur, discutiuntur exactius, severius iudicantur, suarum rerum nemo non et mitis arbiter et pius est iudex. Acres amarosque patior vicinos. Ne fortassis in gustu sit vitium, non in re. Fastidiosis etiam dulcia amarescunt. Vicinos duros ac superbos queror. Multum sibi quisquis permittit, nil alteri; hinc, in iudicio rerum, multiplex obliquitas et iuges offensionum cause; et sepe, unde culpa est, inde primum oritur querela. Q
Abbreviated transcription (Latin):
res ac leones deniq uipere Aspides cocodrilli
et ad sũmã om̃e aĩał pret̾ hoĩem utcũq sua
inspe̾ quiescit int̾dum homo au̾t nũq homo
homine̾ premit semꝑ atq acterit perpetus
bellis ac litibus inquietam uitam sibi prestat
ac proximo. Sic ei seres ht ut nͥ maior est
locorum uicinitas ibi maiorẽ uideas distantiã
animorum. xara sine iurgiis ac rarcore ui¬
cinia est. Nemo uestrum nisi fallor arabu
aut indorum regibus inuidet lippus ẽ liuor
longinqua n aspiciti. D. Uicinis obsideor
infestis. R. Si penitus ab hac peste uis
absolui in soluudinẽ te reconde.

Expanded text:
res, ac leones, denique vipere, aspides, crocodilii res, ac leones, denique vipere, aspides, crocodilii et, ad summam, omne animal preter hominem, utcunque in sua specie quiescit, interdum homo autem nunquam. Homo hominem premit semper atque atterit, perpetuis bellis ac litibus inquietam vitam sibi prestat ac proximo. Sic enim se res habet, ut ubi maior est locorum vicinitas, ibi videas maiorem distantiam animorum. Rara sine iurgiis ac rancore vicinia est. Nemo vestrum, nisi fallor, Arabum aut Indorum regibus invidet: lippus est livor, longinqua non aspicit. Vicinis obsideor infestis. Si penitus ab hac peste vis absolvi, in solitudinem te reconde.
Abbreviated transcription (Latin):
nũc scimus antu illio qui tam duri nbi uident᷑
durus et teticus et inractabilis uideare. D. As¬
peros patior uicinos. R. Duplex est remediũ
patientia et fuga.pͥmũ probo ferendi artifitio
omĩs mitestit asperitas. D. Uicinos pessimos
ferie non ualeo. R Si nec ita proficis quis
te tenet migra illico non ut procaces ita et se¬
quaces erunt. quod ferre non potes pondus ex¬
cute et quem pugnando hostem pati nequis fu¬
giendo euade/. Quid refert quo te iramite intu¬
tum eripias nullũ iter ad tramquilitatem ani¬
mi difficile iudicandũ est ꝙ sisepe idem feceris
nec profeceris sçito culpam tuam esse. nec mi¬
nus forsitam aliena magna päs linum uulga¬
rium duos sontes et sifore nocentiore altum
nullu het innoxiũ qͣuis nempe politicum
et iõnale animal dicatur homo/ siuerum mͥ
inspicitur nulłũ minus uerumq est illud sa¬
tiricũ maiorem esse serpentiu ferarumq con¬
cordiam qͣ hominũ. Si quidẽ u̾rzi Apri hͥg¬

Expanded text:
nunc scimus, an tu illis qui tam duri tibi videntur, durus et tetricus et intractabilis videare? Asperos patior vicinos. Duplex est remedium: patientia et fuga. Primum probo: ferendi artificio, omnis mitescit asperitas. Vicinos pessimos ferre non valeo. Si nec ita proficis, quis te tenet? Migra illico: non, ut procaces, ita et sequaces erunt. Quod ferre non potes, pondus excute, et quem pugnando hostem pati nequis, fugiendo evade: quid refert quo te tramite in tutum eripias? Nullum iter ad tranquillitatem animi difficile iudicandum est. Quod si sepe idem feceris nec profeceris, scito culpam tuam esse, nec minus forsitan alienam. Magna pars litium vulgarium duos fontes, etsi forte nocentiorem alterum, nullum habet innoxium. Quamvis nempe politicum et sociale animal dicatur homo, si verum tamen inspicitur, nullum minus. Verumque est illud Satyricum, maiorem esse serpentum ferarumque concordiam quam hominum. Si quidem ursi, apri, tig
Abbreviated transcription (Latin):
dici licitum aut fortune inuuria sit queren¬
tes ut imꝑii atq opum ⁊ uictoriarũ ac tan¬
torum ingrati atq in memores sint honoꝵ
dum se hoies meminerĩt quos plena ꝑfec¬
tamq felicitatẽ hic sperare dementie sĩt.
amara dulcibo. temptare modestie. ht po¬
dagre propriũ. hot morborũ omiu cõe rem¬
edium inuenies sanũq ꝯsiliũ sanctũq fate¬
beris senis illius leta multa adepti. dura mlta
perpessi. qui bonis demanu dei lete acceptis
mala quoq patienter suscipienda censebat.
quaius mali aliquid dare ul facere manus
ilba nõ nouerit s humanã ⁊ espexit opini¬
onem.D. Podagra me in lectulo nodis
insolubilibus pressum tenet. R. Te iacẽ¬
nte stare animus põt celumq et t̾ras ac
maria ꝑmeare. ⁊
Cabie premor inportuna. R. Nam
non miror siangores meros egre fers.

Expanded text:
dici licitum dici licitum tes, ut imperii atque opum, victoriarum ac tantorum ingrati atque immemores sint honorum, dum se homines meminerint, quos plenam perfectamque felicitatem hic sperare dementie sit, amara dulcibus temperare modestie. Hoc podagre proprium, hoc morborum omnium commune remedium invenies; sanumque consilium sanctumque, fateberis, senis illius leta multa adepti, dura multa perpessi, qui bonis de manu Dei lete acceptis, mala queque patienter suscipienda censebat, quamvis mali aliquid dare vel facere manus illa non noverit, sed humanam respexit opinionem. Podagra me in lectulo nodis insolubilibus pressum tenet. Te iacente, stare animus potest, celumque et terras ac maria permeare. 85 cabie premor importuna. Iam non miror, si angores meros egre fers
Abbreviated transcription (Latin):
uo filium eius augustũ dixerat d̾ p̃hendisset
conprehensis auctorib seditionis ac filio o¬
mnibusq añ soliũ eius affusis metuq ul¬
nmi supplitii tremefactis ac territis ip̃e ma¬
nu ad caput relata tandem inꝗt sentitis ca¬
put imꝑare non pedes. D. Podagra me
miserũ miris modis torquet/. . Noli
solas asperitates rerum flere s memento
siquid dulce aut iocundũ tibi obtigit qͦm
comodũ ha solari possis unus ex multis pe¬
ssimus uulgi mos est ut inadu̾sis querulu
atq inpatiens obliuiosum inprosperis et in¬
gratum sit. quo nichil iniquius fieri põt
&m quis equis auribus audiat exemplica
uł seuerum ip̃m que̾ diximus depodagra. tl
domitianũ decaluito quod egereie dr̃ tulisse
uł augustum senem desinistri debilitate oculi
uł iulium cesarem detimore nocturno et ꝗe¬
te uisis turbida ul postremo alios fortuna¬
tissimos uiros deuna seu de altera natͣe si

Expanded text:
vo filium eius Augustum dixerant, deprehendisset, vo filium eius Augustum dixerant, deprehendisset, comprehensis auctoribus seditionis ac filio, omnibusque ante solium eius affusis, metuque ultimi supplicii tremefactis ac territis, ipse manu ad caput relata, “tandem, inquit, sentitis caput imperare, non pedes.” Podagra me miserum miris modis torquet. Noli solas asperitates rerum flere, sed memento, si quid dulce aut iucundum tibi obtigit, quo incommodum hoc solari possis. Unus ex multis pessimis vulgi mos est, ut in adversis querulum atque impatiens, obliviosum in prosperis et ingratum sit, quo nichil iniquius fieri potest. Nam quis equis auribus audiat, exempli causa, vel Severum ipsum quem diximus de podagra, vel Domitianum de calvitio, quod egerrime dicitur tulisse, vel Augustum senem de sinistri debilitate oculi, vel Iulium Cesarem de timore nocturno et quiete visis turbida, vel postremo alios fortunatissimos viros, de una seu de altera nature, si
Abbreviated transcription (Latin):
nariam paupertatẽ dixerim. Uidisti aliquos
perpetua uini abstinentia curatos ita fit do¬
lor dolore clauus clauo pelliture ut antiquo
drͣ prou̾bio iux molestum aliꝗd sine mole¬
stia curat᷑ ut preterea cũ hot morbo cũ q alii
multis pacem habeas non bacho. solũ s ue¬
neri bellum indixisse profuerit s ꝗd agim
animoꝵ remediã promisimuᷤ nõ corporum
habes iñ quã puto unicam morbi huiᷤ curã
hãc si probas utere siminus non tefallant
opifices fomentorũ patientia maduorsis e¬
fficacissimũ atq optimã et sepe unicũ reme¬
dii genus est. D. Podagre uitio curua¬
tũs sum. R. Ad iter inhabilis ramus y¬
doneus adlaborem. nõ ieptis ad reliqua ge¬
rere non rei modo familiaris s reipet
sumi suta sors tulerit imperii cuzam potes.
Uaq memorandũ ualde septimii seueri ro¬
mani principis dictũ unũ qui senex ac po¬
dagricus dum coniurationẽ nobiliũ ꝗ sẽui¬

Expanded text:
nariam paupertatem dixerim. Vidisti aliquos nariam paupertatem dixerim. Vidisti aliquos perpetua vini abstinentia curatos. Ita fit, dolor dolore, clavus clavo pellitur, ut antiquo dicitur proverbio. Vix molestum aliquid sine molestia curatur: ut preterea cum hoc morbo, cunque aliis multis pacem habeas, non Baccho solum, sed et veneri bellum indixisse profuerit. Sed quid agimus? animorum remedia promisimus, non corporum? Habes tamen quam puto unicam morbi huius curam, hanc si probas utere; si minus, non te fallant opifices fomentorum: patentia enim in adversis efficacissimum atque optimum, et sepe unicum remedii genus. Podagre vitio curvatus sum. Ad iter inhabilis, minus ydoneus ad laborem, non ineptus ad reliqua gerere, non rei modo familiaris, sed reipublice et summi, si ita sors tulerit, imperii curam potes. Itaque memorandum valde Septimii Severi Romani principis dictum unum, qui senex ac podagricus, dum coniurationem nobilium, qui se vi
Abbreviated transcription (Latin):
bus neter nõ cũ uitiis qd̃ neq facilius et cer¬
te crebrius est bellum et ꝗd scimus an hic ip̃e
dolor corporis conira que dimiçes nbi ad exerci¬
tum animi datus sit. D. Pedibus consi¬
stere nequeo. R. Uide qua de reliquo hedi¬
fitio spem habeas cuiꝰ fundamentũ ta inuali¬
dum sentis. Uigila ne te incautũ opprimat
ruina. contrahe sarcinulas teq ad migrandri
para.D. Podraga me ingens habet. E¬
Solet hic morbus ut ꝑhibent diuitias coĩtes
habẽ en tibi remedium. aliud bene spera aut
langoris amaritudinẽ opum dulcedo solabit̾
aut in opie pellet asꝑitas ua uł solatiũ aderit
uł finis si hec fallũt. ueniet que nõ fallet
illa uite malis omib finem dabit. d. Pe¬
dum premor egritudine. R. Si salutem
cupis aut pauꝑ sis opportet aut paper uiuas
multos hac egritudine liberasse traditur
pauꝑtas uera defecatrix corporũ quosdam
uͦ frugalitas quã uolũtariã seu fictã ⁊ ĩmagi¬

Expanded text:
bus vetet, non cum vitiis, quod neque facilius et cerbus vetet, non cum vitiis, quod neque facilius et certe crebrius est bellum. Et quid scimus, an hic ipse dolor corporis, contra quem dimices, tibi ad exercitium animi datus sit? Pedibus consistere nequeo. Vide quam de reliquo edificio spem habeas, cuius fundamentum tam invalidum sentis. Vigila ne te incautum opprimat ruina. Contrahe sarcinulas, teque ad migrandum para. Podagra me ingens habet. Solet hic morbus, ut perhibent, divitias comites habere. En tibi remedium aliud, bene spera: aut languoris amaritudinem opum dulcedo solabitur, aut inopie pellet asperitas; ita vel solatium aderit vel finis. Si hec fallunt, veniet que non fallet; illa vite malis omnibus finem dabit. Pedum premor egritudine. Si salutem cupis, aut pauper sis oportet, aut ut pauper vivas. Multos hac egritudine liberasse traditur paupertas, vera defecatrix corporum, quosdam vero frugalitas, quam voluntariam seu fictam et imagi
Abbreviated transcription (Latin):
UOrpi torqueor podraga. R. Nesci¬
ebas senectutis morẽ incomitata nõ
uenit. magnam sepe morborum aciẽ
ducit. D. Podraga crucior molesta. Ra¬
Eetrema et ignobili parte corporis laboras
ꝗd si nobilissimis laborares corde uł capite¬
D. Pigra coerçeor podraga. R. Uaga mẽs
hominis freno eget hũc pauꝑtas tenet illũ
carcer aut grauior morbus. ludens te pedibus
alligat fortuna non podraga s pedice sũt iam
diste consistere/. D. Podraga mutilis stũs
sum. R. Ad cursum credo uł ad saltũ ad
choreas ad palestram ante aut ad hec natũ
putas ad alia si nescis altiora quedã offitia
natus es. que sicaput non egrotat exeq nil
ꝓhibet studere licet artib ingemus. Dare o¬
peram pietati seruare iustitiã ⁊ fidem fragile
corpus et fugace̾ mundũ sꝑnere. odisse uitia
amare u̾tutes. colere amiçitras consilio parriã
iuuare hec sunt uiri boni munia. quid hic pe¬
dibus loci est. dd. Debilitatus sum podra¬
ga. R. Pugnare cum hostib forsitam moͣ¬

Expanded text:
urpi torqueor podagra. Nesciebas senectutis morem? incomitata non venit, magnam sepe morborum aciem ducit. Podagra crucior molesta. Extrema et ignobili parte corporis laboras: quid, si nobilissimis laborares corde vel capite? Pigra coerceor podagra. Vaga mens hominis freno eget: hunc paupertas tenet, illum carcer aut gravior morbus, ludens te pedibus alligat fortuna; non podagra, sed pedice sunt: iam disce consistere. Podagra inutilis factus sum. Ad cursum credo vel ad saltum, ad choreas, ad palestram: an te autem ad hec natum putas? Ad alia, si nescis, altiora quedam officia natus es, que si caput non egrotat exequi nil prohibet. Studere licet artibus ingenuis, dare operam pietati, servare iustitiam et fidem, fragile corpus et fugacem mundum spernere, odisse vitia, amare virtutes, colere amicitias, consilio patriam iuvare; hec sunt viri boni munimina: quid hic pedibus loci est? Debilitatus sum podagra. Pugnare cum hostibus forsitan mor
Abbreviated transcription (Latin):
Nudus inops natus sum/ R. Ros humanas
pene om̃s altna sors uariat eadem quasdam e¬
quat. quo reliquarum soletur impaeritatẽ. haꝵ
pͥma et maxima est ip̃a hec originis ac mortis
equalitas multi et uarii uiuentiu sunt amic¬
tus nuditas una. nastentium atq morientiũ
nͥ ꝙ illi multa reperiunt ignari. hi omĩa deẜũt
scientes ut exigui damni sensum debeat ĩ pa
rerum pereuntium/ lenire cognitio. D. Nu¬
dus inhanc miseram uitam ueni. R. Idre¬
colens anmegor abibis nudus. Inꝰ¬
¶ De numerose. plis graius

Expanded text:
Nudus inops natus sum. Humanas Nudus inops natus sum. Humanas res pene omnes alterna sors variat, eadem quasdam equat, quo reliquarum soletur imparitatem. Harum prima et maxima est ipsa hec originis ac mortis equalitas. Multi et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atque morientium, nisi quod illi multa reperiunt ignari, hi omnia deserunt scientes, ut exigui damni sensum debeat ipsa rerum pereuntium lenire cognitio. Nudus in hanc miseram vitam veni. Id recolens, animo equiore abibis nudus. 12 DE NUMEROSE PROLIS GRAVI
Abbreviated transcription (Latin):
ges. d Anteq nasterer panper fin. Il¬
pone memorie es si meministi. delicatissis¬
mus si sensisti. d. Inpauꝑtate sum genitꝰ.¬
R An tue tibi querimonie parum sũt. hec
non tua quidem s parentum fuerit. D̾ An
pauꝑtate sum natus. R. Impariptato mo¬
xiturus similiş pͥrincipio finis manet nͥ for¬
te morientis angoribus mederi aurum cen¬
qd̾ marcule fundo est. D. Unpaupertate uite mͥ
peincipiũ fuit. eR Medium falle sepe diuitie
At principiu et fĩnem uera paupertas tenet
nudum nasti nudum mori humana fere condi¬
ctio est. Aam ꝗd queso purpureum cubile ꝗd
fim̾alis lectus aureus et quecũq sub ip̃m aut post¬
ip̃m uite finem mortalis ãmbitio meditata est/.
quid ad febrem quid ad mortez. ⁊ p̃azq dequa lo¬
quimur morientiu nuditatẽ. An ut /equum.
falere sic parietem aulea delectant mulce ista ocu¬
los possũt intuentiu. Sensu carentibꝰ delectabile
aliquid in esse porest delectatio aũt nulla/. d¬

Expanded text:
ges. Antequam nascerer pauper fui. Bone memorie es si meministi, delicatissimus si sensisti. In paupertate sum genitus. An tue tibi querimonie parum sunt? Hec non tua quidem, sed parentum fuerit. In paupertate natus sum. In paupertate moriturus. Similis principio finis manet. Nisi forte morientis languoribus mederi aurum cenquod in arcule fundo est. In paupertate vite michi principium fuit. Medium false sepe divitie, at principium et finem vera paupertas tenet. Nudum nasci, nudum mori, humana vere conditio est. Nam quid, queso, purpureum cubile, quid funeralis lectus aureus, et quecunque sub ipsum vite finem mortalis ambitio meditata est, quid ad febrem, quid ad mortem ipsamque de qua loquimur morientium nuditatem? An ut equum phalere, sic parietem aule delectant? mulcere ista oculos possunt intuentium; sensu carentibus delectabile aliquid inesse potest, delectatio autem nulla.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec minus in fallibilis extimator qualit̾
q ꝗd fiat aspicit. nec minus ad u̾bia
ꝙͣ uerba librat ac noĩa. S. Spero uitã
ecternã. R. Non celestis tm s terre¬
stres dnͣi de se sperara amant/. s aquib
profecto abhiis quibi se caros ac dilectoy
sciunt. aut qui si qn̾ forsitam odiosi
fuerint ac rebelles redire ingeãm op¬
tantes ad miaͬm confugerũt .G. Uitam
ecternam spero. R. Uitam temporale
corige. hac ad illam pergitur. ꝙ̃. Spe¬
ro uitam ect̾nam. R. Una omium
spes ẽ que sirite illam concipis et felicẽ
te faciet et ram facit. S Ecternam
uitam spero. R. Primum est ut mĩaͣ
de hinc uitam speres. uiramq sobrie
ac modeste. P. Opero ecternã uitam.¬
R O felix nͥ te spes ista fefellerit.ꝯ.¬

Expanded text:
nec minus infallibilis extimator qui qualiter quam quid fiat aspicit nec minus adverbia quam qui verba librat ac nomina. Spero vitam eternam. Non celestis tantum sed terrestres domini de se sperari amant; sed a quibus? profecto ab his quibus se caros ac delectos sciunt aut qui si quando forsitan odiosi fuerint ac rebelles, redire in gratiam optantes ad misericordiam confugerunt. Vitam eternam spero. Vitam temporalem corrige; hac ad illam pergitur. Spero vitam eternam. Una omnium spes est, que si rite illam concipis, et felicem te faciet et iam facit. Eternam vitam spero. Primum est ut misericordiam, dehinc vitam speres, utranque sobrie ac modeste. Spero eternam vitam O felix, nisi te spes ista fefellerit
Abbreviated transcription (Latin):
Tum senex fronte nichil mota. quid inquit
refert fili apd̾ te arena ne an pecunia pleni
quidem apud multos otiosa pecunia est nil¬
q agit aliud nͥ ꝙ locum occupat atq animũ
apd̾ plures male atq inprobe oposa Apd̾ pa¬
ucos demũ fructuosa est/. D. Amisi pec¬
uniam quam amabam. R. Turpia¬
more relatus es/. Aam amor pecunie aua¬
ritia est minus hãc amabis. minus hãc
optabis. Nam exill̃d satyricum exꝑimento
cognitum ꝙ minus hanc optat qui non ħt
optanda autem amissio/ est magͥ etiam bo¬
ni cui inseꝑabibe malũ maius adiunctum
sit. D. Smisi dulce uite presidium.¬
e RQuid stis anamarum potius excidtũ
plures multo propt̾ opes q̃ propter in opiã
periere...

Expanded text:
Tum senex, fronte nichil mota, “quid, inquit, Tum senex, fronte nichil mota, “quid, inquit, refert, fili, apud te harenane an pecunia pleni tie: si quidem apud multos otiosa pecunia est, nilque agit aliud, nisi quod locum occupat atque animum, apud plures male atque improbe operosa, apud paucos demum fructuosa est. Amisi pecuniam quam amabam. Turpi amore relaxatus es: nam amor pecunie avaritia est. Minus hanc amabis, minus hanc optabis: nam et illud Satyricum experimento cognitum, quod “minus hanc optat qui non habet”: optanda autem amissio est magni etiam boni, cui inseparabiliter malum maius adiunctum sit. Amisi dulce vite presidium. Quid scis an amarum potius excidium? Plures multo propter opes quam propter inopiam periere. 14
Abbreviated transcription (Latin):
attingit. uix paientes u̾ixq ipõs parietes re¬
cognosteus. Nec admiratior̃e iam simplici s
stupore plenus atq extasi thalamũ atq Ar¬
culani festinus adiit. Ubi cum ext̾ius nilmu¬
tatum cerneret/ parumꝑ animo conquieuit et
qm̃ collegarum pñtia ac festinatio amplius nõ
sinebat rapti arculam aperuit sacailisq con¬
spectis solito more turgentib atq obstrusis iam
securus abiit mor negotio pubrõ expedito do¬
mum rediens inthalamo se inclusit Arcu¬
lam apuit / sacculos introspexit aurumq in
arenam uersum reꝑiens exdamãłuit. accurrt
pater et ꝗd inquit xei ẽ fili quid quereris cut
ꝗd fles Nmisi inquit ille pecuniam quã młtis
quesitam uigiliis multisq laboribus in his
saculis dimiseram spoliatus tua sum indomo
pater Adhec genitor quõ ait spoliatus est
Urena inquit pater non pecunia est. siml
hec dicens / apertos patri saculos on̾tabat

Expanded text:
attigit, vix parentes, vix ipsos parietes reattigit, vix parentes, vix ipsos parietes recognoscens, nec admiratione iam simplici, sed stupore plenus atque extasi thalamum atque arculam festinus adiit, ubi cum exterius nil mutatum cerneret, parumper animo conquievit. Et quoniam collegarum presentia ac festinatio amplius non sinebant, raptim arculam aperuit, sacculisque conspectis solito more turgentibus atque obstrusis, iam securus abiit; mox negotio publico expedito, domum rediens, in thalamo se inclusit, arculam aperuit, sacculos introspexit, aurumque in harenam versum reperiens exclamavit! Accurrit pater, et “quid inquit rei est, fili? Quid queris, aut quid fles?” “Amisi inquit ille pecuniam, quam multis quesitam vigiliis, multisque laboribus in his sacculis dimiseram, spoliatus tua sum in domo, pater!”. Ad hec genitor “quomodo, ait, spoliatus es? em gemens: “Harena, inquit, pater non pecunia est”. Simul hec dicens, apertos patri sacculos ostentabat.
Abbreviated transcription (Latin):
emit equos ornatissimos. uasa argentea/ supel¬
lectilem spetiosam. ultimo domum amplam. s
minime cultam nouis auxit hedifitiis et pictu¬
ris insignibus adornauit muniuit/ q rebus oib
q liberalis et lauta et habunda̾s exigit. mulra
pret̾ea pauꝑibus dedit. Saculos uͦ inquib aurũ
ilło filii fuerat arena lapillisq flumineis ple¬
nos obstrictosq et obserata omia quoq prius
in statu fuerant dimisit que cunta breuissimo
tp̃re gesta sunt ꝙ et uoluntas egregii senis et
pocunia promta esset. Redeunti de hinc filio freͬs
obiui suerũt quorum ille occursu hesit uestes.
atq habitum miratus. qualem antea nõ uidiss
quesiuitq cuius essent equi/. Uñ ille uestes le¬
ti atq oĩum ignari simplicitate puerili dnĩ
patris esse/. Multosq alios domi instabulo sub¬
stitisse dixerum / utrumq etiam parentẽ mul¬
tipliçi ac regio esse uestitu/ magis ille mag̾q

Expanded text:
emit equos ornatissimos, vasa argentea, suppelemit equos ornatissimos, vasa argentea, suppellectilem speciosam, ultimo domum amplam, sed minime cultam, novis auxit edificiis, et picturis insignibus adornavit munivitque rebus omnibus, quas liberalis et lauta et abundans vita exigit. Multa preterea pauperibus dedit. Sacculos vero in quibus aurum illud filii fuerat, harena lapillisque flumineis plenos obstrictosque, et obserata omniaque quo prius in statu fuerant, dimisit. Que cuncta brevissimo tempore gesta sunt, quod et voluntas egregii senis et pecunia prompta esset. Redeunti dehinc filio fratres obvii fuere, quorum ille occursu hesit, indumenta atque habitum miratus, qualem antea non vidisset, quesivitque cuius essent equi, unde ille vestes; leti atque omnium ignari, simplicitate puerili, domini patris esse, multosque alios domi in stabulo substitisse dixerunt, utrunque etiam parentem multiplici ac regio esse vestitu; magis ille magisqu
Abbreviated transcription (Latin):
industiꝰ qui uigili cura et parsimonia ingẽti
magnas opes multũq auri quesierat et erat
mirum iusu inpatre sene iuuenilis largitas
inSuuene filio senilis tenacitas. Sepe illu
pater hortabatur ne suum geniũ fraudaret
ne pietatis obliuisteretur / ac fame neue in
coꝑationem auri et decus et debitũ et natu¬
ralia sibi iura uilesterent deniq ut sibi¬
met annose matri et fratribus paruis et
consamguineis et amiçis et egentibus ꝓde¬
sse. aliqnͣ diuitias suas uellet/ inhas enĩ usus nõ
incustodiam tanͣ ac supplitium partas esse dicebat
hit pater / E frustra ul surdo canitur uł auaro/. Co¬
ntragit tandem pro re.p. filium abessẽ et cum eloc¬
tis uiris ad romanũ pontificem proficisti. Quo
digresso statim puter occasione arcepta nouis tha¬
lami archuleq clauibus introgressus thesaurum
nulli utilem elatebris eruit. seq et congiugem
et filios familiamq omem exꝗsitissime induit

Expanded text:
industrius, qui, vigili cura et parsimonia ingenti, industrius, qui, vigili cura et parsimonia ingenti, magnas opes multumque auri quesierat, et erat mirum visu, in patre sene iuvenilis largitas, et in iuvene filio senilis tenacitas. Sepe illum pater hortabatur, ne suum genium fraudaret, ne pietatis oblivisceretur ac fame, neve, in comparationem auri, et decus et debitum et naturalia sibi iura vilescerent, denique ut sibimet et annose matri, et fratribus parvis, et consanguineis, et amicis, et egentibus prodesse aliquando divitias suas vellet. In hos enim usus, non custodiam tantum ac supplicium partas esse dicebat; hoc pater, sed frustra vel surdo canitur vel avaro. Contingit tandem pro Republica filium abesse, et cum electis viris ad Romanum pontificem proficisci, quo digresso, statim pater, occasione arrepta, novis thalami arculeque clavibus introgressus, thesaurum nulli utile e latebris eruit, seque coniugem et filios familiamque omnem exquisitissime induit,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit/. Nempe dedominis uos custodes imꝑio¬
sa cupiditas fecit. omĩa atq omĩa pati iu¬
bens sola ut pocunia cumulet᷑ ac ẜuetur Uta¬
q in oportunitates ususq hominũ inuenta
erat in metum ac sollicitudinẽ u̾sa est/. Ti¬
mere et augi et circumspicere domorũ ince¬
ndia ferrum insidias et seruorũ fugam
Neq aliis prodesse neq sibi s examine tm̃.
et inutile nurum aurum incubare. he diui¬
tie ur̃e sũt/. D. pecuniam domi dimissã
abstalit nescio quis/ R. Uile et caducum
est et certe non propriu quod furto uł in
eripi põt. D. Pecuniam in loculis consiga¬
tam non inuenio. R Dicam tibi antiquã¬
non rem. fuit nuperapud italos. Nobilis
et Egregius quidam uir possessionũ anti¬
quarum diues satis ditior iurnitum set
pecunienon/ ita ut cuius nõ custos s dispe̾¬
sator ac dñs esse didicisset erat ille fili¬
us primogenitus fori negotius apprime

Expanded text:
dixi. Nempe de dominis vos custodes imperiodixi. Nempe de dominis vos custodes imperiosa cupiditas fecit, omnia facere atque omnia pati iubens, sola ut pecunia cumuletur ac servetur. Itaque in opportunitates ususque hominum inventa erat, in metum ac sollicitudinem versa est. Timere et angi et circumspicere domorum incendia, furum insidias, et servorum fugam, neque aliis prodesse neque sibi, sed exanime tantum et inutile aurum incubare: he divitie vestre sunt. Pecuniam, domi dimissam, abstulit nescio quis. Vile et caducum est, et certe non proprium quod furto vel vi eripi potest. Pecuniam in loculis consignatam non invenio. Dicam tibi non antiquam rem. Fuit nuper apud Italos nobilis et egregius quidam vir, possessionum antiquarum dives satis, ditior virtutum, sed pecunie non ita, ut cuius non custos, sed dispensator ac dominus esse didicisset. Erat illi filius primogenitus, fori negotiis apprime