comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ nichilo ducant et ꝓpterea iustos esse Namdũ alteꝵ iusti¬
cie genus assequũt᷑ in inferenda ne cui noceant in iuria in
alteꝵ incidũt discendi enĩ studio impediti quos tueri debẽt
deserunt Itaq eos ad rem publitam nec quidem accessuros
putat insi toactos Equius a erat id uoluntati fieri nam hoc
ipm̃ ita custum ẽ quod recte fit si ẽ uoluntariũ Sunt eciam
qui aut scudio rei famliaris tuende aut odio quorundã ho¬
minũ suũ se negotiũ agere dicant ne facere cuiꝙͣ uideant᷑ in¬
iuriam Qui dũ altero miusticie genere uacant in alteꝵ nicũ¬
r̾unt. deserunt enĩ uite societatem qr nichil conferunt in eã
studii nichil opere nichil facultatũ
Uomam igitur duobꝰ generibus in iusticie ꝓpositis
ad iuximꝰ causas utriusq generis easq res ante
constitiumꝰ quibꝰ iusticia continet᷑ facile ꝙ cuiꝰq

Expanded text:
et pro nihilo putent, propterea iustos esse. Nam alterum iustiet pro nihilo putent, propterea iustos esse. Nam alterum iustitiae genus assequuntur, ut inferenda ne cui noceant iniuria, in alterum incidunt; discendi enim studio impediti, quos tueri debent, deserunt. Itaque eos ne ad rem publicam quidem accessuros putat nisi coactos. Aequius autem erat id voluntate fieri; namhoc ipsum ita iustum est, quod recte fit, si est voluntarium. Sunt etiam, qui aut studio rei familiaris tuendae aut odio quodam hominum suum se negotium agere dicant nec facere cuiquam videantur iniuriam. Qui altero genere iniustitiae vacant, in alterum incurrunt; deserunt enim vitae societatem, quia nihil conferunt in eam studii, nihil operae, nihil facultatum. uando igitur duobus generibus iniustitiae propositis adiunximus causas utriusque generis easque res ante constituimus, quibus iustitia contineretur, facile, quod cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
rauit id mõ temeritas . G. cesarꝭ. qui oiã uira diuina et hu¬
mana ꝑuertit ꝓpt̾ eum quẽ sibi ip̃e opĩonis errorẽ finxerat
pn̾cipatũ / Est aũt in hoc genere molestũ ꝙ in maximis am¬
mis splendidissimisq ingeniis pleꝵq existũt honors imperii
potentie glorie cupiditates quo magis cauend̾ ẽ ne quid in
eo genere peccetur S in om̃i ĩ iusticia ꝑmultũ int̾ ẽ utꝵ ꝑt̾¬
bacõẽ aliqͣ amim que pleꝵq breiuis ẽ ⁊ ad tempꝰ an consulto
⁊ cogitata fiat inurria. leuiora eñ sũt illa que repentino ali¬
quo motu accidũt ꝙͣ ea que meditata ⁊ pp̃arata inferunt᷑ hac
de inferenda quidem ĩiuria satis dictum est.
Ret̾iittende a defensionis deserendiq officii plu¬
res solent esse cause Nam a ĩ mucicias a labores
aͥ sumptꝰ susciꝑe nolũt. aut eciam negliencia pig̾tia¬
mertia aut sius studiis quibusdam occupacõibꝰ ue sit inpedur
ut eos quos tutari debeant desertos esse paciant᷑ Itaq uidẽ¬

Expanded text:
id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatum. Est autem in hoc genere molestum, quod in maximis animis splendidissimisque ingeniis plerumque exsistunt honoris, imperii, potentiae, gloriae cupiditates. Quo magis cavendum est, ne quid in eo genere peccetur. Sed in omni iniustitia permultum interest, utbatione aliqua animi, quae plerumque brevis est et ad tempus, an consulto et cogitata fiat iniuria. Leviora enim sunt ea, quae repentino aliquo motu accidunt, quam ea, quae meditata et praeparata inferuntur. Ac de inferenda quidem iniuria satis dictum est. Praetermittendae autem defensionis deserendique officii plures solent esse causae; nam aut inimicitias aut laborem aut sumptus suscipere nolunt aut etiam neglegentia, pigritianertia aut suis studiis quibusdam occupationibusve sic impediuntur, ut eos, quos tutari debeant, desertos esse patiantur. Itaque viden
Abbreviated transcription (Latin):
cia etq copia quibꝰ rebus effectum ẽ ut infinita peciuẽ cupid¬
itas esset Nec uero rei familiarꝰ amplificacõ nenumi nocens
uituꝑanda ẽ s fugienda semꝑ iniuria ẽ Maxime a̾ adducũt᷑
ta soçietas net fides regin ẽ id lacius patz Nam quidꝗd ei ꝯꝰdi¬

Expanded text:
tia et copia; quibus rebus effectum est, ut infinita pecuniae cupidtia et copia; quibus rebus effectum est, ut infinita pecuniae cupiditas esset. Nec vero rei familiaris amplificatio nemini nocens vituperanda est, sed fugienda semper iniuria est. Maxime autem adducuntur ta sócietas Néc fides regni ést. id latius patet. Nam quicquid ei
Abbreviated transcription (Latin):
in quẽpiam facit aut ira ã aliqͣ ꝑturbacoe incitatus is
quasi mans uidet̾ offerre socio Qui ã non d̾fendit nec obsistit
deserat Atq ille quidẽ miurie que nocendi causa d̾ industria
inferunt᷑ sepe a metu ꝓficistunt᷑ cum is qui alt̾eri uocere co¬
gitat timet ne insi fecerit id alteri aliquo afficiat᷑ ĩ cõmodo
Aximam a partem ad ĩ uiria faciendam agredi¬
unt᷑ non nulli ut adipiscant᷑ ea que concupiuert̃
In quo uicio latissime pat auaricia Expetuntur
a diuicie t̾um ad usus uite necessarios tũ ad ꝑfluendas uo¬
luptates In quibꝰ aũt maior ẽ animꝰ in hiis peciuẽ cupidi-¬
tas expectat ad opes ad gͣtificandi facultatem Ut nuꝑ. M.
crassus negabat ullam satis magnã petiuã esse ei qui inre
pub. pñceps uellet esse cuiꝰ fructꝰ ex̾citũ alere non posset
Delectant aũt magnifici apparatus uiteq cultus cum elegã¬

Expanded text:
in quempiam facit aut ira aut aliqua perturbatione incitatus, is in quempiam facit aut ira aut aliqua perturbatione incitatus, is quasi manus afferre videtur socio; qui autem non defendit nec obsistit,deserat. Atque illae quidem iniuriae, quae nocendi causa de industria inferuntur, saepe a metu proficiscuntur, cum is, qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse aliquo afficiatur incommodo. Maximam autem partem ad iniuriam faciendam aggrediuntur, ut adipiscantur ea, quae concupiverunt; in quo vitio latissime patet avaritia. Expetuntur autem divitiae cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates. In quibus autem maior est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes et ad gratificandi facultatem, ut nuper M. Crassus negabat ullam satis magnam pecuniam esse ei, qui in re publica princeps vellet esse, cuius fructibus exercitum alere non posset. Delectant etiam magnifici apparatus vitaeque cultus cum elegan
Abbreviated transcription (Latin):
uolabit ius humane societatꝰ S quomã ut p̃clare scp̃tum
est a platone Non solum nobis nati sumus ortusq nostri
partem patria uendicat Partem amici atq ut plac scoytꝭ
que in t̾ris gĩgnũt᷑ ad usum hom̃n oiã creari homines aũt
hoĩm causa esse generatos ut ipĩ int̾ se aliis alii ꝓdesse possẽt
In hoc naturã d̾bemꝰ ducem sequi Cõmunes utilitates in
mediũ afferre mutacoẽ officioꝵ dando. accipiendo tũ arti¬
bus tum oꝑa tũ facultatibꝰ deiuncire hoñ int̾ homĩes socie¬
tatem ⁊fundamentũ a̾ iusticie ẽ fides idest dictoꝵ conuẽ¬
toꝵq constancia et ueritas Ex quo ꝙͣquã hoc uidebitur for¬
tasse cuipiam duxius tñ ut uideamur imitari stoytos qͥ
studiose exquirunt unde u̾ba sint ducta credamꝰ q quod
num eoꝵ qui inferunt Alteꝵ eoꝵ qui abhiis quibꝰ infert᷑
si possũt non ꝓpulsant miuriam Nam qui iniuste impetũ

Expanded text:
violabit ius humanae societatis. Sed quoniam, ut praeclare scriptum violabit ius humanae societatis. Sed quoniam, ut praeclare scriptum est a Platone, non nobis solum nati sumus ortusque nostri partem patria vindicat, partem amici, atque, ut placet Stoicis, quae in terris gignantur, ad usum hominum omnia creari, homines autem hominum causa esse generatos, ut ipsi inter se aliis alii prodesse possent, in hoc naturam debemus ducem sequi, communes utilitates in medium afferre mutatione officiorum, dando accipiendo, tum artibus, tum opera, tum facultatibus devincire hominum inter homines societatem. Fundamentum autem est iustitiae fides, id est dictorum conventorumque constantia et veritas. Ex quo, quamquam hoc videbitur fortasse cuipiam durius, tamen audeamus imitari Stoicos, qui studiose exquirunt, unde verba sint ducta, credamusque, qnum eorum, qui inferunt, alterum eorum, qui ab iis, quibus infertur, si possunt, non propulsant iniuriam. Nam qui iniuste impetum
Abbreviated transcription (Latin):
agitacõ mentꝭ que nũꝙͣ acquiescit pt̃ nos in studiis cogitacoĩs
eciam sine oꝑa nr̃ã continere Omĩs aũt cogitacõ motꝰq am¬
ui aut in cansiliis capiendis de rebus honestis ⁊ ꝑtinentibꝰ ad
bene beateq uiuendũ Aut in studiis sciencie cognicõisq uersa¬
bitur Ac de p̾mo quidem officii fonte dicimꝰ
Etribus aut reliquis latissime patet ea racõ qua so¬
cietas hom̃ int̾ipõs et uite qiͣ cõmunitas continetur
cia quam eand̾ uł benigitatẽ uel liberalitatem appellari licet
S iusticie p̾mũ munꝰ ẽ ut ne cui quis noceat insi lacessitꝰ in-¬
Sunt a̾ priuata nulla natura S ã uetere occupacõne ut
qui quondam in uacua uenerũt aut uictoria ut qui bello
potiti sunt aut lege paccõne condicõẽ sorte Exquo fit ut ag̾
coĩa qͦd cuiq obtigit id quisq teneat ex quo si plus quis appetet

Expanded text:
agitatio mentis, quae numquam acquiescit, potest nos in studiis cognitionis agitatio mentis, quae numquam acquiescit, potest nos in studiis cognitionis etiam sine opera nostra continere. Omnis autem cogitatio motusque animi aut in consiliis capiendis de rebus honestis et pertinentibus ad bene beateque vivendum aut in studiis scientiae cognitionisque versabitur. Ac de primo quidem officii fonte diximus. De tribus autem reliquis latissime patet ea ratio, qua societas hominum inter ipsos et vitae quasi communitas continetur;tia, quam eandem vel benignitatem vel liberalitatem appellari licet. Sed iustitiae primum munus est, ut ne cui quis noceat nisi lacessitus iniSunt autem privata nulla natura, sed aut vetere occupatione, ut qui quondam in vacua venerunt, aut victoria, ut qui bello potiti sunt, aut lege, pactione, condicione, sorte; ex quo fit, ut ager communia, quod cuique obtigit, id quisque teneat; e quo si quis sibi appetet,
Abbreviated transcription (Latin):
naturali et honesto duo uicia uitanda sunt Unũ ne incognita ꝓ
cogintis habeamꝰ hiisq temere assenciamꝰ. Quod uiciũ effugere qui
uolet Om̃s aũt uelle deberent adhibebit ad considerandas res ⁊
tempꝰ et diligenciam. Alteꝵ est uiciũ quod nymis magnũ studiũ
Magnanq operam in res obscuras atq difficiles conferunt easd̾q
non necessarias Quibꝰ uiciis d̾clinatꝭ quid in rebus honestis et cog¬
incõe dignis oꝑe cureq ponet᷑ id uire laudabit᷑ Ut in astrolo¬
gia supliciũ audiuimꝰ. G. in geomet̾a sextum pompeiũ ipĩ
cognonuimꝰ. mltos indyaleticis / Plures in uire ciuili que om̃s cor¬
tes in ueri in uestigacõe uersant᷑ cuiꝰ scudio a rebus gerendis
abduci coñ officiũ est Uixtutis enĩ laus omĩs in actõe consistit
aqua fit tñ sepe int̾missio ⁊ multiq dant᷑ ad studia redditꝰ tũ

Expanded text:
naturali et honesto duo vitia vitanda sunt, unum, ne incognitapro naturali et honesto duo vitia vitanda sunt, unum, ne incognitapro cognitis habeamus iisque temere assentiamur; quod vitium effugere qui volet omnes autem velle debent, adhibebit ad considerandas res et tempus et diligentiam. Alterum est vitium, quod quidam nimis magnum studium multamque operam in res obscuras atque difficiles conferunt easdemque non necessarias. Quibus vitiis declinatis quod in rebus honestis et cognitione dignis operae curaeque ponetur, id iure laudabitur, ut in astrologia C. Sulpicium audivimus, in geometria Sex. Pompeium ipsi cognovimus, multos in dialecticis, plures in iure civili, quae omnes artes in veri investigatione versantur; cuius studio a rebus gerendis abduci contra officium est. Virtutis enim laus omnis in actione consistit; a qua tamen fit intermissio saepe multique dantur ad studia reditus; tum
Abbreviated transcription (Latin):
quisq maxĩe ꝑspicit quid in re quaq uerissimũ sit quiq accutissiẽ
et celerrime p̃t et uidere et explicare racõnẽ is prudentissimꝰ ⁊
sapientissimꝰ rite haberi solet Quo creca huic quasi materia quam
tractet ⁊ in qua uersetur subiecta est uirtus Reliquis aũt tribus uix¬
tutibus necessitates ꝓposite sunt ad ens res parandas tuendasq qui
sibi ⁊ suis conparandis Tum multo magis in ip̃is d̾spiciendis elu¬
ceat Ordo aũt et constançia ⁊ moderacõ et ea que sunt hiis sui¬
lia uersant᷑ in eo genere ad quod ẽ adhibenda accõ quedam non
solum mentis agitacõ hiis em̃ rebus que tractant᷑ in uita modum
quendam et ordinẽ adhibentes honestatem et decus conseruabimꝰ
Y quatuor aũt locis in quos honesti naturam uimq diui¬
simꝰ . Primus ille qui in ueri cognicõe consiscit maxime
bi aũt errae̾ nescire decipi/ malũ et turpe dicimꝰ In hoc genere

Expanded text:
quisque maxime perspicit, quid in re quaque verissimum sit. quique acutissime quisque maxime perspicit, quid in re quaque verissimum sit. quique acutissime et celerrime potest et videre et explicare rationem, is prudentissimus et sapientissimus rite haberi solet. Quocirca huic quasi materia, quam tractet et in qua versetur, subiecta est veritas. Reliquis autem tribus virtutibus necessitates propositae sunt ad eas res parandas tuendasque, qusibi et suis comparandis, tum multo magis in his ipsis despiciendis eluceat. Ordo autem et constantia et moderatio et ea, quae sunt his similia, versantur in eo genere, ad quod est adhibenda actio quaedam, non solum mentis agitatio. Iis enim rebus, quae tractantur in vita, modum quendam et ordinem adhibentes honestatem et decus conservabimus. Ex quattuor autem locis, in quos honesti naturam vimque divisimus, primus ille, qui in veri cognitione consistit, maxime bi autem, errare, nescire, decipi et malum et turpe ducimus. In hoc genere et
Abbreviated transcription (Latin):
flatur ⁊ efficitur id quod querimꝰ honestum Quod eciam si nobi¬
litatum non sit tñ honestum sit quodq uere diciniꝰ si a nullo laud
tamꝙͣ faciem honesti uides que si oculis cerneret᷑ mirabiles amo¬
res ut ait ꝓlato excitaret sapiencie
Ed omẽ quod est honestum id quatuor ꝑciũ orit᷑ ex ali¬
qua Ant enĩ in ꝓspiciencia ueri solertiaq uersatur Aut
in hominũ societate tuenda tribuendoq suum cuiq et reꝵ contractaꝵ
fide aut in amini excelsi atq inuicti magnitudiẽ ac robore. aut in
oim̃q fiunt queq dicunt᷑ ordine et mõ in quo inest modestia et
temꝑancia Que quatuor ꝙͣꝙͣ int̾se colligata atq imꝑlicata sunt tñ
ex singulis certa officioꝵ gn̾a nascunt᷑ Uelud ex ea ꝑte que p̾mo d̾¬
scripta est in qua sapientiam et prudenciam pominꝰ mest indag¬
acio atq in uencõ ueri Eiusq uirtutis hoc munꝰ est ꝓpiũ. Ut em̃

Expanded text:
flatur et efficitur id, quod quaerimus, honestum, quod etiamsi nobiflatur et efficitur id, quod quaerimus, honestum, quod etiamsi nobilitatum non sit, tamen honestum sit, quodque vere dicimus, etiamsi a nullo laudetamquam faciem honesti vides, quae si oculis cerneretur, mirabiles amores, ut ait Plato, excitaret sapientiae. Sed omne, quod est honestum, id quattuor partium oritur ex aliqua: aut enim in perspicientia veri sollertiaque versatur aut in hominum societate tuenda tribuendoque suum cuique et rerum contractarum fide aut in animi excelsi atque invicti magnitudine ac robore aut in omnium, quae fiunt quaeque dicuntur, ordine et modo, in quo inest modestia et temperantia. Quae quattuor quamquam inter se colligata atque implicata sunt, tamen ex singulis certa officiorum genera nascuntur, velut ex ea parte, quae prima discripta est, in qua sapientiam et prudentiam ponimus, inest indagatio atque inventio veri, eiusque virtutis hoc munus est proprium. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ueꝵ simplex sincerũq sit id esse nature homĩs aptissimũ huic
ueri uidendi cupiditati aducta est appeticõ quedam pn̾cipatus
ut nemĩ parere aĩmus bene̾ formatus a nã uelit insi p̃cipienti ã
docenti aut utilitatꝭ causa iuste et legitime imperanti exquo mag¬
intudo animi existit humanaꝵq rerum contemptõ Nec uero illa
ordo quid quod deceat dictisq in factis quis modus Itaq eoꝵ ip¬
soꝵ que aspcũ senciunt᷑ Nullum aliud animal pulchritudinẽ uen¬
ustatem conuemenciam ꝑciũ sentit quam sumlitudinẽ naͣ racõq
ab oculis ad animũ tuͣsferens Multo eciam magis pulchritudinem
constauciam ordinẽ in consiliis factisq seruandam putat Cauetq
ne quid in decore esfeminate ue faciat tũ in õĩbus opimonibus et fac¬
tis ne quid libidinose aut faciat aut cogitet Quibus exrebus con¬

Expanded text:
quod verum, simplex sincerumque sit, id esse naturae hominis aptissimum. Huic quod verum, simplex sincerumque sit, id esse naturae hominis aptissimum. Huic veri videndi cupiditati adiuncta est appetitio quaedam principatus, ut nemini parere animus bene informatus a natura velit nisi praecipienti aut docenti aut utilitatis causa iuste et legitime imperanti; ex quo magnitudo animi exsistit humanarumque rerum contemptio. Nec vero illa ordo, quid sit, quod deceat, in factis dictisque qui modus. Itaque eorum ipsorum, quae aspectu sentiuntur, nullum aliud animal pulchritudinem, venustatem, convenientiam partium sentit; quam similitudinem natura ratioque ab oculis ad animum transferens multo etiam magis pulchritudinem, constantiam, ordinem in consiliis factisque conservandam putat cavetque, ne quid indecore effeminateve faciat, tum in omnibus et opinionibus et factis ne quid libidinose aut faciat aut cogitet. Quibus ex rebus con
Abbreviated transcription (Latin):
norat similitudines comꝑat rebus q pñtibꝰ adiũgit atq annectit
futuras facee tocius cursum uite uid ad eamq degendam p̃parat
res necessarias Eademq natura ui racoĩs hominẽ conciliat homini
et ad oracõis ⁊ uite societatem Ingeneratq in p̾mis p̃cipuũ quendã
amorem in eos qui ꝓcreati sunt impellitq ut hominũ cetus et ce
ea que suppedirent ad cultum et ad uictum nec sibi soli s conuigi
liberis ceterisq quos raros habeat tueriq debeat Que cura exsu¬
scitat eciam animos et maiores ad rem gerendam facit. In p̾mis¬
q hominis ẽ ueri ꝓpi̾a in quisicõ atq in uestigacõ Itaq cum sumus
uecessariis negociis curisq uacui Tunc auemꝰ aliquid uidere au¬
dire addiscere. cogincõnẽq rerum aut occultaꝵ aut admirabiliũ
ad bene beateq uiuendũ necessariam ducimꝰ Ex quo intelligitur

Expanded text:
norat, similitudines comparat rebusque praesentibus adiungit atque annectit norat, similitudines comparat rebusque praesentibus adiungit atque annectit futuras, facile totius vitae cursum videt ad eamque degendam praeparat res necessarias. Eademque natura vi rationis hominem conciliat homini et ad orationis et ad vitae societatem ingeneratque in primis praecipuum quendam amorem in eos, qui procreati sunt, impellitque, ut hominum coetus et celea, quae suppeditent ad cultum et ad victum, nec sibi soli, sed coniugi, liberis ceterisque, quos caros habeat tuerique debeat; quae cura exsuscitat etiam animos et maiores ad rem gerendam facit. In primisque hominis est propria veri inquisitio atque investigatio. Itaque cum sumus necessariis negotiis curisque vacui, tum avemus aliquid videre, audire, addiscere cognitionemque rerum aut occultarum aut admirabilium ad beate vivendum necessariam ducimus. Ex quo intellegitur,
Abbreviated transcription (Latin):
duobus ꝓpositis honestis Utrum honestius Itemq duobꝰ ꝓpositis utili¬
bus utꝵ uidet᷑ utilius Itaq quã ille triplicem putauit esse racõnem
in quĩq partes debere distribui reꝑitur Primũ igit᷑ ẽ d̾ honesto sed
duplicit᷑ cum pari racõne de utili post de conꝑacõne eoꝵ disserẽdũ
Rincipio generi anmanciũ om̃i est a natura tributum¬
ut se uitam corpusq tueat᷑ d̾clinetq ea que nocitura
uideant᷑ oiã queq sint aduiuendũ necessaria inquirat
dam eoꝵ que ꝓcreata sunt S int̾ hominẽ et belua maxime int̾¬
est quod hec tantũ quantũ sensu mouet᷑ ad id solum quod ad est
quodq pñs ẽ se accomodat Paulũ ad modũ senciens preteritum
aut futurũ homo aũt qui racõĩs est particeps ꝑ quam consẽqñcia
cernit causas reꝵ uidet eaꝵq ꝓgressus quasi añcessiones non ig¬

Expanded text:
duobus propositis honestis utrum honestius, itemque duobus propositis utiliduobus propositis honestis utrum honestius, itemque duobus propositis utilibus utrum utilius. Ita, quam ille triplicem putavit esse rationem, in quinque partes distribui debere reperitur. Primum igitur est de honesto, sed dupliciter, tum pari ratione de utili, post de comparatione eorum disserendum. Principio generi animantium omni est a natura tributumut se, vitam corpusque tueatur, declinet ea, quae nocitura videantur, omniaque, quae sint ad vivendum necessaria, anquirat aedam eorum, quae procreata sint; sed inter hominem et beluam hoc maxime interest, quod haec tantum, quantum sensu movetur, ad id solum, quod adest quodque praesens est, se accommodat paulum admodum sentiens praeteritum aut futurum; homo autem, quod rationis est particeps, per quam consequentia cernit, causas rerum videt earumque praegressus et quasi antecessiones non ig
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ uocant atq ea sic diffimũt ut rectum ꝗd sit id officiũ ꝑfectũ
esse diffimunt Mediũ a̾ officiũ id esse dicũt quod cur̾ factum sit
rõ ꝓbabilis reddi possit¬
Riplex igit᷑ ẽ ut panecio uidet᷑ consilii capiendi deli¬
beracõ Nam honestũ ne factum sit an turpe dubitãt
consultant ad uite cõmoditatẽ iocunditatemq ad facultates reꝵ
atq copias ad opes ad potenciam quibꝰ ⁊ se possũt iuuare et suos
conducat id nec ne de quo dliberant Que d̾liberacõ omĩs in ra¬
cõne utilitas cadit Terciũ dubitandi genus est cũ pugnare uideͬ
cun honesto id quod uidet᷑ esse utile Cũ em̃ utilitas ad se rapere
honestas conͣ reuocare ad se uidet᷑ fit ut distrahat᷑ in deliberando
animꝰ afferatq ancipitem curam dubitandi Hac diuisione cum
p̃terire aliquid maximũ uiciũ in diuidendo sit duo p̃t̾missa sunt
Nec enĩ solum utrum honestum an turpe sit dubitari solet s eciam

Expanded text:
 vocant. Atque ea sic definiunt, ut, rectum quod sit, id officium perfectum esse definiant; medium autem officium id esse dicunt, quod cur factum sit, ratio probabilis reddi possit. Triplex igitur est, ut Panaetio videtur, consilii capiendi deliberatio. Nam aut honestumne factu sit an turpe dubitant consultant, ad vitae commoditatem iucunditatemque, ad facultates rerum atque copias, ad opes, ad potentiam, quibus et se possint iuvare et suos, conducat id necne, de quo deliberant; quae deliberatio omnis in rationem utilitatis cadit. Tertium dubitandi genus est, cum pugnare videtur cum honesto id, quod videtur esse utile; cum enim utilitas ad se rapere, honestas contra revocare ad se videtur, fit ut distrahatur in deliberando animus afferatque ancipitem curam cogitandi. Hac divisione, cum praeterire aliquid maximum vitium in dividendo sit, duo praetermissa sunt; nec enim solum utrum honestum an turpe sit, deliberari solet, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dus qui et temꝑra suntq officia que aliis magis/ quã aliis de
fratrem aut familiarẽ At si lis in iudicõ sit ꝓpinquũ pocius
et amicũ quam uicinũ defenderis. Hec igit᷑ et talia circũspi¬
cienda sunt in om̃i officio et consuetudo ex̾citacõq capienda
ut boni racionatores officioꝵ esse possimꝰ et addendo dedu¬
cendoq uidereq que reliqui sũma fiat ex quo quantũ cuiq
Debeat᷑ intelligas S ut nec medici nec imꝑatores nec ora¬
tores ꝙͣuis artis p̃cepta ꝑceperint quitꝙͣ magna laude di¬
gnũ sine usu ex̾citacõneq consequi possũt sit officii conseru

Expanded text:
dus, qui temporum; suntque officia, quae aliis magis quam aliis debdus, qui temporum; suntque officia, quae aliis magis quam aliis debquam aut fratrem aut familiarem, at, si lis in iudicio sit, propinquum potius et amicum quam vicinum defenderis. Haec igitur et talia circumspicienda sunt in omni officio et consuetudo exercitatioque capienda, ut boni ratiocinatores officiorum esse possimus et addendo deducendoque videre, quae reliqui summa fiat, ex quo, quantum cuique debeatur, intellegas. Sed ut nec medici nec imperatores nec oratores, quamvis artis praecepta perceperint, quicquam magna laude dignum sine usu et exercitatione consequi possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ẽ d̾testabilior istoꝵ ĩ manitas qui lacerant om̃i scelere pat̾u
et in ea penitꝰ delenda occupati et sunt et fuerunt S si contẽ
quedam et conꝑacõ fiat quibus plimũ tribuendũ sit officii
princeps sint patria et parentes quoꝵ bñficiis maximis obliga¬
ti sumꝯ ꝓximi liberi totaq domꝰ: que spectat in nos solos. ne
aluid ullũ pt habere ꝓfugiũ Demde bñ conuemẽtes ꝓpinqui
dia uite debent᷑ hiis maxime quos añ dixi Uita autem uictꝰ¬
q coĩs/ consilia sermones cohortacõnes consolacõnes interdũ
et obuirgatoẽs in amiticiis maxime uigent Estq ea iocundiss¬
mia amicicia quam similitudo moꝵ coniugauit S in oĩbus¬
hiis officiis tribuendis uidendũ erit quid cuiq maxime ne¬
cesse sit. et quid quisq nobiscum uel sine nobis aut possit con¬
sequi aut non possit Itaq non idẽ erunt necessitudinũ gra-¬

Expanded text:
Quo est detestabilior istorum immanitas, qui lacerarunt omni scelere patriam Quo est detestabilior istorum immanitas, qui lacerarunt omni scelere patriam et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt. Sed si contentio quaedam et comparatio fiat, quibus plurimum tribuendum sit officii, principes sint patria et parentes, quorum beneficiis maximis obligati sumus,proximi liberi totaque domus, quae spectat in nos solos neque aliud ullum potest habere perfugium, deinceps bene convenientes propinqui,dia vitae debentur iis maxime, quos ante dixi, vita autem victusque communis, consilia, sermones, cohortationes, consolationes, interdum etiam obiurgationes in amicitiis vigent maxime, estque ea iucundissima amicitia, quam similitudo morum coniugavit. Sed in his omnibus officiis tribuendis videndum erit, quid cuique maxime necesse sit, et quid quisque vel sine nobis aut possit consequi aut non possit. Ita non iidem erunt necessitudinum gra
Abbreviated transcription (Latin):
cos facit Et ꝙͣꝙͣ omĩs uirtus nos ad se allicit facitq ut eos dili
xime efficit Nichil autẽ amabiliꝰ ẽ nec copulacius quã moꝵ
similitudo bonoꝵ inquibus enĩ eadem studia sunt heedem uo¬
luntates/ in hiis fit ut eq quisq altero delectetur ac se ip̃o effici᷑¬
q id quod pitagoras uolt in amicicia ut unꝰ fiat ex plu̾ibꝰ
Magna eciam illa cõitas ẽ que conficit᷑ ex bñficiis ultro et citͦ
datis acceptisq Que mutua et grata dũ sunt int̾quos ea sũt
firma deuincunt᷑ societate S cum omĩa racione animoq lu¬
straris om̃i societatũ nulla ẽ gracior nulla carior quã ea que
cum re pub ͭ ͣ ẽ unicuiq nostꝵ cari sunt parentes. cari liberi
ꝓpiiqui familiares s om̃s hoĩm caritates patria una complexa
est ꝓqua quis bonus dubitet mortem appetere. si ei sit ꝓfuturꝰ

Expanded text:
cos facit. Et quamquam omnis virtus nos ad se allicit facitque, ut eos diligcos facit. Et quamquam omnis virtus nos ad se allicit facitque, ut eos diligxime efficit. Nihil autem est amabilius nec copulatius quam morum similitudo bonorum; in quibus enim eadem studia sunt, eaedem voluntates, in iis fit ut aeque quisque altero delectetur ac se ipso, efficiturque id, quod Pythagoras vult in amicitia, ut unus fiat ex pluribus. Magna etiam illa communitas est, quae conficitur ex beneficiis ultro et citro datis acceptis, quae et mutua et grata dum sunt, inter quos ea sunt, firma devinciuntur societate. Sed cum omnia ratione animoque lustraris, omnium societatum nulla est gravior, nulla carior quam ea, quae cum re publica est uni cuique nostrum. Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiars, sed omnes omnium caritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus?
Abbreviated transcription (Latin):
am generis in exiguũ angustũq condudit̾ Nam cum sit hoc
natura amanciũ om̃ ut habeant libidinẽ ꝓcreandi primna societ¬
as in ip̃o coniugio ẽ. ꝓxima ẽ in liberis/ deinde una domꝰ oiã cõ
munia Id autem ẽ pn̾cipiũ urbis et quasi seminariũ rei publice
Sequũt᷑ fratꝵ comũctões post consobrinoꝵ sobrioꝵq qui cum uͣ
domo iam capi non possint in alias domos tamꝙͣ incolomas ex¬
eunt Sequũt᷑ cõnubia et affinitates ex quibꝰ etiam plures sunt¬
ꝓpinqui que ꝓpagacõ et soboles origo ẽ reꝵ publicaꝵ Sãguinis
aut̃ coniũccõ et beniuolencia deuincit homines caritate Magnũ
ẽ eñ eadem habere monimenta maioꝵ eisdẽq uti sacris sepul¬
imior quam cum uiri bomi moribus similes sunt familiaritate
conũcti Illud emĩ honestũ quod sepe diximꝰ eciam si in alio cer¬
nimꝰ tamẽ nos mouet atq illi in quo messe idẽ uidetur amiꝰ¬

Expanded text:
ani generis in exiguum angustumque concluditur. Nam cum sit hoc ani generis in exiguum angustumque concluditur. Nam cum sit hoc natura commune animantium, ut habeant libidinem procreandi, prima societas in ipso coniugio est, proxima in liberis, deinde una domus, communia omnia; id autem est principium urbis et quasi seminarium rei publicae. Sequuntur fratrum coniunctiones, post consobrinorum sobrinorumque, qui cum una domo iam capi non possint, in alias domos tamquam in colonias exeunt. Sequuntur conubia et affinitates, ex quibus etiam plures propinqui; quae propagatio et suboles origo est rerum publicarum. Sanguinis autem coniunctio et benivolentia devincit homines et caritate; magnum est enim eadem habere monumenta maiorum, eisdem uti sacris, sepulmior, quam cum viri boni moribus similes sunt familiaritate coniuncti; illud enim honestum quod saepe dicimus, etiam si in alio cernimus, tamen nos movet atque illi, in quo id inesse videtur, ami
Abbreviated transcription (Latin):
in młtas potest ut homo qui erranti comiti monstrat uia qua¬
si lumẽ de suo lumine accendit facit nichiłoꝰ ip̃i ut luceat cum
illi accenderit Qua ex re satis precipit᷑ ut quitquid sine d̾trinĩ
to possit comodari id tribuat᷑ uel ignoto ex quo sunt illa coĩa nõ
ꝓhib̾e̾ aquam ꝓfluentem pati ab igne ignem capere Si quis ue¬
lit consultũ fidele d̾liberanti dare que sunt hiis utilia qui accip¬
iunt danti non molesta. Quare et hiis utend ẽ et semꝑ aliquid
ad coẽ utilitatem afferendũ s quomã copie ꝑue singuloꝵ sũt
eoꝵ autem qui hiis egeant infinita ẽ multitudo uolgaris libera¬
litas referenda ẽ ad illũ enĩ finem nichiłoꝰ ip̃i luceat. ut facul¬
tas sit qua in nr̃os sumꝯ liberales/ Oradus autem plures
tates. multeq cum multis res racõnesq contracte Arcior ue̾o
colligacõ ẽ societas ꝓpinqͦꝵ Ab illa emĩ in mensa societate hum¬

Expanded text:
in permultas potest: Homó, qui erranti cómiter monstrát viam, Quain permultas potest: Homó, qui erranti cómiter monstrát viam, Quasi lúmen de suo lúmine accendát, facit. Nihiló minus ipsi lúcet, cum illi accénderit. Una ex re satis praecipit, ut, quicquid sine detrimento commodari possit, id tribuatur vel ignoto; ex quo sunt illa communia: non prohibere aqua profluente, pati ab igne ignem capere, si qui velit, consilium fidele deliberanti dare, quae sunt iis utilia, qui accipiunt, danti non molesta. Quare et his utendum est et semper aliquid ad communem utilitatem afferendum. Sed quoniam copiae parvae singulorum sunt, eorum autem, qui his egeant, infinita est multitudo, vulgaris liberalitas referenda est ad illum Ennii finem: Nihilo minus ipsi lucet, ut facultas sit, qua in nostros simus liberales. Gradus autem plures tates multisque cum multis res rationesque contractae. Artior vero colligatio est societatis propinquorum; ab illa enim immensa societate hum
Abbreviated transcription (Latin):
tis humane repetend̾ uide᷑ alciꝰ Est enĩ p̾mũ quod cerit᷑ in
uinu̾si generis societate humane. Eius a uincłm est racõ ⁊ orõ
que docendo. et discendo coĩcando disceptando iudicando con¬
ciliat int̾ se hoĩes. coniũgitq naturali quadam societate Req u¬
lla re longius absumꝰ a natura feraꝵ inquibꝰ in esse fortitudiẽ
sepe dicimꝰ ut in equis in leombꝰ Iusticiam/ equitatem bonitatẽ
non dicimꝰ Sunt enĩ racoĩs et orõĩs exꝑtes Ac latissime quidẽ
patens hõibus int̾ ipõs om̃ibꝰ int̾ hoĩes societas hec ẽ in qua
oĩ reꝵ quas ad coe hom̃ usum natura genuit. Est seruanda
coĩtas: ut que d̾scp̾ta sunt legibꝰ ⁊ in iure cuuli hec ita teneant᷑
ut sit constitutũ Ex quibꝰ ip̃is cetera sic obseruent᷑ ut in grecoꝵ ꝓ
uerbio ẽ Amicoꝵ esse coĩa oĩa Om̃a autẽ cõmuma hoĩmn uidẽt᷑¬
ea que sunt generis eiꝰ. quod ab enmo positũ in una re tnͣsfe̾ri

Expanded text:
m, quod cernitur in universi generis humani societate. Eius autem vinculum est ratio et oratio, quae docendo, discendo, communicando, disceptando, iudicando conciliat inter se homines coniungitque naturali quadam societate; neque ulla re longius absumus a natura ferarum, in quibus inesse fortitudinem saepe dicimus, ut in equis, in leonibus, iustitiam, aequitatem, bonitatem non dicimus; sunt enim rationis et orationis expertes. Ac latissime quidem patens hominibus inter ipsos, omnibus inter omnes societas haec est; in qua omnium rerum, quas ad communem hominum usum natura genuit, est servanda communitas, ut, quae discripta sunt legibus et iure civili, haec ita teneantur, ut sit constitutum legibus ipsis, cetera sic observentur, ut in Graecorum proverbio est, amicorum esse communia omniaea, quae sunt generis eius, quod ab Ennio positum in una re transferri
Abbreviated transcription (Latin):
hambalẽ exꝑenorũ exnostris ducibꝰ quẽ maximũ accepimꝰ
facile celare. tace̾. dissimulãe. insidiari. p̃cipe̾ hostiũ consilia
In qͦ gn̾e gͤci temistodẽ et phereũ iasonẽ cetei̾s añponũt In
pͥmisq uersutũ et callidũ factũ. solonis qui quo et tucior
eius uita esset et plus aliqͣnͣto rei publice ꝓdesset furere se
simulauit Sunt hiis alii młtũ difpares. simplices et aꝑti. qͥ
nichil ex oculto nchil d̾ insidiis agendũ putant. Ueritatis cul¬
tores. fraudis inimici Itemq alii si quid ius ꝑꝑetiãt᷑ cui ius
d̾seriuãt dc̃u qdͦ uelint consequãt᷑ ut sillam et in crassum ui

Expanded text:
Hannibalem ex Poenorum, ex nostris ducibus Q. Maximum accepimus, Hannibalem ex Poenorum, ex nostris ducibus Q. Maximum accepimus, facile celare, tacere, dissimulare, insidiari, praeripere hostium consilia. In quo genere Graeci Themistoclem et Pheraeum Iasonem ceteris anteponunt; in primisque versutum et callidum factum Solonis, qui, quo et tutior eius vita esset et plus aliquanto rei publicae prodesset, furere se simulavit. Sunt his alii multum dispares, simplices et aperti. qui nihil ex occulto, nihil de insidiis agendum putant, veritatis cultores, fraudis inimici, itemque alii, qui quidvis perpetiantur, cuivis deserviant, dum, quod velint, consequantur, ut Sullam et M. Crassum
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua racõ inuemẽdi officiũ exquirit᷑ Altẽa autem que ꝓprie
singulis est tributa.
Tem̃ incorꝑibus magne dissimilitudiẽs sunt alios
uidemꝰ uelocitate ad cursum. alios uiribꝰ ad luctan¬
dũ uasere Itemq in formis aliis dignitatẽ messe. aliis uenu¬
statem Sic in animis existunt moꝵ eciam uarietates. Erant¬
eñ in .l. crasso et in .l. philippo multus lepos maior etꝭ magis¬
q d̾ industria in .c. cesare .l. filio adhiisdẽ temporibꝰ in.M.
stauro et in .M. druso adolescente singularis seueritas In .c.
lelio mlta hylaritas in eius familiae̾ meo scipione ambicõ
maior uita tristior/ De grecis autem dulcõ et facetũ festi¬
uiq sermoẽs. atq in om̃i oracõe simulatorẽ. quem yronam
greci noĩauerũt. socratẽ accepimꝰ conͣ pytagorã. et pericdem
sũmã auctoritatẽ consecutos. sine ulla hylaritate Callidum

Expanded text:
ex qua ratio inveniendi officii exquiritur, altera autem, quae proprie ex qua ratio inveniendi officii exquiritur, altera autem, quae proprie singulis est tributa. Ut enim in corporibus magnae dissimilitudines sunt alios videmus velocitate ad cursum, alios viribus ad luctandum valere, itemque in formis aliis dignitatem inesse, aliis venustatem, sic in animis exsistunt maiores etiam varietates. Erat in L. Crasso, in L. Philippo multus lepos, maior etiam magisque de industria in C. Caesare L. filio; at isdem temporibus in M. Scauro et in M. Druso adulescente singularis severitas, in C. Laelio multa hilaritas, in eius familiari Scipione ambitio maior, vita tristior. De Graecis autem dulcem et facetum festivique sermonis atque in omni oratione simulatorem, quem ei/rwna Graeci nominarunt, Socratem accepimus, contra Pythagoram et Periclem summam auctoritatem consecutos sine ulla hilaritate. Callidum
Abbreviated transcription (Latin):
ulo erectior ꝙͣuis uoluptate capiat᷑ ocultat et dissimulat ap¬
petitũ uoluptatis ꝓpt̾ uericundiam
x quo intelligit᷑ corꝑis uoluptatẽ nõ satis esse digna
hõis p̃stantia. eamq contẽpm et reici oporte̾᷑ Si sint
quispia qui aliꝗd tribuat uoluptati diligent̾ ei tenendũ ẽẽ
eius fruende modũ Itaq uictus cultꝰq corꝑis ad ualitudiẽ
referat᷑ et ad uires non aduoluptatẽ Atq eciã si conside̾are
uolumꝰ que sit in naͣ excellentia et dignitas intelligemꝰ. ꝙͣ
sit turpe diffluere luxuria. et delicate ac mollit̾ uiue̾ ꝙͣꝙͣ
honestũ. parte. contmẽt̾. seuere. sobrie. Intelligñd̾ eciam ẽ
duabꝰ qͣsi nos a na mdutos esse ꝑsonis Quaꝵ una cõmuis
ex eo elt̾ qd om̃s ꝑticipes sumꝰ racõis p̃stancieq eius qua
antecellimꝰ bestiis a qua om̃e honestum Decoꝵq trahitur/ et

Expanded text:
ulo erectior, quamvis voluptate capiatur, occultat et dissimulat apulo erectior, quamvis voluptate capiatur, occultat et dissimulat appetitum voluptatis propter verecundiam. Ex quo intellegitur corporis voluptatem non satis esse dignam hominis praestantia, eamque contemni et reici oportere; sin sit quispiam, qui aliquid tribuat voluptati, diligenter ei tenendum esse eius fruendae modum. Itaque victus cultusque corporis ad valetudinem referatur et ad vires, non ad voluptatem. Atque etiam si considerare volumus, quae sit in natura excellentia et dignitas, intellegemus, quam sit turpe diffluere luxuria et delicate ac molliter vivere quamque honestum parce, continenter, severe, sobrie. Intellegendum etiam cst duabus quasi nos a natura indutos esse personis; quarum una communis est ex eo, quod omnes participes sumus rationis praestantiaeque eius, qua antecellimus bestiis, a qua omne honestum decorumque trahitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea que a sene cathone collecta sunt que uocant᷑ apotegin
Acilis igit᷑ ẽ distinctõ ingenii et liberalis ioci Alter
Altero ne lib̾o quidẽ si reꝵ turpitudimi adhibet᷑ uerboꝵ
obscentas. ludendi eciã ẽ qͥdã modus retmẽdus ut ne
imis oĩa ꝓfundamꝰ elatiq uoluptate in aliꝙͣ turpitudi¬
nẽ d̾labam᷑ Suppeditãt a et campus noster et studia ue¬
nandi honesta exempla ludendi
Ed ꝑtin ad oẽ officii questionẽ semꝑ in ꝓnitu habẽ qnͣ¬
tum natura hoĩs pecudibꝰ reliquisq beluis antecedat
Ille nchil senciũt insi uoluptatẽ ad eamq ferunt᷑ oĩ impetu
Hoĩs autẽ mens discendo alit᷑ et cogitando semꝑ aliꝗd aut
inqͥrit aͥ agit uidñdiq et audiẽdi d̾lectatõe ducit᷑. Qn eciã
si quis ẽ paulo aduoluptatẽ ꝓpensior mõ ne sit expecudũ ge¬
nere Sunt em̃ qͥdã hoĩes non re sed nomĩe. Sed quis ẽ pa¬

Expanded text:
ut ea, quae a sene Catone collecta sunt, quae vocant apofqe/gmata. ut ea, quae a sene Catone collecta sunt, quae vocant apofqe/gmata. acilis igitur est distinctio ingenui et illiberalis ioci. Alter alter ne libero quidem, si rerum turpitudini adhibetur verborum obscenitas. Ludendi etiam est quidam modus retinendus, ut ne nimis omnia profundamus elatique voluptate in aliquam turpitudinem delabamur. Suppeditant autem et campus noster et studia venandi honesta exempla ludendi. ed pertinet ad omnem officii quaestionem semper in promptu habere, quantum natura hominis pecudibus reliquisque beluis antecedat; illae nihil sentiunt nisi voluptatem ad eamque feruntur omni impetu, hominis autem mens discendo alitur et cogitando, semper aliquid aut anquirit aut agit videndique et audiendi delectatione ducitur. Quin etiam, si quis est paulo ad voluptates propensior, modo ne sit ex pecudum genere sunt enim quidam homines non re, sed nomine, sed si quis est pa
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uoces. motus. statusq mutant᷑ Ex quibꝰ illud intelligi᷑
ut ad officii formã rͥuertam᷑ appetitus om̃s conͣhendos sedã¬
dosq esse excitandãq ammadu̾sioe et diligencia/ ut neꝗd
tem̾e ac fortiuto inconside̾ate negligent̾q agamꝰ. Neq eͥ
ita gne̾ati sumꝰ a naͣ. ut ad ludũ et iocũ facti esse uideam᷑¬
sed ad seueritatẽ pocius ad q̃dã studia grauiora atq maio¬
ra ludo a et ioco. Illo quidẽ uti licet sicut sompno et qui¬
etibus ceteis Tum cum grauibꝰ serisq rebus satisfecermꝰ¬
mũ et facetũ esse deb ut enĩ pueris nõ omẽ licenciam lu¬
dendi damꝰ sed eam q̃ abhonestat accõibꝰ non sit aliena
Sic in ip̃o iato aliꝗd ꝓbi ingemi lumẽ eluceat Duplex est¬
oĩo iocandi gems/ Unũ inliberale.petulans. fagicõsum
obscenũ. Alteꝵ elegans urbanũ ingemosũ. facetũ Quo gne̾

Expanded text:
tus, voces, motus statusque mutantur. Ex quibus illud intellegitur, tus, voces, motus statusque mutantur. Ex quibus illud intellegitur, ut ad officii formam revertamdique sunt, excitandaque animadversio et diligentia, ut ne quid temere ac fortuitu inconsiderate negligenterque agamus. Neque  ut ad ludum et iocum facti esse videamur, ad severitatem potius et ad quaedam studia graviora atque maiora. Ludo autem et ioco uti illo quidem licet, sed sicut somno et quietibus ceteris tum, cum gravibus seriisque rebus satis fecerimnuum, et facetum esse debet, ut enim pueris non omnem licentiam ludendi damus, fed eam quae ab honestatis actionibus non sit sic in ipso ioco aliquod probi ingenii lumen eluceat. Duplex omnino est iocandi genus, unum illiberale, petulans, flagitiosum, obscenum, alterum elegans, urbanum, ingeniosum, facetum. Quo genere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et id qđ ad hom̃i consociacõe accomodatũ. et id quod
uehemẽs atq forte. Sed maxĩa uis decori in hac mest ꝑte
d̾ qua disputamꝰ Neq enĩ solũ corꝑis qui ad naturã apti
sunt sed młto eciã magis animi motus ꝓbandi. qui item
ad naͣ accomodati sunt.
Uplex ẽ autẽ uis animoꝵ atq nature. ut ꝑs iappe¬
possit cã ꝓbabilẽ redde̾. hec ẽ em̃ fere d̾scpcõ officii Effsi¬
ciendũ aͥ est. ut appetitus racõm obediat. eamq neq p̃¬
currãt. nec ꝓpt̾ pigriciã aut ignauiã d̾lerant sintq trã
ꝙͣ exultantes siue cupiẽdo siue fugiendo non latis aracõe
retinẽt᷑ hii sine dubio finẽ et modũ transeunt Reliquũt
em̃ et abiciũt obediẽciã nã racõm paxent cui sũt subiecti
lege nature. a quibꝰ non mõ ammmi ꝑturbam᷑ sed eciam cor¬
ꝑa licet ora ip̃oꝵ terne̾ iratoꝵ ã eoꝵ qui aͥ libidine aut me¬
tu cõmoti sũt aut uoluptate minia gesciunt qͦꝵ om̃ uoł¬

Expanded text:
e et id, quod ad hominum societatem accommodatum, et id, quod vehemens atque forte, Sed maxima vis decori in hac inest parte, de qua disputamus, neque enim solum corporis, qui ad naturam apti sunt, sed multo etiam magis animi motus probandi, qui item ad naturam accommodati sunt. Duplex est enim vis animorum atque naturae, una pars in appepossit causam probabilem reddere; haec est enim fere discriptio officii. Efficiendum autem est, ut appetitus rationi oboediant eamque neque praecurrant nee propter pigritiam aut ignaviam deserant sintque tranquam exsultantes sive cupiendo sive fugiendo non satis a ratione retinentur, ii sine dubio finem et modum transeunt; relinquunt enim et abiciunt oboedientiam nec rationi parent, cui sunt subiecti lege naturae; a quibus non modo animi perturbantur, sed etiam corpora. Licet ora ipsa cernere iratorum aut eorum, qui aut libidine aliqua aut metu commoti sunt aut voluptate nimia gestiunt; quorum omnium vol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ad finẽ bonoꝵ alteꝵ quod positũ ẽ inpreceptis
quibꝰ in om̃s ꝑtes usus inte confirmari possit Suꝑi¬
oris generis hꝰ moĩ sut̃ exempla omĩa ne officia ꝑfecta sint Nun
quid officiom aliud alio maiꝰ sit ⁊ que sũt generis eiusdem Quoꝵ

Expanded text:
pertinet ad finem bonorum, alterum, quod positum est in praeceptis, pertinet ad finem bonorum, alterum, quod positum est in praeceptis, quibus in omnis partis usus vitae conformari possit. Superioris generis huius modi sunt exempla: omniane officia perfecta sint, num quod officium aliud alio maius sit, et quae sunt generis eiusdem. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. ⁊fortis uero dolorem sũmũ malũ indicans aut temꝑans
uoluptatem sũmũ bonũ statuens esse certe nullo modo pt̃. Que
a nobis alio in loco disputata. Hee discipline igit᷑ si sibi consenta¬
nee uelint esse de officio nichil queant dicere Neq enĩ ulla of¬
ficii p̃cepta firina stabilia conũcta nature tradi possũt insi aͥ
iam pridem explosa est sentencia. qui tamẽ haberent ius suũ
disputandi de officio si reꝵ aliquẽ delectũ reliquissent. ut ad
arbitrioq nostro qnͣtũ quoniõ uidebit᷑ hauriemꝰ. Placet igitur
quoniam om̃is disputacõ de officio futura est aũ diffinire quid
sit officiũ quod apanecio p̃terinissũ esse miror Omĩs em̃ que
a racõne suscipit᷑ de aliqua re institucõ debet a diffinicoe ꝓficisci
ut intelligat᷑ quid sit id de quo disputetur
Anis de officio duplet est questio unũ genus est qo¬

Expanded text:
tatem; fortis vero dolorem summum malum iudicans aut temperans tatem; fortis vero dolorem summum malum iudicans aut temperans voluptatem summum bonum statuens esse certe nullo modo potest. Qa nobis alio loco disputata. Hae disciplinae igitur si sibi consentaneae velint esse, de officio nihil queant dicere, neque ulla officii praecepta firma, stabilia, coniuncta naturae tradi possunt nisi aut iam pridem explosa sententia est; qui tamen haberent ius suum disputandi de officio, si rerum aliquem dilectum reliquissent, ut ad arbitrioque nostro, quantum quoque modo videbitur, hauriemus. Placet igitur, quoniam omnis disputatio de officio futura est, ante definire, quid sit officium; quod a Panaetio praetermissum esse miror. Omnis enim, quae a ratione suscipitur de aliqua re institutio, debet a definitione proficisci, ut intellegatur, quid sit id, de quo disputetur Omnis de officio duplex est quaestio: unum genus est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
aristotile ⁊ socrate uidicõ quoꝵ uterq studio suo delectatus contẽp
hac ab eo ordiri maxĩe uolui ꝙ etati tue ess aptissimũ et auctori
de officiis tradita ab illis et p̃cepta sunt Nulla enĩ uite pars
neq publicis neq priuat᷑ neq forensibꝰ neq domesticꝭ in rebus ne¬
si quid tecũ agas quid neq si cũ alto contͣhas uatare officio potest
In eoq excolendo sata uite est honestas om̃is/ et uegliendo turpi
nullis officii p̃ceptis tradendis philosophũ se audeat dice̾ sed
sunt non nulle discipline que ꝓpositis maloꝵ ⁊ bonoꝵ finibus
officiũ omne ꝑuertant Nam qui sũmũ bonũ sic instituit ut nichil
habeat cum uirtute coniũctũ idq sius comodis non honestate me¬
titur hic si sibi ip̃e consentiat et non int̾dũ nature bonitate ui¬
catur fit ut neq amicitia colere possit nec iusticia nec liberali¬

Expanded text:
Aristotele et Isocrate iudico, quorum uterque suo studio delectatus contempsAristotele et Isocrate iudico, quorum uterque suo studio delectatus contempshac, ab eo ordiri maxime volui, quod et aetati tuae esset aptissimum et auctoritquae de officiis tradita ab illis et praecepta sunt. Nulla enim vitae pars neque publicis neque privatis neque forensibus neque domesticis in rebus, neque si tecum agas quid, neque si cum altero contrahas, vacare officio potest, in eoque et colendo sita vitae est honestas omnis et neglegendo turpit quis est enim, qui nullis officii praeceptis tradendis philosophum se audeat dicere? Sed sunt non nullae disciplinae, quae propositis bonorum et malorum finibus officium omne pervertant. Nam qui summum bonum sic instituit, ut nihil habeat cum virtute coniunctum, idque suis commodis, non honestate metitur, hic, si sibi ipse consentiat et non interdum naturae bonitate vincatur neque amicitiam colere possit nec iustitiam nec liberali