comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in forti uirtutis uestre brachio deflere cogantur/ Suꝑ hui¬
cemodi gͥ execucione negocii paridem habebitis in p̾ncipem
et ductorem et deiphebum scdm̃ a paride in consilio caprentũ
anthenoris et euee qui uobiscu suuit in puti negocio profecturi
et finito colloquio uiu̾sus exc̾citus uanes ascendit et paris
ꝓhebus in lac̾mis a rege obtenta licenciananes nn
Solutis itaq fimibus subductis auchoris et uelis elenatis in altũ
uanes ip̃e in nomuie deoꝵ Iomis et ueneris in altum pelagus
se impnigunt et eis felici namgacõne potitis ad ppartas Ciclada
applicant insulas uidelicet Romanis / quas dum uelud ignotas
robusto renũge trrausire contendunt uaigantes in ip̃is c̾ta gre¬
cie funtina lictorr strictius inherendo Cãsus eis obmam obtulit
quãdam nanim In hac ergo naui Rex quidam de maioribus
grecie menelans nomĩe naigabat qui a duce nestore tunc tem¬

Expanded text:
in forti uirtutis nostre brachio deflere cogantur. Super huiin forti uirtutis nostre brachio deflere cogantur. Super huiusmodi igitur execucione negocii Paridem habebitis in principem et ductorem et Deyfebum secundum a Paride in consilio sapientum Anthenoris et Henee, qui vobiscum sunt in presenci negocio profecturi. " Et finito colloquio vniuersus exercitus naues asscendit et Paris et Deyfebus in lacrimis a rege obtenta licencia naues intrant. Solutis itaque funibus, subductis anchoris, et uelis eleuatis, in altum naues ipse in nomine deorum Iouis et Veneris in altum pelagus se impingunt, et eis felici nauigatione potitis, ad sparsas Ciclades applicunt, insulas videlicet Romanie. Quas dum uelut ignotas robusto remige transire contendunt, nauigantes in ipsis circa Grecie finitima littora striccius inherendo, casus eis obuiam obtulit quandam nauim. In hac igitur naui rex quidam de maioribus Grecie, Menelaus nomine, nauigabat, qui a duce Nestore tunc tem
Abbreviated transcription (Latin):
meum auxiat animũ quare in greciã decrem̾im uos tnfferre et¬
possim exinde iecuꝑare soiorem que sub multr dedecore et auxiosa
infelicitate uilescit ad quam obtinendam oñu debetis animosita
ꝯsurge̾ cum pir ea recuꝑanda iusta uideamur armo
ꝯtra detentorem ip̃ms scitis enũ et uos ĩiste nos danars offendisse
et per ĩiustas offeusas nos arma iusta capestẽ cum ei sit ẜ̾m iusti¬
ciam ignoscendum qui prruocatus appetit se ulcisti moneo igitit
sorore / nam nũc est tempus acceptimi ut per hostes m̃os uestu
ꝓbitas dimilgetur / strenultas ur̃a patenter appareat. que uirtu¬
ore uiget in uobis / me ergo scitote parritum ut si crisus se ingerr
ad obtinenda uota nr̃a fauentibus diis ad requisicõnem uestram
me in multo uobis ministrando subsidio pirdigalit̾ ꝑcessurum
ut uniu̾sos danaos dextera uestra ꝑt̾rent et grama eoꝵo dispen

Expanded text:
meum anxiat animum, quare in Greciam decreuerim uos conferre. Etmeum anxiat animum, quare in Greciam decreuerim uos conferre. Etpossim exinde recuperare sororem, que sub multo dedecore et anxiosa infelicitate uilescit. Ad quam obtinendam omni debetis animositate consurgere, cum pro ea recuperanda iuste uideamur arma mouere contra detentores ipsius. Scitis enim et uos iniuste Danaos nos offendisse et per iniustas offensas nos arma iuste capescere, cum ei sit secundum iusticiam ignoscendum qui prouocatus appetit se ulcisci. Moneo igitursorore. Nam nunc est tempus acceptum vt per hostes uestros uestra probitas diuulgetur et strennuitas vestra patenter appareat, que uirtuose uiget in vobis. Me igitur scitote paratum, si casus se ingerat ad obtinenda diis fauentibus uota nostra, ad requisitionem vestram me in multo uobis ministrando subsidio prodigaliter processurum, vt vniuersos Danaos potentia nostra perterreat et grauia eorum dispendia
Abbreviated transcription (Latin):
empus errit ꝙ Iai sol inter gades et pleyules ꝑfece¬
rit cursum suũ Qui dum cẽt in signo thanri in¬
sis ille manis diũsis floribus plaicies aruoꝵ orna¬
nerat et nonis uirentes froudibus arbores in fecunditate flo¬
rum fructus ꝓximos ꝓmittebant Cum paris et deiphebus a pa¬
nomẽ partibus redemĩtes tria milia militum secum addux̾it
qui in ariuoꝵ exc̾ticio multa strenuutate uigebant et paratis
nambus .xxii. m̾o magnis et om̃i plenitudiue nccͣio omistis
Rex p̾amus authenori et oner de quibus sup̃dcĩ est necuon et
polidame ipiũs authenoris filio mandat et p̾cipit ut cum pande
in greciam cum ip̃o nanali exc̾titu se actingant quibus denote
annentibus Idem rex p̾amus omibus ꝯnocatis in unũ quĩ depu¬
tati fuere per eum in p̾dcm naigium proficisti sic illos allocuti
est dicens nõ est a mobo uobis opus super suscepto negociom̃lto
replicare ẜ mones Cum uobis pleue sit coguita que uigens cã

Expanded text:
empus erat quod iam sol inter Iades et Pleiades perfecerat cursum suum, qui dum esset in signo Thauri, mensis ille Maius diuersis floribus planicies aruorum ornauerat et nouis virentes frondibus arbores in fecunditate florum fructus proximos promittebant, cum Paris et Deyfebus a Pannonie partibus redeuntes tria milia militum secum adduxerunt, qui in armorum exercitio multa strennuitate uigebant. Et paratis nauibus xxiiibus numero magnis et omrex Priamus Anthenori et Henee, de quibus supra relatum est, necnon et Polidamas, ipsius Anthenoris filio, mandat et precipit ut cum Paride in Greciam cum ipso naual<i> exercitu se accigant. Quibus deuote annuentibus, idem rex Priamus, omnibus conuocatis in vnum qui deputati fuerunt per eum in predictum nauigium proficisci, sic allocutus est illos dicens: "Non est opus ammodo uobis super suscepto negocio multos replicare sermones, cum uobis plene sit cognita que urgens causa
Abbreviated transcription (Latin):
pceptibili murmure socioꝵ deinde polidamas rex ꝓhilimenis
Rox esdiris rex eueas cursu celeri ꝯͣ grocos p̾lio se ĩmistẽt
Paris uero cum aciesua de gente ꝑsaꝵ cum eoꝵ arcrbus
Et sagittis multos g̾tos uulu̾ant et multos occidunt dyomedes
autem in regem philimenis irruit cuipotent̾ rex ip̃e resistit
uerũ paffagones uassalli regis ip̃ius multos ex grecis int̾fici-¬
mt uulilant et prost̾unt uic ꝙ dyomedes et greci sustmẽ
coꝵ impetum non ualentes intircede̾ magno terre paciosunt
ceacti/ Menestens itaq achenaꝵ dux nrrut in polidanã dic
eum hastasua potentꝰ impelleus ꝙ ip̃m prostrauit ab equo rip̃m
uirilit̾ impetit euse nudo duris ictibus enm affligit ip̃m coria¬
tur occidere quod fecisset insi regis philmenes potentia et
succursus ip̃m a manibus menestei libãsset Item paris mul¬

Expanded text:
perceptibili murmure sociorum. Deinde Pollidamas, rex Philimenis, perceptibili murmure sociorum. Deinde Pollidamas, rex Philimenis, rex Esdras, et Heneas cursu celeri contra Grecos prelio se inmiscent. Paris autem cum acie sua de gente Persarum cum eorum arcubus et sagittis multos Grecos uulnerant et multos occidunt. Dyomedes autem in regem Philimenem irruit, cui potenter ipse rex resistit. Verum Paffagonienses, uasalli regis ipsius, multos ex Grecis interficiunt, uulnerant, et prosternunt, sic quod Dyomedes et Greci sustinere eorum impetum non ualentes retrocedere magno terre spacio sunt coacti. Menesteus itaque, Athenarum dux, irruit in Pollidamam, sic eum hasta sua potenter impellens quod ipsum prostrauit ab equo. Et ipsum uiriliter impetit ense nudo, duris ictibus ipsum affligit, ipsum conatur occidere, quod fecisset nisi rex Philimenis potencia et succursu ipsum a manibus Menestei liberasset. Item Paris mul
Abbreviated transcription (Latin):
Sextodecimo igitur die mensis iumi Tunc cum dies sunt
inanno maiores ut dem̃ est uicesimto ⁊ letale bellum t̾iani
et greci simul iustituũt Et ambobus exc̾titibus simul m̃ctis bel¬
lum apprimũ tunt ꝯmittitur int̾ eos Qunc aiux quodam stimuls
faitintatis astractus capite discooꝑto bellum ingreditur. solum en
cem undum portat in manu stuti eciam subsidio destitutus
Ceti uers pͥncipes grecoꝵ dẏomedes menesteus ulixes mene
lans et agamenon acciebus bñ dispositis usq ad passum ꝑ neui¬
ut troiauoꝵ Rex uero p̾amus ordinatis sagaciter suis tur/
se bellum ingredi sine ductu hectonis fortissimi sapientis
deiphebi et troili nimiũ animosi. Sed quia ucte est ut troia¬
ni uitas tueantur eorũ suas in belli discͥmine uitrs pouũt
Paris ob deffc̃m frritrũ suoꝵ exut ad bellum in multitudiẽ
bat̾maꝵ sub cuꝰ casside deffluenciũ latentibus riilis ⁊ in¬

Expanded text:
in anno. Xvio igitur die mensis Iunii, tunc cum dies sunt in anno. Xvio igitur die mensis Iunii, tunc cum dies sunt in anno maiores, ut dictum est, xxum et letale bellum Troiani et Greci simul instituunt, et ambobus exercitubus simul iunctis, bellum asperrimum committitur inter eos. Tunc Ayax quodam stimulo fatuitatis abstractus, capite disco <o>perto, inersem portat in manu, sicuti etiam subsidio destitutus. Ceteri uero principes grecorum, Dyomedes, Menesteus, Menelaus, Vlixes, et agamenon, aciebus eorum bene dispositis, usque ad passum perueniunt Troyanorum. Rex uero Priamus, ordinatis sagaciter suis turmise bellum ingredi sine ductu fortissimi Hectoris, sapientis Deyfebi, et Troili nimium animosi! Sed quia necesse est ut Troyani uitas tueantur eorum, suas in belli discrimine uitas ponunt. Paris uero ob defectum fratrum suorum exiuit ad bellum in multitudine lacrimarum sub eius casside defluencium latentibus riuulis et in
Abbreviated transcription (Latin):
inbello ꝑsist̾e uiribus cumulatis an ad ꝓp̾a remeare Audrenciñ
antẽ iudicĩ in diu̾ra bota diniditur alii bellum ꝓbarit alii re¬
ditui gratum dicunt demũ omẽs eoꝵ in unam sentericiã cori¬
curentes bello insiste̾ approbant et hortantur dicentes etsi achil¬
les eis defet̾it non eis defficiant uera ꝓmissa deorp qum cõtra
tiounos greti nongandeant optata uictoria et crintatemtrare
Rueus non entant/ miax bero in medio grecoꝵ regum assin¬
hens regibus ꝑsnasit ut si achilles de mebiosit sublitus nĩ¬
tatu pio enis filio qui apud regem licomedem enis and in
anis iuenilibus educitur cum ip̃e proc̾to edic̾a grecos siue
es contratroianos non posse uictoriam obtine̾ greci Itaq hinꝯ
to consilio fanent ouies̃ Regem menelanin eliguut
filio achillis qui neptholonns uocabatur ad regem se conferat
licomedem ¶ Tempus erait ꝙ Iam solin tantum sub zodiaci

Expanded text:
persistere uiribus cumulatis, an ad propria remeare. Audiencium persistere uiribus cumulatis, an ad propria remeare. Audiencium autem iudicium in diuersa uota diuiditur; alii bellum probant; alii reditum gratum dicunt. Demum omnes eorum in vnam sentenciam concurrentes bello insistere approbant et <h>ortantur, dicentes, etsi Achilles eis defecerit, non eis deficient uera promissa deorum quin contra Troyanos Greci non gaudeant optata uictoria et ciuitatem Troye funditus non euertant. Ayax tamen in medio regum assurgens regibus persuasit ut, etsi Achilles de medio sit sublatus, mittatur pro eius filio, qui apud regem Licomedem auum suum in armis iuuenilibus educatur, cum ipse pro certo didicerit Grecos sine eo contra Troyanos non posse uictoriam obtinere. Greci itaque, huius audito consilio, fauent omnes, regem Menelaum eligunt ut pro filio Achillis, qui Neptholomus uocabatur, ad regem se conferat Licomedem. Tempus erat quod iam sol in tantum sub zodiaci
Abbreviated transcription (Latin):
a modo dubitare ¶ Agamenon autẽ rex ad regem p̾amũ nũ
cios mittit ut grecis ephiberit corpus a chillis ⁊ nestoris archi
logi in t̾ste solamen patris sun Iumodice ꝯdolentis Concessit p̾amꝰ
chillis planctus sit maxiiꝰ int̾ grecos qui putant ⁊ conferũt
int̾ie a mõ eis de capiendo cimitatem nullam suꝑesse fiduciam
achille sublato Itaq achilli ꝯstituũt magni p̾cii sepultiur̃ Rogantes
regem p̾anũ ut sepultuurm achillis in cmm̃itate tirie locari ꝑmi
ni in introitu porte timbres sepultunrm ip̃am edis
concessit eiuis ueis sepultune p̾tiosam foriuã in modum describe̾
suꝑ fluũ uisum est/ Agamenon uero rex post hͤ reges grecoro et
pncipes ad colloqnũd euocari mandaiit/ Quibus uementibus ⁊
pro morte achillis maior ꝑs exc̾citus uideatur nmñ dehortari
uruerit igitur quid sit melius eligendum an a bello desiste an¬

Expanded text:
 dubitare. Agamenon uero rex ad regem Priamum nuncios  dubitare. Agamenon uero rex ad regem Priamum nuncios suos mittit ut Grecis iubeat exhiberi corpus Achillis et Nestori corpus Antilogi in triste solamen sui patris inmodice condolentis. Concessit Priamus chillis planctus fit maximus inter Grecos, qui putant et conferunt inter se amodo eis de capiendo ciuitatem nullam superesse fiduciam Achille sublato. Ibique Achilli constituunt magni precii sepulturam, rogantes regem Priamum ut sepulturam Achillis in ciuitate Troye locari permittat, qui in introitu porte Tymbree sepulturam ipsam hedificari concessit. Eius autem sepulture preciosam formam et modum describere superfluum uisum est. Agamenon uero rex post hec reges Grecorum et principes ad colloquium conuocari mandauit. Quibus uenientibus et pro morte Achillis maior pars exercitus uidetur nimium de<h>ortari. Querit ergo quid sit melius eligendum, an a bello desiste
Abbreviated transcription (Latin):
ad appolliuis templum accessit Quibus ibi ꝑuementibus
paris cum eius fidelibus ab eoꝵ latibulis exemitibus extrac-¬
tis ensibus irruit in achillem. Achilles uerr excepto euse
uic errat inhmis contra quem paris trrã Iacula in suoꝵ
birichioꝵ uireute uibirunt cũ quibus letalr̃ uuliu̾̃dint euudẽ
aliis suis militibus insistentibus contra eum Achilles uers
extracto euse et suo pallio in suo birichio innoluto irrnens
in irruentes in eum .uii. int̾fecit ex eis Sed demũ archi¬
logus et achilles mortui sunt in rodem templo appolliuis
a paride nequit̾ int̾fecti. Paris uers corpus a chiblis et
archilogi inbet coruis et camibus exhiberi ded p̾tibus ac
monitu helene a templo tantum appolliuis eiecti sunt in
platea ut ab omibus troianis uidere uolentibus possent li¬
quide intueri gandent itaq troiani de morte a chillis int̾
se mutuo conferentes ꝙ de grecis nõ pot̾ant aliquatenus¬

Expanded text:
ad Appollinis templum accessit. Quibus ibi peruenientibus, ad Appollinis templum accessit. Quibus ibi peruenientibus, Paris cum eius fidelibus ab eorum latibulis exeuntibus extractis ensibus irruit in Achillem. Achilles uero excepto ense tunc erat inermis. Contra quem Paris tria iacula in suorum brachiorum uirtute uibrauit, cum quibus letaliter percussit eundem, aliis suis militibus insurgentibus contra eum. Achilles autem, extracto ense et suo pallio in suo brachio inuoluto, irruens in irruentes in eum vii interfecit ex eis. Sed demum Achilles et Antilogus mortui sunt in eodem templo Appollinis, a Paride nequiter interfecti Paris uero corpus Achillis iubet et Antilogi coruis et canibus exhiberi, sed precibus et monitu Helene a templo tantum Appollinis eiecti sunt in platea, ut ob omnibus Troyanis uidere uolentibus possent liquide intueri. Gaudent itaque Troyani de morte Achillis, inter se mutuo conferentes quod de Grecis non poterant amodo aliquatenus
Abbreviated transcription (Latin):
uatos meos proditorie morti tiredidit orbando me imẜam gem¬
tricem hectore deiphebo et troylo qui solum unatecum erant inte¬
grum solacium uite mee ꝓp̃ quod dignũ esseł et instum ꝙ sicut
proditorie ip̃e parentes orbat int̾ficiendo filiõs alienos Sic
⁊ ip̃e proditorie int̾fectus penam silẽm paciatur Hic eñ
infelix a chilles fecit sepins me requiri de polipenã filiã mea¬
sibi trradenda legictimam in uporem quem dum de ea sibi
trudenda in spem c̾tam posuerin ꝓpono ad eum nũciũ destina¬
re ut ad me in templo appolliuis mecum ueniat locuturus
ubi uoło ꝙ tufili mi cum fideli nr̃õꝵ nilitum ꝯmittina secreto
debeas telatere eo uemente ibidem uobis irruentibus in euudẽ
non ualcat manus uestras quin int̾ficiatur ib
sibi fidolibus et mimũ animosis in templo appollinis latent̾
occubint et statim misso per heccubam nĩcio ad achillem in-
achilles amoris inconsulto calore deceptus qui

Expanded text:
natos meos, proditorie morti tradiderit, orbando me miseram geninatos meos, proditorie morti tradiderit, orbando me miseram genitricem Hectore et Troilo, qui soli vna tecum erant integrum solacium uite mee. Propter quod dignum esset et iustum quod, sicut ipse proditorie orbat parentes interficiendo filios alienos, sic et ipse proditorie interfectus penam similiter paciatur. Hic enim infelix Achilles fecit sepius me requiri de Polixena filia mea tradenda sibi legitimam in uxorem, quem dum de ea sibi tradenda in spe certa posuerim, propono ad eum nuncium destinare ut ad me in templum Apollinis mecum ueniat locuturus, ubi uolo quod tu, fili, cum fideli nostrorum militum comitiua secreto debeas latere, et eo ueniente ibidem, uobis irruentibus in eundem, euadere non ualeat manus uestras quin interficiatur ibidem. sibi fidelibus et nimium animosis in templo Appollinis latenter occubuit. et statim, misso per Heccubam nuncio ad Achillem, infelix Achilles amoris inconsulto calore deceptus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
orpore igitur tioili in regiam p̾ani regis adducto dolet
p̾anius Inmudice dolet heccuba dolet mmũd polixoo¬
na dolet hclena dolet paris et multis auxiosis la
mentacõmbus flebiles dies ducunt doleut uniu̾si traiami qui
dum scntunt hectoris deiphobi et troyli auxilio se destitim¬
tos uero putant mĩme se unie̾ ultiri posse Rextamen p̾amꝰ
agrecis petit Iuducias trenga firmatas que ꝯceduntur a
gretis infra quas Rex p̾amus corpus troili in p̾ciosissima
sepultirra constituit sepeliri necnon ⁊ coipus regis menonis
fecit p̾tioso sepulcro recundi Regina uero heguba de morte
selioꝵ suoꝵ nimiũ auxiosa mułtiplices uias exquirit per
quas posset de eoꝵ int̾fectore sinulr̃ uiudicari ut tyranũ
achillem quisic non horruit in suos filios insenire morti
trade̾ potiusset / demũ accersito ad se paride secreto illum
alloquitur et in multa lac̾maꝵ affluencia dixit illi, Carissime
fili mi nosti qualit̾ ille infelix achilles firitres tuos carissiõs

Expanded text:
orpore igitur Troili in regiam Priami regis adducto, dolet Priamus inmodice, dolet Heccuba, dolet nimium Polixena, dolet Helena, dolet Paris, et in multis lamentacionibus anxiosis flebiles dies ducunt. Dolet vniuersi Troyani, qui dum se senciunt Hectoris, Deyfebi, et Troili auxilio destitutos, uere putant ultra uiuere se non posse. Rex tamen Priamus a Grecis petit inducias, treuga firmata, que conceduntur a Grecis. Infra quas rex Priamus corpus Troili in preciosissima sepultura constituit sepeliri, necnon et corpus regis Menonis fecit precioso sepulchro recondi. Regina uero Heccuba, de morte filiorum suorum nimium anxiosa, multiplices uias exquirit per quas posset de eorum interfectore finaliter uindicari, ut tirannum Achillem, qui sic non horruit in filios suos inseuire, morti tradere potuisset. Demum accersito ad se Paride, secreto ipsum alloquitur et in multa lacrimarum affluencia dixit illi: "Karissime fili, tu nosti qualiter ille infelix Achilles fratres tuos, karissimos
Abbreviated transcription (Latin):
cile ei explicari posse ẜmone et specialit᷑ ip̃is helene que fere
mortua plusꝙ̃ .xxᵗ. bicibus nocte illa a coipore panidis fuit ab¬
stracta cupiens mori cum mortuo et amplius uniẽ non affectãs
Cuiꝰ uerba lamõtacõnis et si contineant multoꝵ doloꝵ angusti¬
as ⁊ que possent homĩem ualde impnd ad pretatis dulcedinem
lacestire et ad dolentis ꝯpassionis affectum. Hic taamen ea desto¬
bere in magnitudiue operis fuit obmissum sades ꝙ rex paniq
et heccuba in tantũsunt in aupretatis helene excedenti dolore
leue auxiosa fomẽta trrihebant, Et dum uiderunt helenã ob matẽ
sͥ tantis doloribus cruciari ip̃am caram de cet̾o pli
nim̃ sepultura Cuiꝯ forma et serre in narrandi mõ postpõita
us pariois in ea extitit recuditum et humatũ
nciꝑit

Expanded text:
cile esset explicari posse sermone, et specialiter ipsius Helene, que fere cile esset explicari posse sermone, et specialiter ipsius Helene, que fere mortua plus quam uiginti uicibus nocta illa a corpore Paridis fuit abstracta, cupiens mori cum mortuo et amplius uiuere non affectans? Cuius uerba lamentacionis, etsi contineant multorum dolorum angustias et que possent hominem ualde impium ad pietatis dulcedinem lacessire et ad dolentis conpassionis affectum, hic tamen ea describere in magnitudine operis fuit obmissum. Adeo quod rex Priamus et Heccuba in tantum sunt in anxietatis Helene excedenti dolore lene anxiosa fomenta trahebant. Et cum uiderint Helenam ob mortem Paridis tantis doloribus cruciari, ipsam caram de cetero plunimium sepultura, cuius forma et serie in narrandi modo postpositis. Corpus Paridis in ea reconditum extitit et humatum. Incipit
Abbreviated transcription (Latin):
compellunt cum Iam sol quasi declinassetad noctem ⁊ cũ distͥimẽ
ꝑsonaꝵ intrant in uibem et infiruis clausuris et seris portas
corroborant cinitatis ¶ Sigamenon uero aduemente nocte non
mltum longe a cinitate Sed ualde ꝑꝑe obsidionem statuit cẽ fir̃¬
mandam iustitutis tentorus ⁊ papilio nibus circumquaq
Tidiani ueis et si ĩmensam altitudinem ciuitatis haberent
tamen circa initos adhibuere custodes qui in contuua custodia
ni illis, Eadem uero uocte corpore paridis in regian
sui in multriꝵ lacͥmaꝵ effusione dedrcto planctus fit maxi¬
mus int̾ cines qui a modo omẽs desꝑacõnis uiam sibi estimant
patent̾ aꝑtam/ Ex quo om̃es regis filii a quibus deffensionis
eoꝵp spes tota pendebat deffet̾ant interfecti / mĩquid ipius pa-
tris ⁊ multo forcius infelicis heccube matris sue necnon ⁊ suoꝵ¬
soror suaꝵ ⁊ mnłto forcins longe helene dolores ⁊ lamenta diffi¬

Expanded text:
compellunt, cum iam sol quasi declinasset ad noctem, et cum personacompellunt, cum iam sol quasi declinasset ad noctem, et cum personarum discrimine intrant in urbem et in firmis clausuris et seris portas corroborant ciuitatis. Agamenon uero, adueniente nocte, non multum longe a ciuitate sed ualde prope obsidionem statuit esse firmandam, institutis tentoriis et pampilionibus circumquaque. Troyani uero etsi inmensam altitudinem ciuitatis haberent, tamen circa muros adhibuerunt custodes qui in continua custodia essent cum illis. Eadem uero nocte corpore Paridis in regiam patris sui in multarum lacrimarum effusione deducto, planctus fit maximus inter ciues, qui amodo omnis desperacionis uiam sibi estimant patenter apertam, ex quo omnes regis filii, a quibus defensionis eorum spes tota tendebat, defecerunt interfecti. Nunquid ipsius regis patris et multo forcius infelicis Heccube matris sue necnon et sororum suarum et multo forcius longe Helene dolores et lamenta fa
Abbreviated transcription (Latin):
cit dic ꝙ omes fugiuut aute enm uetũ paris hoc sustinẽ
non ualeus tenso fortissimo arcu suo in aiacem quãdam uenena¬
tam sagittam enusit eum qua letalit̾ ipm̃ int̾ splenẽ ꝑcussit et
costas sic ꝙ aiax bene ꝑsensit ꝙ erat ex eo uulue̾ infallibilr̃ mo¬
us s ante ergo ꝙͣ ipẽ moriendo defficiat querit parit
turmas paridem inuenit et se ꝯmĩgens eidem dicit illi. Paris
paris tu me in ictu sagitte tue crudelr̃ pemisti Sed auteꝙͣ mor¬
tuus descendam ad inferos tu eris inͥ p̾uins ⁊ p̾cursor / icẽ
end est ut ab ñuisto amore helene pirqua sunt tot nobiles int¬
mapillas eius gemimas diiisit in partes ⁊ a cerebir seꝑatis¬
ꝯfestim mortuus cecidit int̾ pedes equoꝵ ⁊ aiax non longe pro¬
essus mortuus expurant Tirian uers uidentes pari
tiũd coipus eius cum multo labore recuꝑant et ad cimtatem cũ
effrisione multaꝵ inferunt lac̾maꝵ Sed dyomedes et menescea
cum multitudĩe grecoꝵ insistenciũ ꝯtrra troianos eos dare t̾g

Expanded text:
c quod omnes fugiunt ante eum. Verum Paris hoc sustinere non ualens tenso fortissimo arcu suo in Aiacem quandam sagittam uenenatam emisit, cum qua letaliter ipsum inter splen percussit et costas, sic quod Aiax bene persensit quod erat ex eo uulnere infallibiliter moriturus. ante ergo quam moriendo deficiat, querit Paridem inter turmas, Paridem inuenit, et se coniungit eidem, et dixit ei: "Paris, Paris, tu me in ictu sagitte tue crudeliter peremisti, sed antequam mortuus descendam ad inferos, tu eris michi preuius et precursor. Necesse enim est ut ab iniusto amore Helene, pro qua sunt tot nobiles interit in facie quod maxillas eius geminas diuisit in partes et a cerebro sepat mortuus inter pedes equorum. Et Aiax non longe progressus mortuus expirauit. Troyani uero uidentes Paridem mortuum corpus eius cum multo labore recuperant et ad ciuitatem cum multarum effusione inferunt lacrimarum. Sed Dyomedes et Menesteus cum multitudine Grecorum insistencium contra Troyanos eos dare terga
Abbreviated transcription (Latin):
grecis obuiani in multꝵ ꝯmittina suoꝵ exiit quos frrute holeri
et facie leta recipiens fonet amplexibus signis salutacõnis exhilarat
et in dulcĩd uerboꝵ pͥmicus placidas amlicicias illis spondet quĩpꝰ¬
modum per gradus marnoreos loca sieblina conscendentes pala¬
cii intrant ameras pituris uaruis illustratas et appõiti auii muui¬
fico fulgore micantes postꝙ bero cis est sedendi concesra facultis̾
Iason multa auimositate repletus in modesta promiciatone ueiloꝵ
eduentꝰ sin cansam oecti regi exp̃mit nel explicuit et aurri ueldets
ordmata distͥmina scd iñ statuta legis impoite hũilitꝰ temptare de posut
eois antem rex beingne petitis obtemꝑans sc impleturũ dot s ipuĩs
nou negaint

Expanded text:
Grecis o<b> uiam in multorum comitiua suorum exiuit. Quos fronte illari Grecis o<b> uiam in multorum comitiua suorum exiuit. Quos fronte illari et facie leta recipiens fouet amplexibus, signis salutationis exillarat, et in dulcium uerborum primitiis placidas amicitias illis spondet. Qui postmodum per gradus marmoreos loca sublimia conscenderunt, palatii intrant cameras, picturis variis illustratas et appositi auri mirifico fulgore micantes. Postquam uero eis est sedendi concessa facultas, Iason, multa animositate repletus, in modesta pronuntiatione uerborum aduentus sui causam Oeti regi exprimit, et aurei uelleris ordinata discrimina secundum statuta legis imposite humiliter temptare deposcit. Eius autem rex benigne petitis obtemperans se impleturum uota Iasonis non negauit
Abbreviated transcription (Latin):
eluitibus per labentes rinulos eanidem plamciem irrigarent quate
multaꝵ uenat̾cium auiũ copia uigebat in illa multo ꝵ uolucrũ cantileus
incessant᷑ ibidem dulci modulamiue ꝑsonabant Ad igitur cinitatem
recto se conferunt qui duni per̾ latras ciuitatis ip̃ms dyametis lon¬
go patentes modeiratos gressus landabili ꝯposicõne maturant mi-¬
iatur uulgus in eis illustere tot regios apparatus tam specõam inf̾l¬
resce̾ Inuentutẽ sic modestos in eoꝵ incessibus et in apparencia tot mo¬
ribus ppollere dicienti ergo animo disquirit uulgus qui sut unde suit
et que sit cansa aduentus ip̃oꝵ / Siscitantibus ergo illis nullus
est qui cansam eis eoꝵ aduentus aꝑꝑiat donec regis palacũd palacii
portas accingunt. Rexergo oetes imuate sibi nobilitatis grẽ nõ oblitꝰ
statim sibi ex quo grecoꝵ aduentus innotuit solio consurgens a regio

Expanded text:
fluctibus prolabentes riuulis eandem planitiem irrigarent. Quare fluctibus prolabentes riuulis eandem planitiem irrigarent. Quare multarum uenatricium auium copia uigebat in illa, multarum uolucrum cantilene incessanter ibidem dulci modulamine personabant. \ Ad hanc igitur crecto se conferunt. Qui dum per plateas ciuitatis ipsius dyametro longo patentes moderatos gressus laudabili compositione maturant, miratur vulgus in eis illucescere tot regios apparatus, tam speciosam inflorescere iuventutem, sic modestos in eorum incessibus et in apparentia tot moribus prepollere. Sitienti ergo animo disquirit uulgus qui sint, unde sint, et que causa sit aduentus ipsorum. Sciscitantibus ergo illis nullus est qui causam eorum aduentus aperiat donec portas palatii regii attingunt. Rex autem Oetes, innate sibi nobilitatis gratie non oblitus, statim sibi ex quo Grecorum aduentus innotuit, solio consurgens a regio,
Abbreviated transcription (Latin):
in uiribus nec in potencia fortõres argon ascendunt et elenatis uelis
diis ducibus phrigie deserunt lictora et sulcantes maria uentis asfr¬
tibus ꝓsperis nõ post multos dies in colchos insula salui ꝑueninut et
desidatum felicit̾ portum intrant¶ In insula igitur colchos errit tũe
temporis quedam cinitas nomĩe Iacouites caput regni pio sua
magnitudine coustituta uibs nalde pulera muris et turribus cũ.¬
cuudata fabricatis multis insignita palacus pleua populo copioso et
insignis multoꝵ nobilium incãlatu In hac igitur uibe regebat io¬
galit̃ rexoetes in multoꝵ ꝯmictina suoꝵ cum nou longe a cinitate
uemora multa uiresc̾e̾nt apta quidẽ uenacõnibus ob in
ferrip copiam cibis uescenciũ nemoirsis in cinꝰ uibis ambitu longa
patebat discensa planicies frigidariis et uiridariis illustratr dnm
aquaꝵ fontes in ea ĩmĩabiles staturirent et ꝙͣ plures flmii ꝯtinus

Expanded text:
in uiribus nec in potentia fortiores. Arghon ascendunt et, eleuatis velis, in uiribus nec in potentia fortiores. Arghon ascendunt et, eleuatis velis, diis ducibus, Frigia deserunt litora. Et sulcantes maria, uentis afflantibus prosperis, non post multos dies in Colcos insulam salui perueniunt et desideratum feliciter portum intrant. In insulam igitur Colcos erat tunc temporis quedam ciuitas, Iaconites nomine, caput regni pro sua magnitudine constituta, vrbs ualde pulcra, muris et turribus circumdata, fabricatis multis insignita palatiis, plena populo copioso, et insignis multorum nobilium incolatu. In hac igitur vrbe degebat regaliter rex Oetes in multorum comitiua suorum, cum non longe a ciuitate ipsa nemora multa uirescerent apta quidem uenationibus ob multarum ferarum copiam iugis uescentium nemorosis. In cuius urbis ambitu longa patebat distensa planities frigidariis et uiridariis illustrata, dum aquarum fontes in ea innumerabiles scaturirent et quam plures fluuii continuis
Abbreviated transcription (Latin):
tisse et de dranda nobis tunc recedendi licencia nõ eirt sibi plena lide¬
tas cum talis litis ad p̾seus nchoanerit questionem ꝙ pͥnsꝙͣ de ea
possit spentre uictoriani ignomimosi delecoris pondẽ depͥmeti. Cui
regis mĩcius rẜudeus sic dixit tiupe satis est nobili et p̾cipue streuu
unaꝵ sagitas enuttẽ nec michi qui sum missus est ꝯmi
rege ut enta uos litigiosis uerbis insistam dixiuobis que iichi con¬
missa fuerut Sisapient age̾ placet uobis do consilud bom̃ont ab hae¬
lene nonsit ꝑsonas ꝑdere que se possunt consilio salubri tueri et p
a gretis petita licencia suũ remeauit ad regem ¶Iason uoꝰ⁊ hculos
nulla mora ꝓtracta philotete uocato gub̾ent anchorras a mari subtrahi
et om̃a collige que in tiam adduxant cansa quietis screbant si do
luissent in phrigios insultare nõ esse in euis ingressii pars equalis

Expanded text:
ecisse et de danda nobis tunc recedendi licentia non erit sibi plena liberecisse et de danda nobis tunc recedendi licentia non erit sibi plena libertas, cum talis litis adpresens inchoauerit questionem quod priusquam de ea possit sperare uictoriam, ignominiosi dedecoris pondere deprimetur. " Cui regis nuncius respondendo sic dixit: "Turpe satis est nobili et precipue strenuo minarum sagittas emittere nec michi qui sum missus est commissum a rege ut erga uos litigiosis uerbis insistam. Dixi uobis que michi commissa fuerunt; si sapienter agere placet uobis, do consilium bonum ut ab haleue non sit personas perdere que se possunt consilio salubri tueri. " Et post, a Grecis petita licentia, suum remeauit ad regem. Iason uero et Hercules, nulla mora protracta, Phylotete uocato, iubent ancoras a mari subtrahi et omnia colligere que in terram adduxerant causa quietis. Sciebant enim, si uoluissent in Frigios insultare, non esse eis in congressu pares,
Abbreviated transcription (Latin):
sit carissimo p̾cio redempturꝰ deinde ꝯtrimatis n̾bis comĩsus ad
nũciũ dixit Ainice legacõiis tue uerba diligent̾ audimum et doua que per
regeni tuũ nobis more nobilium sunt tnsiissa recepimꝰ sicut decet deos
nos et dei ueritate testanuir non ex ꝓꝑõito terram tui regis intrasse
ut offeusam inge̾iemꝰ in aliquem more p̾donio uiolenciam illaturi s
nos in hunc locum diu̾t̾ẽ necessario nos coegit / dic ergo regi tuo
nos de t̾rrasua recedẽ scitiur pir eto quod si nou per nos poterit forte
per alios qui p̾sentem inuriam nobis illatam audierint condeceu¬
tem nel consinulem grãm obtine̾ Hercules uero uerbis Iappius
re referas regi tuo ꝙ ad plus die crastino de t̾re sue stacõne penitus
discedemus Ses sequentis c̾cii amii dies nou erit exiturr dic illi
quia nos uidebit si uixerrt in t̾iam suam uelit nolit auchorris ims¬

Expanded text:
sit carissimo pretio redempturus. " Deinde continuatis uerbis conuersus ad sit carissimo pretio redempturus. " Deinde continuatis uerbis conuersus ad nuncium dixit: "Amice, legacionis tue uerba diligenter audiuimus et dona que per regem tuum nobis more nobilium sunt transmissa recepimus sicut decet. Deos nostros in Dei ueritate testamur non ex proposito terram tui regis intrasse ut offensam ingeremus in aliquem more predonio uiolentiam illaturi, seamus, necessitas in hunc locum diuertere nos coegit. Dic ergo regi tuo nos de sua terra recedere, scituro pro certo quod etsi non per nos, poterit forte per alios, qui presentem iniuriam nobis illatam audierint, concedentem gratiam obtinere. " Hercules uero uerbis Iasonis re referras quod ad plus die crastino de terre sue statione penitus discedemus, sed sequentis tercii anni dies non erit exitura, dic illi, qua nos uidebit, si uiuet, in terram suam, uelit nolit, ancoras ini
Abbreviated transcription (Latin):
intranistis ab eo licencia nou obtenta cuiꝰ est intencõ sub tñsquilt
pace tene̾ hec instantissime mandata mandat uobis ut in ꝯtinenti
debeatis terram eius eoire ita ꝙ die aduemente sequenti sciat
serien in ira et dolore cordis exac̾batus int̾usecus auteꝙͣ ad lega¬
cõius dc̃a uba mutata retoriq̃ret conudsus ad suos sic locutꝰ est eis / lanꝰ¬
medon rex luiq regni dominꝰ mirabilis dedecoris inuriam nobis
infert cum absq alieniꝰ offensionis causa nos eici a sua t̾ra mandamĩt
Itrq si eum regĩa nobilitas animasset nos mandasse debunt houorart
nam si casus suuilis eum in grecia aduehisset scinisset sibi illatr
grecis non dedecus sed honorem sel ex quo mag̃is ei dedecus ꝙͣ ho¬
norẽ applansiti nos eciã applandanuus et illi ut ab eius regni fimibus
recedamus cum posset ꝯtinge̾ et leue sit ꝙ eius enorme consilium

Expanded text:
intrauistis ab eo licentia non obtenta, cuius est intencio sub tranquilla intrauistis ab eo licentia non obtenta, cuius est intencio sub tranquilla pace eam tenere. Hoc instantissime mandat uobis ut incontinenti debeatis terram eius exire ita quod adueniente die sequenti sciat audiuit, in ira et dolore cordis exacerbatus intrinsecus, antequam ad legationis dicta uerba mutua retorqueret, conuersus ad suos sic loqutus est eis: "Laumedon rex, huius regni dominus, mirabilis dedecoris iniuriam nobis infert cum absque alicuius offensionis causa nos eici a sua terra mandauit. Itaque si eum regia nobilitas animasset, nos mandare debuit honorari. Nam si casus similis illum in Greciam adduxisset, sciuisset sibi illatum a Grecis non dedecus sed honorem. Sed ex quo magis sibi dedecus quam honor applausit, nos etiam applaudamus et illi ut ab eius regni finibus recedamus, cum posset contingere et leue sit quod eius enorme consilium
Abbreviated transcription (Latin):
re grecos gentes calabrie incolas colunt et latinos fugniuit si qui
Sunt ¶ Sed si tante p ro dic̃onis causa fu̾it sub sequentis boui cau¬
sa fiualis ut humaria mens habet in dubio dam subsequent᷑
describit historia ꝙ Iasone et h̾cule cum suis in portu quiestentĩ¬
bus symeonte de eis ad laminedoutem tiriañ regem fama perꝰ
remĩge phrigias partes intranit exploratura forte archana
regni troiani nel pocius troie prom̃ciam uastatura / erat autẽ die¬
bus illis tioia nontante magnitudiuis qualis frut post modu
de nouo firmata et in ea tunc regnabat rep p̾dcus lamuedon no¬
mine qui sumpno dampnose consilio quod utinam nõ fuisset legatũ
suũ in ꝯmictina multoꝵ ad Iaponem destiuauit quo ad Iaronem ueni-¬
eute legaconem suami explicrit in hec uerba, Rex lanmedouhinq
regnn dominꝰ de adueutuuestio ualde murritur quare t̾ranisnam

Expanded text:
re Grecos Calabrie incolas colunt et Latinos fugiunt, si qui re Grecos Calabrie incolas colunt et Latinos fugiunt, si qui sunt. Sed si tante proditionis causa fuerit subsequentis boni causa finalis humana mens habet in dubio. Nam subsequenter describit ystoria quod, Iasone et Hercule cum suis in portu quiescentibus Simeonte, de eis ad Laumedontem, Troyanum regem, fama peruenit corum, nouo remige Frigias partes intrauit exploratura forte archana regnilo Troyani uel potius Troye prouinciam uastatura. Erat autem diebus illis Troya non tante magnitudinis qualis fuit postmodum de nouo firmata, et in ea regnabat tunc rex predictus Laumedon nomine, qui, sumpto dampnoso consilio quod utinam non fuisset!, legatum suum in comitiua multorum ad Iasonem destinauit. Quo ad Iasonem ueniente legationem suam explicat in hec uerba: "Rex Laumedon, huius regni dominus, de aduentu uestro ualde miratur quare terram suam
Abbreviated transcription (Latin):
in siciliam a troia ꝑueuit habitata descubitur. uude sp̃cana dc̃a
fuit et eo post modum qui a sicilia recedente relicto in sicilia sicu¬
lo frẽ suo uide postmodum sicilia dc̃a est tnͣsmeauit in tustiam
quam multaꝵ gencũd habitacõne repleuit et in regno sicilie
per marina confinia sũpdcus eueas ciuitates multas legitur
coudidisse qualis est neapolis tanta cinitas et gentis iudoms¬
te t̾ra gadeta / dyomedes eciã licet fuit de grecia orimidus
qui in ti dianobello tanta de se miraculosa ꝯmisit᷑ tioia deleta
dum in regnũ suũ recipi minime potiusset inhabitanit calabuam
ciꝰ socios narranit ouidius circen solis filiam in uolucres tñssor¬
masse in calabram a dyomede delatos de quaꝵ amũ genẽ dicit ỹsi¬
dorus multas fuusse pioductas que anes dr̾omededicte sunt eani
naturã habentes ut cegnostaut hom̃em latiũda greco disc̾ne̾ qua-¬

Expanded text:
in Siciliam a Troya peruenit, habitata describitur, vnde Sicania dicta in Siciliam a Troya peruenit, habitata describitur, vnde Sicania dicta fuit. Et eo postmodum a Sicilia recedente, relicto in Sicilia Siculo fratre suo, vnde postmodum Sicilia dicta est, transmeauit in Tusciam, quam multarum gentium habitatione repleuit. Et in regno Sicilie per marina confinia supradictus Heneas ciuitates multas legitur condidisse. Qualis est Neapolis tanta ciuitas et gentis indomite terra Gayeta. Dyomedes etiam, licet fuerit de Grecia oriundus, qui in Troyano bello tanta de se miraculosa commisit, Troya deleta, dum in regnum suum recipi minime potuisset, inhabitabuit Calabriam. Cuius socios narrauit Ouidius Circem, Solis filiam, in volucres transformasse, in Calabriam a Dyomede delatas. De quarum auium genere dicit Ysidorus multas fuisse productas que aues Diomedee sunt dicte, eam naturam habentes ut cognoscant hominem Latinum a Greco discernere. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
pro cułpa tamlen tante ac̾bitatis ꝑ eua muerisset infligi insibe¬
igue forsitan dice̾tur ut p̾cedentis mali congeries eẽt edifi¬
caciosubsequentis cum abhus malis per tidie casum tanta boua¬
procesẜunt ut ip̃atroia deleta insurrex̾it cansa per quam ioma¬
nauibs que caput est uibium per tirianos exules facta exti-¬
tit nel promota per eueam scil et ascanuũ natũ eius dc̃m iu-¬
lium Et nõ mille alie ꝓꝑt̾ca prom̃cie ꝑꝑetiud ex tirianis rece¬
punt incolatum qualis est anglia que a bruto tiriano unde bri¬
Itannia dc̃a est et legitur. habita Item qualis francia que post
tioie casum a franco rege enee socio qui mx renum magnã
condidit uibem quam franciam ex suo nomine necuõ et totam
prom̃ciã appellant habitata narraitur et uenecio
beni inhabitanit ille tirianus antheuor. Habitacõnis eciã
h mꝰ siciliam legimꝰ nõ exꝑtem que pͥmo a rege spcano qui

Expanded text:
pro culpa tam leui tante acerbitatis pena meruisset infligi, nisi bepro culpa tam leui tante acerbitatis pena meruisset infligi, nisi benigne forsitan diceretur ut procedentis mali congeries esset boni hedificatio subsequentis, cum abprocesserunt vt ipsa Troya deleta insurexerit, causa per quam Romana vrbs, que caput est vrbium, per Troyanos exules facta extitit uel promota, per Heneam scilicet et Ascanium natum eius, dictum Iulium. Et nonnulle alie propterea prouincie perpetuum ex Troyanis receperunt incolatum. Qualis est Anglia, que a Bruto Troyano, vnde Britania dicta est, legitur habitata. Item qualis Francia, que post Troye casum a Franco rege, Henee socio, qui iuxta Renum magnam condidit urbem quam Franciam ex suo nomine necnon et totam eius prouinciam appellauit, habitata narratur. Et Veneciarum urbem inhabitauerit ille Troyanus Anthenor. Habitationis eciam huius Siciliam legimus non expertem, que primo a rege Sicano, qui
Abbreviated transcription (Latin):
resi antem¬
RUTI AINmiaris fatigaltõne lassati nt ꝑueue¬
runt in t̾rani in ip̃am doscendẽ quietis causa sicienti
animo mollimitut et desceudentes ibidem recentes aquas a fontibus
hanriunt et ibidem maioris iefrig̾ãtõis grã morari per dies ali¬
quos statuerunt nouut incolis molestiam inferre dispon̾ent nec
nocinis dispendiis eos lede̾ aliquatenus actemptarent Sed ĩind
Rato ꝓ series que semper quiete uinentibus est molesta et ab iopĩ¬
natis insidus siue cansa inimiciciaꝵ et standali canpami traxit
up̃ quas tante cladis diffusalues orbem terrap infecit ut tot ieges
Ut pͥnopes bellicosa nece subcumibent et tanta et talis ciitas
quałis eptitit magna tiriauersa fiuset in ciu̾em tot uidnatis mu-¬
Riembus uiris sius oibatis parentibus tot puellis et dem̃ ingo
buitutis adeuctis pͣuis otiam grecia intia tos qlendes angusti
Sanosi dus tot mala grata finsrent p̾mordialis cansa tamen eoꝑo
tam mibla tam lenis animos non ĩmerito ꝑtirbat humauos ut

Expanded text:
reci autem, maris fatigatione lassati, ut perueerunt in terram, in ipsam descendere quietis causa sitienti animo moliuntur. Et descendentes ibidem recentes aquas a fontibus auriunt et ibidem maioris refrigerationis gratia moram per dies aliquos statuerunt, non ut incolis molestiam inferre disponerent nec nociuis dispendiis eos ledere aliquatenus attemptarent. Sed inuida fatorum series, que semper quiete uiuentibus est molesta, ab inopinatis insidiis sine causa inimicitiarum et scandali causas traxit. Propter quas tante cladis diffusa lues orbem terrarum infecerit vt tot reges et principes bellicosa nece succumberent, et tanta et talis ciuitatis qualis extitit magna Troya uersa fuisset in cinerem, tot uiduatis mulieribus uiris suis, orbatis parentibus tot puellis et demum iugo seruitutis adductis. Quamuis enim Grecia inter tot grandes angustia. Sane si diis tot mala grata fuerunt, primordialis causa tamen eorum, tam nulla tam leuis, animos non immerito perturbat humanos vt
Abbreviated transcription (Latin):
gretia tota plena fit dines/ quibus etiam ditatis
bus qui tunt illo fuerunt in tempore successores eoꝵ ꝑ multa
tempora postmodum successine habunde fuerunt indefficien¬
tibus dinĩcus opulenti
Incipit liber quĩtꝰ de findaacõne
rore magne per regem p̾amũ instanrite

Expanded text:
Grecia plena tota fit diues. Quibus etiam ditatis Grecia plena tota fit diues. Quibus etiam ditatis victoribus, qui tunc illo fuerunt in tempore successores eorum per multa tempora post modum successiue abinde fuerunt indeficientibus diuitiis opulenti. Incipit liber quintus de fundatione magne Troie per regem Priamum instaurate
Abbreviated transcription (Latin):
uirginem tante pulcritudinis forma decorrm trim nobilissi-¬
ms moribus informatã maritalis cedetibi copia sociasses nõ
igno nũmose libidinis uoluꝑtrite eam imꝑbe detiupasses ut eam
que uix tibi cede̾ poterrit cõmgio sociatam indignam tibi mere/¬
tricali concubimo statiusti/ Ex hac eñ exiona processit extuau¬
tis trta matia rabiei de qua postinodum maxima serindrila pro¬
cesserunt longis nuituta temporibus et de qua dampna postmodũ
ir repabilia sunt secuta Eu̾ra funditus uibe tirie ut proxime
dc̃n est Greci cum om̃bus ablatis ab ip̃a nanes eoꝵ astendunt
tioiãno recedunt alictore et ꝯmittentes se pellago uelis ex tensis
felici renũge salui et uictores ingreciam sunt reidsi / Epultrit
igitur nimis grecia trta pͥgandio in grecoꝵ ip̃oꝵ uictoria et
in tantoꝵ acquisicõne bonoꝵ pio quibus omibus grates uicti¬
mas et grata pacifica diis redomit ¶de tioianoꝵ igitur spo

Expanded text:
virginem tante pulcritudinis, forma decoram, tam nobilissimvirginem tante pulcritudinis, forma decoram, tam nobilissimis moribus informatam, maritalis tede tibi copula sociasses, non ut ignominiose libidinis uoluptate eam improbe deturpasses, vt eam, que tibi uix cedere poterat coniugio sociata, indignam tibi meretricali contubernio statuisti. Ex hac enim Exiona processit estuantis tota materia rabiei, de qua postmodum maxima scandala processerunt, longis nutrita temporibus, et de qua dampna postmodum irreparabilia sunt secuta. Euersa igitur funditus vrbe Troie, ut proxime dictum est, Greci cum omnibus bonis ablatis ab ipsa naues eorum ascendunt, Troyano recedunt a litore, et committentes se pellago uelis extensis felici remige salui et uictores in Greciam sunt reuersi. Exultat ergo Grecia nimio tota pre gaudio in Grecorum ipsorum uictoria et in tantorum acquisitione bonorum, pro quibus omnibus grates, uictimas, et grata pacifica diis reddunt. De Troyanorum igitur spoliis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius altis depositis menus per eosdem sũma palacia dirruũt
et indiffe̾nt tradunt subliunua edificia plipitem in ruinam fu̾̃ditꝰ
quostinq in eis confugientes iuenerut senes et ꝑmilce m
diafirentei. crudelissime morti trridunt et temploꝵ edifieris tra¬
ditis in ruĩnam pnollas pubestentes et formosas quas adiume¬
mnut aylieres captinas edricunt et deducuit ad nanes ad icieu¬
tes cas ꝑpetue ẜuitutie In lamnedontis igitur regis pallacũ
uruentes añ ꝙͣ funditus fuisset eu̾sum in illo linũne capt̃õius
ĩnenunt Exionam puellam pulcritudinis aditrribilis filiam
dicti regis que ĩnenta ał nata utinam nonfrusset quam her¬
cules in uictorie p̾mĩmut regi tradidit thelamoni pir eo ꝙ
idem rex thelamon in uibem ip̃am p̾mus uictor intiranit Sed
o mirribilis ingratitudo si tibi palma uictoris sociauit exionam
hanc tibi sociare debuit nobilis gratitudo ut tam nobilissimã

Expanded text:
ipsius altis depositis menniis per eosdem, summa palacia diruunt ipsius altis depositis menniis per eosdem, summa palacia diruunt et indiferenter tradunt sublimia hedificia precipitem in ruinam, funditusquoscumque in eis confugientes inueniunt senes et paruulos indifferenter crudelissime morti tradunt, et templorum hedificiis traditis in ruinam, puellas pubescentes et formosas quas adinueniunt mulieres captiuas educunt et deducunt ad naues eorum, adducentes eas perpetue seruituti. In Laumedontis igitur regis palatium irruentes, antequam funditus fuisset euersum, in ipso limine captionis inuenerunt Exionam, puellam mirabilis pulcritudinis, filiam dicti regis - que inuenta uel nata utinam non fuisset! Quam Hercules in uictorie premium regi tradidit Thelamoni pro eo quod idem rex Thelamon in vrbem ipsam primus victor intrauit. Sed O mirabilis ingratitudo uictoris, si tibi palma uictorie sociauit Exionam! Hanc tibi sociare debuit nobilis gratitudo ut tam nobilissimam
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc inde cadanera et deuicti tiriãni campumi desi
ad fuge subsidim hauelantes et eoꝵ si qui sunt quos tueripo¬
tuit subsidium longe fuge potuerunt forsan manus grecoꝵ
effugẽ Cum cet̾iꝰ letifero bello succumbant et per ictus eusiñ
fit letifero fius bello¶ Greci uerr uictores desideiritã uibem
uictricibus armis intrant quam solis mulieribus ꝑmilis
et sembus semiplenam iuueniunt p̾cimore mortis confugieu¬
tibus ad templa S multe ex eis mulieres imẜabilit̾ tupestẽ
huc inde diffuguut eaꝵ ꝑmilos tremulis defferentes in
uluis trepide q puelle criantes huic inde aditum saluacõnis
ignoirut relictis euꝑ domibus ĩm̃iabilibus griris plenis
quas omes uictores greci p̾occupant spoliant et p̾dantur/ Maxi¬
ma eciam per eos habilitate captata cum per unius ꝯtimũ m¬
sis spacium greci uacrin̾unt ad ꝑ redam ip̃aꝵ demũ uers urbis

Expanded text:
hinc inde cadauera et deuicti Troyani campum deserunt, hinc inde cadauera et deuicti Troyani campum deserunt, ad fuge subsidium anhelantes. Et eorum, si qui sunt, quos tueri potuit longe fuge subsidium, potuerunt forsan manus Grecorum effugere, cum cetero letifero bello succumbant et per ictus ensium fit letifero finis bello. Greci uero uictores desideratam vrbem uictricibus armis intrant, quam solis mulieribus, paruulis, et senibus semiplenam inueniunt pre timore mortis confugientibus ad templa deorum. Sed multe ex eis mulieres miserabiliter stupefacte hinc inde diffugiunt, earum paruulos tremulis deferentes in ulnis. Trepideque puelle errantes hinc inde aditum earum salutionis ignorant, relictis earum domibus, innumerabilibus gazis plenis, quas omnes uictores Greci preoccupant, spoliant, et predantur, maxima etiam per eos habilitate captata, cum per unius continui mensis spatium Greci uacauerunt ad predam ipsarum. Demum uero urbis