comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃õ intribulatiõe. Nõ gͦ ẽ tũdum tibi
intribulatiõe. fides et̃ inte. ds̃ iẽ inte. Sidor
miens innaniui. excitatus ẽ adiscipulis. ⁊ sai¬
uatis. ita ⁊ tusifidẽ excitas: saluaris nõdese¬
reris. ⁊ sinõ eripit qũuis nõ i dõ teputes deseri.
Eripuit tres pueros de ignor. set ꝗillos eripuit.
nuĩ ꝗd martiresdeserit: absit. ⁊ illos eripit
⁊ istos. S⁊ tres pueros liberauit corpor aliter.
ut ꝯ fundantur infideles. martires liłut spũ

Expanded text:
cum ipso in tribulatione. Non est ergo timendum tibi in tribulatione. Fides enim in te, Deus est in te. Si dormiens in navi, excitatus est a discipulis, et salvati sunt . Ita et tu si fidem excitas, salvaris, non desereris, et si non eripit quando vis, non ideo putes te deseri. Eripuit tres pueros de igne, sed qui illos eripuit, nunquid martyres deserit? absit. Et illos eripuit, et istos; sed tres pueros liberavit corporaliter, ut confundantur infideles; martyres liberat spi
Abbreviated transcription (Latin):
repulisti nos. quia sinis tribulari. hoc est
parebis. qui dñt ubi ẽ deus eoꝵ ut olim
fecisti pat̾b nõ ostendas potentiã tuã qua¬
lem ostendisti indunt. inmoyse. ue su
naue. quib gentes cesser̃. et magna stra¬
ge factatrã ꝓmissam obtinuerunt .s.
nob̾ intus oꝑab̾is. et sic melus deduces
quia sic̃ uidetur nõ ꝓtẽporali uita pug¬
nare. set ꝓet̃na. et quia deduces. gͦ¬

Expanded text:
repulisti nos, Aug. quia sinis tribulari. Hoc est parebis qui dicunt: Ubi est Deus deorum, ut olim fecisti patribus, non ostendens potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Mose, in Jesu Nave, quibus gentes cesserunt, et magna strage facta terram promissam obtinuerunt. Sed nobis intus operaberis, et sic melius deduces, quia sic videntur non pro temporali vita pugnare, sed pro futura. Et quia deduces,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ radicemtuã euellet det̾ra uiuen¬
tium .i. beatitudine scõꝵ. Radix nra cai¬
ruas ẽ quaradicati sumus in t̾raui
habebãt humore. Eoce doec .i. mo tꝰ.
Uñ loꝗtur tuulus. hic ẽ enĩ puluis
quẽ ꝓicit ũtus a fanẽtre. Uel radix¬

Expanded text:
t radicem tuam evellet de terra viventium, id est de beatitudine sanctorum. Radix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra vhabebant humorem . Ecce Doeg, id est motus, unde loquitur titulus. Hic est enim pulvis quem projicit
Abbreviated transcription (French):
us cũdauit cui insidiatur .i. pale e cum
granis. serui cumfiliis. qui nõ manebt̃
indomo inet̃nũ. et hẽ. et enaigrabit
te .i. enugrare facittte. de tab̾ naculosuo
.i. de p̃senti eccła. ubisunt palee cumgͣ¬

Expanded text:
us cum David cui insidiatur, id est paleae cum granis, servi cum filiis, qui non manebunt in domo in aeternum . Et hoc est. Et emigrabit te, id est emigrare faciet te, de tabernaculo suo, id est de praesenti Ecclesia, ubi sunt paleae cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ide opposui ilł
mortalem carnẽ. inqͣ seuiũt ⁊ occului
dĩtatẽ sacco. Cilitium eñi ẽ mortał ca¬
ro quã u̾ induit. ut de peccato dãy naret
peccatum. Cilliciũ ẽ lugubris caro. ñ¬

Expanded text:
i illis mortalem carnem in quam saevirent, et occului deitatem sacco. Cilicium enim est mortalis caro, quam Christus induit, ut de peccato damnaret peccatum. Cilicium est lugubris caro,
Abbreviated transcription (Latin):
cle ẽt nauita ⁊ cõteptumũdi nõcurãt. s
ne erubescant. uelcorripiantur. orebmñ¬
dicũt. ⁊ peioressũt apertis malis. ⁊ fi¬
unt postĩora pͥorib deteriora. ł bñdiẽt
dm̃ implendo desideria. hic ẽ mospec¬
cantium. cum em̃ uota implẽt. dõgrã
agũt. s inore suo hoc faciũt. uixta ull¬
ud. ppłs hic labiis mehonorat. cor aũt
eoꝵ longe ẽ ame..

Expanded text:
eterna vita, de contemptu mundi non curant, sed ne erubescant vel corripiantur, ore benedicunt Deum, et pejores sunt apertis malis, et fiunt posteriora prioribus deteriora. Vel benedicunt Deum, implendo desideria. Hic est mos peccantium. Cum enim vota implent, Deo gratias agunt, sed in ore suo hoc faciunt, juxta illud: Populus hic, labiis me onorat, cor autem eorum longe est a me .
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ ierosolimã. subiorobabel. ⁊ iħusacerdo¬
te magno: reedificatum ẽ. ꝑ ꝗͣ reediffica¬
tionẽ intelligitur reedificatio spũalis tẽpli
de quodic̃ apłs. Templũ dĩ scdm ẽ. qd̾ estis
uos. ħ tẽplum adiabolo ꝑ pecẽm ẽ subu̾sum.
⁊ hõ in lege peccĩ ⁊ mortis ẽ captiuatus. s ꝑ
acaptiuitate neꝑeat. lib̾atur. dequa re edi¬
ficatiõe: nõ deilla actuali agit hic ps. ⁊ ẽ
ficabatur toto orbe pꝰ captiuitatẽ. que subdi¬
abolo fuit ꝑpecc̃m sic̃ ad litt̾am sub goroba¬
bel. ptꝰ capnuitatẽ babilonie reedificatum
ẽ templum salomonicum. ⁊ẽ aste p̃s sod d̾

Expanded text:
sacerdote magno reaedificatum est: per quam reaedificationem intelligitur reaedificatio spiritualis templi, de quo dicit Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc templum a diabolo per peccatum subversum est. Et homo in legem peccati et mortis captivatus; sed a captivitate ne pereat, liberatur: de qua reaedificatione, non de illa actuali agit hic psalmus. ficabatur post captivitatem quae sub diabolo fuit per peccatum, sicut ad litteram sub Zorobabel post captivitatem Babyloniae reaedificatum est templum Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
hoc milla hystoria sig̾ẽatum ẽ. aliter
Do hec y dum̃s ad u̾sariuus od. qui it̃ p̃tat̾
modus ⁊ terrenus. sig̃cat anti xp̃m. quito¬
tum orbem mouebit quiueniet ꝑsigna
miracula añ aduentũ uidicii. ⁊ auxiliũ asa¬
ule .i. adiabolo petens. nunciabit. dd ue¬
eccłam. q̃ ẽ regnũdei patris. ⁊ ẽ sensus. In¬

Expanded text:
hoc in illa historia figuratum est. Aliter Doeg Idumaeus adversarius David, qui interpretatur motus et terrenus, significat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et miracula ante adventum judicii; et auxilium a Saule, id est a diabolo petens, nuntiabit David veEcclesiam, quae est regnum Dei Patris. Et est sensus: In
Abbreviated transcription (Latin):
tatur et sigc̃at uideos. domꝰ ab ime¬
loch regnum ẽ uideoꝵ. qd pãt̃ insti¬
terrenus. ab edom. quonoiẽ uocatuᷤ
ẽ esau. Suulpetitio. ⁊ sigẽ mortem.
qͣ hõ peccans u̾bis ⁊ manib appetiit.

Expanded text:
icat Judaeos. Domus Abimelech regnum est Judaeorum, quod Pater institerrenus ab Edom, quo nomine vocatus est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caph q̃ modico apice differutnt.⁊ uariat᷑¬
ab imelec uł forsan sicut supͣ in p̃ce¬
denti p̃sotitulus ht̃ nõcoram ach¬
is. s coram abimelec mutato noĩe
ut nõres historie ꝓseqͣris. s mistĩ¬

Expanded text:
 caph, quae modico apice differunt, variatAbimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, sed coram Abimelech , mutato nomine, ut non res historiae prosequaris, sed myster
Abbreviated transcription (Latin):
gem geth. Qñd uoͣ ab imelec ded̾. gla¬
diũ dd. ⁊ panes. interea  donec idumeu
potentis simus pastoꝵ saul Cum aũt
saul quadam die ꝯ quereret᷑. qd̾ nul¬
lus nuntiaret Sibiubieẽt dd: dix̃ do¬
hec. uidi filiũtuum ysai inobe. ap̃ ab¬

Expanded text:
gem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Ab
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis. neptalim dilatatio. q̃ pͥn
tĩt ẽ tollerandum. mñ angustiis finitis.
altitudo sequitur inp̃mio. ⁊ẽ. Ibi s̃ pͥu¬
nis. ꝑͥn. nep .i. dilatatiõis. Uł ita ut agã¬
fortitudo inspe. latitudo in caritate: ꝗa

Expanded text:
fortitudinis; Nephthalim, dilatatio, quae prtiter tolerandum est. In angustiis finitis latitudo sequitur in praemio. Et est: ibi sunt prinis; fortitudo in spe, latitudo in charitate, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dis u̾ba delictoꝵ. s⁊ clamãtes u̾biᷤᷤ inte.¬
quos fac̃ intelligete. qd ad salutẽ scõs in¬
t̃dum nõ audis. ut paulũ. ⁊ ad dãpnacio¬
nẽ malos aliqñ audis. ũ fecisti demonib
ꝯ ce dens intͣre põcos ł tẽptare iob. tudico

Expanded text:
dis verba delictorum, sed clamantes verbis vitquos facis intelligere quod ad salutem sanctos interdum non audis, ut Paulum : et ad damnationem, malos aliquando audis, ut fecisti daemonibus, concedens intrare porcos, , vel tentare Job . Tu, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
noctur nos. quos usu alit̃ sic uocamus.
alios in nocturnis laudauite. ut. ⁊ iugi¬
lans turbatꝰ sum. qr nõ potui ꝯsequi
ꝙ q̃rebãt. ꝗdormit unnũdanis somuat
se beatum : ⁊ nõ sumlorutus .i. nõ mur¬
nocte secreta animi ꝑ quirit. Uidet hũa¬
nũ genus inpeccã ruere. ⁊ piodolore ꝓ
ali is crucianur. qui. iãuitia transiluũt
set tacet nõ loquitur. quia noete nõ ht̃ so¬
latium hũi colloquii. quotpr̃ cautius co
ruit hõ astabilitate sua .i. cogitaui ꝗd cõ¬
tigit ade. ꝓmobedientia. ⁊ exillo cogno¬
nos et̃nos. Cum ratioẽ tatitus loquitur
qui mea quietus exc̃et᷑. ⁊ exercebatur¬

Expanded text:
nocturnos, quos usualiter sic vocamus, t: ante alios in nocturnis, laudavi Deum, et vigilans turbatus sum, quia non potui consequi Qui dormit in mundanis somniat se beatum. Et non sum locutus, id est, non murnocte secreta sui animi perquirit: videt humanum genus in peccata ruere, et pio dolore pro aliis cruciatur qui jam vitia transilivit; sed tacet, non loquitur, quia nocte non habet solatium humani colloquii quo tempore cautius cogruit homo a stabilitate sua, id est cogitavi quid contigit Adae, pro inobedientia et ex illo cognonos 169 aeternos, cum ratione tacitus loquitur, qui in ea quietus exercetur
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi .d.itaortaris
i. petẽs. quia ad huc lex m̃broꝵ repugnat
legim̃tis mee. ⁊ esurit uistititiã. Illeuõ
diues nulliꝰ egens lim̃meũ. Uł ita con¬
tinua Ipĩ dedo᷑ illud dieãt.s dese ita sẽ¬
tiãt. ut dicãt egosum . e. zc̃.. Uł ita. as¬
simut iste sͥ uerbadei. qui inp̃ce dẽ ti psal¬
modese ħeademdirit. Saͣ .d. Illi quiquer̃
aiãm .in. sunt duites. set ego sũ egenus.

Expanded text:
at: Ita hortaris id est petens, quia adhuc lex membrorum repugnat legi mentis meae , et esurio justitiam ; ille vero dives, nullius eges lumen meum. Vel ita continua: Ipsi de Deo illud dicant, sed de se ita sentiant, ut dicat: Ego sum egenus, etc. Vel ita: Assumit iste sibi verba Dei, qui in praecedenti psalmo de se haec eadem dixit. Quod illi qui quaerunt animam meam sunt divites, sed ego sum egenus,
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbens a uerecundiã subdit. ⁊ cõfẽssio fa¬
cieimee cooꝑuit me. Quodũ enĩ palio
ꝯfusioĩs uultũ dic̃ oꝑtum. dumnube sã¬
guiea facies in flamata rutilat: s cum
dicit cooꝑuit me: nõ solũ uultus. s ⁊ to

Expanded text:
 verecundiam subdit: Et confusio faciei meae cooperuit me. Quodam enim pallio confusionis vultum dicit opertum, dum nube sanguinea facies inflammata rutilat. Sed cum dicit, cooperuit me, non vultum, non so
Abbreviated transcription (Latin):
meus. gͦ uistificat me. ad uitor nĩs. gͦ
glorificat me. et nõ enugrabo. Inubi
glorificabor ab iinqͦui linatu migͣbo.
⁊ quia ad iutor ñs es iõ ẽ n̾ero t̾rans fu¬
ga ab hac fidei firmitate. quia

Expanded text:
meus, ergo justificat me. Adjutor meus; ergo glorificat me. Et non emigrabo. Inde ubi glorificor, ab inquilinatu migrabo; et quia adjutor es, ideo, non ero transfuga ab hac fidei firmitate, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cõteres. hec n diẽ. asimilinaufragãnm.
Uł uirta int̃ p̃tatioẽ nõs. Intp̃tatur enĩ
thirsis exploratio gaudii. naues g̾ thars¬
is sũt discursores indiũsis mũdi gaud¬
ia explorantes. hos cõtinet dñs ut ab his
d̾ sistãt. Aũt ab illo loco cumsuscipiet eã¬

Expanded text:
conteres; hoc enim dicit a simili naufragantium. Vel juxta interpretationem nominis. Interpretatur enim Tharsis exploratio gaudii. Naves ergo Tharsis sunt discursores, in diversis mundi gaudia explorantes. Hos conteret Dominus, ut ab his desistant. Aliter ab illo loco, cum suscipiet ea
Abbreviated transcription (Latin):
eis nõ funit s. dolus quõ excupiditate fecer᷑. Put
dõ mandanti parrerẽt. Silliifirim quoꝵ cupi¬
ditates ex aminabat ds̃. magis ꝑmissisũt hoc
qͣuissi. Sic̃ i boĩs fuit p̃ceptum. ita ⁊cupidis
facen̾t. s ꝑmisit nõ p̃ce p̃ s ut ita facerẽt. Qi¬
litas gͦ facti. fuit iꝓmissiõẽ. faetum uõ inp̃¬
carnales hue r̃ postea dilegẽ ⁊ iusti ficatioẽs
fatilus rece pũt. Slicet ꝑdolumeganͣt. ab inq¬
egiptioꝵ sic̃ hoꝵ infirmitate adhoc qd̾ opꝰ erat
his factis frgurari: diuine usus ẽ ds̃. Ibr ir spũ¬
alit̃ figuratũ ẽ philosophos siue hereticos: acat¬
holicis spolian. his ꝙ inu̾bis ł scͥptuns eoꝵ tab̾na¬

Expanded text:
eis non fuit hic dolus, qui non ex cupiditate fecerunt, sed ut Deo mandanti parerent. Et illi infirmi, quorum cupiditates examinabat Deus, magis permissi sunt hoc quam jussi. Sicut enim bonis fuit praeceptum ita et cupidis facerent, sed permisit non praecepit ut ita facerent. Qualitas ergo facti fuit in permissione, factum vero in pecarnales habuerunt, postea Dei legem et justificationes facilius receperunt. Et licet per dolum egerint, ab inAegyptiorum, sic eorum infirmitate ad hoc quod opus erat his factis figurari, divine usus est Deus. Ibi enim spiritualiter figuratum est philosophos, sive haereticos a catholicis exspoliari his quae in verbis vel Scripturis eorum taberna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .uͥ. affirmatur salus indeoꝵ. et utroq pi
pariere collecto. grẽ uelgͣtes aguntur. Qiͣ.
d. comp̃hendantur insuꝑbia sua. et sic ꝯu̾
fiant. Nemo enĩ insanabilior ẽ eo ꝗsauꝰ
sibuudetur. Quiuõ se infirmos agnose¬
unt. sanãtur. Uñ. multiplicate Sũt in

Expanded text:
 ubi affirmatur salus Judaeorum, et utroque pariete collecto grates aguntur. Quasi dicat: Comprehendantur in superbia sua. Et sic convfiant, nemo enim insanabilior est eo qui sanus sibi videtur: qui vero infirmos se agnoscunt, sanantur. Unde, multiplicat
Abbreviated transcription (Latin):
et exsurrex̃ ueritate adiustificandum
nos. ut p̃direrat. inqͦ ⁊̃ ꝓmissioẽs iuplẽ¬
tur. ⁊ iõdr̃ ueritas. Utraq et enĩ meo ẽ¬
tinetur necuna sine altera. Sieñ sola
fuisset miã. licentia eẽt nob̾ peccandi.
Sisolaueritas nõ potuisset hõsustinere.

Expanded text:
e surrexit ad justificandum nos, ut praedixerat. In quo etiam promissiones implentur. Et ideo dicitur veritas: utraque enim in eo continentur, nec una sine altera. Si fuisset misericordia, licentia esset nobis peccandi; si sola veritas, non potuisset homo sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ necĩtate. ł inuitus ut putatis s sponte
dormit. cito eiugilaturꝰ. nõ adiciet ut re¬
ri assupta ẽ costa de qͣ formaͬ ẽ eua. itador¬
munt xp̃e sompno mortis de latere dor¬
eisponsa eccłiaͤ.

Expanded text:
est necessitate, vel invitus, ut putatis; sed sponte dormit cito evigilaturus, non adjiciet ut reri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dorei sponsa Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑam nõht̃. In ui. aut̃ die ad litt̾am nõlegͥ
trafundata set mistice dr̃. Ut enĩ sextadie
formare. Tuc gͦ fundatur t̃ra. Cum hõ fũ¬
datur infide unmobilis. ⁊ tẽ fithõ adimagi¬
nẽ. ⁊ similitudinẽ. q̃ deformata erat inhoĩe

Expanded text:
ram non habet. In sexto autem die ad litteram, non legitur terra fundata, sed mystice dicitur. Ut enim sexto die formare. Tunc ergo fundatur terra, cum homo fundatur in fide immobilis, et tunc fit homo ad imaginem et similitudinem Dei, quae deformata erat in homin
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib q̃ erant ualdeboã. ⁊ postea reꝗeuit in
sab̾o cessando anouis oꝑib p̃signãs qdreꝗ¬
escemꝰ in dõ. si fecerimꝰ oꝑaboã que cumlabore
fiũt. in quo deficeret hõ nͥspes ꝗetis euite¬
neret.s ⁊ ꝗa hec oꝑa finẽ ht̃. iõ sextus dies

Expanded text:
ibus quae erant valde bona, et postea requievit in Sabbato, cessando a novis operibus, praesignans quod requiescemus in Deo, si faciamus opera bona, quae cum labore fiunt, in quo deficeret homo, nisi spes quietis eum teneret. Et quia haec opera finem habent, ideo sextus dies
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteger te u̾itã eiꝰ. ueritas dei est. quen
respicit ꝑsoãs nec miscet sꝑantes de se ip̃i
pulis. Sꝑanti. fideli. bñfitia dĩ ꝓmittit hic.
Scapule enĩ ft̃ oꝑanoẽs mirabiliũ ꝗb. ut
humeris uͥtus dĩ ostenditur. Penne aũt s̃.¬
monita ꝓpħaꝵ que ad celos uehũt. ⁊ẽ.o.¬
bũbrabit.tͥ. ut neq soldiuinitat is. neq
luna humanitans xͥteurat .i. nec ẽres an¬

Expanded text:
teget te, veritas ejus. Veritas Dei est, quae non respicit personas, nec miscet sperantes de seipsis, pulis, speranti fideli beneficia Dei promittit hic. Scapulae enim sunt operationes mirabilium, quibus ut humeris virtus Dei ostenditur. Pennae, monita Prophetarum, quae ad coelos vehunt. Obumbrabit. Ut neque sol divinitatis, neque luna humanitatis te urat. In pennis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatiõe. sic̃ ẽ cum adõ feruet estus ꝑse¬
cutionũ. uñ multi cedt. leuia nõ sic ut co
gãt set poss ũt cito declinata tnsiregͣuia
uͦ: nõ ut cum ꝑsecutor acrit instat necdũ
gotio ꝑambulante intenebris: uł cũ ꝑsconsore¬
hec scientib quetẽpratioẽ. a demonio me¬
ridiano. ⁊ utiosq cap̃. ⁊ scientes.⁊ igͦrante :

Expanded text:
e, sicut est, cum adeo fervet aestus persecutionis, unde multi cedunt. Levia non sic urgent, ut cogant; sed possunt cito declinata transire. Gravia vero non, ut cum persecutor acriter instat, nondum gotio perambulante in tenebris, vel cum persecec scientibus, quae tentatio est, a daemonio meridiano. Et utrosque capit, et scientes et ignorantes.
Abbreviated transcription (Latin):
nune ñe et potentie tue. q̃ alis comꝑ¬
antur. quia nec hon̾ãt et omẽ au̾tũt le¬
sionẽ. Uł ita iunge. lit. ut reddas singula
singłis. eod sensumanente. quia eralta¬
sti inpet: et dedirrsti. Ideo inabitabo. ł
inquilinis ero intab̾ naculo .t. ĩ.se. quia

Expanded text:
et potentiae tuae, quae alis comparantur, quia nec onerant, et omnem avertunt laesionem. Vel ita junge litteram, ut reddas singula singulis eodem sensu manente, quia exaltasti in petra et deduxisti. Ideo inhabitabo, vel inquilinus ero in tabernaculo tuo in sa
Abbreviated transcription (Latin):
d. in .e.t. Ecce magnediuitie quantũ¬
libet enĩ auarussis. suffitit tibi deus. ⁊¬
enĩ auaritia terram q̃re ꝓbat possidere
qñ cũq inuocaue/ rote exaudies.
Inqͦ miradei clem̃ tia adu̾titur q̃ qd¬
cũq rogatus se indulget. Et nota qd̾ ait

Expanded text:
 es. Ecce magnae divitiae. Quantumlibet avarus sis, sufficit tibi Deus; etenim avaritia terram quaerebat possidere Quandocunque invocavero te, audies me. In quo mira Dei clementia advertitur, quae quodcunque rogatur, se indulget. Et nota quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
õe manes factisũt uidei. gaudens excla
ndens. exaltare ut appareas deus. exalta¬
re. ut qui põdens incruce. in maiestate
cum patre regnare cognoscaris. nõ n qnͣ¬
tum ad se set qnͣtũ ad hoiẽs exaltatur. ex¬
alctare dico. sr̃. ce. ad litt̃am. qm̃ sedetad
dexteram patris. ut uidicet uideos int̃ra.

Expanded text:
onem inanes facti sunt Judaei, gaudens exclamndens, exaltare, ut appareas Deus, exaltare, ut qui pendens in cruce, in majestate cum Patre regnare cognoscaris. Non enim quantum ad se, sed quantum ad homines exaltatur. Exaltare dico, super coelos. Ad litteram, quoniam sedet ad dexteram Patris, ut judicet Judaeos in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
sioxͥ.⁊ terretur adiͥsis ꝗnõ deleetat ille
ꝗꝓeo uoluit pati ut faceret᷑ eritũ ei qua
isitasti t̃̾ram et inebriastieã

Expanded text:
i. Et terretur adversis, quem non delectat ille qui pro eo voluit pati, ut faceret exitum ei. asti terram et inebriasti ea
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssorem. sid̾uistinamea suꝑi erotiubi
es ad ꝑcutiendum cuiꝰ ẽ uẽ uistitia. Itẽ si
descendo adinfernũ.i. si peccando uenero
in ꝓfundũ maloꝵ ⁊ nolẽs confiten dicã
quis meuid̾et᷑ ⁊ illicades ut uindices. Quo
gͦ nurꝰ sum ut fatiẽ tuã fugiam .i. teira¬
tum nõsentiã : Inuenit iste cõsiliũ. Uñ sub
i sumpsero pennas meas dilucu¬
lo et habitauero mextremis maris. ⁊ ha

Expanded text:
pressorem; si justitia mea superbiero, tu ibi es ad percutiendum, cujus est vera justitia. Item: Si descendero ad infernum, id est si peccando venero in profundum malorum, et nolens confiteri dicam: Quis me videt? etiam illic ades ut vindices. Quo ergo iturus sum, ut faciem tuam fugiam? id est te iratum non sentiam? invenit iste consilium. VERS. Si sumpsero pennas meas diluculo; et habitavero in extremis maris. »
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. ponebas insidiose scandalum .i. he
reses. uł aliaquib in nocens capiatur.
dalum infirmo. qui dr̃ hie filius
minori doctrina ponebas scandalũ.
dũ enĩ tletͣhit. qui doctus uidetur ł
orsan bendocenti. uł benambulan¬
ti : poĩt scandalum insirmo qui ne¬
scit iudicare. Nõ filius matris dr̃.
m̃sam accedens cuiꝰ pane pascitur.i.
uallidioris doctͥne cibo. ⁊ iõ ignarus
ẽ iudicantl. hec p̃dicta fecisti inique.¬

Expanded text:
mur, ponebas insidiose scandalum, id est haereses. Et alia, quibus innocens capiatur. dalum infirmo, qui dicitur hic filminori doctrina, ponebas scandalum. Dum enim detrahit qui doctus videtur fratri forsan bene docenti, vel bene ambulanti, ponit scandalum infirmo, qui nescit judicare. Et ideo filius matris dicitmensam accedens, cujus pane pascatur, id est validioris doctrinae cibo. Et ideo, ignarus est judicandi. Haec praedicta fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia aduitatẽ. derrore aduam. de
fame sapientie adu̾bum fidei. ⁊ postꝗͣ diffi¬
cultates maloꝵiuẽ. ũsine q̃relauiuat. re¬
stat ad huctedium. ut aliqnͣ nec legere nec
orare euindelectet. Euasit ergo im̃ꝑniam.
⁊ concũpiscentiam s mor̾tur tedio. Qui gͦ
supͣfame languebãt. nẽ fastidio ꝑiolitã¬
tur. negͦ putes desatietate securos. Qa fasti¬

Expanded text:
ignorantia ad veritatem, de errore ad viam, de fame sapientiae ad verbum fidei, et postquam difficultates vicit, ut sine querela vivat, restat adhuc taedium, ut aliquando nec legere, nec orare eum delectet. Evasit ergo imperitiam et concupiscentiam; sed moritur taedio. Qui ergo superius fame languebant, item fastidio periclitantur. Ne ergo putes de satietate securos, quia et fasti
Abbreviated transcription (Latin):
Timeant ccii dum cõturbabuntur de noui¬
tate tanti miracłi in adim̃tu xͥ. Terra a. iu¬
dea qͣsi arridai sine ẏdolat̾a amaritudineg¬
entiũ circũdata. tã ꝗͣ mari terra. Et tnͣs

Expanded text:
timeant contrarii, dum conturbabitur de novitate miraculi in adventu Christi terra; iea, quasi arida, sine idololatria, amaritudine gentium circumdata tanquam mari terra, et trans
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dõ dic̃ ne putes qd tute possis ꝓtegere. adlit¬
potes intel ligere: rapeccatore. Scapule
enĩ cͥca cap̃sũt. Si qr add̾ subalis. uł penni
eiꝰ sꝑabis. Minifestũ ẽ qr ꝓteccioẽ apectore.
teg̃. ccͣmiluum. ⁊ ẽ sensus obũbrauit tibi.
Et notamdumꝙ. nulla auis sicinfirmatur cũ
pułł: ut gillina. que tota mutat᷑ affectueoꝵ
qd̾ agno scimꝰ inrelaxatiõe plilmaꝵ. ⁊ iĩ fir¬

Expanded text:
ideo dicit, ne putes quod tu te possis protegere, ad litpotes intelligere, et a pectore. Scapulae enim circa caput sunt, sed quia addit sub alis, vel pennis ejus sperabis, manifestum est quia protectio est a pectore, rotegit contra milvum. Et est sensus: Obumbrabit tibi, Et notandum quod nulla avis sic infirmatur cum pullis ut gallina quae tota mutatur affectu eorum, quod cognoscimus in relaxatione plumarum, et infir
Abbreviated transcription (Latin):
centes. ⁊ inique uiuñtes int̾ quos uiuere
caritatem. Ecre qualit̃ uindicabat mõs affec¬
tioẽs eoꝵ. Non em̃ sicut aplerisq putatur. fu¬
it fuit moysipena tm̃ .s. nõ intrare interrã
ꝓmissionis. in quam ⁊ miseri intrauer̃ .s. ⁊

Expanded text:
centes, et inique viventes, inter quos viverecharitatem. Ecce qualiter vindicabat in omnes affectiones eorum. Non enim, sicut a plerisque putatur, tur, Moysi poena non intrare in terram promissionis in quam et miseri intraverunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Innocens ẽ uõ. qui nec sibi nec alus nocet. Uñ
malitia . s olamnocentia lataẽ. uͥ deambuletur
qi. sapatiamdo. ħ s̃ de ambulatoria sacerdotum
lat. bñ ꝯscius. alii aũt foras pelluntur. qi a fu¬
io. ł stillicidio ł mala uroͬe. ⁊ innugis extͣꝗe¬

Expanded text:
Innocens vero est qui nec sibi nec aliis nocet. Unde malitia, sola innocentia lata est, ubi deambuletur, quasi spatiando. Haec sunt deambulatoria sacerdotum,tat bene conscius: alii autem foras pelluntur, quasi a fumo, vel stillicidio, vel mala uxore, et in nugis ext
Abbreviated transcription (Latin):
Qillie .s. inbabilonia
int̃rogauerũt nos tẽptantes nõ ꝓfitientes.
qui captiuos duxerũt nos. s. diabolus zan¬
głi eiꝰ quuint̃ rogare dicunt᷑ dumilli mt̃ro¬
gant in quib oꝑant̾ quid int̃rogauerũt. ⁊¬

Expanded text:
id est in Babylonia, interrogaverunt nos tentantes, non perficientes, qui captivos duxerunt nos, sed diabolus et angeli ejus qui interrogare dicuntur, dum illi interrogant in quibus operantur. Quid interrogaverunt? V
Abbreviated transcription (Latin):
penam metuit. ⁊ tiniore fac̃. nõtimore an¬
plexus pulcherimi sponsi. s⁊ tineat nemi¬
tatur inghennã. Donus ẽ istetimor ⁊ utilis.¬
ꝑq̃fit paulatĩ consuetudo iustitie. ⁊ succedit
iratiał timor qñ incrpit qd durumerat amari.
⁊ sic incipit excludi ẜuilis timor acaritate.
⁊ suecedit dem̃ castus timor quotimemus ne

Expanded text:
facit; non timore aplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilisfit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, et succedit. Deinde castus timor, quo timemus ne
Abbreviated transcription (Latin):
querãt. cunse nichil tenuisse cognoscãt.
Sonniumgͦ p̃ sentis uite. illos diuides
fecit. eiugilatio aũt pot̃t.hac̃uitã paupe¬
res ꝓdit. alludt̃ enĩ ħuerba accionib
sonniantium. qui eiugilantes querũt ĩ
manib q̃ dor mientes ui debãtur tenere
se cognoscunt. Tales sũt isti. uenerũt ĩ
hac̃ uitam ⁊ ꝑcupiditates tꝑ̃ales. quasi o¬
bdormierũt. hic ⁊ excipiũt illos diuitie
ita nichil inuenert̃ inmanib siuis. qui a
ui ⁊ c̃. In pauperib nãq esurit: qui ince¬

Expanded text:
quaerant cum se nihil tenuisse cognoscant. Somnium ergo praesentis vitae illos divites facit. Evigilatio autem post hanc vitam pauperes prodit. Alludunt enim haec verba actionibus somniantium, qui evigilantes quaerunt in manibus quae dormientes videbantur tenere ossedisse cognoscunt. Tales sunt isti qui venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt. Hic excipiunt illos divitiae ita nihil invenerunt in manibus suis, quia cit: Esurivi, etc. In pauperibus namque esurit, qui in coe
Abbreviated transcription (Latin):
ose ꝓfũdũt. ⁊ accepit eos de fontes. ⁊
ter rentes. tusicasti fluuios ethã. ꝙ ui
ter p̃tatur fortis. significat dese p̃ sum̃¬
tes .i. tusicasti. om̃s doc trinas gentiũ.
fontes . i. illos quoꝵ mala iugit᷑ in tluebãt.
⁊ torerẽ ns .i. illos qui subito ⁊ rapide peceat.
dirupisti .i. a fonte suo. cliabolo. diuislsti
dese p̃sũpsit.

Expanded text:
dunt. Et accipit eosdem fontes et torrentes, tu siccasti fluvios Ethan, quod interpretatur fortis, et significat de se praesumentes, id est tu siccasti omnes doctrinas gentium, fontes, id est illos quorum mala jugiter influebant, et torrentes, id est qui subito et rapide peccant, dirupisti, id est a fonte suo diabolo divisisti. de se praesumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
tos. s nõuiuos. cuidr̃ macta. ⁊ manduca.
hullumem̃ manducat .i. m̃bris iiserit:
nisimactatũ.i. renũtiantẽ diabolo. Mac¬
tatur gͦ inmalos uiurficatur in bono qui
manducatur apetro. ecc. accidit illi q̃¬

Expanded text:
ltos, sed non vivos. Cui dicitur: Macta et manduca. Nullum enim manducat, id est, membris inserit, nisi mactatum, id est, renuntiantem diabolo. Mactatur ergo in malo, sed vivificatur in bono, qui manducatur a Petro. E contra accidit illi q
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmiꝰ hiꝰ qui et murmurãt indm̃. corde uł
u̾b̾. uidetur ds̃ hec p̃sentia neglig̾e. uͥ in dscre¬
tebcã ⁊ mala. bonis ⁊ malis dantur ⁊ ãplius
boã malis: et malabonis. uł uidetur equebo¬
ꝑꝑhoc hoiẽs infirmi. adu̾sus dñm᷑ murãt.
⁊ inpatientes. qiͣ frustra sĩt boni uł mala aꝑ¬
te agt̃ similes leom m. uł sitimoͬe hõĩũ nõ
audẽt. tñ intus hñt᷑similes lupo. ⁊ muẽta occõe
necendi. non malifiũt. s qd̾ erãt ꝓdt̃. lupꝰ
enĩ. ⁊ leo. nõ similiter nocẽt. s⁊ similit cupi¬
ut̃. equa ẽ ilł uoluntas. s dispar ẽ facul¬
tas. Ille enĩtimẽt canem istenõtimet. Hos
gͦ nur murantes corde. uł errumpẽ tes
indicta uł facta. curat hicp̃s. totus docens pa¬
cientiam. Uñ bñintulatur. iiͭi. sabati. aquo
die fecit d̃s̃ luminaĩa. solem. in potestatẽ diei.
lunam ⁊ stellas inporestatem noctis. Istisũt
sc̃i. ꝗlucent in medio hꝰ natioĩs praue ⁊ ꝑuerse

Expanded text:
nfirmis qui et murmurant in Deum corde vel verbis, videtur Deus haec praesentia negligere, ubi indiscrete bona et mala bonis et malis dantur, et amplius bona malis et mala bonis. Vel videtur aequehoc homines infirmi adversus Deum murmurant, et impatientes quasi frustra sint boni, vel mala aperte agunt, similes leoni; vel si timore hominum non audent, tamen intus habent, similes lupo, et inventa occasione nocendi, non mali fiunt, sed quod erant, produnt. Lupus enim et leo non similiter nocent, sed similiter cupiunt; aequa est illis voluntas, sed dispar facultas. Ille enim timet canem; iste non timet. Hos ergo murmurantes corde, vel erumpentes in dicta vel facta, curat hic psalmus totus, docens patientiam. Unde bene intitulatur: Quarta Sabbati, quo die fecit Deus luminaria, solem in potestatem diei, et lunam et stellas in potestatem noctis . Isti sunt sancti, qui lucent in medio hujus nationis pravae et perversae
Abbreviated transcription (Latin):
aron. Uñ dathan ⁊ abiron cũ oĩ famuilia
suauiui absorti. st̃ at̃ra. Chore uͦ ⁊ cũ eo
ꝑant. ut adolerent incensum inconsp¬
ectu. diũ diuino igne ꝑ emptisũt. qr of¬
ficium a aron ⁊ filioꝵ eiꝰ sibi usur pauerat.
fuert̃ aũ qͥdã filioꝵ chore qͥpatris ne qui¬
ciã nõ st̃ imitati. Uñ ⁊ pꝰea adauid inmi¬

Expanded text:
an et Abiron cum omni familia sua vivi absorpti sunt a terra. Core vero, et cum eo perant, ut adolerent incensum in conspectu Domini, divino igne perempti sunt, quia officium Aaron et filiorum ejus sibi usurpaverant . Fuerunt autem quidam filii Core qui patris nequitiam non sunt imitati. Unde et postea a David in mi
Abbreviated transcription (Latin):
testatem .i. uirtutẽ ⁊ maioritatẽ. ꝗͣ exer¬
cet cͣc illos ꝗb hic parcis: potestas enĩ ire¬
tue ꝗb hoĩs ẽ corpꝰ occid̾e. pot̃. nichil facere.
Ds̃ aũt ⁊ hic punit. ⁊ pꝰ: ingehennã mittit.
⁊ aꝑaucis eruditis maior eiꝰ ira intellig̾. Se¬

Expanded text:
testatem, id est virtutem et majoritatem quam exerces contra illos quibus hic parcis? potestas enim irae hominis est corpus occidere, et post nihil facere . Deus autem et hic punit, et post in gehennam mittit, et a paucis eruditis major ejus ira intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
iste dũpnatur q nõ erogat: quid illepaci¬
etur qͥ plururiam. ꝯsumit. ⁊ sic hunuli¬
atussum a dõ. ñme humiliaui. ⁊ itadolor
m̃s renouatus ẽ. dolet tacuisse dicenca. q
uid mala. ⁊õ ⁊ tacuit ⁊̃ bona. ⁊ bonis. Uñ¬

Expanded text:
iste damnatur, quia non erogat, quid ille patietur, qui per luxuriam consumit? Et sic humiliatus sum a Deo, non humiliavi me. Et ita, dolor meus renovatus est, dolet tacuisse dicenda; quia vidit mala, ideo tacuit etiam bona et bonis, un
Abbreviated transcription (Latin):
latiõẽ. In quieto n tp̃r cdiscitur. lex dm̃ q̃
G. ut formica in ꝓspis debemꝰ discere.⁊
colligere im̃ uiuamꝰ in adu̾sitate. for mi
iꝙ̃ sint mala. ꝗd gͦ agis inhac ꝑegrinati
fferã. nõ delonginqͦ offerã thura. ⁊ aro¬
mata. nõ de gregeuitulũ. ł arietẽ. In
me ẽ. unde dm̃placere nõ extͣ me q̃¬

Expanded text:
latione. In quieto enim tempore discitur lex Domini, Ergo ut formica in prosperis debemus discere et colligere, unde vivamus in adversitate; formicaique sint mala, quid ergo agis in hac peregrinatiofferam, non de longinquo afferam Deo 92 thura et aromata, non de grege vitulum vel arietem, in me est unde D
Abbreviated transcription (Latin):
ał. diaboł. Tep̃tat ads̃ uͥ erudiat. Teptat hõ
t ut discat ꝙ nescit. Tep̃tat diaboł u̾seducat
m .i. adhibe p̃gatoriũ medicinale tͥbulati¬
onis delectacionib meis. neqͥ mali delec tet
me. ⁊ cogitõnib neꝗͥ mali cogitẽ. cornã

Expanded text:
er diabolus. Tentat Deus ut erudiat; tentat homo ut quod nescit discat; tentat diabolus ut seducat.  est adhibe purgatorium medicinale tribulationis delectationibus meis, ne quid mali delectet me; et cogitationibus, ne quid mali cogitem. Cor namque
Abbreviated transcription (Latin):
pone̾ insignũtͥũphi. signa .s. manife¬
sta cundo lore iterat signa. ut celerem
uindictam prouocet iundice ostendẽs
ꝙ ꝓurib suis darẽt. Uñ. ⁊ subdit. ⁊ nõ
cognouerũt. ꝙ .s. adõ ẽt̃at. ꝙ dĩ dis

Expanded text:
ponere in signum triumphi; signa scilicet manifesta, cum dolore iterat signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod viribus suis darent. Unde et subdit, et non cognover
Abbreviated transcription (Latin):
soliusticie. ⁊ lum̃ peccõꝵ. ab eo occid̃
urrgẽte tc̃ in occasum sole tꝑis. Uñ.
ingenesi. Cũ de abularet oñs inparadiso
ad utrã pꝰ meridiem. timuit adam ⁊ ab¬
scõdit se iã ꝓpeccato ille regelut se uiter
ligna paradisi. Nolebat iuidere faciẽ dei
ad quã gaudere cõsueuerat. Occideãt il¬
li sol iusticie. Nõ gaudebat ad p̃sẽtiãdĩ
Inde inchoatata ẽ oĩs. ustauita morta¬
lis. Dies iste uersus ẽ in noctẽ. leticia
in fletũ. Defle gͥ ogenus huãnũ. ꝗa na¬

Expanded text:
sol justitiae, et lumen pectorum ab eo occidit, vergente tunc in occasum sole temporis. Unde in Genesi: Cum deambularet Dominus in paradiso ad auram post meridiem, timuit Adam, et abscondit se . Jam ille peccator tegebat se inter ligna paradisi, nolebat videre faciem Dei, ad quam gaudere consueverat. Occiderat illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis, dies versus est in noctem, laetitia in fletum. Defle ergo, genus humanum, quia na
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ litt̃e: ⁊ uerboꝵ exposicionẽ sicirã
ꝓcessit ex eiꝰ indignaciõe ⁊ illaira . nõ ẽ
bre uis. inmolõga. ꝙi fletus .i. oĩmo¬
da hoĩs miseria tã culpe qͣpene incipi¬
de morabitur usq ad matutitimũ. Ueᷤ¬

Expanded text:
sic: Ira processit ex ejus indignatione, et illa ira non est brevis, imo longa. Quia, fletus id est omnimoda hominis miseria, tam culpae quam poenae, incipidemorabitur, usque ad matutinum. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑadiso. sepultisumꝰ inculpa ⁊ pena. Ma¬
ne srex̃. ut nos mane surgamiꝰ. qd̾ ẽ. qñ
luxgr̃e oritur hoĩ inm̃te. Mane diei
duo scłi ostẽdẽtur inte. Si em̃ scłm cogite:
unꝰ dies ẽ añlegẽ. Scd̾s sublege. Tercius

Expanded text:
in paradiso sepulti sumus in culpa et in poena. Mane surrexit, ut nos mane surgamus, quod est quando lux gratiae oritur homini in mente. Mane tertii duo saeculi ostendetur in te. Si enim saeculum cogites, unus dies est ante legem, secundus sub lege, tertius
Abbreviated transcription (Latin):
obstinatis p̃dicare. Ideo abscõdi ut nõ peccemtibi
uulgaẽ. ⁊ qͣibabiloniis thes aurtꝰ domus dĩestẽ¬
d̾e. qd abaliquofit. ł adulanoe ut placeat ei
cui uulgat. uł auantia ut aliquidlueretur. ł
iactantia ut plus scireuideat᷑. łloqͣtitate inca¬
ta: dũ sine uiditiouolat inreuocabile u̾bum.
assum̃da gͦ ẽ disciplinascilentii. ut pͥus quis
taceat ꝗͣ loqͣt᷑. Uñsit oĩs hõ uelox adaudiendũ
tardus aũt adloquẽtũ. Idõq Ysaias. cum au¬
disset. ad nõ clama nõ pͥ ꝰ clamauit ꝗͣ audiret
comꝑat ineuãgłio regnum celoꝵ thes auro absc̃o

Expanded text:
obstinatis praedicare, ideo abscondi ut non peccem tibi, vulgare, et quasi Babylonis thesauros domus Dei ostendere. Quod ab aliquo fit, vel adulatione ut placeat et cui vulgat; vel avaritia, ut aliquid lucretur: vel jactantia, ut plura scire videatur; vel loquacitate incauta, dum sine judicio volat irrevocabile verbum. Assumenda ergo est disciplina silentii, ut prius quis taceat quam loquatur. Unde: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Ideoque Isaias cum audisset a Domino, clama, non prius clamavit quam audiret c
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. q̃ ẽ difficultas uincendaꝵ ꝯcupiscenti¬
aꝵ .ibi. Sedẽtes. in .t. Quarto põitur ter¬
tia tẽptatio q̃ ẽ tedium bene fauendi. ibi oẽm
escam. Quinto. põit̾. qrͣta tẽp̃tatio q̃ ẽ tẽ¬
pestas scłi. qͣtiens eccłam. tluus rectorem

Expanded text:
difficultas vincendarum concupiscentiarum, ibi, sedentes in tenebris. Quarto ponitur tertia tentatio, quae est taedium benefaciendi, ibi, omnem escam. Quinto ponitur quarta tentatio, quae est tempestas saeculi, quatiens Ecclesiam, turbans rectorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ne mosĩt. nec ⁊̃ diabolus. nͥsolus ds̃.
uł de futuro põt accipi sic. Iõ laudaboĩ
futuro. ꝗa erĩpuisti .i. eripies aiãm .in.
de morte ẽt̃na. et oculos.i.ala. et p.¬
Uͥ nec aĩa peccando moritur. nec oculi.
flent mala. necpeces labuntur. q nõ

Expanded text:
 nemo scit, nec etiam diabolus nisi solus Deus. Vel de futuro potest accipi, sic: Ideo laudabo in futuro, quia eripuisti, id est eripies animam meam de morte aeterna, et oculos meos a ubi nec anima peccando moritur, nec oculi flent mala, nec pedes labuntur: quod n
Abbreviated transcription (Latin):
Demorte. ꝗa ꝑme erãt mortuus. ꝑ te ẽ uita.
ꝗͣ tibi ennũtio. ⁊ ꝑedes meos delapsu.
aliatrãs latio ht̃. oculos.in. a lacmiᷤ¬
⁊ pedes .m. ala ꝑsu. ħ inspe. ad ħeripu¬
isti. ut placeã. co.d. nõ corã alienis .s.
alophilis. quilõgesũt ascĩs. ꝗ nõ hñt
lum̃ uñuideãt. Egodico existens in lu¬

Expanded text:
er me eram mortuus. Per te est vita quam tibi enuntio; et pedes meos de lapsu. Alia translatio habet: Oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu. Hic in spe ad hoc eripuisti ut placeam coram Deo, non coram alienis, scilicet Allophylis, qui longe sunt a sanctis, qui non habent lumen, unde videant. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
bitat: add̾. ⁊ inua quia nõ ẽ ibuna uñ e¬
reas. ⁊ inaqͦzi. quia nec dum mor aris ẽ
tibi aquam. Malumẽ ħ desertd̃ horribile
roannis dõ. ut ip̃e appareat nob̾. Cugͦ nõ
apparet ds̃. s it inscõde siderio. et ita appare¬
bit ei equalitas magosta ꝗͣ cumpatre ht̃.

Expanded text:
bitat. Addit et invia, quia non est ibi via, unde exeas, et inaquosa, quia, dum moraris, non est ibi aqua. Malum est hoc desertum, horribile reamus Deo, ut ipse appareat nobis. Cui ergo non appareat Deus, sit in sancto desiderio; et apparebit
Abbreviated transcription (Latin):
Id ẽ per presente.
tribulatioẽs significasti itł quite metu¬
qͣi extensus ĩaminatur. set nõdum ferit.
quia uditium nos terret. set nõdũ dãpnat.
tam asꝑe punit nos deus. ꝗd infuturo iudi¬
tio fatiet : bñ aũt iuditiũ dr̃ arcus. quia ar
cus qnͣto plus retro tenditur: tanto impe tu¬
tium qñtomag̃ differtur. tanito gͣuius
uenturumẽ. Uł sigcatio accipitur uerillũ
crucis. qd̾ ꝓsigno nob̾ datur ut seqͣmur
quisi sotii passionũ sumus. simił et resurec¬
cionis erimus. et ẽ. dedistimetu. sig̃ .i. ue

Expanded text:
d. Per praesentem tribulationem significasti illis qui metuquasi extensus, jam minatur, sed nondum ferit, quia judicium nos terret, sed non damnat; cujutam ascio faciet? Bene autem judicium dicitur arcus, cus quanto plus retro tenditur, tanto impetucium quanto magis differtur, tanto gravius venturum est. Vel significatio accipitur vexillum crucis, quia si socii passionum sumus, et resurrectionis erimus . Et est, dedisti metuentibus te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uẽ. qm̃ de dist. he. tino.t.. futurum
regnũ. Ideo dic̃ de disti p̃teritum ꝗa iam
ro poĩt ꝓnimia certitudine. et ẽ. dedisti.¬
here. Non dicam dab. adeo eñĩ certus sum.
qͣi iam eẽt. hereditatẽ. quib cumq tim̃ti

Expanded text:
urum regnum. Ideo dicit, dedisti, praeteritum quia jam ro ponit, pro nimia certitudine. Et est, dedisti, non dicam dabis, adeo enim certus sum quasi jam esset, haereditatem quibuscunque timenti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ sentatiõe sp̃ualis nr̃e captiuitatis. qͣ ca¬
tis. plene redier I ħu duce: ita ⁊ nobis a¬
nte finem. septenarii huiꝰ ꝑ egnationis
morte redẽptisumꝰ iã scd̾m animas. et
spelib̾ati. ẜ. completo septenario huiꝰ uite.
plene liberi erimus. utroq hoĩe głosi. Uñ
et eccła miserias nr̃i incolatus ⁊ labo¬
res acͥcũ ded̾uũt me. usq ad sab paseale¬

Expanded text:
sentatione spiritualis nostrae captivitatis, qua catis plene redierunt, Jesu duce; ita et nobis ante finem septenarii hujus peregrinationis morte redempti sumus, jam secundum animas et spe liberati. Sed completo septenario hujus vitae plene liberi erimus, utroque homine gloriosi. Unde et Ecclesia miserias nostri incolatus et labores, a circumdederunt me usque ad Sabba
Abbreviated transcription (Latin):
ali iam ad epta ꝑrͥ passionẽ facultate re¬
deunt̾i. et ita spe gaudens cantat eccła a-
lł. S quia ad huc molecorrupte carnis
p̃mitur. latronũq insidias patiur. po-¬
st alł restat. tͣcͣtus. laudate. quia ad huc
longis trahendi sumꝰ laborib et seqñti eb¬
domada gãdnale cumał cantamꝰ. labori¬
osa ui agreoientes. et i deo dolentes iure.
ficationis stola qͣ in futuro głificabim̃.
Nunc uõ qͣiͣ ex parte lib̾ati. et spęleti. qͣ¬
ubi modo sumus spe.si ⁊ iõ cantamus. ñ
in babilolina ubi suspendimꝰ organa ⁊ ẽ
sensus. Illos oecet laudare  quł m̃te ł
et cogitando ibi reddemus. ꝓutroq lau
candodeum. Nota qm̃ patria celestis ẽ
ti. Pamperes ⁊ senes uenient adte. qui
pͥmitias de carnemea tulisti.carnem t̃¬

Expanded text:
hali jam adepta per Christi passionem facultate redeundi, et ita spe gaudens, cantat Alleluia. Sed, quia adhuc mole corruptae carnis premitur, latronumque insidias patitur, post alleluia restat tractus, Laudate, quia adhuc longis trahendi sumus laboribus, et sequenti hebdomada graduale cum alleluia cantamus, laboriosa via gradientes. Et ideo dolentes in re, rae glorificationis stola, qua in futuro glorificabimur. Nunc vero quasi ex parte liberati, et spe laeti, qubi modo sumus spe. Aug. Et ideo cantamus non in Babylone, ubi suspendimus organa. Et est sensus: Illos decet laudare te qui vel met cogitando, ibi reddemus pro utroque Deum laudando. Nota quod patria coelestis est ti, pueri, juvenes, senes, veniet ad te, qui primitias de carne nostra tulisti, id est
Abbreviated transcription (Latin):
morte pecc̃i. ⁊ nõ ẽ firmam̃tum .i. ꝯstiltatio
in plagieoꝵ. Mortem ⁊ plãgã dic̃. eoꝵ peccã q̃¬
q̃ nõ respitit d̾s̃ ut sanet . ⁊ ẽ semsus. nõmise¬
cͥ ꝓhibetur. ⁊ ita ⁊ ds̃uidens illos incurrabiles
non retrahit eos amał. set tradid̾e indesideria
cordĩeqꝵ. alia nonmutãtur. Uł ita expone.

Expanded text:
morte peccati. Et non est firmamentum, id est consolidatio in plaga eorum: mortem et plagam, dicit eorum peccata, quae non respicit Deus ut sanet. Et est sensus: Non misehil prohibetur: ita et Deus videns illos incurabiles non retrahit eos a malis, sed tradit eos in desideria cordis eorum , alia non mutantur. Vel ita expone:
Abbreviated transcription (Latin):
i. oꝑaeiꝰ. s. ethiopie. ꝙ ingͣco nõ ẽ ambi¬
sua. ut pͥus crodat postea oꝑetur. ł ita
ut ꝑegyptum sinagoga accipiatur.
quã ỹuenit credẽdõ ethioyia .i. ⁊ ex¬
trema parsgentiũ. dõ .i. ad dm̃ uenie

Expanded text:
id est Aethiopiae quod in Graeco non est ambisua, ut prius credat, postea operetur. Vel ita ut per Aegyptum Synagoga accipiatur, quam praevenit credendo Aethiopia, id est extrema pars gentium. Et est, venie
Abbreviated transcription (Latin):
galia oꝑa sinagoge qui ꝑfidemiustifi¬
pecc̃is. festim⁊ manꝰ dare deo .i. subdere
sedõ. ⁊ẽ sumlitudo auictis. ꝗ armis
depositis: manus dãt ictorib ueꝑeant:¬

Expanded text:
galia opera Synagogae, quia per fidem justifipeccatis, festinet manus dare Deo, id est subdere se Deo; et est similitudo a victis, qui armis depositis manus dant victoribus, ne int
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ deo. uł itaꝯtinua. Illi ita.s⁊ ne grer
tuus dissipetur. dissipa gs̃ .i. hrtieos¬
firmãt errorem. q̃bellauolũt. ꝗa ñ
correcciõi. set ꝯtẽptioĩ studẽt ꝙ si et.
noĩe. fidem õĩũgentum signi ficat. a
parte totum nõ gͦ ex soł uideis. setfle
gentib futuros p̃cones ꝓpħat. Seqr̃
ephiopia .i. gentilitas . p̃ueniet.m.

Expanded text:
el ita continua: Illi ita, sed ne grex tuus dissipetur dissipa gentesonfirmet errorem quae bella volunt, quia non correctioni, sed contentioni student. Quod fiet, nomine, fidem omnium gentium significat a parte totum. Non ergo ex solis Judaeis, sed de gentibus futuros praecones prophetat Aethiopia, id est gentilitas praeveniet
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ mortuo. misit. dd. nuntios ad con¬
Idõ decaluaiit amon pueros dd̃. rasitq
comã capitis. ⁊ p̃cidit tunicas eoꝵ anatib
usq ad pedes. et sic dimisit eos. de iñ uidens
sopotaniã. et siria.⁊ aliis locis. Quod cũ
audisset ddmisit ioab yncipẽ militie oeͣ eo
ad p̃liũ. et fugauit eos in oregladii. leg¬
⁊̃ in libro regum. qd cumdo. post mortẽ
saulis. ꝓsꝑe regnaret. ꝑcussit. ade ⁊er
regem sabal: q̃ ẽ paͣs sirie. ⁊ facta ẽ si¬
ria tributaria dd.Captauõsiria ꝑcussit
de edom .XII. milia. Cumq reu̾tẽtur. po¬
suit mudumea custodes. et facta ẽ unu̾
as tang̃ titulus iste. S quia inhistoriis
nõlegitur qd̾ dd. conu̾terit icabł ꝙ in¬
p̃dictis uastatiõib aliquid suocenderit. sup¬
fine historie relicta. sicut in plerisꝙ aliis
fit. ad spirnualẽ dirigim̃ intelligentiã.
q̃ ex int p̃tatiõib noĩum sumitur. Int̃ p̃¬
tatur eni mesopotamia: eleuatauocatio.
Siria. sublimis. Sobal: uanauetustaᷤ

Expanded text:
tarum mortuo, misit David nuntios ad conIdeo decalvavit Amon pueros David, rasitque comam capitis, et praecidit tunicas eorum a natibus usque ad pedes, et sic dimisit eos. Deinde videns sopotamia et Syria, et aliis locis. Quod cum audisset David, misit Joab principem militiae contra eos in praelium, et fugavit eos in ore gladii . Legitur in libro Regum, quod, cum David post mortem Saulis prospere regnaret, percussit Adezer regem Sobal, quae est pars Syriae, et facta est Syria tributaria David. Capta vero Syria, percussit de Edom duodecim millia. Cumque reverteretur posuit in Idumaea custodes, et facta est Idumas tangit titulus iste, sed quia in historia non legitur quod David convertit Joab, dictis vastationibus aliquid succenderit, superficie historiae relicta, sicut in plerisque aliis fit, ad spiritualem dirigimur intelligentiam, quae ex interpretationibus nominum sumitur. Interpretatur enim Mesopotamia elevata vocatio, Syria sublimis, Sobal vana vetustas,
Abbreviated transcription (Latin):
x. ut euuuãt mutantur eundo in doctͥnã
eiꝰ. Oportet eiũ meiꝰ doctͥnã transire. eũ
quult eiꝰ tutulũ hr̃e. S qͥmͦ mutaret
nisi ignẽ mittẽt int̾ra: nullomodo mu
Quod uoͣ dic̃ has ꝓuintias suocendis se.
ħ nõ historialit accipi põt. s ꝓsignifi¬
catio.s. totus mũdus uocitiõe sca eleuatꝰ.
mis int̃p̃tatur. S que pͥus erat sublimi
altitudine uana: incensahumiliatur. ut
meliꝰ exaltetur. ⁊ sciriam sobul. Sobal ua¬
nauetustas q̃ incenditur ut in nouetur.⁊
humilientur. ⁊ uaħ̾ios acueteres ũ fiãt
noui. et conu̾tit ioab. i. inimicum ꝗẽ dia¬
bolus.ł hõ. Sidiabolus. infugã. Sihõ.
ad fidem conu̾titur: ⁊ ꝑcussit gladio sp̃sid.
ẽ. uerbo dei edom .i. terrenã uitã. ꝑcutitur
enĩ terrenus. et hocciditur. ut uiuat cele¬
stis. et cum ꝑcussit. edom. ꝑcussit. xii. amił
partib fideles at t̾nitatẽ uocãt. Ergo .xii.
milia ẽ totus mundus percussus. Uallis ẽ.

Expanded text:
 ut ei vivant, mutabuntur eundo in doctrinam ejus. Oportet enim in doctrinam ejus transire eum qui vult ejus titulum habere. Sed quomodo mutaret, nisi ignem mitteret in terram? nullo modo. Quod vero dicit has provincias succendisse, hoc non historialiter accipi potest, sed pro significatio, scilicet totus mundus, vocatione sancta mis interpretatur, sed quae prius erat sublimis altitudine vana, incensa humiliatur, ut melius exaltetur. Et Syriam Sobal. Sobal, vana vetustas, quae intenditur ut movetur. ilientur; et vanos et veteres, ut fiant novi. Et convertit Joab, id est inimicum, qui est diabolus, vel homo; si diabolus, in fugam; si homo, ad fidem convertitur. Et percussit gladio spiritus, et verbo Dei, Edom, id est terrenam vitam. Percutitur enim terrenus, occiditur ut vivat coelestis. Et cum percussit Edom, percussit duodecim partibus fideles ad Trinitatem vocant. Ergo duodecim millia est totus mundus percussus. Vallis est
Abbreviated transcription (Latin):
ħ in ualle. salmaꝵ .i. humilitate sapien¬
tie discreta. Intentioẽ. docet eẽ beatam c̃
tͥcioẽ m seculi. ꝑ quã prolut cõmutandos
feruntur pereussioẽs facte ꝓpenis et̃ nis
uitandis. Scd̾o: ag̃ deliberatiõe. ꝗͣ p̃cit̾
⁊ affirmat ibi. Ut lib̾entur .di. ꝓpħa gͦ
inuoce percussoꝵ inmeliꝰ mutatoꝵ.
ds repulisti nos ⁊ destru¬
xistinos.ira tues.⁊ mi¬
sertus es nobis.:

Expanded text:
 id est in humilitate sapienti et discreta. Intentio: Docet beatam esse contritionem saeculi, per quam probat commutandos feruntur persecutiones factae, pro poenis aeternis vitandis. Secundo agit de liberatione, quam precatur et affirmat, ibi, ut liberentur. Propheta ergo, in voce percussorum in melius mutatorum Deus, repulisti nos, et destruxisti nos; iratus es, et misertus es no