comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narrabo. Domnus m̃s
martinus ep̃s migrauit
ex hoc mundo : & nunc
angeli canendo eũ defe¬
runt in excelsũ. Et ut
parumper mora esset ut
haec audirent᷑ : diabolus
eum cũ iniquis angelis
retinere temptauit.
Nichilq suũ in eodẽ re¬
periens : confusus abs¬
cessit. Quid ergo de nobis
peccatorib erit : si tan¬
tum sacerdotẽ. uoluit
Haec sacerdote loquen
te: notatũ tempus ar¬
chidiaconus: turonus
misit uelocit̾ qui haec
diligent̃ inquireret
Qui ueniens. eo die horaq
manifestissime cognouit
transisse beatum u̾irũ :
quo sẽs seuerinus audiuit
psallentiũ chorũ. Sed¬
& si ad seueri recurramꝰ
rstoriam : ipsa hora eũ
sibi scripsit cum libro ui¬
tae suȩ fuisse reuelatũ.
onanq tẽpore: beatis
Am ꝓRosius. cui
hodie flores eloquii
ꝑtotam eccłam redo¬
lent. medio lanensi ci¬
uitati praeerat ep̃s
Cui celebranti festa do¬
minici diei ista erat con¬
suetudo : ut ueniens le¬
ctor cũ libro. non antea

Expanded text:
narrabo. Dominus meus narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccatoribus erit, si tanto sacerdoti voluit Haec sate, notatum tempus, archidiaconus Turonus misit velociter qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eum diem horamque manifestissime cognovit transisse beatum virum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed si ad Severi recurramus historiam, ipsa hora eum sibi scripsit cum libro vitae suae fuisse revelatum. 5. Εο namque tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea
Abbreviated transcription (Latin):
feris surrexisset : & ut
qui dominica solemmia
semꝑ celebrauerat impol¬
lute. post mundi pressu¬
ras dominica die loca¬
retur in requie. IIII.
eatus autem seueriNus
coloniensis ciuitatis ep̃s
uir honestae uitȩ & ꝑ
cuncta laudabilis: dũ
die dominica loca scã
ex consuetudine post̃¬
ricis circũ iret: illa
hora qua uirbeatus
obiit audiuit chorũ
canentiũ insublimi.
Vocatoq archidiaco¬
no: int̾rogat si aures eiꝰ
ꝑcuterent uoces quas
ille attentius audiet᷑et
Respondit Nequaquã
Tunc ille. Diligenter
inquit auscultã: Archi¬
diaconus autẽ coepit sur¬
sum collũ extendere :
aures erigere : & super
summis articulis bacu¬
lo sustentante stare
Sed credo eũ non fuisse
aequalis meriti : aquo
haec Nĩ merebant᷑ Audiri
Tunc ꝓstrati terrȩ ipse¬
ꝑmitteret. Frectis autẽ :
rursũ interrogat senex
Quid audis : Qui ait
Voces psallentiũ tanquã
in cę̧lo audio : sed quid
sit prorsus ignoro. Cui
ille. Ego tibi quid sit

Expanded text:
feris surrexisset; et, ut feris surrexisset; et, ut qui dominica solemnia semper celebraverat inpollutae, post mundi pressuras dominica die locaretur in requie. 4. Beatus autem Severinus Colonensis civitatis episcopus, vir honestae vitae et per cuncta laudabilis, dum die dominico loca sancta ex consuetudine ricis circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent voces, quas ille adtentus audiret. Respondit: 'Nequaquam'. Tunc ille: 'Diligenter', inquid, 'ausculta'. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere et super summis articulis, baculo sustentante, stare. Sed credo, eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
care : quia hoc erit seri¬
bendi studiũ : quod in
illo seueri aut pauli¬
ni opere non inuenit᷑
renitens gloriosus dom¬
nus martinus. deceden¬
te iã mundo sol nouus
ex oriens: sicut anteri¬
ornarrat ystoria. apud
sabariam pannoniae or¬
tus: ad saluationẽ gal¬
liarũ opitulante dõ di¬
rigitur. Quas uirtutib:
& fignis illustrans : in
urbe turonica episcopa¬
tus honorem. inuitus po¬
pulo cogente suscepit
In quo gloriosam et
pene in imitabilẽ agens¬
osssm uitã per quinquennia
quinq: bis insuꝑ gemi¬
nis mensib cũ decem di¬
ebus: octogesimo pri
moaetatis suȩ anno. cȩ¬
sario & attico consulib
nocte media quieuit in
pace. Glorio um ergo
& toto mundo laudabi¬
lem eius transitũ diedo¬
minica fuisse: manifes¬
tissimum . ẽ. Idq inse¬
quenti certis testimo¬
niis comprobamꝰ . Quod
non parui meriti fuis¬
se censetur : ut illa die
eũ dñs inparadyso sus¬
ciperet. qua idem redẽ¬
ptor & dñs uictor ab in¬

Expanded text:
care: quia hoc erit scricare: quia hoc erit scribendi studium, quod in illo Severi aut Paulini opere non inveniturrenitens gloriosus domnus Martinus, decedente jam mundo, sol novus exoriens, sicut anterior narrat Historia, 1005 apud Sabariam Pannoniae ortus, ad salvationem Galliarum, opitulante Deo, dirigitur. Quas virtutibus ac signis illustrans, in urbe Turonica episcopatus honorem invitus, populo cogente, suscepit: in quo gloriosam, et pene inimitabilem agens vitam, per quinquennia quinque bis insuper geminis mensibus cum decem diebus, octogesmo aetatis suae anno, Caesareo et Attico consulibus, nocte media quievit in pace. Gloriosum ergo et toto mundo laudabilem eius transitum die dominica fuisse, manifestissimum est, idque in sequenti certis testimoniis conprobamus. Quod non parvi meriti fuisse censetur, ut illa die eum Dominus in paradiso susciperet, qua idem Redemptor et dominus victor ab in
Abbreviated transcription (Latin):
mor ad caelũ tollit᷑:
& beati MARTINI AU¬
xiliũ imploratur.
Mleminit᷑ etiã : cerae
particulã a scĩ tẽplo
delatã Quae reꝑta
& igni iniecta : pro¬
tinus cunctũ restinx̃
incendiũ. Nouoq: mi¬
raculo : cęra quae ignẽ
alere erat solita. uio¬
lentiã ignis uiꝰ scĩtatis
oppressĩt Hȩc pauli¬
NuS insexto operis siu
libro uersu conseripsit :
Tuo de his indiculum.
Uerũ cũ ad eũ huius in¬
diculi carta uenissẽt:
nepos eius graui teneba¬
tur in cõmodo. At ille
confisus inuirtute seĩ.
si tibi inquit placet be¬
ate MARTINE ut aliqͥa
intua laude conseribã :
appareat suꝑ hunc infir¬
mũ. Impositaq: carta
pectori eius: extẽplo
recedente febre. sana¬
tus . ẽ. qui erat ȩgrotus
Sed & portunxros
prbt: omne opus uitȩ
eius in quatuor libris
uersu conscripsit. His
nos illecti : & si imperiti.
temptamus tam̃ aliqͥa
de uirtutib: scĩ ac beatis¬
simi MARTINI. quae
quantũ inuenire possu¬
mus memoriae repli¬

Expanded text:
mor ad coelum tollitur, mor ad coelum tollitur, et beati Martini auxilium imploratur. Meminit ille etiam cerae particulae a Sancti templo delatae. Quae reperta, et igni injecta, protinus cunctum restinxit incendium, novoque miraculo cera, quae ignem alere erat solita, violentiam ignis vi sanctitatis oppressit. Haec Paulinus in sexto operis sui libro versu conscripsit, atuo episcopo de his indiculo. Verum cum ad eum hujus indiculi charta venisset, nepos ejus gravi tenebatur incommodo. At ille confisus in virtute Sancti: Si tibi, inquit, placet, beate Martine, ut aliquid in tua laude conscribam, appareat super hunc infirmum. Impositaque charta pectori ejus, extemplo recedente febre sanatus est, qui erat aegrotus. Sed et Fortunatus presbyter omne opus Vitae ejus in quatuor libris versu conscripsit. His nos exemplis illecti, etsi imperiti, tentabimus tamen aliqua de virtutibus sancti et beatissimi Martini, quae quantum invenire possumus, memoriae repli
Abbreviated transcription (Latin):
His dictis ecce flatus
aurȩ placidus artus sũ¬
mersorum sub uehens
abundis illȩsos : om̃s li¬
tori qđ desiderabant un¬
da famulante restituit
Mec ullus deperiit : sed
cuncti saluati paschalia
festa cũ sũ ma exultati¬
ore pern¬
functi sunt Non enĩ
defuit illa uirtus. quae
iordanen scindens po¬
pulũ sub aquarũ moli¬
bus margine arente
traduxitꝰ : cũ de fundere
fluuii duodẽcĩ lapidib
ablatis signa a postoli¬
ca gestantib iosue lito¬
ri cui aduenerat conse¬
crauit. Uel illa quae
petrum pereuntẽ pia
amplectens dextera :
ne periret eripuit
Uel quae nautã sum¬
mergendũ MARTINU
dñm inuocantẽ: de
ꝓfundo pelagi adlitis
quod optabat elicuit.
rae de sepulchro scõ
accepit: & infra peni¬
tralia domus tanquã
thes aurũ caeleste repo¬
suit. Factũ . ẽ. autẽ ut
inuidia tẽptatoris im¬
missũ incendiũ. domũ
uoraci flãma circum¬
ureret : & sparsum ꝑ ari¬
das tabulas cuncta ua¬
staret. Interea ela¬

Expanded text:
His dictis, ecce afflatus His dictis, ecce afflatus aurae placidus artus submersorum subvehens ab undis illaesos, omnes littori, quod desiderabant, unda famulante, restituit: nec ullus deperiit; sed cuncti salvati, paschalia festa summa cum exsultatione perfuncti sunt. Non enim defuit illa virtus, quae Jordanem scindens, populum sub aquarum molibus margine arente traduxit, cum de fundo fluvii duodecim lapides ablatos signa apostolica gestientes Josue littori cui advenerat consecravit; vel illa quae Petrum pereuntem pia 1004 amplectens dextera, ne periret, eripuit; vel quae nautam submersurum, Martini Dominum invocantem , de profundo pelagi ad littus quod optabat elicuit. rae de sepulcro Sancti accepit, et infra penetralia, domus tanquam thesaurum coelestem reposuit. Factum est autem, ut invidia tentatoris immissum incendium domus voraci flamma circumureretur, et sparsum per aridas tabulas cuncta vastaret. Interea cla
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib saepe uastaue¬
rat : ab hac est benedi¬
ctione ꝓhibita : nec
ibidem ustra ut consu¬
euerat nocuit.
agnifica uero atq desi¬
derabili paschali festi¬
uitate adueniente . po¬
pulus ad beati cellulã
in qua cõmoratus sȩpe
cũ angelis frequenta¬
uerat᷑ deuotus aduenit
Et singula loca allam¬
bens dsculis uel irrigans
lacrimis. in quib uir be¬
atus aut sederat. aut
orauerat : siue ubi cibũ
sumpserat. uel corpori
quietem post multos
labores indulserat.
classe nauiũ prȩparata.
amnem transire parat :
ut beatũ sepulchrum
ad eat : & se cũ fletu ue¬
niam dep̃cans corã con¬
fessore ꝓsternat. Maui¬
gantib autẽ illis: tem¬
uento. nauis in ꝓfundũ
demergit᷑ : & fexus uterq
ab amne diripitur Cũq
int̃ ꝓcellas fluctuũ rota¬
rentur : & spes omnis
euadendi perisset : una
om̃ium uox in clamore
ꝓfertur . dicens: Misera¬
tor MastiNł: eripe
a praesenti interitu fa¬
mulos famulasq: tuas.

Expanded text:
cedentibus saepe vastavecedentibus saepe vastaverat, ab haec est benedictione prohibita, nec ibidem ultra, ut consueverat, nocuit. Magnifica vero atque desiderabili paschali festivitate adveniente, populus ad beati cellulam, in qua commoratus saepe cum angelis frequentaverat, devotus advenit. Et singula ioca adlambens osculis vel inrigans lacrimis, in qua vir beatus ante sederat aut oraverat, sive ubi cibum sumpserat vel corpori quietem post multos labores indulserat, classe navium praeparata, amnem transire parat, ut beatum sepulchrum adeat et se, cum fletu veniam deprecans, coram confessore prosternat. Navigantibus autem illis, temvento, classis in profundo demergitur, et sexus uterque ab amne diripitur. Cumque inter procellas fluctuum rotarentur, et spes omnis evadendi deperisset, una omnium vox in clamore profertur, dicens: Miserator Martine, eripe a praesenti interitu famulos famulasque tuas!
Abbreviated transcription (Latin):
uoties etiam. cum ad
Abeatum sepul ohrũ
oleũ fuisset positum :
referunt uidisse se eũ¬
ad auctum.
Sanctus uero perpetuus
ep̃s. merito beati discipu¬
lus prȩdicandus. ampullã
cũ oleo ad scm̃ tumulũ
detulit : ut eũ uirtus
iusti infusa scĩficaret
bt erasum a marmore quo
scã membra teguntur
pul uerem. liquore per¬
mixtũ : intantũ oleũ
redundauit : ut uesti¬
menta sacerdotis nec ta¬
reo efflagrans odore.
oleagina unda ꝑfunde¬
ret Multiq ex hoc in¬
firmi experiere salutẽ
Sed & ꝓcellae. ab agris
hoc liquore purificatis
sepe ꝓhibitae sunt
um autẽ ad templum
quidã deuotus fide ple¬
nus accessisset : & gr̃am
scĩ sitiens cogitaret᷑ quid
debeata edae raperet
ad salutẽ : ꝓpe sepulchiũ
Accedens. aedituo suppli¬
cat. ut sibi parumper be¬
nedictae cerae largiret᷑
e tumulo. Quã accipiens.
laetus abscessit : & agro
eui frugem seuerat confi¬
sus imposuit. Ad ueniens
autẽ tempestas seuissima
quae uiciniã in annis prȩ¬

Expanded text:
uoties etiam ad beatum sepulchrum oleum fuisset positum, referunt eum vidisse adauctum. Sanctus vero Perpetuus episcopus, merito beati discipulus praedicandus, ampullam cum oleo ad sanctum tumulum detulit, ut eum virtus iusti infusa sanctificaret. Et erasum a marmore, quo sancta membra teguntur, pulverem liquore permixtum in tantum oleum redundavit, ut vestimenta sacerdotis nectareo efflagrans odore oleagina unda perfunderet. Multique ex hoc infirmi experiere salutem. Sed et procellae ab agris hoc liquore purificatis saepe prohibitae sunt. Cum autem ad templum sanctum quidam devotus fide plenus accessisset, et gratiam sancti sitiens, cogitaret, quid de beata aede raperet ad salutem, prope sepulchrum accedens, aedituum supplicat, ut sibi parumper benedictae cerae largiretur e tumulo. Quam accipiens, laetus abscessit et agro, cui frugem seruerat, confisus inposuit. Adveniens autem tempestas saevissima, quae vicinia in annis prae
Abbreviated transcription (Latin):
simul. praefatus puer
atq puella : dicen¬
tesse hora ipsa. lum̃
uirtute beati antis¬
titis recepisse: Quod
nobis magnum prae¬
stitit gaudium : cre¬
dentibus quod nos
uirtus beati confes¬
soris sit uisitare dig̃¬
TTOUBUS AUTEM
QUIDAM .EX IN FAN¬
tia sua membris de¬
bilis : accedente fe¬
bre caecatus. ẽ Sed
ad superiorem festi¬
uitatem ueniens : di¬
rectis membris. lum̃
tamen adhuc dempto¬
discessit: Sed cum ad
hanc iterum regressus
fuisset solemnitatem :
ex emptis tenebris. lu¬
mini datus exoritur
NHACETIATXX
Festiuitxre
& leudardus seruus
eumerii namnetici
urbis diaconi. cũ per
sex annos caecitatis
fuisset catena constri¬
ctus: ad basilicam ac¬
cedens. uirtute beati
confessoris illuminatꝰ
est. Per uisionem enĩ
somnii ad monitus fu¬
erat : ut huius seĩ au¬
xilia flagitaret an

Expanded text:
simul praefatus puer simul praefatus puer atque puella, dicentes, se hora ipsa lumen virtute beati antistitis recepisse. Quod nobis magnum praestetit gaudium credentibus, quod nos virtus beati confessoris sit visitare digtoveus autem quidam ex infantia sua membris debilis, accedente febre, caecatus est; sed ad superiorem festivitatem veniens, directis membris, lumen tamen adhuc demptodiscessit. Sed cum ad hanc iterum regressus fuisset solemnitatem, exemptis tenebris, lumini datus exoritur. 20. In hac etiam festivitate et Leudardus, servus Eumerii Namnetici urbis diaconi, cum per sex annos caecitatis fuisset catena constrictus, ad basilicam accedens, virtute beati confessoris inluminatus est. Per visionem enim somnii admonitus fuerat, ut huius sancti auxilia flagitaret an
Abbreviated transcription (Latin):
illustrare miraculis
ne leudo ualdus. seruus
cuiusdam baudeleisi.
de uico andecauensi. eu
crouio antiquitas nom̃
indidit: postquam re¬
natus ex aqua &spũ
scõ cum reliquis in¬
fantibus ludum inpli¬
tea exercens ut aetas
illa patitur. huc illuo
discurreret: subito
commotus cũ impetu
uentus puluerem ele¬
uans. oculos infantis
impleuit. Quicum
caecitate percussus
doloribus cruciaret᷑
apparuit auiae eius
uir quidam per somnii
ba silicam scĩ martini:
& recipiet uisum puer
iste Nec morata mu¬
lier. fide plena. uenit
puella. uiliogundis
uocabulo : simili con
ditione caecatur.
Dum enim cũ reliquis
puellulis per stratas
uillae ludum exer¬
cendo discurreret :
uenti uiolentia puluis¬
E leuatus. oppleuit
oculos eius. Quae sta¬
tim doloribus uexata :¬
petiit parentes suos.
ut eam ad basilicam
scĩ martini deduce¬
rent. Quo facto.
ꝓtinus ut orationẽ
pro ea fuderunt. il¬
luminata. ẽ Nobis
quoq: egredientib
de sc̃is missarum so¬
lemniis. occurrerunT

Expanded text:
illustrare miraculis.ne Leudovaldus, servus cujusdam Baudeleifi, de vico Andegavensi, cui Crovio antiquitas nomen indidit; postquam renatus ex aqua et Spiritu sancto cum reliquis infantibus ludum in platea exercens, ut aetas illa patitur, huc illucque discurreret, subito commotus cum impetu ventus, et pulverem elevans, oculos infantis implevit. Qui cum a caecitate percussus doloribus cruciaretur, apparuit aviae ejus vir quidam per somniumbasilicam sancti Martini, et recipiet visum puer iste. Nec morata mulier, fide plena venit apuella, Viliogundis vocabulo, simili conditione caecatur. Dum enim cum reliquis puellulis per stratas villae ludum exercendo discurreret, venti· violentia pulvere elevato, opplevit oculos eius. Quae statim doloribus vexata petiit parentes suos, ut eam ad basilicam sancti Martini deducerent. Quo facto, protinus ut orationem pro ea fuderunt, inluminata est. Nobis quoque egredientibus de sanctis missarum solemnibus occurrerunt
Abbreviated transcription (Latin):
De lingua & labiis meis
De puero a febresanato¬
Decontracto & ceca
Deseruo theodułsi
De maltis infirmita¬
tibus sanatis
De una apud galliciã
De basilica sẽĩ apud ur¬
bem sanctonicam
Deduobus dissintericis
De patenis quas scĩ
censim uillam: stũta
Demanu arida resti
De baudegysilo debile¬
De homine qui caeram
transmisit
De absolutione uincti
De puella caeca
De contracto & caeco
De alio caeco.
xiiuu turonicus
sustulit
De contracto directo
De caeca ac debile

Expanded text:
labiis meis. 3. De puero a febre sanatoDe contracto et caeca. 5. De servo Theodulfi. 6. De multis infirmitatibus sanatis. 7. De uva apud Galliciam. 8. De basilica sancti apud urbem Sanctonicam. 9. De duobus disentericis. 10. De patenis, quas sanctus censim villam. 13. De manu arida restituta. 14. De Baudegisilo debileDe homine qui cera transmisit. 16. De absolutione vincti. De puella caeca. 19. De contracto et caeco. 20. De alio caeco. civis Turonicus sustulit. 22. Do contracto directo. 23. De caeca ac debile
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas illas conscienti¬
arum maculas abster¬
git ac leuigat
Sufficiant ergo haec
huic libello quae
indita sunt. Tamen
si ad huc miracula
cernere meremur
placet ȩa alteri li¬
bello inseri ut ea
quae ostenduntur.
mus: ut qui talia
praestat ex tumulo:
nosiam peccatis dõ
mortuos suscitare
dignetur mortis istius
dẽ sepulchro : ut in
illo resurrectionis carnis
omnis tempore nobis
obtineat indulgentiã:
cum ille prouehit᷑
ad coronam Expł
LIB TERTIUS

Expanded text:
ipsas illas conscientiarum maculas abstergit ac levigat. Sufficiant ergo haec huic libello quae indita sunt. Tamen si adhuc miracula cernere meremur, placet ea alteri libello inseri, ut ea quae ostenduntur, mus, ut qui talia praestat ex tumulo, nos jam a peccatis Deo mortuos suscitare dignetur mortis istius de sepulcro, ut in illo resurrectionis carnis nostrae tempore nobis obtineat indulgentiam, cum ille provehetur ad coronam. Explicit liber tertius
Abbreviated transcription (Latin):
praebens. si fideliter
expetatur. Bodilo
unus de notariis nr̃is.
cum stomachi lassitu¬
dine animo turbatus
erat : ita ut nec seri¬
bere iuxta consuetu¬
dinem ualeret. nec
excipere: & quae ei
dictabantur uix po¬
terat recensere: Tunc
cum saepius uerbis
increparetur : sup
hanc beati uiri pate¬
nam quam nobiscũ
esse diximus aquam
fudit : ipsamq: ore
transponit. Mox
sensui suo redditus :
opus officii sagacius

Expanded text:
praebens, si fideliter expetatur. Bodillo unus de notariis nostris, cum stomachi lassitudine animo turbatus erat, ita ut nec scribere juxta consuetudinem valeret nec excipere, et quae ei dictabantur vix poterat recensere, tunc cum saepius verbis increparetur, super hanc beati Viri patenam, quam nobiscum esse diximus, aquam fudit, ipsamque ore transponit. Mox sensui suo redditus, opus officii sagacius
Abbreviated transcription (Latin):
lumen recepit : Ve¬
runtamen reliquiae
in ipso loco beatisĩ¬
morum apłorum
id est petri & pauli
habentur. Sed haec
asserebat : uirtute
se scĩ antistitis fuisse
sanatam. Cleruntam̃
fides nr̃a retinet. in
multorum scõrum uir¬
tutibus unum dñm
operari: & nec illos
disiunctos uirtutibus
quos caelo pares mi¬
raculis dñs a equales
reddit in terris FIII
dFESTIUITXTẼ
auero illam.cui
aunatharius autisio¬
derensis urbis pontifex
affuit : quidam manũ
aridam contractamq
detulit : sed post diem
tertiam festiuitatis.
redintegratã domũ

Expanded text:
lumen recepit. Velumen recepit. Verumtamen reliquiac in ipso loco beatissimorum apostolorum, id est Petri et Pauli, habentur; sed haec asserebat virtute sancti antistitis fuisse sanatam. Verumtamen fides nostra retenet, in multorum sanctorum virtutibus unum Dominum operari, et nec illos disiunctos virtutibus, quos caelo pares, miraculis Dominus aequales reddit in terris. 13. Ad festivitatem vero illam, cui Aunacharius Autisioderensis urbis pontifex adfuit, quidam manum aridam contractamque detulit, sed post diem tertiam festivitatis redintegratam domu
Abbreviated transcription (Latin):
quae habere uideor: &
hoc tantum ex inde utar:
ut de his dum uixero.
alar. Consignatisq re¬
bus: coegit abbatem
manere ibi Mirũ dictu
Post .xxx. ut diximus
annorum curricula :
in ipsa qua ressuas ba¬
silicae tradidit nocte
cognouit uxorem suã
Quae concipiens: pe¬
perit filium. Sed &
deinceps alios habuit
Quod non ambigitur
hoc uirtute scĩ presti¬
tum huic iuro fuisse
Verunta men non re¬
fragatus est acceptis
filiis ꝓmissionẽ homo
ille: sed eis alia loca
cribuens: quae primũ
scõ largitus fuerat.
confirmauit XII¬
SEM UERO CINO¬
mannici territorii uil¬
lam. quae nunc in ip¬
sius scãe basilicae diti¬
onibus retinetur :
mulier quaedã diu-¬
turna caecitate deten¬
ta. & senio praegra¬
uata: ad oratoriũ
uillae ipsius residens.
dum stipem quaere¬
ret. ac assidue scĩ
martiri nomen in¬
uocaret : quadam
nocte dominica. coe¬
perunt oculi eius a
dolore compungi
Tunc illa prostrata
Coram scõ altari:
erumpente sanguine

Expanded text:
quae habere videor, et quae habere videor, et hoc tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque rebus coegit abbatem manere ibi. Mirum dictu! post triginta, ut diximus, annorum curricula, in ipsa qua res suas basilicae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute Sancti praestitum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionem homo ille, sed eis alia loca tribuens, quae primum Sancto largitus fuerat confirmavit. CAsem vero Cenomanici territorii villam, quae nunc in ipsius sanctae basilicae ditionibus retinetur, mulier quaedam diuturna caecitate detenta, et senio praegravata, ad oratorium villae ipsius residens, dum stipem quaereret, ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte Dominica coeperunt ocdolore conpungi. Tunc illa prostrata coram sancto altare, erumpente sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
quam consueuerat ex
SISENSA AD UER¬
sitate turbata. reddat
hominibus : qui saepi¬
us sterilitatem infe¬
cunditatem conuer¬
tit : Blidericus qui¬
dam. carnoteni terri¬
torii ciuis. accepta uxo
ut dono dĩ procreatio¬
nis suae prole ditaret
orabat: sed nichil ex ea
germinis merebatur
accipere. Tricesimus
& enim annus curricu¬
lum expedierat. uxoni
sterili permanente:
cum uir saluberrime
pro animae commodo
tractans: ait uxori.
Ecce scłm quod utimir
praeteriens est : & nu¬
la internos soboles
gignitur. quae nobis
deficientibus congestũ
laboris nr̃i debeat pos¬
sidere. Accedã inquit
ad basilicam sc̃ĩ mnar¬
tini: & eam faciam
haeredem michi : ut
liberis ab negatis. uel
cum eadem quae ha¬
bere potero possideã
infuturo. Consensit
mulier sapiens : uiri
prudentis consilio
Nec mora : procedit᷑¬
ad basilicam scĩ. Fusaq
oratione: inuitat abba¬
dere. Quo accedente :
tradidit ei omnem pos¬
sessionem suam. dicens
Sint haec om̃ia penes
scĩ martini ditionem

Expanded text:
quam consueverat, exsi sensum adversitate turbatum reddat hominibus, qui saepius sterilitatem in fecunditatem convertit? Blidericus quidam, Carnoteni territorii civis, accepta uxore, ut dono Dei procreationis suae prole ditaretur orabat; sed nihil ex ea germinis merebatur accipere. Tricesimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, 1122 cum vir saluberrime pro animae commodo tractans, ait uxori: Ecce saeculum quo utimur praeteriens est, et nulla inter nos soboles gignitur, quae, nobis deficientibus, congestum laboris nostri debeat possidere. Accedam, inquit, ad basilicam sancti Martini, et eam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, procedituad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat abbadere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionem
Abbreviated transcription (Latin):
ostendisti
Etiam de caelo gratiam
xp̃i. nobis supplicatu
tuo semper infundas¬
mp̃s sempiterne ds̃.
fons & origo totius
boni. qui in beato MAR¬
HINO antistite glori¬
ficaris. laus uirtutis
eius. & robur fortitu¬
dinis illius. gloria san¬
etitatis eius. & decor
formae ipsius. amor
cordis eius. suspensioq
animae ipsius. lumen
mentis eius & dux iti¬
neris illius. qui in eo
imaginis tuae simili¬
tudinem mirabili ex¬
pressione reformasti
&per eũ puritatis tuae
formam quodã modo
palpabilem nobis exhi¬
biuisti: quem. cum dili¬
geret te inspirante
iustitiam. odiretq: ini¬
quitatem. unxisti oleo
exultationis non prae
participibus. sed inter
maximos unigeniti tui
participes : ex audi
ipso intercedente dep̃¬
cationes meas graui
peccatorum pondere
pressas. & praesta ut
p̃ces eius apud miscđiam
tuam scelerum meor̃
maculas deleant. exem¬
pla. me ad alti ora
piae operationis pro¬
uocent. miracula. A
malis terreant. Karis¬
matumq eius fraglan¬

Expanded text:
ostendisti, ostendisti, etiam de coelo gratiam Christi nobis supplicatu tuo semper infundastens sempiterne Deus, fons et origo totius boni, qui in beato Martino antistite glorificaris, laus virtutis ejus, et robur fortitudinis illius, gloria sanctitatis ejus, et decor formae ipsius, amor cordis ejus suspensioque animae ipsius, lumen mentis 1142 ejus et dux itineris illius; qui in eo imaginis tuae similitudinem mirabili expressione reformasti, et per eum puritatis tuae formam quodammodo palpabilem nobis exhibuisti; quem, cum diligeret, te inspirante, justitiam, odiretque iniquitatem, unxisti oleo exsultationis non prae participibus tuis, sed inter maximos Unigeniti tui participes; exaudi, ipso intercedente, deprecationes nostras gravi peccatorum pondere pressas, et praesta ut preces ejus apud misericordiam tuam scelerum meorum maculas deleant, exempla me ad altiora piae operationis provocent, miracula a malis terreant, charismatumque ejus flagran
Abbreviated transcription (Latin):
Acerdotem xristi
MARTINUM cuneta
per orbem canat eccła
pacis catholicae
Atq illius nomen omnis
hereticus fugiat pauidus
Pannonia laetetur geni¬
trix talis filii
Italia exultet alitrix
tanti iuuenis
Et galliae trina diuisio
sacro certet litigio. cuiꝰ
esse debeat praẽsul
Sed pariter habere se
patrem om̃s gaudeant
turoni. soli eius corpus
foueant
maniae plebs om̃is plaudat
partibus. greciae quoq
cunctis sapientibus
Qui impares se martiny
meritis sentiunt. atque
eius medicamini
Nam febres sedat. dȩ monesq
fugat. paralrtica mem¬
bra glutinat
Et mortuorum sua prece
trium reddit corpora
uitae pristin&
Sic ritus sacrilegos des¬
truit. & ad xristi głam.
dat ignibus idola
icnudis mysteria brachi¬
is conficiens. praeditus
est caelesti lum ine
Hic oculis ac manibus in
caelum & totis uiribus
suspensus. terrena din¬
cta respuit
Eius ori nunquam xristus¬
abfuit. siue iustitia. uel
quicquid adueram
uitam pertinet
gitur de cuncti posoi¬
mus oMARTINE. uT
qui multa mira hic

Expanded text:
acerdotem Christi Martinum cuncta per orbem canat Ecclesia pacis catholica, atque illius nomen omnis haereticus fugiat pavidus. Pannonia laetetur genitrix talis filii, Italia exsultet altrix tanti juvenis, et Galliae trina divisio sacro certet litigio cujus esse debeat praesul; sed pariter habere se patrem omnes gaudeant, Turonici soli ejus corpus foveant. maniae plebs omnis plaudat,ibus, Graeciae 1141 quoque cunctis sapientibus, qui impares se Martini meritis sentiunt, atque ejus medicamini. Nam febres sedat, daemonesque fugat, paralytica membra glutinat, et mortuorum sua prece trium reddit corpora vitae pristinae. Hic ritus sacrilegos destruit, et ad Christi gloriam dat ignibus idola. Hic nudis mysteria brachiis conficiens, praeditus est coelesti lumine, hic oculis ac manibus in coelum est totis viribus suspensus, terrena cuncta respuit. Ejus ori nunquam Christusabfuit, sive justitia, vel quidquid ad veram vitam pertinet. Igitur te cuncti poscimus, o Martine, ut qui multa mira hic
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis causa transine¬
andi homines ꝓperarent.
nauem adlitus conspici¬
unt: apesq ex aluearus
cateruatim emergere :¬
hominemq seor sum ia¬
cere ꝓst̾ratũ. Sed putan¬
tes eum occupatũ somno:
sicut qui iam didicerant
apuellis furtum factũ.
quantocius ꝓperant ad
alligandum eũ Sed
accedentes : mortuum
reperiunt. Statimq
puellis notum factum:
quod furatum fuerat
cellulae restituunt : ad¬
mirantes tam uelocẽ
in hominem diuinae ul

Expanded text:
fluminis causa transmefluminis causa transmeandi homines properarent, navem ad litus conspiciunt, apesque ex alveariis catervatim emergere hominemque seorsum iacere prostratum. Sed putantes eum occupatum somno, sicut iam didicerant a puellis furtum factum, quantotius properant ad alligandum eum; sed accedentes, mortuum repperiunt. Statimque puellis notum factum, quod furatum fuerat cellulae restituunt; admirantes, tam velocem in homine divinae ul
Abbreviated transcription (Latin):
multum desiderabilius
in locis italis martiNii
gloriam uenerari: quã
si licet dici quo pia mem¬
bra recubant tumulata:
intantum. ut frequentia
miracula nec sparsa col¬
ligantur in uerbis. nec
tam infinita recondant᷑
in paginis. XUII¬
N PORTA AMBIANEN¬
SI IN QUA QUONDAM
uir beatus pauperem
algentem clamide de¬
cisa contexit: oratoriũ
a fidelibus est aedifica¬
tum. In quo nunc puellȩ
religiosae deseruiunt. scĩ
antistitis obhonorem:¬
ꝑ parum facultatis haben¬
tes: nisi quod eas deuo¬
torum alit saepe deuo¬
tio. Erant tamen eis
quodam tempore : pau¬
ca apium aluearia
Quae cũ quidam inuidus
conspexisset : ait infra
se. Vtinam aliqua de
his uasis possim auferre
Secuta autem nocte
inst̃igatus a demone.
ablatis tribus uasis nauẽ
onerat : ut scilicet tran¬
sito amne. facilius quȩ
abstulerat uindicaretꝰ
Sed eredo ei impedimen¬
to fuisse hoc furtum:
sicut postea manifeste
ꝓbatũ est. Igitur cum
sole oriente ad portum

Expanded text:
multum desiderabilius multum desiderabilius in locis Italis Martini gloriam venerari, quam, si licet dici, quo pia membra recubant tumulati; in tantum ut frequentia miracula nec sparsa colligantur in verbis nec tam infinita recondantur in paginis. 17. In portam Ambianensi, in qua quondam vir beatus pauperem algentem clamide decisa contexit, oratorium a fidelibus est aedificatum, in quo nunc puellae religiosae deserviunt, sancti antestitis ob honorem parumper facultatis habentis, nisi quod eas devotorum alit saepe devotio. Erant tamen eis quodam tempore pauca apium alvearia, quae cum quidam invidus conspexisset, ait infra se: 'Utinam aliqua de his vasis possim auferre'. Secuta autem nocte instigatus a daemone, ablatis tribus vasis navem onerat, ut scilicet, transito amne, facilius quae abstulerat vindicaret. Sed credo, inpedimentum fuisse hoc furtum, sicut postea manifeste probatum est. Igitur cum sole oriente ad portum
Abbreviated transcription (Latin):
hostes latebrantes lapi¬
dibus exturbabant. Quod
opi scĩ martini recto iu¬
dicio reputatur : qui ui¬
cinitate sua sibi deuotis¬
populis sedulam exhibu¬
it. praesentemq custodiã
Et hane uirtutẽ a supra
dicto cognouimus. TxU
IBI QUOQ RAUENME
ATQ IN RETHORICA
socio suo felici: exoleo
quod sub imagine pictu¬
rae beati martini in ci¬
cendili ardebat. dum
tetigerunt oculos. lumen
redisse confessus est¬
IMILATER INPRE¬
dicta urbe dum placi¬
dus procurator despera¬
tus a medicis. ad alium
ꝓuellarum oratoriũ sibi
uicinum confugeret : &¬
in atrio decubaret : uenit
noctu abbatissae beatus
martinus per somnium
requirit quid faceret: AIt
se requiescere. Dicit sc̃s
ad illam. Ingallias ha¬
bui iam redire : sed prop¬
ter istum qui foris iacet
in atrio. me remoratũ
ꝓfiteor. Tunc surgens
abbatissa: referens ui¬
sionem. fidem fecit ho¬
mini de periculo libera¬
ri. Quod certe meruit
obtinere. Sed & hoc
praedictus prbt asserit :

Expanded text:
hostes latebrantes lapihostes latebrantes lapidibus exturbabant. Quod ope sancti Martini recto judicio reputatur, qui vicinitate sua sibi depopulis sedulam exhibuit praesentemque custodiam'. Et hanc virtutem a supra dicto cognovimus. 15. Sibi quoque Ravenna atque in rethorica socii sui Felicis ex oleo, quod sub imagine picturae beati Martini in cicendile ardebat, dum tetigerunt oculos, lumen reddidisse confessus estSimiliter in praedicta urbe, dum Placidus procurator disperatus a medicis ad alium puellarum oratorium sibi vicinum confugiret et in atrio decubaret, venit noctu abbatissae beatus Martinus per somnium, requirit, quid faceret; ait, se requiescere. Dicit sanctus ad illam: 'In Gallias habui iam redire, sed propter istum qui foris iacet in atrium me remoratum profiteor'. Tunc surgens abbatissa, referens visionem, fidem fecit homini de periculo liberari, quod certe meruit obteneri. Sed ut praedictos presbiter adserit,
Abbreviated transcription (Latin):
perdidit. Quae tali
medicamine. & uirtu
firmum refert inco¬
lumem. Hane apud
italos asserens specialẽ uigere
medelam : ut siquis
pustulae percutiatur
uulnere :: ad propin¬
quum quod fuerit beati
martiNi oratorium
& aut ex uelo ianuae¬
aut̃ palliolis quaepen¬
dent de parietib quic¬
quid primum raptũ
fuerit. sĩ aegro super¬
positum ad haeserit. sit
salubre. Haec medela:
genitorem suũ carnalẽ
ab in teritu pustulae.
ut ipse patris sui testis as
In cacumine castelli regi¬
onis italiae. quod dicit᷑
tertium: oratoriũ beati
martini fundatum . ẽ
Ibiq turri uicinae quo¬
tiens incursione barba¬
rorum perfraudem
hostis accederet. noctur¬
nis insidiis : quisquis de
uigilantibus habuisset
inturre lanceam: aut
spatam uel. cultellum
seu grafium ꝓtulisset ex
theca: fere super horȩ
spacium tale lumen red¬
debatur ex uniuerso
gladio: tanquã si illud
ferrum uerteretur in
cereum. Et mox ex ipso
signo custodes ad moni¬
ti : magis intenti uigiliis.

Expanded text:
perdidit: quae tali perdidit: quae tali medicamine et virtutfirmum refert incolumem. Hanc apud Italos asserens specialem vigere medelam, ut si quis pustulae percutiatur vulnere, ad propinquum quod fuerit beati Martini oratorium et aut ex velo januaeaut palliolis, quae pendent de parietibus, quidquid primum raptum fuerit, si aegro superpositum adhaeserit, fit salubre. Haec medela genitorem suum carnalem ab interitu pustulae, ut ipse patris sui testis assin cacumine castelli regionis Italiae, quod dicitur Tertium, oratorium beati Martini fundatum est; ibique turri vicinae, quoties incursione barbarorum per fraudem hostis accederet nocturnis insidiis, quisquis de vigilantibus habuisset in turre lanceam, aut spatam, vel cultellum, seu grafium protulisset ex theca, fere per horae spatium tale lumen reddebatur ex universo gladio, tanquam si illud ferrum verteretur in cereum. Et mox ex ipso signo custodes admoniti, magis intenti vigiliis,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem praestat scĩs
suis. ut per eos talia
operari dignetur.
tale inter reliqua lu¬
minaria huic mundo
beatum martinum
iminensum sydus at.¬
tribuens : per quod
ant. Qui uere sicut᷑
oliua fruetifera: per
singulos dies fructus
exhibet dño de conuer¬
sionib miserorum.
EO NEC HOC PRAE¬
TGRIBO QUOD UE¬
Nerabilem conseruum
meũ fortunatum prbm
retulisse cominemoro.
uidam in italia dũ
ueneno pustulae per¬
uasus indiscrimine sie
ageretur. ut uiuere
desperaret : ab aliquib
interrogat. ad templũ
beati martini quis fue¬
rit. Tunc quidam ex
astantib asserit se fu¬
isse. Requirit egrotus
quid inde ꝓbenẽdicti¬
one detulerit. Qui
negat se aliquid prae
sumpsisie. Quem iterũ
iN terrogat : qua tunc
ueste indutus sit. cum
ad templũ sc̃m occurre¬
ret. Respondit: ea
qua suꝑ se ipso tẽpore
utebatur. Tunc abs¬
cisam fideliter indu¬
menti particulam.
imposuit super pustu¬
lam. Mox ut aegri
membra tetigit: uul¬
nus pustulae uenenũ

Expanded text:
virtutem praestat sanctis virtutem praestat sanctis suis, ut per eos talia operari dignetur, tale inter reliqua luminaria huic mundo beatum Martinum immensum sidus attribuens, per quem ant: qui vere sicut oliva fructifera, per singexhibet Domino de conversionibus miserorum. Sed nec hoc praeteribo, quod venerabilem conservum meum Fortunatum presbiterum retulisse commemoro. Quidam in Italia, dum veneno pusulae pervasus in discrimine sic ageretur, ut vivere disperaret, aliquibus interrogat, ad templum beati Martini quis fuerit. Tunc quidam ex adstantibus adserit, se fuisse. Requiret aegrotus, quid inde pro benedictione detulerit. Qui negat, se aliqusumpsisse. Quem iterum interrogat qua tunc veste indutus sit, cum ad templum Sancti occurrerit. Respondit, quod ea qua super se ipso tempore utebatur. Tunc abscissam fideliter indumenti particulam imposuit super pustulam. Mox ut aegri membra tetigit, vulnus pustulae veneni vim
Abbreviated transcription (Latin):
AM ET ULT ROGO¬
TNO REGINA. AU¬
ditis miraculis quae ad
locũ fiunt. quo soã mem¬
bra quiescunt: tanquã
si sapientiam salomonis
prospicere. Abstinens
ergose acibis & somno :
praecurrentibus etiam
largissimis elemosinis :
Ingressaq: basilicam ti¬
mens & tremens: ne qua¬
quam audebat adire
sepulchrum : indignã
se esse proclamans :
nec ibidem posse obsisten¬
tibus culpis accedere
Tamen deductã uigiliis
& orationib ac ꝓfluis
lacrimis unam noctẽ
mane oblatis multis
muneribus. in honorem
beati confessoris missas
expetut reuocari.
Quae dũ celebrarent᷑:
subito trescoeci. qui ad
pedes beati antistitis
longo tempore priuati
lumine residebant. ful¬
gore nimio circundati.
lumen quod olim perdi¬
derant receperunt
Quo facto: elamor in
eaelum attollitur ma¬
gnificantium dm̃ Ad
istud miraculum currit
regina : concurrit & po¬
pulus. Mirant᷑ om̃s
fidem mulieris : miranT̃¬
gloriam confessoris
Sed suꝑ om̃ia collauda¬
tur dĩ nr̃: qui tantã

Expanded text:
am et Ultrogotha regina, auditis miraculis quae ad locum fiunt quo sancta membra quiescunt, tanquam si sapientiam Salomonis prospicere. Abstinens ergo se a cibis et somno, praecurrentibus etiam largissimis eleemosynis, ingressaque basilicam, timens et tremens, nequaquam audebat beatum adire sepulcrum, indignam se esse proclamans, nec ibidem posse, obsistentibus culpis accedere. Tamen deducta in vigiliis et orationibus ac profluis lacrymis una nocte, mane oblatis muneribus multis, in honorem beati Confessoris missas expetiit revocari. Quae dum celebrarentur, subito tres caeci, qui ad pedes beati Antistitis longo tempore privati lumine residebant, 1016 fulgore nimio circumdati, lumen, quod olim perdiderant, receperunt. Quo facto, clamor in coelum attollitur magnificantium Deum. Ad istud miraculum currit regina, concurrit et populus, mirantur omnes fidem mulieris, mirantugloriam Confessoris: sed super omnia collaudatur Deus noster, qui tantam
Abbreviated transcription (Latin):
beati martini
Qualiter scõ seuerino
psallentiũ de eius tran¬
situ reuelatum est
Qualit̃ beato ambrosio
idem transitus. ẽ. ostens.
UIDe trans latione beati
corporis
maraco contulit
XI Degallis suauis conuersis.
XII De ultrogothõ regina
De eo qui apustula in exercitu
XUII Dehis quae ambianis gesta
¶xuiii De firo i alensi oratorio¬
¶ xuiiiide bella caeca¶to
De ammonio precipita
xxi Dealio appenso¬
t xxii De leomere contracto¬
Axxiii. De uuilichario uincto¬
I X iiDe alpino comite debile
NXX Decharigisilo contracto
Ix.ͦu De aquilino amente
XUI. De chariualdo debile¬
IQđ uirtꝰ eius ab agro nr̃o tem¬
De ligno beati cancelli
GEORGI Elaren¬
tii.GRESORII Turo¬
Nici de iprirri¬
BUS BEXTIMAR

Expanded text:
beati Martini. 4. Qualiter sancto Severino psallentium de eius transitu revelatum est. 5. Qualiter beato Ambrosio idemque transitus est ostensus. 6. De translatione beati corporis.maraco detulit. 11. De Gallis Suavis conversis. 12. De Ultrogotu regina. 13. De eo qui a pustula in exercitu De his quae Ambianis gesta sunt. 18. De Siroialensi oratorio. 19. De Bella caeca. 20. De Ammonio praecipitato. 21. De alio appenso. 22. De Leomere contracto. 23. De Wiliachario vincto. 24. De Alpino comite debile. 25. De Charegisilo contracto. 26. De Aquilino amente. 27. De Charivaldo debile34. Quod virtus eius ab agro nostro temDe ligno beati cancelli.GEORGI FLORENTI GREGORII TURONICI DE VIRTUTIBUS BEATI MAR
Abbreviated transcription (Latin):
stetit uenae pulsus
Et credo michi haec
ex abundantia sangui¬
nis euenisse. Nonta¬
men sanguinem minu¬
ere studui : propter
scĩ uirtutem. Nullã
tamen micba ultra
molestiam fecit hȩc
batur a febre : & exe¬
sis membris. cũ nullũ
acciperet cibum : in
hoc erat ut sp̃m̃ exha¬
laret. Concurritad
me pat̃ cum lacrimis
Cui ego indicauis ut
delatum ad basilicã
Quod cum fecisset.
statim puerum sanũ

Expanded text:
stetit venae pulsus. stetit venae pulsus. Et credo mihi haec ex abundantia sanguinis evenisse: non tamen sanguinem minuere studui propter Sancti virtutem. Nullam tamen mihi ultra molestiam fecit haec batur a febre, et exesis membris, cum nullum acciperet cibum, in hoc erat ut spiritum exhalaret. Cucurrit ad me pater cum lacrymis: cui ego indicavi ut, delatum ad basilicam,Quod cum fecisset, statim puerum sanu
Abbreviated transcription (Latin):
hibui fateor saepius
balneas : atq res ca¬
lidas super ipsas aliu
torturas ligari facie¬
bam : sed nichil mederi
poterat infirmitati.
Sexta &̃ enim dies illu¬
xerat quod magis ac ma¬
gis dolor inualescebat.
cum michi uenit in me¬
moriam. ante paucos
annos sicut in libro secun¬
do huius operis continet᷑
scriptum. me ab hoc do¬
lore scĩ uirtute fuisse
sanatum. Accessi tene¬
rarius ad locũ sepulehi
piectusq solo. orationẽ
fudi: atq secretius. a
pendentib uelis unum
subuestimento in iectũ :
crucis ab hoc signaculũ
in aluo depinxi. Frotinꝰ
rat : ita ut plerunq
dum loquiluelim balbu¬
are me faceret. Quod
non michi sine impro¬
perio erat Accessi
autẽ ad tumulum scĩ :¬
ac per lignum cancelli.
linguam impeditam
traxi. Protinus tumore
compresso : conualui
Intumuerat enĩ ualide:
& totum palati reple¬
uerat antrum. De inde
post diem tertiũ: La¬
bium michi exilire gra¬
uiter cepit: Accefsi
iterum quaerere sos¬

Expanded text:
hibui, fateor, saepius hibui, fateor, saepius balneas, atque res calidas 1117 super ipsas alvi torturas ligari faciebam, sed nihil mederi poterant infirmitati. Sexta etenim dies illuxerat, quod magis ac magis dolor invalescebat, cum mihi venit in memoriam, ante paucos annos, sicut in libro secundo hujus operis continetur scriptum , me ab hoc dolore Sancti virtute fuisse sanatum. Accessi temerarius ad locum sepulcri, projectusque solo orationem fudi, atque secretius a pendentibus velis unum sub vestimento injectum filum, crucis ab hoc signaculum in alvo depinxi: protinus rat, ita ut plerumque dum loqui vellem, balbutire me faceret, quod non mihi sine improperio erat. Accessi autem ad tumulum Sancti, ac per lignum cancelli linguam impeditam traxi: protinus tumore compresso convalui. Intumuerat enim valde, et totum palati impleverat antrum. Deinde post diem tertium labium mihi exsilire graviter coepit. Accessi iterum quaerere sos
Abbreviated transcription (Latin):
tigant febres corporeas
illic restiguant aeter¬
nas: & quomodo hic
luridae leprȩ ulcera
sordentia mundant il¬
lic delictorum maculas
mundari suo interuen¬
tu obtineant : ac sicut
hic mortuorum cada¬
uera aduitam resusci¬
tant. illic peccato sepul¬
tos ex acharonticis sta¬
gnis manu iniecta eru¬
tos. uitae aeternae
restituant. Quo circa
dum unusquisq laeti¬
ficatur ingaudio pro¬
prio : suo patrono tunc
impensius honorem
reddit debitum. cũ
se senserit ab infirmi¬
tate qua detinebat᷑
eius uirtute mundatũ :
sicut nunc de beato ae
toti orbi peculiari pa¬
trono martino antis¬
tite. & nos & innumeri
populi sunt experti
Et utinam ignauia
mentis nr̃ae permit¬
teret eum sic uenerari :¬
ut decet amicum dĩ:
qui tantis in nobis¬
uit morborm oppres¬
restituit sanitati ⁊
pore: uentris dolorem
incurri. Et licet non
usquequaq: ddabat soli¬
tionẽ tamen dolori
malum. in illis inter¬
norum flexuosis reces¬
sibus uagabatur: Ad¬

Expanded text:
tigant febres corporeas, ita tigant febres corporeas, ita illic restinguant aeternas; et quomodo 1116 hic lurida leprae ulcera sordentia mundant, ita illic delictorum maculas mundari suo interventu obtineant; ac sicut hic mortuorum cadavera ad vitam resuscitant, ita illic peccato sepultos, ex Acheronticis stagnis manu injecta erutos vitae aeternae restituant. Quocirca dum unusquisque laetificatur in gaudio proprio sub patrono, tunc impensius honorem reddit debitum, cum se senserit ab infirmitate qua detinebatur ejus virtute mundatum: sicut nunc de beato ac toto orbi peculiari patrono Martino antistite et nos et innumeri populi sunt experti: et utinam ignavia mentis nostrae permitteret eum sic venerari, sicut decet amicum Dei, qui tantis nos morborum oppresrestituit sanitati. Cpore ventris dolorem incurri. Et licet non usquequaque dabat solutionem, tamen doloris malum in illis intraneorum flexuosis recessibus vagabatur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ALUBER¬
RIMO NOS
hortatu ꝓpħa
admonet : di¬
cens. Honorandi
sunt amici tui ds̃
Nichilominus & in alio
psalmo: qui timentes
dñm magnificant.
beatitudini copulant᷑
domus aeternae. Ergo
perspicue patet in teł¬
lectui humano : quod
ad moneantur quique.
non solum non immunes
acrimine. uerum etiã
noxialis criminis malo
dediti: cultum reue¬
renter reddere amicis
dĩ. Quae res. non solũ
in praesenti scło. tribu¬
it beneficium : uerũ¬
etiam prȩstat & refri¬
gerium infuturo Nã
cum saepe iud eamus
uirtutum insignia pro¬
dire de tumulis beato¬
rum : non immerito
commonemur debitã
eis honoris reuerentiã
impendere : aquibus
non desistimus infirmi¬
tatum remedia flagi¬
tare : quorum p̃cibus
et ipsam peccaminum
remissionem non dubi¬
tamus adipisci : & non
modo hanc mereri. ueñ
ab infernalibus suppli¬
cus eorum interuentu
saluari. Confidimus
enim quod sicut hic
morborum genera rese¬
cant. illic saeuas tor¬
mentorum pęnas auer¬
tant : & sicut hic mi¬

Expanded text:
aluberrimo nos hortatu Propheta admonet, dicens: Honorandi sunt amici tui, Deus . Nihilominus et in alio psalmo: Qui timentes Dominum magnificant , beatitudini copulantur domus aeternae. Ergo perspicue patet intellectui humano quod admoneantur quique non solum immunes crimine, verumetiam noxialis criminis malo dediti, cultum reverenter reddere amicis Dei: Quae res non solum in praesenti saeculo tribuit beneficium, verumetiam praestat et refrigerium in futuro. Nam cum saepe videamus virtutum insignia prodire de tumulis beatorum, non immerito commonemur, debitam eis honoris reverentiam impendere, a quibus non desistimus infirmitatum remedia flagitare. Quorum precibus et ipsam peccaminum remissionem non dubitamus adipisci: et non modo hanc mereri, verum ab infernalibus suppliciis eorum interventu salvari. Confidimus enim quod sicut hic morborum genera resecant, ita illic saevas tormentorum poenas avertant; et sicut hic mi
Abbreviated transcription (Latin):
corruit. Ligataq: lingua:
nullum uerbũ ex ore
potens proferre ommu¬
tuit. Interea acceden¬
tibus ariolis. ac dicentib
eam meridiani dȩmonu
incursum pati: ligami¬
na herbarum atq: in¬
cantationum uerba
proferebant: sed nichi
medicaminis iuxta morẽ
conferre poterant peri¬
turae Cumq familia
mixto ululatu perstre¬
peret : filius eius ad ne
ptem nr̃am eusteniam
anhelus accurrit: nun¬
cians matrem suã extre¬
mae uitae terminum
attigisse. Quae adueni¬
ens ad aegrotam. eamq
uisitans: a motis ligami¬
nibus quae stulti indide¬
rant. oleum beati sepul¬
chri ori eius infudit¬

Expanded text:
corruit, ligataque 1135 lingua, corruit, ligataque 1135 lingua, nullum verbum ex ore potens proferre, obmutuit. Interea accedentibus ariolis, ac dicentibus eam meridiani daemonii incursum pati, ligamina herbarum atque incantationum verba proferebant; sed nil medicaminis juxta morem conferre poterant periturae. Cumque familia mixto ululatu perstreperet, filptam nostram Eusteniam anhelus occurrit, nuntians, matrem suam extremae vitae terminum attigisse. Quae adveniens ad aegrotam camque visitans, amotis ligaminibus quae stulti indiderant, oleum beati sepulchri ori eius infudit