comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
staturã. Proeundũ in cõcioẽ fuluio. pr̃r. eẽ indicandasq ppło prblicas nocitates
cohortandosq qui rede p̃cuns auxissẽt patuimonia ut rei .p̃. ex qͣ creuissent tp̃s cõ¬
modarent cõducerentq ex lege p̃benda q̃ ad excitũ hispaniensẽ opus eẽnt ut cũ
pecuna in ermo eẽt.Iis pͥmis soluet᷑. hec. pr̃. in cõtioe edixit qͦ uesam̃ta frum̃¬
tum hispaniensi excitui p̃benda q̃ alia opus eẽnt naualib sotiis eẽt locaturus
pecunia res.p̃. administintos tunores ea q̃ cantas patrie ꝑ os ordines uelut te¬
nore uno ꝑtinebat. Quẽ admodũ coducta oĩa magno aĩo sũt sic sũma fide p̃¬
fectionẽ ad rͦs. oipugnabat᷑. Int hec trna castra hostiũ scipiones cũ in urbe soci¬
orum magno cẽtamine ac sciage obsistẽtiũ ꝑuenissẽt frum̃tũ cui inopia erat

Expanded text:
staturam. prodeundum in contionem Fuluio praetori esse, indicandas populo publicas necessitates staturam. prodeundum in contionem Fuluio praetori esse, indicandas populo publicas necessitates cohortandosque qui redempturis auxissent patrimonia, ut rei publicae, ex qua creuissent, tempus commodarent, conducerentque ea lege praebenda quae ad exercitum Hispaniensem opus essent, ut, cum pecunia in aerario esset, iis pmenta frumentum Hispaniensi exercitui praebenda quaeque alia opus essent navalibus sociis esset locaturus.pecunia res publica administrata est. ii mores eaque caritas patriae per omnes ordines uelut tenore uno pertinebat. quemadmodum conducta omnia magno animo sunt, sic summa fide praefectionem ad Romanos oppugnabatur. inter haec trina castra hostium Scipiones cum in urbem sociorum magno certamine ac strage obsistentium peruenissent, frumentum, cuius inopia erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣd ꝓspas in hispania res gessisset̃ ẜ pecuniã in his scipendiũ uestim̃taq ec
stimĩtũ excitui et sociis naualib oiã deesse. Quõd̾ ad stipendiũ attineat s erariũ
mops cẽr se aliquã rõnẽ inituros qͦmͦ ab hispanis sumãt cecera utiq ab roma nue¬
tenda esse nec ałr aut excitũ aut ꝓuĩtiã actinen posse ltĩs recitatis nemo oĩm
erait qui nec uera scribi et postulan eqͣ faterer᷑. S occu̾rebat aĩs ꝙͣtos exat̾ t̾re¬
stris naualisq cuerẽt᷑ ꝙͣ caq noua classis moy panda eẽt si bellũ macedonicum
mouẽtur. Siciliã ac sardimã q̃ ante bellu uectigales fuisset̃ uix p̃sides ꝓuĩciaꝵ
ex̾cit᷑ alere. Erbuto supt᷑ suppedican. Eũ ip̃m tribucũ cõferẽtiũ nuͣm tantis ex¬
cituũ stingib er ad ciĩs imenũ lacũ et ad cãnas ĩminutũ. Qui suꝑeẽnt panci
si msti plici grauarẽtͣ scipendio alias uituros peste. Itaq n fide starer res .p̃. opib

Expanded text:
as in Hispania res gessissent; sed pecuniam in stipendium uestimentaque et frumentum exercitui et sociis naualibus omnia deesse. quod ad stipendium attineat, si aerarium inops sit, se aliquam rationem inituros quomodo ab Hispanis sumatur; cetera utique ab Roma mittenda esse, nec aliter aut exercitum aut prouinciam teneri posse. litteris recitatis nemo omnium erat quin et uera scribi et postulari aequa fateretur; sed occurrebat animis quantos exercitus terrestres naualesque tuerentur quantaque noua classis mox paranda esset si bellum Macedonicum moueretur: Siciliam ac Sardiniam, quae ante bellum uectigales fuissent, uix praesides prouinciarum exercitus alere; tributo sumptus suppeditari; eum ipsum tributum conferentium numerum tantis exercituum stragibus et ad Trasumennum lacum et ad Cannas imminutum; qui superessent pauci, si multiplici grauarentur stipendio, alia perituros peste. itaque nisi fide staretur, rem pub
Abbreviated transcription (Latin):
hybnabat. Int eos leuia p̾lia ex occasioẽ aut opo̾cuntate hui aut ilłius ptis oit¬
bantͥ meliorq eis romanꝰ er in dies caucior cutiorq ab insidiis fiebat. In slala
romanis oiã murauenit mors hieronis itgnũꝙ ad geronimũ nepotẽ eius tẽi¬
satum puerũ iix dum sibertatẽ nec dum dnãcionẽ modice sãtuꝵ ecatis. Id ingenium
tima senecta uoluisset siberas sanicusas resinqu̾e ne sub dnãtu puenli ꝑludibriũ
bonis artib partũ firmatũq int̾iret regnũ. huic cõsilio ei sũma ope obstite̾ flłie

Expanded text:
portunitate huius aut illius partis oriebantur, meliorque eis Romanus et in dies cautior tutiorque ab insidiis fiebat. in Sicilia Romanis omnia mutaverat mors Hieronis regnumque ad Hieronymum nepotem eius translatum, puerum vixdum libertatem, nedum dominationem modice tima senecta uoluisse dicitur liberas Syracusas relinquere, ne sub dominatu puerili per ludibrium bonis artibus partum firmatumque in
Abbreviated transcription (Latin):
acres dosedierthet has dnibas usd ad ustimũ euentũ pugne monit̾ e media cede c̃ pa¬
acas etfienereistrt uoman ceper atqi ande dmouiere. Ea pugna si qua dabia in bis¬
nois. e srant romanis aduint has dribuliq ñ mo in icalia traducendi exatũ si ne
moneneroruide satis tuto in hispama sp̃ẽ reliquerat. Que postea quã lictis scipionii
Rͤnisgrma genit peressia in britus asiquot p̾ mẽsib ꝙͣ cepta orpugnan erat ab
hismi dont q̃ fecto hantubilis oppugnata est młtoq sangume ac uusnenb ea peris
uistono stent mes issa mag ius obsessos ꝙͣ fames expugnauit. Absũptis em̃ fru¬

Expanded text:
 ad ultimum euentum pugnae moratus e media caede cum paucis effugit. castra Romani cepere atque diripuere. ea pugna si qua dubia ltingt Hispania erant Romanis adiunxit, Hasdrubalique non modo in Italiam traducendi exercitus sed ne manendi quidem satis tuto in Hispania spes reliqua erat. quae posteaquam litteris Scipionum  Petelia in Bruttiis aliquot post mensibus quam coepta oppugnari erat ab Himilcone praefecto Hannibalis expugnata est. multo sanguine ac uolneribus ea Poenis uictoria stetit nec ulla magis uis obsessos quam fames expugnauit. absumptis enim fru
Abbreviated transcription (Latin):
in cãpuĩ nirsus euect᷑ increpans ignauiã hostis cum magno gaudio et gratulatiõe
uictor in castra redic. huic pugne eq̃stri rẽ ꝙͣ etatis cõmunis cerce existimatiõẽ¬
mirabilẽ cẽte adiciũt quidã annales cũ refugientẽ ad urbẽ caureã claudius seq̃re
tur patenci hostiũ porte ĩuectũ ꝑ altam scupencib miradõ hostib ĩcactũ euasisse
Qͥ era m̃ statiua fuere ac retro etiã mouit casta ut sem̃tẽ campani facent. Nec añ

Expanded text:
in campum rursus evectus, increpans ignaviam hostis, cum magno gaudio et gratulatione in campum rursus evectus, increpans ignaviam hostis, cum magno gaudio et gratulatione victor in castra redit. huic pugnae equestri rem—quam vera sit, communis existimatio est—mirabilem certe adiciuntpatenti hostium porta invectum per alteram, stupentibus miraculo hostibus, intactum evasisse. quieta inde stativa fuere, ac retro etiam consul movit castra, ut sementem Campani facerent, nec ante
Abbreviated transcription (Latin):
asselło nũtiata sut̃ in castra id mͦ morat̾ ut. cõs pcuc̃taret᷑ licet ne ex̃ ordinem
in ꝓuocãtẽ hostẽ pugnare ꝑmissu ei arma ex tẽpło cepit.Prouectoq an statioẽs¬
equo taureã noiẽ cõpellauit cõgrediq uͥ uesset iussit. Iam roman ad spectacłm iugi
enis freꝙ̃ces exierĩt et cãpam nõ uallũ mͦ cascroꝵ s menia et̃ urb̃ ꝓspectãtes re¬
pleuerũt. Cum iã añ ferocib dcis rẽ nobilitasset ĩfestis hastis cõcitarũc equos.
De in lib̾o spatio int se lũdificãtes sine uulne̾ pugnã exhebant. Tũ campanus ro¬
bi nłło ad euagandũ spatio cominus cõserẽt᷑ man. Dicco ꝓpe citi eqũ in uia claudi
duxit. Taurea ubis fencior qmͣ re minime sis inquit cancheriũ in forsam q̃ uox in¬
isticũ iñ ꝓubiũ ꝓdita daudius cũ ex uia songe ꝑequitasset nullo obuio hosce

Expanded text:
Asello sunt nuntiata in castra, id modo moratus ut consulem percontaretur liceretne extra ordinem Asello sunt nuntiata in castra, id modo moratus ut consulem percontaretur liceretne extra ordinem in prouocantem hostem pugnare, permissu eius arma exequo Tauream nomine compellavit congredique ubi vellet iussit. iam Romani ad spectaculum pugnae eius frequentes exierant, et Campani non uallum modo castrorum sed moenia etiam urbis prospectantes repleuerunt. cum iam ante ferocibus dictis rem nobilitassent, infestis hastis concitarunt equos; dein libero spatio inter se ludificantes sine uolnere pugnam extrahere. tum Campanus Rottimus equos. ibi nullo ad euagandum spatio comminus conserentur manus'. dicto prope citius equum in uiam Claudius egit. Taurea, uerbis ferocior qium prodita est. Claudius , cum ea via longe perequitasset, nullo obvio hoste
Abbreviated transcription (Latin):
nim̃tis q firmatis et p̃sid̾io ꝙ ꝑ hib̃na ad petendũ locũ sacis eẽc relicto ip̃e capu¬
am ꝓpius mouit castra. Agrũq campanũ ferro igniq est deppłat᷑ donec coacti
sunt campani nicħ ad modũ uirib suis fidẽtes egredi portis et castra añ urbẽ in
apto cõmiire .ui. misia armatoꝵ subebat᷑ peditẽ ĩbessẽ equicatu plus potenint.
Icaq eq̃strib pliis lacessiebant hostẽ. Int̾ młtos nobiles equites campanꝰ ce̾rinus
inbellius erat cognomiẽ taurea auis ibidẽ erc longe oĩm campanor fortissim
eoues adeo ut cũ apd̾ romanos misitaret unus romanus cdauduis assellus głia eq̃¬
sin equaret. hic caurea cũ diu ꝑ lastrans ocdĩs ob equitasset hostiũ curmis cãdẽ¬
situs eẽt cur nõ feiro det̾net daretq opima spolia uict᷑ aut uictor caꝑet. hec ubi

Expanded text:
nimentisque firmatis et, praesidio quod per hiberna ad obtinendum locum satis esset relicto, ipse Capunimentisque firmatis et, praesidio quod per hiberna ad obtinendum locum satis esset relicto, ipse Capuam propius movit castra agrumque Campanum ferro ignique est depopulatus, donec coacti sunt Campani, nihil admodum viribus suis fidentes, egredi portis et castra ante urbem in aperto communire. sex milia armatorum habebant, peditem inbellem, equitatu plus poterant; itaque equestribus proeliis lacessebant hostem. inter multos nobiles equites Campanos Cerrinus Vibellius erat, cognomine Taurea. civis indidem erat, longe omnium Campanorum fortissimus eques, adeo ut, cum apud Romanos militaret, unus eum Romanus Claudius Asellus gloria equestri aequaret. tunc Taurea, cum diu perlustrans oculis obequitasset hostium turmis, tandelitus esset, cur non ferro decerneret daretque opima spolia uictus aut uictor caperet. haec ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum oĩ ꝑte pellerẽt᷑ romanisq crescerẽt cũ nõ modo duce solu ad hortante s no¬
sanis etiã ꝑ osamorẽ fauoris indicẽ accendentib ardorẽ pugne terga peni dede¬
iũt atq in castra cõpulsi suc. Que oppugnare cupientes milites. R. marcellus
nosam reduxit cum magno gandio et gratusatiõe et̃ pseb q̃ añ indinatior ad renos
.iii. in acie occisi. Romanoꝵ miꝰ mille inofecti. Posterũ diẽ indutiis tacitis sepe¬
siendo ut̾nq cesos in acie cõsup̃senĩt. Spolia hostiũ malcellus uulcano uocũ crema¬
tes mixti numide hispaniq ad marcellũ cum sfugeruĩt eoꝵ forti fidelisq ore in eo
belso usi sũc sepe romani. Ager hispanis in hispania er numidis in africa pobellu
uituais cã socus dacus est. hannibal ab nola remisso in brutios ãnone in quib uenat̃
coriis ip̃e apulie hybna petit curaq arpos cõsedit.Q̾. fabius ut ꝓfectũ in apuliã

Expanded text:
te pellerentur, Romanisque crescerent animi, non duce solum adhortante sed Nolanis etiam per clamorem fauoris indicem accendentibus ardorem pugnae, terga Poeni dederunt atque in castra compulsi sunt. quae oppugnare cupientes milites Romanos Marcellus Nolam reduxit cum magno gaudio et gratulatione etiam plebis quae ante inclinatior ad Poenos quattuor in acie occisi; Romanorum minus mille interfecti. posterum diem indutiis tacitis sepeliendo utrimque caesos in acie consumpserunt. spolia hostium Marcellus Uolcano uotum cremanta duo equites, mixti Numidae ltetgt Hispani, ad Marcellum transfugerunt. eorum forti fidelique opera in eo bello usi sunt saepe Romani. ager Hispanis in Hispania et virtutis causa datus est. Hannibal , ab Nola remisso in Bruttios Hannone cum quibus venerat copiis, ipse Apuliae hiberna petit circaque Arpos consedit. Q. Fabius ut profectum in Apuliam
Abbreviated transcription (Latin):
oppidũ corona curũdedit ut simul ab oĩ ꝑte menia aggredetur. Quẽ ut successi¬
sse muris marcellus uidic instructa añ portã acie aun magno cumultu erupit. Ali¬
quot pͥo imperu repussi cesiq sũt deĩ cõcu̾su ad pugnã fr̃o equatis se uirib atroy
eẽ cepit pugna.Memorabilisq int̾ paucos fuisset ni in gẽtib ꝓcellis effusus
imber diremiss pugnãtes. Eo die cõmisso modico ce̾tamine acq irritatis aĩs.

Expanded text:
corona oppidum circumdedit ut simul ab omni parte moenia adgrederetur. quem ut successicorona oppidum circumdedit ut simul ab omni parte moenia adgrederetur. quem ut successisse muris Marcellus uidit, instructa intra portam acie cum magno tumultu erupit. aliquot primo impetu perculsi caesique sunt; dein concursu ad pugnantes facto aequatisque uiribus atrox esse coepit pugna, memorabilisque inter paucas fuisset ni ingentibus procellis effusus imber diremisset pugnantes. eo die commisso modico certamine atque inritatis animis
Abbreviated transcription (Latin):
sisis in campos et ois icalia noĩs fuissec punicã romane societatẽ atq amicitiã p̃ob¬
tindã ee̾. Si ambo cõsules cum suis exaitib ad noła eẽnt tñ nõ mag̃ pares hanniba¬
si fucuros ꝙͣ ad canias fuisset᷑. Ne dũ. pr̃. unus cũ paucis et nouis misicib nosa
enĩ ut capua nuceriaq potit̾ eẽt. S quid̾ int̾ capue nuceneq fortimnã ĩfesset Apõs
ppe in medio sicos nolanos sare. Noso minan q̃ capte urbi censura foret ẜ poti spon¬
de si marcessũ cũ p̃sidio ac nola tiudidisset̃ neminẽ aliũ ꝙͣ ip̃os segẽ qͣ in socieratẽ
anucctiãq hãnibalis uenissẽt dicturos. Ad ea herẽnius bassus Rnd̃ młcos annos
mutanda fides fuerat sero iã eẽ mutare eã dedituris se hannibali fuisser arcer sendũ
romanũ p̃sid iũ cum sno qui ad sese cuendes uenuisset̃ oiã sibi et ec̃ cõsociata et ad ul¬
timũ fore. Hoc cossoquiũ abstulit spẽ hannbili ꝑ ꝓdicionẽ recipiende nole. Itaq

Expanded text:
os omnes Italici nominis fuisset, Punicam Romanae societatem atque amicitiam praeoptandam esse. si ambo consules cum suis exercitibus ad Nolam essent, tamen non magis pares Hannibali futuros quam ad Cannas fuissent, nedum praetor unus cum paucis et nouis militibus Nolaenim ut Capua Nuceriaque potitus esset; sed quid inter Capuae ac Nuceriae fortunam interesset ipsos prope in medio sitos Nolanos scire. nolle ominari quae captae urbi cessura forent et potius spondere, si Marcellum cum praesidio ac Nolam tradidissent, neminem alium quam ipsos legem qua in societatem amicitiamque Hannibalis uenirent dicturum. ad ea Herennius Bassus respondit multos mutanda fides fuerit, sero iam esse mutare. an dedituris se Hannibali fuisse accersendum Romanorum praesidium? cum iis qui ad sese tuendos uenissent omnia sibi et esse consociata et ad ultimum fore. hoc conloquium abstulit spem Hannibali per proditionem recipiendae Nolae. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
corpent/ an quid ꝓdigii est aliud. Qui pauci ułes uincere soliti estis nẽ paucis ples
uix restatis.Romã uos expugnaturos siquis ducet fortes lingna iacrabatis. Et¬
enĩ minor res est h̃ic. Exꝑin iuĩ uĩtutẽq uolo. Expugnate nolã cãpestiẽ urbẽ
nõ flumine nõ mari septã. Hic̃ uos ex tã opulenca urbe p̃da spoliisq omistos

Expanded text:
torpent? an quid prodigii est aliud? qui pauci plures uincere soliti estis, nunc paucis plures torpent? an quid prodigii est aliud? qui pauci plures uincere soliti estis, nunc paucis plures uix restatis. Romam uos expugnaturos, si quis duceret, fortes lingua iactabatis. en, minor res est: hic experiri uim uirtutemque uolo. expugnate Nolam, campestrem urbem, non flumine, non mari saeptam. hinc uos ex tam opulenta urbe praeda spoliisque onusto
Abbreviated transcription (Latin):
robora corporũ aĩoꝵq quib pyreni alpiũq suꝑata sit iuga reliquias illoꝵ uiroꝵ
bellicã ibi militarẽ disciplinã ibi p̃citi tpñs famã ibi spẽ fucim extĩctã. Cum hoc ex¬
ꝓbrundo bosti marcellus suoꝵ militũ aĩos enget hannibal mlto grauionb ꝓbrs
increpabat. Arma signaq eadẽ se noscẽ q̃ ad crebiã tuĩsimenũq posciemo ad can¬
nas uidit̃ habuentq militẽ aliũ ꝓfecto se in hyberna capuã duxisse aliũ inde
eduxisse segati romani et legioĩs uni acq ale magno cẽtamiẽ uix colenitis pugͣ
quos bine acies cõsulares nũꝙ sustinuerũt marcellus tyrone milite ac nolanis sũb¬
sidiis młtus nos iã iceꝵ lacessit. ubi ille ms̃ miles ẽ qui erepto ex equo.c. flãmi¬
nio. cõs. capuc abstulit. ubi .l. paułu ad cannas ocridit.ferñ nũc abest. An dextire

Expanded text:
robora corporum animorumque, quibus Pirenei Alpiumque superata sunt iuga reliquiasque virorum irobora corporum animorumque, quibus Pirenei Alpiumque superata sunt iuga reliquiasque virorum iicam, ibi militarem disciplinam, ibi praeteriti temporis famam, ibi spem futuri exstinctam. cum haec exprobrando hosti Marcellus suorum militum animos erigeret, Hannibal multo grauioribus probris increpabat: arma signaque eadem se noscere quae ad Trebiam Trasumennumque, postremo ad Cannas uiderit habueritque; militem alium profecto se in hiberna Capuam duxisse, alium inde eduxisse. 'legatumne Romanum et legionis unius atque alae magno certamine uix toleratis pugnam, quos binae acies consulares nunquam sustinuerunt? Marcellus tirone milite ac Nolanis subsidiis inultus nos iam iterum lacessit. ubi ille miles meus est, qui derepto ex equo C. Flaminio consuli caput abstulit? ubi, qui L. Paulum ad Cannas occidit? ferrum nunc hebet? an dextrae
Abbreviated transcription (Latin):
tñ cenuerũt sese mumim̃tis. Tertio die hanmibal patẽ copiaꝵ p̃datũ in agrũ no¬
sanũ misit. Quod ubi aiãdu̾tit marcellus ex cõpło in acie copias ed̾uxit neq
hannibal detracrauit. Mille fere passuũ int urbẽ erãt aistraq eospatio ex sũt
oiã campi cica nola cũrerẽt. Clamor ex ꝑte utnuq sublat̾ ꝓximos ex cohortibus
his q̃ in agros p̃datũ exierant ad p̃liũ iã cõmissũ reuocauit. Et nolani aciẽ roma¬
nã auxenĩnt. Quos cũ laudatos marcellus in subsidiis stare uibet et saucios ef
femi pugna abstinent abse signũ accepissẽt. Pliũ erat anceps. Sũmaui et du¬
ces horcabant᷑ et milices pugnabant.Mairellus uictis añ diẽ t̃tiũ fugatis añ
paucos dies a cumis pussis pͥore anno a nola ab se duce milite alio ĩstare iuber¬
no scortis oĩbq sũstus ꝑ cocã hyemẽ cõfectos abisse iłła uĩ iugorẽq delapsa eẽ

Expanded text:
uerunt sese tamen munimentis. tertio die Hannibal partem copiarum praedatum in agrum Nolanum misit. quod ubi animaduertit Marcellus, extemplo in aciem copias eduxit; neque Hannibal detrectauit. mille fere passuum inter urbem erant castraque; eo spatio—et sunt omnia campi circa Nolam—concurrerunt. clamor ex parte utraque sublatus proximos ex cohortibus iis quae in agros praedatum exierant ad proelium iam commissum reuocauit. et Nolani aciem Romanam auxerunt, quos conlaudatos Marcellus in subsidiis stare et saucios ex acie efferre iussit, pugna abstinere ni ab se signum accepissent. proelium erat anceps; summa ui et duces hortabantur et milites pugnabant. Marcellus uictis ante diem tertium, fugatis ante paucos dies a Cumis, pulsis priore anno ab Nola ab eodem se duce, milite alio, instare iubevino, scortis omnibusque lustris per totam hyemem confectos. <Abisse> illam vim vigoremque, delapsa eciam
Abbreviated transcription (Latin):
hostes fierẽt. Exhis anno cum ad murũ successisset herenniũ bassum et heriũ periũ
ad cossaruiũ euautos pmissuq marcossi eg̾ssos ꝑ int̾p̃tẽ alsoquit᷑. hannibalis urr¬
tutẽ fortunãꝙ excossit pͥ. Rͥ obcegit senescentẽ cũ iurib maiestatẽ. Qͥ si paria t

Expanded text:
hostes fierent. ex his Hanno, cum ad murum successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium hostes fierent. ex his Hanno, cum ad murum successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium ad conloquium euocatos permissuque Marcelli egressos per interpretem adloquitur. Hannibalis uirtut
Abbreviated transcription (Latin):
milltẽ suũ repsetuꝵ se et metu ꝓcuł ab his sũmotuꝵ hostis. Quod ad bellu. R. acti¬
neret si transimem ꝙͣ trebie si cannaꝵ ꝙͣ cm̃simeni pugna nobillor eẽt cãnaꝵ se qͦ¬
memoriã maiore iuccona stũꝵ. Cum hye respõso munib q amplio segatos dimi¬
sit ip̃e p̾sidio modico resicto ĩ tifatis ꝓfect᷑ ceto exctu ire nõuato iã rgit eodem
Ranno ex hrutiis cum supplemĩto carchagine ad uecto arq elefantis uenit castus ka¬
ud nuł posius. songe asia oĩa inquirẽti cõꝑta sũt ꝙͣq ałegatis socioꝵ audienit. Ni¬
chil enĩ marcessus ita gerebat ut aut fortune aut temẽ hosti cõmissum dici posset
Endorato cum firmis q ũsidiis tuco receptu p̃datũ ieiat oiãq uelud adũsus han¬
nibasem p̃sencẽ cauta ꝓiusaq fuenĩt. Tũ ubi sensit hostem aduẽtare copias intra ꝓ¬
menia teniut y muros ĩ ambusare senatores nolanos uissic et oiã explorare q̃ apd̃

Expanded text:
militem suum repleturum se et metu procul ab his summoturum hostis. quod ad bellum Romanum attineret, si Trasumenni quam Trebiae, si Cannarum quam Trasumenni pugna nobilior esset, Cannarum qet clariore uictoria facturum. cum hoc responso muneribusque amplis legatos dimisit; ipse praesidio modico relicto in Tifatis profectus cetero exercitu ire Nolam pergit. eodem Hanno ex Bruttiis cum supplemento Carthagine aduecto atque elephantis uenit. castris haud procul positis longe alia omnia inquirenti comperta sunt quam quae a legatis sociorum audierat. nihil enim Marcellus ita egerat ut aut fortunae aut temere hosti commissum dici posset. explorato cum firmisque praesidiis tuto receptu praedatum ierat omniaque uelut aduersus praesentem Hannibalem cauta prouisaque fuerunt. tum, ubi sensit hostem aduentare, copias intra moenia tenuit; per muros inambulare senatores Nolanos iussit et omnia circa explorare quae apud
Abbreviated transcription (Latin):
obtinebat crebras excursioẽs in agrũ hyrpinũ et sãnites claudinos fecit adeoq oĩã
feno oiã atq igni uastauit ut anciquaꝵ dadiũ sãnio memoriã renonarer. Itaq
segati ex tẽplo ad hannibale missi simł ex utrq gẽte ita penũ allocuti sũt. hostes

Expanded text:
obtinebat crebras excursiones in agrum Hirpinum et Samnites Caudinos fecit adeoque omnia obtinebat crebras excursiones in agrum Hirpinum et Samnites Caudinos fecit adeoque omnia ferro atque igni uastauit ut antiquarum cladium Samnio memoriam renouaret. itaque extemplo legati ad Hannibalem missi simul ex utraque g
Abbreviated transcription (Latin):
otaciluus. pr̃ ab lilibeo classi in affncã trãsuect̾ depplatq agrũ carthaginẽsẽ cum
sardiniã inde petẽt quo fama erat hasdrubale balearib nuꝑ timecisse/ olassi affrcã
repetenti occu̾rit seuiq armatura certamiẽ in alto cõmisso uii. iñ naues cũ sociis na¬
ualib cepit. Ceceris met̾ haud socus ꝙͣ tẽpestas passim disiocit. Per cosdẽ forte
dies et bolmicar cum milicib ad supplem̃tũ carchagine missis elephantisq cõmo¬
atus loc̾s accessit. Quẽ ut ĩcautũ orpͥmet app̃. claudius ꝑ simulacionẽ ꝓiũtie
ciraũeunde messanã rapt̃i excitu ducto estuq suo locͦs timeat. Iam inde bolmicar
ad hannonẽ in brutios ꝑfect̾ euit et locrenses portas rͥs. clausenit app̃. magno
conatu nulla re gesta messanã repetit. Eade estate marreslus ab nola ꝙͣ p̾sidio

Expanded text:
Otacilius praetor ab Lilybaeo classi in Africam transuectus depopulatusque agrum Carthaginiensem, cum Otacilius praetor ab Lilybaeo classi in Africam transuectus depopulatusque agrum Carthaginiensem, cum Sardiniam inde peteret, quo fama erat Hasdrubalem a Baliaribus nuper traiecisse, classi Africam repetenti occurrit, leuique certamine in alto commisso septem inde naues cum sociis naualibus cepit. ceteras metus haud secus quam tempestas passim disiecit. per eosdem forte dies et Bomilcar cum militibus ad supplementum Carthagine missis elephantisque et commeatu Locros accessit. quem ut incautum opprimeret Ap. Claudius , per simulationem prouinciae cirad Hannonem in Bruttios profectus erat et Locrenses portas Romanis clauserunt; Appius magno conatu nulla re gesta Messanam repetit. eadem aestate Marcellus ab Nola quam praesidio
Abbreviated transcription (Latin):
hasorubal impator captus/ et hanno et mago nobiles carchaginẽses. Mago ex
gente brachina ꝓpinqua cõgnatioẽ uic̃tus. hanno actor rebellioĩe sardisq bes¬
li ei̾ haud dubis cõcitator. Nec sardor duces min nobiles cã pugnã cladib sius fe¬
cerũt. Nam et filius hamsicore hostis in acie ceadit et hansiconi cũ paucis equitib
fugiens ut suꝑ afflictas res necẽ ͦ filii audiuit. Nocre ne cui int̾uẽt̾ ceptã perẽt
mortẽ sibi cõcu̾rit. Ceris urbs cornus eadẽ q̃ ance fuge receptacłm fuit qmͣ manlius
uictor excicu adgssus intra paucos dies recepit. Dem̃ alie qͦ ciuicates q̃ ad hanisico¬
ram penosq defecerãt obsidib datis dedider̃t sese/ Quib scipendio fium̃toq ĩꝑate
impositoq quẽ secũ aduexat milite.R. nauigat sardiniã ꝑ domita nũtiat patͥb
et scipendiũ q̃stonb frum̃tũ edilib captiuosq fuliuo pr tradit. Per idẽ tp̃s. ci.

Expanded text:
pugnam fecit Hasdrubal imperator captus et Hanno et Mago, nobiles Carthaginienses, Mago ex gente Barcina, propinqua cognatione Hannibali iunctus, Hanno auctor rebellionis Sardis bellique eius haud dubie concitor. nec Sardorum duces minus nobilem eam pugnam cladibus suis fecerunt; nam et filius Hampsicorae Hostus in acie cecidit, et Hampsicora cum paucis equitibus fugiens, ut super adflictas res necem quoque filii audiuit, nocte, ne cuius interuentus coepta impediret, mortem sibi consciuit. ceteris urbs Cornus eadem quae ante fugae receptaculum fuit; quam Manlius uictore exercitu adgressus intra dies paucos recepit. deinde aliae quoque ciuitates quae ad Hampsicoram Poenosque defeimpositoque quem secum aduexerat milite Romam nauigat Sardiniamque perdomitam nuntiat patribus; et stipendium quaestoribus, frumentum aedilibus, captiuos Q. Fuluio praetori tradit. per idem tempus T.
Abbreviated transcription (Latin):
fiumq mea ꝑ annos ꝓpe l. ad id tp̃s̃ quo in italiã uenisti tua nos nõ mag̃ uicus fõ¬
cunaq ꝙͣ uiuca comitas ac benignitas erga cues nros quos captos nob̾ remisisti
hac estate deuastati ut.m. marcellus nõ hannuibal uicisse ad cãnas uideat᷑ głien¬
ce̾ suas auxit iires ꝙͣ siuis unib nos defendit. Nõ ego scdis reb nñs głiabor
duos cõsules ac duos cõsulares ex̾cit̾ a nob̾ subiugũ missos et siqua alia aut le¬
ta aut mõtifera aut głu sa nob̾ euenerũt q̃ asꝑa ad u̾saq tc̃ accidenĩt minon in¬
dignaticẽ refene rossum ꝙͣ q̃ hodie euenuit. magni dictatons cũ mag̃ equitum
sim Iam ne manrolatim quide ẜ lactonũ mͦ pcu̾sat totis sinib mñs negligẽtiᷤ

Expanded text:
inquaginta ad id tempus quo tu in Italiam uenisti. tua nos non magis uirtus fortunaque quam unica comitas ac benignitas erga ciues nostros quos captos nobis remisisti hac aestate deuastati ut M. Marcellus , non Hannibal, uicisse ad Cannas uideatur glorienstro magis milite suas auxit uires quam suis uiribus nos defendit. non ego secundis rebus nostris gloriabor duos consules ac duos consulares exercitus ab nobis sub iugum missos et si qua alia aut laeta aut gloriosa nobis euenerunt. quae aspera aduersaque tunc acciderunt, minore indignatione referre possumus quam quae hodie eueniunt. magni dictatores cum magistris equitum,sumus; iam ne manipulatim quidem sed latronum modo percursant totis finibus nostris neglegentius
Abbreviated transcription (Latin):
capti qui arxa muros ex instationib soluce ac negligẽter agẽtes cũ nicħ minꝰ ꝙ̃
emrptionẽ tunuisser̃ ex ĩpiuso opp̃ss. sunt. Grachus pͥusꝙͣ se hostes ab repẽcino
pauore colligent receptui signũ dedit ac suos int̾ muros recepit. Postero die
Soim postꝙ̃ neminẽ mouĩ a sołita custõdia urb̾ uidit nec cõmicti ꝯuicꝙͣ temeraĩẽ
spei ad cifiua redit infectare. Quib dieb came libenate sunt obsid̾ione. Id̾em dieb
et in lucanis arggum̾tum. tĩ. sempiũ cui songo cognom̃ erat cum hannone peno ꝓspẽ

Expanded text:
capti, qui circa muros et in statcapti, qui circa muros et in stateruptionem timuissent, ex improuiso oppressi fuerant. Gracchus, priusquam se hostes ab repentino pauore colligerent, receptui signum dedit ac suos intra muros recepit. postero die ceterum postquam neminem moueri ab solita custodia urbis uidit nec committi quicquam temerariae spei, ad Tifata redit infecta re. quibus diebus Cumae liberatae sunt obsidione, iisdem diebus et in Lucanis ad Grumentum Ti. Sempronius , cui Longo cognomen erat, cum Hannone Poeno prosp
Abbreviated transcription (Latin):
cistm habebat uusturnũ traducẽ audebat excitũ. Occupat᷑ pͥmo auspitiis repecendis
de in ydigiis płia suꝑ ałia nũtiabant᷑. Expianciq ea haud̃ facise sitan araspices respõ
defunt. ie ciuse cum fab̾iũ tenerẽt sempnĩ in obsidice eiat etiã opib oppugnabut
adũ sus liqnea ingentẽ ad̾motam urbi ałiam turiẽ ex ip̃o muro excitauit cõs .R. aliꝙͣ
Inde pͥmũ saxis sũdibꝙ ex cetis missilib ꝓpugnatores menia arq urbem cuebantur
Postremo uͥ ꝓmouendo admĩctã muro uderũt currẽ facib ardentib płimũ simul igͣ
cõnecenĩt. Se incendio trepida armatos musticudo cũ de cͣie sese p̾cipitaret eiuptio
ex opprao simul duab portis staciones hostiũ fudit fugauitq in castra ut eo die
obsesso q̃ oosidenti simiłior eẽt pen̾. Ad .M. coce. carchaginẽsiuĩ cesi et inde. lx. uini

Expanded text:
castra habebat, Uolturnum flumen traducere audebat exercitum, occupatus primo auspiciis repetendis, castra habebat, Uolturnum flumen traducere audebat exercitum, occupatus primo auspiciis repetendis, decausae cum Fabium tenerent, Sempronius in obsidione erat et iam operibus oppugnabatur. aduersus ligneam ingentem admotam urbi aliam turrem ex ipso muro excitauit consul Romanus,inde primum saxis sudibusque et ceteris missilibus propugnatores moenistremo, ubi promouendo adiunctam muro uiderunt turrem, facibus ardentibus plurimum simul ignem coniecerunt. quo incendio trepida armatorum multitudo cum de turre sese praecipitaret, eruptio ex oppido simul duabus portis stationes hostium fudit fugauitque in castra ut eo die obsesso quam obsidenti similior esset Poenus. ad mille trecenti Carthaginiensium caesi et undesexaginta uiui
Abbreviated transcription (Latin):
uitos p̃ disqꝵ agẽtẽ adhamas se muẽtuꝵ citatũ agñ p̃t̾ eapiiã rapit obuosqr ei
fugts nmamor dno s sidia capuã dua sançios uehicnlis portanqs ui ber crs adbamas
uacia as hostibi castra ne quicõ p̃ter recẽtis uestigia cedis strataq passum corpora so¬
tios uiuient. Ancrores emĩt quidã ut ꝓtin inde cumas duceret urbẽq oppugna nt
Nerm haud modice hannibus cupiebat ut quia neapołi nõ poruenat cumas saltĩ ma¬
castia sum ti façia se recepit. Ande fangat camꝑmoꝵ p̃cib sem̃ti die cũ oĩ apailitu or¬
pugnande urbis cumas redit. popłatoꝙ agir cumano mille passus ab arbe castira lo¬
care. dũ grnt hus magis uecindia ini tali neñtate deserend̃ sotios imosontis fidem
suam polĩq iẽ. substicisser ꝙͣ satis fidens ex̾̃ctu. Nec alt̃ cõsul fabius qr ad tales

Expanded text:
uuos uehiculis portari iubet. ipse Hamis uacua ab hostibus castra nec quicquam praeter recentis uestigia caedis strataque passim corpora sociorum inuenit. auctores erant quidam ut protinus inde Cumas duceret urbemque oppugnaret. id quamquam haud modice Hannibal cupiebat, ut, quia Neapolim non potuerat, Cumas saltem macastra super Tifata se recepit. inde fatigatus Campanorum precibus sequenti die cum omni apparatu oppugnandae urbis Cumas redit perpopulatoque agro Cumano mille passus ab urbe castra locat, cum Gracchus magis uerecundia in tali necessitate deserendi socios implorantes fidem suam populique Romani substitisset quam satis fidens exercitui. nec alter consul Fabius, qui ad Cales
Abbreviated transcription (Latin):
catum ad hamas. N oec̾nũ crac saciũ ita ut añ med̾iã noctẽ cõpłeret̃. hiuic gmchns
insi duandua toas int custadib ad portus posicis ne quis enũtiae posses sorta er ad
decmna diei hora coatris militib corponi cuinre sop̃naꝵ oꝑam dare ut pͥmis cenebris
cõnenre ad signu possent uigilia fẽme uͥma tola uissit signa silentios pfect agmuẽ
cum ad hamas media nacre puenisset castra campaa ut in puigilio negletta. senul
oibr poras iuad it dlios sopno scrucos alos ppetiato sa cro mermes redeũces obtiu cat
honos eo tusiustu natirrno cesa psus duo misia cum ĩõ duce mano asfo. Capta sut
signa i nilitana iui et xx. Gracchus min.c. msitũ iactura casstis hostiũi porit
cisnas se tre recepit hannibusẽ metuens oui suꝑ capuam cifaris habebat co surus
aes es ꝑ uida uiri fefellit orpmio. Nam simus capuam ea clades est nũtiata utus
hanilas ab re bn gesta insosent᷑ setã excitũ cyronũ magnũ ex ꝑte ẜuor speliantem

Expanded text:
 ita ut ante mediam noctem compleretur. huic Gracchus insidiandum tempori ratus, custodibus ad portas positis, ne quis enuntiare posset coepta, et ab decima diei hora coactis militibus corpora curare somnoque operam dare, ut primis tenebris conuenire ad signum possent, uigilia ferme prima tolli iussit signa, silentique profectus agmine cum ad Hamas media nocte peruenisset, castra Campana ut in peruigilio neglecta simul omnibus portis inuadit; alios somno stratos, alios perpetrato sacro inermes redeuntes obtruncat. hominum eo tumultu nocturno caesa plus duo milia cum ipso duce Mario Alfio; capta sunt siCumas se propere recepit, ab Hannibale metuens, qui super Capuam in Tifatis habebat castra. nec eum prouida futuri fefellit opinio. nam simul Capuam ea clades est nuntiata, ratus Hannibal ab re bene gesta insolenter laetum exercitum tironum, magna ex parte seruorum, spoliantem
Abbreviated transcription (Latin):
nch abmiere ita tegi fassax cõsilium posse inti. Intim. ti. semynius cosus romam
siniu be quo ad coneniendũ die edixert ex̃aitu sustiato trasgiessus fsuim̃ uestamũ
aplice ni castra posuit. Ibi qr otiosa statiua eranc crebro deatrere milites aagebat
uttirones ea maxuna us uosonũ eranc assuesceres signa sequi et in acie agnoscere
Nd̾ines suos int̾ que marima erat cum duci. Itaq segatio tribunisꝙ scepas neq¬
od ibes ło ai uqr ilenis strtune discondia mit ordines sereret. uecus muiles torom lib
aruso segati cumani nũtiam̃t q̃ a campanis segatio paucos añ dies uenisset et ad
aol am respondissent. Tndun po eiã diem festũ ee nõsenatũ solu cẽm ib̃i futas Prea

Expanded text:
nihil abnuere, ita tegi fallax consilium posse rati. interim Ti. Sempronius consul Romanus nihil abnuere, ita tegi fallax consilium posse rati. interim Ti. Sempronius consul Romanus Sinuessae, quo ad conueniendum diem edixerit castra. ibi quia otiosa statiua erant, crebro decurrere milites cogebat ut tirones—ea maxima pars uolonum erant—adsuescerent signa sequi et in acie agnoscere ordines suos. inter quae maxima erat cura duci—itaque legatis tribunisque o cuiquam ueteris fortunae discordiam inter ordines sereret; uetus miles tironi, liber Graccho legati Cumani nuntiarunt quae a Campanis legatio paucos ante dies uenisset et quid iis ipsi respondissent: triduo post eum diem festum esse; non senatum solum omnem ibi futurum sed
Abbreviated transcription (Latin):
in cõsulatu sardos. Sub ide fere tps et a carthigine in sardimã classis missa
duce hasdrubale cui caluo cognom̃ euat feda tẽpestate uerata ad baleras infulas
ducit᷑. Ibiq a deo nõ armam̃ta mͦ s enã aluei nauiũ quassati enint subd̾ucte na¬
ues d̾um refigũt aliqͣtũ epño triuerũt. In itasiã cũ ꝑ canẽsem pugnã tractis ptis
astius uirib alcius mossitis aĩs segnius bellu eẽt cãpani ꝑ se ad orci sũt rẽ cuma¬
nã sue dictioĩs facẽ pͥmo sollicitãtes ut ab romanis deficerent. ubi ad paꝵ ꝓcessit
campanũ uẽtuꝵ oc̾iores cumanos fecenĩt retienĩtq ut cumar̾ eo senat᷑ ueniret ad
cõsusendũ cõmunit̾ ut eosdem utq ppłs sotios hotesq hrẽt p̃sidiũ ibi armatum
se habituros ne quid ab romanis noui piculi ẽẽt. Cumani ꝙͣꝙ suspecta finus eme

Expanded text:
in consulatu Sardos. sub idem fere tempus et a Carthagine in Sardiniam classis missa in consulatu Sardos. sub idem fere tempus et a Carthagine in Sardiniam classis missa duce Hasdrubale, cui Caluo cognomen erat, foeda tempestate uexata ad Baliares insulas deicitur, ibique—adeo non armamenta modo sed etiam aluei nauium quassati erant—subductae naues dum reficiuntur aliquantum temporis triuerunt. in Italia cum post Cannensem pugnam fractis partis alterius uiribus, alterius mollitis animis, segnius bellum esset, Campani per se adorti sunt rem Cumanam suae dicionis facere, primo sollicitantes ut ab Romanis deficerent; ubi id parum processit,Campanum uenturum certiores Cumanos fecerunt petieruntque ut et Cumanus eo senatus ueniret ad consultandum communiter ut eosdem uterque populus socios hostesque haberet; praesidium ibi armatum se habituros ne quid ab Romano Poenoue periculi esset. Cumani, quamquam suspecta fraus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
muẽce et pacta uit̃ regẽ macedonũ penũq ducẽ. Quib datis cognitis optimũ u¬
sum est captuos comites q eoꝵ. Rͣ ad senatũ aut cõsules ubicũq eẽnt ͣ pͥmũ
sus eiq mandatũ ut in om̃is naiuis legatos paͬti aistodieñaas duudet daretq
ausus cornesus namula ex fardima ꝓiũcia decedens retulisset qui stat᷑ reꝵ ĩsula
eẽr beslum ad defectios oĩs spectare.&. minutiuĩ qui successisset sibi grauitate celi
aquaꝵ q aduenientẽ exceptũ. Nõ cam in piculosum ꝙͣ songũ morbũ ĩplicitũ diu
ad belli iͣ sustĩnendã ĩutiłe fore excitũq ibi ut satis firmũ pacate ꝓũtie p̃sidẽ esse
ita par besso ꝙ motũ iri uidẽtur. Decreuerũt patres ut fuliu̾ flaccus. Uꝰ. peditum
recq cum impio quẽ ip̃i uidet̾ qui rẽ gerẽt quo ad minutius cõualiuss. Ad eã
iem missus est.t̾. maulius torquat qui bis cõsul censorq fuerat sub egenata

Expanded text:
inuentae et pacta inter regem Macedonum Poenumque ducem. quibus satis cognitis optimum uisum est captiuos comitesque eorum Romam ad senatum aut ltadgt consules ubicunque essent, quam sus, eique mandatum ut in omnes naues legatos separatim custodiendos diuideret darA. Cornelius Mammula , ex Sardinia prouincia decedens, rettulisset qui status rerum in insula esset: bellum ac defectionem omnes spectare; Q. Mucium qui successisset sibi, grauitate caeli aquarumque aduenientem exceptum, non tam in periculosum quam longum morbum implicitum, diu ad belli munia sustinenda inutilem fore, exercitumque ibi ut satis firmum pacatae prouinciae praesidem esse, ita parum bello quod motum iri uideretur, decreuerunt patres ut Q. Fuluius Flaccus quinque mretque cum imperio quem ipsi uideretur, qui rem gereret quoad Mucius conualuisset. ad eam rem missus est T. Manlius Torquatus , qui bis consul et censor fuerat subegeratque
Abbreviated transcription (Latin):
cenĩt. Postremo et ipicum oĩa strage ac fuga sardoꝵ repleta eẽnt fusi. Cot̾m
centa dintes anisducto cornu quo pẽpulat sardos inclusit romanꝰ. Cedes mag̃¬

Expanded text:
cerunt; postremo et ipsi, cum omnia circa strage ac fuga Sardorum repleta essent, fusi; ceterum cerunt; postremo et ipsi, cum omnia circa strage ac fuga Sardorum repleta essent, fusi; ceterum terga dantes circumducto cornu quo pepulerat Sardos inclusit Romanus. caedes
Abbreviated transcription (Latin):
da qua copias auget qnluis noit hostis castas p̃erat. Is adosescentia ferox temẽ
olomico fusus fugutd. ad .xxx. misia sardoꝵ eo plio cesa.mͥ. ccc. ft̾ne uiui cup¬
qła us ecit p mo ⁊ agros sisuaaq fuga pasat de in qno ducẽ fugisse fama erat
ad urbem noie cornũ cap̃ eiꝰ regionis cõfugit. Debelsatũꝙ eo pͣsio iñ sard̾ima eẽt
ad uassis punica cũ dino has dnibusis q̃ cepesinte deiecca ad baleares erat in tpr̃ ad
Ne redesandi aduenisset. aamisius po famã cppulse piinice classis carlis se receõ
ea oorallo hamisicore Data est peno se iũgendi. Hasdnibul coris in tr̃a expositis
et aasse ⁊emissa ourtfuginẽ duce hanificore ad sonioꝵ. pr̃. agrũ pplandũ ꝓfect̾ ca
rasis puentunis erat nimanilius obiuo eecitu ab effusa eũ ppołatiõẽ cõtiniuss.
anino castra rtustris modico in t̾ualso sũc obiecta de incers ꝓcuesatioẽs seuia corta¬
nma uano euetuinita. Postremo descesum i aciẽ signis collatis iusto plio

Expanded text:
dam, qua copias augeret; filius nomine Hostus castris praeerat. is adulescentia ferox temere proelio inito fusus fugatusque. ad tria milia Sardorum eo proelio caesa, octingenti us primo per agros siluasque fuga palatus, dein, quo ducem fugisse fama erat, ad urbem nomine Cornum, caput eius regionis, confugit; debellatumque eo proelio in Sardinia esset, ni classis Punica cum duce Hasdrubale, quae tempestate deiecta ad Baliares erat, in tempore ad spem rebellandi aduenisset. Manlius post famam adpulsae Punicae classis Carales se recepit; ea occasio Hampsicorae data est Poeno se iungendi. Hasdrubal copiis in terram expositis etrales peruenturus erat, ni Manlius obuio exercitu ab effusa eum populatione continuisset. primo castra castris modico interuallo sunt obiecta; deinde per procursationes leuia certamina uario euentu inita; postremo descensum in aciem. signis conlatis iusto proel
Abbreviated transcription (Latin):
in castra adeo pauidi trepidiq ut ne i po̾tis quidẽ aut uallo quisiħ restitent ant
ꝓpe cõtiuẽti agmine. E. insecuti nouũ de integro p̃sium incłusi sostiũ uallo ẽdide¬
runt. Ibi sic̃ pugna in expeditior in angustiis ita cedes atracior fuit Et ad̾uuere
captun qui ruptͦo int̾ tumultũ femo oẽglobati et a tergo ceaidenit penos et fugam
impedierũt. Itaqi minꝰ duo milia hõĩum ex cãto excitu ec ea maior ps equitũ cũ npõ
duce effuger̃ alii os̃ cesi aut capti. Captu et signa duo de.xl. Ee uictorb duo
exceptum est ꝙ intr dies .xix. dñ coggnouissent. Cum preda omuisti in castra nodiset
meti uene collem hauit ꝓois custris cepenĩt. Postero die ꝑ tnbunos misiun in Cemt¬

Expanded text:
in castra adeo pauidi trepidique ut ne in portis quidem aut uallo quisquam restiterit ac in castra adeo pauidi trepidique ut ne in portis quidem aut uallo quisquam restiterit ac prope continenti agmine Romani insecuti nouum de integro proelium inclusi hostium uallo ediderint. ibi sicut pugna impeditior in angustiis, ita caedes atrocior fuit; et adiuuere captiui, qui rapto inter tumultum ferro conglobati et ab tergo ceciderunt Poenos et fugam impedierunt. itaque minus duo milia hominum ex tanto exercitu, et ea maior pars equitum, cum ipso duce effugerunt; alii omnes caesi aut capti; capta et signa duodequadraginta. ex uictorexceptum est quod intra dies triginta domini cognouissent. cum praeda onusti in castra redissenmetu poenae collem haud procul castris ceperunt. postero die per tribunos militum inde
Abbreviated transcription (Latin):
tiq ad p̃toriũ cõueniuc̃. Sose orto gnacchus in aciẽ copias eduxit. ⁊ iec hostes
nendo caput. Cortissim̃ quisꝙ uugnator eẽ desiemt. Segnib ac timidis cradita
stem carnificar iacẽtes in dextus militũ ꝓ gladiis humana capita et̃ signũ duni
reitegrata pugna est et eq̃s enã in hostes emissus. Qb cum ĩpigir numide cõ¬
cinissent nec segnier equitũ ꝙͣ peditũ pugna eẽt. Itm̃ in dubiũ adducta res cũ ut̾nq
duces roman brutiũ lucanũq totiens amaionb suis uictos subactosq penus
mancipia romana er exergastulo milicẽ uerbis obteͣreret. Postirmo pnũtiat a.¬
chus eẽ nich ꝙ de lib̾tate spemrẽt nͥ eo die fusi fugutiue hostes cẽnt. Ea demũ
uox ita aĩos accendit ut ronouato cdamore uelut ałii repente facti tanta ui se in
bostem intulerũt ut substimꝰ ulti nõ possẽt. Pmo ance signa penor dem̃ signa
pcurbata postremo tota ĩpulsa acies inde haud nõ terga data ruñtq fugiẽtes

Expanded text:
tique ad praetorium conveniunt. sole orto Gracchus in aciem copias educit; nec hostes nendo caput fortissimus quisque pugnator esse desierat, segnibus ac timidis tradita stem, carnificari iacentes, et in dextris militum pro gladiis humana capita esse, signum dari redintegrata pugna est et eques etiam in hostes emissus; quibus cum impigre Numidae concurrissent nec segnior equitum quam peditum pugna esset, iterum in dubium adducta res. cum utrimque duces, Romanus Bruttium Lucanumque totiens a maioribus suis uictos subactosque, Poenus mancipia Romana et ex ergastulo militem uerbis obtereret, postremo pronuntiat Gracchus esse nihil quod de libertate sperarent, nisi eo die fusi fugatique hostes essent. ea demum uox ita animos accendit ut renouato clamore uelut alii repente facti tanta ui se in hostem intulerint, ut sustineri ultra non possent. primo antesignani Poenorum, dein signa perturbata, postremo tota impulsa acies; inde haud dubie terga data ruuntque fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
dus ꝓ cõs ad eũ ex̾citũ qui sũp sessułã nole p̃side̾t missus. Precores in siciliam
ac sardinã ꝓfecti coñs edixenĩt quotiẽs in senatũ uocasset uti senatores quibus
in senatu dice snãm licẽt ad portã capenã cõueninẽt.R̃ p̃. quorũ uirisdictio erat
tribunalia ad disciplinã publicã posuerũt. Eo uadimonia fien iusẜut ubio eo an¬
no ius dcũm est. Intim carthagine uñ mago frat̃ hannibalis. xxii milia peditũ et

Expanded text:
dius pro consule ad eum exercitum qui supra Suessulam Nolae praesideret missus; praetores in Siciliam dius pro consule ad eum exercitum qui supra Suessulam Nolae praesideret missus; praetores in Siciliam ac Sardiniam profecti. consules edixerunt, quotiens in senatum uocassent, uti senatores quibusque in senatu dicere sententiam liceret ad portam Capenam conuenirent. praetores quorum iuris dictio erat tribunalia ad Piscinam publicam posuerunt; eo uadimonia fieri iusserunt ibique eo anno ius dictum est. interim Carthaginem, unde Mago, frater Hannibalis, duodecim milia peditum et
Abbreviated transcription (Latin):
dum adscici. Postꝙͣ marcellus ab̃ ex̾citu rediit comitia uni cõsuli irgando in locũ
.s. postumii edicunt᷑. Ereatur ingenti cõsensu marcessus qͥ ex cempso magmãtũ acci¬
perer. Cui meũti cõsusatũ cum cenuissec uocati sũt augures uitio creatũ uiderint
ꝓnũtiauerũci. Pacres ita famã ferebant ꝙ tũ pͥmũ duo plebei cõsules facti eẽnt
id de is .co. di nõ eẽ. In socũ marcessi uͥ is se magr̃tu abdicauit suffectus fabiue
maximꝰ ccius. Mare atsit eo anno ad sinuessam basseculeũ peꝑit signa sanuuii
ad uinonis saspite ciuore manaue̾ sapidibq cura id cẽpłu pluit. Ob quẽ ĩbiem
nouẽdiase ut assoser sacrũ fuit cetaq ꝓdigia cum cum expiata cos excit᷑ int̾esse
uisserũt fabio ex̾citꝰ tindi. cui.m. uiniꝰ dictator p̃fuerat euenit semꝑnio uolones

Expanded text:
dum adsciti. postquam Marcellus ab exercitu rediit, comitia consuli uni rogando in locum dum adsciti. postquam Marcellus ab exercitu rediit, comitia consuli uni rogando in locum L. Postumi edicuntur. creatur ingenti consensu Marcellus qui extemplo magistratum occiperet. cui ineunti consulatum cum tonuisset, uocati augures uitio creatum uideri pronuntiauerunt; uolgoque patres ita fama ferebant, quod tum primum duo plebeii consules facti essent, id deis cordi non esse. in locum Marcelli, ubi is se magistratu abdicauit, suffectus Q. Fabius Maximus tertium. mare arsit eo anno; ad Sinuessam bos eculeum peperit; signa Lanuui ad Iunonis Sospitae cruore manauere lapidibusque circa id templum pluit, ob quem imbrem nouendiale, ut adsolet, sacrum fuit; ceteraque prodigia cum cura expiata. consules exercitus inter seuiserunt. Fabio exercitus Teani, cui M. Iunius dictator praefuerat, euenit; Sempronio uolones
Abbreviated transcription (Latin):
Diara dẽducẽ urb̃anas sẽgioẽs ad uerẽn eyatũ accipiendũ deducẽdũq in siciłiã. ci
ineciłius croto segat᷑ ab̾ appio dõud̾ ẽ missus. Taciti pͥmo expectanem̃t hoĩes u¬
ti cõsus cõs comitia cossege crrando hĩt. Demñ ub̾i ab̾segatũ uesut de industria. m
marceslum uidenĩt ꝙ̃ maxiẽ. cõs in eũ annsĩ ob eggie in p̃ca/ res gestas ciran
uosebant fremit̾ in cunia ortus. Quod̾ ubi sensit eos utcũq inquic ere p̃. fuit pa
cium fuit Interea duũ uir areati sunc &ꝰ. fabi maximꝰ et accłius cassus cdib
dedicndis m̃ti acalus fabus uenĩ encine utraq in capitolio est canali uno de¬
crete. Et de. codꝰ. equitib campanis qui in siciłia cum fide scipendiis emĩtis ro¬
mam uenerant desatum ad ppłm ut ciues romani eent. Itẽ uti municipes cuma¬
ni ẽẽnt p̃die ꝙͣ ppłs cãpanꝰ a ppło R. defecisset maxime ut hoc fe̾ret᷑ mouenit ⁊

Expanded text:
exercitum accipiendum deducendumque inde in Siciliam Ti. Maecilius Croto legatus ab Ap. Claudio est missus. taciti primo exspectauerant homines uti consul comitia collegae creando haberet; deinde ubi ablegatum uelut de industria M. Marcellum uiderunt, quem maxime consulem in eum annum ob egregie in praetura res gestas creari uolebant, fremitus in curia ortus. quod ubi sensit, consul 'utrumque' inquit 'e re publica fuit, pantium fuit. interea duumuiri creati sunt Q. Fabius Maximus et T. Otacilius Crassus aedibus dedicandis, Menti Otacilius, Fabius Ueneri Erycinae; utraque in Capitolio est, canali uno discretae. et de trecentis equitibus Campanis qui in Sicilia cum fide stipendiis emeritis Romam uenerant latum ad populum ut ciues Romani essent; item uti municipes Cumani essent pridie quam populus Campanus a populo Romano defecisset. maxime ut hoc ferretur mouerat q