comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sẏnodalia paschalis obseruantie
decreta porrexerat. Tantum eaq̃
in ꝓpheticis et eũgelicis et apłicis
lr̃s discere poterant pietatis et
castitatis opera diligent̾ obser¬
uantes. Permãsit autem hĩmoi
obseruantia paschalis apudeos tp̃r
non pauco. hoc est usq ad ãnum
dince incarnationis. dc̃c .xuͦ. ꝓ¬
annos .cl. At tunc ueniente ad
eos reu̾entissĩo et stĩssĩo patre et sa¬
cerdote echberecto. donatione ang¬
lorum qui in hybernia diutius
simus in scripturis et longeua
uite perfectione eximius: correc¬
ti sunt pereum et aduerum cano¬
nicumq pasche diem transla¬
ti. Quam tamen et antea non
brabant. Sciebant enĩ ut xpĩani
resurrectionem dnĩcam. que pͥma
salbati facta est: pͥma sabbati sẽper
esse celebrandã. Sedut barbari et
rustici qñ eadem prima salbati q̃
de quo pleniꝰ insequentibus suo
loco dicendum est..¬

Expanded text:
synodalia paschalis observantiae synodalia paschalis observantiae decreta porrexerat; tantum ea quae in propheticis, evangelicis et apostolicis literis discere poterant pietatis et castitatis opera diligenter observantes. Permansit autem hujusmodi observantia paschalis apud eos tempore non pauco, hoc est, usque ad annum dominicae Incarnationis a. At tunc veniente ad eos reverentissimo et sanctissimo Patre et sacerdote Ecgbercto, de natione Anglorum, qui in Hibernia diutius simus in Scripturis et longae vitae perfectione eximius, correcti sunt per eum et ad verum canonicumque Paschae diem translati, quem tamen et antea non brabant. Sciebant enim, ut Christiani, resurrectionem dominicam quae prima Sabbati facta est prima Sabbati semper esse celebrandam: sed ut barbari et rustici, quando eadem prima Sabbati quaDe quo plenius in sequentibus suo loco dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
successores eius usq hodie tenent:
ubi et ip̃e sepultus est cum esset q̃
predicaturus adiit. fecerat autẽ
p̾usꝙ̃ britanniam ueniret. mona¬
sterium nobile in hybernia: qd̾ a
hoc est campus roborum cognoĩa¬
ma exinde monasteria per discipu¬
los eius. et inbrittãnia et in hyber¬
nia ꝓpagata sunt. In quibꝯ om̃ibꝰ
idemmonasterium insulanũ. in
quo ip̃e requiescit corpore. principa
la rectorẽ semper abbatem presbit¬
terum. cuius iuri et omĩs ꝓuin¬
tia. et ip̃i etiam ep̃i ordine inusita¬
to debeant esse subiecti. uxͣ exem¬
plum primi doctoris illius. qui ñ
De cuius uita et uerbis. non nulla
a discipulis feruntur scripta hẽri.
uerum qualiscũꝙ fu̾it ip̃e: nos hoc
de illo certum tenemus quia reli¬
quit successores. magna continẽ¬
tia ac diuino amore Regulariq
institutõne insignes. in tempore
quidem sũme festiuitatis dubios
cuculos sequentes. ut pote quibꝰ
longe ultra orbem positis. nemo

Expanded text:
successores ejus usque hodie tenent, successores ejus usque hodie tenent, ubi et ipse sepultus est DXCVII, cumpraedicaturus adiit. Fecerat autem, priusquam Brittaniam veniret, monasterium nobile in Hibernia, quod ahoc est, Campus roborum, cognominama exinde monasteria per discipulos ejus et in Brittania et in Hibernia propagata sunt: in quibus omnibus idem monasterium insulanum, in quo ipse requiescit corpore, principatla rectorem semper abbatem presbyterum, cujus juri et omnis provincia, et ipsi etiam episcopi, ordine inusitato, debeant esse subjecti, juxta exemplum primi doctoris illius, qui nonde cujus vita et verbis nonnulla a discipulis ejus feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenemus, quia reliquit successores magna continentia ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore quidem summae festivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultra orbem positis nemo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicaturus uerbum dei ꝓuintiis
septẽtrionalium pictoꝵ. hoc est eis
que arduis atq horrentibo mõtiũ
iugis ab australibo eorum sunt re¬
gionibus sequestrate: Nlamq ip̃i
australes picti. qui intra eosdẽ mõ¬
tes habent sedes. multo ante tp̃r
ut perhibent. relicto errore ydolatrie
fidem ueritatis acceperunt: predi¬
cante eis uerbum nynia ep̃o reue¬
rentissimo et scĩssimo uiro. de natio
riter fide & misteriis ueritatis edoc¬
tus. Cuius sedem ep̃atus. scĩ mar¬
tini ep̃i nomine. ⁊ eccłam insiguẽ.
ubup̃e etiam corpore una cum plu
anglorum gens optinet. qui locus
ad ꝓuintiam b̾nitiorum pertinẽs.
uulgo uocatur ad candidam casã.
eo ꝙ ibi eccłiam de lapide in solito
brittonibus more fecerit. Uenit ã
britãniam columba regnãte pictis
brudio filio melocon Rege potentis¬
simo: nono anno regni eius. gẽ¬
temq illamuerbo et exͦ ad fidem
xp̃i conuertit. Unde et p̾fatam in¬
sulam. ab eis ĩ possõnem monaste¬

Expanded text:
praedicaturus verbum Dei provinciis Septentrionalium Pictorum, hoc est, eis quae arduis atque horrentibus montium jugis, ab Australibus eorum sunt regionibus sequestratae. Namque ipsi Australes Picti, qui intra eosdem montes habent sedes, multo ante tempore, ut perhibent, relicto errore idolatriae, fidem veritatis acceperant, praedicante eis verbum Nynia episcopo reverentissimo et sanctissimo viro, de nationriter fidem et mysteria veritatis edoctus; cujus sedem episcopalem, sancti Martini episcopi nomine et ecclesia insignem, ubi ipse etiam corpore una cum plurAnglorum gens obtinet. Qui locus ad provinciam Berniciorum pertinens, vulgo vocatur Ad candidam casam, eo quod ibi ecclesiam de lapide, insolito Brittonibus more fecerit. Venit autem Brittaniam Columba, regnante Pictis Bridio filio Meilochon, rege potentissimo, nono anno regni ejus, gentemque illam verbo et exemplo ad fidem Christi convertit: unde et praefatam insulam ab eis in possessionem monaste
Abbreviated transcription (Latin):
fate ecclipsis et mox
sequentis pestilentie
Quo et cornan ep̃s
unanimi catholica¬
rum intentione su¬
peratus ad suos re¬
uersus est. d̾s dedit sextus eccłe do
cantuarioꝵ eodem mense ac die
defunctus ecberecto filio sedem re¬
gni reliquit quam ille susceptã
per .uiiii. annos tenuit. Tunc
cessante non pauço modico tempo¬
re episcopatu missus est ab ip̃o sił
et a rege nordanhymbroru osuui.
ut in p̾cedente libro paucis diximꝰ
uiughard presbr̃ uir in ecc̃sticis dis¬
ciplinis doctissimus. de genere ã¬
glorum petentibus hunc ecclie
anglorum archiep̃m ordinari:
missis pariter apostolico pape do¬
nariis. et aureis atq argenteis
uasis non paucis. Qui ubi romã
itineris sui causam p̾fato pape a¬
postolico patefecit. non multo pꝰ
et ip̃e et omnes pene qui cum eo
rduenerant socii pestilentia suꝑ¬
ueniente deleti sunt. At apłicꝰ
papa ħito de his consilio quesiuit
sedulus queͤm eccłiis anglorum ar¬
chiep̃s mitteretur. Erat autem

Expanded text:
fatae eclipsis et mox subsequentis pestilentiae, quo et Colmam episcopus unanima catholicorum intentione superatus ad suos reversus est, Deusdedit sextus EcclesiaeCantuariorum eodem mense ac die defunctus, Ecgbercto filio sedem regni reliquit, quam ille susceptam per novem annos tenuit. Tunc cessante non pauco tempore episcopatu, missus est Romam ab ipso simul et a rege Nordanhymbrorum Osuio, ut praecedente libro paucis diximus, Uighard, presbyter, vir in Ecclesiasticis disciplinis doctissimus, de genere Anglorum, petentibus hunc Ecclesiae Anglorum archiepiscopum ordinari: missis pariter apostolico papae donariis, et aureis atque argenteis vasis non paucis. Qui ubi Romam itineris sui causam praefato papae apostolico patefecit, non multo post et ipse et omnes pene qui cum eo advenerant socii, pestilentia superveniente deleti sunt. At apostolicus papa habito de his consilio, quaesivit sedulus quem Ecclesiis Anglorum archiepiscopum mitteret. Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea uir dnĩ augustinus ueĩt
arelas et ab archiep̃o eiusdem ciui¬
tatis etherio. iuxͣ qd̾ iussa scĩ prĩs
gregorii acceperat: irchiep̃s genti
anglorum ordinatus est. Reuersꝰ
laurentiu p̾sbr̃m et petrũ monach¬
um. qui beato pontifici ggͥ. gentem
anglorum fidem xͥ suscepisse. ac se
Nec mora congrua que si tui insa¬
responsa recipit: Queq etiam huic
hystorie nr̃e cõmodum duximus.
indere

Expanded text:
nterea vir Domini Augustinus venit Arelas, et ab archiepiscopo ejusdem civitatis Aetherio, juxta quod jussa sancti Patris Gregorii acceperant, archiepiscopus genti Anglorum ordinatus est DXCVII,Laurentium presbyterum, et Petrum monachum, qui beato pontifici Gregorio gentem Anglorum fidem Christi suscepisse, ac se Nec mora, congrua quaesitui responsa recepit; quae etiam huic Historiae nostrae commodum duximus indere
Abbreviated transcription (Latin):
nis quippe diebus per oium regio¬
num uicos uel cõpita infirmis seu
qualz corporis parte debilibꝰ cocta
stipendia per constitutos ueredari¬
os emittebat. U̾ecundiorib uero
curabat scutellã. ita ut neminem
ꝓrsus exciperet misericoroissani
beniuolentia ꝓuisoris. quẽ ad fidẽ
traxerat omĩpotentis cognitio crea¬
toris.

Expanded text:
nis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia per constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus verocurabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
rum temporibꝰ cum eleut̾ uirsõs
pontificatui romane eccłe pesset.
misit ad eun luciꝰ brittanioꝵ rex
epistolam. obsecrans ut per eius
mandatum: xp̃ianus efficeretur.
Et mox effectum pie postulatõnis
consequtus est: susceptamq fide:
brittãni usq in tempora dyocletiam
pͥncipis. inuiolatam integram q
quietem in pace ẜuabant.

Expanded text:
rum temporibus, cum Eleutherius pontificatui Romanae Ecclesiae praeesset, misit ad eum Lucius Britanniarum rex epistolam, obsecrans ut per ejus mandatum Christianus efficeretur. Et mox effectum piae postulationis consecutus est, susceptamque fidem Britanni usque in tempora Diocletiani principis inviolatam integramque quieta pace servabant.
Abbreviated transcription (Latin):
derat. Lucidius inquiens aspec¬
tu et clarus erat indũto qui i¬
me ducebat. Incedebamus autẽ
tacentes ut uidebatur michi cõ¬
tra ortum solis sticialem: cumq
ambularemus. deuenimus ad
uallem multe latitudinis ac ꝓ¬
funditatis. Infinie autem lon¬
giturdinis. que ad leuam nob̾
sita: umum latus flãmis feruẽ¬
tibus nimium terribile. Alte¬
rum furenti grandine ac frigo¬
re niuiuz omĩa perflante atq
urente. non minꝯ intollerabile
pͥferebat. Utriti ᷤ autẽ erat aĩa¬
bus hominũ plenum. qui ui¬
cissim hinc inde uidebantur.
qͣi tempestatiꝰ impetu iactari.
Cum enĩ iuim feruoris ĩmensi
tolerare non possent: ꝓsiliebãt
misere ĩmediũ rigoris infesti.
Et cum neq ibi quippiam reqͥ¬
ei inuenire ualerent. resiliebãt
rursus urende in medium flã¬
marum in extinguibilium. sũ¬
q hac ĩfelici uicissitudine longe
lateq ꝓut aspicere poterã sũ ul¬
la quietis inter capedine ĩ nu¬
merabilis sp̃iũ deformiũ mul¬

Expanded text:
derat: 'Lucidus' inquiens ' aspectu et clarus erat indumento, qui me ducebat. Incedebamus autem tacentes, ut videbatur mihi, contra ortum solis solsticialem. Cumque ambularemus, devenimus ad vallem multe latitudinis ac profunditatis, infinitę autem longitudinis. Que ad levam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terribile, alterum furenti grandine ac frigore nivium omnia perflante atque fervente non minus intolerabile preferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quę vicissim hinc inde videbantur quasi tempestatis impetu iactari. Cum enim vim fervoris inmensi tolerare non possent, prosiliebant misere in medium frigoris infesti, et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendę in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumerabilis spirituum deformium mul
Abbreviated transcription (Latin):
latine lingue ꝑitissimꝰ. Hunc ad
se. accitum: papa iussit ep̃atu ac¬
cepto brittaniam uenire. Qui iu¬
diguum se tanto gradui respondes:
ostendere posse se dixit alium. cuiꝰ
magis ad suscipiendum ep̃atum
et erirditio ueniret et etas. Cumq
monachum quendam de uicino
uirginum monasterio noĩe andre¬
am pontifici offerret. Hic ab om̃ĩ
dicatus est. uerum ponclꝰ corporee
infirmitatis: ne ep̃s fieri posset
obstitit. Et rursum adrianus ad
suscipiendum ep̃atum  actiu est.
qui ep̃s ordinaretur ex tempore poss
ĩuenire. Erat ip̃o tempore ronti
monachus ⁊driano notus. noĩe
tur optinuit. His tamen condi¬
tiomibus interpositis: ut ip̃e euz
perduceret brittaniam eo que iaz
bis partes galliarum diuersis ex
cansis adisset. et obid maiorem ħ
itineris peragendi notitiam he¬
ret. Sufficiens ꝙ esset in possõne¬

Expanded text:
Latinae linguae peritissimus. Hunc ad se accitum papa jussit episcopatu accepto Brittaniam venire. Qui indignum se tanto gradui respondens, ostendere se posse dixit alium, cujus magis ad suscipiendum episcopatum et eruditio conveniret, et aetas. Cumque monachum quemdam de vicino virginum monasterio, nomine Andream, pontifici offerret, hic ab omnibudicatus est. Verum pondus corporeae infirmitatis, ne episcopus fieri posset, obstitit. Et rursum Hadrianus ad suscipiendum episcopatum actus est: qui episcopus ordinaretur ex tempore posset evenire. Erat ipso tempore Romae monachus Hadriano notus, nomine tur obtinuit: his tamen conditionibus interpositis, ut ipse eum perduceret Brittaniam, eo quod jam bis partes Galliarum diversis ex causis adiisset; et ob id majorem hujus itineris peragendi notitiam haberet, sufficiensque esset in posse
Abbreviated transcription (Latin):
est frisiam et honorifice suscepto
abarbaris. ac regi illorum aldgis¬
lo p̾dicabat eis xp̃m et multa eo
rum milia uerbo ueritatis insti
bus fonte saluatoris abluit. et
ꝙ postinultu uilbrod Reu̾entis¬
simus xp̃i pontifex in magna
deuocione compleut. ip̃e pͥmus
ibi u̾bum euangelicum cepit.
Ibi gͦ yemem cum noua dei ple¬
be felicit̾ exigens. sic romam ueĩ¬
endiiter repetiit. Et ubi causa
eius uentilata est p̾sente aga¬
thone papa et pluribus epĩs. a
ppͣ agatho cum sẏnodum cõgre¬
sus eos qui in dũo unam salua¬
re uoluntatem atq operationẽ
dogmatizabant: uocari iussit
iulfridum. atq inter ep̃os
consedentem dicere fidem fua.
simul et ꝓuintie siue insule de
quauenerat. Cumq catholicus
cuit hoc inter cetera eiusd̾ syno¬
di geistis inseri. scriptum q est

Expanded text:
est Fresiam, et honorifice susceptus a Barbaris ac rege illorum Aldgilso, praedicabat eis Christum, et multa eorum millia verbo veritatis institbus fonte Salvatoris abluit; et quod postmodum Uilbrord reverentissimus Christi pontifex in magna devotione complevit , ipse primus ibi opus evangelicum coepit. Ibi ergo hiemem cum nova Dei plebe feliciter exigens, sic Romam veniendi iter repetiit; et ubi causa ejus ventilata est, praesente Agathone papa et pluribus episcopispapa Agatho cum synodum congrersus eos qui unam in Domino Salvatore voluntatem atque operationem dogmatizabant, vocari jussit et Vilfridum, atque inter episcopos considentem dicere fidem suam simul et provinciae sive insulae de qua venerat: cumque catholicus cuit hoc inter caetera ejusdem synodi gestis inseri, scriptumque est
Abbreviated transcription (Latin):
rius faciat. Nam adhuc nescimꝰ
quis ibi qualis sit. Et paulus e¬
gregius p̾dicator dicit. Nolite iu¬
dicare ante tempus donec ueĩat
dñs. qui et illuminabit abscon¬
dita tenebrarum. et manifesta¬
bit consilia cordiũ. hoc tam̃ br̃it̾
dico. qm̃ peccator et indignus. plꝰ
deuenientis ihu misericordia ꝙͣ
de ur̃e pietatis iustitia p̾sumo. Et
sunt multa que de iuditio illius
homines ignorant. qr fortasse
que uos laudatis ille rep̾hendit:
et que uos reprehenditis ille lau¬
dabit. Int̾rogate omĩa incerti. ad
solas lacrimas redeo. Petens ut
hisdem op̃s deus piissimum do¬
minum nostrum et hic sua n
manu regat. et nullo t̾ribili iu¬
ditio liberum ab oĩbus delictis ĩ¬
ueniat. Et me ita placere si nc̃ce

Expanded text:
rius faciat: nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit; et Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Hoc tamen breviter dico, quoniam peccator et indignus plus de venientis Jesu misericordia quam de vestrae pietatis justitia praesumo; et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter ego omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotens Deus piissimum dominum nostrum, et sua hic manu regat, et in illo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inveniat; et me ita placere, si nece
Abbreviated transcription (Latin):
tum temporis huic uir suus possit
in carnis copulatione coniugi. Aut
si menstrua consuetudine tenetur:
an eccł̾iam intrare eiliceat. Aut sa¬
cre cõmunionis sacram̃ta ꝑciꝑe.
Aut uir sue conugi ꝑmixtus pͥusq̃
lauetur aqua eccłam possit intrare.

Expanded text:
tum temporis huic vir suus possit tum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intr
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ tua opera eorũ umitaitioni mõ¬
stranto: prauorũmentes ad scĩta¬
tis studium reforma. quia scriptũ
est in lege. per alienã messem tran
siens falcem mittere nõ debet: sed
manu spicas conterere et mandu¬
care. falcem enĩ iudicii mittere nõ
potes in ea segete que alteri uidetur
ẽe cõmissa. sed per affectum boniope¬
ris. frumenta dnica uitior suoru
paleis expolia et in eccle corpore. mo¬
nendoet ꝑsuadendo .q. mandendo
comuierte. Quicquid ergo ex aucto¬
ritate agendumẽ cum p̾dicto arela¬
theñ ep̃o agatur ne p̾t̾mitti possit ħ
qd̾ antiqua patrum institutio ĩueĩt.
fraternitati comittimꝰ ut ĩ docti do¬
ceantur. infirmi persuasione robo
mulier debeat baptiz̾ari. aut pꝰꝙͣ
genuerit: post qͣntum tp̃ris pos¬
sit eccłam intrare. Aut etiam ne
morte pͥocupetur qd̾ genuerit. post
quot dies hoc liceat sacri baptisma¬
tis sacramenta percipe. aut post qͣn¬

Expanded text:
quoque tua opera eorum imitationi monquoque tua opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reformando, quia scriptum est in lege: Per alienam siens, falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni operis, frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpore monendo et persuadendo quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense episcopo agatur, ne praetermitti possit hoc, quod antiqua Patrum institutio invenit fraternitati committimus, ut indocti doceantur, infirmi persuasione robormulier debeat baptizari? aut postquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quan
Abbreviated transcription (Latin):
le gaudio misceantur. Cur non gͦ
et in hac spiritali ordinatione qua
per sacrum ministerium hõ deo cõ¬
iũgitur. Tales conueniant qui uel
pro eius custodia oĩpotenti deo p̾ces
pariter fundant:
N terrogatio augustiͫ qualiter debe¬
tribuimus. qr ab antiquis p̾decesso¬
rũ meorum temporibꝰ palliũ arela¬
theñ ep̃s. iccepit quem nos pͥuare a¬
auctoritate ꝑcepta minime debemꝰ.
Siigitur contingat ut fraternitas
tua ad galliarum ꝓuĩtiam transeat.
cum eodem arelatẽn ep̃o debet age.
qualiter si quasunt in epĩs uitia cor¬
rigantur. Qui si forte in discipline
uigore tepidus existat: tue fraterui¬
tatis ⁊ elo accendendꝰ est. Cui etia
epistolas fecimus. ut cum tue scĩta¬
tis p̾sentia in galliis et ip̃e tota mẽ¬
te subueniat. Et que sunt creatoris
nñ iussioni contrana. ab ep̃orum mo¬
ribus cõpescat. Ip̃e aut̃ ex auctorita¬
te ꝓpria epõs galliarum iudicare nõ
poteris s suadendo. blandiendo. lonͣ

Expanded text:
lae gaudio misceantur. Cur non ergo lae gaudio misceantur. Cur non ergo et in hac spiritali ordinatione, qua per sacrum ministerium homo Deo conjungitur, tales conveniant, qui velpro ejus custodia omnipotenti Deo preces pariter fundant. VII. Interrogatio Augustini. Qualiter debetribuimus, quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provincias transeat, cum eodem Arelatensi episcopo debet agere, qualiter si qua sunt in episcopis vitia corrigantur. Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus, ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis fuerit, ei ipse tota mente subveniat, ut quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria ab episcoporum moribus compescatis. Ipse autem auctoritate propria episcopos Galliarum judicare non poteris; sed suadendo, blandiendo, bona
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogatio augustini.si longĩ¬
quitas itineris magna ĩ terlacet
ut ep̃i non facile ualeant cõuẽire.
quidem in anglorum eccła in qua adhͤ
solus tu episcopus inueneris ordina¬
re ep̃m non aliter nisi sũ epĩs potes.
in ordinatione ep̃i testes adsistant:
s fraternitatem tuam ita uolumᷤ
epõs ordinare. ut ip̃i sibi ep̃i longo
interuallo minime disiungãtur.
quatinꝯ nulla sit necessitas. ut in
possint. Pastore̾s quoq aliquoꝵ
psentia ualde est utile facile ut¬
debeãt conuenire. Cum igͥ auctore d̾o
ita fuerint ep̃i in ꝓpinquis sͥ locis or¬
uinati: per omĩa e porum ordinatio
sine adgregatis tribus uelquatuor
ep̃is fieri non debet. Namꝰ qt̾ in ip̃is
rebus spirita libus ut sapiẽter et ma¬
ture disponantur. exẽplum trahe¬
re a rebus etiam carnalilꝯ possumꝰ.
Certe enĩtum coniugia ĩ mundo ce¬
lebantur coniugati quiq conuocã¬
tur. Vt qui in uia iam coniugii p¬
cesserut: in subsequẽtis quoq copu¬

Expanded text:
nterrogatio Augustini. Si longinquitas itineris magna interjacet, ut episcopi non facile valeant convenire, quidem in Anglorum Ecclesia, in qua adhuc solus tu episcopus inveniris , ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes. in ordinatione episcopi testes adsistant? Sed fraternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare , ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur; quatenus nulla sit necessitas, ut in pi, pastores quoque alii quorum praesentia valde est utilis, facile debeant convenire. Cum igitur auctore Deo ita fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per omnia episcoporum ordinatio sine adgregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam in ipsis rebus spiritalibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum trahere a rebus etiam carnalibus possumus. Certe enim dum conjugia in mundo celebrantur, conjugati quique convocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt, in subsequentis quoque copu
Abbreviated transcription (Latin):
rentissimus uilfrid ep̃s. Qui tum
forte patriam pulsus. ĩ mertioruz
regionibus exulabat. ulon enĩ eo
tp̃r habebat ep̃m cantia. defuncto
quidem theodoro. Sed necdũ berec¬
tualdo successore eius qui transinͣ¬
re ordinando ierat: ad sedem ep̃atꝯ
sui reuerso. qui uidelz suit berecth
accepto ep̃atu de brittania reg̾s¬
sus. non multopost ad gentem
boructuarorum secessit. ac multos
eorũ predicando ad uiam uerita¬
tis perduxit. Se̾ expugnatis nõ
post longo tp̃r boructuariis. agen¬
te antiquoꝵ saxonũ dispersis quol
hi qui u̾bum receperãt. Ip̃e anti¬
stes cum quibusdam pipinum pe¬
tiit. interpellanteꝰ blictride coniuge
sua. dedit es locum mansionis ĩ
gua illorum uocatur in littore. ĩ
qua ip̃e constructo monasterio
ꝙ hactenus heredes possident eius.
aliquãdiu continentissimã gessit
uitam: ibiꝰ diem claudsit ultimũ.

Expanded text:
rentissimus Uilfrid episcopus, qui tunc rentissimus Uilfrid episcopus, qui tunc forte patria pulsus in Merciorum regionibus exulabat. Non enim eo tempore habebat episcopum Cantia, defuncto quidem Theodoro, sed necdum Berctualdo successore ejus qui trans mare ordinandus ierat, ad sedem episcopatus sui reverso. Qui videlicet Suidberct accepto episcopatus de Brittania regressus, non muBoructuariorum secessit, ac multos eorum praedicando ad viam veritatis perduxit. Sed expugnatis non longo post tempore Boructuariis, a gente antiquorum Saxonum dispersi sunt quolibet hi qui verbum receperant. Ipse antistes cum quibusdam Pippinum petiit qui, interpellante Blithrude conjuge sua, dedit ei locum mansionis in gua illorum vocatur in littore. In qua ipse constructo monasterio, quod hactenus haeredes possident ejus, aliquandiu continentissimam gessit vitam, ibique clausit ultimu
Abbreviated transcription (Latin):
Rimus sane temporibus
aduentus eorum infrisiam.
principe licentiam ibidem predi¬
candi: accelerauit ueĩre romam.
cuius sedi aplice tunc Sergius ppͣ
p̾erat. ut cum eius lirentia et be¬
nedicttione. desideratum euange¬
lrzandi gentibus opus iuiret.
Sunul et reliquias beatorum
apłorum ac martirũ xp̃i: ab eo
se sperans accipere. ut dum in
gente cui predicaret destructis
ydolis eccłãs institueret. heret ĩ
promptu reliquias scõꝵ quas ibi
introducet. Quibꝯ q ibidem de¬
positis. consequenter in eorum
honorem quorum essent. ille sin
alia perplura que tanti honoris¬
bat. uł ibi discere. uel inde acciꝑe
cupiebat. in quibꝯ omĩbus cum
sui cõpos ess uoti effectus. ad
p̾dicandum rediit. Quo temꝑe
frẽs qui erant in frisia u̾bi miru¬
sterio mancipati elegerunt ex
suo nũo uirum modestum mo¬
ribꝰ et mansuetum corde suidle¬
rechtum qui ei ordinaretur an¬
ustes. quem britanica destĩtũ.
ad petitõem eoꝵ ordinauit Reue¬

Expanded text:
rimis sane temporibus adventus eorum in Fresiam  datam sibi a principe licentiam ibidem praedicandi, acceleravit venire Romam, cujus sedi apostolicae tunc Sergius papa praeerat, ut cum ejus licentia et benedictione, desideratum evangelizandi gentibus opus iniret, simul et reliquias beatorum apostolorum ac martyrum Christi ab eo se sperans accipere, ut dum in gente cui praedicaret destructis idolis ecclesias institueret, haberet in promptu reliquias sanctorum quas ibi introduceret; quibusque ibidem depositis, consequenter in eorum honorem quorum essent illae  Alalia perplura quae tanti bat, vel ibi discere, vel inde accipere cupiebat. In quibus omnibus cum sui voti compos esset effectus, ad praedicandum rediit. Quo tempore fratres qui erant in Fresia verbi ministerio mancipati, elegerunt ex suo numero virum modestum moribus et mansuetum corde Suidberctum qui eis ordinaretur antistes, quem Brittaniam destinatum ad petitionem eorum ordinavit r
Abbreviated transcription (Latin):
um castra muniũtur. fit de cespiti¬
bus. quibus circũcissis: &erra. ue¬
lut murus extruitur altus sup̃ ter¬
ram: ita ut in aute sit fossa de qua
leuati sunt cespites supra que sudes
de lignis fortissimis p̾figuntur.
Itaq seuerus magnam fossam fir¬
firmissimũq uallũ crebris ĩsuꝑ
turribus cõmunitu. a mari ad
mare duxit. Ibiq apud ebura¬
cum oppidum morlo obiit. Reli¬
quit duos filios Bassiamĩ et ge¬
tam. Quoꝵ geta hostis publicꝰ
iudicatus interut. Bassianus
antonini cognomine ad̾ sũpto

Expanded text:
um castra muniuntur, fit de cespitibus; quibus circumcisis e terra velut murus exstruitur altus super terram, ita ut in ante sit fossa, de qua levati sunt cespites, supra quam sudes de lignis fortissimis praefiguntur. Itaque Severus magnam fossam firmissimumque vallum crebris insuper turribus communitum a mari usque ad mare duxit, ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. Reliquit duos filios Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus judicatus interiit. Bassianus Antonini cognomine assumpto
Abbreviated transcription (Latin):
dat. In huius sacu monasterii pe¬
netralibꝯ uir omĩpotentis dei gg
a matre silina tuc tp̃ris iux̃ por¬
tam beati pauli apłi. loco qui dr̃
cella noua quohacteno oraitoriũ
nõi eius dedicatum. et famosum
sc̃ĩ sabe confessoris xp̃i monast̾iu.
cuius laus est. et .xi. ⁊ uii. synoto

Expanded text:
. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo
Abbreviated transcription (Latin):
perfecit. Alios quid̃ predicatores
mittens: s ip̃e predicatõem ut
fructificaret: suis exortationibꝰ
ac p̾cibus seu muneribꝰ fulciens.
Deniq direxit ad eandem insu¬
lam seruos dei mellitum. augusti¬
numi et iohãnem cum młtis
aliis timentibus deum mona¬
chis qui intra breue temporis
spatium regem illum qui in ca¬
pite insule morabatur: cũ suo po¬
pulo comu̾terunt. Quibus deus
tantam faciendoꝵ miraculorũ
gr̃am contulit. ut uerbum fid̾i
qd̾ ore p̾dicabant. signoꝵ efficatia
confirmarent. Unde fcm̃ est ut
paucis elabentibꝰ annis. etiam
ceteri ip̃iꝰ insule reges cũ his qui
eis erant subiecti ad xp̃i dñi
fidem acced̾ent. De cuius gẽtis
conu̾sione. sĩł et miraculorum pro¬
digiis que ibidem fiebant: ita bea¬
tus Gregorius in libris moralibꝰ
perhibens dicit. Ecce lingua bri¬
tãnie que nicħ aliud nouerat
ꝙͣ barbarum frendere: iam du

Expanded text:
perfecit, alios quidem praedicatores perfecit, alios quidem praedicatores mittens, sed ipse praedicationem, ut fructificaret, suis exhortationibus ac precibus seu muneribus fulciens. Denique direxit ad eamdem insulam servos Dei Mellitum, Augustinum et Joannem, cum multis allis Deum timentibus monachis; qui intra breve temporis spatium, regem illum qui in capite insulae morabatur cum suo populo converterunt. Quibus Dominus tantam faciendorum miraculorum gratiam contulit, ut verbum fidei quod ore praedicabant, signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri insulae ipsius reges, cum his qui eis erant subjecti, ad Christi Domini fidem accederent. De cujus gentis conversione simul et miraculorum prodigiis, quae ibidem fiebant, ita beatus Gregorius in libris Moralibus 10 perhibet , dicens: Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jam du
Abbreviated transcription (Latin):
assistentibꝰ. uł quibusq rebus
necessariis occupatis sederet et
legeret: uenit ad eum locusta.
et dans saltum pagine quam
percurrebat insedit. Cernẽs
q beatus gregorius tãmansue¬
te loco quo assederat permanere:
cepit cõletans sodalibꝰ ip̃ius no¬
men reciꝓcans .q. interpretari.
Locusta inꝙͣ hec dici potest .q. lo¬
co sta. Et subiungens. Sciatis in¬
quit non ꝓgressius nos iter ceptũ
licere ꝓtendere. Uerũptam̾ sur¬
gite. et ium̾ta sternite: ut quã¬
tum licuerit quo tendimꝰ ꝓpere¬
mus. Dum aut̃ hinc mutuo
confabularent᷑ et secum quere¬
rent: ꝑuenerunt missi apłici.
equis sudantibus et ad modu
fatigatis. Statimq illi cum mag¬
na celeritate epłam quam detu¬
lerant porrexͥunt: qua perlecta
ita est inquit socii ut p̾dixam: romã
celerius remeabimꝰ. Taliq ordĩe
interim dilato sue deuotionis effc̃ũ:
mox ut ip̃e pontificatus officioi
functus est: opus diu desideratũ

Expanded text:
assistentibus vel quibusque rebus assistentibus vel quibusque rebus necessariis occupatis sederet et legeret, venit ad eum locusta, et dans saltum paginae quam percurrebat, insedit. Cernensque eam beatus Gregorius tam mansuete loco quo assederat permanere, coepit collaetans sodalibus ipsius nomen reciprocans quasi interpretari: Locusta, inquam, eo dici potest, qco sta; et subjungens, sciatis, inquit, non progressius nos iter coeptum licere protendere. Verumtamen surgite, et jumenta sternite, ut quantum licuerit quo tendimus properemus. Dum autem hinc mutuo confabularentur, et secum quaererent, pervenerunt missi apostolici equis sudantibus et admodum fatigatis, statimque illi cum magna celeritate epistolam quam detulerant porrexerunt, qua perlecta, ita est, inquit socii, ut praedixeram, Romam celerius remeabimus. 21. Talique ordine interim dilato suae devotionis effectu, mox ut ipse pontificatus officio functus est, opus diu desideratum
Abbreviated transcription (Latin):
si tamen eidem aplĩco pape ut hoc
uictus assensit. qui ciuibꝯ pro¬
fectionis sue celans negotiu.
lerius potuit iter cum aplicabe¬
nedictione arripuit. Hec interea
ad notitiam popili ueniũt. Una¬
nimiꝰ c̃ dicto omnes urbici ac sub¬
urbani. uł quiq audientes occͬ¬
re potuerunt. se se in tres partes
diuidunt. Et ꝓficiscenti aposto¬
lico pelagio ad eccłam sc̃ĩ petri t̾ri¬
bili uoce conclamant. Heu apo¬
stolice quid fecisti: sc̃m petrum
offendisti. Romam destruxisti.
Gregorium nõ tantũ dimisisti.
ꝙͣ expulisti. His gͦ uocibo horri¬
biliter permotus pontifex ppłm¬
q uehementissime metuens post
eum sũma confestinatione et
obligationes. ut qnͣtotius ro¬
mam rediret inter directionẽ
direxit. Sed anteꝙͣ eũ missi ad
issent: uium dierum iam con¬
fecto utinere. dum ioemuir dnĩ
ris est circa sextam horam in
quodam prato sociis quibusdã
quiescentibꝰ aliis autem illi¬

Expanded text:
si tamen eidem apostolico papae 9 hoc ut si tamen eidem apostolico papae 9 hoc ut jus precibus assensit. Qui civibus profectionis suae celans negotium lerius potuit, iter cum apostolica benedictione arripuit. 19. Haec interea ad notitiam populi veniunt. Unanimi condicto omnes urbici ac suburbani, vel quique audientes occurrere potuerunt, sese in tres partes dividunt, et proficiscenti apostolico Pelagio ad Ecclesiam sancti Petri, terribili voce conclamant: Eia, apostolice, quid egisti? Sanctum Petrum offendisti, Romam destruxisti, Gregorium non tam dimisisti quam expulisti. His ergo vocibus horribiliter permotus pontifex populumque vehementissime metuens, post eum summa cum festinatione, et obligationis ut quantocius Romam rediret interdictione, direxit. 20. Sed antequam missi eum adissent, trium dierum jam confecto itinere, dum idem vir domini, ris est, circa sextam horam in quodam prato sociis quibusdam quiescentibus, aliis autem
Abbreviated transcription (Latin):
longa trahens suspiria. Heu ꝓdo
lor inquit. ꝙ tam lucidi uultus
homines. tenebrarum auctor pos¬
sidet: tanta q frontis species: gra¬
tam mẽtem ab internis gaudi¬
is uacuam gestat. Rursus inter¬
rogauit qd̃ esset uocabulu gẽ¬
tis illius. Responsum ẽ ꝙ angli
uocarentur. At ille. Bene inqͥt.
rlam et angelicani h̃ñt faciem.
et tales anglorum decet in celis
queesse hr̃des. Quod̃ ht̃ inquit
nomen ꝓuintia de qua isti sũt
allati: responsum est qr deiri
miscd̃iam xpisti sunt uocati. Rex
ait ꝓuintie illiuds quomodo
uocatur. rͦ esponsum est ꝙ alle
uocaretur. At ille ad̾ludens ad
nom̾ aitualleluia laudem dei
creatoris allis in partibꝰ oportet
cantari. Yaccedens q ad ponti¬
ficem huius romane et aplĩce
sedis. roganit ut genti angloꝵ
in britãniam aliquos u̾bi mi¬
nistros per quos ad xp̃m comĩ¬
teretur mitteret. Asserens et
se ip̃m in hoc opus dño cohope¬
rante perfitiendum esse paratũ.

Expanded text:
longa trahens suspiria, Heu! Proh longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deimisericordiam Christi vocati. Rex, ait, provinciae illius quomodo vocatur? Responsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pontificem hujus Romanae et apostolicae sedis, rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asserens et seipsum in hoc opus domino cooperante perficiendum paratum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ anglorum gentem per predi¬
catores quos illuc direxit. de den¬
tibus antiqui hostis eripiens et̾¬
ne libertatis fecit esse participem.
Et enĩ qr qui deo nostro fideliter
adheret. sẽper eius largifluomune
ad potiora consendit. dũ sc̃s iste lar
ardenti studio ꝓ colligendis parti¬
culatim fidelium aĩabus sataget.
donauit illi pius dñs. ut totam
factaᷤᷤ diuinitus: ħ occasio fuit.
Dum diequadã aduenientibus
nuper m̃catoribo multa uenalia
in forum rome collata fuissent.
multiq ad emendum hĩc inde
confluerent: contigit Gregoriũ¬
cale decus heret:. per forum tran¬
situn ac uidiss inter alia pueros
uenales positos. lactei corporis. ac
uenusti uultus. capillos quoq
p̾cipui candoris ħẽtes. quos cum
ne uel t̾ra essent allati. dictumq
est ei debritanie insula.cuius in¬
cole taliomines decore niterent.
Rursus interrogauit utrum idẽ
insulani xp̃iani essent an paga¬
noꝵ erroribus implicati. Dictũ¬
q est. ꝙ essent pagani. at ille ut¬

Expanded text:
 Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter adhaeret, semper ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium animabus satageret, donavit illi pius dominus, ut totam facta divinitus haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregoriucale decus haberet, per forum transitum facere, ac vidisse inter alia pueros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Quos cum ne vel terra essent allati. Dictumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ill
Abbreviated transcription (Latin):
diluculo fratres qui eius obitum
nuntiarent a loco ubi defuncta ẽ.
At ille respondentes dixerunt.
sepͥius eadem cognouisse. Et cũ
exponerent per ordinem quomͦ
hec uł qñ didiscissent: inuẽtum
est eadem hora transitum eius
ilł ostensum esse per uisionem:
qua illam referebant exisse de
mundo. Pulcraq rerum concor¬
dia ꝓcuratum est diuinitus. ut
cum illi exitum eius de hac uita
uiderent. Tunc isti introitum
eius in ꝓpetuam aĩarum uita
cognoscerent. Distant autem
inter se monastera hec .xui. fer¬
me milibꝰ passuuns ferunt at̃
ꝙ eadẽ nocte in ip̃o quoq mona¬
sterio ubi p̾fata dei famula obiit
cuidam uirginum deo deuotaꝵ
que illam ĩmenso amore dilige¬
bat obitus illius in uisione appa¬
ruerit. que aĩam eius cum an¬
gelis ad celum ire conspexit. atq
hoc ip̃a qua factum est hora. his
qui secum erant famulis x̾ ma
dum ꝓ aĩaeius etiam priusꝙͣ ce¬
tera congregatio eius obitum co¬
gnouisset ex̾itau̾it. qd̃ ita fuisse

Expanded text:
diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognovisse: et cum exponerent per ordinem quomodo haec vel quando didicissent, inventum est, eadem hora transitum ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant exisse de mundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc isti introitum ejus in perpetuam animarum vitam cognoscerent. Distant autem inter se monasteria haec tredecim ferme millibus passuum. Ferunt autem quod eadem nocte, in ipso quoque monasterio ubi praefata Dei famula obiit, cuidam virginum Deo devotarum quae illam immenso amore diligebat, obitus illius in visione apparuerit, quae animam ejus cum angelis ad caelum ire conspexerit, atque hoc ipsa qua factum est hora, his quae secum erant famulis  Al.,dum pro anima ejus, etiam priusquam caetera congregatio ejus obitum cognovisset, excitaverit. Quod ita fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
solutione sentiens. postulata aqua.
ip̃a lauit faciem. crines cõposuit.
caput linteo cooperuit. Et cum his
qui se adduxerunt. sana pedibus ĩ

Expanded text:
solutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus i
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit sedentem. etiam loqui
ualentem. Cepitq me interro¬
gare diuino ut mox patuit ad mo¬
nitus instic̃tu: ampne esse bapti¬
zatum absꝙ scrupulo nossem.
Cui ego absꝙ ulla me ho dubitati¬
one scire respondi. qr salutari fõte
in remissionem peccatoꝵ essem ab¬
lutus. Et nomen p̾sbr̃i a quo me
baptizatum noueram dixi. At
ille. Si ab hoc inquit sacerdote bap¬
tizatus es: non es ꝑfecte baptizatꝰ.¬
r loui namq eũ. et qr cum esset p̾s¬
biter ordinatus. nullatenus ꝓpt̾
ingenii tarditatem potuit cathe¬
zi ardi uł baptizandi ministe¬
rium dicere. ꝓpt̾ qd̾ et ip̃e illum
ab huius presũptione ministerii
qd̃ regulariter implere nequibat.
dictis eadem hora me catheziz. are
ip̃e curauit. Factum q est ut ex¬
sufflante in faciem meam confes¬
tim me melius ħere sentirem. bo¬
cauit autem medicum. et disso
ualui: ut in crastinum ascendẽs
equm cum ip̃o iter in aliũ locum
facerem. Nlec multopost plene cu¬
ratus: uitali etiam unda ꝓfusus

Expanded text:
invenit sedentem et jam loqui valentem: coepitque me interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc dubietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel baptizandi ministerium discere, propter quod et ipse illum ab hujus praesumptione ministerii quod regulariter implere nequibat,  praecepi. Quibus dictis, eadem hora me cathechizare ipse curavit; factumque est ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim me melius habere sentirem. Vocavit autem medicum, et dissolvalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda perfusus
Abbreviated transcription (Latin):
¶t ep̃s ardan nautis et tẽpesta¬
tem futuram p̾dix̾it et oleum
scm̃ quo hec sedarent dederit. .xu.¬
¶Tidem ad motum ab hostibi
urbi regie ignem orando amo
Ut aporta eccl̃e cui idem accum¬
bens obierat: ardente cetera do¬
flãmis absumi nequiuent. et
deinterna uita illius

Expanded text:
pus Aidan nautis et tempestatem futuram praedixerit, et oleum sanctum quo hanc sedarent, dederit. t idem admotum ab hostibus urbi regiae ignem orando amoUt apposta ecclesiae cui idem accumbens obierat, ardente caetera dflammis absumi nequiverit; et de interna vita ejus
Abbreviated transcription (Latin):
¶t furseus ap̃oriẽtales ãglos
monasterium fec̾it. et deuisio¬
nibꝯ uel scĩtate eius. Cui etiã ca¬
ropost mortẽ incorrupta testĩo¬
nium ꝑibuerit xix.
orientalium anglorũ qui Ro
Dt ꝓuĩtia mediterraneoꝵ angloꝵ.
sb̾ iR ege peada xp̃iana sit facta. xxi.¬
Ut orientales saxones fidẽ quã
dudũ abieterant. sub rege sigb̾ec¬
tho p̾dicante ceadda receperint:¬

Expanded text:
t Furseus apud Orientales Anglos monasterium fecerit; et de visionibus vel sanctitate ejus, cui etiam caro post mortem incorrupta testimonium perhibuerit.Orientalium Anglorum, qui HrUt provincia Mediterraneorum Anglorum sub rege Peada Christiana sit facta. Ut Orientales Saxones fidem quam dudum abjecerant, sub rege Sigbercto, praedicante Ceddo, receperint
Abbreviated transcription (Latin):
gregatione citius ess moritus.
Cuius anima per bona que fecissz
opera .q. per funes aureas leuan¬
da ess ad celos. qd re uera ita con¬
tigit. Nam non multis int̾posi¬
tis diebus. deo dilecta mater con¬
gregationis ip̃iꝰ ergastulo car¬
nis educta est. Cuius talem fuis¬
se constat uitam ut nemo qui eã
nouerit dubitare debeat. quinei
exeunti de hac uita celis patrie
patuerit ingressus.

Expanded text:
gregatione citius esset moriturus, gregatione citius esset moriturus, cujus anima per bona quae fecisset opera, quasi per funes aureos levanda esset ad caelos: quod revera ita contigit. Nam non multis interpositis diebus, Deo dilecta mater congregationis ipsius, ergastulo carnis educta est; cujus talem fuisse constat vitam, ut nemo qui eam noverit, dubitare debeat quin ei exeunti de hac vita caelestis patriae patuerit ingressus.
Abbreviated transcription (Latin):
ceritate deo ẜuire satagebat. et ad¬
iutrix discipline regularis eidem
matri existere minores docendo
uel castigando curabat. Cuius u̾
uirtus iusta iuxta apłm in infir¬
mitate perficeretur: tacta est repẽ¬
te grauissĩo corporis morbo. Et ꝑ
annos nouem pia redẽptoris nrĩ
ꝓuisione multum fatigata uide¬
licet ut quicquid in ea uitii sordi¬
dantis inter uirtutes per ignorã¬
tiam uel incuriam resedisset.
quadam nocte incipiente crepu¬
sculo egressa de cubiculo quo ma¬
nebat uidit manifeste. q. corpꝰ
hõis qd̾ ess sole clariꝰ sindone ĩ¬
uolutũ insublime ferri. elatu
uidelicet de domo in qua sorores
pausare solebant. Cumq diligẽ¬
tius intueretur. quo trabente le¬
uaretur sursum hec que cõtẽ¬
plabatur speties corporis gloriosi:
uidit.q. funibus auro clarioribo¬
ut in suꝑua tolleretur. donec ce¬
lis patentibꝰ introducta: ampliᷤ
ab illa uideri non potuit. Aec
dubium remansit cogitanti de
uisione. quin aliquis de illa cõ¬

Expanded text:
ceritate Deo servire satagebat, et adjutrix disciplinae regularis eidem matri existere, minores docendo vel castigando curabat. Cujus ut virtus juxta Apostolum in infirmitate perficeretur, tacta est repente gravissimo corporis morbo, et per annos novem pia Redemptoris nostri provisione multum fatigata: videlicet ut quicquid in ea vitii sordidantis inter virtutes per ignorantiam vel incuriam resedisset, l., autem quadam nocte incipiente crepusculo, egressa de cubiculo quo manebat, vidit manifeste quasi corpus hominis, quod esset sole clarius, sindone involutum in sublime ferri, elatum videlicet de domo in qua sorores pausare solebant. Cumque diligentius intueretur quo trahente levaretur sursum haec quam contemplabatur species corporis gloriosi, vidit quod quasi funibus auro clarioribus in superna tolleretur, donec coelis patentibus introducta, amplius ab illa videri non potuit. Nec dubium remansit cogitanti de visione, quin aliquis de illa con
Abbreviated transcription (Latin):
memoratum ẽ et tribus ãnis
eccłam sublimiter regens. de hĩc
rd monasterii sui qd̃ est in lestiñ¬
ga ei curã se cessit: Accipiente uil¬
frido ep̃atum totius nordanhĩm¬
brorum ꝓuintie q̃ui deinde reg¬
nante ecgfrido pulsus ẽst ep̃atu.

Expanded text:
memoratum est, et tribus annis memoratum est, et tribus annis Ecclesiam sublimiter regens, dehinc ad monasterii sui, quod est in Laestingaei, curam secessit, accipiente Uilfrido episcopatum totius Nordanhymbrorum provinciae. Qui deinde regnante Ecgfrido, pulsus est ep
Abbreviated transcription (Latin):
bis qui scottos sequebantur.
Uerum quia illi postinodum
obtione data maluerunt loco ce¬
dere ꝙ̃ pascha catholicum ceteros¬
ꝙq ritus canonicos iuxta roma¬
ne et apłice ecclẽ confuetudinẽ
recipere. Nedit hoc illi quẽ me¬
lioribus imbutum disciplinis
ac moribꝯ uidit. quo in tempo
re ad iussionem prefatiregis
p̾sbiter ordinatus est in eodem
monasterio. ab agilberechto ep̃o
geuissorum cuius supra memi¬
nimus. Desiderante rege. ilt
uir tante eruditionis ac religi¬
onis. sibi speciałr indiuiduo co¬
mitatu sacerdos esset ac doc¬
tor. Quem non multopost de¬
cuimus scottoꝵ secta galliam
mittens cum consilio atq con¬
sensu patris sui osuui. ep̃m sibi
rogauit ordinari cum esset ãnoꝵ
circiter .xxx. eodem agilberecto
tãm episcopatum agente pari
.xi. ep̃i ad dedicationem antisti¬
tis tum uenientes: multum ho¬
nori fice ministerium impleuer.
Quo adhuc in transmarinis ꝑ¬
trbꝰ demorante consecratus ẽ
in ep̃atum eburaci Iubente osi¬

Expanded text:
is qui Scottos sequebantur. Verum quia illi postmodum optione data maluerunt loco cedere, quam Pascha catholicum caeterosque ritus canonicos juxta Romanae et apostolicae Ecclesiae consuetudinem recipere, dedit hoc illi, quem melioribus imbutum disciplinis ac moribus vidit. Quo in tempore DCLXIV ad jussionem praefati regis presbyter ordinatus est in eodem monasterio ab Agilbercto episcopo Geuissorum, cujus supra meminimus, desiderante rege ut vir tantae eruditionis ac religionis sibi specialiter individuo comitatu sacerdos esset ac doctor. Quem non multo post decuimus, Scottorum secta Galliam mittens, cum consilio atque consensu patris sui Osuiu, episcopum sibi rogavit ordinari, cum esset annorum circiter triginta, eodem Agilbercto tunc episcopatum agente Parisundecim episcopi ad dedicationem antistitis convenientes, multum honorifice ministerium impleverunt. Quo adhuc in transmarinis partibus demorante, consecratus est in episcopatum Eburaci, jubente reg