comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tradit᷑ milies. oppet̾e morter ꝙ̃ illa ꝓpeti. qb alio maluis¬
set.¶ Que ꝯ teplantes expenõe oportebit ꝗd ꝯsq heat
siii. ẽaq mdoetari. nec nelle exꝑiri qͣ se aliena deccaut
Io ẽi maxime quẽq decet qd̾ ẽ cuiꝰq suu maxime:
noꝵ suoꝵ iudicez p̾beat. Ne scenici plus q̃ nos uidean¬
tur here prucencie¶ Illi eĩ nõ optimas set sibi accomo¬
datislimas rabulas eligut. nõa nul&e ronc freti sũt epigo¬
nos medũq. ¶ Qui gestu menalippa dlitemestra. Sẽꝑ
rũtiliꝰ quẽ ego memini antiopa. nõ sepe esophus ayacẽ
Ergo hystrio hoc uidebit inscena qd̾ nõ uidebit sapiẽs
uir inuita. ¶ Ad quas res gͥ aptissimi erimꝰ ĩ his potis¬
simũ elaborabimꝰ. ¶ Gin aliqñ necessitas nos ad ea de¬
meditacio diligencia ut easi nõ decore atq minime ĩ de¬
core facẽ possimꝰ. ¶. Nec tamen ẽ euitanda ta ut bona

Expanded text:
traditur, milies oppetere mortem quam illa perpeti maluistraditur, milies oppetere mortem quam illa perpeti maluisset. Quae contemplantes expendere oportebit, quid quisque habeat sui, eaque moderari nee velle experiri, quam se aliena deceant; id enim maxime quemque decet, quod est cuiusque maxime onorum suorum iudicem praebeat; ne scenici plus quam nos, videantur habere prudentiae. Illi enim non optimas, sed sibi accommodatissimas, fabulas eligunt. Qui enim voce freti sunt, Epigonos, Medeamque, qui gustu Menalippam, Clytemnestram, semper Rupilius, quem ego memini Antiopam: non saepe Aesopus Aiacem, ergo histrio hoc videbit in scena, quod non videbit sapiens in vita? Ad quas igitur res aptissimi erimus, in iis potissimum elaborabimus. Sin aliquando necessitas nos ad ea demeditatio, diligentia, ut ea, si non decore, at quam minimum indecore facere possimus, nec tam est enitendum, ut bona,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽdamꝰ ea tn ꝯẜuata ꝓpria na sequam̃ ut eciã si sint
qcqͣ sequi qd nequeas assequi. ¶ Ex quo mag emergit
quale sit decoꝵ illud. ideoq nichil decet inuita ut auĩt.
siqo ẽ decoꝵ nichil ẽ ꝓfecto mag̾ q̃ cͥquabilitas uniu̾se
uite: tũ singłaꝵ actionu. qͣz ꝯẜuare nõ possis si alioꝵ
nͣa imitaris omictastua ¶ ut ei ẜmone eo debemꝰ
uti qui nob̃ ẽ notus ne ut ꝯda greca u̾ba incultantes
iure rideam̃. sic ĩ actões om̃eq uita nulla discrepãcia¬
res. ¶Catoni cu incredibilez ña trĩbuisset grauitatẽ
cãq ip̃e ꝑpetua ꝯstancia roborauisset sẽꝑ in pͣposito suscep¬
toq cõsilio ꝑmansisset moriẽdu poiꝰ qͣ tiranm uultus
aspiciendu fuit. Q̾ multa passus ẽ nlixes millo errore¬
diutrino cũ ⁊ mulierib si circe ⁊ calipso nulieres ap¬
pellinde sunt ĩ ẜuiret. et in or ẜmone oĩb se affabilẽ
ut ad qd̃ aliqñ cupiebat ueniret. At ayax quo aĩo

Expanded text:
tamen conservata propriam naturam sequamur, ut etiam si sint quicquam sequi, quod assequi nequeas. Ex quo magis emergit, quale sit decorum illud, ideo, quia nihil decet invita, ut aiunt, st decorum, nihil est profecto magis, quam aequabilitas universae vitae, ac singularum actionum, quam conservare non possis, si aliorum naturam imiteris, omittas tuam. Ut enim sermone eo debemus uti, qui notus est nobis; ne, ut quidam, Graeca verba inculcantes, iure optimo rideamur; sie in actiones omnemqures, Catoni cum incredibilem tribuisset natura gravitatem eamque ipse perpetua constantia roboravisset semperque in proposito susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus aspiciendus fuit. Quam multa passus est Ulixes idiuturno, cum et mulieribus, si Cyrce et Calipso mulieres sunt, inserviret et in omni sermone omnibus se affabilem uando, quod cupiebat, veniret. At Aiax, quo animo
Abbreviated transcription (Latin):
inqrere. minimeq ẽẽ ĩ aliena re .pi. curiosu ¶ Itaq
fere officia reperient̃ cũ queret᷑ qd deceat ⁊ ꝗd aptu sit
ꝑsonis tpͣrib etatib. ¶ Nichil ẽ aũ qd̾ ta deceat qͣ in
om̃i re gerenda osilioq capiendo ẜuare ꝯstancia ¶ S
qm̃ decoꝵ illud in oĩb factis ⁊ dictis incorporis deniq
motu statu cnit᷑ ioqͦ positu ẽ intrib reb formosi¬
tate ordine ornatu ad aptionẽ apto difficiliꝰ ad eloquẽdu.
Set satis facile erit intelligi. ¶ Inhiis aũ trib ꝯtinetur
cura ecia illa ut ꝓbem̃ abhiis ꝗb cũ apud quosq uinaꝰ.
his quoq de reb pauca dicantur. ¶ Principio corpoĩs
nri magnã natura ip̃a uide̾tur ħuisse rͤacõe. que for¬
ma nrͣa. reliquãq figura inqua esset spes honesta ea
posuit ĩ ꝓmptu. ¶ Que ꝑtes aũ corporis ad nature ne¬

Expanded text:
anquirere minimeque esse in aliena re publica curiosum. Ita anquirere minimeque esse in aliena re publica curiosum. Ita fere officia reperientur, cum quaeretur, quid deceat, et quid aptum sit personis, temporibus, aetatibus. Nihil est autem, quod tam deceat, quam in omni re gerenda consilioque capiendo servare constantiam. Sed quoniam decorum il!id in omnibus factis, dictis, in corporis denique motu et statu cernitur idque positum est in tribus rebus, formositate, ordine, ornatu ad actionem apto, difficilibus ad eloquendum, sed satis erit intellegi, in his autem tribus continetur cura etiam illa, ut probemur iis, quibuscum apud quosque vivamus, his quoque de rebus pauca dicantur. Principio corporis nostri magnam natura ipsa videtur habuisse rationem, quae formam nostram reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promptu, quae partes autem corporis ad naturae ne
Abbreviated transcription (Latin):
gͥede uident᷑ ¶Danda uo oꝑa ut ⁊ amicos ⁊ iuuentutez
et marime rez .pi. ꝯsilio ⁊ prudẽcia q̃ plurimu adiuuẽt¬
¶ Nichil aũ magis cauendu ẽ senectuti q̃ ne langori¬
se desidieq dedat. ¶ Luxuria ũo cũ oĩ etati turpis tũ fe
et facit adolescenciuz ĩ prudenciore incẽpancia. ¶Ac ne
illud ꝗde alienu ẽ de maeustratiũ de prinatoꝵ de ciuũ
de ꝑegrinoꝵ oͥfficiis dicere. ¶ Est gͥ ꝓpriu munus ma¬
gistratus intelligere se gerere ꝑsona ciuitatis. debereq
eius dignitate et decus substinere. ẜuare leges iura de¬
scribere ea sue fidei ꝯmissa memĩsse. ¶ Priuatu autez
oportet eqͣuo ⁊ pari cũ ciuib iure uiuere: Neq submis¬
su ⁊ abiectu. neq efferente se. tu in re .pi. ea uelle
que tranquilla ⁊ honesta sint. ¶Talez ei solemꝰ et sen¬
tire bonuz ciuez ⁊ dicere. ¶Peregrini autez et incole
officiuz ẽ nichil p̃ter negociu suu agere. nichil de alio

Expanded text:
entutem, et maxime Remp. consilio et prudentia quamplurimum adiuvent, nihil autem magis cavendum est senectuti: quam ne languori desidiaeque se dedat. Luxuria vero cum omni aetati turpis, tum seet facit adolescentim impudentiorem intemperantiam. Ac ne illud quidem alienum est de magistratuum, de privatorum, de civium, de peregrinorum officiis dicere. Est igitur proprium munus magistratus intelligere, se gerere personam civitatis, debereque eius dignitatem et decus sustinere, servare leges, iura describere, ea fidei suae commissa meminisse. Privatum autem oportet aequo et pari cum civibus iure viveresum et abiectum neque se efferentem, tum in re publica ea velle, quae tranquilla et honesta sint; talem enim solemus et sentire bonum civem et dicere. Peregrini autem atque incolae officium est nihil praeter suum negotium agere, niihil de alio
Abbreviated transcription (Latin):
excellencia ⁊ digͥtas. Intelligemꝰ q̃ sit turpe diffluere lu¬
ruria ac delicate ⁊ molliter uiuere. q̃ͣz honestu parce
ꝯtinent̾ seuere sobrie ¶ Intelligendu ẽ ecia duabus
qͣi nos a nã indutos ẽẽ ꝑsonis: Quaꝵ una cõis ẽ ex ecoe¬

Expanded text:
excellentia et dignitas, intellegemus, quam sit turpe diffluere luexcellentia et dignitas, intellegemus, quam sit turpe diffluere luxuria et delicate ac molliter vivere quamque honestum parce, continenter, severe, sobrie. Intellegendum etiam cst duabus quasi nos a natura indutos esse personis; quarum una communis est ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
quo turpitudinez delabam̃. Suppeditant autez ⁊ cã¬
pus nͣr ⁊ studia uenãdi hmnesta exẽpla ludendi. cuet
ptinet ad cõe offici questione sẽꝑ ĩ ꝓmptu here quã¬
tu natura hõĩs pecudib reliꝗsq bestiis antecedat
Ille nichil senciut nisi uoluptatez ad eamq ferunt to¬
to inpetu. ¶ Hoĩs aũ mens discendo alit̾ ⁊ cogitãdo
sẽꝑ aliꝗd aut inquirit aut agit. uitendiq ⁊ audiẽdi
delectacõe ducit᷑. ¶ Quin ecia siquis ẽ ad uoluptates
uoluptate capiat᷑ occultat et dissimulat appetitu uolup¬
tatis ꝓpt̾ uerecũdia. Exqͣn  intelligit corporis uolupti¬
tez non esse digna hõĩs p̾stancia eãq ꝯtẽpni ⁊ reicit¬
oportere:. Smn sit ꝯspia ꝗ aliꝗo f̾ribuat uoluptati dili¬
tusq corporis adualitudine referant᷑ ⁊ ad iures nõ ad
suoluptate. Atq ecia si ꝯsiderare uolumꝰ que sit ĩ ña

Expanded text:
quam turpitudinem delabamur. Suppeditant autem et camquam turpitudinem delabamur. Suppeditant autem et campus noster et studia venandi honesta exempla ludendi. Sed pertinet ad omnem officii quaestionem semper in promptu habere, qutum natura hominis pecudibus reliquisque beluis antecedat; illae nihil sentiunt nisi voluptatem ad eamque feruntur omni impetu, hominis autem mens discendo alitur et cogitando, semper aliquid aut anquirit aut agit videndique et audiendi delectatione ducitur. Quin etiam, si quis est paulo ad voluptates voluptate capiatur, occultat et dissimulat appetitum voluptatis propter verecundiam. Ex quo intellegitur corporis voluptatem non satis esse dignam hominis poportere. Sin sit quisquiam, qui aliud tribuat voluptati, dilitusque corporis ad valetudinem referantur, et ad vires, non ad voluptatem. Atque etiam si considerare volumus, quae sit in natura
Abbreviated transcription (Latin):
s sic̃ sõpno ⁊ ceteris ꝗetib tu cu grauib seriisq reb
satisfecerimꝰ.Ip̃mq genus ꝓͥfusu iocandi nõ ꝓfusu.
nec in modestu s ingenuu ⁊ facetu ẽẽ debet. ¶Ut
eĩ pueris nõ oe̾ ludẽdi licẽcia demꝰ. S ea que abho¬
nestatibus antiõib nõ sit aliena sic in ip̃o ioco aliqd̾ ꝓbi
ingenii limmien eluceat. ¶ Duplex oĩno ẽ iocandi genꝰ.
¶unn illiberale petulans flagiciosu obscenu. Alteꝵ
elegans urbanu ingenuosu facetu. ¶Quo gñe nõ
modo plautꝰ nr ⁊ attiquoꝵ antiqua comedia s eciã pħoꝵ¬
socraticoꝵ libri referti sũt. Multaq młtoꝵ facete dicta.
¶Ut ea que a sene catone collecta st̃ que uocãt apo⁊¬
phregmata facilis ẽ gͥ distĩctio ingenui ⁊ illiberalis
alter ne libero qdez si reꝵ turpitii adhibet᷑ u̾boru
obscenitas. Ludendi ẽ eciaz quida modus retinẽdus
ut ne nimis oĩa oĩa ꝓfindamꝰ elatiq uoluptate ĩ ali¬

Expanded text:
dubio finem et modum transeunt; relinquunt enim et abiciunt oboedientiam nec rationi parent, cui sunt subiecti lege naturae; a quibus non modo animi perturbantur, sed etiam corpora. Licet enim pueris non omnem ludendi licentiam damus, sed eam, quae ab honestatis actionibus non sit aliena, sic in ipso ioco aliquod probi ingenii lumen eluceat. Duplex omnino est iocandi genus, unum illiberale, petulans, flagitiosum, obscenum, alterum elegans, urbanum, ingeniosum, facetum. Quo genere non modo Plautus noster et Atticorum antiqua comoedia, sed etiam pSocraticorum libri referti sunt, multaque multorum facete dicta, ut ea, quae a sene Catone collecta sunt, quae vocant apofqe/gmata. Facilis igitur est distinctio ingenui et illiberalis alter ne libero quidem, si rerum turpitudini adhibetur verborum obscenitas. Ludendi etiam est quidam modus retinendus, ut ne nimis omnia profundamus elatique voluptate in ali
Abbreviated transcription (Latin):
tur liberis õiq patrimonio prestancior gła uͥtutis rerũq
gestaꝵ. ciiͣ deoecori ẽẽ nefas ⁊ uiciu iudicandu ẽ.¶ Et
qm officia nõ eade disparib etatib tribuunt᷑ aliaq sũt
uiuenu alia senioꝵ aliꝗo eciã dẽ hac distinctõe dicẽdu ẽ
St gͥ adolescentis maiores natu uereri. Erhisq deligẽ
optimos ⁊ ꝓbatissimos quoꝵ ꝯsilio atq autoritate in¬
tatur. ¶ Ineuntis eĩ etatis insacia senu osticuenda et re¬
genda prudencia ẽ. ¶Marime aũ hec etas alibiom̃bus
arcenda ẽ exercẽdaq in labore  paie nailaq ai et corporis.
ut eoꝵ et ĩ bellicis ⁊ cuulib officiis iugeat industria. ¶Atq
ecua cuz yelaxare aĩos et dare se iocũditati uolẽt caueant
inteperincia meminerit uerecũdie: Qd̾ erit ficiliꝰ si meiꝰ¬

Expanded text:
monio praestantior gloria virtutis rerumque gestarum, cui dedecori esse nefas et vitium iudicandum est. Et quoniam officia non eadem disparibus aetatibus tribuuntur aliaque sunt iuvenum, alia seniorum, aliquid etiam de hac distinctione dicendum est. Est igitur adulescentis maiores natu vereri exque iis deligere optimos et probatissimos, quorum consilio atque auctoritate nitatur; ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda et regenda prudentia est. Maxime autem haec aetas a libidinibus arcenda est exercendaque in labore patientiaque et animi et corporis, ut eorum et in bellicis et in civilibus officiis vigeat industria. Atque etiam cum relaxare animos et dare se iucunditati volent, caveant intemperantiam, meminerint verecundiae, quod erit facilius, si
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ao ñe sue nõ u̾iciose genꝰ osiliu inte oe ꝯtulerit is cõ¬
stanciã tencat. ¶ Io eĩ maxime decet nisi forte intelle¬
rerit se errasse indeligendo gnͣe uite. ¶ Qd̾ si accideĩt.
põt añ accidere fauẽda moꝵ institutoꝵq mutacio est.¬
¶ Ea gͥ mutacõe si t᷑p̃a aduiuabũt faciliꝰ ꝯmodiꝰq fi¬
ciemꝰ. sin minus sensi erit pedetẽptĩq facienda. ¶ ut
ãmicicias que minꝰ delectẽt ⁊ minꝰ prebentur magis
decere censent sapientes sensiz diluere q̃z repente pre¬
cidere. ¶ Cõmutato aũ gn̾e uite õi raçione curãouẽ
ut id bono ꝯsilio fecisse uidcam̃. ¶ Get qm̃ paulo añ

Expanded text:
ae suae non vitiosae genus consilium vivendi omne contulerit, is constantiam teneat id enim maxime decet, nisi forte se intellexerit errasse in deligendo genere vitae. Quod si acciderit potest autem accidere, facienda morum institutorumque mutatio est. Eam mutationem si tempora adiuvabunt, facilius commodiusque faciemamicitias, quae minus delectent, et minus probentur, magis decere censent sapientes, sensim dissuescere quam repente praecidere. commutato autemgenere vitae, omni ratione curandum est, ut id bono consilio fecisse videamur. 6. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
id ut curpe sic indecoꝵ. Qr ꝑtinet ꝗde adoe̾ homesta¬
te ho  qͣdͣ dico decoꝵ ⁊ ta ꝓtinet ut nõ recodita quadã
git m oi u̾tute qd̾ deceat qͣdꝰ cogitiõe mag̾ a uitute põt
qͣs rͣeͣ separi: ut uenustas ⁊ pulcritudo corporis sẽ ceni
nõ põt a ualitudine. S hoc de quo loqm̃ oecoꝵ totu
illuo ꝯdez ẽ cũ uirtute ꝯfusu. set mẽte  ⁊ cogitacione
distimgu̾it. Est au eiꝰ descripcio duplex:. Na gñale¬
uid huic sũbiectu ꝗd̾ ꝓtinet ad singłas partes honesta¬
tis. acq illuo suꝑiꝰ sic fere diffiniti solet decoꝵ io eẽ¬

Expanded text:
id ut turpe, sic indecorum. Quare pertinet quidem ad omnem honestaid ut turpe, sic indecorum. Quare pertinet quidem ad omnem honestatem hoc, quod dico, decorum, et ita pertinet, ut non recondita quadam virtute, quod deceat; quod cogitatione magis a virtute potest quam re separari. Ut venustas et pulchritudo corporis secerni non potest a valetudine, sic hoc, de quo loquimur, decorum totum illud quidem est cum virtute confusum, sed mente et cogitatione distinguitur. Est auteud huic subiectum, quod pertinet ad singulas partes honestatis. Atque illud superius sic fere definiri solet: decorum id e
Abbreviated transcription (Latin):
sit. inqͣua uerecũdia ⁊ qͣi ꝗde ornatꝰ uite tẽperancia
et modestia oĩsq sedacio ꝑturbacõu aĩ. ⁊ reꝵ modus
ceruitur. h̾oc loco ꝯtinet᷑ id qd̾ dici latine decoꝵ pot
Grece eĩ p̃pon dicit᷑ decoꝵ. huiꝰ nis ẽ ea ut abhonesto
nequeat seꝑari. Na ⁊ qd̾ decet honestu ẽ ⁊ qo̾ hone¬
stu ẽ decet: Qualis aũ differẽcia sit honesti ⁊ decori fa:¬
lu inhac parte honestatis de qua in hoc loco distẽdũ
e s eciã intrib suꝑiorib. ꝗo deceat apparet. Na ⁊ ra¬
cõe uti ⁊ oracõe prudent̾ ⁊ agere qd̾ agas ꝯsiderate oi¬
q ĩ re qd sit ueri uideri ⁊ tueri decetu Qontraq falli
errare labi decipi ta dedecet qͣ delitare. ⁊ mente ẽẽ
captu. Et iusta oĩa decora st̃ iniusta ꝯtra. ut curpia
sic indecora. Siłis ẽ racio fortitudinis. Qd̃ eĩ uiriłr aĩo¬
q magno fit id dignu uiro ⁊ decoꝵ uidet᷑. Qd̾ ꝯtra

Expanded text:
sit, in qua verecundia et quasi quidam ornatus vitae, temperantia et modestia omnisque sedatio perturbationum animi et rerum modus cernitur. Hoc loco continetur id, quod dici Latine decorum potest; Graece enim pre/pon dicitur. Huius vis ea est, ut ab honesto non queat separari; nam et, quod decet, honestum est et, quod honestum est, decet; qualis autem differentia sit honesti et decori, falum in hac parte honestatis, de qua hoc loco disserendum est, sed etiam in tribus superioribus quid deceat apparet. Nam et ratione uti atque oratione prudenter et agere, quod agas, considerate omnique in re quid sit veri videre et tueri decet, contraque falli, errare, labi, decipi tam dedecet quam delirare et mente esse captum; et iusta omnia decora sunt, iniusta contra, ut turpia, sic indecora. Similis est ratio fortitudinis. Quod enim viriliter animoque magno fit, id dignum viro et decorum videtur, quod contra,
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis a qua  om̃e honestu decoꝵq trahitur. ⁊ exqua
racio inueisenoi officii ex ꝗrit. ¶ Altera autez que ꝓpͥe
singłis ẽ actributa. ¶ Ut eĩ incorporib magne dissimi¬
litudines sũt alios uidemꝰ uelocitate ad cursu alios ui¬
rĩb ad luctandu ualere. Itẽq informis aliis dugnitatẽ
tes. ¶ Erãt ĩ .l. crasso. ĩ .l. phylippo multus lepos. ma¬
ior eca magq de industria i.s. cesare. l filio. ¶ At

Expanded text:
um decorumque trahitur, et ex qua ratio inveniendi officii exquiritur, altera autem, quae proprie singulis est tributa. Ut enim in corporibus magnae dissimilitudines sunt alios videmus velocitate ad cursum, alios viribus ad luctandum valere, itemque in formis aliis dignitatem tes. Erat in L. Crasso, in L. Philippo multus lepos, maior etiam magisque de industria in C. Caesare L. filio; at
Abbreviated transcription (Latin):
sit ne uicia snit imitãda. demde si nã nõ feret ut qͥda¬
inutari possit. ¶ Ut supioris filiꝰ africani qui hunc ꝑiii aii¬
lo natu ad optauit ꝑp infirmitatẽ ualitudĩs nõ tã potu¬
it patri similis ẽe. qͣ ille fuerit siu. ¶ Sec gͥ nõ potẽit
siue ca defensitare siue ppłm ꝯtiõib tenere siue bellage¬
rere. Illi tñ p̾stare debebit que erũt ĩ ipiꝰ potestate iustici

Expanded text:
ia sint imitanda, deinde si natura non feret, ut quaimitari posit ut superioris filius Africani, qui hunc Paulo natum adoptavit, propter infirmitatem valetudinis non tam potuit patris similis esse, quam ille fuerat sui; si igitur non poterit sive causas defensitare sive populum contionibus tenere sive bella gerere, illa tamen praestare debebit, quae erunt in ipsius potestate, ius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣzuis p̃potens sit efficere ut unus de multis uideatur.
¶ Qd̃ in catũlo ⁊ ĩ patre ⁊ filio idẽq ⁊ ĩ. &. mutio mã¬
ciato iudimꝰ ¶Audiui et ex maiorib natu hoc idez fu¬
isse ĩ pꝰ scipione nassica. C ontraq pre eiꝰ illu qui t̾ibe¬
rii grachi conatꝰ pdicoos uindicauit. nulla comitatem
habuisse ẜmonis. ¶ Nec nõ senocratez ꝗde seuerissiu
pħoꝵ obeãq re ip̃a magnũ ⁊ claꝵ fuisse. ¶ Innũabi

Expanded text:
quamvis praepotens sit, efficere, ut unus de multis esse videatur. quamvis praepotens sit, efficere, ut unus de multis esse videatur. Quod in Catulo, et in patre, et in filio, idemque et in Q. Mucio Mancino ividimus, audivi et ex maioribus natu hoc idem fuisse in P. Scipione Nasica; contraque patrem eius illum qui Ti.Gracchi conatus perditos vindicavit, nullam comitatem habuisse sermonis, ne Xenocratem quidem, severissimum rum, ob eamque rem ipsam, magnum c
Abbreviated transcription (Latin):
tez ꝯsecutos sine ulla ylaritate. ¶ Callidu hãbalem
expen᷑oꝵ ex nr̃is ducib. Q. marimu accepimꝰ facile
celare. tacere. dissimulare insidiari pͥriper hostiutͥ¬
silia. ¶ In quo gñe greci Themistode ⁊ phereuz raso¬
nez cetis ante ponũt. In pͥnusq uersutu ⁊ callidu fac¬
tu solonis: qui quo ⁊ tutior eiꝰ uita ẽẽt. ⁊ plus aliquã¬
to rey.pu. ꝓdesset. sutere  se simulauit. ¶ Gũt hiis alii
multu dispares sĩplices et aꝑti. qui nichil ex octulto
nichil de insidiis agendu putant. ueritatis cũltores
fraudis mimici ¶ Itemq alii qui ꝗduis ꝓpeciantur
cui uis deẜuiãt. du qd̃ uelint osequant᷑. ¶ ut scillã
et .M. crassu uidebamꝰ. ¶ Quo ĩ gn̾e u̾sutissimu ⁊ pa
cientissimu lacedemoniu lisandru accrpimꝰ. Cõtra¬
q calicratida: qui p̃fectus classis ꝓximus post lixan¬
dru fuit. ¶ Itemq inẜmonib aliũ qͣuẽq accepimus

Expanded text:
tem consecutos sine ulla hilaritate. Callidum Hannibalem ex Poenorum, ex nostris ducibus Q. Maximum accepimus, facile celare, tacere, dissimulare, insidiari, praeripere hostium consilia. In quo genere Graeci Themistoclem et Pheraeum Iasonem ceteris anteponunt; in primisque versutum et callidum factum Solonis, qui, quo et tutior eius vita esset et plus aliquanto rei publicae prodesset, furere se simulavit. Sunt his alii multum dispares, simplices et aperti. qui nihil ex occulto, nihil de insidiis agendum putant, veritatis cultores, fraudis inimici, itemque alii, qui quidvis perpetiantur, cuivis deserviant, dum, quod velint, consequantur, ut Sullam et M. Crasstientissimum Lacedaemonium Lysandrum accepimus. Contraque Callicratidam, qui praefectus classis proximus post Lysandrum fuit. Itemque in sermonibus alium quidem videmus,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝯsentanen sit hõĩs excellencie ĩ eo ĩ quo ña eiꝰ a reli¬
quis aĩantib differit. Q ue au pars subiecta ẽ gñi ea
sic diffinuit  decorũ uelint ẽe qd̾ ita ñe osentanen
sit ut in eo mͣ oie iicio ⁊ tẽpͥaicia apparert cũ sp̃ẽ quadã
liberali: Nec ita intelligi possumꝰ ex iitum ue erco decoro
qd̾ poete sequũt᷑ de qͣuo alio loco plura dici solẽt. S tuz
dũ metuant. aut natis sepulcro ip̃e pares mdecoꝵ iude¬
ret᷑: ꝙͣͫ eos fuisse iustos accepimꝰ. at atreo̾ dicente pla̾nsꝰ
excitant̾ Est ei digna psonͦ or̃o. Set poete qd quẽq de¬
ceat ex pͣsoni ĩudicabũt. Nobꝰ at pͥsona ĩ posuit ip̃a ña¬

Expanded text:
consentaneum sithominis excellentiae in eo, in quo natura eius a reliquis animantibus differat. Quae autem pars subiecta generi est, eam sic definiunt, ut id decorum velint esse, quod ita naturae consentaneum sit, ut in eo moderatio et temperantia appareat cum specie quadam liberali. Haec ita intellegi possumus existimare ex eo decoro, quod poetae sequuntur; de quo alio loco plura dici solent. Sed tum dum métuant, aut: natís sepulchre ipse ést parens, indecorum videretur, quod eos fuisse iustos accepimus; at Atreo dicente plausus excitantur; est enim digna persona oratio. Sed poëtae, quid quemque deceat, ex persona iudicabunt; nob
Abbreviated transcription (Latin):
tutez cuiꝰ qͣ multi iullaꝵ magnificencia imitati sũt. Q. R̃
quite certe ẽ adhibendus modus. ad mediocritate reuo¬
candus. Eadez mediocritas ad om̃e usu cultũq uite.
Noi ani actione suscipienda tria tenenda sunt. primũ
ut appeticus racõi obtẽperet quo nichil ẽ ad officia cõ¬
seruanda accomodacius. deinde ut aĩaduertat᷑ quant᷑a
illa res sic qua efficere uelimꝰ. ne ut maior ne ut minor
cura et ꝯpa suscipiat᷑ q causa postulet. Tercin ẽ ut c¬
ueamꝰ ut ea que ꝑtinẽt adͥliberale spe ⁊ digͥtate mode¬
rata sint. M̾odus aii ẽ optimꝰ. deccus ip̃m tenere de quo
ante diximꝰ. nec ꝓgredi longuis. Hor tamen triuz pre¬
stintissimu est appetitu racõi obtemperare. q̃pͥ ͤ oͣ poitiuit̾ate

Expanded text:
tutem quis? at quam multi villarum magnificentiam imitati! quarum tutem quis? at quam multi villarum magnificentiam imitati! quarum quidem certe est adhibendus modus ad mediocritatemque revocandus. Eademque mediocritas ad omnem usum cultumque vitae m actione suscipienda tria sunt tenenda, primum ut appetitus rationi pareat, quo nihil est ad officia conservanda accommodatius, deinde ut animadvertatur, quanta illa res sit, quam efficere velimus, ut neve maior neve minor cura et opera suscipiatur, quam causa postulet. Tertium est, ut caveamus, ut ea, quae pertinent ad liberalem speciem et dignitatem, moderata sint. Modus autem est optimus decus ipsum tenere, de quo ante diximus, nec progredi longius. Horum tamen trium praestantissimum est appetitum optemperare
Abbreviated transcription (Latin):
tatis domu. Que cur uulgo iusetur suffragata dño
nouo hoi ad ꝯͤsulatu putabat᷑. Hanc scau̾rus demolitꝰ.
accesionez adiũxit edĩb. Itaq ille insua domu ꝯsula¬
tu primus actulit. Hic sũmi ⁊ clarissimi uiri filiꝰ ĩdo¬
mͦu multiplicata nõ repulsa solu retulit. s igno¬
minia ⁊ cͤalamitatez. Ornanda eĩ ẽ dignitas domo
nõ ex domo tota querenda. Nec domo dñs s dño domꝰ
honestanda ẽ. Et ut inceteris habenda racio nõ sua solũ h
set eciaz alioꝵ. sic ĩ domo clari hõis inqua ⁊ hospites
tereuntib dicit᷑ o domus antiquã heu qͣz dispari dño
duz ẽ eciaz preẜtiz si ip̃e edifices ne extra modu sũp¬
tu et magnificẽcia ꝓdeas. Quo mgne multu ma¬
li eca inerẽplo ẽ: Scudiose eĩ pleriq preẜti ĩ hãc
pte facta principu.imitant᷑. Ut .L. luculli sũmi uiri uir¬

Expanded text:
tatis domum; quae cum vulgo viseretur, suffragata domino, tatis domum; quae cum vulgo viseretur, suffragata domino, novo homini, ad consulatum putabatur; hanc Scaurus demolitus accessionem adiunxit aedibus. Itaque ille in suam domum consulatum primus attulit, hic, summi et clarissimi viri filius, in domum multiplicatam non repulsam solum rettulit, sed ignominiam etiam et calamitatem. Ornanda enim est dignitas domo, non ex domo tota quaerenda, nec domo dominus, sed domino domus honestanda est, et, ut in ceteris habenda ratio non sua solum, sed etiam aliorum, sic in domo clari hominis, in quam et hospites tereuntibus dicitur: O domus ántiqua, heu quam dispari domidum autem est, praesertim si ipse aedifices, ne extra modum sumptu et magnificentia prodeas; quo in genere multum mali etiam in exemplo est. Studiose enim plerique praesertim in hanc partem facta principum imitantur, ut L. Luculli, summi viri, vir
Abbreviated transcription (Latin):
castigãdi .I. raro ĩ uitiq ueniemꝰ. nec umqͣ nisi neces¬
sario si nulla repiet᷑ alia medicina: S tñ ira ꝓcũl ab¬
sit. tũ qua nichil recte fieri nichil ꝯsiderate põt. Magͥ
ta: et ut seueritas adhibeat᷑. ⁊ ꝯtumelia repellatur.
Atq ecia illud ip̃m qd̾ acerbitatis habet obiurgacio
significandu ẽ ip̃iꝰ cã ẽẽ susceptu qui obiurgetur.
retinere. iracũdia repellere. Que eĩ cũ aliqua ptur¬
bacõe fuit. ea neq ꝯstant̾ fieri possuit: nec iis ꝗ ao sũt¬
possunt ꝓbari. ¶ Deforme eciaz ẽ de se ip̃o predicare.
falsa preẜtiz ⁊ cũ irrisione audiencui imitari militez
certe. Dicenduz ẽ eciaz qualez hoĩs honorati et
da cõmoditas dignitatisq diligencia. En. octauio ꝗ
primus ex illa famisia  ꝯsul factus ẽ honori fuisse acce¬
pimus ꝙ p̾clara edificasset ĩ palacio ⁊ plena digni¬

Expanded text:
castigandi, raro invitique veniamus, nec unquam nisi necescastigandi, raro invitique veniamus, nec unquam nisi necessario, si nulla reperietur alia medicina: sed tamen ita procul absit, cum qua nihil recte fieri, nihil considerate potest.Magnta; ut severitas adhibeatur, et contumelia repellatur. Atqui etiam illud ipsum quod acerbitatis habeat obiurgatio, significandum est, ipsius causa, qui obiurgetur, retinere, iracundiam repellere. Quae enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt neque iis, quprobari. Deforme etiam est de se ipsum praedicare falsa praesertim et cum irrisione audientium imitari militem umus quidem certe, dicendum est etiam, qualem hominis honorati et da commoditatis dignitatisque diligentia. Cn. Octavio, qui primus ex illa familia consul factus est, honori fuisse accepimus, quod praeclaram aedificasset in Palatio et plenam digni
Abbreviated transcription (Latin):
nire cũ studiose absentib detrahendi cã aut ꝑ rioiculias
aut seuere maledice ꝯtumelioseq dicit᷑: Habent̾ autẽ
pleꝵq ẜmones aut de domesticis negociis aut de re pu
aut de arciũ studiis et doctrina. Danda gͥ oꝑa ẽ ut ecia
si aberrare ceperit ad alia ad hoc reuocet᷑ or̾o: S̾et ut cũ¬
q res ederũt. neq eĩ isde de reb nec õĩ tp̃e. nec simiłr
Get quomͦ moĩ uita rectissime precipit᷑ ut pturbacões
fugiamus.i. motus aĩ nimios racõi nõ obtẽperemus.
sic eiusmodi motib ẜmo debet uacare: ne aut ira existat
aut cupiditas aliqua aut ignauia aut tale aliqd appa¬
reat. M̾axime curandu ẽ ut eos quib cũ ẜmonẽ ofe¬
ramus. et uereri ⁊ diligere uideamur: Obiurgacões
ecia nõ numqͣ incidunt necessarie. Inquib utẽdu ẽ
fortasse et uocis ꝯͣtencie maiore ⁊ uerboꝵ grauitate
acriore. Id agendu ecia ẽ ut ea facere ne uideamur

Expanded text:
nire, cum studiose de absentibus detrahendi causa, aut per ridiculum, aut severe, maledice, contumelioseque dicitur. Habentur autem sermones, aut de domesticis negotiis, aut de rep. aut de artium studiis, et doctrina. Danda igitur opera est, ut etiam si aberrare ad alia coeperit, ad haec revocetur oratio. Sed utcumque aderunt; neque enim isdem de rebus nec omni tempore nec similiter Sed quo modo in omni vita rectissime praecipitur, ut perturbationes fugiamus, id est motus animi nimios rationi non optemperantes, sic eius modi motibus sermo debet vacare, ne aut ira exsistat aut cupiditas aliqua aut pigritia aut ignavia aut tale aliquid appareat, maximeque curandum est, ut eos, quibuscum sermonem conferemus, et vereri et diligere videamur. Obiurgationes etiam non numquam incidunt necessariae, in quibus utendum est fortasse et vocis contentione maiore et verborum gravitate acriore, id agendum etiam, u
Abbreviated transcription (Latin):
sine prudẽcia satis ħt autoritatis. Prudencia sine iusti¬
cia nichil ualeat ad faciendu fidez. Quo eĩ ꝗsq u̾sucior
Net calidior hoc inuisior et suspectior de tracta opinione
ꝓbitatis hxcur. Qrãobre intelligecie iustiçia cõnincta
quãtu uolet ħebit ad faciendu fide iurii. Iustifia si¬
ne prudencia multũ poterit sine iusticia uo nichil uale¬
bit prudencia. ¶ Set ne quis sit ad miratꝰ cur nõ inter

Expanded text:
auctoritatis, prudentia sine iustitia nihil valet ad faciendam fidem. Quo enim quis versutior et callidior, hoc invisior et suspectior est detracta opinione probitatis. Quam ob rem intellegentiae iustitia coniuncta, quantum volet, habebit ad faciendam fidem virium; iustitia sine prudentia multum poterit, sine iustitia nihil valebit prudentia. Sed ne quis sit admiratus, cur, cum inter
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ut ĩ ꝓũbio di i t. Ii quib nullus labor nulla ĩ du¬
ire ceteros u̾tute putantur et fu oi carene decore tum
uo his icis. quib alii nõ facile possũt obsistere. Na
et uoluptates blandissime dñe sepe muores partes aĩ
a iuriute detorquẽt. et dosoꝵ cu admouent᷑ fabes extra
modũ pleriq exterrent̃. biti mors diuicie pptao
oes hoĩes uehemẽtissime ꝓmouẽt. que qui in utrm
parte excelso aĩo magnoq despiciũt cũq his ampla
aliqua et honesta res obiecta ẽ totos ad se ꝯuertit. ⁊ ra¬
pit tuͣ ꝗs nõ admiretur splendore pulcritudinẽq iũ¬
tutis: Ergo ⁊ hec ãi despiciencia admirabilitatẽ magͣ
et maxime iusticia ex qua una u̾tute uiri appellantur¬
boni mirifica queda res multitudini iudetur. Nec in¬
tati anteponũt. Maximeq admirant᷑ eũ qui pecunia
nõ mouet᷑: ꝗd̾ ĩ quo uiro ꝓspectũ sit hũc dignu specta¬
tu arbitrant᷑. Itaq illa t̾ria que ꝓposita sũt ad gła oĩa¬

Expanded text:
rosunt, ut dicitur; in quibus nullus labor, nulla induire ceteros virtute putantur, et cum omni carere dedecore, tum vero iis vitiis, quibus alii non facile possunt obsistere. Nam et voluptates blandissimae dominae, saepe maiores partes animi a virtute detorquent: et dolorum cum admoventur faces praeter modum tissime permovent. Quae qui in utramque partem excelso animo magnoque despiciunt, cumque aliqua iis ampla et honesta res obiecta est, totos ad se convertit et rapit, tum quis non admiretur splendorem pulchritudinemque virtutis? Ergo et haec animi despicientia admirabilitatem magnam facit et maxime iustitia, ex qua una virtute viri boni appellantur, mirifica quaedam multitudini videtur, nec inuitati anteponit. Maximeque admirantur eum, qui pecunia non movetur; quod in quo viro perspectum sit, hunc igni spectatum arbitrantur. Itaque illa tria, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
prudẽs sit iustus esse. Alia ẽ illa cũ m̃ͣtas ip̃a limatur
indisputacõe subtilitas. alia cũ ad opinionez cõez oĩs ac¬
comodat᷑ or̃o. Quãobre ut uulgus ita nos hoc loco lo¬
quam̃. Ut alios fortes alios bonos uiros alios prudẽtes.
dicamꝰ. Popularib eĩ u̾bis et usitatis ẽ agendũ cũ lo¬

Expanded text:
n idem prudens sit, iustus esse, alia est illa, cum veritas ipsa limatur in disputatione, subtilitas, alia, cum ad opinionem communem omnis accommodatur oratio. Quam ob rem, ut volgus, ita nos hoc loco loquimur, ut alios fortes, alios viros bonos, alios prudentes esse dicamus; popularibus enim verbis est agendum et
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝯcedere amicis quicꝗd uelint. uł ĩ petrare abeis ꝯcis
uelimus. ꝑfecta quide sumꝰ: nsapiẽcia. si nichił habeat
res uicii. Set loquim̃ dẽ amicis illis ꝗ ante ocłos sunt¬
quos uidemꝰ aut de ꝗb memoria accepimꝰ. quos coĩs ui¬
ta nouit. Ex hoc numero exẽpla nõb̾ sumẽda sũt: ⁊ eoꝵ
quide maxime qui ad sapiẽcia ꝓxime acceoũt. uidiꝰ
cepimus eos ois una osules. et collegas incensura. Tũ
eciã cũ hĩs int̾se ꝯuĩctissimos fuisse .m. curiu titi corũ¬
ca uiu mem̾orie traditu ẽ. Igit᷑ nec suspicari qdẽ possiꝰ¬

Expanded text:
vel concedere amicis quidquid velint vel impetrare ab eis quidquid vel concedere amicis quidquid velint vel impetrare ab eis quidquid velimus, perfecta quidem sapientia si simus, nihil habeat res viti; sed loquimur de eis amicis quos videmus, aut de quibus memoriam accepimus, quos novit vita communis. Ex hoc numero ex nobis exempla sumenda sunt, et eorum quidem maxime, qui ad sapientiam proxime accedunt. Vidimus cepimus bis una consules, et collegas in censura. Tum etiam cum iis et inter se coniunctissimos fuisse M. Curium et T. Coruncanum, memoriae traditum est. Igitur ne suspicari quidem poss
Abbreviated transcription (Latin):
it amicos ferre ꝯtra patria arma illi coreliano debu¬
ere. Nlu becillinu amici regnu appetẽtez tluz ami
blica uerante a quinte tubone equalibꝰq amicis dere¬
lictu uidimus: at cͣ auis bessius cumanus hospes fami¬
lie nr̃e sceuola cũ ad me qui adera lenate et rupilio
ꝯsulib in osilio dep̾catu uenisset. hanc ut sibi ignoscerẽ
cuisã afferebat᷑. Qd tãnti sibi gͥitu fecssẽt ut quicqius
incapitoliu faces ferre uellet: slũq inꝗd uoluisset. id
quides si noluisset pari. sse. uidetis quã nefaria uox.⁊
erde ita fecit. ⁊ plus fecit eciã q̃ dixit: sõ eĩ paruit
ille tiberis g̃tri temeritati. s prefu̾it. Nec se comite illiꝰ
cusaicio peccati. si amici causa peccaueris: Na cũ ꝯciliatr
amĩcicie litutis opnuo fuerit. Difficile ẽ amicicia ma¬
nere si a uirtute defeceris. Quod si rectu statuerimus.

Expanded text:
it amicos, ferre contra partiam arma illi cum Coriolano debuit amicos, ferre contra partiam arma illi cum Coriolano debuere? num Viscellinum amici regnum appetentem, num Sp. blicam vexantem a Q. Tuberone aequalibusque amicis derelictum videbamus. At C. Blossius Cumanus, hospes familiae vestrae, Scaevola, cum consulibus in consilio, deprecatum venisset; hanc, ut sibi ignoscerem, causam afferebat, quod tanti T. Gracchum fecisset, ut quidquid in Capitolium faces ferre vellet? numquam voluisset id quidem, sed, si voluisset, paruissem. videtis, quam nefaria vox. et hercule ita fecit, vel plus etiam quam dixit; non enim paruit ille Tib. Gracchi temeritati, sed praefuit, nec se comitem illiusexcusatio peccati, si amici causa peccaveris; nam, cum conciliatrix amicitiae virtutis opinio fuerit, difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. quod si rectum statuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplu exsimilitudine meiitis etatis capiebat. Qd̾
nie cupiditate: inoptimis quibq honoris certamen
et glorie. ex quo minucicias maximas sepe inter ami¬
cissimos extitisse. Magna ecia discidia: ⁊ pleꝵq ĩsta
nasci. Cu aliquid ab amicis qd̾ rectu nõ eẽt postulare¬
tur. ut aut libidinis ministri ẽẽnt. aut adiutores ad
iniuriaz. Qd̃ qui recusarent. quãuis honeste id facẽnt:
tañi uis amicicie deserere arguerent̃: abhis quibno¬
lent obsequi dicebat. Illos autez qui qd̾ uis ab amico
auderent postulare mipa postulacõe ꝓfiteri om̃ia se
amici causa ẽẽ facturos. coꝵ querela iuet̾ata nomͦ
familiaritates solere extigi dicebat. set ecia odiagi¬
gni sẽpiterna. hec itaq multa quasi fata inꝑẽdere
amiciciis dicebat: ut  oia subter fugere. nõ mod̾o eã¬
sapiencie. set ecia felicitatis diceret sibi uideri. Quã¬
obre id primii uideamus si placet. quãtenꝰ amor ĩ

Expanded text:
exemplum ex similitudine ineuntis aetatis capiebat, quodniae cupiditatem, in optimis quibusque honoris certamen et gloriae, ex quo inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse: magna etiam dissidia plerumque juxta nasci dicebat, cum aliquid ab amicis quod rectum non esset postularetur, ut aut libidinis ministri, aut adjutores essent ad injuriam. Quod qui recusarent quamvis honeste id facerent, jus tamen amicitiae deserere arguerentur ab his quibus obsequi nollent. Illos autem qui quidvis ab amico auderent postulare, postulatione ipsa profiteri omnia se amici causa esse facturos, eorum querela inveterata, non modo familiaritates exstingui solere, sed etiam odia gigni sempiterna, idem amicitiis, ut omnia subterfugere, non modo sapientiae, sed etiam felicitatis diceret sibi videri. II. Quamobrem id primum videamus, si placet, quatenus amor in
Abbreviated transcription (Latin):
guit. Que qm̃ ultro accessit: id fit ꝓpẽsius. Si utroq ad¬
landa. multa peccant᷑. Uiolatur is ꝙ procreauit: is qui
aluit is qui erudiuit: is qui insede ac domo. atq ĩ R .p.
collocauit: Multitudine pectatoꝵ peccatur: eoq penar
maiore dignus ẽ. Set nos inuita nõ que cuiq pectato
pena sit. s quãtu auq liceat spectare debemꝰ. Qago
nõ oportet scelus e̾e̾. quicqd nõ licet. nefas putare debemꝰ
mouit extra numeꝵ. aut si u̾su ꝓnũciatus ẽ sillaba una
longior. aut breuior. eribilat̃. ex ploditur. Inuit. atu que
om̃i gestu mocłacior. om̃i u̾su aptior ẽẽ debet. ut in silła
te peccasse dices: Poetã nõ audio in nugis. inuite societa
ta aũ semel racõe. ł ordine. nichil possit addi: quo magis
reb addica necessariis. Sapiẽtes animꝰ mãgnitudine¬

Expanded text:
guit, quae quoniam utro accessit, id fit propensius, si utroque adguit, quae quoniam utro accessit, id fit propensius, si utroque adlanda multa peccantur: violatur is qui procreavit, is qui aluit, is qui erudivit, is qui in sede ac domo atque in re publica conlocavit; multitudine peccatorum praestat eoque poena maiore dignus est. sed nos in vita non quae cuique peccato poena sit, sed quantum cuique liceat spectare debemus: non oportet scelus esse, quicquid non licet nefas putare debemus. movit extra numerum aut si versus pronuntiatus est syllaba una brevior aut longior, exsibilatur, exploditur: in vita tu, quae omni gestu moderatior, omni versu aptior esse debet, in syllaba te peccasse dices? poetam non audio in nugis: in vitae societatta autem semel ratione et ordine nihil possit addi, quo magis rebus ad victum necessariis
Abbreviated transcription (Latin):
Bene hercule narras. Nã istu hoĩe doctu et sapiẽtez
uiru fuisse memorie traditu ẽ. Set tam̃ quero exte
qm̃ u̾bis inter nos ꝯtendimꝰ nõ pugnis. utrũ bonis
ẽ querẽdu. quid bauili atq oꝑarii. an quid hoĩes doc¬
tissimi senserũt: presertiz. cũ hac sentẽcia nõ modo ue¬
rior. set ne utilior quidẽ hoĩu iure reꝑiri ulla potest.
Que ius ẽ eĩ que magis arceat hoĩes ab ĩprõbitate õi.
quã si senserint nullu indelictis ẽẽ discrimen: Eque pec¬
care se si priuatis aut magistratib manꝰ asferãt. aut si¬
et quacũq indomu stuprũ inculerit eãde ẽẽ labe libi¬
aliquis. patrẽ qui senex an ẜuuz. Nuda ista si ponas ui¬
dicare qualia sint. facile nõ possu. pacrez uita pͥuare
parenti nõ nũqͣ adimi uita sine scelere potest: et ẜuo
sepr sine iniuria nõ põt. Causa gͥ hec nõ natura distin¬

Expanded text:
bene hercule narras; nam istum doctum et sapientem bene hercule narras; nam istum doctum et sapientem virum fuisse memoriae traditum est. sed tamen quaero ex te, quoniam verbis inter nos contendimus, non pugnis: utrum nobis est quaerendum quid baioli atque operarii an quid homines doctissimi senserint? praesertim cum hac sententia non modo verior, sed ne utilior quidem hominum vitae reperiri ulla possit. quae vis est enim quae magis arceat homines ab inprobitate omni, quam si senserint nullum in delictis esse discrimen? aeque peccare se, si privatis ac si magistratibus manus adferant? quamcumque in domum stuprum intulerint, eandem ealiquis—patrem quis necet anne servum? nuda ista si ponas, iudicare qualia sint non facile possim. patrem vita privare parenti non numquam adimi vita sine scelere potest et servo saepe sine iniuria non potest. causa igitur haec, non natura distin
Abbreviated transcription (Latin):
ria ẽẽ ecia uicia necesse ẽ: at qui pares ẽẽ uirtutes.
nec bono uiro meliore. nec tẽperante tẽperãciorez¬
reddiderit. si idẽ indece milib põdo auri nõ idẽ fecẽit:
aut tẽperantez qui se mali qua libidine cõtinuerit
maliqua effuderit: Ona uirtus ẽ ꝯsenciẽs cũ racione
et ꝓpetua ꝯstancia: nichil huic addi potest. quo magis
uirtus sit. nichil demi ut uirtutis nom̃ relinquatur:
Est eĩ si bene facta recte facta sunt. ⁊ nichil recto rec¬
tius. certe nec bono quidez meliꝰ ꝯcqua inueniri po¬
test. Sequitur gͥ ut ecia uicia sint paria: Siꝗdẽ pra¬
uitates animi recte uicia dñr. at qui qm̃ pares uir¬
tutes sunt: recte facta qñ a u̾tutib ꝓficiscunt᷑. paria
ẽẽ debent. Itemq peccata qm̃ ex uiciis manant: ut sĩt
equalia necesse ẽ. a phylosophis inꝗd ista sumis. Me¬
tueba ne a leonib ista dice̾s: Socrates disputat istomͦ.

Expanded text:
ria esse etiam vitia necesse est: atqui paris esse virtutes ria esse etiam vitia necesse est: atqui paris esse virtutes nec bono viro meliorem nec temperante temperantiorereddiderit, si idem in decem milibus non idem fecerit? aut temperantem, qui se in aliqua libidine continuerit, in aliqua effuderit? una virtus est consentiens cum ratione et perpetua constantia; nihil huc addi potest, quo magis virtus sit, nihil demi, ut virtutis nomen relinquatur: etenim si bene facta recte facta sunt et nihil recto rectius, certe ne bono quidem melius quicquam inveniri potest. sequitur igitur ut etiam vitia sint paria, si quidem pravitates animi recte vitia dicuntur. atqui quoniam pares virtutes sunt, recte facta, quoniam a virtutibus proficiscuntur, paria esse debent, itemque peccata, quoniam ex vitiis manant, sint aequalia necesse est. a philosophis inquit ista sumis. metuebam ne a lenonibus diceres. Socrates disputabat isto modo.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud alio magis ẽẽ aut minus. ip̃m quide peccatũ quoqͦ
u̾teris unũ ẽ. auri nauẽ euertit gubernator. an palee: in
re aliquantu interest ĩgubernacoris ĩ saicia nichil interest.
lapsa ẽ libido inmuliere ignota. dolor ad pauciores ꝑ¬
tinet: qm̃ si peculans fuisset et ẽẽt lapsa maliqua ge¬
nerosa ac nobili uirgine: peccauit uõ nichilominus.
Siꝗd ẽ peccare tamq̃ trãsire lineas. qd̾ cũ feceris cul¬
pa ꝯmissa ẽ. Quã longe progrediare: cũ semel hĩc trã¬
sieris: ad augẽda transeundi culpa nichil pertinet.
peccare certe licet nemini. qd̾ autẽ nõ licet. id in hoc
uno tenet᷑. si arguit᷑ nõ licere. id si nec maius nec mi¬
nus uinq̃ fieri potest: qm̃ in eo ẽ pecratũ siue licuit
qd̃ sẽꝑ unu et idez ẽ que exeo peccata nascunt᷑. equa¬
lia sint oportet. Qd̃ si uirtutes sunt pares inter se pa¬

Expanded text:
aliud alio maius esse aut minus, ipsum quidem illud peccare, quoquo aliud alio maius esse aut minus, ipsum quidem illud peccare, quoquo verteris, unum est. auri navem evertat gubernator an paleae, in re aliquantum, in gubernatoris inscitia nihil interest. lapsa est lubido in muliere ignota, dolor ad pauciores pertinet, quam si petulans fuisset in aliqua generosa ac nobili virgine; peccavit vero nihilo minus, si quidem est peccare tamquam transire lineas, quod cum feceris, culpa commissa est: quam longe progrediare, cum semel transieris, ad augendam transeundi culpam nihil pertinet. peccare certe licet nemini; quod autem non licet, id hoc uno tenetur, si arguitur non licere: id si nec maius nec minus umquam fieri potest, quoniam in eo est peccatum, si non licuit, quod semper unum et idem est, quae ex eo peccata nascuntur aequalia sint oportet. quod si virtutes sunt pares inter se, pa
Abbreviated transcription (Latin):
miẜie. te erũpne premũt. qui te beatu qui florẽte puta
tue libidines torquent te: tu dies noctesq cruciaris cuiner
sat ẽ qd̾ ẽ et idip̃m ne nõ diuturnũ sit futuꝵ times. Te cõ¬
sciẽcie stimulant maleficioꝵ tuoꝵ. Te metus exaĩant iudi¬
dcioꝵ atq legũ. Quocũq aspexisti ut furie. sic tue tibi oc¬
curre iniurie que te suspirare nõ sinũt. Quã obre ut ĩ¬
ꝓbo ⁊ stulto ⁊ merti nemini bene ẽẽ potest. sic bonus uir
et sapiens. ⁊ fortis miser ẽe nõ potest: Nec uõ cuiꝰuirtus
moresq laudandi sũt: eiꝰ nõ laudãda uita ẽ: Neq porro
fugienda uita ẽ que laudanda ẽ: ẽẽt autẽ fugienda si eẽt
misera: Quã obrez quicqd ẽ laudabile idẽ et beatu. ⁊ flo¬
Arua inꝗd ẽ: ut magna culpa. Nec pectata reꝵ euẽtu.
set uiciis hoĩu metienda sunt. In quo pecrat᷑. id põt

Expanded text:
miseriae, te aerumnae premunt omnes, qui te beatum, qui florentem putas; miseriae, te aerumnae premunt omnes, qui te beatum, qui florentem putas; te lubidines torquent; tu dies noctisque cruciaris, cui nec sat est quod est et id ipsum ne non diuturnum sit futurum times; te conscientiae stimulant maleficiorum tuorum; te metus exanimant iudiciorum atque legum; quocumque adspexisti, ut furiae sic tuae tibi occurrunt iniuriae, quae te suspirare libere non sinunt. quam ob rem ut inprobo et stulto et inerti nemini bene esse potest, sic bonus vir et sapiens et fortis miser esse nemo potest; nec vero, cuius virtus moresque laudandi sunt, eius non laudanda vita est, neque porro fugienda vita est quae laudanda est, esset autem fugienda, si esset misera. quam ob rem quicquid est laudabile, idem et beatum et floest res. at magna culpa; nec enim peccata rerum eventis, sed vitiis hominum metienda sunt: in quo peccatur, id potest
Abbreviated transcription (Latin):
sua ponit oĩa. Cui spes oĩs ⁊ racio et cogitacio. pendet ex
fortuna. huic nichil potest ẽẽ cõti. nichil qd̾ exploratu
ħ̾eat ꝑmãsuꝵ sibi unu die. et eũ tũ hoĩe terreto siquẽ
eris nactus istis mortis. aut exilii minis: mͥ uo ꝯcqd acci¬
derit intaz ingrata ciuitate nõ retusanti ꝗd euenerit. nõ
modo repugnãti. ꝗd eĩ ego laboraui aut ꝗd egi aut in
quo euigilare. cure et cogitacõez mee ⁊ siquidez nichil pe¬
peri tale nichil ꝯsecutus su: ut eostatu ẽẽz. quẽ neq
fortune temeritas neq iimicoꝵ labe factaret in uirui:
Mortẽ ne mͥ minitaris ut õmo ab oĩb. an exiliu. ut ab
ĩ probis dimigrandu sit: Mors tribilis ẽ his quoꝵ cu
uita oĩa extingunt᷑: nõ his quoꝵ laus emori nõ potest.
Exiliu autez illis quib quasi circũscriptus ẽ habitandi
locus. nõ his qui om̃ez orbez t̾raꝵ unã urbez ẽẽ dicunt. te

Expanded text:
sua ponit omnia. cui spes omnis et ratio et cogitatio pendet ex sua ponit omnia. cui spes omnis et ratio et cogitatio pendet ex fortuna, huic nihil potest esse certi, nihil quod exploratum habeat permansurum sibi unum diem; eum tu hominem terreto, si quem eris nanctus, istis mortis aut exsilii minis: mihi vero quicquid acciderit in tam ingrata civitate, ne recusanti quidem evenerit, non non repugnanti. quid enim ego laboravi aut quid egi aut in quo evigilarunt curae et cogitationes meae, si quidem nihil peperi tale, nihil consecutus sum, ut eo statu essem, quem neque fortunae temeritas neque inimicorum labefactaret iniuria? mortemne mihi minitaris, ut omnino ab hominibus, an exsilium, ut ab inprobis demigrandum sit? mors terribilis iis, quorum cum vita omnia exstinguuntur, non iis, quorum laus emori non potest; exsilium autem illis, quibus quasi circumscriptus est habitandi locus, non iis, qui omnem orbem terrarum unam urbem esse ducunt. te