comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficio ꝑsoluũt. Ex qua re fit: ut dispendi¬
is grauib coangustentur. Unde p̃senti
admonitione p̃cipimus. ut om̃e quod
mutuũ ꝓ eadem cã ab extraneis acciꝑe
pot̾ant. atua exꝑientia impublico detͣ
et a rusticis eccłie paulatim ut habue¬
uint. accipiatur: ne dum ĩ tempore coan¬
gustantur. quod cis postinodum sufficere
inĩferendum potat. priꝰ compulsi uilius
uendant et hoc eis minune sufficiat P¬
uenit etiam ad nos: quod de nuptiis ru¬
sticoꝵ ĩmoderata commoda ꝑcipiantur.
De quib p̃cipunus ut omĩa comoda nuꝑ¬
tiaꝵ uniꝰ solidi sũmam nullatenus excedãt
Siqui sunt pauꝑes: etiam minus darede¬
beant. Siqui aut̃ diuites. p̃fati solidi
sũmam nullatenus tͣnͣsgrediantur. Qd̾
nuptiale ⁊modum nullatenꝰ uolumus
in nr̃a rõne redigi: s utilitati conductoꝵ
ꝓficere.
ognonimus etiam quod quibdam cõ¬
ductorib morientib parentes sui nõ

Expanded text:
ficio persolvunt, ex qua re fit ut dispendificio persolvunt, ex qua re fit ut dispendiis gravibus coangustentur. Unde praesenti admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipere poterant, a tua experientia publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim ut habuerint accipiatur; ne dum in tempore coangustantur, quod eis postmodum sufficere in inferendum poterat, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat. Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur: de quibus praecipimus ut omnia commoda nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedant. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent; si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur; quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostram rationem redigi, sed utilitati conductorum proficere. Cognovimus etiam quod nonnullis conductoribus morientibus parentes sui non
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur summa pensionis augeri ⁊
onera adiectionis insuꝑ rustici soluere
compellamtur uolumus ut securitatis
libellos ita depensionib facias ⁊ quatinus
iprimas dicens tantam pensionem unũ¬
quemq debere ꝑsoluere. inibi abiectis sili¬
quis onerib uel granaticis. Quod autem
ex hiis mimutiis in usu rectorisaccedebat
uolo ut hoc ex p̃senti uissione nr̃a ex sum¬
ma pensionis in usu tuo ueniat.
Inte omĩa hoc te uolumus solliciteat¬
tendere. ne iniusta pondera in exigẽ¬
dis pensionib ponantur. s siqua talia
inuenis frange et noua et recta constite:
quia et filius m̃s serus dei dyaconus
iam talia inuenit. que ip̃i displice̾rẽt.
s licentiam hec ĩnuitare non habuit.
exigi. Preterea cognouimus qd̃ illatio
b̾dationis rusticos nr̃os uebement̾ angu¬
stet: ita ut priusqm labores suos uenũ¬
dare ualeant compellantur: tͥbuta per¬
soluere. Que dum de suo unde dare nõ
piunt et grauia cõmoda ex eodem bene¬

Expanded text:
inveniatur summa pensionis augeri, et inveniatur summa pensionis augeri, et onera adjectionis insuper rustici persolvere compellantur, volumus ut securilibellos ita de pensionibus facias, quatenus imprimas, dicens tantam pensionem unumquemque debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. exigi. Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustat, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere: qui dum de suo unde dare debepiunt, et gravia commoda pro eodem bene
Abbreviated transcription (Latin):
massis eccłie exactionem ualde ĩ iustis¬
simam fieri: ita ut ad septuaginta ur¬
nas et semis qd̾ dici nefas est. conductores
exigantur. Et adhuc neq hoc sufficit. s
insuꝑ aliquid ex usu iam młtoꝵ annoꝵ
exigi dicuntur. Qmͣ rem om̃imodo dete¬
stamur: et amputari de patͥmonio fun¬
ditus uolumꝰ. S tua exꝑientia siue ĩ
hoc qd̵ ꝑ libram ampluis siue in aliis
mimitis onerib et quod ultͣ rõnis equi¬
tatem a rusticis accipitur penset: et or̃a
in sũmam pensionis redigat et ꝓut
iures iusticoꝵ portant pensionem inte¬
gram et pensatam. et septuaginta u¬
na. et lagenas ꝑsoluant. Et neq silicas
extra libras. neq libram maiorem exige
debeant: s ꝑ estimationem tuam ꝓut
uirtus sufficit in sũmam pensionis cres¬
cat: et sic turpis exactio nequaqͣm fiat
ẽ uero post obitum meum
hec ip̃a onera que suꝑ pensum illata
subtraximꝰ. et in capite pensionis fecimus
crescere. iterum in quolibet addantur. et

Expanded text:
mansisve Ecclesiae exactionem valde injustissimam fieri, ita ut a septuaginta ternis semis, quod dici nefas est, conductores exigantur. Et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc, quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus, et quod ultra rationis aequitatem a rusticis accipitur, penset, et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensantem ad septuagena vina persolvant, et neque siliquas extra libras, neque libram majorem exigere debeant, sed per aestimationem tuam, prout virtus sufficit, in summam pensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super pensum illata subtrahimus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatis occupationib implicati eum
relaxare citius minime ualuimus.
Causas u̾o inquib indicandũ curasti:
om̃s subtilit̾ ꝑquirentes. qualit̾ disposne¬
rimus inferius cognosces. Cognouimus
rusticos ecc̃e uehement̾. in frumentoꝵ p̃¬
ciis aggrauari : ita ut instituta sũma eis
in comꝑatione habundantie tempore nõ
seruetur. Et uolumus ut uixͣ precia
publica om̃i tempore siuie minus siue
amplius frumtrta nascant᷑ in ets com¬
parationis mensura teneatur. frumen¬
ta aut̃ que naufragio ꝑeunt ꝑ omĩa no¬
lumus reputari ita camen uta de negli¬
gentia ad tnͣsmutendum minime fiat᷑.
nedum transmittendi tempꝰ negligitur
dampnum ex uitio ur̃o generetur. ual¬
de autem iniustum et iniquũ esse ꝑspex¬
imus ut a rusticis ecce de sextariaticis ali¬
quid accipiatur. et ad maiorem modñ
dare compellantur: qmͣ in horreis eccł̃ie ĩ¬
fertur. Unde p̃senti admonitione p̃cipi¬
mus ut plusqmͣ decem et octo sextarioꝵ

Expanded text:
festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero, de quibus indicandum curasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore non servetur. Et volumus ut juxta pretia publica omni tempore, sive minus sive amplius frumenta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damnum ex vitio vestro generetur. Valde autem iniquum et injustum esse prospeximus, ut a rusticis Ecclesiae de sextariaticis aliquid accipiatur, et ad majorem modium dare compellantur, quam in horrea Ecclesiae infertur. Unde praesenti admonitione praecipimus, ut plus quam decem et octo sextariorum
Abbreviated transcription (Latin):
tus error insonuit. ao si om̃is illa eccłia
a fundamentis fuiss eu̾sa: protinus
recessit. ac nulla illic ulteriꝰ inquietudo
antiqui hostis apparuit: s ꝑ terroris so¬
nitum quem fecit innotuit a loco quẽ
diu tenuerat qmͣ ꝑ inuocationẽ gregorti
coactus exiebat.
ost paucos uero dies in magna sereni¬
tate aeris suꝑaltare eiꝰdem eccłie nu¬
bes celitus descendit. suoq illud uelami¬
ne oꝑuit. omnemq eccłiam tanto terro¬
re acsuauitatis odore impleuit. ut pa¬
tentib iamus nullus illue p̃sumeret
intrare: et sacerdos atq custodes uelhii
qui ad celebranda missaꝵ sollempnia ue-¬
nerant. rem uidebant ingredi mime
poterant ⁊ et suauitatem inurifici odoris
trahebant. Die u̾oalia in ea lampades sñ
lumine sunt accense. Post paucos iterũ
dies cum expletis missarũ sollempnia¬
sollempniis extinctis lampadib custos
ex eadem eccłia egressus fuiss. post paulu¬

Expanded text:
tus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa tus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missastinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paulu
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine gregoriꝰ laudes canendo ꝑ¬
ueniens: basilicam p̃fatam ingressus
est. Cumq uenerabilis pontifex iammis¬
sarum sollempnia celebraret ⁊ ac ꝓpt̾ eiꝰ¬
dem loci angustias. ppłi se turba compͥ¬
meret: quidam ex his qui extͣ sacͣrium
stabant. porcum subito inter suos pedes
huc illucq discurrere sensert̃. Quem dũ
unus quisq sentiret. et uixͣ se stantibus
indicaret isdem porcus ianuas eccłie pe¬
ciit: et om̃s ꝑ quos tnͣsiit ĩammiratio¬
nem conu̾tit. S uideri nil potuit: qmͣ¬
uis sentiri potuiss. Quod id circo diui¬
na pietas ostendit ut cunctis ꝓatesceret.
quia ueniente cum reliquiis sc̃o grego¬
rio de loco eodem ĩmundus habitator exi
ppͣ cum plebe recessit. S adhuc noc¬
te eadem magnus in eiꝰdem eccłie tectis
strepitus fc̃s est. ac si in ea aliquis etrã¬
do discurreret. Sequenti aut̃ nocte gͣ¬
uior sonitus excreuit: cum subito tã¬

Expanded text:
multitudine Gregorius laudes canendo pmultitudine Gregorius laudes canendo perveniens, basilicam praefatam ingressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitator exirebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tan
Abbreviated transcription (Latin):
uacando tͥstatꝰ est tanqmͣ si eum ꝓpriis
manib qd̾ dictu nefas est pemisset.
etat usq hodie ĩ sacratissimo late¬
ranensis palatii scͥmo huius con¬
fectum temporib cartitium p̃grande
uolumen: in quo ꝯmimiis secus cunc¬
tarum etatum ac ꝓfessionum noĩa tã
rome qmͣ ꝑ suburbana uicinas ue ciui¬
tates. nec non longinquas matitime
urbes degentium cum suis nominib
temporib et remunerationib exp̃ssus
continentur. Quoꝵ sũmam ne uideli
meiq lectoris oculum ad illiꝰ ueneran¬
di scrinii plenitulinem cuiꝰ ip̃e pene in
cunctis auctoritatem pp̃ largiente secut᷑
sum transmitto.
reterea cum arranoꝵ basilica in re¬
gione urb̃ huiꝰ que subura dicitur
clausa usq ad gregorii pontificatus tem¬
pora remansiss: placuit ut in fide catho¬
lica introductis illic beati sebastiani et scẽ
agathe martyrum reliquiis dedicari debu¬
iss. Quod fc̃m est. Nlam cum magna ppłi

Expanded text:
vacando, tristatus est, tanquam si eum propriis vacando, tristatus est, tanquam si eum propriis manibus, quod dictu nefas est, peremisset. 30. Exstat usque hodie in sacratissimo Lateranensis palatii scrinio hujus confectum temporibus chartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes degentium, 54 cum suis cognominibus, temporibus, et remunerationibus expressius continentur. Quorum summam, ne videlicmeique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem, papa largiente, secutus sum, transmitto. 31. Praeterea cum Arianorum basilica in regione urbis hujus quae Suburra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora remansisset, placuit ei ut in fide catholica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset, quod factum est. Nam cum magna populi
Abbreviated transcription (Latin):
nis stipendiis octognnita libͣs annualit᷑
conferebat. De quib theotisto pat̾cio
tantum lacͥmis et abstinentia distrie¬
ta: ut credamꝰ quia su p̃e nou eẽnt ulłs
nr̃m iam per tot annos in loco hoc cs̃¬
sisteꝵe int̾ longobardoꝵ gladios poruis
oticlianis quib q dieb set.
ꝑ oĩm regionum iicos uel com¬
pita infirmis seu qualibet infirmita¬
te corporis parte debilib coacta stipendia
ꝑ constitutos ueredarios emittebat. ue¬
recundiorib uero anteqmͣ ip̃e cibum
caꝑet a mensa sue bñdictiorais apli̾ce
hostiatim dirigere curabat seutellam:
ita ut neminem ꝓesus excipet mise¬
ricordissimi beniuolentia ꝓuisorisq̃m
qͥd fidem traxerat oĩpocentis cognitio
crratoris.
orium dum quenidam paupem in
angustis andronaꝵ recessib .i. fossa
b inuenini mortuum contigiss estimãs
eum stipis in opia defecisse. ita ꝑ aliquot
dies ut dicitur a missaꝵ celebratione.

Expanded text:
nis stipendiis octoginta libras annualiter nis stipendiis octoginta libras annualiter conferebat. De quibus Theoctistae patriciae tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisotidianis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia per constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus vero, antequam ipse cibum caperet, a mensa sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris. 29. Horum dum quemdam pauperem in angustis andronarum recessibus abus inveniri mortuum contigisset, aestimans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione
Abbreviated transcription (Latin):
steriis eccłiis cymiteriis dyaconiis xenõdo¬
chiis urbanis nel suburbanis ⁊ quot so¬
lidi sibi quat̾ in anno distribuerentur.
nus erogatur indixiti
Ditͣ quos primo dñice resurrectionis
dilutulo ĩ basilica quondam doctissi¬
mi ppͦ uigilii. iuxta qm consuetudinałr
babitabat ad ꝑcipiendum pacis osculum
litio uero apłoꝵ uel suo mixtos solidos
offerens ꝑegrinis nichilominꝰ uestimen¬
ta donabat.
ñib oĩno kalendis pauꝑib gene¬
alit̾ easdem speties que congerelan¬
tur ex reditib erogabat et suo tempore
frumentum. suo uinũ. suo caseum.
suo legumen. suo latdum. suo mandu¬
calia aĩalia. suo pisces. uel oleum. pr¬
familias dñi discretissume diuidebat.
Digmenta uero. aliaq ditiora cõmerria
primorib honorabilit offerebat: ita
ut nichil aliud qmͣ ꝯmunia quedam
greti monastia uocant. quindecim libs
auri ꝓ lectist̾niĩs dedit. eisq ꝓ cotidia¬

Expanded text:
steriis, ecclesiis, coemeteriis, diaconiis, xenodosteriis, ecclesiis, coemeteriis, diaconiis, xenodochiis urbanis, vel suburbanis quot solidi singulis quater in anno distribuerentur, nus erogatur indixit. 25. Extra quos primo Dominicae resurrectionis diluculo in basilica quondam doctissimi papae Vigilii, juxta quam consuetudinaliter habitabat, ad impertiendum pacis osculum litio vero apostolorum, vel suo, mistos solidos offerens, peregrina nihilominus vestimenta donabat. 26. Omnibus omnino Kalendis, pauperibus generaliter easdem species quae congerebantur ex reditibus erogabat: et suo tempore frumentum, suo vinum, suo caseum, suo legumen, suo lardum, suo manducabilia animalia, suo pisces vel oleum paterfamilias Domini discretissime dividebat. Pigmenta vero aliaque delicatiora commercia primoribus honorabiliter offerebat, ita ut nihil aliud quam communia quaedam Graeci monastrias vocant, quindecim libras auri pro lectisterniis dedit, eisque pro quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
inquirendum ꝓpositum destinatus. Tẽ
gregorius quia nondum manifeste ude¬
rat angłm ꝓrsus expauit: sibiq hunc ta¬
lit̾ dicentem audruit. Netimeas neq for¬
mides ⁊ eoce enum remisit me dñs ut sim
tͥ custos qmͣdiu fueris in isto mortali se¬
culo: quatins qnͣtumq rem petieris ꝑ
me apud eum fiducialit̾ ualeas impetra
munusculum tanta mͥ retribuit om̃i¬
potentissimus dñs ut et pontificem me
sue sc̃e eccłie face̾ret et custodem mͥ suũ
angłm deputaret: qnͣta putem michi
restitui. si in p̃ceptis eius totis uiribus ꝑ¬
manens plura studuero de pluribus
Gitur incipiens tantum largior ẽẽ de col¬
lato temporali commodo qͣntum certior
de recipiendo premio sempit̾no cunctoꝵ
primonioꝵ predioꝵ q redditus. ex gela¬
siano poliptico quiꝰ nimirũ stuciosissimꝰ
uidebatur pedissecus aggregauit eoꝵ pen¬
sionib in auro argentoq collatis ordim¬
b om̃ib eccłiasticis nel palatinis mona¬

Expanded text:
inquirendum propositum destinatus. » Tunc inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrarmunusculum tanta mihi retribuit omnipotentissimus Dominus, ut et pontificem me sanctae suae Ecclesiae faceret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem mihi restitui, si in praeceptis ejus totis viribus permanens, 53 plura studuero de pluribus Igitur incipiens tantum largior esse de collato temporali commodo, quantum certior de recipiendo praemio sempiterno, cunctorum patrimoniorum praediorumque reditus ex Gelasiano polyptyco, cujus nimirum studiosissimus videbatur pedissequus, adaeravit, eorumque pensionibus in auro argentoque collatis omnibus ordinibus ecclesiasticis, vel palatinis, mona
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ uidere pot̾at ñ usderet: aiãdu̾tit sꝑui¬
talis pat̾ gregorius uirum ꝓpiꝰ discũben¬
ten uultꝰ crebrł ꝯu̾tere ⁊ et nme adoles¬
centem nuno uero se uetulum ueneran
da canitie simłare. finito comuio duode¬
cim quidem abire ꝑmisit: terctum deci¬
mumi uero manu suscipiens ĩ cubiełm
suũ induxit uehement᷑ aduirans. ut ei
nom̃ suum simplieit̾ ꝓdere dignaretur.
Qui respondens dixit. Et cur interrogas
de noĩe meo qd̾ est mirabile: Uerumpmñ
scito memoria recognoscens qr egosum
naufragus ille qui quondam ueni ad te
qñ scͥbebas in celia monast̾ii tui ad diuum
nauit te dñs fieri p̃sulem sc̃e sue eccłie pro
qua et ꝓpriũ sanguinem fudit et ẽẽ tesuc¬
cessorem atq uicarium apłoꝵ pͥncipis
petri cuiꝰ et iuitutem imitatꝰ es. cum sb̃¬
stantias offerentiũ diuideres ꝓut cuiq
optis erat. Hec audrens gregoriꝰ dixit. Et

Expanded text:
papa videre poterat, non videret, animadvertit spiripapa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum navit te Dominus fieri praesulem sanctae suae Ecclesiae, pro qua et proprium sanguinem fudit, et esse te successorem atque vicarium apostolorum principis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens Gregorius dixit: « Et
Abbreviated transcription (Latin):
accessit: in cuiꝰ manib dum ip̃e ex humi¬
litatis minist̾io aquam fundere uellet
conu̾sus uiceum accepit. s repente eum
in cuiꝰ manib aqmͣ fundere noluerat.
non inuenait. Cumq hoc fc̃m secum
ip̃e miraretur: eadem nocte dñs ei ꝑuisio¬
nem dixit Cet̾is dieb me in membeis me¬
is: hesterno autem die me ĩ memetipo susce
ꝓ̃cepit sacellario ut duodecim ꝑegͥnos
ad prandium inuitaret. Qui ꝑgens uis¬
sa compleuit: cosq ad mensam pari¬
ter ordinauit. Sum aut̃ simul discũ¬
berent intuens ppͣ tredecim numerauit
Et accersito sacellano cur cont᷑ iussionẽ
suam terriuimdecimum inuitare p̃sũp¬
serit inquisiuit. Ile obstupefẽs cõuiuan¬
tes pegrinos curiosins nuimerat: et duo¬
decim solos inueniens ueluti securus res¬
pondit. Ccede mͥ honorabilis pat̾: non st̃
nisi duodecim sic̃ ip̃e iussisti. Eigo dum
conuictus sepiꝰ duodecim identidem nu¬
meraret ͥ ac t̾cium decimum quem solug̾

Expanded text:
accessit, in cujus manibus dum ipse ex humiaccessit, in cujus manibus dum ipse ex humilitatis ministerio aquam fundere vellet, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte Dominus ei per visionem dixit: « Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso susceem suam, praecepit sacellario ut duodecim peregrinos ad prandium invitaret. Qui pergens jussa complevit, eosque ad mensam pariter ordinavit. Dum autem simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstupefactus, convivantes peregrinos curiosius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret, ac tertium decimum quem solus
Abbreviated transcription (Latin):
et diĩca or̃o apd̾ grecos ab om̃i ppło dici¬
tur: apd̾ nos uero a solo sacerdote canta¬
tur. In quo gͦ grecoꝵ consuetn dĩes secuti
lumus qui aut ueteres nr̃as reparaui¬
mus. aut nouas et utiles constitumus.
in quib tamen alios non ꝓbamur imi¬
tari. Ergo ur̃a caritas cum occasio dederit
ut ad enthanensem ciuitatem ꝑgat. tib
in syracusana ecołia eos quos credit aut
intelligit. qr de hac murmatione potue¬
runt fc̃a couatione doceat. et qͣi alia ex
occasione cos instruere non desistat. Nam
de constantinopolitana ecc̃a qd̾ dicunt:
quis eam dubitet sedi apłice eẽ subiectam
Tam̃ siquid boni uel ip̃a nelatt̾a eccłia
ht̃ ego et minores meos quos ab illicitis
ꝓhibeo: in bono imitari parat᷑ sum. Stia¬
tus est enim qui in eo se pͥmum existimat
ut bona que uident discere ꝯtempnat.
Ante hospitalitatis gregorł ĩ ip̃o etiã
pr̃iarchio ꝑmansit. ut exceptis his
uitaret. Int̾ quos die quadam unus

Expanded text:
et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo diciet Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote cantatur. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus, in quibus tamen alios non tari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensium civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae esse subjectam Tamen si quid boni vel ipsa, vel altera Ecclesia habet, ego et minores meos, quos ab illicitis prohibeo, in bono imitari paratus sum. Stultus est enim qui in eo se primum existimat, ut bona quae viderit, discere contemnat.antae hospitalitatis Gregorius in ipso etiam patriarchio permansit, ut exceptis his vitaret. Inter quos die quadam unus
Abbreviated transcription (Latin):
amputanimꝰ que hic a grecis fuerat tͣ¬
dita. Subdiaconos autem ut spoliatos
ꝓcedere facerem antiqͣ consuetudo eccłie
fuit. S quia placuit cuidam nr̃o pon¬
tifici: nescto cur eos uestitos ꝓcedere p̃ce¬
pit. Nam sicilie eccłie numquid traditio¬
nem a grecis accepert̃. unde hñt gͦ hodie
ut subdyacom in lineis tunicis ꝓcedãt
nisi qr hoc a matre sua romana eccłia
simł dicunt. apd̾ nos uero a cti̾cis simł
dicitur a ppło respondetur. Et totidem
nullo mͦ dicitur. In cotidianis aut̃ mis¬
sis alia que dici solent tacemꝰ. tantũ modo
tionis uocib paulo diutiꝰ occupemur. O¬
rationem uero dñicam id circo mox post
sam solũm᷑ oronem oblatõis hostiam
ꝯsecrarent. Et ualde mͥ ĩcõueniens uisũ
est: ut p̃cem qmͣ scolastieus composirerat
suꝑ oblationem diceremꝰ ÷ et ip̃am tradi¬
tionem qmͣ redẽptor nr̃ ꝯposuit super
eiꝰ corpꝰ et sangninem ñ diceremus. S

Expanded text:
amputavimus quae hic a Graecis fuerat traamputavimus quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit. Sed placuit cuidam nostro pontifici, nescio cui, qui eos vestitos procedere praecepit. Nam vestrae Ecclesiae nunquid traditionem a Graecis acceperunt? Unde habent ergo hodie ut subdiaconi lineis in tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia simul dicunt, apud nos vero a clericis simul dicitur, a populo respondetur. Et totidem nullomodo dicitur. In quotidianis autem missis alia quae dici solent tacemus, tantummodo tionis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post sam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem diceremus, et ipsam traditionem quam Redemptor noster composuit super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
chum quem in rauenati metropoli ep̃m
consecrauit. ꝓbum quem subito abb̃em
sp̃u reuelante constituens. ꝓ construende
senodochio ierosolimis destinauit. simł¬
q claudium classitane ciuitatis abb̾em
qui de ꝓuerbiis de canticis canticoꝵ. de ꝓ¬
phetis de libris regum deq eptatico ppͣ dis¬
putante multa licet non eodem sen¬
su composuit.¬

Expanded text:
chum, quem in Ravennati metropoli episcopum chum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, quem subito abbatem spiritu revelante constituens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis abbatem, qui de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris Regum, deque Heptateucho, papa disputante, multa, licet non eodem sensu, composuit
Abbreviated transcription (Latin):
mano cantui metensis cedit. tantum me
comꝓbatur. Hec gͦ ꝑ anticipationem pro¬
tuletirim ne indiscussam galloꝵ uani
eterum prudentissimus rector grego¬
rius remotis a suo cubiculo secłari¬
b clicoꝵ sibi prudentissimos consiliarios
familiares q delegit: int̾ quos petrum
dyaconum coetaneum suum cũ quo pꝰ¬
ea disputans quatuor dyalogoꝵ libros
composuit emilianum quoq notariũ
qui quadraginta omelias euaͣnglii cum
sociis suis excepit. paterium eque notari¬
um. qui ab eo scdi chertus fc̃s ex libris̾
ip̃ius aliqua utillima deflorauit et io¬
hannem defensorem qui eiꝰ iussu in bispa¬
niis cognitor destinatur. ianuarium e¬
piscopum ciuitatis malalitane ab ep̃is su-¬
is compatͥotis depositum sedi ꝓprie restau¬
rauit ⁊ et depositores eiꝰ cum eo qui in lo-¬
co eiꝰ obrepserat pari sententia condemp¬
nauit. Monachoꝵ uero scĩssimos sibi fa
augustinum eiꝰdem monastii sui mona

Expanded text:
mano cantui Metensis cedit, tantum Metmano cantui Metensis cedit, tantum Metcomprobatur. Haec ergo per anticipationem retulerim, ne indiscussam Gallorum levsse 11. Caeterum prudentissimus rector Gregorius, remotis a suo cubiculo saecularibus, clericorum sibi prudentissimos consiliarios familiaresque delegit, inter quos Petrum Diaconum coaetaneum suum, cum quo postea disputans, quatuor Dialogorum libros composuit; Aemilianum quoque notarium, qui quadraginta homilias Evangelii cum sociis suis excepit; Paterium aeque notarium, qui ab eo secundicerius factus, ex libris ipsius aliqua utillima defloravit; et Joannem defensorem, qui ejus jussu in Hispanias cognitor destinatus, Januarium episcopum civitatis Malacitanae, ab episcopis suis compatriotis depositum, sedi propriae restauravit, et depositores ejus cum eo qui in locum ejus obrepserat pari sententia condemnavit. Monachorum vero sanctissimos sibi famAugustinum ejusdem monast
Abbreviated transcription (Latin):
qui de tiuo coruptam limpham usq hac¬
tenus bibimus. ad ꝑhennis fontis necesse
est fluenta principalia returramus. Mox
itaq duos suoꝵ indust̾os cł̾icos. adriano
tunc ep̃o dereliquit. Quib tandem satis
elegant̾ instructis metensem metropolim
ad suauitatem modulationis pristie re¬
uocauit ꝑ que illam totam galliam suã
correxit
O cum multa post tempora desunctis
his qui rome fuerant educati cantũ
gallicanaꝵ eccliaꝵ a metensi discrepare peu¬
dentissimus regum uidiss ac unũquẽq
ab alt̾utro uitiarum cantum iactant̾ ad¬
u̾teret. iterum inquit redeamus ad fontẽ.
Tunc regis pretib sicut hodic quidam
uentliei ac stipulantur: adrianus pontefex¬
ꝑmotꝰ duos in galliam cantores emisit.
Quoꝵ iuiditio. tex om̃s quidem corrupis¬
se clulceclinem romani cantus leuita¬
te quadam cognouitz metenses uero sola
naturali feritate paululum quid dissona¬
re pͣuidit. Deniq usq hodie quantum ro¬

Expanded text:
qui de rivo corruptam lympham usque hacqui de rivo corruptam lympham usque hactenus bibimus, ad perennis fontis necesse est fluenta principalia recurramus. Mox itaque duos suorum industrios clericos Adriano tunc episcopo dereliquit, quibus tandem satis eleganter instructis, Metensem metropolim ad suavitatem modulationis pristinae revocavit, et per illam, totam Galliam suam correxit. Sed cum multa post tempora, defunctis his qui Romae fuerant educati, cantum Gallicanarum Ecclesiarum a Metensi discrepare prudentissimus regum vidisset, ac unumquemque ab alterutro vitiatum cantum jactantem adverteret: Iterum, inquit, redeamus ad fontem. Tunc regis precibus, sicut hodie quidam veridice astipulantur, Adrianus papa permotus, duos in Galliam cantores misit, quorum judicio rex omnes quidem corrupisse dulcedinem Romani cantus levitate quadam cognovit, Metenses vero sola naturali feritate paululum quid dissonare praevidit. Denique usque hodie quantum Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occidentem quoq romane institutionis
cantores disꝑsi. barbaros insignit᷑ docue¬
runt. Quib defunctis occidentales eccł̃ie
ita suscepte modulationis organum uici¬
arunt. ut ioh̾es quidam romanus cantor
cum theodoro eque ciue romano sede bura¬
ci archiep̃o ꝑ gallias in britannas uita¬
liano sit p̃suli destinatus. Qui circumqͣ
positaꝵ eccłiaꝵ. filios ad pͥstinam cantile¬
ne dulcedinem reuocans: tam ꝑ se qmͣ ꝑ
suos discipulos multis annis romane doc¬
trine regulam conseruauit.
ed et karolus nr̃ patriciꝰ rexaut̃ fran¬
coꝵ dissonantia romani et gallicani
cantus rome offensus cum galloꝵ ꝓcacitiᷤᷤ
cantum a nostratib quibdam neniis ar¬
gumentaretur ẽẽ corruptum nr̃iq edi¬
uerso auctentitũ antiphonarium pro¬
babiliter ostentarent interrogasse fert᷑.
quis int̾ riuũ et fontem limpidiorem
aqm conferre soleret. Respondentibus̾
fontem: prudent̾ adiecit. Ergo et nos

Expanded text:
per Occidentem quoque Romanae institutionis per Occidentem quoque Romanae institutionis cantores dispersi, barbaros insigniter docuerunt. Quibus defunctis Occidentales Ecclesiae ita susceptum modulationis organum vitiarunt, ut Joannes quidam Romanus cantor cum Theodoro aeque cive Romano, sed Eburaci archiepiscopo, per Gallias in Britannias Vitalliano sit praesule destinatus, qui circumquaque positarum Ecclesiarum filios ad pristinam cantilenae dulcedinem revocans, tam per se, quam per suos discipulos multis annis Romanae doctrinae regulam conservavit. 9. Sed et Carolus noster patricius, rex autem Francorum, dissonantia Romani et Gallicani cantus Romae offensus, cum Gallorum procacitas cantum a nostratibus quibusdam naeniis argumentaretur esse corruptum, nostrique e diverso authenticum Antiphonarium probabiliter ostentarent, interrogasse fertur quis inter rivum et fontem limpidiorem aquam conservare soleret? Respondentibus fontem prudenter adjecit: Ergo et nos
Abbreviated transcription (Latin):
cet loca ꝑ p̃cepti seriem sub int̾positione
anathematis ob munst̾ii cotidrani utro¬
biq grãm subdiuisit.
uꝰ modulationis dulcedinem int̾ ali¬
as europe gentes germani seu galli
discere crebroq rediscere insignit̾ potu¬
erunt incorruptam uero tam leiita¬
te animi qua non nulla de ꝓprio grego¬
rianis cantib miscuerunt quam feritate
quoq naturali seruare minime potuer̃t.
Alpina siquidem corpora uocum suaꝵ
thonitriꝰ altissone ꝑstrepentia suscepte mo¬
dulationis dulcedinem ꝓpͥe non resul¬
tant: quia bibuli guituris lurbara feri¬
tas dum inflexionib et reꝑcussionibus
mitem nititur edere cantilenam. natu¬
rali quodam fragore qͣi plaustra. ꝑ gra¬
dus confuse sonantia rigidas uoces iac¬
tat: sices audientium animos quosmł¬
cere desiderat exaspertaido magis ao obstrepẽ¬
do conturbat.
inc est qd̾ hiuꝰ gregorii tempore cum
augustino tuno britanmas adeunte.

Expanded text:
cet loca per praecepti seriem sub interpositione cet loca per praecepti seriem sub interpositione anathematis ob ministerii quotidiam utrobique gratiam subdivisit. 7. Hujus modulationis dulcedinem inter alias Europae gentes Germani seu Galli discere crebroque rediscere insigniter potuerunt, incorruptam vero tam levitate animi, quia nonnulla de proprio Gregorianis cantibus miscuerunt, quam feritate quoque naturali, servare minime potuerunt. Alpina siquidem corpora, vocum suarum tonitruis altisone perstrepentia, susceptae modulationis dulcedinem proprie non resultant, quia bibuli gutturis barbara feritas, dum inflexionibus et repercussionibus mitem nititur edere cantilenam, natarali quodam fragore, quasi plaustra per gradus confuse sonantia rigidas voces jactat, sicque audientium animos, quos mulcere debuerat, exasperando magis ac obstrependo conturbat. inc est quod hujus Gregorii tempore cum 48 Augustino tunc Britannias adeunte,
Abbreviated transcription (Latin):
aplico feretro de pastillatico ꝓpallio uelcs̃¬
uero collectis circũ quaq positaꝵ ꝓuinti¬
aꝵ ep̃is a tociꝰ sc̃e uniu̾salis eccłie corpore
segregauit: eaq sub int̾positione t̾nbilis
anathemans. tam generalit qmͣ ꝑpetua¬
lit̾ condempnauit.
einde in domo dñi more sapientissi¬
mi salomonis ꝓpt̾ musice compũc¬
tionem dulceduis antiphonariũ concẽ¬
tu cantoꝵ studiosissimus nimis utiliter
compilauit. Scolam quoq cantoꝵ que
hactenus eisdem institutionib ĩ scã ro¬
mana eccłia modulatur constituit: ei¬
q cum non nullis prediis duo habitacu¬
la scilicet alterum sub gradib basilice
b̾i petri apłi. alterum uero sub lat̾anẽ¬
sis patͥarchii domib fabricauit. uibi usq
hodie lectus eiꝰ quo recubans modulaba¬
tur et flagellum ip̃iꝰ quo pueris mina¬
batur ueneratione congrua cum auctẽ¬
tico antiphonario reseruat᷑. Que uideli¬

Expanded text:
apostolico feretro, de pastillatico,apostolico feretro, de pastillatico,vero collectis circumquaque positarupis, a totius sanctae universalis Ecclesiae corpore segregavit, eaque sub interpositione terribilis anathematis, tam generaliter quam perpetualiter condemnavit. 6. Deinde in domo Domini, more sapientissimi Salomonis, propter musicae compunctionem dulcedinis, Antiphonarium centonem cantorum studiosissimus nimis utiliter compilavit; scholam quoque cantorum, quae hactenus eisdem institutionibus in sancta Romana Ecclesia modulatur, constituit; eique cum nonnullis praediis duo habitacula, scilicet alterum sub gradibus basilicae beati Petri apostoli, alterum vero sub Lateranensis patriarchii domibus fabricavit, ubi usque hodie lectus ejus, in quo recubans modulabatur, et flagellum ipsius, quo pueris minabatur, veneratione congrua cum authentico Antiphonario reservatur, quae videli
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Scͥpta quoq teodorichi ꝑ que b̃i
cirilli fides reprebenditur: ausu demẽ¬
tie ꝓlata refutantur. Cunctas u̾o qͣs
prefata uen̾anda concilia ꝑsonas respu¬
unt respuo ÷ quas uen̾antur amplec¬
tor. quia dum uniu̾salisunt consen¬
su constituta. non illa destruit. quisqͥs
p̃sumit aut soluere quos religant. aut
ligare quos soluũt. Quisquis gͦ aliud
sapit. anathema sit.
oc modo postqmͣ gregoriꝰ fundamẽ
tum fidei sue scd̃m priscum decessoꝵ
suoꝵ pontificum morem luculent̾ a¬
postolicis thronis exposuitͥ aĩadu̾tens
pontificem constituttum. ut iuxͣ illud
ꝓpheticum uitioꝵ radices euelleret. destm¬
mum edificaret. plantaret q uirtutes
om̃s consuetudĩes quas contra priscã
traditõnem apłicam. nouit̾ pullulasse
cognouerat. uidelicet de ministͥs de can¬
torib de laicis pontifici familiariter
adherentib de titulandis p̃indicialit̾
quib libet reb de contegendo daliaticis

Expanded text:
citur. Scripta quoque Theodoriti, per quae beati citur. Scripta quoque Theodoriti, per quae beati Cyrilli fides reprehenditur, ausu dementiae prolata refutantur. Cunctas vero quas praefata veneranda concilia personas respuunt, respuo; quas venerantur, amplector, quia dum universali sunt consensu constituta, se et non illa despraesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathema sit. » 5. Hoc modo, postquam Gregorius fundamentum suae fidei secundum priscum praedecessorum suorum pontificum morem, luculenter apostolicis thronis exposuit, animadvertenpontificem constitutum, ut, juxta illud propheticum , vitiorum radices evelleret, destmum aedificaret, plantaretque virtutes, omnes consuetudines quas contra priscam traditionem apostolicam noviter pullulasse cognoverat, videlicet de ministris cantoribus, de laicis pontifici familiariter adhaerentibus, de titulandis praejudicialiter quibuslibet rebus, de contegendo dalmaticis
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis erectus: et cetera que latius pꝰ
in libro pastorali ꝓsequitur.
reterea quia corde inquit creditur ad
iusticiam ore aut̃ confessio fit ad sa¬
lutem. sic̃ scĩ eungłii quatuor libros sic qͣ¬
tuor concilia suscipe.et uenerari me fatror
nicenum scilicet in quo ꝑn̾sum atrii dog¬
ma destruitur constantinopolitanũ quoq
in quo eunomii et macedonii errorconuĩ¬
citur effesenum etiam primũ in quo ne¬
storii impietas uiflicatur calcidonense uͦ
in quo euthichii dioscoriq pͣuitas repro¬
batur. tota deuotione complector integer¬
runa approbatione custodio: quia in his
existat quisquis eoꝵ solicditatem non te¬
net. etiam silapis eẽ cernitur. tñ extra e¬
dificium iacet. Quintũ queq concili¬
um parit̾ ueneror: in quo epła que i¬
bi dicitur erroris plena reprobat᷑ et the¬
odorus ꝑsonam mecliatoris dei et homi¬
num in duab substantiis separans ad
impretatis sue ꝑficliam cecidisse conuin¬

Expanded text:
titudinis erectus, » et caetera quae post titudinis erectus, » et caetera quae post in libro Pastorali prosequitur. 4. « Praeterea quia corde, inquit, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , sicut sancti Evangelii quatuor libros, sic qutuor concilia suscipere et venerari me fateor. Nicaenum scilicet, in quo perversum Arii dogma destruitur; Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur; Ephesinum etiam primum, in quo Nestorii impietas judicatur; Chalcedonense vero, in quo Eutychis Dioscorique pravitas reprobatur; tota devotione complector, integerrima approbatione custodio: quia in his ue actionis existat, quisquis eorum soliditatem non tenet, etiam si lapis esse cernitur, tamen extra aedificium jacet. Quintum quoque concilium pariter veneror, in quo et epistola, quae Ibae dicitur, erroris plena, reprobatur. Theodorus personam Mediatoris Dei et hominum in duabus subsistentiis separans, ad impietatis perfidiam cecidisse convin
Abbreviated transcription (Latin):
sieri int̾cessor erubescerem ⁊ qnͣte hoc auda¬
cie est qd̃ apud deum ꝓ ppło locũ nͣcesso¬
ris obtineo cui familiarem me ꝑ uite
meritũ ñ agnosco: Qua in re est michi
adhuc aliud grauiꝰ formidandũ ⁊ quia
sicut cuncti liquido nouimus cum is qͥ
displicet adint̾cedendum mutitur: irati
animꝰ ad det̾ius ꝓuocatur. Et ualde per¬
trimesco ue ꝯmissa mͥ plebs fidelium rea¬
tus mei additamento deꝑeat cuiꝰ nunc usq
dñs equanuit̾ delicta tolerabat. Cum uͦ
ut cumq hunc timorem suppͥmo. et con¬
solatam mentem ad pontificał oꝑis stu¬
dia accingo: considerata ip̃a rei ĩmensita¬
te deterreor. Perpendo quippe qd̃ oĩ cura ui¬
gilandũ est ut rector cogitatione sit mũ¬
dus oꝑatione p̃cipinis. discretus in filen¬
tio utilis in uerbo fingulis compassione
ꝓximus p̃cunctis contemplatione stispẽ¬
sus bene agentib ꝑ humilitatem socius
contͣ delinquentium uicia ꝑ zelum rec¬

Expanded text:
fieri intercessor erubescerem, quantae hoc audafieri intercessor erubescerem, quantae hoc audaciae est quod apud Deum pro populo locum intercessoris obtineo, cui familiarem me esse per vitae meritum non agnosco? Qua in re est mihi adhuc aliud gravius formidandum, quia sicut cuncti liquido cognovimus, cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur, et valde pertimesco ne commissa mihi plebs fidelium reatus mei additamento depereat, cujus nunc usque Dominus aequanimiter delicta tolerabat. Cum vero utcunque hunc timorem supprimo, et consolatam mentem ad pontificalis operis studia accingo, considerata ipsa rei immensitate, deterreor. Perpendo quippe quod omni cura vigilandum est ut rector cogitatione sit mundus, operatione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum rec
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam in qua sola possint laxari pcc̃ata.
Aynodicam quoq suam gregorius
scd̃m pͥscum decessoꝵ suoꝵ morem to¬
hanni constantinopolitano. eulogio. a¬
lexandrino gregorio. anthiocheno ioh̾i ie
dehent destinauitique ita se ht̃.¬
onsideranti michi quod impar meri¬
tis ac toto aĩo renitens. pastoralis cu¬
re pondera portare compulsus sum. cali¬
go meroris occurrit: ⁊ tͥste cor nichil aliud
nisi eas que uideu nil sinunt tenebras u¬
det. Nam quid antistes ad dñm nisi pro
delictis ppłi int̾cessor eligit᷑. Qua itaq fi¬
ducia ad eum ꝓ poc̃is alienis. int̾cessor ue¬
nio ⁊ apud quem de ꝓpriis secutꝰ ñ sum : Si
fortasse quispiam apud potentem uirũ
qui et sibi iratꝰ. ⁊ mͥ eẽt incognit᷑. inter¬
cessorem suum me fieri quereret: ꝓtinꝰ
responderem. Adint̾cedendum uenire
nequeo quia eiꝰ noticiam ex sedula faim¬
liaritate non habeo. Si gͥ recte homo apd̃
hominem de quo minime p̃sumpsissem

Expanded text:
Ecclesiam, in qua sola possunt laxari peccata iEcclesiam, in qua sola possunt laxari peccata i sancti. 3. Synodicam quoque suam Gregorius, secundum priscum decessorum suorum morem, Joanni Constantinopolitano, Eulogio Alexandrino, Gocheno destinavit, quae ita 46 se habeConsideranti mihi quod impar meritis ac toto animo renitens pastoralis curae pondera portare compulsus sim, caligo moeroris occurrit, et triste cor nihil aliud nisi eas quae videri nil sinunt tenebras videt. Nam quid antistes ad Dominum, nisi pro delictis populi intercessor eligitur? Qua itaque fiducia ad eum pro peccatis alienis intercessor venio, apud quem de propriis securus non sum? Si fortasse quispiam apud potentem virum, qui et sibi iratus, et mihi esset incognitus, intercessorem suum me fieri quaereret, protinus responderem: Ad intercedendum venire nequeo, quia ejus notitiam ex sedula familiaritate non habeo. Si igitur recte homo apud hominem, de quo minime praesumpsissem,
Abbreviated transcription (Latin):
tas hereses uno simbolo dissipauit. Quod
udelicet sacre confessionis symbolum ita
se habet.
redo in unum deum om̃ĩpotentem pa¬
trem. et filium et sp̃m sc̃m. tres ꝑsonas
unam substantiam: patrem ingenitum
silium genitum sp̃m uero sc̃m nec geni¬
tum nec ingenitum. s coetnium. de patre
et filio ꝓcedentem. Confiteor uingenitũ
filium consubstantialem et sine tempo¬
re natum de patre õĩtm uisibiliũ et in¬
qui manens u̾bum añ secła. ꝑfectus homo
nr̃am suscepit absq pcc̃o. et sub pontio py¬
lato crucifixus est et sepultꝰ. tercia die re¬
surrexit a mortuis. dieaut̃ quadagesiõ
ascendit in celum sedet ad dexteram dei pa¬
tris unde uenturus est iudicare uinos et
ta singsoꝵ daturꝰ scĩs ꝑpetua p̃mia regni
celestis. inquis aut̃ supplicia ignis et̾m ĩ
nouaturꝰ secł̾m ꝑignem in carnis desur¬
rectionem. Confiteor unam fidem unũ
baptisma. unam apłicam et uniu̾salem

Expanded text:
tas haereses uno symbolo dissipavit. Quod tas haereses uno symbolo dissipavit. Quod videlicet sacrae confessionis symbolum ita se habet: Credo in unum Deum omnipotentem, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, tres personas, unam substantiam: Patrem ingenitum, Filium genitum, Spiritum vero sanctum, nec genitum, nec ingenitum, sed coaeternum, de Patre et Filio procedentem. Confiteor unigenitum Filium consubstantialem, et sine tempore natum de Patre, omnium visibilium et inqui manens Verbum ante saecula, perfectus homo nostram suscepit absque peccato; et sub Pontio Pilato crucifixus est, et sepultus tertia die resurrexit a mortuis; die autem quadragesimo ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris. Unde venturus est judicare vivos et lta singulorum, daturus sanctis perpetua praemia regni coelestis, iniquis autem supplicia ignis aeterni, innovaturus saeculum per ignem in carnis resurrectione. Confiteor unam fidem, unum baptisma, unam apostolicam, et universalem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃athlete xp̃i gregorii
turilit ingynasio sc̃e
ip̃ius ecc̃e desudantis. p̃¬
lato libello torosa mem¬
Ibra descͥpta st̃. qͣlit̾ in pa¬
lestra quoq confluxerit. aspirante dño ꝓfe¬
ratur. Si quidem mox ut summũ ponti¬
ficium felicissime romane urbis xp̃o mor¬
talib consulente sortitꝰ est suꝑstitiosum
uniu̾salis nocabulum qd̾ ioħes constã¬
tinopolitanus ep̃c. insolent̾ sibi tunt tẽ¬
poris usurpabat more antecessoꝵ suoꝵ
pontificum sub districtissime ĩt̾minatõis
sententia refutauit: et pͥmus om̃uũ
tisq suis suctessorib documentum sue
humilitatis. tam in hoc qmͣ in medicerib
pontificalib indumentis. quod uidelic
hactenus in romana eccłia sc̃a consernat᷑¬
hereditanum dereliquit.
eniq in speculo sc̃e uniu̾sar eccłie uir
tociꝰ humilitatis ac auctoritatis ortho¬
doxe. unde uideri et audiri clariꝰ eunͣglicus
p̃co ualeret consistens oris sui diuinissimo
gladio et rectam fidem muniuit et cunc¬

Expanded text:
am athletae Christi Gregorii, viriliter in gymnasio sanctae ipsius Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem mox ut summum pontificium felicissimae Romanae urbis, Christo mortalibus consulente, sortitus est, superstitiosum Universalis vocabulum, quod Joannes Constantinopolitanus episcopus insolenter sibi tunc temporis usurpabat, more antecessorum suorum pontificum, sub districtissimae interminationis sententia refutavit, et primus omniumtisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam in hoc quam in mediocribus pontificalibus indumentis, quod videlicet hactenus in sancta Romana Ecclesia conserquit. 2. Denique in specula sanctae universalis Ecclesiae, vir totius humilitatis, auctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio et rectam fidem munivit et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi singul pr̃imoniis singulos tec¬
tores constituit.¬
liuii Ubi uni ꝑsone . uͦ. ministia nullo mo¬
do comutenda definit odinat
bi elemosinas localit̾ ac ꝑsonaliter

Expanded text:
 Singulis patrimoniis singulos rectores constituit.--54. Uni personae duo ministeria nullomodo committenda definit.--55. Eleemosynas localiter ac personaliter
Abbreviated transcription (Latin):
tliui Qualit̾ intelligi ualeat gregorium
traiani aĩam seluit de ĩferra cruci¬
atibus liberasse.¬
bi monachum sub excomunicatõe
defunctum mirabilit̾ soluit.¬
lui Ubi paganos pueros comparat ut
xp̃ianos efficiat.¬
bi baptizandis uestim̃ta largitur:
Ubi pueris airranoꝵ subueniri p̃dicat¬

Expanded text:
-- 44. Qualiter intelligi debet, Gregorium Trajani animam de inferni cruciatibus liberasse.--45. Monachum sub excommunicatione defunctum mirabiliter solvit.--46. Paganos pueros comparat, ut Christianos efficiat..--49. Baptizandis vestimenta largitur. --50. Pueris Arianorum subveniri praedicat