comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecti retulerãt fictilia se ĩ eius mẽsa ua¬
sa uidisse. monitos ne ꝯtinẽtie quasi i¬
pauꝑtati succurrẽdũ putarẽt cũ suis sar¬
cinis abire iussit. ¶ Qͣ bñ Etholicis do¬
mestica p̾tulerat. si frugalitatis eius ex¬
emplum posterior etas sequi uoluisset.
Nũc quo uẽtũ est᷑: aẜuis põt ĩpetrari:
uix ne cã supellectilem fastidiant qu̾a
tuẽ consul non erubuit:
Tꝑse rege deuicto paulus cuz
macedonicis opibus ueterẽ atq
hereditariam urbis nr̃e pauꝑtatẽ eo
usq satiasset ut illo tpr̃e p̾mũ populuᷤ
romanus tributi p̾standi onere se libe¬
raret penates suos nulla exꝑte locuple¬
tiores fecit. p̾clare secũ actũ existimãs
ꝙ ex illa uictoria alii pecuniã ip̃e gła
occupasset:
fabius gurges. Numerius pic¬
tor Quĩtus Ogulinus subscͥpserunt.
Qui legati ad ꝑtolomeum regem mis¬
si munera que ab eo pͥuati acceperãt
in errarium et quidẽ pͥusꝙͣ ad senatũ

Expanded text:
fecti retulerant fictilia se in eius menfecti retulerant fictilia se in eius mensa uidisse, monitos ne continentiae quasi paupertati succurrendum putarent cum suis sarcinis abire iussit. quam bene Aetolicis domestica praetulerat, si frugalitatis eius exemplum posterior aetas sequi uoluisset! nunc quo uentum est? a seruis impetrari uix potest ne eam supellectilem fastidiant, qua tunc consul uti non erubuit. At Perse rege deuicto Paulus, cum Macedonicis opibus ueterem atque hereditariam urbis nostrae paupertatem eo usque satiasset, ut illo tempore primum populus Romanus tributi praestandi onere se liberaret, penates suos nulla ex parte locupletiores fecit, praeclare secum actum existimans, quod ex illa uictoria alii pecuniam, ipse gloriam occupasset. Fabius Gurges, N. Fabius Pictor, Q. Ogulnius subscripserunt. qui legati ad Ptolomaeum regem missi munera, quae ab eo priuatim acceperant, in aerarium, et quidem prius quam ad senatum
Abbreviated transcription (Latin):
Fabricii uota extiterũt. legatus
cim̃ ad pirrhũ profectus cũ apd̃ cum
Cineam Thesalum narratem audisset.
quẽdam Atheniensem sed clax sapĩa
suadentem ne quid aliud hoĩes ꝙͣ uolu¬
ptatis causa face uellẽt. pro mõstro ea
uoc̃e accepit. cõtinuoq purho et san¬
nitibus istam sapĩam dep̾catus ẽ. licet
athene doctrina sua glorientur. uir tñ
prudens fabricii detestatõem ꝙͣ fpicu¬
ri maluit p̾cepta. Quod enẽtus quoq
indicauit. Namq urbs cũ uoluptati.
plurim̃u tribuit impium maximũ
amisit. Que labore delectata ẽ occupaũ.
et illa libertatem tueri nõ ualuit. hec ⁊̃
donare potuitz
urii et fabricii Quĩtũ Tuberonẽ¬
cognomine Gatilium discipulũ
fuisse merito quis extimauerit. Cui cõ¬
sulatum gerenti cũ Etholoꝵ gens omĩs
usus uasa argentea magno pondere et ex¬
quisita arte fabricata plegatos misisset
qui suꝑiore tpeͣ gratulandi cã ad eũ pro¬

Expanded text:
Fabricii uota extiterunt: legatus Fabricii uota extiterunt: legatus enim ad Pyrrum profectus, cum apud eum Cineam Thessalum narrantem audisset quendam Athenis esse clarum sapientia suadentem ne quid aliud homines quam uoluptatis causa facere uellent, pro monstro eam uocem accepit continuoque Pyrro et Samnitibus istam sapientiam deprecatus est. licet Athenae doctrina sua glorientur, uir tamen prudens Fabricii detestationem quam Epicuri maluerit praecepta. quod euentus quoque indicauit: nam quae urbs uoluptati plurimum tribuit, imperium maximum amisit, quae labore delectata est, occupauit, et illa libertatem tueri non ualuit, haec etiam donare potuit. Curi et Fabrici Q. Tuberonecognomine Catum discipulum fuisse merito quis existimauerit. cui consulatum gerenti cum Aetolorum gens omnis usus uasa argentea magno pondere et exquisita arte fabricata per legatos misisset, qui superiore tempore gratulandi causa ad eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩum excogitatũ munus refertote. ⁊
memẽtote me nec acie uĩci nec pecuni
egisset. nichil oĩo exp̃̾da regia
qua erercitũ urbemq ditauerat attigit.
Decretis ⁊̃ asenatu septenis ugeribus
agri ppło sibi aũt quĩquagĩta. popul¬
aris assignatõis modũ nõ excessit.
Paꝵ ydoneum reipublice ciũe existim¬
ans. qui co qd̾ reliquis tribueretur. cõ¬
tentus non eẽt
Uem sensit fabricius luscinius
honoribus et autoritate oĩ ciuuta¬
ti tpribus sius maior censu par unicui¬
q paupimo. Qui a sanitibus quos u¬
uniuersos inclientela hebat decem eris
et quq pondo argenti totidẽq seruos
sibi missos ĩ sãnium remisit. Cõtinen¬
tie sue bñficio sine pecunia p̾diues. si¬
ne usu familie abũde comitatus. quia
locupletem illum faciebat nõ multa
possidere sed modica desiderare. frgo do
mus quẽadmodũ ere et argẽto ⁊ Mã¬
cipiis Sannitũ uacua. ita gloria exhis
Onsentanca repudiatis donis

Expanded text:
hominum excogitatum munus refertote et hominum excogitatum munus refertote et mementote me nec acie uinci nec pecuniaegisset, nihil omnino ex praeda regia, qua exercitum urbemque ditauerat, adtigit. decretis etiam a senatu septenis iugeribus agri populo, sibi autem quinquaginta, popularis adsignationis modum non excessit parum idoneum rei publicae ciuem existimans qui eo, quod reliquis tribueretur, contentus non esset. Idem sensit Fabricius Luscinus honoribus et auctoritate omni ciuitate temporibus suis maior, censu par unicuique pauperrimo, qui a Samnitibus, quos uniuersos in clientela habebat, x aeris et v pondo argenti et decem seruos sibi missos in Samnium remisit, continentiae suae beneficio sine pecunia praediues, sine usu familiae abunde comitatus, quia locupletem illum faciebat non multa possidere, sed modica desiderare. ergo domus eius quemadmodum aere et argento et mancipiis Samnitium uacua, ita gloria ex iis Consentanea repudiatis donis
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere ualuisset donaretur. Nichil ex
his p̃ter unius hospitis captiui salutẽ
equũq quo macie uteretur acciꝑe uolu¬
it. Qua tam circũspecta aĩ modera fõne
nescias utrũ maiore cũ laude p̾mia ele¬
gerit an reiecerit¬
Arcus aũt Curius exactissima
norma romane fragalitatis idẽ¬
q fortitudĩs ꝑspectissimũ specim̃e Sã¬
nitum legatus agresti se ĩ scãno assitẽtẽ
foco atq ligneo catino cenãtem qualeᷤᷤ
epulas appatus inditio eẽt spectadũ
p̾buit. Ille eĩ sãnitũ diuitias ꝯtep̃sit.
Sãnites pauꝑtatem eius mirati sunt.
Nam cũ a deũ magnũ pondus auri pu¬
blice missũ attulissent. benignis u̾bis
inuitatus ut eo uti uellet. et uultu risu
soluit protinus. et suꝑuacue ĩ quit ne
dicam inepte legatõnis ministri nar-¬
rate Sãnitibus Marcum Curium mal¬
le locupletibus imꝑare ꝙͣ ipm̃ fieri locu¬
pletem. atq istud ut p̾ciosum ita malo

Expanded text:
sustinere ualuisset, donaretur, nihil ex sustinere ualuisset, donaretur, nihil ex his praeter unius hospitis captiui salutem equumque, quo in acie uteretur, accipere uoluit. qua tam circumspecta animi moderatione nescias utrum maiore cum laude praemia elegerit an reiecerit. M'. autem Curius, exactissima norma Romanae frugalitatis idemque fortitudinis perfectissimum specimen, Samnitium legatis agresti se in scamno adsidentem foco eque ligneo catillo cenantem—quales epulas apparatus indicio est—spectandum praebuit: ille enim Samnitium diuitias contempsit, Samnites eius paupertatem mirati sunt: nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, benignis uerbis inuitatus ut eo uti uellet, uultum risu soluit et protinus 'superuacuae' inquit, 'ne dicam ineptae legationis ministri, narrate Samnitibus M'. Curium malle locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem, atque istud ut pretiosum, ita malo
Abbreviated transcription (Latin):
stitit usũ ueneris intra ꝯiugis carita¬
tem clausum tenuisse:
Ntonia quoq femina laudib
uirilem familie sue claritatem
suꝑgressa amorẽ mariti egregia fide
pensauit. Que post cius excessum for
ma etate florens cubiculum socrus
pro cõiugio huit. in codemq thoro alti¬
us adolescentie iugor ertinctus est. Al¬
terius iuduitatis exꝑientia cõsenuit.
hoc cubiculum talibus exꝑimẽtis sũ¬
mã imponat. Ueinceps his uacemus
quoꝵ aĩus aliquo ĩmomĩcto ponẽdi pe¬
cuniam nũꝙͣ uacauit.
Neus Martius patriaie gentis
adolescens Anci regis clara pro¬
genies Cui sorioli uolscoꝵ oppidũ cap¬
tum cognome adiecerũt cũ editis cõ¬
spicue fortitudĩs oꝑibus a Postumo
Cominio consule accurata orõne a põ
milites laudatus omĩbus donis milita¬
ribus et agri cẽtum iugeribus et decez
captiuoꝵ electõne et totidem ornatis e¬
quis cẽtenano boũ grege argẽto ꝙͣtum

Expanded text:
stitit usum ueneris intra coniugis caritastitit usum ueneris intra coniugis caritatem clausum tenuisse. Antonia quoque, femina laudibus uirilem familiae suae claritatem supergressa, amorem mariti egregia fide pensauit, quae post eius excessum forma et aetate florens conuictum socrus pro coniugio habuit, in eodemque toro alterius adulescentiae uigor extinctus est, alterius uiduitatis experientia consenuit. hoc cubiculum talibus experimentis summam inponat. Deinceps et his uacemus, quorum animus aliquo in momento † ponendi pecuniam numquam uacuit. Cn. Marcius patriciae gentis adulescens, Anci regis clara progenies, cui Corioli Volscorum oppidum capti cognomen adiecerunt, cum editis conspicuae fortitudinis operibus a Postumo Cominio consule accurata oratione apud milites laudatus omnibus donis militaribus et agri centum iugeribus et x captiuorum electione et totidem ornatis equis, centenario boum grege argentoque, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
tia Indibilis obligatus Celtiberoꝵ aĩos
romanis applicãdo meritis eius debi¬
tam gram retulit.
Erum ut huius uiri abstinẽtie
testis hyspania. ita Marci Ca¬
tonis Epiros achaia. Ciclades insule
maritime pars Asie prouicie Cypros.
Unde cũ pecunie deportande mĩsteriũ
sustineret. tam aduersum aĩum aboĩ
in temperantie materia u̾satus. Nã
et regie diuitie potestate ip̃ius cõtine¬
bantur. et fertilissime deliciaꝵx tot Gre¬
cie urbes necessaria tocius nauigatõis
diuerticula erãt. Atq id Minucius
Rufus Ci pͥace expeditoĩs fidus comes
scͥptis suis significat. Cuius testimoni¬
um non amplector. proprio eĩm ar¬
gum̃eto laus ista nititur. qm̃ exeodẽ
miam laudem Claudie fami¬
lie gloriam patrieq caꝵ ornamentũ
et qd̾ suꝑ omĩa ẽ oper suoꝵ probĩtu
etatis magnitudĩe uitrico pariter ac
fratri augusto duob romani ppłi diũ¬
mis oculis mirifice respondẽtem con¬

Expanded text:
tia Indibilis obligatus Celtiberorum animos tia Indibilis obligatus Celtiberorum animos Romanis adplicando meritis eius debitam gratiam retulit. Verum ut huius uiri abstinentiae testis Hispania, ita M. Catonis Epiros, Achaia, Cyclades insulae, maritima pars Asiae, prouincia Cypros. unde cum pecuniae deportandae ministerium sustineret, tam auersum animum ab omni intemperantiae materia uersatus: nam et regiae diuitiae potestate ipsius continebatur et fertilissimae deliciarum tot Graeciae urbes necessaria totius nauigationis deuerticula erant. atque id Munatius Rufus Cypriacae expeditionis fidus comes scriptis suis significat. cuius testimonium non amplector: propio enim argumento laus ista nititur, quoniam ex eodem miam Claudiae familiae gloriam patriaeque rarum ornamentum, et quod super omnia est, operum suorum pro habitu aetatis magnitudine uitrico pariter ac fratri Augustis duobus rei publicae diuinis oculis mirifice respondentem, con
Abbreviated transcription (Latin):
Agna cura p̃cipuoq stu¬
dio referendũ ẽ ꝙt̃o oꝑe
libidinis et auaricie furo.
fisises impetus abillustriũ uiroꝵ pecto¬
ribus cõsilio ac rõne sũmoti sũt. Quia
hi demũ penates ea ciuitas id regnum
cterno ingradu facile steterit ubi mĩmũ
ueneris uirium peccunieq cupido sibi
uẽdicauerit. Nam quo iste gnis humãi
certissime pestes penetrauerĩt iniuria
uartum et uigesimũ annũ agẽs
Scipio cũ in hyspania Cartagine
opp̾ssa maĩoris Cartaginis capiẽde sũp¬
sisset auspitia multosq obsides quos
in ea urbe peni clausos hũerãt ĩ suã po¬
testatem redegisset. eximie inter eos for¬
me uirginem etatis adulte et iuueĩs
et celebs et uictor postꝙͣ ꝯꝑit illustri
loco inter Celtiberos natã nobalissimo¬
q gentis illius In dibili desponsatam
arcessitis parentibus et sponso ĩ iuola¬
tam tradidit. Aux quoq qd̾ pro redẽp¬
tõne puelle allatum erat sũme dotis
adiecit. Qua cõtinentia ac munificẽ¬

Expanded text:
agna cura praecipuoque studio referendum est quantopere libidinis et auaritiae furori similis impetus ab inlustrium uirorum pectoribus consilio ac ratione summoti sint, quia ii demum penates, ea ciuitas, id regnum aeterno in gradu facile steterit, ubi minimum uirium ueneris pecuniaeque cupido sibi uindicauerit: nam quo istae generis humani certissimae pestes penetrarunt, iniuria Quartum et uicesimum annum agens Scipio, cum in Hispania Karthagine oppressa maioris Karthaginis capiendae sumpsisset auspicia multosque obsides, quos in ea urbe Poeni clausos habuerant, in suam potestatem redegisset, eximiae inter eos formae uirginem aetatis adultae et iuuenis et caelebs et uictor, postquam comperit inlustri loco inter Celtiberos natam nobilissimoque gentis eius Indibili desponsam, arcessitis parentibus et sponso inuiolatam tradidit. aurum quoque, quod pro redemptione puellae allatum erat, summae dotis adiecit. qua continentia ac munificen
Abbreviated transcription (Latin):
Irrhus impetus sui terrore so¬
luto. ac iam Epyroticis armiᷤ
languẽtihus beniuolentia ppłi
romani mercari quia uirtutẽ debilit¬
are nequiuerat cupiens pene totum
regiaꝵ opum apparatũ in urbẽ nr̃a
rum apta usui munera circa domos
ferrentur. nulla cuiꝙͣ dono ianua pa¬
tuit. Tarantineq petulantie aĩo sus
magis ꝙͣ efficax defensor haud scio
maiore cũ gloria huius urbis ꝙͣ bel¬
lo repulsus sit.
Nilla quoq procella quã Gaius
Marius et lucius Cina reipubli¬
ce inflixerant. Abstinẽtia ppłi romaĩ
mirifica cõspecta ẽ. Nam cũ a se prosc̾p¬
toꝵ penates uulgi maĩb diripiẽdos
obiecissent. inueniri nemo potuit ꝙ
cuuli luctu predam peteret. unusquis
q eĩm seabhis ꝑinde ac si asacris edi¬
bus abstinuit. Que quidẽ tam miseri¬
cors cõtinẽtia plebis tacitũ crudeliũ
nictoꝵ cõuitiũ fuit.

Expanded text:
Pyrrus impetus sui terrore soPyrrus impetus sui terrore soluto ac iam Epiroticis armis languentibus beniuolentiam populi Romani mercari, quia uirtutem debilitare nequiuerat, cupiens paene totum regiarum opum apparatum in urbem nostrarorum quam feminarum apta usui munera circa domos ferrentur, nulla cuiusquam dono ianua patuit, Tarentinaeque petulantiae animosus magis quam efficax defensor haud scio maiore cum gloria huius urbis moribus repulsus sit. In illa quoque procella, quam C. Marius et L. Cinna rei publicae inflixerant, abstinentia populi Romani mirifica conspecta est: nam cum a se proscriptorum penates uulgi manibus diripiendos obiecissent, inueniri nemo potuit, qui ciuili luctu praedam peteret: unus enim quisque se ab his perinde ac si a sacris aedibus abstinuit. quae quidem tam misericors continentia plebis tacitum crudelium uictorum conuicium fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
scendit. ut pote iam diuite ciuitate¬
et lauticia gaudente natus. Is tñ cũ bellis
ciiulibus int̾eẽt filiũ secũ trahẽs septem
seruos hũit. nuoͣ plures ꝙͣ suꝑior tpͣx
diuersis moribus pauciores ¶Exultat¬
aĩus maxĩoꝵ uiroꝵ mẽoriã ꝑcurrens:
Cipio fmilianus post duos ĩdi¬
tos cõsulatus totidẽq sue preci¬
pue glorie triumphos septem seruis
sequẽtibus officio legatoĩs fuctus est.
Et puto Cartaginis ac Numãtie spoli¬
is cõparare plures potuerat. nisi ope¬
rum suoꝵ ad se laudem manubias ad
patriam redũdare uoluisset. Itaq cũ
ꝑsocios et exteras gentes iter faceret
non mãcipia eius sed uictorie nuͣa¬
bantur. nec ꝙͣtum auri et argenti s
ꝙͣtum amplitudĩs pondus secũ fer¬
ret existimabatur ¶ Continẽtia uẽo
⁊̃ in uniu̾sis plebis aĩs sepenũo cogͥ¬
ta ẽ. Sed abũde erit exhis duo exẽ¬
pla longe inter se distantium seculo¬
rum retulisse:

Expanded text:
scedit, utpote in ciuitate iam diuite scedit, utpote in ciuitate iam diuite et lautitia gaudente natus. is tamen, cum bellis ciuilibus interesset, filium secum trahens xii seruos habuit, numero plures quam superdiuersis moribus pauciores. Exultatnimus maximorum uirorum memoriam percurrens. Scipio Aemilianus post duos inclytos consulatus totidemque suae praecipuae gloriae triumphos septem seruis sequentibus officio legationis functus est. et, puto, Karthaginis ac Numantiae spoliis conparare plures potuerat, nisi operum suorum ad se laudem, manubias ad patriam redundare maluisset. itaque, cum per socios et exteras gentes iter faceret, non mancipia eius, sed uictoriae numerabantur, nec quantum auri et argenti, sed quantum amplitudinis pondus secum ferret aestimabatur. Continentia uero etiam in uniuersae plebis animis saepe numero cognita est, sed abunde erit ex his duo exempla longe inter se distantium saeculorum retulisse.
Abbreviated transcription (Latin):
phurnium pisonẽ in ꝯsiłi gnͣe
a se liberata. Sicilia eos quoꝵ p̾cipua
opera usus fuerat imꝑatorio more
donis prosequebatur. Inter quos fili¬
um suum aliquot locis p̾liatũ for¬
tissime titulo trium libraꝵ auree co¬
rone decorauit. p̾fatus nõ oportere
a magratu e publica pecunia erroga¬
ri qd in ip̃ius domũ redituꝵ eẽt. Tã¬
tumq ponderis se testam̃to adolescẽ¬
ti legatux promisit. ut honorem pui¬
blice a duce p̾cium priuatĩ a patre
reciperet:
Ge siquis hoc seculo uir illusts
pellibus edinis prostragulis
utatur tribusq seruis comitatus
hyspaniam regat et qngẽtoꝵ assiũ
suptu trãsmarinã prouĩciam petat.
eodem cibo eodemq uino quo nau¬
te uti cõtentus sit. Nõ ne mirabilis
existimetur. Atq ista paciẽtissime
supior tolerauit Cato. q illũ grata
frugalitatis cõsuetudoin hoc gnͣe ui¬
te cũ sĩma dulcedine ꝯtinebat:
ultum apͥstina cõtinẽtia spa¬
tium annoꝵ posterior Cato de¬

Expanded text:
purnium Pisonem in consimili ga se liberata Sicilia eos, quorum praecipua opera usus fuerat, imperatorio more donis prosequebatur. inter quos filium suum aliquot locis proeliatum fortissime titulo trium librarum aureae coronae decorauit praefatus non oportere a magistratu e publica pecunia erogari quod in ipsius domum rediturum esset tantumque ponderis se testamento adulescenti legaturum promisit, ut honorem publice a duce, pretium priuatim a patre reciperet. Age, si quis hoc saeculo uir inluster pellibus haedinis pro stragulis utatur tribusque seruis comitatus Hispaniam regat et quingentorum assium sumptu transmarinam prouinciam petat, eodem cibo eodemque uino quo nautae contentus sit, nonne miserabilis existimetur? atqui ista patientissime superior Cato tolerauit, quia illum grata frugalitatis consuetudo in hoc genere uitae cum summa dulcedine continebat. Multum a prisca continentia spatio annorum posterior Cato di
Abbreviated transcription (Latin):
qui uĩceretur nisi a Cesare eẽt suꝑatus.
Certe modestus in calamitate.Naz qr
dignitate sua uti iã nõ poterat ẽ usus
uerecundia
fuisse et sepenuo apparuit et ultimus
eius dies significauit. Cõplurib eĩm
parricidaꝵ uiolatus mucronib inter
ip̃m illud tp̃s quo diuinus spũs mor¬
tali discemebatur acorpore. ne tribo ꝗ¬
dem et uigĩti uulneribus qn uerecũ¬
die obsequeretur absterreri potuit. Si
quidem utraq togã manu dimisit. ut
inferior pars corporis tecta collaberet᷑.
In hũc modũ nõ hoies expirãt sed dii
immortales sedes suas repetũt. ¶Qd̃
sequitur externis subnectã qr añ gestũ
est ꝙͣ etrurie ciuitas daretur

Expanded text:
qui uinceretur, nisi a Caesare esset superatus, qui uinceretur, nisi a Caesare esset superatus, certe modestus in calamitate: nam quia dignitate sua uti iam non poterat, usus est uerecundia. fuisse et saepe numero apparuit et ultimus eius dies significauit: conpluribus enim parricidarum uiolatus mucronibus inter ipsum illud tempus, quo diuinus spiritus mortali discernebatur a corpore, ne tribus quidem et xx uulneribus quin uerecundiae obsequeretur absterreri potuit, si quidem utraque togam manu demisit, ut inferior pars corporis tecta conlaberetur. in hunc modum non homines expirant, sed di immortales sedes suas repetunt. Quod sequitur externis adnectam, quia ante gestum est quam Etruriae ciuitas daretur.
Abbreviated transcription (Latin):
oĩbus se centuriis scipioni añferri. tẽ¬
plo descendit. abiectaq candida toga
cõpetitoris sui suffragatorẽ se age̾ cepit.
ut scilicet p̾turam melius Affricani me¬
morie cõcederet ꝙͣ sibi uẽdicaretꝯ ec mi¬
nimũ ẽẽ uerecũdie p̾cium ostat. Scipio
tuc̃ honorem adeptus ẽ. sed siceroͥ ma
grãtus lati sũt.
Eñe protinus comitiis abeamꝰ.
cõsula t̾u petens Marcus Crassuᷤ
cũ oĩum candidatoꝵ more circũ foꝵ su¬
pplex ppło ire cogeretur. nũꝙͣ ad duci po¬
tuit ut id p̃nte ꝗnto sceuola grauissi¬
mo ⁊ sapientissimo uiro socero suo fa¬
ceret. Itaq rogabat eum ut ase dũ inep¬
terei seruiret discede̾t. maiorẽ uerecun¬
diar dignitatis eius ꝙͣ candide sue
toge respectu agens
Ompeius aũt magnus phar¬
salica acie uictus a sesare cum
postero die larissam intraret oppidi¬
q eius uniu̾sus ppłus ei obuiam pro¬
cessisset. Ite inquit et istud officium

Expanded text:
omnibus se centuriis Scipioni anteferri, temomnibus se centuriis Scipioni anteferri, templo descendit abiectaque candida toga conpetitoris sui suffragatorem agere coepit, ut scilicet praeturam melius Africani memoriae concederet quam sibi uindicaret. † nec maximum esse uerecundiae pretium: Scipio tunc honorem adeptus est, sed si Cicereio magis gratulati sunt. Ac ne protinus comitiis abeamus, consulatum petens L. Crassus, cum omnium candidatorum more circum forum supplex populo ire cogeretur, numquam adduci potuit ut id praesente Q. Scaeuola grauissimo et sapientissimo uiro, socero suo, faceret. itaque rogabat eum ut a se, dum ineptae rei inseruiret, discederet, maiorem uerecundiam dignitatis eius quam candidae togae suae respectum agens. Pompeius autem Magnus Pharsalica acie uictus a Caesare, cum postero die Larisam intraret, oppidique illius uniuersus populus obuiam ei processisset, 'ite' inquit 'et istud officium
Abbreviated transcription (Latin):
frater ⁊̃ Titi flaminii Macedoĩe pby¬
lippiq uictoris. Omẽs eim̃ trãsire eñ
in locum dignitati sue dehitũ cregert̃.
Onfregit rempublicam. Ther̃ẽ¬
tius Canẽsis pugne temeraĩo
ingressu. Idem delatam ab uniuerso.
senatu ⁊ ppło dictaturã recipe nõ su¬
stinendo pudore culpã maxiẽ cladis
redemit. effecitq ut acies praue duc¬
ta deoꝵ ire. modestia ip̃ius moribus ĩ¬
putaretur. Itaq titulo ymagĩs eius
speciosus nõ recepta dictatura ꝙͣ alioꝵ
gesta ascribi põt. ¶Nos aũt ad p̾clax
uerecũdie opus trãsg̾diamur.
Agna cũ inuidia fortuna p̾̃toĩ s
comitiis Affiicani suꝑioris filiũ Gne¬
um scipionem et scribam Cicerium in
campum deluxerat. utq nimis ĩpot̾ẽ
sermone uulgi carpebatur ꝙ tanti uiri
sanguinẽ cliẽtellãq comitiali certami¬
ne cõfuderat. Ceteꝵ crime eius ĩ suã lau¬
dem sicerius cõuertit. Namq ut uidit

Expanded text:
frater etiam T. Flaminini Macedoniae Phifrater etiam T. Flaminini Macedoniae Philippique uictoris: omnes enim transire eum in locum dignitati suae debitum coegerunt. Confregit rem publicam Terentius Varro Cannensis pugnae temerario ingressu. idem delatam ab uniuerso senatu et populo dictaturam recipere non sustinendo pudore culpam maximae cladis redemit effecitque ut acies deorum irae, modestia ipsius moribus imputaretur. itaque titulo imaginis eius speciosius non recepta dictatura quam aliorum gesta adscribi potest. Nos autem ad praeclarum uerecundiae opus transgrediamur. magna cum inuidia fortuna praetoriis comitiis Africani superioris filium Cn. Scipionem et scribam C. Cicereium in campum deduxerat, utque nimis inpotens sermone uulgi carpebatur, quod tanti uiri sanguinem clientelamque comitiali certamine confuderat. ceterum crimen eius in suam laudem Cicereius conuertit: nam ut uidit
Abbreviated transcription (Latin):
Qua tempestinius adue¬
reccũdiam trãsitus ui¬
detur. Hec eĩm ustissĩs
uiris p̾cepit. ut pruatas facultates ne¬
gligerent publicas ꝙͣ amplissimas ẽẽ
cuperent. Uigna cui pide atq celesti nu¬
mini templa cõstruantur areq ꝯsecrẽ¬
tur. qr parens ẽ oĩs honesti osilii tutel¬
la solennium officioꝵ magrã ĩ nocẽtie
cara proximis accepta alienis oĩ loco
omĩ tp̃e fauorabilẽ p̾se p̾ferens uultũ.
Sed ut a laudibus eius ad facta ucĩamꝰ.
Acondita urbe usq ad affricanũ et Ti¬
berium longum consules promiscuu
senatui et ppło spectãdoꝵ ludoꝵ locus
erat. Nũꝙͣ tñ quisꝙͣ explebe añ patres
cõscriptos intheatro spectare sustinuit.
Adeo circũ specta ciuitatis nr̃e uerecũ¬
dia fuit. Que quidẽ certissimũ sui do¬
cumentum ⁊̃ illo die exhibuit quo
lucius flaminis extrema ĩ ꝑte thea¬
tri cõstitit. qui a Marco Catone. ⁊ lu¬
cio flacco censoribus senatu motus
fuenit ꝯsulatus iam honore defũctus.

Expanded text:
qua tempestiuus ad uerecundiam transitus uidetur: haec enim iustissimis uiris praecepit ut priuatas facultates neglegerent, publicas quam amplissimas esse cuperent, digna cui perinde atque caelesti numini templa extruantur araeque consecrentur, quia parens est omnis honesti consilii, tutela sollemnium officiorum, magistra innocentiae, cara proximis, accepta alienis, omni loco, omni tempore fauorabilem prae se ferens uultum. Sed ut a laudibus eius ad facta ueniamus, a condita urbe usque ad Africanum et Ti. Longum consules promiscuus senatui et populo spectandorum ludorum locus erat. numquam tamen quisquam ex plebe ante patres conscriptos in theatro spectare sustinuit: adeo circumspecta ciuitatis nostrae uerecundia fuit. quae quidem certissimum sui documentum etiam illo die exhibuit, quo L. Flamininus extrema in parte theatri constitit, quia a M. Catone et L. Flacco censoribus senatu motus fuerat, consulatus iam honore defunctus,
Abbreviated transcription (Latin):
sIi aurem fortuna puellit. que orãtib
rhodiis ne ab co cuc̃tis deoꝵ simulacͥs
spoliarentur solem ase relinqui respõ¬
dere noluit. ut rapacissimi uictoris ĩ¬
solentiam uicti tumore protraheret:
abiectumq macedonica pugna non
effigiem solis quã tantũmõ supplicibꝰ
cesserat. sed ip̃m solem it uera relique¬
re cogeret nuno¬
Wnotatu dignum illud quoq
omen sub quo petilius consul ĩ ligura
bellum gerens occiderit. Nam cũ mõ¬
tem cui nom̃e leto erat oppugnaret.
interq militũ adhortationẽ dixisset.
hodie ego letum. capiam in cõsiderati¬
us p̾liando fortuitum iactum uocis
leto suo confumauit.

Expanded text:
sii aurem fortuna peruellit, quem orantibus sii aurem fortuna peruellit, quem orantibus Rhodiis ne ab eo cunctis deorum simulacris spoliarentur, Solem a se relinqui respondere uoluit, ut rapacissimi uictoris insolentiam dicti tumore protraheret abiectumque Macedonica pugna non effigiem Solis, quam tantummodo supplicibus cesserat, sed ipsum solem re uera relinquere cogeret. Adnotatu dignum illud quoque omen, sub quo Petilius consul in Liguria bellum gerens occiderit: nam cum montem, cui Leto cognomen erat, oppugnaret interque adhortationem militum dixisset 'hodie ego Letum utique capiam', inconsideratius proeliando fortuitum iactum uocis leto suo confirmauit.
Abbreviated transcription (Latin):
impetrauit ut ad mare ꝑduceretur. ac ꝓ¬
tinus nauiculam cõscenditꝰ eaq in af¬
fricam ꝑuectus aͥsiꝗ sille iuctricia es
Ompeius uero magnus i fugit¬
in acie pharsalica uictus a Cesare fuga
querens salutem euasu sm insulam. Cy¬
prum ut aliquid m ea uirium contrahe¬
ret classem direxit. appellensq ad oppi¬
dum paphum conspexit in littore spetio¬
sum hedificium gubernatoremq inter¬
regauit. qd̃ nom̃ ei eẽt. Qui respondit ba¬
restabat cõminuit. neq id dissimulant̾
tulit. auertit eim oculos abillis tectis ⁊
dolorem quẽ ex diro omine cõtraxerat.
gemitu patefecit.
Arci etiam bruti dignus admis¬
so paricidio euentus omine designatuᷤᷤ
est. Siquidem post illud nepharium o¬
pus natalem suum celebrans cũ gre¬
cum uersum expromere uellet ad illd̾
potissimũ homeñcũ referendum animo
acie acesare et Anthonio signo datus
in eum tela conuertit.
Onsentaneo uocis iactu Gani cas¬

Expanded text:
inpetrauit ut ad mare perduceretur ac proinpetrauit ut ad mare perduceretur ac protinus nauiculam conscendit eaque in Africam peruectus arma Sullae uictricia effugit. Pompeius uero Magnus in acie Pharsalica uictus a Caesare, fuga quaerens salutem cursum in insulam Cyprum, ut aliquid in ea uirium contraheret, classe direxit adpellensque ad oppidum Paphum conspexit in litore speciosum aedificium gubernatoremque interrogauit quod ei nomen esset. qui respondit katwbarestabat conminuit, neque id dissimulanter tulit: auertit enim oculos ab illis tectis ac dolorem, quem ex diro omine ceperat, gemitu patefecit. M. etiam Bruti dignus admisso parricidio euentus omine designatus est, si quidem post illud nefarium opus natalem suum celebrans, cum Graecum uersum expromere uellet, ad illud potissimum Homericum referendum animo acie a Caesare et Antonio signo datus in eum tela conuertit. Consentaneo uocis iactu C. Cas
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ꝯcubia nuptialia petit. omen ip̃a
fecit. Nam cũ in sacello quodam eius rei
gracia aliꝙͣ diu ꝑsedisset. nec aliqͦ uox
proposito cõgruens eẽt audita. fessa lõ¬
ga standi mora. puella rogauit materte¬
ram ut sibi paulisper locum residendi
accõmodaret. Cui illa. ego uoͣ inquit
libenter tibi mea sede cedo. Qd̾ dictũ
ab indulgentia profectum ad certi⁊
ominis processit euentum. qm̃ Metellus
non multo post mortua Cecilia uirginem
de qua loquor in matrimonium duxit.
Aio autem mario obẜuatio ominiᷤ
procul dubio saluti fuit quo tp̃e hostis a
senatu iudicatus in domũ fannie m̃ĩturniꝰ
custodie causa de ductus est. aiãduertit eĩ
asellum cũ ei pabulum obiceretur eo ne¬
glecto ad aquam pro currentem. quo spec¬
taculo deoꝵ prouidentia qd̾ sequeretur
oblatum ratus alioquin ⁊̃ in terpretan¬
daꝵ religionum iperitissimus amultitu¬
dine que ad opem ei ferẽdam cõfluxenit

Expanded text:
nocte concubia nuptiale petit omen, ipsa nocte concubia nuptiale petit omen, ipsa fecit: nam cum in sacello quodam eius rei gratia aliquamdiu persedisset nec aliqua ulla uox proposito congruens esset audita, fessa longa standi mora puella rogauit materteram ut sibi paulisper locum residendi adcommodaret. cui illa 'ego uero' inquit 'libenter tibi mea sede cedo'. quod dictum ab indulgentia profectum ad certi ominis processit euentum, quoniam Metellus non ita multo post mortua Caecilia uirginem, de qua loquor, in matrimonium duxit. C. autem Mario obseruatio ominis procul dubio saluti fuit, quo tempore hostis a senatu iudicatus in domum Fanniae Minturnis custodiae causa deductus est. animaduertit enim asellum, cum ei pabulum obiceretur, neglecto eo ad aquam procurrentem. quo spectaculo deorum prouidentia quod sequeretur oblatum ratus, alioquin etiam interpretandarum religionum peritissimus, a multitudine, quae ad opem illi ferendam confluxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
mia felicitas populi romani uideretur.
eius inuidia suo aliquo ĩ cõmodo saciare¬
tur subito lapsu decidit. qd̃ omen addã¬
natõnem qua postea oppressus ẽ ꝓtinu¬
isse uisum est. merito aũt de laude inter
se uictoria. et pia precatio amplissimi.
iur certauerũt. Eque eim̃ uirtutis est
et bona patrie auxisse ⁊ mala in se trãs¬
ferre uoluissez
uid illud qd̾ lucio paulo consuli e¬
uenĩt ꝙͣ memorabile. Cum ei forte eue¬
nisset ut bellum cũ rege psa gereͣt ⁊ do¬
mũ e curia regressus filiolam suã noĩe
Tertiam que tum erat ad modũ paruu¬
la osculatus tristem aiãdu̾tisset. in t̾ro¬
gauit quid ita eo uultu eẽt: que respon¬
dit ꝑsam ꝑisse. decesserat aũt catellus
quẽ puella in deliciis h̾ebat noĩe persa.
Arripuit igitur omen paulus exqz for¬
tuito dcõ quasi spem certam clarissimi
triumphi aiõ p̾sũpsit.
TCecilia metelli dum soronis su¬
e filie adulte etatis uirgini more pͥsco

Expanded text:
mia felicitas populi Romani uideretur, mia felicitas populi Romani uideretur, eius inuidia suo aliquo incommodo satiaretur, subito lapsu decidit. quod omen ad damnationem, qua postea oppressus est, pertinuisse uisum est. merito autem de laude inter se uictoria et pia precatio amplissimi uiri certauerint: aeque enim uirtutis est et bona patriae auxisse et mala in se transferri uoluisse. Quid illud, quod L. Paulo consuli euenit, quam memorabile! cum ei sorte obuenisset ut bellum cum rege Perse gereret et domum e curia regressus filiolam suam nomine Tertiam, quae tum erat admodum paruula, osculatus tristem animaduerteret, interrogauit quid ita eo uultu esset. quae respondit Persam perisse. decesserat autem catellus, quem puella in deliciis habuerat, nomine Persa. arripuit igitur omen Paulus exque fortuito dicto quasi certam spem clarissimi triumphi animo praesumpsit. At Caecilia Metelli, dum sororis filiae, adultae aetatis uirgini, more prisco
Abbreviated transcription (Latin):
E iotaro uero regi omnia
fere auspicatu gerenti sa-¬
lutaris aquile cõspectus
fuit. Qua insa abstinuit se ab eius
tecti usu qd̾ nocte in sequẽti nuna so
tactu religionis innexa ẽ. qmͣ nõ for¬
tuito motu s diuina prouidentia cõ¬
stare creditur. Que efficit in urbe agal¬
lis disiecta deliberantib patribus con¬
scriptis utrũ uehios migrarẽt an sua
menia restituerent. forte eo tpe e p̾si¬
dio cohortibus redeuntib centurio ĩ
comitio exclamauit. signifer statue
signum. hic optime manebimus. ea
eĩm uoce audita senatus se caꝑe omen
respondit. Euestigioq ueios trãseun¬
di cõsilium omisit. Qͣ paucis uerbis
de domicilio futuri imꝑii cõfirmata ẽ
cõditõ: Credo indignum diis existi¬
mantib prosperrimis auspitiis rom¬
anum nom̃e ortum ueietane urbis
appellacione mutari. inditeq uictorie de¬
cus modo abiecte urbis ruinis ĩ fundi:
uius tam p̾clari oꝑis auctor Ca¬
millus cum eẽt p̾catus ut si cui deoꝵ ni¬

Expanded text:
eiotaro uero regi omnia fere auspicato gerenti salutaris aquilae conspectus fuit, qua uisa abstinuit se ab eius tecti usu, quod nocte insequenti ruina soltactu religioni innexa est, quoniam non fortuito motu, sed diuina prouidentia constare creduntur. quae effecit ut urbe a Gallis disiecta, deliberantibus patribus conscriptis utrum Veios migrarent an sua moenia restituerent, forte eo tempore praesidio cohortibus redeuntibus centurio in comitio exclamaret 'signifer, statue signum, hic optime manebimus': ea enim uoce audita senatus accipere se omen respondit e uestigioque Veios transeundi consilium omisit. quam paucis uerbis de domicilio futuri summi imperii confirmata est condicio! credo indignum diis existimantibus prosperrimis auspiciis Romanum nomen ortum Veientanae urbis appellatione mutari inclitaeque uictoriae decus modo abiectae urbis ruinis infundi. Huius tam praeclari operis auctor Camillus, cum esset precatus ut, si cui deorum ni
Abbreviated transcription (Latin):
¶Alius remouisset hostĩa. abiecisset
altaria lacrimis respsa. thura disie¬
cisset. xenophontis corpus cor pia¬
religione immobile stetit. et aĩus
ĩ ꝯsilio prudẽtie stabilis mãsit. ac
dolori succũbeͣ ipã clade que nũcia¬
ta erat tristius duxit:
Eanaxagoras quidẽ suppͥmẽ¬
dus ẽ. Audita nãq morte filii
nichil inquit ĩ expectatũ aut nonũ
nũcias. Ego eĩ illũ ex me natũ scie¬
bam ẽẽ mortalẽ. has uoces utilissi¬
mis p̾ceptis ĩbuta uirtus mittit.
perit. nõ ignorabit ita liberos ẽẽ pro¬
creandos ut meminerit his a rez
natura ⁊ accipiẽdi spũs. ⁊ reddendi
eodẽ momĩto tpriͣs legẽ dici. Atq
ut mori neminẽ solere qui nõ uixe¬
rit. ita ne uiue̾ aliquẽ posse qui ñ
sit moriturus.¬

Expanded text:
alius remouisset hostiam, abiecisset alius remouisset hostiam, abiecisset altaria, lacrimis respersa tura disiecisset: Xenophontis corpus †religioni inmobile stetit et animus in consilio prudentiae stabilis mansit ac dolori succumbere ipsa clade, quae nuntiata erat, tristius duxit. Ne Anaxagoras quidem supprimendus est: audita namque morte filii 'nihil mihi' inquit 'inexspectatum aut nouum nuntias: ego enim illum ex me natum sciebam esse mortalem'. has uoces utilissimis praeceptis inbutas uirtus mittit. perit, non ignorabit ita liberos esse procreandos, ut meminerit his a rerum natura et accipiendi spiritus et reddendi eodem momento temporis legem dici, atque ut mori neminem solere, qui non uixerit, ita ne uiuere aliquem quidem posse qui non sit moriturus.
Abbreviated transcription (Latin):
atus. his ipĩs dieb ⁊ uultu pristi¬
nũ hĩtũ retinẽte ⁊ orõne nulla ex
ꝑte infractiore cõcionatus ẽ. Ille
uero caput qrͣ solito more corona¬
tũ gerere sustinuit. ut nichil ex ue¬
tere ritu ꝑꝑ domesticũ uulnus detͣ¬
heret. Nõ sine causa igitur tãti ro¬
boris aĩus ad olĩpii Iouis cognom̃
ascendit.
Enophon aũt qd̾ ad sccͣticã
disciplinã attinet. proximꝰ
aplatone felicis ac beate facũdie gͣ¬
dus cũ solẽne sacrificiũ pageret e
duob filiis maiorẽ natu noĩe Gris¬
lum apd̾ Mantineã ĩplio cecidisse
cognouit. Nec idee ĩstitutũ deoꝵ cul¬
tum omittẽdĩ putauit. sed tm̃ mõ
coronã teponẽ cõtentus fuit. Quã
ipãm ꝑcõtatue quonã mõ occidis¬
set ut auount fortissiẽ pugnantẽ
interisse capiti reposuit. numina
quib sacrificabat testatus maio¬
rem se exuirtute filii uoluptatem
ꝙͣ ex morte a maritudinẽ sentire.

Expanded text:
atus his ipsis diebus et uultu pristiatus his ipsis diebus et uultu pristinum habitum retinente et oratione nulla ex parte infractiore contionatus est. ille uero caput quoque solito more coronatum gerere sustinuit, ut nihil ex uetere ritu propter domesticum uulnus detraheret. non sine causa igitur tanti roboris animus ad Olympii Iouis cognomen ascendit. Xenophon autem, quod ad Socraticam disciplinam adtinet, proximus a Platone felicis ac beatae facundiae gradus, cum sollemne sacrificium perageret, e duobus filiis maiorem natu nomine Gryllum apud Mantineam in proelio cecidisse cognouit: nec ideo institutum deorum cultum omittendum putauit, sed tantum modo coronam deponere contentus fuit. quam ipsam percontatus quonam modo occidisset, ut audiuit fortissime pugnantem interisse, capiti reposuit, numina, quibus sacrificabat, testatus maiorem se ex uirtute fiii uoluptatem quam ex morte amaritudinem sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
uam p̾catus sũ ut siquid ad u̾si
ppło romano ĩmine̾t. totũ ĩ meã
domũ conuerteͣtu. Quapp bñ se
ht̃ res. Annuẽdo eĩ uotis meis id
egerũt ut uos potius meũ casum
doleatis ꝙͣ uestrũ ĩ gemiscerem:
uno ⁊̃ nuẽ domestico exẽplo adiec¬
to ĩ alieĩs luctib orõĩ mee uagari
permittam:
Uintus Martius rex supie¬
ris catoĩs ĩ ꝯsulatu collega
filiũ sũme pietatis magne spei ⁊ q̃
nõ ꝑua calamitatis accessio fuit
unicũ amisit. Cũq se obitu eius.
subrutũ ⁊ euersũ uidet. ita dolore
altitudĩe ꝯsilii coezcuit. ut arogo
iuuenis protinus curiã petẽt. sẽa¬
tumq quẽ eo die legẽ hr̃e oporte¬
bat euocaret. Ꝙ nisi fortiter mero¬
rem ferre scisset. unius diei lucẽ in¬
ter calamitosũ patrẽ.⁊ strenuum ꝯ¬
sulem neutra ĩꝑte cessato officio ꝑ¬
tiri nõ potuisset
Rinceps Atheĩensiũ Peri¬
cles intra quatriduũ duobꝰ
mirificis a dolescẽtibus filiis spoli¬

Expanded text:
aduersi populo Romano inmineret, totum in meam domum conuerteretur. quapropter bene habet: annuendo enim uotis meis id egerunt, ut uos potius meo casu doleatis quam ego uestro ingemescerem'. Vno etiam nunc domestico exemplo adiecto in alienis luctibus orationi meae uagari permittam. Q. Marcius Rex, superioris Catonis in consulatu collega, filium summae pietatis et magnae spei et, quae non parua calamitatis accessio fuit, unicum amisit, cumque se obitu eius subrutum et euersum uideret, ita dolorem altitudine consilii coercuit, ut a rogo iuuenis protinus curiam peteret senatumque, quem eo die lege habere oportebat, conuocaret. quod nisi fortiter maerorem ferre scisset, unius diei lucem inter calamitosum patrem et strenuum consulem neutra in parte cessato officio partiri non potuisset. Princeps Atheniensium Pericles intra quadriduum duobus mirificis adulescentibus filiis spoli
Abbreviated transcription (Latin):
noq uultũ apublica religione ad
priuatũ tolorẽ flexit. ne patris ma¬
gis ꝙͣ pontificis ꝑtes egisse uitcͣt᷑.
¶Clax exemplũ. nec minus tñ illu¬
sige qd̃ sequitur:
Milius paulus nũc felicis¬
simi nuc miscrrimi patris
clarissima rep̾sentacio ex quatuor
filiis forme insignis egregie indo¬
lis duos ad optoĩs iure ĩ corneliã
fabiãq gente tr̃aslatos sibi ip̃e de¬
negauit. duos ei fortuna abstulit.
quoꝵ alter tumphum patris fune̾
suo quartũ añ diẽ p̾cessit. Alter in
triumphali curru ospectus post t̾¬
ciũ diẽ expirauit. Itaq qui ad do¬
nãdos usq liberos abũdauerat in
orbitate subito destitutus ẽ. quem
casũ quo robore aĩ sustinuerit orõ¬
ne quã derebus a se gestis apd̾ po¬
pulum huit hanc adiciẽdo clausu¬
lam nulli ambiguũ reliquit. Cũ ĩ
maxiõ prouectu felicitatis nostre
Quintes timer̃e ne quid mali for¬
tuna moliretur. Iouẽ optimũ ma

Expanded text:
neque uultum a publica religione ad neque uultum a publica religione ad priuatum dolorem deflexit, ne patris magis quam pontificis partes egisse uideretur. clarum exemplum, nec minus tamen inlustre quod sequitur. Aemilius Paulus, nunc felicissimi, nunc miserrimi patris clarissima repraesentatio, ex quattuor filiis formae insignis, egregiae indolis duos iure adoptionis in Corneliam Fabiamque gentem translatos sibi ipse denegauit: duos ei fortuna abstulit. quorum alter triumphum patris funere suo quartum ante diem praecessit, alter in triumphali curru conspectus post diem tertium expirauit. itaque qui ad donandos usque liberos abundauerat, in orbitate subito destitutus est. quem casum quo robore animi sustinuerit oratione, quam de rebus a se gestis apud populum habuit, hanc adiciendo clausulam nulli ambiguum reliquit: 'cum in maximo prouentu felicitatis nostrae, Quirites, timerem ne quid mali fortuna moliret
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno nec latrone ei ad pagenduz
pairiciouĩ opus eẽt affirãs. Quo
fctõ nõ paulatĩ. sed magno impetu
recta cogitatio pectus uiueĩs occup¬
auit. Continuoq abiecto gladio
tu uoͣ in quit pater uiue et sitã ob¬
sequeris ut hoc p̾cari filio ꝑmittas.
me quoq exupera. sed tm̃ te queso ne
meus erga te amor eo sit tibi uillior
ꝙ apenitẽcia oritur. Solitudiẽ sã¬
gurine meliorẽ. pacacioresq penati¬
bus siluas. et alim̃ctis blandius fer¬
rum ac mortis oblate ꝙͣ date uite
felicius bñficium. ¶Cõmemoratis
patribus qui iniurias filioꝵ paciẽt᷑
exceperũt. referamus eos qui morteᷤᷤ
equo aiõ tolerarũt:
De parentibus qui obitũ filioꝵ for¬
Racius puluillus cũ
ĩcapitolio Ioui marĩo
ctẽ pontifer dedicaret.
inq nucupatõm solẽnioꝵ uerboꝵ
postẽ tenẽs mortuũ eẽ filium suu
urdisset. neq manũ aposte remouit
ne tanti tẽpli dedicatr̃em intemĩpet.

Expanded text:
ueneno nec latrone ei ad peragendum ueneno nec latrone ei ad peragendum parricidium opus esse adfirmans. quo facto non paulatim, sed magno impetu recta cogitatio pectus iuuenis occupauit continuoque abiecto gladio 'tu uero' inquit, 'pater, uiue, et si tam obsequens et hoc precari filio permittas, me quoque exupera. sed tantum quaeso, ne meus erga te amor eo sit tibi uilior, quod a paenitentia oritur'. solitudinem sanguine meliorem pacatioresque penatibus siluas et alimentis blandius ferrum ac mortis oblatae quam datae uitae felicius beneficium! Commemoratis patribus, qui iniurias filiorum patienter exceperunt, referamus eos, qui mortes aequo animo tolerarunt. DE PARENTIBVS, QVI OBITVM LIBERORVM FORratius Puluillus, cum in Capitolio Ioui optimoicaret interque nuncupationem sollemnium uerborum postem tenens mortuum esse filium suum audisset, neque manum a poste remouit, ne tanti templi dedicationem interrumperet,
Abbreviated transcription (Latin):
Dem fecit clari gnͣis magneq dig¬
tatis uir fuluins. sed ĩ filio aliqͣtu¬
lum tetriore. Nam cũ auxiliũ senatus ĩ¬
plorasset ut suspectus ĩ parricidio ⁊ obid
latens ꝑ Triũiurũ cõquirẽtur. ac iussu
patrũ cõscriptoꝵ cõp̾bnsus cẽt nõ so¬
lum eũ nõ notauit sed ⁊̃ decedens dnĩm
cẽ uoluit quẽ genuerat hr̃dem ĩstituẽs
nõ quẽ fuerat exꝑtus:
Agnoꝵ uiroꝵ clem̃tibus actis
ignoti patris atq in usitate n
ratõnis ꝯ¬
iatidiis cõsiliũ adiciam. Qui cũ a
fiuo insidias sibi necti cõpisses nec
induce̾ in aĩum posset ut uex sagui¬
nem adhoe scelens progressũ crecẽt
rtiauit. ne se ulterius celaret siue il¬
lum adolescentẽ subiecisset. suie ex a¬
lio cõcepisset. Asseueratõe deĩde eius
et iure uirando nil tale suspicari psu¬
asus ĩ locũ desertũ filio ꝑducto gla¬
dium quẽ occultũ secũ attulerat tra¬
didit. ac iugulũ feriendũ p̾buit. nec

Expanded text:
Idem fecit clari generis magnaeque digIdem fecit clari generis magnaeque dignitatis uir Q. Fuluius, sed in filio aliquantum taetriore: nam cum auxilium senatus inplorasset, ut suspectus in parricidio et ob id latens per triumuirum conquireretur ac iussu patrum conscriptorum conprehensus esset, non solum eum non notauit, sed etiam decedens dome uoluit, quem genuerat heredem instituens, non quem fuerat expertus. Magnorum uirorum clementibus actis ignoti patris nouae atque inusitatae rationis consilium adiciam. qui, cum a filio insidias necti sibi comperisset nec inducere in animum posset ut uerum sanguinem ad hoc sceleris progressum crederet, rogauit ne se ulterius celaret, siue illum adulescentem subiecisset siue ex alio concepisset. adseueratione deinde eius et iure iurando se nil tale suspicari persuasus in locum desertum filio perducto gladium, quem occultum secum adtulerat, tradidit ac iugulum feriendum praebuit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ucins Sellius oĩb honori¬
bus ad cẽsurã defũctus cũ
grauissima crimina defilio
pene un iuerso senatu adhibito ĩ ꝯsiliũ
expoĩtis suspitõibus defendendi se ado¬
lescenti potestatẽ fecit. Inspectaq diligẽ¬
tissime causa absoluit cũ tũ ꝯsilii tũ q̃
festinasset. ad misisset magis scelus ꝙͣt
uindicasset.
uinti aũt hortensii qui suis tem¬
poribus ornam̃tũ romane eloquẽ¬
tie fuit. admirabilis ĩ filio paciẽtia erti¬
tit. Cũ cĩ cousq ĩpietatẽ eius suspecta
et nequitiã iniisam hr̃et. ut Messalam
sororis sue filiũ hr̃dem hĩturus ambitꝰ
reum defendens iudicib dice̾t si illum
dãnassent nichil sibi p̾tez osulum nepo
um potius s̃ tormẽto aĩ ꝙͣ ĩ uoluptatib
reponẽs. tñ ne nature ordiñe cõfundẽt
nõ nepotes sed filiũ hrdem reliquit. mo¬
derate usus affectibus sius. qr ⁊uiuus
moribus eius uex testimoĩum et mor¬
tuus sanguini honor̃e debitũ reddidit:

Expanded text:
L. Gellius omnibus honoribus ad censuram defunctus, cum grauissima crimina de filio, paene uniuerso senatu adhibito in consilium expositis suspicionibus defendendi se adulescenti potestatem fecit inspectaque diligentissime causa absoluit eum cum consilii tum efestinasset, admisisset magis scelus quam uindicasset. Q. autem Hortensii, qui suis temporibus ornamentum Romanae eloquentiae fuit, admirabilis in filio patientia extitit: cum enim eo usque inpietatem eius suspectam et nequitiam inuisam haberet, ut Messalam sororis suae filium heredem habiturus, ambitus reum defendens iudicibus diceret, si illum damnassent, nihil sibi praeter osculum nepotum potius in tormentis animi quam in uoluptatibus reponens, tamen, ne naturae ordinem confunderet, non nepotes, sed filium heredem reliquit moderate usus adfectibus suis, quia et uiuus moribus eius uerum testimonium et mortuus sanguini honorem debitum reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
E sanites ꝗdem puas penas ꝯ¬
sisis erroris pepẽderũt. ꝙ hcren¬
nii pontii salutare ꝯsiliũ neglexerũt.
Qui autoritate ⁊ prudẽtia ceteros p̾¬
stans ab exercitu ⁊ duce cius filio suo
ꝯsultus quidnã de legioĩb ficri roma¬
nis apd̾ candinas furcas ĩ clusis debe¬
ret. ĩ molatas dimittẽdas respondit.
Postero die cadẽ de re interrogatus
delere eas oportͣe dixĩt. ut aut maxĩo¬
bñficio grã hostiũ emeretur aut gra¬
uissima iactura uires cõfrĩgerentur.
Sed ĩ prouida temeritas uictoꝵ. dũ
utrãq ꝑtẽ sꝑnit utilitãtis. sub uigũ
missas ĩꝑniciẽ suã accẽdit ¶ Multis

Expanded text:
Ne Samnites quidem paruas poenas cNe Samnites quidem paruas poenas consimilis erroris pependerunt, quod Herenni Ponti salutare consilium neglexerant. qui auctoritate et prudentia ceteros praestans ab exercitu et duce eius filio suo consultus quidnam fieri de legionibus Romanis apud furculas Caudinas inclusis deberet, inuiolatas dimittendas respondit. Et postera die eadem de re interrogatus, deleri eas oportbeneficio gratia hostium emereretur aut grauissima iactura uires confringerentur. sed inprouida temeritas uictorum, dum utramque partem spernit utilitatis, sub iugum missas in perniciem suam accendit. Multis