comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus modicȩ apud regẽ auctoritatis et gr̃e exo¬
leti cui nichomaco erat nom̃. amore flagrabat.
obsequio uni sibi dediti corporis uincrusꝰ. Is qͦd
ex uultu quoq ꝑspici poterat similis attonito
remotis arbitris. cum iuuene secessit in templũ.
archana se et silenda afferre p̃fatꝰ. suspensumq
expectatione ꝑ mutuã karitatẽ et pignora utriꝰq
animi rogat. ut affirmet uireiurando. quȩ cõ¬
misisset silentio. eẽ. tecturum. Et ille ratus. ni¬
chil qͦd etiam cum ꝑiurio detegendum foret in¬
dicaturum. ꝑ p̃sentes deos turat. Tum dẏmnus.
aꝑit in tercium diẽ regi insidias cõparatas. seq
eiꝰ consilii fortib et illustrib uiris. eẽ. partici¬
pẽ. Quib uuenis auditis. se uͦ fidem in parri¬
cidio dedisse. constanter abnuit. nec ulla religio¬
ne ut scelus tegat. posse constringi. Dẏmius
et metu et amore amens. dexterã exoleti cõplexꝰ

Expanded text:
nus, modicae apud regem auctoritatis et gratiae, exonus, modicae apud regem auctoritatis et gratiae, exoleti, cui Nicomacho erat nomen, amore flagrabat obsequio uni sibi dediti corporis vinctus. Is, quod ex vultu quoque perspici poterat, similis attonito remotis arbitris cum iuvene secessit in templum arcana se et silenda adferre praefatus suspensumque expectatione per mutuam caritatem et pignora utriusque animi rogat, ut adfirmet iureiurando, quae commisisset, silentio esse tecturum. Et ille ratus nihil, quod etiam cum periurio detegendum foret, indicaturum per praesentes deos iurat. Tum Dymnus aperit in tertium diem regi insidias conparatas seque eius consilii fortibus viris et inlustribus esse participem. Quibus iuvenis auditis se vero fidem in parricidio dedisse constanter abnuit nec ulla religione, ut scelus tegat, posse constringi. Dymnus et amore et metu amens dexteram exoleti conplexus
Abbreviated transcription (Latin):
alexander turres admoueri iubet. ipsoq aspec¬
tu barbari territi e muris supinas manus ten¬
dentes. orare cȩperunt iram in satibarzanẽ de¬
fectionis auctorem reseruaret. supplicib semet
dedentib parceret. Rex data uenia. ñ obsidio¬
nẽ mͦ soluit. sed omnia sua incolis reddidit. Ib
hac urbe digresso. supplementum nouorum mi¬
litum occurrit. Lolus quingentos equites ex
grecia adduxerat. Ixia milia ex illirico antipat̃
miserat. Thessali equites centum et triginta cum
philippo erant. ex lidia duo milia et sexcenti
ꝑ egrinꝰ miles aduenerant. Trecenti equites. gen¬
tis eiꝰdẽ sequebantur. Hac manu adiecta. dran
cas bellicosa natio.ẽ. Satrapes erat barzanenses
sceleris in regẽ suum particeps besso. Is supplici¬
oꝵ quȩ meruerat. metu ꝓfugit in indiam. Iã
nouũ diẽ statiua erant. cum ex terna ui ñ tutꝰ
mͦ rex s iuictꝰ intestino facinore petebatur. Dẏm¬

Expanded text:
Alexander turres admoveri iubet: ipsoque aspecAlexander turres admoveri iubet: ipsoque aspectu barbari territi e muris supinas manus tendentes orare coeperunt: iram in Satibarzanen, defectionis auctorem, reservaret, supplicibus semet dedentibus parceret. Rex data venia non obsidionem modo solvit, sed omnia sua incolis reddidit. Ab hac urbe digresso supplementum novorum militum occurrit: Zoilus D equites ex Graecia adduxerat, III milia ex Illyrico Antipater miserat, Thessali equites C et XXX cum Philippo erant, ex Lydia II milia et sescenti, peregrinus miles, advenerant, CCC equites gentis eiusdem sequebantur. Hаc manu adiecta adit Dran- gas: bellicosa natio est. Satrapes erat Barzaentes, sceleris in regem suum particeps Besso: is suppliciorum, quae meruerat, metu profugit in Indiam. Iam nonum diem stativa erant, cum externa vi non tutus modo rex, sed invictus intestino facinore petebatur. Dym
Abbreviated transcription (Latin):
ceciderat miles. aditum ꝑ saxa molitꝰ. hec uapore
torrida. iam inaruerat. Ergo aggeri alias arbo¬
res iubet. et igni dare alimenta. Celeriterq sti¬
pentib cumulatis. fastigium montis equatum. ẽ.
Tunc undiq ignis iniectus. cuncta comp̃hendit.
Flaminã in ora hostium uentus ferebat. fumus in¬
gens uelut quadã nube absconderat cęlum. So¬
nabant incendio siluȩ. atq ea quoq quȩ ñ incen¬
derat miles. concepto igne ꝓxima quęq adurebañ.
Barbari suppliciorum ultimum si qua intermore¬
retur ignis. effugere temptabant. sed qua flãma
dederat locum. hostis obstabat. Uaria gͥ cede
consumpti sunt. Alii in medio ignis. alii petris
precipitauere se. Quidam hostium manib obtu¬
lerunt. Pauci semiustulati in potestatem uenert̃.
hinc ad craterum qui artacana obsidebat redit.
Ille omnib p̃paratis regis expectabat aduentũ.
captȩ urbis titulo sicut par erat cedens. Igitur

Expanded text:
ceciderat miles aditum per saxa molitus. Haec vapore ceciderat miles aditum per saxa molitus. Haec vapore torrida flamma arserat: ergo adgeri alias arbores iubet et igni dari alimenta, celeriterque stipitibus cumulatis fastigium montis aequatum est. Tunc undique ignis iniectus cuncta conprehendit. Flammam in ora hostium ventus ferebat, fumus ingens velut quadam nube absconderat caelum. Sonabant incendio silvae, atque ea quoque, quae non incenderat miles, concepto igne proxima quaeque adurebant. Barbari suppliciorum ultimum, si qua intermoreretur ignis, effugere temptabant, sed, qua flamma dederat locum, hostis obstabat. Varia igitur caede consumpti sunt: alii in medios ignis, alii petris praecipitavere se, quidam hostium manibus obtulerunt, pauci semustulati venere in potestatem. Hinc ad Craterum, qui Artacana obsidebat, redit. Ille omnibus praeparatis regis expectabat adventum captae urbis titulo, sicut par erat, cedens. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Circuitꝰ eiꝰ. triginta et duo stadia comp̃¬
hendit. In uertice herbidus campꝰ. In hoc mul¬
titudinẽ imbellẽ. considere uibent. Ipsi qua
rupes erat. arborum truncos. et saxa obmoli¬
untur. Tredecim milia armata erant. In quoꝵ
obsidione cratero relicto. ipse saribarzanen
sequi festinat. Et quia longuis ab ee̾. eum cog¬
nouerat. ad expugnandos eos qui edita montiũ
occupauerunt redit. Ac primo repugnari qͥcqͥd
ingredi possent. Deinde ut occurrebant inuię
cotes p̃ruptȩq rupes. irritus labor uidebatur.
obstante natura. Ille ut erat animi semꝑ obluc¬
tantis difficultatib. cum et ꝓgredi arduum et
reuerti ꝑiculosum. eẽt. uersabat se ad om̃s cogi¬
tationes aliud atq aliud ita ut fieri solet ubi
pͥma quęq dãpnamꝰ. subiciente animo. hesitanti
qͦd ratio ñ potuit. fortuna consilium subministra¬
uit. Uehemens fauoniꝰ erat. et multã materiam

Expanded text:
nant. Circuitus eius XXX et duo stadia conprnant. Circuitus eius XXX et duo stadia conprehendit. In vertice herbidus campus: in hoc multitudinem inbellem considere iubent. Ipsi, qua rupes sedit, arborum truncos et saxa obmoliuntur. XIII milia armata erant. In quorum obsidione Cratero relicto ipse Satibarzanen sequi festinat. At, quia longius abesse eum cognoverat, ad expugnandos eos, qui edita montium occupaverant, redit. Ac primo repurgari iubet, quidquid ingredi possent, deinde, ut occurrebant in viae cotes praeruptaeque rupes, inritus labor videbatur obstante natura. Ше, ut erat animi semper obluctantis difficultatibus, cum et progredi arduum et reverti periculosum esset, versabat se ad omnes cogitationes aliud atque aliud — ita ut fieri solet, ubi prima quaeque damnamus — subiciente animo. Haesitanti, quod ratio non potuit, fortuna consilium subministravit. Vehemens favonius erat, et multam materiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuum festinare cogebat. Itaq phylotas cum duob
milib et sexcentis relictꝰ. ut iusta fr̃i ꝑsolueret.
ipse contendit ad bessum. Iter facienti. ei litterȩ
afferuntur a finib satraparum. E quib cognoscit
bessum quidem hostili animo occurrere cum
exercitu. ceterum satibarranem quẽ satrapam
ariorum ipse prefecisset. defecisse ab eo. Itaq
ꝗͣ ꝗͣ besso imminebat. tam̃ satibarzanen oppri¬
mendum preuerti optimum ratꝰ. leuem arma¬
turã et equestres copias educit. totaq nocte
itinere strenue facto. inꝓuisus hosti suꝑuenit.
Cuius cognito aduentu. satibarzanes cum duob
milib equitum. nec plures subito contrahi po¬
terant. bactra ꝑfugit. Ceteri ꝓximos montes
occupauerunt. Prerupta rupes. ẽ. qua spectat
occidentem. Cadem qua uergit ad orientem.
leniore sũmissa fastigio. multis arborib obsita.
ꝑhemnẽ habet fontem. ex quo large aquę ma¬

Expanded text:
tuum festinare cogebat: itaque Philotas cum duobus tuum festinare cogebat: itaque Philotas cum duobus milibus et C relictus, ut iusta fratri persolveret, ipse contendit ad Bessum. Iter facienti ei litterae adferuntur a finitimis satraparum, e quibus cognoscit Bessum quidem hostili animo occurrere cum exercitu, ceterum Satibarzanen, quem satrapeae Ariorum ipse praefecisset, defecisse ab eo. Itaque quamquam Besso imminebat, tamen ad Satibarzanen opprimendum praeverti optimum ratus levem armaturam et equestres copias educit totaque nocte itinere strenue facto inprovisus hosti supervenit. Cuius cognito adventu Satibarzanes cum duobus milibus equitum — nec plures subito contrahi poterant — Bactra perfugit, ceteri proximos montes occupaverunt. Praerupta rupes est, qua spectat occidentem, eadem, qua vergit ad orientem, leniore summissa fastigio : multis arboribus obsita perennem habet fontem, ex quo large aquae ma
Abbreviated transcription (Latin):
graue spoliis apparatuq luxuriȩ agmen uix mo¬
ueretur. suas primum deinde totius exercitus
sarcinas. exceptis ad modum necessariis. referre
iussit in medium. Planities spatiosa erat. in qua
uehicula onusta ꝑduxerant. expectantib cunctis
quid deinde e̾et imꝑaturus. Iumenta uissit ab¬
duci. suisq pͥmum sarcinis face subdita. ceteras
incendi p̃cepit. Flagrabant exurentib dñis quȩ
ut intacta ex urbib hostium raperent. sepe flã¬
mas restrinxerant. nullo sanguinis p̃cium auden¬
te deflere. cum regias opes idem ignis exureret.
Dreui deinde mitigauit dolorẽ. habilesq militiȩ
et ad omĩa parati letabantur. sarcinarum potius
quã disciplinȩ fecisse iacturã. Igitur bactrianam
regionẽ petebant. S nicanor parmenionis filius
subita morte correptꝰ. magno desiderio sui affece¬
rat cunctos. R ex ante om̃s mestus. cupiebat qui¬
dem subsistere funeri affuturꝰ. s penuria cõmea¬

Expanded text:
grave spoliis apparatuque luxuriae agmen vix mograve spoliis apparatuque luxuriae agmen vix moveretur, suas primum, deinde totius exercitus sarcinas exceptis admodum necessariis conferri iussit in medium. Planities spatiosa erat, in quam vehicula onusta perduxerant. Expectantibus cunctis, quid deinde esset imperaturus, iumenta iussit abduci suisque primum sarcinis face subdita ceteras incendi praecepit. Plagrabant exurentibus dominis, quae ut intacta ex urbibus hostium raperent, saepe flammas restinxerant, nullo sanguinis pretium audente deflere, cum regias opes idem ignis exureret. Brevi deinde ratio mitigavit dolorem, habilesque militiae et ad omnia parati laetabantur sarcinarum potius quam disciplinae fecisse iacturam. Igitur Bactrianam regionem petebant. Sed Nicanor, Parmenionis filius, subita morte correptus magno desiderio sui adfecerat cunctos. Rex ante omnis maestus cupiebat quidem subsistere funeri adfuturus, sed penuria commea
Abbreviated transcription (Latin):
rib. ueteres philippi milites. rudis natio ad uo¬
luptates palã auersabant᷑. totisq castris unus
omnium sensus ac sermo erat. plus amissum uic¬
toria quã bello. eẽ. quesitum. cum maxime uinci
ipsos dediq alienis morib et externis quo tantȩ¬
morȩ domos quasi in captiuo habitu reuersuros.
pudere iã sui regẽ uictis. quã uictorib. Similiorẽ
ex macedoniȩ imperatore darii satrapen factum.
Ille ñ ignarus et principes amicoꝵ et exercitũ
grauiter offendi. graciã liberalitate donisq repa¬
rare tẽptabat. Sed opinor. liberis p̃cium seruitu¬
tis ingratum. ẽ. Igitur ne in sedicionẽ reuerte¬
retur: otium interpellandum erat. bellum cuiꝰ
materia oportune alebatur. Namq bessus ueste
regia sumpta. artarxersen appellari se usserat.
scytasq et ceteros thanais accolas contrahebat.
h ec satibarzanes nuntiabat. Quẽ receptum in fidẽ.
regioni quã antea optinuerat p̾fecit. Et cum

Expanded text:
ribus veteres Philippi milites, rudis natio ad voribus veteres Philippi milites, rudis natio ad voluptates, palam aversabantur, totisque castris unus omnium sensus ac sermo erat, plus amissum victoria quam bello esse quaesitum: cummaxime vinci ipsos deditos alienis moribus et externis. Quo tandem ore domos quasi in captivo habitu reversuros? Pudere iam sui regem: victis quam victoribus similiorem ex Macedoniae imperatore Darei Satrapen factum. Ille non ignarus, et principes amicorum et exercitum graviter offendi, gratiam liberalitate donisque reparare temptabat. Sed, opinor, liberis pretium servitutis ingratum est. Igitur, ne in seditionem res verteretur, otium interpellandum erat bello, cuius materia opportune alebatur. Namque Bessus veste regia sumpta Artaxerxen appellari se iusserat Scythasque et ceteros Tanais accolas contrahebat. Haec Satibarzanes nuntiabat: quem receptum in fidem regioni, quam antea obtinuerat, praefecit. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ministeriis tot uictores gentium imbuere. et cap¬
tiuis pares facere expectabat. Itaq purpureum
diadema distinctum. albo quale darius habuerat
capiti cirtũdedit. uestẽq ꝑsicã sumpsit. Nemo ñ qͥ¬
dem ueritꝰ qͦd a uictoris insignib in deuicti tͣnsiret
habitum. et ille se quidẽ spolia ꝑsarum gestare
dicebat. Sed cum illis qͦq mores induerat. suꝑbiãq
habitꝰ animi insolentia sequebat᷑. litteras quoq qͦs
in europã mitteret ueteris anuli gemina obsigna¬
bat. his quas in asia scriberet darii anulus impͥ¬
mebatur. ut appareret unum animum duoꝵ ñ
capere fortunã. Amicos uero et equites. hi namq
principes militũ asꝑnantes quidẽ s recusare ñ au¬
sos. ꝑsicis onerauerat uestib. Pelices quadringenti
et .lx. totidẽ quot darii fuerant. regiã implebant.
Quas spadonum greges. et ipsi muliebria pati assu¬
eti sequebantur. hȩc luxii et ꝑegrinis infecta mo¬

Expanded text:
ministeriis tot victores gentium inbuere et capministeriis tot victores gentium inbuere et capiti vis pares facere expetebat. Itaque purpureum diadema distinctum albo, quale Dareus habuerat, capiti circumdedit vestemque Persicam sumpsit, ne omen quidem veritus, quod a victoris insignibus in devicti transiret habitum. Et ille se quidem spolia Persarum gestare dicebat, sed cum illis quoque mores induerat, superbiamque habitus animi insolentia sequebatur. Litteras quoque, quas in Europam mitteret, veteris anuli gemma obsignabat, iis, quas in Asiam scriberet, Darei anulus inprimebatur, ut adpareret unum animum duorum non capere fortunam. Amicos vero et equites unaque principes militum, aspernantes quidem, sed recusare non ausos, Persicis ornaverat vestibus. Pelices CCC et LXV, totidem quot Darei fuerant, regiam inplebant, quas spadonum greges et ipsi muliebria pati adsueti sequebantur. Haec luxu et peregrinis infecta mo
Abbreviated transcription (Latin):
add cõmunicandos cum rege liberos se uenisse. Dignã
ex qua ipse regni generaret heredes. feminimi sexꝰ
se retenturã. marẽ redditurã patri. Alexander.
an cum ipso militare uellet interrogat. Et illa
causata sine custode regnum reliquisse. petere ꝑse¬
uerabat. ne se irritã spei abire pateret᷑. Acrior ad
uenerẽ. feminȩ cupido quã regis. Ac ut paticos di¬
es subsisteret ꝑpulit. Tredecim dies in obsequium
desiderii eiꝰ absumpti sunt. Tunc illa regnũ suum.
rex parthienẽ petiuert̃. hic uͦ palam cupiditates
suas soluit. continentiãq et moderationẽ in altissima
quaq fortuna eminentia bona. in suꝑbiam ac lasci¬
uiam uertit. Patrios mores disciplinã inacedonum
regũ salubriter temperatã. et ciuilem habitum.
uelut leuiora magnitudine sua ducens. ꝑsicȩ regiȩ
par deoꝵ potentię fastigium emulabatur. Iacere
humi uenerabundus ipsum paulatĩq seruilib

Expanded text:
ad communicandos cum rege liberos se venisse, dignam, ad communicandos cum rege liberos se venisse, dignam, ex qua ipse regni generaret heredes: feminini sexus se retenturam, marem reddituram patri. Alexander, an cum ipso militare vellet, interrogat: at ilia causata, sine custode regnum reliquisse, petere perseveraba, ne se inritam spei abire pateretur. Acrior ad venerem feminae cupido quam regis, ut paucos dies subsisteret, perpulit. xiii dies in obsequium desiderii eius absumpti sunt. Tum illa regnum suum, rex Parthienen petiverunt. Hic vero palam cupiditates suas solvit continentiamque et moderationem, in altissima quaque fortuna eminentia bona, in superbiam ac lasciviam vertit. Patrios mores disciplinamque Macedonum regum salubriter temperatam et civilem habitum velut leviora magnitudine sua ducens Persicae regiae par deorum potentiae fastigium aemulabatur : iacere humi venerabundos ipsum paulatimque servilibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes uenisse reginã. adeundi eiꝰ. cognoscendiq
auidã. Protiiꝰ facta potestate ueniendi. ceteris
iussis subsistere. centis feminarum comitata
ꝓcessit. Atq ut primum rex in conspectu fuit.
equo ipsa dissiluit. duas lanceas dextera p̃ferens.
Uestis ñ toto amazonum corpori obducit᷑. Nam
leua pars ad pectus. ẽ. nuda. cetera deinde ue¬
lantur. Nec tam̃ sinꝰ uestis quẽ nodo colligunt
infra genua descendit. Altera papilla intacta
seruatur. qua muliebris sexꝰ liberos alant. adu¬
ritur dextera. ut arcꝰ facilius intendatur. et tela
uibrent. Interrito uultu regẽ thalestris intuebat᷑.
habitum eiꝰ. haud qua ꝗͣ rerũ fame parẽ oculis ꝑ¬
lustrans. Quippe om̃ib barbaris in corporum
maiestate ueneratio. ẽ. magnoꝵq oꝑum non
alios capaces putant. quã quos eximia specie
donare natura dignata est. Ceterum interrogata
ñ aliquid petere uellem. haud dubitauit fateri

Expanded text:
dicantes, venisse reginam adeundi eius cognoscendique dicantes, venisse reginam adeundi eius cognoscendique avidam. Protinus facta potestas est veniendi ceteris iussis subsistere. Trecentis feminarum comitata processit atque, ut primum rex in conspectu fuit, equo ipsa desiluit duas lanceas dextera praeferens. Vestis non tota Amazonum corpori obducitur: nam laeva pars ad pectus est nuda, cetera deinde velantur. Nec tamen sinus vestis, quem nodo colligunt, infra genua descendit. Altera papilla intacta servatur, qua muliebris sexus liberos alant: aduritur dextera, ut arcus facilius intendant et tela vibrent. Interrito vultu regem Thalestris intuebatur habitum eius haudquaquam rerum famae parem oculis perlustrans: quippe omnibus barbaris in corporum maiestate veneratio est, magnorumque operum non alios capaces putant, quam quos eximia specie donare natura dignata est. Ceterum interrogata, num aliquid petere vellet, haud dubitavit fateri
Abbreviated transcription (Latin):
dinis opus creuerat. cum barbari desꝑati regio¬
nẽ quã occupauerant posse retineri. gentẽ suam
dedidere. R ex obsidib acceptis. phradati tradere
eos iussit. Inde quinto die in statiua reuertitur.
Archabarũ deinde geminato honore quẽ darius
habuerat ei. remittit domum. Iam ad urbem
hẏrcaniȩ in qua regia darii fuit. uentum erat.
Ibi nabarzanes accepta fide occurrit. dona ingen¬
tia ferens. Interq bagoas erat specie singulari
spado. atq in ipso flore pueritiȩ. Cui et darius
assuetꝰ fuerat. et mox alexander ad sueuit. Eiuisq
maxime p̃cib motꝰ. nabarzani ignouit. Erat
ut supͣdictũ. ẽ. finitima gens amazonum circa
termodanta amnẽ. Themiscyre incolentiũ cam¬
pos. Reguniã habebant thalestrin omnib int̾ cau¬
sacum montẽ et phasin amnẽ imperitantem.
Hȩc cupidine regis uisendi accensa. finib regni
sui excessit. Et cum haud ꝓcul ab ee̾t. p̃misit in¬

Expanded text:
dinis opus creverat, cum barbari desperato regiodinis opus creverat, cum barbari desperato regionem, quam oecupaverant, posse retineri, gentem suam dedidere. Rex obsidibus acceptis Phradati parere eos iussit. Inde quinto die in stativa revertitur. Artabazum deinde geminato honore, quem Dareus habuerat ei, remittit domum. Iam ad urbem Hyrcaniae, in qua regia Darei fuit, ventum erat: ibi Nabarzanes accepta fide occurrit dona ingentia ferens. Inter quae Bagoas erat, specie singulari spado atque in ipso flore pueritiae, cui et Dareus adsuerat et mox Alexander adsuevit: eiusque maxime precibus motus Nabarzani ignovit. Erat, ut supra dictum Thermodonta amnem Themiscyrae incolentium campos. Reginam habebant Thalestrin, omnibus inter Caucasum montem et Phasin amnem imperitantem. Haec cupidine visendi regis accensa finibus regni sui excessit et, cum haud procul abesset, praemisit in
Abbreviated transcription (Latin):
ritu ferarum uirgulta subire soliti. tum quoq in¬
trauerant saltum. occultisq telis hostem lacessebañ.
Ille uenantiũ mͦ latibula scrutatꝰ. plerosq confodit.
ad ultimum cireũire saltum mihtes iubet. ut si
qͣ pateret irrumperent. Sed ignotis locis. pleriq
oberrabant. Exceptiq sunt quidã. int̾ quos
equus regis. Bucephalã uocabant. Quẽ alexan¬
der ñ eodem quo ceteras pecudes animo estimabat
Namq ille nec in dorso insidere suo patiebatur aliũ.
et regẽ cum uellet ascendere. sponte genua sub¬
mittens excipiebat. Credebaturq sentire quem
ueheret. Maiore quã decebat ira simul ac dolore
stimulatꝰ equum uestigari iubet. et ꝑ int̾pretem
ꝓnuntiari ni reddidissent. neminẽ. eẽ. uicturum
hac denuntiatione territi. cum ceteris donis equũ
adducunt. Sed nec sic quidẽ mitigatꝰ. cedi siluas
iubet. aggestaq humo e montib planitiẽ ramis
impeditam exaggerari. Iam aliquantũ altitu¬

Expanded text:
ritu ferarum virgulta subire soliti tum quoque inritu ferarum virgulta subire soliti tum quoque intraverant saltum occultisque telis hostem lacessebant. Ille venantium modo latibula scrutatus plerosque confodit, ad ultimum circumire saltum milites iubet, ut, si qua pateret, inrumperent. Sed ignotis locis plerique oberrabant, exceptique sunt quidam, inter quos equus regis . — Bucephalam vocabant —, quem Alexander non eodem quo ceteras pecudes animo aestimabat. Namque ille nec in dorso insidere suo patiebatur alium et regem, cum vellet escendere, sponte genua submittens excipiebat credebaturque sentire, quem veheret. Maiore ergo, quam decebat, ira simul ac dolore stimulatus equum vestigari iubet et per interpretem pronuntiari, ni reddidissent, neminem esse victurum. Hаc denuntiatione territi cum ceteris donis equum adducunt. Sed ne sic quidem mitigatus caedi silvas iubet adgestaque humo e montibus planitiem ramis inpeditam exaggerari. Iam in aliquantum altitu
Abbreviated transcription (Latin):
bati ex collib qͦs occupauerant barbari ꝓfugert̃.
ꝓximiq uici ab incolis deserti capiuntur. Interiora
regionis eiꝰ. haud sane adiri sine magna uexatio¬
ne exercitꝰ poterant. Iuga montium. p̃altę siluȩ
rupesq inuiȩ sepiunt. ea quȩ plena sunt. Nouo
munimenti genere. impedierant barbari. Arbores
densȩ sunt de industria consitȩ. quaꝵ teneros
ad huc ramos manu flectunt. quos in tortos rursus
inserunt terrȩ. Inde uelut de alia radice letiores
uirent trunci. hos qua natura fert. adolescere ñ
sinunt. quippe aliũ alii quasi nexi conserunt. Qui
ubi multa fronde uestiti sunt oꝑiunt terrã. Itaq
occultu ramorum uelut laquei ꝑpetua sepe iter clau¬
dit. Una ratio erat cedendo aꝑire saltum. s hoc qͦq
magni oꝑis. Crebri namq nodi durauerant stipites.
et in se implicati arborum rami suspensis cirrulis
similes lento uimine frustrabantur ictꝰ. In colȩ aut̃

Expanded text:
bati ex collibus, quos occupaverant, barbari profugerunt, bati ex collibus, quos occupaverant, barbari profugerunt, proximique vici ab incolis deserti capiuntur. Interiora regionis eius haud sane adiri sine magna vexatione exercitus poterant: iuga montium praealtae silvae rupesque inviae saepiunt, ea, quae plana sunt, novo munimenti genere inpedierant barbari. Arbores densae sunt de industria consitae: quarum teneros adhuc ramos manu flectunt, quos intortos rursus inserunt terrae: inde velut ex alia radice laetiores virent trunci. Hos, qua natura fert, adolescere non sinunt: quippe alium alii quasi nexu conserunt. Qui ubi multa fronde vestiti sunt, operiunt terram: itaque occulti ramorum velut laquei perpetua saepe iter cludunt. Una ratio erat caedendo aperire saltum, sed hoc quoque magni operis. Crebri namque nodi duraverant stipites, et in se inplicati arborum rami suspensis circulis similes lento vimine frustrabantur ictus. Incolae autem
Abbreviated transcription (Latin):
uenire eos ussit. fortunã quã ipse dedisset habitu¬
ros. Diu cunctantes plerisq consilia uariantib
tandem uenturos se pollicent᷑. At demochrates athe¬
niensis qui maxime macedonum opib semꝑ obsti¬
terat. desperata uenia gladio se tͣnsfigit. Ceterisic̃
constituerant dicioni alexandri ipsos se ꝑmittuis
Mille et quingenti milites erant. Preter hos legati ad
darium missi nonaginta. In supplementum distri¬
butus miles. Ceteri remissi domum preter lacede¬
nionios. qͦs tradi in custodiã uissit. Mardorum erat
gens confinis hẏrcaniȩ cultu uitȩ asꝑa. et latroci¬
niis assueta. hȩc sola nec legatos miserat. nec uide¬
batur imꝑata factura. Itaq rex indignatꝰ si una
gens posset efficere ne inuictꝰ e̾e̾t. impedimentis
cum p̃sidio relictis. inuicta manu comitante ꝓce¬
dit. Noctu iter fecerat. et prima luce hostis incons¬
pectu erat. Tumultus magis quã p̃lium fuit. Detur¬

Expanded text:
venire eos iussit, fortunam, quam ipse dedisset, habituvenire eos iussit, fortunam, quam ipse dedisset, habituros. Diu cunctantes plerisque consilia variantibus tandem venturos se pollicentur. At Democrates Atheniensis, qui maxime Macedonum opibus semper obstiterat, desperata venia gladio se transfigit. Ceteri, sicut constitueront, dicioni Alexandri ipsos se permittunt. M et D milites erant, praeter hos legati ad Dareum missi XC. In supplementum distributus miles, ceteri remissi domum praeter Lacedaemonios, quos tradi in custodiam iussit. Mardorum erat gens confinis Hyrcaniae, cultu vitae aspera et latrociniis adsueta: haec sola nec legatos miserat nec videbatur imperata factura. Itaque rex indignatus, si una gens posset efficere, ne invictus esset, inpedimentis cum praesidio relictis valida manu comitante procedit. Noctu iter fecerat, et prima luce hostis in conspectu erat: tumultus magis quam proelium fuit. Detur
Abbreviated transcription (Latin):
uata uincebat᷑. Comiter gͥ receptꝰ. tu quidẽ in qͥt
rex deos queso ꝓpetua felicitate floreas. Ego cete¬
ris letus hoc uno torqueor. qͦd p̃cipiti senectute
diu frui tua bonitate ñ possum. Nonagesimũ
et quintum annum agebat. Nouẽ iuuenes. om̃s
eadẽ matre geniti. patrẽ comitabantur. hos arta¬
barus dexterȩ regis admouit. p̃catiis ut tamdiu
uiuerent. donec utiles alexandro ee̾nt. R ex pedib
iter plerũq faciebat. Tunc ad moueri sibi et artaba¬
zo equos iussit. ne ipso ingrediente pedib. senex eqͦ
uehi erubesceret. Ut deinde castra sunt posita. gre¬
cos qͦs artabarus adduxerat. conuocari uibet. At
illi nisi fides lacedemoniis quoq et inopensib daret᷑
respondent. si quid agendum ipsis foret delib̾aturos.
Legati erant lacedemonioꝵ missi ad darium. quo
uicto adplicuerant se grecis. mercede apud ꝑsas
militantib. Rex omissis sponsionũ fideiq pignorib

Expanded text:
vata vincebat. Comiter igitur exceptus: “Tu quidem,” inquit, vata vincebat. Comiter igitur exceptus: “Tu quidem,” inquit, “rex, deos quaeso, perpetua felicitate floreas: ego ceteris laetus hoc uno torqueor, quod praecipiti senectute diu frui tua bonitate non possum.” Nonagesimum et quintum annum agebat. Novem iuvenes, omnes eadem matre geniti, patrem comitabantur: hos Artabazus dexterae regis admovit precatus, ut tam diu viverent, donec utiles Alexandro essent. Rex pedibus iter plerumque faciebat: tunc admoveri sibi et Artabazo equos iussit, ne ipso ingrediente pedibus senex equo vehi erubesceret. Ut deinde castra sunt posita, Graecos, quos Artabazus adduxerat, convocari iubet: at illi, nisi fides Lacedaemoniis quoque et Sinopensibus daretur, respondent se, quid agendum ipsis foret, deliberaturos. Legati erant Lacedaemoniorum missi ad Dareum: quo victo adplicuerant se Graecis mercede apud Persas militantibus. Rex omissis sponsionum fideique pignoribus
Abbreviated transcription (Latin):
melle tinguntur. Sed nͥ ortum solis incolȩ occu¬
pauerint. uel modico tp̃r succꝰ extinguit᷑. Trigm¬
ta hinc stadia ꝓcesserat. cum pharaternes ei occur¬
rit. seq et eos qui pꝰ darii mortẽ ꝓfugerant dedens.
Quib benigne exceptis. ad oppidum aruas ꝑuenit.
Hic ei craterus. et eriguus occurrunt. Prefectum
taurorum gentis pharadathẽ aduxerant. hic qͦq
in fidem receptꝰ. multis exemplo fuit. experien¬
di clementiã regis. Satrapen deinde hẏrcaniȩ
dedit manapi. Exul hic regnante ocho ad phi¬
lippum ꝑuenerat. lauroꝵ quoq gentẽ phradati
reddidit. Iamq rex ultima hẏrcaniȩ intrauerat.
cum artabazus quẽ dario fidelissimũ fuisse supͣ
diximꝰ. cum ꝓpinquis darii ac suis liberis mo¬
dicaq grecoꝵ militũ manu occurrit. Dextrã
uenienti optulit rex. Quippe et hospes philippi
fuerat. cum ocho regnante exularet. et hospicii
pignora in regẽ suum ad ultinum fides conser¬

Expanded text:
melle tinguntur, sed, nisi solis ortum incolae occumelle tinguntur, sed, nisi solis ortum incolae occupaverint, vel modico tepore sucus extinguitur. XXX hinc stadia processerat, cum Phrataphernes ei occurrit seque et eos, qui post Darei mortem profugerant, dedens: quibus benigne exceptis ad oppidum Arvas pervenit. Hic ei Craterus et Erigyius occurrunt. Praefectum Tapurorum gentis, Phradatem, adduxerant: hic quoque in fidem receptus multis exemplo fuit experiendi clementiam regis. Satrapen deinde Hyrcaniae dedit Amminaspin: exul hic regnante Ocho ad Philippum pervenerat. Tapurorum quoque gentem Phradati reddidit. Iamque ultima Hyrcaniae intraverat, cum Artabazus, quem Dareo fidissimum fuisse supra diximus, cum propinquis Darei ac suis liberis modicaque Graecorum militum manu occurrit. Dextram venienti obtulit rex: quippe et hospes Philippi fuerat, cum Ocho regnante exularet, et hospitii pignora in regem suum ad ultimum fides conser
Abbreviated transcription (Latin):
ludẽ in id cadere putent. et argumentũ affereñ.
aquã quo dulcior sit quã cetera maria. infuso
paludis humore mitescere. A septẽtrione ingens
in littus mare incumbit. longeq agit fluctus.
et magna parte exestuans stagnat. Idẽ alio cęli
statu recipit in se fretum. eodẽq impetu quo ef¬
fusum. ẽ. relabens. terram naturȩ sue reddit. Et
quidã credidere ñ caspium mare. ẽe. sed ex india
in hẏrcaniã cadere. cutus fastigiũ ut supͣdictũ. ẽ
ꝑꝓetua ualle sũmittit᷑. hinc rex. xx. stadia ꝓcessit.
semitta ꝓpe modũ in uia cui silua imminebat.
torrentesq et eluiues iter morabantur. Nullo ta¬
men hoste obiuo penetrat. Iandẽq ad ulteriora
ꝑuentum. ẽ. Preter alios cõmeatus quoꝵ tum
regio habundabat. pomoꝵ quoq ingens modꝰ
nascitur. et uberrimũ gignendis uin̾is solum. ẽ.
frequens arbor. faciẽ quercꝰ habet. cuiꝰ folia multo

Expanded text:
ludem in id cadere putent et argumentum adferant ludem in id cadere putent et argumentum adferant aquam, quod dulcior sit quam cetera maria, infuso paludis humore mitescere. A septentrione ingens in litus mare incumbit longeque agit fluctus et magna parte exaestuans stagnat: idem alio caeli statu recipit in se fretum eodemque impetu, quo effusum est, relabens terram naturae suae reddit. Et quidam credidere non Caspium mare esse, sed ex India in Hyrcaniam Oceanum cadere, cuius fastigium, ut supra dictum est, perpetua valle submittitur. Hinc rex XX stadia processit semita propemodum invia, cui silva inminebat, torrentesque et eluvies iter morabantur: nullo tamen hoste obvio penetratum tandemque ad cultiora perventum est. Praeter alios commeatus, quorum tum copia regio abundabat, pomorum quoque ingens modus nascitur, et uberrimum gignendis uvis solum est. Frequens arbor faciem quercus habet, cuius folia multo
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑsȩ mͦ accipiebant dare. inuiolatum si uenis¬
sec fore. Quadrato tam̃ agmine et composito ibat.
speculatores subinde p̃mittens. qui explorarent
loca. Leuis armatura ducebat agm̃. phalanx eam
sequebatur. Post pedites erant impedim̃ta. Et gens
bellicosa et nature situs difficilis aditu. curam
regis intenderat. Namq ꝓpetua uallis iacet. usq
ad mare caspium patens. Duo terrȩ eiꝰ uelut bra¬
chia excurrunt media. flexu modico sinum fa¬
ciunt. limȩ maximȩ similẽ cum eminent. cornua
nundum totũ orbem sydere implente. Cercetȩ
et mossẏni et chalibes a leua sunt. et ab altera
parte leuco sẏri et amazonũ campi. Et illos qua
uergit ad septẽtrionẽ. hos ad occasum conuersa
ꝓspectat. mare caspium dulciꝰ ceteris. Ingentis
magnitudinis serpentes alit. Piscium in eo lon¬
ge diuersi. ab aliis color. ẽ. Qindã caspium. qͥdã
ħẏrcanium appellant. Alii sunt qui meociã pa¬

Expanded text:
quo Persae modo accipiebant, dare, inviolatum, si venisquo Persae modo accipiebant, dare, inviolatum, si venisset, fore. Quadrato tamen agmine et conposito ibat speculatores subinde praemittens, qui explorarent loca. Levis armatura ducebat agmen, phalanx eam sequebatur, post pedites erant inpedimenta. Et gens bellicosa et naturae situs difficilis aditu curam regis intenderat. Namque perpetua vallis iacet usque ad mare Caspium patens, quo terrae eius velut brachia excurrunt: media flexu modico sinum faciunt lunae maxime similem, cum eminent cornua nondum totum orbem sidere inplente. Cercetae et Mossyni et Chalybes a laeva sunt et ab altera parte Leucosyri et Amazonum campi: et illos, qua vergit ad septentrionem, hos ad occasum conversa prospectat. Mare Caspium dulcius ceteris ingentis magnitudinis serpentes alit: piscium in eo longe diversi ab aliis colores. Quidam Caspium, quidam Hvrcanium appellant: alii sunt, qui Maeotiam pa
Abbreviated transcription (Latin):
fidele consilium regi dedisset. ꝓpe occisum ab eo
agitasse darium custodiam corporis sui contra
uis fasq peregrino militi tradere dampnata po¬
pularium fide. quã ꝑ duo milia et trecentos in¬
uiolatã regib suis prestitissent. Se in p̃cipiti et
lubrico stantẽ. consilium a p̃senti necessitate re¬
petisse. Darium quoq cum occidisset bagoan. hac
excusatione satis fecisse popularib qͦd insidiantẽ
int̾emisset. Nichil. ẽẽ. miseris mortalib sp̃ũ cariꝰ.
Amore eiꝰ ad ultima. ẽẽ. ꝓpulsum. s ea magis. eẽ. se¬
cutum quȩ optasset. in cõmuni calamitate suam
quẽq habere fortunã. Si uenire se iuberet sine
metu. ee̾. uenturum. ñ timere. ne fidẽ datã tantꝰ
rex uiolaret. Deos adeo falli ñ solere. Ceterum si
cui fidẽ daret uideretur indignꝰ. multa exilia
patere fugienti. Patriã. ẽẽ. ubicumq uir fortis se¬
dem sibi elegerit. Nec dubitauit alexander fidẽ.

Expanded text:
fidele consilium regi dedisset, prope occisum ab eo. fidele consilium regi dedisset, prope occisum ab eo. Agitasse Dareum custodiam corporis sui contra ius fasque peregrino militi tradere damnata popularium fide, quam per ducentos et triginta annos inviolatam regibus suis praestitissent. Se in praecipiti et lubrico stantem consilium a praesenti necessitate repetisse. Dareum quoque, cum occidisset Bagoan, hac excusatione satisfecisse popularibus, quod insidiantem interemisset. Nihil esse miseris mortalibus spiritu carius: amore eius ad ultima esse propulsum. Sed ea magis esse secutum quam optasse. In communi calamitate suam quemque habere fortunam. Si venire se iuberet, sine metu esse venturum. Non timere, ne fidem datam tantus rex violaret: deos a deo falli non solere. Ceterum si, cui fidem daret, videretur indignus, multa exilia patere fugienti: patriam esse, ubicumque vir fortis sedem sibi elegerit. Nec dubitavit Alexander fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatis aquis aꝑit. Inde torrens et saxorum
p̃ceps. ꝑ trecenta stadia conditus labitur. rursꝰq
uelut ex alio fonte conceptꝰ edit. et nouum alue¬
um intendit priore sui parte spatiosior. Quippe
in latitudinẽ triginta et trium stadioꝵ diffundit᷑.
rursusq angustiorib coercitꝰ ripis iter cogit. lan¬
dem in alterum annẽ cadat. ridagno nom̃. ẽ. In co¬
lȩ affirmabant. quicumq dimissi e̾e̾nt in cauer¬
nã que ꝓpior.ẽ. fonti. rursus ubi aliud os annis
aꝑitur existere. Itaq alexander duos qua subeunt
aquȩ terrã precipitari iubet. quoꝵ corpora ubi
rursus erumpit expulsa uidere qui missi erant
ut exciperent. Quartũ iam diẽ eodẽ loco quietẽ
militi dederat. cum litteras nabarzanis qui dari¬
um cum besso interceperat accipit. Quarum sen¬
tentia hȩc erat. se dario ñ fuisse inimicum. in¬
mo etiã quȩ credidisset utilia. eẽ. suasisse. Et qͥa

Expanded text:
dispensatis aquis aperit. Inde torrens et saxorum, dispensatis aquis aperit. Inde torrens et saxorum, s subit. Per CCC stadia conditus labitur rursusque velut ex alio fonte conceptue editur et novum alveum intendit priore sui parte spatiosior — quippe in latitudinem x et trium stadiorum diffunditur — rursusque angustioribus coercitus ripis iter cogit. Tandem in alterum amnem cadit: Rhidagno nomen est. Incolae adfirmabant, quaecumque demissa essent in cavernam, quae propior est fonti, rursus, ubi aliud os amnis aperitur, existere: itaque Alexander boves, qua subeunt aquae terram, praecipitari iubet, quorum corpora, ubi rursus erumpit, expulsa videre, qui missi erant, ut exciperent. Quartum iam diem eodem loco quietem militi dederat, cum litteras Nabarzanis, qui Dareum cum Besso interceperat, accepit, quarum sententia haec erat: se Dareo non fuisse inimicum, immo etiam, quae credidisset utilia esse, suasisse et, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pia bella susciꝑe. et bessi sceleri ñ nomini suo
irasci : Sũma militũ alacritate subeuntiũ quoc̃q
uellet ducere. oratio excepta. ẽ. Nec rex moratus
impetũ. tercioq ꝑ partienen die ad fines hyr¬
caniȩ penetrat. cratero relicto cum his copiis
quib preerat. et ex manu quã amyntas ducebat
additis sexcentis equitib et totidẽ sagitariis.
ut ab incursione barbaroꝵ parchienen tueretur.
Phrigum impedimenta modico p̃sidio dato. cam¬
pestri itinere ducere uibet. Ipse cum phalange
et equitatu centũ quinquaginta stadia emensus.
castra in ualle qua hẏrcaniã adeunt cõmunit.
Heinus p̃altis densisq arborib umbrosum.ẽ.
pingue uallis solum rigantib aquis quȩ ex pe¬
tris imminentib manant. Ex ipsis radicib mon¬
tium ziobetis annis effundit᷑. qui tria fere stadia
in longitudinẽ uniuersus fluit. Deinde saxo qͦd
alueolum int̾pellat reꝑcussus. duo itinera uelut

Expanded text:
pia bella suscipere et Bessi sceleri, non nomini suo pia bella suscipere et Bessi sceleri, non nomini suo irasci?” Summa militum alacritate iubentium, quocumque vellet, ducere oratio excepta est. Nec rex moratur impetum tertioque per Parthienen die ad fines Hyrcaniae penetrat Cratero relicto cum iis copiis, quibus praeerat, et ea manu, quam Amyntas ducebat, additis DC equitibus et totidem sagittariis, ut ab incursione barbarorum Parthienen tueretur. Erigyium inpedi- menta modico praesidio dato campestri itinere ducere iubet. Ipse cum phalange et equitatu CL stadia emensus castra in valle, qua Hyrcaniam adeunt, communit. Nemus praealtis densisque arboribus umbrosum est pingue vallis solum rigantibus aquis, quae ex petris imminentibus manant. Ex ipsis radicibus montium Stiboetes amnis effunditur, qui tria fere stadia in longitudinem uni versus fluit, deinde saxo, quod alveolum interpellat, repercussus duo itinera velut
Abbreviated transcription (Latin):
lespontum uastare nuntiatũ erit uobis. quo
dolore afficiemini. bessum p̃mia ur̃e occupauisse
uictoriȩ: Tunc ad repetendas res festinabitis.
tunc arma capietis. Quanto autem prestat ter¬
ritum adhuc et uix mentis suȩ compotẽ oppri¬
mere. quatridui nob̃ iter suꝑ .ẽ. Qui tot ꝓculca¬
nimꝰ iues. tot annes suꝑauimꝰ. tot montium
iuga transcurrimꝰ. ñ mare illud qͦd exestuans
iter fluctib occupat. nos euntes moratur. non
ciliciȩ fauces et angustiȩ incdudunt. Plana omĩa
et ꝓna sunt. In ipso limine uictoriȩ̨ stamꝰ. Pauei
nobis fugitiui. et dñi sui interfectores suꝑsunt.
E gregiũ me hercule opꝰ. et inter prima gloriȩ
urȩ numerandum. posteritati famęq tradetis.
darium quoq hostem finito post mortẽ illius
odio parricidas. ẽẽ. uos ultos. Neminẽ impiũ
effugisse ur̃as manus. hoc ꝑpetrato. quanto credi¬
tis ꝑsas obsequentiores fore. cum intellexerint uos

Expanded text:
lespontum vastare nuntiatum erit vobis, quo lespontum vastare nuntiatum erit vobis, quo dolore adficiemini Bessum praemia vestrae occupavisse victoriae? Tunc ad repetendas res festinabatis, tunc arma capietis. Quanto autem praestat territum adhuc et vix mentis suae compotem opprimere! Quadridui nobis iter superest, qui tot proculcavimus nives, tot amnes superavimus, tot montium iuga transcucurrimus. Non mare illud, quod exaestuans iter fluctibus occupat, euntes nos moratur, non Ciliciae fauces et angustiae includunt: plana omnia et prona sunt. In ipso limine victoriae stamus. Pauci nobis fugitivi et domini sui interfectores supersunt. Egregium, mehercule, opus et inter prima gloriae vestrae numerandum posteritati famaeque tradetis, Dareum quoque hostem finito post mortem illius odio parricidae caede esse vos ultos, neminem impium effugisse vestras manus. Hoc perpetrate quanto creditis Persas obsequentiores fore, cum intellexerint vos
Abbreviated transcription (Latin):
milites nichil qͦd nociturũ.ẽ. medici relinquunt.
sic nos quicqͥd obstat imꝑio recidamꝰ. Parua sepe
scintilla contẽpta. magnum excitauit incendi¬
um. Hil tuto in hoste despicitur. Quem spre¬
ueris ualentiorẽ neglegentia facias. Ne darius
quidẽ hereditarium ꝑsarum accepit imꝑium.
sed in sedem cyri beneficio bagoȩ castrati homi¬
nis admissus. ne uos magno labore credatis bes¬
sum uacuum. regnum occupaturum. Nos uero
peccauimꝰ milites si darium ob hoc uicimus
ut seruo eiꝰ traderemꝰ imꝑium. qui ultimum
ausus scelus regẽ suum etiam externȩ opis
egentẽ. cui nos uictores peꝑcissemꝰ quasi capti¬
uum in uinculis habuit. ad ultimum ne a no¬
bis conseruari posset occidit. hunc uos regna¬
re patiemnini: Quẽ equidem cruci affixum
uidere festino om̃ib regib gentibq et fidei
quã uiolauit meritas penas soluentẽ. At her¬
cule si mox eundem grecorum urbes aut hel¬

Expanded text:
milites, nihil, quod nociturum est, medici relinquunt, milites, nihil, quod nociturum est, medici relinquunt, sic nos, quidquid obstat imperio, recidamus. Parva saepe scintilla contempta magnum excitavit incendium. Nil tuto in hoste despicitur: quem spreveris, valentiorem neglegentia facias. Ne Dareus quidem hereditarium Persarum accepit imperium, sed est in sedem Cyri beneficio Bagoae, castrati hominis, admissus: ne vos magno labore credatis Bessum vacuum regnum occupaturum. Nos vero peccavimus, milites, si Dareum ob hoc vicimus, ut servo eius traderemus imperium, qui ultimum ausus scelus regem suum, etiam externae opis egentem, certe cui nos victores pepercissemus, quasi captivum in vinculis habuit, ad ultimum, ne a nobis conservari posset, occidit. Hune vos regnare patiemini ? Quem equidem cruci adfixum videre festino, omnibus regibus gentibusque et fidei, quam violavit, meritas poenas solventem. At, hercules, si mox eundem Grae- corum urbes aut Hel
Abbreviated transcription (Latin):
alteriꝰ imꝑio ac nomine adsuetas. ñ sacris morib
ñ cõmercio linguȩ nobiscum coherentes eodem
p̃lio domitas. ẽẽ. quo uictȩ sunt. ur̃is armis con¬
tinentur ñ suis morib. Sed qui p̃sentes metu¬
unt. in absentia hostes erunt. Cum feris bestiis
res. ẽ. quas captas et inclusas quia ipsarum
natura ñ potest longior dies mitigat. et adhuc
sic ago. tamꝗͣ omĩa subacta sint armis. quȩ fue¬
runt in dicione darii. hyrcaniã nabarzanes
occupauit. bactra ñ possidet solum bessus. sed
etiã minatur. Sogdianide. massagete. sage. in¬
di. sui iuris sunt. Om̃s isti terga nr̃a uidert̃. si
sequent᷑. Illi enim eiꝰdẽ nationis sunt. nos alieni¬
gene et externi. Sẏrisq aut̃ placidius paret.
etiã cum his preest qui magis timeri potest. Pro¬
inde aut quȩ cȩpimꝰ amittenda sunt. aut quȩ
ñ habemus occupanda. Sicut in corporib egris

Expanded text:
alterius imperio аc nomine adsuetas, non sacris, non moribus, alterius imperio аc nomine adsuetas, non sacris, non moribus, non commercio linguae nobiscum cohaerentes eodem proelio domitas esse, quo victae sunt? Vestris armis continentur, non suis moribus et, qui praesentes metuunt, in absentia hostes erunt. Cum feris bestiis res est, quas captas et inclusas, quia ipsarum natura non potest, longior dies mitigat. Et adhuc sic ago, tamquam omnia subacta sint armis, quae fuerunt in dicione Darei. Hyrcaniam Nabarzanes occupavit, Bactra non possidet solum parricida Bessus, sed etiam minatur, Sogdiani, Dahae, Massagetae, Sacae, Indi sui iuris sunt. Omnes hi, simul terga nostra viderint, illos sequentur: illi enim eiusdem nationis sunt, nos alienigenae et externi. Suis quisque autem placidius paret, etiam cum is praeest, qui magis timeri potest. Proinde aut, quae cepimus, omittenda sunt aut, quae non habemus, occupanda. Sicut in corporibus aegris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lures ꝓuintias complexꝰ sum. quã alii urbes
cȩperunt. Et nescio an enumerati mͥ. quȩdam
ipsarum rerum multitudo subduxerit. Itaq
si crederẽ satis certã. ẽẽ. possessionẽ terrarum.
quas tanta uelocitate domuimꝰ. ego uͦ milites ad
penates meos ad parentẽ sororesq et ceteros ciues
uel retinentib uobis erumperẽ. ut ibi potissimũ
partha uobiscum laude et gloria fruerer. ubi
nos uberrima uictoriȩ p̃mia expectant. liberoꝵ
coniugum. parentũq leticia. pax quies. rerum
ꝑ uirtutẽ partharum secura possessio. Sed in nouo
et si uerum fateri uolumꝰ p̃cario imꝑio adhuc
iugum eiꝰ rigida ceruice subeuntib barbaris.
tempore milites opꝰ. ẽ. dum mitiorib ingeniis
mmbuunt᷑. et efferatos melior consuetudo ꝑmul¬
cet. fruges quoq maturitatẽ statuto tp̃r expec¬
tant. Ad eo etiã illa sensus omnis expertia. tam̃
sua lege mitescunt. Quid creditis tot gentes

Expanded text:
Plures provincias conplexus sum, quam alii urbes Plures provincias conplexus sum, quam alii urbes ceperunt, et nescio an enumeranti mihi quaedam ipsarum rerum multitudo subduxerit. Itaque si crederem satis certam esse possessionem terrarum, quas tanta velocitate domuimus, ego vero, milites, ad penates meos, ad parentem sororesque et ceteros cives vel retinentibus vobis erumperem, ut ibi potissimum parta vobiscum laude et gloria fruerer, ubi nos uberrima victoriae praemia expectant, liberum, coniugum parentumque laetitia, pax, quies, rerum per virtutem partarum secura possessio. Sed in novo et, si verum fateri volumus, precario imperio adhuc iugum eius rigida cervice subeuntibus barbaris tempore, milites, opus est, dum mitioribus ingeniis inbuuntur et efferatos melior consuetudo permulcet. Fruges quoque maturitatem statuto tempore expectant: adeo etiam ilia sensus omnis expertia tamen sua lege mitescunt. Quid? creditis tot gentes
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiũ. si animos eoꝵ leni et apta oratione
ꝑmulcere uoluisset. numꝗͣ infractos et abiec¬
tos recessisse. quotiens ipsus a lacritatẽ et tanti
animi sp̃c haurire potuissent. Ita se facturum
ẽe. respondit. Illi mͦ uulgi aures p̃pararent sibi.
Satisq omnib quȩ in rẽ uidebant᷑ ẽẽ. composi¬
tis. uocari ad conditionẽ exercitum russit. Apud
quẽ talem orationẽ habuit. Magnitudinẽ rerũ
quas gessimꝰ milites intuentib uobis. minime
mirum. ẽ. et desiderium quietis et sacietatem
głȩ occurrere. Ut omittã illirios triballos. boe¬
tiã thraciã sparthã. achaeos. peloponensum.
quoꝵ alia ductu meo. alia imꝑio auspicioq
ꝑdomui. Ecce orsum bellum ad hellespontum.
ionas eolidẽ seruitio barbarie. impotentes exemi¬
mus. cariã lidiã capadotiã frigiã paphalgoniã
pamphiliã. pisides ciliciã. sẏriã phenicen arme¬
niã ꝑsidẽ. medos parthienen habemꝰ in potestate.

Expanded text:
obsequium, si animos eorum leni et apta oratione obsequium, si animos eorum leni et apta oratione permulcere voluisset: numquam infractos et abiectos recessisse, quotiens ipsius alacritatem et tanti animi spiritus haurire potuissent. Ita se facturum esse respondit: illi modo vulgi aures praepararent sibi. Satisque omnibus, quae in rem videbantur esse, conpositis vocari ad contionem exercitum iussit, apud quem talem orationem habuit: “Magnitudinem rerum, quas gessimus, milites, intuentibus vobis minime mirum est et desiderium quietis et satietatem gloriae occurrere. Ut omittam Illyrios, Triballos, Boeotiam, Thraciam, Spartam, Achaeos, Peloponnesum, quorum alia ductu meo, alia imperio auspicioque perdomui, ecce orsi bellum ab Hellesponto Ionas, Aeolidem servitio barbariae inpotentis exemimus, Cariam, Lydiam, Cappadociam, Phrygiam, Paphlagoniam, Pamphyliam, Pisidas, Cili- ciam, Syriam, Phoenicen, Armeniam, Persidem, Medos, Parthienen habemus in potestate.