comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transmtant galli bellum ipos auertere ⁊̃ se agrosq suos ꝓ alienis rapri¬
landos obiicere. Sedato tandem fremitua responsum logatis est neq
romanoꝵ ĩ se meritum esse neq cartaginensiu iniuriam : ob que aut
ꝓ romanis aut aduersus penos sumant arma. contra ea audire se se
gentii sue homines agris finibq italie pelli appło romano stipendiũq
patiendi et cet̾a indigne pati. Eadem ferine ⁊̃ ceteris gallie ꝓuĩciis
conciliis dicta auditaq. nec hospitale quicquã pacatum ue satis
rius auditum ꝙ̃ ĩ messiliam uenere. Ibi omia a scaĩs inqui
cum cura ⁊ fide cognita p̃acupatos iam ab hannibale gallor animos
sse. Sed ne illi quide ip̃i satis iite gente fore/ adea ferm
in domita ingenia ẽe ni sub inde auro cuy auidissima gens estr
principum animi concilient᷑. Ita ꝑagratis hispanie ⁊ Gallu ppłis

Expanded text:
transmittant Galli bellum, ipsos id auertere in se agrosque suos pro alienis poputransmittant Galli bellum, ipsos id auertere in se agrosque suos pro alienis populandos obicere. sedato tandem fremitu responsum legatis est neque Romanorum in se meritum esse neque Carthaginiensium iniuriam ob quae aut pro Romanis aut aduersus Poenos sumant arma; contra ea audire sese gentis suae homines agro finibusque Italiae pelli a populo Romano stipendiumque pendere et cetera indigna pati. eadem ferme in ceteris Galliae conciliis dicta auditaque, nec hospitale quicquam pacatumue satis prius auditum quam Massiliam uenere. ibi omnia ab sociis inquisita cum cura ac fide cognita: praeoccupatos iam ante ab Hannibale Gallorum animos esse; sed ne illi quidem ipsi satis mitem gentem fore—adeo ferocia atque indomita ingenia esse—ni subinde auro, cuius auidissima gens est, principum animi concilientur. ita peragratis Hispaniae et Galliae populis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponamus amicitie : cum qui id fecerunt saguntini crudelius ꝙͣ penus
hostis ꝓdidit uts sccui ꝓdideritis: Ibr queratis sinios censeo ubi saguntina
clades ignota est. hispanis pp̃łis sicut lugubre ita insigne decumentu
sagunti ruine erunt nequis fidei romane aut stcictati confidat. Inde
extemplo abire finib uolcianoꝵ uissi. Anullo denide concilio hispamẽ
benigniora uerba tulere. Itaq nequicꝙͣ ꝑ agrata hispaniasĩ galliam¬
gr transeunt. Inhis noua terribilisq speties uisa est ꝙ armat
mos gentis erat inconcilium uenerunt. Cum uerbis extollentes glorĩa
uirtutemq ppłi romani ac magnitudine imꝑii petissent ne peno bellũ
italie inferenti ꝑ agros urbesq suas transitum darent tantus cum
fremitu risus dicctur ortus ut ux a magr̃atib maioribq natu uuiẽt
sedaret̃ adeo stolida inpudensq postulatio uisa est. censere ne ĩ italiam

Expanded text:
iniensium amicitiae praeponamus, cum qui id fecerunt Saguntini crudelius quam Poenus iniensium amicitiae praeponamus, cum qui id fecerunt Saguntini crudelius quam Poenus hostis perdidit uos socii prodideritis? ibi quaeratis socios censeo ubi Saguntina clades ignota est; Hispanis populis sicut lugubre, ita insigne documentum Sagunti ruinae erunt ne quis fidei Romanae aut societati confidat.' inde extemplo abire finibus Uolcianorum iussi ab nullo deinde concilio Hispaniae benigniora uerba tulere. ita nequiquam peragrata Hispania in Galliam transeunt. in his noua terribilisque species uisa est, quod armati— ita mos gentis erat—in concilium uenerunt. cum uerbis extollentes gloriam uirtutemque populi Romani ac magnitudinem imperii petissent ne Poeno bellum Italiae inferenti per agros urbesque suas transitum darent, tantus cum fremitu risus dicitur ortus ut uix a magistratibus maioribusque natu iuuentus sedaretur; adeo stolida impudensque postulatio uisa est censere, ne in Italiam
Abbreviated transcription (Latin):
et tot aunoꝵ silentio ita uiuo eo comprobatum sit ut ne mortuo quide
autore quicꝙͣ mutaret᷑ quamꝙͣ et si de priore federe staret᷑ satis cautum
erat saguntins scciis utroꝵq exceptis. Nam neq additu erat iis qui tũc
essent/ nec nequi postea assumerent᷑. Et cum assumere nouos lic̾et sctios
quis equu censeret. aut ob nulla quemꝙͣ merita ĩ amicitia retipi aut
receptas ĩ fidem nõ defendi: Tantum ne cartaginensiu soii aut solicta¬
rentur ad defectione. aut sua sponte descientes solicitarentur. Legati
romani a cartagine sicut iis rome imꝑatu erat. ĩ hispaniã ut adnirẽt
ciuitates ut ĩ sccictate ꝑlic̾ent aut auerterent apenis traicerent. ad
argusios prĩmu ꝑuenerunt. a quib benigne excepti quia tedeba
ppłos a saictate romana auertit. Ita eui maximuis natu ex iisi

Expanded text:
m fuerit et tot annorum silentio ita uiuo eo comprobatum sit foedus ut ne mortuo quidem m fuerit et tot annorum silentio ita uiuo eo comprobatum sit foedus ut ne mortuo quidem auctore quicquam mutaretur? quamquam, etsi priore foedere staretur, satis cautum erat Saguntinis sociis utrorumque exceptis; nam neque additum erat 'iis qui tunc essent' nec 'ne qui postea adsumerentur'. et cum adsumere nouos liceret socios, quis aequum censeret aut ob nulla quemquam merita in amicitiam recipi aut receptos in fidem non defendi, tantum ne Carthaginiensium socii aut sollicitarentur ad defectionem aut sua sponte desciscentes reciperentur? legati Romani ab Carthagine, sicut iis Romae imperatum erat, in Hispaniam ut adirent ciuitates ut in societatem perlicerent aut auerterent a Poenis traiecerunt. ad Bargusios primum uenerunt, a quibus benigne excepti, quia taedebpopulos ab societate Romana auertit. ita enim maximus natu ex iis i
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate aut uissu ur̃o icta. neq nos quide hasdrubalis fedus
d̾ nõb insciis iecit obligare potuit. Pro uide omictite saguncti a
hiberi mentione facere et qd̾ diũ parturit animus uester aliquando
pariat . Cum romans sim ex toga facto. Hic inquit uob̾ pacem et
tellum portamus utrum placet siumite. Sub hanc uctem haud minus
ferociter daret utrum uellet succlamatu est. Et cum is iteꝵ sinu effiso
um dare dixisset accipe se om̃s responderunt. et quib acciperen
ppłi romani uisa est ꝙ̃ de federum uire uerbis disceptare: cu ante tũ
maxime sagancto ex cisa nã si uerboꝵ disceptationis res esset qd scaꝰ
has drubalis cum lutatii priore federe ꝑmutatum est comꝑandum
erat / cum ĩ lutati federe diserte additis esset ita id ratũ fore si
opulus censinsset ĩ hasdrubalis federe nec exceptum quicq tale

Expanded text:
auctoritate aut iussu uestro icta, ne nos quidem Hasdrubalis foedus auctoritate aut iussu uestro icta, ne nos quidem Hasdrubalis foedus quod nobis insciis icit obligare potuit. proinde omittite Sagunti atque Hiberi mentionem facere et quod diu parturit animus uester aliquando pariat.' tum Romanus sinu ex toga facto, 'hic' inquit, 'uobis bellum et pacem portamus; utrum placet sumite.' sub hanc uocem haud minus ferociter, daret utrum uellet, succlamatum est; et cum is iterum sinu effuso bellum dare dixisset, accipere se omnes responderunt et quibus acciperent populi Romani uisa est quam de foederum iure uerbis disceptare, cum ante, tum maxime Sagunto excisa. nam si uerborum disceptationis res esset, quid foedus Hasdrubalis cum Lutati priore foedere, quod mutatum est, comparandum erat, cum in Lutati foedere diserte additum esset ita id ratum fore si populus censuisset, in Hasdrubalis foedere nec exceptum tale quicqua
Abbreviated transcription (Latin):
et ut aconfessis res extemplo repetunt᷑. Ego aute nõ pͥuato publico ne
consilio saginitu oppugnatu sit censea querendum. sedutru iure an ĩuria.
arbitrio/ uobiscum una disceptatio ẽ licuerit ne ꝑfedus fiori. Itaq qm̃
discerni placet quid publico consilio quid sua sponte imperatores faciant.
bis uobiscum fedus est aluctatio consule ictum ĩ quo cauet᷑ utro
scais nichil de sagunctinis necdum eiu erant sccii ur̃i cautum est.
At enim eo federe qd̾ cum hasdrubale ictum est sagunctini excipiũtuꝵ.
aduersus qd̾ ego nichil dicturꝰ sum insi qd̾ auobis didici. Uts eni ꝙ C.
lutatius consul pͥmo nobiscum fedus iecit qr neq auctoritate patrũ
neq ppłi uissu ictum erat. negastis uos co teneri. Itaq aliud de intega
fedus publico consilio ictu est. Si uos non tenent ur̃a federa insi ge

Expanded text:
et ut a confessis res extemplo repetuntur. ego autem non priuato publicone et ut a confessis res extemplo repetuntur. ego autem non priuato publicone consilio Saguntum oppugnatum sit quaerendum censeam sed utrum iure an iniuria;  suo fecerit arbitrio: uobiscum una disceptatio est licueritne per foedus fieri. itaque quoniam discerni placet quid publico consilio, quid sua sponte imperatores faciant, nobis uobiscum foedus est a C. Lutatio consule ictum in quo, cum caueretur utrorumque sociis, nihil de Saguntinis—necdum enim erant socii uestri— cautum est. at enim eo foedere quod cum Hasdrubale ictum est Saguntini excipiuntur. aduersus quod ego nihil dicturus sum nisi quod a uobis didici. uos enim, quod C. Lutatius consul primo nobiscum foedus icit, quia neque auctoritate patrum nec populi iussu ictum erat, negastis uos eo teneri; itaque aliud de integro foedus publico consilio ictum est. si uos non tenent foedera uestra nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
sctios de Romanus gallia proruncia eodem uersa ĩ punicum bellus habuit᷑.
Iis ita comꝑatis ut omia uista ante bellum fierent. legatos maiores natu
Quintum fabium. Mliuium .l. Emilium. E licinium. Q. bebiniu in
afeicam mictunt ad ꝑcontandos carbaginenses publico ne consilio harubal
nctum oppugnasset. et si id qd̾ facturi uidebantur faterent᷑ at defen
publito consilio factum. ut iudicerent ppło cartaginẽsi bellum. Romani
postqͣ cartagine uenerunt : cum senatus datus esset et. Q. fabius
nichil ultra ꝙ unu qd̾ mandatu erat ꝑcentaffet ꝑcontatꝰ ẽẽt. tum ex
cartaginẽsib unus p̃ceps ur̃a inquit romani et prĩoꝵ legatie fuit cum
hammbale tamꝙ suo consilio sagunctuni oppugnantẽi deposcebatis cęteꝵ
hec legatio uerbis ad huc lemor est/ re asperior. Tunc eiu hannbal
et insimulabat᷑ ⁊ deposcebat᷑. Nunc a nobis ⁊ confessio culpe expͥmitur

Expanded text:
socios, sescentos Romanos Gallia prouincia eodem uersa in Punicum bellum habuit. socios, sescentos Romanos Gallia prouincia eodem uersa in Punicum bellum habuit. his ita comparatis, ut omnia iusta ante bellum fierent, legatos maiores natu, Q. Fabium M. Liuium L. Aemilium C. Licinium Q. Baebium in Africam mittunt ad percontandos Carthaginienses publicone consilio Hannibal Saguntum oppugnasset, et si id quod facturi uidebantur faterentur ac defenderent publico consilio factum, ut indicerent populo Carthaginiensi bellum. Romani postquam Carthaginem uenerunt, cum senatus datus esset et Q. Fabius nihil ultra quam unum quod mandatum erat percontatus esset, tum ex Carthaginiensibus unus: 'praeceps uestra, Romani, et prior legatio fuit, cum Hannibalem tamquam suo consilio Saguntum oppugnantem deposcebatis; ceterum haec legatio uerbis adhuc lenior est, re asperior. tunc enim Hannibal et insimulabatur et deposcebatur; nunc ab nobis et confessio culpae exprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs uidetur et classis quantã parari posset. Quatuor et uginti peditu
remes celeres .xx. deducte. latum iude ad ppłm uellent et iuberẽt ppło
taginẽsi bellum indici eiusq belli caũa supplicatio ꝑ uibe habita a
adorati dii ut bene ac feliccter eueniret qd̾ bellum ppłus ⁊ omanus iussisset.
Inter consules ita copie diuise. Sempronio date legiones due ea quaterna
erant peditum et ec̃ equites et sccioꝵ xui millia peditum equites mille
S̾empronuis missus ĩ siciliam ita ĩ africam transmissurus si ad arcendu italia
penum consul alter satiş esset. Cornelio scipioni minus copiaꝵ datis qauuu
Manlus p̃tor et ip̃e cum haud m̃ualido p̃sidio ĩ Galliam mittebat᷑. Nauu
aut ea parte belli dimicaturi hostem ccedebant. et due romane legiones
cum suo iusto equutatu et quatuor decim millib socioꝵ peditum equitibus

Expanded text:
ipsis uideretur et classis quanta parari posset. quattuor et uiginti peditum ipsis uideretur et classis quanta parari posset. quattuor et uiginti peditum eremes, celoces uiginti deducti. latum inde ad populum uellent iuberent populo Carthaginiensi bellum indici; eiusque belli causa supplicatio per urbem habita atque adorati di, ut bene ac feliciter eueniret quod bellum populus Romanus iussisset. inter consules ita copiae diuisae: Sempronio datae legiones duae—ea quaterna milia erant peditum et treceni equites—et sociorum sedecim milia peditum, equites milleSempronius missus in Siciliam, ita in Africam transmissurus si ad arcendum Italia Poenum consul alter satis esset. Cornelio minus copiarum datum, quia L. Manlius praetor et ipse cum haud inualido praesidio in Galliam mittebatur; nauium aut ea parte belli dimicaturum hostem credebant—et duae Romanae legiones cum suo iusto equitatu et quattuordecim milibus sociorum peditum, equitibus
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑe̾ motib animi turbati trepidarent magisꝙͣ consulerent. Nam neq hostẽ
criorem bellicosioremq secum congressum nec ⁊em xomanã tam desiuĩ
umq̃ fuisse atq inbellem sardos corsosq et histros atq illirices lacessisse
magis ꝙ̃ ex̾cusse romana arma.⁊ cum gallis tumultuatu magis ꝙ̃
belligeratum. Penum hostem ueteranu triu et uiginti annoꝵ militia duriis
int̾ hispanas gentes semꝑ uictorem duce acerimo assuctu recente ab
excidio opulentissime urbis hiberum transire:trahẽ serum tot excito
hispanoꝵ populos concituꝵ aiuidas semꝑ armoꝵ gallicas gentos cu orbe
terraꝵ bellu gerendu ĩ italia ac ꝓ menib romanis esse. Nominate ia
onsulib prouinciẽ erant. tum sortiri uissi. Cornelio hispania. Semp
africa cum sicilia euenit. Sex ĩ eum annu decrete legiones et sociũm ꝙͣtu

Expanded text:
tempore motibus animi turbati trepidarent magis quam consulerent: nam neque hostem tempore motibus animi turbati trepidarent magis quam consulerent: nam neque hostem acriorem bellicosioremque secum congressum nec rem Romanam tam desidem unquam fuisse atque imbellem. Sardos Corsosque et Histros atque Illyrios lacessisse magis quam exercuisse Romana arma et cum Gallis tumultuatum uerius quam belligeratum: Poenum hostem ueteranum, trium et uiginti annorum militia durissima inter Hispanas gentes semper uictorem, duci acerrimo adsuetum, recentem ab excidio opulentissimae urbis, Hiberum transire; trahere secum tot excitos Hispanorum populos; conciturum auidas semper armorum Gallicas gentes; cum orbe terrarum bellum gerendum in Italia ac pro moenibus Romanis esse. nominatae iam antea consulibus prouinciae erant; tum sortiri iussi. Cornelio Hispania, Sempronio Africa cum Sicilia euenit. sex in eum annum decretae legiones et socium quantum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio oppugnationis legati sagunctim missi sint et qui ĩ suo mag̃r
cum hamubale alter ad ticinu amne. Ambo aliquanto post ad trebia pugn¬
aueruit. aut omĩa bremora aliquanto fuere aut saguntu pͥncipio anni
quo .p. Cornelius ⁊. T. sempronius consules fuerunt nõ ceptum oppugnãi
s captum ẽ. Nam excessisse pugna ad trebiam ĩ annu gnei seruilii ⁊ gnei¬
iminii non põt quia flaminiꝰ arimini consulatum iniit. creatus
Sempronius consul qui post pugna ad trebiam ad creandos consules romã
cum uenisset comitiis ꝑfectis ad ex̾citum ĩ hiberna ⁊ ediit: Sub ide fere
legati qui redierant a Cartagine roma rettulerunt omia hostilia essi
et Sagunti excidium nuntiatũ est.Tantusq simul meror patres miẜicodiaꝙ
metusq de sum̃a roꝵ cepit uelut si iam ad portas hostis esset. ut tot uno

Expanded text:
principio oppugnationis legati Saguntini missi sint et qui in suo magistratu principio oppugnationis legati Saguntini missi sint et qui in suo magistratu cum Hannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebiam pugnauerint. aut omnia breuiora aliquanto fuere aut Saguntum principio anni, quo P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerunt, non coeptum oppugnari est sed captum. nam excessisse pugna ad Trebiam in annum Cn. Seruili et C. Flamini non potest, quia C. Flaminius Arimini consulatum iniit, creatus a Ti. Sempronio consule, qui post pugnam ad Trebiam ad creandos consules Romam cum uenisset comitiis perfectis ad exercitum in hiberna rediit. sub idem fere tempus et legati qui redierant ab Carthagine Romam rettulerunt omnia hostilia esse, et Sagunti excidium nuntiatum est; tantusque simul maeror patres misericordiametusque de summa rerum cepit, uelut si iam ad portas hostis esset, ut tot uno
Abbreviated transcription (Latin):
ex arce audit᷑: turris diu quassata ꝓciderat ꝑq ruina eus cohors penorum
impetu facto cum signũ imꝑator dedisset nudatam stationib custodiis ꝙ solitis
hostium esse urbem: non cunctandum ĩ tali atasione ratus haniubal totis
.Cui eni parci potuit ex iis qui aut iclusi cum coniugib ac liberis doi
industria cõrupta erant. et ĩ cedib iux ullum discrimen etatis ira fecerat
et captiui militum p̃da fuerant. Tamen exp̃tio roꝵ uenditaꝵ aliquantu
ẽ redattum ẽẽ constat. et miultam p̃tiosam suppellectile uestẽq miss
cartaginem. Octauo mense ꝙͣ ceptum oppugnari captum sagunctu quida
scripsere. Inde Cartagine nouam ĩ hiberna hanuibale concessisse. Quinto
deiide mense ꝙͣ a cartagine ꝓfectus sit ĩ italiam ꝑuenisse. Que si ita sunt
fieri nõ potuit ut. P. Cornelius et .T. Sempronius consules fuerint ad qͣ

Expanded text:
ex arce auditur. Turris diu quassata prociderat: perque ruinam eius cohors Paenorum ex arce auditur. Turris diu quassata prociderat: perque ruinam eius cohors Paenorum impetu facto, cum signum Imperatori dedisset, nudatam stationibus custodiisque solitis hostium esse urbem, non cunctandum in tali occasione ratus Hannibal, totis cui enim parci potuit ex iis qui aut inclusi cum coniugibus ac liberis domoindustria corrupta erant et in caedibus uix ullum discrimen aetatis ira fecerat et captiui militum praeda fuerant, tamen et ex pretio rerum uenditarum aliquantum pecuniae redactum esse constat et multam pretiosam supellectilem uestemque missam Carthaginem. octauo mense quam coeptum oppugnari captum Saguntum quidam scripsere; inde Carthaginem Nouam in hiberna Hannibalem concessisse; quinto deinde mense quam ab Carthagine profectus sit in Italiam peruenisse. quae si ita sunt, fieri non potuit ut P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerint, ad quos et
Abbreviated transcription (Latin):
onuia uictoris sint s quicquid relinquit᷑ ꝓ munere habituri estis. urbe
ois quam ex magna iam parte dirutam captam fere totam ad uni
agras ⁊ elinquit lctum assignatuxꝰ in quo nouu opidum hedificetis. auꝵ
argentumq om̃e publicum pͥuatumq ad se iubet deferri coniugum ur̃aq
uelitis asaguncto exire hec iuctor hostis imperat. Hec quamꝙ᷑ͣ sunt grauia
atq acerba fortuna ur̃a uob̾ suadet. Equide haud spero cum om̃iu potestas
trucidari corpora ur̃a rapi trahiq ante ora ur̃a ⁊ coniuges ac liberos belli
iatis: Ad hec audienda cum circũfusa paulatim multitudine ꝑm¬
senatui esset ppłi ꝯscilium repente pͥmores secessione facta prius ꝙtispõsu
ad id raptim factum coniitientes eodem pleriq se met ip̃os p̃cipitauer̃t
Cum ex eo pauor ac trepidatio totam urbe ꝑuasisset. alius insuꝑ tumultus

Expanded text:
omnia uictoris sint, sed quidquid relinquitur pro munere habituri estis. urbem omnia uictoris sint, sed quidquid relinquitur pro munere habituri estis. urbem uobis, quam ex magna parte dirutam, captam fere totam habet, adimit: agros relinquit, locum adsignaturus in quo nouum oppidum aedificetis. aurum et argentum omne, publicum priuatumque, ad se iubet deferri: corpora uestra uelitis ab Sagunto exire. haec uictor hostis imperat; haec quamquam sunt grauia atque acerba, fortuna uestra uobis suadet. equidem haud despero, cum omnium potestas trucidari corpora uestra, rapi trahique ante ora uestra coniuges ac liberos belli iure sinatis.' ad haec audienda cum circusenatui esset populi concilium: repente Primores secessione facta, priusquam responsum ad id raptim factum conicientes, codem plerique semetipsos praecipitaverunt. Cum ex copavor ac trepidatio totam urbem pervasisset, alius insuper tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
est factus: sumota cetera multitudine senatus Alorco datus est/ cuius
talis oratio fuit. Si Cuus uester Alchon sicut ad pacem petendam ad
hannubale uenit. ita patis conditiones ab hamubale ad uos ⁊ettulisset
supuacaneũ hoc michi fiusset iter quo nec orator hamubalis nͦ transsuga aduo
enissem/ cum ille aut ur̃a aut sua culpa manserit apud hostem. S
ignoraretis esse aliquas ⁊ salutis ⁊ picis uobis conditiones: pro uctusto
ditio qd̾ michi uobiscum est ad uos ueni. Ur̃a aute caua me nec u
restitistis: neq dum auxilia a romanis sperastis: ꝑacis umꝙͣ apud uos
ionc feci. Postꝙ̃ a romanis uob̾ nulla ẽ spes nec ur̃a iam aut
arma uos aut menia satis dfendunt / pacem affero ad uos magis nẽma
ꝙͣ equam. Ciuus ita aliqua spes est si eam quẽ adinodu ut uictor fert
ħ annibal sic uos ut uicti audiatis. si non id qd̾ amictit᷑ ĩ danino cum

Expanded text:
s hominum esset factus, submota cetera multitudine senatus Alorco datus est, cuius s hominum esset factus, submota cetera multitudine senatus Alorco datus est, cuius talis oratio fuit: 'si ciuis uester Alco, sicut ad pacem petendam ad Hannibalem uenit, ita pacis condiciones ab Hannibale ad uos rettulisset, superuacaneum hoc mihi fuisset iter, quo nec orator Hannibalis nec transfuga ad uos ueni; sed cum ille aut uestra aut sua culpa manserit apud hostem—suaignoraretis esse et salutis aliquas et pacis uobis condiciones, pro uetusto hospitio quod mihi uobiscum est ad uos ueni. uestra autem causa me necrestitistis neque dum auxilia ab Romanis sperastis pacis unquam apud uos mentionem feci. postquam nec ab Romanis uobis ulla est spes nec uestra uos iam aut arma aut moenia satis defendunt, pacem adfero ad uos magis necessariam quam aequam. cuius ita aliqua spes est, si eam, quemadmodum ut uictor fert Hannibal, sic uos ut uicti audiatis; si non id quod amittitur in damno, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hispanum. Alchomn in conscis saguntinis p̃tib aliquid moturu ratue cu
ad hannibalem nectu transisset. postꝙ̃ nichil lacciine mouebant cõditĩcesq
tristes ut ab ir̃ ato autore ferebant᷑ transsuga ex oratore factus apud hostem
mansit: morituꝵ affirmans qui sub conditionib de pace ageret. Postulabat᷑
autem redderent ⁊ es turdetanis traditoq om̃i auro et argento egressi urbe
cum singulis uestim̃tis ibi habitarent ubi penus uississẽt. Has patis leges
ab uuente Alchone accepturos sagunctinos. Alortus iunci animos ubi ałia
ncantur affirmans se pacis euis int̾pretem fore pollicetur. Erat
tum miles hannibalis cetoꝵ publice sagunctinis amicus ⁊ hosyes. Tradito
palam telo custodib hostium / trans gressus munuc̃ta ad p̃torẽ saguntinũ¬
et ita ip̃e iubebat est deductus. Quo cum extemplo concursus õmis gnĩs

Expanded text:
Hispanum. Alco insciis Saguntinis, precibus aliquid moturum ratus, cum Hispanum. Alco insciis Saguntinis, precibus aliquid moturum ratus, cum ad Hannibalem noctu transisset, postquam nihil lacrimae mouebant condicionesque tristes, ut ab irato uictore, ferebantur, transfuga ex oratore factus apud hostem mansit, moriturum adfirmans qui sub condicionibus iis de pace ageret. postulabatur autem, redderent res Turdetanis traditoque omni auro atque argento egressi urbe cum singulis uestimentis ibi habitarent ubi Poenus iussisset. has pacis leges abnuente Alcone accepturos Saguntinos, Alorcus, uinci animos ubi alia uincantur adfirmans, se pacis eius interpretem fore pollicetur; erat autem tum miles Hannibalis, ceterum publice Saguntinis amicus atque hospes. traditio palam telo custodibus hostium transgressus munimenta ad praetorem Saguntinum—et ipse ita iubebat—est deductus. quo cum extemplo concursus omnis generi
Abbreviated transcription (Latin):
Simul crescit inopia om̃iu longa obsidione et minuitur ex pectatio etne
opis cum iam ꝓcul romani unica spes circa omĩa hostium essent. Paulisꝑ
i affectas animos reireanit repentina ꝓfectio hamubalis ĩ oretano
Carpentanosq. qui duo ppli delectus acerbitate consternati. retentis ꝯꝗsitoih
metum defectionis cum p̃bussent opp̃ssi celeritate haunibalis omiserunt
mota arma. Nec saguncti oppugnatio seguior erat. Maharbale himilcoĩ
filio quem p̃fecerat hannibal ita inpigre rem agente ut duce ab esse
nec ciues nec hostes sentirent. Is ⁊ p̃lia aliquot secunida fecit. et
arietib aliquantulũ muri discussit strataq omĩa recentibus ruinis adue¬
uienti h aunibali ostendit. Itaq ad ipam artem extemplo ductꝰ excitus
atraxq p̃lium cum multoꝵ utrimq code initum et pars arcis co
Temptata deiide est ꝑ duos exigua patis spes Alchone saguntinũ ⁊ Alorcũ

Expanded text:
simul crescit inopia omnium longa obsidione et minuitur exspectatio externae simul crescit inopia omnium longa obsidione et minuitur exspectatio externae opis, cum tam procul Romani, unica spes, circa omnia hostium essent. paulisper tamen adfectos animos recreavit repentina profectio Hannibalis in Oretanos Carpetanosque, qui duo populi, dmetum defectionis cum praebuissent, oppressi celeritate Hannibalis omiserunt mota arma. nec Sagunti oppugnatio segnior erat Maharbale Himilconis filio—eum praefecerat Hannibal—ita impigre rem agente ut ducem abesse nec ciues nec hostes sentirent. is et proelia aliquot secunda fecit et tribus arietibus aliquantum muri discussit strataque omnia recentibus ruinis aduenienti Hannibali ostendit. itaque ad ipsam arcem extemplo ductus exercitus atroxque proelium cum multorum utrimque caede initum et pars arcis capta est. temptata deinde per duos est exigua pacis spes, Alconem Saguntinum et Alorcum
Abbreviated transcription (Latin):
opem cum omĩa uarus clamorib streperent satis scire pot̾ant. Ipẽ
hamubal qua turris mobilis omĩa munimenta superans altitudĩe agebat᷑
hprtator aderat. que cum admota captapultis balistisq ꝑ omĩa tabulata
dispositis muros defensorib nudasset tum hannibal acasione ratus
quin gentos fere afros cum dolabris ad subruendum ab imo murũ mictit.
Nec erat difficile opus ꝙ cementa nõ calce durata erant: s int̾lita
tructure antique genere. Itaq latius ꝙͣ crederetur ruebat. ꝑ qui
patentia ruinis agmina armatoꝵ ĩ urbem uadebant. locum ꝙͦ editum
ut: collatisq eo captapultis balistisq ut castellum ĩ ip̃a urbe uelit
arcem iminente haberent muro circundant. Et sagunctini murum
interiore a nondum capta urbis parte ducunt. utrinq sum̃a ui ⁊ muniũt
gnant sed interiora tuendo minore ĩ diem urbem saguntini faciũ

Expanded text:
opem, cum omnia uariis clamoribus streperent, satis scire poterant. ipse opem, cum omnia uariis clamoribus streperent, satis scire poterant. ipse Hannibal qua turris mobilis, omnia munimenta urbis superans altitudine, agebatur hortator aderat. quae cum admota catapultis ballistisque per omnia tabulata dispositis muros defensoribus nudasset, tum Hannibal occasionem quingentos ferme Afros cum dolabris ad subruendum ab imo murum mittit. nec erat difficile opus, quod caementa non calce durata erant sed interlita luto structurae antiquo genere. itaque latius quam qua caederetur ruebat, perque patentia ruinis agmina armatorum in urbem vadebant. locum quoque editum capiunt collatisque eo catapultis ballistisque, ut castellum in ipsa urbe velut arcem imminentem haberent, muro circumdant; et Saguntini murum interiorem ab nondum capta parte urbis ducunt. utrimque summa vi et muniunt et pugnant; sed interiora tuendo minorem in dies urbem Saguntini faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm ronianu iniuste facere si saguntinos uetustissime cartaginensu sccictati
p̃ponat. Dum romani tempus terunt legationib nutendis. hannibal qr
fessum militem p̃lus operib q habebat. paucoꝵ iis dieꝵ quiete dedit scatio¬
nib ad custodiam iuieaꝵ alioꝵq operum dispositis. Interim aĩos eoꝵ nunc
ira ĩ hostes stimulando nunc spe p̃mioꝵ accendit. Ut uero ꝓcontione p̃da
capte urbis edixit militum fore adeo accensi om̃s sunt. ut si ex templo
signum datum esset nulla ui resisti iuderetur posse. Saguntini ut ap̃lii
quiete habuerant nec lacessentes nec lacessiti ꝑ aliquot dies ita norꝰ
nate nõ die umꝙͣ cessauerant ab opere ut nouu murũ ab ea parte qua
patefactum opidum riuinis erat reficerent. Inde oppugnatio ess a
atrccior ꝙͣ ante adorta est. ilec qua primu aut potissimu parte. ferrẽt

Expanded text:
populum Romanum iniuste facere, si Saguntinos uetustissimae Carthaginiensium societati populum Romanum iniuste facere, si Saguntinos uetustissimae Carthaginiensium societati praeponat. dum Romani tempus terunt legationibus mittendis, Hannibal, quia fessum militem proeliis operibusque habebat, paucorum iis dierum quietem dedit stationibus ad custodiam uinearum aliorumque operum dispositis. interim animos eorum nunc ira in hostes stimulando, nunc spe praemiorum accendit; ut uero pro contione praedam captae urbis edixit militum fore, adeo accensi omnes sunt ut, si extemplo signum datum esset, nulla ui resisti uideretur posse. Saguntini ut a proeliis quietem habuerant nec lacessentes nec lacessiti per aliquot dies, ita non nocte, non die unquam cessauerant ab opere, ut nouum murum ab ea parte qua patefactum oppidum ruinis erat reficerent. inde oppugnatio eos aliquanto atrocior quam ante adorta est, nec qua primum aut potissimum parte ferrent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑpt᷑ pat̾nas mimicitias. sed hamiltare eo ꝑisse letatꝰ sum ꝙ si ille uiueret
lellum iam c̃ romanis haberemus. et hunc iuuenem tamꝙͣ furiã facẽq
huiꝰ belli odi ac detestoꝵ. Nec dedendu solum adpĩatułu rupti fede̾is sed si
nemo deposcit deuchendum ĩ ultunas maris terraꝵq oras ablegandum
statum possit. Ego ita censeo legatos extemplo roma mictendos qui senatui
satisfaciant alios qui hanubali nunctient ut ex̾citum a sagunto abducat.
ip̃mq hannibalem ex federe romanis dedant. tertiam legationem ad res sagu-¬
ntinis reddendas decerno. Cum hanno perorasset nemini oiuĩm oerti
cum eo necesse fuit adeo ꝓpe om̃is senatus haniubalis erat. infestuis ꝙ lanatũ
arguebant hantione ꝙͣ fl accum ualerium legatum romanu. Responsum
inde legatis romauis est bellum ortum a saguntiuis nõ ab haiibale esre

Expanded text:
propter paternas inimicitias; sed et Hamilcarem eo perisse laetatus sum quod, si ille uiueret, propter paternas inimicitias; sed et Hamilcarem eo perisse laetatus sum quod, si ille uiueret, bellum iam haberemus cum Romanis, et hunc iuuenem tamquam furiam facemque huius belli odi ac detestor; nec dedendum solum id piaculum rupti foederis, sed si nemo deposcit, deuehendum in ultimas maris terrarumque oras, ablegandum statum possit, ego ita censeo. legatos extemplo Romam mittendos qui senatui satisfaciant, alios qui Hannibali nuntient ut exercitum ab Sagunto abducat ipsumque Hannibalem ex foedere Romanis dedant, tertiam legationem ad res Saguntinis reddendas decerno.' cum Hanno perorasset, nemini omnium certare oratione cum eo necesse fuit; adeo prope omnis senatus Hannibalis erat, infestiusque locutum arguebant Hannonem quam Flaccum Ualerium, legatum Romanum. responsum inde legatis Romanis est bellum ortum ab Saguntinis, non ab Hannibale esse;
Abbreviated transcription (Latin):
absit auctorem culpe et reum criminis deposcnt. Quo leuius agunt segn
incipunt eo cum ceperint uereor ne ꝑstuerantius seiuant. Egatis ĩsulas
icemq ante oculos ꝓponite. que terra mariq ꝑ quatuor et uigiiti am
passi sitis. Nec puor hic dux erat sed pater ip̃e hamiltar mars alt̾ ut isti
uolunt. sed taranto ĩ italia nõ abstinueranuis exfedere sicut nũc sagũti
nõ abstinemus Uicerunt ergo dii hominesq et id de quo nobis ambigebãt
uter ppłus fedus rupisset euentus belli uelut equus uidex unde ius stabat
ei uctoriam dedit. Cartagini nunc haniubal uineas turesq admouet.
cartaginis menia quatit ariete. Saguncti ruyne falsus utinam uates sim¬
nris capitib incident. susceptumq cum sagunctinis bellu habendũ ã rom̃aĩs
est. dedemus gͦ hanmbale dicet aliquis: scio mea leuem esse ĩ eo auc̃toitate

Expanded text:
absit: auctorem culpae et reum criminis deposcunt. quo lenius agunt, segnius absit: auctorem culpae et reum criminis deposcunt. quo lenius agunt, segnius incipiunt, eo cum coeperint uereor ne perseuerantius saeuiant. Aegates insulas Erycemque ante oculos proponite, quae terra marique per quattuor et uiginti annos passi sitis. nec puer hic dux erat sed pater ipse Hamilcar, Mars alter, ut isti uolunt. sed Tarento, id est Italia, non abstinueramus ex foedere, sicut nunc Sagunto non abstinemus; uicerunt ergo di hominesque et, id de quo uerbis ambigebatur uter populus foedus rupisset, euentus belli uelut aequus iudex, unde ius stabat, ei uictoriam dedit. Carthagini nunc Hannibal uineas turresque admouet: Carthaginis moenia quatit ariete. Sagunti ruinae—falsus utinam uates sim—nostris capitibus incident, susceptumque cum Saguntinis bellum habendum cum Romanis est. dedemus ergo Hannibalem? dicet aliquis. scio meam leuem esse in eo auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ dixisse se ne h amil caris progeniem ad ex̾citum micterent. nõ manes non
suirpem cuis conquiesaere uiri nec umꝙͣ donec sanguinis nominis ꝙ barchinĩ
quisꝙͣ suꝑsit quietura romana federa Iuuene flagrante cupidmne regni uiã ꝙ
unam ad id cernente si ex bellis bella serendo sucainctus armis legionib ꝙ uiuat
uelut materiam igni pbentes ad ex̾citũ misistis. Aliustis ergo hoc icendĩa
quo nunc ardetis. Saganctum nr̃i ciramisedent ẽxcitus unde arcent᷑ federe
mox cartaginez circunisedebunt romane legiones / ducib iisde diis ꝑ quos
pͥore bello rupta federa sunt ulti. Utrum hostes an uos an fortimã uteiusꝙ
ppłi ignoratis: Legatos ascriis et ꝓsitiis uemientes bonus imꝑator uestẽr
N castra nõ admisit᷑ iuis gentium substulit. hi tamen unde ne hostiu quide
legati arcent᷑ pulsi ad uo̾s ueniunt res ex federe repetunt. publica fraus

Expanded text:
praedixisse se ne Hamilcaris progeniem ad exercitum mitterent; non manes, non praedixisse se ne Hamilcaris progeniem ad exercitum mitterent; non manes, non stirpem eius conquiescere uiri, nec unquam donec sanguinis nominisque Barcini quisquam supersit quietura Romana foedera. 'iuuenem flagrantem cupidine regni uiamque unam ad id cernentem si ex bellis bella serendo succinctus armis legionibusque uiuat, uelut materiam igni praebentes, ad exercitus misistis. aluistis ergo hoc incendium quo nunc ardetis. Saguntum uestri circumsedent exercitus unde arcentur foedere; mox Carthaginem circumsedebunt Romanae legiones ducibus iisdem dis per quos priore bello rupta foedera sunt ulti. utrum hostem an uos an fortunam utriusque populi ignoratis? legatos ab sociis et pro sociis uenientes bonus imperator uester in castra non admisit; ius gentium sustulit; hi tamen, unde ne hostium quidem legati arcentur, pulsi, ad uos uenerunt. res ex foedere repetuntur; publica fraus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o motu multo maiore ignem ferret ariua omitti ongebat nudum ꝙ militẽ
ad insequentes ictus p̃bebat. Cum ergo ancers diu fuisset certamen et quia¬
saguntinis p̃ter spem resisterẽt creuissent animi penus quianũo nitisset
iucto esset. elamorem repente oppidani tollũt hostemq ĩ ruinas niuri exgllũt
inde impetu trepidante exturbant. postremo fusum fugatumq ĩ custra redigĩt:
Intrrim atoma uenisse legates nuntiatum ẽ: quib obuia ad mare missi cab haꝰ¬
Aibale qui dicerent nec tuto eo adituros int̾ tot tam effrenataꝵ gent. A
anla enech amibali ĩ tanto discrimine roꝵ opere esse legatiões audire. Aparebat
ño admissos ꝓtinus cartagine ituros litteras igitur nunctiosq ad pͥncipes factiõis
barchine p̃mictit ut p̃parent suoꝵ animos ne quid pars̃ altera gratificãi
testes obtestantes ne romanu cum sagunctino suscitarent bellu monusse

Expanded text:
ipso motu multo maiorem ignem ferret, arma omitti cogebat nudumque militem ipso motu multo maiorem ignem ferret, arma omitti cogebat nudumque militem ad insequentes ictus praebebat. cum diu anceps fuisset certamen et Saguntinis quia praeter spem resisterent creuissent animi, Poenus quia non uicisset pro uicto esset, clamorem repente oppidani tollunt hostemque in ruinas muri expellunt, inde impeditum trepidantemque exturbant, postremo fusum fugatumque in castra redigunt. interim ab Roma legatos uenisse nuntiatum est; quibus obuiam ad mare missi ab Hannibale qui dicerent nec tuto eos adituros inter tot tam effrenatarum gentium arma nec Hannibali in tanto discrimine rerum operae esse legationes audire. apparebat non admissos protinus Carthaginem ituros. litteras igitur nuntiosque ad principes factionis Barcinae praemittit ut praepararent suorum animos ne quid pars altera gratificari testes obtestans ne Romanum cum Saguntino suscitarent bellum; monuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
pugnationib urbium ꝑ occasione partis alterus consari solent. sedi
aties uelut patenti campo int̾ ruynas muri tectaq urbis modico distantia
int̾uallo constiterant. hinc spes hinic desperatio animos ir̃itat peno cepisse
e urbem si paululu adnitat᷑ credente. sagunctuns ꝓ nudata menib
patria. corpora opponentib. nec ullo pedem riferente ne rdicto a se lato hoste
uulnerabant᷑. nullo inter arma corporaq uano int̾tidente telo. Talarica
erat sagunctiuis missile telum hastili ab lignco ⁊ cetero tereti p̃ter ꝙ̃
tremũ unde ferrum extabat.Id sicut ĩ pilo quadratu stuppa circũlig
liuicbantq pice.Ferriun aute tres ĩ longum heb̾at pedes ut cum armis
trasfigere corpꝰ posset. sed id maxime etiam si hesiset ĩ scuto nec penetrasset
in corpus / pauorem faciebat. qd̾ cum medium actensum micterẽt᷑ cõceptũ q

Expanded text:
oppugnationibus urbium per occasionem partis alterius conseri solent, sed iustae oppugnationibus urbium per occasionem partis alterius conseri solent, sed iustae acies, uelut patenti campo, inter ruinas muri tectaque urbis modico distantia interuallo constiterant. hinc spes, hinc desperatio animos inritat, Poeno cepisse iam se urbem si paulum adnitatur credente, Saguntinis pro nudata moenibus patria corpora opponentibus nec ullo pedem referente ne in relictum a se locum uolnerabantur nullo inter arma corporaque uano intercidente telo. phalarica erat Saguntinis missile telum hastili abiegno et cetera tereti praeterquam ad extremum unde ferrum exstabat; id, sicut in pilo, quadratum stuppa circumligabant linebantque pice; ferrum autem tres longum habebat pedes ut cum armis transfigere corpus posset. sed id maxime, etiamsi haesisset in scuto nec penetrasset in corpus, pauorem faciebat quod, cum medium accensum mitteretur conceptumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oppugnatio fuit dum uuluus ducis curaret᷑. Per qd̾ tp̃s ut quies c̾tanunĩ
erat ita ab apparatu opeꝵ atq munitionũ nichil cessatum. Itaq acrus de
integro obortum ẽ bellum. pluribq partib uix accipientib quibdam orera
ce cepte agi admoueriq aries. Abundabat multitudine homĩnũ po¬
Ad centum eni quinqueguĩta nullia hũisse ĩ armis accd credit. Oppidam ad
omĩa tuenda atq obeunda multimoda. arte detineri cepti sunt ⁊ nõ sufficiebãt
im enim feriebant᷑ a tictib muri quassateq multe partes erant. U
cõtinentib muris nudauerat urbem. Tres deinceps turres quãtum cumq
eas muri erat cum fragore ingenti ꝓciderunt. captumq opidum
ruina crediderant peni. quã uelut si pariter utrosq murus texisset ita
utruq ĩ pugnã ꝓcursum est. Nichil tumultuaie pugne simile erat. qualer

Expanded text:
quam oppugnatio fuit dum uolnus ducis curaretur; per quod tempus ut quies certaminum quam oppugnatio fuit dum uolnus ducis curaretur; per quod tempus ut quies certaminum erat ita ab apparatu operum ac munitionum nihil cessatum. itaque acrius de integro coortum est bellum pluribusque partibus, uix accipientibus quibusdam opera locis, uineae coeptae agi admouerique aries. abundabat multitudine hominum Poenus—ad centum enim quinquaginta milia habuisse in armis satis creditur—: oppidani ad omnia tuenda atque obeunda multifariam distineri coepti non sufficiebant. itaque iam feriebantur arietibus muri quassataeque multae partes erant; una continentibus ruinis nudauerat urbem; tres deinceps turres quantumque inter eas muri erat cum fragore ingenti prociderant. captum oppidum ea ruina crediderant Poeni, qua, uelut si pariter utrosque murus texisset, ita utrimque in pugnam procursum est. nihil tumultuariae pugnae simile erat, quales in
Abbreviated transcription (Latin):
sccialem usq ad ꝑnitie suam coluerunt. Hannibal infesto ex̃citu ingressus
fines ꝑuastatis passim agris urbem tripartito aggredit᷑. Angulus muri
erat ĩ planiore patentioremq ꝙͣ cetera circa uallem uergens. Aduersus¬
postꝙͣ ad effectum operis uentum ẽ ceptis succedebat. et turrͥigen
nebat. et murus ut ĩ suspecto loto supͣ cetere modũ altitudĩs emunitus
erat. et iuuentus delecta ubi plurimũ ꝑiculi ac timoris ostendebatur
bi ui maiore obsistebant. ac pͥmo missilib sumouẽ hostem nec qu
satis tutum munientib pati. domide iam non pro̾ menib modo atq turri
a nucare s ad crumpendu etiam ĩ stationes operaq hostium añim
erat. Quib tumultuaiis certamib haud ferme plures. saguntini cadebant
ꝙ̃ peni. Ut uõ hannibal ip̃e dum muru in cautiꝰ subit/ aduersu fenuib
gula ictus cecidit. Tanta circa fuga ac trepidatio fuit ut nõ mult
ab esset quin opera ac uince desererent᷑. Obsidio deinde ꝑ paucos dies magis

Expanded text:
socialem usque ad perniciem suam coluerunt. Hannibal infesto exercitu ingressus fines, peruastatis passim agris urbem tripertito adgreditur. angulus muri erat in planiorem patentioremque quam cetera circa uallem uergens; aduersam ad effectum operis uentum est, coeptis succedebat. et turris ingens imminebat et murus, ut in suspecto loco, supra ceterae modum altitudinis emunitus erat, et iuuentus delecta ubi plurimum periculi ac timoris ostendebatur ibi ui maiore obsistebant. ac primo missilibus summouere hostem nec quicquam satis tutum munientibus pati; deinde iam non pro moenibus modo atque turri tela micare, sed ad erumpendum etiam in stationes operaque hostium animus erat; quibus tumultuariis certaminibus haud ferme plures Saguntini cadebant quam Poeni. ut uero Hannibal ipse, dum murum incautius subit, aduersum femur tragula grauiter ictus cecidit, tanta circa fuga ac trepidatio fuit ut non multum abesset quin opera ac uineae desererentur. obsidio deinde per paucos dies magis
Abbreviated transcription (Latin):
Iunoni minerueq ex argento darentur et iunoni regie ĩ auentino Innouiq
sospite lauinii maiorib hostiis sacrificaret: matroneq peciũa collata ꝙͣtu
rre cuiq comiodum esset. donum Iunoni regine ĩ auentinu ferren
lectisternumq fieret. que et ut libertine et ip̃e inde feronie donũ daret᷑
pecuniam ꝓ facultatib suis conferrent. Hec ubi facta decem uiri ardee in

Expanded text:
Iunoni Mineruaeque ex argento dona darentur et Iunoni reginae in Auentino Iunonique Iunoni Mineruaeque ex argento dona darentur et Iunoni reginae in Auentino Iunonique Sospitae Lanuui maioribus hostiis sacrificaretur, matronaeque pecunia conlata quantum nferre cuique commodum esset donum Iunoni reginae in Auentinum ferrent lectisterniumque fieret, et ut libertinae et ipsae unde Feroniae donum daretur pecuniam pro facultatibus suis conferrent. haec ubi facta, decemuiri Ardeae in
Abbreviated transcription (Latin):
patuerit ingens lumen effulsisse. Sortes sua sponte attenuatas un
excidisse ita scͥptam.Mauors telum suu concutit. Et ꝑ idem tp̃s rome sigͣ
tis appia uia ad simulacra lupoꝵ sudasse. Et capue spetie celi ardent
fuisse limeq int̾ imbrem cadentis. Inde minorib etiã dictu prodigiis fides
hĩta. Capras lanatas quibdam factas/. Et gallina ĩ marem/ et gallum in
na se se uertisse. His sicut erãt nutiata expoĩtis auctorib q ĩ cũ
introductis. Consul de religiõe patres consuluit. Decretum ut ea prodigia
un maiorib hostiis partira lactantib ꝓararent᷑: et uti supplicatio p
triduũ ad omĩa puluinaria haberetur. Cetera cum decem uiri libros inspexissẽt
ut ita fieret quẽ admodum cordi eẽt diuinis carminib p̃farent̃. Id uiroꝵ monitu
decretum ẽ. Ioui primu donu fulmen aureum pondo quinquaguita fieret.

Expanded text:
patuerit ingens lumen effulsisse; sortes sua sponte attenuatas unamque patuerit ingens lumen effulsisse; sortes sua sponte attenuatas unamque excidisse ita scriptam: 'Mauors telum suum concutit', et per idem tempus Romae signum Martis Appia uia ac simulacra luporum sudasse, et Capuae speciem caeli ardentis fuisse lunaeque inter imbrem cadentis. inde minoribus etiam dictu prodigiis fides habita: capras lanatas quibusdam factas, et gallinam in marem, gallum in feminam sese uertisse. his, sicut erant nuntiata, expositis auctoribusque in curiam introductis consul de religione patres consuluit. decretum ut ea prodigia partim maioribus hostiis, partim lactentibus procurarentur et uti supplicatio per triduum ad omnia puluinaria haberetur; cetera, cum decemuiri libros inspexissent, ut ita fierent quemadmodum cordi esse <di sibi> diuinis carminibus praefarentur. decemuirorum monitu decretum est Ioui primum donum fulmen aureum pondo quinquaginta fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
actis sacrificio ĩ monte ꝑ acto uotis rite ĩ capitolio nũcupatis secum ferre nͥ
priuatum auspitia sequi nec sine auspitiis ꝓfectum ĩ externo solo noua-
atq integra concipẽ posse. Augebant metum prodigia ex plurib simul lois
nuntiata. In sicilia militib aliquot spicula ĩ sardinia aute ĩmuro ticũ cunti
equiti scipione quem manu tenuerat arsisse. et lictora crebris igͥb
fulsisse et scuta duo sanguine sudasse. et milites quosda itos fulminibus.
solis orbem minu uisum et p̃neste ardentes lampades celo cecidisse
Arpii palmas ĩ celo uisas pugnanteq am luna solem/ et capene duas int̾diu
lunas ortas Et aquas cerete sanguine mixtas fluxisse. fontemq ip̃m ħ culis
cruentis manasse sparsum maculis. Et Aritii metentib cruentas ĩ corbem
spicas cecidisse. Et phalerins celum findi uelut magno hiatu uisum quaꝙ

Expanded text:
actis, sacrificio in monte perfecto, uotis rite in Capitolio nuncupatis, secum ferre; nec actis, sacrificio in monte perfecto, uotis rite in Capitolio nuncupatis, secum ferre; nec priuatum auspicia sequi nec sine auspiciis profectum in externo ea solo noua atque integra concipere posse. augebant metum prodigia ex pluribus simul locis nuntiata: in Sicilia militibus aliquot spicula, in Sardinia autem in muro circumeunti uigilias equiti scipionem quem manu tenuerit arsisse et litora crebris ignibus fulsisse et scuta duo sanguine sudasse, et milites quosdam ictos fulminibus et solis orbem minui uisum, et Praeneste ardentes lapides caelo cecidisse, et Arpis parmas in caelo uisas pugnantemque cum luna solem, et Capenae duas interdiu lunas ortas, et aquas Caeretes sanguine mixtas fluxisse fontemque ipsum Herculis cruentis manasse respersum maculis, et in Antiati metentibus cruentas in corbem spicas cecidisse, et Faleriis caelum findi uelut magno hiatu uisum quaque
Abbreviated transcription (Latin):
Am uõ appetebant que hamubal ex hiberuis metuit. et neꝙ¬
eo qui iam ante conatus transcendere appenninu ĩ tolerandis
frigorib et cum ingenti ꝑiculo moratur ac metu salli quos
prete populatio numꝙͣ conciuerat spes. Posta. ꝓ eo ut ip̃a enu
alicno agro raperent agerentq suas terras sede belli esse p̃miq
utriusq partis exercitum hibernis iuderent. uerterũt retro ad
hannibale aromanis hodia. ꝯpettꝰ ꝙ est spe principu ĩsidiss
ip̃oꝵ int̾ sẽ fraude. eadem leuitate qua consenẜant. consensu
indicantius seruatus erat. ⁊ mutando mĩc uestem nũc tegum̃ta
capitis errore etiam sese ab insidiis munierat. Ceteꝵ hic qͦ
ei timor caũa fuit maturus mouendi ex hibernis. Per idem
tp̃s. Gn. seruilius rome idib martus magr̃atum iniit. Ibi cũ
de republica rettulisset. redintegrata ⁊̃ G. flaminiu ĩudia

Expanded text:
am uer appetebat cum Hannibal ex hibernis mouit, et nam uer appetebat cum Hannibal ex hibernis mouit, et nequiquam ante conatus transcendere Appenninum intolerandis frigoribus et cum ingenti periculo moratus ac metu. Galli, quos praedae populationumque conciuerat spes, postquam pro eo ut ipsi ex alieno agro raperent agerentque, suas terras sedem belli esse premique utriusque partis exercituum hibernis uidere, uerterunt retro in Hannibalem ab Romanis odia; petitusque saepe principum insidiis, ipsorum inter se fraude, eadem leuitate qua consenserant consensum indicantium, seruatus erat et mutando nunc uestem nunc tegumenta capitis errore etiam sese ab insidiis munierat. ceterum hic quoque ei timor causa fuit maturius mouendi ex hibernis. per idem tempus Cn. Seruilius consul Romae idibus Martiis magistratum iniit. ibi cum de re publica rettulisset, redintegrata in C. Flaminium inuidia