comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quodam lecretum fuiss int̃posi¬
tum exiuͤista causa eum abee. isaũt
tum eoq locõd̾us eẽ. quãĩ hͣune ip̃ẽ
exe aͦdem causa ab eẽ ꝓnuntuass¬
¶ Si infanssit int̾ eos qui manumit¬
tere debr senatus censuit cum uniꝰ
etas inpedierit. libi libĩq sint hii
quib lib̾tas excausa fidĩ conmssi p̃¬
staĩoport. hocidem erit dicendũ
⁊ si solussit hr̃s institutus qui fari
non põt.Si uõ pupillus tutorẽ ha¬
br.is qui nolit allib̾tatem p̃stan¬
clam aũe tore esse. adõ nondeb ĩ¬
pedim̃to esse. neq pupillo ut lib̾¬
ta̾s nonhãt. neꝙ lib̾tati ut diuifr̃s
rescͥp serunt: ex causa fidĩ conmis¬
si lib̃tatem p̃staĩ oportere ẜuoꝑ
inde atqsi ab ip̃o pupillo tutore
auetore manumissus ess. Quicũq
igitur casus inciderit quo is ꝗ fari
non potest fidĩ conmisse libtati
infantem rogatum trahenda est.
ad eundus est autem ⁊̃ exeͣa causa
p̃tor. p̃sertim cum re se̾pto diuipi¬

Expanded text:
quodam decretum fuisset interpositum ex iusta causa eum abesse, is autum eoque loco ius eius esse, quasi hunc ipsum ex eadem causa abesse pronuntiasset. Si infans sit inter eos, qui manumittere debent, senatus censuit, cum unius aetas impedierit, ut liberi liberaeque sint hi, quibus libertates ex causa fideicommissi praestari oportet. Hoc idem erit dicendum et si solus sit heres institutus qui fari non potest. Si vero pupillus tutorem habet isque nolit ad libertatem praestandam auctor esse, adeo non debet impedimento esse neque pupillo, ut libertos non habeat, neque libertati, ut diui fratres rescripser‹i›nt ex causa fideicommissi libertatem praestari debere seruo, perinde atque si ab ipso pupauctore manumissus esset. Quicumque igitur casus inciderit, quo is qui fari non potest fideicommissae libertati  heredem infantem rogati trahenda est. Adeundus est autem etiam ex hac causa praetor, praesertim cum rescripto divi Pi
Abbreviated transcription (Latin):
rogati non iusta ex causa. ab esse ꝓ¬
nuntiatum fuĩt Eorum qui exiu¬
sta causa ab eeñt. ⁊ eorum qui p̃sentes
ficlĩcõmisse libtati moram non faciẽt
ꝓinde lib̾tus erit atq si ł progati ad
iustam lib̾tatem ꝑduuissent ¶ Siq̃
seruum suũ non hr̃clitãiũ rogatus
manumit tere latit factum est se¬
natus con sulto emilioiunco. ⁊ulio
seuero con sulibus in hacũba ¶¶la cẽ
siquis ex his quifidĩ connussam lib̃¬
tatem ex quacumq causa debent ser¬
uo qui mortis tp̃r eius quirogauit
non fu̾it.is q ad eẽ negabitur p̃tor
ognoscat. ⁊ si incausa eẽ uidebit
ut si p̃ sens eẽt manumit tere oogi

Expanded text:
abesse pronuntiatum fuerit, eorum, qui ex iusta causa abessent, et eorum, qui praesentes fideicommissae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxissent. Si quis seruum non hereditarium rogatus manumittere latitet, factum est senatus consultum Aemilio Iunco et Iulio Seuero consulibus in haec uerba: 'placere, si quis ex his, qui fideicommissam libertatem ex quacumque causa debere‹n›t seruo, qui mortis tempore eius qui rogauit non fuerit, isque adesse negabitur, praetor cognoscat et, si in ea causa esse uidebitur, ut, si praesens esset, manumit
Abbreviated transcription (Latin):
ait marcellus rubrianum consul¬
tum locumhr. quia ab est quẽ ma¬
numit tere oportet sħ aũ ũba ad eẽ
noluissent nonutiq exigunt. ut
latitet is quilib̾tatem p̃staredebe¬
bit. Nam̃sinon latit. contẽpu̾it aũ

Expanded text:
ait Marcellus Rubrianum locum habere, quia abest quem manumittere oportet. Haec autem uerba 'adesse noluissent' non utique exigunt ut latitet is qui libertatem praestare debebit: nam et si non latitet, contemnat autem
Abbreviated transcription (Latin):
mnũ deeo ideũ ꝑuenit adũsus quẽ
accõmouetur. competit. iniquũ eñi
ep̃tor putauit. in luciomorari eũ qui
expor quendũ putauit. siue gͥ ip̃e fra¬
udator sit ad quẽ ꝓuenit. siue alius
qu iũis ẽpetit actiomidq ad eũ per¬
uenit doloue malo eiꝰ factũe quomi¬

Expanded text:
quod ad eum peruenit, aduersus quem actio mouetur, competit: iniquum enim praetor putauit in lucro morari eum, qui extorquendum putauit. siue igitur ipse fraudator sit, ad quem peruenit, siue alius quiuis, competit actio in id quod ad eum peruenit doloue malo eius factum est, quo mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiuiait gͦ p̃tor. que fraudationis causa
geffaerunt hec ũba gn̾alia sunt.⁊ ẽ
tinent oẽm in se omĩno infraudem
le cumq fu̾it. nam lateista u̾ba pat᷑
Siuegͦ rem alienauit siue acceptilan¬
tione. uł pacto alique lib̾auit
ne suie se obligauit fraudandoꝵ cit¬
Iditoꝵꝰ causasiue nũauit pecuniã ł
qd̾ cũq aliud fec̾i̾t infraudẽ cͣdi¬
toꝵ p̃alamẽ edictũ locũ hab̾e. ¶ Ge¬
sta fraudationis causa acciꝑe debe¬
mus. non solũea que contrahens ges¬
sit aliquisueꝵ ⁊̃ si fortedataõꝑaad
Liuditiũ ñ affuit uł litẽ moripatiat᷑
uł adebitore ñpetiit ut tp̃r lib̾etur.
aut usũ fructũ. uł ẜuitutẽ amituit¬
ł qui aliquid fecit ut desin̾at hab̃e

Expanded text:
Ait ergo praetor 'quae fraudationis causa gesta erunt'. haec uerba generalia sunt et continent in se omnem omnino in fraudem lecumque fuerit: nam late ista uerba patent. siue ergo rem alienauit siue acceptilatione uel pacto aliquem liberauinem siue se obligauit fraudandorum creditorum causa siue numerauit pecuniam uel quodcumque aliud fecit in fraudem creditorum, palam est edictum locum habere.Gesta fraudationis causa accipere debemus non solum ea, quae contrahens gesserit aliquis, uerum etiam si forte data opera ad iudicium non adfuit uel litem mori patiatur uel a debitore non petit, ut tempore liberetur, aut usum fructum uel seruitutem amittit.Et qui aliquid fecit, u
Abbreviated transcription (Latin):
ageͣditõib solididũ ad quisitũ fũit legi¬
tarus. ł soledũ. ł portioquerat᷑ ¶ Si
libtalmde institutabonoꝵ possessio¬
nẽ sołin tabulas petisset eiꝰ quisol uen¬
doñ erat. quesitũ ẽ anbona eiꝰ seꝑariab

Expanded text:
editoribus solidum adquisitum fuerit, legatariis uel solidum uel portio quaeratur.Si liberta heres instituta bonorum possessionem secundum tabulas petisset eius, qui soluendo non erat, quaesitum est, an bona eius separari ab
Abbreviated transcription (Latin):
greoᷤ secum admit tant ꝗ secuti sunt
⁊ putent nichil eis ꝓdce. hos it cũ
creditorib hĩdis nuandos.¶Et¬
fitem sciendũe uulgo placẽ credito
ꝗ qui inpetrauit seꝑationẽ. sibi de¬
b imputare suã facilĩtatem. sicum
eẽt bona ydoneahr̃dis illimaliũnt
bona potius de functi sibi seꝑãi. hĩ¬
dis aũt cͣditõib ħ imprtaĩ ñ possit:
at sicͣditores de functi desider̃. ut
enãmbonis hr̃dis substituantur:
ñsunt audiendi seꝑatio it quã ip̃i
petier̃. eos abistis bonisse ꝑ abisitũ
temẽ sepationẽ petierũt creditores
defunctiin petre ueniã possunt. ui¬
stissim᷑a scił ignorantie causa allega¬
gata. ¶ltem scĩeͬndũ ẽ. necessariũ
hr̃dẽ ẜuũ cum libtate institutũ
im petrare posse sẽpatioñ scilie ut
sinon attingit bona patroni inea
causa sit: ut quie̾ quid ei postea ad¬
quisierit seꝑaetur. s⁊ siquid ei

Expanded text:
 secuti sunt. et putem nihil eis prodesse: hos enim cum creditoribus heredis numerandos.Item sciendum est uulgo placere creditoquod qui impetrauit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi separari, heredis autem creditoribus hoc imputari non possit. at si creditores defuncti desiderent, ut etiam in bonis heredis substituantur, non sunt audiendi: separatio enim, quam ipsi petierunt, eos ab istisere separationem petierunt creditores defuncti, impetrare ueniam possunt, iustissima scilicet ignorantiae causa allegata. Item sciendum est necessarium heredem seruum cum libertate institutum impetrare posse separationem, scilicet ut, si non attigerit bona patroni, in ea causa sit, ut ei quidquid postea adquisierit separetur: sed et si quid ei
Abbreviated transcription (Latin):
ac silibatio factañẽet p̃pꝗ. ⁊̃ medii
tione ñ facta. prãndũerit: dũ usure
ñ prãntur. si instipulatũ deducte ñ
fuerunt aut sitalis contractus fu̾it
in quousure deberipotuerunt ẽt nõ
dedu̾cte. ¶ Siconditionalis fuit
obligãtio. cũsua conditione sundiem s
cũ suadie restauranda ł restituenda ẽ.
sitm̃ ea erat cuius dies fin̾itur. potest
dici restitutionẽ intraid tp̃s põse po

Expanded text:
medii tione non facta, praestandum erit, dum usurae non praestentur, si in stipulatum deductae non fuerunt, aut si talis contractus fuit, in quo usurae deberi potuerunt etiam non deductae.Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus po
Abbreviated transcription (Latin):
missis pͥorib quos fraudare uõluit᷑
alios postea sortitus ẽ.: cessat reuoca¬
tiossiaũt horum pecunia quos fra¬
udare noluit. pͥores dimisit qͦsfrau¬
dare uoluit: Marcellus dicit reuoca¬
tionilocum fore .s. hane distinctio¬
nẽ.⁊ ab imꝑatore seuero⁊ antonio¬

Expanded text:
issis prioribus, quos fraudare uoluit, alios postea sortitus est, cessat reuocatio: si autem horum pecunia, quos fraudare noluit, priores dimisit, quos fraudare uoluit, Marcellus dicit reuocationi locum fore. secundum hanc distinctionem et ab imperatore Seuero et Antonin
Abbreviated transcription (Latin):
E xbi colligipõt. nequidẽ porti¬
onẽ emptoĩ recsendã ex p̃tio sposse
tñ diei illam re ap̃arbitrũ exeausa
anim aduertendã ut si nũmi solu
timbonis excẽt. iubeat cosreddi
qa ea ratione nemo fraudetur.
bonra possessa ñlũt sciens iem emit

Expanded text:
colligi potest ne quidem portionem emptori reddendam ex pretio: posse tamen dici eam rem apud arbitrum ex causa animaduertendam, ut, si nummi soluti in bonis exstent, iubeat eos reddi, quia ea ratione nemo fraudetur. bona possessa sunt, sciens rem emit
Abbreviated transcription (Latin):
iocupletiores facti sunt ultrañ /dĩ¬
mili modoqueritur sis uus abcoq
soluendo non sit. ignoãnte dño. ip̃e
sciens rem acce̾ꝑit: andñs teneturs:
aut labosactenus eũtem̃ ut restituar
q ad se ꝑuenit. aut ut dũta xat de
peculio clampnetur. uł siquid in rem
eiꝰuer sumẽ eadẽ infilio familias
ꝓbanda sunt s sidñs scit suo noie
conuenietur. ¶Item si nece ssaius
quo exꝑiundi potestas fuit ex die
facte uenditionis a iada
auł.ł. lxii. Sidebitor in fraudẽ
ẽ dicoꝵ minore p̃tiofundũ scienti
emptõi uendidĩt de inde hii quib
de reuocando eoactiodatur cũ pe¬
tant qͣ sitũẽ. in p̃ciũ restituẽ debe¬
aͣt pels eustimat oimodorestitu¬

Expanded text:
locupletiores facti sunt, ultra non.Simili modo quaeritur, si seruus ab eo, qui soluendo non sit, ignorante domino ipse sciens rem acceperit, an dominus teneretur. et ait Labeo hactenus eum teneri, ut restituat quod ad se peruenit aut dumtaxat de peculio damnetur uel si quid in rem eius uersum est. eadem in filio familias probanda sunt. sed si dominus scit, suo nomine conuenietur.Item si necessarius quo experiundi potestas fuit, ex die factae uenditionis. 7 Paum.Si debitor in fraudem creditorum minore pretio fundum scienti emptori uendiderit, deinde hi, quibus de reuocando eo actio datur, eum petant, quaesitum est, an pretium restituere debent.Proculus existimat omnimodo restitu
Abbreviated transcription (Latin):
pareralitoꝵ factaẽẽt. ¶Hocedie¬
tũ eũ cohere quisciens eũ in frau¬
dẽ cͣditoꝵ ħface̾. suscepit. ꝗͣ in
fraudẽ creditoꝵ faciebat ¶Duare si
quid infraudẽ eͣditoꝵ factũ sit
sitñis qui acce pu ignoauĩt. dessa¬
re uidentur uerba edieti. ¶I ie¬
terea illuel sciendũ ẽ. eũqui consẽ¬
cientib eͣditõib aliquid a frauda¬
tore. uł enũt uel sti pulatus ẽ uelꝗͥ
aliud contraaerit. ñuidi in fraũ¬
dẽ eͣditoꝵ fecisse nemon uident

Expanded text:
creditorum facta esset.Hoc edictum eum coercet, qui sciens eum in fraudem creditorum hoc facere suscepit, quod in fraudem creditorum fiebat: quare si quid in fraudem creditorum factum sit, si tamen is qui cepit ignorauit, cessare uidentur uerba edicti.Praeterea illud sciendum est eum, qui consentientibus creditoribus aliquid a fraudatore uel emit uel stipulatus est uel quid aliud contraxit, non uideri in fraude‹m› creditorum fecisse: nemo
Abbreviated transcription (Latin):
huie edieto locus fiat noluit u¬
amid quirere. ñ suu ꝓͥũ patrimoni¬
ũ deminiuts Similimodo dicedũ
ẽ isi filiũ suũ emanci pauit. ut suo
arbitrio ad eat hr̃litatẽ. cessare ħ
edictũ S illud ꝓbandã silega¬
tũ re pͥudiauit. cessare edictũ. qͦ. uilqͦ¬

Expanded text:
noluit enim adquirere, non suum proprium patrimonium deminuit.Simili modo dicendum est et si filium suum emancipauit, ut suo arbitrio adeat hereditatem, cessare hoc edictum.Sed et illud probandum, si legatum repudiauit, cessare edictum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ curatores factisunt. inꝗ̃ eoꝵ uult
actor in solidũ eidatur accõ. tãquã
quiuis eoꝵ in solidũ agẽt.
Papirius. uł iustinus. ł.i. de constitu¬
augusti sc̃pserunt banis ꝑcuratorem
exsenatus consulto distractis. nullã
accionẽ ex ante gesto fraudatoi ẽpet̾e.
cessesit. ⁊ cͣclitores pͥuato consilio co ie¬
rint. ⁊ elegerint unũ ꝑ quẽ bona di:¬
strant. ⁊ portio ipsi sq̃ ex recdactofi¬
er⁊ soluẽtur. mox extitiͣt alius qui
se c̃ditorẽ una dicat. nullã quiclẽ
actionẽ adu̾sus curatorẽ habebit. s
bona debitõis una cũcuratore uendẽ¬

Expanded text:
norum curatores facti sunt, in quem eorum vult actor, in solidum ei datur actio tam quam quivis eorum in solidum aget. Papirius Iustus libro primo de constituAugusti rescripserunt bonis per curatorem ex senatus consulto distractis nullam actionem ex ante gesto fraudatori competercesserit et creditores privato consilio coierint et elegerint unum, per quem bona distrahantur et portio ipsis, quae ex redacto fieret, solveretur, mox exstiterit alius, qui se creditorem dicat: nullam quidem actionem adversus curatorem habebit, sed bona debitoris una cu
Abbreviated transcription (Latin):
sepationẽ bonoꝵ impetrauint. ⁊ in¬
ueniatur non ydonea hr̃ditas hr̃s
aũtꝰ ydoneus: non poterunt reu̾ti
id hr̃dẽ .s eoq semel postulauint
stare deb̃ s si post impetratã sepa
tionẽ aliquid hr̃ es adquisierit. si
quidẽ exhr̃ditate admit ti debebt̃¬

Expanded text:
separationem bonorum impetraverunt et inveniatur non idonea hereditas, heres autem idoneus: non poterunt reverti ad heredem, sed eo, quod semel postulaverunt, stare debent. rationem aliquid heres adquisierit, si quidem ex hereditate, admitti debeb
Abbreviated transcription (Latin):
causam ĩustam in integrũ meruit
restitutionẽ dicendũerit utllẽ acti¬
onẽ conpeterẽ. idẽ inẜ uonecessaĩo
sanecum illa distinctione ħadmit¬
tẽn dũẽe. labeo sc̾bit. ut siquidem
miscũit utrius q fraus reuocetur.
idẽ testat᷑oĩs.⁊ ipsius siũo passi sunt
necessãiũ cͣditores ẽẽ. quãi in creditũ
habierunt.⁊ sinom̃ eiꝰ uł dul cedinẽ
usurarũ: uł qua aliaratione secu
tisunt: dicendũ ẽẽ. nichil reuocari
exhis que testatoralienauit. ¶ Si
impubes patriheres estitit. eiusq
mortui bonaueneant seꝑatione ĩ¬
ꝓetrata utriusq fraus erit reuocada
pupillił ⁊ tutõis. item curãt᷑oris ¶ di
cum in dĩeͣm michi deberetur frau¬
dator p̃sens soluĩt: dicendũerit ĩ eo

Expanded text:
causam iustam in integrum meruit restitutionem, dicendum erit utilem actionem competere. idem et in seruo necessario. sane cum illa distinctione hoc admittendum esse Labeo scribit, ut, si quidem miscuit, utriusque fraus reuocetur, id est testatoris et ipsius: si uero passi sunt necessarium creditores et quasi in creditum habuerunt nomen eius uel dulcitudine usurarum uel qua acendum est nihil reuocari ex his, quae testator alienauit.Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata utriusque fraus erit reuocanda, pupilli uel etiam tutoris, item curatoris.Si, cum in diem deberetur, fraudator praesens solu
Abbreviated transcription (Latin):
cieatus cieatiue ecñt acͣta factage¬
stiq sunt ratahabebunt᷑ eisq ac¬
tiones ⁊ in eos utiles ompetunt ⁊ si
quã cuatores mit terent ad agendũ
uł defenden dũ utius cẽt. nec ab co
satisneq derato. neq uidicatũ
soluinomine eiusciũbonaue¬
neant exgetur. s nomine ipsius
curatõĩs quieũ misit. ¶ Si plures au¬
tem ẽstituantur curatores: ait cel su
stituti curatores un us forterei ita¬
licealius inꝓumtia: putoregiones
eos suas con ẜuare debere. ¶Querit᷑
aninuitus curator fieripõt ⁊ cassiu̾
scͥbit neminẽ inuitũ cogendũ fieri
Mbonorũ curatorẽ.ꝙ ueruis ẽ uolun¬
tarius itaq querendus ẽsnisierma¬
gna necessitate ⁊ imꝑatõis arbitrio
ħoc ꝓcedat. ut ⁊inuitus creaietur.¬
necit om nimodo eͣditorẽ ẽẽ opor¬
t eũ quicurator constituitur. s p̾¬
sunt ⁊ nẽditõres. ¶ Sitres curatoes
fu̾int: ninus ex his nichil attigit.
anmeũ quinchil ertgit acco dan¬
la ẽ: eaissius existimat modũ actõi

Expanded text:
creatus creatiue essent, acta facta gestaque sunt, rata habebuntur: eisque actiones et in eos utiles competunt: et si quem curatores mitterent ad agendum uel defendendum, uti ius esset: nec ab eo satis, neque de rato neque iudicatum solui, nomine eius cuius bona ueneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit.Si plures autem constituantur curatores, Celsus ait nstituti curatores, unus forte rei Italicae, alius in prouincia, puto regiones eos suas conseruare debere.Quaeritur, an inuitus curator fieri potest: et Cassius scribit neminem inuitum cogendum fieri bonorum curatorem, quod uerius est. uoluntarius itaque quaerendus est, nisi et magna necessitate et imperatoris arbitrio hoc procedat, ut et inuitus crearetur.Nec omnimodo creditorem esse oportet eum, qui curator constituitur, sed possunt et non creditores.Si tres curatores fuerint et unus ex his nihil attigerit, an in eum, qui nihil tetigit, actio danda est? et Cassius existimat modum actori
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s extitit. eiꝰq bona uenierunt.
quãuis obligatio fide uiss oris ex¬
tinet᷑asit. nichil ominus seꝑatio ĩ¬
petrabitur. petemte eo cui fide ius¬
sor fuãt obligatus. siue solus sit hr̃¬
ditarius cͣditor siue plures noq it
ratio uris que causa fide iussoris
p̃p pͥncipalem obligatioñ quae mai¬
or fuit exclusit.dampno deb affice
cditorẽ ꝗsibi diligen ter ꝓspę¬
Ex erat¶Quidgͦ sibonis fide iusso¬
ris seꝑatis solidũ exhr̃ditate stipu¬
lator consequi non possit utrũpor¬
cio cũcet̃ĩs hr̃dis cͣditõib enquerenda
erit ancontemptus eẽ debebit boĩs
de iussoris uendit᷑ is inre siduum
pmisceri debitoris creditorib potu¬
erit. rationon patitur eũ inꝓpositp
subm̃oũ s in quolib alio e ditore
qui sepationẽ impetrauĩt ꝓbari ẽ¬
m̃odius ẽ. ut si solidũ ex hr̃ditate s.¬
uari non possit. itademũ aliquid
ex bonis hĩdis ferat. si ꝓͥieͣditoris
hr̃dis fui̾nt dimissiꝗ. sine dubro ad¬

Expanded text:
it eiusque bona uenierunt: quamuis obligatio fideiussionis extincta sit, nihilo minus separatio impetrabitur petente eo, cui fideiussor fuerat obligatus, siue solus sit hereditarius creditor siue plures. neque enim ratio iuris, ‹quae› causam fideiussionis propter principalem obligationem, quae maior fuit, exclusit, damno debet adficere creditorem, qui sibi diligenter prospexerat.Quid ergo, si bonis fideiussoris separatis solidum ex hereditate stipulator consequi non possit? utrum portio cum ceteris heredis creditoribus ei quaerenda erit an contentus esse debebit bonis, deiussoris uenditis in residuum pro misceri debitoris creditoribus potuerit, ratio non patitur eum in proposito summoueri.Sed in quolibet alio creditore, qui separationem impetrauit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditate seruari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio ad
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. MMulier q̃uitandũ pene ad¬
ultii grã lenotinium fecĩt: aut opas su¬
as inscenͤam locauit. adult̾ii accusari
xoĩs sue pacties ẽ. soluis acmꝰto de por¬
tariq deb ¶ Militem qui sorori filiã
in contub̾no habuit. licininin adul
int̃ ẽas adulti re ꝑt cẽt absens defn¬
di non põt. ¶ Socer cumtrum adultu.
accusatutum selibellus p̃sididatis. te¬
status fuiss. maluit ab accusatione
suam accusare instituisset. postea de¬
qui conmodum dotis iundicte do¬
musue p̃ponẽ non erubuit ¶ adu¬
terureum. intra.u. annos continuo
adiccͥminis ãmłissi: defun̾cta quoci
muliere: postulari pose: palamest
¶Quidam accusãe uolebat adultii
mulierem. ⁊ postulabat: nesibi cõpu¬
tarẽtur.dies quos incustodiam fecis
set. Meaut admit tñte. ex titit qui
ꝓbes: rogo. matarius michi scͥbas.
R opinionem quidem tuam ⁊ ũba le¬
it utiles dies accusatõi conputandos
c̃ẽ .i. quib potuit accãtioĩs sollempi¬

Expanded text:
tenentur.Mulier, quae euitandae poenae adulterii gratia lenocinium fecerit aut operas suas in scaenam locauit, adulterii accusari xoris suae pactus est, solui sacramento deportarique debet. Militem, qui sororis filiam in contubernio habuit, licet non in mainter reas adulterii recepta esset, absens defendi non potest. Socer cum nurum adulterii accusaturum se libellis praesidi datis testatus fuisset, maluit accusatione suam accusare instituisset, postea dequi commodum dotis uindictae domus suae praeponere non erubuit. Adulterii reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est. Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentset: me hoc admittente exstitit qui probes, rogo m‹atu›rius mihi scribas. t: opinionem tuam et uerba leit utiles dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemni
Abbreviated transcription (Latin):
idum. S⁊ sineq ineautione neꝙ inde¬
c̃to psidis cta quantitas conp̃hensa est.
aenee consue tudo ostñditur. que c̃tã for¬
mahat. p̃sens demodo pectanie. qu̾e ĩ¬
ferri oporteat stat̾uo hdaiso¬

Expanded text:
ndum. sed si neque in cautione neque in decreto praesidis certa quantitas compraehensa est, ac ne‹c› consuetudo ostenditur, quae certam formam habet, praeses de modo pecuniae, quae inferri oporteat, statuet. 5 U
Abbreviated transcription (Latin):
ii ⁊ eapmandatoꝵ extat. quod diuus pius.
cum ꝓuntiae asye p̃patus edicto ꝓpo¬
ual suit nathi merache cum app̃henderint
Latrones iit rog̃: cos desotus. neceptato¬
l ribus ⁊ñt̃ rogationib littĩs inclusis at¬
dest q ob sign̾atas ad cogn̾itionẽ magistrat¬
sd mittant Igitur quicumeo elogiomit¬
uꝑ tuntur. ex integro audiendisunt bñper
ti sunt non quã ꝓdamñãtis. s quanie uis¬
õn ontegra queratur: siquis erit qui eum argu
asati uenre hire narchem s quod sub scpli¬
semnsrit exsequi ⁊ sidilignt̃ ac fidelit ħfecit. ꝯ
collaudandum eumsiparum prudenter.¬
c non exqlusitis argum̃tis. simplicit᷑ deuo¬
taie. hire nͤarchen. minus retulisse. d lic
quis maligne int̃rogasse. aut nondicti
retulisse ꝓclictis eum conperit ut uimdi
e mexemplum nequid: aliud posteati s¬

Expanded text:
 mandatorum exstat, quo‹d› diuus Pius, cum prouinciae Asiae praeerat, sub edicto proposuit, ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptatoribus et interrogationes litteris inclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant. igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi ati sunt, non quasi pro damnatis, sed quasi re integra quaeratur, si quis erit qui eum argurtet uenire irenarchen et quod scripserit, exsequi: et si diligenter ac fideliter hoc fecerit, conlaudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen minus rettulisse: sed si quid maligne interrogasse aut non dicta rettulisse pro dictis eum compererit, ut uindicet in exemplum, ne quid et aliud postea
Abbreviated transcription (Latin):
tĩũ ĩꝗt siñ lolo maloñ cõmittit᷑ ꝗͣ ꝗͣ¬
dicẽd̾ẽ. ne isꝗsciret eã ex lege repudi¬
atã ñ ẽẽdolo malo cõmittat.
incestipostulabit᷑ ut adult̃ post mortẽ
mulieris. ad legem iulia cle inpulilicã. R¬

Expanded text:
 dolo malo non committitur: qdicendum, ne is, qui sciret eam ex lege repudiatam non esse, dolo malo committat. incesti postulabitur, ut adulter post mortem mulieris. AD LEGEM IULIAM DE UI PUBLICA
Abbreviated transcription (Latin):
non p̾osse saboleuit n pͥoĩs matrime¬
nii delictare ducemdo eam UIdem
dicendumẽ. sistupͥ uelit aocusare eã
quam postea duxuxorem. Seroeñi
gusat mões quos uxorem ducẽdo
naue madultĩo dep̃lm̃si: pecuna.
aliaue qua pactione seredim̃⁊ ead
pen̾a clampnatur. q̃ constituta ẽ ĩ eos
quilenotinii cͥmine cdampnantur.¬
exsenatus consulto de eare facto. Ma:¬
rito pͥmũ uł patͥ eam filiam quã in
potestate hab.intradies sexaginta
diuorei accusare ꝑmit titur nec ul¬
la aliuntra ad tempus agñdipote¬
stas datur ultra eos dies neutruis uo¬
lunꝰtas expectatur. ¶lure maĩtiqui

Expanded text:
aboleuit enim prioris matrimonii delicta reducendo eam.Idem dicendum est, si stupri uelit accusare eam quam postea duxit uxorem: sero enim accusat mores, quos uxorem ducendo naue in adulterio deprehensi pecunia aliaue qua pactione se redimerent, eadem poena damnatur, quae constituta est in eos, qui lenocinii crimine damna‹n›tur.ex senatus consulto de ea re facto.Marito primum, uel p‹a›tri eam filiam quam in potestate habet, intra dies sexaginta diuortii accusare permittitur nec ulli alii intra id tempus agendi potestas datur: ultra eos dies neutrius uoluntas exspectatur.Iure mariti qui
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾ium maĩtus uñdicass. sium
patitur. non ẽ inea causa. ut adul¬
tĩi: uł stupͥ dãpnetur ¶ Si minor
xii. annis indo mũdeducta adul¬
t̃ium conmisit. moxx ap̃ eum etatẽ
uire umi accusari exeo adult̾io ꝙ in¬
con misit. s quaĩ spon̾sa potĩt ac¬
cusari. ex re scͥpto diuiseiũ ꝙ sup̃re¬

Expanded text:
adulterium maritus uindicabit, si uim patitur, non est in ea causa, ut adulel stupri damnetur.Si minor duodecim annis in domum deducta adulterium commiserit, mox apud eum aetatem ure uiri accusari ex eo adulterio, commisit, sed uel quasi sponsa poterit accusari ex rescripto diui Seueri
Abbreviated transcription (Latin):
daẽ ut inlege cornelia d̾ iniuriis Eed
ꝗoccide põt adultm̃ multomagis ẽtu¬
melia potĩt ui̾re afficẽ. Iõ aũt̃ pat. ñ
marito mulierẽ. ⁊ om̃ẽ mulierẽ adulteꝵ
p̃missũẽ. occide̾. ꝗ pleꝵ ꝙ pietã pat̾ni noiꝰ.¬

Expanded text:
da est, ut in lege Cornelia de iniuriis.Sed da est, ut in lege Cornelia de iniuriis.Sed qui occidere potest adulterum, multo magis contumelia poterit iure adficere.Ideo autem patri, non marito mulierem et omnem adulterum remissum est occide
Abbreviated transcription (Latin):
lierẽ posse accusaĩ. Sed sin mors. sed
pena alia reũ subtͣx̃. ad huc dicimꝰ posse
i dmulierẽ uenĩ ¶ Sieotp̃r quo eligebat᷑
reus adultã nup̾ta ñ fuit. quoaũt ab sol¬
uat᷑. nupta inuemt᷑. dicend̾ ẽ. hãc absolu
to ꝙͦ adultõ posse accusaĩ. qͥa eotp̃r qͦad¬
ult̃ eligebat᷑. nupͥta ñ fuit. Nupta ñ
põt. accusaĩñ tantũ abeo ꝗ adulteꝵ
accusauit. nec obtinuit: sed nec ab alio
ad ultõ ẽstitiũt. fuitq absolutus. dedit
muliẽĩ adu̾sus õs securitatẽ. Plane si
nupta ẽẽ desierit accusaĩ potĩt. Neꝙ u
sandi adulteꝵ eũ filiꝰa qͥuã inpotestate
ht̃. ltaq nemo aliꝰ exparentib idẽ uĩe fa¬
possoccidẽ. nec ũĩto. In suãu potesta¬
ap .ł. Hec ĩealege natat ab optimopat᷑
seꝑat᷑ ¶Naecusatiõe uidue filie ñ ht̃
pat̃ iusp̃cipitũ. ¶us occidendipat c̃eedir᷑
domͤuisue. licet ibifilia ñ habitat. ł indo¬
mo gñi Sed domꝰ ⁊ ꝓdomcilio acciꝑien¬

Expanded text:
lierem posse accusari. Sed et si non mors, sed poena alia reum subtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem veniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absolvatur, nupta invenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit. Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusavit nec optinuit, sed nec ab alio adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptae aduersus omnes securitatem. plane si nupta esse desierit, accusari poterit: neque enim ndi adulterum cum filia quam in potestate habet: itaque nemo alius ex patribus idem iure fapossint occidere nec immerito: in sua enim potesta.Nec in ea lege naturalis ab adoptiuo pater separatur.In accusationem uiduae filiae non habet pater ius praecipuum.Ius occidendi patri conceditur domi suae, licet ibi filia non habitat, uel in domo gener‹i›: sed domus et pro domicilio accipien
Abbreviated transcription (Latin):
de adultiis ñ cõmisisse. Rdi. licet ĩuiriã
suã ꝓtegende ꝑudicitie cã confestĩ maĩto
renuntiũ ꝓhibuit ¶Nupta ꝙͦ muliere.
tã ⁊ silenociniiuir pͥor ñpostulet᷑ adult̃ũ¬
it̃ reos recipipostulat ¶ Nuptapͥus ꝗͣ ad ul¬
t̃ dãnet᷑adultũ ñpostulat᷑ sinuptias de¬
niuitiatio ł ad domũ mulieris missañ
p̃cessit ¶ Mulierẽ oblatronũ societatẽ
exulare uissã cit᷑ pene metu ĩmatͥmo¬

Expanded text:
de adulteriis non commisisse respondi, licet iniuriam suam protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit.Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adultnter ‹r›eos recipi postulat.Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit.Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenae metum in matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
Milites siamiẜint
custodiam. ip̃iinpiłm deducumtur.
euasit exquirioporiere. utrĩmimia
neglegñtia militum euasit ancasus
urtum unus explurib anim̾a płes
ita demum afficiendos supplitiomili¬
tes quib custo dia euasit sical paeoꝵ
nimiade p̃hendatur. alio quin ꝓ mõ
culpe ineosstatuendums Saluo quoꝙy
legato equitani&. idem pͥnceps rescͥp¬
sit ineum qui custodiam dimisit. aut
ita sciens ħabuit. ut possit custodiam e¬
uadere. aninadũtendum: Sptñ pͥlu¬
nu aut desicliam custodis ideuenĩt. ca¬
stigandum cum: ⁊indetiore militiam

Expanded text:
Milites si amiserint custodias, ipsi in periculum deducuntur. us euaserit, exquiri oportere, utrum nimia neglegentia militum euaserit an casu, et utrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos supplicio milites, quibus custodiae evaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum. Salvio quoque legato Aquitaniae idem princeps rescripsit in eum, qui custodiam dimisit aut ita sciens uadere, animaduertendum: si tamen per uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam
Abbreviated transcription (Latin):
s uñt adult̾iũ cõmisit ĩpatroniuiorẽ.
aut ĩ patronã suã aut ĩ eiꝰeiue ciuiꝰ libt
patsaut matͥs filii filiȩ ue fuit. anut li¬
bͥtus punĩ debsat. ⁊ sidep̃hñs sit ĩ adul¬
tͥmonia ꝓlib̾tinis eos hab̾e placuit.⁊
detĩorẽ causã ꝑ istud bñficiũ patro¬
noꝵ hab̾i ñ põportet.

Expanded text:
um commisit in patroni uxorem aut in patronam suam, aut in eius eiue, cuius libertus patris aut matris, filii filiaeue fuit: an ut lirtus puniri debeat? et si deprehensus sit in adultrimonia pro libertinis eos haber‹i› placuit et deteriorem causam per istud beneficium patroum haberi non oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
etatisag̃. ¶Pseͣptiones. q̃ obicisolent accu¬
santib adult̾ui. añ solent tractaĩ ꝗͣqͥs int̃ re¬
Ios recipͤiat᷑ Cetm̃ postea quã semel receptuᷤᷤ
quo uelit inciꝑe: utrũ ab adultõ. anabad¬
ult. SSiquis ⁊ adulteꝵ ⁊ adultãm simul

Expanded text:
solent accusantibus adulterii, ante solent tractari, quam quis inter reos recipiatur: ceterum posteaquam semel receptus equo uelit incipere, utrum ab adultero an ab adultera.Si quis et adulterum et adulteram simul
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Alud ĩutͦꝙ exsentñtia leg̃ q̃rit᷑. anpatͥ magist̃¬
tũ occide lice̾at: Itẽ sifilia ignominio sasit
Accus andihab̾e. qͥuĩe pat̾ maĩtiue accusaẽ pꝰs
roadulteꝵ cũ uxore suadep̾hñsũ q̃ aũt no¬
lit aut nliceat occidẽ. retinẽ ꝑhoras diur:¬

Expanded text:
 utroque ex sententia legis quaeritur, an patri magistratum occidere liceat? item si filia ignominiosa sit occidendi habere, qui iure patris maritiue accusare posro adulterum in uxore sua deprehensum, quem aut nolit aut non liceat occidere, retinere horas diur
Abbreviated transcription (Latin):
rei .p. causa abicĩtir Neq enim eqũ
uisum ẽ absentem rei publsce causa
int̾ reos referri dum rei publice oꝑa¬
tur necessaĩo dr̃. sine detractiõe.Cetn
siquis euitandicͥminis sui causaeg̃.
ut rei .p. causa ab ẽẽt. nichil illic m̃¬
e tm̃ absentis habetur. Utputaꝙ
iniugiblib uł urbanis castris mili¬
tat. dicendumẽ deferri hunc pos¬
se. neq nlaborare ht̃ ut sep̃sent. Et
gnãlit̾ dicendumẽ eorum demum
absentiam excusatam eẽ: qui in ali

Expanded text:
e causa aberit': neque enim aequum uisum est absentem rei publicae causa inter reos referri, dum rei publicae operatur Necessario adicitur 'sine detrectatione': ceterum si quis euitandi criminis id egit, ut rei publicae causa abesset, nihil illi commce tamen absentis habetur ut puta qui in uigilibus uel urbanis castris militat, dicendum est deferri hunc posse: neque enim laborare habet, ut se repraesentet.Et generaliter dicendum est eorum demum absentiam excusatam esse, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendũẽ ex quo ꝗd ad missũe. ⁊ ad eũ diẽ
qͣ ꝗ postulat᷑ postuladue est. mon adeum
diem qͦiudiciũ deadult̾iis exͣcet᷑ h ãpliꝰ sena¬
tu cõsulto adiectũ ẽ ut siplures eundem
cus at suos libellos accusatorios expectet.

Expanded text:
cipiendum est, ex quo quid admissum est, et ad eum diem, quo quis postulatus postulataue est, et non ad eum diem, quo iudicium de adulteriis exercetur.Hoc amplius senatus consulto adiectum est, ut, si plures eundem cusat suos libellos accusatorios exspectet,
Abbreviated transcription (Latin):
uelit accusare. dicatq eam adultiũ
comisisse: aũt quam sibi nube. iure
uiri accusationẽ instituẽ non pdtĩt.
qui añt cum ei nupta est adult̾ium
conmisit. Qłi ⁊ in con cubina dicip̃.
quamuxoẽm: quis p̾eahabuit. uł ĩ
filia famił c̾s conumctioni pat̃ p̾ea
consensit¶Siquis plane uxoremsu¬
am. cum ap̃hostes ẽss adultiũ ẽmi¬
sisse arguat. benignius dicetur. pꝰse

Expanded text:
uelit accusare dicatque eam adulterium commisisse antequam sibi nuberet, iure uiri accusationem instituere non poterit, quia non, cum ei nupta est, adulterium commisit. quod et in concubina dici potest, quam uxorem quis postea habuit, uel in filia familias, cuius coniunctioni pater postea concessit.Si quis plane uxorem suam, cum apud hostes esset, adulterium commisisse arguat, benignius dicetur posse
Abbreviated transcription (Latin):
nata sedaget causã suam. ut fortassis
obtinẽ. ł grã. ł iusticia. ł legis auꝰxilio
possit. Qdu si ad ult̾ inimicnꝰ opp̃ssus ẽ.
ł falsis argum̃ti. testib ꝙ subornatis ap̃
p̃sidẽ grauat᷑. ꝗaut noluit. aut ñ potuit.
puocare. Mulier uõuidic̃e religiosũ
sortita pudicitiã suã defendet. Sedsian

Expanded text:
nata, sed aget causam suam, fortassis et optinere uel gratia uel iustitia uel legis auxilio possit. quid enim, si adulter inimicitiis oppressus est uel falsis argumentis testibusque subornatis apud praesidem grauatus, qui aut noluit aut non potuit prouocare, mulier uero iudicem religiosum sortita pudicitiam suam defendet?Sed si an
Abbreviated transcription (Latin):
ĩad ultĩo dep̃hñsã impetutactus dolo¬
ris int̾fecĩt ñutiq legis corneliȩ desica¬
rus pęnã excipiet᷑. Na⁊ diuus piris inħ
uͣba rescͥpsit appollonio ei ꝗuxorẽ suã
madultĩo dep̃hnsã occidisse senegat:
ultimũ suppliciũ remittipõt eũ difficil¬
limũ ẽ iustũ dolorẽ tẽꝑae Et mag̃ ꝗam

Expanded text:
adulterio deprehensam impetu tractus doloris interfecerit, non utique legis Corneliae de sicariis poenam excipiet'. nam et diuus Pius in haec uerba rescripsit Apollonio: 'Ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negat, ultimum supplicium remitti potest, cum sit difficillimum iustum dolorem temperare et quia
Abbreviated transcription (Latin):
adult̃ioᷤ. concubisia tñ. fuit. uire quidẽ
maĩti accusare eam non potĩt. que u uor
non fiũt sune tñ extranei aceusatͤionem
instittuẽ non ꝓhibetur: sm easit que ĩ i¬
concubinatu seclando matrone nomẽ ei¬
non amisit Ut puta que parroni concu z.i¬
bͥina fuit ¶iane siue iusta uxor fuit. si¬
instituẽ uirpotĩt ¶lam ⁊ sextus ocdił ait.
ħ lex adomia ininapum Eillud homeĩ

Expanded text:
lterio, concubina tamen fuit, iure quidem mariti accusare eam non poterit, quae uxor non fuit, iure tamen extranei accusationem instituere non prohibebitur, si modo ea sit, quae in concubinatu‹m› se dando matronae nomen non amisit, ut puta quae patroni concubina fuit. Plane siue iusta uxor fuit siinstituere uir poterit: nam et Sextus Caecilius ait, haec lex ad omni
Abbreviated transcription (Latin):
comissũẽ uł ea quaquamus uuoĩs
clicemdũẽ iurde maĩti aodisare eam
non posse. Iure extraneiposse ¶Iu¬
dexadult̾u añoculos hab̃e deb⁊n
quirerxanmaĩtus pudice uiuẽs. mu¬
liei quoq bonos mores colendi auc¬
uorfuit ꝑ iniquũ muidetur ẽ ut
pudititia muir abuxore exigat Qua¬
Am pnare non rem ob con pnsatio

Expanded text:
missum est, uel ea, quae, quamuis uxoris dicendum est iure mariti accusare eam non posse, iure extranei posse.Iudex adulterii ante oculos habere debet et inquirere, an maritus pudice uiuens mulieri quoque bonos mores colendi auctor fuerit: periniquum enim uidetur esse, ut pudicitiam uir ab uxore exigat, quadamnare, non rem ob compensatio
Abbreviated transcription (Latin):
Mulierem p̃p publicã
utilitatẽ. aclannonã ꝑtinentem. au¬
diri apfecto ãnone deferentem. diuus
seuerus⁊ antoninus rescͥpscrunt famo¬
si qq̃ accusantes. sñ ullam clubitatiõe
admit tunt᷑ milites qq̃ quicausas alie¬
nas deferre nom possunt. qui ꝓpͤace ex¬
cubant. uł magis aclhane errusationẽ

Expanded text:
Mulierem propter publicam utilitatem ad annonam pertinentem audiri a praefecto annonae deferentem diuus Seuerus et Antoninus rescripserunt. famosi quoque accusantes sine ulla dubitatione admittuntur. milites quoque, qui causas alienas deferre non possunt, qui pro pace excubant, uel magis ad hanc accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
Iuł .l. Hupt᷑am michiadul¬
tĩi ream postulari posse inprioĩ inin¬
o conmissi dubiumnonẽ. cum aꝑte
lege iilia de adulñis cohercendis ca¬
ueatur.siquidem uiduasit: de cuius
acdultio agetur. aocusator libͣm ar¬
bitrium hr̃ ad ultm. anad ultam pus.
accusare malit. diuonuptasit. ut pͥus¬
Sad adult̾m pagat. tune ad mulierem

Expanded text:
um.Nuptam mihi adulterii ream postulari posse in priore matrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de adulteriis coercendis caueatur, si quidem uidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium habeat, adulterum an adulteram prius accusare malit: si uero nupta sit, ut prius adulterum peragat, tunc mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
gei appelant s̃. ¶ Filius familias ma¬
ritus ab eo quisui uuris ẽ inealege ñse :¬
patur. Diuus qͦ atrianus rosianoge¬
mino rescͥpsit. ⁊ in uito ꝑatre. filium
ac lege reumfacẽ posse ¶Mũtus.⁊ siduosᷤᷤ
ieos exalio cͥ młine ht: pot̾it uiuẽ uiꝰti
tunciũ aocͥusare. q̃mea causa non cedit

Expanded text:
 appellant.Filius familiae maritus ab eo, qui sui iuris est, in ea lege non separatur. diuus quoque Hadrianus Rosiano Gemino rescripsit et inuito patre filium hac lege reum facere.Maritus etsi duo reos ex alio crimine habeat, poterit iure uiri tertium accusare, quoniam ea cau
Abbreviated transcription (Latin):
maĩtum penastatuta quidead ulti¬
is uxorisue quid cepit Item in eum
qui inadultio de p̃hñsam retinut̃¬
Set̃m quipatitur uxorem suam de¬
linqͥliere: m̾ mnq suũ contempnit.
quiq contaminatione ñ indignãt
pena adult̾ii configit᷑ ¶ Quihoc di

Expanded text:
maritum poena statuta, qui de adulterio uxoris suae quid ceperit, item in eum, qui in adulterio deprehensam retinuererum qui patitur uxorem suam delinquere matrimoniumque suum contemnit quique contaminationi non indignatur, poena adulterum non infligitur.Qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ue occupantur. uł tem plaquoue ce tͦuf
conuentus uefiat shominesue adsedi¬
tioem conuocentur cꝰ ue oꝑa. consilio¬
b dolomalo consilium untum erreat.
ppłi romani nuntium litt̃as uemisit.
signum ue dedit: fecĩt uedoloma lo
quohostes ppłi romani consilio iuuẽ¬
tur adusus rempublicam squiue mili¬
tes sollicitauert. concitauent ue. qͦ¬
ex citum de serunt uł pͥuatius adhosteᷤ
i ꝓfugit quiuesciens falsum conscͥpsit
uł recitauĩt intabulis publicis. Nam aᵈ
ħ capite pͥmo legis maiestatis renuã¬
quihostem conercauĩt quiue hosti
tradidit capite pimirilex aũt iulia
concessit. Ead lege tenetur. ⁊ qui uuͦssu
pͥncipis bellumgesseriit. delełtũne

Expanded text:
ue occupentur uel templa, quoue coetus conuentusue fiat hominesue ad seditionem conuocentur: cuiusue opera consilio malo consilium initum erit, populi Romani nuntium litterasue miserit signumue dederit feceritue dolo malo, quo hostes populi Romani consilio iuuentur aduersus rem publicam: quiue milites sollicitauerit concitaueritue, quexercitum deseruit uel priuatus ad hostes perfugit: quiue sciens falsum conscripsit uel recitauerit in tabulis publicis: nam et hoc capite primo lege maiestatis enuqui hostem concitauerit quiue ciuem hosti tradiderit, capite puniri. lex autem Iulia concesserit. eadem lege tenetur et qui iniussu principis bellum gesserit dilectumue
Abbreviated transcription (Latin):
op̃cessit. posseaccusaĩ. Qd tñ sisp̃alit̃¬
eũ. cũ quo ad ultiñ fecĩt. d̾ nuntiatiõe
cõplex̾ẽ. mox uelit eã ex adultu ꝑ sõa
accusare: Mag̃ ẽ: ut ñdebeat audiri
⁊ si ꝑ ꝓcuratorẽ denuntiaĩt. puto
posse eũ accusationẽ siuelit ĩstituere
sufficẽꝙ ꝓcuratoris denuntiationẽ.¬
gͦ ⁊ si ꝑ actõẽ denuntiauĩt: id ꝑ ẜuũ
accusatores ad mittiposse. dũsiañ de¬
nuntiationẽ nupfit. pͥor mulier ac¬
cusaĩñ põti ẜ xpectabitgͥ mulier sñtẽ¬
tiã de adultolatã ¶Si absolutꝰ fĩt pmi¬
lier ꝑ eũuincet. nec ult accusaipot¬

Expanded text:
cesserit, posse accusari.Quid tamen si specialiter, cum quo adulterium fecerit, denuntiationi complexus est, mox uelit eam ex alterius persona accusare? magis est, ut non debeat audiri:et si per procuratorem denuntiauerit, puto posse eum accusationem si uelit instituere sufficereque procuratoris denuntiationem.Ergo et si per actores denuntiauerit, id est accusatores admitti posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit igitur mulier sententiam de adultero latam: si absolutus fuerit, mulier per eum uincet
Abbreviated transcription (Latin):
conpñsatio ãmissa  Idosimaĩtũue¬
lit reus adult̾ii lenotiniu reũ facere
semel delatus. ñ audietur ¶ Si uidi
remfacer: alenocinii allegatiore¬
p̃ell maĩtũ ab accusatione ⁊ putẽre
non repellere. lenõtiniumgͥ maĩti
ip̃mhonerat. mulierem᷑ ex cusat ¶ñ
queripõt. anis quide adultio cogno¬
oscit statͥuẽ inmaĩtum oblenotiniũ

Expanded text:
compensatio admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur.Si publico ciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mulierem excusat.Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, sta
Abbreviated transcription (Latin):
nq̃stionib lese mue¬
stitis. ⁊̃ mulieres audiuntur. conius¬
rationẽ lutiis ui catiline. uilia muli.¬
er detexit: marcum tullium consulẽ ei¬
iuditium eiꝰ instrux̃.¬

Expanded text:
stionibus laesae maiestatis etiam mulieres audiuntur. coniurationem denique Sergii Catilinae Iulia mulier detexit et Marcum Tullium consulem indicium eius instrux
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ maiestatem fieriobimagines ce¬
saĩs nondum consec̾ratas uenditas.
gines impͣis iam conseetatas confla¬
uĩt. aluidue quidẽ in simile amisĩt.
lege uilia maiestatistenetur.

Expanded text:
ntra maiestatem fieri ob imagines Caesaris nondum consecratas uenditas. gines imperatoris iam consecratas conflauerint aliudue quid simile admiserint, lege Iulia maiestatis tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ sona custodie fuĩt. castigatirestituunt̃.
aũt si fũit u̾satus. indimit tñda custodia.¬
Nan᷑custodia cumi alt̾o custodie simul
fiuss. altiuenia dataest:.Sysise custodia
int̃ fecit. uł p̃cipitauĩt militis culpe
tadicatur: testationib idpbandum est.
⁊ sic uenia cdabitur Sol p̃rẽa si amissa

Expanded text:
sona custodiae fuit, castigati restituunturautem si fuerit uersatus in dimittenda custodiacustodia cum altero custode simul fugisset, alteri uenia data est.Sed si se custodia interfecerit uel praecipitauerit, militi culpae ta dicatur, testationibus id probandum est et sic uenia dabitur.Solet praeterea amissa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iuĩt. ueꝵ libellos accusatorios de
sit. ł ignorans. putoñuidĩ eidenuntia¬
b̾et. sed ñ addidit qr̃. nũ recte nupsisse
indeat Sed meliꝰ ẽ illiꝰ seꝙ ut ciꝰ denunti¬
atio uideat᷑ electionẽ accusatoĩ reẜua¬

Expanded text:
tiauit, uerum libellos accusatorios dedsit, uel ignorans? puto non uideri ei denuntiaberet, sed non addidit, quare, num recte nupsisse uideatur? sed melius est illud sequi, ut eius denuntiatio uideatur electionem accusatori reserua
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝑsona spect̾andaest anpotiũt
facẽ. ⁊ anañt qllidẽfecĩt ⁊ ancogitaue¬
rit. ⁊ ansanem̃tis fũt. nec lubricũ
lingłie ad penim faciletralm̃dum ẽ
Quãquã i temerarii digni penasunt

Expanded text:
nam et personam spectandam esse, an potuerit facere, et an ante quid fecerit et an cog‹i›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint
Abbreviated transcription (Latin):
serit. uidicaĩ ⁊ accusãi poririt nͥ sit
ea ꝑ sona ꝗ̃ ad p̃sidis cognitionẽ nõ
ꝑtinz ¶ Sinegauĩt se pat̃ ⁊ maĩtus
extͣncum posse. statim atq negaue¬
rint. Ciuassñtiendum puto fortiꝰ¬
em̃dr̃ cum quise negauit acturum
postea non audiendum. ¶Lex iulia
deadult̾iis sp̃alĩt quosdam adult̾u
accusare ꝓhib. Ut minorem ãnis
uindicare uelit: quãuis uextrane.¬
i adaccusationẽ ueniat: tñ audiͣ¬
etur. Nec itulla p̃scͥptio obicitur su¬
aminiuriam undicãti. Sane suu¬
uenili facillitate ductus.uł ⁊ feruo¬
re etatis accensus acl accusationem
ꝓsilit. accusãtiei non facillis cllũp¬

Expanded text:
cusari poterit, nisi sit ea persona, quae ad praesidis cognitionem non pertinet.Si negauerint se pater et maritus extraneum posse statim atque isti negauerint. cui adsentiendum puto: fortir eum, qui s‹e› negauerit acturum, postea non audiendum.Lex Iulia de adulteriis specialiter quosdam adulterii accusare prohibet, ut minorem annis uindicare uelit, quamuis iure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calu
Abbreviated transcription (Latin):
nuł.l. Demilitib itas uat̃¬
s ut adeum remit tantur: siqui delmque¬
rint sub quomilitabãt: Is autem qui.
ex̃citum accepit: ⁊ uis animadũtemdi.¬
sip̃tio corruptus: sine uiculis agẽ custo¬
diam. uł ferrum uł uenenum in carce
inferri passus est. offõ i̾udicis punien
tatib sunt: celerit̃. ⁊ sine causa solutos

Expanded text:
ulis.De militibus ita seruatur, ut ad eum remittantur, si quid deliquerint, sub quo militabunt: is autem, qui exercitum accipit, etiam ius animaduertendisi pretio corruptus sine uinculis agere custodiam uel ferrum uenenumue in carcerem inferri passus est, officio iudicis punientatibus sunt, celeriter et sine causa solutos
Abbreviated transcription (Latin):
nehil uindicta dignũ uidipõt. Ꝙ
hoc facto padititia labor ⁊ umdiciũ
ault̾u uaorem. dum. emi dampnatã
mox repuliaui quero aneam causã
clissidui p̃stitisse uideantur .R. Cun¬

Expanded text:
nihil uindicta dignum uideri poteshoc facto pudicitia laboretur, uindicaadulterii uxorem duxi: eam damnatam mox repudiaui. quaero, an causam discidii praestitisse uide
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sus ẽ quero quio adũsus eam nu¬
quam facti questionem moiũ. Nlam
silongo ⁊p̃r trans acto. sine ullius
stupri ꝓbauone: falsis rumoribus
induera: quaĩ soluta priore uinelo
legitinuis nuptiis sedis ał uĩcta est.
U. uĩsimile ẽ eam dereptam fuisse

Expanded text:
reuersus est. quaero, quid aduersus eam mureuersus est. quaero, quid aduersus eam muquam facti quaestionem moueri: nam longo tempore transacto sine ullius stupri probatione falsis rumoribus inducta, quasi soluta priore uinculo, legitimis nuptiis secundis iuncta est, quod uerisimile est deceptam eam fuisse