comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signifieat autem quandam compositionem quã sine con.¬
positis non est intelligere. Hot ii loco Porphyrius desto¬
torum dialetica auarumq scholarum multa per miscet
& in auss quoq huius liri partidus idest ex positronibus
idem fetit. quod interdum nobis est nepligendum. Sepe
.n. suꝑflua ey planatione magis oosturitas comparatus.
ba inquit ipsa secundum se dicta nomina sunt non se.¬
cundum id quod ominis pars orationis cõmune nombr
uotatur. ut dicimus nomina rerum q qđ omine uerbũs
se dictum neq addito de illa praedicatur tale est ut to¬
mini sit affine Nam si dicam sotrates ambulat ia quodu.¬
xi ambulat totum pertinet ad focratem nulla ipsius intel:¬
ligentia propria est: atuero cum dico solum ambulat ita
quiddam dixi tanꝙ̃ si alicui insit idest tanꝗͣ si quililer
priamq retinens sententiam huius uerbi significatioe
ne greta articuaria praepositiua addi possunt nisi fola
dieto sunt. quonia scenificant rem ex ita ut qͣ̃ ilseĩ

Expanded text:
significat autem quamdam compositionem, quam sine compositis non est intelligere. Hoc in loco Porphyrius de Stoicorum dialectica, aliarumque scholarum multa permiscet, et in aliis quoque hujus libri partibus, id est in expositionibus idem facit, quod interdum nobis est negligendum. Saepe enim superflua explanatione magis obscuritas comparatur. ba, inquit, ipsa secundum se dicta nomina sunt, non secundum id quod omnis pars orationis communiter nomen vocatur, ut dicimus nomina rerum, sed quod omne verbum per se dictum, neque addito de quo praedicatur tale est, ut nomini sit affine. Nam si dicam, Socrates ambulat, id quod dixi ambulat, totum pertinet ad Socratem. Nulla ipsius intelligentia propria est. At vero cum dico solum ambulat, ita quidem dixi, tanquam si alicui insit, id est tanquam si quilibet priamque retinens sententiam hujus verbi significatio, ne Graeca, articularia praepositiva addi non possunt, nisi sola dicta sint. Quoniam significant rem, et ita ut quamvis ea
Abbreviated transcription (Latin):
la quod dicimus non hamo quo uocatulo delecit appetu.¬
n non uocauit antigtas: & usq ad Aristotelem hiulb
nouerat qui esset iq quod non homo diteretur. Sed
hie iic sermoni uocatulum posuit dicens ẜ sit nõto
infinitum: non simpliciter nomen quontam nulla
arcũscriptione designat s infinitum nomen: quonia
plura ee ea infruicta significat: Sed hoc non solis iuiꝰ.¬
huodi uocitus continpit ut simplicite sus nomine
poni non possint: Sea sunt quedam aliae quae omnia
quaedam alia discrepantia nomina simpliciter dici
nõ possunt ut sunt olliqui casus sum dicimus ca.¬
tnis caten catonem : & taeteros Horꝑ m discrepan¬
na est a nomine: qđ nomen rectum uinctum
cum est nel non est affirmationem facit unt siquis
dicat hocrates est : hot uerum est uel falsumasi n
uiuente setrate diceretur. uerum esset mortuo ue.
n falsum esset. Quare affirnatio est est siquis auc¬
iem dicat sotrates non est: cursus faciet negatio.¬
nem. ex in ea quoq ueritas y falsitas inuentur ty

Expanded text:
vocabulo debeat appellari non novit antiquitas, et usque ad Aristotelem nullus noverat quid esset id quod non homo diceretur, sed hic huic sermoni vocabulum posuit dicens, sed sit nomen infinitum non simpliciter nomen, quoniam nulla circumscriptione significat, sed infinitum nomen, quoniam plura et in ea infinite significat. Sed hoc non solum hujusmodi vocibus contingit, ut simpliciter sub nomine poni non possint, sed sunt quaedam aliae quae omnia ficant, sed quadam alia discrepantia, nomina simpliciter dici non possunt, ut sunt obliqui casus, ut cum dicimus Catonis, Catoni, Catonem, et caeteros. Horum enim discrepantia est a nomine, quod nomen rectum junctum cum est, vel non est, enuntiationem facit, ut si quis dicat, Socrates est, hoc verum vel falsum est. Si enim vivente Socrate diceretur, verum esset, si vero mortuo, falsum esset, quare affirmatio est. Si quis autem dicat, Socrates non est, rursus facit negationem, et in e
Abbreviated transcription (Latin):
compositis. In illis ⁊. mullo modo pars significatiua
est in lis aũt nult ꝑaem sed nullus sẽparati it
ꝯ uliterati soni: ut ferarum quorum nili nonẽ¬
fcationis habet: Gompositum uero tales ht̃ partes ut
ꝯ eus partes niuii separatae significent nomen ab
cratione disinctam est post quam adiectionem dif¬
ferentiae quce est cuius nulla pars est significatiua se.¬
parata quio in nominis diffinitione udleret expliciut
hoe scilicet quo nomen as oratiane disuingeret. Illud
queq disserit cur sit additum qđ dietum est secundũ
placitum. Nam quoniam nulla signifieatio nominũ na.¬
turauter est ses omne noman positione designatur
ocirco dictam est secundum pacitum quoniam na.

Expanded text:
compositis; in illis enim nullo modo pars significativa compositis; in illis enim nullo modo pars significativa est, in his autem vult quidem, sed nullius separati, ut in et inlitterati soni, ut ferarum, quorum nihil eicationis habet. Compositum vero tales habet partes, ut quod ejus partes nihil separatae significent, nomen ab oratione disjunctum est. Postquam adjectionem quae est, cujus nulla pars est significativa separata, quid in nominis definitione valeret, explicuit, hoc scilicet quo nomen ab oratione sejungeret; illud quoque disserit cur sit additum quod dictum est secundum placitum. Nam quoniam nulla nominum significatio naturaliter est, sed omne nomen positione designat, idcirco dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tum omnis oratio oinneq nomes & uerbum q
subiectis intellectibus ueri significandi sunt sumat.
est aliquotiens ut unũ nomen multos significet
intellectus. Quocirta erit quoq ut non simplex
nomen sit ꝙ non unã tantum animi passionem i.¬
tellectums designet. Nam tum dico suburdanũ imas
to nomine separatum Cum ad ipsum refertur nonẽ
significet nilul Ut inest ꝙ dicimus equiferus feris
uuit ꝯdem aliquid significare sed si atota compes¬
tione separatur niuil omnino designat in eo sino
mine in quo tum equi particula uiuctum equiferum
consignificabat. Ouinis nanq haec compositio unius in¬
tellectus designatiua ẽ. Quare in oratione qden
ferus significat Est n equus ferus or̃o duos reti.¬
rret intellectus: In nomine uero niul. Quoniã
hoc quod dicimus equiferus unius intellectus est¬
designatiuũ Sed fortasse ferus cum ea parte qua ũ¬
ctum est simul quidem consignificant Separatum
admodum in simplicibus nominitus sio se ħt̃ R in

Expanded text:
sed cum omnis oratio omneque nomen et verbum ex subjectis intellectibus vim significandi sumat, est aliquoties ut unum nomen multos significet intellectus. Quocirca erit quoque ut non simplex nomen sit, quod non unam tantum animi passionem intellectumque designet. Nam cum dico suburbanum, urbato nomine separatum, cum ad ipsum refertur nomen, significet nihil, et ut in eo quod dicimus equiferus, ferus vult quidem aliquid significare, sed si a tota compositione separatur, nihil omnino designat in eo nomine scilicet in quo cum equi particula junctum equiferum consignificabat. Omnis namque haec compositio unius intellectus designativa est, quare in oratione quidem ferus significat. Etenim equus ferus oratio duos retinet intellectus, in nomine vero nihil, quoniam hoc quod dicimus equiferus unius intellectus designativum est. Sed fortasse ferus cum ea parte qua junctum est, simul quidem consignificat, separatum admodum in simplicibus nominibus, sic se habet et in
Abbreviated transcription (Latin):
Quod interuretari potest hot modo latine Natura¬
n. diuisa sunt intellectus de sensus. Differre gitur
aliꝗi arbitratur sensuumei intellectuũ Sed qui pas.:¬
siones animae a uocibus significari dĩc U non de
sensibus loquitur Sensus n torporis pasiones sunt
Si igitur ita dixisset pasionem corponis a uotibussi¬
gnificari Tune merito sensus intellgeremus. Sed ͦ.¬
niam passiones antme nominade uerba significare
proposuit non sensus ẜ intellectus eum dicere pa¬
tandus est: Sed queniã imaginatio quoq res ani.¬
mae est. Duortauerit aliquis ne forte passione s
nimae imagrationes quas praeti phantasias uocãt
dicat: Sed iot in lieris de anima uerissime atꝗ di

Expanded text:
quae interpretari Latine potest hoc modo: Natura enim sunt diversa intellectus et sensus. Differre igitur aliquid arbitratur sensus atque intellectus; sed qui passiones animae a vocibus significari dicit, is non de sensibus loquitur. Sensus enim passiones corporis sunt. Si igitur ita dixisset passiones corporis a vocibus significari, tunc merito sensus intelligeremus. Sed quoniam passiones animae nomina et verba significare proposuit, non sensus sed intellectus eum dicere putandum est. Sed quoniam imaginatio quoque res animae est, dubitaverit aliquis ne forte passiones animae imaginationes, quas Graeci φαντασίας nominant, dicat. Sed haec in libris de Anima verissim
Abbreviated transcription (Latin):
nious uertisq composite oratioenes sunt Nansi
nomen cuine & uertum significatiuũ est tae
autem uotes idest oratianes nominibus com¬
ponuntur e uerbis Duoium est in his uoci¬
bus quae ox nominibus & uerbis conuinctae
sunt partes ꝑ se signititare: Eđ si ħ est a uo
cuiꝰ partiuũ aliquis separatum de per se sign¬
sicat licet sit imperfectoe sententiae: orationem tamen

Expanded text:
nibus et verbis compositae orationes sunt. Nam si nomen omne et verbum significativum est, hae autem voces, id est orationes nominibus componuntur et verbis, dubium non est in his vocibus, quae ex nominibus et verbis conjunctae sunt, partes per se significare; quod si hoc est, et vox cujus partium aliquid separatum, etiam per se significat, licet
Abbreviated transcription (Latin):
nod simpliciter est dictum est addit tempus. Quare
setundum unamtrium iarum expositionum inteli
iedum esse alequotiens quidem in anima intellestus
sine uero uel falso pro quasi consequens reddit nomi.¬
na ipsa per se uerdaq simplicibus intellectibus consimi.¬
lia ut homo uel abbum:. Si uero quod uit trim iam
necesse est horum alterum inesse. nihab interimred.¬
udit sed ħ eo suppeuisse quod dit putabitur sea non.¬
dum uerũ uel falsum est si non uel esse uel non esse

Expanded text:
od simpliciter dicitur, addit tempus. Quare secundum unam trium harum expositionum intellimodum esset aliquoties quidem in anima intellectus sine vero vel falso, post quasi consequens reddidit nomina ipsa per se verbaque esse simplicibus intellectibus consimilia, ut homo vel album; ei vero quod ait, cui jam necesse sit alterum horum inesse, nihil interim reddidit, sed hoc eo supplevisse putabitur, quod ait, sed nondum verum vel falsum est, si n
Abbreviated transcription (Latin):
dicatianem conistitiutur. hiuius affirmationus q̃
est socrates ẽ. uegatio ẽ ea qute dicit non so¬
trates est : sed quae pronuntiat socrates non esta
ad ie qued esse socnates dicitun negatio appanit
ut cum dicamus id non ẽe quod ante dutum ẽ
esse Ipitur quenĩã id quod un affirmatione secũ

Expanded text:
dicationem constituitur, hujus enim affirmationis quae est, Socrates est, negatio non ea quae dicit, non Socrates est, sed ea quae pronuntiat, Socrates non est; et ad id quod esse Socrates dictus est, non, negatio apponitur, ut cum id dicamus non esse, quod ante dictum est esse; ergo quoniam id quod in affirmatione secu
Abbreviated transcription (Latin):
caedem sic nec etedem uoces: ut uero demonstraret in.¬
tellectus ut res esse naturãti ait apud omines eosdẽ
ese inteliectus : quorum esent uoces significatiuiae: R
rursus apud omnes easdem ẽẽ res: quort similitu.¬
dines essent animae passiones: ut est quorum aũt
alias diligenter ostensum est omnem uoce anima.¬
lis ut en passione animae aut propter passionẽ pro-¬
lerni. Cimilitudinem uero passionem auimae uoca.¬
uit: qđđ seciindum Aristotelem nibub ẽ aliua intel.¬
ligere nisi cuiusuret substantiae rei ꝓprietatem atq
maginationẽ in anine ipsus reputatione susti

Expanded text:
eaedem, sic nec eaedem voces. Ut vero demonstraret ineaedem, sic nec eaedem voces. Ut vero demonstraret intellectus et res esse naturaliter, ait apud omnes eosdem esse intellectus, quorum essent voces significativae, et rursus apud omnes easdem res, quarum similitudines essent animae passiones, ut est, quorum autealias diligenter ostensum est omnem vocem animalis aut ex passione animae, aut propter passionem proferri. Similitudinem vero passionem animae vocavit, quod secundum Aristotelem nihil est aliud intelligere, nisi cujuslibet subjectae rei proprietatem atque imaginationem in animae ips
Abbreviated transcription (Latin):
tur quae ecedem uursus partes sunt enũtrationd
& post enuntrationis propositionem de oratione lo¬
qui proposuit: Suius ipsa quoq enuntratio pars
est: & quoniã ut dictrim est tripleꝵ or̃o estie
in litteris que in noce qua intellectibus est quoi
iemerde uertum diffiniturus esset ea significatiua sunt¬
isiturus est dicit huał prius significatiua sũt ipsa
aba es nomina & inehoat quidem ab huis nominib
ꝯuerbis dicensi quae sunt in uoce. Sunt ergo ea quae
sunt in uoce Bo demonstratiquorum sint fignificati.¬
ia adiiciens eorũ quae sunt in anima passionum notee.
Rursus nominum ipsor & uerbor quae sunt in uo.
sta quaedam sunt litterae uoces intellectus res quort
literae ex uotes positiones sunt. Natura uero res atq
intellectus de monstrauit non esse naturaliter sed positi.¬
one per hoc quos cit non easdem esse apud omnes sed
uarias ut est ex quemaamodum nec littene omaitus

Expanded text:
uitur, quae eaedem rursus partes sunt enuntiationis. uitur, quae eaedem rursus partes sunt enuntiationis. Et post enuntiationis propositionem, de oratione loqui proposuit, cujus ipsa quoque enuntiatio pars est. Et quoniam ut dictum est triplex est oratio, quae in litteris, quae in voce, quae in intellectibus est, qui verbum et nomen diffiniturus esset, eaque significativa positurus, dicit prius quorum significativa sint ipsa verba et nomina, et inchs quae sunt in voce dicens: Sunt ergo ea quae sunt in voce, et demonstrat quorum sunt significativa, adjiciens eorum quae sunt in anima passionum notae. Rursus nominum ipsorum verborumque quae in voceista quaedam sunt, litterae, voces, intellectus, res, quorum litterae et voces positione sunt, natura vero res atque intellectus, demonstravit voces non esse naturaliter, sed positione, per hoc quod ait non easdem esse apud omnes, sed varias, ut est, et quemadmodum nec littera omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
est. neq i. uns intellerisse dicetu qui fullitur
fortasse quidem᷑ passionem animi habulse tucetura
cunq id quod bonum ẽ non eodem modo qđ estsd
aliter arditratur. Intellexisse .⁊ dieitur Atistoteles io¬
ro turo de similitudine loqueretus de intellectu p¬
nuntiat. Neq .n fieri p̃ot ut quidem quod bortie
malum esse arditretur bani sunulitudinẽ mente tõ¬
ceperit. Neq enim intellexit rem suo sistentẽ sed quao
feruntur & si de iusto ac bono ita loquitur ut de e
lis miuria dicitur recte non eedem sunt passionesa¬
⁊ime Quaniam tiuue ius & ciuile bonum positione
est non natura. Naturale uero bonũ atq ilistũ ap̃
natur& ẽ intellectus. Quare repetendum est dteus¬
ter a principio Partious .n ad orationẽ peruenit
Nam quod superius quid esset nomen es quid uer¬
bum constituere se dixit. he minim&e ortitionis par¬
tes sunt. Qđ uero affirmationẽ & negatronemĩ
de composita ex uerbis ꝙ nominitus oratione los¬

Expanded text:
est. Neque enim unquam intellexisse dicetur, qui fallitur, et fortasse quidem passionem animi habuisse dicetur, quicunque id quod bonum est, non eodem modo quo est, sed aliter, arbitratur, intellexisse vero non dicitur. Aristoteles autem cum de similitudine loquitur, de intellectu pronuntiat. Nemalum esse arbitretur, similitudinem boni mente conceperit. Neque enim intellexit rem subjectam, sed quoniam feruntur, et si de justo ac bono ita loquitur, ut de eo injuria dicitur, recte non eaedem sunt passiones animae, quoniam civile jus, civile bonum positione est, non natura. Naturale vero bonum atque justum apud naturae est intellectus. Quare repetendum breviter a principio est, partibus enim ad orationem usque pervenit: nam quod se prius quid esset nomen, quid verbum constituere dixit, hae minime partes orationis sunt; quod vero affirmationem et negationem, jam de composita ex verbis et nominibus oratione loq
Abbreviated transcription (Latin):
animte passiones uocat per hoc ẽẽ naturales ostende
ꝙ apus otines idem sint a quibus i inteliectibus e
res transitum fecit. Ait .n. quorum aũt eaedem sin¬
litudines res etiam ecedens hoc stilicet sentiens ina
apiud homines ededem sunt ita quoq etilim eaedem
tes quort similitudines sunt atitmae passiones eedes
apud omnes sunt. Quocirca res quoq nales sunt
tus quort uotes significatine sunt. Quid n. inquit in
aequeiuecatione dicetur udi unus idemq uocis moaus pr¬
ra significat. S mapis hanc lectionem uerã putat
ut ita sit Quoꝵ autem he primoꝵ notae hae oĩ.¬
bus passiones animae sunt S quorum ecedem similitu¬
dines res etiam ecedem: ut demonstratio iudeatur

Expanded text:
animae passiones vocat, per hoc esse naturales ostendit, animae passiones vocat, per hoc esse naturales ostendit, quod apud omnes iidem sint, a quibus, id est intellectibus, ad res transitum fecit. Ait enim quorum hae similitudines, res etiam eaedem. Hoc scilicet sentiens, quoapud omnes homines eaedem sunt, ita quoque etiam ipsae res quarum similitudines sunt animae passiones eaedem apud omnes sunt. Quocirca res quoque naturales sunt, ctus, quorum voces significativae sunt. Quid enim, inquit, in aequivocatione dicetur? ubi unus idemque vocis modus plura significat; sed magis hanc lectionem veram putat, ut ita sit. Quorum autem hae primo notae, hae omnibus passiones animae sunt, et quorum hae similitudines, res et
Abbreviated transcription (Latin):
tar ut ipsie quidem uoces sicut supradisi monstra.¬
uit cum dixit Oue adinodum net litterae onnibus
eedem sic nec ecedem uoces: qm̃ apud plures diuersie
sunt. lud uero quod uoces ipsee significant apudo.¬
mnes homines idem sit nec ulla ratione ꝑmutari pos¬
sit qui sunt scilicet intellectis rerum de queniam
naturaliter sunt permutari non possunt Atq hoc t̃ s
uit Quorum autem he primoriun notae idest uots
eaedem ommibus passiones animae sunt ut demonstie
uoces quidem esse diuersas Querum autem ipse uoe
significatiuae essent: que sunt scilicet antuice pasio¬
nes easdem apud ontnes osse nec ulla ratione quo¬
niam omnes conscitutae sunt naturaliter permutan
Net uero in hoc consistit ut de solis uocitus atq intele
tibus loq̃retur Sed quoniã uotes atq litteras hon ese
turaliter constitutiuas ꝑ rd significauit ꝙ eas noncũ
omnes easdem ꝓpofuit esse Rur sus intelleltus quos

Expanded text:
tari, ut ipsae quidem voces, sicut supra monstratari, ut ipsae quidem voces, sicut supra monstravit cum dixit quemadmodum nec litterae omnibus eaedem, sic nec eaedem voces, cum apud plures diversae sint, illud vero quod voces ipsae significant apud omnes homines idem sit, nec ulla ratione valeat permutari, qui sunt scilicet intellectus rerum, qui quoniam naturaliter sunt permutari non possunt. Atque hoc est quod ait, Quorum autem hae primo notae, id est voces eaedem omnibus passiones animae sunt, ut demonstraret voces quidem esse diversas, quorum autem ipsae voces significativae essent, quae sunt scilicet animae passiones, easdem apud omnes esse, nec ulla ratione, quoniam sunt constitutae naturaliter, permutari. Nec vero in hoc constituit ut de solis se naturaliter constitutas per id significavit, quod eas non apud omnes easdem esse proposuit, rursus intellectus quos
Abbreviated transcription (Latin):
liter significatiuas demonstrat dicens: & que admodum nec
latere sunt omuntus ecedem sie nec ecedem ueces. Nam si
idcirco probantur littere non esse naturaliter significantes
qđ apud alios alice sunt ac diuersce eodemq modo pro.¬
latue erit uoces quoq nõ naturaliter signifitare. Quo.¬
niam singulae rominum gentes non eisdem inter se uo.
citus colioquerentur. Uolens uero similitudinẽ inteliet¬
tuum rerume subiectoꝵ doctere naturaliter esse con.¬
stitutam ait. Quorum autem zoe primorum notae ea¬
dem omnitus passiones animae sunt. Quorum inquit uo¬
ces quae apus diuersas gentes ipsce quoq diuersie signi.¬
ficationẽ retinent quae scilicet sunt animae passiones
ille apud quos omnes ecedem sunt. Neq n fieri potest
ut quos apud romanos homo intelligitur lapis apud
larlaros intelluigatur. Godem quoꝗ modo de tieteris re.¬
hus. Erto huiusmodi sententia est qua dicit e quae uo-¬
ces significãt apud omes homenum gentes non mu-¬

Expanded text:
ter significativas demonstrat dicens: Et quemadmodum nec litterae omnibus eaedem, sic nec eaedem voces; nam si idcirco probantur litterae non esse naturaliter significantes, quod apud alios aliae sint ac diversae, eodem quoque modo probabile erit voces quoque non naturaliter significare, quoniaoquuntur. Volens vero similitudinem intellectuum rerumque subjectarum docere naturaliter constitutam, ait: Quorum autem hae primo notae, eaedem omnibus passiones animae sunt, quorum, inquit, voces quae apud diversas gentes ipsae quoque diversae sunt significationem retinent, quae scilicet sunt animae passiones, illae apud omnes eaedem sunt. Neque enim fieri potest ut quod apud Romanos homo intelligitur, lapis apud barbaros intelligatur. Eodem quoque modo de caeteris rebus. Ergo hujusmodi sententia est, quae dicit ea quae voces significent apud omnes hominum gentes non mu
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Ergo quos supra passiones antmae e similituctia
tem que madmodum in anima aliquotiens quidem inte¬
lectus sine uero uel falso: aliquotiens autem cum iam ne¬
cesse est horum alterum inesse: sic etiam in uoce. Circi¬
.n. compositionem & diuisionem est ueritas falsitasq No
nomina igitur ipsa et uerba consimilia sunt sine composi¬
tione uel diuisione intellectuum. ut homo uel album qñ
non additur aliquid. Neq .n. adhuc uerum uel falsum est
Huius autem signum est̾ hoc: hircoceruus aliquid signi¬
ficat sed quod nondum uerum est uel falsum sine essẽ uel
non esse addatur uel simpliciter uel secundum tempus. Q̃
nomen & uerbum atos omnis oratio sigiificatiua sunt
anim& passionũ ex ipsis siue dubio quae designant in
eisdem uocitus proprietas siguificationis innastitus he
uero ẽ totus atq continius aristotelicae ordo senten¬
trae̾. Quoniam inquit ea primũ uocibus significantur que
animo & cogitatione uersantur. Intellectuum uero abi¬

Expanded text:
ret. Ergo quod supra passiones animae et similitudines tem, quemadmodum in anima aliquotiens quidem intellectus sine vero vel falso, aliquotiens autem cum iam necesse est horum alterum inesse, sic etiam in voce; circa compositionem enim et divisionem est falsitas veritasque. Nomina igitur ipsa et verba consimilia sunt sine compositione vel divisione intellectui, ut 'homo' vel 'album', quando non additur aliquid; neque enim adhuc verum aut falsum est. Huius autem signum: 'hircocervus' enim significat aliquid, sed nondum verum vel falsum, si non vel secundum tempus. Quoniam nomen et verbum atque omnis oratio significativa sunt animae passionum, ex ipsis sine dubio quae designant in eisdem vocibus proprietas significationis innascitur. Hic vero est totus atque continuus Aristotelicae ordo sententiae. Quoniam, inquit, ea primum vocibus significantur quae in animo et cogitatione versantur, intellectuum vero ali
Abbreviated transcription (Latin):
rominime Illud quoci an in omni compositione uel di.¬
iusione ueritas fassitasq constituta sit : an roe non ge.¬
neraliter ses in quadam compositionis uel diuisionis
parte ueritas falsitasq uersetur In opinionitus nã
ueritas est quotiens ex subiecta re capitur iagł¬
natio. uel etram quotieus ita ut res sese rabet ina.¬
ginationem accipit intellectus: falsitas uero ẽ quo¬
nens aut non ex subiecto: ue aut non ut sese ħt̃
res mraginatio sutꝯcitur inteuer tui sed adhue in
ueritate falsitateq nihil equidem reperitur alud nusi qre¬
dam opinionis habitudo ad subiectam rem: qua nhali¬
tudine e quomõ sese habeat imaginatio tid nẽ subies¬
tam hoc solun in hac ueritate uel falsitate persmçitu
quam quidem habitudinem nullus dixerit compoitio¬
nem.: in h uero diuisionis nulius ex frctus modus in :¬
telligi potest: Illus quoꝵ considerandum est nũne a¬
liqua sit in ris compositio nel druisio quce secundim

Expanded text:
ro minime. Illud quoque an in omni compositione vel divro minime. Illud quoque an in omni compositione vel divisione veritas falsitasque constituta sit, an hoc non generaliter, sed in quadam compositionis vel divisionis parte veritas falsitasque versetur. In opinionibus namque veritas est, quoties ex subjecta re capitur imaginatio vel etiam quoties, ita ut sese res habet, imaginationem accipit intellectus; falsitas vero est quoties aut non ex subjecto, aut ita ut sese res non habet imaginatio subjicitur intellectui; sed adhuc in veritate atque falsitate nihil equidem aliud reperitur, nisi quaedam opinionis habitudo ad subjectam rem. Qua enim habitudine et quomodo sese habet imaginatio ad rem subjectam, hoc solum in hac veritate vol falsitate perspicitur, quam quidem habitudinem nullus dixerit compositionem. In hoc vero divisionis nullus ne fictus quidem modus intelligi potest. Illud quoque considerandum est numne aliqua sit in his compositio vel divisio, quae se
Abbreviated transcription (Latin):
alterum inuentri necesse est. Nam siques hoc solum dicat
homo uel album nel etrã hicoceruus quãuis ista quiadã
significent quoniam tamen significant simplicem intellec.¬
tum: manifestum est omnis ueritatis falsitatisq propri.¬
etate carere & tota quidem sententia se hot modo ha.
het. Diligentius tamen attendendum est quid est quod
ut Circa compositionẽ .n. & diuisionem est ueritas fal.¬
sitasq quio etiam q̃đ dictum est nomina igitur ipsa
& uerba consimilia sunt sine compositione uel aiuisione in.¬
tellectui. Illus quoq cur composito nomine: uel cur etiam u.¬
sus ẽ non rei exiscentis exemplo ut diceret hircocerius
n. significat aliquid: nec uiua praetereundum est quid
est quos dictum sit uei simpliciter uel secundum tempus
& primim quidem de eo dicendum est quod ait circti
compositionem .n. uel diuesionem est ueritas falsitasq
Quceritur .n. utrum ne omnis ueritas circa compo¬
sitionem diuisionemq sit: an quaedam est : quaedam ue¬

Expanded text:
cesse est. Nam si quis hoc solum dicit, homo vel album, vel etiam hircocervus, quanquam ista quidem significent, quoniam tamen significant simplices intellectus, manifestum est omni veritatis vel falsitatis proprietate carere. Et tota quidem sententia hoc modo se habet. Diligentius tamen est attendendum quid est quod ait, Circa compositionem enim et divisionem est veritas falsitasque; quid etiam quod dictum est, nomina igitur ipsa et verba consimilia sunt sine compositione vel divisione intellectui; illud quoque cur composito nomine, vel cur etiam usus est rei non subsistentis exemplo, ut diceret, hircocervus enim significat aliquid. Nec illud praetereundum est quid sit quod dictum est, vel simpliciter vel secundum tempus. Et primum quidem de eo dicendum est quod ait, Circa compositionem enim et divisionem est veritas falsitasque. Quaeritur namque utrumne omnis veritas circa compositionem et divisionem sit, an quaedam est, quaedam ve
Abbreviated transcription (Latin):
ficere. quod perfalsum est: toudientis nang lẽ.¬
ponsio as totum ordinem superioris enuntiationis
alungitur: ut siquis inter rogauerit mundus ne
animas sit: est ⁊esponderit udetur haec uma
partieuia ueritatem uei mendaciũ continere sed
fulso. Non .i. na est sed as uir unius r espanist.¬
onis intuenti tale est ac si diceret mundus antnal es¬
⁊ uod uero ait nomina ipsa & nerba consimilia ese sue
cempositione uel dimifiene intellestui uiddes  si
qulitudinen gerunt ita noces intelloc fuum Et quesen
dictum est cum de simuilitudine uerberum n emnum
atq anime possionum dixerit: Gumetiam tirtauo¬
positionẽ & diuisionem falsum uerumq ese prepou¬
enit dicendum est quid sit ipsa compitis net duli
in qua ueritas et faisitas muenitur. Nam quonum
de simplici enuntiatiua oratione perpendit ut peste¬
rius ipse in diuifione declarat dicens Est auten pri¬

Expanded text:
erficere, quod perfalsum est. Audientis namque reserficere, quod perfalsum est. Audientis namque responsio ad totum ordinem superioris enuntiationis adjungitur, ut si quis interroganti mundusne animal sit, est, respondeat, videtur haec una particula veritatem vel mendacium continere, sed falso. Non enim una est, sed ad vim ipsius responsionis intuenti tale est ac si diceretur mundus animal est. Quod vero ait nomina ipsa et verba consimilia esse, sine compositione vel divisione intellectui, illud desisimilitudinem gerunt, ita voces intellectuum. Et quoniam dictum est cur de similitudine verborum et nominum atque animae passionum dixerit, cur etiam circa compositionem et divisionem falsum verumque esse proposuerit, dicendum est quid sit ipsa compositio vel divisio, in qua aut veritas aut falsitas invenitur. Nam quoniam de simplici enuntiativa oratione perpendit, ut posterius ipse in divisionedeclarat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
in oratione ueysatur mendacii ueritatentq sulsiste
hea ullus uerissimũ est ꝙ omnis quae in oratione ue¬
ntas falsitasq in compositione ee diuisione nascitur.
non tamen omnis orationis compositio uel diuisioue.¬
rum retiuet aut falsum. Srgo si sie dexisset cinca
mine compositiaonem uei diuisionem ueritas falsitas¬
q est mertiretur Sed quoniam dixit simplititer ue¬
ntas fassitasq cirta compositionẽ diuisionemq est ue-¬
risue suctilsimeq dixisse putandus est. Ila n .no.
mina quie ito dicutitur simplicia: ut ueritatẽ aut
fassitatem quedamño ualeatit designare iuiusmodi
sunt: ut intra se atq intra significationem suam
quandam retiueant compositionem: ut siquis di¬
cat lego. hoc ẽ n dicerel lego tanꝗͣ si dicat egoie.¬
go. h autem compositionem uel quotiens interrogã¬
te alo: respondedt aliusuno tantum sermone: uide.¬
turgͦ tunt simpleꝵ sermo ueritatem mendaciũq p¬

Expanded text:
quae in oratione vequae in oratione veed illud verissimum est, quod omnis quae est in oratione veritas falsitasque, in compositione et divisione nascitur, non tamen omnis orationis compositio vel divisio verum retinet aut falsum. Ergo si sic dixisset, circa omnem compositionem vel divisionem veritas falsitasque est, mentiretur. Sed quoniam dixit simpliciter, veritas falsitasque circa compositionem divisionemque est, verissime subtilissimeque dixisse putamina quae ita dicuntur simplicia, ut veritatem aut falsitatem quodammodo valeant designare, hujusmodi sunt ut intra se atque intra significationem suam quamdam retineant compositionem, ut si quis dicat, lego. Hoc est enim dicere, lego, tanquam ei dicat, ego lego. Hoc autem compositio est; vel quoties interrogante alquoque tunc simplex sermo veritatem mendaciumque p
Abbreviated transcription (Latin):
tio est: & tirca eam uis ueritatis d falsitatis appa.¬
ret. Quocirea in his solis compositronibus inuenitur
ueritas atq mendacium. de quibus tota nunc est¬
quaestio in nomine scilicet & uerbo in negatione
& effirmatione & enuntiatione ꝙ oratione quã
sculicet compesitionẽ ueritatis ei fulsitatis natur̃
a intelections accipientes in significationis prolatione
anseruant. De diuisione autem quae ad negationem
pertinet. de qua compositione: quoe ad affirmationẽ
haulopost eniccleatius dicam Nune ullud urdendumẽ
utrum uerum sit circa ominem compositionem circaq
iinẽ duusionem ueritatem uel mendacum perue¬
nire. quod omnino falsum est. Quis n. dixerit huus¬
nodi nominum coniunctionem e socrates de plato
uel si a se haet omnia nomina diuidantur. uec so¬
nates nec plato ueri aliquam falsiue tenere signi.¬
sicantiam. Quare confitendum est non circa ormnẽ
diuisionem neq circa omnẽ tompositionẽ eam sciliet

Expanded text:
tio est, et circa eam vis veritatis et falsitatis appatio est, et circa eam vis veritatis et falsitatis apparet. Quocirca in his solis compositionibus invenitur veritas atque mendacium, de quibus tota nunc quaestio est, in nomine scilicet et in verbo, in negatione et affirmatione, in enuntiatione et oratione. Quam scilicet compositione veritatis et falsitatis naturam ab intellectibus accipientes in vocis prolatione conservant. De divisione autem quae ad negationem pertinet, deque compositione quae ad affirmationem, paulo post enucleatius dicam. Nunc illud videndum est, utrum verum sit circa omnem compositionem, circaque omnem divisionem, veritatem vel mendacium provenire, quod omnino falsum est. Quis enim dixerit hujusmodi nominum conjunctionem, et Socrates et Plato, vel si a se haec nomina dividantur, nec Socrates nec Plato, veri aliquam falsive tenere significantiam? Quare confitendum est neque circa omnem divisionem, neque circa omnem compositionem, eam scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tas bene uiuendi: ut est falsa uoluptas bellandi. Etram
illui quoq respiciendum est qđ in ominiũ maximouu
quiequid intelligitur in eo non accidentaliter sed sul¬
stantialiter intelligitur & .n. quae bona sunt subston¬
traliter de eo non aecidentabiter tredutus dici. Qł
si sutstantialiter credimus deum: deum uero nullis
disserit falsum nibut in eo accidentaliter poterit eue.¬
nire: ipsa ueritas deus dicendus est. Ubi igitur compi¬
sitio uel diuisio inhis q̃ simplicia naturaliter suit
net cuiusubet rei collatione iungunt. Quare non o¬
minis ueritas neq falsitas circa compositionẽ diuisionẽs
habitudine imaginationis & rei nullartempositio est
in comunetione uero inteliectiuem tompositio fie
Nam cum dico socrates ambulat: hoc ipsum quiden
quod est amtillare concepi nulla compositio est &l
uero intellectus progressione ambulationẽ cum se¬
cate comunco : quedam iam facta est compositio
Qã si ħoratione protulero: mirsus eadem composi¬

Expanded text:
Etiam illud quoque respiciendum est, quod in omnium maximo Deo quidquid intelligitur, non in eo accidentaliter, sed substantialiter intelligitur, etenim quae bona sunt substantialiter de eo non accidentaliter credimus. Quod si substantialiter credimus Deum, Deum vero nullus dixerit falsum, nihilque in eo accidentaliter poterit evenire, ipsa veritas Deus dicendus est; ubi est igitur compositio vel divisio in iis quae simplicia naturaliter sunt, nec ulla cujuslibet rei collatione junguntur. Quare non omnis veritas neque falsitas circa compositionem divisionemque habitudine imaginationis et rei nulla compositio est, in conjunctione vero intellectuum compositio fit. Nam cum dico, Socrates ambulat, hoc ipsum quidem, quod eum ambulare concepi, nulla compositio est; quod vero intellectus progressione ambulationem cum Socrate conjungo, quaedam jam facta est compositio. Quod si hoc oratione protulero, rursus eadem composi
Abbreviated transcription (Latin):
situi atq noni non posse. Syrianus nõ cui philoxeus cognõm
est hoc loco qucerit cur proponens prius de negatione post de
ofirmatione pronuntiauerit dicens primũ o constituere
is sit nõm ei uerbum postea ꝗd negatio & affirͦ Et primo ꝗdẽ¬
nihil propriũ dixit quoniam in ꝗbus ẽ afirmatio & negatio
põt prouenire : prius eẽ negatio postea nõ afirꝰ potest: ut de
sotrate sanus non ẽ potest ei aptari talis affirmatio ut de eo
uicatur socrates sanus est de rui̾modi põt aptari negatio ut
no Añg̃ͣ.n. natus ẽẽt potuit de eo dici socrates sanꝰ non est.
qui.n. natus non erat nec poterat eẽ samuis: huie illus adie.¬
at seruare Aristotelem conuersam propositionis & executio.¬
nis discributionem hoc .n. prius post nõt de uerbitm de nega.¬
tione proposuit: post de afirͦne: dehine de enũtiatione postre¬
determinauit quam hoe post propositionẽ nominis & uer¬
bi primã loctuerat. Ut igitur ordo seruaret᷑ conuersus. Iac

Expanded text:
titui atque poni non posse. Syrianus vero cui Philoxenus cognomen est, hoc loco quaerit cur proponens prius de negatione, post de affirmatione pronuntiaverit dicens: Primum oportet constituere quid sit nomen, et quid verbum, postea  dixit, quoniam in quibus affirmatio potest et negatio provenire, prius esse negatio, postea affirmatio potest, ut de Socrate, si sanus est. Potest ei talis affirmatio aptari, ut de eo dicatur: Socrates sanus est; et hujusmodi potest aptari negatio, utAnte enim quam natus esset, potuit de eo dici, Socrates sanus non est, qui enim natus non erat, nec esse poterat sanus. Huic illud adjecit, servare Aristotelis conversam propositionis et exsecutionis distributionem. Hic enim prius post nomen et verbum de negatione proposuit, post de affirmatione, et hinc de enuntiatione, postredeterminavit, quam hic post propositionem verbi et nominis primam locaverat. Ut igitur ordo servaretur conversus, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
riss quos in Iheoperastũ edidit. hic ito alexandri argum̃tatio¬
nem tali rõne dissoluit. dit .n. non arbitãri oportere quecun
quoibet mõ priora essent alis ea sub eodem gne poui non pose
sunt ea sola sus eodem genere nõ ponunꝰ ex recte dr̃. Si nõe
sbstantia quos qui dĩc a recto ordine rõnis exorbitat. S quẽ
eo pendet ꝙ insto non sunt atq iõ sub uno stce gñe collota.¬

Expanded text:
o Alexandri argumentationem tali ratione dissolvit. Ait enim non oportere arbitrari quaecunque quolibet modo priora essent aliis, ea sub eodem genere poni non posunt, ea sola sub eodem genere non ponuntur. Et recte dicitur. Ssubstantia; quod qui dicit, a recto ordine rationis exorbitat. Sed quemeo pendet, quod in subjecto non sunt, atque ideo sub uno substa
Abbreviated transcription (Latin):
ualde consentit. qui a nobis in eodem quo alexanae
errore ciupaditur Aristoteles uero duobus modi¬
ese has notas putat litterarium uocẽ passionũq cũ¬
mee constitutas. Uno quidem positione. Alio uero
maliter. Atq hoc ẽ quod ait & quẽcidmodum nec
litterae omnibus eedem sie nec ecedem uoces. Nan
÷ latere ueces ipsce uoces uero inteliectus animi designarent¬
naturaliter onines hemines qsdem litteris isdem etiam uo.¬
Iaitus uterentur. Q quoniam apud omnes neq ecedem lit¬
iere neq ecedem uoces sunt. constat eas non esse naturdes
sed hic duplex lectio est Alexander uero huiusmodi legi
putat oportere: Quorum aũt hae primoꝵ notae eaedem
pasione animȩ omnibus sunt: D quoꝵ hae similitudines res

Expanded text:
valde consentit, qui a nobis in eodem quo Alexander valde consentit, qui a nobis in eodem quo Alexander errore culpabitur. Aristoteles vero duobus modis has notas esse putat, litterarum, vocum, passionumque animae constitutas, uno quidem positione, alio vero naturaliter. Atque hoc est quod ait, Et quemadmodum nec litterae omnibus eaedem, sic nec designarent, omnes homines eisdem litteris, eisdem etiam vocibus uterentur. Quod quoniam apud omnes nec eaedem litterae, neque eaedem voces sunt, constat eas non esse naturales. Sed hic duplex lectio est. Alexander enim hoc modo legi putat oportere: Quorum autem hae primo omnibus passiones animae sunt, et quorum hae similitudines, res
Abbreviated transcription (Latin):
illa quae sunt in noce significant ita ea quae si
simplicem sensum ꝯuhib addi oportet: deunde qr tam
breuis ordo tanꝗͣ netesaria orationis non ẽ intero¬
denda partitio Tertiã uoro quoniã si similis signisi¬
tatio est litterarum uocum que est uoc irtt eia¬
nime passionum oportet sicit uoces diuersis litto¬
tari quod non fit : ia nanq intellectusiuarie¬
tatis potest uocibus significdi. Sed Alegander i
quod eum superius sensisse memoraui hot probare
mititur argumento feit n in hoc quoq similem
esse signifitationẽ litteraꝵ ac uocum quoniã siẽ
littere non naturaliter uocesised positione signi.¬
ficant: ita quoq uoces non naturaliter intellet
dictum esset tangͣ si diceret sicut ea quce scribunt qued¬
ad rem udentur adiuntere aequaliter non dubitatur ẽ¬
rare. Quocirea nostro uidicio qui pectuis tenere .ui¬
lunt sententis porphyris se applicatunt As pasius quiq¬
q secundae sententiae Alexandri quã supra posuim

Expanded text:
illa quae sunt in voce significant, ita ea quae sunquidem quod ad simplicem sensum nihil addi oportet, deinde quod tam brevis ordo, tanquam necessaria orationis non est intercidenda partitio, tertio quoniam si similis est significatio litterarum vocumque, quae est vocum et animae passionum, oporteret sicut voces diversis littetari, quod non fit, idem namque intellectus variatis potest vocibus significari. Sed Alexander id quod eum sensissemento. Ait enim etiam in hoc quoque similem esse significationem litterarum ac vocum, quoniam sicut litterae non naturaliter voces, sed positione significant, ita quoque voces non naturaliter animi dictum esse tanquam si diceret, sicut ea quae scribuntuam videtur adjungere, aequaliter non dubitatur errare. Quocirca nostro judicio qui rectius tenere volent, Porphyrii sententiis applicabunt. Aspasius quoque secundae sententiae Alexandri, quam supra posuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mulitudinẽ comprehendit. U nde fit ut cum duũ
corperum maius unũ minus alcerum intuetur
a sensu postea tremotis corporious illa ipsa tor.¬
pora cogitantes illua quoq memorie seruantes no¬
uerimus s ciemus quoꝵ quod mimis quod uero tus
aus fuisse conspeximus Qđ nullatenus eueniret nisi quas
semel mens pasa est rerum similitudinem obtineret. Qua.¬
re quoniam posiones antmae quas intellectus uocauit ne-¬
nuim quedam similitudines funt: Idcirco Aristoteles cũ
panlo post de passionious animae loqueretur continenti or.¬
line ad similituaines transitum fecit. Quoniam nihil
dfert utrum pasiones diceret an similitudines. Gadẽ
nanq res in anima quidem passio est rei uero similitu.¬
do Et Alexander hune lo cum hoc modo conatur expo.
nere sunt ergo ea quae sunt in uoce earum quae sunt
in anima passionũ notae & ea quae scribuntut eorum q̃

Expanded text:
militudinem comprehendit. Unde fit ut cum duorum militudinem comprehendit. Unde fit ut cum duorum corporum majus unum, minus alterum contuemur, a sensu postea remotis corporibus illa ipsa corpora cogitantes, illud quoque memoria servante, noverimus sciemusque quod minus, quod vero majus corpus fuisse conspeximus, quod nullatenus eveniret nisi quas mens semel passa est rerum similitudines obtineret. Quare quoniam passiones animae quas intellectus vocant rerum quaedam similitudines sunt, idcirco Aristoteles cum paulo post de passionibus animae loqueretur continenti ordine ad similitudines transitum fecit, quoniam nihil differt utrum passiones diceret an similitudines. Eadem namque res animae quidem passio est, rei vero similitudo. Et Alexander hunc locum: Sunt ergo ea quae sunt in voce earum quae sunt in anima passio
Abbreviated transcription (Latin):
morũ uel tartis littere id uotum signa mandant
e imaginatione stoici a rebus in animam tyanstatĩ
loquuntur sed cum adiectione semꝑ dicentes ut ma.
nima fieri consueuit:. Quocirca cum ominis anime
passio rei quaedam udeatur esse proprietas. Porro ui
tem desigratiue uoces intellectiuiin principalter ne.¬
rum deline a quibus intellectus prrofecti sunt signia¬
ficatione nittintut. Quicquid est in uotibus sip¬
ficatuũ id animaẽ pasfiones designat: Src pasro¬
nes animorum ex rerum similitudine ꝓcretintur
Didens manq aliquis sphaeram uel quadratum uel
quanlibet aliam relco figuram: eam in animi inteli¬
ligentia quadam ni de similitudine capit. Nam
qui spraeram uiderit: euis similitudinẽ in animo
perpendit & cogitat: atq euis in animo quandã
passus imaginem : id cuius imaginẽ patitur agno¬
cit. dunuis nero iuago res cunuꝰ imago est simdlitu¬
dinem cenet Mlens iritur tum inteuigit ⁊ erumsi¬

Expanded text:
mori, vel chartis, litterae, id est vocum signa, mandantur, mori, vel chartis, litterae, id est vocum signa, mandantur, et imaginationem Stoici a rebus in animam translatam loquuntur, sed cum adjectione semper, dicentes, ut in anima fieri consuevit. Quocirca cum omnis animae passio rei quaedam videatur esse proprietas, porro autem cum designativae voces intellectuum principaliter, rerum dehinc a quibus intellectus profecti sunt significatione nitantur, quidquid est in vocibus significativum, id animae passiones designat; sed hae passiones animorum ex rerum similitudine procreantur: videns namque aliquis sphaeram, vel quadratum, vel quamlibet rerum aliam figuram, eam in animi intelligentia quadam vi ac similitudine capit. Nam qui sphaeram viderit, ejus similitudinem in animo perpendit et cogitat, atque ejus in animo quamdam passus imaginem, id cujus imaginem patitur agnoscit. Omnis vero imago rei, cujus imago est similitudinem tenet; mens igitur cum intelligit, rerum si
Abbreviated transcription (Latin):
sureetis uoniunt rebus Passus enim glibet eius rei
proprietatẽ quam intellectu cemplet :itur ad eius
enuntiationem designationemq contendie. Cum .n.
quis aliquam rem intelligit prius imaginatiõe
lermam necesse est intellectae re proprietatesi
suscipiat & fiat passio ut cum passione quadas
inteller tus percoptio. hac uero composita atq
i mentis sedibus collotata fit indicandae ad alterum pos¬
sionis uoluntas cui actus quidam continuand&e intel¬
ligentiae protinus et intune rationi potestaite sune¬
uenit quae sculitet explicat & effundet ratio nuons
ea que primitus inmente fundata ẽ passione i¬
tienuis orationis motibus passione fit uero hcec pasio
uelut figurae alicusus impresio: fed ita ut in ã¬
mo fiert consureuit . Aliter nang naturaliter inestin
re qualibet propria figura. aliter uero euis ad ainmira
forma transfertur: uelut in eodem modo ctere mar¬

Expanded text:
subjectis veniunt rebus. Passus enim quilibet ejus rei subjectis veniunt rebus. Passus enim quilibet ejus rei proprietatem, quam intellectu complectitur, ad ejus enuntiationem designationemque contendit: cum enim quis aliquam rem intelligit, prius imaginatione formam necesse est intellectae rei proprietatemque suscipiat, et fiat vel passio, vel cum passione quaedam intellectus perceptio; hac vero posita ac in mentis sedibus collocata, fit indicandae ad alterum passionis voluntas, cui actus quidem continuandae intelligentiae protinus ex intimae rationis potestate supervenit, quem explicat scilicet et effudit oratio, nitens ea quae primitus in mente fundata est passione, si se orationis motibus adaequante. Fit vero haec passio velut figurae alicujus impressio, sed ita ut in animo fieri consuevit. Aliter namque naturaliter est in re qualibet propria figura, aliter vero ejus ad animum forma transfertur, velut non eodem modo caerae, vel mar
Abbreviated transcription (Latin):
scrituntur ut ostenderet de his litteris dicere quae in.
triptione consisterent idest quarum figura uł in cȩ.¬
rastuo uel in membrana calamo posset effingi alio¬
quin illa iãq in sonis sunt ad ea nomina referuntur:
quae in uoce sunt: quoniam in sonis illis nominad
uerba iunguntur. Ses Porphyrius de utraq et positio.¬
ne iudicauit dicens ia quod ait & quae scributitur
non potius ad litteras sed ad nomina & uerba. quae
posita sunt in litteraꝵ inscriptione referendum. Restat
igitur ut illud quoq aadamus Gur non dixerit ita sũt
ergo ea quae sunt in uoce intellectuum notae sed
ita earum quae sunt in anima passionũ notae. Nam
cum ea que sunt in uoce res inteliectusq significẽt:
principaliter quidem intellectus. res uero quas ĩp̃a
intelligentia comphendit secundaria significatione
per intellectuum medietatem: Intellectus ipsi non
sine quiousdam passionitus sunt quie in antnã &

Expanded text:
scribuntur, ut ostenderet de his litteris dicere quae in scribuntur, ut ostenderet de his litteris dicere quae in scriptione constiterunt, id est quarum figura et in caera, stylo, et in membrana, calamo posset effingi. Alioqui illa etiam quae in sonis sunt, ad ea nomina referuntur quae in voce sunt, quoniam sonis illis nomina et verba junguntur. Sed Porphyrius de utraque expositione judicavit dicens: Id quod ait, et quae scribuntur, non potius ad litteras, sed ad verba et nomina quae posita sunt in litterarum inscriptione, referendum. Restat igitur ut illud quoque addamus cur non ita dixerit. Sunt ergo ea quae sunt in voce intellectuum notae. Sed ita, earum quae sunt in anima passionum notae. Nam cum ea quae sunt in voce res intellectusque significent, principaliter quidem intellectus, res vero quas ipsa intelligentia comprehendit, secundaria significatione per intellectuum medietatem, intellectus ipsi non sine quibusdam passionibus sunt, quae in animam ex