comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam tñ putatur: qd̾ hoĩes repentur
iuxta numerum angeloꝵ qui cetide¬
runt. ut illa celestis ciuitas nͥ suo¬
rum ciuium num̾o priuetur. nec
maiori copia regnet. Augustinus

Expanded text:
amen putatur quod homines reparentur juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regnet. Quod Augus
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Ad eos igitur de quib loqui¬
mur spiremus: s redeamus ad
sumus. Tacoamus interim de se¬
cretis celi: et ante conlitoris ocłos
manũ pnĩe t̾gamus maculas

Expanded text:
rgo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas
Abbreviated transcription (Latin):
dum. que tanto tenuitatis sunt.
ut a mortalib uideri nõ ualeant
nisi suꝑ uestita aliqͣ grossiori for¬
ma. qua assumpta uidentur: depo¬
det̾iorem qͣlitatẽ spissioris aeris. S¬

Expanded text:
ala, quae tantae sunt tenuitatis, ut a mortalibus videri non valeant nisi supervestita aliqua grossiori forma, qua assumpta videntur, depoeteriorem qualitatem spissioris aeris. S
Abbreviated transcription (Latin):
deres proculdubio: qua cura. quo ue
tripudio int̾sunt cantantib assis¬
tunt orantib: assunt meditantib.
suꝑsunt quiescentib: ꝓuidentibus
⁊ ꝓcurantib prosunt. Diligunt

Expanded text:
deres procul dubio, qua cura, quove tripudio intersunt cantantibus, assistunt orantibus, adsunt meditantibus, supersunt quiescentibus, providentibus atque procurantibus praesunt. Diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
ior sit num̾us hominũ ꝯputatis in
unum omib qui fuerũt et sunt
et futuri sunt qͣm angeloꝵ. tñ qr ho¬
mines decendentib hoib succedunt
dum in hac uita st̃. singulos habeãt
angelos bonos uł malos ad sui custo¬

Expanded text:
jor sit numerus hominum, computatis in unum omnibus qui fuerunt, et sunt, et futuri sunt, quam angelorum, tamen quia homines decedentibus hominibus succedunt,dum in hac vita sunt, singulos habeant angelos bonos vel malos ad sui custo
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti carentia temporib: cum cͥ
neutrum coet̾num sit. Unũ ꝙ ita
formatum sit. Ut sine aliquo de¬
fectu contemplatõis. sine aliquo in¬
t̾uallo mutatõis. qmͣuis mutabile
me erat ut ex qua forma in quam
formã uł motõis uł statõis muta¬
retur quo tempori subd̾et᷑ nõ hr̃et.¬
cessit tñ res ex se fcãs. nõ et̾nitate
s origine: sicut sonus tantũ. Itaq¬

Expanded text:
fecisti carentia temporibus, cum tibi neutrum coaeternum sit. Unum, quod ita formatum est, ut sine ullo defectu contemplationis, sine ullo intervallo mutationis, quamvis mutabile me erat, ut ex qua forma, in quam formam vel motionis vel stationis mutaretur, quo tempori subderetur, non habeaecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. Na
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus gͥ non ad c̾aturas que supͣ
celos sunt. s ad eas que sub celo st̃
pertinet. Non enim angelis accedũt
temꝑa uł subcedunt: s nobis qui
sub celo u̾samur in hoc infirmo
mundo. In rebus nullus status ẽ
tempoꝵ: quia celeri creature mo¬
tu mutantur. Nec .c. anni unũ
tempus. nec unus annus unũ tẽꝑꝰ
est: nec unus mensis unũ tempꝰ
est: nec tlies. nec hora. S ilum hec
omnia ꝑticul accidũt suis et deci¬
dunt: qũo unum clicendum ẽ qd̾ ñ
simul est: Utrum autem sit p̾t̾i¬
tum. futurum. ue tempus sicut
S adu̾te quoi cuncta et futura ⁊
p̾c̾ita ⁊ p̾sentia: in aĩo sunt pocius
requirenda. Tria enim ista. p̾t̾ita
p̾sentia ⁊ futura: in animo tãtũ
inueniuntur. Pret̾ita reminiscen¬
doc p̾sentia ꝯtuendo. futura expoc¬
tando. Speramus gͥ aduenientia:
intuemur p̾sentia. recolintus trã¬
seuntia. Hec non ita in deo sunt:

Expanded text:
Tempus igitur non ad eas creaturas quae supra coelos sunt, sed ad eas quae sub coelo sunt pertinet. Non enim angelis accedunt tempora, vel succedunt, sed nobis qui sub coelo versamur in hoc infirmo mundo. temporum, quia celeri creaturae motu mutantur. Nec centum anni unum t; nec unus annus unum tempus est; nec unus mensis unum tempus est; nec dies, nec hora, quia, dum haec omnia particulis accedunt suis, et decedunt, quomodo unum dicendum est quod non simul est? 3. Utrum sit praeteritum, futurumve tempus, sicut sed adverte quod cuncta, et futura et praeterita et praesentia, in animo sunt potius requirenda. 4. Tria ista, praeterita, praesentia et futura in animo tantum inveniri constat, praeterita reminiscendo, praesentia contuendo, futura exspectando. Speramus igitur advenientia, intuemur praesentia, recolimus transeuntia. Haec non ita in Deo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dyabolo instigante et cooꝑante qui
illũ possidebit totum facier. nõ tñ
sñ sensu ut frenetici qui culpam nõ
hñt de malis: quia si uexaretur a dy¬
abolo tamqͣm frenetitus. non ei ĩpu¬
taretur quicquid ag̾et. Yͥsidorus uͥ .s.¬
Ngeli corpora in quib lxxix.
hominib appent de suꝑno aere
sumunt: solidam q spẽm ex celesti
elemento induũt. ꝑ quã ⁊̃ huma¬
nis obstutib manifestius demõstrẽ¬

Expanded text:
diabolo instigante et cooperante qui illum possidebit totum faciet, non tamen sine sensu ut phraenetici qui culpam non habent de malis, ita si vexaretur a diabolo tanquam phraeneticus non ei imputaretur quidquid ageret. Et illius ngeli corpora in quibus hominibus apparent, de superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento induunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstren
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs ꝑte tot corꝑa esse potuerunt.
S dicis fortalsis: ꝙ angelici sp̃c tã
boni qm mali subtilia corꝑa hñt. S
qnͣtumcumq subtilia duo oiusdem
presertim qualitatis corꝑa unũeũdẽq
locum occupare non ualent. Cuius
ergo queso exiguitatis putas angłi¬
cum corpus esse. si credis uł solam
hominis pellem corꝑi detractam tot
anglica corꝑa posse comp̾hend̾e̾: Ioh̃s

Expanded text:
hominis parte tot corpora esse potuerunt? Sed dicis fortassis quod angelici spiritus tam boni quam mali subtilia corpora habent. Sed quantumcunque subtilia duo ejusdem praesertim quantitatis corpora, unum eumdemque locum occupare non valent. Cujus ergo, quaeso, exiguitatis putas angelicum corpus esse, si credas vel solam hominis pellem corpori detractam tot angelica corpora posse comprehendere? S
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dicit. homines assumendos in
ardent caritate. alii in ordiñe infi̾o
quo apparet non ẽẽ de hoĩb forman¬
dum decimum ordinem angeloꝵ: tã
hominum. s homines ꝓ qualitate
meritoꝵ statuendos in ordinib ange¬
loꝵ. Ꝙ ergo legitur decimus ordo cõ¬
gelis lapsum est: de quib tot corrue¬

Expanded text:
ae, ait homines assumendos in ardent charitate; alii in ordine inferiorquo apparet non esse de hominibus formandum decimum ordinem, tanquam hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo comgelis lapsum est, de quibus tot corrue
Abbreviated transcription (Latin):
in toto. ⁊ qͥuasi suꝑhabũdabat sĩ¬
gulis. Et ideo non erant singula
hoc totũ. s in toto erant singula. ⁊¬
in toto: qr pars ⁊ totum unũ erant.
S ratõne ⁊ ꝓuidentia una iliscreta
sunt que futura erant in ꝑte ⁊ to¬
to: et minus futura erant in ꝑte
qmͣ in toto.Ideo ip̃a in rõne minꝰ
nali t̾ature non unũ aliquid aut
hoc aut illud in rõne diuina per
exemplum suffic̾e potuit. ad cuiꝰ
similitudinem formaretur: sed
quasi totum assumpsit deura ut
eius ymago fieret. Et exp̾ssa est
ad totum emulans ꝑfectõem: et

Expanded text:
in toto et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erant singula, in toto, quia pars et totum unum erat; sed ratione et providentia una discreta sunt quae futura erant in parte et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. Ideo et ipsa in ratione minus nali creaturae non unum aliquid aut hoc aut illud in ratione divina pro exemplari sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed quasi totum assumpsit Deum ut ejus ipsius imago fieret, et expressa est ad totum aemulans perfectionem. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
cdilectionis inopia cognou̾int neqͣꝙͣ¬
nos eius ẽẽ discipulos Nunquid di¬
ligemur ab eis ꝓpt̃ nosmet ip̃os .i. Ip̃u
ĩmo u̾o si ex eis que int̾ nos sunt cõ¬
tentionib carnales nos magis qmͣ
spũales ẽẽ constit̾it. Deniq nũquid
diligent nos ꝓpt̾ seip̃os. et futurã de
possumus defu̾it glutinũ caritatis. si¬

Expanded text:
dilectionis inopia cognoverint, nequaquam ejus nos esse discipulos? Nunquid diligemur ab eis propter nos ipsos, id est imo vero si ex eis quae inter nos sunt contentionibus, carnales nos magis, quam spirituales esse constiterit? Denique nunquid diligent nos propter se ipsos, et futuram de possumus, defuerit glutinum charitatis?
Abbreviated transcription (Latin):
genus c̾ature: qd̾ consistit in sola ⁊
simplici puritate spũalis nature.
Qd̾ ergo est in oꝑatõe humana. hu¬
mani corꝑis effigies sñ capite: hoc eẽ
uidetur in operatione diuina. uni¬
u̾sitatis fabrica sñ obtimo gen̾e crea
ture. Nonne ex euuanglio in notuit.
qd̾ dominus ab uno hõie legionem de¬
monũ eiecit. Continet autẽ una legio
.ui. milia sexcenta .lxui. Si tot ab u¬
no homine sũt eiecti: tot in eo ante
eiectionem fuerunt. Si demones cor¬
ꝑa hñt. ubi queso in eo fuere. In sp̃n
an in corpore. Costat quia omne
corpus longitudinem la . al. ħt: et
stere non ualet. qualem quidẽ om̃i

Expanded text:
genus creaturae, quod consistit in sola et simplici puritate spiritualis naturae. Quod ergo est in operatione humana humani corporis effigies sine capite, hoc esse videtur in operatione divina, universitatis fabrica sine optimo genere creaum. Nonne ex Evangelio innotuit quod Dominus ab uno homine legionem daemonum ejecit? Continet autem una legio sex millia sexcenta sexaginta sex. Si tot ab uno homine ejecti sunt, tot in eo ante ejectionem fuerunt. Si daemones corpora habent, ubi, quaeso, in eo fuere? In spiritu an in corpore? Constat autem quia omne corpus longitudinem latitudinem, altistere non valet, qualem quidem spi
Abbreviated transcription (Latin):
st aũt funitulus triplex quo
de excelso celoꝵ habitatulo ad
consolandos. ad uisitandos.⁊ ad ui¬
randos nos attrahitur suꝑeminẽs
caritas angeloꝵ: ꝓpt̾ deum. ꝓpt̾ nos.
ꝓpt̾ se ip̃os. Propt̾ deum utiq: cuius

Expanded text:
simi, funiculus triplex, quo de excelso coelorum habitaculo ad consolandos, ad visitandos, ad adjuvandos nos attrahitur supereminens charitas angelorum, propter Deum, propter nos, propter se ipsos. Propter Deum utique, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ hec aũ omniã unitatem ⁊ pa¬
cem a nobis exigunt angłi patis:
tant in nobis. ut mirentur ihrłm.
nouam ĩ t̾ra. Dico aũt ut qũo ci¬
uitatis illius ꝑticipatio eius ĩ idip¬
sum: sic ⁊ nos id ip̃m sentiamus.
id ip̃m dicamus om̃s. Eꝯtrario uͦ

Expanded text:
super omnia haec unitatem et pacem a nobis exigunt angeli pacis.tant in nobis, ut mirentur Jerusalem novam in terra? Dico autem, ut quomodo civitatis illius participatio est in idipsum , sic et nos idipsum sentiamus, idipsum dicamus omnes, et non
Abbreviated transcription (Latin):
loci concluditur: cum ita sit alicubi
qd̃ non alicubi. s nec aim̾sionem reci¬
pit: nec aistantiam in loco facit. qr
simulti sp̃t eẽnt hic: non coangusta¬
rent locum quo minus de corꝑibs cõ¬
tñ ita ut dem̾sionib cirtũscriptus
in t̾positõe sui faciat clistantiam cir¬
cũstantie sicut corpus. Actor Id̾o ⁊̃¬

Expanded text:
loci concluditur, cum ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multi essent spiritus hic, non eo coangustarent locum quominus de corporibus contamen ita dimensionibus circumscriptus ut interparatione sui faciat distantiam circumstantiae sicut corpus. Et super G
Abbreviated transcription (Latin):
t. Qnͣtam tibi debet homo inferre
reuerentiam hoc u̾bum. afferre de¬
uotionem conferre fiduciamr: Cau¬
te ambula: ubi assunt angeli sicut
eis mandatum est. in om̃ib uiis
tuis. In quouis diu̾sorio. in quonis
o. Tu ne audeas illo p̾sente: ꝙ non¬

Expanded text:
. Quantam tibi debet hoc verbum inferre reverentiam, afferre devotionem, conferre fiduciam! t cui adsunt angeli, sicut eis mandatum est, in omnibus viis tuis. In quovis diversorio, in quovis e. Tune audeas illo praesente, quo
Abbreviated transcription (Latin):
slistunt nũc angli̾ dei cultores
et agricole cordis nr̃i: et reqͥrũt
si est in aliquo nr̃m. huiuscemodi
mens tam sollicitatam intenta q̃¬
u̾bum dei tamqm semen diuinum
tota auiditate susceꝑit. si fructum
statim ut ad oratõem surgimus ostẽ¬

Expanded text:
im et nunc angeli Dei, cultores et agricolae cordis nostri, et requirunt si est in aliquo nostrum hujuscemodi mens tam sollicita, quae verbum Dei tanquam semen divinum tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, osten
Abbreviated transcription (Latin):
maximo constantino augusto cele¬
bratam in qua atrius hetĩcus ꝯdemp¬
natus est. Synodum constantinopoli¬
tanam: mediante theodosio seniore
mecliante martiano augusto ⁊ a na¬
tolio constantinopolitano ep̃o. in qua
nestoriana ⁊ euticiana h̾esis simul
cum clioscoro eiusq complicib dãpna¬
te sunt. Opuscula quoq bi cỹpriani¬
docensis. ioh̾is constanti nopolitani.
tini yponensis. ieronimi p̾sbit̾i. prosꝑi¬
ad flauianum constantinopolianum
ep̃m. Opuscula atq tractatus omni¬
um patrum orthodoxoꝵ qui in nullo
ti sunt legenda decreuimus. Decreta¬

Expanded text:
Maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus condemnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore mediante Martiano Augusto, et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haereses simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Item, opuscula ndrini, Joannis Constantinopolitani, stini Hipponensis, Hieronymi presbyteri, Prospead Flavianum em, opuscula et tractatus omnium Patrum orthodoxorum, qui in nullo rint, legenda decrevit. Item, decreta
Abbreviated transcription (Latin):
ut illa que minus nota erant hõib:
ab hiis que pene apud om̃s fama ce¬
lebri ferebantur: confirmarent᷑. ⁊ ro
gum ac temporum certitudine ꝯmen¬
dantur. non pro hystoria recipiũt᷑.
s int̾ amles fabulas deputantur.

Expanded text:
 illa quae minus erant hominibus nota ab his quae pene aput omnes celebri fama ferebantur confirmarentur et roborargum ac temporum certitudine commendantur, non per historiam recipiuntur, sed inter aniles fabulas deputantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiastice hystorice libros. qmͣuis ĩ
pͥmo narrationis sue libro tepuerit.
simum. sollaudamus. quia nobis ne¬
cessariam contͣ paganorum calũpni
scismaticis conscripta sunt. nul
latenus recipit catholica ⁊ aplica roma¬
na eccelesia: e quib quedam que ad
memoriam uenerunt ⁊ a catholicis
uitanda sunt: credimus ẽẽ subdẽda
Ariminensem sinodũ a constantino
cesare constantini filio cog̾gatã: ex t̾c¬

Expanded text:
ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro texuerit, simum collaudamus, quia valde nobis necessaria adversus paganorum calumniasschismaticis conscripta vel latenus recipit catholica et apostolica Ecclesia: e quibus pauca quae ad memoriam venerunt, et a catholicis vitanda sunt, credimus esse subdenda. In primis Ariminensem synodum a Constantio Caesare Constantini Augusti filio congregatam,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e crucis. ⁊ alia de inuentione capitis
iohannis baptiste. nouelle quidem re¬
lationis sunt: ⁊ nouelli eas catholici
legunt. S cum hec ad catholicoꝵ manꝰ
rufinus uir religiosus. plimos eꝑis
ecclesiastici. libros edidit: ⁊ non nullas

Expanded text:
scriptura de inventione capitis beati Joannis Baptistae novellae quidem relationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad catholicorum manRufinus vir religiosissimus plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas
Abbreviated transcription (Latin):
subsistendi: ⁊ ratio intelligendi. et
ordo uiuendi. Quorum uidelicet¬
ad naturalem: alt̾um ad rõnalem.
precellit idem unum uerum optimũ
lus usus expedit. ip̃e querendus ẽ¬
ubi nobis secura sint omnia. ip̃e cer¬
nendus ubi nobis certa siint om̃ia.
ipse diligendus ubi nobis recta sĩt
omnia. Plato quippe dei huius
imitatorem. cognitorem. amatorẽ:
dixit esse sapientem. Ad hec itaq¬

Expanded text:
subsistendi et ratio intelligendi et ordo uiuendi; quorum ad naturalem, alterum ad rationalem, praecellit, id est unum, uerum, optimumlus usus expedit -- ipse quaeratur ubi nobis secura sunt omnia, ipse cernatur ubi nobis certa sunt omnia, ipse diligatur ubi nobis recta sunt omnia. Si ergo Plato Dei huius imitatorem, cognitorem, amatorem dixit esse sapientem cuius par
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem hystoriam ut supra¬
bilitatis nr̃e modulum breuiter ad
plenum ꝓsecuti sumus. disserendo uide¬
licet de natura diuina. De angelita crea¬
tura. de mat̾ia informi: de fabrica mun¬
di. ac iuxta seriem oꝑũ .ui. dierums de

Expanded text:
naturalem historiam, bilitatis nostre modulum, breviter ad plenum prosecuti sumus: disserendo videlicet de prima natura, de angelica creatura, de materia informi, de fabrica mundi ac
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ eoꝵ nomina qui scripserunt
penitus ignorantur. ⁊ in fidelib aut
dc̃is suꝑflua aut minus apta qmͣ ordo
rei fu̾it eẽ putantur sicut cuiusdam
cyrici ⁊ iulite ⁊ georgii alioꝵq huius¬
modi passiones que ab h̾eticis scͥpte¬

Expanded text:
quia et eorum qui conscripsere nomina penitus ignorantur, et ab infidelibus idiotis superflua, aut minus apta quam rei ordo fuerit esse putantur, sicut cujusdem Cyrici et Julitae, sicut Georgii aliorumque hujusmodi passiones quae ab haereticis pe
Abbreviated transcription (Latin):
buit ᷑: multe uirtutes ⁊ potestates ml¬
te efficiuntur. S rursus ne multitu¬
do scisma gen̾et ac cliuisionẽ. ⁊ adu̾¬
sum se pugnet orbis anatõe ꝯtraria:
unum principiũ est et moderator unꝰ
om̃iũ a quo hñt qd̾ sunt: et sub quo
mod̾antur quod possunt. et refunt ad
ip̃m omne qd̃̾ efficiunt: ut unitas
maneat in om̃ib. et pax ꝑseu̾et in re¬
sticam eoꝵ q̃ p̾uisa sunt contem¬
plicat᷑ ⁊ ꝓuẽit: manet q intra se¬
munite inꝯmutabili similitudine
uniformit̾ frca et in se qnͣtum fas
est respicientes. ꝓportionalit̾ extẽdit
et unificat: sco̾m simplicen sui uni¬

Expanded text:
rtutes et potestates multae efficiuntur. Sed, ne rursum multitudo schisma generet, ac divisionem et adversum se pugnet orbis dominatione contraria, unum principium est, et moderator unus omnium, a quo habent quod sunt, et sub quo moderantur quod possunt, et referunt ad ipsum omne quod efficiunt, ut unitas maneat in omnibus, et pax perseveret in reficam eorum, quae provisa sunt, contemplicatur et provenit, manetqmunite, in incommutabili similitudine uniformiter fixus, et in se, quantum fas est, respicientes proportionaliter eis extendit et unificat secundum simplicem sui uni
Abbreviated transcription (Latin):
in eo subtilior est natura: ⁊ in illo yma-¬
go dei sinulius insinuetur exp̾ssa.
tuũ ⁊ t̾: Ecce nouem ponit noĩa lapi
oꝑtus extitit: qr dum cunctis agm¬
nib angeloꝵ p̾latus est. ex eoꝵ oꝑatõe

Expanded text:
in eo subtilior est natura, in illo imago Dei sublimius insinuetur expressa. us . Ecce novem dixit nomina lapidopertus exstitit, quia dum cunctis agminibus angelorum praelatus est, ex eorum comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
celestiũ sp̃uũ qui int̾ se in aliquo mu¬
n̾e gr̃e similantur. sic̾. ⁊ in naturaliũ
datoꝵ mun̾e conueniũt. U̾bi gra. Se¬
raphin dic̾it᷑: qui p̾ aliĩs ardent carita¬
te. Seraphin enim int̾p̾tat᷑ ardens: uł
succedens. ¶herubin qui p̾ aliis sciẽtia
eminent. Cherubin enim int̾p̾tatur
iectis que sunt agenda ilisponunt. Po¬

Expanded text:
qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in naturalium datorum munere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur jectis, quae sunt agenda, disponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus figuras. qualitates. orclinatũ¬
siue omnem uitam uł que nutrit et
continet qualis est in artorib uł ã
⁊ hoc h̾t et sentit qͣlis ĩ pecorib uł q̃
uł que nutritorio subsidio non inli¬
get. s tñ continet sentit incelligit qͣl̃
in angłis. nisi ab illo ẽẽ non poste qui
hanc inꝯmutabilitatẽ. ⁊ simplicitatẽ
intellex̾unt eum ⁊ omnia illa fecisse:
et ip̃m a nullo fieri potuisse. Consid̾a¬
u̾nt enim quicquid est uł corpꝰ uł ui

Expanded text:
corpus figuras qualitates ordinatumsiue omnem uitam, uel quae nutrit et continet, qualis est in arboribus, uel quae et hoc habet et sentit, qualis est in pecoribus, uel quae uel quae nutritorio subsidio non indiget, sed tantum continet sentit intellegit, qualis est in angelis, nisi ab illo esse non posse, qui hanc incommutabilitatem et simplicitatem, intellexerunt eum et omnia illa fecisse et ipsum a nullo fieri potuisse. Consideraverunt enim quicquid est, vel corpus esse,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ audiente. s intellectualit̾ sibimet
imp̾ssas ab in ꝯmutabili dei sapiẽtia
ratões tanꝙͣ in telligibiles locutõnes
in ea que infra sunt transmittente:
temporales fieri motus in reb temꝑa¬
lib. uł formandis uł administrãdis.

Expanded text:
excedit, sed intellectualiter sibimet impressas ab incommutabili Dei Sapientia rationes, tanquam intelligibiles locutiones, in ea quae infra sunt transmittente, fieri temporales motus in rebus temporalibus vel formandis vel administrandis.
Abbreviated transcription (Latin):
stratus medicus. Actor. Hic ut le¬
gitur pulsu cognouit amantẽ. Unde re¬
fert ualerius qd̃ cum antiochus selent
filius nouerce infinito amore corrept̾
esset ab herasistrato medico sanatus ẽ¬

Expanded text:
stratusmedicus. Hic ut legitur, pulsu cognovit amantem. Unde reffert Vallerius, quod cum Anthiocus Seleuci filius Noverce infinito amore correptus esset, abErasistratomedico salvatus e
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ ẽ. Non enĩ ⁊ ista liuina senten¬
tia ẽ qua dicitur. Qui unã uirtutẽ ha¬
buerit om̃s h. eiq nulla inest tui u¬
na defuerit. S hominib hoc uisũ est
multum quidem ingeniosis. multum¬
multa turpia praua hominũ ꝯsuetu¬
dine u̾bis honesta ẽẽ. ut parricidul ed¬
ult̾iũ incestum ⁊ hiis similia rursum¬
q re honesta hominib uideri turpia.
ut liberos procpeare. inflationem uen¬
tris crepitu dig̾ere: aliuum stercore te¬
leuare uesicam urine effusione laxati¬

Expanded text:
rendum est. Non enim et ista divina sentenrendum est. Non enim et ista divina sententia est, qua dicitur, Qui unam virtutem habuerit, omnes habet; eique nulla inest, cui una defuerit: sed hominibus hoc visum est, multum quidem ingeniosis, multa turpia, prava hominum consuetudine, verbis honesta esse, ut parricidium, adulterium, incestum et his similia. Rursumque honesta hominibus videri turpia, ut liberos procreare, inflationem ventris strepitu digerere, aluum stercore relevare, vesicam urine effusione laxare
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de uiciis utrũ ip̃a similit̾ sint
om̃ia ubi unũ erit: aut nulla sint uͥ
unũ non erit: laboriosum est ul ostẽ¬
dere. ꝓpt̾ea quia uni uirtuti duo uicia
opponi solent. ⁊ quod aꝑte ꝯtrariũ est:
⁊ quod specie similitudinis adumbrat᷑.¬
Uerumptamẽ qr sunt audaces qui ti¬
midi non sunt: ⁊ rursus timidi a qͥbus
abest audacia. cum sit utrumq uiciũ
qm̃ qui u̾a uirtute fortis est nec tem̾e
audet nec inꝯsulte timet: coginr fa¬
t̾i uicia plura ẽẽ uirtutib. Unde aliqũ
uiciũ uicio tollitur. ut amore laudis
amor pecunie. Aliqñ uirum cedit ut
plura succedant: uelut qui ebriosus
fu̾it. si modicũ bib̾it. et tenacitatẽ et
ambitionem clidic̾it. Possunt itaq ui¬
cia cedere etiam uiciis succedentibus:
et ideo plura sunt. Uirtus u̾o quo una
ing̾ssa fu̾it. qm̃ secum cet̾as ducit: pro¬
fecto uitia cedent om̃ia quecumq ĩg̾s¬
sa fuerant. Non enim om̃ia merant. s
uł plura pauciorib succedebant. Hec

Expanded text:
etiam de uitiis, utrum et ipsa similiter et omnia sint, ubi unum erit, aut nulla sint, ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere propterea, quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratuerumtamen, quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut, qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt itaque uitia cedere etiam uitiis succedentibus, non uirtutibus, et ideo plura sunt. uirtus uero quo una ingressa fuerit, quoniam secum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed us
Abbreviated transcription (Latin):
Iatis stoiti: qd̾ nemo malo homini
ꝓdesse potest. Beneficiũ ẽ qd̃ ꝑdest:
ergo beneficiũ nõ accipit malus. Sed si¬
redere debet ergo ingratus non est Itẽ
bonus uir: om̃ia recte facit: ergo ingra¬
tus eẽ non potest. Et ita nec bonus qͥsꝙͣ
ingratus est nec malus. Ad hoc dicimꝰ
unde apud nos bonũ honestum ẽ: id per¬
uenire ad malum non potest. Desunt
enim ẽẽ malũs: si ad illum uirtus intͣ¬
u̾it. Quãdiu aut̃ malus est: nemo illi
dare bñficium potest: quia quicqͥd ad il¬
lum ꝑuenit: prauo usu corrumpitur.
Quẽadmodũ enim stomatus morbo iu¬
tiatus et colligens bilem quoscũq acce¬
ꝑit cibos mutat in det̾ius. et om̃e alimẽ¬
tum in tansam doloris trahit. ita animꝰ
cecus quicquid illi ꝯmisis id onus suũ
t ꝑniciem ⁊ occasionẽ miserie facit. ⁊cͣ¬

Expanded text:
est, quod nemo malo homini prodesse potest. Beneficium est quod prodest. Ergo beneficium non accipit malus; ereddere; ergo ingratus non est. Item bonus vir omnia recte facit; ergo ingratus esse non potest et ita nec bonus quisquam ingratus est nec malus. Ad hoc dicimus quod apud nos bonum honestum est, id pervenire ad malum non potest. Desinit enim esse malus, si ad illum virtus intraverit. Quamdiu autem malus est, nemo illi dare beneficium potest, quia quicquid ad illum pervenit, pravo usu corrumpitur. Quemadmodum enim stomachus morbo vitiatus et colligens bilem, quoscumque accepit cibos, mutat in deterius et omne alimentum in causam doloris trahit, ita animus cecus, quicquid illi commiseris, id onus suum et perniciem et occasionem miserie facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicitis. om̃s stulti mali st̃. et qui unũ
uiciũ hab. ⁊ om̃ia. Qd̾̃ si este nõne udiq
humano gen̾i conuiciũ sit: Nõne publi¬
ca querela est beneficia ꝑisse. et pancissi¬
mos ẽẽ qui de bene m̾entib non inuicem
pessime meantur. Non est qd̃ hanc tm̃
nr̃ãm murmuratõem putes. Nescio qui
quentu popłos gentes q dampnatura
uox mittitur. Non hospes ab hospite tutꝰ.
non socer a genero fr̃m quoq grã rara
est. Imminet exicio: uir ꝯiugis illa mari

Expanded text:
toici omnes stulti mali sunt et qui unum vitium habet et omnia. Quod si est, nonne undique humano generi convitium fit? Nonne publica querela est beneficia periisse et paucissimos esse qui de bene merentibus non invicem pessime mereantur? Non est quod hanc tantum nostram murmurationem putes; nescio que conventu populos gentesque damnatura, vox mittitur: Non socer a genero. Fratrum quoque gratia rara est. Imminet exitio vir coniugis, illa mari
Abbreviated transcription (Latin):
pomiseris alicui te daturum
beneficiũ: ⁊ post ea scieris eũ ẽẽ ma¬
um dabis an non: Si facies scieus: pec¬
ad das enim cui non debes. Si negas:
it hec modo pectas. ꝑromisisti enum. sõ
scientia nr̃a hoc loco titubat ⁊ illud su
consilii sui penitere. nec unqm emenda¬
qd̃ impediat. Imprudentiũ euun: ista fi¬
ducia est. fortunam sibi sponde̾. Sapiẽs
utramq eius ꝑtẽ cogitat. Tunc fidem
fallam. tunc inconstantie crimẽ audiã.
si cum omĩa eadem sint que erant pro¬
mittente me. nõ p̾stit̾o ꝓmissum. O m̃ĩa
ẽẽ debent que fuerunt cum ꝓmitt̾em:
ad hoc ut prestare tenear. Aut certe ut
post oa consid̾atius liqua licet nõ om̃ia
sint: tñ qd dic̾e̾ solemus. linguatũ dabo.
uerba mea redimam: aurẽ michi ꝑuel¬
lam. Non est turpe: cum re mutare cõ¬

Expanded text:
promiseris alicui te daturum beneficium et postea sciens eum esse malum, dabis an non? Si facies sciens peccas; das enim cui non debes. Si negas et hoc modo peccas, promisisti enim. Sed sententia nostra hoc loco titubat et illud sumquam sapientes consilii sui penitere, nec umquam emendaet inciderit quod impediat. Imprudentium enim ista fiducia est, fortunam sibi respondere: sapiens utramque eius partem cogitat. Tunc fidem falsam, tunc inconstantie crimen audiam; si cum omnia eadem sint que erant promittente me, non prestitero promissum. Omnia esse debent que fuerunt cum promitterem: ad hoc ut prestare tenear. Aut certe, ut postea consideratius loquar, licet non omnia sint, tamen, quod dicere solemus, linguarium dabo verba mea redimam, aurem mihi pervellam. Non est turpe cum re mutare con
Abbreviated transcription (Latin):
dit ab ymbre spelunca qͣm tegula. Cuiꝰ
geminus est nobis usus mansionis
dũ uiuimꝰ. sepulture dũ morim᷑. Nullꝰ¬
nobis p̾ciosus amictus: s mẽbra papi¬
ti tegmine. uł qd̾ ⁊ uerius pudore ue¬
lantur. Femine nostrates nõ ornant᷑
ut placeant nec sciunt in augenda pl̾¬
chritudine plus affectare qͣm nate st̃.
Nam quis potest opus nature corrig̾e:
Quod cũ fu̾it aut infructuosum ẽ qr
uincitur. aut criminosum qr p̃sumit᷑.¬

Expanded text:
dit ab imbre spelunca, quam tegula, cuius dit ab imbre spelunca, quam tegula, cuius geminus est nobis usus, mansioni dum vivimus, sepulture dum morimur. Nullnobis pretiosus amictus, sed membra papiri tegmine vel quod est verius pudore velantur, femine nostrates non ornantur ut placeant nec sciunt in augenda pulchritudine plus affectare quam nacte nate sunt. Nam quis potest opus nature corrigere? Quod cum fuerit aut infructuosum est, quia vincitur, aut criminosum, quia presumit
Abbreviated transcription (Latin):
laborem qui nitt̾t auariciã nõ ex̾cemiꝰ.
ocium turpe deuitamus. Libidim m̃bra
sidemus: quecũq non cupimus. Et .n.
ferocissima pestis: cupiditas que solet
egenos quos capit effic̾e. dũ finẽ inqui¬
rendi nõ inuenit: s ⁊ magis quo fu̾it
rore humectam᷑. Sitim riuo frangimꝰ:
thorum ministrat humus. Sompnum
sollicitudo nõ rumpit. mentem cogita¬
tio nõ fatigat. In homines nostri simi¬
les: suꝑbia nõ agimus imꝑium. Nec
quẽꝙͣ uł minima seruitute exigimus.
pret̾ corpus ꝙ solum auimo famula¬
ri deb̾e censemus. Alioquin seuitia ẽ
in obsequiũ cog̾e. quos nobis fratres
eadem natura ꝓgenuit. et quib a
deo pr̃e cõmuniũ bonoꝵ spondetur he¬
N extruendis domib igne saxa non
soluimus: nec admix̃tõne pulu̾is cemẽ
duriora conficimꝰ quia potius ĩ detossit̃
telluris speluncis aut concauis mõtiũ
latebris capacit̾ habitamus. Nullos ⁊ͥ
uentoꝵ fremitus. nullius tempestatẽ
turbinis formidamꝰ. Tucius nos defen¬

Expanded text:
Laborem qui nutrit avaritiam non exercemus, ocium turpe devitamus. Varro Masidemus quecumque non cupimus. Est enim ferocissima pestis cupiditas, que solet egenos quos capit efficere, dum finem inquirendi non invenit, sed et magis quo fuerit rore umectamur, sitim rivo frangimus. Torum ministrat humus, somnum sollicitudo non rumpit, mentem cogitatio non fatigat. In homines nostri similes superbiae non agitamus imperium. Nec quemquam vel minima servitute exigimus praeter corpus, quod solum animo famulari debere censemus. Alioquin saevitia est in obsequium cogere, quos nobis fratres eadem natura progenuit et quibus ab uno Deo patre communium bonorum spondetur hen extruendis domibus igne saxa non solvimus nec admixtione pulveris cementa duriora conficimus, quin potius in defossis telluris speluncis ac aut concavis montium latebris capaciter habitamus. Nullos ibi ventorum fremitus, nullius tempestatem turbinis formidamus: tutius nos defen
Abbreviated transcription (Latin):
ellus qui pͥmo rome nauali certanũt
triumphauit: yliam uirginẽ duxit
uxorem. Tante pudicitie: ut illo quoq
seculo pro exemplo fu̾it. quo impudi¬
citia monstrũ erat non initiũ. Is iam
senex ⁊ trementi corpore in quodã int¬
gio audiuit sibi exprobari os fendum.
⁊ tristis se domũ ꝯtulit. Cumq apud
uxorem questus ẽẽt quare nunqͣm se
monuisset ut huic uicio med̾etur. fris¬
sem inquid illa nisi putassem omibus
uitis sic os olere. Laudanda in utroq
pudica ⁊ nobilis femina et si nõ igui¬
rauit uiciũ uiri ⁊ si patienter tulit
et qd̾ maritus infelicitatẽ corporis su
nõ uxoris fastidio s maledicto sensit

Expanded text:
illius qui primus Romae navali certamine triumphavit, Biliam virginem duxit uxorem, tantae pudicitiae, ut illo quoque saeculo pro exemplo fuerit, quo impudicitia monstrum erat, non vitium. Is jam senex et trementi corpore, in quodam jurgio audivit exprobrari sibi os fetidum, et tristis se domum contulit. Cumque uxori questus esset quare numquam se monuisset, ut huic vitio mederetur: Fecissem, inquit illa, nisi putassem omnibus viris sic os olere. Laudanda in utroque pudica et nobilis femina, et si ignoravit vitium viri, et si patienter tulit, et quod maritus infelicitatem corporis sui, non uxoris fastidio, sed maledicto sensit
Abbreviated transcription (Latin):
bitur emilius paulus ⁊ fuluius no¬
biliores ꝯsules. Audita captiuitate regu¬
li et clade ex̾citus romani transire uis
Nec differri potuit: nauale certamen.
ip̃is cesa sunt. Romanoꝵ .ix. naues
Ano philadelphi .xxix .xxxuii.
nis clarus habetur qui consueta ꝑtholo
meo regi tributa non reddens: a iram
eum impulit. Uerum iosephus uir int̾
luos nobilis legatus a iuideris ad ꝑtholo¬
meũ missus cum familiaritatẽ regis
s plutima in eum meruisset obseqͥa.
dux iudee ⁊ regionũ finitimaꝵ cõsti

Expanded text:
itur Aemilius Paulus et Fuluius Nobilior consules audita captiuitate Reguli et clade exercitus Romani transire in Anec differri potuit nauale certamen. ipsis caesa sunt; Romanorum autem a clarus habetur, qui consueta regi Ptolemaeo tributa non reddens, ad iram eum compulit. Verum Josephus, inter suos nobilis, legatus a Judaeis ad Ptolemaeum missus, cum familiaritatem regis ob plurima in eum meruisset obsequia, dux Judaeae et regionum finitimarum consti
Abbreviated transcription (Latin):
nib tͣnstulerunt magni ꝯsilii angelꝰ.
ne uid̾entur tradidisse hominem deifi¬
tatum. Tunc ostenderunt regi rotulũ
quem attulerant. Nic sufficiebat ã nu¬
rari cartarũ tenuitatẽ ⁊ ꝯpaginats̃em
que oculis dep̾hendi non posset quãꝙͣ
litt̾e auree in candore cartarum a deo
legibiles apparerent. Introducti autem
sunt in domũ regis secus mare secre¬
tam: que ad negotioꝵ delib̾ationem¬
erat. Et date sunt eiꝰ celle singule: et
quicquid uisum est eis oꝑtunũ ⁊ ꝯmo¬
dum ad int̾pretandum. Diluculo egro¬
ebantur ad optandum bona tegi: ⁊ polic¬
nitudinẽ. Tunc lauabant se ad mare.
scd̃m purificatõnem iudeoꝵ. Post ea intͥ¬
pretabantur usq ad horam nonam. Inde
tunc nisi pentateuchum: post ea u̾o uł
pͥuiꝙͣ redirent: uł post. aliqui ex eis
ad regem redeuntes transtulerunt psa¬
mos ⁊ ꝓph̾as. Uerumptũ si sic miraculo¬
se fcm est: ut tradidit augustinus. qd̾

Expanded text:
nibus transtulerunt, magni consilii angelus, nibus transtulerunt, magni consilii angelus, ne viderentur tradidisse hominem deificatum . Tunc ostenderunt regni rotulum, quem attulerant. Nec sufficiebat admirari rex chartarum tenuitatem et compaginationem, quae oculis deprehendi non posset, quanquam litterae aureae in candore chartarum adeo legibiles apparerent. Introducti autem sunt in domum regis secus mare secretam, quae erat ad negotiorum deliberationem, et datae sunt eis cellae singulae, et quidquid visum est eis opportunum et commodum ad interpretandum; diluculo egrediebantur ad optandum regi bona, et polichronitudinem. Tunc lavabant se ad mare, secundum purificationem Judaeorum, postea interpretabantur, usque ad horam nonam. Inde tunc nisi Pentateuchum. Postea vero, vel postquam redirent, vel post, aliqui ex eis ad regem redeuntes, transtulerunt psalmos et prophetas. Verumtamen si miraculose factum est, ut dicit Augustinus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
que moditum num̾um si suꝑ aliqͣm
sũmam excreu̾it sepe subticet. Qui c̃
in diem quintũ Iminebat enim illa
sollempnitas triumphalis pro trium¬
pho. scilicet quodam quem maiores
sui ea die habuerant. Ea igitur die
suscepit eos quos coram uniu̾sitate
principum decreu̾at honorare. Quali¬
nem u̾o .xii. dieb fuerunt cum
rege: ⁊ sciscitatus est ab eis que ĩ corde
suo disposuerat. ⁊ p̾cipue de duobus:
de cognitõe dei ⁊ regni gubernatõne.
Cumq instruxissent eum de regni &¬
amministratõe. plenius disputaue¬
runt de uno deo colendo. et qd̃ nulla
creatura deus ẽẽt. Inde est qd̃ ubicũq
occurrit eis de trinitate. uł sub silen¬
tio tnͣsierunt. uł enigiatite transtu¬
lerunt. ne tres deos colendos tradidis¬
se uiderentur. Similit̾ ⁊ de incarnatõe¬
u̾bi mentionem facientes. Ut in ysaia
qui cum dixisset nobis puerum nasci¬
turum ⁊ addidisset .ui. eius nomina
quoꝵ unus est deus: pro illis .ui. nomi¬

Expanded text:
quae modicum numerum, si super aliquam summam superexcrescit, saepe subticet. Qui cumin diem quintum. Imminebat enim ea die solemnitas triumphalis, pro triumpho scilicet quodam, quem majores sui eadem die habuerant. Ea igitur die suscepit eos, quos, coram universitate principum, decreverat honorare, posuodecim diebus fuerunt cum rege, et sciscitatus est ab eis quae in corde suo disposuerat, et praecipue de duobus, de cognitione Dei et gubernatione regni. Cumque instruxissent eum de regni administratione, plenius disputaverunt de uno Deo colendo, et quod nulla creatura Deus esset. Inde est quod ubicunque occurrit eis de trinitate, vel sub silentio transierunt, vel in aenigmate transtulerunt ne tres deos colendos, tradidisse viderentur. Similiter, et de incarnatione Verbi facientes, ut in Isaia. Qui cum dixisset puerum nobis nasciturum, et addidisset sex ejus nomina, quorum unum est Deus, pro illis sex nomi
Abbreviated transcription (Latin):
eupacias latine aut citero constã¬
cias nominauit. stoiti tres ẽẽ uoluer̃t
ꝓ tribus ꝑturbationib in animo sapi¬
entis. Pro cupiditate uoluntatẽ pro le¬
ticia gaudium. pro metu cautionem.
Pro egritudine u̾o uł dolore. quam
nos uitande ãbiguitatis causa tristi¬
ciam maluimus dic̾e: negauerunt
posse ẽẽ aliquid in animo sapientis. uo¬
luntas quippe inquiunt: appetit bonũ:
quod facit sapiens. Gaudium u̾o de bono
adepto est: qd̾ ubi adipiscitur saꝑiens.
Daucio deuitat malumr qd̾ debet sapi
ens deuitare. Tristicia porro qr de malo¬
est qd̾ iam accidit ⁊ nullum malum exi¬
stimãt posse accid̾e sapienti. nich in eiꝰ
animo pro illa posse esse dixerunt. Apd̾
nos autẽ: nõ tam queritur utrum pius
animus irascatur. qmͣ unde irascatur.
net utrum sit tristis: s quare sit t̾stis.
nec utrum tueat: s quid timeat. ⁊ cͥ¬

Expanded text:
etac, Latine autem Cicero constantias nominauit, Stoici tres esse uoluerunt pro tribus perturbationibus in animo sapientis, pro cupiditate uoluntatem, pro laetitia gaudium, pro metu cautionem; pro aegritudine uero uel dolore, quam nos uitandae ambiguitatis gratia tristitiam maluimus dicere, negauerunt esse posse aliquid in animo sapientis. Voluntas quippe, inquiunt, adpetit bonum, quod facit sapiens: gaudium de bono adepto est, quod ubique adipiscitur sapiens; cautio deuitat malum, qens devitare. Tristitia porro, quia de malo iam accidit et nullum malum existimant posse accidere sapienti, nihil in eius animo pro illa posse esse dixerunt: apud nos autem, non tam questio vertitur, utrum pius animus irascatur; quam unde irascatur; nec utrum sit tristis, sed quare sit tristis; nec utrum timeat, sed quid timeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nicis ponitur: thebanus fuisse dicitur
natione. De quo legitur qd magnum
pondus auri in mare proiet̾it dicẽs.
abite possime diuicie. Ego uos m̾gam:
ne ego m̾gar a uobis. De hoc refert se

Expanded text:
ilosophus thebanus fuisse dicitur natione, de quo legitur, quod magnum pondus auri in mare proiecerit, dicens: abite pessime divitie; ego vos mergam, ne ego mergar a vobis. Stilbon aute
Abbreviated transcription (Latin):
eniq regulus ꝯtͣ bellum caccha¬
ginense sortitus: iter cum exͥci
fatiens aut ꝓtul a flumine bagraor
castra ꝯstituit. Ubi cum płimos mil¬
tum aquandi necessitate descendẽt
ed flumen setpens mire magnitudi¬
nis deuoraret: regulus ad expugnan¬
dam bestiã cum ex̾citu ꝓfectus est. Qͥ¬
cum nich in t̾go eius proficientib iacu¬
sis. atq om̃i teloꝵ ictu itrito magnã¬
ꝑ quas molare saxum spine eius ĩcus¬
sum cõpagem totius corporis soluit.
Que mox circũuenta telis facile oppres¬
sa est. Corpus eius romam deductum¬
bales duos et accitũ ex sicilia amilca¬
rem atrocissimũ bellũ gessit. In quo ce¬
sa sunt carthaginentiũ .xuiii. milia cap¬

Expanded text:
exit. Regulus, bellum Carthaginiense sortitus, iter cum exercitu faciens haud procul a flumine Bagrada castra constituit: ubi cum plurimos militum aquandi necessitate ad flumen endentes serpens mirae magnitudinis deuoraret, Regulus ad expugnandam bestiam cum exercitu profectus est. sed nihil in tergo eius proficientibus iaculis atque omni telorum ictu inrito, quaper quas murale saxum spinae ejus incussum, compagem totius corporis solvit, ac mox circumventa telis facile oppressa est. Corium autem ejus Romam devectumbales duos et accitum ex Sicilia Amilcarem, atrocissimum bellum gessit, in quo caesa sunt Carthaginiensium septemdecim millia, cap
Abbreviated transcription (Latin):
qui suꝑ libro erãt in alexandria.
de ꝓuincia ꝑiciores. Et lecta ẽ coram
om̃ib tnͣslatio eoꝵ: et approbata. P̾it¬
ea delata est ad regem ⁊ coram eo replia¬
ta. Cumq pet̾ent in t̾pretes a rege dan
auctoritatem. ut ĩmobilis ꝑseu̾atet
misit eos munerib honeratos. elea
u̾o misit p̾t̾ uasa: mensam aureaam e¬
mis imp̾ciabilib insignitam. Cuius
grossitudo cum eẽt dimidii cubiti.
.xii. Cum autẽ clamassent semores
ur his qui pͥsentes erant orantes p¬
lꝑa regi diuinitus euenire. nimuim
delectatus rex prorupit ad lacrimas.
Qam sepius natura hoc summo gau¬
dio patitur. qd̵ etiam dolentib solet

Expanded text:
qui erant in Alexandria et de provincia peritiores. Et lecta est coram omnibus translatio eorum, et approbata, postea delata est ad regem, et coram eo replicata. Cumque peterent interpretes a rege dari auctoritatem, ut immobilis perseverarare. Et remisit eos muneribus honoratos. Eleazvero misit praeter vasa mensam auream gemmis impreciabilibus insignitam, cujus crassitudo, cum esset dimidii cubiti, . Cumque clamassent seniores et hi qui in praesenti erant, orantes prospera regi divinitus evenire, nimium delectatus, prorupit in lacrymas. Nam saepius natura hoc pro summo gaudio patitur, quod etiam dolentibus solet
Abbreviated transcription (Latin):
sippum ualentissimos dỹaleticos pypi
ynatoy ista contentio ẽ. Dyodorus id so¬
lum posse fieri dicit. quod aut sit aut¬
que non sunt futura posse fieri dicit:
ut frangi margaritum. etiã si numꝙͣ
futurum sit. Qui gͥ auint posse ho¬
minem ẽẽ absq pcc̃o si uelit: nõ pote¬
runt hoc uerũ ꝓbare nisi firturũ do¬
cueriñt. Cum aut̃ futura in t̾ra sin
om̃ia. et maxime ea que nunquã
facta sunt. ꝑspicuum est eos id futu¬
rum dic̾e qđ non sit futurum. t¬

Expanded text:
sippum valentissimos dialecticos περὶ δυνάτου ista contentio est. Diodorus id solum posse fieri dicit, quod aut sit quae non sunt futura, posse fieri dicit: ut frangi hoc margaritum, etiam si id numquam futurum sit. Qui ergo aiunt hominem posse esse absque peccato si velit, non poterunt hoc verum probare, nisi futurum docuerint. Cum autem futura incerta sint omnia, et maxime ea quae numquam facta sunt, perspicuum est eos id futurum dicere, quod non sit futurum;
Abbreviated transcription (Latin):
philadelphi: obscena et dira prodigia
uel usa rome uł nunciata sunt. Edes¬
enim saltis ictu fulminis dissoluta ẽ.¬
ꝑs muri sub eodem loco de celo tacta.
lupi tres ante lucem ingressi urbem
semiesum cadau̾ intulerunt sꝑsum¬
q membratim in foro ip̃i strepłtu ho¬
minum ext̾riti celinquerunt. Apud
formias multis ictib fulminũ meni¬
a undiq combusta ⁊ dissoluta sunt.
Apud agrum calenum repente scisso
ans. Quinq agri iugam ex hausto peni
tus ubertatis succo in cĩem excorruit.
ita ut non fruges solum s et arbores
cum imis stirꝑib assumplisse refeca¬
tur. Sequenti abhinc anuo: sempniꝰ
consul adu̾sus pisentes duicit ex̾citũ.
Et cum directa intra iactũ teli utraq
acies conscitisset. repente ita cum hor¬
rendo fragore: t̾ra tremuit ut stupore¬
mirauili utrumq pauefactum ag¬
iniere certamem. Triste a deo id bellũ
fuit. ut m̾ito dicatur. tm̃ hominum
sanguinẽ susceptura et cum gemitu

Expanded text:
II obscoena et dira prodigia vel visa Romae vel nuntiata sunt. Aedes Salutis ictu fulminis dissoluta, pars muri sub eodem loco de coelo, ut dicunt, tacta est. Lupi tres, ante lucem ingressi urbem, semesum cadaver intulerunt, sparsumque membratim in foro, ipsi, strepitu honum exterriti, reliquerunt. Apud Formias multis ictibus fulminum moenia undique ambusta et dissoluta sunt. Apud agrum Calenum repente flamma,ans, quinque agri jugera, exhausto penitus succo ubertatis, in cinerem extorruit, ita ut non fruges solum, sed et arbores cum imis stirpibus absumpsisse referatur. 222 Sequenti abhinc anno Sempronius consul adversus Picentes duxit exercitum. Et cum directa intra jactum teli utraque acies constitisset, repente ita cum horrendo fragore tmiraculi utrumque pauefactum aginiere certamen. triste adeo id bellum fuit, ut merito dicatur tantum humanum sanguinem susceptura etiam cum gemi
Abbreviated transcription (Latin):
hac etiã collectione usus ẽ: ut refert se¬
neca. Nullum malum głosum ẽ. More
aut̃ głosa ẽ. Mors gͦ malum non est
Unde ⁊ ip̃e zenon manus sibi intulit.
ut post mortem felicius uiu̾et: sicut
dicit lactantius. Ait aut̃ augustinus:¬

Expanded text:
hac etiam collatione usus est, ut refert Seneca. Nullum malum gloriosum est, mors autem gloriosa est, mors ergo malum non est. Unde et ipse Zeno manus sibi intulit, ut post mortem felicius viveret, sicut dicit Lactantius. Sallustius
Abbreviated transcription (Latin):
presumentes. Significabat u̾o qͣliter
theopompus uolens in hystoria aliqͥd
de hiis conscribe̾ sit mente turbatus
plus .xxx. dieb. Et cum humilitate
a deo ueniam supplicabato dum ĩde sͥ¬
dementiam factam suspicatus eẽt.
Necnõ ⁊ in sompnis uidit qd̃ ei hoc id̾o
accidisset: quia diuina scrutatus ẽẽt.¬
studis ⁊ libris p̾fati ꝑtholomei .xix.
ic itaq ptholomeus rex eruditis¬

Expanded text:
essent. Significabat vero qualiter Theopompus, volens in historia aliquid de his conscribere, sit mente turbatus plus triginta diebus: et cum humilitate a Deo veniam supplicabat, dum inde clementiam sibi factam suspicatus esset. Nec non et in somniis vidit quod ei hoc ideo accidisset, quia divinas scrutatus elet. Cumque conscribere quievisset, recepisset sensum. Referebat autem et de Theotecto, tragoe
Abbreviated transcription (Latin):
rie athenis adolescens polemo nõ mai
post ortum surrexisset domũ q rediens
xenocratis pħi patentẽ ianuã iudislat
tis capite redimito ꝑlucida ueste amit¬
tus refertam turba doctoꝵ scolam eus¬

Expanded text:
riae Athenis adulescens Polemo, neque ipost ortum surrexisset domumque rediens Xenocratis philosophi patentem ianuam uidisset, tis capite redimito, perlucida ueste amictus refertam turba doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
rem alere difficile ẽ: diuitẽ ferre torm̃¬
ta. Adde ꝙ nulla est uxoris electõ: sed
uod si ꝓpt̾ dispensatõem do .iiii.¬
nus ⁊ languoris solatia. ⁊ fugã
Alitudinis ducantur uxores: multo uti¬
q melius seruus fidelis dispensabit
sationẽ obtemꝑans. qm̃ uxor. que in eo
se estimat dominam si contͣ uiri faciat
potest amici ⁊ uernule beneficiis obli¬
gati: quam illa que nobis imputet la¬
tis animum desꝑatõe conturbet. Qd̾
si ip̃a languerit: coegrotandũ ẽ. et nũ¬
ẜ ab eius lectulo recedẽ dum ⁊tͣ¬

Expanded text:
rem alere difficile est, divitem ferre tormerem alere difficile est, divitem ferre tormentum. Adde quoniam nulla est uxoris electio, sed uod si propter dispensationem domus et languoris solatio et fugam solitudinis ducuntur uxores, multo melius seruus fidelis dispensat, obediens sitioni eius obtemperans, quam uxor quae in eo spossunt amici, et vernulae beneficiis obligati, quam illa quae nobis imputat  Al. imputet latis animum desperatione conturbat. Quod si ipsa languerit, coaegrotandum est, et numquam ab ejus lectulo recedendum