comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e uicino nẽ loco tibi aliquid nar¬
rabo: qd̾ et uiri ueñabilis mar¬
miani ep̃i ⁊ laurionis q̃ra nosti ue¬
urbem subpentonia uocatur: ab ana
mirum anastasius uite uenabilis ui¬
ro nõnoso p̃posito mouastii. qd̾ insora¬
ctis monte sicum est: ⁊ ꝓpin quitate
locr. ⁊ mor magnitudine. ⁊ uirtuũ
stridiis assione uingebatur. Isdemu̾
nõnosus fub asꝑrimo sui monasfĩi
degebat patͤ: s eius mores mira semꝑ
diam ex humilicate mitigaret. Quia
uͭ euis monast̾ium in sũmo mõtis caeu
tebat. Unus autem breiussimus loeus
in latẽ montis exereu̾at: q̃mi iugen¬
tẽsaxi naturalit̾ moles occupabat¬
egrediets. Quadam die dum nõuo¬
sus uit uen̾abił cogitaret : qd̃ saldẽ
ad cõdim̃ta olerum uudenda locus
isdem aptus potuiss existe. si hunc
moles saxi illiꝰ ũ teneret: occurrit
uo silentio in orat̃oem dedit. Cumq
mane fem ess ad euradera locum fr̃s
uenert̃: atq rnuenert̃ molem tante
iagnitudinis abeodem loco longuis

Expanded text:
e vicino nunc loco tibi aliquid narrabo, quod et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veurbem Suppentonia vocatur, ab Anasmirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira sempediam ex humilitate mitigabat. Quia vero ejus monasterium in summo montis cacumnities: unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit no silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum fratres venirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius
Abbreviated transcription (Latin):
uiaun uir Goscelinus noĩe de
uilla que uocatur malauilla
sita in pago Rochomagensi ardens¬
ambis proib: numiis angustus ⁊ dolorib
eruerabatur. Cum autem hoc ꝑtulisset
uno niense pleno. io ÷ ablendis nouen¬
bris. usq ad kłaas decenbris: ⁊ nullum
sibi remedium ꝓuenisset. s ex oĩ ꝑte illũ¬
miserie occupassent : nai neq cibum
⁊ potum. neoq somnum ꝑei pere
pot̾at. necq aliqͣ requies illi esset:
uxor ⁊ amici atq uicini eiuis monue¬
runt eum ut ad scm̃i leobinum inea¬
noto ꝑg̾et: uł in lecica ferri se facẽt:
longuis rre qͣr aͣd beocensem eccłiam
que erat in uicuio ñ plus uno milia¬
rio. Si qͥdem testabat᷑ se habẽ fidem il¬
lic posse recuꝑe sauitate m p̾cib beate
marie matris dñi ÷ in euius bhonore
est corisecta ip̃a eccłia: ⁊ meritis alior

Expanded text:
uidam vir, Goselinus nomine, de villa quae dicitur Malavilla, sita in pago Rothomagensi, ardensambis pedibus, innumeris angustiis et doloribus cruciabatur. Cum autem hoc pertulisset uno mense pleno, id est a Kalendis Novembris usque ad Kalendas Decembris, et illi nullum remedium provenisset, sed ex omiseriae occupassent; quia neque cibum, neque potum, neque somnum percipere poterat, neque aliqua requies illi esset, uxor, et amici atque vicini ejus monuerunt eum ut ad Sanctum Leobinum in Carnote pergeret, et in lectica ferri se faceret. re quam usque ad Beccensem ecclesiam quae erat in vicino, non plus uno milliario, et testabatur habere se fidem illic posse recipere sanitatem precibus beatae Mariae Matris Domini, in cujus honorem est consecrata ipsa ecclesia, et meri
Abbreviated transcription (Latin):
tołare ñ pot̾am. Cumq ꝑ obseura mne¬
loca ducerent. subito pulere uisio¬
uis inuenis cum aliis nobis enutib
obuiam factus est: qui me thentib
dixit. Reducite illum: qͥa seuerus
p̃sbit̾ plangit: euis enim era lacͥ¬
mis dñs donauit Qͥ scilioet se uerꝰ
ꝓtims de cerra surrerit: eiq peni¬
tentiara agenti opem sue int̾cessio¬
uis p̃buit. Et dum ꝑ dies septẽ de ꝑpe¬
ex iuit. Perpende petre queso te hũc
de quo loqͥmur seuerum ꝙͣ dilectũ
dñs attẽdit : quem contͥstari uͦad
modicum ꝑtulit: petrus. Admiranda
sunt ualde ħ: que me inuenio nuue us¬
ꝙ latuisse. S qͥd esse dicimus qd̵ cales ui¬
ri tñ neq̃unt inueniri: Gregorius.
existimo. Neq etum si talia signa ñ faci¬
unt: ideo tales ũ sunt. Uite namq estriua
siguor. Nam sunt płiq qͥ et si signa ũ fa¬
ciunt: sigua tñ fad̾entib disꝑes ñ sunt.¬

Expanded text:
tolerare non poteram. Cumque per obscura tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis Dominus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de terra surrexit, eique poenitentiam agenti opem suae intercessionis praebuit. Et dum per dies septem de perpepore exivit. Perpende, Petre, quaeso, hunc de quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit. PETR. Admiranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. o deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dis
Abbreviated transcription (Latin):
uineam esset occ upatus: atq ad se
uenientib diceret añcedite: ecce ego
uos subsequor. Cumq uid̾et sibi in
eidem oꝑe ꝑuum aliqͥs suꝑesse pari¬
nnmum restabat expleret. Quo er¬
pleto: repit ac egrum ꝑg̾ẽ. E unti uͦ
in raiu̾e cccu reutes hi qui pͥus uen̾ãt.
obuiam fc̃isũt dicentes. Quare tar¬
dasti pater: Noli fatigari qͥa iam de¬
functꝰ est. Quo audito ille cont᷑muit.
magnisq uocib se int̾fectorem illiꝰ
clamare cepit. Flens raq ꝑuenit ad
corpus defucti: seq coram lecto illiꝰ
cum lacͥmis int̾ram dedit. sumq
uehement̃ fleret : ⁊ int̾ram capud
tundec. ⁊ se reum mortis illius ela¬
maret: repente is qͥ mortuus fuerat
animã recepit. Qd̃ dum multi qui
cireunstabant aspicẽt: admiratõis
uocib emissis. &ꝑunt amplius p̃¬
ubi fuerit: uł qͦmͦ rediss: ait. Tetri¬
erant ualde homines qͥ me ducebãt.
ex qͦ  ore ac narib ignis gribit: quẽ

Expanded text:
vineam esset occupatus, atque ad se vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paunimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentes: Pater, quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circumstabant aspicerent, admirationis vocibus emissis, coeperunt amplius flubi fuerit,  me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uidam namq in eadem ꝓuincia
martirius noĩe de uotus ualde oĩpo¬
tentis dei famulus fuit: qͥ ħ de uir¬
tutis sui testimonio sigñ dedit. Dũ
nem fecissent. eiq obliti essent eru¬
eis sigñ impͥnĩe: sicrit rn hac ꝓuin¬
eia crudi panes ligno signari solẽt
dei famulus asfuit: eisq referentib sig¬
natuni ñ fuisse cognouit. Cumq iam
me signastis: Qui ħ dioens: signum
crucis digito contra prunas fecit. Quo
signante ꝓtinus ĩmensum crepitum
panis dedit: ac si ingeus riignib olla
erepuisset. Qui dum coctus postmnosͤ
fuisset: ab igne subtͣctus ea cruce iu
fides fecat.Neo loco interoria ual
l dicitur: que a multis u̾bo rustico ĩt̃
cerina nominat᷑. Iti qua erat qͥdam
milias ad extͤmum uenisset diem. mis¬
iasis concite ũtiis ragauit ut ad se conci¬
ꝓ peceatis eius int̾cedet: ut acta de ma¬
lis suis penitentia. solutus culpa ex
corꝑe exiret. Qui uidelioet sa c̃dos in¬
opinate contigit ut ad purgandam

Expanded text:
dem provincia, Martyrius nomine , devotus valde omnipotentis Dei famulus exstitit, qui hoc de virtutis suae testimonio signum dedit. Dum ium fecissent, eique obliti essent crucis signum imprimere, sicut in hac provincia crudi panes ligno signari solent, Dei famulus adfuit, eisque referentibus signatum non fuisse cognovit. Cumque jam me signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contra prunas fecit. Quo signante protinus immensum crepitum panis dedit, ac si ingens in ignibus olla crepuisset. Qui dum coctus postmodum fuisset ab igne subtractus, ea cruce sifides fecit. lis dicitur, quae a multis verbo rustico Interocrina nominatur, in qua erat quidammilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocipro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam
Abbreviated transcription (Latin):
ctus posuit. Quo orante. auima put ad
corpus redut. Quem manu comphen¬
dit.⁊ flenti mat̾ uiuentem recoidit.
atq it̾ qd̾ ceꝑat ꝑegit. Petruis Quid¬
uam hoc esse dicimus: Uirtutem tãti
miracłi honorati egit meritũ: anpeci¬
cio lib̾ciui: Gregorꝰ Iu ostensione
tam amirabił signi: eum fide femĩe
uirtus eũuenit utͦrumq. Atq ideo
libertinum existimo ita potuisse: qͥa
plus didic̃at de magr̃i qmͣ de sua uͥtu¬
te confide. Cuius enim ca ligula. in
pectore excincti corpuscłi posuit: eius
nimirum anmam obtinere qͣm pe¬
tebat estimabat. Nam heliseus qͦq
magr̃i pallium ferens. atq ad lordanẽ
ueniens.: ꝑeussit semel. ⁊ aqͣs minime
diuisit. S cum repente dicẽt. ubi est
deus helye etiam muinc: ꝑeussit flum¬
um magr̃i pallio: ⁊ it̃ uit̾ aquas fecit.
Per pendis petre ⁊ qͣntũ in erhibendis uͥ¬
tutib humilitas ualet: Tune eribẽ
magr̃i uͥtutem potuit: qnͣ magr̃i uo¬

Expanded text:
ctus posuit. Quo orante, anima pueri ad ctus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus? virtutem tanti miraculi Honorati egit meritum, an petitio Libertini? GREGOR. In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente diceret: Ubi est Deus Eliae etiam nunc ? percussit fluvium magistri pallio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri no
Abbreviated transcription (Latin):
to magistro eius suocesserat: rauẽnam
ꝑgebat. ꝓ amore uͦ eiusdem uen̾abił hiono¬
rati quocumq lib̾tinus ibat: eius semꝑ
ca ligulam in sin portare consueuerat.
Itaq dum ꝑgẽt: accidit ut q̃dam mulier
cum uramento dixit. Nullatenus re¬
cedes: nisi filiũ meum suscitaueris.
lt ille usitatum hñs tale miraełm:
expauit petitõnis eius uiramentum.
Declinare mulierem uoluit s. neq̃qͣui
p̃ualens: hesit animo. Considare libet
qͣle qͣnitumq in enis pectore ẽcamen fu¬
fu̾̃it. Ibi qͥppe pugnabat int̾ se humili¬
tas conũsatõnis: ⁊ pletas matͥs. Timor
ne uiusitata p̃sum̾et: dolor ne orbate
mulieri ñ subueniret. Set ad maiorẽ
gsam dei : uicit pitͤas illud pectus uͥtutiꝰ.
Qd̃ ideo fuit ualidum: qͥa iuetum. Tlir¬
tutis euini pectus ũ esset: si hoc piecas
ũ uir iss. Itaq descendit. geuu flexit:
id celum manus tecendit: ea ligulam
de sinu ꝓtulit: ⁊ suꝑ ercicti pueri pe¬

Expanded text:
ejus magistro successerat, Ravennam ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier , atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voluit, sed nequaquam praevalens, animo haesit. Considerare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pe
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum reꝑiunt in oratõe ꝓftͣcum. Cui
cum dicẽnt surge tolle caballum cuũ
ille respondit. Ite cum bono: ego opus¬
caballi ñ habeo. Descendentes uͦ inuitũ
eum uncaballum de qͦ deposuerant le¬
tanto cursu illum q̃m pͥus tͣnsire ũ po¬
tant fluuium tnͣsiert̃ ac su ille flumi¬
nis alueus aqͣm minime haberet. Sic
ꝙ fem̃ est: ut dum seruo dei unus surus
caballus redditur. om̃s asingłis recipt᷑.
odem qͦq temꝑe in campanie ꝑtib
bucellrans cum francis uenit. De mona¬
stĩo uͦ p̃fati dei famłi rumor exierat. qd̵
multas pecunias hab̾et. Ing̾ssi oratoriũ
franci: ceꝑunt seiuentes. libertinum
q̃rere: liberiũ elamare: ubi ille in ora¬
tõne ꝓstͣus iacebat. Mira ualde res.
Wuerentes seiuentesq franei in ip̃o
ingͣdiences inpingebant: ⁊ ip̃m uidẽ ñ pote¬
rant. Sieq sua oecitate fr ustrati: de mo¬
ꝓ causa mouast̾ii. albbatis iussir qͥ honora

Expanded text:
tinum reperiunt in oratione prostratum. Cui tinum reperiunt in oratione prostratum. Cui cum dicerent: Surge, tolle caballum tuum; ille respondit: Ite cum bono, ego caballo opus non habeo. Descendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, letanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua caecitate frustrati, a mobatis jussu, qui Honorato
Abbreviated transcription (Latin):
rabo. I N eadem ꝓiuntia samii qͣm
sup̃ memoraui: isdem uir ꝓ utilitate
monast̾ii carpebat it̃. Qumq darida
co ueniss: dei seruus ex caballo in qͦ
sedebat ab hõio euis ꝓiectus est. Qui
iumenti perditi dampñ libenter ferẽs.
etim flagellum qd̾ cenebat diripiẽti¬
bus obtulit dicens. Tollite ut habeatis
qͣliter hoc iumentum minare possiti.
Quibus dictis: ꝓtinus se in oratõnem
dedit. Cursu autem rapido p̃dicti dues
exercitus. ꝑuenit ad fluuiũ nõie uult᷑¬
num. Ibi equos suos cexunt singłi ha¬
stis tundere: calcarib eruentare: set
tũ equi uerbib cesi. calcarib eruen¬
tati. fatigari pot̾ant ⁊ moueri n pot̾ãt:
sicq aqͣm fluminis tang̾e qͣħi mortale
p̃cipiciũ ꝑtimescebant. Cumq diuoe¬
dendo sessores singłi fatigarentur: unꝰ
eor intulit: qͥa ex culpa qͣm seruo dei
in uia fec̃ant. illa sui ttrneris dispendi¬
a. tołabatit. Qui statim reuersi: libet¬

Expanded text:
rabo. In eadem provincia Samnii, quam rabo. In eadem provincia Samnii, quam supra memoravi, idem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Darida dem venisset, Dei servus ex caballo in quo sedebat, ab hominibus ejus projectus est. Qui jumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dictis protinus se in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispendia tolerabant. Qui statim reversi, post se Liber
Abbreviated transcription (Latin):
uagistri iucum censura nͨ desit.
Quoꝵ trrm libertas uice ab rafir¬
nus in exemplum ñ ẽ. tͣhenda: ne
despitiat : ⁊ mnagr̾ erroris fiat. Ilẽs
autem q̃ diuino spu impletur: ha¬
bet euudentissime signa sua. uͥcutes
una mente ꝑfecte conuenuit: Li qͤt
qd̾ de pͣsencia sci sp̃e testimo uium
seit̃. Sie aupe eaiam iohs baptista
magr̃m hũisse ũ legitur. Neap ip̃a
ueritas q̃ corporaliter p̃sentia corporali¬
secus qͣs in sua libertate reli q̃rat
Sicq moyses inheremo ed bctus ab an
gło mandatum didicit: qd̾ per hõinẽ
ñ cognouit. Set hec ut supͣ diximus
ifirmis ueñanda st̃ n unitanda. Pe¬
trus. Mlacet qd̵ dicis. Set peto ut
michi d icas si tantus hic pat̾ aliq̃m
Gregorius. Uix reuerentissimus li¬
beitinus. qui regis totile tempore eius¬
dem fundeusis mouast̾i p̃positus fuit.
in discipłatu illiuis conuersatus atq
erudicus ÷. De quo qͣmuis uurtutes
multas płoꝵ narratõ certa uulgau̾it:
consuenit. Ex qͥb ea q̃ recolo pauca nar¬

Expanded text:
agistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutesuna mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non legitur, neque ipsa Veritas, quae corporali praesentia apostnsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem BRO I. 2. Vir reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus atquo cruditus est. De quo quamvis virtutes multas plurimorum narratio certa vulgaverit, consuevit, ex quibus quae recolo, pauca nar
Abbreviated transcription (Latin):
uestib. atq ita despectus ÷ ut si qͥs illũ
fortasse nesciret: salucatus etiam¬
resalutare despioẽt. Et quotien sad
alia tendebat loca. uimentũ sedẽ
consueu̾at: quod ẽẽ despicabilius
repꝑiri. In quo etiam capistro ꝓ
dices in pelliciis saculis mussos:
perueniss: scͥpturarũ fontem a¬
periebat ÷ et rigabat pͣta menti¬
um. Huius quoq opinio p̃dicatõ¬
nis. ad romane eccłie notieiam ꝑ¬
uenit: atq ut÷ liuga adulanti¬
um auditoris sui animuni ain¬
ꝑlectendo uecans: eo tempore ele¬
riei huius apłice sedis antistirẽ
adulando q̃sti st̃ dicentes. Quis est

Expanded text:
vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiamresalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius reperiri; in quo etiam capistro prdices in pelliceis sacculis missos pervenisset, Scripturarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti aduland
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenis asticit: atq ui liunguam ineã
mediciuale fetram̃tum. id est flebo¬
toniun posuit dicens. Eoce posui u̾ba
mea in ore tuo: egredẽ ad p̃dicandũ.
Atq ex illo die cum etiam uoluero de
deo cacere ũ possum. Petrus. llellẽ pa¬
tris huius etiam opus aguoscẽ: qui
fertur talia dona ꝑcepisse. GRGO
Opus petre ex dono÷: ñ doñ ex oꝑatõne.
Aioqͥn: gr̃a.iam ñ est gr̃a Om̃e qͥppe o¬
pus dona p̃ueniunt: qmuis ex subse¬
q̃nti oꝑe. ip̃a etiam dona subcrescunt.
Ne tũ uite eius cognitõe frauderis. bñ
liunc reuerentissimus uir albinus re
plus queris oꝑis: qñ concordabat uite
munditia cum studio p̃dicatõnis:
Tantus qͥppe illum ad colligendas deo
animas feruor accend̾at: ut sic mo¬
nastĩis p̃esset: quatqius ꝑ eccl̾as. ꝑ ca¬
stra. ꝑ uicos. ꝑ singłor quoq fidelium
domos cͥcumqͣq discurrẽt: et corda
audientium ad aniorem patͥe celestis
incliuaret. Erat uero ualde uił in

Expanded text:
tque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reaplus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in
Abbreviated transcription (Latin):
eumdem monachum in congͤgat᷑one
susciꝑet rogauit. Quem statim uitu
pater: ego ñ uideo monac hum esse s
diabolum. Cui ille respondit. Occasi
Adquem mox dei famulus dixit. fgo
tũ uolle me obedire eastimes: fario
qd iubes. Suscrptus itaq in monastĩo
est. Cum ñ post multos dies idem dei
fauiulus ꝓ exortandis addesidia suꝑna
fidelib: paulo longius a cella digͤssus
est. Quo discedente. contigit ut in mo¬
nastĩo uͥginum inquo eiusdem patͥs
eura uigilabat: una earum que iurta
caruis huius putoinem spciosa uide¬
batur. febrit᷑e inciꝑet ⁊ uehementer
anriari: magnisq ñ iam uocib sed
stdoribus elamare. Modo moritura sũ

Expanded text:
eumdem monachum in congregationem eumdem monachum in congregationem susciperet. Quem statim vir Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasioo. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego eo; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum,
Abbreviated transcription (Latin):
iucentiua facigaret: ip̃e angustie
sollertõrem fecert. Cumq hac u
re ab omĩpotende deo remediũ cõ¬
dinuis p᷑cib q̃reret: nocte qͣdam
assistente angło: eunuchisare se ui¬
dit: eiuᷤq uisioni apparuit: qd̾
omnem motũ ex genitalib eiꝰ meͤ¬
bris abserde̾t. iltq ex eo tempore tca
alienus excitit a tepͣtatõne: ae s.
sexum n᷑ babẽt ĩ corꝑe. Qua uir¬
tute fretus ex dei oĩpotentis uxi
lio. uiris ut aute p᷑erat : ita cepit
tauien diseiplos suos amouere cessa¬
bat ne se gremplo eiusi hac re fa¬
cile eredent: ⁊ casuri dempcarent
donum qd̃ ñ accepissent. Et o autem
tempore quo malefici in hac sunt ro¬
mana urbe dep̃hensi. hasilius qui ra
magicis oꝑibus pͥmus fuit: in mona¬
chico habitn ualeriam fu giens peti¬
it. Qui ad iurum reuerentifsimu m
cõmitẽt: ac saanun mouast᷑io illiꝰ
cõuiendaret. Tunc ad mouasf̾ium ue¬
nit ep̃c ÷ secumq basilium monacͥũ
deduxit: et eqͥcium dei famulum ut

Expanded text:
 angustiae solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium monachum deduxit, et Equitium Dei famulum rogavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
apud homines illie magne admiratõ¬
nis habebatur: cui fortunatus is dem
famillarit̃ notus fuit. Qui nimir̃
eqͥtius ꝓ sue magnitudine scĩtatis.
multoꝵ ĩ eadem ꝓuintia monastĩoꝵ
pat̾ extitit. hunc cum in iuuentu

Expanded text:
apud omnes illic magnae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cu
Abbreviated transcription (Latin):
uͥgͥnum hortum ingͦssa: que la ttucam
conspitiens concupiuit: eamq signo
crucis benediõe oblita auide momordit:
harrepta a diabolo ꝓtimis oecioit. Cũ¬
q ueraretur: eidem patͥ equitõ sub
celerttate u̾tiatum est ut ueniret cõ¬
citus: ⁊ orando succurteret. Moxq¬
ut hortum isdem pat̾ ingͤssus est: cepit
ex eius ore quasi sa tisfaciens ip̃e qui
hane arripuerat d labolus clamare
dicens. Ego quid feci: ego quid feci
Sedebam suꝑ lautucani ÷ uenit illa et
moinoroit me. Cui cum gͣui indigna¬
tõne uir dei p̾orpit ut abscedẽt: et lo¬
cum in om̃ipotentis dei famula ñ ha
felix nomine uursine ꝓuintie nobil'.
bater huius cast orii qui nunc nobis¬
qͣdam die famillaritatis ausu ad ut di¬
cens. Qui sacrum ordinem ũ habes. atq
a romano pontifice sub quo degis p̃di¬
altouis liceuciami ñ accepisti : p̃dicare
quomͦ p̃sumis: Qua eius inqͥsicõne cõ¬
pulsus uir sauctus. p̃dicatõnis licentiã

Expanded text:
virginum hortum ingressa est: quae lactucam virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haFelix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobisedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir
Abbreviated transcription (Latin):
repente est. ⁊ dei famulo equitõ ñtia¬
tum: qd scĩmoniał illa inmensis febei¬
b estuaret: ⁊ basilu monachi uisita¬
tõuem auxie q̃reret. Quo audito. uir
sc̃s dedignando subrisit ÷ atq ait. hõ¬
qͥd ñ dixi qd̾ diabolus esset iste: ũ mo¬
naclius: Ite : et euni de cella expellite.
De aucilla antem dñi q̃ anxietate fe¬
brium urgetur nollite esse solliett
qͥa ex hac hiora neq febrib laboratu
tus ad filium reguli eum solo ũbo re¬
sticuit saluti: ut reuertens pat̾ hora
eadem filium restitutum uite coquos¬
ceret: qua uitam illus ex ore uerita¬
tis audiss. Omues aũ monachi iussio¬
uem sui pr̃is implentes: eumdem bali¬
lium ex monasterii habitatõne reppii¬
lert̃. Qui repulsus dixit. freq̃nter se
pendisse: uͨ tñ eius q̃mpiam ledere potu¬
isse. Qui ñ post longum tempus in hc̃
romana urbe exardescente zelo xp̃ia¬
ni pͦpłi igne crematus est. Quadam uͦ
die una dei famula ex eodem mouastĩo

Expanded text:
o nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboraturtus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se pendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
Oinnis cessabit cultus ⁊ omnis honor delis:
Muña quippe dei deer̃t ⁊ gr̃a pͥma:
Historie solum nomen erit uet̃ĩs:
P astor oues ꝓprias cuinos cũmittis alendas:
e linq̃nte gregem: mox lupus adueniet.
Uirtus solamen nr̃m decus ome leuament¬
u spes una salus causaq leticie:
Ne nob̾ miseris hec omnia ꝑdimus: at nos:
H inc sub it ⁊ luctus ꝑpetuusq dolor:
Heu cui tale nefas fuit hec ꝑmissa potestas
Esficere : ⁊ tantum sic uiolare locum:
Et male tractauit cuius temeraria dertͣ.
Fecit ⁊ hoc furtum ÷ quis modo saclegusͤ
S fortunati qui p̃dam fertis opimam:
Hos infelices occupat om̃e malum:¬

Expanded text:
Omnis cessabit cultus, et omnis honor. Omnis cessabit cultus, et omnis honor. Munera quippe Dei deerunt, et gratia prima Historiae solum nomen erit veteris. Pastor, oves proprias cui nos committis alendas? Te linquente gregem mox lupus adveniet. Virtus, solamen nostrum, decus omne, levamen, Tu spes una, salus, causaque laetitiae. Vae nobis miseris! haec omnia perdimus: at nos Hinc subit et luctus, perpetuusque dolor. Heu! cui tale nefas fuit haec permissa potestas Efficere, et tantum sic violare locum? Et male tractavit cujus temeraria dextra? Fecit et hoc furtum quis modo sacrilegus? Sed fortunati, qui praedam fertis opimam! Nos infelices occupat omne malum
Abbreviated transcription (Latin):
empore qͥd miseris heu nob̾ accidit isto
Quo patͥe nr̃e: de decus aspicius:
Muuera uamq dei. multos seuata ꝑ annos:
Iunc facili rapto ꝑdidimus subito.
Hlactenus hoc fuerat lichie ditata suꝑno
Thesauro tellus. ac decorãta nunis:
audib eximiis totum celebrata ꝑ orbem:
Et munita patͥs maguanimi mexitis:
nfeli mytrea cuis poliata manebis.
C ultibus ⁊ donis. mestaq semper eris:
Ohicholae pater toto uenerabilis orbe ⁊
Cur patͥam uostram deseris ĩmo tuam:
Hic genitus fueras sc̃isq parentib altus:
H ic puer ⁊ iuuenis. uirq. senerq puis:
Hic pater ⁊ dñs: pastor custosq benignꝰ.¬
n actenus hac patria uiuus ⁊ eranimis:
R eb mn aduersis aderas spes una salutis:
Munimen cͥbuens supplicib sͦpłis:
Q Uor tu p̃cib p̾sens uenerande fauebas:
Notaq suscipiens queq rogata dabas:
Undiq cur rebant cunctis e ꝑtib orbis:
Ad sacrum tumulũ sepe salutifferum:
Houerit en uacuũ. simul hac quem t᷑ba fi

Expanded text:
empore quid miseris, heu! nobis accidit isto? Quod patriae nostrae dedecus aspicimus? Munera namque Dei, multos servata per annos, Jam facili rapto perdidimus subito. Hactenus hoc fuerat Lyciae ditata superno Thesauro tellus, ac decorata nimis; Laudibus eximiis totum celebrata per orbem, Et munita patris magnanimi meritis. Infelix Myrea, tuis spoliata manebis Cultibus et donis, moestaque semper eris. O Nicolae Pater! toto venerabilis orbe, Cur patriam nostram deseris, imo tuam? Hic genitus fueras, sanctisque parentibus altus, Hic puer et juvenis, virque, senexque pius. Hic pater et dominus, pastor, custosque benignus, Hactenus hac patria vivus et exanimis. um. Rebus in adversis aderas, spes una salutis, Munimen tribuens supplicibus populis. Quorum tunc precibus, praeses venerande, favebas, Votaque suscipiens, quaeque rogata dabas. Undique currebant cunctis e partibus orbis Ad sacrum tumulum saepe salutiferum. Noverit, heu! vacuum simul hac quod turba fidelis,
Abbreviated transcription (Latin):
die gothi uixta cudertinam eruitatem
uenerunt: qui adꝑtes rauenne ꝓpabãt.
Set duos puerulos ꝑuos de possessione
abstusant: que possessio tudertine p̃fa¬
te ciuitati subiacebat. Hoc cum uiro
sc̃issimo fortunato ñtiatum fuisset:
ꝓtiuus misit. atq eosdem gochos adse
fecit euocari. Quos blanido sermone
alloq̃ns. eor pͥus ftuduit asꝑitatem pla¬
care: atq post intulit dicens. Quale
uultis p̃cium dabo ÷ et puerulos quos
abstulistis reddite: michiq ur̃e gr̃e h
munus p̃bete. Tune is qui pͥor illoꝵ esse
uidebatur: respondit dicens. Quicqͥs
iuid p̃cipis facẽ ꝑati sumus: nam
istos puerulos nulbatenus reddenius.
taum: Noli me contristari. ne ñ expe¬
diat. S isdem gotus in cordis sui fe¬
ritate ꝑmanẽs: negando discessit. Die
uero altã digͤssurus: rursus ad epm
uenit. Quem isdem ũbis ꝓp̃oietis pue¬

Expanded text:
die Gothi juxta Tudertinam civitatem die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, mihique hunus praebete. Tunc is qui prior eorum esse videbatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam istos puerulos nullatenus reddemus. Ctuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis sui feritate permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro p
Abbreviated transcription (Latin):
mediam duarum ꝑtium uam tenẽs
⁊ petitõnem militis audiuit ⁊ mi¬
nus susciꝑe ⁊ exbibita uircute recn¬
sauit. Prius namq dignum p̃cium
p̃buit: ⁊ post equum qui sihi offe̾ba¬
tur accepit. Quia enim si ñ sus iꝑet :
eum contristari conspexerat. carita¬
te cogente emit qd̾ necessartum ñ ha¬
bebat. Neq hoc silere de huuis uiri
eum agnoui. Quidam namq ad me
deductus ÷ sener pauꝑ. at ut mͥ semꝑ
senum coslocuto esse amabił solet: hũc¬
studiose unde esset inqͥsii. Qui se de
tudercina eiuitate esse respondit. sui
inqͣm. Queso ce pat̃ fortunatum ep̃m
nosti: Qui ait. Noui: ⁊ bñ noui. Tc̃
ip̃e subiunxi. Dic rogo si qua illius
miracsa cogno iusti: ⁊ desidanti michi
qualis fuerte uir ignotesce. Qui alt.
homo ille longe fuit ab istis hõib qͥs
uidemus mͦ. Ham qͥcqͥd ab om̃ipotente
deo petrit: ita dum peteret impetraur
Cuius hoc unum narro miracłm. qd a
p̃sens animo occurrit. Quadam nãq

Expanded text:
mediam duarum partium viam tenens, mediam duarum partium viam tenens, et petitionem militis audivit, et munus recipere pro exhibita virtute recusavit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri cim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; atque ut mihi senum collocutio esse semper amabilis solet, studiose hunc unde esset inquisivi, qui se esse de Tudertina civitate respondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraculum, quod ad praesens animo occurrit. Quadam namque
Abbreviated transcription (Latin):
disse qͣm oꝑi: ut meliora qͣm ep̃c fe¬
cisse uid̾et᷑: qͣtͣmnus ip̃e susciꝑet eñ
quem uir dñi fortunatus expuliss.
petlus. Ut dicit᷑ ita ÷. Nam finis
oꝑis ꝓbat: qd̾ munda susceptõ in
occłoꝵ amisiss: adhune deductus int̃ces¬
sionis eius opem petiit ⁊ impet᷑uit. Nã
cum uir dei oratõne fc̃a eius occłis sig¬
num crucis impͥmeret: ab eis ꝓtinus
luce reddita. nox oecitatis abscessit. Pre¬
terea equs cuiusdam militis in rabiẽ
fuerat uersus. ita ut a multis uix te
utcũq a multis ligatus: ad uirum dei
deduetus est. Qui mex euis capiti extẽ¬
sa manu sigñ crucis edidit: cunctã
eius rabiem in mansuetudinem mu¬
aũ illam uesaniam fuiss. Tunc isdẽ
miles equum suum sit ꝙ̃ celerrimo
miracłi imꝑio asia uesania uidit ĩ¬
mutatum: eidem sc̃o uiro decrerit
offerendum. Quem cum susciꝑe ille
renueret. ip̃e uero ip̃cib ne despicẽ¬
tur eius oblatõ perseueraret: sẽs uir

Expanded text:
disse quam operi, ut meliora quam episcopus fedisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur, quatinus ipse susciperet eum quem vir Domini Fortunatus expulisset'. Petrus: 'Ut dicitur, ita est. Nam finis operis probat quod munda susceptio in  amisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem muante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offerendum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, sanctus vir
Abbreviated transcription (Latin):
epulissi agouit. ꝓxcr uis. Euid¬
nam hoc esse dicimus ut occidendi
ausum in eius hospitõ antiqus ho¬
stis acciꝑet : qui hunc ꝑegͥirum esti¬
mans. ad se hospitalitatis gr̃a uocas¬
s : Grexoruis. Multa petre uidrnt᷑
bona s ñ sunt: qͥa bouo animo ñ fi¬
unt. Unde ⁊ meingłio uerttas di¬
cit. Si ocełs tius neqͣm fu̾it: totũ
corpus tuum tenebrosum erit. Na
cum ꝑuersa ÷ intentõ q̃ p̃cedit ⁊ pͣ
uum ÷ opus qd sequitur: qͣmuis
rectum esse uideatur. Ego uamq
hunc iurum qͥdum qͣsi hospitali¬
tatem exhiberet orbatus est: ñ pi¬
etatis opere delectatum existimo.
set ep̃i derogatone. Nam pena sub¬
seq̃nis in notuit: qͥa p̃cedens illa
susceptõ sine culꝑa ñ fuit. Sũt
uamq ñnulli qui icetrco bona fa¬
obnubilent. Nec pascunt᷑ bono qd̾
facrunt: s laude boni qua oẽtos p̃¬
ut . Qua de re existimo hunc uirũ
qui malignum sỹm ra hospitalita¬
te suscepit. ostentatõni potiis intẽ¬

Expanded text:
pulisset, agnovit. PETR. Quidnam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset? GREGOR. Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, mne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona faobnubilent. Nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni, qua ceteros premunt. Qua de re existimo hunc virum, qui malignum spiritum in hospitalitate suscepit, ostentationi potius inten
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾ium construxit: in qͦ ducentor
fere monachoꝵ pat̾ exatit ⁊ ibiq ui¬
ta illius cͥcumqͣq exempla erimie
conuersatõnis dedit. Nam qͣdam die
ex eo monte qui eius monast̾io in
excelsum p̃minet: ingenti saxi mo
inuocans. extensa mox dext̃a sigñ ei
crucis oposuit: camq in p̃o deuexi
montis lat̾e cadentem fixit: sicut¬
uir religiosus laurentius ꝑhibet.
Et quia locus ñ fu̾it quo inherere
potusset: aspicit᷑ ita ut nc̃usq mõ¬
tem cernentib casura pendere ui¬
deatur. petrusPutamus hic tam
egͤguis uir ut post magister disa¬
płoꝵ fieret: pͥus habuit magistrũ:
ius qͣm discipłi audiui: s lege ñ

Expanded text:
it, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi molinvocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? jusquam discipulum audivi, sed lege non
Abbreviated transcription (Latin):
ũsatõne polleret. seseq iam ab oclo¬
so qͦa sermone restͥ̾ngeret ÷ uultũq
ut pͣfatus sũ ꝑ abstinẽtiã carne̾ doma¬
ret: die qdam ꝑentes illius uicinis
sius cõuiuiũ fecert̃. in qͦ ad uescen¬
du carnes ꝑate st̃. Quas dum ille
cie amore reeusaret: ceꝑunt ei ꝑentes
nus irridere. ac dicẽ. Comede. Nonqͥ
piseem tͥ in his montib allaturi sum̾:
ñ uideri. S eum his sermonib ho¬
noratus irride̾tur: repente in cõui¬
uio. aqua ad ministͣndum defecit. Cũ
srcula lignea sient illie moris ÷ mauei¬
pium ad foncem ꝑrexit. Uumq hau¬
riret aqͣui: picis situlam intͣuit. Re¬
uersumq manei pium ante ora dis¬
cumbentium piscem cum aqͣ fudit:
qui ad tocius diei uictum posset ho¬
norato sufficẽ. Mirãt᷑ om̃s: totaq illa
ꝑentum trrisio cessauit. Cepere nãq
in houorato uenari abstinentiã: q̃m
antea de ridebant. Sicq a dei hoĩe
irrisionis decsit oꝓpbria: piseis de mõ¬

Expanded text:
ret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille tiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de mon
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnssibat : qd̾ mortem qͦq q̃ pene cun¬
ctis pena est: uidelicet ut ingressũ
uite ⁊ laboris sui p̾mium amabat.
At nunc ex occasione cure pasto¬
ralis scłarium homiñ negotia pati¬
tur: et post tam pulcram qͥetis sue
spetiem t̾reni actus pulu̾e fedatur.
suniq se ꝓ condescensione multor ad
erter iora sparserit ÷ etiam eum in¬
teriora appetit: ad hec ꝓculdubio mi¬
uor redit. Perpendo itaq qͥd tolero.
ppendo qͥd amisi. Dumq intueor
illud qd̾ ꝑdidi: fit hoc gͣuius qd̾ por¬
co. Eece ⁊ enim nũc magni maris
fluctib qͣtior: atq ĩ uaui mentis
Et cum pͥoris uite statum recolo:
qͣsi post t̃gum ductis occulis uiso li¬
dum immensis fluctib turbatus
q̃m reliqͥ. Quia ⁊ ita fit casus mẽtisi

Expanded text:
transihat; quod mortem quoque, quae pene cuntransihat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso lidum immensis fluctibus turbatus quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
uegotiis plerumq coginur soluere
etiam qd nos certum est nͭ debere ÷ se¬
cretum locum petir amieum meroris:
ubi oine quod de me a mieli occupa¬
cione displicebat: se patenter osten¬
deret: et cuncta q̃ infligẽ dolorem cõ¬
sueuerant. congesta ante occłos loẽ¬
ter uenirent. Ibi itaq cum asflictus
ualde ⁊ dui tacitus sed̾em ÷ dilectus
filius meus petrus diaconus asfuit.
michi a pͥmeuo iuuentutis flore in¬
amiciciis familiarit̾ obst̾ctus: atep
ad sacri uerbi indagatõnem sotuis.
Nui gͣui exooqui cordis languore me
intuens. ait. Hunqͥdnam noui a
liquid accidit: qͦd plus ce solito meror
tenet: Cui inquam. Meror petre
quem cotidie patior. ⁊ semꝑ mͥ ꝑ usũ
uetus ÷ : et semꝑ ꝑ augmenttm no¬
uus. Infelix qͥppe animus meus occu
labentia cuncta subc̾erant: qͣntũ
reb õĩb q̃ uoluuntur eminebat.
qd̵ uulla nisi celestia cogitare consu¬
euerat : qd eciam retentus corꝑe ip̃a
iam carnis claustra contemplatõe

Expanded text:
egotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occuplabentia cuncta subter erant; quantum rebus omnibus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
subp̃ssa ut utrum ne sint facta
uesciamus. Gregoruis Si sola
petre refãm q̃ de ꝑfectis ꝓbatis. 
uiris ainus ego homunitio. uł bo¬
nis ac fidelibus iuiris attestantib
ãnoni uł ꝑ memet ip̃m didiei:
dies ut opinor ante qͣm selmo ces¬
sabit petrus łellem q̃renti mͥ
de eis aliqͥ uarrares. Neq ꝓ he re
int̾rumpere expositõis studiũ
gͣue uideatur: qua ñ dispͣ edifi¬
stis plus exempla qͣm p̃dicamenta
suocendiuit. fit uͦ pleriunq in au¬
dientis animo duplex adiuitorium
in exemplis patrium:. quia et ad
amorem uenture uite ex p̃oedentiũ¬
patrum comꝑat̃one acceuditur:et¬
am si se esse aliqͥd estimat᷑. dumali¬
is meliora cognouerit humiliatur.
Gregorĩ. Ca que michi sunt uiroꝵ

Expanded text:
suppressa, ut utrumne sint facta suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedifistis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accenditur, etiam si se esse aliquid existimat, dum meliora de aliis cognoverit, humiliatur . GREGOR. Ea quae mihi sunt virorum