comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis equoꝵ nicisis. uouiq ⁊
asmoꝵ ali arumq pecudunt
sangninẽ eliciebaut ibirebant.
Alii t̾ram humectiorẽ fodiebãt¬
⁊ sic ori apponebant: ardoreur¬
q sitis temperabant. Alii uri¬
uam suam in uale aut ĩ nra¬
nbus suis mingelunt ⁊ qd̾ dic¬
plura: Nullum erat uite so
Namraldus cũ turcis furtuñ
Dispostuis itaq agminib suis
muire con gressiouem. Sz mox
ut exiuit : fecit ad illos cum
multis alus digressionem.
Heu heu metieulo sus miles
nõ al austro s ab aquiloue ꝓ¬
gressus quam eueruiter ⁊
etfeminate ꝓ celesti rege ⁊
regne duincanit: qui nec dũ
uł leui scipula tactus marcy¬
rium subire ꝑhorruit. ⁊ fidei
xpĩane professionem sauis
eques ⁊ armatul abdicauit.
Iure gͥ apd̾ om̃ euanes centis
glorie i acdurau ꝓmerurt: ⁊
in sordem illuis qui sedem suã
elegit ad aquilouem deuenit
Qui uero remanserunt nec
xpĩane fidei titulum nutu¬
are uoluerunt: mortis ext̾
tota illa multitudine occise¬
riuit turci quos uoluerunt

Expanded text:
nis equorum incisis boumque et asinorum aliarumque pecudum sanguinem eliciebant et bibebant: Alii terram humectiorem fodiebant, et sic ori apponebant, ardoremque sitis temperabant: Quidam urinam suam in vase, aut in manibus suis mingebant; et quod dicplura? Nullum erat vitae soRainaldus cum Turcis furtivum Dispositis itaque agminibus suis, inire congressionem, sed mox ut exiit, fecit ad illos cum multis aliis digressionem. Heu! heu! meticulosus miles, non ab austro, sed ab aquilone progressus, quam enerviter et effeminate pro coelesti rege et regno dimicavit! Qui necdum vel levi stipula tactus, martyrium subire perhorruit; et fidei Christianae professionem, sanus, eques, et armatus, abdicavit! Jure igitur apud Deum evanescentis gloriae jacturam promeruit, et in sortem illius qui sedem suam elegit ad aquilonem devenit. Qui vero remanserunt, nec Christianae fidei titulum mutare voluerunt, mortis extertota illa multitudine occiderunt Turci quos voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
runt quia uenerant rapere
sidere : protinus contra illes
acciurerunt. ⁊ castellum in
que erant ol sidioue circiunde¬
derunt. Erap quippe nigens
nuuierus illoꝵr: ⁊ cõpiosa mł¬
titudo. Ante portain castelli
erat pitteus. ⁊ iuxta ex altera
parte fous niuuis: iuxta quẽ
exierat ⁊ in nlidul positus eoꝵ
presto labatur aduentum.
Turci u̾o ul besttantes irrue¬
riuit in euui : ⁊ multol qui c̃
co erant occiderunt. alii qutẽ
in castium fugerunt. Illi aittẽ
aquam ur̃is oĩno abstulrerĩtt.
⁊ in maguo ouciatu pro aque¬

Expanded text:
runt, quod venerant rapere, runt, quod venerant rapere, tinere: protinus contra illos accurrerunt, et castellum in quo erant, obsidione circumdederunt. Erat quippe ingens numerus illorum et copiosa multitudo. Ante portam castelli erat puteus, et juxta ex altera parte fons vivus, juxta quem exierat, et insidiis positis, eorum praestolabatur adventum. Turci vero nil haesitantes irruerunt in eum, et multos qui cum eo erant occiderunt; alii autem in castrum fugerunt. Illi autem aquam eis omnino abstulerunt, et in magno
Abbreviated transcription (Latin):
que tegebantur austrahe¬
bant ⁊ grecis uendebant. Un¬
de imꝑator alexius nomine
uehement̾ iratus fuit. ⁊ eqͣ¬
reum saucti Georgu brachiũ
trans nauigare precepit. Qͥ
ultra progressi ducem sibi ele¬
gerirt : ⁊ queuidã Rain al¬
dum sibi preposuerunt. Qi
licet pͥuerpem hẽrent: eadẽ
tameu rapine opera agere
uõ cessabant. Nan domos
quas inuemiebant igni com¬
bure baut : ⁊ eccłias bonis
lius .. ⁊ facultatib deundabãt
Sie inichomediari usq uene¬
runt: ⁊ iide romame terrain
ambulando consumptis ultra
incheam urbem ꝑrexernnt
⁊ qd̾dam castrin ciui nomen
erat exerogorgo agente na¬
cuum inuenerunt. In quod
intrantes ieppereriurt mag¬
uam ubertatem frumenti
carius ⁊ uini : oĩumq bo¬
uyꝵ que sunt humaue
urte suste utamentũ. Turci
quippe metu francoꝵ ꝑter¬
riti louge ab illa terra leces¬
cerant : s tamen explorato¬
res suos dimiserant qui illis
se hẽxent munciarent. Qui
ut ꝑ internuncios compere¬

Expanded text:
quo tegebantur abstrahequo tegebantur abstrahebant, et Graecis vendebant. Unde imperator, Alexius nomine, vehementer iratus fuit, et aequoreum Sancti Georgii Brachium transmeare praecepit; qui ultra progressi, ducem sibi elegerunt, et quemdam Rainaldum sibi praeposuerunt; qui licet principem haberent, eadem tamen rapinae opera agere non cessabant. Nam domos quas inveniebant igni comburebant, et ecclesias bonis suis et facultatibus denudabant. Sic Nicomediam usque venerunt, et inde Roambulando consumptis, ultra Nicaeam urbem perrexerunt, et quoddam castrum, cui nomen erat Exerogorgo, gente vacuum invenerunt; in quod intrantes repererunt magnam ubertatem frumenti, carnis et vini, omniumque bonorum quae sunt humanae vitae sustentaculum. Turci vero metu Francorum perterriti, longe ab illa terra secesserant, sed tamen exploratores suos dimise ant, qui iliis se haberent, nuntiarent. Qui ut per internuntios compere
Abbreviated transcription (Latin):
gentem. multosq alioi ex dui¬
sis locoꝵ spacus aggatos uiue¬
uit. Quib imꝑator licentiã
iutrocundi cuntatẽ nuiqͣm
prebuit: quia uirtutẽ ꝓp̃i¬
aue milicie ⁊ maxnne fran¬
cor luspectain lemꝑ hũit.
Idem tamen uier catum cis
hẽre concedebat qd̃ ⁊ in
ciuitate erat: prohibueratq
illis ne transirent illud me¬
tur lancli Georgii brachium
queadusq ueniret forunda¬
bilis exerertus fraucoꝵ. Tur¬
erat. qui aduentũ eoꝵ hesti¬
ali uiente sitiebat. In uioꝵ
manu si ip̃i ausqz frãncoꝵ
pͥncipib deuenillent: sicut
postea rezꝓbaint euentus our¬
nel equaliter morti subiace¬
rent. S omis congregatio
hõirimr q̃ bono auctore nõ
gubernatur. si ei languidun
guescit ⁊ a salitte elongatur:
propt̾ea ⁊ hi quia prudentẽ
pͥncipenr qui eil dñ aretur ñ
hẽbant: reprebensibilia oꝑa
faciebant. Eccłias enim ⁊ ur¬
bis palacia destruebant : ⁊ q̃
in eis erant aufentes plumbũ

Expanded text:
gentem, multosque alios ex divgentem, multosque alios ex diversis locorum spatiis aggregatos invenit. Quibus imperator licentiam introeundi civitatem nunquam praebuit; quia virtutem Christianae militiae et maxime Francorum suspectam semper habuit. Idem tamen mercatum eis habere concedebat, quod et in civitate erat; prohibueratque illis, ne transirent illud vitur Sancti Georgii Brachium, quoadusque veniret formidabilis exercitus Francorum. Turerat, qui adventum illorum bestiali mente sitiebant. In quorum manus si ipsi, absentibus Francorum principibus, devenissent, sicut postea rei probavit eventus, omnes aequaliter morti subjacerent. « Sed omnis congregatio hominum quae bono auctore non gubernatur, si ei languidum guescit, et a salute elongatur. » Propterea et hi, quia prudentem principem qui eorum dominaretur non habebant, reprehensibilia opera faciebant. Ecclesias enim et urbis palatia destruebant, et quae in eis erant auferentes, plumbum
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. Dit ca tempestate col¬
legit sͥ nẽ modicam equitim
peditumq multitudinẽ: ⁊ it̾
suũ dixexit ꝑ hungariã. Allo¬
tiatur autem cuidam duci
theuto uicoꝵ nõine Godefrido
qui erat eustachii belomeusis
comitis filius. s officie dignita¬
tis dux erat theutouuis. Dic
uultu erat elegaus. statura pto¬
xruii. dulcis elo quio. mor ibus
lenis ut magisin le mouachũ
quam militẽ insiguiret. Hic
tamen cũ hostem sentiebat
adeẽ ⁊ ĩuinere p̾lu tunc
audaci mente concipiebat
auimũ.⁊ qͣiͣ leo frendens ad
nulluis pauebit occ ursum.
Et q̃ lorica uł clipeus sustiñe
illuis. Dic cũ frib suis eus¬
tachio ⁊ baldumo ⁊ magna
iami militum peditumq
ꝑ hungariã iter arripiunt
ꝑ uiam siliez qͣm karolus
magnus nicomꝑabilil rex
francoꝵ oliui suo exercitui fi¬
eri usq coustantinopolim p̃¬
cepit. Primus s petrus here¬
mita cuni sus ⁊ magna gente
alenanneꝵ ꝯstantino po lum
uenit. ⁊ copiosam longobardoꝵ

Expanded text:
aerebat. » Hic ea tempestate colaerebat. » Hic ea tempestate collegit sibi non modicam equitum peditumque multitudinem, et iter suum direxit per Hungariam. Associatur autem quidam duci Teutonicorum, nomine Godefrido, qui erat Eustachii Boloniensis comitis filius, sed officio dignitatis dux erat Teutonicus. Hic vultu elegans, statura procerus, dulcis eloquio, moribus lenis ut magis in se monachum quam militem figuraret. Hic tamen, cum hostem sentiebat adesse, et imminere praelium, tunc audaci mente concipiebat animum, et quasi leo frendens ad nullius pavebat occursum. Et quae lorica vel clypeus sustinere illius? Hic cum fratribus suis Eustachio et Balduino, et magna manu militum pe Hungariam iter arripuit. Per viam scilicet, quam Carolus Magnus, incomparabilis rex Francorum, olim suo exercitui fieri usque ad Constantinopolim praecepit. Primus igitur Petrus Eremita cum suis, et magna gente Alemannorum, Constantinopolim venit; et copiosam Langobardorum
Abbreviated transcription (Latin):
y doneuni. ⁊ utraq scĩa ꝑitissi¬
mũ. suisq actionib mriltini¬
dum. Ine itaq licet in uitul
suscepit quasi alier moy ses
ducatum ac regimen dñici po¬
puli: cũ bñdictione dõni pape
ac tociꝰ concilii. O quot duier¬
se etatil ac potentie seu domnes¬
tice facultatis hõmel in illo
concilio cruces susceꝑunt : ⁊
uiam sancti sepule spoponde¬
runt. Hini diulgatũ ÷ ubiq
t̾raꝵ illuo conciliũ uenerabile:
⁊ ad aures reguni ac pͥncipũ ꝑ¬
uenit concilii consatutũ hono¬
rabile. Placuit om̃ib ⁊ plus
quam. ccc. nulia mente iter
concipiunt: ⁊ adimplerae sa¬
tagunt ꝓut unicuiq posse cõ¬
tare cepit fraucigene gentis im¬
manitas : ⁊ desid̾io iã tũ turcis
qui t̾reua sapiuut magnus esti¬
mabatur. ⁊ suꝑ ip̃os presules ⁊̃
abbates apice religie nis effereba¬
tur eo qd nec pane nec carne
ues cebatur: s tamen uine qu¬
isq cibil om̃ib fruebat᷑. ⁊ fa
i am aystinentie in delicus q̃¬

Expanded text:
idoneum, et utraque scientia peritissimum, suisque in actionibus multividum. Ille itaque, licet invitus, suscepit quasi alter Moses ducatum ac regimen Dominici populi, cum benedictione domini papae ac totius concilii. O quot diversae aetatis ac potentiae seu domesticae facultatis homines in illo concilio cruces susceperunt, et viam sancti sepulcri spoponderunt! Hinc divulgatum est ubique terrarum illud concilium venerabile, et ad aures regum ac principum pervenit concilii constitutum honorabile. Placuit omnibus, et plus quam trecenta millia mente iter concipiunt, et adimplere satagunt, prout unicuique posse contare coepit Francigenae gentis unanimitas; et desiderio jam cum Turcis qui terrena sapiunt magni aestimabatur, et super ipsos praesules et abbates apice religionis efferebatur, eo quod nec pane nec carne vescebatur, sed tamen vino aliisque cibis omnibus fruebatur, et « summam abstinentiam in deliciis qu
Abbreviated transcription (Latin):
crucis in froute sua siue ui poc¬
tore preferat : qui uͦ nde uo¬
ti compos regredi uoluent.
uit̾ spatulas retroponat.
Tales quippe bifaria oꝑati¬
oue complebunt illd̾ om̃
preceptum qd̾ ip̃e iubet ꝑ
euangłm. Qui nõ bamilat
crucent suam ⁊ reliqͣ. His
ita completis: unus ex ro
dixit con fessionẽ suam. ⁊
tic onĩes pectora sua tundẽ¬
des impetrauerunt de his q̃
miale cõiniseraut absosonẽ.
di licentiam. Et ict cunctis el a¬
uescat fidelib qd̾ hec uifl a d̾o
nõ ab hõiuib sit constituta:
sicut a multis postea comꝑimꝰ.
ip̃o die quo hec facta ⁊ dicta sũt
fama preconaus tante infutucio¬
uis totum ꝯmouit orbẽ: itaut

Expanded text:
crucis in fronte sua sive in pectore praeferat. Qui vero inde voti compos ingredi voluerit, inter scapulas retro ponat. Tales quippe bifaria operatione complebunt illud Domini praeceptum, quod ipse jubet per Evangelium: Qui non bajulat crucem suam et venit posita completis, unus ex cars dixit confessionem suam, et sic omnes pectora sua tundentes, impetraverunt de his quae male commiserant absolutionem, di licentiam. Et ut cunctis claresceret fidelibus quod haec via a Deo non ab homine sit constituta sicut a multis postea comperimus ipso die quo haec facta et dicta sunt, fama praeconans tantae constitutionis totum commovit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in palariis absconditus. od
amplius dicaui: Qd̾ certe pa¬
tet oculis honiũ nichil ẽ:
quantũ ad illud ab sconditũ.
Currite gͦ cũ tota gente nr̃a.
talis thesqurus in in anns tur¬
dum sunt manita adhuc . xi.¬
in ilia expectantur cotidie : ⁊
timeo ne ꝑ illum thecanrũ pau¬
latini nrõs sedutant cupidos mi¬
lites. quemad mod̾ ilius cesar
capturus totum mundũ in finẽ
nuindi est acturui. Agite gͦ dũ

Expanded text:
et in palatiis absconditus. Quid amplius dicam? Quod certe patet oculis hominum, nihil est quantum ad illud absconditum. Currite ergo cum tota gente vestra, talis thesaurus in manibus Turcum sint infinita, adhuc LX millia exspectantur quotidie, et timeo ne per illum thesaurum paulatim nostros seducant cupidos milites, quemadmodum Julius Caesar ntichristus capturus totum mundum in fine mundi est acturus. Agite ergo dum
Abbreviated transcription (Latin):
auri e cclia ⁊ constarttinop olis
in argento. auro. gẽmis. ⁊ lapi¬
dib preciosis. ⁊ pannis sericis.
idẽ pallus: sufficere possent
omib mundi ecclelut. Quos
tam̃ om̃s thesquros mestu abr¬
salomonis coequari potest. Quid
iderimi de infinito nobilium
chesauro dicam cũ thesaur
negociatoꝵ rusticoꝵ nemo
estimare possit: Quid inue¬

Expanded text:
auri ecclesiarum Constantinopolis auri ecclesiarum Constantinopolis in argento, auro, gemmis et lapidibus pretiosis et pannis sericis, id est palliis, sufficere possint omnibus mundi ecclesiis; quos tamen omnes thesauros inaestimabiSalomonis coaequari potest. Quid iterum de infinito nobilium thesauro dicam, cum thesaurum negotiatorum rusticorum nemo aestimare possit? Quid inve
Abbreviated transcription (Latin):
fab ilem meiredem in celo gau¬
denrtes recipiatis. Nam metiꝰ
est ut uos hẽatis constantino¬
polun qͣm pagam. Quia in
d hẽntur pre ciosissime reli¬
quie dñr. idẽ statua ad quam
fuit ligatus. flagellum a quo
fuit flagellatus. Clamis cocci¬
uea qua fuit indutus. Coro¬
ua spinea qua funt coronatꝰ
Arundo quam uice ceptri iu¬
inanib tulit. Uestimenta
qui airte crucem expoliatus
fuit. Pars maxima ligui c̾cit
in qua crucifixus fuit. Cauz
quib affixus fuit. Linteami¬
na post resurrectõẽm eiꝰ ĩue¬
p hun fragmentoꝵ ex qͥnq
panib ⁊ duob piscib. Caput
cum capillis integrũ ⁊ barba
saucti iohis baptute. Religͥe
sorum ac uͥgiũ que ob nimi¬
um incrementũ singularit᷑
scrib̾e in t̾misimꝰ. Que tam̃
omĩa predicta xpĩam mag̃
quam pagaui hẽre debent.
Et mummen magnũ erit
habueruit. de tͥmentũ uo
⁊ iudicium si ꝑdidint. Quod
si ob hoc certare noluerint.¬
⁊ aurum magis a mauerint.

Expanded text:
fabilem mercedem in coelo gaufabilem mercedem in coelo gaudentes recipiatis. Nam melius est ut vos habeatis Constantinopolim quam pagani, quia in ea habentur pretiosissimae reliquiae Domini, id est statua ad quam fuit ligatus, flagellum unde fuit flagellatus, chlamys coccinea qua fuit indutus, corona spinea qua fuit coronatus, arundo quam vice sceptri manibus tulit, vestimenta quibus ante crucem spoliatus fuit, pars maxima ligni crucis in qua crucifixus fuit, clavi quibus affixus fuit, linteamina post resurrectionem in sepulphini fragmentorum de quinque panibus et duobus piscibus, caput cum capillis integrum et barba sancti Joannis Baptistae, reliquiae sorum et virginum, quae ob nimium incrementum singulariter scribere intermisimus. Quae tamen omnia praedicta Christiani magis quam pagani habere debent, et munimen magnum erit habuerint; detrimentum vero et judicium, si perdiderint. Quod si ob hoc certare noluerint, et aurum magis amaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
nugus ueluit noluit deducũt
ꝑ candem ꝓpontidẽ ꝯstanti¬
uopolum nt dixumis uelecit
caꝑe. Hec pauea de ĩnue¬
rabilib malis que hec impi¬
issima gens aꝑit diximꝰ: ⁊ sqͥ
Ob fastionin legenttiũ duuit¬
quoꝵ rogauus ut quoscũq
fideles xp̃i bellatoret tam ma¬
iores qͣm inmores cũ medio cͥb
iu t̾ra tua adquirere poteris.
galatia ⁊ cetera occidentaliũ
regna auuo pret̾ito a uigo pa¬
ganoꝵ aliquantliu liueraue¬
runt : ita ⁊ nunc ob salutem
ammarũ suarum regnum gͤ¬
coꝵ liberare temptent. Qm̃¬
ego licet imperator uullũ tam̃
iii remedu ueq idonenm
consilium scio inueire. s semꝑ
a facie turcoꝵ ⁊ pnicinatoꝵ fugio
⁊ tai diu insingula cuutate ma¬
neo donec aduentum eoꝵ ꝓpe
sentio. Et melius subiectus ẽẽ
ur̃is latinis cupio quam paga¬
noꝵ delubrus. Eigo ante qͣm
capiatur ab eis constancino¬
polis : certare totis iurib max¬
nue debetisut głiosam ⁊ mef¬

Expanded text:
migiis, velint nolint, deducunt, migiis, velint nolint, deducunt, per eamdem Propontidem Constantinopolim, ut diximus, velociter capere. Haec pauca de innumerabilibus malis, quae haec impiissima gens agit diximus et scrob fastidium legentium dimitut quoscunque fideles, Christi bellatores, tam majores quam minores, cum mediocribus in terra tua acquirere poteris aGaliciam et caetera Occidentalium regna anno praeterito a jugo paganorum aliquantulum liberaverunt, ita et nunc ob salutem animarum suarum regnum Graecorum liberare tentent, qis imperator, nullum tamen mihi remedium, neque idoneum consilium scio invenire, sed semper a facie Turcorum et Pinemacorum fugio, et tandiu in singula civitate maneo, donec adventum eorum prope sentio. Et melius subjectus esse vestris Latinis cupio quam paganorum delubriis. Ergo antequam capiatur ab eis Constantinopolis, certare totis viribus maxime debetis, ut gloriosam et inef
Abbreviated transcription (Latin):
abinitio non dictum neq audi¬
tum est. episcoros sodemitico
Loca uero saucta ĩmimierabili¬
bus mod is contamiant ⁊ des¬
truũt: ⁊ pera peiora eis iinã¬
tur. Et adhec quis nõ plaugit:
Quis nõ compatitur: Quis
nõ borret: Quis ñ orat: Nã
pene dota t̾ra ab ierłin usq
greciaui ⁊ tota grecia cum suis
regionib suꝑiorib que sunt
capado cia minor. alia maior.
gia. idẽ troia. pontus. galatia.
libia. pamphilia. ysauria. l¬
tia. ⁊ insule pncipales chio. ⁊
mi litena ⁊ multe alie regiones.
⁊ insule quas non ualemꝰ enn
merare usq ad tracias ab eis iã
inuasa sunt. ⁊ fere iaui uichil re¬
mansit insi constauci nopolis
qͣm ip̃i inmnantur uertillime
nobit anferre nisi auxilium
di ⁊ fidelium xp̃ianoꝵ latinoꝵ
uelociter sub uenerit. Nain ꝓ
pontidem qui ⁊ auidus dr̃⁊ ex
ponto iuita xandeni constanti¬
uopolim in mare magnum de¬
cuxrit. cum ducentit nambus
in uaserunt quas greci abeis
predati fabricauermit : ⁊ re¬

Expanded text:
ab initio non dictum neque auditum est, episcopos Sodomitico Loca vero sancta innumerabilibus modis contaminant et destruunt, et pejora eis minantur. Et ad haec quis non plangit? Quis non compatitur? Quis non horret? Quis non orat? Nam pene tota terra ab Jerusalem usque Graeciam, et tota Graecia cum suis regionibus superioribus quae sunt Cappadocia minor, alia major, gia, id est Troja, Pontum, Galatia, Libya, Pamphylia, Isauria, Lycia et insulae principales Chios, et Militina, et multae aliae regiones et insulae, quas non valemus modo enumerare, usque Thracias, ab eis jam invasae sunt, et fere jam nihil remansit, nisi Constantinopolis, quam ipsi minantur citissime nobis auferre, nisi auxilium Dei et fidelium Christianorum Latinorum velociter subvenerit. Nam et Propontidem, qui et Aridus dicitur, et ex Ponto juxta eamdem Constantinopolim in mare Magnum decurrit, cum ducentis navibus invaserunt, quas Graeci ab eis praedati fabricaverunt, et re
Abbreviated transcription (Latin):
linur aliquio auferre. Ad
hec illi respondentes dixert̃
peratoris sumus: ⁊ donatina
ur̃a ꝓmereri ab eo desidera¬
mnus. Quo ei libet uadimus.
qd̃ precipit facimꝰ: ⁊ magis
illi quam d̾o obedimꝰ. Nes
tam̃ bñ recognosciꝰ qr ma¬
gil oportet d̾o obedire qͣm ho¬
minib. Imꝑator nr̃ magis ꝑ

Expanded text:
rre. » Ad haec illi respondentes dixerunt: imperatoris, et donativa nostra promereri ab eo desideramus. Quo ei libet vadimus, quod praecipit facimus, et magis illi quam Deo obedimus. Nos tamen bene recognoscimus quod magis oportet obedire Deo quam hominibus . Imperator noster mag
Abbreviated transcription (Latin):
niuersos qui hanc hys¬
toriam legerunt sine
ditam intellexint deprecornt
cũ in ea aliquid nuirbaue cõpo¬
situm inueuerint con cedant ue¬
main quia bant scribe ꝯpulsut
sum ꝑ obeoientiã. Qnidã ⁊ enĩ
abbas noĩne .B. lict̾arnm scĩa

Expanded text:
niversos qui hanc historiam legerint, sive auditam intellexerint, deprecor, ut cum in ea aliquid inurbane compositum invenerint, concedant veniam, quia hanc scribere compulsus fui per obedientiam. Quidam enim abbas, nomine N., litterarum sci
Abbreviated transcription (Latin):
lingua barbara quasi honmes
septentrionales dictisunt : eo
qd̾ prinium ab illa mudi parce
uenerunt. karolus autem rex
francorum mito cum eis federe
filiam suan Rollont uxorem
deoit: eamq t̾ram que nũc
normannia nocatur concessit.
Qui silicet Rollo aanno abmrar¬
Robertus nomen accepit. Atq
ex ide gens normannoꝵ xp̃o
credent fidei subrecta est. Rol¬

Expanded text:
lingua barbara, quasi viri septentrionales dicti sunt, eo quod primum ab illa mundi parte venerant. Carolus autem rex Francorum, inito cum eis foedere, filiam suam Rolloni uxorem dedit, eamque terram, quae nunc Northmannia vocatur concessit. Qui scilicet Rollo baRoberti nomen accepit. Atque exinde gens Northmannorum Christo credens fidei subjecta est. Po
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i saluatoris qd̾ ab iniũdis
Sentib possidetur. ⁊ loca scã
que nũc nihoneste tractant᷑
il sordidantur. O fortissimi mi¬
les ⁊ inuictoꝵ ꝓpago parentũ
uolite degenerari: s ittuteui
prioꝵ uestroꝵ reminiscunini.
Qd̾ si uos carnis liberoꝵ ⁊ pa¬
rentum ⁊ coninguin detinet

Expanded text:
undis gentibus possidetur, et loca sancta quae nunc inhoneste tractantur is sordidantur. O fortissimi milites, et invictorum propago parentum, nolite degenerare, sed virtutes majorum vestrorum reminiscimini. Quod si vos charus liberorum et parentum
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñi auno. duce quodã collo¬
ne nõme a scrchia infenori egi¬
si. atq ꝑ occeanum uecti: cum
sepe uinnero tam germaniã
quai galliam more p yratico
ꝑ eadem occeani lutora exeur¬
rentes uifestassent: tandẽ eg̾s¬
respicit innaserunt: ciuitatemq
in ea Rothomagum occupantes
usq in hauc diem normaumau

Expanded text:
ani, duce quodam, Rollone nomine, a Scythia inferiori egressi, atque per Oceanum vecti, cum saepenumero ante, tam Germaniam quam Galliam more piratico per eadem Oceani littora excurrentes infestassent; tandem egresrespicit, pervaserunt, civitatemque in ea Rothomagum occupantes, usque in hanc diem
Abbreviated transcription (Latin):
populo antiquitꝰ : quib impii
uabnomi post diuersa delubri
deridendo dicebant. yninũ
cantate nobis de cantieit syon
Sic ⁊ in stupro filiarum macres
compellurt᷑ nũc cantare cqu¬
tilenas uefarias quarum uores
uõ cantum s magis ut erxdimꝰ
plus resonant planctum: sicut
est in morte ĩ nerentiũ. uox i
rama audita ẽ ploratꝰ ⁊ uliua¬
tus multut rachel plorans fi¬
lios suos: ⁊ nolint consolariqq.¬

Expanded text:
populo antiquitus, quibus impii populo antiquitus, quibus impii Babylonii post diversa delubria deridendo dicebant: Hymnum cantate nobis de canticis Sion . Sic et in stupro filiarum matres compellunt nunc cantare cantilenas nefarias, quarum voces non cantum, sed magis, ut credimus, plus resonant planctum, sicut scriptum est in morte innocentium: Vox in Rama audita est, ploratus et ululatus multus: Rachel plorans filios suos, et nol
Abbreviated transcription (Latin):
O melitissime comes ⁊ mayime
fidi ꝓpĩane consolator notiticare
ns ⁊ tur cis cotidie. ⁊ depredat᷑
⁊ adenuritur sine int̾missione:
⁊ fiunt redes diuerse. ⁊ menqr.¬
rabnes ꝓpĩanoꝵ interfectionet
⁊ dertsiones. S quia sinit mu
nis nairabilia: de nultis dici¬
mus panca. que tũ sunt quor¬
tuhorribilia. ⁊ conturbant ⁊̃
ip̃m aerem. Nam pueros ⁊
xp̃i fiudunt in eisdem bartit¬
teriit.⁊ desuꝑ eos mingere cõ¬
pellunt. ⁊ demceps ni c̾rnitu ec¬
isie eos uolent deducunt. ⁊
nouieu ⁊ fidem sc̃e t̾itatis blas¬
pheiare compellunt Illo uero
uolentes ea diuersis penis afligc̃.
ad ultiuiũ cosiuterficitint. Po¬
biles uero matronas aceoꝵ
filias depredatas inuicẽ succe¬
denoo ut anunalia adultando
deludint. Alii uͭ corrumpendo
turpit̾ uͥgnes. statiuit aute
facies eoꝵ matres: compelleu¬
tes eas uepharias ⁊ luxurias de¬
cautare cantilenas. donec com¬
ꝑleaut ip̃a sua nepharia. Sic
enim legimus actum ⁊ in dei

Expanded text:
O inclytissime comes, et maxime fidei consolator, notificare is et Turcis quotidie, et depraedatur et acquiritur sine intermissione, et fiunt caedes diversae, et inenarrabiles Christianorum interfectiones et derisiones. Sed quia inenarrabilia, de multis dicamus pauca, quae tamen sunt auditu horribilia, et conturbant etiam ipsum aerem. Nam pueros etChristi fundunt in eisdem baptisteriis, et desuper eos mingere compellunt, et deinceps in circuitu ecclesiae eos violenter deducunt, et nomen et fidem sanctae Trinitatis blasphemare compellunt. Illos vero nolentes ex diversis poenis affligunt, et ad ultimum eos interficiunt. Nobiles vero matronas ac earum filias depraedatas invicem succedendo ut animalia adulterando deludunt. Alii vero corrumpendo turpiter virgines statuunt ante facies earum matres, compellentes eas nefarias et luxuriosas decantare cantilenas, donec compleant stupra ipsa sua nefaria. Sic enim legimus actum in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
deus mentib ur̃is affuisset:
uira õnim uestrum uox uon
fuisset. Licet enim uox ur̃a
numerosa ꝓdient:tamen
origo uocis una fuit. Propt̾ea
dico nobis quia d̾s hanc a no¬
bis elicuit : qui uris eam pec¬
torib inseruit. Sit gͦ uobis
nox ista m reliz bellicit mulz¬
tare signum: quia uerbin
hoc a d̾o ẽ ꝓlatum. Cum ĩ¬
in hostem fiet bellicosi imꝑe¬
tus congressio: ert uniuer¬
sis hec ex parte d̾i uocifera¬
tio. Deus muilt d̾s uult. Et
ũ precipiiꝰ aut suademus
ut senes aut inbecilles ⁊ usui
armoꝵ minime idonei hoc
iter arcpiant: nec mulieres
sine comugib siis. aut fratͥb:
aut legitinul testimoniis uł¬
latemis incedant. Tales enini
magis sunt impedim̃to qͣm
adiumento: plus oueri qͣm
ulitati. Ditiores n opib
subuemant. ⁊ expestos ad
bellum de sins facultatibus
si irent sine illoꝵ licentia:
Quippe nec laicis expedit
pegͥnart insi cum sui bñdict.¬
sancte ꝑegͥuationis amiũ
habuerit.⁊ d̾o sponsionẽ inde¬

Expanded text:
Deus in mentibus vestris fuisset, una omnium vestrum vox non fuisset. Licet enim vox vestra numerosa prodierit, tamen origo vocis una fuit. Propterea dico vobis quod Deus hanc a vobis elicuit, qui vestris eam pectoribus inseruit. Sit ergo vobis vox ista in rebus bellicis militare signum, quia verbum hoc a Deo est prolatum. Cum in hostem fiet bellicosi impetus congressio, erit universus haec ex parte Dei una vociferatio: DEUS VULT, DEUS VULT. Et non praecipimus aut suademus, ut senes aut imbecilles, et usui armorum minime idonei, hoc iter arripiant, nec mulieres sine conjugibus suis, aut fratribus, aut legitimis testimoniis ullatenus proficiscantur. Tales enim magis sunt impedimento quam adjumento; plus oneri quam utilitati. Divites in opibus subveniant, et expeditos ad bellum de suis facultatibus si irent sine illorum licentia. Quia nec laicis expedit peregrinari, nisi cum sui benedictisanctae peregrinationis animum habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
titudo incimibebat equitauit.
rant: nullus ei nunciaueiat. qm̃
uo lebat. Quicũq enim ei aduta
nuciabat: millam oeinceps ꝑra¬
ciam in conspectu euis innemeeut
nec illum tamen ulla res possessa
suo distractu turbauerat: tante
facultatis erat qd̾ remanebat. Et
ne quis fruiolum ẽẽ dicat quod

Expanded text:
titudo incumbebat, equitavit. titudo incumbebat, equitavit. rant, nullus ei nuntiaverat, quonvolebat. Quicunque enim ei adversa nuntiabat, nullam deinceps gratiam in conspectu ejus inveniebat. Nec illum tamen ulla res possessa suo distractu turbaverat, tantae facultatis erat quod remanebat. Et ne frivolum esse dicat quis quod
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝯsecutam uictoriam.
Nocte sͥ transacta aurora
solito candio: inclaruit: ⁊¬
nr̃os a sommno ex citainit Erat
autem feria sexta in qua sala¬
tor generis humani diabolim
regem babilome tropho erucis
ꝓstrauit: ⁊ nũc iterum admi¬
iainsum sue babilonie satel¬
lites suos dñs suꝑauit. Rex ut
suꝑius dixnmuis flumen transine¬
auit. s prĩarcha cuni ep̃is aliis
q religiosis niril tam grecit qͣm
latnis atra remansit. Delcend̃
itaq rex in quaindã uallem
speciosam ⁊ spaciosã cũ siis om̃ib
⁊ secus litnis maris intr auit:
ibiq suas aces ordinanit. Ipse
suam constituit pͥmani: comes
dii terciã. comes flandrensis
quartam. comes eustachiut ⁊
tancredus. ⁊ guaston debhert
quintã: Uniuersiq pedites cĩ
sagitis ⁊ pilis ⁊ telis p̃posuerunt¬
le militib. ⁊ sic ordinati ire cepe¬
runt obiuam babilomensib
In dextera paite iuxtamare co¬
mes sc̃i egidii fut: in siistra
uero iex ubi maior hostuun for¬

Expanded text:
ante consecutam victoriam. Necte igitur transacta, aurora solito clarior incanduit, etros a somno excitavit. Erat autem feria sexta, in qua Salvator generis humani, diabolum regem Babyloniae, trophaeo crucis prostravit; et nunc iterum admiravisum suae Babyloniae, per satellites suos Dominus superavit. Rex, ut superius diximus, flumen transmeavit, que religiosis viris, tam Graecis quam Latinis, citra remansit. Descendit itaque rex in quamdam vallem speciosam et spatiosam cum suis omnibus, et secus littus maris intravit, ibique suas acies ordinavit. Ipse suam constituit primam; comes dii tertiam; comes Flandrensis quartam; comes Eustachius et Tancredus et Guaston de Behert quintam. Universique pedites cum sagittis, et pilisse militibus, et sic ordinati obviam ire coeperunt Babyloniensibus. In dextera parte juxta mare, comes Sancti Aegidii fuit; in sinistra vero rex, ubi major hostium for
Abbreviated transcription (Latin):
in signis palestine .xxu. milibue¬
distunt a iherosolima qͣm toudã
allofili coudiderunt. ⁊ ascalonã
ex nõme celon qui finit nepos
nulla miqsm famili autatẽ yũ¬
gi ueluit. In haue gͥ admirauit
babilome erat cũ nuucii ad regẽ¬

Expanded text:
insignis Palaestinae, vigiinsignis Palaestinae, vigidistans ab Hierosolyma; quam quondam allophyli condiderunt, et Ascalonam ex nomine Celon, qui fuit nepos nulla unquam familiaritate conjungi voluit. In hac igitur admiravisus Babyloniae erat, cum nuntii ad rege
Abbreviated transcription (Latin):
ascalonam ꝑuenit. Quo cunz
ꝑueniss. mintius ad regẽ fer¬
tinus uenit: ⁊ reni ut erat ei
urtimauit. Ne mora longa
fuit qd̃ rex qd illos quosinit̾at
nrisit: ut uideł festinarent ad
bellum uenire qd̾ p̃parauerat
ad pirainsus babilonie. Ipse
enĩ iani cũ ĩnumera gente
ascalone erat ⁊ iherosolunã
obsidere parabat. Qd̾ ubi eu¬
stachiul ⁊ tanchrediis ceteriq
bellatores uiri audierunt ĩmi¬
nens belli ne gotum. neapon¬
tanis cuub ostenderunt. ⁊
lompues ⁊ mcieti cesaream ꝑ¬
uenerunt. In rastinũ nixta mare
ambulantes ad quanidã arbeiu
q̃ raniola dicitur ꝑuenerunt.
multosq ibi arabes qui belti p̾¬
crrlores erant inuenerũt. Qnos
ex eis app̾hen derunt: quiip̃it
oẽm belli apparatum in intate
aperuerunt. Qua re comꝑta
nuntios uelociorib equis insi¬
dentes regi citius legauerunt.
ut om̃es absq dilatione ꝯuronet¬
⁊ contra ascalonam ad uellum
ꝓcederet Est autẽ alcalon cuutas

Expanded text:
Ascalonam pervenit. Quo cum Ascalonam pervenit. Quo cum pervenisset, nuntius ad regem festinus venit, et rem ut erat, ei intimavit. Nec mora longa fuit, quod rex ad illos quos miserat misit, ut videlicet festinarent ad bellum venire, quod praeparaverat admiravisus Babyloniae. Ipse enim jam cum innumera gente Ascalonae erat, et Hierosolymam obsidere parabat. Quod ubi Eustachius et Tancredus, caeterique viri bellatores audierunt, imminens belli negotium Neapolitanis civibus ostenderunt, et somnes et inquieti Caesaream pervenerunt. In crastinum juxta mare ambulaverunt, et ad quamdam urbem quae Ramola dicitur pervenerunt, multosque ibi Arabes, qui belli praecursores erant, invenerunt. Quos ex eis apprehenderunt, qui ipsis omnem belli apparatum in veritate aperuerunt. Qua re comperta, nuntios velocibus equis insidentes, regi citius legaverunt, ut omnes absque dilatione commoneret: et contra Ascalonam ad bellum procederet. Est autem Ascalona civitas
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt cium̃ suor manar¬
ta fereutes ut ad ip̃os scił deꝰ suis
mitteret. ⁊ ciues ⁊ ciuitatẽ goꝵ ĩ
suo regimine suaq ditione re¬
ciperet. Uolebant en ĩ de se ip̃is
sinm dilatare imꝑium. magis
affectantes suũ qͣm alt̾uil pͥn
cipis pͥncipatum. Est autẽ nea
alic. Rex accepto consilio misit
ad illos eustachium frõm suũ
⁊ tanchrediun. magna manti
militũ ac peditum qͣt illi cum
magno uenerationis officio sus
tortuosus serpens ⁊ lubricꝰ
Anguis qui fide lum semꝑ in¬
nidet felicitati. titulum scił
rłm ita dilatari ad modũ in¬
doluit. ⁊ cleuientẽ ĩmo demen¬
tei ad mirauisin babilomie
coirera ipõs felle ꝯmouit. et
cum ip̃o oẽm orientem excitauit.
sꝑauit ⁊ enim totun malicie
pͥsimptor om̃s illos ⁊ urhem
delere: ⁊ memoriã dnĩti sepł¬
cri funditus abolere. S sicut
cogitationes hõmũ uanesinit:
ita ⁊ potentie euanescunt. Col¬
potuit: ⁊ pomposo apparatu

Expanded text:
venerunt, civium suorum mandavenerunt, civium suorum mandata ferentes, ut ad ipsos, scilicet de suis, mitteret, et cives et civitatem eorum in suo regimine, suaque ditione reciperet; volebant enim de seipsis suum dilatare imperium, magis affectantes suum quam alterius principatum. Est autem Neapvincia Asiae. Rex, accepto consilio, misit ad illos Eustachium fratrem suum, et Tancredum, cum magna manu militum et peditum; quos illi cum magnae venerationis officio sustortuosus et lubricus anguis, qui fidelium semper invidet felicitati, titulum sciliusalem ita dilatari, admodum indoluit. Et Clementem imo dementem admiravisum Babyloniae, contra ipsos felle commovit, et cumSperavit etenim totius malitiae praesumptor, omnes illos et urbem delere, et memoriam Dominici sepulcri funditus abolere. Sed sicut cogitationes hominum vanae sunt, ita et potentiae evanescunt. Colum, et pomposo apparatu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊duuna ⁊ humana lege beue
qui bene poterat ꝓfeire de thes¬
pecri adumenla: que festinitas
bñ congruit innculate ciuitati q̃
demon iacis nexib diu fuerat il¬
ugata qm̃ ip̃o die quo dignũ hũit
sacerdotẽ libera fuit ⁊ absoluta.
Grãs igitur saluatori d̾o ⁊ libera¬
tori suoꝵ qui tociens eam destiui
⁊ ancillari ꝑmifit. tociensq des¬
tructam reedificauit. ⁊ ancilla¬
tam mirabili potentia libera¬
nis uelloꝵ conflictib gens galli¬
cana fines orientis penetrait
⁊ imũdiciis gentilium quib ꝑ
annos cirtiter quadragnita ihe¬
rłni fuit inquinata diuina opi¬
tulante grã eimundaut. In q̃
sa cerdote canoice conseciato ⁊
rege lublimato francoꝵ celebre
nonien om̃i orienti ĩnotint ⁊
aifixi mentib etiã iufidelium
resplenduit
uo spleudore renitentil gie
cum sacerdotis ac regis ordina¬
tio sollempni gaudio fuiss ex¬
hibita: nuncũ de neapolitana
urbe ad regem godefridam

Expanded text:
vina et humana lege bene vina et humana lege bene qui bene poterat de thesPetri ad Vincula quae festivitas bene congruit vinculatae civitati, quae daemoniacis nexibus diu fuerat illigata, quoniam ipso die quo dignum habuit sacerdotem libera fuit et absoluta. Gratias igitur Deo salvatori et liberatori suorum, qui toties eam destrui et ancillari permisit, totiesque destructam reaedificavit, et ancillatam mirabili potentia libera bellorum conflictibus gens Gallicana fines orientis penetravit, et ab immunditiis gentilium, quibus per annos circiter quadraginta Jerusalem fuerat inquinata, divina opitulante gratia, emundavit. In qua sacerdote canonice consecrato, et rege sublimato, Francorum celebre nomen omni Orienti innotuit, et cifixi mentibus etiam infidelium resplenduit. Quo splendore renitentis gratiae, cum sacerdotis ac regis ordinatio solemni gaudio fuisset exhibita, nuntii de Neapolitana urbe ad regem Godefridum
Abbreviated transcription (Latin):
limiuatis itaq onĩtbus
ñmieis ab inrbe pacifici
nõinis: de ordiuando rege q̃s¬
tio debebat agitan ut scilicet
ius ex ip̃is om̃ib eligeret᷑.
qui tante urbi tantoq popło
p̃ficeretur. Cõmimi gͥ decre¬
to oĩum. pan noto. genertuq
alsensu dux Godefridus elignt.
pus natur. In quo bene alsent
illo regimine talem se exhibint
qd̃ ip̃e magil regiam dignta¬
tem quam regia dignitas ip̃m
cõmendauit. Nõ honor illistirẽ
faciebat eum : s honori nul¬
tiplicabatur gloria pp̃ eum
In tantũ ⁊ enĩ regie dignitati
prefuti ⁊ ꝓfuit: qd̾ si fieri poss
ut unuersi reges t̾re nixcau
lum a deẽnt. censura equrtatis
om̃ib pͥncipar iudicaret᷑. ⁊ me¬
nto equestris ꝓbitatis ⁊ iubtr¬
osa corporis elegantia. ⁊ nobr¬
lium morũ prerogatinua. son¬
gruũ quoq deinceps erat nt
qui sibi guuernatorẽ corpoꝵ
decenter ⁊ decentẽ elegerant:
rectorẽ animarũ pari modo
pponerent. Clegerũt itaq q̃n¬
dam clericum nõme arnulfũ¬

Expanded text:
liminatis itaque omnibus nimicis, ab urbe pacifici nominis, de ordinando rege, quaestio debebat agitari, ut scilicet unus ex ipsis omnibus eligeretur, qui tantae urbi tantoque populo praeficeretur. Communi igitur decreto omnium, pari voto generalique assensu, dux Godefridus eligitur, pugnatur. In quo bene assensus illo regimine talem se exhibuit, ut ipse magis regiam dignitatem quam regia dignitas ipsum commendarit. Non honor illustrem faciebat eum, sed honori multiplicabatur gloria propter eum. In tantum enim regiae dignitati praefuit et profuit quod, si fieri posset, ut universi reges terrae juxta illum adessent, censura aequitatis omnibus principari judicaretur, et merito equestris probitatis, et vultuosa corporis elegantia et nobilium morum praerogativa. Congruum quoque deinceps erat, ut qui sibi gubernatorem corporum decenter et decentem elegerant, rectorem animarum pari modo sibi proponerent. Elegerunt itaque quemdam clericum, nomine Arnulfu
Abbreviated transcription (Latin):
ti erant ad p̾lium. ⁊ qura iam
ppe erant uenientes cont̾ ip̃m.
tio. Quod medo dicis nõ audeo
credere: quia nec eciam urtra mu¬
ros iberłm estimo illos inueuire
Cui ⁊ ille. Certissime sciat dñe
magntudo tua quia parati ad
p̾lium uenũt: ⁊ iam ꝓpe sũt. Tunc
ꝓ̃cepteut omes sui aima caꝑent:
⁊ad bellum ꝓparent. Cumq para¬
ti om̃s ex aduerso starent: ⁊ ip̃e nr̃ot
urtuitus eẽt dixit. O regnũ bari¬
lonre cunctil regnis autecellens
quantũ dedecus hodie pateris.
in hoc qd̃ tantilla gens ꝯtͣ te
uenire p̾sumit. Ego uero nim¬
qͣm estimaui illos nec eciã int᷑
septa enuislib urbil inuenire:
⁊ ip̃i contra me itinere diei uniꝰ
ausi sunt uenire: Aut sensum
amiserunt aut mer sicut uiuere
diligunt. Precipio itaq uobis o
babilonici uri bellatores ut om̃t
istos de t̾ra deleatil: nlli partat

Expanded text:
 quod jam prope essent, venientes contra ipsum. tio: Quod mihi dicis, non audeo credere, quia nec etiam intra muros Jerusalem aestimo illos invenire. Cui et ille: Certissime sciat, Domine, magnitudo tua, quia parati ad praelium veniunt, et jam prope sunt. Tunc praecepit ut omnes arma caperent, et ad bellum properarent. Cumque parati omnes ex adverso starent, et ipse nostros intuitus esset, dixit: « O regnum Babyloniae cunctis regnis antecellens, quantum dedecus hodie pateris, in hoc quod tantilla gens, contra te venire praesumit! Ego vero nunquam aestimavi illos nec intra septa etiam cujuslibet urbis invenire; et ipsi contra me itinere diei unius ausi sunt venire? Aut sensum amiserunt, aut mori sicut et vivere diligunt. Praecipio itaque vobis, o Babylonici bellatores, ut omnes istos de terra tollatis, nulli parcat
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sierunt. Nr̃i uero ꝑsectti sũt
illos. s appͥhendere ñ pomennt
nͥ duol. Predam aũ inũsam
rapueriuit: ⁊ihersm ex ea co¬
piose ditauerunt. Rex quidem
dies aduesꝑascente uocifera¬
ri p̾cepit ꝑ unirsum agmnen
ut om̃s quiescerent ⁊ pͥmo
dinculo consurgent Seq
beslo p̃pararent. Patarcha

Expanded text:
i vero persecuti sunt illos, sed apprehendere non potuerunt nisi duos. Praedam autem universam rapuerunt, et Jerusalem ex ea copiose ditaverunt. Rex quidem die jam advesperascente, vociferari praecepit per universum agmen, ut omnes quiescerent, et primo diluculo consurgerent, seque bello praepararent. Patr
Abbreviated transcription (Latin):
quit in coi suat petro u̾emtie
ut milsas ordinaret. o: ationes
constitueres ⁊ ꝓcessiones com¬
poneret ad sepuloum: ut d̾s
honio qui in eoiacuit populo
suo fieret in p̾sidium. Cumq
rex cum suo erererni ueniret
a flumen qd̃ est citra ascalo¬
nam inuenit ibi mrulta milia

Expanded text:
quit vices suas Petro eremitae, quit vices suas Petro eremitae, ut missas ordinaret, orationes constitueret, et processiones componeret ad sepulcrum, ut Deus homo, qui in eo jacuit, populo suo fieret in praesidium. Cumque rex cum suo exercitu veniret ad flumen, quod est circa Ascalonam, invenit ibi multa millia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab eo consilium accepit ut ꝑ
totam cuitatem p̃conaretur
qd̾ in crastinũ sũmo inane oẽs
ad eccli am conueurent: qura
post sacra missarũ sollẽpma.
diũci corporis encharistiã ꝑci¬
ꝑent. ⁊ ad bellun uersus asca¬
lonem equitarent. Rumor iste
minime ꝑturbauit aumios au¬
dientiũ: s nox subseq̃ns insa
ẽ illis tardiori sucre ssu ꝓtensior
ceteris extitisle. Ut pͥmũ matu¬
tina caput aurora leuauit. Ad
pana uocainit. Milsa poratur
populus dño sonatur. Que
bñdicuntur sacra munera dũ
capuit᷑. Exit au ecch̾a plehi
atq cucurit ad arma. Et ie¬
iuna sum̃ contraria ꝑgit in
hostem. Classica. sistra. tube.
postqm rexerit ad nrbe. Inso¬
nuere simul. quoꝵ clangorior
om̃s. In guum montes cũ uat¬
lib eqͦnitabant. Terrorẽq su¬
is mimieis incutiebaut. Ita ꝓce¬
dunt ad p̾lumi xpiane aciec
dñi uictorem belli corpore⁊ m̃te
la hõmum multitudine quia
non confidiutt nnisua s in ipñis
uirtute. Patarchaquidẽ dereli¬

Expanded text:
pit, ut per totam civitatem praeconaretur, quo in crastinum summo mane omnes ad ecclesiam convenirent, ut post sacra missarum solemnia Dominici corporis eucharistiam perciperent, et ad bellum versus Ascalonam equitarent. Rumor iste minime perturbavit animos audientium, sed nox subsequens visa est illi tardiori successu protensior caeteris exstitisse: Ut primum matutina caput aurora levavit, Ad pana vocavit. Missa peroratur, populus Domino sociatur. Quae benedicuntur, sacra munera dum capiuntur, Exit ab ecclesia plebs, atque cucurrit ad arma, Et jejuna suum contraria pergit ad hostem. Classica, sistra, tubae, postquam rex exit ab urbe, Insonuere simul: quorum clangoribus, omnes In gyrum montes, cum vallibus echonisabant, Terroremque suis inimicis incutiebant. Ita procedunt ad praelium Christianae acies, Deum victorem belli, corpore et mente minum ulla multitudine, quia non confidunt in sua, sed in ipsius virtute. Patriarcha quidem dereli
Abbreviated transcription (Latin):
dũo suggͥeute bonis t̾renis re¬
pleti suirt. Cuq digredi
a ciurtate placuit suadentib
uicolis aquam in uasis ⁊ ittb
secum tulerunnt: quia aqͣm ĩ
crastinum misqͣm repperut
dam flumen ꝑuenerũt ibiq
duob dieb hospitati sunt.
Altera autẽ die eursor et qui
pirant agiuina pͥmo uenert
ad ciuttatem q̃ eraclea me¬
uioratur. in qua turcoꝵ maxi¬
nia uiultitudo aggabatur
Qui ut alonge axprehendert̃
uextua frautoꝵ uolitantia:
ꝓtinus confugerũt irt ramu¬
lus creptus de laq̃o aut cerua

Expanded text:
Domino suggerente, bonis terrenis repleti sunt. Cumque digredi a civitate placuit, suadentibus incolis, aquam in vasis et utribus secum tulerunt, quia aquam in crastinum nusquam repererunt. ddam flumen pervenerunt, ibique duobus diebus hospitati sunt. Altera autem die cursores qui praeibant agmina, primo venerunt ad civitatem, quae Heraclea memoratur, in qua Turcorum maxima multitudo aggregabatur. Qui ut a longe deprehenderunt vexilla Francorum volitantia, protinus effugerunt ut damulus eruptus de laqueo, aut cer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊siauatos iucursus ⁊ diros ictꝰ
ferie nou potuerũt pluxibus
luoꝵ ꝓstratis in muni toẽm
urbis sese receꝑunt: ⁊ uostri
castra sua autelocauerũt ⁊
erubitores posuerunt. Illi no
te media ad castraueniur̃t cũ
magno gandio clamantes
munt. Nr̃ĩ tanen eos ꝑseqͥ
ueluerunt quia noꝵ erat tp̃o¬
ydonxui. Die sͥ lucescente
ur̃i ciurtatẽ introieriurt. ⁊
ciies lp̃os li bentissime rece¬
perunt. facta ÷ aucẽ ronten¬
tio uiter comitom baldiunũ
⁊ tanchredum quis eoꝵ ciui¬
tati pͥuciparetur: au utroꝵ
diñe sub de ret᷑. Tanch red̃
reuitebatiu: quĩ ꝑse caui
uolebat hẽre: s tandem cellit

Expanded text:
sinuatos incursus et diros ictus ferre non potuerunt, pluribus suorum prostratis, in munitionem urbis se receperunt: et nostri castra sua ante urbem locaverunt et excubitores posuerunt. Illi verte media ad castra veniunt, cum magno gaudio clamantes munt. » Nostri tamen eos persequi noluerunt, quia nox erat, tidoneum. Die vero lucescente nostri in civitatem introierunt, et cives eos libentissime receperunt. Facta est autem contentio inter comitem Balduinum et Tancredum, quis eorum civitati dominaretur, an utrorumque dominio subderetur. Tancredus renitebatur, quia pro se eam voleba
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dñs filios isrł de manu egiptiorũ ess lib̾a¬
turꝰ. at illi ñ ĩtellexer̃. & cũ sequenti die uel¬
let recõciliare duos hebreos rixantes. qui
ra filia sac̾dotis madiã. quã durit genuit
duos filios. Expletis aut̾ ãnis xł: apparuit¬

Expanded text:
os Israel de manu Aegyptiorum esse liberaturus. At illi non intellexerunt. Et cum sequenti die vellet reconciliare duos Hebraeos rixantes, qui ra, filia sacerdotis Madian quam duxit, duos genuit filios. Expletis autem annis quadragi
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ erant magis ꝑite. ⁊ ideo aliis p̃ferebãt᷑
ĩ dispensatione amministrationis cotidi¬
ane. n pͦ ĩtelligi causa murmuris duppłr.¬
uł qi indie gͥcorũ in cotidianũ mist̾iũ nõ
ad mitebant᷑. uel quuia ĩ minist̾io cotidiano
nimis grauabant᷑i forte faciebant eas foca¬
rias. ⁊ huiꝰ mͦi uilia amministrare. uidẽ¬

Expanded text:
 erant magis peritae, et ideo aliis praeferebantur in dispensatione administrationis quotidianae. Et potest intelligi causa murmuris dupVel quia viduae Graecorum in quotidianum ministerium non admittebantur, vel quia in ministerio quotidiano nimis gravabantur. Forte faciebant eas focarias, et hujusmodi vilia administrare. Viden
Abbreviated transcription (Latin):
e stephanꝰ plenꝰ gr̃a
ꝙ fortitudine faciebat ꝓdigia : signa
magna ĩ popło. Surrexer a qͥdã de sinago¬
ga lib̾tinoꝵ a regione sic dictoꝵ. uł liber¬
tinoꝵ .i. manu missorũ. qͥ cũ pͥus fuisset
serur. pꝰea fuerant de lib̾tate donati.⁊ sic
de seruili ꝯdicione fuer̃: qͥ pͥmo restiter
q̃ fc̃ ꝓximie. sunt. disputantes cũ stepha¬
no. ⁊ ñ pot̾ant rest̾e resist̾e sapientie:¬
duos falsos testes qͥ testificarẽt eũ dixi¬
sse. blasphemiã ĩ dm̃. ⁊ ĩ mossẽ. ⁊ cõmo¬
⁊ dixer. homo iste nͥ cessat loqͥ u̾ba adu̾
tẽplo ⁊ legi. audiuimꝰ eũ dicente̾. qm qie.
nazarenus destruet locũ istũ. ⁊ muta¬
bit tͣditiones quas tradidit nob̾ moꝯses.¬

Expanded text:
a et fortitudine faciebat prodigia et signa magna in populo. Surrexerunt autem quidam de synagoga Libertinorum , » a regione sic dictorum. Vel libertinorum, id est manumissorum, qui cum prius fuissent servi, postea fuerant de libertate donati, et sic de servili conditione fuerunt, qui primo restiteruquae sibi proximae sunt, « disputantes cum Stephano; et non poterant resistere sapientiduos falsos testes qui testificarentur eum dixisse blasphemiam in deum et in Moysen. Et commo dixerunt: «Homo iste non cessat detrahere t legi. Audiuimus eum dicentem quod Ihesus Nazarenus destruet locum istum et mutabit precepta que tradidit nobis Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
nisibili signo ostendebat᷑. cũ lingus omnib
loquerent᷑ costat hũc philippũ fuisse diaco
nũ nõ apostolũ. qd̾ tnͣ uidetꝰ ex glosa super
que ꝓpt̾ea reseruat᷑. hodie solis eorũ iuca
liniunt ĩ ꝯfirmationẽ uͥ dat᷑ sp̃s sc̃s ad ro¬
bur. Si enĩ philippꝰ iste apłs e̾et: statĩ rͥtaiiꝰ
sp̃s putans ex quadã ĩdustria hoc ab eis fi.
N hãc posse ab eis p̾cio cõꝑari obtulit eispe¬
cuniã dicens. Date mͥ hanc potestatẽ. ut cu¬
petume pecunia tua tecũ sit supple ducẽs
ĩꝓcando aut ĩ ꝑdicione

Expanded text:
linguis omnibus loquerentur. Constat hunc Philippum diaconum fuisse, non apostolum. Quod videtur ex glossa super quae propterea reservatur hodie solis eorum vicarliniunt in confirmatione, ubi datus Spiritus sanctus ad robur. Si enim Philippus iste apostolus esset, statim s, » putans ex quadam industria hoc ab eis fieri, et hanc posse ab eis pretio comparari, « obtulit eis pecuniam, dicens: Date mihi hanc potestatem, ut cupecuniae. Pecunia tua tecum sit, supple, ducens ando ait: In perditione