comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morib ssauar m̃te const̾natꝰ.: quid faciat igno¬
rat. delib̾at q ꝓut temporis rerum in arcto po¬
sitarum patiebatur angustia. anregem mune¬
ribus temptet expugnare. ⁊ indignationem
euis data emoiuiat peccunia. anfinitimos suꝑ¬
stitionis sue pͥncipes adsui auxilium p̃cib pre¬
cioq sollicitet. Tandem placet utrumq matu¬
rata ꝓuisione temptare. Missa gͦ legatione ad
uoradinum. implorat subsidium. ⁊ impeiͣt
imploratum. uocato enimsitacuno cuus sepiꝰ
fecimꝰ mentionem. partem ex̃citꝰ. ⁊ nobilium suoꝵ
partem nonmodicam. cum satrapis qui partẽ
souicitudius portarent tradit. sumptis q ali¬
mentis ad it necc̃iis. ⁊ camelis ad deuehenda o¬
nera sufficientib eos in egyptum dirigit. uri
sis agmninib u̾sus chaere cohortes diri¬
git. s lento nimis gradu. uix unius it̾ diei decẽ
dieb conficiens. tandemq añ urbem cast᷑ me¬

Expanded text:
moribus Savar mente consternatus, quid faciat ignomoribus Savar mente consternatus, quid faciat ignorat, deliberat prout temporis et rerum in arcto positarum patiebatur angustia, an regem muneribus tentet expugnare, et indignationem ejus data emolliat pecunia, an finitimos superstitionis suae principes, ad sui auxilium precibus pretioque sollicitet. Tandem placet, utrumque maturata provisione tentare. Missa ergo legatione ad Noradinum, implorat subsidium et impetrat imploratum; vocato enim Siracono, cujus saepius fecimus mentionem, partem exercitus, et nobilium suorum partem non modicam cum satrapis qui partem sollicitudinis portarent, tradit; sumptisque alimentis ad iter necessariis, et camelis ad devehenda onera sufficientibus, eos in Aegyptum dirigit. CAPUsis agminibus versus Cahere cohortes dirigit, sed lento nimis gradu, vix unius iter diei decem diebus conficiens; tandemque ante urbem castrame
Abbreviated transcription (Latin):
eius ex parte maxima gladio ꝑenitis. ñ parci¬
tur etati aut sexui. ⁊ qui mortem quocunq
casu inueniebantur declinasse. iaturam li¬
bertatis que honestis uiris omni gen̾e mor¬
tis suspectior ẽ. incurrentes. misereseruituti
subuigabantur. Capti sunt int̃ cet̃os euisdẽ
conditionis mahazam filius soldani ⁊ qͥdã
eiꝰ nepos. qui urbi p̃erant. exercitꝰ illic cõgre¬
gati curam hñtes. Effiacta gͥ ciuitate uruẽ¬
tibus passim. ⁊ sine delect̾u cuneis peniciores
domitiliorum penetrant aditꝰ. reserant pene¬
traua.⁊ eos quimortem delitescendo esfugis¬
se udebantur compeditos educentes. ignomi¬
uiose ad necem protrahunt. quos etatis uite¬
gre. ⁊ armorum potentes reꝑuint. gladiis tͣns¬
ueberant. uix senib partitur. ⁊ pueris ⁊ scd̾e
sorti ñ plenius induget᷑ facta sunt desidera¬
bilia eorum hostium preda ⁊ queque spetiosa
in sortem. dum sibi diuidunt spolia. his gͥ ru¬

Expanded text:
ejus ex parte maxima gladio peremptis, non parciejus ex parte maxima gladio peremptis, non parcitur aetati, aut sexui; et qui mortem quocunque casu inveniebantur declinasse, jacturam libertatis, quae honestis viris omni genere mortis suspectior est, incurrentes, miserae servituti subjugabantur. Capti sunt inter caeteros ejusdem conditionis Mahazam, filius soldani et quidam ejus nepos, qui urbi praeerant, exercitus illic congregati curam habentes. Effracta igitur civitate, irruentibus passim et sine delectu cuneis, penitiores domiciliorum penetrant aditus, reserant penetralia, et eos qui mortem delitescendo effugisse videbantur, compeditos educentes, ignominiose ad necem protrahunt, quos aetatis integrae, et armorum potentes reperiunt, gladiis transverberant: vix senibus parcitur et pueris, et secundae sorti non plenius indulgetur. Facta sunt desiderabilia eorum, hostium praeda; et quaeque speciosa in sortem, dum sibi dividunt spolia. His igitur ru
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ subiugata egypto belbeis que olim dict᷑a
ẽ pelusium cum unu̾so territorio suo. iuri eius¬
dem domus expacto prius cum rege inito. ce¬
d̾et inꝑpetuum. frẽs aut̃ milicie templi eidẽ
se subducentes fcõ. aut quia eis contra cõsci¬
entiam suam uidebatur. aut quia magister
emule domus huius rei auctor. ⁊ pͥnceps uide¬
batur. iures penitus ministrare. aut regem
sequi negauerunt. durum enum uidebatuR
eis amico regno. ⁊ de nr̃a fide p̃sum̃ti. Contra
tenorem pactorum. ⁊ contra iuiris religionẽ.
ecuictꝰ gͥ ⁊ p̃liari instructꝰ apparatu.
regni uirib conuocatis: annoregni
eius quinto m̃se octobͥ. descendit in egyptũ.
⁊ trauscursa heremo que media iacet. qua¬
sutin̾e dierum decem pelusium aplicat. qͣm
miox obsidione cingens infra triduum uiolẽ¬
t̃ expugnat. expugnatamq ferro aꝑit. ⁊ su¬
os inmittit incunct̾ant̃. Accidit aũt hoc tercio
nonas nouenbris. Capta gͦ ciuitate cuubus

Expanded text:
ta et subjugata Aegypto, Belbeis, quae olim dicta ta et subjugata Aegypto, Belbeis, quae olim dicta est Pelusium, cum universo territorio suo, juri ejusdem domus, ex pacto prius cum rege inito, cederet in perpetuum. Fratres autem militiae Templi, eidem se subducentes facto, aut quia eis contra conscientiam suam videbatur; aut quia magister, aemulae domus, hujus rei auctor et princeps videbatur, vires penitus ministrare, aut regem sequi negaverunt. Durum enim videbatur eis, amico regno et de nostra fide praesumenti, contra tenorem pactorum et contra juris religionem, gitur et praeliari instructus apparatu, regni viribus convocatis, anno regni ejus quinto, mense Octobri, descendit in Aegyptum; et transcursa eremo, quae media jacet, quasi itinere dierum decem, Pelusium applicat, quam mox obsidione cingens, infra triduum violenter expugnat, expugnatamque ferro aperit, et suos immittit incunctanter. Accidit autem hoc, tertio Nonas Novembris. Capta igitur civitate, civibus
Abbreviated transcription (Latin):
sit bellum: s ut factum tam notabile. aliqͣm
hrẽt excusationem. hic color iudetur quesitꝰ.
uñ ⁊ dominum iustum se cretoꝵ. ⁊ oscĩarum
arbitrum. omnem nr̃is conatib subtraxisse
fauorem asserunt. ⁊ p̃dc̃is moliminib iusti¬
cia uacius ꝓsperos negasse successus. ¶Cãm
porro uincentuum huiꝰ mali ut aiunt mi¬
nistrabant. gerbertꝰ cognomento assallit. ma
tamen instabił. ⁊ mente uagꝰ. hic omnes eus¬
dem domus thesauros exponens. insuꝑ etiam
infinite qͣntitatis peccuniam iiiiam sumẽs.
omnia militib erogauit. quoscumq iue¬
nire potuit sibi auiciens. Unde p̃dictam do¬
mum tanta eris alieni mole grauauit. qͦd nõ
erat spes souitum iri. Ip̃e ⁊̃ pꝰ modum desꝑ¬
ans. officium suum deserens. ⁊ administratio¬
ni renuntians. incentum milib aureoꝵ. domũ
dimisit obligatam. Ea tamen consid̾atione
tot ⁊ tantas misisse dicitur expensas. qͦd cap¬

Expanded text:
sit bellum; sed ut factum tam notabile aliquam sit bellum; sed ut factum tam notabile aliquam haberet excusationem, hic color videtur quaesitus; unde et Dominum, justum secretorum et conscientiarum arbitrum, omnem nostris conatibus subtraxisse favorem, asserunt, et praedictis moliminibus, justitia vacuis, prosperos negasse successus. Causam porro et incentivum hujus mali, ut aiunt, ministrabat Gerbertus, cognomento Assallit, magtamen instabilis et mente vagus. Hic omnes ejusdem domus thesauros exponens, insuper et infinitae quantitatis pecuniam mutuam sumens, omnia militibus erogavit, quoscunque invenire potuit sibi alliciens; unde praedictam domum tanta aeris alieni mole gravavit, quod non erat spes solutum iri. Ipse etiam postmodum desperans, officium suum deserens et administrationi renuntians, in centum millibus aureorum dimisit domum obligatam. Ea tamen consideratione tot et tantas misisse dicitur expensas, quod cap
Abbreviated transcription (Latin):
ksdis octobris it̃ ad reditum arripiumus.u¬
ꝯt̃ea statim pꝰ exitum nr̃m añqͣm reu̾t̾emur
ad ꝓpͥa. anteqͣm de auxilio domini imꝑatoris
ꝑ nr̃am legationem certꝰ fieret rex. fama pub¬
lica ꝑsonuit ut dicitur. qͦd ssuar soldanus.
egyptiꝰ. frequenteᷤᷤ ad noradinum dirigebat
legationes. ⁊ eius occulte implorabat subsidi¬
um. diceus qͦd a pactis que cum rege pepige¬
rat uellet reced̾e. ⁊ qͦd inuitꝰ cum inimico po¬
piuo aliquo pacis fed̾e uing̾et᷑. Qd̾ si de eiꝰ
auxilio certꝰ foret: pacta frang̾et. ab eopenitꝰ
recedens. Uñ rex ut d̾r iusta indignatione motꝰ.
conuocato regno uniu̾so. collectis equitum pe¬
ditumq copiis inegyptum festinat descẽ¬
dere. Sunt qui dicant p̾dc̃a omnia ficta fuis¬
se. ⁊ qͦd ssauar soldano inocenti. ⁊ nicħ tale
merenti. pacta ⁊ conuentionum tenorembo¬
ua fide seruanti. contra fas ⁊ pum. illatum

Expanded text:
Kal. Octobr. iter ad reditum arripuimus.Kal. Octobr. iter ad reditum arripuimus.ea statim post exitum nostrum, antequam reverteremur ad propria, antequam de auxilio domini imperatoris per nostram legationem certus fieret rex, fama publica personuit, ut dicitur, quod Savar soldanus Aegyptius, frequentes ad Noradinum dirigebat legationes et ejus occulte implorabat subsidium, dicens: Quod a pactis quae cum rege pepigerat, vellet recedere; et quod invitus cum inimico populo, aliquo pacis foedere jungeretur; quod si de ejus auxilio certus foret, pacta frangeret, ab eo penitus recedens. Unde rex, ut dicitur, justa indignatione motus, convocato regno universo, collectis equitum peditumque copiis, in Aegyptum festinat descendere. Sunt qui dicant, praedicta omnia ficta fuisse, et quod Savar soldano innocenti, et nihil tale merenti, pacta et conventionum tenorem bona fide servanti, contra fas et pium, illatum
Abbreviated transcription (Latin):
erat ad eos. inuurtute multa. ⁊ innumera ma¬
nu dominus imꝑator. Quib subactis. ⁊ p̃ci¬
puo eoꝵ pͥncipe mancipato. redeunti dño
imꝑatori post multiplices uiarum iabores
in ꝓuincia pelagonia. in ciuitate q̃ uiugo
dicitur bi̾tella. occurrimus. iuxta uiam an¬
patriam domini uistiniani ciuitatem uide¬
licet iustinianam pͥmam. q̃ uulgo hodie dr̃
acreda. uͥ ad nõ imꝑatore honorifice suscepti.
benigne ⁊ imꝑiali clementia tractati. legati¬
onis ⁊ iue causam formamq pactoꝵ diuigent̃
exposuimus. Que omnia leta mente suscipiens
⁊ gratant̃ amplectens. qͦd p̃ ordinatum fuerat
approbauit. p̃bitis gͦ corporaut̃ hinc in uiram̃¬
tis. eius auctoritate int̃posita. confirmata sũt:
que pͥus ꝑ nuntios fuerant ordinata. Receptĩ
gͦ imꝑiaub litt̃is pactorum formam ex inite¬
gro continentib. ⁊ consuminata felicit̃ legati¬
one. inunificentissime de more souto dimissi.

Expanded text:
erat ad eos in virtute multa et innumera maerat ad eos in virtute multa et innumera manu dominus imperator. Quibus subactis et praecipuo eorum principe mancipato, redeunti domino imperatori, post multiplices viarum labores, in provincia Pelagonia, in civitate quae vulgo dicitur Butella, occurrimus, juxta illam anpatriam, domini Justiniani civitatem, videlicet Justiniam primam, quae vulgo hodie dicitur Acreda; ubi a domino imperatore honorifice suscepti, benigne et imperiali clementia tractati, legationis et viae causam, formamque pactorum diligenter exposuimus; quae omnia laeta mente suscipiens et gratanter amplectens, quod praeordinatum, fuerat approbavit Praebitis ergo corporaliter hinc inde juramentis, ejus auctoritate interposita, confirmata sunt quae prius per nuntios fuerunt ordinata. Receptis ergo imperialibus litteris, pactorum formam ex integro continentibus et consummata feliciter legatione, munificentissime de more solito dimissi,
Abbreviated transcription (Latin):
osa. ⁊ uemorib obsita. difficiles hñs aditꝰ. int̃
dalmatiam. ⁊ ungariam. ⁊ uuricum media ia¬
cet. rebellantib seruis. ⁊ ꝯfidentib de intro¬
ituum ad se angustiis. ⁊ de imꝑuia eoꝵ regio¬
ne: hñt uestuste traditiones hunc omẽm po¬
pulum ex deportatis. ⁊ deputatis exilio. qui
in partib illis ad secanda marmora. ⁊ effodiẽ¬
da metalla dampnati fuerant. originẽ hũisse.
⁊ iñ ⁊̃ nom̃ traxisse seruitutis. Est aũ ppłs
incuitꝰ absq disciplina. montiũ ⁊ siluarum
habitator. agͥ cuiture ignar᷑. gregib ⁊ arm̃¬
tis copiosi. lacte. caseo. butyro. carnib. melle
⁊ cera uberiꝰ habundantes. hii magistratꝰ hñt
quos suppanos uocant. ⁊ domino imꝑatori
aliqñ seruiunt. aliq̃n de montib ⁊ silius e¬
gredientes. omnem cura se regionem ut st̃
audaces ⁊ bellicosi uiri dep̾płant᷑. ob hoc gͦ ĩ¬
tollerabilia uicinis eoꝵ maieficia. ingressus

Expanded text:
osa et nemoribus obsita, difficiles habens aditus, inter osa et nemoribus obsita, difficiles habens aditus, inter Dalmatiam et Hungariam et Illyricum media jacet, rebellantibus Serviis et confidentibus de introituum ad se angustiis et de impervia eorum regione. Habent vetustae traditiones hunc omnem populum, ex deportatis et deputatis exsilio, qui in partibus illis ad secanda marmora et effodienda metalla damnati fuerant, originem habuisse, et inde etiam nomen traxisse servitutis. Est autem populus incultus, absque disciplina, montium et silvarum habitator, agriculturae ignarus: gregibus et armentis copiosi, lacte, caseo, butyro, carnibus, melle et cera uberius abundantes. Hi magistratus habent, quos suppanos vocant; et domino imperatori aliquando serviunt; aliquando de montibus et silviegredientes, omnem circa se regionem, ut sunt audaces et bellicosi viri, depopulantur. Ob haec ergo intolerabilia vicinis eorum maleficia, ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
nuili qui dicunt qͦd suꝑ eodem fc̃o pͥꝰ fuerat
a domino rege ꝑ nuntios ⁊ frequentes epłas
sollicitatꝰ. qͦd uerisimilus ẽ. ut militarib co¬
piis classe qͦ ⁊ impensis eum uiuaret. certas
partes. tum regni tum manubiarum sub in¬
terpositis conditionib recepturꝰ. hac gͦ gr̃a me¬
morati legati regem adeuntes. firmatis cõuẽ¬
tionib ad placitam utrumq consonantiam.
adiunctꝰ sunt ego comes de regio mandatont
regis ⁊ regni uniũsi consilium cũ eoꝵ litt̃is ad
dominum imꝑatorem ꝓperans. deferrẽ. ⁊ pac¬
tis mediis quale a me exigeretur. sub certa tñ
forma robur imponerem: assumptis gͥ p̃fatis
domini imꝑatoris apocͥsariis. qui apud tripo¬
lim ut eis rex litt̃is suis signau̾at. nr̃m p̾sto¬
labantur aduentum. adur ben regiam ꝓ¬
fecti sumus. Detinebatur porro eo temporis
articło imꝑatorin seruia. que regio montu¬

Expanded text:
nnulli qui dicunt, quod super eodem facto prius fuerat nnulli qui dicunt, quod super eodem facto prius fuerat a domino rege per nuntios et frequentes epistolas sollicitatus, quod verisimilius est, ut militaribus copiis, classe quoque et impensis eum juvaret, certas partes tum regni tum manubiarum sub interpositis conditionibus recepturus. Hac ergo gratia, memorati legati regem adeuntes, firmatis conventionibus ad placitam utrinque consonantiam, adjunctus sum ego comes de regio mandato, ut regis et regni universi consilium, cum eorum litteris ad dominum imperatorem, properans deferrem; et pactis mediis, quale a me exigeretur, sub certa tamen forma, robur imponerem. Assumptis igitur praefatis domini imperatoris apocrisiariis, qui apud Tripolim, ut eis rex litteris suis signaverat, nostrum praestolabantur adventum, ad urbem regiam profecti sumus. Detinebatur porro eo temporis articulo imperator in Servia quae regio mont
Abbreviated transcription (Latin):
adem estate comes alexander de graui¬
na. ⁊ quidam michael ẏdrontinus. do¬
ĩ imꝑatoris constantinopolitani familia¬
res. ⁊ legati ad dominum regem missi. tyrum ꝑ¬
uenientes. domnum regem adhibitis quos rex¬
rex de suis u̾b̃ ꝑticipes uoluit fieri. secretiꝰ conue¬
niunt. uie causas exponunt. ⁊ suꝑ his omnibus
scͥpta porrigunt imꝑiaua. Summa aut̃ lega¬
tionis ħ erat. Senserat dominus imꝑator quod
egypti regnum porens ad modum hactenus et o¬
puientum ualde. inmanus ꝑuenerat debiliũ
⁊ effeminatorum. ⁊ qͦd finitimis ppłis in notici¬
am uenerat. tam domini qͣm pͥncipum suoꝵ
inpotentia. infirmitas ⁊ insufficientia. Unde
quia ñ uidebatur qͦd posset du instatu. se
continuaro p̃senti. quin ad gentes alienas
eius domunium ⁊ mod̾amen oportẽt tͣnsire
concep̃ apud se. qͦd auxilio domini regis faci¬
le pꝰset illud in suam uiris dictionem reciꝑe.
Unde suꝑ ħ p̃dictos miserat legatos. Sunt ñ¬

Expanded text:
adem aestate, comes Alexander de Gravina, et quidam Michael Hydrontinus, domini imperatoris Constantinopolitani familiares et legati, ad dominum regem missi, Tyrum pervenientes, dominum regem, adhibitis quos rex de suis verbis participes voluit fieri, secretius conveniunt, viae causas exponunt, et super his omnibus scripta porrigunt imperialia. Summa autem legationis haec erat: Senserat dominus imperator, quod Aegypti regnum, potens admodum hactenus, et opulentum valde, in manus pervenerat debilium et effeminatorum; et quod finitimis populis in notitiam venerat, tam domini quam principum suorum impotentia, infirmitas et insufficientia. Unde quia non videbatur quod posset diu in statu se continuare praesenti, quin ad gentes alienas ejus dominium et moderamen oporteret transire, concepit apud se, quod auxilio domini regis facile posset illud in suam jurisdictionem recipere. Unde super hoc praedictos miserat legatos. Sunt no
Abbreviated transcription (Latin):
postea ualida correptꝰ egritudine mortiuis ẽ. et
ierłimis in templi domini capitulo honorifice se¬
puitꝰ ẽ: ꝑ idem qͦ tempus dominus wll̾s neuer¬
neusis comes magnus pͥnceps. nobit ⁊ potens.
de regno francorum. cumhonesta inuicia ierlimã
uenit. ꝓpositum hñs inseruitio xp̃ianitatis cõtͣ
hostes fidci nr̃e suis expensis militare. S eius
pia ⁊honesta studia mors inmatura felicibus
euis inuidens actibus. miserabilit p̃uenit. Nam
subito ⁊ diuturno langore correptꝰ pꝰ longas cor¬
poris molestias. in pͥmo gratissime iuuentutis
flore. cum muitis omnium suspiriis ⁊ gemitu
uitam finiuit.

Expanded text:
postea, valida correptus aegritudine, mortuus est, et postea, valida correptus aegritudine, mortuus est, et Hierosolymis in templi Domini capitulo honorifice sepultus est. Per idem quoque tempus, dominus Willelmus Nevernensis comes, magnus princeps, nobilis et potens, de regno Francorum, cum honesta militia Hierosolymam venit, propositum habens, in servitio Christianitatis contra hostes fidei nostrae, suis expensis militare; sed ejus pia et honesta studia, mors immatura, felicibus ejus invidens actibus, miserabiliter praevenit; nam subito et diuturno languore correptus, post longas corporis molestias, in primo gratissimae juventutis flore cum multis omnium suspiriis et gemitu vitam finivit.
Abbreviated transcription (Latin):
prius meruit. statim pꝰ sc̃ẽ. ⁊ dõ amabił. ciui¬
tatis lib̾ationem. tempore domni balduni
regis pͥmi. cathedrali gaud̃e p̃rogatiua. in bñ¬
dictõne ẽ. abraham uidelicet. isaac. ⁊ iacob. ea¬
dem tunc pͥmum dignitate m̾uit insigniri.
p̃ficitur gͥ petracensi eccłie. ⁊ scd̾e arabie me¬
tropoutanus efficitur. dominus guerricꝰ cano¬
nicus regularis intemplo domini fulch. Ebro¬
nensi u̾o dominus ramaidꝰ. domini fulcherii pie
recordationis patriarche nepos. Estate gͥ sequẽ¬
te uir nobilis dominus stephanus domini regis
sicilie caucellarius. ⁊ panormitane electꝰ eccłie
adolescens bone indot. ⁊ egregiꝰ forma. domini
rotoldi comitis de ꝑtio frat̃. agitantib eum et
adu̾sus eum conspiratis iuiꝰ regionis pͥncipibus.
inuito rege puero.⁊ matre euis reniti ñ ualẽte.
regno expuisus. cum paucis uixeoꝵ euasit in¬
sidias. ⁊ ad nos naigio ꝑuenit. Qui ñ multum

Expanded text:
prius meruit, statim post sanctae et Deo amabilis civiprius meruit, statim post sanctae et Deo amabilis civitatis liberationem, tempore domini Balduini regis primi, cathedrali gaudere praerogativa. Ebdictione est, Abraham videlicet, Isaac et Jacob, eadem tunc dignitate primum meruit insigniri. Praeficitur ergo Petracensi Ecclesiae, et secundae Arabiae metropolitanus efficitur dominus Guerricus, canonicus regularis in templo Domini; Ebronensi vero, dominus Rainaldus, domini Fulcherii piae recordationis patriarchae nepos. Aestate igitur sequente, vir nobilis dominus Stephanus, domini regis Siciliae cancellarius, et Panormitanae electus Ecclesiae, adolescens bonae indolis, et egregius forma, domini Rotoldi comitis de Percio frater, agitantibus eum et adversus eum conspiratis regionis illius principibus, invito rege puero, et matre ejus reniti non valente, regno expulsus, cum paucis vix eorum evasit insidias, et ad nos navigio pervenit; qui non multum
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Tuneos danaos ⁊ donao ferentes. cui dñs
rex statim pꝰ reditum suum urbem dedit beri¬
tensem. Ad quam gr̃ã udende ciuitatis dum
dominam theodoram. domini regis baldiuni
uiduam. que urbem acconensem nomine do¬
nationis ꝓpt̃ nuptias possidebat. nepotis sui
filiam. apud qͣm du fuerat hospitatus inuitas¬
set. frandulent̃ ut dicitur abdux̃. ⁊in t̾ram
hostium damascum pͥꝰ. deinde ĩ ꝑsidem faue¬
te noradino transuexit.
odem anno nicħ pene memoria dignũ
in regno accidit. nͥ qͦd cͥca quadrage¬
simale tempus due eccłie in regno susceptis
ep̃is ordinate sunt. quarum altera ab ingres¬
su latinorum in terram ꝓmissionis iatinum
ñ habuerat pontificem uidelicet petracẽsis.
que uit᷑ iordanem uifinib moab sita ẽ. scd̃e
arabie metropol: alt̃a uͦ ebronensis uidel. ut
sicut ⁊ bethleemit᷑a fuisse ditioscitur eccłia.
S bethieemitã obnatiuitatis diũce reu̾entiã

Expanded text:
erat: Timeo Danaos et dona ferentes. Cui dominus erat: Timeo Danaos et dona ferentes. Cui dominus rex statim post reditum suum urbem dedit Berythensem; ad quam gratia videndi civitatis, dum dominam Theodoram, domini Balduini regis viduam, quae urbem Acconensem nomine donationis propter nuptias possidebat, nepotis sui filiam, apud quem diu fuerat hospitatus, invitasset, fraudulenter, ut dicitur, abduxit, et in terram hostium, Damascum prius, deinde in Persidem, favente Noradino, transvexit. odem anno nihil pene memoria dignum in regno accidit, nisi quod circa quadragesimale tempus duae Ecclesiae in regno, susceptis episcopis, ordinatae sunt: quarum altera ab ingressu Latinorum in terram promissionis, Latinum non habuerat pontificem, videlicet Petracensis, quae ultra Jordanem in finibus Moab sita est, secundae Arabiae metropolis; altera vero, Ebronensis videlicetsicut et Bethlehemitica fuisse dignoscitur Ecclesia. Sed Bethlehemitica ob nativitatis Dominicae reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uificos imꝑiat eminentie familiares. dñm
paluologum. ⁊ manuelem feuaston. consã¬
guineum sunm. cum multis aliis qui magni¬
fice eam domino regi trad̾ent. ⁊ de iniunctis
souempnitatib nicħ su̾ent p̃teriri. Tyrẽsi
qui ex acconense eccłia ad illam fuat trans¬
latꝰ ħ triduo pꝰqͣm rex in eadem ciuitate coro¬
natus fuãt. ⁊ nuptias celebrau̾at. p̃sente et
rogante domino rege.⁊ aliis multis honestis
iuiris. archidiaconatum eiusdem eccłie uñ
dominus w̾lłs ad acconensem eccłiam fuãt
uocatꝰ. nob̃ lib̾alit̃ contulit¬
lis g̃cus. ⁊ potens domini imꝑatoris cõ¬
stantinopolitani consanguineus. de partibus
cilicie adueniens cum multa milicia. dum
domuiuis rex in egẏpto adhuc detin̾et᷑ usq
ad eius uentum apud nos moram fecit nob̃
consolatoriam. s de more serpentis ingremio
⁊ muris inpera. male remunerauit hospitẽ
suos. uerum eẽ docens. qͦd a marone dc̃m fu¬

Expanded text:
nificos, imperialis eminentiae familiares, dominum nificos, imperialis eminentiae familiares, dominum Palaeologum et Manuelem Sevaston, consanguineum suum, cum multis aliis, qui magnifice eam domino regi traderent, et de injunctis solemnitatibus nihil sinerent praeteriri. Tyrensi qui ex Acconense Ecclesia ad illam fuerat translatus. Hic, triduo postquam rex in eadem civitate coronatus fuerat et nuptias celebraverat, praesente et rogante domino rege, et aliis multis honestis viris, archidiaconatum ejusdem Ecclesiae, unde dominus Willelmus ad Acconensem Ecclesiam fuerat vocatus, nobis liberaliter contulitlis Graecus et potens, domini imperatoris Constantinopolitani consanguineus, de partibus Ciliciae adveniens, cum multa militia, dum dominus rex in Aegypto adhuc detineretur, usque ad ejus adventum apud nos moram fecit nobis consolatoriam; sed more serpentis in gremioale remuneravit hospites suos, verum esse docens, quod a Marone dictum fu
Abbreviated transcription (Latin):
riensis archiep̃e. odo qͦ de scõ amando. tunc regiꝰ
pͥncerna ꝓcurata tam prudent̃ qͣm fidelit̃ dñi
regis legatione. proqua missi fuerant apud
dominum manuelem imꝑatorem constantino¬
politanum impetrato qͦd petierant. pꝰ actum
biennium nauigio redeuntes. domini regis ꝓ¬
toseuasto filiam domino regi uxorem futurã
ducentes apud tyrum applicant. Quo cognito
dominus rex cum cełitate tyrum ꝑuenit. cõ¬
uocatisq eccłiarum p̾latis. ⁊ regni pͥncipibus
eandem mariam regie unctionis ⁊ consecratio¬
nis munus adeptam. Ip̃ẽ qͦ habitu regio insig¬
nis. ⁊ auito diademate laureatͦ. ꝑ manum dñi
patarche amalrici bone memorie in eccłia
tyrensi cum debita magnificencia quarto kł
septembris uxorem dux̃. Hic iohes ꝓtoseueisto
cuius filiam ut diximus dominus rex duxit.
eiusdem domini imꝑatoris. ex frẽ natu pͥore
ortus ẽ nepos. Misit aut̃ dom̃inus imꝑator
cum p̃dicta nepte sua uiros ulustres ⁊ mag¬

Expanded text:
iepiscopus, Odo quoque de Sancto Amando, tunc regius pincerna, procurata tam prudenter quam fideliter domini regis legatione, pro qua missi fuerant, apud dominum Manuelem imperatorem Constantinopolitanum, impetrato quod petierant post actum biennium, navigio redeuntes, domini imperatoris Protosevasto filiam, domino regi uxorem futuram ducentes, apud Tyrum applicant. Quo cognito, dominus rex cum celeritate Tyrum pervenit, convocatisque ecclesiarum praelatis, et regni principibus, eamdem Mariam, regiae unctionis et consecrationis munus adeptam, ipse quoque habitu regio insignis et avito diademate laureatus, per manum domini patriarchae Amalrici, bonae memoriae, in ecclesia Tyrensi, cum debita magnificentia IV Kal. Septembris uxorem duxit. Hic Joannes Protosevasto, cujus filiam, ut diximus, rex duxit, ejusdem domini imperatoris ex fratre natu priore, ortus est nepos. Misit autem dominus imperator cum praedicta nepte sua, viros illustres et mag
Abbreviated transcription (Latin):
ceriꝰ magnus martir mauriciꝰ legit᷑ fuisse. ⁊ auũ
argunentum accedit. quod optimum opium
qͦd us qͣm inuenitur. qͦd medici thebaicum uo¬
caut.ibi nascitur. Ham terra gessen q̃ fr̃ib ioseph
data fuisse legit᷑. in ea parte egyptiẽ. que syri¬
am respicit. sic̃ ex lectione libri geneseos ẽẽ dep̃¬
henditur. qͦd diligens facile lector dep̃ħndet:
hec aut̃ oppositam egypti partem. ⁊ uit̾iorem
fluminis ripam ht̃ uiciniorem. q̃ libiam respic̃:
bes quam suburbana finib suis d̃r coħcere: hac
gͥ ut diximus lege loci quia regnum erat anͣ
gustum. nec ad dexteram nec ad leuam pote¬
rant declinare. ⁊ etiam crebris exploratorum
int̃nunciis edoctꝰ dominus rex. ⁊ soldanꝰ deitmͣe
hostium ꝑtriduũ concinuum secuti. quarta
dem̃ die salbato uideł q̃ illam dominicã p̃ce¬
dit quẽ in eccłia cantatur letare ierłm. nunciat᷑¬

Expanded text:
cerius magnus martyr Mauritius legitur fuisse. Et aliud cerius magnus martyr Mauritius legitur fuisse. Et aliud argumentum accedit, quod optimum opium quod usquam invenitur, quod medici Thebaicum vocant, ibi nascitur. Nam terra Gessen, quae fratribus Joseph data fuisse legitur, in ea parte Aegypti est, quae Syriam respicit, sicut ex lectione libri Geneseos esse deprehenditur, quod diligens facile lector inveniet: haec autem, oppositam Aegypti partem et ulteriorem fluminis ripam habet viciniorem quae Lybiam respicit. bes quam suburbana, finibus suis dicitur coercere. Hac igitur, ut diximus, lege loci, quia regnum erat ita angustum, nec ad dexteram, nec ad laevam poterant declinare; et etiam crebris exploratorum internuntiis edoctus dominus rex et soldanus de itinere hostium, per triduum continuum secuti, quarta demum die, Sabbato videlicet, quae illam Dominicam praecedit, qua in Ecclesia Dei cantatur Laetare, Hierusalem, nuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. hanc ut ueterum tenet traditio prudẽ¬
tissimus procurator egypti ⁊ optimus utilium ꝓ¬
uisor. ioseph. cum prius solum inutile aratri
ꝓrsus ignarum. ⁊ culture ⁊ cure expers omnĩo.
i mundi iac uiss mitio. sicut eiusdem solitudi¬
nis partes aue. consid̾ato locisitu. quia circum¬
adiacentib locis finitimis humilior uidebat᷑
⁊ qͦd solutis quibusdam agg̾ib qui medii erãt.
int̃ habitabilem tractum. ⁊ eandem solitudinis
partem. facile poss fluminis reciꝑe bñficium.
positis agg̃ib ⁊ media que int̾iacebat suꝑficie
complanata. iuilum retagnantem paratis aque
ductib introdux̃.⁊ ascłis solo incognitam famili¬
aren fecit fecunditatem. Nos aut̃ antiguum eiꝰ
uocabulum ñ tenentes. opinamur pͥscis tempo¬
rib thebaidam dcãm. Unde scõꝵ thebeoꝵ legio
q̃ sub diocliciano. ⁊ maximiano augustis apud
agauño matirio coronata ẽ. fuisse dr̃. cuius pͥmi¬

Expanded text:
vocant; hanc, ut veterum tenet traditio, prudenvocant; hanc, ut veterum tenet traditio, prudentissimus procurator Aegypti, et optimus utilium provisor Joseph, cum prius solum inutile, aratri prorsus ignarum, et culturae et curae expers omnino a mundi jacuisset initio, sicut ejusdem solitudinis partes aliae, considerato loci situ: quia circumadjacentibus locis finitimis humilior videbatur, et quod solutis quibusdam aggeribus, qui medii erant inter habitabilem tractum et eamdem solitudinis partem, facile posset fluminis recipere beneficium; positis aggeribus et media quae interjacebat superficie complanata, Nilum restagnantem, paratis aquae ductibus introduxit, et a saeculis solo incognitam familiarem fecit fecunditatem. Nos autem antiquum ejus vocabulum non tenentes, opinamur, priscis temporibus Thebaidam dictam, unde sanctorum Thebaeorum legio quae sub Diocletiano et Maximiano Augustis apud Agauno martyrio coronata est fuisse dicitur, cujus primi
Abbreviated transcription (Latin):
latur. Cuius nominis nullamaliam ad huc po¬
tuimus inuenire rationem. nisi qͦd pͥscis tem¬
porib in suꝑiorib egypti partib legitur. fuis¬
se ciuitas una antiquissima sais nomine. cuius
m̃tionem plato nr̃ in tinneo sub ꝑsona cͥcie dis¬
cipuli sui. solonem p̃cipue auctoritatis uirũ
introducentis. facit. Cuius u̾ba ad maiorem
euidentiam ponenda uidicauimus. ne quid
deẽe auctoritatiuideatuR ẽ inquit regio
egypti delta nomine. cuius eu̾tice nili scin¬
duntur fluenta. iuixta quam seis nomine ci¬
uitas magna fuit. quam regit mos uetꝰ. qui
lex satyra nuncupatur. Ex hac urbe amasis
fuit imꝑator ⁊ cet̾a. Ẽ tamenquedam aua
regio. ad eandem ꝑtinens egyptum. a chaere
distans itinere diei unius. ꝑ terram inhabi¬
tabilem. que eiusdem flunuinis beneficio ꝑ
quosdam meatꝰ uisitata. opimum ⁊ fertile ni¬
mis ht̃ solum: agrorum ⁊ uncarum multagau¬
dens opulentia. hanc egyptũ lingua sua phiũ

Expanded text:
latur. Cujus nominis nullam aliam adhuc polatur. Cujus nominis nullam aliam adhuc potuimus invenire rationem, nisi quod priscis temporibus in superioribus Aegypti partibus legitur fuisse civitas una antiquissima Sais nomine, cujus mentionem Plato noster in Timaeo, sub persona Critiae discipuli sui, Solonem praecipuae auctoritatis virum introducentis facit; cujus verba ad majorem evidentiam ponenda judicavimus, ne quid deesse auctoritati videatur. Est, inquit, regio Aegypti, Delta nomine, cujus e vertice Nili scinduntur fluenta, juxta quam Sais nomine, civitas magna fuit, quam regit mos vetus, qui lex Satyra nuncupatur. Ex hac urbe Amasis fuit imperator, etc. Est tamen quaedam alia regio ad eamdem pertinens Aegyptum, a Cahere distans itinere diei unius, per terram inhabitabilem, quae ejusdem fluminis benefici per quosdam meatus visitata, opimum et fertile nimis habet solum, agrorum et vinearum multa gaudens opulentia. Hanc Aegyptii lingua sua Phium
Abbreviated transcription (Latin):
ram cultui prebet habiliorem. ⁊ factꝰ diffusior
diffusiorem glebe porrigit ub̾tatẽ. Achaere gͦ
inferiꝰ uersus mare. planiora penitꝰ inueniens
loca: excursus ht̃ lib̾os. Unde ⁊ fecunditatem
lib̾uis latiꝰq ꝓcurat. ⁊ regno maximum dans in¬
crementum. fines eius dilatat. Nameo oppido
qͦd dicitur facꝰ. qͦd syriam respicit usq alexan¬
q cõmoditas diffundit᷑. achaere uͦ supͣ usq quo
ꝑueniatur chus. egyptie diocesis ultimam cuui¬
tatem. que regno ethiopie dicitur ẽẽ cont̃mina.
tantas patitur coilium arenosoꝵ obiec̾tu angus¬
tias. ut raro septem aut octo miliarib frequẽ¬
cuis quatuor aut quinq. aut altrinsecꝰ. aut
ex una tm̃ parte diffusus. ad sue exundatio¬
nis modum regni fines laterales. uł contͣhat
uł producat. Nam que loca ñ irrigat fluuius.
soł ardorib ⁊ ꝑpetue ut diximus st̃ilitati depu¬
tantur. Suꝑior gͥ regio. lingua eoꝵ serth appel¬

Expanded text:
ram cultui praebet habiliorem, et factus diffusior ram cultui praebet habiliorem, et factus diffusior diffusiorem glebae porrigit ubertatem. A Cahere ergo inferius, versus mare, planiora penitus inveniens loca, excursus habet liberos; unde et fecunditatem liberius latiusque procurat, et regno maximum dans incrementum, fines ejus dilatat. Nam ab eo oppido quod dicitur Facus, quod Syriam respicit, usque Alexanque commoditas diffunditur. A Cahere vero supra, usque quo perveniatur Chus, Aegyptiae dioecesis ultimam civitatem, quae regno Aethiopiae dicitur esse contermina, tantas patitur collium arenosorum objectu angustias, ut raro septem aut octo milliaribus, frequentius quatuor aut quinque, aut altrinsecus, aut ex una tantum parte diffusus, ad suae exundationis modum, regni fines laterales vel contrahat, vel producat; nam quae loca non irrigat fluvius, solis ardoribus et perpetuae, ut diximus, sterilitati deputantur. Superior igitur regio lingua eorum Seith appel
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. in uitĩorem fluminis ripam. iterum
cum utriꝰq gentis expeditione. qui si forte
hostes amnem transire temptarerunt. ipsi
eorum conatib rentt̃entur: depositis gͥ ũ pre¬
diximus ex maxima ꝑte impedimentis. dñs
rex hostem insequitur. contra decursus aqͣrũ.
Ip̃a enim regionis forma certum dabat in¬
seꝗuentib de hostium itinere argum̃tũ. Xxii¬
minis enim egyptiacꝰ tractꝰ. a pͥoribus
auspiciis suis quib ethiopum regiõi
continuari dicitur. int̃ duas solitudines iacet
arenosas ꝓpetua sterditate dampnatas. nec
auqn sentit. aut p̃stat fructuarios prouẽtꝰ
cuuiscumq genͣus. nisi quantum de bñficio
exuberantis nilicertis temporib fecundatur
fluuius aut̃ ñ nisi qͣntum locoꝵ adiacentium
oportunitas ꝑmittit. sua reddit irrigatione
frugib aptam regionem. Namuͥ cͥca se planio¬
rem reꝑꝑit suꝑficiem lib̾iꝰ effusus. latiꝰ etiam t̃¬

Expanded text:
nomine, in ulteriorem fluminis ripam, iterum, nomine, in ulteriorem fluminis ripam, iterum, cum utriusque gentis expeditione; qui si forte hostes amnem transire tentarent, ipsi eorum conatibus reniterentur. Depositis igitur, ut praediximus, ex maxima parte impedimentis, dominus rex hostem insequitur, contra decursus aquarum; ipsa enim regionis forma, certum dabat insequentibus de hostium itinere argumentum. mnis enim Aegyptiacus tractus, a prioribus auspiciis suis, quibus Aethiopum regioni continuari dicitur, inter duas solitudines jacet arenosas, perpetua sterilitate damnatas; nec aliquando sentit aut praestat fructuarios proventus, cujuscunque generis, nisi quantum de beneficio exuberantis Nili, certis temporibus fecundatur. Fluvius autem non nisi quantum locorum adjacentium opportunitas permittit, sua reddit irrigatione frugibus aptam regionem; nam ubi circa se planiorem reperit superficiem, liberius effusus, latius etiam ter
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃o uidentes eos abiisse. flumine cełiuis trãs¬
misso. hostes insequi nr̃i festinant. hic sane ac¬
celerandi gr̃a quo expeditiꝰ equites ꝓficisc̾en¬
tur. relictis pedestrib auxiliis. dominus rex
cum soł equitib ad it accingitur. dimisit tñ
dominum hugonem de hibelĩ. ⁊ gemel solda¬
ni filium. cum multa tum nr̃orum tum egyp¬
tiorum milicia. qui chaere pontemq qͣm nr̃i
ꝑfecerant. a subitis hostium incursib tuerẽ¬
tur. hic tradite sunt nr̃is turres ⁊ uniu̾se no¬
bilis illiꝰ urbis munitiones. domusq calipphe
nr̃is hactenus incognita. eis ꝑuia fc̃a ẽ. ita ut
⁊ ip̃e dominus ⁊ omnis euis familia. salutis
spem omnem. in nr̃is tm̃ haberent. Tunc reue¬
lata sunt nr̃is ula sc̃a scõꝵ a secuł abscondita.
⁊ stupenda prius. ⁊ paucis familiaria. patue¬
runt archana. Misit ⁊̃ dominus rex gerardũ
de pugi. ⁊ alterum soldani filium maadam

Expanded text:
facto, videntes eos abiisse, flumine celerius transfacto, videntes eos abiisse, flumine celerius transmisso, hostes insequi nostri festinant. Hic sane, accelerandi gratia, quo expeditius equites proficiscerentur, relictis pedestribus auxiliis, dominus rex cum solis equitibus ad iter accingitur. Dimisit tamen dominum Hugonem de Ibelim, et Chemel soldani filium cum multa tum nostrorum tum Aegyptiorum militia, qui Cahere, pontemque quem nostri perfecerant, a subitis hostium incursibus tuerentur. Hic traditae sunt nostris turres et universae nobilis illius urbis munitiones, domusque caliphae nostris hactenus incognita, eis pervia facta est, ita ut et ipse dominus et omnis ejus familia, salutis spem omnem in nostris tantum haberent. Tunc revelata sunt nostris illa Sancta sanctorum a saeculis abscondita; et stupenda prius, et paucis familiaria patuerunt arcana. Misit etiam dominus rex Gerardum de Pugi, et alterum soldani filium, Mahadam
Abbreviated transcription (Latin):
receptus. pelagus desinit introire. qͣs si que
sunt quia uges ñ hñt aqͣs s more torrentiũ
certis tantum temporib defluunt. int̾ hostia
ñ computamꝰ. Occupata gͥ insula miuior pars
fluminis restabat. Iam iamq inelarescente
die hostes sompno soluti. nr̃os uidentes abiis¬
se. classe abducta ad arma conuolant: subitũ
nr̃orum tummentes incursum. Inde celitate se¬
cuti. secus fluuium agmina trahentes. nr̃os cõs¬
piciunt insulam occupasse. eamq que transe¬
unda restabat fluminis portionem. classe ĩmis¬
sa quasi ꝓpͥam uendicare castragͥ locant ex
adu̾so. longe tam̃ a crepidine aluei aliqͣntuũ
unde ñ habebant prorsus lib̾um ad aquas ac¬
cessum. Uñ etiam equos ad aquatum trahẽtes.
inferiꝰ descendeliant. Sequentigͦ die ꝓpositũ
fuãt modis omnib fortunam temptare. et
aꝑire ferro uiam. cum ecce nocte ilia nobis
ignorantib hostes discedunt. Mane autem

Expanded text:
receptus, pelagus desinit introire; quas si quae receptus, pelagus desinit introire; quas si quae sunt, quia juges non habent aquas, sed more torrentium, certis tantum temporibus defluunt, inter ostia non computavimus. Occupata igitur insula, minor pars fluminis restabat; jamjamque inclarescente die, hostes sommo soluti, nostros videntes abiisse, classe abducta, ad arma convolant, subitum nostrorum timentes incursum. Inde cum celeritate secuti, secus fluvium agmina trahentes, nostros conscpiciunt insulam occupasse, eamque quae transeunda restabat fluminis portionem, classe immissa quasi propriam vindicare. Castra igitur locant ex adverso, longe tamen a crepidine alvei aliquantulum, unde non habebant prorsus liberum ad aquas accessum; unde etiam equos adaquatum trahentes, inferius descendebant. Sequenti igitur die, propositum fuerat modis omnibus fortunam tentare et aperire ferro viam; cum ecce nocte illa, nobis ignorantibus, hostes descendunt; mane autem
Abbreviated transcription (Latin):
quantulum qͣi miliarib trib aut quatuor
distat. Secunda apud damiatam urbem anti¬
quam ⁊ nobilem fretis adiungitur. tercia a¬
pud sturionem. quarta. ap̃ ressith: qui locus
alexandrie conterminꝰ ẽ. uix ab ea distans mi¬
uarib uͦs̃. aut cͥca idanarimis fluctib exci¬
pitur. Querentib sane nob̃ ⁊ inuestigantib
diugent̃. nuua huuis aninis alia occurrunt
hostia. uñ miramur plurimum antiquos nilũ
septemfluum dixisse quasi septem hostiis ma¬
re ingrediatur: nͨ aliud nob̾ ꝓsouitione occur¬
rit. uisi aut serie seculorum antiquissima lo¬
corum faciẽ alteratam. fluiumq sicut aliis
etiam amnib sol crebriꝰ accid̾e alueum mu¬
tasse. aut pͥstine etatis uirosrei u̾itatem ñ eẽ
assecutos. Aut fortasse exuberante flumine.
⁊ solitis incrementis fcoredundantiore. uias
p̃t̃ istas quatuortumoris sui tempore aqͣrũ
decursus reꝑit. ꝑquas pꝰmodum infra alueũ

Expanded text:
quantulum, quasi milliaribus tribus aut quatuor, quantulum, quasi milliaribus tribus aut quatuor, distat; secunda apud Damiatam, urbem antiquam et nobilem, fretis adjungitur; tertia apud Sturionem; quarta apud Ressith qui locus Alexandriae conterminus est, vix ab ea distans milliaribus quatuor aut circa id marinis fluctibus excipiuntur. Quaerentibus sane nobis et investigantibus diligenter, nulla alia amnis hujus occurrunt ostia; unde miramur plurimum, antiquos Nilum septemfluum dixisse, quasi septem ostiis mare ingrediatur. Nec aliud nobis pro solutione occurrit, nisi aut serie saeculorum antiquissima locorum faciem alteratam, fluviumque, sicut aliis etiam amnibus solet crebrius accidere, alveum mutasse; aut pristinae aetatis viros, rei veritatem non esse assecutos; aut fortasse exuberante flumine, et solitis incrementis facto redundantiore, vias praeter istas quatuor, tumoris sui tempore, aquarum decursus reperit, per quas postmodum infra alveum
Abbreviated transcription (Latin):
tum exsupare nituntur. exorto repente uen¬
torum turbine: opꝰ impłe ꝓhibiti sunt. ũnet
mea parte que ult̾iorem ripam respicit. castra¬
metari coacti sunt. fieliquerunt tam̃ de nr̃is
qui pontem ceptum ꝑficiant. ⁊ ꝑfectum tue¬
autur. eisq p̃ficiunt dominum hugonẽ de hi¬
belin: uirum magnum ⁊ potentem. qui ut
prediximus relictam domini regis uxorem
duxerat.
ꝯsula ħ unde nob̾ sermo ẽ. ap̃eos mahelech dr̃.
bonis omnib copiosior.⁊⁊ gleba ub̾i letissima.
ex diuusione fluentoꝵ nili fit. Ibi enim diuidi¬
tur fluuius. partes qͣs abinuicem seꝑat. usq
mare iterum ñ recepturꝰ. S tñ it̾m ñ conueni¬
ens. quatuor hostiis marise imiscet. pͥma
parꝰ que nr̃am syriam respic̃. int̾ duas antiquis¬
simas urbes maritimas mare ingreditur. inter
thafm̃. uidelicet. ⁊ pharamiã. s alt̾iꝰ edificiis u¬
cinior. locum pret̃fluendo auuit. ab alt̾a ali¬

Expanded text:
tum exsuperare nituntur, exorto repente ventum exsuperare nituntur, exorto repente ventorum turbine, opus implere prohibiti sunt; unde et in ea parte, quae ulteriorem ripam respicit, castrametari coacti sunt. Reliquerunt tamen de nostris, qui pontem coeptum perficiant, et perfectum tueantur; eisque praeficiunt dominum Hugonem de Ibelim, virum magnificum et potentem qui, ut praediximus, relictam domini regis uxorem duxerat.Insula haec, unde nobis sermo est, apud eos Maheleth dicitur, bonis omnibus copiosior, et gleba uberi laetissima, ex divisione fluentorum Nili fit; ibi enim dividitur fluvius, partes, quas ab invicem separat, usque ad mare iterum non recepturus; sed tamen iterum non conveniens, quatuor ostiis mari se immiscet. Prima pars quae nostram Syriam respicit, inter duas antiquissimas urbes maritimas mare ingreditur, inter Tafnim et Pharamiam; sed alterius aedificiis vicinior, locum praeterfluendo alluit; ab altera ali
Abbreviated transcription (Latin):
tate exercitum secuti: castris nr̃is se applicãt.
Quorum aduentum cum multa hylaritate.⁊
plausu. nr̃e susceꝑunt cohortes. Erant enĩ uiri
fortes. ⁊ inarmis strenui. in re qͦ militari apri¬
mis annis plurimum excitati. Inito gͥ consi¬
lio delib̾ant quid fco sit opꝰ. tandemq cõi uo¬
to decernunt elassem uniuisam in tempeste noc¬
tis suentio. clam hostib in insulam que infe¬
ruis erat. uix octo miliarib ab eo loco in quo
castra erant remota deduc̃e: ex̃citumq om¬
nem cͥca pͥmam noctis uigiliam illuc transfre¬
tare. eo uideł intuitu. ut hostib ignorantib
flumine transito. de noct̾e suꝑ incautos ir¬
ruerent. dampna quanta possent irrogaturi.
Mandatur gͦ executioni consilium. ⁊ classis nes¬
cientib adu̾sariis. ad p̃destinatum locum des¬
cendit. Exercitꝰ uͦ cum summo silentio ⁊ n aiu
bus subito transuectꝰ insulam occupat. Et dũ
alt̾am fluminis partem eodem mͦ iuxͣ condic¬

Expanded text:
tate exercitum secuti, castris nostris se applicant; quorum adventum cum multa hilaritate et plausu nostrae susceperunt cohortes. Erant enim viri fortes et in armis strenui, in re quoque militari a primis annis plurimum exercitati. Inito ergo consilio, deliberant quid facto sit opus; tandemque communi voto decernunt, classem universam intempestae noctis silentio, clam hostibus in insulam, quae inferius erat, vix octo milliaribus ab eo loco, in quo castra erant, remota, deducere; exercitumque omnem, circa primam noctis vigiliam, illuc transfretare; eo videlicet intuitu, ut hostibus ignorantibus, flumine transito, de nocte super incautos irruerent, damna quanta possent irrogaturi. Mandatur ergo exsecutioni consilium, et classis, nescientibus adversariis, ad praedestinatum locum descendit. Exercitus vero cum summo silentio sequens, et navibus subito transvectus, insulam occupat; et dum alteram fluminis partem, eodem modo, juxta condic
Abbreviated transcription (Latin):
ad reditum aspirantes. qui nauigio uenerãt sũp¬
tis adit̃ necẽiis naues conscendunt. ⁊ se flatib
cõmittentes. ad ꝓpͥa cum gaudio reu̾tuntus
Rex qͦ incensis machinis. ⁊ compositis sarcinis.
uersus babilonem it dirigit. Adiunctis gͦ sibi
qͦs ibi dimiserat. soldano in sua ad ministratio¬
ne confirmato. exclusis hostib. suis qui capti fu¬
erant receptis. duodecimo. kl̃ septembris asca¬
lonam ingressusẽ. auno regni euis quarto. ab

Expanded text:
ad reditum aspirantes, qui navigio venerant, sumpad reditum aspirantes, qui navigio venerant, sumptis ad iter necessariis, naves conscendunt, et se flatibus committentes, ad Rex quoque incensis machinis, et compositis sarcinis, versus Babylonem iter dirigit. Adjunctis ergo sibi quos ibi dimiserat, soldano in sua administratione confirmato, exclusis hostibus, suis qui capti fuerant receptis, XII Kal. Septembris Ascalonam ingressus est, anno regni ejus quarto; ab
Abbreviated transcription (Latin):
rant educ̾e. supͣ quinqͣginta milia.
gressus gͥ salahadinus ad dominum
regem. quousq it ad redeundum arri¬
puit᷑. in castris mansit dato sͥ custode. qui eũ
tiact᷑aret honeste. ⁊ temerarioꝵ ab eo ꝓpulsa¬
ret inurias. At uͦ soldanus cum tubarũ clan¬
gore ⁊ timpanis ⁊ choris. ⁊ omui geñe musi¬
corum instrumñtorũ stipatꝰ agminib p̃currẽ¬
te inuumera a paritoꝵ manu. uociferantibͦ
armatoꝵ turmis ꝑ portas eiuitatis cum triũ¬
pho. tanquam uictor ingressus. terrore cuies
concutit. hos dampnat. uios soluit. absoluit.¬
⁊ delicta discuciens potent̃ omnib distribuit
p̃mia meritoꝵ. Tandem incerta peccunie qͣn¬
titate cuuib condempnatis. ꝓcuratores tribu¬
torum ordinat. uectigalium ⁊ ciuilium fũc¬
tionum instituit exactores. Exacta itaq infi¬
nita peccunia fidelib suis curam inungens
ciuitatis: in castra głosus se recepit. at uͦ nr̃i

Expanded text:
rant educere, supra quinquaginta millia.rant educere, supra quinquaginta millia.gressus igitur Salahadinus ad dominum regem, quousque iter ad redeundum arripuit, in castris mansit, dato sibi custode, qui eum tractaret honeste et temerariorum ab eo propulsaret injurias. At vero soldanus cum tubarum clangore, et tympanis, et choris, et omni genere musicorum instrumentorum, stipatus agminibus, praecurrente innumera apparitorum manu, vociferantibus armatorum turmis, per portas civitatis, cum triumpho tanquam victor ingressus, terrore cives concutit; hos damnat, illos absolvit; et delicta discutiens potenter, omnibus distribuit praemia meritorum. Tandem in certa pecuniae quantitate civibus condemnatis, procuratores tributorum ordinat, vectigalium et civilium functionum instituit exactores. Exacta itaque infinita pecunia, fidelibus suis curam injungens civitatis, in castra gloriosus se recepit. At vero nostri
Abbreviated transcription (Latin):
niis accessu. ⁊ uadis fallacib aditur. Quo an¬
qͣm ingrediantur nauigantes ignib qui cõ¬
tinuo fomite ⁊ sumptib publicis suꝑ eum nu¬
triuntur edocti. imminẽtia uitant naufra¬
gia. ⁊ ad cursus se erigunt salutares. Super
hanc uictorie signum domini regis uexillũ
erigitur. ⁊ qͦd prius paucis innotuerat. fit
omnib signo contuito manifestum. Quo
uiso qui cautiꝰ se hñtes ad pͥma tracti fed̾is
u̾ba nr̃is se conmittere ꝑtimuerant. iamde
pace fact̾i certiores: non timent se nr̃is ad¬
iungere. ⁊ de fidei nr̃e p̃sumere sinceritate.
Unum p̃ omnib admirantes. qͦd tantam ci¬
uium multitudinem. tantamq aduenar
fidelit̃ operam ministrabant. tam modicus
ex̃citꝰ intra urb̃ menia facile cohercuerat.
⁊ ad ignominiosam uixͣ libitum compu¬
lerant dedicionem. uix enim de nr̃is erãt
equites quingenti. peditum quinq aut
iiiͬ. milia. Obsessorum autem qui arma pote¬

Expanded text:
nimis accessu, et vadis fallacibus aditur; quo annimis accessu, et vadis fallacibus aditur; quo antequam ingrediantur navigantes, ignibus, qui continuo fomite et sumptibus publicis super eum nutriuntur, edocti, imminentia vitant naufragia, et ad cursus se erigunt salutares. Super hanc victoriae signum, domini regis vexillum erigitur; et quod prius paucis innotuerat, fit omnibus signo contuito manifestum. Quo viso, qui cautius se habentes ad prima tracti foederis verba, nostris se committere pertimuerant, jam de pace facti certiores, non timent se nostris adjungere et de fidei nostrae praesumere sinceritate; unum prae omnibus admirantes, quod tantam civium multitudinem, tantamque advenarum fideliter operam ministrabant, tam modicus exercitus intra urbis moenia facile coercuerat et ad ignominiosam juxta libitum compulerant deditionem; vix enim de nostris equites erant quingenti, peditum quatuor aut quinque millia; obsessorum autem, qui arma pote