comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rias duxit nec ulli malo cedit. sed etiam si succederit de genu purgat Mira¬
ris tu si deus ille bonorum amantissimus: qui illos ꝗ̃ optimos atque ex¬
cellentissimos uult:fortunam illis cum qua exerceantur assignat: Ego
uero non miror si aliquando imperum capiunt. Spectant dũ magnos
uiros colluctantes cum aliqua calamitate. Nobis interdum uoluptati ẽ.
si adolescens constantis animi irruentem feram uenabulo excipit:si leo¬
nis incursum interitus pertulit.tantoq spectaculum est gratius: quãto
onestius fecit. Non sunt ista quae possunt deorum in se uultum cõ¬
dignum ad qd respiciat intentus operi suo deus. Ecce par deo dignum.
Ur fortis cum mala fortuna compositus utiq si et prouocauit. Non ui¬
deo inquam quid habeat in terris. Iuppiter pulchrius. si conuertere ani¬
n uelit: quem ut spectet Catonem iam partibus non semel fractu

Expanded text:
rias duxit, nec ulli malo cedit, set, eciam si cecidit, de genu pugrias duxit, nec ulli malo cedit, set, eciam si cecidit, de genu pugris tu, si Deus, ille bonorum amantissimus qui illos quam optimos atque excellentissimos uult esse, fortunam illis cum qua exerceantur assignat? Ego uero non miror, si aliquando impetum capiunt; spectant dii magnos uiros colluctantes cum aliqua calamitate. Nobis interdum uoluptati est, si adulescens constantis animi instantem feram uenabulo excepit, si leonis incursum interritus pertulit, tantoque spectaculum est gratius quanto illud honestior fecit. Non sunt ista, quae possint deorum in se uultum condignum ad quod respiciat intentus operi suo Deus! Ecce par Deo dignus vir fortis cum fortuna mala compositus, utique si et provocavit. Non video, inquam, quid habeat in terris Iuppiter pulchrius, si eo convertere animum velit, quam ut spectet Catonem iam partibus non semel fractis
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sit quantumcunq ualeat: polleatq cum quid possit patientia os¬
tendit. Scias licetidem uiris bonis esse faciendum:ut dura ac difficilia
non formident: nec de fato querantur.Quicquid accidit boni consulant. ĩ
bonum uertant. Nonquid: sed quemadmodum feras interest. Non uides
quanto aliter patres:aliter matres indulgeant.Illi exercitari iubent libe'¬
ros ad studia obeunda maturae:feriatis quoq diebus non patiuntur esse¬
ociosos: et sudorem illis et interdum lachrymas excutiunt. At matres fo¬
uere in sinu continere umbra uolunt. Nunquam flere. nunquam contri¬
stari: nunquam laborare. Paternum deus habet aduersus bonos uiros am¬
ut uerum colligant robur.languent per mertiam saginata. nec labore tan¬
tum: sed motu:et ipso sui onere deficiunt. Non fert illum ictum illesa fe¬
licitas. At ubi assidua fuit cum incommodis suis rixas callum per iniu'¬

Expanded text:
quanta sit quantumque polleat, cum quid possit patientia osquanta sit quantumque polleat, cum quid possit patientia ostendit. Scias licet idem viris bonis esse faciendum, ut dura ac difficilia non reformident nec de fato querantur, quicquid accidit boni consulant, in bonum vertant. Non quid sed quemadmodum feras interest. Non vides quanto aliter patres, aliter matres indulgeant ? Illi excitari iubent liberos ad studia obeunda mature, feriatis quoqociosos, et sudorem illis et interdum lacrimas excuciunt. At matres fovere in sinu, continere in umbra volunt: nunquam flere, nunquam contristari, nunquam laborare. 5. Patrium Deus habet adversus bonos viros aniexagitentur, ut verum colligant robur'. Languent per inerciam saginata; nec labore tantum, set motu et ipso sui honere deficiunt. Non fert ullum ictum illesa felicitas, at, ubi assidua fuit cum incomodis suis rixa, callum per iniu
Abbreviated transcription (Latin):
UAREmulta bonis uiris aduersa eueniunt: Nihil acci'¬
dere bono uiro mali potest. Non miscentur contraria:quẽ¬
admodum tot amnes tantum superne deiectorum imbri¬
um:tanta mediterraneorum uis fontium non mutant sa
maris: neq remittunt quidem.Ita aduersarum impetus rerum
uiri fortis non uertit animum. Manet in statu: et quicquid euenit: in su¬
um colorem trahit. Est emmomnibus externis potentior. nec hoc dico.
Non sentit illa sed uincit. Alioquin quietus placidusq contra incurren¬
tia attollitur. Omnia aduersa exercitationes putat.quis autem uir modo
tus ad honesta non est laboris appetens iusti:et ad officia cum per¬
culo promptus: Cui non industrio ocitm pena est.Athletas uidemus
quibus uirium cura est cum fortissimis quibuscunq confligere: et exige¬
re ab his per quos certamini praeparantur:ut totis contra ipsos uiribus
utantur: cedi uexariq patiuntur: & si non inueniunt singulos pares plu¬
bus simul obiiciuntur.Marcet sine aduersario uirtus.Tunc appa

Expanded text:
uare multa bonis viris adversa eveniunt ? " Nihil accidere bono viro mali potest ; non miscentur contraria. Quemadmodum tot amnes, tantum superne deiectorum imbrium, tanta medicatorum vis fontium non mutant saporem maris, ne remittunt quidem, ita adversarum impetus rerum viri fortis non vertit ani- mum. Manet in statu et quicquid evenit in suum colorem trahit ; est enim omnibus externis potentior. Nec hoc dico : non sentit illa, sed vincit et alioqui quietus placidusque contra incurrentia attollitur. Omnia adversa exercitationes putat. Quis autem, vir modo et erectus ad honesta, non est laboris adpetens iusti et ad officia eum periculo promptus ? Cui non industrio otium poena est ? Athletas videmus, quibus virium cura est, eum fortissimis quibusque confligere et exigere ab is per quos certamini praeparantur, ut totis contra ipsos viribus utantur ; caedi se vexarique patiuntur et si non inveniunt singulos pares, pluribus simul obiciuntur. Marcet sine adversario virtus; tunc apparet
Abbreviated transcription (Latin):
tur prodesse cogitat: Aspice ista tanto superne cętu labentia: quemadmodum uelo¬
citatem suam sub specie stantis: atq immoti operis abscondant. Quantum ista no¬
cte. quantum in numerum ac discrimen demum obseruas. Igitur quanta rerum
turba sub hoc silentio euoluitur: quantam fatorum seriem certus limes adducet.
Ista que tu non aliter q̃ in decore sparsa consideras: singula in opere sunt. Nec enĩ
est quot estimes septem sola discurrere caetera herere. paucorum motus comprehẽ¬
dimus. Innumerabiles uero longiusq a conspectu nostro seducti diieunt. redeunt¬
q. Et ex his qui oculos nostros patiuntur: pleriq: obscuro gradu pergunt. & per
occultum aguntur. Quidergo non caperis tante molis aspectus etiam si ten
non custodiat: non foueat: genereiq:: ac spiritu suo riget

Expanded text:
tur, prodesse cogitat ? Adspice ista tanto superne coetu labentia, quemadmodum velotur, prodesse cogitat ? Adspice ista tanto superne coetu labentia, quemadmodum velocitatem suam sub specie stantis atque immoti operis abscondant. Quantum ista nocte, quam tu in numerum ac discrimen dierum observas, agitur ! Quanta rerum turba sub hoc silentio evolvitur ! Quantam fatorum seriem certus limes educit ! Ista, quae tu non aliter, quam in decorem sparsa consideras, singula in opere sunt. Nec enim est, quod existimes septem sola discurrere, cetera haerere ; paucorum motus comprehendimus, innumerabiles vero longiusque a conspectu seducti di eunt redeuntque, et ex his, qui oculos nostros patiuntur, plerique obscuro gradu pergunt et per occultum aguntur. Quid ergo ? Non caperis tantae molis adspectu, etiam si te non tegat, non custodiat, non foveat generetque ac spiritu suo riget
Abbreviated transcription (Latin):
lumenti adheret. Fere enim pulcherrima queq multis & aduen¬
titiis comitata sunt dotibus:sed illas trahunt.ipsa procedunt.
Num dubium est:quin hoc humanigeneris domicilium:circuitus solis ac lu¬
ne uicibus suis temperet:quin alterius ealore alantur corpora terre relaxent᷑
nmodici humores comprimantur:alligatis omnia hyemis tristitia frangati
alterius tempore efficaci et penetrabili rogatur maturitas frugum. Quin ad huiꝰ
cursum foecunditas humana respondeat:quin ille animum obseruabilem fece'¬
rit circumactu suo. Haec mensem minoribus spere spatiis flectens. Ut tamen
deirabas ista non errat ĩpse sol idoneum oculis spectaculum dignusq ad orari
si iantum preteriret. Non errat digna suspecta luna. etiam si ociosum sydus trans¬
curreret. Ipse mundus quotiens per noctem ignes suos fudit & tantum stellarum
innumerabilium refulsit: quem non intentu ipse tenet. Quis sibi illa tunc cõmina¬

Expanded text:
lumenti adhaeret ; fere enim pulcherrima quaeque multis et advenlumenti adhaeret ; fere enim pulcherrima quaeque multis et adventiciis comitata sunt dotibus, sed illas trahunt, ipsa praecedunt. Num dubium est, quin hoc humani generis domicilium circumitus solis ac lunae vicibus suis temperet ? Quin alterius calore alantur corpora, terrae relaxentur, immodici umores comprimantur, adligantis omnia hiemis tristitia frangatur, alterius tepore efficaci et penetrabili regatur maturitas frugum ? Quin ad huius cursum fecunditas humana respondeat? Quin ille annum observabilem fecerit circumactu suo, haec mensem minoribus se spatiis flectens ? Ut tamen detrahas ista, non erat ipse sol idoneum oculis spectaculum dignusque adorari, si tantum praeteriret? Non erat digna suspectu luna, etiam si otiosum sidus transcurreret ? Ipse mundus, quotiens per noctem ignes suos fudit et tantum stellarum innumerabilium refulsit, quem non intentum in se tenet ? Quis sibi illa tunc, cum mira
Abbreviated transcription (Latin):
pendamus officia: quare id agamus in omnem uitam nostram memoria c¬
cernente: ne cuius officii uideamur obliti.Nihil iam superest:quo spes porriga¬
tur. in illo tamen cardine positi:adire e rebus humanis quem gratissimi uolumꝰ
Est uidelicet magis in ipso opere merces rei:& alliciendas mentes hominũ ingens
honesti potentia:cuius pulchritudo animos circunfundit:& delinitos admira¬
tione luminis ac fulgoris sui rapit. ac multa hinc commoda oriuntur: et tutior
est uita melioribus amarq & sccundum bonorum iudicium aetasq securior:Ø
quam innocentia:quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima re¬¬
rum natura: si hoc tantum honum miserum & anceps & sterile fecisset.Sed il¬
lud intuere:an ad istam uirtutem que sepe tuto ac facili datur:etiam per sa¬
xa. & rupes: & feris ac serpentibus obsessum iter. fueris iturus EST¬
Onideo per se non expetendum est:cui aliquid extra quoq: emo¬

Expanded text:
perpendamus officia, quare id agamus in omnem vitam nostram memoria deperpendamus officia, quare id agamus in omnem vitam nostram memoria decernente, ne cuius officii videamur obliti ? Nihil iam superest, quo spes porrigatur ; in illo tamen cardine positi abire e rebus humanis quam gratissimi volumus. Est videlicet magna in ipso opere merces rei et ad adliciendas mentes hominum ingens honesti potentia, cuius pulchritudo animos circumfundit et delenitos admiratione luminis ac fulgoris sui rapit. At multa hoc commoda oriuntur, et tutior est vita melioribus amorque et secundum bonorum iudicium aetasque securior, quam innocentia, quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima rerum natura, si hoc tantum bonum miserum et anceps et sterile fecisset. Sed illud intuere, an ad istam virtutem, quae saepe tuta ac facili aditur via, etiam per saxa et rupes et feris ac serpentibus obsessum iter fueris iturus. Non ideo per se non est expetendum, cui aliquid extra quoque emo
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur: que mala interpretis opimo in contrarium tradidit. Hic quid aliud
sequitur ꝗͣ ipsam conscientiam: quae etiam obruta delectat: quae concioni ac fame
reclamat & in sc omnia reponit et cum ingentem ex altera parte turba contra.¬
senuentium aspexit. non munerat suffragia. sed una sententia uincit. Si uero bo¬
nam fidem perfidie suppliciis affici uidet: non descendit e fastigio: sed supra
poenam suam consistit.RCO
Abeo inquit quod uolui. quod petii. Non penitet nec penitebit. nec¬
ulla iniquitate me eo fortuna perducet:ut hanc uocem audiam.
prodest et inigne. Qui si singulis membris admoueatur & paulatim uiuus cor¬
pus circumeat: licet ipsum corpus plenum bona conscientia stillet: placebit illi ig¬
nis: per quem hona fides collucebit. Nunc quoq argumentum qͣuis ductus iã
reducatur. Quid est quare grati uelimus esse: cum morimur:quare singulorum

Expanded text:
videtur, quem mala interpres opinio contrarium tradidit. Hic quid aliud videtur, quem mala interpres opinio contrarium tradidit. Hic quid aliud sequitur quam ipsam conscientiam ? Quae etiam obruta delectat, quae contioni ac famae reclamat et in se omnia reponit et, cum ingentem ex altera parte turbam contrasentientium adspexit, non numerat suffragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam fidem perfidiae suppliciis adfici videt, non descendit e fastigio et supra poenam suam consistit. " Habeo," inquit, " quod volui, quod petii ; nec paenitet nec paenitebit neculla iniquitate me eo fortuna perducet, ut hanc vocem audiat prodest et in igne ; qui si singulis membris admoveatur et paulatim vivum corpus circumeat, licet ipsum cor plenum bona conscientia stillet : placebit illi ignis, per quem bona fides conlucebit. Nunc illud quoque argumentum quamvis dictum iam reducatur : quid est, quare grati velimus esse, cum morimur, quare singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
ultra desideras. non ipsi deest. Artifex est etiam cui ad exercendam artem ĩstru¬
menta non suppetunt. Nec minus canendi peritus:cuius uocem exaudiri fre¬
mitus obstrepentium non sinit. Uolo referre gratiam: post hac aliquid suꝑest.
non ut gratus: sed ut solutus sim. Sepe enim et qui gratiam rettulit ingratus ẽ
et qui non reitulit gratus. Nam ut omnium aliarum uirtutum:ita huius ad an¬
mum tota extimatio redit. Hic si in officio est quicquid defuit: fortũa petat.
Quomodo est disertus estam qui tacet: Fortis etiam qui compressis manibus:
uel etiam alligatis: quomodo gubernator etiam qui in sicco est:quia cõsumate
scientiae nhis deest: etiam si quid obstat quominus se uertatur. Ita gratus est
etiam qui uult tantum: nec habet huius uoluntatis sue ullum alium: quem
se testem. Immo amplius adnciam. Est aliquando gratus etiam qui ingratus

Expanded text:
ultra desideras, non ipse deest. Artifex est etiam, cui ad exercendam artem instruultra desideras, non ipse deest. Artifex est etiam, cui ad exercendam artem instrumenta non suppetunt, nec minus canendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit. Volo referre gratiam : post hoc aliquid superest mihi, non ut gratus, sed ut solutus sim ; saepe enim et qui gratiam rettulit, ingratus est, et qui non rettulit, gratus. Nam ut omnium aliarum virtutum, ita huius ad animum tota aestimatio redit ; hic si in officio est, quidquid defuit, fortuna peccat. Quomodo est disertus etiam qui tacet, fortis etiam qui compressis manibus vel etiam adligatis, quomodo gubernator etiam, qui in sicco est, quia consummatae scientiae nihil deest, etiam si quid obstat, quominus se utatur, ita gratus est etiam, qui vult tantum nec habet huius voluntatis suae ullum alium quam se testem. Immo amplius adiciam : est aliquando gratus etiam qui ingratus
Abbreviated transcription (Latin):
qui testamentum facturus est. qui de hereditate. aut de legato uacat cogitare Pa¬
ciat licet omnia quae facere bonus amicus et memor officii deber:si animo cius
obuersatur spes:si lucri captator est: & hamum iacit: ut aues que laceratione cor¬
porum aluntur. lapsa morbo pecora: & casura e ꝓoimo speculantur.Ita hic ĩminet
rti et circa cadauer uolat. Gratus animus ipsa uirtute propositi sui capitur
Is scire hoc ita esse: nec illum utilitate corrumpi. Duo sunt genera
grati hominis. Dicitur gratus qui aliquid pro eo quod acceperat red¬
dit. Hic fortasse ostentare se potest: habet quod iactet. quod proferat.
Dicitur gratus qui bono animo accepit benesicium: bono dedit. Hic intra consciẽ¬
tiam obusus est que illi contingere potest utilitas ex affectu. Atq hic etiam si
ultra facere nil potest. gratus est.Amat: debet referre gratiam:cupit.Quicquid

Expanded text:
quia testamentum facturus est, cui de hereditate aut de legato vacat cogitare. Faquia testamentum facturus est, cui de hereditate aut de legato vacat cogitare. Faciat licet omnia, quae facere bonus amicus et memor officii debet : si animo eius obversatur spes lucri, captator est et hamum iacit. Ut aves, quae laceratione corporum aluntur, lassa morbo pecora et casura ex proximo speculantur, ita hic imminet morti et circa cadaver volat. Gratus animus ipsa virtute propositi sui capitur. Vis scire hoc ita esse nec illum utilitate corrumpi ? Duo genera grati hominis. Dicitur gratus, qui aliquid pro eo, quod acceperat, reddidit ; hic fortasse ostentare se potest, habet, quod iactet, quod proferat. Dicitur gratus, qui bono animo accepit beneficium, bono debet ; hic intra conscientiam elusus est. Quae illi contingere potest utilitas ex adfectu latenti ? Atqui hic, etiam si ultra facere nil potest, gratus est. Amat, debet, referre gratiam cupit ; quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
gularemq naturam: ut concedam tibi. Nempe hoc facis nulla spe. nullo precio
inductus. Esi aliquid perse expetendum: cuius teipsa dignitas ducit idest bo¬
honestum. Quid est ergo honestius quem gratum esse: Huius uirtuns ma¬
teria tam late patet:quem uita.
Ed inest inquit huic bono etiam utilitas aliqua: cui tantum uirtu¬
ni non inest sed id propter se cxpeti dicitur. Quodl quauis habeat
aliqua extra commoda. sepositis quoq illis ac remotis placet prodest: gratum ero tan
tum gratus etiam si nocet. gratus est. Quid sequitur: ut hec res illi alios amicos: a¬
lia beneficia conciliet. Quid ergo siquis sibi offensas concitaturus est: siquis intelli¬
git adeo per hoc se nihil consecuturum: ut multa etiam ex opposito acqui sitoq pen¬
denda sint: non libens in detrimenta descendit. Ingratus est qui in referenda gr̃a
secundum datum uidet: qui sperat cum reddit. Ingratum uoco qui egro assidet

Expanded text:
gularem naturam." Ut concedam tibi, nempe hoc facis nullo pretio gularem naturam." Ut concedam tibi, nempe hoc facis nullo pretio inductus, nulla spe ; est ergo aliquid per se expetendum, cuius te ipsa dignitas ducit, id est honestum. Quid est autem honestius, quam gratum esse ? Huius virtutis materia tam late patet quam vita. " Sed inest," inquit, " huic bono etiam utilitas aliqua." Cui enim virtui non inest ? Sed id propter se expeti dicitur, quod, quamvis habeat aliqua extra commoda, sepositis quoque illis ac remotis placet. Prodest gratum esse ; ero tamen gratus, etiam si nocet. Gratus quid sequitur ? Ut haec res illi alios amicos, alia beneficia conciliet ? Quid ergo ? Si quis sibi offensas concitaturus est, si quis intellegit adeo per hoc se nihil consecuturum, ut multa etiam ex reposito adquisitoque perdenda sint, non libens in detrimenta descendit ? Ingratus est, qui in referenda gratia secundum datum videt, qui sperat, cum reddit. Ingratum voco, qui aegro adsidit,
Abbreviated transcription (Latin):
Eos nemo sanus timet. Furor est enim metuere saluiaria. Nec quisꝗͣ.
amat quos timet. Tu deniq Epicure deum mermem facis. Omnia illi
tela: omnem detraxisti potentiam: & ne cuiquam metuendus eẽt pro¬
iecisti illum maetum. Hun igitur septum ingenti quidem et in explicabili muro:
diuisumq a contractui et a conspectu mortalium. Non habes quare uerearis: nulli
illi nec tribuendi: nec nocendi materia est. In medio interuallo huius et alterius ce¬
li desertus: sine animali: sine homine: sine re:ruinas mundorum supra se circaq
adentium euitat: non exaudiens uota: nec nostri curiosus. Atqui tunc uisi¬
deri colere: non alteri quem parentes. grato ut opinor animo: aut si non uideri gra¬
tus quia nullum habes illius beneficium: seda teatomi: & iste mice tue forte ac
temere conglobauerunt. Cur colis: propter maiestatem inquis cius eximiam: sin¬

Expanded text:
Deos nemo sanus timet; furor est enim metuere salutaria, nec quisquam Deos nemo sanus timet; furor est enim metuere salutaria, nec quisquam amat, quos timet. Tu denique. Epicure, deum inermem facis, omnia illi tela, omnem detraxisti potentiam et, ne cuiquam metuendus esset, proiecisti illum extra metum. Hunc igitur insaeptum ingenti quidem et inexplicabili muro divisumque a contactu et a conspectu mortalium non habes quare verearis ; nulla illi nec tribuendi nec nocendi materia est ; in medio intervallo huius et alterius caeli desertus sine animali, sine homine, sine re ruinas mundorum supra se circaque se cadentium evitat non exaudiens vota nec nostri curiosus. Atqui hunc vis videri colere non aliter quam parentem grato, ut opinor, animo ; aut, si non vis gratus videri, quia nullum habes illius beneficium, sed te atomi et istae micae tuae forte ac temere conglobaverunt, cur colis ? " Propter maiestatem," inquis, " eius eximiam ac sin
Abbreviated transcription (Latin):
tura uitam se gregem armata sunt. Hominem imbecilla uis cingit. Nonungui¬
im uis: non dentium: terribilem caeteris fecit. Nudum & infirmum societas
nit. Duas res dẽdit: que illum obnoxio quolibet ualidissimum facerent: ratio¬
nem: & societatem. Itaq qui par esse nulli posset si seduceretur. Societas illi do¬
minium omnium animalium dedit. Societas terras gentium in aliene nature
transmisit imperium: & dominari etiam in mari iussit. Hec morhorum impetus
arguit: senectuti adminicula prospexit: solatia contra dolores dedit. Haec fortes Ø¬
ios facit: quot licet contra fortunam aduocare.Hanc societatem tolle:et unita
generis humani: quia uita sustinere scindes. Tolletur autem si efficies.: ut ingratus
animus non per se uitandus sit: sed quia aliud illi umendũ est. Quã multi sunt .n.
quibus ingratos esse tute licet. Deniq ingratii uoco: quisquis moetui gratus est.

Expanded text:
tura vitam segregem, armata sunt, hominem imbecilla cutis cingit ; non unguitura vitam segregem, armata sunt, hominem imbecilla cutis cingit ; non unguium vis, non dentium terribilem ceteris fecit, nudum et infirmum societas munit. Duas deus res dedit, quae illum obnoxium validissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Societas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperium et dominari etiam in mari iussit ; hoc morborum impetus arcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra dolores dedit ; hoc fortes nos facit, quod licet contra fortunam advocare. Hanc societatem tolle, et unitatem generis humani, qua vita sustinetur, scindes ; tolletur autem, si efficis, ut ingratus animus non per se vitandus sit, sed quia aliquid illi timendum est ; quam multi enim sunt, quibus ingratis esse tuto licet ! Denique ingratum voco, quisquis metu gratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
malint ratione bona peruenire: Optabit ille cui grassari: & transeuntes percutere
questus est: potius illa inuenire quem eripere. Neminem reperies qui non neq¬
tie premiis sine nequinia frui malit. Maximum hoc habemus nature meritum¬
ꝙ uirtus in omnium animos lumen suum permittit: etiam qui non sequuntur
Tscias per se expetendum esse grati animi affectionem:per se fugi¬
enda res est ingratum esse. Quoniam ihil eque concordiam hu¬
mani generis dissociat: ac distrabit: quem hoc uitium. Nam quo alio tuti sumꝰ
quem quor mutus iuuamur officus: Hoc uno instructior uita. Coniaq incisi¬
ones subitas. muninor est beneficiorum commeno. Fac nos singulos quid sumus
preda animalium & uictime: ac bellissimus & facillimus sangius. Quoniam cete¬
ris animalibus in tutelam sui satis uirium est. Quecunq uaga nascebantur: et ae¬

Expanded text:
malint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere malint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eripere ; neminem reperies, qui non nequitiae praemiis sine nequitia frui malit. Maximum hoc habemus naturae meritum, quod virtus lumen suum in omnium animos permittit ; etiam, qui non secuntur t scias per se expetendam esse grati animi adfectionem, per se fugienda res est ingratum esse, quoniam nihil aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit quam hoc vitium. Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis iuvamur officiis ? Hoc uno instructior vita contraque incursiones subitas munitior est, beneficiorum commercio. Fac nos singulos, quid sumus ? Praeda animalium et victimae ac bellissimus et facillimus sanguis. Quoniam ceteris animalibus in tutelam sui satis virium est, quaecumque vaga nascebantur et ac
Abbreviated transcription (Latin):
placet suapte natura. Adeoq gratiosa uirtus est.:ut insitum sit etiam malis pro¬
bare meliora. Ouis est qui non beneficiis uideri uellit:qui non inter scelera & in¬
iurias opinionem bonitatis affecter: qui non ipsis que impotentissime fecit: speciẽ
liquam induat recti: Uelit quoq his uideri beneficium dedisse quos lesii.
tias itaq agi sibi ab his quos afflixere patiuntur: bonosq se ac liberales fingunt
quia speclare non possunt. Quod non facerent msi illos honesti & per se expetendi
amor cogerei moribus suis opinionem contrariam querere: & nequitiam abdere.
Cuius fructus concupiscitur. ipsa uero odio. pudoriq est. Nec quisquam tantum
a naturale lege desciuit. & hominem exuit ut animi causa malus sit. Dic ergo cui¬
bei ex istis qui rapto uiuunt: an ad illa que latrociniis & furtis consequun:

Expanded text:
; placent suapte natura, adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit etiam malis pro; placent suapte natura, adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit etiam malis probare meliora. Quis est, qui non beneficus videri velit, qui non inter scelera et iniurias opinionem bonitatis adfectet, qui non ipsis, quae impotentissime fecit, speciem aliquam induat recti velitque etiam his videri beneficium dedisse, quos laesit ? Gratias itaque agi sibi ab iis, quos adflixere, patiuntur bonosque se ac liberales fingunt, quia praestare non possunt. Quod non facerent, nisi illos honesti et per se expetendi amor cogeret moribus suis opinionem contrariam quaerere et nequitiam abdere, cuius fructus concupiscitur, ipsa vero odio pudorique est ; nec quisquam tantum a naturae lege descivit et hominem exuit, ut animi causa malus sit. Dic enim cuilibet ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et furtis consecuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
profuturam commiserit: Puto nequam hominem existimas cui poena. non cui cura¬
tore opus sit: Quod non accideret: nisi gratum esset per se expetendum: honestumq
esset. Alia fortasse minus dignitatem suam preferunt. et an sint honesta interprete
egent. Hoc expositum est pulchrius: quem ui splendor eius dubie ac parum luce
Quid tam laudabile: Quid tam aequaliter in omnium animos receptum: que
reserre bene meritis gratiam ¶
D hoc dic mibi que causa nos perducit lucrum: quod qui non cotennit
ingratus est: Ambino. Et que iactanio est soluisse quod debeas: Moctꝰ
nullus ingratus Huic enim uni rei non possumus legem tanquam satis natura ca¬
uisset. Quomodo nulla lex amare parentes: indulgere liberis iubet. Superuacuum
est inquit:in huius impelli. Quemadmodum nemo in amore sui cohortandus est:
que madmodum quod nascitur trabit. Itane ad hoc quidem ut honesta per se petat

Expanded text:
profuturam omiserit ? Puto, nequam hominem existimas, cui poena, non cui curaprofuturam omiserit ? Puto, nequam hominem existimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus dignitatem suam praeferunt et, an sint honesta, interprete egent. Hoc expositum est pulchriusque, quam ut splendor eius dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum quam referre bene meritis gratiam ? d hoc, dic mihi, quae causa nos perducit ? Lucrum ? Quod qui non contemnit, ingratus est. Ambitio ? Et quae iactatio est solvisse, quod debeas ? Metus ? Nullus ingrato ; huic enim uni rei non posuimus legem, tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum est enim, in quod imus, impelli, quemadmodum nemo in amorem sui cohortandus est, quem adeo, dum nascitur, trahit, ita ne ad hoc quidem, ut honesta per se petat
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia impellit utilitas: et inutilia tueri ac perseuerare perseueramus sola benefi¬
cii charitate. Cui etiam infoeliciter dato indulgere: tam naturale ꝗͣ liberis paruiE
Dem istigratiam referre ipsos fatentur: non quia honestum est sed ꝗa¬
A
utile: quod non esse ita minorem opera probandum est. Quia quibus
argumentis collegimus beneficium dare. per serem expetendam esse:
hisdem etiam hoc collegimus. Fixum est illud aquo in cetera probationes nostrae
exeunt. Honestum ob nullam aliam causam: quem quia honestum sit coli Quis
go controuersiam facere audebit: An gratum esse honestum sit: Quis non i¬
tum detestetur hominem: sibipsi inutilem: Quid autem tibi iudetur. cum tibi
narratur de eo qui aduersus summa beneficia amici sui ingratus est. Quomodo
id fecerit utrum tanquam tunc turpem fecerii: an tanquam utilem tem sibi &

Expanded text:
beneficia nos non impellit utilitas, ut inutilia tueri ac fovere perseveremus sola benefibeneficia nos non impellit utilitas, ut inutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato indulgere tam naturale est quam liberis pravis. Idem isti gratiam referre ipsos fatentur, non quia honestum est, sed quia utile. Quod non esse ita minore opera probandum est, quia, quibus argumentis collegimus beneficium dare per se rem expetendam esse, isdem etiam hoc colligimus. Fixum illud est, a quo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, an gratum esse honestum sit ? Quis non ingratum detestetur, hominem sibi ipsum inutilem ? Quid autem cum tibi narratur, " Adversus summa beneficia amici sui ingratus est," quomodo adficeris ? Utrum tamquam rem turpem fecerit, an tamquam rem utilem sibi et
Abbreviated transcription (Latin):
Unquid dubium est: quoniam contraria sit beneficio iniuria: quõ in¬
uriam facere per se uitanda ac fugienda res est: sic beneficium dare
per se expetenda illic turpitudo contra omnia praemia: in scelus hortentia ualet:'
ad hoc inuitat honesti per se efficax species.Non mentiar. si dixero nemine
amare beneficia sua. neminem non ita compositum animo: ut libentius cum uide¬
at in quem multa concessit: cui non causa sit iterum dandi beneficii semel dedisse
Quod non accideret: nisi nos ipsa delectarent beneficia.Quam sepe dicentem audi¬
as: Non sustineo illum deserere cui dedi uitam:quem e periculo eripui. Rogat me
ut causam suam contra homines gratiosos agam.Nolo: sed quid faciam: Iam illi
semel.iterumq affui. Non uides inesse isti rei proximam quandam uim: quae nos
beneficia dare cogit: Primum quia oportet:deinde quia uidebimus cui initio ratio
non fuisset prestandi aliquid ei prestamus:ob hoc quia praestitimus: adeoq nos ad

Expanded text:
umquid dubium est, quin contraria sit beneficio iniuria ? Quomodo iniuriam facere per se vitanda ac fugienda res est, sic beneficium dare per se expetenda. Illic turpitudo contra omnia praemia in scelus hortantia valet ; ad hoc invitat honesti per se efficax species. Non mentiar, si dixero neminem non amare beneficia sua, neminem non ita compositum animo, ut libentius eum videat, in quem multa congessit, cui non causa sit iterum dandi beneficii semel dedisse. Quod non accideret, nisi ipsa nos delectarent beneficia. Quam saepe dicentem audias : " Non sustineo illum deserere, cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra homines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi semel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae nos dare beneficia cogit, primum quia oportet, deinde quia dedimus ? Cui initio ratio non fuisset praestandi aliquid, ei praestamus ob hoc, quia praestitimus ; adeoque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Xulabis: Erras cum omnia fecerim patriam meam transire
non possum. Omnium una est. Extra hanc nemo proficisci
q terram nemo: meam inuenio. Nulla terra exilium est: sed altera pa¬
illa fortuna. Si enim sapiens est: peregrinabitur.Si stultus: exulat ET
Olor imminet.Si exiguus est feramus. Leuis enim est pacien¬
tia.Si grauis est feramus. Non leuis est gloria. Dolor clamorẽ
lor. Dura res est dolor: immo tu mollis.Pauci dolorem ferre potue

Expanded text:
ulabis. SEC. Erras: cum omnia fecerim, patriam relinquere non possum; omnium una est patria, extra quam nemo proficisci que terram venero, in meam venio. Nulla terra exsilium, sed altera paloco. Si sapiens est, peregrinatur; si stultus, exulat". 4. "'Dolor imminet'. Si exiguus est, feramus: levis est paciencia; si gravis, feramus: non levis est gloria. 'Dura res loria. 'Dura res est dolor'. Immo tu mollis. Pauci dolorem ferre possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
non habebit. Iste quem beatum credis. sepe dolet: sepe suspirat. Multi illũ
comitantur.Mel muscae sequuntur.Cadauera lupi. Frumenta formicae
Praedam sequitur ista turba: non hominem.
Ecuniam perdidi: fortasse te illa perdidisset. Pecuniam perdidi
cem: sicum illa auaritiam perdidisti.Sed si manet illa apud te:es tamen¬
ligis: et tutiore loco posuit.Damnum putas: et remedium est.Deflens ge¬
nus: miserum te clamas quot opibus excussus es.Tuo uitio ista iactura tã¬
tristis est. Non tam moleste feres:sitanquam perditurus habuisses. Per

Expanded text:
non habebit. Ille quem felicem credis, saepe dolet, saepe suspirat. TI. Multi comitantur ilium. SEC. Mel muscae sequuntur, cadavera lupi, frumenta formicae; praedam sequitur ista turba, non hominem. TI. Pecuniam perdidi. SEC. Fortasse te illa perdidisset. TI. Pecuniam perdcem! Si cum illa avaritiam perdidisti . . . . . sed si manet illa apud te,ligis et tutiore loco posuitnus miserum; te calamitas invadit quod opibus excussus es; tuo initio ista tibi iactura trist
Abbreviated transcription (Latin):
t corpora et uisu et odore feda amouerentur.Alios terra obru
nostris oculis parcimus l¬
Egroto. uenit tempus quo experimentum mei caperem.Non in¬
mari tantum aut in prelio uir fortis apparet. Exhibetur etiam
morbo mihi res est:aut uincetur:aut uincet.¬

Expanded text:
turam, aut quo corpora et uisu et odore foeda amoueantur, aut ob nostris oculis. TI. SEC. Venit tempus, quo experimentum mei capiam. Non inmari tantum aut in praelio vir fortis apparet; exhibetur et morbo mihi est res; aut vincet, aut vincet
Abbreviated transcription (Latin):
deos et hominesq despiciens magnum.Nihil nobile est:aut si uide¬
tur alicui magnum animum ira producere uideatur et luxuria: eho¬
re sustmeri suilt: purpura uestiri:auro tegi:terras transferre: maria
concludere: flumina praecipitare:nemora suspendere:uideatur et aua¬
ritia magntanum.Aceruius auri argentiq: incumbat:et prouincia¬
rum nominibus agros colit:et sub fingulis uillicis latiores habet
fines quemiquos consules sortiebantur: uideatur et libido magniØ
animi. Trãsnaat frera. puerorum greges castrat: sub gladio mariti
i uxor morte contempta.Uideatur et ambitio magni animi.no
est contenta honoribus annuis: si fieri potest uno nomine occupare
faustus uult per omnem orbem titulos disponere.Omnia ista non
refert inquantum procedant extendantq se: angusta sunt misera
depressa. Sola sublimis et excelsa uirtus est.Nec quicquam ma¬
gnum est: nisi quod simul et placidum:

Expanded text:
deos hominesque despiciens, magnum, nihil nobile est. Aut si videdeos hominesque despiciens, magnum, nihil nobile est. Aut si videtur alicui magnum animum ira producere, videatur et luxuria—ebore sustineri vult, purpura vestiri, auro tegi, terras transferre, maria concludere, flumina praecipitare, nemora suspendere ; videatur et avaritia magni animi— acervis auri argentique incubat et provinciarum nominibus agros colit et sub singulis vilicis latiores habet fines quam quos consules sortiebantur; videatur et libido magni animi—transnat freta, puerorum greges castrat, sub gladium mariti venit morte contempta ; videatur et ambitio magni animi—non est contenta honoribus annuis ; si fieri potest, uno nomine occupare fastus vult, per omnem orbem titulos disponere. Omnia ista, non refert in quantum procedant extendantque se, angusta sunt, misera, depressa; sola sublimis et excelsa virtus est, nec quicquam magnum est nisi quod simul placidum.
Abbreviated transcription (Latin):
ab imo parem firmamq: qualis inesse masis ingeniis non potest.Ter¬
ribilia enim esse et tumultuosa et exitiosa possunt. Magnitudinem
quidem: cuius firmamentum roburq bonitas est: non habebunt
terum sermone:conatu:et omni extra paratu facient magnitudinis
fidem. Eloquentur aliquid quod tu magni putas.sicui.C. Caesar:qui
iratus celo quod obstreperet pantomimis quos imitabatur studiosi¬
us quem sperabat. quot quae comessatio sua fulminibus terretur ꝓr¬
sus parum certis:ad pugnam uocauit Iouem: et quidem sine in¬
missione. Homericum illum exclamans uersum
iihhiquanta dementia fuit. Putauit autem sibi noceri ne
a Ioue quidem posse:aut se nocere etiam Ioui posse. Non puto parũ
momenti hunc eius uocem ad incitandum comuratorum mentes
addidisse. Ultime etiam impatientie uisus est eum ferre qui Ioue
n ferrei.Nihil ergo inira ne cum udetur quidem uehemens:

Expanded text:
ab imo parem firmamque, qualis inesse malis ingeniis non potest. Terab imo parem firmamque, qualis inesse malis ingeniis non potest. Terribilia enim esse et tumultuosa et exitiosa possunt ; magnitudinem quidem, cuius firmamentum roburque bonitas est, non habebunt. Ceterum sermone, conatu et omni extra paratu facient magnitudinis fidem ; eloquentur aliquid, quod tu magni animi putes, sicut C. Caesar, qui iratus caelo, quod obstreperetur pantomimis, quos imitabatur studiosius quam spectabat, quodque comessatio sua fulminibus terreretur—prorsus parum certis—ad pugnam vocavit Iovem et quidem sine missione, Homericum illum exclamans versum : ἤ μ' ἀνάειρ' ἐγὼ σέ· Quanta dementia fuit ! Putavit aut sibi noceri ne ab Iove quidem posse aut se nocere etiam Iovi posse. Non puto parum momenti hanc eius vocem ad incitandas coniuratorum mentes addidisse ; ultimae enim patientiae visum est eum ferre, qui Iovem non ferret ! Nihil ergo in ira, ne cum videtur quidem vehemens et
Abbreviated transcription (Latin):
norantibus magnitudinem: quasi illa dira et abominanda oderint
dum metuant. Syllano scias seculo scriptam. Nescio utrum sibi pe¬
uis optauerit ut odio esset: anut timori oderint: occurrit illi futurũ
ut execrentur: in sidientur. opprimant. Quid addicat: dut illi male
faciant: adeo repperit dignum odio remedium oderint: Quid dum
pareant nondum probent: non.Quid ergo dum timeant: sic nec ama¬
riquidem uellent.Magno hoc dictum spiritu putas.Falleris.Nec.n.
magnitudo ista est: sed immanitas. Non est quod credas irascentius
uerbis:quorum strepitus magni minaces sunt:intus mens pauidis¬
na. Non est quot extimes uerum esse quod apud disertissimun
uirum Liuium dicitur. Uir ingenii magni magis quem boni. Non
potest illud separari:aut etiam bonum erit:aut nec magnum:quia
magnitudinem animi inconcussam intelligo:& introrsus solidum:

Expanded text:
norantibus magnitudinem, qualis illa dira et abominanda : " Oderint, norantibus magnitudinem, qualis illa dira et abominanda : " Oderint, dum metuant." Sullano scias saeculo scriptam. Nescio utrum sibi peius optaverit, ut odio esset, an ut timori. " Oderint." Occurrit illi futurum, ut exsecrentur, insidientur, opprimant. Quid adiecit ? Di illi male faciant, adeo repperit dignum odio remedium. " Oderint "—quid tum ? Dum pareant ? Non ; dum probent ? Non ; quid ergo ? " Dum timeant." Sic ne amari quidem vellem. Magno hoc dictum spiritu putas ? Falleris ; nec enim magnitudo ista est sed immanitas. Non est quod credas irascentium verbis, quorum strepitus magni, minaces sunt, intra mens pavidissima. Nec est quod existimes verum esse, quod apud disertissimum virum T. Livium dicitur : " Vir ingenii magni magis quam boni." Non potest istud separari; aut et bonum erit aut nec magnum, quia magnitudinem animi inconcussam intellego et introrsus solidam et
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Omnes quos ueterorum animus super cogitationes extollit hu¬
manas: altum quidem et sublime spirare se credunt. Ceterum i hil
solidi subest. sed in ruinam prona sunt: que sine fundamentis creue¬
re. Non habet ira cui insistat: non ex firmo mansuroq oritur. sed
uentosa et inanis est. tantumq abest a magnitudine animi quantũ
a fortitudine audacia: a fiducia insolentia: ab auctoritate crudelitas.
Multum inquam interest inter sublimen animum et superbum. Ira¬
cundia nihil amplum decorumq molitur. Contra mihi uidetur uẽ¬
tosi et infelicis animi imbecillitas sibi conscii indolescere. Ut exulce¬
rata et egra corpora que ad tactus leuissimos gemunt. Ita ira mulie¬
bre maxime et puerile uitium est. At incidit et in uiros. Nam uiris
quoque puerilia ac muliebria ingenia sunt: Quid ergo: Non alique
uoces ab iratis emittuntur: quae magno uideantur animo: ueram ig¬

Expanded text:
tia. Omnes, quos vecors animus supra cogitationes extollit hutia. Omnes, quos vecors animus supra cogitationes extollit humanas, altum quiddam et sublime spirare se credunt ; ceterum nil solidi subest, sed in ruinam prona sunt quae sine fundamentis crevere. Non habet ira cui insistat. Non ex firmo mansuroque oritur, sed ventosa et inanis est tantumque abest a magnitudine animi, quantum a fortitudine audacia, a fiducia insolentia, ab austeritate tristitia, a severitate crudelitas. Multum, inquam, interest inter sublimem animum et superbum. Iracundia nihil amplum decorumque molitur ; contra mihi videtur veternosi et infelicis animi, imbecillitatis sibi conscii, saepe indolescere, ut exulcerata et aegra corpora, quae ad tactus levissimos gemunt. Ita ira muliebre maxime ac puerile vitium est. " At incidit et in viros." Nam viris quoque puerilia ac muliebria ingenia sunt. " Quid ergo ? Non aliquae voces ab iratis emittuntur quae magno emissae videantur animo ? " Immo veram ig
Abbreviated transcription (Latin):
per negligentiam admisit: alter curauit ut nocens esset. Hoc semper
in omni animaduersione seruabit: ut sciat alteram adhiberi ut emẽ¬
det malos: alteram ut tollat. In utroq non praeterita sed futura ĩtue¬
bitur. Nam ui ꝑ lato ait. Nemo prudens punit quia peccatum est
sed ne peccetur. Reuocari enim preterita non possunt. futura prohi¬
bentur: et quos nolet nequitie male cedentis exempla fieri:palam
cecidet non tantum ut pereant ipsi: sed ut alios pereundo deterreat
hec cuiq expetenda extimandaq sunt Uides quantum debeatom¬
ni perturbatione liber accedere: ad rem summa diligentia tractandã
potestatem uite necisq ne male irato ferrum committatur. Ne illud
quidem iudicandum est: aliquid iram ad magnitudinem animi cõfer¬
re. Non est enim illa magnitudo: tumor est: nẽc corporibus copia uitio¬
si humoris intensis morbis incrementum est: sed pestilens abundan¬

Expanded text:
per neglegentiam admisit, alter curavit ut nocens esset. Hoc semper per neglegentiam admisit, alter curavit ut nocens esset. Hoc semper in omni animadversione servabit, ut sciat alteram adhiberi, ut emendet malos, alteram, ut tollat ; in utroque non praeterita, sed futura intuebitur—nam, ut Plato ait, nemo prudens punit, quia peccatum est, sed ne peccetur ; revocari enim praeterita non possunt, futura prohibentur—, et quos volet nequitiae male cedentis exempla fieri, palam occidet, non tantum ut pereant ipsi, sed ut alios pereundo deterreant. Haec cui expendenda aestimandaque sunt, vides quam debeat omni perturbatione liber accedere ad rem summa diligentia tractandam, potestatem vitae necisque ; male irato ferrum committitur. Ne illud quidem iudicandum est, aliquid iram ad magnitudinem animi conferre. Non est enim illa magnitudo ; tumor est. Nec corporibus copia vitiosi umoris intentis morbus incrementum est sed pestilens abundan
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta scindentem:quia tardius scindebantur aliena. Quid
opus est mensam euertere:Quid pocula affligere: Quid se in colũ¬
nas impingere: Quid capillos euellere: femur pectusq ꝑcurrere: Quã¬
tam iram putas: quae quia non tam cito in alium quem uult erũpit
se reuertitur: Tenetur itaque a proximis et rogatur:ut ipsumsi
placetur quorum nil facit quisq uacuus. Ira meritam cuiq por¬
nam iniungit. Dimittit sepe ei cuius peccatum deprehendit: si pe'¬
nitentia facti spem bonam pollicetur.si intelligit non ex alto ueni¬
re nequitiam:sed summo quod aiunt animo inherere. dabit ĩpu¬
tatem nec accipientibus nocituram nec dantibus.Nonnunqu
magna scelera leuius quem minora compescet:si illa lapsu non cru¬
delitate commissa sunt. His inest latens et operta et inueteratas
callidias. Idem delictum in duobus non eodem malo afficiet: si alter

Expanded text:
vestimenta scindentem, quia tardius scindebantur aliena ? Quid vestimenta scindentem, quia tardius scindebantur aliena ? Quid opus est mensam evertere ? Quid pocula adfligere ? Quid se in columnas impingere ? Quid capillos avellere, femur pectusque percutere ? Quantam iram putas, quae, quia in alium non tam cito quam vult erumpit, in se revertitur ? Tenentur itaque a proximis et rogantur, ut sibi ipsi placentur. Quorum nil facit quisquis vacuus ira meritam cuique poenam iniungit. Dimittit saepe eum, cuius peccatum deprendit. Si paenitentia facti spem bonam pollicetur, si intellegit non ex alto venire nequitiam, sed summo, quod aiunt, animo inhaerere, dabit impunitatem nec accipientibus nocituram nec dantibus ; nonnumquam magna scelera levius quam minora compescet, si illa lapsu, non crudelitate commissa sunt, his inest latens et operta et inveterata calliditas ; idem delictum in duobus non eodem malo afficiet, si alter
Abbreviated transcription (Latin):
occidere imperatori non paruisti. Excogitauit quemadmodum trias
crimina faceret:quia nullum muenerat. Habet inquam iracundia hoc
mali: non uult regi.Irascitur ueritati ipsi si contra uoluntatem suam
apparuerit:cum clamore et tumultu:et totius corporis iactatione: qͦs
destinauit insequitur abiectis conuitus maledictisq. Hoc non facit
ratio sed ire opus est:silens quietaq: totas domos fundit: tollit. et fa
lias. R.Ppestilentes cum coniugibus ac liberis perdit:tecta ipl
diruit:et solo exequat:& inimica nomina libertati extirpat.Hac nõ
frendens: nec caput cessans.nec quicquam indecorum iudici faciens.
cuius enim maxime placidus esse debet:et in statu uultus cum ma¬
gna pronunciat.Quid opus est inquit Hieronymus:cum uelis ce¬
re aliquem:prius tua labia morde: Quid si ille uidisset desili¬
tem da tribunali proconsulem:et falces lictori auserentem: et sua

Expanded text:
occidere imperatori non paruisti." Excogitavit quemadmodum tria occidere imperatori non paruisti." Excogitavit quemadmodum tria crimina faceret, quia nullum invenerat. Habet, inquam, iracundia hoc mali; non vult regi. Irascitur veritati ipsi, si contra voluntatem suam apparuit ; cum clamore et tumultu et totius corporis iactatione quos destinavit insequitur adiectis conviciis maledictisque. Hoc non facit ratio ; sed si ita opus est, silens quietaque totas domus funditus tollit et familias rei publicae pestilentes cum coniugibus ac liberis perdit, tecta ipsa diruit et solo exaequat et inimica libertati nomina exstirpat. Hoc non frendens nec caput quassans nec quicquam indecorum iudici faciens, cuius tum maxime placidus esse debet et in statu vultus, cum magna pronuntiat. " Quid opus est," inquit Hieronymus, " cum velis caedere aliquem, tua prius labra mordere ? " Quid, si ille vidisset desilientem de tribunali proconsulem et fasces lictori auferentem et suamet