comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S propitũ sunt nobis dñ ppt̾ negli¬
genciam qua habemus cũ illorũ ꝑ¬
uidencia in paruo tempore tãta mu¬
tac̃o fcã sit quanta nec orare priuatꝰ
quicũq presumpserit Cũ gͦ credimo
hoc posse sufficere/ neqͣꝙͣ respicimꝰ ꝙ̃¬
admodũ superscitoẽm xp̃ianorũ auxͥ
cura peregrinorũ/ et geca sepulturã
et mortũos multa solacia honesteq
conuersatoĩs scudia nõ uera set ficta
Quas res arbitror apud nos coli er
ĩberitate geri/ nõ ita satꝭ ẽ te talẽ eẽ
S om̃es absolute circa gallaciã sace̾¬
dotes quos aut deprecare, aut racõne
flectere / aut certe festinanter a sacer¬
dotali officio amouere nisi dns cũ cõn¬
gibus et filuis et seruis colla submi¬
serint / nõ ferences ulterius eorũ ser¬
uos aut filios hõc facere concempnẽ¬
tes aut galileos impie cõtra deos ꝯgẽ¬
tes. et imp̃pietates impietatib prepõ¬
nences ¶ Deinde cũctos admone ut
sacerdos/ nec ad expectacula procedat

Expanded text:
bus dii propter negligentiam quam habemus; cum illorum providentia in parvo tempore tanta facta sit, quantam neque orare primitus quicunque praesumpserat. Cur ergo credimus hoc posse sufficere, neque respicimus quemadmodum superstitionem Christianorum auxerit cura peregrinorum, et circa sepulturas et mortuos multa solatia, honestaeque conversationis studia, non vera, sed ficta? Quas res, arbitror, apud nos debere sub veritate geri. Non itaque sat est te talem esse, sed omnes absolute circa Galatiam sacedotes, quos aut deprecare, aut oratione flecte, aut certe festinanter a sacerdotali ministerio remove, nisi diis cum conjugibus, et filiis, atque servis, colla submiserint, non ferentes ulterius eorum servos aut filios hoc facere, contemnentes autem Galilaeos impie contra deos agentes, et impietates pietatibus praeponentes. Deinde cunctos admone, ut sacerdos neque ad spectacula procedat,
Abbreviated transcription (Latin):
lux nr̃o se orbi ex orientis partib ob
rũ uero curam nõ inscd̃is habere ne tñ
in cante ut costancius egenit/ Q lapsu
predecessoris admonitus honorificis et
officiosissimis litteris/ achanasiũ anchi
scicem requirit ab ip̃o formam fidei et
eccliarũ regendarũ suscipit modi iS
hec tam piã tam leca principia mors

Expanded text:
lux nostro se orbi ex Orientis partibus obsiarum vero curam non in secundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosium requisivit; ab ipso form am fidei et ecclesiarum disponendarum suscepit modum. Sed eius pia laetaque principia mors
Abbreviated transcription (Latin):
tores lõge marorẽ grã ⁊ diuinum
nestio quid ac supra humanã uocem
sonans in illis magis sermomibus
qui de ore ip̃ius prõferebantur agno
geliis mathei et iohanins Itẽ de edog¬
matibus contra arrianos libros dño¬

Expanded text:
 longe majorem gratiam et divinum nescio quid, ac supra humanam vocem sonans, in illis magis sermonibus, qui de ore ipsius proferebantur, agnogelium Matthaei et Joannis, et de Dogmatibus, et contra Arianos libros duos
Abbreviated transcription (Latin):
In tatũ insolencie peruenerũt ut ali¬
quis pxopħarũ reditus uideretur Igit̾
ex om̃ib locis atq proiĩciis conuem¬
re iudei locum templi ołim igne acq¬
riuna consumpti agredi cepẽre comite
accelerandi operis ab̃ imperatore cõce¬
sso ¶ Sumpto om̃i pu et priuato/ reᷤ
onuĩ instancia gerebatur Interea insul¬
tare xp̃ianis ut uelut rẽparati sib re¬
gni temporib cominari acrrus ac seui¬
ciam ostentare Qͦ tempor Cirillꝯpost¬
tis igitur fundam̃tis calces se mençaq
adhibite/ nichilq omĩno deerat quinde
poscera ueteribus decurbatis noua iacẽt
fundamenta Cũ tñ ep̃s diligenti con¬
cideratõẽ habita/ uł ex hiĩs q̃ue ĩ dim

Expanded text:
enerunt, ut aliquis eis prophetarum redditus videretur. Igitur ex omnibus locis atque provinciis convenere Judaei, locum templi olim igne consumti aggredi caepere, Comite properandi operis ab Imperatore concesso: sumtu publico et privato res omni instantia gerebatur. Interea insultare nostris, et velut reparatis sibi regni temporibus, comminari acrius, ac saevitiam ostentare, ptis igitur fundamentis, calces cementaque adhibita, nihil omnino deerat, quin die postera, veteribus deturbatis, nova jacerent fundamenta: cum tamen Episcopus diligenti consideratione ha
Abbreviated transcription (Latin):
inamiun rerũ et seculariũ curis sin¬
rea illos in unũ cohire monasteria ꝯ¬
gines instituere/ pudicam et castam
uitam omib pene desiderabilem face¬
re Et ita breui comutata ẽ tociꝯ pro¬
uĩcie facies et in arido ⁊ stallenti cã¬

Expanded text:
t secularium curis, suire, in unum coire, monasteria cgines instituere, pudicam castamque vitam omnibus pene desiderabilem facere. Ita brevi permutata est totius provinciae facies, ut in arido et squalenti cam
Abbreviated transcription (Latin):
per ponciũ thelesinũ et in hispamã apd̾
numanciam et in nuimidia auigurta¬
sub iugo mĩsse sunt cũ tñ nchilfim
un traderetur ¶Ea aut̃ pacis cõditõ
penitus reprehendenda foret si pħde¬
ris necessitatem cũ incegrũ fuit mu¬

Expanded text:
 et in Hispania apud Numantiam, et in Numidia sub jugum missae sunt, ut nihil tamen finium traderetur. Ea pacis conditio non penitus reprehendenda foret, si foederis necessitatem, tum cum integrum fuit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
costiꝯ loci edificia conplanantur portico
quoq puce in quib Indeorũ multitudo
que opery uidebantur insiscẽ ꝯmane¬
bat ad solit̃ nsꝙ ded̾ucte / ut om̃es Indeos
qui reperti sunt oppressere/ luce ueroor¬
ta cũ hec mala crederent effugisse ad
requirendos eos qui oppressi fuerant
reliqua mulcitudo concurrit. Q subi
to globus ignis emicuit᷑ et subito ꝑ
et ex aĩatis qui aderant iudeis qui¬
aderant iudeis ultro citroq ferebat᷑¬
Et hoc iterũ sepiusq frequtissima ꝑ
illam totam diem repegens pertinã¬
cis populi temeritace flãmis ultri¬
cibus cohercebat. Cum iterĩ pauore in¬
genci ex trepidacõne/ om̃es qui ade
ĩuiti et ne hoc casu fieri uidereturrl¬
in uestimentis om̃iu signacłm cenciꝰ
ita euidenter apparuit᷑ ut qui delere
pro sui infidelicate uoluisset millo¬

Expanded text:
264 aedificia complanantur. Porticus quoque publicae, in quibus Judaeorum multitudo, quae operi videbatur insistere, commanebat, ad solum deductae, omnes Judaeos qui reperti sunt oppressere. Luce vero orta, cum se mala crederent effugisse, ad requirendos eos qui oppressi fuerant, reliqua multitudo concurrit. to globus quidam ignis emicuit, et per medium et exanimatis qui aderant Judaeis, ultro citroque ferebatur. Hoc iterum saepiusque et frequentissime per totam illam diem repetens, pertinacis populi temeritatem flammis ultricibus coercebat. Cum interim pavore ingenti et trepidatione omnes qui aderinviti. Et ne haec casu fieri in vestimentis omnium signaculum Crucis ita evidens apparuit, ut etiam qui diluere pro sui infidelitate voluisset, null
Abbreviated transcription (Latin):
census ponti urbes ⁊ castella circuẽs
desides gentis illius aiõs et parũ de
spe futura sollicitos scimulare uerbis
et predicatõe succendere/ callũq ab
hus longioris negligencie cepit ab

Expanded text:
us Ponti urbes et rura circumiens, desides gentis illius animos et parum de spe futura sollicitos stimulare verbis, et praedicatione succendere, callumque ab his longae negligentiae caepit ab
Abbreviated transcription (Latin):
intuens angauũ nobis morẽ red¬
te qui hũc legit lacinorũ furta cog¬
nostet, et contempnet ruiilos ai
ceperit haurire de fontibus ¶hmic¬
atus anthonius monachꝰ aĩfidei
achanasii testioni laturo aduersõ
arriũ de thebaide alexandriã decẽ¬
disset magnificis consdlacus ẽ uer¬
dat didime qd carnalib occłis ũi¬
deris orbatus/ de sunt enĩ tibi illio
cculi quos mures musce et lacerte
habent S pociꝯ letare ꝙ habes occu¬
los quos angeli habent et quibus
deus uidetur / et ꝑ quos tibi magnũ
sciencie lumen accendicur Et iub¬

Expanded text:
intuetur : et antiquum nobis morem redte qui hunc legerit, Latinorum furta cognoscet: et contemnet rivulos, cum coeperit haurire de fontibus. Imatus Antonius cum fidei Athanasii testimonium laturus, adversum Arianos de Thebaide Alexandriam descendisset, magnificis consolatus est verdat, o Didyme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt enim tibi oculi illi, quos mures, et muscae, et lacertae habent. Sed laetare, quia habes oculos quos Angeli habent, et quibus Deus videtur, per quos tibi magnum scientiae lumen accenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
egregius / et re pu ͨ ͣ insignit᷑ moder¬
curo si ꝑlata licuisset / liberalib disci¬
plinis ad prime eruditus grecis doc¬
greca sinã conueniret facũdia ĩgen¬
ti et prompta memoria genassissis
atoz amplissime, et in quibusda phlo¬
sopho propior in annas liberailis set
nimis diligens ꝙͣ prmaipẽ decuit fu¬
erunt eĩ non nulli qui uulnera cliẽ
eiꝰ inferrent. In prouĩcialib ins̃tissio
et tributorũ quantũ fieri posser op̃ps¬
sor/ Cuuilis in cũctos mediocrẽ hatẽs
erarii curam/ Glĩe auidus ꝑꝑea pleꝵ¬

Expanded text:
egregius et rem publicam insigniter moderaturus, si per fata licuisset. liberalibus disciplinis adprime eruditus, Graecis docGraeca scientia conveniret, facundia ingenti et prompta, memoriae tenacissimae atque amplissimae, in quibusdam philosopho proprior. in amicos liberalis sed minus diligens, quantum principem decuit; fuerunt enim nonnulli, qui vulnera gloriae eius inferrent. in provinciales iustissimus et tributorum, quatenus fieri posset, repressor. civilis in cunctos, mediocrem habens aerarii curam, gloriae avidus ac pe
Abbreviated transcription (Latin):
te sacre scripture tescĩomis illos irrefia¬
gabili racõe decipere conprobauit, et se
bera sentire de deo/ Quem legens impeni
hendi/ Cui epĩ sc̃ĩ rescripserunt Si legi¬
stit nõ agnouiscit Si em̃ agnouissẽs
die in huiꝯ legibus exquirendis / de bus
ad̾ ydolatria facilius milites assueste¬
ymaginibus iouem quasi de celo sibico¬
ronam defferentem et purpuram/ mer¬
curiũ quoq et martem in se respitien
tis depingebat. hoc in ymaginbus¬
agens/ ut sub occasione imperĩ lacent̾¬
dii adorarentur / Et hoc modo subiecti
clangło fallerentur/ Et exinde sic ca¬
pti facilius impleturi qd uellet Si uẽo
imperii contemptores posset ¶ Appro¬
cet ꝑsequeretur fidem/ et ex̾cicia uirtu¬
tũ quo paganorũ roboraret errorem¬

Expanded text:
tis sacrae Scripturae testimoniis, illos irrefragabili ratione desipere probavit, et se vera sentire de Deo. Quae legens imperathendi. » Cui episcopi rescripserunt: « Etsi legisti, non agnovisti. Si enim agnovisses, die in hujuscemodi legibus exquirendis, quibus ead idololatriam milites facilius assuesimaginibus Jovem, quasi de coelo sibi coronam deferentem, et purpuram: Mercurium quoque et Martem in se respicienttis, depingebat, hoc agens in imaginibus, ut sub occasione imperii latenter adorarentur dii, et hoc modo subjecti clanculo fallerentur exinde sic capti facilius impleturi quod vellet. Si vero imperii contemptores. Approcet persequeretur fidem et exercitia virtutum: quo paganorum roboraret errorem
Abbreviated transcription (Latin):
to orbe profugus agitur/ nec ullus
ei cutus ad latendũ suꝑerat locus/
preponũtur Siqiuis uiuꝰ maxime
Sin minus certe capud athanasir
deculisset Et ita totis imperii uirib
frustra aduersus eũ cui dñs aderat
ita lacuisse fertur in Cisterna quad
nõ habentem aquã / ut solem nũꝙͣ
uiderit Ez cũ per ançillã que sola cõ¬
buerant indicatus fuisset tãꝙͣ dei
spũ admonito ip̃a nocte qua ad eũ
comprehendendũ cũ iudicib uenie¬
batur / per annos .ui. emigrauit ad
aliũ locũ / itaꝙ illi qui uẽnerant fin

Expanded text:
to orbe profugus agitur Athanasius, nec ullus ei tutus ad latendum supererat locus. proponuntur, si quis vivum maxime, si id minus, caput certe Athanasii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat, ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut solem numquam videret. Sed cum per ancillam, quae sola conbuerant, videbatur, indicatus fuisset, tanquam Dei spiritu admonitus, ipsa nocte qua ad eum comprehendendum cum indicibus veniebatur, post annos sex migravit ad alium locum. Ita illi
Abbreviated transcription (Latin):
crusi sunt hiis eciam plarius picta¬
sublatis/ concinao sinodus apudari¬
minũ congregatur Ibiq scdm ea que
orientalẽs apũd seulochiam/ composu¬
erant callidi honnes et uexsuti simpli¬
ces et imperici occidentaliũ sacerdotes
faicile circunueniunt hoc mn proponẽ¬
do eis/ Quem magis colere et adome
diũ quodã et exẽcratõe sermo deductus
asteipturis alienũ ẜmonẽ auferri de
fidei expositõe decernũt comumoeq su¬
om hereticorũ societate comaculant¬
¶ Ea tempestate facies ecclie pheda et
ad modũ curpis erat nõ eñ sicut pͥꝯ
ab externis set apropiis uascabatur
fugabat alius et alius fugabatur ¶S

Expanded text:
trusi sunt. His etiam Hilarius jsublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colere et adorare dium quoddam et exsecrationem sermo deductusa Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
occultare diuinũ ¶ Igitur rem oem̃
ut gesta ẽ exponit ep̃o ac monet ut
prouideat uirũ aliquem dignũ quẽ
epm̃ mictat. Tum uerx ithanasius
Et quem aliu muenimus uirũ tale
in quo sit sp̃s dei in ip̃o sicut in ce qui
ita possit implere. Et tradito ei sacer
ut signa ꝑ eũ ꝯpłica fierent et infi¬
nitus nuimerꝰ barbarorũ conuertere¬
cur ad fidem/ Exquo indie partib et
poprili up̃ianorũ et ecclie ste sũt et sa¬
hiberorũ gens que sub are pontico ia¬
cet uerbi dei phedera / et fidẽ futuri sus¬
cepit regni Et huiꝯ tanti bom prestici
cã / mułr quedam captiuua que apud̾
eos reperta est que cũ fidelem satis ⁊ so¬
briam ac pudicam duceret uitam to¬
tisq diebus ac noctib obsecratoes deo
periugiles exhiberet in admiratõe ip̃a
rei nouitus barbaris ẽẽ cepit Et qͥde
hec sibi uelint curiosius inquirebãt

Expanded text:
occultare Dominicum. Igitur rem omnem, ut gesta est exponit Episcopo, ac monet, ut provideat virum aliquem dignum, quemEpiscopum mittat. Tum vero Athanasius Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdut signa per eum Apostolica fierent, et infinitus numerus Barbarorum converteretur ad fidem. Ex quo in Indiae partibus et populi Christianorum et Ecclesiae factae sunt, et SaIberorum gens, quae sub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri susceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum fidelem et sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. Palacio expulit emuichos tosd¬
res et cocos/ enichos quidẽ qr eiꝯ uc¬
xor obierat postꝙͣ nullam aliam du
ut ip̃e dicebat unus sufficit mulcis
¶ Ecriptores aũt pluximũ ueneraba¬
tur/ Culcoresq distipliaꝵ maxime
ti mag̃is habitu ꝙͣ magisterio pande
bebat libros / quos in senãtu publice

Expanded text:
it. Palatio expulit eunuchos, tonsores et coquos. Eunuchos quidem, eo quod uxor ejus obierat, post quam non duut ipse ait, unus sufficit multis. » Scriptores plurimum venerabatur, cultoresque disciplinarum, sed maxime s, magis habitu, quam magisterio pandebbebat libros, quos in senatu publice
Abbreviated transcription (Latin):
frem suũ proçerto se comperisse ꝙ sacer¬
dos dei sũmi athanasius, inuiste fug
et exilia pateretur hũc itaq recte face¬
ret si absq ulla molestia loco suo resci
et Quibus scriptis perterritus costã¬

Expanded text:
trem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitens. Quibus scriptis perterritus Constan
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ inter se heretici et ueriti ne fortesĩc
res gesta est incegre ad imperatorez e¬
scanciũ perueniiset nõ solũ aperfidia
eorum qua callide tenebatur abscederet
uerũ et in accores deceptoĩs sue seuerio
dia deceptos tenebant/ uti de arriĩ mo¬
te imperator ꝙͣ fieri posset composite, et
cõiter nosteret/ nec aliquid ꝙ dei uindi¬
etam indicare uideretur audiret ¶Nõ¬

Expanded text:
 inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius dia deceptos tenebant, uti de Arii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mia et honores delacorib pollicencia
Ipe quoq costanciꝰ ob uidictã necis
fraiterne regnũq recuperandũ ada
adentis partes denisset et exticto tuũ¬
no regni solus culmen potiretur fũti¬
gare occidentales epos et per deceptoe
ad consensũ arriane hereseos cogere a¬
greditur achanasu priꝰ condẽpnatõe
premissa et uelut obicis ualidissimi ob¬

Expanded text:
licentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi ob
Abbreviated transcription (Latin):
lio reuocanerat uenire faciut Et impe¬
polmi/ conuocare quo conuenere Illimͣ¬
unne qui arriũ atq Eusebiũ sectabãtũ
congressi uti arriũ susciperet / neq aliqͥd
prõficientes/ ne ab iniueis quidem eiꝯ
temperabant. Ad ultimũ certũ diem il
um traso ab alio eũ suscipiendãstret¬
sebius cũ sius uelut heretici uelut signi¬
fer domũ arrii matutinus ascendit Cũ¬
q prope sequi ad eccliãm iubet. protesta¬
ancia ul Eusebii arrĩq instancia decli
rũ et populorũ freqñcia scipãtus hũa¬
ne necessitatis cã ad pu ͭ ͣlocũ declinat
ra in secessũ / cumcuculũ defluxere / Et¬
ita tali in leco talem mortem blasfemie
Qd postea ꝙͣ in ecclia nuinciatũ est Cu¬
sebio atq hiis qui una secũ scm̃ et innͦ¬

Expanded text:
commorantem venire facit, et Impepolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem um truso, ab alio eum suscipiendum sciretsebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestarantia, vel Eusebii Ariique instantia declinporum et populorum frequentia constipatus, 240 humanae necessitatis caussa ad publicum locum declinat.ra in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atq
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit/ Est et eiq qd costanciũlibe¬
llus quem uiuenti adhuc costantino¬
posim perrex̾at / Et aliũ in Costãcium
quem post mortem eiꝯ scripsit Item lib
sit historiã arimineñ et seulecen cõsi

Expanded text:
didit. Est ejus et ad Constantinum libellus, quem ei viventi Constantinopolim porrexit, et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit, et liber m historiam Ariminensis et S
Abbreviated transcription (Latin):
tura leiuis et placidus simuciq erudica
reticorũ uersucias et catholicorũ decep¬
toẽs et male credulam simplicitatẽ / ica
diligencer exposuit ut et pñces/ et lõge
positos quibus ip̃e disserere uiua uocẽ nõ
poterat / ꝑfeccissima lux instructõe coru¬

Expanded text:
tura lenis et placidus, simulque eruditus, reticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corr
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ epm̃ cognouerat raci id qd iudica¬
bant sua negocia per illius sollicitudi¬
nem/ non facile processura oĩb modi
querere aduersus eũ machinas decep¬
lia pro fide agones fuerũt / ut eciã de lre
uideacur dcm ẽẽ illud̾ꝙ scriptũ ẽ / Ego
eñ̃ ostendam ei quanta eũ paci oppõrte¬
at pro noĩe meo In huiꝯ eĩ persecutõis
uinuersus comurauit orbis/ cõmoti-
sũt principes terre et gentes et regna

Expanded text:
 Al. cognoverant, rati id quod res indicabat, sua negotia per illius sollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas decepate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim persecutiones universus conjuratus orbis, et commoti sunt principes terrae: gent
Abbreviated transcription (Latin):
genitus. Cui pater orientis regnũ de¬
creuerat pñs nõ erat / dicitur accersi¬
ens/ Presbicerũ quem asorore comẽda¬
tũ supxa d̾iximus et exindẽ famlĩan¬
ter habitũ tradidisse ei testamẽtũ qd
scripserat et obtestatus sub sacramẽ¬
to/ ne ulli nisi coscancio cũ uenisset ĩma¬
tus est ut qui cũctis imperare cupe̾e
ab illo sibi imperare equanmit᷑ pate

Expanded text:
us, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in matus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pate
Abbreviated transcription (Latin):
gitur apud alexandriã defũcto a¬
acris ingeniĩ et in eccłiasticis negocns
ad primẽ euigilans satis iã tũc hereci
cis innotuerat cũ ad consiliũ nicenu
gestionib hereticorũ doli ac fullacie u

Expanded text:
gitur apud Alexandriam, defuncto Aacris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum gestionibus haereticorum doli ac fal
Abbreviated transcription (Latin):
captiua edocet deũ xpm supplicandi ritꝰ
aperire femine fas erat pandit fubri¬
candiq eccliam ignet formaq destͥ¬
infice ac constructa ẽ et populi fidẽ dei
maiori ardore ficiebat/ captiue moĩtis
ad imperatore costantinũ tociꝰ gentiᷤ
legatõ mittitur / res gesta exponitur
plius ex hoc letatus est ꝙͣ si incognit᷑
romano imperio gentes et regna uici¬

Expanded text:
captiva, edocet Deum Christum: supplicandi ritumquantum de his 235 aperire feminae fas erat, pandit. Fabricari tamen Ecclesiam monet, formamque desnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore sitiebant, captivae 236 monitis ad Imperatorem Constantinum totius gentis legatio mittitur: res gesta exponitur: plius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna i
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus in regnũ ad̾ occupandũ
illud̃ cotis uirib intendebat pretẽ¬
dens ꝙ ex tescamento inperatoris
ip̃e debebat ẽẽ bauilus reg̾ et regni
superasset alios uero fraudib decepi¬
sset non tñ potuit preualere Cũ dñs¬
culũ sibi opponeret in omib uns su¬
corradũ posset inclinare p̃missam

Expanded text:
gressus in regnum, ad occupandum illud totis viribus intendebat, praetendens, quod, ex testamento imperatoris, ipse debesuperasset, alios vero fraudibus decepisset, non tamen potuit praevalere, cum sculum sibi poneret in omnibus viis suuod eum posset inclinare promissis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iis temporib in regno francor¬
limandus monachus frigidi moncis
los uersus de morte, in uulgari galli¬
to qui pu ͣ seguntur cã elẽgancer et
utiliter ut luc̃e clarius pacet seuĩ ma¬
tum reperatur ¶ Fertur eñ ꝙ ide hel¬
mandus aud familiari suo s. bo. me

Expanded text:
is temporibus in territorlinandus monachus Frigidimontis, los versus De morte in vulgari nostro, qui publice leguntur, tam eleganter et utiliter, ut luce clarius patet, tum reperiatur. Fertur enim quod idem Helinandus cuidam familiari suo, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
la didiscerat honorare pictur᷑ et ult᷑
ritus nephandos quos sibi spreta
stripturarũ aucͣcce confixerat/ eciã
lauat̾ salutaris plerũq facere pre¬
sumebat iterando iaccuram hec ẽ
q̃ latiõs omes nõ hõmũ noĩe dicebãt
S canum. Qͦ eum sangnem effun¬
dere pene inter meritã reputabant
¶liec et huiꝯmodi deliramenta que
bis impletis iniquitatib eorũ q̃ ip̃¬

Expanded text:
 didicerat honorare picturis, et inter ritus nefandos, quos sibi spreta Scripturarum auctoritate confinxerat, etiam lauacri salutaris plerumque facere presumebat iterando iacturam. Hec est, que Latinos omnes non hominum nomine dignabatur, sed canum, quorum sanguinem effundere pene inter merita reputabantHaec, et hujusmodi deliramenta, quae ia, impletis iniquitatibus eorum, quae ip
Abbreviated transcription (Latin):
beret liliã sibi fidelitatẽ p̃staret du¬
plicaret sensum et multiplicaret
obsequia/ que romani pontifioes de
fex regem infantulum insua cura
susceperat qr sicut ip̃e firmit̾ aisse¬
ptꝰ qrtestib astruere promiccebat
ĩiquitatẽ accendens promissiones
et obligatoes ip̃iꝰ execrabiles indi¬

Expanded text:
beret, ligiam sibi fidelitatem praestaret, duplicaret censum, et multiplicaret obsequia, quae Romani pontifices de fex regem infantulum in sua cura susceperat, quia, sicut ipse firmiter assepartus; quod testibus astruere promittebat. iniquitatem attendens, promissiones et oblationes ipsius exsecrabiles judi
Abbreviated transcription (Latin):
quondam ducis sarome imperacorem
llempinter coronauit et sic fc̃a ẽ di¬
uisio in imperio longo tempore dura¬
cura riam occhomi adheẜunt golo¬
meñ archieps̃ et suffraganei uniu̾¬

Expanded text:
quondam ducis Saxoniae, comlemniter Aquisgranis; et sic facta est divisio in imperio longo tempore duratura. Nam Othoni adhaeserunt Coloniensis archiepiscopus et suffraganei unive
Abbreviated transcription (Latin):
postulans ut regnũ ficilie ducatum
tur scd̾m formã quã predecessores eiꝯ cõ¬
Sagacissimus pontifer diligenter atẽ¬
dens ꝙ pruuilegiũ concessiõnis indul¬
tum primo ab adriano et renouatũ

Expanded text:
postulans ut regnum Siciliae, ducatum tur, secundum formam qua praedecessores ejus consagacissimus pontifex, diligenter attendens quod privilegium concessionis, indultum primo ab Adriano, et renovatum
Abbreviated transcription (Latin):
Mermus capparonus in calabxiã fre¬
dericus / in apusia et terra saforis
Durpuldus ⁊ fautores ip̃ius ¶Constã¬
sui reuersa panorinam misit addu¬
uissam spoleti q̃ filiũ suũ in marchia
nutriebat et deductũ ad̾ se coronari

Expanded text:
llelmus Capparonus, in Calabria Federicus, in Apulia et Terra-Laboris upuldus, et fautores ipsius, multaa, reversa Panormum, misit ad ducissam Spoleti, quae filium suum in Marchia nutriebat, et perductum ad se coronari
Abbreviated transcription (Latin):
uit qͣłr posset illam a romana eccã
extirpare un statĩ fecit edcm ut nus¬
lus officialiũ curie roane/ qcꝙͣ ab ali¬
quo erigeret/ precer solos scriptores
et bullatores quib tũ certũ modũ
frxit districte precepit ut singuli su¬
um officium gracis impenderent
orum camerisamoueri ut liber ad
eos pateret accessus/ Erat aũt intra

Expanded text:
a exstirpare. Statim ergo fecit edictum, ut nullus officialium curiae suae quidquam exigeret, praeter solos scriptores et bullarios, quibus tamen certum modum praefixit, districte praecipiens ut singuli suum officium gratis impenderent,orum cameris amoveri ut libere ad eos pateret accessus. Erat autem infra
Abbreviated transcription (Latin):
populosa et terga dantib greas fõ¬
isfoa et munĩtissima palacia re¬
linqũtur totaq in momenco auita
optinetur ¶ Siripitur igitur equõ¬
rũ innumera multitudo auri ar
genti siricorũ et preciosarũ uestium
acq genimarũ et omnĩa eorũ que
ab hdminib inter diuicias compu¬
tãtur canta in ea mextimabilis ha¬
bundancia reperitur ut tanca ui
cũcta eis diuino iudicio relinque¬

Expanded text:
unt, et terga dantibus Grecis, fortissima et munitissima palacia relinquuntur, totaque in momento ciuitas obtinetur. Diripitur, equorum innumera multitudo; auri et argenti, sericorum, preciosarumque uestium atque gemmarum et omnium eorum que ab hominibus inter diuicias computantur, tam inestimabilis habundantia reperitur ut tantum tocunta nobis diuino iudicio relique
Abbreviated transcription (Latin):
quis ĩuenit doctiuns quĩs concideraint ac¬
cenans quis disciux acucius quis dilige¬
cuis plemineq conscripcit Qui m̃ et si mi¬
mie ẽ suanis eloquio doct̾na tñ atq stẽ¬
tencũs ita refertus ẽ ut i om̃i eruditõe
quã nos secularem illi licterale uoccãt
lius huic cale testiomim phibet ut in
libris achademicis dicat ea q̃ ibi uersã¬
tur disputarõem se habuisse cũ marco
uarrone hoĩe mq̃t om̃i facile accucissio
et sine ulla dubitatõn doctissimo dcũ

Expanded text:
quis inuenit doctius? quis considerauit adtentius? quis distinxit acutius? quis diligentius pleniusque conscripsit? Qui tametsi minus est suauis eloquio, doctrina tamen adque sententiis ita refertus est, ut in omni eruditione, quam nos saecularem, illi autem liberalem uocant, lius huic tale testimonium perhibet, ut in libris Academicis dicat eam, quae ibi uersatur, disputationem se habuisse cum Marco Varrone, homine, inquit, omnium facile acutissimo et sine ulla dubitatione doctissimo.
Abbreviated transcription (Latin):
sol rodiacũ lustrat efficerent Et ne¬
ut quadraus deesset statuit nt qnͣato
quoq anno Saẜeotes qui curabant
mensibus ac diebus unũ intrlarent di¬
em/ eo.s. mense/ ac loco quo ecia quo eciã

Expanded text:
ipse zodiacum lustrat, efficerent. Et ne quadrans deesset, statuit ut quarto quoque anno sacerdotes, qui curabant, mensibus ac diebus unum intercalarent diem, eo scilicet mense ac loco, quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃o interemit. magꝭ enĩ mens infrͣ¬
maiorq aĩa merito dicendus est qͥ uicã
exumpnosam magꝭ pͭ ferre ꝙ fugere ⁊
humanũ indiciũ ⁊ maxime unltare
qd plerũq calignie erroris ĩnolutur

Expanded text:
e ipse interemerit. Magis enim mens infirmaiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque cal
Abbreviated transcription (Latin):
intate loci c̾a̾or faĩs mopmantes hoste̾ᷤ
oppͥmnt magnisq scraccib fcis plurim¬
as predas eccit deinde cũ canino signũ
exiliens se se miecit hosti Ita fabio ex
una ꝑte et camuo ex altera insistẽte
maximo ⁊ duicurno bello ĩminere ge¬
llorum copre trucidate sunt ¶ It̾ fabi¬
Sciebat em̃ dap̃natũ eorũ dñcẽ antiq̾

Expanded text:
es hostes opprimit magnisque stragibus factis plurimas praedas agit. deinde cum Caninio signum exsiluit seseque iniecit hosti. ita Fabio ex alia parte et Caninio ex altera insistente, maximo et diuturno bello innumerae Gallorum copiae trucidatae sunt. inde Fabisciebat
Abbreviated transcription (Latin):
quesisse moriendi / nõ tam ut cesarem
fugeret ꝙͣ ut scoxtorũ decretis obtẽp¬
arẽt Sectabatur suim quoq nom gr̃a¬
di aliquo facinore clarificare / ECui qd
mali pocuerit accidere si uixisẜ nõ in¬
nemõ Iulius em̃ cesarut exat clemẽs
nichil aliud efficere uolebat ꝙ̃ ur ip̃o

Expanded text:
quesisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret quos sectabatur, suumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret. cui quid mali potuerit accidere, si viveret, non invenio; Gaius enim Cesar, ut erat clemens, nichil aliud efficere volebat, etiam in i
Abbreviated transcription (Latin):
licet inquit omia in uniꝰ dictoe for¬
cuma concesserit custodiant᷑ legioĩ¬
bus terre classibus maria cesaria¬
nus portas miles obsiderat. caco uĩa¬
qua exeat ht̃ una manulacã lib̾ititi
uiã ftixer/ Et ferrũ istud l cinili bello
purꝭ et ĩnoxiũ bonas tñ ac nobiles
edet opas ⁊ libertatem ꝙ̃ pr̃ie nõ po¬
tiit caconi dabit aggredere igieur
aĩe diũ medicatũ op̃ns eripẽ te re¬
bns humanis ĩã petreyꝰ et iba cõ¬
cuerermit/ iacencq alt᷑ alterns mͣ¬
mi cesi Ete fortis et egregia facicõnẽ¬
cio set que nõ doceat mãgnitudĩe
ur̃am tam turpe ẽ catoni mõtem
ab ullo pettere ꝙ uitam Ofortima
ob̾stando nõ ꝓ mea adhuc S ꝓ prie
libertate / pugnam nͨ ꝯgebam tãta
pertinacia nt̃ eem liber S nt interli¬

Expanded text:
Licet," inquit, "omnia in unius dicionem concesserint, custodiantur legionibus terrae, classibus maria, Caesarianus portas miles obsideat ; Cato qua exeat habet ; una manu latam libertati viam faciet. Ferrum istud, etiam civili bello purum et innoxium, bonas tandem ac nobiles edet operas : libertatem, quam patriae non potuit, Catoni dabit. Aggredere, anime, diu meditatum opus, eripe te rebus humanis. Iam Petreius et Iuba concucurrerunt iacentque alter alterius manu caesi. Fortis et egregia fati conventio, sed quae non deceat magnitudinem nostram ; tam turpe est Catoni mortem ab ullo petere quam vitaobstando. Non pro mea adhuc sed pro patriae libertate pugnavi, nec agebam tanta pertinacia, ut liber, sed ut inter li
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa nõ suscinens. Et hoc ip̃m ip̃e
Cato in sno. carissimo filio aptissime in¬
dicauit. Nãsi turpe erat sub uictoria
cesaris uinere. cur auctor huniq curpitr¬
dis filio finit/ quem de Cesaris beingni᷑
om̃ia sperare precepit Cux nõ illuse¬
cũ coegit ad mortem/ Nullo igitur m
Cato turpe ẽẽ ind̾icanit sub uictorie

Expanded text:
aduersa non sustinens? Hoc et ipse Cato in suo carissimo filio iudicauit. Nam si turpe erat sub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum Cato turpe esse iudicauit sub uictore
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia aliquib fidedignis testificatoibꝰ
ut eorum memorium sic honoret diui¬
na psuaserit auccͣoitas/ nestio fieri pͣ
nt ita sit Quid si hoc fecermt nõ hu¬
manitus decepte Ss diuinitꝰ nisse n er¬
rantes sec obbedientes/ de sapson a. nõb̃

Expanded text:
esiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, divina persuaserit auctoritas, nescio: et fieri potest ut ita sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptae, sed divinitus jussae; nec errantes, sed obedientes? sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
rau̾unt / ne se hosci dederut/ Ouiq reisi
exemplum nõ haberemus, tñ libertacis
cã institin ⁊ ꝓgonui p̃di pulcherrimũ in¬
dicarem Nã quid illi simile bello fuit de¬
populata gallia cymb magnaq illata
calamitate finibus quid̃ nris aliqñ ex¬
esserut atq alias cerras pecinerunt
uero quid pecunt aliud qd uoluut insim
india adducta quos fama nobiles poten¬
tesq bello cogͦnerunt hop in agrio cim¬
tarib q considere atq hñs et̾na m̃ĩge¬
re snitutem / neq emi illa alia cõditõe

Expanded text:
raverunt neque se hostibus tradiderunt. cuius rei si exemplum non haberemus, tamen libertatis causa institui et posteris prodi pulcherrimum iudicarem. nam quid illi simile bello fuit? Depopulata Gallia Cimbri magnaque illata calamitate finibus quidem nostris aliquando excesserunt atque alias terras petierunt; o quid petunt aliud aut quid volunt, nisi invidia adducti, quos fama nobiles potentesque bello cognoverunt, horum in agris civitatibusque considere atque his aeternam iniungere servitutem? Neque enim ulla alia condicione
Abbreviated transcription (Latin):
mano fidem ac regis aĩ disciplime fa¬
llacissimis eruditus ne agenas sue mo¬
oibz degeneraret flens q̃ cẽsarem orare
⁊ flens cepit ne se dimitteret,/ nõ ei fibi re
gnũ conspectu cesaris ẽẽ ioccũdiue ¶Igit᷑
compssis pueri lacrius cesar ad suos ire

Expanded text:
m. At regius animus disciplinis fallacissimis eruditus, ne a gentis suae moribus degeneraret, flens orare contra Caesarem coepit ne se dimitteret: non enim sibi regnum ipsum conspectu Caesaris esse iucundius. Compressis pueri lacrimis Caesar ipse
Abbreviated transcription (Latin):
hus rebus ordiatis cimens ne amultitu¬
orcimuenretur scelit̾ extña acie singuł¬
as cohortes decraxit atq exhũs quart̾a
sunt/ et qd fieri uellet ostendit. dicritq
eiꝰ diei uiccoriã in haꝵ cohorcũi uirtu

Expanded text:
s demonstravimus, timens ne a multitucircumveniretur, celeriter ex tertia acie singulas cohortes detraxit atque ex his quartam suit, et quid fieri vellet ostendit, monuitque eius diei victoriam in earum cohortium virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rei pu ͤ partes Si ac̃ aĩo complecti bolu¬
illic plebem et om̃e unligns ad res no¬
nos erectũ hic optimat̾es et equestrẽ
ord̾iem s quicꝙͦ erat in cmitate sc̃i ⁊
elã dnos in medio reliquos rem pit¬

Expanded text:
publicae partes. Si animo complecti voluillinc plebem et omne erectum ad res novas vulgum, hinc optumates et equestrem ordinem, quicquid erat in civitate sancti et electi, duos in medio relictos, rem p
Abbreviated transcription (Latin):
gartantib freti lictorib in ꝑireneñ oegaͭ
porro porenei montie spaciũ sexcentã
milia passuũ efficit Salubricas celi poer
hisꝑamain equalie qr aeris sp̃e nulla pa¬
ludũ gram nebula inficitur Corpora
homũ ad mediam laboremq ẽ ad mor¬
tem parit dura om̃ib/ et abstrueta ꝑ¬
adest domi hostem querunt sepe torm̃¬
tre ꝓ silencio rerũ creditaꝵ ĩmortini
adeo illis fortior tacituritatis cã ꝙ̃ in
te celebratur / nã bello piunto So hispa

Expanded text:
artantibus freti litoribus in Pyrenaeum coit. Porro Pyrenaei montis spatium sexcenta milia passuum efficit. Salubritas caeli per omnem Hispaniam aequalis, quia aeris spiritus nulla paludium gravi nebula inficithominum ad inediam laboremque, animi ad mortem parati. Dura omnibus et adstricta pdeest, domi hostem quaerunt. Saepe tormentis pro silentio rerum creditarum inmortui; adeo illis fortior taciturnitatis cura quam vitae. Celebratur etiam bello Punico servi
Abbreviated transcription (Latin):
ad milites dequim me inquit mam᷑¬
ille suam dignitatem et nos nram lib̾ta¬
tem recupabuns et respiciens cesarem
faciam inquit hodie impr ut aut unio
mn aut mortuo gras ꝯgnas hoc cũ d̾ix¬
isset primus in dext᷑ cesaris cormi pcur¬

Expanded text:
ato sequimini me, inquit maniille suam dignitatem et nos nostram libertatem recuperabimus. simul respiciens Caesarem faciam, inquit hodie, imperator, ut aut vivo mihi aut mortuo gratias agas. haec cum dixisset, primus ex dextro cornu procucur
Abbreviated transcription (Latin):
S ad oppidum expugnandũ cesare opꝰ
cios fc̃s cesar fescimuis occurrit cir¬
cuspectieq omib uidet si inexpngũi¬
arceantur S et hoc quoq iusi cesar
nõ potuisset siquidem fons quo ad
potũ ucebant᷑ medio denexi montis
latere fundebatur/ Cesar ad ꝓexinuz
fontis admonẽĩ mueas curremq exom¬
succederent. oĩ plures uuluerabantur
ri sici nõ solum peccora sua nerũ eciã
infirmmiores hominũ etates uident cu
q ip̃i toto oppido effusi subsecunt᷑ ¶Igit᷑
ardentib machuns cũ grane prelin
suus cesar ac picłosum uidet᷑ cohortes ĩ
cultũ ire imperat acq undiq uastu¬

Expanded text:
 ad id oppugnandum Caesare opus tios factus Caesar accurrit, circumspectisque omnibus, videt, si expugnaarceantur. Sed et hoc quoque nisi Caesar non potuisset. Siquidem fons, quo ad potum utebantur, medio devexi montis latere fundebatur. Caesar ad proximum fontis admoveri vineas turrimque extrsuccederent, complures tamen trucidabantur. ri siti non solum pecora sua, verum etiam infirmiores hominum aetates vident, cupque ipsi toto oppido effusi subsequuntur. Ardentibus machinis, cum grave praelium suis Caesar ac periculosum videret, cohortes in occultum imperat atque undiqu
Abbreviated transcription (Latin):
contõe apud suos habita hortatus ẽ ne
ea q̃ accidissent grama ferrent ne huᷤ
rebus cerrerentur mltieq scdĩs p̃lius
bnũ aduersim ⁊ id mediocre opponerẽt
spanias bellicosissimoꝵ hõmũ pitissis
acq ex̾citatissimis ducibus pacussent

Expanded text:
contionem apud milites habuit hortatusque est, ne ea quae accidissent graviter ferrent, neve his rebus terrerentur, multisque secundis proeliis unum adversum et id mediocre opponerent.spanias bellicosissimorum hominum peritissimis atque exercitatissimis ducibus pacavissent
Abbreviated transcription (Latin):
ni ant fonte siccato młtia desperatõ¬
qui arma tulerant. mamis subscu¬
lit et uicam reliquit quo cescacõni¬
gẽt eciã pesteris pena imꝓborũ ¶a¬
ultũ em̃̃ ad cehercendam andaciam
ualet ꝓpositũ pnintors exemplũ ou
ip̃a miseri fortima uiuentis et ad
recordarõem admonet conscios / et ad
saiscitatõem cogit iggnaroe¬

Expanded text:
ni, fonte siccato, ultima desperatioqui arma tulerant manus sustulit et uitam reliquit, quo testatior esset etiam posteris poena improborum. multum enim ad cohercendam audaciam ualet propositum punitionis exemplum, cum ipsa miseri praesens forma uiuentis et ad recordationem admonet conscios et ad sciscitationem cogit ignaro
Abbreviated transcription (Latin):
iorem galliam se deflerit ¶Reuersumq
ad occãsu totis uiribus in ephiro ⁊ thessa¬
lia ꝯsedit huic in egipto subito transiliu᷑
inde in hispaniam postremo in ytaliam
regnamt et ibi aliqñ defecit

Expanded text:
iam Hispaniamque deflexit reuersumque ab occasu totis uiribus in Epiro Thessaliaque consedit; hinc in Aegypton subito transiliuit, cae incubuit, postremo in Hispaniam regyrauit et ibi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
postero die uerçingentorix adnocato cõ¬
filio dicxit id bellum se suscepisse nõ su¬
arum necessitatũ s coĩs libertatis cã
dedendum ad utramq rem se illis sen mõ
te sua romanis sacisfaçere/ sen bnẽcai¬
dere ueluĩt mituntur de hus ad cesarẽ

Expanded text:
Postero die Vercingetorix concilio convocato id bellum se suscepisse non suarum necessitatium, sed communis libertatis causa cedendum, ad utramque rem se illis offerre, seu morte sua Romanis satisfacere seu vivum tradere velint. Mittuntur de his rebus ad Caesarem
Abbreviated transcription (Latin):
mipar / Noste modũ iris S in hoc tãtũ
utilis euo Cni nõ nulla fieret instipe¬
nerencia salna libertate potens et solꝰ
plebe parata p̾natus ẜuire sibi rcõrq
de natus Set regnantis erat/ mlbel¬
li mre poposat/ Queq dare uolinit no¬
luit sibi posse negarĩ Inmodicas ꝓo¬
ssedit opes s plura retentis Intulit
Inuasit ferrum S ponere nouit Pre¬
tulit arma tege S pacem armatus amart
Iuint̃ sup̃ta ducem inuit dimissa potestas
Casca donus luyõnq carens coreuptaq
Gentib et multũ nr̃e qd ꝓderat urbi ¶¬
lim uera fides silla marõrq receptis lib̾¬
tatis obit pompeyo rebus adempto

Expanded text:
mpar Nosse modum iuris, sed in hoc tamen utilis aevo, Cui non ulla fuit isti reverentia, salva Libertate potens, et solus plebe parata Privatus servire sibi, rectorque senatus, Sed regnantis, erat. Nil belli iure poposcit: Quaeque dari voluit, voluit sibi posse negari. Immodicas possedit opes, sed plura retentis Intulit: invasit ferrum, sed ponere norat. Praetulit arma togae: sed pacem armatus amavit. Iuvit sumta ducem, iuvit dimissa potestas. Casta domus, luxuque carens, corruptaque Gentibus, et multum nostrae quod proderat urbi. Olim vera fides, Sulla Marioque receptis, Libertatis obit: Pompeio rebus ademto
Abbreviated transcription (Latin):
siscam / Neq eo iseud scurus sum et te
magno ope ut ab hoc negocio desistas
hortor Contra cuiꝰ eñ cõpias conten¬
das si minus aña exptus es liceat ec¬
ã tibi nũc eognost̾e. Elige ex tins colxo¬
tem unã quã putas esse fremissĩa et
contra me conscitue. Ego aũt ex meis

Expanded text:
sistam? Neque ego istud facturus sum et te magnopere ut de negotio desistas adhortor. Contra cuius enim copias contendas, si minus antea expertus es, licet nunc cognoscas. Elige ex tuis cohortem unam quam putas esse firmissimam, et constitue contra me; ego autem ex meis
Abbreviated transcription (Latin):
siña dicturꝰ sum qui curpissĩa ẜuitutẽ
dedirois nõĩe appellant neqz hos habẽdos
cimũ loco neq ad consiliũ adhibendos cẽ¬
seo cũ inͥ hñs res sit qui ernptõem ꝓbant
Quorũ in consilio om̃̃ ur̃m consensu pͥs¬
tine residere uirtutis memomia ur̃ amimi
ista molescia ẽ nõ uirtutis paulisꝑ ĩopiã

Expanded text:
qui turpissimam servitutem deditionis nomine appellant, neque hos habendos civium loco neque ad concilium adhibendos censeo. Cum his mihi res sit, qui eruptionem probant; quorum in consilio omnium vestrum consensu pristinae residere virtutis memoria videtur. Animi est ista mollitia, non virtus, pauli
Abbreviated transcription (Latin):
A
mã gessisset disserut qͦtꝭ signie colla¬
iꝭ diuucassẽt qͣt opida ex hostib ui cepi¬
sẜ/ quas gentes indirr̃e ppli redegisser
Et obhas res gestas magꝭ temptata ẽ
crumphi spes ꝙͣ petita p̃tinacit᷑q nẽi¬
ne ad eam triumphasse qui su ingra¬
n rem gessisset constabat ¶gitur co¬

Expanded text:
a nia gessisset disseruit, quotiens signis conlatis dimicasset, quot oppida ex hostibus ui cepisset, quas gentes in dicionem populi Romani r. ob has res gestas magis temptata est triumphi spes quam petita pertinaciter, quia neminem ad eam diem triumphasse qui sine magistratu res gessisset constabat. senatu
Abbreviated transcription (Latin):
mõ uitam fruebatur corpore uero quas
alieno ⁊ supuacuo crecundatus erat hͨ
cõ coispo disputaturus ellebors se añ pñ¬
gabat añ expiendũ ingeniũ accentiꝙ ⁊
goremq mentꝭ labefaicer ¶ Fuit eciad sub¬

Expanded text:
modo uita fruebatur, corpore uero quasi alieno et superuacuo circumdatus erat. idem cum Chrysippo disputaturus elleboro se ante purgabat ad expromendum ingenium suum adtentius et goremque mentis labefaceret 104. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
stabat yemps castra hibna in ꝓmutõio¬
quodã quid tenui iugo ꝯtinenti adherẽs
⁊ aliquantũ maris qpaciũ extendit᷑ com¬
mimint ⁊ uuo uallo nanalia castea amꝑ¬
lectitur ¶ hec in affrica usq ad extremũ
ãm̃pni gesta sunt Estate ea qua h ma¬
ffoita gesca sunt anno xb puia belli¬
Sempm̃o gornelioq consulib in ycalia¬

Expanded text:
stabat— castra hiberna in promunturio, quod tenui iugo continenti adhaerens in aliquantum maris spatium extenditur, communit. uno uallo et naualia et castra amplectitur;d tenui iugo continenti adhaerens in aliquantum maris spatium extenditur, communit. uno uallo et naualia et castra amplectitur;
Abbreviated transcription (Latin):
ta e ut ex illa misemabili honm scinge/ cũ
quiret qr torremib rigore neris uix flec¬
tere arcus pot̾ant bidno eo loco uelut ob
sessi mansere multi homnes multã Imũta
elephanti qͦq exhus qui plio ad trebiã sc̃o

Expanded text:
ta est ut ex illa miserabili hominum iumentoruquiret, quia torpentibus rigore nervis vix flectere artus poterant. sessi mansere; multi homines, multa iumenta, elephanti quoque ex iis qui proelio ad Trebiam facto
Abbreviated transcription (Latin):
mumdiã ex fama reꝵ gescaꝵ admi¬
rato uiri Substitit n̾o acꝙͣ aĩo spem qͦq
corporis amplam ac magnificã Cetus
bat p̃missa cesaries habitꝰ corporis hĩ
cus corporis nõ ciltus mũdicno set bi¬
ril ne ac militaris ⁊ etas erat in me¬
ssu massinissa gras d fr̃is filio remusse¬
affirmat eam se quesisse acasionẽ quã

Expanded text:
Numidam ex fama rerum gestarum admiratio uiri, substitueratque animo speciem quoque corporis amplam ac magnificam; ceterbat promissa caesaries habitusque corporis non cultus munditiis sed uirilis uere ac militaris, et aetas erat in messu Numida gratias de fratris filio remissadfirmat eam se quaesisse occasionem quam
Abbreviated transcription (Latin):
ginensi ut c̃ ea classe quã gadis haber
in ytaliam transirent conducta ĩ gallo¬
rũ ac liguriꝭ qͣnta marĩa posẜ ͭ mue ͭ ͤ
magio impetu maiori fortua ceptu
sciuẽt ad eam rem magomi acartagie¬

Expanded text:
natum ut classem quam Gadibus haberet in Italiam traiceret; conducta ibi Gallorum ac Ligurum quanta maxima posset iuuentute maximo impetu maiore fortuna coeptum sineret. ad eam rem et a Carthagi