comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes transierunt uacdentemq per int̾missa
custodiis loca. decium secuti sunt. Iam euaserant media castra cum suꝑscan¬
dens uigilum strata somno corpora miles offenso scuto p̃buit sonitũ: quo
excitatus uigil cum ꝓximum mouisset erectiq alios concitarent ignari ciuies
an hostes e̾ent. p̃sidium erumꝑet an consal castra cepisset: decius qm̃ nõ fal¬
lerent. clamorem tollere uissis militib torpidos somno insuꝑ pauore exani¬
mat. quo ꝓpediti nec arma impigre capere nec obsistere nec inseꝗ poterãt
nter trepidationem tumultumq sannituĩ p̃sidium romanũ obiiis custodibus
cesis. ad castra consulis puadit. Aliquantum super erat noctis iamq in tuto
uidebantur ẽẽ cum decius macti uirtute inquit milites ro. ecce urm iter ac
reditum omnia secula laudib ferent. sed ad conspiciendam tantam u̾tutẽ
lute ac die opus est nec uos digni estis quos cum tanta głia in castra redu¬

Expanded text:
omnes transierunt; uadentemque per intermissa custodiis loca Decium secuti sunt. iam euaserant media castra, cum superscandens uigilum strata somno corpora miles offenso scuto praebuit sonitum; quo excitatus uigil cum proximum mouisset erectique alios concitarent, ignari ciues an hostes essent, praesidium erumperet an consul castra cepisset, Decius, quoniam non fallerent, clamorem tollere iussis militibus torpidos somno insuper pauore exanimat, quo praepediti nec arma impigre capere nec obsistere nec insequi poterant. inter trepidationem tumultumque Samnitium praesidium Romanum obuiis custodibus caesis ad castra consulis peruadit. aliquantum supererat noctis iamque in tuto uidebantur esse, cum Decius 'macte uirtute' inquit, 'milites Romani, este; uestrum iter ac reditum omnia saecula laudibus ferent; sed ad conspiciendam tantam uirtutem luce ac die opus est, nec uos digni estis quos cum tanta gloria in castra redu
Abbreviated transcription (Latin):
gistratum mierunt. hiisq ip̃is quia uitio creati erant duos post ches alii¬
suffecti. Lustrum conditum eo anno est. ap cornelio arua & Cmatio
aprimis censorib lustrum undeuicesimum fuit. Eodem anuo coriati
trans lato egregio more uictorib date. Eodera anno ab edilibus curpalib
qui eos ludos fecerunt dampnatis aliquot pecuniariis uia martis silite ad
uilas ꝑstrata est. Comitia consulariaL papirius habuit. Creauit ri¬
sulem quintum fabium maximum F gurgitem & s. Iunium brutũ spenã
ip̃e papirius pretor factus. Multis rebus letus annus uir ad solatium ani
mali pestilentie urentis simul urbem atq agros suffecit. portentya
iam similis clades erat. Et libri additi quinam finis aut quod rxmecliũ
eius mali abdiis cdaretur. Inuentam in libris Esculapium ab epictauro
omai accersendum. Neq eo anno. quia occupati consules bello eran¬
Quicꝙ̃ de ea re actum preterq̃ ꝙ unum diem esculapio suplicatia habi¬
ta est

Expanded text:
gistratum inierant; hisque ipsis, quia uitio creati erant, quinque suffecti. lustrum conditum eo anno est a P. Cornelio Aruina C. Marcio a primis censoribus, lustrum undeuicesimum fuit. eodem anno coronati translato e Graeco more uictoribus datae. eodem anno, ab aedilibus curulibus qui eos ludos fecerunt, damnatis aliquot pecuariis, uia a Martis silice ad Bouillas perstrata est. comitia consularia L. Papirius habuit; creauit consules Q. Fabium Maximi filium Gurgitem et D. Iunium Brutum Scaeuam . ipse Papirius praetor factus. multis rebus laetus annus uix ad solacium unius mali, pestilentiae urentis simul urbem atque agros, suffecit; portentoque iam similis clades erat, et libri aditi quinam finis aut quod remedium eius mali ab dis daretur. inuentum in libris Aesculapium ab Epidauro Romam arcessendum; neqquicquam de ea re actum, praeterquam quod unum diem Aesculapio supplicatio habita est
Abbreviated transcription (Latin):
non signum certum non ducem sequentes fundit romanus fugatos eques per¬
sequitur. ad castra adsiluas diu̾si tendebant. Silue tutius dedere refugium
am castra incampis sita eodem die capiunt. aurum argentũq uisi
um milia ad sexaginta. Eam tam claram pugnam transciminiã siluã ad
erusiam pugnatam quidam auctores sunt metuq in magno ciuitater
fuisse ne interclusus ex̾citus tam infesto saltu cohortis undiq atuscis um¬
brisq opprimeretur. Sed ubicũq pugnatum ẽ res romana suꝑior fuit. Itaq
perusia & crotone & aretio que ferme capita etrurie populorum ea
pestate erant. legati pacem fedusq ab romanis petentes indatias in xxx.
annos impetrauerunt.

Expanded text:
non signum certum, non ducem sequentes fundit Romanus fugatosque pernon signum certum, non ducem sequentes fundit Romanus fugatosque persequitur. ad castra, ad siluas diuersi tendebant. siluae tutius dedere refugium; nam castra in campis sita eodem die capiuntur. aurum argentumque iuum milia ad sexaginta. eam tam claram pugnam trans Ciminiam siluam ad Perusiam pugnatam quidam auctores sunt metuque in magno ciuitatem fuisse ne interclusus exercitus tam infesto saltu coortis undique Tuscis Umbrisque opprimeretur. sed ubicumque pugnatum est, res Romana superior fuit. itaque a Perusia et Cortona et Arretio, quae ferme capita Etruriae populorum ea tempestate erant, legati pacem foedusque ab Romanis petentes indutias in triginta annos impetrauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lites alloquitur: sannitium bella extollit. eleuat etruscos nec hostem
hosti nec multitudinem multitudini comꝑandam ait e̾e̾. preterea telum
liuid occultum scituros in tpͣre in tererea tateri opus ẽe̾. hiis ambagibi
prodi simulabat hostes quo animus militum multitudine territus restitue
r. & ꝙ sine munimento considerant uerissimilius erat quod simula¬
corpora quieti dant. & quarta fere uĩgilia sine tumultu excitati arma
capunt. Dolabre calonibus diuidunt: ad uallum proruendum fossan
plendas: intra munimenta instruit᷑ aties. Delecte cohortes ad portarum ex¬
itus collocant. Dato deinde signo paulo ante lucem. qđ estiuis noctibꝰ sopite
maxime quietis tpũs est prorupto uallo erupit aties. stratos passim iuadit
hostes alios ĩmobiles alios semissenos incubilib suis maximam ꝑtem ad ar-¬
ma trepidantes cedes oppressit paucis armandi datum spatium est. eos ip̃os

Expanded text:
ilites adloquitur; Samnitium bella extollit, eleuat Etruscos; nec hostem ilites adloquitur; Samnitium bella extollit, eleuat Etruscos; nec hostem hosti nec multitudinem multitudini comparandam ait; esse praeterea telum aliud occultum; scituros in tempore; interea taceri opus esse. his ambagibus prodi simulabat hostes, quo animus militum multitudine territus restitueretur; et, quod sine munimento consederant, ueri similius erat quod simulaquieti dant et quarta fere uigilia sine tumultu excitati arma capiunt. dolabrae calonibus diuiduntur ad uallum proruendum fossasque implendas. intra munimenta instruitur acies; delectae cohortes ad portarum exitus conlocantur. dato deinde signo paulo ante lucem, quod aestiuis noctibus sopitae maxime quietis tempus est, proruto uallo erupit acies, stratos passim inuadit hostes; alios immobiles, alios semisomnos in cubilibus suis, maximam partem ad arma trepidantes caedes oppressit. paucis armandi se datum spatium est; eos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
Hac expeditione consulis motum latuis erat ꝗͣ profligatum bellum uasta¬
iem nanq sub cimini montis racibus iatens ora senserat. conciuerati
indignatione non etrurie modo ppłos: sed umbrie finitima: Itaq quantus
non unꝗ̃ ex̾citus antea ad sutrium uenit: neq e siluis tantum modo ꝓmota
tra/ sed etiam auiditate dimicandi ꝗ̃ pͥmum incampos delata. Aties a¬
inde instructa pͥmo suo substare loco relicto hostium . ad instruendam cõ¬
tra spatio. Deinde postꝗ detractare hostem sensere pugnam ad uallũ subeũt
U bi postꝗͣ stationes quoq receptas intra munimenta sensere c lamor repẽte
circa duces ortus: ut eis ibi e castris cibaria eius diei deferri uberent
isuros se sub armis & aut nocte aut terte luce pͥma castra hostu
inuasuros: nihilo quietior romanus ex̾citus imꝑio ducis contuetͦ. Decima
erat fere dici hora. cum cibum capere consul milites iubet & precepit
iarmis sint quacumnq diei noctisue hora signum dederit. paucis n¬

Expanded text:
hac expeditione consulis motum latius erat quam profligatum bellum; uastationem namque sub Ciminii montis radicibus iacens ora senserat conciueratque indignatione non Etruriae modo populos sed Umbriae finitima. itaque quantus non unquam antea exercitus ad Sutrium uenit; neque e siluis tantummodo promota castra sed etiam auiditate dimicandi quam primum in campos delata acies. deinde instructa primo suo stare loco, relicto hostibus ad instruendum contra spatio: dein, postquam detractare hostem sensere pugnam, ad uallum subeunt. ubi postquam stationes quoque receptas intra munimenta sensere, clamor repente circa duces ortus, ut eo sibi e castris cibaria eius diei deferri iuberent: mansuros se sub armis et aut nocte aut certe luce prima castra hostium inuasuros. nihilo quietior Romanus exercitus imperio ducis continetur. decima erat fere diei hora cum cibum capere consul milites iubet; praecipit ut in armis sint quacumque diei noctisue hora signum dederit. paucis m
Abbreviated transcription (Latin):
idq non aritinis ardeatibusq ꝗͣ patrib romanis fedius atq acerbius uisũ Reli¬
quum ani quietum aburbanis motibus & abexternis mansit

Expanded text:
idque non Aricinis Ardeatibusque quam patribus Romanis foedius atque acerbius uisum. reliidque non Aricinis Ardeatibusque quam patribus Romanis foedius atque acerbius uisum. reliquum anni quietum ab urbanis motibus et ab externis mansit
Abbreviated transcription (Latin):
sertim etiam si fas sit curam emolumenti sui iudici ẽe: nequaꝗͣ tantũ agro ĩ¬
t̾cipiendo acquirat᷑ q̃tum amittatꝰ alienandis iniuria sotiorum aĩs. Nam fame
idem ac fidei dampna maiora ẽẽ ꝗ̃ que estimari possent. Hoc legatos referri
domũ hoc uulgari. hec sotios audire hec hostes. quo cum dolore hos: quo cum
gaudio illos scatio in hoc condicionali seni assignaturos putarẽt ppłos. clarũ hoc
sonam laturum. quẽ hoc p̾uate rei iudicem fecisse ut sibi controu̾siosam ad iu-¬
dicarent rem. Scaptium ip̃m id quidẽ & si p̃mortui iam sit pudoris non facturum
hec consules. hec prẽs uociferabant᷑ sed plus cupiditas & auctor cupiditatis scaptius
ualet. uocate tribus iudicauerunt agrum publicũ ppłi rb. ẽẽ. nec abnuit᷑ ita fuis¬
se si ad uidices alios itũ foret. nunc haud sane quicq om̃e leuat᷑ dedecus iuditĩ

Expanded text:
praesertim etiamsi fas sit curam emolumenti sui iudici esse, nequaquam tantum agro inpraesertim etiamsi fas sit curam emolumenti sui iudici esse, nequaquam tantum agro intercipiendo adquiratur, quantum amittatur alienandis iniuria sociorum animis. nam famae quidem ac fidei damna maiora esse quam quae aestimari possent: hoc legatos referre domum, hoc uolgari, hoc socios audire, hoc hostes, quo cum dolore hos, quo cum gaudio illos? Scaptione hoc, contionali seni, adsignaturos putarent finitimos populos?sonam laturum. quem enim hoc priuatae rei iudicem fecisse ut sibi controuersiosam adiudicaret rem? Scaptium ipsum id quidem, etsi praemortui iam sit pudoris, non facturum. haec consules, haec patres uociferantur; sed plus cupiditas et auctor cupiditatis Scaptius ualet. uocatae tribus iudicauerunt agrum publicum populi Romani esse. nec abnuitur ita fuisse, si ad iudices alios itum foret; nunc haud sane quicquam bono causae leuatur dedecus iudicii;
Abbreviated transcription (Latin):
tustate obliteratam. ceterum sue memorie infixam afferre agrum de quo am¬
bigitur finis coriolanorum fuisse captis coriolis iure belli publicum ppłi ro
actum. mirari se quonam ore ardeates aritimq cuuius agri ius nũꝗͣ u
pauerunt in columi coriolana re cum se appło .ro. quem prodno iuidicem fe-¬
cerint interrepturos sperent. sibi exiguum uite tpũs superẽẽ. non potusse
nẽ inducẽ in animum qn quem agrum miles proparte uirili manu cepisse
eum senex quoq uoce qua una posset uindicaret magnoꝑe se suadere ppło. ne in¬
utili pudere suam ipãm causam dampnaret. Consules cum Scaptium non scilen¬
tio modo sed cũ assensu etiã audiri aĩadũtissent deos hoĩesq testantes flatiũ in¬
gens fieri prũm pͥmores arcessunt. cum his circumire tribunos orare ne pessimũ
acimis peiore exemplo ad mitterent udices insua rem litem uertendo. cu

Expanded text:
tustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre agrum de quo amtustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre agrum de quo ambigitur finium Coriolanorum fuisse captisque Coriolis iure belli publicum populi Romani factum. mirari se quonam ore Ardeates Aricinique, cuius agri ius nunquam usurpauerint incolumi Coriolana re, eum se a populo Romano, quem pro domino iudicem fecerint, intercepturos sperent. sibi exiguum uitae tempus superesse; non potuisse se tamen inducere in animum quin, quem agrum miles pro parte uirili manu cepisset, eum senex quoque uoce, qua una posset, uindicaret. magnopere se suadere populo ne inutili pudore suam ipse causam damnaret. consules cum Scaptium non silentio modo, sed cum adsensu etiam audiri animaduertissent, deos hominesque testantes flagitium ingens fieri, patrum primores arcessunt. cum iis circumire tribus, orare ne pessimum facinus peiore exemplo admitterent iudices in suam rem litem uertendo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Uictoriam honestam exhostibus
m turpe domi de fimbus sotiorum iuditium ppłi roͥ. deformauit. Aritini at
ardeates de ambiguo agro cum sepe bello certassent multis inuicem cladib belli
uidicem ppłm ro cepere cum ad causam orandam uenissent. concilio pp̃li ama¬
ristratibus dato magna contentione actum iamq editis testibus cum tribi
cari & populum inire suffragium opportet. consurgit publius captius deplebe
magno natu. & si licet inquit consules dere p. dicere errare ego ppłm in hac cã
atiar. Cum ut uanum eum negarent consules audiendum eẽ uociferantẽ¬
q prodi publicam cãm submoueri ussissent: tribunos appellat. tribuni ut fere
semper reguntur amultitudine: magis ꝗͣ regunt dedere cupide audiendi plebi
ut que uellet scaptus dicẽt. Ibi nifit nonagesimum annum seu t̾tium & octo¬
gessimum agẽ & in eo agro dequo agitur militasse non iuuenem uicesima
n stipendia merentem causa ad coriolos sit bellatum eam rem eorum se¬

Expanded text:
uictoriam honestam ex hostibus partam turpe domi de finibus sociorum iudicium populi deformauit. Aricini atque Ardeates de ambiguo agro cum saepe bello certassent, multis in uicem cladibus fessi iudicem populum Romanum cepere. cum ad causam orandam uenissent, concilio populi a magistratibus dato magna contentione actum. iamque editis testibus, cum tribus uocari et populum inire suffragium oporteret, consurgit P. Scaptius de plebe, magno natu, et 'si licet' inquit, 'consules, de re publica dicere, errare ego populum in hac causa non patiar.' cum ut uanum eum negarent consules audiendum esse uociferantemque prodi publicam causam submoueri iussissent, tribunos appellat. tribuni, ut fere semper reguntur a multitudine magis quam regunt, dedere cupidae audiendi plebi ut quae uellet Scaptius diceret. ibi infit annum se tertium et octogensimum agere, et in eo agro de quo agitur militasse, non iuuenem, uicesima iam stipendia merentem, cum ad Coriolos sit bellatum. eo rem se ue
Abbreviated transcription (Latin):
feroces inp̃lium uadunt Ibi ante signa sextus tullus dequo ante dictũ
est exclamat: asꝑice imꝑator inquit quemadmodum ex̾citus tuus tibi
ꝓmissa p̃stet. piloq poĩto stncto gladio inhostem impetũ facit Secunt᷑
tullum ante signans omnes: pͥmoq impetu acitere hostem fasum inde ad
oppidum ꝑsecuti cum iam scalis menib ad mouerẽt. in deditionẽ urbem
acceperunt triumphus de pͥuernatibus actus.

Expanded text:
feroces in proelium uadunt. ibi ante signa Sex. Tullius , de quo ante dictum feroces in proelium uadunt. ibi ante signa Sex. Tullius , de quo ante dictum est, exclamat 'adspice, imperator' inquit, 'quemadmodum exercitus tuus tibi promissa praestet', piloque posito stricto gladio in hostem impetum facit. sequuntur Tullium antesignani omnes primoque impetu auertere hostem; fusum inde ad oppidum persecuti, cum iam scalas moenibus admouerent, in deditionem urbem acceperunt. triumphus de Priuernatibus actus.
Abbreviated transcription (Latin):
Haud eque leta pr̃ib insequenti anno C. Marcio
Malio consulib deuntiario fenore Ab M dulio L Menenio tribunis pleb̾
rogatio ẽ ꝑlata & plebs aliq̃to tam cupidius sciuit accepitq Ad bella noua
iore anno destinata falisciqͦ noui hostes exorti duplici crimine ꝙ cũt
quinensib uiuentus eorum militauerat & cos qui falerios ꝑfugerant cũ
male pugnatum ẽ repetentib fecialib romanis non reddiderant Ea ꝓuintia
¶q malio euenit. Martius ex̾citum in agrum pͥuernatem integrũ pace
ginqua induxit: militemq p̃da impleuit ad copiam rerum addidit mum-¬
ficentiam ꝙ nihil ĩpublicum secernendo augendo rem pͥuatam militi fauit
riuernates cum ante menia sua a castris ꝑmunitis consedissent uocatis
contionem militib: castra nunc inquid uobis hostiũ urbemq p̃de do si
mihi pollicemini uos fortiter matie oꝑam daturos nec p̃de magis ꝗͣ pu-¬
ie ꝑatos ẽẽ. Signum poscunt ingenti c lamore celsiq & spe haud dub

Expanded text:
haud aeque laeta patribus insequenti anno C. Marcio Cn. Manlio consulibus de unciario fenore a M. Duillio L. Menenio tribunis plebis rogatio est perlata; et plebs aliquanto eam cupidius sciuit accepit. ad bella noua priore anno destinata Falisci quoque hostes exorti duplici crimine quod et cum Tarquiniensibus iuuentus eorum militauerat et eos qui Falerios perfugerant cum male pugnatum est, repetentibus fetialibus Romanis non reddiderant. ea prouincia Cn. Manlio obuenit. Marcius exercitum in agrum Priuernatem, integrum pace longinqua, induxit militemque praeda impleuit. ad copiam rerum addidit munificentiam, quod nihil in publicum secernendo augenti rem priuatam militi fauit. Priuernates cum ante moenia sua castris permunitis consedissent, uocatis ad contionem militibus 'castra nunc' inquit 'uobis hostium urbemque praedae do, si mihi pollicemini uos fortiter in acie operam nauaturos nec praedae magis quam pugnae paratos esse.' signum poscunt ingenti clamore celsique et spe haud dubia
Abbreviated transcription (Latin):
Uiue quiete fabi felitior hoc consensu ciuitatis ad tuen¬
dum te ꝗͣ qua paulo ante exultabas uictoria. Uiue id facinus ausus
cuiꝰ tibi ne pares quidem si eodem loco fuisset quo fuit .Lpapirius ueniã
edisset. mecum ut uoles reu̾teris ingratiam ppłi roͥ cui uitam debes
hil mauis prestiteris. ꝗͣ si hic tibi dies satis docamenti dederit ut bello ac
pace pati legittima imꝑia possis. Cum se nihil morari. magrũm equitũ
ꝓnuntiasset digressus eum templo letus senatus letior ppłus cirrumfasi
ac gratulantes hinc magr̃o equitum hinc dictatori ꝓsecuti sunt. firma

Expanded text:
uiue, Q. Fabi , felicior hoc consensu ciuitatis ad tuendum te quam qua paulo ante insultabas uictoria; uiue, id facinus ausus, cuius tibi ne parens quidem, si eodem loco fuisset quo fuit L. Papirius , ueniam dedisset. mecum, ut uoles, reuerteris in gratiam; populo Romano, cui uitam debes, nihil maius praestiteris quam si hic tibi dies satis documenti dederit ut bello ac pace pati legitima imperia possis.' cum se nihil morari magistrum equitum pronuntiasset, degressum eum templo laetus senatus, laetior populus, circumfusi ac gratulantes hinc magistro equitum, hinc dictatori, prosecuti sunt, firmatumque
Abbreviated transcription (Latin):
strepere discentium uotib ac repletas semitas inter uulgus aliud puei
& mulierum huc atq illuc euntium qua quemq suorum usum cause ferrẽt
nihil usꝗ̃ non pauidis modo sed ne mirantib quidem simile circumspiciebat
omnia inquirens oculis ubinam bellum fuisset. Adeo nec remote rei u
nec oblate ad tempus uestigium ullum erat. sed ita omnia constanti tran¬
quilla pace ut eo fit fama belli plata uideri posset

Expanded text:
strepere discentium uocibus ac repletas semitas inter uolgus aliud puerorum strepere discentium uocibus ac repletas semitas inter uolgus aliud puerorum et mulierum huc atque illuc euntium qua quemque suorum usuum causae ferrent, nihil usquam non pauidis modo sed ne mirantibus quidem simile, circumspiciebat omnia, inquirens oculis ubinam bellum fuisset; adeo nec amotae rei usquam nec oblatae ad tempus uestigium ullum erat sed ita omnia constanti tranquilla pace ut eo uix fama belli perlata uideri posset
Abbreviated transcription (Latin):
Introdu¬
ctis insenatum captiuis cum bello persequendos tusculanos pres censuissent
Camilloq id bellum mandassent aduitorem sibi ad eam rem unum petit. ꝑ¬
ssoq ut excollegis eligeret quem uellet contra spem omniu Lfuriũ opt¬
uit. qua moderatiõe aĩ. cum college leuauit in famiã tũ sibi gloriã ingẽtẽ
peperit. Nec fuit cum tusculanis bellum pate constanti uim romanã arcuerãt
quam armis non poterant intrantib fines romanis non demigratũ expro¬
pinquis itineris locis: non cultus agrorum intermissus patentib portis urbis
togati obuiam frequentes impatoribus ꝓcessere. comeatus ex̾citui comiter
in castra exurbe & ex agris deuehitur. Camillus castris ante portas poitis
dem ne forma pacis que inagris ostentaret᷑ etiam intra menia eẽt. sce
cupiens in gressus urbem ubi patentes ianuas & tabernis aꝑtis. proposita om¬
nia in medio uidit intentosq opifices suo quemq oꝑi. & ludos lrarum

Expanded text:
introductis in senatum captiuis cum bello persequendos Tusculanos patres censuissent Camilloque id bellum mandassent, adiutorem sibi ad eam rem unum petit, permissoque ut ex collegis optaret quem uellet contra spem omnium L. Furium optauit; qua moderatione animi cum collegae leuauit infamiam tum sibi gloriam ingentem peperit. nec fuit cum Tusculanis bellum: pace constanti uim Romanam arcuerunt quam armis non poterant. intrantibus fines Romanis non demigratum ex propinquis itineri locis, non cultus agrorum intermissus; patentibus portis urbis togati obuiam frequentes imperatoribus processere; commeatus exercitui comiter in castra ex urbe et ex agris deuehitur. Camillus castris ante portas positis, eademne forma pacis quae in agris ostentaretur etiam intra moenia esset scire cupiens, ingressus urbem ubi patentes ianuas et tabernis apertis proposita omnia in medio uidit intentosque opifices suo quemque operi et ludos litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
umbros redintegrato p̃lio uictos e̾ẽ. captiuosq eis ac predam ademptam
Similius uõ est agallo hoste q̃ umbro eam cladem acceptam: ꝙ cũ spe
alias. tum eo anno gallici tumultus p̃cipuus terror ciuitatem tenuit. Fro¬

Expanded text:
Umbros redintegrato proelio uictos esse captiuosque eis ac praedam ademptam. Umbros redintegrato proelio uictos esse captiuosque eis ac praedam ademptam. similius uero est a Gallo hoste quam Umbro eam cladem acceptam, quod cum saepe alias tum eo anno Gallici tumultus praecipuus terror ciuitatem tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
etruriam ꝑuenirent senones galli multitudine ingenti ad clusumm
uenerunt: legionem romanam castraq oppugnateri. Scipio qui castris
preerat loco aduiuandam paucitatem suorum militum ratus in collem
qui inter castra & urbem erat atiem erexit. sed ut inre subita partun ex¬
plorato itinere ad iugum ꝑrexit qđ hostes ceperant parte alia agressi
ita cesa ab tergo atq in medio tum hostis undiq urgeret circumueta
delectam quoq ibi legionem ita ut nuntus non suꝑee̾t. quidam au¬
res sunt. Nec ante ad consules qui iam haud procul aclusio aberan
famam eius c ladis ꝑlatam ꝙ̃ in conspcctu fuere. gallorum equites pec¬
torib equorum suspensa gestantes capita & lanceis infixa ouantesq
ioris carmine. Sunt qui umbros fuisse non gallos tradunt: nec
tum cladis acceptum & circũuentis pabulatorib cum L. Manlio tor¬
quato legato. Scipionem propretorem subsidium e castris tulisse utoresq

Expanded text:
Etruriam peruenirent, Senones Galli multitudine ingenti ad Clusium uenerunt legionem Romanam castraque oppugnaturi. Scipio, qui castris praeerat, loco adiuuandam paucitatem suorum militum ratus, in collem, qui inter urbem et castra erat, aciem erexit; sed, ut in re subita, parum explorato itinere ad iugum perrexit, quod hostes ceperant parte alia adgressi. ita caesa ab tergo legio atque in medio, cum hostis undique urgeret, circumuenta. deletam quoque ibi legionem, ita ut nuntius non superesset, quidam auctores sunt, nec ante ad consules, qui iam haud procul a Clusio aberant, famam eius cladis perlatam quam in conspectu fuere Gallorum equites, pectoribus equorum suspensa gestantes capita et lanceis infixa ouantesque moris sui carmine.—sunt qui Umbros fuisse non Gallos tradant, nec tantum cladis acceptum et circumuentis pabulatoribus cum L. Manlio Torquato legato Scipionem propraetorem subsidium e castris tulisse uictoresque
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur non patrum magis ꝗͣ plebis studiis. Ceso fabius cum uigineo consul fcũs
neq bella. neq delectus neq ullam aliam priorem curam agere ꝗ̃ ut iam aliq
exparte inchoata concordie spe pͥmo quoq tp̃re cum pr̃ibus calescerent animi
plebis. Itaq principio anni censuit priusꝗ̃ quisꝗ agrarie legis auctor tribu¬
nus existeret occuparent patres ipsi suum munus facere captum agrum plebi
maxime equalr darent equum ẽẽ hẽre eos quorum sanguine ac sudo
ꝑtus sit: asꝑnati patres sunt. guesti quoq nimia quidam gloria luxuriare &
euanescere Uiuidum contra illud cesonis ingenium Mille deinde urbane fa¬
ctiones fuere

Expanded text:
igitur non patrum magis quam plebis studiis Caeso Fabius cum T. Verginio consul factus neque belli neque dilectus neque ullam aliam priorem curam agere quam ut iam aliqua ex parte incohata concordiae spe primo quoque tempore cum patribus coalescerent animi plebis. itaque principio anni censuit, priusquam quisquam agrariae legis auctor tribunus exsisteret, occuparent patres ipsi suum munus facere, captivum agrum plebi quam maxime aequaliter darent: verum esse habere eos quorum sanguine ac sudore partus sit. aspernati patres sunt; questi quoque quidam nimia gloria luxuriare et evanescere vividum quondam illud Caesonis ingenium. nullae deinde urbanae factiones fuere.
Abbreviated transcription (Latin):
tiburius p̃nestinus ueliternusq ppłus uenerãt & lauinio antioq auxilia
cum pliis quidem supior romanus ẽẽt ad urbem ipam pedum castraq sotio¬
rum ppłoꝵ que urbi adiucta erant integer labor restaret. bello in fecto
repente omisso consul quia college decretum trumphum audiuit. ipi
triũphi ante uictoriam flagitator romam rediit. qua cupiditate offensis
pr̃ĩb negantib q uisi pedo sapto aut dedito triumphum: hinc alienatus ab
senatu Emilius seditiosis tribunatib similem deinde consulatum gessit.
nam neq quo ad fait consul criminari apud ppłm pres destitit. Collega haud¬
quaꝗ adũsante quia & ip̃e deplebe erat. Materiam autem p̃bebat crimĩb
ager in latino falernoq agro maligne diuisus De lictatura ꝑ phylonis &¬

Expanded text:
Tiburs Praenestinus Ueliternusque populus; uenerant et ab Lanuuio Antioque auxilia. Tiburs Praenestinus Ueliternusque populus; uenerant et ab Lanuuio Antioque auxilia. ubi cum proeliis quidem superior Romanus esset, ad urbem ipsam Pedum castraque sociorum populorum, quae urbi adiuncta erant, integer labor restaret, bello infecto repente omisso consul, quia collegae decretum triumphum audiuit, ipse quoque triumphi ante uictoriam flagitator Romam rediit. qua cupiditate offensis patribus negantibusque nisi Pedo capto aut dedito triumphum, hinc alienatus ab senatu Aemilius seditiosis tribunatibus similem deinde consulatum gessit. nam neque, quoad fuit consul, criminari apud populum patres destitit, collega haudquaquam aduersante quia et ipse de plebe erat—materiam autem praebebat criminibus ager in Latino Falernoque agro maligne plebei diuisus—et pos
Abbreviated transcription (Latin):
arde atem solonium incursiones fecerunt. Manlius consul quia ip̃e ꝑualitu¬
dinem id bellum ex equi nequiuerat. Dictatorem Lpapirium crassum
tunc forte erat p̃tor dixit abeo mag̃r equitũ. Lituis papirius cursor drũs
nihil memorabile adu̾sus antiates a dictatore gestum est: cum aliquot
ienses statiua magro antiati habuisset. Anno insigni uictoria de tot ac
potentib ppłis ad hoc consuł alt̾i̾us nobili morte. altius sicut traci ita cla¬
ro ad memoriã imꝑio successere consules. Titius emilius mamertims & pu¬
ius philo. neq insimilem materiã rerum &x ip̃i aut suarum rerũ. aut ꝑ
in re publica magis q̃ prĩe memores. Latinos obiram agri amissi rebellates
in campis fenectanis faderunt castrisq exuerunt. Ibi publio cuaus ductu
auspitioq res geste erant indeditione accipiente latinos ppłos. quorum ibi
uuentus cesa erat. Emilius ad pedum ex̾citum duxit. pedanus tuebantur

Expanded text:
Ardeatem Solonium incursiones fecerunt. Manlius consul quia ipse per ualetudinem id bellum exsequi nequierat, dictatorem L. Papirium Crassum , qui tum forte erat praetor, dixit; ab eo magister equitum L. Papirius Cursor dictus. nihil memorabile aduersus Antiates ab dictatore gestum est, cum aliquot menses statiua in agro Antiati habuisset. anno insigni uictoria de tot ac tam potentibus populis, ad hoc consulum alterius nobili morte, alterius sicut truci ita claro ad memoriam imperio, successere consules Ti. Aemilius Mamercinus <Q.> Publilius Philo, neque in similem materiam rerum, et ipsi aut suarum rerum aut partium in re publica magis quam patriae memores. Latinos ob iram agri amissi rebellantes in campis Fenectanis fuderunt castrisque exuerunt. ibi Publilio, cuius ductu auspicioque res gestae erant, in deditionem accipiente Latinos populos, quorum ibi iuuentus caesa erat, Aemilius ad Pedum exercitum duxit. Pedanos tuebatur
Abbreviated transcription (Latin):
agmen migrantium impleuerat uias & conspectus aliorum mutua misera¬
tione integrabat lacrimas uocesq miserabiles exaudiebantur mulier
precipue. cum obsessa ab armatis templa. augusta preterirent ac uelut captos
relinquerent deos. Egressis urbem albanis. romanus passim publica prtuataq
omnia tecta ad equat sdo Unaq hora quadringentorum annorum opus
quibus alba steterat excidio ac ruine dedit. Templis tamen deum ita enm¬
albane ex

Expanded text:
agmen migrantium impleuerat uias, et conspectus aliorum mutua miseraagmen migrantium impleuerat uias, et conspectus aliorum mutua miseratione integrabat lacrimas, uocesque etiam miserabiles exaudiebantur, mulierum praecipue, cum obsessa ab armatis templa augusta praeterirent ac uelut captos relinquerent deos. egressis urbe Albanis Romanus passim publica priuataque omnia tecta adaequat solo, unaque hora quadringentorum annorum opus quibus Alba steterat excidio ac ruinis dedit. templis tamen deum—ita enAlbae
Abbreviated transcription (Latin):
Inter haec iam premissi albam erant equites ꝗ mul-¬
udinem traduterent romam legiones deinde ducte ad diruendam u
que ubi intrauere portas non quidem fuit tumultus ille. nec pauor qualis
captarum urbium ẽẽ solet. cum effractis portis stratisue ariete muris aut
arce ui capta clamor hostilis & tursus perurbem armatorum omma fla¬
ma ferroq miscet sed silentium triste ac tacita mestitia. it a defixit omniũ
imos ut p̃metu obliti quid relinquerent quid secum ferrent defitient
silio rogitantesq alii alios nunc in liminibus starent nunc erabundi domos
suas ustimum illud uisuri ꝑuagarentur. Ut uero iam equitum clamor exire
itium instabat iam fragor tectorum que diruerebant᷑ ultimis ꝑtibus ur¬
bis audiebatur puluisq exdistantibus locis ortus uelut nube inducta omnia
impleuerat. Raptim quibus quisq poterat elatis cum larem ac penates tedt.¬
q in quibus natus quisq educatusq eẽt relinquentes exirent. Iam continẽs

Expanded text:
inter haec iam praemissi Albam erant equites qui multitudinem traducerent Romam. legiones deinde ductae ad diruendam urbem. quae ubi intrauere portas, non quidem fuit tumultus ille nec pauor qualis captarum esse urbium solet, cum effractis portis stratisue ariete muris aut arce ui capta clamor hostilis et cursus per urbem armatorum omnia ferro flammaque miscet; sed silentium triste ac tacita maestitia ita defixit omnium animos, ut prae metu obliti quid relinquerent, quid secum ferrent deficiente consilio rogitantesque alii alios, nunc in liminibus starent, nunc errabundi domos suas ultimum illud uisuri peruagarentur. ut uero iam equitum clamor exire iubentium instabat, iam fragor tectorum quae diruebantur ultimis urbis partibus audiebatur puluisque ex distantibus locis ortus uelut nube inducta omnia impleuerat, raptim quibus quisque poterat elatis, cum larem ac penates tectaque in quibus natus quisque educatusque esset relinquentes exirent, iam continens
Abbreviated transcription (Latin):
fixosq interrã oculos & surdas ad omnia solicita aures & pudorem in tuen¬
um lucis ingentem molem minarum exalto aĩo cientis inlitia e̾e̾ haud
mana se ignorare ingenia aut silentiũ illud sannitib flebiles breui cla¬
es gemitusq excitaturum caudineq pacis aliquanto sannitib ꝗͣ romãi
tristiorem memoriam fore. Quippe suos quemq eorum aĩos habiturũ ubicũq
congressuri sint saltus caudinos non ubiq s annitib¬

Expanded text:
fixosque in terram oculos et surdas ad omnia solacia aures et pudorem intuenfixosque in terram oculos et surdas ad omnia solacia aures et pudorem intuendae lucis ingentem molem irarum ex alto animo cientis indicia esse; aut Romana se ignorare ingenia aut silentium illud Samnitibus flebiles breui clamores gemitusque excitaturum, Caudinaeque pacis aliquanto Samnitibus quam Romanis tristiorem memoriam fore; quippe suos quemque eorum animos habiturum, ubicumque congressuri sint; saltus Caudinos non ubique Samnitib
Abbreviated transcription (Latin):
cum iuuenes nobiles missi acapua ut proficiscentes ad finẽ campanũ proseque¬
ent᷑ rcũtissent. uocatiq in curiam per contantibus maiorib natu. mul
ibi mestiores a abiectiores aĩ uisos referrent: adeo silens ac ꝓpe mutũ agmẽ
incessisse. tat̾e indolem illam romanã ablatosq cum armis aĩos non reddẽ
salutem non salutantib dare rñsum non hiscere quẽꝗͣ p̾metu potuisse taq̃
ferentib ad huc ceruitib iugum sub quod emissi ce̾nt hr̃e sanites iuctoriam
on p̃claram solum sed ã ꝑpetuam. Cepisse enim eos non romã sicut añ g
sed qđ multo bellicosius fuerit romanam u̾tutem ferociamq. Cum hec dice¬
rentur audirent᷑ q & deploratum pene romanum nomẽ in concilio sotiorũ
delium eẽt dicit᷑ꝰ offilius Calamus oui filius clarus gn̾e factisq tum eti
et ate uerendus. longe aliter se hr̃e rem dixisse Silentium illud obstinatum

Expanded text:
cum iuuenes nobiles missi a Capua ut proficiscentes ad finem Campanum prosequecum iuuenes nobiles missi a Capua ut proficiscentes ad finem Campanum prosequerentur reuertissent uocatique in curiam percontantibus maioribus natu multo sibi maestiores et abiectiores animi uisos referrent: adeo silens ac prope mutum agmen incessisse; iacere indolem illam Romanam ablatosque cum armis animos; non reddere salutem, non salutantibus dare responsum, non hiscere quemquam prae metu potuisse, tamquam ferentibus adhuc ceruicibus iugum sub quod missi essent; habere Samnites uictoriam non praeclaram solum sed etiam perpetuam; cepisse enim eos non Romam, sicut ante Gallos, sed, quod multo bellicosius fuerit, Romanam uirtutem ferociamque,— cum haec dicerentur audirenturque et deploratum paene Romanum nomen in concilio sociorum fidelium esset, dicitur Ofillius A. Calauius Oui filius , clarus genere factisque, tum etiam aetate uerendus, longe aliter se habere rem dixisse: silentium illud obstinatum
Abbreviated transcription (Latin):
sent & uelut ab inferis extracti. Tum pͥmum lutẽ aspic̾e̾ uisi sunt tñ
ã lux ita deforme intuentib agmen omni morte tristior fuit. Itaq
ante noctem capuam ꝑuenire possent incerti defide sotiorum & ꝙ pu¬
or prepediebat circa uiam haud procul capua omnium egena corp
humi prostrauerunt. Quod ubi est capuam nuntiatã enuicit᷑ miseratio
iusta sotiorum suꝑbiam ingenitam campanis: confestim insignia sua
nsulib falces lictores arma equos uestimenta comeatus. militib be¬
gne mittunt. & uenientib capuam cunctus senatus ppłusq obuiã egres¬
sus iustis omnib hospitalibus priuatisq & publicis fungunt offitiis. tseq ilł
sotiorum comitas uultusq benigni & colloquia non modo sermonẽ eli
sed ne ut ocalos quidem attollerent aut consolantes amitos cont̃ intuerẽt
tre poterant. adeo super merorẽ pudor quidam fugere colloqua & cet
hominũ cogebat

Expanded text:
sent, etsi uelut ab inferis extracti tum primum lucem aspicere uisi sunt, tamen sent, etsi uelut ab inferis extracti tum primum lucem aspicere uisi sunt, tamen ipsa lux ita deforme intuentibus agmen omni morte tristior fuit. itaque cum ante noctem Capuam peruenire possent, incerti de fide sociorum et quod pudor praepediebat circa uiam haud procul Capua omnium egena corpora humi prostrauerunt. quod ubi est Capuam nuntiatum, euicit miseratio iusta sociorum superbiam ingenitam Campanis. confestim insignia sua consulibus, fasces, lictores, arma, equos, uestimenta, commeatus militibus benigne mittunt; et uenientibus Capuam cunctus senatus populusque obuiam egressus iustis omnibus hospitalibus priuatisque et publicis fungitur officiis. neque illis sociorum comitas uoltusque benigni et adloquia non modo sermonem elicere sed ne ut oculos quidem attollerent aut consolantes amicos contra intuerentur efficere poterant; adeo super maerorem pudor quidam fugere conloquia et coetus hominum cogebat
Abbreviated transcription (Latin):
Hec frementib hora fatalis ignominie aduenit
omnia tristiora exꝑiendo futura ꝗͣ que p̃ceperint anmis. Iam pͥmum cũ
singulis uestimentis in ermes extra uallum exiere iussi. & primi traditi ob¬
s atq in custodiam adducti. Tum ab consulib abire lictores ussi pa¬
ludamentaq detracta. tantam inter ipos paulo ante qui eos execrandos
edendos lacerandosq censuerant miserationẽ fecit ut se quisq condi¬
nis oblitus: abilla tanta cdeformatione tante maiestatis uelut a nefan¬
do spectaculo au̾teret oculos. Primi consules prope seminudi subiugum
assi tum ut quisq gradu pͥmus erat. ita ignominie obiectus: tumd¬
cceps singule legiones. eircunstabant armatiꝰ hostes exprobrãtes eluden¬
tesq gladis etiam plerisq intentati & uulnerati quidam necatiq si
uultus eorũ indignitate rei acrior uictorem offendisset. Ita trac
subiugum & qđ pene grauius erat per hostium oculos cum esaltu euasis¬

Expanded text:
ec frementibus hora fatalis ignominiae aduenit, omnia tristiora experiundo factura quam quae praeceperant animis. iam primum cum singulis uestimentis inermes extra uallum exire iussi; et primi traditi obsides atque in custodiam abducti. tum a consulibus abire lictores iussi paludamentaque detracta; tantam <id> inter eos qui paulo ante eos exsecrantes dedendos lacerandosque censuerant miserationem fecit, ut suae quisque condicionis oblitus ab illa deformatione tantae maiestatis uelut ab nefando spectaculo auerteret oculos. primi consules prope seminudi sub iugum missi; tum ut quisque gradu proximus erat, ita ignominiae obiectus; tum deinceps singulae legiones. circumstabant armati hostes, exprobrantes eludentesque; gladii etiam plerisque intentati, et uolnerati quidam necatique, si uoltus eorum indignitate rerum acrior uictorem offendisset. ita traducti sub iugum et quod paene grauius erat per hostium oculos, cum e saltu euasis
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ur̃am ꝑfecta erunt. Uos dii ĩmortales precor quesoq si uobis non
uit cordi. Sp postumium T ueturium cõsales cum sannitib ꝓspere bel
gerere at uos satis heatis udisse nos subiugum missos uidisse sponsicẽ in¬
fami obligatos uidẽ nudos uictosq hostib deditos omnem iram hostiũ uris
capitib excipientes nouos consules legionesq romanas ita gerẽ bellũ cũs
uelitis ut omĩa ante nos consules bella gesta sunt.

Expanded text:
tionem nostram perfecta erunt. uos, di immortales, precor quaesoque, si uobis non tionem nostram perfecta erunt. uos, di immortales, precor quaesoque, si uobis non fuit cordi Sp. Postumium T. Ueturium consules cum Samnitibus prospere bellum gerere, at uos satis habeatis uidisse nos sub iugum missos, uidisse sponsione infami obligatos, uidere nudos uinctosque hostibus deditos, omnem iram hostium nostris capitibus excipientes; nouos consules legionesque Romanas ita cum Samnite gerere bellum uelitis, ut omnia ante nos consules bella gesta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Haud ignarus sum inquit consules ignominie non honoris
causa me pͥmum ex̾citatum iussuq dicere: non tanꝗͣ senatorẽ. sed tanqͣ
reum non tam infelicis belli: q̃. ignominiose pacis. Ego tñ qñ neq denexa
nr̃a neq depena retulistis omissa defensione: que non difficillima eẽt apud
haud ignaros fortunarum hũanaram necessitatumq snĩam de eo de quo
retulistis paricis ꝑagam: quȩ snĩa testis erit. mihi ne an legib ur̃is peperce¬
rim cum me seu cura pia sea necessaria sponsione obstrinxi que tñ qñ
inuissu ppłi facta sit non tenet ppłm romanum nec quicꝗͣ exea preterquã
orpora nr̃a debentur sannitib dedamur ꝑfetiales nudi inctiq ex solu
religione ppłm si qua obligauimus nequid duum hũaniue obstet quominꝰ
iustum ꝑiumq de integro ineatur bellum. Interea consules ex̾citũ scribere &
arma ducẽ placet. Necꝰ prius ingredi hostium fines ꝗ̃ omnia iusta indedi¬

Expanded text:
um ignarus inquit, consules, ignominiae non honoris causa me primum excitatum iussumque dicere, non tamquam senatorem, sed tamquam reum qua infelicis belli, qua ignominiosae pacis. ego tamen, quando neque de noxa nostra neque de poena rettulistis, omissa defensione, quae non difficillima esset apud haud ignaros fortunarum humanarum necessitatiumque, sententiam de eo de quo rettulistis paucis peragam; quae sententia testis erit mihine an legionibus vestris pepercerim, cum me seu turpi seu necessaria sponsione obstrinxi; qua tamen, quando iussu populi facta est, non tenetur populus Romanus, nec quicquam ex ea praeterquam corpora nostra debentur Samnitibus. dedamur per fetiales nudi uinctique; exsoluamus religione populum, si qua obligauimus, ne quid diuini humaniue obstet quo minus iustum piumque de integro ineatur bellum. interea consules exercitum scribere, armare, educere placet, nec prius ingredi hostium fines quam omnia iusta in dedi
Abbreviated transcription (Latin):
Secu¬
tus est annus nulla re belli domiue insignis p plautio proculo. p. Cornelio
uit colonia deducta & ppło uisceratio data a Marco flauio infunere i¬
tris. erant qui ꝑspetiem honorande matris pareritis meritam mercedẽ ppło
solutã interpretaret᷑. qđ cum die dicta ab edilib crimĩe stuprate matͥs¬
amilie ab soluisset data usceratio prestitam iuditii gratiam honoris
ei cã fuit tribunatuq plebeis maxis comitiis absens petentib p̃ferr¬

Expanded text:
secutus est annus nulla re belli domiue insignis, P. Plautio Proculo P. Cornelio fuerat—colonia deducta et populo uisceratio data a M. Flauio in funere matris. erant qui per speciem honorandae parentis meritam mercedem populo solutam interpretarentur, quod eum die dicta ab aedilibus crimine stupratae matrisfamiliae absoluisset. data uisceratio in praeteritam iudicii gratiam honoris etiam ei causa fuit tribunatuque plebei proximis comitiis absens petentibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
In gens
sensus alacritasq cuncta approbantium fuit. conu̾tunt inde signa profec
romam certant cum obiuis gaudio. armati per urbem silentio in aduentinum
pueniunt. ibi extemplo pontifice maximo comitia bnte tribunos pł. creaueriit
omnium pͥmum A Uirginium Inde LIcilium & P. Numitorium auunc
uirginii auctores secessionis. tum C. Sictinium progenẽm eius quem primum trib
pł. creatum insacromonte proditum memorie est. & inde duillium ꝗ tribimatũ
iem ante sex uiros creatos gesserat. nec indecemuiralibus certaminib plebi
defuerat Spe demde magis ꝗ̃ meritis electi. M. Ticimus. M. Pomponius Cap
pronius Appus Iulius G oppius Tribunatu inito. LIciluis extemplo plebem ro¬
gauit & plebssciuit: ne cui fraudi eẽt secessio ad decemuiris facta confestim
deconsulibus creandis cum prouocatione M. duellius rogationem ꝑtulit. ea
a inpratis flaminiis consilio plebis acta que nunc circumflamminũ
appellant ꝑinterregem

Expanded text:
ingens adsensus alacritasque cuncta adprobantium fuit. convellunt inde signa profectique Romam certant cum obviis gaudio. armati per urbem silentio in Aventinum perveniunt. ibi extemplo pontifice maximo comitia habente tribunos plebis creaverunt, omnium primum L. Verginium, inde L. Icilium et P. Numitorium, avunculum Verginiae, auctores secessionis, tum C. Sicinium, progeniem eius, quem primum tribunum plebis creatum in Sacro monte proditum memoriae est, et M. Duillium, qui tribunatum insignem ante decemviros creatos gesserat nec in decemviralibus certaminibus plebi defuerat. spe deinde magis quam meritis electi M. Titinius M. Pomponius C. Apronius P Ap . Villius C. Oppius. tribunatu inito L. Icilius extemplo plebem rogavit et plebs scivit ne cui fraudi esset secessio ab decemviris facta. confestim de consulibus creandis cum provocatione M. Duillius rogationem pertulit. ea omnia in pratis Flaminiis concilio plebis acta, quem nunc circum Flaminium appellant. per interregem
Abbreviated transcription (Latin):
Insigni magnis rebus anno additur nhil tamen ad rem romanã
ꝑtinere uisum ꝙ carthaginenses tanti hostes faturi tum pͥmum ꝑseditiões
siculorum adptis alterius auxilium insiciliam ex̾citum traiecere. Agitatũ in
urbe ab tribanis plebis ut tribuni militum consulari potate crearent: nec ob-¬
neri potuit. Consules fiunt. L papirius crassus Hiulius. Equorum legati
dus absenatu. cum petiissent. & profedere deditio ontaret᷑ inducias annorum
octo impetrarunt. Uolscorum res super acceptam in algido cladem ꝑtinaci
rtamine inter pacis belliq auctores in uirgia & seditiones u̾sa. Undiq e
fuit romanis Legem demulctarum extimatione ꝑ gratum ppło cum atribunis¬
parari consules unius excollegio proditione excepissent. ip̃i fuere preoccuparũt
ferre pͥmo consules LSergius fidenas iterum hostius lucretius tricipitinus ni-¬
hil dignum dictu actum his consulibus

Expanded text:
insigni magnis rebus anno additur, nihil tum ad rem Romanam pertinere uisum, quod Carthaginienses, tanti hostes futuri, tum primum per seditiones Siculorum ad partis alterius auxilium in Siciliam exercitum traiecere. agitatum in urbe ab tribunis plebis ut tribuni militum consulari potestate crearentur nec obtineri potuit. consules fiunt L. Papirius Crassus , L. Iulius . Aequorum legati foedus ab senatu cum petissent et pro foedere deditio ostentaretur, indutias annorum octo impetrauerunt: Uolscorum res, super acceptam in Algido cladem, pertinaci certamine inter pacis bellique auctores in iurgia et seditiones uersa: undique otium fuit Romanis. legem de multarum aestimatione pergratam populo cum aparari consules unius ex collegio proditione excepissent, ipsi praeoccupaverunt ferre. consules L. Sergius Fidenas iterum Hostius Lucretius Tricipitinus. nihil dignum dictu actum his consulibus
Abbreviated transcription (Latin):
gratam ignobilemq asꝑnari. Cum parum decorum intercollegas certa¬
men mirabundi patres conspicerent Quintius seruilius qñ nec ordinis hu¬
ius ulla inquit nec rei pu ͤ est uerecundia patria maiestas altercationẽ istã
dirimet filius meus extra sortem urbi preerit. bellum ut qui appetunt cõ
consideratius concordiusq ꝗͣ cupuint gerant l dilectum hrĩ non ex toto pas¬
sim ppło placuit decemtribus sorte ducte sunt ex his scriptos iuniores duo
cribum ad bellum duxere. Cepta inter eos inurbe certamina cupiditate eadẽ
imꝑii multo impensius incastris actendi. nibil sentire idem. prosententia pu¬
gnare sua consilia uelle sua imꝑia solo rata ẽe̾ contempn̾e inuicẽ: & con
contempni donec. castigantib legatis tandem ita comꝑatum ẽ ut ab t̾nis
diebus sũmam imꝑii haberent

Expanded text:
ingratam ignobilemque aspernari. cum parum decorum inter collegas certaingratam ignobilemque aspernari. cum parum decorum inter collegas certamen mirabundi patres conspicerent, Q. Seruilius 'quando nec ordinis huius ulla' inquit, 'nec rei publicae est uerecundia, patria maiestas altercationem istam dirimet. filius meus extra sortem urbi praeerit. bellum utinam, qui adpetunt, consideratius concordiusque quam cupiunt gerant'. dilectum haberi non ex toto passim populo placuit; decem tribus sorte ductae sunt; ex iis scriptos iuniores duo tribuni ad bellum duxere. coepta inter eos in urbe certamina cupiditate eadem imperii multo impensius in castris accendi; nihil sentire idem, pro sententia pugnare; sua consilia uelle, sua imperia sola rata esse; contemnere in uicem et contemni, donec castigantibus legatis tandem ita comparatum est ut alternis diebus summam imperii haberent