comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accõm bone fidĩ ec̃ dũb̾itari
ñ oport et ĩo fructus in hac
accõm uenire et omnẽ ca̾m
et partum dicend̾ ẽ nenud¬
a res ueniat.¶Si rem depo¬
si tam uendroisti camq post¬
ea redemisti in cãm deͣpoiti ⁊̃¬
si sñ dolo malo postea pierit
ten̾i te depoĩti qr semel dolo i¬
malo fecisti cum uendos ¶In
depoĩti ⁊̃ accom in litẽ iurat᷑.
Non solũ si suus meus s et
si is qui bona fide micħ ẜui¬
at rem deposu̾it equissimũ
erit dari micħ accõm.sirem
ad me ꝑtinẽtem deposuit.
SSimilimo et siusũftuctum
in fuo heam si idq deposuit
ex co pecislio fu̾it ꝙ ad me ꝑ
tinebat ułres mea fuit. ead
actone age̾ põto. ¶Itẽ siẜuus
hr̃ditarius deposiut hr̃dipost¬
ea adcunti competit accõ ¶Si
suus deposuit siue uiuat siũ

Expanded text:
actionem bonae fidei esse dubitari non oportet. Et ideo et fructus in hanc actionem venire et omnem causam et partum, dicendum est, ne nuda res veniat. Si rem depositam vendidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum venderes. In depositi quoque actione in litem iuratur. Non solum si servus meus, sed et si is qui bona fide mihi serviat rem deposuerit, aequissimum erit dari mihi actionem, si rem ad me pertinentem deposuit. Simili modo et si usum fructum in servo habeam, si id quod deposuit ex eo peculio fuit ertinebat uel res mea fuit, eadem actione agere potero.Item si seruus hereditarius deposuerit, heredi postea adeunti competit actio.Si seruus deposuit, siue uiuat siue
Abbreviated transcription (Latin):
tant et nos ꝓbamus.¶Ani¬
malium quo uenditorcau̾e
d easana p̾stari et quiuimẽ¬
tauendidit. sol ita ꝓmitt̾e ee
liłe ut oportissi ꝗs mrginem
se em̃e putass cum mulieruẽ¬
niss et sciens errare eum uẽ¬
ditor passus sit. redibitõm qd̾

Expanded text:
tant et nos probamus.Animalium quoque uenditor cauere debet ea sana praestari, et qui iumenta uendidit solet ita promittere 'esse bibere, ut oportet'.Si quis uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uenditor passus sit, redhibitionem q
Abbreviated transcription (Latin):
mandau̾it alicui genda neg¬
otia. eius qui ip̃e sibi manda¬
u̾at. hebit mandati accoẽm
qr ẽt ĩpẽ cenecur cenetur autẽ
rem ũ poͣsse. tñ mandati acioͣ
ẽ ad agend̾ enim dimitaxat
ħ̾ face̾ ñ pot̾. ¶ Si cutores mã¬
dau̾int ꝯtutori suo mancipiũ
emend̃ pupillo. et ille ñ em̃it.
aut si mandati actõ. et utru
tm̃ mandatian u̾o et tutele ⁊
iuł. distinguit. Re ferre eni
u̾o necͣcͣium ẜuum tũc et tu¬
tele eupã ceni ñ solum. s et cete
ros. ¶Nam et si ñ mandasse
Non sunt igitur excusatiq
ñ est obtempatũ.Contͣ qu¬
oq iułait cutore ꝗͣ em̃it mã¬

Expanded text:
mandaverit alicui gerenda negotia eius, qui ipse sibi mandaverat, habebit mandati actionem, quia et ipse tenetur tenetur autem,rem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et utrum tantum mandati an uero et tutelae? et Iulianus distinguit: referre enim uero necessarium seruum, tunc et tutelae eum teneri non solumros: nam et si mandassennon sunt igitur excusati, quod n est obtemperatum. contra quoque Iulianus ait tutorem qui emit man
Abbreviated transcription (Latin):
m̾etur et nuinos ex eo pecłio
ded̾it ꝙ ip̃m sequi ñ ap̾bone
fid̾i possõrem relĩqui debuit.
ticiusq p̾cio solutolib̃m illũ
maumisit. mox ingeniuᷤ¬
mandatuudito ut sibi actõeᷤᷤ
mͣandet qͣs ht adu̾s eũ aquo
comꝑauit. ¶Piane si eam pe¬
cumam dedit que erat expecu¬
lio. ad bõe fid̾i eiptͣore ꝑtinẽte.

Expanded text:
etur et nummos ex eo peculio dederit, quod ipsum sequi, non apud bonae fidei emptorem relinqui debuit, Titiusque pretio soluto liberum illum manumiserit, mox ingenumandati iudicio, ut sibi actiones mandet, quas habet adversus eum a quo comparavit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei emptorem pertinente,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ieptodiuorum fr̃m intelli¬
seũ. ant̾. catulio u̾liano. Si
hii qui porte fideuisẜant in
maiorem qnͣtitatem damp¬
nati qmͣ debiti rõ exibeat sciẽ¬
tes et prudentes auxilium

Expanded text:
ipto divorum fratrum intellesunt: "Catullo Iuliano. si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
instr̃a michi cause reddat. qͣ
liccone michi teneatu et labõ
putat. mandati enim teneri.
nec ẽe ꝓbabilem siuam exist¬
imantium ex hac c̾a posse dep
oris absolutus sit adusariu.
mandati eum ten̾i / s si solu¬
endo ñ sit. tũc de dolõ. accõem
adus reuni qui ꝑcollusionẽ

Expanded text:
reddat, qua actione mihi teneatur? et Labeo putat mandati eum teneri nec esse probabilem sententiam existimantium ex hac causa agi posse depooris absolutus sit adversarius, mandati eum teneri: sed si solvendo non sit, tunc de dolo actionem adversus reum, qui per collusi
Abbreviated transcription (Latin):
c̾es ⁊ colũ bonũ dicebant et ꝓ
sollertia ħ nom̃ accipiebant n
maxime si adũsus hostem latr¬
ones neꝗs machinetur. ¶Ait
p̾tor si dehiis reb.anaacco nõ
erit mitop̾tor ita demũ hanc
uł honoraria qua quis possit
expirisus ad eo ut et pedius .l.
si stipulatõne tutus sit ꝗs enz
accõm de dõlo hr̃e ñ posse utꝑ
uta si de colo scipulatus quis¬
sit. ¶Item pomp̃.ait et si accom

Expanded text:
etiam bonum dicebant et pro sollertia hoc nomen accipiebant, maxime si adversus hostem latronemve quis machinetur. Ait praetor: "si de his rebus alia actio non erit". merito praetor ita demum hanc vilis vel honoraria, qua possit experiri: usque adeo, ut et Pedius librsi stipulatione tutus sit quis, eum actionem de dolo habere non posse, ut puta si de dolo stipulatum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiucanqd facias ne fet̾is. ¶Et
ħ ingebitum repecit. fructũs
et ꝑtus restitui debent. deduͦt¬
ta expensa Infrum̃co ĩdebito
soluto. et bonitas et siꝯsũpsit
frum̃tum pͥcium repetet set si¬
hĩtatõne data. pecuniam ꝯdi¬
camus ñ quid̃ qnͣ̃ti locare po¬
tuit s ꝗñti cuconducturus fuꝰ¬
isses ¶ Si ẜuindebitumi
tibi dedi. eñq manumisisti. si

Expanded text:
quid facias, nec feceris. Ei, qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa. In frumento indebito soluto et bonitas est et, si consumpsit frumentum, pretium repetet. Sic habitatione data pecuniam condicam, non quidem quanti locar‹i› potuit, sed quanti tu conducturus fuisses. Si seruum indebitum tibi dedi eumque manumisisti, si
Abbreviated transcription (Latin):
de repetitõne tractemiꝑs. Sci¬
endum ẽdariant ob tñsafc̃io¬
in quib om̃ib q̃ritur de repe¬
titone. Et quid̾ ꝙ tñsacconis
nõie datur.l res mill̃a media
cãm datur puta ꝙ negotia me¬
a adnita ab eoput᷑am l no sit
michi psuasim repeti ñ põsse s¬

Expanded text:
de repetitione tractemus, sciendum est dari aut ob transactioin quibus omnibus quaeritur de repetitione. Et quidem quod transactionis nomine datur, licet res nulla media uod ob causam datur, puta quod negotia mea adiuta ab eo putaui, licet non sit mihi persuaserim, repeti non posse. S
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃tii. ¶ Debitũ anturnatura
sufficit ͥs et is ꝗ honorariaac¬
tõne. n nĩre ciuili obligatus ẽ
ꝯstituendo tenetur/ ũr enĩ de
lio obstricti siꝯstitũint̾tene¬
bñtur usq ad hanc qñcitate
que tũc fuit inpeculo cuꝰsti¬
tuebãtur. ¶Cet̾m si pł suono¬
mͣmeꝰ stituĩt ñ tenebitur in
io quod plus est.

Expanded text:
ra sufficit. Sed et is, qui honoraria actione, non iure ciuili obligatus est, constituendo tenetur: uidetur enim deblio obstricti si constituerint, tenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ceterum si plus suo nomine constituit, non tenebitur in id quod plus est.
Abbreviated transcription (Latin):
end̾ est queue nam miiugres
de ꝯstituta tenenturisi ñmt̾ce¬
ssint. ¶ De pupulo et si nich̾
sit exp̾ssum edco at tñ sinetu¬
toris auccoritate ꝯstituendo ñ
obliͣgatur s si filius fam̃. ꝯsti¬
tuit. in ceneatimqueritur. s
puto uniet ip̃m ꝯstituentẽte

Expanded text:
endum est 'quaeue', nam et mulieres de constituta tenentur, si non intercesserint. De pupillo etsi nihil sit expressum edicto, attamen sine tutoris auctoritate constituendo non obligatur. Sed si filius familias constituerit, an teneatur, quaeritur: sed put
Abbreviated transcription (Latin):
Nur Si post mortẽam fc̃am
quomm capus solu̾etur. cu
arbitͣria uell ageͣ. fidenssor
accept sic. eracionis nõie u¬
nec sit in obligom. adeo ut ne
qͣuo sorte soluta ui sicapue
petatinr arbitriũ iudicis cess
nisi ꝗs dicat si iudex cenͣtũ ⁊¬

Expanded text:
am factam, quo minus Capuae solueretur, cum arbitraria uellet agere, fideiussor acceptus sit eius actionis nomine, uinec sit in obligatione, adeo ut nunc quoque sorte soluta uel si Capuae petatur, arbitrium iudicis cesset: nisi si quis dicat, si iudex centum
Abbreviated transcription (Latin):
ut. ro socio arbit̾ ꝓspicẽ
d cautionib infuturo dam¬
pno uł lucro pendente ex ca
ue generalia sũt ułuti ꝓ so¬
cio negorum gõrum tutele
siue specialia ueluti manda

Expanded text:
um. Pro socio arbiter prospicere debet cautionibus in futuro damno uel lucro pendente ex ea ue generalia sunt ueluti pro socio, negotiorum gestorum, tutelae siue specialia ueluti manda
Abbreviated transcription (Latin):
lrceur. Sudq ate emi et ci¬
tio uendidi uoluntate mea
tito tradrõis/ de eniccõne te mi¬
chi ten̾i sicuti si acceptam rez
cradidissemplacz.

Expanded text:
rum. Si quod a te emi et Titio uendidi, uoluntate mea Titio tradideris, de euictione te mihi teneri, sicuti si acceptam rem tradidissem, plac
Abbreviated transcription (Latin):
Neminis enim dignitatẽ cla¬
rissimam manti trbũunt.
Parentes uo doñec ꝓlebeu nup¬
cus fu̾mt copuiatestamdiuigi¬
tur clarissima femma enlt qm¬
diusenatori miptac̾. uł clarissi¬
mo aut separata.ib eo. iliu nfe¬
noris dignitatis ñ nupsit.
Pmp̃. Siliam senatoris nup¬
tias lib̾ti secutam/pr̃is cãus non
facit uxorem/ nam quesita dig¬
nitas libis pp̾casum prĩs remo¬
debemus ñ cantum senatoris fi¬
ti sunt exip̃ĩs uł ex lib̾is eorum
dicantur. siue natutales suicad¬
senatorum ex quib nati d̃mͦ¬
sSi et si exfili.⁊ sen atoris natussit
spectare debemus patris eius
conditionem.
micilium hr̃e uideantur. tñ et
ibi im̃ orundi sunt hr̃e domi¬
cilium intelliguntur qr dign¬
itas domicilii adiẽciont̾ pocius
io impetrarc solent. iprincipeq̃¬
nis ꝑ rarobit nupte it̾m mioris
dignitatis uiro nichominus
inconsiuani maneat dignita¬
te ut scio. mnt̃ magnũ augustũ
uilie mague consobrine sue. ĩ¬
duisisse. ¶ Senatores autem

Expanded text:
bentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes vero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit, quamdiu senatori nupta est vel clarissimo aut separata ab eo alii inferioris dignitatis non nupsit. m. Filiam senatoris nuptias liberti secutam patris casus non facit uxorem: nam quaesita dignitas liberis propter casum patris remodebemus non tantum senatorum fiti ex ipsis exue liberis eorum dicantur, siue naturales siue adsenatorum, ex quibus nati dicuntur. sed si ex filia senatoris natus sit, spectare debemus patris eius condicionem. micilium habere uideantur, tamen et ibi, unde oriundi sunt, habere domicilium intelleguntur, quia dignitas domicilii adiectionem potius ro impetrare solent a principe, quamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augustum Iuliae Mamaeae consobrinae suae indulsisse. Senatores autem
Abbreviated transcription (Latin):
nimint̾e seꝑate enimsũt mã¬
numissiones ¶Sane siqua
ex cã collega manumitte nõ
pot̾it infirmitate uł. iliqua
iusta cã impeditus. couegam
posse manumissionepa exped¬
nt senatus censuit. ¶Consu¬
ies. ip̃se ẜ uos suos manumit

Expanded text:
numittere: separatae enim sunt manumissiones. sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate vel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit. Consules apud se servos suos manumit
Abbreviated transcription (Latin):
eumqui post mortem pr̃is sen¬
atoris sit natus qͣi senatoris fi¬
lium ẽess eumqui postea qm̃ pr̃
eius desenatu motus ẽꝯcipitu
et nascitiu / proculus et pegas
opinanturnon ẽc qĩ senatoris
filium /quorum sĩa u̾a estinec
enimꝓprie senatoris filius di¬
citur is cuius pr senatu motus
ẽanteqm is ñ ascẽtur. ¶ Si qs
conceptus quid̾ sit antͥcqm pr
eius senatu moueatur natus
aũt̃ post prĩs. mussam dignit¬
atemanagis ẽ ut qͣi senatoris
filius intelligatur tempus enĩ
concẽptõius spectandum płis
placuit. ¶ Siquis et prẽmet
auum habuit senatorem ⁊ qͣiͣ
filius et qͣi nepos senatorisin¬
tellĩgatui s et si p̾r. amusit dig¬
nitatem. ante conceptõnemer
queri potent. an qmuis quasi
tas prosit. qm̃ obsit casus pris.
ꝑsonarum appllonedtinentut.
clanssimarum feminarũ noĩe¬

Expanded text:
eum, qui post mortem patris senatoris natus sit, quasi senatoris filium esse. sed eum, qui posteaquam pater eius de senatu motus est concipitur et nascitur, Proculus et Pegasus opinantur non esse quasi senatoris filium, quorum sententia vera est: nec enim proprie senatoris filius dicetur is, cuius pater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu moueatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim conceptionis spectandum plerisque placuit. Si quis et patrem et auum habuerit senatorem, et quasi filius et quasi nepos senatoris intellegitur. sed si pater amiserit dignitatem ante conceptionem huius, quaeri poterit an, quamuis quasi tas prosit, quam obsit casus patrisrsonarum appellatione continentur. clarissimarum feminarum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ius Si idem cueod psib
actonib agat quoꝵ singuia¬
rum qnͣtitas intͣ uinsdcõem
uidicantis sit. coac̃uatio u̾o
om̃ium excedat modũ uins¬
dc̃onis cirap̾ eum agi posse.
sabino cassio ꝓculo placuit.
que smña rescripto imꝑatorisi
sinuituc sunt.actõnes. et alter
minorẽ qnͣtitatem. alt̾ inͣ. uio

Expanded text:
Si idem cum eodem pluribus actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coaceruatio uero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit: quae sententia rescripto imperatoris si mutuae sunt actiones et alter minorem quantitatem, alter maio
Abbreviated transcription (Latin):
D. ntius titius cum ẽet uxo¬
Iri sue gaie seie debitor. sub pign
cum uxore sua scie septicie cõis
filie nõie semꝑnio marito eius
futuro in dotem ded̾ postea lutio¬
tito defũcto septitia filia abstin¬
uit se hrditate patna. Quero an
mat᷑ cius ypotħ̾cam ꝑsequi pos

Expanded text:
ius Titius cum esset uxoGaiae Seiae debitor sub pignocum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate paterna: quaero, an mater eius hypothecam persequi pos
Abbreviated transcription (Latin):
noris iure obligatam acredit¬
ore emit. mandati uiditõ cõ¬
uentum ab hrde debitoris ob¬
lato omĩ debito restituere cũ
fructib cogend̃n hndumsi

Expanded text:
noris iure obligatam a creditore emit, mandati iudicio conventum ab herede debitoris oblato omni debito restituere cum fructibus cogendum
Abbreviated transcription (Latin):
lo. icto qmͣ alie ex s oruntur
ictõnes. ¶De eo ꝗ sciens ꝯmo¬
dass pondã falsa ut uenditor ẽp¬
tori m̃ces. appendẽt. crebatius de
dolo dabat acconsat quĩ simai¬
ora pond̾a ꝯmodau̾it idq. imp¬
ille decipiendi cã. affurmass se
effectum e̾. ut lis temporib le¬
gitimis tñsactis ꝑeat. trebatiꝰ
dedoloait dandũ inditiũ nõ
ut arbitrio indicis res restitu
io malo accõm in eũ dandam

Expanded text:
oriuntur actiones.De eo qui sciens commodasset pondera, ut uenditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiora pondera commodauit, id quod ampille decipiendi causa adfirmasset se effectum est, ut lis temporibus legitimis transactis pereat: Trebatius ait de dolo dandum iudicium, non ut arbitrio iudicis res restitualo malo actionem in eum dandam
Abbreviated transcription (Latin):
quo accõne restitutõ ꝯp̾hen¬
ditur. et nisi fiat restiturõ seq¬
tur ꝯdempnatõ. et qnͣti ea res
est. ¶ Idõ aũt et hic et ĩmet.
cã acconec̾ta qnͣtitas ñ admit¬
titur ut possit ꝑ ꝯcumatiam
suam tanti reus ꝯdemꝑnari ꝙͣ¬
ti actor inlictẽ iurau̾it s offito
iudicis d in utͣq. acc̃one taxa¬

Expanded text:
que actione restitutio comprehenditur: et nisi fiat restitutio, sequitur condemnatio quanti ea res est. ideo autem et hic et in metus causa actione certa quantitas non adicitur, ut possit per contumaciam suam tanti reus condemnari, quanti actor in litem iuraverit: sed officio iudicis debet in utraque actione taxa
Abbreviated transcription (Latin):
atum hr̃e. queadm sim anea
smta quid eoifices. ¶ Qui ur¬
iatiore ma an angustiore usus
e retim fũitute. sicuti qui aquã
ex q̃ ius ht̃ utendi aua mixta
gua quasi possõne ius. aque d¬
ucende nactus sit. ñ ei nec̃ce ẽ
doc̾e de nre quo aq̃ ꝯstituta ẽ

Expanded text:
atum habere, quemadmodum si in area mea quid aedifices. Qui latiore via vel angustiore usus est, retinet servitutem, sicuti qui aqua, ex qua ius habet utendi, alia mixta ga quasi possessione ius aquae ducendae nactus sit, non est ei necesse docere de iure, quo aqua constituta e
Abbreviated transcription (Latin):
Eisus. Per fund̾ quipliũ ẽ
ius micħ̃ ec̃ eundi agendipo¬
test seꝑatim celi ergo subti¬
li rõne n aut meum fiet uis.
qmsi omis cedant. et nouissũ
cessit eos qui añ cesfunt ueta¬
re uti cesso iure ñ posse.

Expanded text:
um.Per fundum, qui plurium est, ius mihi esse eundi agendi potest separatim cedi. ergo suptili ratione non aliter meum fiet ius, quam si omnes cedant et nouissima cesserit, eos, qui antea cesserunt, uetare uti cesso iure non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
exceptõne. idiuani ¶ Quesi¬
tum ẽ. in possit ꝯuente neuua
excepto inꝓmissione derta in¬
dit̾o listendi cã fc̃a obitiatur. et
ait. attillicinus ꝯuentõm ista
ñ ualẽ. S egoͣputoꝯuentõnem
istam ita nałe sĩspalit̾ cause
exceptonum exp̾ssesunt. qb
⁊pinissore sponte renuntiatũ
CItẽ queritur si quis cum ĩ¬
iudit̾o sistendi cã satisdare ñ
debet satisdato ꝓmifit. anfide¬
uissorib eius excepco detur
putointes utrũ ꝑ errorẽ satis¬
dato ꝓmissume. in ex ꝯuetoni
s ꝑ erroremdanda ẽ fidenisso¬
rib exceptõ. si exconuentõnc.
minime dandamInamẽtiur
scribit. si miudito sistendi cã
pluris qmͣ statutum ẽ ꝑigno¬
rantiam ꝓmissum fu̾it. excep
ne pantelũme ꝓmissio fc̃isit.
exceptõm pacgi conuenti. rep
et uni debitor inditõse sisti cũ
ita dẽmũ exceptõ. adñsus. alte¬
rum danda est. si socii smnt ne
ꝓsit᷑ ei dolus pp̃societatẽ. ¶ Itẽ
si duo rei ꝓmittendi sunt et

Expanded text:
i. Quaesitum est an possit conueniri, ne ulla exceptio in promissione deserta iudicio sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus conuentionem istam non ualere. ‹sed› ego puto conuentionem istam ita ualere, si specialiter causae exception‹u›m expressae sint, quibus a promissore sponte renuntiatum est. Item quaeritur, si quis, cum iudicio sistendi causa satisdare non deberet, satisdato promiserit, an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato promissum est an ex conuentione: si per errorem, dandam fideiussoribus exceptionem: si ex conuentione, minime dandam. nam et Iulianus scribit, si iudicio sistendi causa pluris quam statutum est per ignorantiam promissum fuerit, excne tantae summae promissio facta sit, exceptionem pacti conventi repliet uni debitor iudicio se sisti cum ita demum exceptio adversus alterum danda est, si socii sint: ne prosit ei dolus propter societatem. Item si duo rei promittendi sint et
Abbreviated transcription (Latin):
rndebitur. fide nissorib eius
ẽt̃ necc̃am aut si forte mexiliũ
lalua ciuitate. ĩbriti de fensori
eis excepto stapd̾it. ¶ Iud
sciendumẽ cum qui idcirco
¶Plane si uincur uł custodia
militari impeditus ñstet̾it in
ea cãerit. in exceptõne ntatu
peditus nõuenit. d ei except̃o

Expanded text:
ndebitur fideiussoribus eius esse necessariam: aut si forte in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit. Illud sciendum est eum, qui idcirco plane si uinculis uel custodia militari impeditus ideo non stetit, in ea erit causa, ut exceptione utatur. peditus non uenit, debet ei except
Abbreviated transcription (Latin):
indõ s ꝙ g̃nida erat. exceptio¬
nẽ eidandam. laboait. Sitn
post partum decubuit ꝓbãd̾
erit qiͣ ualitudine impeditã
Idẽ ẽ et si quis furere cepit. nã
q furore impechtur nalitudie
impeclitur. ¶Qd̃ diximus
succumi ⁊ ei qui tempestate.aũ
ui fluminis ꝓhibitus ñ ue̾it.
stempestatẽsic intellig̾e debemꝰ.
siuemaritinalme t̾restris suste

Expanded text:
ionem ei dandam Labeo ait: si tamen post partum decubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam. Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur. Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut ui fluminis prohibitus non uenit, tempestatem sic intellegere debemus, siue maritima siue terrestris sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ice statuendũ namn sicartan¬
dus sit. ut possit ei dicitur no
muico añ ꝓfectus ẽ. qm̃dies
ꝓmissionis ueniret n it̾um ꝑ¬
mutend̃ eisi quid sit ꝙ ei ĩpu
stendi. et nila necessitate ur¬
gente noluptatis cã ininum¬
cpumi profectus ẽ nonne in¬
netur aut quid si tempestas ĩ
t̾reiter metiri. uł cutuirescum
tñ uł flum̾ sic habundass ut
impless omnẽ locum in quo
sisti oportuit uł. aliqͣfornuta
calamitas eũtem locũ eu̾nt.
uł p̾sentiam uenienti ꝑicuilo¬
samͣfecit. ex bono et equo ⁊ hic
except̃o ei accomodanda est.
S muili modo exceptõ datur
eiqui cum ad uroitiũ uenire
cit. ñ ei prod̾it except̾o s ip̃iui
quid̃ tolus ei oberit cẽtorum
nõ obent. qui dolo fet̾intutre¬
tm̃etiuss si prinatus euinde¬

Expanded text:
it statuendum. nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputs›tendi, nulla necessitate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne innetur? aut quid si tempestas quiterra iter metiri uel circumire. cum tamen uel flumen sic abundasset, ut implesset omnem locum, in quo sisti oportuit, uel aliqua fortuita calamitas eundem locum euertit uel praesentiam uenienti periculosam fecit, ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est. Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad iudicium uenire tit, non ei proderit exceptio: sed ipsius quidem dolus ei oberit, ceterorum non oberit, qui dolo fecerunt ut retineretur. sed si priuatus eum de
Abbreviated transcription (Latin):
pit. et luc̃rieũ oport si eos ꝯsũp¬
sit aut mala fide et dici oportet.
S et si ꝗs nroitiũ pareat ĩsuc¬
ur exaratiuidex ꝗ decrĩineg¬
noscit ⁊̃ de finib cognosce̾ pot̃.
Si ut̾ fũdus duoꝵ altutrium
sit. pot iudex imparti adiudi
adiudican ꝑtes ĩtelligatur bic
aut̃ cũ fit adiudicato płibrim¬

Expanded text:
pit, et lucrari eum oportet, si eos consumpsit, aut mala fide, et condici oportet. Sed et si quis iudici non pareat in sucuel exarati, iudex, qui de crimine cognoscit, etiam de finibus cognoscere potest. Si alter fundus duorum, alter trium sit, potest iudex uni parti adiudicadiudicari fines intelleguntur: hic autem cum fit adiudicatio pluri
Abbreviated transcription (Latin):
niũ regũdoꝵ accipe possoumus
qr ego et socius meus in hac
actone adũsarii ẽe ñ possum s

Expanded text:
iudicium accipere possumus? accipere, quia ego et socius meus in hac actione aduersarii esse non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃. Ser uiquoꝵ noxacap̃
seqturaibi defendẽdi sũt ubi de¬
liquisse arguẽtui Ita fuos do¬
minus eod̾ loco exib̾e d. ubiiũ
mutuisse dicũgur et carereõim

Expanded text:
m. Serui, quorum noxa caput sequitur, ibi defendendi sunt, ubi deliquisse arguentur: itaque seruos dominus eodem loco exhibere debet, ubi uim intulisse dicentur et carere om
Abbreviated transcription (Latin):
cuius inc̾est competit. ułuti ei
cuires ꝯmõdata ẽ. Itẽ fullomi ꝙ
eo quo tenetur dampnũ iudet᷑
pati ¶ Si ꝗs auꝙ eiutas magis¬
tratum fortentabna ꝓxima sc
ĩmisiss. ibiq acanc feroce les
ẽet. ñ posseagi canis noĩe quidã
ꝓuͣtant ac si solutus fuiss ptra.

Expanded text:
uti ei cui res commodata est, item fulloni, quia eo quod tenentur damnum videntur pati. Si quis aliquem evitans, magistratum forte, in taberna proxima se immississet ibique a cane feroce laesus esset, non posse agi canis nomine quidam putant: at si solutus fuisset, contra.
Abbreviated transcription (Latin):
Aur. Stichũaut pamphilii
ꝓmisitito. cum stichus eẽt .x.
miliũ pamphil . xx. stipłator
uiliorẽ occidisse ꝓponitur. in
hũc tͣctatũ nch̾ differt. ab exͣtͣ¬
neo creclitor qnͣti ergo fiet est¬
imatõ. utr̃ .x. miliũ qnͣti fuit
occisus. in qñti ẽ quẽ neccͣe h̃eo
sñ mora iaͣmꝑcum stichimi

Expanded text:
um.Stichum aut Pamphilum promisi Titio, cum Stichus esset decem milium, Pamphilus uiginti: stipulator uiliorem occidisse proponitur, in hunc tractatum nihilum differt ab extraneo creditor. quanti igitur fiet aestimatio, utrum decem milium, quanti fuit occisus, an quanti est, quem necesse habeo s
Abbreviated transcription (Latin):
S.eru quo et filii fam̃. uerbi
edicti continẽtiussi et utrum
sexump̃tor complexus e qd si
dum ꝓpõitur uł. mñ.appõitoem
quis corrupit edicti quidem
ubcessabũt pomp̾ autemait
sniam edicti porngendam ẽẽ

Expanded text:
Serui quoque et filii familias uerbis edicti continentur: sed et utrumque sexum praetor complexus est. Quod si dum proponitur uel ante propositionem quis corruperit, edicti quidem uerba cessabunt, Pomponius autem ait sententiam edicti porrigendam esse
Abbreviated transcription (Latin):
int̾est infideussor.an hrs ei
soliui ꝙ si huic fidenissoriit
itur. ¶Auner si mea opi¬
petin pot. ¶Qui hominem
se eum ded̾it. condicet aliuma¬

Expanded text:
interest, fideiussor an heres eius solvat: quod si huic fideiussori reitur. Mulier si in ea opipeti non potest. Qui hominem se, eum dederit, condicet, alium
Abbreviated transcription (Latin):
simul cradẽdo ideffice possumus
id̃ fiet sitñ ut nouissima t̃clitio
effitiat ⁊ p̃cedentem craͣdicõmi
efficacem. ¶Sita. alt̾e unius ꝓ¬
prie sint edes aice ꝯmumes neu¬
tri fuitute ur acquirere ur imp¬
on̾e me posse.

Expanded text:
simul tradendo idem efficere possumus,idem fiet, sic tamen, ut nouissima traditio efficiat etiam praecedentem traditionem efficacem. Si tamen alterae unius propriae sint aedes, alterae communes, neutris seruitutem uel adquirere uel imponere me posse
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectus urb̾cet̾iq rome mag¬
istratus ¶ Non aut om̃s iu¬
dices dari possunt.ib hiis qui¬
dicis dandiius hñt. Quida¬
.n. lege impedĩtur nẽ iudices
sint quidam natura. quidam
et impubes qr iud ic̃o carent.¬

Expanded text:
praefectus urbi ceterique Romae magistratus.Non autem omnes iudices dari possunt ab his quidicis dandi ius habent: quidam lege impediuntur ne iudices sint, quidam natura, quidam et impubes, quia non habent
Abbreviated transcription (Latin):
poss post qnquennium pro
omnib postulare ñ ꝓhibetur
dius quo adrianus iepsat
de exilio ren̾sum. postulare po¬
sse nec adhilctur distmctio
quo crimine silentiũ uł exilui
sit irrogatum ne cuiscilic tẽ

Expanded text:
 post quinquennium pro omnibus postulare non prohiberi. diuus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reuersum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium uel exilium sit irrogatum, ne scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
corrupit set ĩo celsus quent. Si
lolum aut. menam in segetem
alienam miect̾is quo et eam tu
inquinares n solumꝙ uianti
clam dñmposse age̾. ur silocat᷑
fudus sit. coloͬnum s in fc̃m a¬
gendumiset si colonus eam ex̾
dampni ẽ. ip̃m̃ quid corrumpe
et mutare ut lex aquilia locui
hãt. alia nulia ipius mutatoe
applicare anud: quius molesta
sepatio sit. Tum eo planc
qui umium ipũitauit reffudit.¬

Expanded text:
'corruperit'.Et ideo Celsus quaerit, si 'corruperit'.Et ideo Celsus quaerit, si lolium aut auenam in segetem alienam inieceris, quo eam tu inquinares, non solum quod ui aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus sit, colonum, sed et in factum agendum, et si colonus eam exerdamni est ipsum quid corrumpere et mutare, ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit.Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit
Abbreviated transcription (Latin):
obdormuut qmͣ m eum quine¬
gligent cuistodit. neͣc quicqmͣ
dixit in eo qui obdormiu̾it sr̃e
eum humanam et naturalez
passum cum deb̾et uł ĩgnem
extinguere urita munire ne e¬
uagetur. ¶ Sifuriium ẜ parie¬
tem ꝯmunem hres. an dampni
iniuna teneans et ait ꝓcul agi
ñ posse. qr nec cum eo qui focu¬
onem dandam .s. si panes exustꝰ¬
sit. I. Sin aut nũdum mich̾
dampnum dedis. s ica ignem
has. ut metuam ne micħ dam¬
pnum des. dampni infecti pu¬
to suffice c̃au̾tom. ¶Proculus
ait. cum coloni ẜui uiuam exu¬
sissent colonumur ex locatoui
lege aquilia ten̾iita ut colon
possit ruum nore dedeset si u̾no
iudito res ẽet iudicata.atero
amplius ñ agendiss ħ ita siculꝰ¬
pa colonus caret.¶Tet̾umsi
norͣios suos hĩusti Gampnie¬
um iniuria tem̃ cum taies ha¬
buit Id fuandum et circa
inquilinoꝵ insue ꝑsonas scri
cu eas exussens legis aquilie
accom compet̾e celsus ait. Inͣ¬
quit lex reͥpiit Rupisse u̾bum
fere om̃s uetes sit intellex̾unt

Expanded text:
obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignem extinguere uel ita munire, ne euagetur. Si furnum secundum parietem communem haberes, an damni iniuria tenearis? et ait Proculus agi non posse, qonem dandam. Sed non proponit exustsit: sin autem nondum mihi damnum dederis, sed ita ignem habeas, ut metuam, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem.Proculus ait, cum coloni serui uillam exussissent, colonum uel ex locato uel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit seruos noxae dedere, et si uno iudicio res esset iudicata, altero amplius non agendum. sed haec ita, si culpa colonus careret: ceterum si noxios seruos habuit, damni eum iniuria teneri, cur tales ‹habuit›. idem seruandum et circa inquilinorum insulae personas scribtu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait.Inquit lex 'ruperit'. rupisse uerbum fere omnes ueteres sic intellexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
noxe dedi eum in sond̃ oport̾e.
qr ħ res cluusionem ñ recipit.
Serui aũt occidentis nomine.
dominus tenetinsis no cui bo¬
na fide fuit ñ cenͣetur. s anisꝗ
mem abiit. ¶Tercio. aũt cap¬
ite ait. eadem lex aqͣuilia cet̾aꝵ
rerum pret̾ hoiem et pecudem
occisum Siqs alt̾i dampu¬
um fecit. ꝙ usserit. freg̾it iupit
iniuria qnͣti eares erit in dieb¬
.xxx. ꝓxiiuis cm̃ eis dno dare i¬
daṁpnas esto. ¶Si ꝗe igitur
n occid̾it hoĩem uł peͣcͣudrͣm. s
ussit. freg̾it. ruꝑit. sine dubio
ex hua u̾his agendum erit.
Drom̃sifade suo meo obiec̾is.
et eum. aduͣssis. trnebis micħ
Item si arbustum meum ułui¬
uammeamincendis aquilie
accõmheo. ¶Si qs insulam n¬
meam uolu̾it exurere et ignis¬
⁊. inquilimis obres eoꝵ exust¬
as ¶Si fornicaniis siuis colo¬
mͣ ad fornacem obdormissi. et
uinla fu̾it exustaner̃. dixit. Ex
iocato ꝯuentum pͣrarc debe si ne¬
gligens meligendis ministus
ter custodient ãn tenebiturq

Expanded text:
noxae dedi ei in solidum oportere, quia haec res diuisionem non recipit. Serui autem occidentis nomine dominus tenetur, is uero cui bona fide seruit non tenetur. sed an is, qui em abiit. Tertio autem capite ait eadem lex Aquilia: "Ceterarum rerum praeter hominem et pecudem occisos si quis alteri damnum faxit, quod usserit fregerit ruperit iniuria, quanti ea res erit in diebno dare damnas esto'. Si quis igitur non occiderit hominem uel pecudem, sed usserit fregerit ruperit, sine dubio ex his uerbis legis agendum erit. proinde si facem seruo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi. Item si arbustum meum uel uillam meam incenderis, Aquiliae actionem habebo. Si quis insulam uolu inquilinis ob res eoas. Si fornicarius servus coloni ad fornacem obdormisset et villa fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conventum praestare debere, si neglegens in eligendis ministeriter custodierit, an tenebitur qui
Abbreviated transcription (Latin):
lutegra qnͣtitas aucui fuit
relicta. ut ex usuris ei sealat.
et mortis cã pecunias restituat.
głos uideatur id relictũ S et si
sit c̾ta qnͣtitas relicta seio uł res
ita ut in alimita cic᷑is pͥstentur.
mag̾ est. ut tͣnͣsig̾e ticius poss

Expanded text:
integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: nnos singulos videatur id relictum. Sed et si sit certa quantitas relicta Titio vel res ita, ut inde alimenta Seio praestentur: magis est ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ulur. Uis aut ẽ maioris rei mis¬
petus qui repelli non põtest.
incompulsus auquid fecit. p¬
h edictum restituitur.¶ s urĩi¬
accipimus atrocem. et eam q̃¬
adulus bonos mores fiatno
cam qmͣ magr̃atus recte intu¬
uit. scilic iure licito et iure ho
imuriam quid fcc̾it. ppłi rom¬
ani magrãtus uł ꝓuintie pre
ses pomponius scribit. Hedic

Expanded text:
um.Uis autem est maioris rei impetus, qui repelli non potest. 3ui compulsus aliquid fecit, pc edictum restituitur.Sed uiaccipimus atrocem et eam, qusus bonos mores fiat, uam magistratus recte intuit, scilicet iure licito et iure honper iniuriam quid fecit populi Romani magistratus uel prouinciae ses, Pomponius scribit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Wł. Int̾ eum qui scies quid
aut ignorans uendidit. dif¬
ferentiam facit in condemp¬
nat̾one exempto. ait enumꝗ
pecus morbosum aut tignũ
intiosum uendidit siquide
ignorans uendidit.d tm ex
empto accom p̾staturũ qnͣto
minoris ẽet em̃pturus si io
ita ẽc̃ sciss Si u̾o sciens reticu¬
it et emptore decepit. om̃ia de¬
trim̃ta que ex ea emptõne ẽp¬
tor trax̾it. p̾staturũ ei sSũ
igitur edes iuitõ tigni corne¬
rintꝰ edium estimato ẽ siuepe¬
cora contagione morbosi pe¬
coris ꝑ ierint ꝙ int̾fuit idon¬
ex uenisselerit p̾stand̾. tẽꝙ
furem uendiditaut fugiti¬
stare debebit qnͣti emptoris
intͥfuit ñ decipi siu̾o igno¬
rans uendid̾it circa fugitui¬
um quid cenetur qnͣti miñ¬
oris empturus eẽt sieum ẽe
fugituuisciss circa furẽ. ñ te¬
netursdiffie ro est ꝙr fugitiu¬
um quid̾ hr̃e ñ lic et qiͣ euĩ¬
cconis nomine teneturuen¬
Et si alios secum sollicitauit
ut fug̾ent uł res quasdã ab¬

Expanded text:
 inter eum, qui sciens quid aut ignorans uendidit, differentiam facit in condemnatione ex empto: ait enim, qui pecus morbosum aut tignum uitiosum uendidit, si quidem ignorans fecit, id tantum ex empto actione praestaturum, quanto minoris essem empturus, si id ita esse scissem: si uero sciens reticuit et emptorem decepit, omnia detrimenta, quae ex ea emptione emptor traxerit, praestaturum ei: siue igitur aedes uitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idone‹a› uenisse erit praestandum.Item qui furem uendidit aut fugitiaestare debebit, quanti emptoris interfuit non decipi: si uero ignorans uendiderit, circa fugitiuum quidem tenetur, quanti minoris empturus esset, si eum esse fugitiuum scisset, circa furem non teneturum quidem habere non licet et quasi euictionis nomine tenetur uenet si alios secum sollicitauit ut fugerent, uel res quasdam ab
Abbreviated transcription (Latin):
rauit s ñ debuit facile que
ignorabat asseu̾aresint̾ hunc
igitur et eum qui scit int̾est¬
furem ẽẽ. Hic ñ debuit facilis
e̾cad tem̾ariam indicatoem.¬
Si uenditor dolo fecit utrem
pluris uende̾t puta deartifi

Expanded text:
n debuit facile quae ignorabat adseuerare. inter hunc igitur et qui scit praefurem esse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem.Si uenditor dolo fecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artifi
Abbreviated transcription (Latin):
res.¶ Quid cñsi expediebat
petitori d debitum eẽ solutum
pp̃ penam ułaliam cam potest
dicuꝑm sibi ułsoluisse uł de¬
si fad̾e debuit nec fecit culpee
iuehur reddat rõmsnisibone
fidi possõ eituncenim quiaqi
siamrem neglexit milsique¬
rele subiectus ẽ. in petitam br¬
dutem posteauo et ipe p̃toe
Nut plane p̃doni imputari
ni pot̾ curpassus ẽ debitores li¬
bari. et panꝑiores fi. et neos co¬
restitũe debeat uideamus setsi

Expanded text:
r. quid tamen si expediebat petitori id debitum esse dissolutum propter poenam uel aliam causam? potest dici ipsum sibi uel soluisse uel desi facere debuit nec fecit, culpae huius reddat rationem, nisi bonae fidei possessor est: tunc enim, quia quasi suam rem neglexit, nulli querellae subiectus est ante petitam hereditatem: postea uero et ipse praeud plane praedoni imputari non potest, cur passus est debitores liberari et pauperiores fieri et non eos conrestituere debeat, uideamus: et
Abbreviated transcription (Latin):
sum opus fec̾it/ nisi io ĩ opas
singuias m̾ces cõnstituta erat
ut arbitrio diũ opus ꝓfit̾etur
tunc enim nicħ ꝯductor prãre
domino de bonitate op uidet᷑.
minonoris me locare sensero
tu pluris te conduc̾e utiq utiz¬
ñ pluris erit conductõ ꝙͣ ego

Expanded text:
operas singulas merces constituta erit, ut arbitrio domini opus efficeretur: tum enim nihil conductor praestare domino de bonitate operis videminoris me locare sensero, tu pluris te conducere, utique non pluris erit conductio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cato  sita opus locasti ut bo¬
nitas eius tibi a conductore
approbaretur tam et siꝯuenit
ut in singulas oꝑas c̾ta petiũa
darctur. prãri tñ cibi aconduc¬
core d sud opus uitosum fc̃m
e. Non enim quicqm int̾est u

Expanded text:
 ita opus locasti, ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi convenit, ut in singulas operas certa pecunia daretur, praestari tamen tibi a conductore debet, si id opus vitiosum factum est: non eni
Abbreviated transcription (Latin):
annis ius ignorart ꝓmissuest.
ꝙ et infeminis ĩnqbdam cais
pp̃ sexus infirmitatẽ dr. et ideo
iudratur filiofamił credidisse.¬
Si filiuffamil miles a comilito¬
nehr̃s institutus nesciat sibi ⁊̃
in pr̃e lice adire ꝑ constitutões
principales insignõrnt potest
et iodies aditõnis cedit ¶ S fr̃i
ignorancia itademum cuiq ñ
nocet. siñ eisinna negligentia
obitiatur. ꝗd enimsioms ma
uitate sciant. ꝙ ille solus ig̃no¬
rat. et recte latõ diffimuit.Sciẽ¬
tiam n cunosissimi in negug¬
entissimi hõis accipienda uͥm

Expanded text:
annis ius ignorare permissum est. quod et in feminis in quibusdam causis propter sexus infirmitatem dicitur: et ideo uideatur filio familias credidisse.Si filius familias miles a commilitone heres institutus nesciat sibi etiam sine patre licere adire per constitutiones principales, ius ignorare potest et ideo ei dies aditionis cedit. Sed facti ignorantia ita demum cuique non nocet, si non ei summa neglegentia obiciatur: quid enim si omnes in civitate sciant, quod ille solus ignorat? et recte Labeo definit scientiam neque curiosissimi neque neglegentissimi hominis accipiendam, verum
Abbreviated transcription (Latin):
sua prudentia instructus sit. ut
cui facile sit scire ei detim̃itum
sit iuris ignorantia ꝙ raro acci¬
piende. ¶Qui ignorauit do¬
minũ ec reiuenditore: plus ĩ

Expanded text:
sua prudentia instructus sit, ut, cui facile sit scire, ei detrimento sit iuris ignorantia: quod raro accipiendum est.Qui ignorauit dominum esse rei uenditorem, plus i
Abbreviated transcription (Latin):
eñ. utor urgentib cred¬
itorib rem pupillarem bona
fide uendidit denuntiante m̃
mr̃e emptorib quero cũ ur¬
gentib creditorib distracta
fit. nec de sordib cutoris mito
cognita estimandum. nec io¬
arco suustum sit restitui de¬
negandum idauxiliũ ꝙ tu¬
tordelicco caret. ¶Curator .ao¬
hiis quoꝵ curam administͣ¬
bat uendidit quero si decreco
p̾toris adolescentes ĩitegrũ
restituti sunt. an eatenuusuẽ¬
dito rescindenda sit q̃ten⁊ d¬
olescẽtium ꝓ ꝑte fundus cõ¬
muimis fuit sendi rescindi e¬

Expanded text:
.Tutor urguentibus creditoribus rem pupillarem bona fide uendidit, denuntiante tamen matr‹e› emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus tutoris merito ognita causa aestimandum, nec idcirco, si iustum sit restitui, denegandum id auxilium, quod tutor delicto uacaret.Curator adhis, quorum curam administrabat, uendidit: quaero, si decreto praetoris adulescentes in integrum restituti fuerint, an eatenus uenditio rescindenda sit, quatenus adulescentium pro parte fundus communis fuit? respondi e
Abbreviated transcription (Latin):
tio defendit. et ꝯdempnatus c̃
ex ciula iudicati posse ꝯue̾m
neceius quẽ defendit etate
ad restitutõm impetrandam.
ci ꝓdẽc cum cãm iudicati recui¬
sare ñ possits ex quo. apparet nͥ
cum cinus nomines dempn¬
atus ẽ. iuxiliũ restitutõnis pp̃¬

Expanded text:
io defendit et condemnatus est, ex causa iudicati posse conueniri nec eius quem defendit aetatem ad restitutionem impetrandam ei prodesse, cum causam iudicati recusare non possit. ex quo apparet nec eum, cuius nomine condemnatus est, auxilium restitutionis p
Abbreviated transcription (Latin):
tum erat. cau̾at id se.accepisse.
et cautonem erdẽ debitor qͣsi
credite pecune feca in integr̃
restitui pot. qr ꝑatam ex causa
iudicati ꝑsecutõm. nouo con¬
tͣctu ad initium alt̾ius pͣctito¬
nis redegerat. ¶ Predia pr̃is
ad ministrauit msolutum ĩ¬
consulce deditad suam. equi¬
tatempinĩtegrũ restitutõm
reuocanda res. can estusur¬
is pecimie qmͣ ꝯsrit̾it ex cute
uenditone adolescenti uissit
fũdum restitui enmq p̾ci¬
umempcori rẽõde̾ et hic no¬
lit uti hc ĩ integrũ restitutõe
penitẽtia acta exceptõm uti¬
lem adũsus petentẽ p̾cium
qͣi ex c̃a iudicati. adolescens

Expanded text:
tum erat, cauerat id se accepisse et cautionem eidem debitor quasi creditae pecuniae fecerat. in integrum restitui potest, quia partam ex causa iudicat‹i› persecutionem nouo contractu ad initium alterius petitionis redegerat.Praedia patris administraverat, in solutum inconsulte dedit: ad suam aequitatem per in integrum restitutionem revocanda res est, usuris pecuniae, quam constiterit ex tuteuenditione adulescenti iussit fundum restitui eumque pretium emptori reddere, et hic nolit ‹uti› hac in integrum restitutione paenitentia acta, exceptionem utilem aduersus petentem pretium quasi ex causa iudicati adulescens
Abbreviated transcription (Latin):
U Simargantam tibi uen¬
tendam dedo. ut sicam decem
uẽdidisses redd̾es micħ decẽ.
sipluris ꝙ exced̾e̾t tuhres mͥ
uidetur si anĩmo contͣhende
societatis i actum it ꝓ socio
ec̃. actõm siminus p̾scriptis
uerbis.

Expanded text:
i margarita tibi vendenda dedero, ut, si ea decem vendidisses, redderes mihi decem, si pluris, quod excedit tu haberes, mihi videtur, si animo contrahendae societatis id actum sit, pro socio esse actionem, si minus, praescriptis verbis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius uroitiũ deducta et finita
donec aut prius uiditiũ agi¬
tatur. licẽtia agenti e̾. si eñ de

Expanded text:
ius iudicium deducta et finita est. donec autem prius iudicium agitatur, licentia agenti est, si eum de
Abbreviated transcription (Latin):
erit᷑ n ent ꝯmunicand qr nec
dob. admiss ẽ m eo. ¶ Item ib
socictatẽ incam. adaliꝙͣ rem
societati.ut sol em̾es. tenebis
nuntiau̾is qr em̃pt̃o tibidis¬
plicebat. ñ cenebis qmuisego¬

Expanded text:
erit, non erit communicandum, quia nec dolus admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem iaueris societati, ut solus emeres, teneberis nuntiaueris, quia emptio tibi displicebat, non teneb
Abbreviated transcription (Latin):
dam conducendam uechoi¬
tasit societas tñc ⁊̃ p alicui
morte quicꝗd lu̾cri detrunti¬
ne fc̃m sitomune ẽe iabo ait.
Dixim dissensu solui societa¬
tem. ħ̾ita e. si om̃s dissentuit.
Q ergo siimus renũtiet cassr
scripsit eum ꝗ renũtiauit so¬
cictatra sequid̾ uibare socios

Expanded text:
dam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo ait. Diximus dissensu solui societatem: hoc ita est, si omnes dissentiunt. quid ergo, si unus renuntiet? Cassius scripsit eum qui renuntiauerit societ
Abbreviated transcription (Latin):
debrat. anoꝑis felmemoria ex¬
tet. ħ eiquerend ẽ analiqs me¬
min̾it idopus ftm eẽ. Pauł
imo cum ab abitro qͥritur me¬
moria ftĩ opis extet necne ñħ
queritur. nũ aliqs menun̾it.i
possit. qñ id opus fr̃m sit et h
memoriañ teñi. intͣ. annuputa
fcm cumint̾im nemo sit eoꝵ qͥ
meminit. quib consulib idui¬
d̾it. s cum oĩm ħ ẽ opimo nec. au¬
disse nec iudisse. cumidop fie̾t
nz ex eis iudisse qui id urdissent
aut aũdissent. et ħ infinite simłi
sursum u̾sũm accidit. tuc mem¬
oriam᷑ oꝑis fc̃in extare
Icũ. mpatores antoninus ⁊
icuus augusti claudio appollin
firmatone cestium ꝯsistẽ s et
epłe queuxoribo misse allegent᷑.
instrorum optin̾e decretum est.
diata filiu enixa. absente marito
ut spurium mactis ꝓfessa ẽ q̃si¬
tum c̾anis inpotate pr̃is sit. et
mr̃t intestata mortua: iussuer
br̃ditatem matris adire possit.

Expanded text:
acti memoria exstet, hoc ei quaerendum est, an aliquis meminerit id opus factum esse. Paulus: immo cum in arbitrio quaeritur, memoria facti operis exstet nec ne, non hoc quaeritur, num aliquis meminerit, possit, quando id opus factum sit: et hoc memoria non teneri: intra annum puta factum, cum interim nemo sit eorum, qui meminerit, quibus consulibus id viderit, sed cum omnium haec est opinio nec audisse nec vidisse, cum id opus fieret, neque ex eis audisse, qui vidissent aut audissent: et hoc infinite similiter susum versum accidet, cum memoria operis facti non exstareImperatores Antoninus et Verus Augusti Claudio Apollinarfirmatione testium consistunt, sed ete uxoribus missae allegarentur, instrumentorum optinere decretum est". diata, filium enixa, absente marito ut spurium in actis professa est. quaesitum est an is in potestate patris sit et matre intestata mortua iussu eius hereditatem matris adire possit n
Abbreviated transcription (Latin):
dedõ ut exꝑiaris. et si placuisse¬
nt em̾es: si displicuissent ut ĩ
dies singłos auquid pr̃ares de¬
inde mule grassatorib fu̾int
ablate intra dies exꝑim̃ti quid
ces an m̃ces t̾m et ait melaint̾¬
ẽẽ utrum emptõ erat ꝯtracta.
an futura ut si fc̃a preciũ petat᷑
si futuram̃ces petatur¶s ñ ex.¬
primit de accomb puto autẽ
siquid̃ ꝑfecta fuit empt̃o: cõpe
desultorem dari. ¶Si cũ em̾e
argentũ uelles uasculanus ad
te detulit et relinquent et cuz
displicuiss tibi ẜuo tuo refe̾n¬
dum dedisti: et sine dolo malo
et culpa tua ꝑierit: uascularis
ẽc̃ detrim̃tum. qr eius quo c̃a
fit missum. Terce culpam eoꝵ
quib custodiend p̾ferent̃ ue
ded̾is: pr̃are te oporte̾ labõ ait et

Expanded text:
dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid rces an merces tantum. et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competdesultorem dari.Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, quia eius quoque causa sit missum. certe culpam eorum, quibus custodiendum perferendumue ded
Abbreviated transcription (Latin):
ambularent: ait̾ eorum ꝗ secũs
ambulant. rogatus anulum
ostend̾it: ut respicet. excidit¬
tum actione.

Expanded text:
ambularent, alter eorum ei, qui secum ambulabat, rogatus anulum ostendit, ut respicerit: illi excidittum actione.
Abbreviated transcription (Latin):
Nlius. Citibi pouiẽda sartĩe¬
daue: uestim̃ta ded̾im: siquid̃
gͣtis hanc oꝑam te suscipiente.
mandati est obligõ. si u̾o m̃ce¬
de data aut ꝯstituta: locatõis
ꝯductbnisq: negotiũ gitur.
Q si n gͣtis hanc oꝑam susce¬
ꝑis: n ꝓtinus aut data aut cõ¬
stituta sit m̾ces: s eo animone¬
gotiũ gestum fu̾it. ut postea tã¬
tum incedis nõie daret᷑ qnͣtũ
int̾ nos statutũ sit. plac qͣi de
nouo negb in fc̃m dandũ iud¬

Expanded text:
le.Si tibi polienda sarcien‹d›aue uestimenta dederim, si quidem gratis hanc operam te suscipiente, mandati est obligatio, si uero mercede data aut constituta, locationis conductionisque negotium geritur. quod si neque gratis hanc operam susceperis neque protinus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, quantum inter non statutum sit, placet quasi de nouo negotio in factum dandum