comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗre & grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructꝰ
continuo tanꝗͣ fidele domini commendatum a parentib
restituitur sacerdoti: ac uelut Samuel quidam in temolo
domini nutritur: & ab eo pergente ad patres in senectute
bona ad portandum post se eghot sacerdotale delegitur.
ed huius tanti in ecclesia pro fidei integritate agones fue¬
runt ut etiam de hoc uideatur dictumꝰ esse illua quod Ø¬
scriptum est. Ego enim ostendam ei quanta oporteat eum
pati pro nomine meo. In huius & enim persaequutiones uni¬
uersus coniurauit orbis & commoti sunt principes terre. Ø
gentes regna exercitus coierunt aduersus eum.Ille autez
diuinum illud conseruabat eloquium dicens.Si consistant
aduersum me castra non timebit cor meum:si exsurgat Ø¬
in me grelium in hoc ego sperabo. Uerum quoniam tanta
ac talia eius gesta sunt ut magnitudo quidem rerum ni¬
hil me prȩterire patiatur multitudo uero gestorum o¬

Expanded text:
gre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, gre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim opati pro nomine meo. In hujus namque persecutionem universus conjuravit orbis, et commoti sunt principes terrae, gentes, regna, exercitus convenerunt adversus eum. Ille autem divinum illud conferebat eloquium dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si exsurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum q
Abbreviated transcription (Latin):
gissent uel quomodo percontatur. illi ut talis habet a̧tas.
Sauidi negare primo deinde rem gestam per ordinem paͬ¬
dunt: & bagtizatos a se esse quosdam cathecuminos confitẽ¬
tur per Athanasium qui ludi illius guerilis episcogus fuerat
simulatus.Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptira.¬
ti dicebantur quid interrogati fuerint quid ue resgonderĩt
simul & ab eo qui interrogauerat: ubi uidet secundum rela¬
gionis nostre ritum cuncta constare colloquutus cum con¬
cilio clericorum statuisse traditur illis quibus integris in¬
terrogationibus & responsionibus aqua fuerat infusa. itera¬
ribaptisma non debere: sed adimpleriea quae a sacerdoti¬
bus mos est.Athanasium uero atq eos quos ludus ille uel Ø¬
ores biteros habere uisus fuerat uel ministros conuocatis Ø¬
parentibus sub dei obtestatione tradit ecclesi&e suae nutri¬
endos. Paruo autem tempore exacto cum a notario inte¬

Expanded text:
gissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, gissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatos a se esse quosdam catechumenos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat. Ubi videt, secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, conlocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur, illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri 242 Al. adimplere ea quae a sacerdotibus mos est. Athanasium vero atque eos quos ludus ille vel presbyteros habere visus fuerat, vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit Ecclesiae suae nutriendos. Parvo autem tempore, cum a Notario inte
Abbreviated transcription (Latin):
olicitudinem non facile processura. omnibus modis quere¬
re aduersus eum machinas deceptionum parabãt.Uerum
non mihi absq ordine uidetur pauca de huius uiri origi¬
ne supra repetere. & cuius a puero institutionis fuerit si¬
cuti ab his qui cum ipso uitam duxerant accepimus memo¬
rare. Tempore quo apud alexandriam Petri martyris Ø
diem Alexander episcopus agebat cum post expleta so¬
lemnia conuenturos ad conuiuium suum clericos exgecta¬
ret. in loco mari uicino uidet eminus puerorum multitu¬
dinem super oram maris ludum imitantium ut fieri solet
episcopum atq ea quae in ecclesiis geri mos est. Sed cum
intentius diutino pueros inspectaret uidet ab his geri que¬
dam etiam secretiora & mystica: perturbatus illico uocari
ad se clericos iubet atq eis quid eminus ipse uideret osten¬
dit. Tunc abire eos & comprehensos ad se perducere omnes
pueros inperat. Cumq adessent quis eis ludus. & quid e¬

Expanded text:
sollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaeresollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas deceptionum parabant. Verum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Temdiem Alexander episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventuros ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino videt eminus puerorum coetum super oram maris Indum imitantium, ut fieri solet, episcopum atque ea quae in Eintentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico, vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid e
Abbreviated transcription (Latin):
si sicut res gesta est integre ad imperatorem Constantiun
peruenissetꝰ non solum a perfidia eorum in qua callide
irretitus tenebatur abscederet: uerum & in auctores de¬
ceptionis suae seuerius aliquid & regia auctoritate de¬
cerneret: componunt per eunuchos quosiam in perfidia
deceptos tenebant uti de Arrii morte imperator ꝗͣ fieri
posset composite & communiter nosceret: ne aliquid Ø¬
quod dei uindictam indicare uideretur audiret.Quib
ita gestis de causa fidei ut ceperant prosequuntur.Ca xui
Athanasius susceperat sedem.Quod uero esset idem uir a¬
cris ingenii & in ecclesiasticis negotiis agrime uigilans
satis iam eum tunc hereticis innotuerat: cum ad concilium
nicenum cum episcopo suo sene Alexandro uenerat. Cuiꝰ
suggestionibus hereticorum doli ac fallaciae uigilanter s¬
detegebantur.Statim ergo ut episcogum factum eum co
gnouere rati id quod res indicabat sua negotia per illius

Expanded text:
si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex regia auctoritate decerneret, componunt Al. ponunt per eunuchos quos jam perfidia deceptos tenebant, uti de Arii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis, de caussa fidei ut coeperant, prosequuntur. CAPUTAthanasius susceperat sedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo ut eum episcopum factum cognoverunt Al. cognoverant, rati id quod res indicabat, sua negotia per illius
Abbreviated transcription (Latin):
oropere saqui ad ecclesiam iubet: protestatus quoa Alexan¬
der nsi presens esset & adquiesceret expulsus cederet loco.
uel Alexandri perseuerantia uel Eusebii Arriiq instantia
declinaret. Cumq cunctorum animi essent in tali expecta-¬
tione suscensi. Arrius ad ecclesiam pergens episcoporum &
pooulorum frequentia constipatus. humanae necessitatis ca¬
usa ad publicum locum declinat: ubi cum sederet intesti¬
na eius atq: omnia uiscera in secessus cuniculum defluxere:
ac tali in loco dignam mortem blasphemae & fetidae mentis
exsoluit. Quod postea ꝗͣ in ecclesia nuntiatum est Eusebio atq
hiis qui una secum sanctum & innocentem uirum Alex andrũ
de Arrio recioiendo fatigabant sugerati gudore & adocerti
confusione discedunt. Tunc completus est sermo ad glorias
atq Arriiuim: sed hii ad presens quidem paululum pudoris
habuere. onuenientes uero inter se heretici. ueriti ne forte

Expanded text:
propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexanpropere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adquiesceret, expulsus cederet loco. vel Alexandri perseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspensi, Arius ad Ecclesiam pergens, episcoporum et populorum frequentia constipatus, 240 humanae necessitatis caussa ad publicum locum declinat. Ubi Al. Ibi cum sederet, intestina ejus atque omnia viscera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc completus est sermo ad gloriam atque Arii vim. Sed haec ad praesens quidem paululum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
familiaris effectus reuoluere omnia atq in irritum reuo¬
care concili gesta molitur. Arrium nequaꝗͣ apud alexã¬
driam commorantem uenire facit & imperialibus edictis
concilium denuo constantinogolim conuocari: quo conue¬
nere illi maxiie qui Arrium atq Eusebium sectabant᷑.
quiq saepe cum Alex andro congressi ut Arrium suscipe¬
ret nec tamen aliquid profligantes ab iniuriis quidem
eius temperabant.Ad ultimum certam ei diem statuen¬
tes. denuntiant ut aut ipse Arrium susciperet aut si renite¬
retur. se ecclesia gulso & in exilium truso ab alio eum susci¬
piendum sciret. Tum ille nocte quae ad constitutam inter
erat diem sub altari iacens atq inoratione & in lachrymis
totam geruigilem ducens ecclesi&e causam domino commẽ¬
dabat. Cumq lux exorta fuisset nec tamen ab oratione o¬
Alexander cessaret. Eusebius cum suis omnibus uelut he¬
retici belli signifer domum Arrii matutinus ascendit euͦq

Expanded text:
familiaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revofamiliaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte erat diem, sub altari jacens, atque in oratione et lacrymis totam pervigilem ducens, Ecclesiae caussam Domino commendabat. Cumque lux fuisset exorta, nec tamen ab oratione Alexander cessaret, Eusebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
miliariter habitum traidisse ei testamentum quod scripse¬
rat &: obtestatus sub sacramento ne ulli nisi Constantio cu
uenerit in manus traderet:cui etiam quod eunuchi qui e¬
rant in palatio fauebant arte inditio de imperatoris mor¬
te sugoresso usq ad Constantii presentiam: multis noua tẽ¬
tantibus oppressis restituta integraq mansere. Cum uero
Constantius affuisset. depositum presbiter restituit: cuius
beneficii gratia imgerator regni cugidus ita ei deuinctus
est. ut qui imoerare cunctis ambierit ab illo sibi imperare
aequanimiter gateretur. Ex quo deuincto sibi imperatore
cepit de Arrii restitutione suggerere & nolentes adquie¬
scere sacerdotes uti cogeret persuadere. Cap̃.xii.
in hyerosolimis Maximus confessor aguad constantinoço¬
lim eq Alexander ut Athanasii scrigtis comperimussa¬
cerdotio fungebantur. Sed Eusebius quia agud nichome¬
diam erat de cuius simulatione in subscribendo suora dixi¬

Expanded text:
miliariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripsemiliariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdotes, uti cogeret, persuadere. CAPUT XII.in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra dixi
Abbreviated transcription (Latin):
doquidem tanta fuerit conꝰcilii moderatio. ut non in perso¬
nam eius sed in dogmatum grauitatem fuerit lata sententia
si tamen & episcopi eius Alex andri accomodaretur assensue.
Sed ab his quidem qui orimo ceptis eius fauentes cum simulatio¬
ne subscripserant facile receptus est. Cum uero alexandriã
perrexisset ibi omne eius frustratur inceptum: quoniam quiđ
dolis agud ignorantes locus est scientibus uero dolum inten¬
dere non aliud est ꝗͣ risum mouere. Interea dum haec apud
alex andriam frustra agitantur uenerabilis Augustus Con¬
stantinus in suburbana uilla nichomediae tricesimo & pri¬
mo imperii sui anno diem functus est: liberis de successiones
romani orbis testamento heredibus scriptis.Quo in tempore
quoniam quidem Constantius cui orientis regnum decreuerat
presens non erat: dicitur secreto accersiens oresbiterum Ø
quem a sorore commendatum suora diximus & ex inde fa¬

Expanded text:
doquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in persodoquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamen et Episcopi ejus Alexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde fa
Abbreviated transcription (Latin):
tu esse solicitam ne forte oro innocentium penis regni sui
patereir excidium.Quibus ille monitis a sorore susceptis
& fidelem pro se germanae solicitudinem credens accomo¬
dauit aurem presbitero. & interim accersiri de exilio Ar¬
rium iubet. ut quemadmodum de fide sentiret exponeret.
Tum ille fidem conscriosit quae non quidem sensum nostrũ
tamen uerba nostra continere professionemq uideretur:
Miratus quidem est imgerator. & putauit unam eandemq in
iosius. & concilii dudum gesti expositione sententiam conti¬
neri:tamen in nullo relaxat animi uigorem:sed rursum
eum ad concilii remitit examen.Quoniam quidem ad de¬
dicationem hyerosolimorum ex omni orbe coire sacerdotes
inuitabantur. haec ad eos de nomine eius scribens. ut si expo¬
sitionem fidei eius probarent & eum uel per inuidiam ut as¬
serebat tunc circumuentum dinoscerent. uel nunc ab erro¬
re correptum. clementi erga iosum iudicio uterentur: quã¬

Expanded text:
237 esse sollicitam, ne forte pro innocentium poenis, regni sui 237 esse sollicitam, ne forte pro innocentium poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, et fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurem presbytero: et interim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra continere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concilii dudum gesti expositione sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittit examen: quoniam quidem ad dedicationem Jerosolymorum ex omni orbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quan
Abbreviated transcription (Latin):
OS T̃ ẜ A ꝗͣ religiosi principis mater ⁊elena sumnso¬
romani regni honoribus affecta ex hac luce decessit. Con¬
stantia tunc Licinii derelicta. fratris Augusti solauis ute¬
batur. Huic accidit presbiterum quendam uenire in no¬
titiam latenter gartibus Arrii fauentem. Sed is primo ni¬
hil omnino apud sororem principis acerire: ubi uero mul¬¬
ta familiaritas copiam tribuit. paulatim sermonem cepit
aspergere inuidiam dicens Arrio generatam. & prosimul¬¬
tatibus priuatis episcopum suum rem contentiose exagita¬
uisse aemulationis studio confixum quod Arrius apuds
plebem satis carus haberetur. Haec atq huiusmodi alia fre¬
quentius suggerens animos Constantiae suos effecit. Qua
cum diem obitura uisitaretur a fratre atq: ab eoblande re¬
ligioseq comgellaretur extremam dicitur ab eo gratiam
poposcisse. ut presbiterum in familiaritate reciperet. & que
sibi ab eo prosge & salute suggererentur audiret:se quid
iam ex luce discedentem nihil curare: pro fratris uero sta

Expanded text:
osteaquam religiosi principis mater Helena, sumRomani regni honoribus affecta, ex hac luce discessit, Constantia tunc Licinii derelicta fratris Augusti solatiis utebatur. Huic accidit presbyterum quemdam venire in notitiam, latenter partibus Ariani faventem, sed is primo nihil omnino de his apud sororem principis aperiret. Ubi vero multa familaspergere Al. aperire, invidiam dicens Ario generatam, et. pro simultatibus privatis Episcopum suum rem contentiose exagitavisse, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec atque hujusmodi alia frequentius suggerens, animos Constantiae suos effecit. Quae cum diem obitura, visitaretur a fratre, atque ab eo blande religioseque compellaretur, extremam dicitur ab eo gratiam poposcisse, ut presbyterum in familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur, audiret: se quidem jam ex hac luce discedentem nihil curare: pro fratris vero statu
Abbreviated transcription (Latin):
bianum intexit quandam hystoriam dignam memoria o¬
dicens Serapionem quendam fuisse apud alexandriam
unum ex his qui lapsi sunt: eundemq saepe deprecatum ut
suscigeretur nec tamen impetrasse:opgressum deinde hunc
esse egritudine. ita ut triduo iam sine uoce grorsus iaceret.
paululum uero quarta cue respirantem. uocant sse ad se fi
cito aliquis presbiterum roget ut possim aliquando dimit¬
ti. & cum hoc dixisset rursum sine uoce permansit. Abiit
cursu guer ad presbiterum noctis temgore: infirmabatur
pres biter uenire non potuit:tamen quia preceptum fũat¬
a me ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia dene¬
garet & maxime his quos prius id rogasse constaret pa¬
rum eucharistiae puero dedit qui ad se uenerat: quod in¬
te ꝙͣ ingrederetur domum rursus Serapion respiciens
redisti inquit fili: & licet presbiter uenire non potuit. tu¬
tamen imple quod tibi preceptum est ut possim discede¬
busdam uinculisq diruptis laetiorem iam spiritum reddi¬

Expanded text:
bianum, inducit quamdam historiam, dicens, Serapionem quemdam fuisse apud Alexandriam, unum ex his qui lapsi sunt, eumdemque saepe deprecatum esse, ut susciperetur, nec tamen impetrasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, vocasse ad se filcito aliquis presbyterorum veniat, ut possim dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit cito cursu ad presbyterum puer noctis tempore. Infirmabatur presbyter, venire non potuit; tamen quia praeceptum fuerat, ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his, quos prius id rogasse constabat, parum eucharistiae puero dedit. Regrediente putequam ingrederetur domum, rursum Serapion: « Redisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est, ut possim busdam vinculisque disruptis, laetiorem jam spiritum reddi
Abbreviated transcription (Latin):
gulos augescente predicatione uerbi diuini ger dei prouidentiã
responsis sancti spiritus iussus primo ex omnibus gentibus
mysterium fidei & sacramentum baptismi tradit. & uelut quas¬
dam eum deo primitias omnium conseerat nationum. Hunc o¬¬
pio tenet ad patriam terram regressum scientiam dei summi
& salutarem domini nostri prescientiam indigenis gentibus
sicut sibi tradita fuerat predicasse. In quo rebus ipsis completa
est per eum prophetia quae dicit Ethiogia prȩueniet manus
eius deo. Dum haec ita aguntur. Paulus uas electionis non ex
sti & dei patris qui eum suscitauit a mortuis in apostolatũ
uocaturꝰ caelesti ad se uoce delata

Expanded text:
dies augescente praedicatione verbi divini, per Dei providentiam responsis sancti Spiritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei summi et salutare Domini nostri indigenis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, praedicasse. In quo rebus ipsis completa est per eum prophetia quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Dum haec ita aguntur, Paulus vas electionis non ex stri Jesu Christi, et Dei Patris, qui eum suscitavit a mortuis in apostolatum vocatur, coelesti ad se voce delata.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen oredicabant. Interea Saulus adhuc uastabat ecclesiã
ingrediens domos & pertrahens uiros ac mulieres tradebat in
carcerem. Sed Phyliggus qui erat unus de seotem cum Ste¬
phano dyaconus ordinatus. descendit samariam uirtute Ø¬
domini repletus. & predicabat orimus uerbum dei samarita¬
nae genti: in quo tanta erat diuinae gratiae efficacia ut etiam
Symonem magum suis gredicationibus consterneret: qui per
idem temporis celebris famae apud samaritanorum gooulos
habebatur ita ut uirtus dei magna esse outaretur. Sed is e¬
cum uidisset signa & miracula quae a Phyliggo ger diuin&e
grat& potestatem fiebant obstũpefactus & territus cessit: &¬
credere se in Christum usq quo etiam bagtismum acciperet Ø

Expanded text:
tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini repletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum acciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iusti lacobi etiam Paulus meminit cum scribit.Alium
autem inquit apostolorum uidi neminem nisi Iacobum fra¬
trem domini. In hoc ergo tempore etia Tatheus de quosu¬
pra memorauimus secundum domini oreceptum ad regẽ
Abagarum missus ipsum quidem aegritudine̾ morbi corpo¬
ralis absoluit: uniuersam uero ciuitatem edissenorum Chri¬
sto domino fideli satis credulitate sociauit. ita ut in hodier¬
num ciuitas illa quipee quae ipsius domimi & saluatoris me
ruit scripta suscipere uesut spetiali quaciam Christo deuo¬
tione dicata sit. Interea persecutio grima aduersus eccle
siam dei quae hyerosolimis facta est sub orimo martyre Ø¬
Stephano omnes discigulos exceptis duodecim per uniuer¬
sam iudaam samariamq discersit seu potiusut sacra scriptu¬
ra indicat disseminauit. Ex quibus nonnulli ad fenicem &¬
usq ad cyorum atq antyochiam deuenerunt. quod gentibus
quidem credere mysterium fidei nondum audebant: iudaeis

Expanded text:
ergo Justi Jacobi, etiam Paulus meminit, cum scribit: Alium ergo Justi Jacobi, etiam Paulus meminit, cum scribit: Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. In hoc ergo tempore et Thaddaeus, secundum Domini praeceptum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine morbi corporalis absolvit: universam vero civitatem Edessenorum, Christo Domino fideli satis credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut speciali quadam Christo devotione dicata sisiam Dei, quae erat Hierosolymis, sub primo martyre Stephano, omnes discipulos, exceptis undecim per universam Judaeam Samariamque dispersit, seu potius, ut sancta Scriptura indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui gentibus quidem credere mysterium fidei nondum audebant, Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
bum qui & iustus cognominatus est ab antiquis uirtutum o¬
meritõ & insignis uite priuilegio primum hystoriae tradi¬
derunt suscepisse ecclesiae quae hyerosolimis est sedem: si¬
cut Clemens in sexto dispositionum libro asserit dicens. Pe¬
trus enim inquit & lacobus & lohannes post assumotione
saluatoris ꝗͣius ab ipso fuerint omnibus pene prelatis tamẽ
non sibi uendicant primatus gloriam: sed lacõbum qui dice¬
batur iustus apostolorum eoyscogum statuunt.Iaem quoq
ipse in septimo eiusdem ogeris libro addit de ipso etiam Ø¬
haec. la cobo inquit qui dicebatur iustus & lohanni & Pe¬
tro post resurrectionem dominus omnem scientiam tradidit.
& igsi caeteris apostolis quos apostoli illis septuaginta tradi¬
derunt: ex quibus unus erat & Barnabas. Duos autem fu¬
isse lacobos constat: unum hunc iustum qui de oinna templi
deiectus. fullonis uecte percussus est & morti traditus. Ø¬
Alius autem ille est qui abherode caoite caesus est. Huius¬

Expanded text:
bum, qui et Justus cognominatus est ab antiquis, virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradiderunt suscepisse Ecclesiae quae in Hierosolymis est sedem, sicut Clemens in dispositionum libro VI asserit, dicens: Petrus et Jacobus et Joannes, post assumptionem Salvatoris quamvis ab ipso fuerint omnibus pene praelati, sibi tamen non vendicant primatus gloriam, sed Jacobum, qui dicebatur Justus, apostolorum episcopum statuunt. Idemque ipse in ejusdem operis libro VII, addit de ipso etiam haec: Jacobo, qui dicebatur Justus, et Joanni et Petro, post resurrectionem Domini, omnem scientiam tradidit, et ipsi caeteris apostolis. Qui apostoli illis 70 discipulis tradiderunt, ex quibus unus erat et Barnabas. Duos autem fuisse Jacobos constat: unum hunc Justum, qui, de pinna templi dejectus, fullonis Alius autem est ille, qui ab Herode ca
Abbreviated transcription (Latin):
RlMUSigitur in apostolatum pro iuda proditore Ma¬
thias sorte consciscitur. qui erat unus ex discipulis domini¬
coni septem numero per orationes & manus impositionem
apostolorum ministerii uiduarum gratia: in quibus Stepha¬
suam lagidatur ab his qui & dominum occiderunt cer quoᷤ¬
& nominis sui Steghano corona donatur a Christo. Tunc
deinde lacobum qui dicebatur frater domini. oro eo quod¬
esset filius loseph qui Christi quasi ater habebatur. quo¬
niam quidem desconsata ei fuerat uirgo Maria quae oriꝰ¬

Expanded text:
rimus igitur in apostolorum numero pro Juda proditore, Matthias sorte asciscitur, qui erat unus ex discipulis Dominconi septem numero per orationes et manus impositionem apostolorum, ministerii viduarum gratia. In quibus Stephaur ab his qui et Dominum occiderunt, per quod nominis sui Stephano corona donatur a Christo. Tum deinde Jacobum, qui dicebatur frater Domini, esset filius Joseph, qui Christi quasi pater habebatur, quoniam desponsata ei fuerat virgo Maria. Hunc, i
Abbreviated transcription (Latin):
annis principatu romani apicis mim¬
strato cum filiis pariter interemotus
est & Gallus suscepit imperium. Quo temgore etiam Ori¬
genes septuagesimo aetatis anno non ad integrum eocole¬
Decii aut uidere potuit aut cauere: sed in eundem lagidem
offensionis imgegit: cuius regnum cum floreret initio & Ø
cuncta ei exsententia caderent. sanctos uiros qui propace
regni eius deo summo suoglicabant persaequutus est: cum ꝙ¬

Expanded text:
annis principatu Romani apicis ministrato cum filiis pariter interemptus est, Gallus suscepit imperium, qui in egenes, septuagesimo aetatis anno non ad integrum impleDecii aut videre potuit, aut cavere, sed in eumdem lapidem offensionis impegit: cujus cum regnum floreret initio, et cuncta ei ex sententia cederent, sanctos viros qui pro pace regni ejus Deo summo su
Abbreviated transcription (Latin):
tyres qui cum Christo in caelestibus sedent. & regni eius parti¬
cipes sunt atq iudicii. qui cum ipso de lapsis fratribus iudicãt
orum non respuerunt: scientes quod deus noster cuius ipsi
erant martyres non uult omnino mortem morientis. sed con¬
uersionem eius & penitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt
quosdam & in ecclesia statuerunt in oratione quoq eis & in
uerbo communicauerunt quid nos uultis facere fratres: Quid
nobis augendum putatis: Nonne saequi eorum sententiam &

Expanded text:
tyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant:eorum non respuerunt, scientes quod Deus noster, cujus ipsi erant martyres, non vult omnino mortem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuerunt, in oratione quoque eis et in cibo communicaverunt, quid nos facere vultis, fratres? Quid nobis agendum putatis? Nonne sequi nos eorum sententias, et
Abbreviated transcription (Latin):
sta tantum & crede mihi quia Christus me misit. At ille
& accedentis ad se senis genibus prouoluitur gemitibus
& ululatibus quibus poterat satisfaciens & uberrimis lachry¬
marum suarum fontibus iterum baptizabatur occultans so¬
lam dexteram suam.Apostolus uero iurisiurandi sacramen¬
to se ei a saluatore impetraturum ueniam pollicens:simulq
genibus eius prouolutus atq: ipsam dexteram excuius caedis
conscientia torquebatur tanꝗͣ iam per penitentiam gurga¬
tam deosculans ad ecclesiam reuocat. & indesinenter pro eo
orationes profundens.& cum ipso pariter ducens crebra ie
iunia indulgentiam a deo quam ei pollicitus fuerat ex pe¬
tebat: sed & uariis sermonum consolationibus. uelut quib¬
dam precantationibus. efferos & ex territos eius animos mi¬
tigabat. Nec prius abstitit. ꝗͣ eum in omnibus emendatĩ
etiam ecclesi& preficeret: prebens per hoc magna exempla
uere penitentiaẽ & documentum ingens noue regeneratio¬

Expanded text:
Sta tantum, et crede mihi, quia Christus me misit. » At ille et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo impetraturum a Salvatore veniam pollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipjunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regeneratio
Abbreviated transcription (Latin):
omni maturitate iubetur impleri.Dei enim ait esse quod di¬
scordantem populi fidem &: animos dissidentes conuersio su¬
bito in unum consensum atq: in unam sententiam reuocarit.
moxq dei gratiam consaequutus & initiatus sacris sacerdoᷤ
effectus est.
Cap. xii.

Expanded text:
omni maturitate jubetur impleri. Dei enim, ait, esse, quod diomni maturitate jubetur impleri. Dei enim, ait, esse, quod discordantem populi fidem, et animos dissidentes conversio subita in unum consensum atque in unam sententiam revocaret. Moxque Dei gratiam consecutus, et initiatus sacris, et sacerdos effectus est. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
NT EREA defuncto apud mediolanum Auxentio he¬
reticorum episcopo utriusq partis poguli diuersis studiis fe¬
rebãtur: dissensio grauis & periculosa seditio urbi propri¬
& maturum parabat exitium si pars utraq cum diuersum
uellet nequaꝗͣ quod proposuerat obtineret. Ambrosiues
tunc consulares eiusdem prouinciae fasces regebat. Is cum
pernitiẽs ciuitatis uideret impendere pro loco atq officio Ø¬
suo confestim ecclesiam seditionem populi mitigaturus ingre¬
ditur. Cumq inibi multa secundum leges & publicam disci-¬
plinam pro quiete & tranquillitate perorasset pugnantis
inter se & dissidentis populi subito clamor & uox una cõ¬
surgit Ambrosium episcopum postulantes: baptiz ari hunc Ø
protinus clamabant: erat enim cathecuminus & sibi episcopũ
dari: nec aliter unum pogulum fore atq unã fidẽs nisi Am¬
brosius sibi daretur sacerdos. Obluctante illo & plurimũ
resistente ad imgeratorem relatum populi desyderium

Expanded text:
nterea defuncto apud Mediolanum Auxentio haereticorum Episcopo, utriusque partis populi diversis studiis ferebantur. Dissensio gravis et periculosa seditio urbi propriae maturum parabat exitium, si pars utraque cum diversum vellet, nequaquam quod proposuerat, obtineret. Ambrosius tunc Consularis ejusdem provinciae fasces gerebat. Is cum perniciem civitati videret impendere, pro loco atque officio suo, confestim Ecclesiam, seditionem populi mitigaturus, ingreditur. Cumque inibi multa secundum leges et publicam disciplinam pro quiete et tranquillitate perorasset, pugnantis inter se et dissidentis populi subito clamor et vox una consurgit, Ambrosium Episcopum postulantes, baptizari hunc 284 protinus clamant erat enim catechumenus et sibi Episcopum dari: nec aliter unum populum fore atque unam fidem, nisi Ambrosius sibi daretur sacerdos. Obluctante illo et plurimum resistente, ad Imperatorem relatum populi desiderium,
Abbreviated transcription (Latin):
in hystoriographis habetur. Aiunt inquit qui de eo diligen¬
tius explorarunt. Antipatrem quendam patrem esse Hero¬
dis ascalonit&: qui & ipse fuerit Herodis cuiusdam filius tem¬
pli apollinis editui.Hic Antipater ab idumeis latronibus ca¬
ptus ad modum ouerꝰ permansit cum latronibus. pro eo quod
pater eius rei familiaris inogia. filium redimere non ualer&.
U erum puer latronum uita & moribus institutus. postmodum
Hyrcano cuidam iudaeorum pontifici familiaris efficitur
ex quo nascitur herodes hic qui saluatoris temporibus Ø¬
fuit. Haec Affricanus.

Expanded text:
in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo diligentius explorarunt, Antipatrum quemdam patrem esse Herodis Ascalonitae, qui et ipse fuerit Herodis cujusdam filius, templi Apollinis aeditui. Hic Antipater, ab Idumaeis latronibus captus admodum puer, permansit cum praedonibus, pro eo quod pater ejus familiaris inopia filium redimere non valeret. Verum puer latronum vita et moribus institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui Salvatoris temporibus fuit. Haec Africanus.
Abbreviated transcription (Latin):
scindebantur rapiebanturq & paruuli infantes eorumq
exta uisceribus euulsa perscrutabantur: iugulabantur & Ø
leones & nefandis quibusdam commentis ac praȩcantationi¬
bus daemoniaca arte compositis bella per haec dicebantur
arceri. & credebatur ius fasq regni per nefas posse seruari e.
His uero malis omnibus etiam illud additur quod omnes ꝗ
per caeteras urbes uel agros fuerant tyramnica crudelitate
deterriti. dum nihil sibi ad uitam tutum putant. & relictis
agris per loca abdita & latebras eunt omni ftudio arandi se¬
rendiq cessante tanta fames urbẽ atq omnia loca inuaserat
ut nihil rebqui ad uitae subsidium fieret.

Expanded text:
scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscrutabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibusdam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per nefas posse servare. His vero malis omnibus etiam illud additur, quod illi qui per caeteras urbes vel agros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui ad vitae subsidium fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
& maxime nobilium matronas publice abstrahi atq ad su¬
am libidinem deduci imperabat: & post contaminatione
uiris suis reddi iubebat: non tam expleta adulterii libidi¬
ne ꝗͣ mutata. Tantus uero metus patres olebemq: oppresse¬
rat uti ne hoc ipsum quidem quod metuerant. palam ostẽ¬
dere auderent: sed ferebant insuetam seruitutem gemen¬
tes: & aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur e
cum ille non iam ira sed libidine caedis agitaretur.Deniq
quadam die imperat militibus suis exire per glate as totius
urbis & omnes qui occurrissent cuiuscunq etatis & cuiusli¬
bet sexus. gladiis caederent: innumereq multitudines goou¬
li romani non hostium sed ciuium gladiis deiectae sunt.
Senatores uero & hii maxime qui uel honoribus uel opibus
clariores in curia uidebantur confictis criminibus tanꝗͣ Ø
is excolit: ad quae mysteria explenda perquirebantur Ø¬
mulieres nobiles grauid& & adhibit& funestis aris media

Expanded text:
et maxime nobilium, matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis, agitaretur. Denique quadam die imperabat militibus suis exire per plateas totius urbis, et omnes qui occurrissent, cujuscunque aetatis, et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae sunt. Senatores vero, et hi maxime qui vel honoribus, vel opibus, clariores in curia videbantur, confictis criminibus, tanquam is excolebat, ad quae ministeria explenda perquirebantur mulieres nobiles gravidae, et adhibitae mediae
Abbreviated transcription (Latin):
erant detrahuntur.Reuocari autem quicunq: ab eo in exili¬
um trusi sunt ac recipere facultates ex senatus consulto iubẽ¬
turꝰ. de quibus singuli testimonium perhibent. qui gesta illo¬
rum temporum conscripserunt. Tunc igitur apostolum Iohã¬
nem post absolutionem insul& ephesum quasi ad scolampro¬
priam redisse. nostrorum scriptores declarant.
N

Expanded text:
erant detrahuntur. Revocari autem quicunque ab eo in exsilierant detrahuntur. Revocari autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt ac recipere facultates ex senatusconsulto jubentur. De quibus singulis testimonium perhibent qui gesta illorum temporum conscripserunt. Tunc igitur apostolum Joannem de insula Ephesum quasi ad scholam propriam redisse, nostrorum scriptores declarant. N
Abbreviated transcription (Latin):
ministeria in consumatione seculi prepareturꝰ: quandosa¬
licet aduenturus in gloria de uiuis ac mortuis indicabit¬
& restituet unicuiq pro factis ac meritis suis. Ad hec Do¬
mitianus cum neq in eis quicꝗͣ criminis inueniret & uilitate
eorum ꝗͣ maxime contempneret abire eos liberos iubet. Sed
& persecutionem quam aduersum ecclesias agitari iusserat Ø
datis rursum compescit edictis. Illi uero dimissi ab eo uel Ø¬
martyrii merito. uel tanta& propinquitatis prerogatiua. pa-¬
cis iam tempore duces ecclesiae effecti usq ad Traiani tempo¬
ra termanserunt. Haec quidem Egesippũs. Sed & Tertullia¬
nus de Domitiano similia refert dicens.Tentauit aliquando
& Domitianus simile aliquid. portio Neronis de crudelita
te: sed quasi homo cito destitit: ita ut etiam eos quos in exili¬
nis imperio potitum. Nerua suscipit principatum: sub quo
omnes quidem bonorum tituli qui in Domitianum collati fu¬

Expanded text:
ministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando scministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando scilicet adet restituet unicuiqmitianus, cum neque in eis quidquam criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jubet, sed et persecutionem quam adversus Ecclesias agitari jusserat, datis rursum compescit edictis. Illi vero dimissi ab eo, vel martyrii merito, vel tantae propinquitatis Christi praerogativa, pacis jam tempore duces Ecclesiae effecti, usque ad Trajani tempora permanserunt. Haec quidem Egesippus, sed et Tertullianus de Domitiano similia refert, dicens: Tentavit aliquando et Domitianus simile alte. Sed quasi homo cito destitit, ita ut etiam eos quos in exilinum vero Nerva suscepit principatum: sub quo omnes quidem honorum tituli qui in Domitianum collati fu
Abbreviated transcription (Latin):
UNU E autem uiuebant quidam de carnali genere domi
missus fuerat perducit ad Domitianum Caesarem: & ipsel
nim formidabat de aduentu Christi sicut & in iitiohen¬
des. Interrogati ergo a Domitiano si essent ex familia Da
bus uel quantis essent facultatibus prediti: at illi responde¬
runt. quod utriq non amplius esset in bonis nouem milib
denarus: ex quibus singulis pars media pro portione debe¬
returꝰ: neq haec sibi in cecuniam subsistere. sed in extimatio¬
ne terre quae eis esset in quadraginta minus uno iugerib
constituta: quam suis manibus ex colentes uelut ip̃si alerẽ¬
tur & ut tributa dependerent: simul & testes ruralis & di
urni operis manus labore rigidas & callis obduratas prefe¬
rebant. In terrogati uero de Christo quale sit regnum eus
uel quis ipse autꝰ unde aut quando uenturus respondere
quod non huius mundi regnum neq huius terre ei designe¬
tur imperium: sed quiã c&eleste ei regnum per angelorun

Expanded text:
uc autem vivebant quidam de carnali Domini nostrmissus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu Christi, sicut et in initio Herodes. Interrogati ergo a Doibus vel quantis essent facultatibus praediti, at illi responderunt quod utrisque non amplius esset in bonis a novem millibus denariis. Ex quibus singulis pars media proportione deberetur, nec hoc sibi in pecuniis subsistere, sed in aestimatione terrae, quae eis esset in quadraginta minus uno jugeribus constituta, quam suis manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa dependerent; simul et testes ruralis urni operis, manus labore rigidas, et calle obduratas, proferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel quis ipse, aut quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae ei designetur imperium, sed quia coeleste ei regnum per angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
gni apostoli Christi cumessent in omnibus puritate uitȩ Ø¬
& animi uirtutibus clari non magnipendebant sermonis
ornatum: quippe in quibus anima erat diuinis ornata uir¬
tutibus simul & signorum gratia quae eis a domino nostro
lhesuchristo concessa fuerat confitentes non suasoriis hu¬
man& sagientia&e uerbis summam predicationis dominicae
collocabant: sed in ostentatione spiritus & uirtute per quã
mirabilibus consumatis & uerborum suorum fide facta
uniuerso orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: par¬
uiducentes plures libros condere quod huiuscemodi predi¬
cationis assertio. non argumento humani sermonis sed ad¬
stiulatione diuinae uirtutis indigeat

Expanded text:
gni Apostoli Christi, cum essent in omnibus puritate vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat divinis ornata virtutibus, simul et signorum gratia, quae eis a Domino nostro IESU Christo concessa fuerat, confidentes, non in suasoriis humanae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae collocabant: sed in ostensione Spiritus et virtute, per quam mirabilibus consummatis, et verborum suorum fide facta, universo orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis indigeat
Abbreviated transcription (Latin):
ximus ut sedenti pro tribunalibus sauissimo presidi offerebã¬
tur innumeri fidelium poguli: quos ille singulos per ordinem e¬
confessos se christianos: cagite plecti iubebat. Cumq hii certa
inhumanus & erudus nec multitudims contem olatione. nec Ø¬
uirtutis eorum magnanimitate permotus: duci nihilominus
omnes & caedi capite iubet. Egrediuntur cuncti pariter ad cõ¬

Expanded text:
mque pro tribunalibus saevissimo praeside, offeruntur innumeri fidelium populi. Quos ille singulos per ordinem confessos se Christianos, capite plecti jubet, cumque certatim seinhumanus et crudus, nec multitudinis contemplatione, nec virtutis eorum magnanimitate permotus, duci nihilominus omnes et caedi capite jubet. Verum hi constanter et for
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter cum laetitia & exultatione mortem gresentem uelut ꝯ¬
eternae uitȩ principia rapiebant.Deniq cumpriores quiq iu¬
gularentur reliqui non desidiae aut torpori animos indulge¬
bant sed psallentes & hymnos deo canentes, locum quisꝗsui
martyrii expectabat ut hoc agentes etiam extremos spiri¬
tus in dei laudibus exalaren.¬

Expanded text:
fortiter cum laetitia et exsultatione mortem praesentem velut aeternae vitae principia rapiebant. Denique cum priores quique jugularentur, reliqui non desidiae aut torpori animos indulgebant, sed psallentes et hymnos Deo canentes, locum quisque sui martyrii exspectabat, ut haec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalaren
Abbreviated transcription (Latin):
ror: & ita saeuiores semetiosis effect&e proruunt claustris: re¬
plent subito stadium. circundant ecclesiam martyrum in s¬
medio sitam: circumeunt saepius & oblustrant & diuin& uir¬
tutis adesse eis custodiam sentientes procul ab eorum corgo¬
ribus abscedunt. Sed illico furor qui reorimebatur in belu¬

Expanded text:
ncitatae, saevioresque in semetipsis effectae, proruunt claustris, replent subito stadium, circumdant ecclesiam martyrum in medio sitam, circumeunt saepius et oblustrant; ac divinae virtutis adesse eis custodiam sentientes, procul ab eorum corporibus abscedunt. Sed illico furor, qui reprimebatur in bellu
Abbreviated transcription (Latin):
innumerabiles alii non inferiori gloria tam uiri ꝗͣ femin& sed
& pueri & senes pro fide domini nostri lhesu Christi presen¬
tem uitam paruigendentes. future glori& beatitudinem quae¬
siuere. Quidam ex ipsis post uerbera. post ungulas cost fla¬
gella aliosq diuersi generis horribiles cruciatus. flammis
traditi sunt: alii in mare precibitati: nonnulli etiam capite
caesi ita ut sponte ceruices suas securibus darent. nonnulli
more peruerso capite deorsum presso pedibus in sublimib
sublatis

Expanded text:
innumerabiles alii non inferiori gloria tam viri quam feminae, sed et pueri ac senes, pro fide Domini nostri Jesu Christi, praesentem vitam parvisiere. Quidam ex ipsis post verbera, post ungulas, post flagella, aliosque diversi generis horribiles cruciatus, flammis traditi sunt, alii in mare praecipitati, nonnulli inedia consumpti, nonnuli etiam capite caesi, ita ut sponte cervices suas securibus darent; alimore perverso capite deorsum presso, et pedibus in sublime sublatis