comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłicis sanctionib nł¬
lus xp̃i anus contra ire
presumit. ideo totis ni¬
sib nostris ea que tuo
regno expedint emit¬
tere ac predicare cona¬
mur.ut ea que uob̾
ethelheldus archiep̃c
seu tota synodus euͣn¬
gelice atq aplice doctui¬
canonica censura pre¬
dicante uestre regali
excellentie seu cunctis

Expanded text:
icis sanctionibus nullus Christianus contraire praesumit, ideo totis nisibus nostris ea quae tuo regno expediunt emittere atque praedicare conamur, ut ea quae nobis Atheraldus archiepiscopus, seu tota synodus evangelicae et apostolicae doctricanonica censura praedicante, vestrae regali excellentiae, seu cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
curiam. Quem dux ut
tantum decebat uirum
honorifice excipiens.a¬
liqͣntisꝑ cum copioso
affluentium opum ap¬
paratu eum secũ deci¬
nuit. potentie sue mag¬

Expanded text:
curiam. Quem dux, ut tantum decebat virum, honorifice suscipiens, aliquantisper cum copioso affluentium opum apparatu eum secum detinuit, et potentiae suae mag
Abbreviated transcription (Latin):
altera pausant hii
martyres. cyriaca.
romanus. iustimis.
crescentianus. ⁊ ibi
non longe basilica
sci ypoliti ubi ip̃e
cum familia sua pau
trifena uxor decii.⁊
politi. Et in altera ꝑ¬
te uie illius est eccla
agapiti martyris.
Septima

Expanded text:
lesia pausant hi martyres Ciriaca, Romanus, Justinus, Crescentianus; et ibi non longe basilica sancti Hippolyti, ubi ipse cum familia sua pausTrifena uxor Decii, eejus. Et in altera parte viae ejus est ecclesia Agapiti martyris. Septima
Abbreviated transcription (Latin):
stros aliquantioꝑ
arietantes. Totus e¬
nun iam exercitus
aduentarat. S mox
francis annitentib
summoti hostes.
claustroꝵ murali¬
um obiectu salutẽ
suam tutabantur.

Expanded text:
stros aliquantisper arietantes; totus enim jam exercitus adventarat: sed mox, Francis annitentibus, summoti hostes claustrorum muralium objectu salutem suam tutabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
senior regno indignꝰ
estumatus. in hiberni¬
am seu ui. seu indig¬
natione secesserat. Ibi¬
⁊ ab odio germani tu¬
teris imbutus: om̃i
philosophia compo¬
suerat animum. Qͦ¬
circa imꝑii habens
habiliorem estiman¬
tes. qui quondam ex¬
pulerant. ultro expe¬
tiuerunt. Necessitas
medelam ad preces
refudit. N ec eos ille
spe sua frustratus est

Expanded text:
senior, regno indignus aestimatus, in Hiberniam, seu vi seu indignatione, secesserat. Ibi, et odio germani tuteris imbutus, omni philosophia composuerat animum. Quocirca, imperii habenis habiliorem aestimantes, qui quondam expulerant ultro expetiverunt; necessitas medelam ad preces refudit. Nec eos ille sua spe frustratus est
Abbreviated transcription (Latin):
Refert ille se asinũ
fuisse. modo hominẽ:
omnemq casum ex¬
ponit. Miratus famu¬
lus ad dominum de¬
tulit.dominus ad a¬
postolicum:leonem
dico ur̃o seculo scĩssi¬
mum. Conuicte anus
idem fatentur. Dubi¬
tantem papam con-¬
firmat petrus dami¬
anus. literature peri¬
tus. non mirum si h
fieri possint. Produc

Expanded text:
refert ille se asinum fuisse, modo hominem, omnemque casum exponit. Miratus famulus ad dominum detulit; dominus ad apostolicum Leonem, dico nostro seculo sanctissimum; convictae anus idem fatentur. Dubitantem papam confirmat Petrus Damianus, literaturae peritus, non mirum si haec fieri possint; produc
Abbreviated transcription (Latin):
stitem. quem ualidissi¬
mum sius utilitatib
metuebat obicem. fran¬
ciam fugandum cu-¬
rauit. Nam ⁊ ipse
reliqui reges. licet na¬
talium splendore glo¬
riantes. quippe qui de
cerditio traherent ori

Expanded text:
stitem, quem validissimum suis utilitatibus metuebat obicem, Franciam fugandum curavit. Nam et ipse ra Inam reges, licet natalium splendore gloriantes, quippe qui de Cerdicio traherent ori
Abbreviated transcription (Latin):
E wil¬
lelmo
rege
scrip¬
serunt
diuer¬
sis incitati causis
⁊normanni ⁊an¬
gli. Illi ad nimias
efferati sunt laudes.
bona malaq iuxta
in celum predican¬
tes. isti pro gentili¬
b inimicitiis fedis
dominum suum.
proscidere conuiciis.

Expanded text:
e Willelmo rege scripserunt, diversis incitati causis, et Normanni et Angli: illi ad nimias efferati sunt laudes, bona malaque juxta in coelum praedicantes; isti, pro gentilibus inimicitiis, foedis dominum suum proscidere convitiis.
Abbreviated transcription (Latin):
Idem sc̃s iheronimꝰ¬
egyptios. ⁊ omnes pe¬
ne orientales fecisse ĩ
bro confirmat: Unde
ultimo die nouembris
mensis in circititu se¬
dentes: in commune
pregustant. Et si cor¬
nu plenum inuenerĩt.
magno strepitu applau¬
dunt. quod eis futuro
anno pleno copia cor¬
nu responsura sit in
omnib. Si contra:
gemunt. Uos ergo

Expanded text:
Idem sanctus Hieronymuegyptios et omnes pene Orientales fecisse, inbro confirmat. Unde ultimo die Novembris mensis, in circuitu sedentes, in commune praegustant; et si cornu plenum invenerint, magno strepitu applaudunt, quod eis futuro anno pleno copia cornu responsura sit in omnibus; si contra, gemunt. Hos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad predam in hiã¬
tes. incautos preoccu¬
pare sunt arbitrati. Pa¬
gani uero eoꝵ dolos
ꝯperientes quadã usi

Expanded text:
eos ad praedam inhiantes incautos praeoccupare sunt arbitrati. Pagani vero eorum dolos comperientes, quadam usi
Abbreviated transcription (Latin):
ad factum erupturas.
quod ille contermi¬
noꝵ ducum bellis
implicaretur. totũ
animum ocio cum
subiectis indulserat.

Expanded text:
ad factum erupturas, quod ille conterminorum ducum bellis implicaretur, totum animum otio cum subjectis indulserat
Abbreviated transcription (Latin):
Decet xp̃ianum
quemq xp̃tanis le¬
gib subiacere. nec
hiis que a sanctis
patrib salubriter
instituta sunt qui¬
blibet rationibus
contraire. Hinc nã
q ire. dissensiones.
mergunt. Et quan¬
to qũisq altioris
est ordinis.tanto
impensius diuinis
debet obtemperare
preceptis. Propt̾ea
ego thomas ordi¬
natus iam ebora

Expanded text:
Decet Christianum quemque Christianis legibus subjacere, nec his quae a sanctis Patribus salubriter instituta sunt quibuslibet rationibus cue irae dissensiones imergunt. Et quanto quisque altioris est ordinis, tanto impensius diuinis debet obtemperare preceptis. Propterea ego Thomas ordinatus iam Ebora
Abbreviated transcription (Latin):
eum uoluisse pro fa¬
miliari abbatis ami¬
cicia. ꝑ non nulla cla¬
ruerat indicia. Data
in inferias iulla in
qua occubuerat: ut
que semel conscia fu¬
erat homicidii. semꝑ
in posterum pro ani¬
ma eius eẽt adiutrix
beneficii.

Expanded text:
eum voluisse pro familiari abbatis amicitia per nonnulla claruerat indicia; data in inferias villa in qua occubuerat, ut quae semel conscia fuerat homicidii, semper in posterum pro anima ejus esset adjutrix beneficii.
Abbreviated transcription (Latin):
thildis ytaliam ⁊
tum promouerat. ut
quirites ad gr̃am e¬
ius uersi. guiberti¬
nos tum uerbis qͣm
uerberib lacesserent.

Expanded text:
tildis Italiam et tum promoverat, ut Quirites, ad gratiam ejus versi, Guibertinos tum verbis tum verberibus lacesserent
Abbreviated transcription (Latin):
gregorio dirigente:
statuta sunt. sicut uos
scitis auctoritas dor¬
uernensis metropolita¬
ni. in duas scindatur
parrochias: cuius eo¬
dem patre mandante
gitur in epistola qͣm
fratri ⁊ coep̾o augu¬
stino direxit.de duob
lundonie ⁊eboracẽ
metropolis episcopis.

Expanded text:
Gregorio dirigente statuta sunt, sicut vos scitis, auctoritas Dorovernensis metropolitani in duas scindatur parochias, cujus eodem patre mandantegitur in epistola quam fratri et coepiscopo Augustino direxit de duobus Londoniae et Eboracae metropolis episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
quem deploratis casibꝰ
sius cum resedisset regi¬
a dignatione tutus: ad¬
uenere legati ethelfridi.
uł̃ traditionem transfu¬
ge. uel bellum denun-

Expanded text:
quem, deploratis casibus suis, cum resedisset regia dignatione tutus, advenere legati Ethelfridi, vel traditionem transfugae, vel bellum denun
Abbreviated transcription (Latin):
tempori ratus. dissimu¬
lato animo quasi uo¬
lens profugit. Mox cũ
furtiuis conuenticulis
ꝑditam improboꝵ ma¬
num contraxisset: soli¬
tudinem regis auspi¬
catus. nam animi cã

Expanded text:
tempori ratus, dissimulato animo, quasi volens, profugit. Mox cum furtivis conventiculis perditam improborum manum contraxisset, solitudinem regis auspicatus, nam animi ca
Abbreviated transcription (Latin):
basilica plausib. pla-¬
tea fremebat discursi
nullus largitatis pa¬
teretur repulsam . om¬
nes suffarcinatis mar

Expanded text:
basilica plausibus, platea fremebat discursibducum, nullus largitatis pateretur repulsam, omnes suffarcinatis mar
Abbreviated transcription (Latin):
Ieq enim integrũ
fame sue rebatur si
nutricem uisitare fa¬
stidiret: ybi uise uir¬
ginis amore captus.
noctem petiit. Ipsa
uno complexu graui¬
data. cum peperiss
filium adelstanum.
sompnii fidem absol¬
uit.Nam cum il¬
le puericia mortua

Expanded text:
e enim integrum famae suae rebatur si nutricem salutare fastidiret: ubi, visae virginis amore captus, noctem petiit. Ipsa uno complexu gravidata, cum peperisset filium Ethelstanum, somnii fidem absolvit; nam cum ille, pueritia mortua
Abbreviated transcription (Latin):
amittens. Tunctoctꝰ
regionis uicos ⁊ a¬
gros corrumpi. fruct̃
uel fruges igne uel
aqua labefactari iu¬
bet. maritima maxi¬
me tunc propter recẽ¬
tem iram. tum quia
noꝵ filium suani ad¬
uentare rumor spar¬
serat. Ea precepti uati¬
o ut nichil circa horã
maritimam predo pi¬
raticus inueniret se

Expanded text:
amittens. Tunc totius regionis vicos et agros corrumpi, fructus et fruges igne vel aqua labefactari jubet; maritima maxime, tum propter recentem iram, tum quia gem, filium Swani, adventare rumor sparserat: ea praecepti ratio, ut nihil circa oram maritimam praedo piraticus inveniret se
Abbreviated transcription (Latin):
supellex matris eus
precipiente illo penit᷑
abrasa. S harum
rerum iniudiam. ama¬
tores ip̃ius ita extenu

Expanded text:
supellex matris ejus, praecipiente illo, penitus abrasa. Sed harum rerum invidiam amatores ipsius ita extenu
Abbreviated transcription (Latin):
it. eademq crescente
decubuit. Consulta
statua: deceptionẽ
⁊ mortem suam cog¬
nouit. Aduocatis
igitur cardinalib
oui facinora sua de¬
plorauit. Quib in¬
opinato stupore per¬
culsis: nec aliquid
referre ualentib:
ille insaniens. ⁊pre

Expanded text:
it, eademque crescente decubuit; consulta statua, deceptionem et mortem suam cognovit. Advocatis igitur cardinalibus, diu facinora sua deploravit: quibus inopinato stupore percussis, nec aliquid referre valentibus, ille insaniens, e
Abbreviated transcription (Latin):
omnium suꝑatus.
concordie indulsit.
fedusq cum enuto¬
ne ꝑcussit: sibi westsa¬
xoniam. illi concedẽs
mertiam.Nec mł¬
to post in festo sancti
andree. ambiguum
quo casu extinctus:
glastonie iuxta edga¬
rum auum suum. se¬
pultus est. fama edri¬
cum infamat:quod
fauore alterius mor¬
tem ei ꝑ ministros
licitationib illectos.
⁊ primo immanitatẽ
flagitii erhorrentes.

Expanded text:
omnium superatus, concordiae indulsit; foedusque cum Cnutone percussit, sibi West-Saxoniam, illi 303 concedens Merciam. Nec multo post, in festo sanctae Andreae, ambiguum quo casu extinctus, Glastoniae juxta Edgarum avum suum sepultus est. Fama Edricum infamat, quod favore alterius mortem ei per ministros licitationibus illectos, et primo immanitatem flagitii exhorrentes
Abbreviated transcription (Latin):
senio fessus cum
nõuissimum sui exit̃¬
diem cerneret immin̾e.
a scitis principib sui
ducatus. eoꝵ consultu¬
uentutis uernanti fi

Expanded text:
senio fessus, cum novissimum sui exitdiem cerneret imminere, ascitis principibus sui ducatus, eorum consultventutis vernanti Ri
Abbreviated transcription (Latin):
qui tunc in norman¬
nia exulabat. in re¬
geni consecrare celibe
designata uita. ⁊ cer
mero regni computa¬
to. Eidemq conque¬
renti de posteritate:

Expanded text:
qui tunc in Normannia exulabat, in regem consecrare, coelibe designata vita, et cermero regni computato; eidemque, conquerenti de posteritate
Abbreviated transcription (Latin):
les adhuc annos te¬
rebat. Godefridus
habilem ad arma¬
etatem nactus. in¬
peratori henrico de
quo proximus lib̾
loquitur. miliciam
suam consecrauit.
Ingentib ergo su¬
dorib eius in setnͣs

Expanded text:
les adhuc annos terebat. Godefridus, habilem ad arma aetatem nactus, imperatori Henrico de quo proximus liber loquitur militiam suam consecravit. Ingentibus ergo sudoribus ejus in se
Abbreviated transcription (Latin):
post uite tempora uiuit
honos:autisiodorum
a clericis suis deporta¬
tum. ⁊ in ecclesia bea¬
ti germani locatum.
in auditis signis cir¬
cumiacentium regio¬
num homines excita¬
bat. Cumq aduentã¬
tes pro remediorum

Expanded text:
post vitae tempora vivit honos, Autisiodorum a clericis suis portatum, et in ecclesia beati Germani locatum, inauditis signis circumjacentium regionum homines excitabat. Cumque adventantes pro remediorum
Abbreviated transcription (Latin):
cum data sibi optio¬
ne. ut aut regularit᷑
uiuenent.aut loco ce¬
derent. magis uitã
mollem elegissent:
tunc tota insula in¬
certis uagabantur
sedib . Ita hiis trib

Expanded text:
cum, data sibi optione ut aut regulariter viverent aut loco cederent, magis vitam mollem elegissent, tunc tota insula incertis vagabantur sedibus. Ita his trib
Abbreviated transcription (Latin):
doniis sucis ebria. ubi
parasitoꝵ discurrens
petulantia. ubi deda¬
la uasa pondere me¬
onerantia. ubi terra
mariq ob gule leno

Expanded text:
doniis succis ebria? Ubi parasitorum discurrens petulantia; ubi Daedalea vasa pondere meornantia: ubi terra marique ob leno
Abbreviated transcription (Latin):
ubiciunt tercium:
in quo utrumq
appareat uicium. Rex
inquint edgarus ue¬
niens andeueram. qui
est uicus non longe
Wintonia: cuiusdam
ducis filiam cuius
forme fama ꝑcrebru¬
erat. adduci precepit.
Mater puelle que ⁊¬
cubinatu filie dedig¬
naretur: ancillam ad¬
uita noctis tenebris¬
cubili apposuit. uir¬
ginem sane nec mnele¬
gantem nec illepidã.

Expanded text:
ubjiciunt tertium, in quo utrumque appareat vitium. Rex, inquiunt, Edgarus veniens Andeveram, qui est vicus non longe a Wintonia, cujusdam ducis filiam, cujus formae fama percrebuerat, adduci praecepit. Mater puellae, quae concubinatum filiae dedignaretur, ancillam, adjuta noctis tenebriscubili apposuit, virginem sane nec inelegantem nec illepidam.
Abbreviated transcription (Latin):
posita componentes
magalia instar ex¬
edificauere burgi.
quo captiuoꝵ greges
cathenis constrictos
asseruarent.ipsiq ꝓ
tempore corpora a la¬
bore reficerent expedi¬
tioni seruitura. Exqͣ
mopinatos discursus

Expanded text:
posita componentes, magalia instar exaedificavere burgi, quo captivorum greges catenis astrictos asservarent, ipsique pro tempore corpora a labore reficerent expeditioni illico servitura. Ex qua inopinatos discursus
Abbreviated transcription (Latin):
cum piscatores ingres¬
si tantam piscium co-¬
piam exhibuere ut
cuius ius magni ex̾¬
citus in gluuiem exsa¬
turare posse uideretur.
N ec multo post er¬
gastulum exire ausus.
magne astucie pericu¬
lum fecit. Reges enĩ
danoꝵ sub sp̃ecie mi¬
mi subiens tentoria:
unius tantum fidelis¬
simi fruebatur consci¬
entia. Ibi ut ioculato¬
rie professor artis etiã
in secretiora triclinii
admissus: nichil fuit
archanum quod non
exciperet. cum oculis.
cum aurib. Plures¬
Q ibi dies moratus.
cum ex omnibz que
nosse desiderauerat a¬
nimo satisfecisset suo:
adelingiam rediit.

Expanded text:
cum piscatores ingressi tantam piscium copiam exhibuere ut cujusvis magni exercitus ingluviem saturare posse videretur. Nec multo post, ergastulum exire ausus, magnae astutiae periculum fecit. Regis enim Danorum, sub specie mimi, subiens tentoria, unius tantum fidelissimi fruebatur conscientia: ibi, ut joculatoriae professor artis, etiam in secretiora triclinii admissus, nihil fuit arcanum quod non exciperet tum oculis tum auribus; pluresque dies ibi moratus, cum ex omnibus quae nosse desiderarat animo satisfecisset suo, Adelingiam rediit
Abbreviated transcription (Latin):
n oppidani. quin se
traderent. exꝑti quã¬
libet nobilem quã¬
libet cõcertam ma¬
num nichil adu̾sus
regem anglie posse
proficere.Odo secun¬
do captus.perpetuo
angliam abiurauit.

Expanded text:
 oppidani quin se traderent; experti quamlibet nobilem, quamlibet consertam manum, nihil adversus regem Angliae posse proficere. Odo, secundo captus, perpetuo Angliam abjuravit.
Abbreviated transcription (Latin):
munitiones refuge¬
re. Dux sine sangiu¬
ne rem peragere uo¬
lens. obfirmato cõ¬
tra archas castello.
ad alia que magis
urgebant bella con¬
uersus est. simul qr
sciebat regem fran¬
coꝵ iam pridem ne¬
scio qua simultate
sibi infensum. ad o¬
pem obsesso ferendã
aduentare. Namq
predicandi modera¬
minis consilio. qͣm
uis iustiorem cau¬
sam habere uideret᷑

Expanded text:
munitiones refugere. Dux sine sanguine rem peragere volens, obfirmato contra Archas castello ad alia quae magis urgebant bella conversus est: simul quia sciebat regem Francorum, jam pridem, nescio qua simultate, sibi infensum, ad opem obsesso ferendam adventare; namque praedicandi moderaminis consilio, 398 quamvis justiorem causam habere videret
Abbreviated transcription (Latin):
exalat nebulas. Qͣ¬
rum ꝑnitie omnes
milites eius preter
.x. interisse. ipsum
amissis crinib ⁊ un¬
guibz dubie conua¬
luisse: Uerumptam̃
quodlibet hoꝵ fuerit.
constat euni num¬
quam continue sed
lente febris in com¬
modo uacasse. donͤ
audita fama iueihe¬
rosolimitane illuc
seiturum uouit.
si deus propicus
ei sanitatem largi¬
retur.
Quo uoto emisso.
ita ducis uires reflo¬
ruisse ut nodosos
integer artus ⁊ spa-¬
cioso erectus pectore.
quasi squalentib
annis exutus. recen¬
ti emicaret uuenta.
Quare diuinis bene¬
ficiis in se confluen¬
tib responsurus ihe¬
rosolimam iuit. uel
primus uel cum pri¬
mis magnas in bel¬
lum trahens cater¬
uas. Et quamuis du¬
rum ⁊ exercitatum
militem haberet. nł¬
lus tamen eo uel pri¬
or in congressu uel
promptiõr in effectu
habebatur.
Deniq notum est
quod turcum in an¬
tiocena obsidione sĩ¬

Expanded text:
exhalat nebulas, quarum pernicie omnes milites ejus praeter decem interiisse; ipsum, amissis crinibus et unguibus, dubie convaluisse. Verumtamen, quodlibet horum fuerit, constat eum nunquam continuae sed lentae febris incommodo vacasse; donec, audita fama viae Ierosolymitanae illuc se iturum vovit si Deus propitius ei salutem largiretur: quo voto emisso, ita ducis vires refloruisse, ut nodosos integer artus, et spatioso erectus pectore, quasi squalentibus annis exutus, receuti emicaret juventa. Quare, divinis beneficiis in se confluentibus responsurus, Ierosolymam ivit vel primus vel cum primis, magnas in bellum trahens catervas; et quamvis durum et exercitatum militem haberet, nullus tamen eo vel prior in congressu, vel promptior in effectu, habebatur. Denique notum est, quod Turcum, in Antiochena obsidion
Abbreviated transcription (Latin):
sonipede cui quon¬
dam rudis xp̃icola
insidens apostoloꝵ
rome circiusti ecclesi¬
as. laxatis habenis
quo uolet eundi
promptum. illi cedes
arbitrium. Habebis¬
q in manu hastam
regiam. cuius cuspi¬
de in terram tractã.
muri scribentur ue¬
stigia.Consules ergo
gisterium. quo ordi¬
ne disponi debeant

Expanded text:
sonipede, cui quondam rudis Christicola insidens apostolorum Romae circuisti ecclesias, laxatis habenis, quo volet eundi promptum illi cedes arbitrium; habebisque in manu hastam regiam, cujus cuspide in terram tracta muri scribentur vestigia. Consules ergo magisterium quo ordine disponi debeant
Abbreviated transcription (Latin):
sulcantes remigio al¬
ueum secane. ad gil¬
uodi fossam deuehun¬
tur expedite: ibiq fixis
anchoris:de euersione
consulunt francie. Et
ecce repentino cumul

Expanded text:
sulcantes remigio alveum Sequanae, ad Givoldi fossam devehuntur expedite, ibique fixis anchoris, de subversione consulunt Franciae. Et ecce repentino tumul
Abbreviated transcription (Latin):
nouembri mense
admonitus a boa¬
mundo principe an¬
tiochie ut iter ihero¬
solime iam tandem
experirentur.profec¬
tionem composuit.
propulsatisq solo
candidi uexilli inisu
quod insigne in p̾

Expanded text:
Novembri mense admonitus a Boamundo principe Antiochiae ut iter Ierosolymae jam tandem experirentur, profectionem composuit; propulsatisque solo candidi vexilli visu quod insigne in p
Abbreviated transcription (Latin):
te sibi delegis. Unde
in primordiis suoꝵ
actuum. suspectum
habens robertum ar¬
chipresulem hostili
obsidione ebroicam
girauit urbem. Cuiꝰ

Expanded text:
te sibi delegit. Unde in primordiis suorum actuum suspectum habens Robertum archipraesulem, hostili obsidione Ebroicam gyravitur bem.
Abbreviated transcription (Latin):
regis ridebant indul¬
gentiam. Postea ta-¬
men ad eum delata:
acriter illoꝵ exilio
uindicata. Mater
angustos filii iam¬
dudum riserat annos.
nichil unquam de
suo largita. heredita¬
rio scilicet odio paren¬
tis in prolem.N

Expanded text:
regis ridebant indulgentiam; postea tamen ad eum delata, acriter illorum exilio vindicata. Mater Angustos filii jamdudum riserat annos, nihil unquam de suo largita, haereditario scilicet odio parentis in prolem
Abbreviated transcription (Latin):
gionis nostre nos has
prefatas non inuiste
rapuisse. rapinamq
deo dedisse: s sic eas
accepi quemadmod̾
uidi cauerunt om̃s
optimates regni an

Expanded text:
gionis, nos has praefatas terras non injuste rapuisse, rapinamque Deo dedisse; sed sic eas accepi, quemadmodum indicaverunt omnes optimates regni An
Abbreviated transcription (Latin):
antiquo renuntlas¬
se.cum regia pote¬
stas accreuisset. uo¬
luptatum cum cu¬
iusdam ꝓb̃ri filia
quam ꝑ satellitem

Expanded text:
antiquo renunciasse cum regia potestas accrevisset, volutatum cum cujusdam presbyteri filia, quam per satellitem
Abbreviated transcription (Latin):
si non eum magni¬
tudo patris obrue¬
ret. nec eius iuuen¬
tutem fata precipi¬
tassent. ne per eta¬
tem maturiorem
aboleret errores li¬
centia potestatis
⁊ impetu iuuenili

Expanded text:
si non eum magnitudo patris obrueret, nec ejus juventutem fata praecipitassent, ne per aetatem maturiorem aboleret errores licentia potestatis et impetu juvenili
Abbreviated transcription (Latin):
Terciadecima porta
portuensis dicitur ⁊¬
uia. Ibi prope sunt ĩ
una ecclesia marty¬
res. felix. alexander.
abdon ⁊sennes. sy¬
meon. anastasius. po¬
lyon. uincentius. Mi¬
lex.candida. innocẽ¬
tia.
uarctadecima por

Expanded text:
Tertiadecima porta et Via Portuensis dicitur. Ibi prope sunt, in una ecclesia, martyres Felix, Alexander, Abdon, et Sennes, Symeon, Anastasius, Polion, Vincentius, Milex, Candida, Annocentia . QUARTADECIMA POR
Abbreviated transcription (Latin):
brittonum regulos.
apud herefordensem
urbem coegit occurre.
⁊ aliquandiu recala¬
trantes in dedicionẽ
transire. ita quod nul¬
lus ante eum rex uel
cogitare presumpse¬
rat. ip̃e in effectum
formauit. ut ei nõe
uectigalis annuati

Expanded text:
ium, regulos apud Herefordensem urbem coegit occurrere, et aliquandiu calcitrantes in deditionem transire; ita quod nullus ante eum rex vel cogitare praesumpserat, ipse in effectum formavit, ut ei nomine vectigalis annuati
Abbreviated transcription (Latin):
preconem clamari
fecere. ut quisq il¬
la nocte equo suo
posse porrigeret. ne
sequenti die multi¬
formib gyris fati¬
gatus deficeret. Iam¬
q mane inclarue¬
rat. cum per acies
dispositi. uexillis
in hostem infestis
prodeunt.Primam

Expanded text:
praeconem clamare fecere, ut quisque nocte illa equo suo ebendam porrigeret, ne sequenti die multiformibus gyris fatigatus deficeret. Jamque mane inclaruerat, cum, per acies dispositi, vexillis in hostem infestis prodeunt. Primam
Abbreviated transcription (Latin):
dunstanus in conse¬
cratione basilice bea¬
ti dyonisii. quam il¬
le in amorem marty¬
ris edificauerat. pol¬
licem dexterum fre¬
quenter protendere:
⁊ signum crucis fron¬
ti e regione pingere.
Delectatusq ad mo¬
dum. nunquam in¬
quit putrescat hic di¬
gitus. Contiuoq in¬
tra missaꝵ agenda
prorupit in lacrimas.

Expanded text:
Dunstanus in consecratione basilicae beati Dionysii, quam illa in amorem martyris aedificaverat, pollicem dextrum frequenter protendere, et signum crucis fronti e regione pingere; delectatusque admodum, « Nunquam, inquit, putrescat hic digitus. » Continuoque intra missarum agenda prorupit in lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
quod tunc slasuuic.
nunc uero harthebi ap¬
pellatur. Est autem re¬
gio illa anglia uet
dicta. unde angli ue¬
nerunt in brittanniã.
inter sayones ⁊gothos
constituta. Sceaph
fuit filius heremodii.

Expanded text:
quod tunc Slaswic, nunc vero Haithebi appellatur. 174 Est autem regio illa Anglia Vetus dicta, unde Angli venerunt in Britanniam, inter Saxones et Gothos constituta. Sceaf fuit filius Heremodii;
Abbreviated transcription (Latin):
penam tulit. amens
effectus. ⁊post modi¬
cum scaturiens uer¬
mib ⁊ mortuus. No¬
uit profecto quod olĩ
consueuerat. nouit
edmundus modo fa

Expanded text:
enam tulit, amens effectus; et post modicum, scaturiens vermibus, et mortuus. Novit profecto quod olim consueverat, novit Edmundus modo fa
Abbreviated transcription (Latin):
neris ab eis.Consule
autem tibi neincon¬
sultus puniaris. Qui¬
b uerbis hastingus t̾¬
ritus. confesti carno¬
tensem urbem theobal¬
do uendidit:⁊distrac

Expanded text:
eris ab eis. Consule autem tibi, ne inconsultus puniaris. » Quibus verbis Hastingus territus, confestim Carnotenam urbem Tetboldi vendidit, et distrac
Abbreviated transcription (Latin):
prelio in liberta tẽ
spirauerint: qͣsi cũ
haroldo omne robur
deciderit anglie.qui
certe potuit ⁊debuit
etiam ꝑ mertissimos
soluere penas perfi¬
die. Nec hoc dicẽs
uirtuti normanno¬
rum derogo:quib
cum pro genere. tũ
pro beneficiis fidem
habeo. S michi ui¬
dentur errare. qui
angloꝵ numerum
accumulant.⁊ forti

Expanded text:
praelio in libertatem spiraverint; quasi cum Haroldo omne robur deciderit Angliae, qui certe potuit, et debuit etiam per inertissimos, solvere poenas perfidiae. Nec, hoc dicens, virtuti Normannorum derogo; quibus, tum pro genere, tum pro beneficiis, fidem habeo. Sed mihi videntur errare qui Anglorum numerum accumulant et forti
Abbreviated transcription (Latin):
regum angloꝵ que
nuper edidi. uobis poꝰ¬
tissimum consestanda
credidi.:domine comes
uenerabilis ⁊ mexito

Expanded text:
regum Anglorum, quae nuper edidi, vobis potissimum consecranda credidi, domine Comes, venerabilis et merito
Abbreviated transcription (Latin):
⁊danoꝵ donaria por-¬
rexerunt. Nunc ut
ferunt modica est ec¬
clesia pb̃ro parrochi¬
ana delegata. Sup᷑
corpus beatissimi
edmundi. quem an-

Expanded text:
Danorum donaria porrexerunt: nunc, ut fertur, modica est ecclesia presbytero parochiano delegata. Supra corpus beatissimi Edmundi, quem an
Abbreviated transcription (Latin):
toq exemplo de symo¬
ne mago. qui fausti¬
nianum in symonis
figura uideri ⁊ a fi
liis horreri fecit: in stͥ¬
ctiorem de cetero in ta¬
lib reddidit.

Expanded text:
toque exemplo de Symone Mago, qui Faustinianum in Symonis figura uideri liis horreri fecit, instructiorem de caetero in talibus reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
sus furiis plurimis ue¬
neno discordie infectis.
arma arripiens. a reg¬
no adorsus est. eũ fun¬
ditus extrudere. adeo
ut undequaq collecta
iuroꝵ multitudine cir¬
ca rothomagensis ciui

Expanded text:
sus furiis, plurimis veneno discordia infectis, arma arripiens, a regno adorsus est eum funditus extrudere; adeo ut undequaque collecta virorum multitudine, circa Rothomagensis civi
Abbreviated transcription (Latin):
Subiectionẽ uero
dunelmensis. hoc ẽ
lindifardensis ep̃i
atq omnium regi¬
onum a terminis
licifeldensis episco¬
pii ⁊ humbre mag¬
ni fluuii usq ad ex¬
tremos scottice fines.
⁊ quicquid ex hac.
parte predicti flumi¬
nis ad parrochiam
eboracen̾sis ecclesie
uire competit. can¬
tuariensis metropo

Expanded text:
Subiectionem uero Dunelmensis hoc est Lindisfarnensis episcopi, atque omnium regionum a terminis Licifeldensis episcopii et Humbrae magni fluuii usque ad extremos Scotiae fines, et quicquid ex hac parte praedicti fluminis ad parrochiam Eboracensis aecclesiae iure competit, Cantuariensis metropo
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus cadens mor¬
tem accelerauit. Ac¬
currit Walterus. E
quia nec sensum
nec uocem hausit.
ꝑniciter cornipedem
insiliens. beneficio
calcarium probe e¬
uasit. Nec uero

Expanded text:
ulnus cadens, mortem acceleravit . Accurrit Walterius; sed, quia nec sensum nec vocem hausit, perniciter cornipedem insiliens, beneficio calcarium probe evasit. Nec vero
Abbreviated transcription (Latin):
S ed quia primi reg¬
ni quod de anglis ex¬
creuit. prosapiam pau-¬
cis ꝑsecuti. quasi anti
westsaxonum stilus
uentilabit. quod a pͥ

Expanded text:
Sed quia primi regni, quod de Anglis excrevit, prosapiam paucis persecuti, quasi scintWest-Saxonum stilus ventilabit: quod a p
Abbreviated transcription (Latin):
titusq est iugalem
tancredi quondam
antiocheni principis
uxorem. Id enim ille
moriens preceperat.
protestatus adolesce

Expanded text:
titusque est jugalem Tancredi, quondam Antiocheni principis uxorem. Id enim ille moriens praeceperat, protestatus in e
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊patris excursi¬
onib partu feda¬
ta. partim eruta: re-¬
parauit. Loca om¬
nia in quib pugna-¬
uerat. ⁊ precipue as¬
sandunam ecclesiis
insigniuit. minists
instĩtuit. qui ꝑ suc¬
cidia seculoꝵ uolu¬
mina.deo supplica¬
rent pro animab

Expanded text:
 patris excursionibus partim foedata, partim eruta, reparavit; loca omnia in quibus pugnaverat, et praecipue Assandunam, ecclesiis insignivit; ministros instituit, qui per succidua seculorum volumina Deo supplicarent pro animab
Abbreviated transcription (Latin):
paniam. ⁊ baleares
insulas ꝑuaserunt.
Partem hyspanie ab¬
stulit eis karolus
magnus. reliquam
⁊ omnes quas no¬
minaui terras pos

Expanded text:
paniam, et Baleares insulas pervaserunt. Partem Hispaniae abstulit iis Karolus magnus; reliquas et omnes quas nominavi terras pos
Abbreviated transcription (Latin):
Opus hoc prudentis¬
sune rex ⁊serenissime.
in normannoꝵ du¬
cum gestis. de diu̾sis
exceptum codicib. iux¬
ta mee exiguitatem
industrie contexui:ue¬
streq dicans idem cel¬
situdini:ob recolenda
priscorum patrum
inter precipuas lai¬
corum dignitatũ ad¬
ministrationes. piissi

Expanded text:
Opus hoc, prudentissime rex et serenissime, in Northmannorum ducum gestis, de diversis excerptum codicibus, juxta meae exiguitatem industriae contexui; vestraeque dicans idem celsitudini, ob recolenda priscorum patrum, inter praecipuas laicarum dignitatum administrationes, piissi
Abbreviated transcription (Latin):
patefactas impetu
ad parietem impu¬
lit. Popłs adstans. ac¬
clamat in gaudium.
Pontificis corpus cũ
patrib celebri uenera¬
tione locatum.
huic in anglia conti

Expanded text:
patefactas impetu, ad parietem impulit. Populus astans acclamat in gaudium: pontificis corpus cum patribus celebri veneratione locatum. huic in Anglia conti
Abbreviated transcription (Latin):
iis atq
huiusmodi cala¬
mitatum malis. ut
prelibauinus gallis
non absq piaculo qͦ¬
rumlibet. per .xxx. fere
annoꝵ spacuim. lugu-¬
bre decritis.hastingus
dominum suumi ad al

Expanded text:
is atque hujuscemodi calamitatum malis, ut praelibavimus, Galliis non absque piaculo quorumlibet per XXX fere annorum spatium lugubre detritis, Hastingus dominum suum ad al
Abbreviated transcription (Latin):
biginem lunaret.
Porro de uite illiuis
sanctitate dubitare
quemquam arcet illiꝰ
irrefragabilis dicti¬
ueritas: quod protu

Expanded text:
biginem limaret. Porro de vitae illius sanctitate dubitare quemquam arcet illius dicti irrefragabilis veritas quod protu
Abbreviated transcription (Latin):
lius cum omiubus
nauibz domum de¬
menter remissus.
Haroldus triumpha¬
li euentu suꝑbus:
nullis partib pre¬
de commilitones di¬
gnatus est. Qua¬
propter multi quo
quisq poterat dilap¬
si: regem ad bellum
hasfigense proficis¬
centem destituere.
Nam preter sti¬
pendarios ⁊ mercẽ¬
narios milites pau

Expanded text:
lius cum omnibus navibus domum clementer remissus, Haroldus, triumphali eventu superbus, nullis partibus praedae commilitiones dignatus est: quapropter multi, quo quisque poterat dilapsi, regem ad bellum Hastingense proficiscentem destituere; nam, praeter stipendiarios et mercenarios milites, pau
Abbreviated transcription (Latin):
cis elegantiam. iutio
corporis deformabat.
quod meretriculam
uille clementer arde¬
bat. Cum qua nocte
quadam sollempni¬
mane ad missam im¬
peratoris aꝑta fronte
astabat. Dissimulata
scientia mandat ei
cesar. ut se paret ad
eungelium: quod eiꝰ
mesodia delectaretur.
Erat enim dyaconus.
Ille pro peccati con¬
scientia. multis pre

Expanded text:
cis elegantiam vitio corporis deformabat, quod meretriculam villae dementer ardebat; cum qua nocte quadam solennimane ad missam imperatoris aperta fronte astabat. Dissimulata scientia, mandat ei Caesar ut se paret ad evangelium, quod ejus melodia delectaretur; erat enim diaconus. Ille, pro peccati conscientia, multis pr
Abbreviated transcription (Latin):
censis ecclesie metro¬
policanus antistes.
auditis cognitisq
rationib absolutã
tibi lanfrance doro¬
bernensis archi ep̃e
tiusq successorib
de canonica obedi¬
entia professionem
facio. ⁊ quicquid
a te uel ab eis iu¬
ste ⁊ canonice mͥ¬
inuinctum fuerit
seruaturum me
esse promicto. De
autem redum a te
Adhuc ordinandꝰ¬
eẽm dubius fui.
ideoq tibi quidẽ
sine conditione sus¬
cessorib uero tius
conditionaliter ob¬
temperaturum me
esse pͥromisi.
Habebat autem
ex antiquo sicut ĩ
libro primo dixisse
me memini. cantu
scopos. londoniensẽ.
wintoniensem. po¬
fensem. siraburnẽ¬
sem. Wigorniensem.
herefordensem. Lici

Expanded text:
censis ecclesie metropolitanus antistes auditis cognitisque rationibus absolutam tibi Lanfrance Doroborensis archiepiscope tuisque successoribus de canonica oboedientia professionem facio et quicquid a te ve ab eis iuste et canonice iniunctum mihi fuerit servaturum me esse promitto De hac autem re dum a te adhuc ordinandem, dubius fui; ideoque tibi quidem sine conditione, successoribus vero tuis conditionaliter, obtemperaturum me esse promisi. » § 300. Habebat autem ex antiquo, sicut in libro primo dixisse me memini, Cantuascopos: Londoniensem, Wintoniensem, Rofensem, Scireburnensem, Wigornensem, Herefordensem, Lic
Abbreviated transcription (Latin):
bro ꝑgam dicere. cum
de aduentu north¬
mannoꝵ in angli¬
am occasio se obtule-¬
rit. Nunc quan¬
ta ueritate potuero.
ꝑstringam de simul¬
tate regis in goduui-¬
num ⁊ filios eius.

Expanded text:
bro pergam dicere, cum de adventu Normannorum in Angliam occasio se obtulerit. Nunc, quanta veritate potuero, perstringam de simultate regis in Godwinum et filios ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
tione potitus. de pa-¬
risiaca euersione corde
uersuto cum suis tra¬
ctans xp̃ianoꝵ sangui¬
nem. paganico instin¬
ctu lupino moresitie¬
bat. Qui classem soluẽ¬
tes. secane fluuium sul¬
cant. stationemq naui¬
um. apud hasdans cõ

Expanded text:
thomo potitus, de Parisiaca emersione corde versuto cum suis tractans, Christianorum sanguinem paganico instinctu lupino more sitiebat. Qui classem solventes, Sequanae fluvium sulcant, stationemque navium apud Hasdans, qua
Abbreviated transcription (Latin):
q occiso sub femini¬
b deturbatus equo.
marcis argenti e¬
merat. etiam per
pedes diu tractus est
S fides lorice obsti¬
tit nelederetur.Iam¬
q nules qui deiece

Expanded text:
 occiso sub foeminibus deturbatus equo, marcis argenti emerat, etiam per pedem diu tractus est; sed fides loricae obstitit ne laederetur. Jamque miles qui dejece
Abbreviated transcription (Latin):
fidei immemor suꝑ¬
bius prouintiam ĩ¬
quietaret. a roberto
de morbreya comite
northanimbrie cum
filio cesus est.Huma¬
tusq multis annis
apud thinemuthe
nuꝑ ab alexandro
filio scottiam ad dũ¬
fermelin portatus ẽ.
quenti anno facto ad
scottum transfugio.
iusiurandum ma¬
culauit.S cum ibi
aliquot annis degẽs.
nichil ad presens cõ¬
modi. nichil affutu¬
rum spei preter coti¬
dianam stipem na¬
ctus eẽt. normannt
liberalitatem exꝑiri
ꝑgens adeum tunc
ultra mare deientẽ
nauigauit. Quod
regi gratissimum

Expanded text:
fidei immemor superbius provinciam inequitaret, a Roberto de Molbreia, comite Northanhimbriae, cum filio caesus est; humatusque multis annis apud Tinemuthe, nuper ab Alexandro filio Scotiam ad Dunfermelin portatus est.tius, sequenti anno, facto ad Scottum transfugio, jusjurandum maculavit; sed cum ibi aliquot annis degens, nihil ad praesens commodi, nihil ad futurum spei, praeter quotidianam stipem nactus esset, Normanni liberalitatem experiri pergens, ad eum, tunc ultra mare degentem, navigavit. Quod regi gratissimum
Abbreviated transcription (Latin):
pretendebat excubias
S Walenses iam au¬
dientiam preuenerãt.
⁊conspirationis accu¬
satos. inuisos curie
toti fecerant.adeo ut
rumor spargeretur.
quod in eodem loco
reguis exercitus eos
adoriretur. Quo ac¬
cepto: ad coniuratos
classicum cecinit. ut
ultro domino regi
non resisterent.s si
conuenti fuissent. qͥn
se ulciscerentur loco
non cederent. Et pro¬
fecto facinus misera¬
bile. ⁊plusquam ciui¬
le bellum fuisset: nisi
maturiora consilia
intercessissent. Ita qͣn¬
tulacumq concordia
interim unta: iterũ
preceptum ut lundo

Expanded text:
praetendebat excubias. Sed Walenses jam audientiam praevenerant, et conspirationis accusatos invisos curiae toti fecerant, adeo ut rumor spargeretur quod in eodem loco regius exercitus eos adoriretur. Quo accepto, Godwinus ad conjuratos classicum cecinit ut ultro domino regi non resisterent; sed, si conventi fuissent, quin se ulciscerentur loco non cederent. Et profecto facinus miserabile et plusquam civile bellum fuisset, nisi maturiora consilia intercessissent. Ita quantulacunque concordia interim inita, iterum praeceptum ut Londo
Abbreviated transcription (Latin):
aucupari. quib quã¬
primum a puero
discidium medita¬
rentur. Inter hec il¬
le haud equidem re¬
or sine dei auxilio qͥ
eum tanto principa¬
tuum preuiderat ĩ¬
perio. tutus adolesce¬
bat. cum solus pene
Gillebertus equum
⁊ bonum armis de

Expanded text:
aucupari quibus quamprimum a puero dissidium meditarentur. Inter haec ille, haud equidem reor sine Dei auxilio qui eum tanto principaturum praeviderat imperio, tutus adolescebat; cum solus pene Gislebertus aequum et bonum armis de
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. Quidam equi¬
tes. quidam pedites.
alii uultum in terrã
demissi. alii tumido
suꝑcilio elati. Et pror¬
sus quicquid ad leti¬
ciam uel tristiciam.
pertinet. in illoꝵ ui¬
debis ⁊ uultib ⁊ge¬
stib. NIullum

Expanded text:
tionis; quidam equites, quidam pedites; alii vultum in terram dejecti, alii tumido supercilio elati; et prorsus quicquid ad laetitiam vel tristitiam pertinet, in illorum videbis et vultibus et gestibus: nullum
Abbreviated transcription (Latin):
dolent.
ost illos nobile ger¬
men regum exaruit.
generosus sanguis ef¬
friguit. Tunc impudẽ¬
tissimus quisq cui uel
lingua diuitias. uł fa-¬
ctio terrorem compara¬
uerat:ad tyrannidem
anhelare.tunc regio
insigni indigni abu¬
ti. Quoꝵ adelbertus
idemq pren. cum bi¬
ennio cantuaritis i¬
peritaret. in mercios
⁊ ab eisdem cãptus: iũ¬
culis manus. corpus
captiuitati prebuit.
Nec multo post ab
hostib laxatus. sed a

Expanded text:
dolent. Post illos nobile germen regum exaruit, generosus sanguis effriguit; tunc impudentissimus quisque, cui vel lingua divitias, vec factio terrorem comparaverat, ad tyrannidem anhelare, tunc regio insigni indigni abuti. Quorum Edelbertus idemque Pren cum biennio Cantuaritis imperitaret , in Mercios et ab eisdem captus, vinculis manus, corpus captivitati praebuit: nec multo post ab hostibus laxatus, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
Ita in eius furtim
pectus uicia pro uir¬
tutib serpebant ut
discernere nequiret.
Qui dubitauit mũ¬
dus quo tandem.
uergeret quo se in

Expanded text:
ita in ejus furtim pectus vitia pro virtutibus serpebant ut discernere nequiret. Diu dubitavit mundus quo tandem vergeret, quo se in
Abbreviated transcription (Latin):
tit dicens. E
mirum eẽ si partes
ille corporis putrue¬
rint: quod usus habe¬
at exanimata corpora.
in quosdam archanos
nature sinus defluere.
⁊ ipsa ut pote puella
membris illis pecca¬
uerit. Ceterum iuste
uentrem nulla corrũ¬
pi putredine:qui nul¬
la sit aculeatus unqͣ
libidine.Immunem
se fuisse crapule:⁊ car¬
nalis copule.

Expanded text:
tit, dicens: non mirum esse si partes illae corporis putruerint, quod usus habeat exanimata corpora in quosdam arcanos naturae sinus defluere, et ipsa utpote puella membris illis peccaverit; caeterum, juste ventrem nulla corrumpi putretudine, qui nulla sit aculeatus unquam libidine, immunem se fuisse crapulae et carnalis copulae.
Abbreviated transcription (Latin):
belli suꝑ normannos
a patria exturbandos
immisit.premittens
cum milite multo q̃¬
dam suum nepotem
ad terrendam rotho¬
magensem urbem.

Expanded text:
belli super Northmannos a patria exturbandos immisit; praemittens cum milite multo quemdam suum nepotem ad terrendam Rothomagensem urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
cens. inter frutecta ob¬
truncatum occuluit.
Et mirum dictu: ꝙ
fraus tam celate in
anglia commissa.
rome diuinitus in¬
notuit. Siquidem
membrana super
altare scĩ petri super¬
ne columba ferente
delapsa: necis ⁊ sepl¬
chralis loci per ordi¬
nem index.Que qr

Expanded text:
cens, inter frutecta obtruncatum occuluit. Et mirum dictu, quod fraus, tam celate in Anglia commissa, Romae divinitus innotuit: siquidem membrana super altare sancti Petri superne, columba ferente, delapsa, necis et sepulchralis loci per ordinem index; q
Abbreviated transcription (Latin):
tum suscepti operis
dicam.
muro circumdata.
montem etiam meni-¬
b circumplexa. a se¬
leuco rege asye. patris

Expanded text:
tum suscepti operis dicam. muro circumdata, montem etiam moenibus complexa; a Seleuco, rege Asiae, nomi
Abbreviated transcription (Latin):
hominis cadauer pt
mortem demone agẽ¬
te discurrere.angli pe¬
ne ingenita crẽduli¬
tate tenent:a gentilib
nimirum mutuantẽs
ut ait uirgilius. Mor¬
te obita quales faia
est uolitare figuras.

Expanded text:
hominis cadaver post mortem daemone agente discurrere, Angli pene innata credulitate tenent, a gentilibus nimirum mutuantes, sicut ait Virgilius: Morte obita quales fama est volitare figuras.
Abbreviated transcription (Latin):
misso exemplo ni¬
niuitarum promit¬
terem: neutrum ai¬
unt erit. quia nec
ip̃i penitebunt. nec
deus eis miserebit᷑.
⁊ quando inquit
tantarum calami-¬
tatum remissio sꝑa-¬
ri poterit: Tunc in¬
quiunt. quasi si ar-¬
bor iuridis succida¬
tur in medio. ⁊ pars
abscisa deportetur a
stipite trium iugerũ
spacio: cum sine quo¬
libet amminiculo.
suo itinerum conexa
trunco ceperit. ⁊ flori¬
b pubescere. ⁊ fructus
protrudere. ex coalescẽ¬
tis suci amore pristi¬
no. tunc demum po¬
terit sꝑari taliũ ma¬
loꝵ remissio.

Expanded text:
misso exemplo Ninivitarum, promitterem, Neutrum, aiunt, erit; quia nec ipsi poenitebunt, nec Deus eis miserebitur. Et quando, inquam, tantarum calamitatum remissio sperari poterit? Tunc, inquiunt, quasi si arbor viridis succidatur in medio, et pars abscissa deportetur a stipite trium jugerum spatio, cum sine quolibet adminiculo, suo iterum connexa trunco, coeperit et floribus pubescere et fructus protrudere ex coalescentis succi amore pristino, tunc demum poterit sperari talium malorum remissio.
Abbreviated transcription (Latin):
potentia subruta.
stabiliq obfirmauit
edicto ut nullum
eus gentis mona¬
chum uł clericum
ad aliquam digni

Expanded text:
potentia subruta, stabili quoque obfirmavit edicto ut nullum ejus gentis, monachum vel clericum, ad aliquam digni
Abbreviated transcription (Latin):
rent.⁊ ictus remitte¬
rent. Quo effecit ut
ultroneis uotis pug¬
nam deposcerent. in
nullo normannos
metuentes. S sata

Expanded text:
et ictus remitterent; quo effecit ut ultroneis votis pugnam deposcerent, in nullo Normannos metuentes. Sed sata
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Corpus herol¬
di matri repetenti
sine precio misit.
licet illa multum ꝑ
legatos obtulisset.
Acceptum itaq ap̃
waltham sepeliuit.
quam ip̃e ecclesiã
ex proprio construc¬
tam in honore san¬
cte crucis. canonicis
impleuerat. Senst̃
ergo Willelmus ut
trium phatorem dece¬
bat cum exercitu si
hostili s regali mͦ

Expanded text:
buit. Corpus Haroldi matri repetenti sine pretio misit, licet illa multum per legatos obtulisset: acceptum itaque apud Waltham sepelivit, quam ipse ecclesiam, ex proprio constructam in honore 421 sanctae Crucis, canonicis impleverat. Sensim ergo Willelmus ut triumphatorem decebat cum exercitu, non hostili sed regali m
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat dexteram:Et¬
enim ipsa optimos
quosq genitalis soli
in seseelidens.tunc pa¬
tuit preda gentibus
alienis. Ab ipso quip¬
pe ut ita loquar occea
clarissimam ueteri tẽ
pestate aquitanie ur
bem. nullam liberta¬
tem retinere ualuit
regio:non oppidum

Expanded text:
ferebat dextram? Etenim ipsa optimos quosque genitalis soli in sese elidens, tunc patuit praeda gentibualienis. Ab ipso quippe ut ita loquar Oceanclarissimam veteri tempestate Aquitanibem, nullam libertatem retinere valuit regio, non oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
quit tibi ex uilla illa.
⁊ nominauit locum
filii obitum ⁊ totius
familie ex subita rui¬
nia interitum. Hoc

Expanded text:
quit, tibi ex villa illa, » et nominavit locum, « filii obitum et totius familiae ex subita ruina interitum. » Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o salutem. Gracias
omnipotenti deo semꝑ
agimus: qui ecclam
suo precioso sangiune
acquisitam inter diu̾

Expanded text:
o salutem. Gratias omnipotenti Deo semper agimus, qui Ecclesiam suo pretioso sanguine acquisitam, inter di
Abbreviated transcription (Latin):
Adiciunt uerbis formã
muri pro sui tuitione
construendi. ad ꝓpug¬
nacula excubandi. in
hostem si necesse sit ꝓ¬
cursandi: ⁊ cetera que
disciplina exigit mili
taris exequendi. Post
monita. lacrimis mise

Expanded text:
Adjiciunt verbis formam muri pro sui tuitione construendi, ad propugnacula excubandi, in hostem si necesse sit procursandi, et caetera quae disciplina militaris exigit exequendi; post monita, lachrymis mise
Abbreviated transcription (Latin):
peliri ad eccl̃e ostium.
ubi ⁊ pedib calcan¬
tium ⁊ stillicidiis ex
alto rorantib eẽt ob¬
noxium. S nostro
tempore Wilelmus
illiuis loci abbas ter¬
cius.rem deformem

Expanded text:
peliri ad ecclesiae ostium, ubi et pedibus calcantium, et stillicidiis ex alto rorantibus, esset obnoxium; sed nostro tempore Willelmus, illius loci abbas tertius, rem deformem
Abbreviated transcription (French):
elementis anglicis e¬
rat conscripta: a roma¬
nis ⁊ aliarum gentisĩ
hominib qui aderãt
frustra legi temptata.
S salubriter ⁊ in
tempore astitit an

Expanded text:
elementis Anglicis erat conscripta, a Romanis et aliarum gentium hominibus, qui aderant, frustra legi tentata. Sed salubriter et in tempore astitit An
Abbreviated transcription (Latin):
raculum ⁊iuroꝵ spe¬
ctaculum. Regressis
adornat conuiuium.
Iubet hengestius filiã
fungi pincerne mu¬
nere: ut regis accubẽ¬
tis ocłos pasceret. Nec

Expanded text:
raculum et virorum spectaculum. Regressis adornatur convivium: jubet Hengistus filiam fungi pincernae munere, ut regis accumbentis oculos pasceret. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
lentis uel byzan¬
tinis redunebant
Herumptamen qr
bernardus theodo¬
sii tunc patriarche
nomen non tacet.
ipsa me monet occa¬
sio ut omnium pa¬
triarchaꝵ nomina
proponam.

Expanded text:
lentis vel bizantinis redimebant. Veruntamen quia Bernardus Theodosii tunc patriarchae nomen non tacet, ipsa me monet occasio ut omnium patriarcharum nomina proponam.
Abbreviated transcription (Latin):
nomine willelmum
iam adultum genu̾at.
iterum repetens sibi
copulauit. Uerum fra¬
ctus iam urib. labo¬
rib ⁊ preliis. in quib
omne iuuentutis robͣ.
consumpserat. de duca-¬
tus sui dispositione a¬
pud se toto conamine
cui uel qualiter illum
relinqueret: delib̾abat.

Expanded text:
nomine Willelmum jam adultum genuerat, iterum repetens sibi copulavit. Verum fractus jam viribus, laboribus et praeliis, in quibus omne juventutis robur consumpserat, de ducatus sui dispositione apud se toto conamine, cui vel qualiter illum relinqueret, deliberabat.
Abbreviated transcription (Latin):
cere nequirent. Uix
enim in tota milicia
quadringenti milites
erant. ⁊tot pedites qͥ
iherosolimam ⁊ ra¬
mulam ⁊caypham
⁊ ioppem custodirent.
Iam qui uenie

Expanded text:
cere nequirent; vix enim in tota militia quadringenti milites erant, et tot pedites, qui Ierosolymam, et Ramulam, et Caipham, et Joppe custodirent. Nam qui venie
Abbreviated transcription (Latin):
diciis delinitus est.
Cumq hora cuban¬
di uenisset. seq iuxta
uxorem collocasset:
sensit quiddam ne¬
bulosum ⁊ densum
inter se ⁊ illam uo¬
luptari quod posset
sentiri nec posset ui¬
deri. Hoc obstaculo

Expanded text:
ditiis delinitus est. Cumque hora cubandi venisset, seque juxta uxorem collocasset, sensit quiddam nebulosum et densum inter se et illam volutari, quod posset sentiri, nec posset videri. Hoc obstaculo