comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admittunt᷑ de mosfõso eg̾ĩt. nemo
.n. eum repellit ⁊ casu obtimu̾t nõ
ei ꝓsit uictoria s ⁊ his qui hñt ab ĩ¬
testato successionem. Nam intesta¬
tum patͤm familias facitssi quis m¬
stituta accusatione mosfõsi deces¬
sit an ad ħedem suum q̃relam tͣns¬
ferat: papinianꝰ. R̾dit. qd̾ ⁊ quibꝰdã
rescͥptis significat᷑ si pꝰ agnitã bono¬
rum possõnem decesserit ẽẽ succes¬
sionem accusationis ⁊ si ñ sit peti¬
ta bonoꝵ possõ. iam tñ cepta contͦ¬
u̾sia uł p̃parata uł si cum uenit ad
mouendam mossõsi q̃relam deces¬
sit. puto ad ħedem tͣnsire.
cilus .li. singulari de septem lib̾a¬
lib iudicus. Quemadinod̾ ĩꝑas¬
se litem quis uideat᷑. ⁊ pꝰsit tͣnmit¬
t̾e actionem uideamꝰ ⁊ ponamꝰ in pͭ¬
tate fuisse eum. ut n bonoꝵ possõ
ei neccĩa ⁊ adicio ħeditatis suꝑua¬
cua sit is si cõminatꝰ tuntũ accusa¬
cionem fu̾i̾t ut usq ad denũtiati
onem. ut libelli dationem p̃cesserit

Expanded text:
emo enim eum repellit et casu optinuerit, non ei prosit uictoria, sed his qui habent ab intestato successionem: nam intestatum patrem familias facit. Si quis instituta accusatione inofficiosi decesserit, an ad heredem suum querellam transferat? Papinianus respondit, quod et quibusdam rescriptis significatur, si post adgnitam bonorum possessionem decesserit, esse successionem accusationis. et si non sit petita bonorum possessio, iam tamen coepta controuersia uel praeparata, uel si cum uenit ad mouendam inofficiosi querellam decessit, puto ad heredem transire. 7 Paulus libro singulari de septemuiralibus iudiciis. Quemadmodum praeparasse litem quis uideatur, ut possit transmittere actionem, uideamus, et ponamus in potestate fuisse eum, ut neque bonorum possessio ei necessaria et aditio hereditatis superuacua sit: is si comminatus tantum accusationem onem vel libelli dationem praecesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit inp̾ate a patre heres institu¬
tꝰ mũto omittit ħeditatem.⁊ ad
substitutum cͣnsmittens q̃relam
mosfõsi instituet uł ab intestato
cit᷑ edicti penam hãt ħ̃editadem
Si condicioni parere testator
ħedem nissit in ꝑsona filii ut alt̾i
⁊ sciens is accepit ÷ uidend̾ ne ab
mossõsi q̃rela excludat᷑. agnouit
n. iudiciũ. Idem ÷ ⁊ si legatarius
ei ut statu lib dedit. ⁊ pot̃ dici
ex cludi enm maxime si ħedem ei
uisserat dare. Eet̾m si legatariũ
ñ ꝑmiat legatarii oblatio. cur
añ aditam ħeditateni nec nasci¬
t᷑ querela Ego euentum puto
secñdum in hacre. ut si forte ante¬
cuã iudiciũ moueat᷑ oblatio ei
fiat eiꝰ qd̾ relictum ÷. qn ex uolun¬
cate cestatoris oblato eo satisfẽm
ei uideat᷑. Eñ siquis fuit mstitu

Expanded text:
fuit in potestate, a patre heres institufuit in potestate, a patre heres institutus merito omittit hereditatem et ad substitutum transmittens querellam inofficiosi instituet, vel ab intestato citra edicti poenam habeat hereditatem. Si condicioni parere testator heredem iussit in persona filii vel alteriu sciens is accepit, videndum, ne ab inofficiosi querella excludatur: adgnovit enim iudicium. idem est et si legatarius ei vel smaxime si heredem ei iusserat dare: ceterum si legatarium, non peremat legatarii oblatio? cur ante aditam hereditatem nec nascitur querella. ego euentum puto sequendum in hac re, ut, si forte antequam iudicium moueatur oblatio ei fiat eius quod relictum est, quasi ex uoluntate testatoris oblato eo satis ei factum uideatur. Unde si quis fuit inst
Abbreviated transcription (Latin):
donaui̾t qͣrtam ꝑtem eius qd̾ ad
eum eẽt ꝑuenturũ. si intestatus
pat̾ fam̃ decessiss. pudo secure eũ
testari. Si quis in pub̾i filio sub¬
stituit sed̾as tabulas faciendo ñ
ob ħ admit̾timꝰ ip̃m in pub̾em ad
debite portionis suficit ad exẽiu¬
dendam q̃relam iudend̾ erit. an
ex ħedatꝰ ꝑtem faciat. qui ñ qͣrit᷑ futo me¬
ut puta sumꝰ duo filũ ex ħedati
heditatem debeo s dimidiã pec̾e
ꝓĩ si siunt ex duobus filis nepotes ex
uno plures. tres puta ex imo unꝰ umi¬
cumsex euntia imꝰ ex illis semiti¬
a q̃pelam exeludit. Quarta aũt ae¬
cipiet᷑ .s. deducto ere alieno ⁊ fum̾s
impensa  an ⁊ lib̾tas qͣrtam mi¬
⁊i cum quis ex asse heres mstitutꝰ:
cidiam. falcidia aũt lib̾tates ñ mi¬
nuit. pot̃ dici deduetis lib̃tatibus
qͣtam meundam. Eum gͥ placet
qͣitam minui ꝑ lib̃tatem eueniet
ut qui seruos cm̃ ht̃ in patͥmomo
suo. dando eis lib̾catem mosfõsi q̃re¬
lam excludat nͥ forte hic filiꝰ siñ

Expanded text:
it quartam partem eius quod ad eum esset peruenturum, si intestatus pater familias decessisset, puto secure eum testari.Si quis impuberi filio substituit secundas tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum impuberem ad debitae portionis sufficit ad excludendam querellam, uidendum erit an exheredatus partem faciat qui non queritur: ut puta sumus duo filii exheredati. hereditatem debeo, sed dimidiam petere. proinde si sint ex duobus filiis nepotes, ex uno plures, tres puta, ex uno unus: unicum sescuncia, unum ex illis semuncia querella excludit. Quarta autem accipietur scilicet deducto aere alieno et funeris impensa: sed an et libertates quartam misi, cum quis ex asse heres institutuscidiam, Falcidia autem libertates non minuit: potest dici deductis libertatibus quartam ineundam. cum igitur placet quartam minui per libertates, eveniet ut, qui servos tantum habet in patrimonio suo, dando eis libertatem inofficiosi querellam excludat: nisi forte hic filius, si non
Abbreviated transcription (Latin):
arcenus. li .iii. dig̾̃ am ex his
qui ñ ex masculis descendunt
facultas ÷ agendi cum ⁊ de matͥs
testam̃to agant ⁊ obtine̾ assidue
soleant. Huiꝰ aũt u̾bi de młfoso ce¬
stam̃to uis illa ut dixi ⁊ docere
inmerentem se. ⁊ iõ indigne p̃ti¬
tum ist etiam exħedatione sumo¬
tum res q̃ illo colore defendit᷑ ap̃
iuiꝰcͥem ut uideat᷑ ille ñ qͣi sane m̃¬
tis fuisse cum teltam̃tũ miciue
ordmaret.

Expanded text:
m et his, qui non ex masculis descendunt, facultas est agendi, cum et de matris testamento agant et optinere adsidue soleant. huius autem verbi "de inofficioso" vis illa ut dixi est docere immerentem se et ideo indigne praeteritum vel etiam exheredatione summotum: resque illo colore defenditur apud iudicem, ut videatur ille quasi non sanae mentis fuisse, cum testamentum inique ordinaret.
Abbreviated transcription (Latin):
apinianꝰ. li. cõnum. Pat̾ filium
emancipauit ⁊ uepotem ex eo re¬
tinut. emancipatꝰ suscepto pꝰea filis
duob exħedatis pr̃e p̾tito uita dece
dente causa filioꝵ patͥs intentio ad¬
huc pend qd̾ si contͣ filios uidicet᷑.
pat̾ ad q̃relam nocatꝰ. ⁊ suam intñ¬

Expanded text:
filium emancipauit et nepotem ex eo retinuit: emancipatus suscepto postea filio, duobus exheredatis patre praeterito uita decesmenti praecedente causa filiorum patris intentio adhuc pendet. quod si contra filios iudicetur, pater ad querellam uocatur et suam int
Abbreviated transcription (Latin):
tib ñ debet᷑ filioꝵ ħeditas p̃ꝑ uotũ
pentum ⁊ naturalem erga filios
caritatem tͣbato tam̃ ordine mor¬
talitatis ñ muꝰ ꝑentib quam lib̾is
pie relinenu d  eredi eius qͥ ptͦ
litem de mosfõso p̃paratã mutata
uoluntute decessit ñ dat᷑ de mosso̾so¬

Expanded text:
tibus non debetur filiorum hereditas propter votum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet. Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata voluntate decessit, non datur de ino
Abbreviated transcription (Latin):
ab intestato potuit bonoꝵ possõnẽ
acciꝑe. q̃uid gͦ eis imputat᷑ cur in¬
cur eum ħedem ñ scͥpsĩt. potuit .n.
scͥptus hr̃es in possessionem mitti
ex clausula de uentre inpossõnem
mittendo. it̃ est natus scd̾m tabulaᷤ
hr̃et Simili mͦ ⁊ eũ qui pꝰ testam̃tũ
matͥs fcm̃ ex secto uent  extͣctus ÷
posse q̃ri dicosSi quis ex hiis ꝑsons¬

Expanded text:
ab intestato potuit bonorum possessionem accipere. quid ergo? eis imputatur cur incur cum heredem non scripserit: potuit enim scriptus heres in possessionem mitti ex clausula de uentre in possessionem mittendo: item natus secundum tabulas haberet. simili modo et eum, qui post testamentum matris factum exsecto uentre extractus est, posse queri dico. Si quis ex his
Abbreviated transcription (Latin):
us heres erit scd̃ qd̾ iudicatum ⁊
⁊ bonoꝵ possessor: si h se ꝯteudit
⁊ lib̃cates ip̃o uire ñ ualent nͦ legata
debent᷑ s soluta repetunt᷑ aut ab co
qui soluit aut ab eo qui obtinuit
timuit repetet. ⁊ ita diuus ad̾anus
⁊ duus pius rescͥpserunt. plane si
ex magna ⁊ uista cã lib̾tates ñ ẽe re
dos uictori.
odestmꝰ. li singulari de mofficioso

Expanded text:
dicatum est et bonorum possessor, si hoc se contendit: et libertates ipso iure non ualent: nec legata debentur, sed soluta repetuntur aut ab eo qui soluit: aut ab eo qui optinuit tinuit repetit: et ita diuus Hadrianus et diuus Pius rescripserunt. Plane si ex magna et iusta causa, libertates non esse reudos uictori. 9 Modestinus libro singulari de inofficioso
Abbreviated transcription (Latin):
eum locum spectari oporteat. in quo¬
s instrum̃tũ dotis fem̃ ⁊ quã eũ in euiꝰ¬
⁊ domicilũ ⁊ ip̃a mulier ꝑ condietionẽ
matͥmonii erat reditura.
dem. li .ii. disputationũ Si quis intẽ¬
tione ambigua ut or̃one usus sit id
qd̾ utiliꝰ ei ÷ accipiendum est.
exiñ lib̾ erit ex quo redemptus ÷. q
constitutio ñ lib̾m ꝓnũtiari p̃cepit
s restidui lib̾tatem iubet. ꝓuide com¬
pellendus erit manumitt̾e eum qui
se sius nũmis redemit. S ⁊ si laticet
exempla senatꝰ consultoꝵ ad fidei¬
comissam lib̃tatem ꝑtinentiũ deb̾e
induci oportet.
petat pꝰ absentiam adu̾sarii eoc̃m pͥ¬
mũ mor alt̾m¬

Expanded text:
eum locum spectari oporteat, in quoeum locum spectari oporteat, in quo instrumentum dotis fs domicilium et ipsa mulier per condicionem matrimonii erat reditura. Idem libro secundo disputationum Si quis intentione ambigua vel oratione usus sit, id quod utilius ei est accipiendum est. uo redemptus est, quia constitutio non liberum pronuntiari praecipit, sed restitui ei libertatem iubet. proinde compellendus erit manumittere eum qui se suis nummis redemit. sed et si latitet, exempla senatus consultorum ad fideicommissam libertatem pertinentium debere induci oportet. petat post absentiam aduersarii edictum primum, mox alt
Abbreviated transcription (Latin):
Im iudiciũ ñ de quo actum ⁊̃ ut ue¬
mret s id ñ uenire de quo nomma¬
Itim actum ÷ ne ueniret. Latrun¬
culator de re pecuniaria indicare ñ pͭ¬
ñ alit̾ us expediri pͤ quam si alt̃
petitor alt̾ possessor sit. eẽ .n. d qui
gonera petitoris sustineat ⁊ qui cõmo¬
do possessoris fungat᷑.
dem . li. quadragesimo nono ad̾.
ecte defendi. ħ ÷ iudiciũ accipere
ut ꝑ se ut ꝑ aliũ. s cum satisdatione
nec ille uid̾r defendi qui qid̾ udica¬
tum ⁊ ñ soluit.
dem.li .i. disputatioñ n ab nig¬
ce doli estimatio. ex eo cid̾ int̃ ÷ sit
s ex eo qd̃ in lidem uirat᷑. Deniq et
p̃doni depositi ⁊ cõmodati ob eam
cansam compet̾e actionẽ si dubitat᷑
Si quis alio uidicio acturꝰ iudicat̃
solui satis acceꝑit dem̃ in alio uidicio
agat ñ cõmittet᷑ stipło. qr de alia
re cautum uid̃r
mulier d illic ubi maritꝰ domiciliũ
hũit. ñ ubi młtrum̃tũ dotale consc̾p¬
tum ⁊̃ nec i id gñs contͣctus ÷ ut ⁊

Expanded text:
in iudicium non de quo actum est ut ueniret, sed id non uenire, de quo nominatim actum est ne ueniret. Latrunculator de re pecuniaria iudicare non pnon aliter lis expediri potest, quam si alter petitor, alter possessor sit: esse enim debet qui onera petitoris sustineat et qui commodo possessoris fungatur. Idem libro quadragensimo nono ad edictum Recte defendi hoc est iudicium accipere vel per se vel per alium, sed cum satisdatione: nec ille videtur defendi, qui quod iudicatum est non solvit. Idem libro primo disputationum Non ab iudice doli aestimatio ex eo quod interest fit, sed ex eo quod in litem iuratur: denique et praedoni depositi et commodati ob eam causam competere actionem non dubitatur. Si quis alio iudicio acturus iudicatum solui satis acceperit, deinde in alio iudicio agat, non committetur stipulatio, quia de alia re cautum uidetumulier debet illic, ubi maritus domicilium habuit, non ubi instrumentum dotale conscriptum est: nec enim id genus contractus est, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
queni temẽ adissariũ suũ inui¬
dicium uocasse constitit. uiatica li¬
tis q sumptꝰ adũsario suo redd̃e o¬
imꝑtire uerum iub̾e eos ꝓut reli
cis nõie p̃nomine erratũ ÷ ser¬
uiꝰ R̾dit. si ex conuentione liͣgato¬
rum is uider adictus eẽt enmẽẽ
udicem decpo litigatores sensissẽt

Expanded text:
quem temere aduersarium suum in iudicium uocasse constitit, uiatica litisque sumptus aduersario suo reddere oimpertire, uerum iubere eos prout religcis nomine praenomine erratum est, Seruius respondit, si ex conuentione litigatorum is iudex addictus esset, eum esse iudicem, de quo litigatores sensissent
Abbreviated transcription (Latin):
ciõnum recte scbit. I nosfõsi q̃¬
uelam patrem filii sui noĩe młtitu¬
ere ñ pesse inuito eo. ip̃ius .n. iii¬
iuiria ÷ Reqñti loco sebit. si filins . ma¬
noꝵ possõnem decelsit̾. finitam
nomtne dibat᷑ filii. Si quis pꝰ
rem mosticiosi ordinatã litem
dereliquerit postẽa ñ audietur
Si imꝑator sit ħes istitutꝰ posse
mosfõsum dici destam̃tum sepis¬
sime rescͥptum est.
neterani patͥs familias cesta¬
sola bona hũit que ni castͥs q̃sie¬
rat. S̾ i quis inmilicia fecĩt de¬
stam̃tum. ⁊ intͣ aunũ pꝰ militiã
decessit̾. dubito an qr ad ħ usq tꝑ̃is
iure militari testam̃tum eius ual

Expanded text:
ionum recte scribit inofficiosi querellam patrem filii sui nomine instituere non posse inuito eo: ipsius enim iniuria est. sequenti loco scribit, si filius ponorum possessionem decesserit, finitam nomine dabatur filii. Si quis post rem inofficiosi ordinatam litem dereliquerit, postea non audietur. Si imperator sit heres institutus, posse inofficiosum dici testamentum saepissime rescriptum est. veterani patris familias testasola bona habuit quae in castris quaesierat. Si quis in militia fecerit testamentum et intra annum post militiam decesserit, dubito an, quia ad hoc usque temporis iure milit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ d̾r ñ quasi uere furiosus uł de¬
mens testatꝰ sit. S recte quid̃ feẽ
destam̃tum. s ñ ex offõ pietatis.
Niam si nere furiosus eẽt uł dem̃s
nullum est testam̃tum.

Expanded text:
ur non quasi uere furiosus uel demens testatus sit, sed recte quidem fecit testamentum, sed non ex officio pietatis: nam si uere furiosus esset uel demens, nullum est testamentum. 3
Abbreviated transcription (Latin):
mutatis ead̃ res ẽẽ estimaret᷑. s ⁊ in
multis cet̾is reb. Nam ⁊ legionem e¬
and̾ hab̾i ex qua multi decessissent
quoꝵ in locum alii subiecti ẽẽnt ⁊
centũ anus fuiss cum ex illis nemo
nmc iu̾et. Itemq nauem si adeo
sepe refecta eẽt ut nulla tabula ead̾
foret᷑ ut eius ratione nos ip̃i ñ idẽ
ẽẽmꝰ qui ab hinc anno funssemꝰ. p̃te¬
rea qd̾ ut philosophi dic̾e̾nt ex qͥb
ꝑticulis minimis consistemꝰ. Hec co¬
tidie ex nr̃o corꝑe deced̾ent. alie q̃
ex tͥnsecꝰ i earum locum accedent
Quaꝓpt̾ cuiꝰ rei sp̾es ead̾ consist̾et
rem qͦ eand̾ ẽẽ existimari.

Expanded text:
mutatis eadem res esse existimaretur, sed et in mutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus: nam et legionem eandem haberi, ex qua multi decessissent, quorum in locum alii subiecti essent: ecentum annis fuissent, cum ex illis nemo nunc uiueret: itemque nauem, si adeo saepe refecta esset, ut nulla tabula eademfore ut ex eius ratione nos ipsi non idem essemus qui abhinc anno fuissemus, propterea quod, ut philosophi dicerent, ex quibus particulis minimis constiteremus, hae cottidie ex nostro corpore decederent aliaeque extrinsecus in earum locum accederent. quapropter cuius rei species eadem consisteret, rem quoque eandem esse existimari.
Abbreviated transcription (Latin):
eo accep condempnatꝰ solui q̃sitũ
⁊ an heres lib̾aret᷑. item q̃ actio mͥ
adu̾sus eum compet̾et. respondi ui¬
dicium qd̾ iam mortuo debitore ꝑ
defensorem enis accipit᷑ nllm
ẽẽ. ⁊ iõ ħedem ñ lib̾ari. defensorem
aũt si ex c̃a indicati solu̾it repet̾e
quid̃ ñ posse. negotio cm̃ gestoꝵ
ei actionem compet̾e adñsus hedẽ
qui sane exceptione doli mali tue¬
ri se possit. si ab actore ꝯueniat᷑
sentem deb̾e. ñ utiq iudex qui de
p̃toris. liquido fui̾t ꝯꝓpbatum exi¬
stimo deb̾e iudicem q̃relam rei ãmi¬
ñ potuit reus. puto uł actionem
iudicati. eo casu in eum denegan¬
dam ut exequi p̃torem ita udica
ex his iudicib qui in eand̾ rem
dati eẽnt ñ nullos cã audita excusa¬
tos ẽẽ in eoꝵ locum alios ẽẽ sũp¬
tos ⁊ q̃relat᷑ singuloꝵ uidiciũ mu¬
R ñ m̃o si unꝰ aut alt̃. S ⁊ si om̃s in¬
dices mutati eent tñ et rem eandẽ
ñ in ħ solum eueniret ut ꝑtib con¬

Expanded text:
atus solvi: quaesitum est an heres liberaretur, item quae actio mihi adversus eum competeret. respondi iudicium, quod iam mortuo debitore per defensorem eius accipitur, nullum esse et ideo heredem non liberari: defensorem autem, si ex causa iudicati solverit, repetere quidem non posse, negotiorum tamen gestorum ei actionem competere adversus heredem: qui sane exceptione doli mali tueri se possit, si ab actore conveniatsentem debere, non utique iudex, qui de praetoris liquido fuerit adprobatum, existimo debere iudicem querellam rei admius adesse non potuit reus, puto vel actionem iudicati eo casu in eum denegandam vel exsequi praetorem ita iudicaex his iudicibus, qui in eandem rem dati essent, nonullos causa audita excusatos esse inque eorum locum alios esse sumptos, et quaerebatur, singulorum iudicum munon modo si unus aut alter, sed et si omnes iudices mutati essent, tamen et rem eandem ue in hoc solum euenire, ut partibus com
Abbreviated transcription (Latin):
rei pu. causa ab ẽe ceꝑint cũ p̾senti¬
um ⁊ eoꝵ qui ñ defendunt᷑ anni¬
stratio defendi ⁊ estimari pꝰsit cumq
pꝰea seruus apparu̾t. cuiꝰ noĩe ꝑ pro¬
curatorem fuerat actum᷑ solui debi
lit̾em inferenti ñ obstabit.

Expanded text:
a abesse coeperunt, cum praesentium et eorum qui non defenduntur administratio discerni et aestimari possit. Cum postea seruus apparuit, cuius nomine per procuratorem fuerat actum, absolui debitlitem inferenti non obstabit.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. li. lu. ad sabm̃ Si locus iniubẽ¬
do iudicare ñ ⁊̃ comp̃hensus ind̾r
ꝑeo loco idicare uississe ubi sol indi¬
cari sñ inꝯmodo litigantiũ.
eum qui subditꝰ ÷ sequi oꝑ.¬

Expanded text:
cus in iubendo iudicare non est comprehensus, videtur eo loco iudicare iussisse quo solet iudicari, sine incommodo litigantium. eum qui subditus est sequi o
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ edc̃m ꝑemptoriũ impetͣtum cũ
dies eius suꝑuen̾it tunc absens cita¬
ri d. Et siue respond̾it siũ ñ respõ¬
d̾it aget᷑ causa ⁊ ꝓñtiabit᷑. ñ utiq ẜ¬
nam causam hu̾it uincet. Ꝙ si is qͥ
edc̾m ꝑemptoriũ impetͣuit absit die
cognitioni is u̾o aduersus quẽ mi¬
petͣtum ⁊ adsit tunc cͥcum ducend̾
n scd̃m p̾sentem ꝓmintiabit᷑ cͥ cum¬
ducto edc̃o. udeamꝰ an ampliꝰ reus
conueniri possit. an u̾o salua quid̾
lis ÷. uerũ nistantia cm̃ edc̃i ꝑierit
E⁊ mag̾ ÷ ut instantia tm̃ ꝑierit
ex integͦ᷑ aũt litigari pꝰsit. Eci¬
end̾ ÷ ex ꝑemptorio absentẽ con¬
dempnatũ. si appłłat ñ eẽ audiert̃
si mͦ ꝑ contumatiam defint si mi¬
nꝰ audiet᷑¬

Expanded text:
post edictum peremptorium impetratum, cum dies eius superuenerit, tunc absens citari debet: et siue responderit siue non responderit, agetur causa et pronuntiabitur, non utiqnam causam habuit, vincet. Quod si is qui edictum peremptorium impetravit absit die cognitionis, is vero adversus quem impetratum est adsit, tum circumducendum ndum praesentem pronuntiabitur. Circumducto edicto uideamus an amplius reus conueniri possit, an uero salua quidem lis est, uerum instantia tantum edicti periit: et magis est ut instantia tantum perierit, ex integro autem litigari possit. Sciendum est ex peremptorio absentem condemnatum si appellet non esse audiendum, si modo per contumaciam defuit: si minus, audiet
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ñ oꝑͦ. maior .n. q̃stio minorem
causam ad se tͣhit.
dem li. singulari de osfõ assessoꝵ
tͥum edictorũ cõnumerari d. plane
licet om̃s ab añcessore nu̾s finitꝰ sit
solet successor unũ edc̃m dare.

Expanded text:
fieri non oportet: maior enim quaestio minorem causam ad se trahit. Idem libro singulari de officio adsessorum trium edictorum connumerari debet. plane licet omnis ab antecessore numerus finitus sit, solet successor unum edictum dare.
Abbreviated transcription (Latin):
seuerꝰ ⁊ antoninꝰ rescͥpserunt sicut¬
sensu̾t fid̾i conmissarii alio loco
dare necc̃e hr̃e scd̾m consensũ dare
ubi consenserint.
lp̃. li .ui. fid̃i cõmissor. Sed et si
suscepit actionẽ sid̾i cõmissi ⁊ alus
ras frum̃tariat emi uolu̾it eniains
maior ꝑs h̾editatis in ꝓuintia sit.
tũ rome deb̾e̾ fid̾i cõmissũ solui di¬
cendum ÷ cum apparet id testatorẽ
sensisse ex gn̾e comꝑationit.e
⁊ si ꝓponas quibdam clarissimis
uiris argenti ut auri pondo relicꝰ¬
to ⁊ sit susficiens ad huiꝰmodi fid̾i¬
cõmissa rome patͥmoniũ licet ꝑs¬
ueri simile ÷ testatorem qui hono¬
rem habitum uolu̾it his quib reli¬
oͣ trut tam modica fid̾i cõmilła i ꝓ¬
umntia pr̃ari uoluillẽ ¶ Si ea res qͥue.
ꝑ fid̾i cõmissum relicta ÷ eoloci sit. dicẽ¬
dum ÷ non deb̾e p̾scbi ei qui petit qͣi¬
maior ꝑs h̾editatis alibi sit. Sed si
ñ fidei conmussum petat᷑ eo loci sed
fid̾i cõmillo satis indendum ⁊ anħ¬

Expanded text:
Severus et Antoninus rescripserunt, si consenserit fideicommissarius alio loco dare, necesse habere secundum consensum dare ubi consenserit. sexto fideicommissorum Sed et si suscepit actionem fideicommissi et aliis ras frumentarias emi voluerit, quamvis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex genere comparationis. Sed et si proponas quibusdam clarissimis uiris argenti uta et sit sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae patrimonium: licet uerisimile est testatorem, qui honorem habitum uoluit his quibus reliquit tam modica fideicommissa, in prouincia praestari uoluisse. Si ea res quae per fideicommissum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere pmaior pars hereditatis alibi sit. Sed si non fideicommissum petatur eo loci, sed fideicommisso satis, videndum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex ꝓuintia codices asferant᷑ur
Id̾ mactione cutele placuit. o¬
ꝗ mine puelle tutorib in ꝓunitia ꝯ¬
dempnatis curatores puelle iudi¬
catum rome facẽ cogunt᷑ ubi mu¬
Stuam pecuniam mat̾ accepit cui
filia heres extitit

Expanded text:
incia codices adferantur. idem in actione tutelae placuit. Nomine puellae tutoribus in provincia condemnatis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accepit, cui filia heres extitit.
Abbreviated transcription (Latin):
petat᷑ is ꝙ dicat ali̾ ẽẽ maiorẽ ꝑtẽ hr̃i¬
tatis ñ ex̃ ad pr̃ationẽ compellendu̾i
et ita multis consticutionio cauet.d¬
ut ibi petat᷑ fidĩ conmissum uͥ maior
ꝑs heditatis ÷ insi si ꝓbet᷑ eo loco uo¬
luisse testatorem fid̃i comuissũ pr̃a¬
¶ri u̾ petit᷑ Tractatum ÷ de ere alie¬
tio si mea ꝓuntia ubi fid̾i cõmissũ
petit᷑ plus eẽt eris alieni an quasi
maior ꝑs alibi eẽt p̃scͥptio locũ hr̃et
S hic placuit nicħ face eris alieni
nom̃. cum ñ loci sit es alienũ s uni¬
u̾sarum fãcultatum es alienũ patͥ¬
moniũ cotum inminuere constat
ñ c̃ti loci facultates ciuid tñ si forte
c̃tis hoñib destinatum sit patͥmo¬
niũ ut puta almm̃tis pr̃andis. quo
rome pr̃ari pat̾ familias nisserat¬
uł tͥbutis ut quibdam aliis mex¬
cusabilis houerib an possit p̃sc̾ptic
locum hr̃e: hic putem idstadici lo
conmissum petat᷑ ubi domicilium
heres ht̃ iquotiens aũt cep̃ qui fid̾i¬

Expanded text:
maiorem partem hereditatis, non erit ad praestationem compellendus: et ita multis constitutionibus caueturut ibi petatur fideicommissum, ubi maior pars hereditatis est: nisi si probetur eo loco uoluisse testatorem fideicommissum praestari, ubi petitur. Tractatum est de aere alieno: si in ea prouincia, ubi fideipetitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi esset, praescriptio locum haberet. sed et hic placuit nihil facere aeris alieni nomen, cum non loci sit aes alienum, sed universarum facultatium: aes enim alienum patrimonium totum imminuere constitit, non certi loci facultates. quid tamen si forte certis oneribus destinatum sit id patrimonium, ut puta alimentis praestandis quae Romvel tributis vel quibusdam aliis inexcusabilibus oneribus, an possit praescriptio locum habere? hic putem iustius dici commissum petatur, ubi domicilium heres habet. Quotiens autem coepit quis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
supp̃ssas tabulas destam̃ti dicant inqͥ¬
bus lib̃catem sibi relictam asseuerãt
Idem arcioris annone ppłi romam cẽn¬
sus etiam ⁊ false monete cminis reos
dominos detegẽ seruis ꝑmissum est
p̃terea fid̾i cõmissam lib̾tatem ab hĩ
petit. S ⁊ si qui sius nũmis redemp
cos se ⁊ ñ manumissos contͣ placiti
fidem asseu̾e̾nt. ¶ib̾ etiam ẽẽ iilꝰ
si rõnes reddid̾it arbitrii contͣ dñm
rõnib excuciendis recte petet. Sed
⁊ si quis fidem alicuiꝰ eleg̾it ut nũ¬
mis eiꝰ redimat᷑ atq is solutis ma¬
numittat᷑. nec ille oblatam pecu¬
mam susciꝑe uelle dicat contͣctus

Expanded text:
suppressas tabulas testamenti dicant, in quibus libertatem sibi relictam adseverant. item artioris annonae populi Romani, census etiam et falsae monetae criminis reos dominos detegere servis permissum est. praeterea fideicommissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redempplaciti fidem adseverent. liber etiam esse iussus si rationes reddiderit, arbitrum contra dominum rationibus excutiendis recte petet. sed et si quis fidem alicuius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere velle dicat, contractus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis pͤati ꝑmittit᷑ id subicit᷑
uiris necc̃itati. Iudex si quid ad¬
u̾sus legis p̃ceptum in uidicando
dolo malo p̃t̾misit legẽ offendit.
ne fid̾i iudicii cum ñ dum oͣies
p̃stande pecume uenit si agat ali¬
quis ad int̾ponendam cautionẽ ex
gato rome duitit dotis nomime

Expanded text:
iudicis potestati permittitur, id subicitur iuris necessitati. Iudex si quid adversus legis praeceptum in iudicando dolo malo praetermiserit, legem offendit.ae fidei iudicis, cum nondum dies praestandae pecuniae uenit, si agat aliquis ad interponendam cautionem, exgato Romae diuerterit, dotis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
pond̾e aut nũo aut m̾sura continec᷑
ibi dari d ubi petit᷑ nisi si adiectũ
fũit centum modios ex illo horreo
aut uini amphoras ex illo dolio ¶i
aũ ꝑ inrem actionem legatũ petet᷑
etiam ibi peti d ubi res ÷ ⁊ si mo¬
bilis sit res ad exibendũ agi cũ hẽ¬
de pot̾it ut exibeat rem sic eam
undicari a legatario pot̾it.
um erit qd̾ hodie ñ pͭ uidicare.U̾
scilicet sue m̃tis effectus qd̾ sũe

Expanded text:
pondere aut numero aut mensura continetur, ibi dari debet ubi petitur, nisi si adiectum fuerit "centum modios ex illo horreo" aut "vini amphoras ex illo dolio". si autem per in rem actionem legatum petetur, etiam ibi peti debet ubi res est. et si mobilis sit res, ad exhibendum agi cum herede poterit, ut exhibeat rem: sic enim vindicari a legatario poterit.um erit, quod hodie non potest iudicare: ut scilicet suae mentis effectus quod se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ⁊ ut in fut᷑m concipi ita iudiciũ
in pendñti pͭ ẽẽ. uł de his reb que
pꝰea in obligõnem aduenture sunt
Zam neminem puto dubitatur u̾
qͥm fideuissor añ obligõnem̃ rei acci¬
pi possit uidicium u̾o̾ añ quam aͥd
debeat᷑ non posse.
alistratꝰ. li .i. cognitionũ. Int̾̃dũ
ex iułtis causis ⁊ ex c̃tis ꝑsonis

Expanded text:
e et uel in futurum concipi, ita iudicium in pendenti potest esse uel de his rebus quae postea in obligationem aduenturae sunt. nam neminem puto dubitaturum, quin fideiussor ante obligationem rei accipi possit: iudicium uero, antequam aliquid debeatur, non posse. 36 Callistratus libro primo cognitionum. Interdum ex
Abbreviated transcription (Latin):
fratres in hec u̾ba rescͥpserunt hu¬
matͥiũ ẽẽ pp̃ foctuptos casus dilatio¬
nes accipi ueluti qd̾ pat̾ litigator
silium ut aliam ut uror uirũ uel¬
gui filii parentes amiserunt ⁊ n
similib causis cognitionem ad ali
eiem mod̾ sustim̃. Eenatoe si ne¬
stoꝵ. s actionem eum exciꝑe oꝑtere
qͥꝯ uilianꝰ.R. cum sua sponte sibi hancd
obligationem contͣxerit.
dem. li .u. cognitionũ. Si deui ⁊
possessione q̃rat᷑ pͥus cognoscendũ

Expanded text:
fratres in haec uerba rescripserunt. humanum est propter fortuitos casus delationem accipi, ueluti quod pater litigator filium uel filiam uel uxor uirum uel filius parentem amiserit, et in similibus cquem modum sustineri. Senator si nestorum, sed actionem eum excipere oportere Iulianus respondit, cum sua sponte sibi hanc obligationem contraxerit. Idem libro quinto cognitionum Si de vi et possessione quaeratur, prius
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ si legatus tp̃a legationis adier̃
actio nec exceptio tͦbelliani obitat ꝙ post er
ex ꝑsona legati. qr ħ legati ꝑsonale
bñficium ⁊ Ex quib aut̃ causis ñ
ꝗcoget᷑ legatus iudicium acciꝑe nec
iirare cogendus ÷ se dare ñ oꝑt̾ẽ.

Expanded text:
si legatus tempore legationis adierit actio, nec exceptio Trebelliani obstat ex sona legati, quia hoc legati personale beneficium est. Ex quibus autem causis non cogitur legatus iudicium accipere, nec iurare
Abbreviated transcription (Latin):
legatariis dat᷑ actio. S nisi satisdet
mittunt᷑ in possõnem rerũ ħedita
legatum puͦ. muu̾e fungi ⁊ acto¬
rem custodie cã in possessione reꝵ
ħeditariarum ẽẽ

Expanded text:
legatariis datur actio, sed nisi satisdet, mittuntur in possessionem rerum hereditarlegatum publico munere fungi et actorem custodiae causa in possessione rerum hereditariarum esse?
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõem obstare debere ꝙ mu¬
lier receptura iam e̾et. ⁊ eo i¬
ulier ei cui nuptura erat cum
dotem dare uellet pecui̾am q̃
d cebebatur acceptam fecit.
neq npcie uisecute sunt rec
te ab eo pecunia ꝯdiceretur qi¬
ne pecunia ad enm sñ causa an
ꝑ acceptilatõnem ꝑueni̾t.

Expanded text:
ceptionem obstare debere, quod muceptionem obstare debere, quod mulier receptura esset. Iulier ei cui nuptura erat cum dotem dare vellet, pecuniam quae sibi debebatur acceptam fecit neque nuptiae insecutae ste ab eo pecunia condicetur, qune pecunia ad eum sine causa an per acceptilationem peruenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit enis peccune repetitio donec
antem meodem hĩm matrimo¬
ini ꝑmaneret nõ magis id repeti
po̾t qmͣ ꝙ sponsa sponso dotis no¬
mine delĩt donec maneat int̾
eos affinitas qd̾ eñi ex ea cã nũ¬
dum cognito inmatͥmonio
datur cum sic detur tanꝙͣ ui
dotem ꝑuenturum qmͣ dui
ꝑuenire po̾t repetitio enus nõ ÷¬
natus mulieri iussu enis spon¬
so munerauit neo nuptie se¬
ente sunt mulier ꝯdicet. s si
ego cͣxi cõsponso et peccuniã
in hoc decli ut si npcie secute
ee̾nt mułri dos adquire̾tur
obrem datur. ⁊ re nõ secuta e¬
go ab sponso condicam. Si
quis in debitam pecuni am ꝑ
errorem iussu mułris sponso
eiꝰ promisisset et imꝑcie secu¬
te suissent exceptõne doli ma¬
li uti non pot. maritus em̃ su¬
um negocium gerit et nicħ
dolo fatit nec decipiendus ẽ
qd̃ fit si cogatur in docatam
tat ab ea ꝙ marito declit aut
ut libe̾tur si uĩttum solũit᷑
s si soluto matrimonio mari¬
tus peteret in eo dum taxat ex¬

Expanded text:
sit eius pecuniae repetitio, donec autem in eodem habitu matrimonii permanent, non magis id repeti possit, quam quod sponsa sponso dotis nomine dederit, donec maneat inter eos adfinitas: quod enim ex ea causa nondum coito matrimonio datur, cum sic detur tamquam in dotem peruenturum, quamdiu peruenire potest, repetitio eius non naturus mulieri iussu eius sponso numeravi nec nuptiae secutae sunt, mulier condicet. sed si ego contraxi cum sponso et pecuniam in hoc dedi, ut, si nuptiae secutae essent, mulieri dos adquireretur, ob rem datur et re non secuta ego a sponso condicam. Si quis indebitam pecuniam per errorem iussu mulieris sponso eius promississet et nuptiae secutae fuissent, exceptione doli mali uti non potest: maritus enim suum negotium gerit et nihil dolo facit nec decipiendus est: quod fit, si cogatur indotatam utat ab ea quod marito dedit aut ut liberetur, si nondum solverit. sed si soluto matrimonio maritus peteret, in eo dumtaxat ex
Abbreviated transcription (Latin):
oum tracticdisse repetẽ ate peciuia
potero. qr hor̾em accipientis non
Retis et rursus si tũ ẽstichus otiꝑ
euitione euis promitte nõuis no
ubaberis quo minus ate recuni¬
am reperere possim. De ꝯdierõe
aut ob cãm. et ob rem aut turpe
ant honestam. ob turpem. antẽ
ait ut dantis fit turpitudo et no
accipientis aut ut accipientis d¬
nin taxat no ⁊ dancis aut utrus¬
q. ¶ Obrem gͥ honestam datũ
cipientis fu̾it ⁊̃ si res fecuta sit

Expanded text:
eum tradidisse: repetere a te pecuniam eum tradidisse: repetere a te pecuniam potero, quia hominem accipientis non feceris: et rursus, si tuus est Stichus et pro euictione eius promittere non uis, non liberaberis, quo minus a te pecuniam repetere possim. DE CONDICTIOaut ob causam, et ob rem aut turpem aut honestam; turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque.Ob rem igitur honestam datum cipientis fuerit, etiamsi res secuta sit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ nns tuns insuspictõem furti
aticio uenisset. delisti eum in
qonem sub ea cã ut si id reper¬
tum meo nõ eẽt redd̾etur tͥ. is
eum tradiclit p̾fecto ingilum
quͣ infatinore depͥhensura p̾fec¬
tus iugilum eum su̾mo suppli¬
cio affecit age̾s cum ticio dare
eum tibi oport̾e qr et ante mor¬
tem dare tͥ oportuerit labeo a¬
it posse ⁊ adexhibendum agr
qm̃ fecit quominus exhiberet
s ꝓculus dari oportere ita ait
si fecisses eius hoĩem. quo cãu
adexhibendũ agẽ te no̾ posse s¬
si tnꝰ mansiss ⁊ furti te actarirm
cum̃ eo qia e auena ita usus fit ũ¬
sres se iuito domimo ueti aut
cuniam ut michistichim dares
utr̃ id cc̃ctus gerus xportione ep̃¬
tionis et uendditionis ẽ an maia
hic alia obligatio ẽ qmͣ ob rem
dati re nõ secuta iiquo pro clua¬
or sum et it̾osi mortiuis ẽ stichꝰ
repetere possum qd̾ ido̾ tibi decli
uit michi stichum daressfinge e¬
uim alienum eẽ stichum s te tã

Expanded text:
servus tuus in suspicionem furti Attio venisset, dedisti eum in quaestionem sub ea causa, ut, si id repertum in eo non esset, redderetur tibi: is eum tradidit praefecto vigilum quasi in facinore depraehensum: praefectus vigilum eum summo supplicio adfecit. ages cum Attio dare eum tibi oportere, quia et ante mortem dare tibi eum oportuerit. Labeo ait posse etiam ad exhibendum agi, quoniam fecerit quo minus exhiberet. sed Proculus dari oportere ita ait, si fecisses eius hominem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sesi tuus mansisset, etiam furti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret se invito domino uti aut cuniam, ut mihi Stichum dares: utrum id contractus genus pro portione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obligatio est quam ob rem dati re non secuta? in quod procliuior sum: et ideo, si mortuus est Stichus, repetere possum quod ideo tibi dedi, ut mihi Stichum dares. finge alienum esse Stichum, sed te tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ciens res ita aminitur ut ẽptori
canhr̃e non liceat ꝓpt̾ ip̃ãm
eictionem. ⁊ idd ait. si ep̃tor
hommis mota sibi controu̾si¬
a uenditorem dedit procura¬
torem utq uctus litis extima¬
tionem sustułit stipłoem duple
non cõmutti. quia nec mandan
accionem procurator hic idẽq
ũditor ht̃ ut ab emptore litis
estimatio nem consequatur. c̃
gͥ neq corpus neq pecunia ep̃¬
tori ab sit nonoportet ꝯmini
stipłonem. quarmus sup̃e iudi¬
cio accepto uictus eẽt ⁊ litis esti¬
mationem sustuustet placeat ꝯ¬
eode̾ ĩ. sccibit neq enim hr̃e li¬
cet eum cuius sip̃cium quis nõ
de disset ab ad u̾sano auferetur
ta fugit homo cuipa posseaoris
dãpnandus quid̾ ent postestor
s nonstatim eum adim̃ditorẽ
reg᷑ slirumꝰ ut ex dupie stipłone
acturum. quia infim non ꝓpt e
iuctionem. si ꝓpt fugam ei hoĩez
hr̃e nonlicet. planeinquit cũ
app̾hñd̾it possessionem fugmiui
tunc ꝯmitti stipłonem. uilianus

Expanded text:
otiens res ita amittitur, ut eam emptori habere non liceat propter ipsam euictionem.Et ideo ait, si emptor hominis mota sibi controuersia uenditorem dederit procuratorem isque uictus litis aestimationem sustulerit, stipulationem duplae non committi, quia nec mandati actionem procurator hic idemque uenditor habet, ut ab emptore litis aestimationem consequatur: cum igitur neque corpus neque pecunia emptori absit, non oportet committi stipulationem: quamuis, si ipse iudicio accepto uictus esset et litis aestimationem sustulisset, placeat ceodem libro scripsit. neque enim habere licet eum, cuius si pretium quis non dedisset, ab aduersario aufer‹r›etur: ta fugerit homo culpa possessoris, damnatus quidem erit possessor, sed non statim eum ad uenditorem regressurum et ex duplae stipulatione acturum, quia interim non propter euictionem, sed propter fugam ei hominem habere non licet: plane, inquit, cum adprehenderit possessionem fugitiui, tunc committi stipulationem Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
tem usum ꝑtinet. tam ⁊ sun
obscuro eẽt ut pote ignorimi¬
b nob̾ quamdui eimi hitu¬
rus er̃m an ⁊ futurum ẽ ⁊ ut
eum quicquam aut ame aut̃
a beo cui uendidistem cuiue
similit̾ ꝓmifissem eumceret
sũmam aut̃ oꝑimonis sue.
hãc ee ut tm̃ ex ea stipłone cõ¬
sequar quanti mea int̃ sit ułp̾

Expanded text:
tem usum pertineret, tametsi in tem usum pertineret, tametsi in obscuro esset utpote ignorantibus nobis, quamdiu eum habiturus essem et an futurum esset, ut eum quisquam aut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tantum ex ea stipulatione consequar, quanti mea
Abbreviated transcription (Latin):
ed siquid p̃ ea allumone.
accessit tempus quo accidit
iuspiciendum. siusufrrictus
euincatur pro bonitate fruc
tuum extimatio facienda ẽ.
ta exempto ent agendum
de eo ꝙ accessit quẽ ad modu̾
ea q̃ empto fundo noĩatim
accessunt. si eiucta sint sim¬
plum p̃ratur. ¶ Duple sti¬
pło ꝯmitti dicitur tunc cũ
res restituta ẽ. petitori ułdãp¬
natus utis extimatione uel
posse sor ab emptore ꝯuent
absolutus ẽ. ¶ sifuus cui
nomine dupiam stipłati sum̾
euictus fiũt an ob id ꝙ fugiti
uus uł sanus nonfuit. anagẽ
nicħominus possimus q̃ntur¬
proculus id̾ndui ait neh̃
quoq int̾sit. uirum tunc euic¬
tus sit. cum meus fcũs ñ eet.
antunc cum mens fc̃us eẽt. in
eo enim orĩi quo mens fcũs ẽ.
statimi mea int̃ c̃. qnͣto ob id det̾i¬
orẽ. ⁊ quim accoẽm senci ex sti¬
płatu hr̾e cepi eam nec obeuic¬
tionem nec morte ne manumns¬
sione. nec fuga ẜui noc ulla si¬
mili cã amuti. at simbonis me
erronem non c̃e stipłatus eẽm

Expanded text:
ed si quid postea alluuione accessit, tempus quo accedit inspiciendum.Si usus fructus euincatur, pro bonitate fructuum aestimatio facienda est.ta ex empto erit agendum de eo quod accessit, quemadmodum ea quae empto fundo nominatim accesserunt si euicta sint, simplum praestatur.Duplae stipulatio committi dicitur tunc, cum res restituta est petitori, uel damnatus est litis aestimatione, uel possessor ab emptore conuentus absolutus est.Si seruus, cuius nomine duplam stipulati sumus, euictus fuerit a nobinon fuerit an agere nihilo minus possimus, quaeritur.Proculus uidendum ait, ne hoc quoque intersit, utrum tum euictus sit cum meus factus non esset, an tum cum meus factus esset: in eo enim casu quo meus factus est statim mea interest, quanto ob id deterior est, et quam actionem semel ex stipulatu habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meierronem non esse stipulatus essem,
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ sistipło nulla fuistet in t̾po¬
sita de exempto accõne id̾ dicemus¬
Sihomouber quirona fide ẜiue¬
rat uenerit aticio michi. ticius¬
⁊ ip̃e michi sui faciat controu̾siã
ip̃m de se obligatum yebo.
indeauenam tibi ut eo noĩe nõ
obligareris. sieum post ea abste
eniam ⁊ sat̃ pro emenone mi¬
chide̾s ixcipiendum᷑. acantõne
ꝙ pro mle obligatus sit. qui a enã
nonexcepto eo agñdo eo nõie cõ¬
trate dolimali exceptione pos¬

Expanded text:
ed et si stipulatio nulla fuisset interposita, de ex empto actione idem dicemus.Si homo liber qui bona fide seruiebat uenierit mihi a Titio Titiuset ipse mihi sui faciat controuersiam, ipsum de se obligatum habeboinde alienaui tibi: ut eo nomine non oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione mihi des, excipiendum cautione, quod pro me obligatus sit, quia etiam non excepto eo agendo eo nomine contra te doli mali exceptione pos
Abbreviated transcription (Latin):
Inus unditus decesfit anq̃. e¬
unicatur stipło non ꝯmititur
quia nemo eum eunicat. S fa¬
tum humane sortis. de dolo tm̃
potĩt agi. si dolus int̾cessit uide

Expanded text:
us uenditus decesserit antequam euincatur, stipulatio non committitur, quia nemo eum euincat, sed factum humanae sortis: de dolo tamen poterit agi, si dolus intercesserit.Inde
Abbreviated transcription (Latin):
tor naturalem. esuitatem sccuitus ꝓpo¬
suit. quo tucelam minorum sucest
Iam comint᷑ om̃s constet fragile ẽẽ ⁊ in¬
armum. hums etatum conssilnmt
mucis. coptõmbus surpoitum. multoꝵ¬
ꝙ insidiis expossint̃. auxilium eis p̃cor.
ħ edicco. pollicit᷑ est adusus e pcc̃ones
opitil atõnem p̾tor dedit ama cumi

Expanded text:
raetor naturalem aequitatem secutus proposuit, quo tutelam minorum suscepit. nam cum inter omnes constet fragile esse et infirmum huiusmodi aetatium consilium et multis captionibus suppositum, multorum insidiis expositum: auxilium eis praetor hoc edicto pollicitus est et adversus captiones opitulationem. Praetor edicit: "Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
um cramis cminis indocem dodit
N unc inmmnoribus iudendum est¬
ucrum incontractibus capitis dim¬
caxat. subuematur an ⁊̃ d̾clinañtibu
ucpacͥta dolo aliquid minor. scc̃it in
rem coositam ł com moda. ł alas
ad eum ꝑuesuit ⁊ placit ⁊ indelicas mi

Expanded text:
um circumscripta in dotem dedit. Nunc videndum minoribus utrum in contractibus captis dumtaxat subveniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita vel commodata vel alias ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃t̾uar eis debũt cuua cͥconspacte eat spic¬
tandum. cct̾um nemo aredet. adempto¬
remrerum papillarum uec sibona fid¬
de distirantur ⁊ districte ꝑ hae̾ est iure¬
bus. q̃fortincis casibus subicte sunt ũ
c̃ẽ. imori ad ñsus emptorem surcaien¬
dum nisi aut sordes. aut euidñs grõtu
tornm. siñcurator tocsatut. ¶ R estir¬
cucus aut̃ c̾. srhedicati milccat. p cam
adcat qͣ rtꝑudiañ resticutus. quidem

Expanded text:
uari eis debent. quod circumspecte erit faciendum: ceterum nemo accedet ad emptionem rerum pupillarium, nec si bona fide distrahantur. et destricte probandum est in rebus, quae fortuitis casibus subiectae sunt, non esse minori aduersus emptorem succurrendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur.Restitutus autem cum se hereditati misceat uel eam adeat
Abbreviated transcription (Latin):
est. idem ⁊ indonorum possessione ł¬
In alia sucessiene. Honsolum at̃
filius q̃ se milcnit pat̾ne ħedicati s
⁊ sialiquis sit exnuariis imor ann¬
ins sumli modo restitut̃onem inpit᷑
norun suorum. suꝑatõnem plane quia
post aditami ħͥedicatem trstintur d p̃s

Expanded text:
norum possessione vel alia successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetranorum suorum separationem. plane qui post adit
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ealat᷑ ¶ Net utrum solume
dum. Mouet dubitatd̃nem ant
pediar summ mouendum efficiet ut
peos ⁊ maioridui sudueniatur to ꝑa
poitum. Petor enim minoribũ¬

Expanded text:
intercalatur.Sed utrum solis dum. mouet dubitationem, quod, peculiari subueniendum, efficiet, ut per eos etiam maioribus subueniatur, id est ropositum: praetor enim minor
Abbreviated transcription (Latin):
ts tuus com̃tibi debet noo soluendo
cõt diatu tuo peccumam muituam a
me accepit ⁊ tai camsolum labͤs ait
dedolo malo accõnem: intendendam
aiia nec dipeculio ncix sit com dagcnlio
meẜil sit nec inrem domin sĩsum iude¬
atir: ami ẜ cebicum domnius acce¬
dit᷑. siptrũsaris nichi nullam scaetatẽ

Expanded text:
tuus cum tibi deberet nec solvendo esset, hortatu tuo pecuniam mutuam a me accepit et tibi solvit: Labeo ait de dolo malo actionem in te dandam, quia nec de peculio utilis sit, cum in peculio nihil sit, nec in rem domini versum videatur, cum ob debitum dominus acceperit. Si persuaseris mihi nullam societatem
Abbreviated transcription (Latin):
roculus. Societatem nietum co¬
isti ca condicõne. ut uerna mucꝰ
comunis partes societatis constitu¬
eret. nerua constitut. ut tu ex
tͥente socuis esses ego ex besse. que¬
ritur. utoimi ratum io iure scci¬
ctaris sit. an inchominus ex equis
partib socui simus. eristimo aud̃
melius te quesiturũ fuisse. utr̃
ex hus partib socu essemꝰ aͣsis con¬
striuss an ex hus quas ut uirum
bonum constituere oportuiss. ar¬
bitrorum emmgn̾a. sunt ouo.
unũ eiusmodi. ut siue equimsit
sine mieuũ parere debeamus qd
obẜuatur. cum ex comꝓmisso ad
arbitum itum eb. alt̾um eiusmi
ut ad bomi uui arbitum redigi de¬
beat ĩ si nomimatim ꝑsonasit cõ¬
ius ꝗpiehensum est ut opus arbi¬
bitrium iuriꝰbom eristimo seĩm¬
dum esse ed mag̃ cd̾ iudicumi ꝓ
socio bone fidei est.

Expanded text:
rum.Societatem mecum cisti ea condicione, ut Nerua amicus communis parte‹s› societatis constitueret: Nerua constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societatis sit an nihilo minus ex aequis partibus socii simus. existrum fuisse, utrum ex his partibus socii essemus quas is constituisset, an ex his quas virum bonum constituere oportuisset. arbitrorum enim genera sunt duo, unum eiusmodi, ut sive aequum sit sive iniquum, parere debeamus quod observatur, cum ex compromisso ad arbitrum itum est, alterum eiusmodi, ut ad boni viri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comis comprehensum est, ut opus arbibitrium uiri boni existimo sequendum esse, eo magis quod iudicium pro socio bonae fidei est.
Abbreviated transcription (Latin):
homis ꝑtinere ad ab aliquib ser¬
nari non potest rõne que defendi
posse g̃m societas contrahitur tam
lucri qͣm campnĩ ꝯmunis mitur¬
Si unus ex socus qui nõ totoꝵ bo¬
noꝵ sccu erunt ꝯmuem peccu¬
niam feneniũit usurasq ꝑceꝑit.
ita demũ usuras ꝑtirĩ debet. si sdci¬
etatis nomme fen̾eraĩut. nanisi
suo nomine q̃m sortis pericłm
ad eum ꝑtinũto usuras ip̃m perti¬
nee oportet. ¶ Siquio inus ex so¬
cus necessano de suo inpend̾it in¬

Expanded text:
onus pertinere quod ab aliquibus seronus pertinere quod ab aliquibus seruari non potest, rationeque defendi posse, quoniam, societas cum contrahitur, tam lucri quam damni communio initur.Si unus ex sociis, qui non totorum bonorum socii erant, communem pecuniam faenerauerit usurasque perceperit, ita demum usuras partiri debet, si societatis nomine faenerauerit: nam si suo nomine, quoniam sortis periculum ad eum pertinuerit, usuras ipsum retinere oportet.Si quid unus ex sociis necessario de suo impend
Abbreviated transcription (Latin):
peccuni sit quaͣ deduita de renquo
ad̾ cuiq debeatur om̃es age possũt¬
¶nõ nũꝙͣ inqͣm necessarum est ⁊
manente societate agi ꝓsotio ue¬
luti tum societatis ueaigalium
causa coita est. ꝓpõq uarios cõ¬
tractus neut expediat reced̾e aso
maritus ꝑciꝑe debet. quia aput
eum ẽẽ dedet qui honera sustinz
qd̃ suam dissoluto nͦimͦ. sccietas
distrahatur eademdie recipienda
ut c̾cum sit cam. ux partem eu¬
den reodi nõ oporte diuidere cã
it̃ socios uidex debeͣt
aulus. Niimus ex socus remcõ¬
munem uendid̾it consensu socioꝵ
p̃cium diuidi debita ut ei cauea¬
tur indempnem eum futurum.
qd̾ si iam dampnum passus est hoc
ei p̃stabitur. s si p̾cium cõmuica¬
tumsit sine cautc̃e ⁊ aliquid p̾sti¬
t̾it . is qui uendidit. an si nõ omes
sccii soluendo sint. ꝙ a quib dam
ẜuarĩ non potest a cet̾is debeat fer¬
re. s ꝓculus putat hoc ad cẽtoꝵ

Expanded text:
pecunia sit: qua deducta de reliquo, pecunia sit: qua deducta de reliquo, quod cuique debeatur, omnes agere possunt.Nonnumquam necessarium est et manente societate agi pro socio, ueluti cum societas uectigalium causa coita est propterque uarios contractus neutri expediat recede‹re› amaritus praecipere debet, quia apud eum esse debet qui onera sustinet: quod si iam dissoluto matrimonio societas distrahatur, eadem die recipienda ut certum sit eam uel partem eius reddi non oportere, diuidere eam inter socios iudex debetum.Si unus ex sociis rem communem uendiderit consensu sociorum, pretium diuidi debet ita, ut ei caueatur indemnem eum futurum. quod si iam damnum passus est, hoc ei praestabitur. sed si pretium communicatum sit sine cautione et aliquid praestiterit is qui uendidit, an, si non omnes socii soluendo sint, quod a quibusdam seruari non potest a ceteris debeat ferre? sed Proculus putat hoc ad ceterorum