comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itndigno peccatori fortitudinẽ et
iuautem auxiliatricem dexterã tuam.
pualter posim om̃atela inimici suꝑa¬
re. et te iuuante confundere tribunal
rictiouari prefecti. ut magnificetur in
gentib nomen tuũ qd̃ est benedictum
in scła seculoꝵ amen. Et uox dixit ei.
Q uintine famule m̃s constans esto ui¬
rilter age. ego autem adero tibi. Tunc
factum est ut qui eum cedebant supra
dere putarentur. ip̃i magis ab angłis tor¬
quebantur. Et clamauerunt p̾fecto di¬
centes. Domine adiuua seruos tuos. Nã¬
et nos magis flagellis cecdimur. et igne cre¬
mamur. ut iam nec loqui nec stare possi¬
bat auxilio. Prefectus dixit. ꝑ deos ui¬
ro quia magus est. et maleficia eius pre¬
locum obscurum ubi nec lumen uideat
et de popło ad eum nemo ingretdi possit.
Sẽs uero quintinus psallebat dicens.
Eripe me dñe ab homine malo: et a uiro
iniquo libera me. Quia cogitau it
supplantare gressus meos : tota die con¬
stitu it prelia. Acuit linguã suam si¬

Expanded text:
indigno peccatore fortitudinem| et uirtutem auxiliatricem dexterae tuae qualiter| possim omni telam inimici superare . et te iuuante| confundere tribunal huic riciouaro perfecto ut m\a/g| nifecitur in gentibus nomen tuum . quod est benedictum| in secula seculorum. Et uox de celo dixit ei. Quintini .| famuli meus . constans estu . uiriliter age . ego autem| adero tibi. Tunc factum est . ut quid eum cedebant .| stadere| potarent ipsi magis ab angelis torquerentur et cla| mauerunt perfecto dicentes . Domine adiuua nos . nam| nos magis flagellis cedemur . et ignem cremamur .| ut iam nec loqui nec stare possibat auxilium. Perfectus dixit per deo iuro quia| magus est et maleficiae suae praem locum . ubi nec lumen uideatingredere possit. Sanctus quintinus| psallebat dicens. Eripe me domine ab homine malo| a uiro iniquo libera me . quia cogitauit subplant\a/re| gressus meus tota die constituit prelia aquit lin| guas suas si
Abbreviated transcription (Latin):
nus fac qd uis: paratus sum. Caruem
neã in potestatem habes: animã uero
neã non habet nisi solus d̃s qui decdlit¬
aii. Tunc rictiouarus furore commo¬
tis. iussit eum tencli. et quaternionib¬
tum cedi precepit. Cũq cederetur. sc̃s
quintinus eleuauit oculos suos in celũ
durns. Dñe deus meus qui om̃ia nosti
biiusquam fiant. grãs ago tibi ꝑ głam

Expanded text:
rius| fac quod uis . paratus sum. Carnem rius| fac quod uis . paratus sum. Carnem meam habes in| potestatem . animam+ meam uiro non habes nisi| solus deus qui eam dedit Tunc riciouarus furore| commotus iussit eum tendi et quaternione boum| cedi praecepit . Cumque cederetur . sanctus quintinus ele| uauit oculos suos in caelo . dicens domine deus meus qui| omnia nusti priusquam fiant gratias ago tibi| per gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
pntinis uocor. Rictiouarus dixit.
siqua ꝑgenie natus es : Sc̃s quinti¬
as rspondit. Urbis rome oruindus
sim et filius zenonis senatoris. Ricti¬
maris dixit. Quid passus es unde tã
aansi genere. et talis uiri filius. uanis¬
sime te tradidisses religioni: ut colas
tum qui ab hominib est crucifixus:
Quintinus respondit. Libercas ur̃a et
nobilitas est cognoscere factorem celi et
rus dixit. Quintine recede ab hac stul¬
ticia qua teneris: et sacrifica diis. Num¬
tinus respondit. Stultus non sum: S
sapientiam quero. Nam illi stulti sũt:
qui tibi obaudiunt. et sacrificant. Ip̃i
non sunt ueritatis fidei. et lumen iusti¬
die nesciunt. s sunt in tenebris et in
igne ꝑpetuo cremabuntur. Rictiouarus
dixit. Accede nunc: et sacrifica diis.
Nam si nolueris: ꝑ deos iuro diuersis
penis faciam te interfici. Sc̃s quintinꝰ
respondit. Pꝰ deum iuro qui fecit celum
et teriam. mare et om̃ia que in eis sũt:
quia non ꝑtimesco minas tuas. Cele¬

Expanded text:
ntinus nuncupor. Riciouarus dixit . ex qua| progenie natus es. Sanctus quintinus respondit urbis| rome oriundus sum . et filius sum “g”enonis senatoris| Riciouarus dixit quid passus es ut de tam| nubile genere et tale uiri filius uanissime  tra| deres religionem et colas eum qui ab hominibus es“t”| crucefixus Quintinus respondit libertas uero| et nubilitas est cognuscere factorem caeli etm. “R”iciouarus dixit| Quintini . recede ab hanc stulticia . qua teneris et| sacrifica diis. Quintinus respondit Stultus| non sum sed sapienciam quero . nam illi stulti sunt| qui tibi obaudiunt . et sacrificiant+. ipsi | ueritatem fidei et lumen iusticiae non scient . sed| sunt in tenebris et in igne perpetuo cremabuntur| Riciouarus dixit. Accede nunc . et sacrifica diis .| nam si nolueris per deos iuro diuersis poenis te faciam| interfici. Sanctus quintinus respondit per deum iuro| qui fecit celum et terram mare et omnia que in eis| sunt quia non pertemisco menas tuas cele
Abbreviated transcription (Latin):
ob preuaricationem primi paontei
tisseme naturo humane penalit. s¬
ta est. eiusoem beatissimi ui frde
corporis commpago ita aliena inimat
ni regis legitur fuisse inuenta a
mandata. Qd̃ quantum sub ĩpres
uirtus diuina claruerit siquis prit
nosse desiderat. seriem huius uolit se
paulo suꝑius repetendo ꝑspicatit l
gat. ibiq quanto honore quanta u
illesione et incorruptione ꝓtectio tͥra¬
na illd̾ donauerit. rationabiliter emp̃¬
hensum fideliterq ad notatum ꝑfia¬
le colligere quibit. Cum igitur nil de¬
trimenti nilq incorruptionis in crp¬
ris eiusdem scĩ uiri prima translatiõ
que facta est sub memorato principe
comꝑtum fuisse didicerit. nullo madi
douuico cesare sepe dicti sc̃ uir arpa
solidum illesumq eademq xp̃i pũs
potentie multiplices grates dipuiꝰ
soluat. inueniens dm̃ ꝓculdubio s¬
q in huius fidelissimi seruuli le
crenuis uocib exclamabit. at

Expanded text:
ionem primi parentis justissime naturae humanae poenaliter inflicta est, ejusdem beatissimi viri corporis totius compago ita aliena immunis Carolomanni regis legitur fuisse inventa et terrae mandata. Quod quantum sub ipsius virtus divina claruerit, si quis plene nosse desiderat, seriem hujus libelli paulo superius repetendo perspicaciter legat: ibique quanto honore, quantave illaesione et incorruptione protectio divina illud donaverit, rationabiliter comprehensa fideliterque adnotata perfacile colligere quibit. Cum igitur nil detrimenti nilque corruptionis in corporis ejusdem sancti viri prima translatione, quae facta est sub memorato principe, compertum fuisse didicerit; nullo modo udovico Caesare, saepe dicti sancti viri corpus solidum illaesumque eadem Chrispotentiae multiplices grates digne persolvat inveniens, Deum procul dubio m in hujus fidelissimi servuli sui cernuis vocibus exclamabit. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
a sũmino tecti fastigio usq in ultimum
arfaxan ictu choruscationis adusti in
carbonẽ conuersi sunt. Post menses au
uitatem. in qua extruxit basilicã in oc¬
tono cyelo. octo anguloꝵ. octo genum
pedum. ita ut octies octo genum pedũ
numerus numeraretur ꝑ gyrum. in
altum autem pedum centum ugin¬
ti. Om̃ia ex quadratis marmorib sym¬
maticis exstruxit. Cameram uero la¬
minis aureis affixit. in medio autem
octogenis sarchofagum ex argento in
stituit puro. ꝑ quatuor autem annos
fabricam incessanter exercuit. Et consũ¬
mans ea ilie natalis eoꝵ id est quinto ka¬

Expanded text:
a summo tecti fastigio usque in ultimum Arfaxat ictu fulminis adusti et in carbonem conversi sunt. Post mensem teranstulit, in qua exstruxit basilicam in octogono cyclo octo angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex quadratis marmoribus et synmaticis exstruxit, cameras vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die natalis eorum, id est V Ka
Abbreviated transcription (Latin):
tini referre martyrium. non
mei cordis concaua naturalis aliquid ex¬
aminasse noscendum est. quantũ in eiꝰ
sensum dñs iħc celeste infulsit misteriũ.
Obsecro itaq qui lecturi sunt ut fidẽ dic¬
tis adhibeant. me non falsa scripsisse. Ali¬
Igitur illo tempore sub maximiano imꝑa¬

Expanded text:
tini  referre marty| rium non mei cordis conuacantur|  quid examinasse nuscendum est quan|  sensum christus caelestem infulsit mysterium .| obsecro itaque qui licturi sunt ut fidem dictis| “adhibea”nt non falsa scripsisse . aliIgitur in illo tempore| sub maximiano impera
Abbreviated transcription (Latin):
collocari. Quoꝵ sententie sepe dictus põ¬
tifex obedientiam prebuit. consilio assen¬
sit. et petentib iam dictis uenerandis
uiris scĩssimi uiri hucberti corpus attri¬
buit. Nam anno ordinationis ipsius
sexto decimo qui est incarnationis dñi¬
ce octingentesimus uicesimus quintus.
undecimo kalendas octobris ad beatissi¬
mi confessoris uentum est urnam. atq
a sacerdotib cum maxima reuerentia a
loco sepulture eius effossa. itidem q cum
religiosi populi gradusq eccłiastici fre¬
quentia in beati lamberti eccłiam sc̃i ossa
sunt uiri transuecta. ubi triduo orationi¬
b et uigiliis ꝓsecuta pridie kalendas
octobris ad memoratum monasterium.
cum loculo suo sunt ꝓlata. ibidemq xp̃o
annuente. ut tanto confessori compete¬
bat sunt mirifice condita. S qm̃ insig
S magis magisq quantum fari morta¬
lib datur ob eius laudem et głam pro¬
pagandam fideliter preconanda. ualde

Expanded text:
collocari. Quorum sententiae saepe dictus poncollocari. Quorum sententiae saepe dictus pontifex obedientiam praebuit, consilio assensit, et petentibus jam dictis venerandis viris sanctissimi viri Hucberti corpus attribuit. 4. Nam anno ordinationis ipsius sexto decimo, qui est incarnationis Dominicae octingentesimus vicesimus quintus, undecimo Kalendas Octobris, ad beatissimi confessoris ventum est urnam, atque a sacerdotibus cum maxima reverentia a loco sepulturae ejus effossa, indidemque cum religiosi populi gradusque ecclesiastici frequentia in beati Lamberti ecclesiam sancti ossa sunt transvecta, ubi triduo orationibus et vigiliis prosecuta, pridie Kalendas Octobris ad memoratum monasterium cum loculo suo sunt perlata, ibidemque, Christo annuente, ut tanto confessori competebat, sunt mirifice condita. 5. Sed quoniased magis magisque, quantum fari mortalibus datur, ob ejusdem laudem et gloriam propalandam fideliter praeconanda, valde
Abbreviated transcription (Latin):
uiris magnoꝑe ut ideis concederet exige¬
retur prudenti consilio cuncta ꝑagens
ad ebaldum uirum metropolitam suũ
suꝑ hac re consuluit. Qui et ip̃e in tan
unam xp̃ianissimũ atq orthodoxum
principem lodouuicum imꝑatorẽ adi¬
rent. et que eos pulsaret fratrũ peticio
paricer edicerent. Qui et ip̃e głosus at¬
ꝙ inuictus augustus considerans rem
ꝑgrandem atq paucoꝵ uires magnitu¬
dine sui transcendentẽ ad conciliũ ue¬
nerabile ep̃oꝵ qͥd tunc temporis apd aq̃s¬
grani congregatum erat statuit confe¬
rendum. et quid de his eẽt gerendum a
sententia scĩ conuertentur
magnoꝑe flagitandum. Isdẽ
autem uenerabilis ac ꝓrsus deo amabilis
conuentuts. consideratis undiq parti¬
b scilicet ut qui et quã rem peterent.
s et reuerentiã dñi confes soris sanx¬
erunt tot religiosoꝵ uirorum uoto
scĩ uiri ossa committi. et in monasteri¬
o supradicto ubi religiosus honoraretur

Expanded text:
viris magnopere ut id eis concederet exigeviris magnopere ut id eis concederet exigeretur, prudenti consilio cuncta peragens, Adebaldumvenerabilem virum metropolitem suum super hac re consuluit, qui et ipse in tantuna Christianissimum atque orthodoxum principem Ludovicum imperatorem adirent, et quae eos pulsa ret fratrum petitio, pariter edicerent. Qui et ipse gloriosus atque invictus Augustus considerans rem pergrandem, atque paucorum vires magnitudine sui transcendentem, ad conciliumvenerabile episcoporum, quod tunc temporis apud Aquasgrani congregatum erat, statuit conferendum, et quid de iis esset gerendum a sententia sancti conventus magnopere flagitandum. Isdem autem venerabilis ac prorsus Deo amabilis conventus, consideratis undique partibus, scilicet qui et quam rem peterent, sed et reverentia Domini confessoris, sanxerunt tot religiosorum virorum voto sancti viri ossa committi, et in monasterio supradicto, ubi religiosius honorarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
go inde quaq in eundem locum religiosi¬
tatis cultores confluere. et maxime nobi¬
les uiri ex monasterio sc̃i
lamberti qui apłice uite desi¬
uirili terq eiusdem ordinis uitam.
actuumq ꝓbitatem tenere. Qui
detrita sc̃e conuersatioĩs
uia que  olim sibi fuerant aspe
augmenta sue ꝓfectionis et deuotionis.
Requirentes ergo adierunt p̃fatum
uenerabilem ac deuotum antistitem.
uuialcaudum. uti beatissimi hucberti
p̃sulis ossa eis a loco sepulture ꝑmitte¬
ret transferre. et in cellam sue habita¬
tionis ob sui consolationem et confes¬
foris dñi ampliorem honorem transpor¬
tare. Qui uotis eoꝵ peticionẽ ut pius
pater clementer exaudiuit. indignum¬
q locum quo sc̃a menbra iacebant tan¬
to confessore iudicauit. s et piam peti¬
cionem eoꝵ impleri posse atq debere nõ
abnuit. A tramen ne in caute ac pas¬
sim leuitatis errore dictante id fecisse ui¬
deretur ferme trib annis eoꝵ peticionẽ
distulit. S cum ab ip̃is uenerandis

Expanded text:
 undequaque in eumdem locum religiositatis cultores confluere, et maxime nobiles viri ex monasterio Sancti Lamberti, qui apostolicae vitae desiviriliterque ejusdem ordinis vitam morum actuumque probitate tenere. Quidetrita sanctae conversationis via, quae olim sibi fuerant asperaugmenta suae perfectionis et devotionis requirentes, adierunt praefatum venerabilem ac devotum antistitem Walcandum, uti beatissimi Hucberti praesulis ossa eis a loco ejus sepulturae permitteret transferre, et in cellam suae habitationis ob sui consolationem et confessoris Domini ampliorem honorem transportare. Qui vocis eorum petitionem ut pius Pater clementer audivit, indignumque locum quo sancta membra jacebant, tanto confessore judicavit. Sed et piam petitionem eorum impleri posse atque debere non abnuit. Attamen ne incaute ac passim levitatis errore dictante id fecisse videretur, ferme tribus annis eorum petitionem distulit. Sed cum ab ipsis venerandis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ inenerguminos. Quco nobis et uobs
apłi dei uiui: In ingressu urõ fiõns
aipli ab oriente quadriga equoꝵ fusi¬
is er angento et auro. In qua radiatus
Ea que exauro fusilis consistebat. in a¬

Expanded text:
 Quid nobis et vobis, apostoli Dei vivi? in ingressu vestro flammis templi ab oriente quadriga equorum fusilis ex auro stabat, in qua radietas solis aeque fusilis consistebat. In a
Abbreviated transcription (Latin):
martyrum qui agaunum gło¬
so sanguine illustrant. ꝓ honore
gisftoꝵ stilo explicamus. ea utiq fide. qua
e nos martyrii ordo ꝑuenit. Nam ꝑsuc¬
edntium relationem rei geste memoriã
uendum intercipit obliuio. Et si ꝓmar¬
drib singulis loca singula que eos possi¬
dea uel singule urbes insignes habent᷑.
le mimerito. quia ꝓdeo summo p̃cio¬
sos s anenas refundunt. quanta excolen¬
M it rurentia sacer ille agaunensiũ
atissime passionis causam loquamur.

Expanded text:
martyrum qui Agaunum glorioso sanguine inlustrant pro honore gestorum stilo explicamus, ea utique fide qua ad nos martyrii ordo peruenit. nam per succedentium relationem rei gestae memoriam nondum intercepit obliuio, etsi pro martyribus singulis loca singula quae eos possident uel singulae urbes insignes habentur, nec inmerito, quia pro deo summo pretiosas sancti animas refundunt. quanta excolendus est reuerentia sacer ille Agaunensium atissimae passionis causam loquamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quicem crucifixus amatus. ⁊ que
circa crucis mysteriũ tanto amore suc¬
cenditur. crucis potentia in signis ⁊ mi¬
raculis illustratur. Signũ enĩ uiuifice
trucis dum morbidis applicat: morbos
ab eis mirabiliter fugat. Tangam ex

Expanded text:
vicem Crucifixus amatus et quae circa Crucis mysterium tanto amore succenditur, Crucis potentia in signis et miraculis illustratur. Signum enim vivificae Crucis dum morbidis applicat, morbos ab eis mirabiliter fugat. Tangam ex
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq placuit om̃ium dispensatori deo.
sui thome recompensare merita. et longos
labores consũmare uictoriosa martyrii pal¬
ma. Regis ergo sententiam mutauit inme¬
lius. et mediantib tam dñi pape patern a
exhortatione. et regis francoꝵ et pluriũ ep̃or
consilio. quam etiam princypum supplici in
cessit. Inchoante autem anno septimo cũ
suam quantociꝰ repecl are festinabat. Noli¬
it enim pater pius cantuariensem eccłiam
diutius desolatam relinquere. ut quam it
crecditur in spũ uiderat certaminis sui głam
ꝓtelare. aut alibi moriendo sedem ꝓpriam
martyrii sui honore priuare. Transito itag
mari archip̃sul et futurus martyr. in mag¬
na gła et honore p̃cipue a monachis cũ sol¬
lempni ꝓcessione quasi angłs susceptus est
in eccłia sua. om̃ib pre gaudio lacrimantib
et cum grãrum actione clamantib. benali¬
tus qui uenit in noĩe dñi. om̃ibq in pacis
osculo receptis. famillariter cõmorans int

Expanded text:
Denique placuit omnium dispositori Deo Denique placuit omnium dispositori Deo sui Thomae recompensare merita et longos labores consummare victoriosa martyrii palma. Regis ergo sententiam mutavit in melius et mediantibus tam domini papae paterna exhortatione, et regis Francorum et plurium episcoporum consilio, quam etiam principum supplici intInchoante autem anno septimo, cumsuam quantocius repedare festinabat. Noluit enim pater pius Cantuariensem Ecclesiam diutius desolatam relinquere vel quam ut creditur in spiritu viderat certaminis sui gloriam protelare, aut alibi moriendo sedem propriam martyrii sui honore privare. Transito itaque mari, archipraesul et futurus martyr in magna gloria et honore praecipue a monachis cum solemni processione quasi angelus Domini susceptus est, in ecclesia sua omnibus prae gaudio illacrymantibus et cum gratiarum actione clamantibus: « Benedictus qui venit in nomine Domini. » Omnibusque in pacis osculo receptis, familiariter commorans inter
Abbreviated transcription (Latin):
coronam adepturus duplicem. S nec sic ab¬
stractus est uł illectus. Nam ꝑfectus in ca¬
ritate. abduci blanclitiis. seduci flagitiis.
frangi nesciuit adu̾sis. Concuti potuit pal¬
mes uinee celestis.S non auelli. ꝑseuerabat
itaq paratior ad temptationes. p̃stolans in
patientia diuine ꝓpitiationis respectũ. et cõ¬
uersationis merito om̃ium sibi conciliabat
grãm. Regi quidem francoꝵ in consiliis e¬
ut dignum erat. habebatur reuer ndus.
Qiuippe consilium thome expetibile ut chu¬
si. iocunda societas. ut ionathe. opusz elans
iusticiã ut phinees. Crescebat autẽ adeo in
dies fama bonitatis eius inter francigenas
innocenter conuersantis ut ab indigenis
Ixulans ergo beatissimus pater cum suis
iam fere sex annos expleuit. quib in ui¬
rum ꝑfectum teuerat. cũ toto eo temꝑe int̾
ip̃m et regem angloꝵ pax nullatenus poss
reforinari. S magis deformata uideretur.

Expanded text:
coronam adepturus duplicem. Sed nec sic abcoronam adepturus duplicem. Sed nec sic abstractus est vel illectus. Nam perfectus in charitate abduci blanditiis, seduci fallaciis, frangi nescivit adversis. Concuti potuit palmes vineae coelestis sed non avelli. Perseverabat itaque paratior ad tentationes, praestolans in patientia divinae propitiationis respectum et conversationis merito omnium sibi conciliabat gratiam. Regi quidem Francorum in consiliis eus ut dignum erat habebatur reverendus. Quippe consilium Thomae expetibile ut Chusi, jucunda societas ut Jonathae, opus zelans justitiam ut Phinees. Crescebat autem fama adeo in dies bonitatis ejus inter alienigenas innocenter conversantis, ut ab indigenis Exsulans ergo beatissimus pater cum suis, jam fere sex annos explevit, quibus in virum perfectum creverat, cum toto eo tempore inter ipsum et regem Anglorum pax nullatenus posset reformari sed magis deformata videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit eum eo temꝑe xp̃ianissimus rex
te necessaria ministrabat. Iam enim dñi
Exulans ergo beatus thomas in sũma hr¬
militate pristine głe sue si qua irrepserat
expiauit suꝑbiam. et om̃s animi motus re¬
degit in honestate. et scłi contemptũ. His
atq aliis uirtutum odorib exacerbatus in¬
iquus diabolus. furorem suũ in parentes et
cognatos. et familiares sc̃i pontificis exacu¬
it. et ꝓscriptionem eis cũ enormi crudelita¬
te excitauit. Iam tunc quidem erat specta¬
culum miserabile utriusq scilicet sexus
diuerse etatis et conditionis. uiros ac mu¬
lare. et in augmentũ doloris et confusionis.
ante pii patris p̃sentiam lugubres et desola¬
tos exhiberi. Sc̃s uero p̃sul cum orphanorũ
deportationẽ conspiceret. et paruuloꝵ quo¬
rum adhuc alimenta in maternis pende¬
bant uberib. altius ipsius animã ꝑtransi
uit gladius compassionis. ad eo ut ipsam si
bi ex toto uendicaret uis doloris. Sic eigo
fit martyr ante necem. ꝓfuturo martyrio

Expanded text:
uscepit eo tempore christianissimus rex te necessaria ministrabat. Jam enim reditExsulans ergo beatissimus Thomas in summa humilitate pristinae gloriae suae in qua irrepserat expiavit superbiam, et omnes animi motus redegit in honestatem et saeculi contemptum. His atque aliis virtutum odoribus exacerbatus iniquus exactor diabolus furorem suum in parentes, cognatos et familiares sancti pontificis exacuit et proscriptionem eis cum enormi crudelitate excitavit. Jam tunc videre erat spectaculum miserabile utriusque scilicet sexus, diversae aetatis et conditionis, viros ac mulare et in augmentum doloris et confusionis ante pii patris praesentiam lugubres et desolatos exhiberi. Sanctus vero praesul cum veteranorum deportationem conspiceret et parvulorum, quorum adhuc alimenta in maternis pendebant uberibus, altius ipsius animam gladius pertransivit compassionis, adeo ut ipsam ex toto sibi vindicaret vis doloris. Sic ergo fit martyr ante necem, post futuro martyrio
Abbreviated transcription (Latin):
tes autem ad t̾minos terre hominis incestu¬
osi. repente figitur gressus portantiũ. ita
ut ulterius uectandi sacra menbra facul¬
terentur ignorabant. p̃sertim cũ iam dies
declinata eẽt ad uesꝑam. Tunc dux noddo
qui erat exeuntib unus ait. Uidetis quia
terram incestuosi huius ingredi despicit:
re ualeamus. S et refectionis mͥ om̃is ꝓr

Expanded text:
tes autem terminos hominis incestutes autem terminos hominis incestuosi, repente figitur comportatio, ita ut ulterius vectandi sacra membra faculsionem converterentur, ignorabant, presertim cum iam dies declinata esset, ad signum. Tunc Noddo qui unus erat ex euntibus, ait: 'Vidistis, quia terram incestiose huius ingredi despicit? re va
Abbreviated transcription (Latin):
remeant ad urbem. Nam suauitatis odor
ex his sacris menbris eunctos replebat eue¬
hentes. S qualia deinceps in ip̃o itinere. ꝑ
eundem claruerint miracula. ut ualeo de¬
atum. Tunc ergo posteriores qui feretrũ por¬
tabant casu corruunt. s ut reor eundẽ sta¬
tim angłi susceperũt. Nam priores euehen¬
tes. nulloq retardantes gressu. grabbato in
aere sublato gradientes libere. atq surgentes
qui lapsi fuerãt iam transmeato conualle.
sese iungunt ad collegas. Post istd̾ deniq
in illo itinere. mox altud emicuit miracu¬
lum. Quidam homo in pago calomontis¬
se nomine ciunta incestuosus fuit. Hũc
ille cum sepius arguens ad penitentie em̃¬
dationẽ reducere nequisset. in hac uita im¬
penitentẽ dereliquit. Forte fuit ut in eiusdẽ
incestuosi uilla oratoriũ eẽt. quo in loco com¬
meantib illis congruũ erat ut mansio para¬
retur. ideo uł maxime quia scm̃ corpus opor¬
tebat excubiis in basilica honorari. Ueniẽ¬

Expanded text:
remeant ad urbem; nam suavitatis odor exiit sacris membris, cunctos replet evidentes. Et qualia deinceps in itinere per eundem claruerunt miracula, ut valio, deatum, tunc ergo posterioris qui feretrum portabant lapsu corruunt; sed, ut reor, eundem statim angeli susceperunt. Nam prioris evidentes nullo retardentes gresso, grabato in aere sublato, gradiuntur libere, adque surgentes qui lapsi fuerunt, iam transmeatum cumvallem, sese iungunt ad collegas. 25. Post istos denique in illo itinere mox aliud abere emicuit miraculum. Quidam autem homo in pago Calvomontinse nomine Cionta incestiosus fuit. Hunc ille cum saepius retorquens nec ad paenitenciae emendacionem perducere potuisset, in hac vita inpenitentem reliquit. Forte fuit, ut in eiusdem incestiose villa oratorius esset, quo in loco, iterantibus illis, congruum erat, ut mansio pararetur, illud vel maxime, quia sanctum corpus oportebat scubiis in basilica honorare. Venien
Abbreviated transcription (Latin):
ruilphum epm. ut se sanaret. Statimq
e illius qui iam dudum fortiter pal¬
dis inbeserant. resoluto rigore pristinam
taprit medelam. et remeauit mox ad ꝓ¬
gra incolumis et leta. que uenerat tristis
silis fiut nomine cyaro. nequiter pedib
ustus qui ex utroq latere auxilianti¬
s stilis uix pedetentim et tum ingenti
imutia callem nitebatur contingere. Hic
cut maris suis ad urnam scĩ uiri semet
ip̃nsinandum in orationẽ ꝓstrauit. Sta¬
timȩ msolutis neruoꝵ contradictionib sur¬
rȩrit sanuis et letus atq ad domniciliũ suũ
pedib ꝓpriis reuertitur qui ad scm̃ sepul¬
chrum fustib sustentatus uenit ut sana¬
ntur. Hec nos pauca de plurib huus
inti miriculis uel bonis oꝑib ut ualuimꝰ
sciptis indidimus. Ceterum si om̃ia bo¬
na que git stilo ꝑsequentes menb ranis
instrere studuissemus enorme uolumen et¬

Expanded text:
pum, ut se sanaret. Statimque digite illius, que iam dudum fortiter palmis inhaeserant, resoluto regore, pristinam receperunt medelam, et remeat mox ad propria incolomis et laeta, quae venerat tristis ncio fuit nomine Cero nequiter pedibus contractus, qui ex utroque latere, auxiliantibus paculis, vix peditemtim et cum ingente iniuria callem nitebatur contingere. Hic cum crociis suis ad ornam sancti viri semet ipsum sanandum in oracione prostravit; statimque resolutis nervorum contractibus, surrexit sanus et laetus adque ad domicilium suum pedibus propriis revertitur, qui ad sanctum sepulchrum fustibus sustentatus venit, ut sanaretur. 30. Haec nos pauca de plurimis huius viri miraculis vel operibus bonis, ut valuimus, scriptis indidimus. Ceterum, si omnia bona quae egit stilo persequentes, membranis inserere studuissemus, enorme volumen
Abbreviated transcription (Latin):
quens tanta uelocitate ꝑgunt. ut potusg¬
ruli semetipõs portari quam portare ser¬
rent. atq diei ad huc lucem habentes. aos¬
tinatũ ꝑueniunt locum. Tune noddo.¬
Nunc beatus arnulfus pascat nos nochi
qm̃ qd̃ deest nobis ip̃o intercedente adc̃ pre
Statim in tanta exuberantia acereuit m¬
ad huc in crasti num suꝑeẽt. Post hec annt
cũ magna ꝓsperitate et leticia ad urbeni
ueniunt. et ecce mox om̃is ciuitas cũ cres
et cereis atq ingenti gaudio et ãmiration
obuiam currit. et pastorẽ suũ quẽ ducũ
luti fugacem amiserant. felo iam regnati
recipiunt. atq sacrũ corpus illius in bila
sepulture reconcdunt. Mox quippe sepite
cecata: ad sepulchrũ eius accessit. Uit̃
ꝓstrata cum fide orasset ⁊ absq mor bi
te manu calcare consueuerat: ꝓprlẽ
nens luminib ad diuersoriũ lta ni¬

Expanded text:
n tanta velocitate pergunt, ut potius geroli semet ipsos portare, quam portare sentirent; adque diei adhuc lucem habentes, ad destinatum pervenerunt locum. Tunc Noddomnus Arnulfus pascat vos nocte ista; quod deest vobis, pro intercedente adesse potest'. Statim in tanta exuberancia adcrevit madhuc in crastinum superesset. 26. Post haec autem cum magna prosperitate et laeticia ad urbem perveniunt. Ecce! mox omnis civitas cum crucibus et cereis atque ingenti gaudio et admiracione obviam currit et pastorem suum, quem dudum iudicium fugacem amiserunt, caelum iam regnantem repereunt adque sacrum corpus illius in basilsepulturae recondunt. Mox quippe sepultuecata, ad sepulchrum accessit. Ubi cum prostrata cum fide orasset, absque mora lute manu, calcare consueverat, propriis cernens luminibus, ad diversorium la
Abbreviated transcription (Latin):
et scripsi ea oꝑa que oculis uidi. et uerba que¬
audiui ex ore tuo aurib meis. Et nunc d¬
mine cõmendo tibi filios tuos. quos tibi ⁊
scm̃ regenerauit. Suscipe me ut cũ fratrib
meis sim cum quib ueniens inuitasti me
aperi mͥ ianuam uite. et principes teneba¬
rum non occurrant mͥ. nec ueniat mͥ pes
suꝑbie. et manus extranea ate non contin¬
gat me: s suscipe me seđm uerbum tuum.
et ꝑduc me ad conuiuiũ epularũ tuarum:
ubi epulantur tecum om̃s amici tui. iee
enim xp̃c filius dei uiui. qui p̃cepto patns

Expanded text:
 scripsi, quae oculis meis vidi; et verba quae ex ore tuo auribus meis audivi. Nunc, Domine, commendo tibi filios tuos, quos tibi vineravit Ecclesia. Suscipe me ut cum fratribus meis sim, cum quibus veniens invitasti me. anti januam vitae, princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi hristus Filius Dei vivi, qui praecepto Patris
Abbreviated transcription (Latin):
cum discipłis suis: et dixit ei. Ueni ad me:
quia tempus est ut epuleris in conuiuio me¬
o cum fratrib tuis. Surgens autem iohannes
cepit tre: s dñs dixit ei. Dominica resurrec¬
tionis mee die que post quinq dies futura
est ita uenies ame. Et cum hec dixisset: ce¬
conuenit uniu̾sa multitudo in eccłia que
in eius fuerat nomine fabricata: et a pͥmo
pulloꝵ cantu agens mysteria dei. omnem
popłm usq in horam diei terciam allocutus

Expanded text:
cum discipulis suis et dixit ei: « Veni ad me, quia tempus est ut epuleris in convivio meo cum fratribus tuis. » Surgens autem Joannes, coepit ire. Sed Dominus dixit ei: « Dominica resurrectionis meae, quae post quinque dies futura est, ita venies ad me. » Et cum haec dixisset, cnnem universa multitudo in ecclesia quae in ejus nomine fuerat fabricata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus
Abbreviated transcription (Latin):
sis: ut ꝑ .xxx. dies deo penitentiã offerrent.
In quo spacio maxime hoc p̃carentur ut
ter et lapides ad suam uilitatẽ qua nati fa¬
erant remearent. factum est autẽ ut xxx. di¬
erum transiret spatium. Cũq urge auree¬

Expanded text:
sis ut per XXX dies Deo poenitentiam offerrent, in quo spatio maxime hoc a Deo poscerenapides quoque ad vilitatem, qua nati fuerant, remearent. Factum est autem ut XXX dierum transiret spatium, cum nec aur
Abbreviated transcription (Latin):
eli firmati sunt. cui om̃ia subiecta sunt
tui om̃is creatura deseruit. et omĩs potestas
subiecta est et metuit. et expauescit. cum
nos te ad auxilium inuocamus. tuo audico
nomine serpens conquiescit. Draco fugit.¬
na inquieta torpescit. scorpio extinguitur.
iegulus uincitur. et spalanguis nichil noci¬
tiora repentia et animalia noxia terebrant᷑.¬
ones mortiferas et uires quas in se habet e¬

Expanded text:
Spiritus Sactus, cui omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium prouocamus, cuius audito nomine serpens conquiescit. draco fugit.na inquieta torpescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxiciora et uirtutes, quas in se habet, e
Abbreviated transcription (Latin):
magister nr̃ uirtutũ firmabat exemplis.
Nam cum dicerent. ei quis huc inde uenit
ut tredamus ei : Ille ait. Deferte huc mor¬
tuos quos habetis. Cũq apportarent coram
illo tria corpora mortuoꝵ. uelut dormientia

Expanded text:
uirtutum firmauit exemplis. Nam cum dicerent ei: «Quis inde huc uenit ut credamus ei?», «Deferte», inquit, «mortuos quos habetis». Cumque attulissent coram eo tria corpora mortuorum, uelut dormitantium
Abbreviated transcription (Latin):
inuitare: sciens qd̃ ex toto corde meo deside¬
rabam te. uidi faciem tuam. et quasi de
sepultura suscitatus sum. Odor tuus concu¬
piscentias in me excitauit eternas. Uox tu¬
a plena suauitate melliflua: et allocutio tu¬
a in comꝑabilis eloquiis angłoꝵ. Quociens

Expanded text:
invitare, sciens quod ex toto corde meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est eloquiis angelorum. Opera
Abbreviated transcription (Latin):
iohes. Ite et recdimite nobis terras quas uen
ficut rosa. d dum flos eius et odorem pari¬
ter et ruborem ostendit: repente marcescit.
floridi ut marcescatis. estote cdiuites tem¬
poraliter: ut in ꝑpetuũ mendicetis. Nun¬
qiud non ualet manus dñi ut faciat ser¬
uos suos diuitiis affluentes: et incõpabili¬
ter splendentes e S certamen statuit am¬
moꝵ ut credant se eternas habituros diui¬
tias.qui ꝓ eius nomine temporales opes ha

Expanded text:
it: « Ite, et redimite vobis terras quas vend. Sed, dum flos ejus et odorem pariter et ruborem ostendit, repente marcescit. floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales habere
Abbreviated transcription (Latin):
it ab eo duos uiros qui ꝓ suis erant scelen¬
b decollandi: et statuens eos in medio ferd
duddi me iobannes et aut recede ab ista doc¬
deum tuum: si postra quã biberis potueris
incolumis ꝑmanere. Tunc beatus iohannes¬

Expanded text:
it ab eo duos latrones qui erant occidendi. Et statuens eos in medio foro udi, Victor: aut recede ab ista docDeum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere». Tunc beatus
Abbreviated transcription (Latin):
cio et ip̃e facitt. et maiora hoꝵ faciet. S
ut ad hec que dicimus credenda incitemi
animos fidelium. inmittere uisionẽ he¬
fidelis cuiusdam cuius nom̃ quia adhuc
suꝑest meluis fore credimus reticendũ. nõ
duximus suꝑuacuũ. Hic itaq cũ sepost
expletũ cduiturni temꝑis officiũ. postqt
fusas deuotissime dño p̃ces sopori se dariu
let. in mente ei talis beatissimi deuenit
memoria clementis. Cepit namq mul¬
is p̃cordioꝵ ꝑturbationib de sepecisto ꝑt¬
sule anxiari. uidelicet qui tot nulia bon¬
num xp̃o potuit eo annuente subugal
ut quid nullo pene uirtutum fulgeret
bare. Hec eo cogitante: uix aliquando il
ualuit nocte somno opprimi. S cun
nec dum dormiret. nec omnimodis mol¬
ret: uir ante illum nimie claritatis adł¬
tit: eiq dixit. Quare ergo fr̃ carissims
longo noctis spatio de alimi p̃sulis utdd
infidelis dubitare uideris urxtutib dͤ¬
tis: Scito absq aliqua ambiguitas e

Expanded text:
acio et ipse faciet, et maiora horum faciet. Sed acio et ipse faciet, et maiora horum faciet. Sed ut ad haec quae dicimus credenda incitemus animos fidelium, inmittere hic visionem fidelis cuiusdam, cuius nomen, quia adhuc superest, melius fore credimus reticendum, non duximus supervacuum. Hic itaque cum se post expletum diurni temporis officium, postque effusas devotissime Domino preces sopori dare vellet, in mente ei talis beatissimi devenit memoria Clementis; coepit namque nimis praecordiorum perturbationibus de saepe dicto praesule anxiari, videlicet qui tot milia hominum Christo potuit eo annuente subiugare, ut quid nullo pene virtutum fulgeret iubare. Haec eo cogitante, vix aliquando ea valuit nocte somno opprimi; sed cum necdum dormiret, nec omninodis vigilaret, vir ante illum nimiae claritatis adstitit, eique dixit: Quare, frater carissime, tam longo noctis spatio de almi praesulis, velut infidelis, dubitare videris virtutibus Clementis? Scito absque aliqua ambiguitate,
Abbreviated transcription (Latin):
cum. qui non modo habilis est ad potandũ
sed insuꝑ ualde salutifer siquis cum fide bi¬
berit : ad omnem expellendũ egritudinis
morbum. Ante ostium uero ip̃ius fontis cõ¬
secrauit aram in honore p̃ceptoris sui iam
crebro nominati beati petri apłi. apłoꝵꝙ
principis. ubi ip̃e uenerandus antistes se¬
pulchrum sibi quem ad modum usq hodie
cernitur fecit. in qud etiam non paruo ten¬
pore humatus iacuit. Nos ergo non soliu
hec que paucis memorauimꝰ credere. uerun
etiam multa alia et fere innumerabilia
debemꝰ non ambigere. quia nequaquã ni¬
mium ferocia ac in domabilia gentilum
colla xp̃o ualeret subigere. nisi ip̃o qui dͥei¬
it. sine me nichil potestis facere cooꝑanti.¬
postoli sequacesq eoꝵ apłici uiri. quẽadm¬
dum in gestis illoꝵ audiuimus creberrim
hic quoq uir egregius et apostolicus mir
et magnifica credatur egisse. Ip̃e nempe
dico uobis qui tredit in me. oꝑa que ggif¬

Expanded text:
cum, qui non modo habilis est ad potandum, cum, qui non modo habilis est ad potandum, sed insuper valde salutifer, si quis cum fide biberit, ad omnem expellendum aegritudinis morbum. Ante ostium vero ipsius fontis consecravit aram in honore praeceptoris sui iam crebro nominati beati Petri apostoli, apostolorumque principis, ubi ipse venerandus antistes sepulchrum sibi, quemadmodum usque hodie cernitur, fecit, in quo etiam non parvo tempore humatus iacuit. Nos ergo non solum haec quae paucis memoravimus credere, verum etiam multa alia et fere innumerabilia debemus non ambigere; quia nequaquam nimium ferocia ac indomabilia gentilium colla Christo valeret subigere, nisi ipso, qui dixit Sine me nihil facere potestiancti apostoli, sequacesque eorum apostolici viri, quemadmodum in gestis illorum audivimus creberrime, hic quoque vir egregius et apostolicus, mira et magnifica credatur egisse. Ipse nempe dico vobis, qui credit in me, opera quae ego f
Abbreviated transcription (Latin):
entes: unite sc̃e matris eccłie filii meruere
ẽẽ participes. Deniq cunctis abrenuntian
poꝵ s etiã qd̾ maius est animarũ lan¬
guorib caruere. Hec ergo explens oꝑa no¬
bilissima gemma p̾sulum. cotidie iuxta
psalmographi dictum de uirtute studens
ꝓficere in uirtutem. donec dm̃ deoꝵ certiere
mereretur in syon. post illam quam supra
diximus beati petri apłi eccłiam. aliam ut
fertur in honore scĩssimi baptiste iohannis
construxit basilicã. in qua multas diabolo
abstrahens deo acquisiuit animas. ip̃amq
instituit fidelium baptisterium fieri popło¬
rium ꝑsuccedentia annoꝵ curricula. In qͣ
etiam taritus sacre religionis inoleuit usus
ut postea non modico temꝑe scĩssimũ ini¬
bi monachoꝵ sub regulari tramite xp̃o mi¬
litaret collegium. Terciam nichilominus
affirmatur edificasse eccłiam. in cuiꝰ fun¬
damentis fecit mire pulchritudinis crip¬
tam. fontemq inferius composuit mi rifi¬

Expanded text:
entes, unicae sanctae matris ecclesiae filii meruere entes, unicae sanctae matris ecclesiae filii meruere effici participes. Denique cunctis abrenuntiantporum, sed etiam, quod maius est, animarum languoribus caruere. Haec ergo explens opera nobilissima gemma praesulum, cotidieque, iuxta psalmographi dictum, de virtute studens proficere in virtutem, donec Deum deorum cernere mereretur in Syon, post illam, quam supra diximus beati Petri apostoli ecclesiam, aliam, ut fertur, in honore sanctissimi Baptistae Iohannis construxit basilicam, in qua multas diabolo abstrahens, Deo adquisivit animas, ipsamque fidelium instituit baptisterium fieri populorum per succedentia annorum curricula: in qua etiam tantus sacrae religionis inolevit usus, ut postea non modico tempore sanctissimum inibi monachorum sub regulari tramite Christo militaret collegium. Tertiam nihilominus affirmatur aedificasse ecclesiam, in cuius fundamentis fecit mirae pulchritudinis criptam, fontemque inferius composuit mirifi
Abbreviated transcription (Latin):
nocens. hoc flumen ocius cũ om̃i coherenti
tibi pestifera multituline transeas atq e¬
as parces ad eas qua nullus habitationis
humane usus haberi ualeat. Uix ergo sc̃s
sacerdos uerba compleuerat. et ecce ferpens
inmanissimꝰ cum cet̾is omib cepit festinꝰ
post illum cdiem usꝙ ita p̃fatus ab om̃i im¬
munditia serpentiũ mundatus est locus.
ut uix aliquando ibi ut supra notificatum
est puruissimus uermiculus reppiatur. Tũc
uero cunctus poplo tam magnam ꝑ dei homi¬
nem cernens impleri uirtutem. ab eius ore a¬
uide satagebant audire ueritatis uerbũ. cupi¬
entes sponsionis ꝓprie exequi ꝓmissum. Bea¬
tus igitur clemens tantam popłi cernens de¬
uotionẽ. maximas largitori tocus boni red¬
didit grãs. eosq iuxta morem instruens ec¬
clesiasticũ: ammonuit ut se deuotissime
p̃pararent ad ꝑcipiendũ sacri donum bap¬
tismatis. Qui iussis illius in om̃ib obedi¬

Expanded text:
nocens, hoc flumen ocius cum omni cohaerenti nocens, hoc flumen ocius cum omni cohaerenti tibi pestifera multitudine pertranseas, atque eas partes adeas, qua nullus habitationis humanae usus haberi valeat. Vix ergo sanctus sacerdos verba compleverat, et ecce serpens inmanissimus, cum caeteris omnibus coepit festinus post illum diem ita praefatus ab omni inmunditia serpentium mundatus est locus, uti vix aliquando ibi, uti supra notificatum est, parvissimus vermiculus reperiatur. Tunc vero cunctus populus tam magnam per Dei hominem cernens impleri virtutem, ab eius ore avide satagebant audire veritatis verbum, cupientes sponsionis propriae exequi promissum. Beatissimus igitur Clemens tantam populi cernens devotionem, maximas largitori totius boni reddidit gratias, eosque iuxta morem instruens ecclesiasticum, ammonuit ut se devotissime praepararent ad percipiendum sacri donum baptismatis; qui iussis illius in omnibus obedi
Abbreviated transcription (Latin):
niuit libamine. antiqui hostis non ẽ ueritꝰ
certamina adire. S spe sua commissa celi
terreq dño. cauernas adiit amphiteatri in¬
trepide. pugnaturus cũ antiquo serpente.
uidelicet diabolo. Ut autem sonitum pe¬
dum senserunt appropinquantiũ serpen¬
tes mox ex cauernis ceperunt ꝓdire cerratim
cupientes deuorare hominẽ dei. Iule uero
facto signo crucis eminus. ad eos ꝓperabat
intrepidus. Cuius dum uirtuti resistere ñ
ualerent amplius: tumentia colla ꝓtinus
deposuerunt. Uir autem dei sicut refert ans¬
tiquitas stolam quam scĩssimo gerebat col¬
lo statim deposuit. maximũq eoꝵ cuncto spec¬
tante popło alligauit. atq usq ad flunum
salie qui iuxta decurrit uinctum manib
ꝓpriis adduxit. eumq ibi soluens dixit. In
nomine summe et indiuidue trinitatis.
quã ex beatissimi magr̃i mei petri apłoꝵ
principis p̃licatione uerum deum agnoui.
pcipio tibi. ut nulli hominũ ac bestia rum

Expanded text:
nivit libamine, antiqui hostis veritus non est nivit libamine, antiqui hostis veritus non est certamina adire, sed spe sua commissa coeli terraeque Domino, cavernas adiit amphitheatri intrepide, pugnaturus cum antiquo serpente, videlicet diabolo. Ut autem sonitum pedum senserunt appropinquantium serpentes, mox ex cavernis coeperunt prodire, certatim cupientes devorare hominem Dei. Ille vero facto signo crucis, eminus ad eos properabat intrepidus, cuius dum virtuti resistere non valerent amplius, tumentia colla protinus deposuerunt. Vir autem Dei, sicut refert antiquitas, stolam quam sanctissimo gerebat in collo statim deposuit, maximumque eorum, ea cuncto spectante populo alligavit, atque usque ad fluvium Saliae, qui iuxta decurrit, vinctum, manibus propriis adduxit, eumque ibi solvens dixit: In nomine summae et individuae Trinitatis, quam ex beatissimi magistri mei Petri apostolorum principis praedicatione verum Deum agnovi, praecipio tibi, ut nulli hominum ac bestiarum
Abbreviated transcription (Latin):
adquirere posset. Postquam ergo adinira¬
bilis trinitatis deifice cultor delegatum si¬
bi pdicationis officium om̃i cepit mentis
conamine explere. mox multitudo innu¬
merabilis laniguentiũ ad eius studuit quẽ
utum audichant p̃dicare clm̃ auxilium
confiuere. cognoscentes ab ore egregii pasto¬
el no nimimerto serpentino se infectos fu¬
le ueneno. Qui ubi eoꝵ uidit medicibi¬
len mescriam statim sabuberrimã non cli¬
Eulit conferis medicmã. Spopondit igit᷑
uer oti citius adfore eis clementiam siip¬
i autestabilem ycoloꝵ abicere culturã nõ
puuierent ẽend m ergo non solum lau¬
Suen rs dt insux pauci qui superant sa¬
uor uito ansilios sospites cunctis sip mi¬
st Rduntare si niulachris. si benetre
uoi salauenur a sumi cultoi eni pr¬
piss. Cala autem tamq aiuiase des pe¬
rata uir deo plenus audiens affamina. omĩa
paratus. ꝓ eis discrimina ferre: extimplo lau
q paucis secum aggregatis frib. sacre obtu¬

Expanded text:
amiserat. Postquam ergo admirabilis Trinitatis deificae cultor delegatum sibi praedicationis officium omni coepit mentis conamine explere, mox multitudo innumerabilis languentium ad eius studuit, quem verum audiebant praedicare Deum, auxilium confluere, cognoscentes ab ore egregii pastorii non inmerito serpentino se infectos fuisse veneno. Qui ubi eorum vidit inedicibilem miseriam, statim saluberrimam conferre non distulit medicinam. Spopondit igitur veri Dei citius adfore eis clementiam, si ipsi detestabilem idolorum abicere culturam non rennuerent. Tandem ergo non solum languentes, sed insuper pauci qui supererant, salubri inito consilio, sospites cunctis se promisere abrenuntiare simulacris, si beneficiis non fraudarentur a summi cultore Dei promissis. Talia autem tamque diu a se desrata vir Deo plenus audiens affamina, omnia paratus pro eis discrimina ferre, extimplo laudque paucis secum aggregatis fratribus, sacrae obtu
Abbreviated transcription (Latin):
latauerit: quo ad romanas arces non modo
gram dei in illo ammiranti clara ꝑuenerit.
Peccatis uero xpĩani popłi exigentib. sepe
itum creator dñs immitem barbaroꝵ gen¬
tem suꝑ eos uenire atq illos eccłiasq in qͥ¬
b p̾cepta eius audiebant et contempnebãt
exterminare cum ipsis sacre scripture uo
et plurimoꝵ scõꝵ gesta omnino fere obli¬
uoni sunt tradita. S quid mirũ si mag¬
nis dum aduiueret fulserit ꝓdigiis. cum
adhuc si petentium fides non deficit. Locus
reliquiarum eius non mediocrib chorus¬
cut miraculis: Temporib namq nr̃is clau¬
dum unum om̃i penitus debilem corꝑe
sanatum: tresq demoniacos mundatos
ante sc̃issimũ corpus illius oculis ꝓpriis
non sine ingenti ammiratione uidimus.
Tninsuit uero .Uiiii. die kalendarum
decembrium. ab hac erumpnosa et insta¬
bili uita ad felicem et angelicam patriam
princeps maximus et sacerdos. coniũctus
magnis principib sacerdotum. adsistens

Expanded text:
lataverit, quo ad Romanas arces non modo rum primo gratiam Dei in illo admiranti, clara pervenerit; peccatis vero Christiani populi exigentibus, saepe rerum creator Dominus immitem barbarorum gentem super eos venire, atque illos, ecclesiasque in quibus praecepta eius audiebant et contemnebant, exterminare, cum ipsis sacrae Scripturae pet plurimorum sanctorum, gesta omnino fere oblivioni sunt tradita. Sed quid mirum si magnis, dum adviveret, fulserit prodigiis, cum adhuc, si petentium fides non deficit, locus reliquiarum eius non mediocribus coruscat miraculis? Temporibus namque nostris claudum unum omni penitus debilem corpore sanatum, tresque daemoniacos mundatos ante sanctissimum corpus illius, oculis propriis, non sine ingenti admiratione, vidimus. Transivit vero nono die Kalendarum Decembrium ab hac aerumnosa et instabili vita ad foelicem et angelicam patriam princeps maximus et sacerdos, coniunctus magnis principibus sacerdotum, assistens
Abbreviated transcription (Latin):
autem ingrederetur ciuitatem drusiana
mortua. Tunc sc̃s ioh̾es uidens flentes pau¬
orphanis clamantes et dicentes. Sc̃e iohes¬
nitis tus obtemꝑans nos om̃s alebat sex
uiens do in castitate et humilitate: et con¬
deam apłm dei antequam moriar. E cer¬
tu uenisti:et te uidere non potuit. Tune
beatus iohes iussit deponi feretrum: et
drusiana. Surge et pedib tuis reuerter

Expanded text:
autem ingrederetur urbem, Drusiana mortua. Tunc beatus Iohannes uidens flentes pauorphanos et uiduas dicentes: «Sancte Iohanonitis tuis obtemperans, nos omnes alebat, Deoque in castitate et humilitate apostolum dei ante quam moriar!”. Et ecce uenisti, et te uidere non potuit». Tunc beatus Iohannes iussit Drusiana. Surge, pedibusque tuis
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Heu incendor a scĩs uiris ac tor¬
queor qui ut uideo iam et nos excli dimͦ
a luce quã tulimus. torquet pena quã dedi¬
mus. manis est qd̃ recepimus: quã qd̃ in¬
tulisse ꝓbamur. Qui usq ad qua rtũ diẽ
tortus. die quinto a semet ip̃o laqueatus: et
iam om̃i putredine squalore decoctus. uer¬
mib ebulliens in duro iuditio uite sue ma¬
lum digna morte finiuit. qd̃ etiã eius cada¬

Expanded text:
dicere: « Heu incidor miser a sanctis viris ac torqueor: qui ut video jam et nos excludimus a luce, quam tulimus, torquet et poena quam dedimus; majus est, quod recepimus, quam quod intulisse probamur; » qui usque ad quartum diem tortus, die quinto a semetipso laqueatus et jam omni putredinis squalore decoctus, vermibus buliens, in tirocinio vitae suae malum digna morte finivit. XI KAL. Na