comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in dextro cornu ꝑsarum. Namq inde bactriani
discesserant ad opprimenda impedimenta. Itaq
alexander laxatos ordines inuadit. et multa cede
hostium inuehitur. Atq qͥ in leuo cornu erant ꝑse
spe posse indudi. agm̃ suum a tergo dimicantis
opponunt. Ingensq ꝑiculum in medio hȩxens adis¬
set. ni equites agriani calcarib subditis circũ fusos
regi barbaros adorti e̾e̾nt. auersosq cedendo in se
obuerti coegissent. Turbata erat utraq acies. Alexan¬
der et afronte. et a tergo hostẽ habebat. Qui auerso
ei instabant. et ab agrianis equitib premebantur. et¬
battriani impedimentis hostium directis reuersi.
ordines suos reciperare ñ poterant. Plura sunul ab¬
rupta a ceteris agmina. ubicumq alium alii sors
miscuerat dimicabant. Duo reges uinctis ꝓpe agii¬
uib p̃lium accenderant. Plures ꝑsȩ cadebant. Par
ferme utrimq numerꝰ uulnerabatur. Curru darius.

Expanded text:
in dextro cornu Persarum: namque inde Bactriani in dextro cornu Persarum: namque inde Bactriani discesserant ad opprimenda inpedimenta. Itaque Alexander laxatos ordines invadit et multa caede hostium invehitur. At qui in laevo cornu erant Persae, spe posse eum includi agmen suum a tergo dimicantis opponunt: ingensque pericu- lum in medio haerens adisset, ni equites Agriani calcaribus subditis circumfusos regi barbaros adorti essent aversosque caedendo in se obverti coegissent. Turbata erat utraque acies. Alexander et a fronte et a tergo hostem habebat Qui averso ei instabant, et ipsi ab Agrianis equitibus premebantur. Bactriani inpedimentis hostium direptis reversi ordines suos recuperare non poterant, plura simul abrupta a ceteris agmina, ubicumque alium alii fors miscuerat, dimicabant. Duo reges iunctis prope agminibus proelium accenderant. Plures Persae cadebant, par ferme utrimque numerus vulnerabatur. Curru Dareus,
Abbreviated transcription (Latin):
trahebant. nec consistere territi. nec ꝓgredi debi¬
les poterant. Paucȩ tam̃ euasere quadrigȩ. in ultimã
aciem. hiis quib inciderunt miserabilit̾ consũp¬
tis. Quippe amputata uiroꝵ menbra humi iace¬
bant. Et quia calidis adhuc uulnerib aberat do¬
lor. trunci quoq et debiles arma quidẽ ñ omitte¬
bant. donec multo sanguine effuso exanimati ꝓcũ¬
berent. Interĩ arethis scytharũ qui impedimenta
diripiebant duce occiso. grauiꝰ territis instabat.
Suꝑuenere deinde a dario bactriani. pugnęq uer¬
tere fortunã. Multi gͦ macedonũ pͥmo impetu ob¬
triti sunt. plures ad alexandrum refugerunt. Tum
ꝑsȩ clamore sublato. qualem uictores solent edere.
ferociter in hostẽ. quasi ubiq ꝓfligatum incurre¬
runt. Alexander territos castigare. adhortari. p̃liũ
qͦd iam elanguerat solus accendere. confirmatisq
tandẽ animis. ire in hostem iubet. Parior acies erat

Expanded text:
trahebant, nec consistere territi nec progredi debitrahebant, nec consistere territi nec progredi debiles poterant. Paucae tamen evasere quadrigae in ultimam aciem iis, quibus inciderunt, miserabili morte consumptis: quippe amputata virorum membra humi iacebant, et, quia calidis adhuc vulneribus aberat dolor, trunci quoque et debiles quidam arma non omittebant, donec multo sanguine effuso exanimati procumberent. Interim Aretes Scytharum qui inpedimenta diripiebant, duce occiso gravius territis instabat. Supervenere deinde a Dareo Bactriani pugnaeque vertere fortunam. Multi ergo Macedonum primo impetu obtriti sunt, plures ad Alexandrum refugerunt. Tum Persae clam ore sublato, qualem victores solent edere, ferociter in hostem quasi ubique profligatum incurrerunt. Alexander territos castigare, adhortari, proelium, quod iam elanguerat, solus accendere: confirmatisque tandem animis ire in hostem iubet. Rarior acies erat
Abbreviated transcription (Latin):
laturus aduenerat. et incertum suone consilio an
regis imꝑio. Sed ñ sustinuit caucasioꝵ scytharũq
impetum. Quippe uix temptato certamine refu¬
git ad regẽ. amissoꝵ impedimentoꝵ testis magis
quã undex. Iam consilium alexandri dolor uice¬
rat. et ne cura recuperandi sua militẽ a p̃lio auer¬
teret. ñ unmerito uerebatur. Itaq arechn ducem
astarũ sarisophoros uocabant. aduersus schitas
mittit. Int̾ hęc currꝰ qui circa signa prima turbaue¬
rant aciem. inphalangẽ inuecti erant. M acedones
confirmatis animis. in medium agm̃ accipiunt.
Uallo similis acies erat. Iunxerant hastas. et ab
utroq latere temere incurrentiũ ilia suffodiebant
Circũire deinde. et currus et ꝓpugnatores precipitare
ceperunt. Ingens riuna equoꝵ aurigarũq aciem
compleuerant. hi territos regere ñ poterant. hi
crebra iactacione ceruicũ ñ ugũ mͦ excusserant.
sed etiã currꝰ euerterant. Uulnerati interfectos

Expanded text:
laturus advenerat — est incertum, suone consilio an laturus advenerat — est incertum, suone consilio an regis imperio —, sed non sustinuit Cadusiorum Scytharumque impetum: quippe vix temptato certamine refugit ad regem, amissorum inpedimentorum testis magis quam vindex. Iam consilium Alexandri dolor vicerat, et, ne cura recuperandi sua militem a proelio averteret, non inmerito verebatur: itaque Areten, ducem hastatorum — sarisophoros vocabant — adversus Scythas mittit. Inter haec currus, qui circa prima signa turbaverant aciem, in phalangem invecti erant : Macedones confirmatis animis in medium agmen accipiunt. Vallo similis acies erat: iunxerant hastas et ab utroque latere temere incurrentium ilia suffodiebant. Circumire deinde et currus et propugnatores praecipitare coeperunt. Ingens ruina equorum aurigarumque aciem conpleverat: hi territos regere non poterant, qui crebra iactatione cervicum non iugum modo excusserant, sed etiam currus everterant, vulnerati interfectos
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ. ẽ. contẽpto sarcinarũ dampno. fortiter
dimicet. Interim barbari impedimenta turba¬
uerant. cesisq plerisq custodum. captiui uincu¬
lis ruptis qͥcqͥd obiuium erat quo armari possent
arripiunt. et ad gregari suoꝵ equitib macedonas
ancipiti circũuentos. malo inuadunt. Letiq circa si¬
sigambim erant. Uicisse darium. ingenti cede ꝓstra¬
tos hostes. ad ultimum etiã impedimentis exutos.
ẽe. nuntiant. Quippe eaidẽ fortunã ubiq ẽẽ. cre¬
debant. et uictores ꝑsas ad ꝑ̃dã discurrisse sisigam¬
bis hortantib captiuis ut animum a merore alleua¬
ret. in eodẽ quo antea fuit ꝑseuerauit. Non uox
ulla excidit ei. ñ oris color. uultꝰ ue mutatꝰ. ẽ. sedit
immobilis. credo preco. qͥ gaudio uerita irritare
fortunã. adeo ut quid mallet intuentib eam fue¬
rit incertum. Inter hȩc minidas p̃fectꝰ equitum
alexandri cum paucis turmis opem impedimentis

Expanded text:
dignum est, contempto sarcinarum damno fortiter dignum est, contempto sarcinarum damno fortiter dimicet.” Interim barbari inpedimenta turbaverant caesisque plerisque custodum captivi vinculis ruptis, quidquid obvium erat, quo armari possent, arripiunt et adgregati suorum equitibus Macedonas ancipiti circumventos malo invadunt. Laeti, qui circa Sisigambim erant, vicisse Dareum, ingenti caede prostratos hostis, ad ultimum etiam inpedimentis exutos esse nuntiant: quippe eandem fortunam ubique esse credebant et victores Persas ad praedam discurrisse. Sisigambis hortantibus captivis, ut animum a maerore adlevaret, in eodem, quo antea fuit, perseveravit. Non vox ulla excidit ei, non oris color vultusve mutatus est: sedit inmobilis — credo, praecoqui gaudio verita inritare fortunam —, adeo ut, quid mallet, intuentibus eam fuerit incertum. Inter haec Menidas, praefectus equitum Alexandri, cum paucis turmis opem inpedimentis
Abbreviated transcription (Latin):
signo dato. uniuersos in hostem effudit. Ruebant
laxatis habenis aurigę. quo plures nundum satis
ꝓuiso impetu obtererent. Alios gͦ hastȩ multum
ultra temonẽ eminentes. alios ab utroq latere di¬
misse falces lacerarauere. Nec sensim macedones
cedebant. sed effusa fuga turbauerant. ordines.
Mazeus quoq ꝑculsis metũ incussit. mille equitib
ad diripienda hostis impedimenta circ̃uehi tussis.
ratus captiuos quoq qui simul adseruabantur
rupturos uincula cum suos ad ꝓpinquantes uidis¬
sent. Non fefellerat parmenionẽ. qui in leuo erat.
Propere gͥ polidamenta mittit. qui et ꝑiculum osten¬
deret. et qͦd fieri iuberet consuleret. Ille audito po¬
lidamante. abi nuntia inquit parmenioni. Si aciẽ
uicerimꝰ ñ nr̃a solum nos recuꝑaturos. sed etiã que
hostium sunt occupaturos. Proinde ñ. ẽ. qͦd uirium
qͥcꝗͣ subducat ex acie. s ut me ut philippo patre

Expanded text:
signo dato universos in hostem effudit. Ruebant signo dato universos in hostem effudit. Ruebant laxatis habenis aurigae, quo plures nondum satis proviso impetu obtererent. Alios ergo hastae multum ultra temonem eminentes, alios ab utroque latere demissae falces laceravere. Nec sensim Macedones cedebant, sed effusa fuga turbaverant ordines. Mazaeus quoque perculsis metum incussit mille equitibus ad diripienda hostis inpedimenta circumvehi iussis, ratus captivos quoque, qui simul adservabantur, rupturos vincula, cum suos adpropinquantes vidissent. Non fefellerat Parmenionem, qui in laevo erat: propere igitur Polydamanta mittit qui regi et periculum ostenderet et, quid fieri iuberet, consuleret. Ille audito Polydamante: “Abi, nuntia,” inquit, “Parmenioni, si acie vicerimus, non nostra solum nos recuperaturos, sed etiam, quae hostium sunt, occupaturos. Proinde non est, quod virium quicquam subducat ex acie, sed, ut me, ut Philippo patre
Abbreviated transcription (Latin):
solis intra fines regni mei orientis. ꝑ ęternã memo¬
riã cẏri. qui ademptũ medis lydisq imꝑium
primus in ꝑsidẽ intulit. uindicate ab ultimo dede¬
core. nom̃ gentẽq ꝑsarum. Ite alacres et sp̃s plem.
ut quã gloriã accepistis. a maiorib ur̃is posteris
relinquatis. In dextris urĩs iã libertatẽ. opẽ spem
futuri temporis geritis. Effugit mortẽ. qͥsq contẽp¬
serit. Timidissimũ quẽq consequitur. Ipse ñ patrio
more solum. sed etiã ut conspici possim curru ue¬
hor. nec recuso quo minꝰ imitemini me. sue fortitu¬
diuis exemplum. siue ignauię fuero. Interim ale¬
xander ut et demonstratum a tͣnsfuga insidiarũ
locum circũirent. et dario qui cornu tuebatur occur¬
reret agm̃ obliquum incedere iubet. Darius quoq
eodẽ suum obuertit. besso admonito. ut massage¬
tes equites in leuum alexandri cornu latere inuehi
iuberet. Ipse ante falcatos currus habebat. Quos

Expanded text:
solis intra fines regni mei orientis, per aeternam memosolis intra fines regni mei orientis, per aeternam memoriam Cyri, qui ademptum Medis Lydisque imperium primus in Persidem intulit, vindicate ab ultimo dedecore nomen gentemque Persarum. Ite alacres et spiritus pleni, ut, quam gloriam accepistis a maioribus vestris, posteris relinquatis. In dextris vestris iam libertatem, opem, spem futuri temporis geritis. Effugit mortem, quisquis contempserit: timidissimum quemque consequitur. Ipse non patrio more solum, sed etiam, ut conspici possim, curru vehor nec recuso, quo minus imitemini me, sive fortitudinis exemplum sive ignaviae fuero.” Interim Alexander, ut et demonstratum a transfuga insidiarum locum circumiret et Dareo, qui cornu tuebatur, occurreret, agmen obliquum incedere iubet. Dareus quoque eodem suum obvertit Besso admonito, ut Massagetas equites in laevum Alexandri cornu a latere invehi iuberet. Ipse ante se falcatos currus habebat: quos
Abbreviated transcription (Latin):
tunȩ. Uidelicet imꝑium quia mutuo affectamus.
una gens ñ capit. Ceterum etiam si spes ñ sube̾e̾t. ne¬
cessitas tam̃ stimulare deberet. Ad excrema ꝑuen¬
tum.ẽ. Matrẽ in eam. duas filias. ochum in spem
huiꝰ imꝑii genicum principẽ. illam sobolẽ regiȩ
stirpis. duces ur̃os regum instar. uinctos habet. Ni¬
si quid in uobis. ipse ego maiore mei parte captiuus
sum. Eripite uiscera mea ex uinculis. restituite mͥ
pignora. ꝓ quib ipsi mori ñ recusatis. Parentẽ. libe¬
ros. nam coniugem in illo carcere amisi. Credite nẽ
om̃s hos tendere ad uos manus. implorare patrios
compedib ut seruitute. ut pretario uictu. ipsos
liberetis. An creditis equo animo his seruire. quoꝵ
reges. e̾ẽ. fastidiunt: Uideo ad moueri hostium
aciem. Sed qua ꝓpius discrimen accedo. hoc minꝰ
his quȩ dixi possum. ẽe. contẽptꝰ. ꝑ ego uos deos pa¬
trios ȩternũq ignẽ qui p̃fertur altarib fulgorẽq

Expanded text:
tunae. Videlicet imperium, quia mutuo adfectamus, tunae. Videlicet imperium, quia mutuo adfectamus, una gens non capit. Ceterum, etiam si spes non subesset, necessitas tamen stimulare deberet. Ad extrema perventum est. Matrem meam, duas filias, Ochum in spem huius imperii genitum, principes, illam subolem regiae stirpis, duces vestros reorum instar vinctos habet: nisi quid in vobis spei est, ego maiore mei parte captivus sum. Eripite viscera mea ex vinculis, restituite mihi pignora, pro quibus ipsi mori non recusatis, parentem, liberos: nam coniugem in illo carcere amisi. Credite nunc omnes hos tendere ad vos manus, inplorare patrios compedibus, ut Servitute, ut precario victu ipsos liberetis. An creditis aequo animo iis servire, quorum reges esse fastidiunt? Video admoveri hostium aciem: sed, quo propius discrimen accedo, hoc minus iis, quae dixi, possum esse contentus. Per ego vos deos patrios aeternumque ignem, qui praefertur altaribus, fulgor em que
Abbreviated transcription (Latin):
mouet. cogitet macedonum illic arma. e̾e ñ corpora.
Nultum enim sanguinẽ inuicẽ hausimꝰ. et semꝑ gra¬
uior in paucitate iactura. ẽ. Nam alexander quantꝰ¬
cumq ignauis et timidis uideri potest. unum ani¬
mal. ẽ. Et si quid mͥ creditis. temerarium et uecors.
adhuc nr̃o pauore. ꝗͣ sua uirtute feliciꝰ. Nichil autẽ
potest. eẽ. duturnum. cui ñ sub est ratio. Licet feli¬
citas aspirare uideatur. tam̃ ad ultimũ temeritati
ñ sufficit. Preterea breues et mutabiles uices rerũ
sunt. et fortuna numꝗͣ simplicit̾ indulget. forsitan
ita dii fata ordinauerunt. ut ꝑsarum imꝑium qͦd
gium euexerant. magno motu concuterent. magis
quã affligerent. Ad monerentq nos fragilitatis hu¬
mane. cuius nimia in ꝓsꝑis reb obluuo. ẽ. Modo
grecis ultro bellum inferebamꝰ. nunc in sedib urĩs
ꝓpulsamus in latum. Iactamur inuicẽ uarietate for¬

Expanded text:
movet, cogitet Macedonum illic arma esse, non corpora. movet, cogitet Macedonum illic arma esse, non corpora. Multum enim sanguinem invicem hausimus, et semper gravior in paucitate iactura est. Nam Alexander, quantuscumque ignavis et timidis videri potest, unum animal est et, si quid mihi creditis, temerarium et vaecors, adhuc nostro pavore quam sua virtute felicius. Nihil autem potest esse diuturnum, cui non subest ratio. Licet felicitas adspirare videatur, tamen ad ultimum temeritati non sufficit. Praeterea breves et mutabiles vices rerum sunt, et fortuna numquam simpliciter indulget. Forsitan ita dii fata ordinaverint, ut Persarum impe- rium, quod gium evexerant, magno motu concuterent magis quam adfligerent admonerentque nos fragilitatis humanae, cuius nimia in prosperis rebus oblivio est. Modo Graecis ultro bellum inferebamus: nunc in sedibus nostris propulsamus inlatum. Iactamur invicem varietate for
Abbreviated transcription (Latin):
Audete mͦ uincere. famãq in firmissimum aduerss
fortes uiros telum contẽpnite. Temeritas. ẽ. quã ad¬
huc ꝓuirtute timiustis. quȩ ubi pͥmum impetum
effudit. uelut quędã animalia emisso aculeo tor¬
pent. hii uͦ campi dep̃hendere paucitatẽ. quã cilicię
montes absconderant. Uidetis ordines raros. cornua
extenta. mediã aciẽ uanã. et exhaustã. Nam ulti¬
mi qͦs locauit aduersos. terga iam prebent. Obteri
me hercule equorum ungulis possunt. etiã si nil pre¬
ter falcatos currus emisero. Et bello uicerimꝰ. si uin¬
cimus p̃lio. Nam ne illis quidẽ. ad fugã locꝰ. ẽ. hinc
euphrates. illinc tẏgris ꝓhibet inclusos. et quȩ an¬
tea ꝓillis erant. in contrarium uersa sunt. Nostrũ
mobile et expeditum agm̃. ẽ. illud p̃da graue. Im¬
plicatos gͦ spoliis nr̃is trucidabimꝰ. Eadẽ res. et cau¬
sa erit uictoriȩ et fructꝰ. Qđ si quẽ e uob̃ nom̃ gentis

Expanded text:
audete modo vincere famamque, infirmissimum adversus audete modo vincere famamque, infirmissimum adversus fortes viros telum, contemnite. Temeritas est, quam adhuc pro virtute timuistis: quae ubi primum impetum effudit, velut quaedam animalia emisso aculeo, torpet. Hi vero campi deprehendere paucitatem, quam Ciliciae montes absconderant. Videtis ordines raros, cornua extenta, mediam aciem vanam exhaustam: nam Ultimi, quos locavit aversos, terga iam praebent. Obteri, mehercule, equorum ungulis possunt, etiam si nihil praeter falcatos currus emisero. Et bello vicerimus, si vicimus proelio. Nam ne illis quidem ad fugam locus est: hinc Euphrates, illinc Tigris prohibet inclusos. Et, quae antea pro illis erant, in contrarium versa sunt. Nostrum mobile et expeditum agmen est, illud praeda grave. Inplicatos ergo spoliis nostris trucidabimus, eademque res et causa erit victoriae et fructus. Quodsi quem e vobis nomen gentis
Abbreviated transcription (Latin):
occeanus hinc alluit. illinc claudit hellespontus. pau¬
lo ante dnĩ iã ñ de gła. s de salute. et qͦd saluti p̃po¬
nitis. lib tate pugnandum. ẽ. hic dies imꝑium quo
nullum ampluis uidit etas. aut constituet aut fi¬
niet. Apud granicum minima uirium parte cum
hoste certauimꝰ. in cilicia uictos. sẏria poterat ex¬
ciꝑe. Magna munimenta regni. tẏgris atq eu¬
phrates erant. Uentũ. ẽ. eo unde pulsis. ne fuge
quidẽ locꝰ. ẽ. Omĩa tam diutino bello exhausta post
tergũ sunt. Non incolas suos urbes. ñ cultores ha¬
bent terrȩ. coniuges quoq et liberi sequunt᷑ hanc
aciem. Parata hostib p̃da. nisi ꝓ carissimis pigno¬
rib corpora opponimꝰ. Qđ mearum fuit parcium.
exercitum quẽ pene immensa planicies uix caperet
comparaui. equos arma distribui. Cõmeatꝰ ne tantȩ
multitudini deessent ꝓuidi. Locum in quo acies ex¬
plicari posset elegi. Cetera in ur̃a potestate sunt.

Expanded text:
Oceanus hinc adluit, illinc claudit Hellespontus, pauOceanus hinc adluit, illinc claudit Hellespontus, paulo ante dominis iam non de gloria, sed de salute et, quod saluti praeponitis, libertate pugnandum est: hic dies imperium, quo nulla amplius vidit aetas, aut constituet aut finiet. Apud Granicum minima virium parte cum hoste certavimus, in Cilicia victos Syria poterat excipere, magna munimenta regni Tigris atque Euphrates erant. Ventum est eo, unde pulsis ne fugae quidem locus est. Omnia tam diutino bello exhausta post tergum sunt: non incolas suos urbes, non cultores habent terrae. Coniuges quoque et liberi sequuntur hanc aciem, parata hostibus praeda, nisi pro carissimis pignoribus corpora opponimus. Quod mearum fuit partium, exercitum, quem paene inmensa planities vix caperet, conparavi: equos, arma distribui, commeatus ne tantae multitudini deessent, providi, locum, in quo acies explicari posset, elegi. Cetera in vestra potestate sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
res stare. hinc plures dimicaturos. Nec postulare
se ut fortiter capesserent p̃lium. in ipse ceteris fortitu¬
dinis fuisset exemplum. Se ante prima signa dimi¬
caturum sponderis. ꝓse tot cicatrices corporis totidẽ
decora scire ipsos unum pene se predȩ cõmunis ex¬
sortẽ. in illis colendis ornandisq usurpare uictoriȩ
premia. hȩc se fortib uiris dicere. Si qui dissimiles
eorum ee̾nt. illa fuisse dicturum. Peruenisse eo
unde fugere ñ possent. Tot terrarũ spatia emensis.
tot annib montibq post tergum relictis. iter in
patriã et penates manu. ẽe. faciendũ. Sic duces
sic ꝓximi militum instrueti sunt. Darius in leuo
cornu erat magno suoꝵ agmine delectis equitũ
peditũq stipatus. contempseratq paucitatẽ hostis.
uariã aciem. eẽ. extentis cornib ratꝰ. Ceterum sicut
curru eminebat. dextra leuaq ad circũstantia agii¬
na oculos manꝰq cirẽferens. terrarũq inquit quas

Expanded text:
res stare, hinc plures dimicaturos. Nec postulare res stare, hinc plures dimicaturos. Nec postulare se, ut fortiter capesserent proelium, ni ipse ceteris fortitudinis fuisset exemplum: se ante prima signa dimicaturum. Spondere pro se tot cicatrices, totidem corporis decora: scire ipsos unum paene se praedae communis exortem in illis colendis ornandisque usurpare victoriae praemia Haec se fortibus viris dicere. Si qui dissimiles eorum essent, illa fuisse dicturum: pervenisse eos, unde fugere non possent. Tot terrarum spatia emensis, tot amnibus montibusque post tergum obiectis iter in patriam ad penates manu esse faciendum. Sic duces, sic proximi militum instincti sunt. Dareus in laevo cornu erat magno suorum agmine, delectis equitum peditumque, stipatus contempseratque paucitatem hostis vanam aciem esse extentis cornibus ratus. Ceterum, sicut curru eminebat, dextra laevaque ad circumstantia agmina oculos manusque circumferens : “Terrarum,” inquit, “quas
Abbreviated transcription (Latin):
tes et sẏriã egẏptũq preeuntib raptas ingentia
spei glorieq incitamenta referebat. Rep̃hensos ex
fuga ꝑsas pugnaturos quia fugere ñ possent. ter¬
cium iam diem metu exangues. armis suis onera¬
tos in eodẽ uestigio herere. Nullum desperationis
illorum maius indicium. ẽẽ ꝗͣ qͦd urbes. qͦd agros
suos urerent. Quicqͥd ñ corrupissent. hostium. ẽẽ.
confessi. Nomina uͦ gentium ignotarũ uana. ne
extimescerent. Neq enim ad belli discrimen ꝑtine¬
ne. qͥab his fcẏtarum qͥue cadusii appellantur. ob id
ipiũ qͦd ignoti essent ignobiles. eẽ. Numꝗͣ ignora¬
ri uiros fortes. at unbelles ex latebris suis erutos.
nichil preter nomina afferre. Macedones uirtute ad¬
secutos. ne quis toto orbe locus. e̾et. qui tales uiros
ignoraret. Intuerentur barbaroꝵ inconditum agm̃.
aliũd nichil preter iaculum habere. alium funda
saxa librare. paucis uixta arma. ẽe. Itaq illinc plu¬

Expanded text:
tes et Syriam Aegyptumque praefereuntibus raptas, ingentia tes et Syriam Aegyptumque praefereuntibus raptas, ingentia spei gloriaeque incitamenta, referebat. Reprehensos ex fuga Persas pugnaturos, quia fugere non possent. Tertium iam diem metu exangues, armis suis oneratos in eodem vestigio haerere. Nullum desperationis illorum maius indicium esse, quam quod urbes, quod agros suos urerent, quidquid non corrupissent, hostium esse confessi. Nomina modo vana gentium ignotarum ne extimescerent: neque enim ad belli discrimen pertinere, qui ab iis Scythae quive Cadusii appellarentur. Ob id ipsum, quod ignoti essent, ignobiles esse: numquam ignorari viros fortes, at inbelles ex latebris suis erutos nihil praeter nomina adferre. Macedonas virtute adsecutos, ne quis toto orbe locus esset, qui tales viros ignoraret. Intuerentur barbarorum inconditum agmen: alium nihil praeter iaculum habere, alium funda saxa librare, paucis iusta arma esse. Itaque illinc plu
Abbreviated transcription (Latin):
aciem inedito colle constituit. modico p̃sidio relicto.
Leuum cornu sicut alias parmenioni tuendum da¬
tum. Ipse in dextro stabat. Nunidum ad iactum
teli ꝑuenerat. cum bion quidã tͣnsfuga quanto
maximo cursu potuerat ad regẽ ꝑuenit. nunti¬
ans murices ferreos in terrã diffodisse darium.
quia hostẽ equites emissurũ. ee. crederat. Notatũq
certo signo locum. ut fraus euitari a suis posset ad¬
seruari tͣnsfuga. iusso duces conuocat. expositoq
qͦd nunciatum erat. ñ et ut regionẽ monstratam.
decliuent. equitẽq ꝑiculum edoceant. Ceterum
hoc tandem exercitꝰ exaudire ñ poterat. usum au¬
rium intercipiente fremitu duoꝵ agmuinum. sed
conspectu omnium duces et ꝓximum quẽq int̾¬
equitans adloquebat᷑. emensis tot terras in speni
uictoriȩ de qua dimicandum foret. hoc unum suꝑe̾e̾
discrimen. Granicum hic agm̃ annẽ cilicieq mon¬

Expanded text:
acie in edito colle constituit modico praesidio relicto. acie in edito colle constituit modico praesidio relicto. Laevum cornu, sicut alias, Parmenioni tuendum datum, ipse in dextro stabat. Nondum ad iactum teli perventum erat, cum Bion quidam transfuga, quanto maximo cursu poterat, ad regem pervenit nuntians, murices ferreos in terram diffudisse Dareum, qua hostem equites emissurum esse credebat, notatumque certo signo locum, ut fraus evitari a suis posset. Adservari transfuga iusso duces convocat expositoque, quod nuntiatum erat, monet, ut regionem monstratam declinent equitemque periculum edoceant. Ceterum hortantem exercitus exaudire non poterat usum aurium intercipiente fremitu duorum agminum, sed in conspectu omnium duces et proximum quemque interequitans adloquebatur: Emensis tot terras in spem victoriae, de qua dimicandum foret, hoc unum superesse discrimen. Granicum hic amnem Ciliciaeque mon
Abbreviated transcription (Latin):
ut totã aciem orbe muniret. Illirii hic aderant ad¬
iuncto milite. mercede conducto. Thracas quoq si¬
mul obiecerat. leuit̾ armatos. Ad eoq aciem uersa¬
bilem posuit. ut qui ultimi stabant. nec circũirent᷑
uerti tam̃ et in frontẽ circ̃agi possent. Itaq ñ prima
quã latera. ñ latera munitiora fuere ꝗͣ terga. his
ita ordinatis precipit. ut si falcatos currus cum
fremitu barbari emitterẽt. ipsi laxatis ordinib im¬
petum incurrentiũ silentio exciꝑent. haud dubiꝰ
sine noxa tͣnscursuros si nemo se opponeret. Sin au¬
tem sine fremitu immisissent eos ipsi clamore terre¬
rent. pauidosq equos relis utrĩq suffoderent. qui
cornib preerant extendere ea uissi. ita ut nec circũ¬
uenirent᷑ si arciꝰ starent. nec tamen ultimã aciem
exananirent. Impedimenta cum captiuis. inter
qͦs mater liberiq darii custodiebant᷑. haud ꝓcul

Expanded text:
ut totam aciem orbe muniret. Illyrii hic erant adut totam aciem orbe muniret. Illyrii hic erant adiuncto milite mercede conducto, Thracas quoque simul obiecerat leviter armatos. Adeoque aciem versabilem posuit, ut, qui ultimi stabant, ne circumirentur, verti tamen et in frontem circumagi possent. Itaque non prima quam latera, non latera munitiora fuere quam terga. His ita ordinatis praecipit, ut, si falcatos currus cum fremitu barbari emitterent, ipsi laxatis ordinibus impetum incurrentium silentio exciperent, haud dubius sine noxa transcursuros, si nemo se opponeret: sin autem sine fremitu inmisissent, eos ipsi clamore terrerent pavidosque equos telis utrimque suffoderent. Qui cornibus praeerant, extendere ea iussi ita, ut nec circumvenirentur, si artius starent, nee tamen ultimam aciem exinanirent. Inpedimenta cum captivis, inter quos mater liberique Darei custodiebantur, haud procul
Abbreviated transcription (Latin):
rosq p̃fectos equitum lateri eiꝰ applicuit. Ultima
meleagri ala stabat. quã phalans sequebatur. Post
phalangẽ. argiraspides erant. his nichanor parme¬
nionis filius preerat. Insubsidiis cum manu sua
poliꝑcon dux ꝑegrini militis. huiꝰ agminis pͥnceps
amintas erat. P haligrus barachieos regebat. in so¬
cietatẽ nuꝑ adscitos. hȩc dextri cornu facies erat. In
leuo craterus peloponensiũ milites habebat. acheoꝵ
et locrensium et maleon turmis sibi adiunctis. hos
thessali equites claudebant philippo duce. Peditum
acies equitatu tegebatur. Frons leui cornus hȩc erat.
Sed ne circũiri posset a multitudine. ultimum agm̃
ualida manu circrerat. Cornua quoq subsidiis
firmauit. ñ recta fronte. s a latere positis. ut si hostis
circũ uenire aciem temptasset: parata pugne forent.
hic agriani erant. qͥb actalus preerat. adiunctis sagit¬
tariis cretensib. Ultimos ordines auertit afronte.

Expanded text:
rosque praefectos equitum lateri eius adplicuit. Ultima rosque praefectos equitum lateri eius adplicuit. Ultima Meleagri ala stabat, quam phalanx sequebatur. Post phalangem Argyraspides erant: his Nicanor, Parmenionis films, praeerat. In subsidiis cum manu sua Polypercon, mox peregrini milites. Huius agminis princeps Amyntas aberat: Philippus Balacri eos regebat in societatem nuper adscitus. Haec dextri cornus facies erat. In laevo Craterus Peloponnesium equites habebat Achaeorum et Locrensium et Malieon turmis sibi adiunctis. Hos Thessali equites claudebant Philippo duce. Peditum acies equitatu tegebatur. Frons laevi cornus haec erat. Sed ne circumiri posset a multitudine, ultimum agmen valida manu cinxerat. Cornua quoque subsidiis firmavit non recta fronte, sed a latere positis, ut, si hostis circumvenire aciem temptasset, parata pugnae forent. Hic Agriani erant, quibus Attalus praeerat, adiunctis sagittariis Cretensibus. Ultimos ordines avertit a fronte,
Abbreviated transcription (Latin):
tuba darius sit. Et cum in eadẽ admiratione parme¬
nio ad seueraret qͦd solutũ se curis somnum cępisse
dixisset. minime inquit mirum. ẽ. Ego enim cum
darius terram ureret. uicos extenderet. alimenta
corrumꝑet. potens mei ñ eram. Nunc uͦ quid me¬
tuã. cum acie decernere paret : hercule uotũ me¬
um impleuit. Sed huiꝰ cõnsilii postea quoq ratio
reddetur. Uos ite ad copias. quib qͥsq preest. E go
iam adero. et qͥd fieri uelim exponam. Hatio ad¬
modum admonitu agens amicorum quã metu dis¬
criminis. adeundum erat uti solebat. Iunc quoq
munimento corporis sumpto ꝓcessit ad milites. Haud
alias tam alacres uiderant regẽ. et uultu eiꝰ interrito.
certã spem uictoriȩ augurabant᷑. Atq ille ꝓruto
uallo exire copias uibet. aciemq disponit. In dex¬
tro cornu locati sunt equites. qͦs agima appellabant.
preerat his clitus. Cui iunxit philote turmas. cete¬

Expanded text:
tuba dari iussit. Et cum in eadem admiratione Parmetuba dari iussit. Et cum in eadem admiratione Parmenio perseveraret, quod solutum se curis somnum cepisse dixisset: “Minime,” inquit, “mirum est: ego enim, cum Dareus terram ureret, vicos excinderet, alimenta corrumperet, potens mei non eram: nunc vero quid metuam, cum acie decernere paret? Hercule, votum meum inplevit. Sed huius consilii postea quoque ratio reddetur: vos ite ad copias, quibus quisque praeest, ego iam adero et, quid fieri velim, exponam.” Raro admodum, admonitu magis amicorum quam metu discriminis adeundi, thorace uti solebat: tunc utique nranimento corporis sumpto processit ad milites. Haud alias tam alacrem viderant regem et ex vultu eius interrito certam spem victoriae augurabantur. Atque ille proruto vallo exire copias iubet aciemque disponit. In dextro cornu locati sunt equites, quos agema appellabant: praeerat his Clitus, cui iunxit Philota?? turmas, cete
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq luce orta. duces ad accipienda imꝑia. Insolita
circa pretorium silentio adtoniti. quippe alias
accersere ipsos. et int̾dum morantes castigare ad su¬
euerat. Tunc ne ultimo quidẽ discrimine rerum¬
excitatum. e̾e̾ mirabantur. Et ñ somno quiescere.
sed pauore marcere credebant. Non tamen qͥsꝗͣ ex
custodib corporis intrare tabernaculum audebat.
Et iam tempꝰ instabat. nec miles in iussu ducis. aut
arma capererpoterat. aut in ordines ire. Dui par¬
menio cunctatꝰ loibum ut caperent ipse ꝓnuntiat.
Iamq exire necesseterat. Iunc demum intrat sepiꝰq
excitauit. Multa lux inquit. ẽ. Instructã aciẽ ho¬
stis admouit. tuus miles adhuc inermis expectat
imꝑium. Ubi. ẽ. iugor ille animi tui : Nempe excita¬
re uigiles soles. Ad hȩc alexander. Credes ne prius¬
me somnum capere potuisse. quã exonerarẽ animũ
sollicitudine quȩ quietẽ morabatur. Signũq pugnę

Expanded text:
Iamque luce orta duces ad accipienda imperia convenerIamque luce orta duces ad accipienda imperia convenerant insolito circa praetorium silentio attoniti: quippe alias accersere ipsos et interdum morantes castigare adsueverat, tunc ne ultimo quidem rerum discrimine excitatum esse mirabantur et non somno quiescere, sed pavore marcere credebant. Non tamen quisquam ex custodibus corporis intrare tabernaculum audebat. Et iam tempus instabat, nec miles iniussu ducis aut arma capere poterat aut in ordines ire. Diu Parmenio cunctatus, cibum ut caperent, ipse pronuntiat. Iamque exire necesse erat: tunc demum intrat tabernacexcitavit. “Multa lux,” inquit, “est: instructam aciem hostis admovit, tuus miles adhuc inermis expectat imperium. Ubi est vigor ille animi tui? nempe excitare vigiles soles.” Ad haec Alexander: “Credisne me prius somnum capere potuisse, quam exonerarem animum sollicitudine, quae quietem morabatur?” signumque pugnae
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃sides ꝑsarum imꝑii debitas e uecordib penas.
nec ipsum ducẽ saniorẽ. ẽẽ. quippe ritu ferarum
predã mͦ quã expeteret intuentem. in ꝑniciẽ quȩ
ante predã posita erat incurrere. Similis apud
macedones quoq sollicitudo erat. noctẽq uelut in
ea certamine edicto metu egerunt. Alexander
ñ alias magis territꝰ. ad uota et preces aristandũ
uocari iubet. Ille in candida ueste uerbenas ma¬
nu preferens. capite uelato preibat. preces regis
iouẽ mineruãq uictoriã ꝓpitianti. Iunc quidem
sacrificio rite ꝑpetrato. reliquum noctis ad quietus
in tabernaculum rediit. s nec somnum capere. nec
quietẽ pati poterat. Modo e iugo montis aciem in
dextrum ꝑsarum cornu dimittere agitabat. mͦ rec¬
ta fronte concurrere hosti. interdum hesitare. anpo¬
cius in leuum detorqueret agmen. Ianden graua¬
tum animi anxietate corpus. alcior somnꝰ oppressit.

Expanded text:
re praesides Persarum imperii debitas e vaecordibus poenas. re praesides Persarum imperii debitas e vaecordibus poenas. Nec ipsum ducem saniorem esse: quippe ritu ferarum praedam modo, quam expeteret, intuentem in perniciem, quae ante praedam posita esset, incurrere. Similis apud Macedones quoque sollicitudo erat, noctemque velut in eam certamine edicto metu egerunt. Alexander non alias magis territus ad vota et preces Aristandrum vocari iubet. Ille in candida veste verbenas manu praeferens capite velato praeibat preces regi Iovem Minervamque Victoriam propitianti. Tunc quidem sacrificio rite perpetrato reliquum noctis adquieturus in tabernaculum rediit. Sed nec somnum capere nec quietem pati poterat: modo e iugo montis aciem in dextrum Persarum cornu demittere agitabat, modo recta fronte concurrere hosti, interdum haesitare, an potius in laevum detorqueret agmen. Tandem gravatum animi anxietate corpus altior somnus oppressit.
Abbreviated transcription (Latin):
di certum. ẽ. Malo meȩ fortunȩ peniteat. quã uicto¬
riȩ pudeat. Ad hȩc illud accedit. uigilias agere bar¬
baros et in armis stare. ut ne decipi quidẽ possint
compertum habeo. Itaq ad p̃lium uos parate. Sic
incitatos ad corpora curanda dimisit. Pariꝰ id qͦd par¬
menio suaserat hostem facturũ. ẽẽ. coniectans. frena¬
tos equos stare. magnãq exercitꝰ partẽ in armis. eẽ.
ac uigilias intentiore cura seruari uisserat. Ergo¬
in ignib tota eiꝰ castra fulgebant. Ipse cum ducib
ꝓpinquisq agmina in armis stantiũ. solem et mi¬
thrẽ sacrũq et ȩternũ inuocans ignẽ. ut illis dignã
uetere gła maiorẽq monumentis fortitudinẽ inspi¬
rarent. Et ꝓfecto si qua diuinȩ opis auguria huma¬
na mente concipi possent. deos stare secum. illos nu¬
per macedonũ animis subitã incussisse formidinẽ.
adhuc lẏmphatos ferri agiq arma iacientes. expete¬

Expanded text:
di certum est: malo me meae fortunae paeniteat, quam victodi certum est: malo me meae fortunae paeniteat, quam victoriae pudeat. Ad haec illud quoque accedit: vigilias agere barbaros et in armis stare, ut ne decipi quidem possint, conpertum habeo. Itaque ad proelium vos parate.” Sic incitatos ad corpora curanda dimisit. Dareus id, quod Parmenio suaserat, hostem facturum esse coniectans frenatos equos stare magnamque exercitus partem in armis esse ac vigilias intentiore cura servari iusserat: ergo ignibus tota eius castra fulgebant. Ipse cum ducibus propinquisque agmina in armis stantium circumibat, Solem et Mithrem sacrumque et aeternum invocans ignem, ut illis dignam vetere gloria maiorumque monumentis fortitudinem inspirarent. Et profecto, si qua divinae opis auguria humana mente concipi possent, deos stare secum. Illos nuper Macedonum animis subitam incussisse formidinem, adhuc lymphatos ferri agique arma iacientes, expete
Abbreviated transcription (Latin):
et imꝓuiso ꝑiculo territos. quando in nocturna tre¬
pidatione coituros. At int̾dui terribiles pͥmum oc¬
cursuras facies. scytharum bactrianorũq hẏrta.
illis ora. et intonsas comas. eẽ preterea exiiiam
uastorum magnitudinẽ corporum. uanis et inanib
militẽ magis quã iustis formidinis causis moueri.
Ueinde tantam multitudinẽ circumfundi pauciorib
posse. ñ in cilicie angustiis et iuiis callib s in aꝑta
et lata planicie dimicarent. Om̃s ferme parmenio¬
ni adsentiebantur. Poliꝑcon haud dubie in eo consi¬
lio positã uictoriã arbitrabatun. Quẽ intuens rex
namq parmenionẽ nuꝑ acrius quem uellet incre¬
patum. rursus castigare ñ fustinebat. Latrunculoꝵ
inquit et furum ista sollercia. ẽ. quã precipis mͥ.
Quippe illorum uotum. unicum. ẽ. fallere. Mee uero
gloriȩ semꝑ aut absentiã darii aut angustias locoꝵ
aut furtũ noctis obstare ñ patiar. Palam luce ad gre¬

Expanded text:
et inproviso periculo territos quando in nocturna treet inproviso periculo territos quando in nocturna trepidatione coituros? At interdiu primum terribiles occursuras facies Scytharum Bactrianorumque : hirta illis ora et intonsas comas esse, praeterea eximiam vastorum magnitudinem corporum. Vanis et inanibus militem magis quam iustis formidinis causis moveri. Deinde tantam multitudinem circumfundi paucioribus posse, cum non in Ciliciae angustiis et inviis callibus, sed in aperta et lata planitie dimicarent. Omnes ferme Parmenioni adsentiebantur: Polypercon haud dubie in eo consilio positam victoriam arbitrabatur. Quem intuens rex — namque Parmenionem nuper acrius, quam vellet, increpitum rursus castigare non sustinebat —: “Latrunculorum,” inquit, “et furum ista sollertia est, quam praecipitis mihi: quippe illorum votum unicum est fallere. Meae vero gloriae semper aut absentiam Darei aut angustias locorum aut furtum noctis obstare non patiar. Palam luce adgre
Abbreviated transcription (Latin):
circũiectas. terribili sono impleuerat. Nec iam conti¬
neri macedones poterant. quin cursu quoq ad hostẽ
contenderent. Melius adhuc ratꝰ in eodẽ tumulo castra
munire. uallum iaci iuissit. Strenueq oꝑe ꝑfecto. in
tabernaculum ex quo tota acies hostium conspiciebat᷑
successit. Tunc uͦ uniuersa futuri discriminis facies
in oculis erat. Armis insignib equi uiriq splende¬
bant. Et omĩa intenciore cura preparari apud hostẽ
sollicitudo. p̃torum agmina sua int̾ equitantium
ostendebat᷑. Ac pleraq inania. sicut fremitus ho¬
minum equorum hẏmnitꝰ armorum internitentiũ
fulgor. sollicita expectatione mentẽ turbauerant. Igit᷑
siue dubius animi siue ut suos exꝑiretur consilium
adhibet. quid optimum factu. eẽt exquirens. Parme¬
nio peritissimus int̾ duces artium belli. furto ñ
prelio opus. eẽ censebat. Intempesta nocte. opprimi
posse hostes. Discordis morib. linguis ad hoc somno

Expanded text:
circumiectas terribili sono inpleverat, nec iam conticircumiectas terribili sono inpleverat, nec iam contineri Macedones poterant, quin cursu quoque ad hostem contenderent. Rex melius adhuc ratus in eodem tumulo castra munire, vallum iaci iussit strenueque opere perfecto in tabernaculum, ex quo tota acies hostium conspiciebatur, secessit. Tum vero universa futuri discriminis facies in oculis erat: armis insignibus equi virique splendebant, et omnia intentiore cura praeparari apud hostem sollicitudo praetorum agmina sua interequitantium ostendebat, ac pleraque inania, sicut fremitus hominum, equorum hinnitus, armorum internitentium fulgor, sollicitam expectatione mentem turbaverant. Igitur sive dubius animi sive, ut suos experiretur, consilium adhibet, quid optimum factu esset, exquirens. Parmenio, peritissimus inter duces artium belli, furto, non proelio opus esse censebat. Intempesta nocte opprimi posse hostes: discordis moribus, linguis, ad hoc somno
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ deseruerat occupauerunt. Nam et tucior pla¬
uiciȩ erat. et inde acies hostium quȩ in campo
explicabatur. conspici poterat. Sed caligo quam
circa humidi montes effuderant. uniuersam eqͥdẽ
rei faciẽ ñ abstulit. Ceterũ agminũ discrimina
atq obdinẽ ꝓhibuit ꝑspici. Multitudo inunda¬
uerat campos. fremitusq tot milium etiam ꝓcul
stantium aures impleuerat. fluctuari animo rex
et mͦ suum mͦ parmenionis consilium. sera estima¬
tione ꝑpendere. Quippe eo uentum erat. unde
recipi exercitꝰ. nisi uictor sine clade ñ posset. Itaq
dissimulato eo. mercennarium equitẽ ex poenia
precedere iubet. Ipse phalangẽ sicut antea dictũ
est in duo cornua diuidit. Utrũq cornu equites
tegebant. Iamq nitidior lux discussa caligine. aciẽ
hostium ostenderat. et macedones siue alacritate
siue tedio expectationis ingentẽ pugnantium more
edidere clamorẽ. Redditꝰ et a ꝑsis. nemora uallesq

Expanded text:
quem deseruerat, occupaverunt: nam et tutior plaquem deseruerat, occupaverunt: nam et tutior planitie erat, et inde acies hostium, quae in campo explicabatur, conspici poterat. Sed caligo, quam circa humidi effuderant montes, universae quidem rei faciem non abstulit, ceterum agminum discrimina atque ordinem prohibuit perspici. Multitudo inundaverat campos, fremitusque tot milium etiam procul stantium aures inpleverat. Fluctuari animo rex et modo suum, modo Parmenionis consilium sera aestimatione perpendere: quippe eo ventum erat, unde recipi exercitus nisi victor sine clade non posset. Itaque dissimulato animo mercennarium equitem ex Paeonia praecedere iubet. Ipse phalangem, sicut antea dictum est, in duo cornua extenderat: utrumque cornu equites tegebant. Iamque liquidior lux discussa caligine aciem hostium ostenderat, et Macedones sive alacritate sive taedio expectationis ingentem pugnantium more edidere clamorem. Redditus et a Persis nemora vallesque
Abbreviated transcription (Latin):
dare cȩꝑunt. ominũ pectora occulto metu ꝑcurrente.
Celi fulgor tepore estiuo ardenti similis int̾nittens.
ignis p̃buit. speciẽ flaminasq ex darii castris splen¬
dere. Uelut illati temere p̃sidiis credebant. Quod¬
si ꝑculsis mareus qui p̃sidebat itineri suꝑuenisset.
ingens cdades accipi potuit. Nunc dum ille segnis
in eo quẽ occupauerat tumulo sedet contẽptus ñ lacessi.
Alexander cognito pauore exercitus. signum ut consi¬
sterent dari. ante ipso arma deponere. ac leuare
corpora iubet. ad monens uullã subiti causam. ẽe.
terroris. hostem ꝓcul stare. Tamdem compotes sui
pariter arma et animos recepere. Nec qͥcꝗͣ e p̃sentib
tuciꝰ uisum ẽ. quã eodem loco castra munire. Poste¬
ro die mazeus cum delectis equitum medio colle
ex quo macedonum ꝓspiciebantur castra consede¬
rat. siue metu. siue quas speculiari mͦ iussus erat
ad darium rediit. Macedones eum ipsum collem

Expanded text:
dare coeperunt omnium pectora occulto metu percurrente. dare coeperunt omnium pectora occulto metu percurrente. Caeli fulgor tempore aestivo ardenti similis internitens ignis praebuit speciem, flammasque ex Darei castris splendere velut inlati temere praesidiis credebant. Quodsi percuisis Mazaeus, qui praesidebat itineri, supervenisset, ingens clades accipi potuit: nunc, dum ille segnis in eo, quem occupaverat, tumulo sedet, contentus non lacessi, Alexander cognito pavore exercitus signum, ut consisterent, dari, ante ipsos arma deponere ac levare corpora iubet, admonens nullam subiti causam esse terroris, hostem procul stare. Tandem compotes sui pariter arma et animos recepere. Nec quicquam ex praesentibus tutius visum est quam eodem loco castra munire. Postero die Mazaeus — cum delectis equitum in edito colle, ex quo Macedonum prospiciebantur castra, consederat — sive metu sive, quia speculari modo iussus erat, ad Dareum rediit. Macedones eum ipsum collem,
Abbreviated transcription (Latin):
post currꝰ erant. Claudebatur hoc aginen aliis falca¬
tis currib qͥs peregrinum militẽ adiunxerant.
Hunc armenii quos minores appellant. armenios
babilonii. Utrosq belite. et qui montes qͦs segorũ
incolebant sequebantur. Post hos ibant gortuȩ. gen¬
tes quidẽ euboicȩ. medos quondã secuti. sed iam
degeneres. et patrii moris ignari. Applicuerat
his phrẏgas et cataonas parthorum. Deinde
gens incolentium terras. qͣs nunc parchi scychia
ꝓfecti tenent. cdaudebant agmen. hȩc sinistri cor¬
nu acies fuit. Dextrum tenebant natio maioris
armeniȩ. cadusiiq et cappadoces. et sẏri ac medi.
his qͦq falcati currus quinquaginta erant. Sũma
destris exercitꝰ. cc̃. m̃. expleuerat. hoc mͦ instructi.
.x. stadia ꝓcedunt. Iussiq subsistere. armati hostẽ
expectabant. Alexandri exercitum pauor. cuus
causa ñ suberat inuasit. Quippe limphati trepi¬

Expanded text:
post currus erant. Claudebatur hoc agmen aliis falcapost currus erant. Claudebatur hoc agmen aliis falcatis curribus, quis peregrinum militem adiunxerat. Hunc Armenii, quos minores appellant, Armenios Babylonii, utrosque Belitae et, qui montes Cossaeorum incolebant, sequebantur. Post hos ibant Gortuae, gentis quidem Euboicae, Medos quondam secuti, sed iam degeneres et patrii moris ignari. Adplicuerat his Phrygas et Cataonas. Parthyaeorum deinde gens incolentium terras, quas nunc Parthi Scythia profecti tenent, claudebant agmen. Haec sinistri cornus facies fuit. Dextrum tenebant natio Maioris Armeniae Cadusiique et Cappadoces et Syri ac Medi. His quoque falcati currus L erant. Summa destris acies CC milia expleverat. Hoc modo instructi X stadia procedunt iussique subsistere armati hostem expectabant. Alexandri exercitum pavor, cuius causa non sub- erat, invasit: quippe lymphati trepi
Abbreviated transcription (Latin):
conspectis ꝓcul exploratorib in castra se recepit. ad¬
uentus hostium nuntius. Igitur darius qui in pa¬
tentib campis decernere optabat. armari militẽ
iubet. aciẽq disponit. In leuo cornu battriani ibañ.
equites mille ad modũ. Dahȩ totidẽ et arachosii sua¬
niq quatuor explebant. hos centum falcati currꝰ
sequebantur. Proximis quadrigis erat bessus. cũ
lib agnen eiꝰ claudebant. Pedites his pluriũ gentiũ
ñ iminixtos. s suȩ qͥsq nationis iunxerat. Persas
deinde cum mardis sogdianis quȩ oriobarranes
et orionibates ducebant. Illi partib copiarum.
Summȩ orsiones p̃erat. a septẽ ꝑsis oriundus. ad
cyrum quoq nobilissimũ regẽ. originẽ sui referens.
hos aliȩ gentes nec sociis quidem satis notȩ sequebant᷑
Post quas quinquaginta quadrigas phradates mag¬
no caspiorum agmine antecedebat. Indi ceteriq
rubri maris accolȩ. nomina uerius. quã auxilia

Expanded text:
conspectis procul exploratoribus in castra se recepit, adconspectis procul exploratoribus in castra se recepit, adventus hostium nuntius. Igitur Dareus, qui in patentibus campis decernere optabat, armari militem iubet aciemque disponit. In laevo cornu Bactriani ibant equites, mille admodum, Dahae totidem, et Arachosii Susianique quattuor milia explebant. Hos centum falcati currus sequebantur. Proximus quadrigis erat Bessus cum Vlibus agmen eius claudebant. Pedites his plurium gentium non inmixtos, sed suae cuiusque nationis iunxerat copias. Persas deinde cum Mardis Sogdianisque Ariobarzanes et Orontobates ducebant. Illi partibus copiarum, summae Orsines praeerat,a septem Persis oriundus, ad Cyrum quoque, nobilissimum regem, originem sui referens. Hos aliae gentes ne sociis quidem satis notae sequebantur. Post quas L quadrigas Phradates magno Caspiorum agmine antecedebat. Indi ceterique Rubri maris accolae, nomina verius quam auxilia,
Abbreviated transcription (Latin):
ni id quẽq habiturum. qͦd ꝓximȩ lucis ad signatura
fortuna ẽ. Legati respondent cum bellum in animo
sit facere. eum simplicit̾. qͦd spe pacis ñ frustraretur.
ipsos petere. ut quã pͥmum dimittantur ad regẽ.
eum quoq bellum parare debere. Dimissi nuntiant
adẽẽ certamen. Ille quidẽ confestim mazeum cum
trib equitum milib ad itinera quȩ hostis petitu¬
rus erat ocupanda p̃misit. Alexander corpori uxo¬
ris eiꝰ iustis ꝑsolutis. omĩq grauiore comitatu intra
eadẽ munimenta cum modico presidio relicto. ad
hostẽ contendit. Duo cornua diuiserat peditum. Utrĩq
latera equite circũdato. impedim̃to sequebantur
agm̃ premissum. Deinde cum scẏthis equitib
menidan iubet explorare ubi darius eẽt. At ille
cum mazeus haud ꝓcul consedisset. ñ ausus ultra
ꝓcedere. nichil aliud quã fremitum hominũ hẏn¬
nitũq equorum exaudisse nuntiat. Mazeus quoq

Expanded text:
ni, id quemque habiturum, quod proximae lucis adsigntura ni, id quemque habiturum, quod proximae lucis adsigntura fortuna est.” Legati respondent, cum bellum in animo sit, facere eum simpliciter, quod spe pacis non frustraretur. Ipsos petere, ut quam primum dimittantur ad regem: eum quoque bellum parare debere. Dimissi nuntiant adesse certamen. Ille quidem confestim Mazaeum cum tribus equitum milibus ad itinera, quae hostis petiturus erat, occupanda praemisit. Alexander corpori uxoris eius iustis persolutis omni que graviore comitatu intra eadem munimenta cum modico praesidio relicto ad hostem contendit. In duo cornua diviserat peditem utrique lateri equite circumdato: iupedimenta sequebantur agmen. Praemissum deinde cum suis equitibus Menidan iubet explorare, ubi Dareus esset. At ille, cum Mazaeus haud procul consedisset, non ausus ultra procedere, nihil aliud quam fremitum hominum hinnitumque equorum exaudisse nuntiat. Mazaeus quoque