comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimum etatis sue ageret annum: regnum exorsus
est expugnare. ꝑsarum. habens in exercitu peditum
xxx. milia. ⁊ equitum.iiͦii. milia quingentos. Et hoꝵ
agminum ordines nemo nisi sexagenarius dixõ ut. si
principia castroꝵ cerneres senatum te cernere. ñ militie
duces existimares. Nemo deniq illorum in p̃lio fugã
suictoriam cogitauit. nec in pedib cuiquã spes. s in
lacertis fuit. Porro rex darius fiducia uirium ñ hostẽ
a ꝑsarum finib arcere s intra regni sinum recipere. gło¬
sius ratus flumen eufraten.⁊ montem cilicie taurum
illi sine impedimento transire ꝑmisit. ac demum in
campis ad rasti dirigit aciem ad uersus eum. habuit
itaq darius in ea congressione sexcenta milia milium.
S tam numero sus exercitus mox terga uertit. ñ minus
suꝑatus alexandri arde. quam macedonũ uirtute. Mag¬
na cedes ꝑsarum in eo prelio fuit. De exercitu uero alex
hanc autem uictoriam maior pars asie statim ad alex¬

Expanded text:
vicesimum aetatis ageret annum, regnum adorsus est expugnare Persarum, habens in exercitu peditum triginta millia, et equitum quatuor millia quingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimares. Nemo denique illorum in praelio fugam, sed victoriam cogitavit, nec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. Porro rex Darius fiducia virium, non hostem a finibus Persarum arcere, sed intra regni sinum recipere gloriosius ratus, flumen Euphratem, et montem Ciliciae murum illum sine impedimento transire permisit, ac demum in campis Adrasti dirigit aciem adversus cum. Habuit itaque Darius in ea congressione sexcenta millia militum. Sed tam numerosus exercitus mox terga vertit, superatus non minus Alexandri arte, quam Macedonum virtute. Magna caedes Persarum in eo praelio fuit; de exercitu vero Alexahanc victoriam major pars Asiae statim ad Alex
Abbreviated transcription (Latin):
agͦ patria siue regio romanoꝵ. a circio in eurum extensa.
ht̃ ab affrico tirrenum mare. ⁊ ab orea adriaticum sinũ:
ab occidente autem obicib alpium obruit᷑ Porro alpeᷤᷤ
ãgallico mari suꝑ ligustrum sinũ exurgenteᷤᷤ. pͥmũ nar¬
bonẽsium fineᷤ. demũ uõ galliã rethyamq secludunt.

Expanded text:
ergo patria, sive regio Romanorum a Cirtio in Eurum extensa, habet ab Africo Tirrenum mare, et a borea Adriaticum sinum. Ab occidente autem obicibus Alpium obruitur. Porro Alpes a Gallico mari super Ligustium sinum exurgentes, primo Narbonensium fines, demum vero Galliam Rethiamque secludunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ pompeio romanoꝵ duci. qui in siria tigranẽ
regem debellaturꝰ aduenerat. querimoniã suꝑ¬
frẽ suo detulit. Qua occasione idem pompeius
consul romanoꝵ urbẽ iherosolimã expugnauit.⁊
templũ polluit.⁊ aristobolũ pontificem uinctũ
cum libis romam misit. Hirca no uõ ponti¬
ficatũ reliquit. ⁊ memoratũ antipatrũ ꝓcuratorem
tocius regni ꝯstituit: Sicꝙ deinceps gens iud eoꝵ
se dimicantes. pͥmi occasionẽ prebuere romanis.

Expanded text:
mum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem mum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus advenerat, querimoniam detulit. Qua occasione idem Pompeins consul Romanorum urbem Jerosolymam expugnavit, et templum polluit, et Aristobolum pontificem vinctum cum liberis Romam misit. Hircano vero pontificatum reliquit, et memoratum Antipatrum procuratorem totius regni constituit. Sicque deinceps gens Judaeoruimicantes primi occasionem praebuere Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
ad sobolem demetrii reuertitur. Ionathe uõ symon fr̃
eiꝰ successit Post symonem autem ꝑuenit sacerdociũ
micans. hircani nomen accepit hircano uõ successit
aristobolus: Aristobolus autem: factus est rex ⁊ sacer¬
dos. ⁊ anstobolo successit rex ⁊ sacerdos. pariter alex¬
ander: alexander quoꝙ moriens reliquit suꝑstrteᷤᷤ
filios suos aristobolum scilicet ⁊ hircanum S donec
adolescerent pueri alexandram conuigẽ suam tem¬
ꝑ amento regali p̃ẽẽ uoluit. simul arbitram statu¬
ens. cui nam potissimũ illoꝵ duoꝵ summũ sac̃do¬
tium cõmitt̾et: Illa hircanum in sac̃dotio patͥ sub¬
stituit. ꝓpt̾ semoris etatis p̃ rogatiuam aristobolo
frĩ nicħ publicoꝵ committens offitioꝵ Post alexan¬
dre uõ mortem aristobołꝰ inuasit regnũ. ac demum
hircanis sac̃dotii dignitatem ei dimisit: Postea uõ
idem hircanus excitatus antipatro pr̃e herodis
Primũ ad arabie regẽ se ꝯtulit. facti penitens ac de¬

Expanded text:
mon frater ejus successit. Post Simonem autem pervenit sacerdotium micans Hircani nomen accepit. Joanni Hircano successit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Aristobolo successit rex pariter et sacerdos Alexander. Alexander vero moriens reliquit superstites filios duos, Aristobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram statuens cuinam potissimum illorum summum sacerdotium committeret. Illa Hircanum patri in sacerdotio substituit propter senioris aetatis praerogativam, Aristobolo fratri nihil publicorum committens officiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, et demum Hircanus sacerdotium ei dimisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
ne mercennario illoꝵ exercitu ulla bella gerere pre¬
sumerent. neq pulsi regno ad alios quam ad gallos
neꝙ amissam recuꝑare se posse. nisi gallica uirtute ar¬
bitrabantur. Itaq in auxilium ab itinie rege euoca:¬
ti. regnum cum eo ꝑ acta uictoria diuiserunt. eam q

Expanded text:
ne mercennario Gallorum exercitu ulla bella gesserunt, neque pulsi regno ad alios quam ad Gallos neque amissam recuperare se posse sine Gallica virtute arbitrarentur. Itaque in auxilium a rege Bithiniae vocati, regnum cum eo parta victoria diviserunt, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
penas miser diu uitare ñ potuit: Subito enĩ obclu¬
sum ẽ os eius ⁊ loqui ñ potuit. s dissolutꝰ paralisi mi¬
serabiliter expirauit Sicꝙ deficientib sacerd otibꝰ
de genere aaron. ⁊ uida macabeo ꝓ patrie legib
decertante sorte bellica iam cdefuncto. ionata fr̃ eiꝰ

Expanded text:
poenas miser diu vitare non potuit. Subito enim obtusum est os ejus, et loqui non potuit. Sed dissolutus paralysi miserabiliter expiravit. Sicque deficientibus sacerdotibus de genere Aaron, et Juda Machabaeo pro patriae legibus decertante sorte bellica jam defuncto, Jonathas frater
Abbreviated transcription (Latin):
b Cuiꝰ auctoritas ñ est friuola. uł ineptica. s autenti¬
ca. ꝓbabilis ⁊ robusta Pinde codicem istum tͥm̃ito õ ade¬
la nobił comitissa. dicaui. quam ñ mediocrit̾ litt̾is erudi¬
tam ẽẽ ñ ambigo. ad deliniendum animũ tuũ. ⁊ ad ac¬
cuendam fidem pectoris tui. sꝑans qd̾ nominis tui mo¬
nimentũ hac etiam possit occasione ñ mediocrit᷑ insig¬
niri: ita ut ñ ualeat ultra aliqua uetustate corrumpi: q̃
postoꝵ memorie solet inmicari Ecce habes coram te ꝓpa¬
gatores ꝓpugnatores fidi catholice habes rectores eiui
ds omp̃s. qui sua sapientiam totam ip̃ius ciuitatis struc¬
turam regit. exaltat. atq defendit: Qui te milib
scõꝵ consociet: in secła scłorum:

Expanded text:
bus. Cujus auctoritas non est frivola vel inepta, sed autentibus. Cujus auctoritas non est frivola vel inepta, sed autentica, probabilis et robusta. Proinde codicem istum tibi merito, o Adela nobilis comitissa, dicavi, quam non mediocriter litteris cruditam esse non ambigo, ad deliniondum animum tuum et ad acuendam fidem pectoris tui, sperans quod nominis tui monimentum hac etiam possit occasione non mediocriter insigniri, ita ut non valeat ultra aliqua vetustate corrumpi, quae posterorum memoriae solet inimicari. Ecce habes coram te propugnatores fidei catholicae, habes rectores civitt Deus omnipotens, qui sua sapientia totam ipsius civitatis structuram regit, exaltat atque defendit. Qui te militibus sanctorum consociet in secula seculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
de latinis ꝯtinebant᷑ in libris Amodo uõ dicti imꝑatoris
temꝑib terum gestar̃ series nulla fulta manebat aucto¬
ritate. s historio gͣphus quisq uulgi tantum opinionẽ
suo ponebat in codice. qd̾ ex lectionib que in exaltatiõ e
scẽ crucis ꝑ uniũsas fere legunt᷑ eccł̃as ammadu̾ti pot̾:
Quas falsitate refertas quib cumq sapientib lucide li¬
quent: Prefatus autem anastasius siuis temꝑib ea que
in greca continebant᷑ historia: ab octo uiano augusto us¬
q ad michaelem qui niceforo successit rationabili ꝓ se¬
cutus orõne latinotͣnstulit eloquio. in quo oꝑe nob̃ multa
que hactenꝰ nesciebamꝰ aꝑuit. ibiq de muhamet sarra¬
cenoꝵ ꝑseudo ꝓpħa. pauca quid̃ locutꝰ ẽ. s quibꝰ tem¬
ꝑib fiũt lucide designauit: Lib̃ tamen ille ꝑ multos
latuit annos s nuꝑ meis deo uolente uenit in mani¬

Expanded text:
de Latinis continebantur in libris; amodo vero dicti imperatoris de Latinis continebantur in libris; amodo vero dicti imperatoris temporibus rerum gestarum series nulla fulta manebat auctoritate, sed historiographus quisque vulgi tantum opinionem suo ponebat in codice; quod ex lectionibus quae in exaltatione sanctae crucis per universas fere leguntur ecclesias animadverti potest. Quas falsitate refertas quibuscumque sapientibus lucide liquet. Praefatus autem Anastasius suis temporibus ea quae in Greca continebantur historia ab Octaviano Augusto usque ad Michaelem, qui Nicephoro successit, rationabili prosecutus oratione, Latino transtulit eloquio; in quo opere nobis multa quae hactenus nesciebamus aperuit, ibique de Muhamet pseudopropheta pauca quidem locutus est, sed quibus temporibus fuerit lucide designavit. Liber tamen ille per multos latuit annos, sed nuper meis Deo volente venit in mani
Abbreviated transcription (Latin):
cenda ẽ transire dicenda. ⁊ ñ minꝰ seruat modum ꝑfcẽ orõ¬
nis. qui strictius quam debet rem. qͣm qui effusus dic̃. cũ
alt̃ mat̾iam excessisse. alt̃ dr ñ implesse Peccat gͥut̾q.
hc̃ codicem iõ forsitan suꝑbo despicient ammo. eo qd̃ eũ ñ
nouis cõmentis. s quoꝵ dam illustrium uiroꝵ coaceruaũim
scͥptis respondeo. qm̃ alt̾ius ad ium̃to diuinitas sola ñ indi¬
get. nec dici aliquid ab aliquo põt. qd̃ iam ñ dcm̃ sit. aut
aliqua iacet abstrusa in cordib nr̃is scientia. qͣm ñ illustͣ¬
u̾it usus p̃cedñtium uiroꝵ Totum tam̃ a ueridicis aucto¬
ribꝰ sumptũ. ueracit̾ affirmo Uerum multa que secunt᷑
ab anastasii romani bibliotecarii libro decerpsi quem
temꝑe karoli magni de greco tͣnstulit in latinum Res
enuim geste sub aliis imꝑatorib usq ad mauricium luci¬

Expanded text:
cenda est transire dicenda, et non minus servat modum perfectae oratiocenda est transire dicenda, et non minus servat modum perfectae orationis, qui strictius quam debet rem quam qui effusius dicit, cum alter materiam excessisse, alter dicitur non implesse. Peccat igitur uthunc codicem ideo forsitan superbo despicient animo, eo quod eum non novis commentis sed quorundam illustrium virorum coacervaverim scriptis, respondeo, quoniam alterius adjumento Divinitas sola non indiget, nec dici aliquid ab aliquo potest quod jam non sit dictum, aut aliqua jacet abstrusa in cordibus nostris scientia, quam non illustraverit usus precedentium virorum. Totum tamen a veridicis auctoribus sumptum veraciter affirmo. Verum multa quae secuntur ab Anastasii Romani bibliothecarii libro decerpsi, quem tempore Karoli Magni de Greco transtulit in Latinum. Res enim gestae sub aliis imperatoribus usque ad Mauricium luci
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑium meum. cum hac puella concessum Ut̾e gͦ eo
feliciter.⁊ habe in mente incessant̃. equitatẽ. ⁊ iusticiam
p̃cipua optimi imꝑatoris ẽẽ insignia Qd̃ post quam dix̃.
sp̃m exalauit: Tyb̃io uõ defuncto. mauriciꝰ purpͣa indutꝰ.
⁊diademate coronatꝰ. ad circum ꝓcessit. ⁊ acclamatis sibi
laudib ⁊ largitis scd̾m morẽ muñib pͥmꝰ ex grecoꝵ gente
romano potitus ẽ imꝑio.
ece dum inmensum pelagͦ hystoriarũ eupio ꝑstrm¬
gere. ⁊ num̃osam libroꝵ copiam uno uolumine co¬
artare. uid eor quibdam modum breuitatis ꝓposite ex ces¬
sisse S audiant queso. quos breuis delectat orõ Breui¬
tatem in orõ ne custodiendam eẽ ꝯfiteor. si cã ꝑmittat.
quia quoꝵdam sensus hominũ. mag̃ hon̾at orõ ꝓ lixa.
quam doceat: Segetem etiam nimia sternit ub̃tas.⁊ ad
maturitatẽ ñ ꝑuenit ninia fecunditas. p̃uaricõ tamen cdi¬

Expanded text:
imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam praecipua optimi imperatoris esse insignia. Quod postquam dixit, spiritum exhalavit. Tiberio vero defuncto, Mauritius purpura indutus et diademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem muneribus, primus ex Graecorum gente Romano potitus est imperio.Ecce dum immensum pelagus historiarum cupio perstringere et numerosam librorum copiam uno volumine coartare, videor quibusdam modum propositae brevitatis excessisse. Sed audiant queso quos brevis delectat oratio. Brevitatem in oratione custodiendam esse confiteor, si causa permittat, quia quorundam sensus hominum magis honerat oratio prolixa quam doceat. Segetem etiam nimia sternit ubertas, et ad maturitatem non pervenit nimia fecunditas; prevaricatio tamen di
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia. ħ se fecisse doluit: ñ tñ usq ad optinendam
salutem: Nam pꝰ modum quia uera eẽt catholica fides
agnouit. s gentissue timore ꝑterritꝰ. ad hanc ꝑuenire
ñ meruit: Orbata tñ egͥtudine ad extrema ꝑ ductꝰ. lean¬
dro ep̃o quem pͥus uehement̾ afflix̃at. ricaredum regem
filium quẽ insua ħesi relinquebat. cõmendare curauit.
cuius mortẽ ricaredꝰ rex ñ prẽm ꝑ fidum. s frẽm martirẽ
seqñs ab arriana ħ eseos prauitate ꝯuersusẽ. totam q¬
uiui sigotoꝵ gentem ita ad ueram ꝑdux̃ fidẽ. ut nullũ¬
in suo regno militare ꝑ mitt̾et. qui regno di hostis ex ist̾e
tus. ubi sibi finem uite ĩmine̾ p̃uidit. elegit ad imꝑiũ
quendam iuirũ gñe capado cum. strenuũ. ac sapientis¬
simũ. qui mauritiꝰ mincupabat᷑. Cui filiam suã ꝯstan¬
tiam ornatã tͣdi. dit regalib ornam̃tis dicens Sit tͥ

Expanded text:
paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regem filium, quem in sua heresi relinquebat, commendare curavit, cuius mortem Reccharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamque Wisigotharum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existetus, ubi sibi finem vitae imminere praevidit, elegit ad imperium quemdam virum genere Cappadocem, strenuum ac sapientissimum, qui Mauritius nuncupatus est. Cui filiam suam Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis, dicens: Sit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
gis ab arrianaħ es qua pat̾ suus languebat. ad catho¬
ut ad eandem ħesim rediret. ⁊ p̃miis suad̾e. ⁊ minis ter¬
rere conabatur: Cui oum ille ꝯstantissime responderet.
numqͣm se ueram fidem posse relinquere. qͣm semel
lire ualeret: arta illum custodia condudens. collum ma¬
nꝰq illiꝰ ferro ligauit: Suꝑ ueniente autem paschali fes¬
tiuitatis die: intempeste noctis silentio ad eum ꝑfidꝰ pa¬
ter artianum ep̃m misit. ut ex eius manu sacrilege ꝯ se¬
crõnis cõmunionem ꝑci ꝑet. atq ꝑ hoc ad pr̃is grãm re¬
dire meretur S uirdo dilectus arriano ep̃o uenienti
exꝓbrauit: ut debuit. eiusq a se ꝑfr̾diam dignis incre¬
pationibꝰ repulit. quia ⁊ si ex . t̾ius iacebat. ligatꝰ. ap̃ se
tñ in magno mentis culmine stab at securꝰ. Ad se itaq
suꝑna ñ defuere miracła Nam cep̃ in nocturno silentio
psalmodie cantus ad corpusciusd̃ regis ⁊ mr̃is audiri.⁊¬

Expanded text:
gis ab Arriana heresi, qua pater suus languebat, ad cathout ad eamdem haeresim rediret, et praemiis suadere, et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet nunquam se veram fidem posse relinquere, quam semel lire valuisset, in arcta illum custodia concludens, collum mapotuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque non defuere miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus eiusdem regis et martyris audiri
Abbreviated transcription (Latin):
de quo nunc loquim᷑. reu̾endꝰ sacerdos ep̃e eẽ potuit
romani ppłi deuastantem. nepos cesar ab italia
restes autem ubi cum ex̾citu rauennam uenit. augus
rex habens setum herulos diũsarumq gentiũ auxi¬
liarios italiam occupauit: Qui ⁊ orestem interfecit. ⁊ fi¬
lium eius cesarem augustulum de regno pulsũ. in lu
cullano campanie castello exilii pena dampnauit:
Sic q hisꝑium romane gentis imꝑium. qd̾. D.cc. nono¬
dit. ⁊ in manib regum exterarum gentium tandem

Expanded text:
de quo nunc loquimur, memoratus Sacerdos esse potuit de quo nunc loquimur, memoratus Sacerdos esse potuit contra quem Nepos Caesar ab Italia restes autem ubi cum exercitu Ravennam venit, Augustrex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum cullano Campaniae castello exilii poena damnavit. sic quoque Hesperium Romanae gentis imperium, quod septindit, et in manus regum exterarum gentium tandem
Abbreviated transcription (Latin):
auiti quondam imꝑatoris fili. Iste editiꝰ in libro uite
cuiꝰdam sc̃i ꝯfessoris nomine ⁊ officio sacerdotis lemo¬
iucine ciuitatis corrupto nomine sic̃ opinor nomina¬
turalticiꝰ. ⁊ ħ illum credit᷑ a baptismatis lauachro sus¬
cepisse Cuiꝰ p̃ciosissimi ꝯfessoris uite seriem partim
inculto sermone compositam. partim uõ scͥptoꝵ
uitio depͣuatam ꝯspiciens. nuꝑ corriꝑe statui. ⁊tem¬
pꝰ quo floruit pꝰ multoꝵ annoꝵ exacta curricula mo¬
derno temꝑe designaui. ⁊ de ip̃ius sacti quidem uir¬
tutib in eadem serie aꝑtissimo sermone u̾itatem¬
exp̃ssi. Dehoc autem alticio illud plane diffimre no¬
lui: qd̃ euidenti testimonio ꝓbare ñ possum. meliꝰ
ẽẽ credens illud qd̃ me latet. seu d quib ambigo dm
totum cõmitt̾e quam dubia ꝓ certis ꝓterue defen¬
dere: Hoc tamen antiquꝰ ille liber p̃fati confessoriᷤᷤ
artiis ꝯtinet michi uidet᷑ in nuere qd̾ circa hoc tempꝰ

Expanded text:
Aviti quondam imperatoris filius, in libro Vitae cujusdam sancti confessoris, nomine et officio Sacerdotis, Lemovicinae civitatis, corrupto nomine sicut opinor nominatur Altitius, et hic illum creditur a baptismatis lavacro suscepisse. Cujus pretiosissimi confessoris Vitae seriem, partim in occulto sermone compositam, partim vero scriptorum indicio depravatam conspiciens; nuper corrigere statui, et tempore quo floruit, post multorum annorum curricula moderno tempore designavi. Et de ipsius quidem Sancti virtutibus in eadem serie apertissimo sermone expressi. De hoc autem Altitio illud plane diffiniri nolui, quod evidenti testimonio probare non possum, melius esse credens, quod me latet, seu de quibus ambigo, Deo totum relinquere, quam dubia pro certis proterve defendere. Hoc tamen antiquus ille liber, qui praefati confessoris actus continet, mihi videtur innuere, quod circa hoc tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
gem totilam nuntios misit: exquirens quid de ep̃o uł de
ppło fieri ub̾et: Cuiille remandauit dicens. Ep̃o pͥus a uer¬
tice usq ad calcaneum corrigiam tolle. ⁊ cap̃ illius amputa¬
abscisum cap̃ c̾uiq apposuerunt: ⁊ cum uno pariuilo in¬
fante qui illic extinctꝰ inuentꝰ ẽ. extͣ murum quo fuerat
la uississet ut ciues urb illuis qui quolib⁊ disꝑsi erant
ad eandem urbem sine aliqua trepidatione remearent
Hii qui pͥus fugerant uiuendi licentia recepta reu̾si st̃:
pultum eẽt corpꝰ illius quesierunt: ut illud uixta hono¬

Expanded text:
gem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputaabscissum caput cervici apponentes, cum uno parvulo infante, qui illic exstinctus inventus est juxta murum, corpus ila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. pultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta hono
Abbreviated transcription (Latin):
nidem mutau̾it: necem libenter suscipio Qd̃ audiens ru
platea cognoscens. ꝑgam inquit ⁊ iustas in facie susc¬
uenit eum in salutario residentem. Quẽ ilico supplicare¬
eiꝰ dicebat eẽ p̃sentiam. ⁊ contra dm̃ uesanre eiusq le¬
ges calcare Ad hec imꝑator ñ inquit in surgo ad uersus
eccłasticas sanctiones. nec iniq limina ingredi. sacra ꝯten¬
inquã penitentiam. ostendisti pꝰtanta ᷤᷤ iniquitateᷤᷤ. quibꝰ me¬
dicaminibꝰ incurabilia uuln̾̃a plagasq curasti: Ad ħ imꝑa¬
tor Tuum inquit opꝰ ẽ.⁊ doc̾e ⁊ medicamina temꝑare: me¬
am ẽ. oblata susciꝑe Tunc sanctꝰ ambr Qm̃ furoꝵ in qͥd¬
scribe legem que decreta furoris euacuet Scribe in qͣm legẽ
ut intͣ dies .xxx. sentencia necisatq ꝓscͥptio in litt̾is tantũ sc̃rip¬
cognou̾t. subueritate disponat: Itaq intͣ horum dierũ

Expanded text:
nidem mutabit, necem ego libenter suscipio. Haec et alia plnidem mutabit, necem ego libenter suscipio. Haec et alia pln media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie susciinveniens eum in solario residentem, supplicaem dicebat eges. Verum imperator: Non, inquit, insurgo adversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra conteninquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata susciscribe legem, quinta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummoquae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus
Abbreviated transcription (Latin):
gemens ⁊ deflens. ad regalia temeauit: Cumq .uiii. mensi
dens pͥncipem in lam̃tationib ꝓstratum: accessit ut lac̾mar̃
ego autẽ lamentor ⁊ gemo calamitatem meam. quia serius qͥ¬
tes licent̾ exorant: Michi uõ ingressus ad eum ñ ẽ: s insuꝑ
etiam celi sunt michi clausi Et hec dicens: uerba singula sin¬
gultib int̾rumpebat: Tunc rufmꝰ Curro inquit sit̾ pla¬
ad quem imꝑator Noninquit ꝑsuadebis ambrosio No¬
ui enim decretum illiꝰ eẽ iustũ. neq reu̾ebit᷑ imꝑialem poten¬
paululum ẽ secutꝰ. credens rufini ꝓmissionib: Porro uir
mirandꝰ ambre mox ut uidit rufinum ait Impudenci¬
am canum imitatꝰ es o rufine. tante uidełe necis actor ex¬
istñs go au. ⁊ nc̃ pudorem ex fronte detergens. ñ erubescis
lo accensus ambi ait: Ego inquit rufine tͥ predĩco: qm̃
eum ingredi sacra limina ꝓ hibebo Si uõ imꝑium in tꝰ ran¬

Expanded text:
gemens et deflens ad regalia remeavit. Cumque octo mensigemens et deflens ad regalia remeavit. Cumque octo mensibens, et videns principem in lamentationibus prostratum, accessit ut lacrymaruEgo autem lamentor et gemo calamitatem meam: quia servis qutes licenter exorant, mihi vero ingressus ad eum non est. Insuper etiam coeli sunt mihi clausi. Haec dicens, verba singula singultibus interrumpebat. Tunc RufAt imperator: Non, inquit, suadebis Ambrosio. Novi ego decretum illius esse justum, neque reverebitur imperialem potenpaululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius, mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, elo accensus Ambrosius: Ego, inquit, Rufine, praedico quoniam ego eum ingredi ecclesiam prohibebo; si vero imperium in tyran
Abbreviated transcription (Latin):
cat rõ potestatem Scienda quippe natura ẽ. euisq morta¬
litas atq resolutio ⁊ pulũs ꝓgenitoꝵ ⁊ ex quo fq̃. ⁊ ad quẽ
redigend finem sumꝰ. ut ñ flore purpͣeo ⁊ fidentes. infirmita¬
te oꝑti corꝑis ignoraremꝰ nos coequales hominũ: Princeps
ator Quib gͦ ocuł aspicies cõmunis dñ templum: Quib¬
gͦ calcabis pedib sanctum pauim̃tũ : Quomodo manꝰ exten¬
des. de quib ad huc sanguis stillat in iꝰtus: Quo modo hꝰ mõi
manib suscipies sanctum dñi corpꝰ: Qua p̃sumptione ore
tuo pod̾m sangͥnis eiꝰ p̃cios ꝑcipies. dum furore tuoꝵ sermo¬
nũ tantꝰ iniuste sit sangͥs effusus: Recede gͥ recede. ne scd̾o
pecc̃o pͥorem nequitiã aug̾e ꝯtendas Suscipe uindm quo omĩ¬
um te dñs nunc ligat. ẽ enim medicina maxima. sanitatis hi
sermonib imꝑator obedienserat autem diunis eruditioni¬
b enutritꝰ. ⁊ aꝑte sciens que sunt ꝓpria sacerdotum. ⁊ que regũ.

Expanded text:
cat ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. Coaequalium hominum princeps ator. Quibus igitur oculis aspicies communis Domini templum? Quibus palpabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies sanctum Domini corpus? Qua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavit; est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens erat enim divinis eruditionibus enutritus, et aperte sciens quae sunt propria sacerdotum, quae regum,
Abbreviated transcription (Latin):
cus quoq cib acuini. ⁊ libidiniᷤ uictoꝵ S cum ex̃citũ
suũ neglig̾et. ⁊ romaniᷤ militib paucoᷤ ex alaniᷤ quoᷤ au¬
ro sibi deuinxerat anteferret: in affrice partibꝰ firmꝰ
quidam excitatif circa se romanoꝵ gentibꝰ purpurã
sumpsit. ⁊ affricã ⁊ mauritaniam deuastare cepit:
dolo captam. barbans in p̃dam dedit Qd̾ audiens
statum. accerciuit. ab hyspama theodosium uir̃ morib ie
tate maturũ. ⁊ milicia strenuũ Si quid̾ nuꝑ a ualentini¬
ano magno ad hyspaniam destinatꝰ. effusas mauroꝵ
gentes ꝑ affricam ⁊ mauritaniam: multᷤs p̃lis edomue¬
rat: Hunc gͥ uirum ꝓpͥa iurtute nominatissimũ. grã
nꝰ ap̃ sirmiũ ordinauit imꝑatorẽ: Theodoxiꝰ autem mox
ut factꝰ est imꝑator. subactis barbaroꝵ gentib in ori¬
ente. tͣciam ab om̃i belloꝵ strepiti. lib̾auit: S ⁊ grã¬
nus himos ⁊ gothosmagnis p̃liis suꝑauit.: ⁊ urbẽ.

Expanded text:
cibi, et libidinis victor. Sed cum exercitum suum negligeret, et Romanis militibus paucos ex Alanis, quos auro sibi devinxerat, anteferret, in Africae partibus Firmus quidam excitatis erga se Maurorum gentibus purpuram sumpsit, et Africam et Mauritaniam devastare coepit.mam dolo captam barbaris in praedam dedit. Quod audiens Gtum reipublicae statum, accersivit ab Hispania Theodosium virum moribus et aetate maturum, et militia strenuum. Iste siquidem nuper, a Valentiniano Magno ad Hispaniam destinatus, effusas Maurorum gentes per Africam et Mauritaniam multis praeliis edomuerat. Hunc igitur virum propria virtute nominatissimum Gratianus contra Firmum ordinavit imperatorem. Theodosius autem, mox ut factus est imperator, subactis barbarorum gentibus in Oriente, Thraciam ab omni bellorum strepitu liberavit. Sed et Gratianus Hunnos et Gothos magn
Abbreviated transcription (Latin):
nidem mutau̾it: necem libenter suscipio Qd̃ audiens ru
platea cognoscens. ꝑgam inquit ⁊ iustas in facie susc¬
uenit eum in salutario residentem. Quẽ ilico supplicare¬
eiꝰ dicebat eẽ p̃sentiam. ⁊ contra dm̃ uesanre eiusq le¬
eccłasticas sanctiones. nec iniq limina ingredi. sacra ꝯten¬
inquã penitentiam. ostendisti pꝰtanta ᷤᷤ iniquitateᷤᷤ. quibꝰ me¬
dicaminibꝰ incurabilia uuln̾̃a plagasq curasti: Ad ħ imꝑa¬
tor Tuum inquit opꝰ ẽ.⁊ doc̾e ⁊ medicamina temꝑare: me¬
am ẽ. oblata susciꝑe Tunc sanctꝰ ambr Qm̃ furoꝵ in qͥd¬
scribe legem que decreta furoris euacuet Scribe in qͣm legẽ
ut intͣ dies .xxx. sentencia necisatq ꝓscͥptio in litt̾is tantũ sc̃rip¬
cognou̾t. subueritate disponat: Itaq intͣ horum dierũ
sententia Et siquidem ratio ꝓbau̾it in iꝰta que sunt ꝓlata.

Expanded text:
nidem mutabit, necem ego libenter suscipio. Haec et alia plnidem mutabit, necem ego libenter suscipio. Haec et alia pln media jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie susciinveniens eum in solario residentem, supplicaem dicebat eaecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra conteninquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata susciscribe legem, quinta diebus sententia necis atque proscriptionis in litteris tantummoquae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus sententia. Et si quidem ratio probaverit injusta, quae sunt prolata
Abbreviated transcription (Latin):
crimis ueniam a dño impetrare poscebat Uerum cũ tem¬
pus affuiss quo munꝰ ad altare solebat offerre: surgens cũ
lacͥmis ẽ ingressus Cumq obtulisset sicut solitus erat: intra
cancellos stetit: Rursus aut̃ ambꝵ. ñ quieuit. s diffrãm lo¬
coꝵ edocuit: Et pͥmo quidẽ requisiuit. quid ibidẽ expectaret:
Imꝑatore dicente sustiñe se sacroꝵ ꝑceptionẽ misterioꝵ ꝑ archi
tantum sacerdotib sunt collata. que cet̾is nec ingredi nec con¬
ting̾e ꝑmittunt᷑. E gred̾̃e gͥ: hanc expectationem cũ cet̾is cõ
munem habe Purpura namq imꝑatores. ñ sacerdotes
facit. Tunc fidelissimꝰ imꝑator hanc etiam traditionem
anmo gͣtanti suscipiens. remandauit dicens N on audacie

Expanded text:
rgens, veniam impetrare poscebat. Cumque tempus accederet quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret. Imperatore dtantum sacerdotibus sunt collocata, quae nec caeteri ingredi, nec contingere permittuntur. Egredere ergo, et hanc exspectationem cum caeteris habe communem; purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem gratanti animo suscipiens remandat: Non audaciae
Abbreviated transcription (Latin):
iiͦi. apud brigionem oppidum defunctus ẽ: Quo ui¬
ta priuato: milites italie assumentes enis filium ua
lñtinianum ad modum tenerrimũ ad imꝑrum ꝑ¬
te necñ ⁊ ualente eorum auunculo:
ꝑator post decessum fr̃is cum nepotib suis grã¬
nõ ⁊ ualentiniano iuniore imꝑauit annis.iiii. Porro¬

Expanded text:
cimo apud Brigitionem oppidum defunctus est. Quo vita privato, milites Italiae assumentes Valentinianum filium ejus quam tenerrimum, ad imperium pte et Valente eorum avunculo. ilis imperator, post decessum fratris cum nepotibus suis Gratiano et Valentiniano minore imperavit annis quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ill ut aut flecteret basilium. quatinꝰ dogiati cõmu¬
ncaret eudoxii: aut hoc facere nolens urbe pelleret᷑.
audiens enim głam tanti uiri. noluit ei ꝑ se pͥus certa
men inferre. ne dum basilus fortiter eius iacula deui¬
taret: fieret clarior cet̾is imago uirtutis. S huiꝰ machi¬
namenta uelut tela aranee fcã sunt. ap̃ basibium. qͥ¬

Expanded text:
, ut aut flecteret Basilium, quatenus dogmati communicaret Eudoxii, aut hoc facere nolens expelleretur. Audiens enim gloriam tanti viri, noluit ei prius inferre certamen: ne dum Basilius fortiter ejus jacula devitaret, fieret caeteris clarior imago virtutis. Hujus machinamenta, velut tela araneae facta sunt; su
Abbreviated transcription (Latin):
placella. claudoꝵ atq debilium maximã habebat curam.
ñ seruis ñ aliis utens ministris ad hec officia ꝑagenda. s ꝑ se¬
met ip̃am ħ agens. ad eorum habitacula ueniebat: unicͥq
gustanᷤᷤ. offerens coclearia. panem frangens. cybos minis¬
trans. calices diluens. ⁊ alia cuncta faciens. que seruis ⁊ mi¬
nistris mos ẽ sollempnit̾ oꝑari His autem qui eam de reb
re. quid dudũ fueris. ⁊ quid modo sis Nam si semꝑ hoc
cogitau̾is. ingratꝰ bñfactor ñ eris. s imꝑium ꝙ. eo largien¬

Expanded text:
laudorum etiam atque debilium maximam habebat curam; non servis, non aliis utens ministris ad haec officia peragenda, sed per semetipsam hoc agens, ad eorum habitacula veniebat, et unicuique ustans, offerens cochlearia, panem frangens, cibosque ministrans, calicem diluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemniter operari. His autem qui eam de rebusre quid dudum fuisti, quid modo sis. Haec si semper cogitaveris, ingratus benefactori non eris, sed imperium quo
Abbreviated transcription (Latin):
ro atauulfꝰ ap̃ barcillonam hispanie urbem. dolo su¬
oꝵ occisus ẽ Cui segericꝰ in regno successit: Qui pa¬
cem optimam cum honorio imꝑatore ꝯstituit.⁊
placidiam eius sororem secum honeste habitam ex
restituit: Honoriꝰ autem illam memorato ꝯstanti¬
no comiti desponsauit. ⁊ eum imꝑatorem ap̃ rauen¬

Expanded text:
 apud Barcinonam, Hispaniae urbem, dolo suorum occisus est, cui Segericus successit, qui pacem optimam cum Honorio imperatore constituit, et Placidiam ejus sororem secum honeste habitam ei restituit. Honorius autem illam Constantino comiti desponsavit, et eum apud Raven
Abbreviated transcription (Latin):
nentius tñ uictus aufugit. ⁊ ñ post multum tempꝰ
apud lugdunum ꝓpria semanu interfecit. Decen¬
apud senonas laqueo uitam finiuit: Tunc ꝯstan¬
tius etiam gallum siupatrui filium sibi cesarem
legit S hunc crudelit̾ ac tyrannice seseagentem
paulo postquam creauerat interfecit: Sciendũ¬
tamen est quia constantinus qui bizancium suo
ñ ex eadem mr̃e germanos: Quoꝵ unus dalmaciꝰ.
alter uero constantius uocabatur. ⁊ dalmatius qui¬

Expanded text:
nentius tamen victus aufugit, ac non multo post apud Lugdunum propria se manu interfecit. Decenapud Senonas laqueo uitam finiuit. continuo Constantius Gallum, patrui filium, Caesarem legit: quem rursus crudeliter ac tyrannice agentem paulo post quam crearat occidit. Silutum. Constantinus, qui Byzantium suo non ex eadem matre, germanos; quorum unus Dalmatius, alter Constantius vocabatur. Et Dalmatius qui
Abbreviated transcription (Latin):
sib ꝯciuisse mortẽ putaret᷑. laqueo suspensꝰ ẽ Mor¬
tuo gͥ ualentiniano augusto: arbo gastis eugenium
tirannum mox imꝑatorem creare ausꝰ ẽ: Leg̃ itaq
hominẽ cui titulum imꝑatoriᷤᷤ impoñet. ip̃e aucturꝰ
imꝑiũ: Moxq uir barbatis animo. ꝯsilio. manu.
alib sibi potestate. alibi uõ cognitione sub nixas¬

Expanded text:
sibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est morsibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est mortuo Valentiniano Augusto Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est legitque hominem, cui titulum imperatoris inponeret; ipse acturus imperium uir barbarus. animo consilio mann alibi potestate alibi cognatione subnixus
Abbreviated transcription (Latin):
comes andragatꝰ. summã belli amministrabat: Quicum
fluminum aditꝰ occupauisset: iudicio dei dum nauali ex¬
pedirȩtione in cautum hostem p̃uenire ⁊ obruere ꝑeat.
sentiente aut repugnante uacuas hostib tͣnsmeauit
alpeᷤ. atq aquileze in ꝓuisuᷤ adueniens. hostem illũ maxi¬
etiam g̾manoꝵ gentibꝰ tͥbuta ac stipendia magno terrore no¬
minis exigentem. sine dolo. ⁊ sine controuersia clausit. cep̃.¬
⁊ occidit Tunc ualentinianꝰ recepta italia: potitus ẽ imꝑ
io Andragatꝰ uõ comes maximi nece comꝑta. p̃cipitem
sese ẽ naui mnundas dedit: ⁊ suffocatꝰ ẽ Sic q theodo¬
sius in cruentam uictoriam ded ꝓͥcurante suscepit:¬
Gualentinianꝰ iunior regno restitutꝰ. extincto maxi¬
mo eiꝰq filio uictore. quem imꝑatorẽ gallis maximꝰ re¬
liquerat ingalliam ip̃e tͣnsiit: Ubicum tͣnqͥllam rẽ¬
publicam inpace ag̃et. ap̃ iuennã dolo arbo gastis
comitis sui ut ferunt tͣnsgulatꝰ. atq ut uoluntariã

Expanded text:
thius comes eius summam belli administrabat: qui cum fluminum aditus communisset, ineffabili indicio Dei, dum nauali expeditione incautum hostem praeuenire et obruere parat, sentiente, ut non dicam repugnante, uacuas transmisit Alpes atque Aquileiam inprouisus adueniens hostem illum magquoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controuersia clausit cepit occidit. Valentinianus recepto Italiae potitus imperio est. Andragathius comes cognita Maximi nece praecipitem sese e naui in undas dedit ac suffocatus est. Theodosius incruentam uictoriam Deo procurante suscepitalentinianus iunior regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam
Abbreviated transcription (Latin):
thos. alanos. Wandalos. atq burgundiones in arma
sollicitans: gallias bello pulsare cepit. sꝑans sub ħ
necc̾itate mẽmorato eleuterio filio suo posse romanũ
imꝑium trade Quod ubi imꝑator honorio patefactum
ẽ: iussit illum int̾fic Occisus ẽ quoq in ilł dieb eleuthersꝰ
gothorum exercitu romam obsedit. ⁊ cepit. dato tam̃ pͥus
p̃cepto: ut siqui in loca sancta ꝯfugissent. lib̾ru nuiolat
ip̃e romam urupit In qua itruptione p̾lacidiam theodo¬
su august filiam. archadii ⁊ bonorii germanam. ab urbe¬
captiuam abdux̃. ⁊ eam sibi matrimonio copulauit: Qd̃
pꝰ modum ualde tei publice ꝓfuit: Nam idem artauul¬
fus satis demum fidelit̾ honorio augusto militauit In ro¬

Expanded text:
thos, Alanos, Vandalos, atque Burgundiones in arma sollicitans Gallias bello pulsare coepit, sperans sub hac necessitate Eleutherio filio suo posse Romanum imperium tradere. Quod ubi imperatori Honorio patefactum est, jussit eum interfici. Occisus est quoque in illis diebus Eleutherius Gothorum Romam obsedit, et coepit, dato prius praecepto, ut si qui in loca sancta confugissent, liberi et inviolati ipse Romam irrupit. In qua irruptione Placidiam Theodosii filiam; Arcadii et Honorii germanam, captivam abduxit, et eam sibi matrimonio copulavit. Quod postmodum reipublicae valde profuit. Nam idem Athanulphus satis demum fideliter Augusto Honorio militavit. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
tem libenter audiuit.: ubi etiam quidam ad erat no¬
mine demostenes. suꝑ imꝑiales epulaᷤᷤꝯ stitutꝰ. Quidũ
doctorem basilium culparet. barbarismum fecit. Tũc
Tuũ ẽ de pulmentariis cogitare: ñ diuina dogmata de¬
quoquere. Post hec uõ itadilex̃ urum di basiliũ imꝑa¬
torut ⁊ optima p̃dia que illic habebat pauꝑib qui ab
eo regebant᷑ offerret. ex quib p̃cipue leprosis necc̃ia

Expanded text:
tem libenter audivit. Ubi tunc aderat quidam notem libenter audivit. Ubi tunc aderat quidam nomine Demosthenes, super imperiales epulas constitutus, qui dum doctorem mundi culparet, barbarismum fecit. Tunc Tuum est de pulmentariis cogitare, non dogmata divina decoquere. Post haec imperator ita dilexit virum, ut etiam optima praedia, quae illic habebat, pauperibus qui ab eo gubernabantur offerret: ex quibus leprosis pra
Abbreviated transcription (Latin):
sa seuiret: stultũ q uocaret. sanctꝰ basiliꝰ ait. Hanc
stulticiam semꝑ hre exopto. Quem cum egred
etiam crasip̃e regredior. dum modo tu sñam ñ ꝑmu¬
tes. s ut̾e minis tius. Post ħ autem uerba. p̃fet¬
egrotanᷤ circa ip̃as portas mortiᷤᷤ agebat᷑ ꝑiculo. Con
cens gͦ tandẽ cãm sue tͥsticie uirũ sacratissimũ qͦm
punire minabat᷑. uenire ad palacium dep̃catus ẽ.¬
Gmagnꝰ basilius ueniens ad palacium: uidenꝰq pͥn¬
cipis filium cͥca mortem. ad uitam eum remeat᷑um
ẽẽ ꝓmisit: si ꝑ catholicos uiro ᷤᷤ sacro baptismate po¬
tirctur. Et cum hec dixisset egressus ẽ. Ualens gͦ iuriᷤᷤ¬
iurandi qd̃ baptismatiᷤ temꝑe ꝓmiserat memor
scd̾m stultum herodem p̃sentib arrianis filium
baptizar p̃cepit. Quo gesto: mox infans t̃minũ
uite sortitus ẽ. Unde penitentia ductus ualens.
⁊ noxiam iuris urandi sibi uidicans ueritatem
in sacrum templum ueniens magni basilii magis

Expanded text:
 eum, stultumque vocitaret, sanctus Basilius ait: Hanc stultitiam semper habere exoro. Quem dum egredi etiam cras ipse regredior, dummodo tu sententiam non permutes: sed utere minis tuis. Post haec verba praeaegrotans, circa ipsas mortis portas agebatur periculo. Sed cens ergo causam suae tristitiae, virum sacratissimum, quem punire minabatur, venire ad palatium deprecatus emagnus Basilius veniens ad palatium, vidensque principis filium circa mortem, ad vitam eum remeaturum esse promisit, si per pios viros sacro baptismate potiretur. Haec cum dixisset, egressus est. At ille jurisjurandi quod baptismatis tempore promiserat, memor, secundum stultum errorem praesentibus Arianis filium baptizare praecepit. Quo gesto, mox infans terminum vitae sortitus est. Poenitentia vero ductus Valens, et noxiam jurisjurandi judicans veritatem, in sacrum templum ingressus, magni Basilii magist
Abbreviated transcription (Latin):
pareret ⁊ ñ tantas eccłas ꝓpt̾ paruam dogmatum
subtilitatem. uexari pat̾etur. ꝓmittebat ⁊ imꝑato¬
da. Uerum ille uir sanctissimꝰ ait. ad olescentib ħ
uerba ⁊ gruere. Illi inquit ⁊ illoꝵ similes talia ꝓmiᷤᷤ¬
sa respiciunt. Nam qui diumnis saginant᷑ eloqui

Expanded text:
pareret, et non tantas Ecclesias propter parvam dogmatum subtilitatem vexari pateretur. Promittebat etiam imperatoda. Verum ille vir sacratissimus ait adolescentibus haec verba congruere: Illi, inquit, et illorum similes talia promissa respiciunt. Nam qui divinis saginantur eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
cis fame compulsi a ualente defecerunt:⁊ ꝑtͣci¬
am sese diffuderunt: Contra quos ualens eg̃ssꝰ
de antiochia: bellum instructissimum parauit:
Ubi statim pͥmoꝯ gressioniᷤᷤ impetu ot᷑bant mili¬
tum turme nuda peditum deseruere p̃sidia
Moxq legiones eorumdem peditum cquitatu
hostium undiq cincte sagittarum nubib obru¬
te ꝑierunt: Ip̃e q imꝑator sauciatꝰ. cũ in cͦdam
uillule casu lat̾et absconditꝰ. ab insequentib hostib depre¬
hensus. subiecto igne cum casa ꝯsumptꝰ ẽ.xuͦ. imꝑii sui an

Expanded text:
cis fame compulsi, a Valente defecerunt, et per Thracicis fame compulsi, a Valente defecerunt, et per Thraciam sese diffuderunt. Contra quos Valens egressus de Antiochia bellum instructissimum paravit. Ubi statim primo congressionis impetu, conturbatae equitum turmae nuda peditum deseruere praesidia. Moxque legiones eorumdem peditum equitatu hostium undique cinctae, sagittarum nubibus obrutae perierunt. Ipse vero imperator sauciatus cum in cujusdam villulae casa lateret absconditus, ab insequentibus hostibus deprehensus, subjecto igne
Abbreviated transcription (Latin):
tiᷤ. xiii. qͣtuor scithie genteᷤᷤ. idẽ gothi. ypogoti. gip¬
pedes ⁊ uuandal mira linguautentes. ⁊ nich aliud
nisi nomen tantum mutantes. biꝑtito agmine da-¬
nubium tͣnsiert̃ Si quidem gens himoꝵ cos ab antiqͥs
eorum sedib expulit: Prcerant his gentib duo duces.
frigidernꝰ ⁊ atalicꝰ Quicum int̾ se dissid̾ent: ac dello
deseiurent: atalicꝰ ad ualentem ꝯfugium fecit Wa¬
uersus stigidernum auxiliũ tulit: Itaq ualentiꝰ au¬
gusti fretus auxilio: frigidernum aitalicꝰ suꝑ auit:
Cuiꝰ bñficii grã gothi supplices poposcerunt ut eis
ep̃i a quib regłam fidĩ discerent mitt̾ent᷑ Tunc ua¬
lens usus maligna pͣuitate doctores arrian dgmatiᷤ
misit eis. a quib pͥme rudimenta fidei susceꝑunt:
ĩmobiles obseruabant. gothicas litt̾as admuenite
⁊ utrumq testamentũ in linguam ꝓp̾am tͣnstulit:
⁊ scd̾m arrianoꝵ sectam de pͣuauit: Ip̃i deniq go¬
thi post modicum int̾uallũ auaricia maxim du¬

Expanded text:
tio, quatuor Scythiae gentes, id est Gothi, Hypogothi, Gippedes, et Vandali una lingua utentes, et nihil aliud nisi tantum nomen mutantes, bipartito agmine Danubium transierunt. Siquidem gens Hunnorum eos ab antiquis eorum sedibus expulerat. Praeerant his gentibus duo duces, Frigidernus et Athalicus. Qui cum inter se dissiderent ac bello desaevirent, Athalicus ad Valentem confugium fecit. Vaversus Frigidernum auxilium tulit. Itaque Valentis Augusti fretus auxilio Frigidernum Athalicus superavit. Cujus beneficii gratia Gothi simplices poposcerunt, ut eis episcopi, a quibus regulam fidei discerent, mitterentur. Tunc Valens usus maligna pravitate doctores Ariani dogmatis misit eis, a quibus prima rudimenta fidei susceperuntimmobiles conservabant, Gothicas litteras adinvenit, et utrumque Testamentum in linguam propriam transtulit, et secundum Arianorum sectam depravavit. Ipsi denique Gothi post modicum intervallum avaritia Maximi du
Abbreviated transcription (Latin):
minime ꝓhibebant: Ambr uõ cum orthodoxis¬
qui intra eccłam tenebantur indusi. ieiuniis dti
niusq uigiliis deo uacabant: Qua occasione
iugilie ymni.⁊ antiphone in eccła mediolanen¬
si primum ceꝑunt celebrari Cuius celebritatis d¬
suetudo in de ꝑ omnes ꝓuincias emanauit: S dũ
hec mytalia geruntur. ualens deo odibilis imꝑ a¬
tor in orientis partib crudeli furens seuicia. le¬
gem dedit ut monachimilitarent.⁊ nolentes
ussit int̾fic Qua ꝑstrepente ꝑsecutione. multa

Expanded text:
minime qui intra Ecclesiam tenebantur inclusi, jejuniis et continuis vigiliis Deo vacabat. Qua occasione vigiliae, hymni et antiphonae in Ecclesia Mediolanensi primum coeperunt celebrari, cujus celebritatis consuetudo inde per omnes provincias emanavit. Sed dum haec in Italia geruntur, Valens, Deo odibilis imperator in Orientis partibus crudeli praecepit edicto, ut monachi militarent, et nolentes jussit interfici. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
suas cołent. sic̃ uellent. solũmodo illos impugnans qui ar
⁊ libamina atq sacrificia offerebantui: S ⁊ publicaᷤ festiui¬
tates ppłiꝑplateas agebant. ⁊ orgia dionisii celebrabant.
⁊ cum sacris currebant: canes eiuscerantes ⁊ furentes. atq ba
cantes ⁊ agebant omnia que nequitia erroris ꝓpͥi insinuabat:

Expanded text:
suas colerent sicut vellent, illos solos impugnans qui pret libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas festivitates per plateas agebant, et Orgia Dionysii celebrabant, et cum cchantes, et agentes omnia quae nequitiam proprii doctoris insinuant.
Abbreviated transcription (Latin):
athanasii int̾rogauit. ubi audissent ẽẽ athanasiũ
Cumqz illi respondissent uidisse se eum. ñ longe e¬
untem. tota celeritate ꝑtransiens.ꝓꝑabat in uanũ
festinans caꝑe quem ante oculos suos uidit.⁊ caꝑe
ñ potuit. Ille uõ d̾i uirtute munitꝰ alexandriam re¬
diit. ibiq tuto latebras donec ꝑsecutio cessaret ex

Expanded text:
aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret,
Abbreviated transcription (Latin):
impudenter scm̃ bap̃ma diluens. sanguine sacrifi¬
ciorum cuncta faciebat: quib demones placari sues
q tormentis s p̾miis ⁊ honorib blanditus. ⁊ ꝑsuasioni¬
b maiorem pene popłi partem. quam si pulsaret atro¬
citer expugnauit: Milicie quippe cingłm.⁊ ꝓcura¬
tionem ꝓuinciarum.⁊ offm̃ uirisdicendixp̃ianis ñ
debere comiitti dicebat. ut pote quib lex ꝓpria gla¬
dio utiuetuisset. Unde militib publico post modum
p̃cepit edicto. ut aut sacrificarent. aut milicie crede¬

Expanded text:
ma diluens sanguine sacrificiorum, cuncta faciebat quibus placari daemones que tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, et persuasionibus majorem pene populi partem, quam si pulsaret atrociter, expugnavit: militiae quippe cingulum, et procurationem provinciarum, et officium jurisdicendi Christianis non debere committi dicebat, utpote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unde militibus ppraecepit edicto, ut aut idolis sacrificarent, aut militiae cede
Abbreviated transcription (Latin):
meotidas paludes eos expetere compelleret: Set
eosrursus illuc insecutus. dum situ ⁊ difficultate
locorum impediretur. troianos qui sicambriam ha¬
bitabant. sibiin auxilium euocauit. Quib etiamt̾
buta si ei auxiliarentur decennio indulsit: Qua ꝓ¬
missione animati. cum eẽnt gnari locoꝵ eos faci¬

Expanded text:
eam Meotidas paludes expetere compelleret. Sed rursus eos illuc insecutus, dum situ et difficultate locorum impediretur, Trojanos, qui Sicambriam inhabitabant, sibi in auxilium evocavit. Quibus decennio tributa, si auxiliarentur, indulsit. Qua promissione animati, cum essent locorum gnari, eos faci