comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitucõe cauetꝰ ut n
pupillus ad legitimã
tutelã uocet᷑ nec ad¬
ultus Qni erat ĩ¬
ciuile eos lͥ alieno
auxilio in reb suis¬
s
admmnistͣ dis ege̾
nostũtꝰ ⁊ sub alus
regunt᷑ alioꝵ tutelã

Expanded text:
stitutione cavetur, ut nec pupillus ad legitimam tutelam vocetur nec adultus: cum erat incivile, eos qui alieno auxilio in rebuss administrandis egere noscuntur et sub aliis reguntur, aliorum tutela
Abbreviated transcription (Latin):
sepec mme usuffructus.
legatꝰ sit ita datur lega¬
tario ut eius fiat ⁊ lega¬
taris sacdet h̾edi decam
tamtapecina restitũ¬
enda simorietꝰ aut Mi

Expanded text:
pecuniae usus fructus legatus sit, ita datur legatario ut eius fiat, et legatarius satisdat heredi de tanta pecunia restituenda, si morietur aut
Abbreviated transcription (Latin):
telligr si seorsum. aui¬
a forte ł maxdio fõdo
cedebat licet nõ ꝑclama¬
u̾it q eo loco nuslo extra¬
neo ins fuerat uersan¬
di ¶Preter sunedicus
qͥ serim̃ tiũi secuit dere¬
liquent curacõm attro
ob id mortuus fuerit:
Serius culpe reus est ẽ
¶Imperia qͦ culpe an mum̃¬
at᷑ uelutis i medicus ĩo
le eum secuent aut ꝓ¬
perã ei medicam̃ta dede¬

Expanded text:
telligitur, si seorsum a via forte, vel in medio fundo caedebat, licet non proclamaverit, quia eo loco nulli extraneo jus fuerat versandi. Praeterea si medicus, qui servum tuum secuit, dereliquerit curationem, atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus est. Imperitia quoque culpae adnumeratur, veluti si medicus ideo male secuerit, aut perperam ei medicamentum dede
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝯuenitur posseadis¬
eum furẽ futi babere:
scieus rem ẽẽ subreptam
aut̃ nescuiꝰ ⁊ dubitan
tam ꝯmodati actõm in:¬
stituit postea auit recõ¬
qr omodati actom ad:
furti aut̃ ꝑuenire tuuc¬
uersus furẽ ueiure nul¬
lo obstacło ei opponẽdo:

Expanded text:
ta convenitur, posse adversus furem furti habere sciens rem esse subreptam autem nescius et dubitans commodati actionem instituit, postea autem, re coquidem commodati actionem, ad furti autem pervenire, tunversus furem venire, nullo obstaculo ei opponendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝯ  patronẽ eũ dampna¬
ri defendit᷑ ꝑ excertio¬
si debitor deferẽceedito¬
reyurau̾it nicħ se dare
opt̾e ad ħ obligatus ꝑ¬

Expanded text:
 pactionem eum damnari, defenditur per exceptiosi debitor deferente creditore iuraverit nihil se dare oportere, adhuc obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
ł incuꝑiorib libris
coactaiiiꝰ p̃terea debitor
sipactus finͣt cũ cͤoito¬
re ne a se pet̾etͦ nichil¬
ommnus obligatus ma¬
net & pacto ꝯuẽto obli¬
gaciones nõ omĩimͦ di s¬

Expanded text:
 superioribus libris coartavimus. Praeterea debitor si pactus fuerit cum creditore, ne a se peteretur, nihilo minus obligatus manet, quia pacto convento obligationes non omnimodo dis
Abbreviated transcription (Latin):
ris iurandi ¶Nhis
agitꝰ eq̃ neccessarie st̃
excepc̃õnes ueluti si pe¬
titore de ferẽte possessor
nurai̾nt eam remsuã
rem petitor uẽdicet ne¬

Expanded text:
risiurandi. in his agitur aeque necessariae sunt exceptiones: veluti si petitore deferente possessor iuravent, eam rem suam rem petitor vindicet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte dĩrecta ⁊ ob id
quib̾ ꝓ sociis eo iu¬
dicõdampuatus.
aut uibonoꝵ rap¬
toꝵ aut ĩiuriaꝵaut
dedolo nõ soł dãpnati

Expanded text:
te directa est, et ob id quilibet ex sociis eo iudicio damnatus aut vi bonorum raptorum aut iniuriarum aut de dolo non solum damnati
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ꝓp̃oiine nõ fiunt ꝑ
rlamptor ledem facere
nõ pot̃ ¶Er legem
em̃ tait ł ꝑsimilẽ Iuris
ꝯstitucõm hẽdes fiunt
possessores ¶ hoc autẽ
⁊ alios ꝙͣ ples gradus
p̾torfecit Iulonoꝵ pos¬
sesso̾nib dandis d̾ ioa¬
gebat ne quis siue suc¬
cessõe moriat᷑ꝰ Nam
anguistissimis finibus
Suut aut̃ bonoꝵ possõm¬

Expanded text:
iure non fiunt: nam praetor heredes facere non potest; per legem enim tantum uel similem iuris constitutionem heredes fiunt,possessores. adhuc autem et alios complures gradus praetor fecit in bonorum possessionibus dandis, dum id agebat, ne quis sine successore moriatur: nam angustissimis finibus Sunt autem bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
diem q adiectũ ꝓ supto¬
et ꝑm̃ esse aci si purehes
institutꝰ essei Impossiit
q̃ditio in institutionib et
legratis necnõ et fideignuis
et libertatib pro nõ sẽpr
ditiones in institutionib

Expanded text:
diemque adiectum pro supererinde esse ac si pure heres institutus esset. Impossibilis condicio in institutionibus et legatis nec non in fideicommissis et libertatibus pro non scripto condiciones
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ si pars aliqua
part heres institutꝰ sir
quid iuris sit uelun si
poes ex quartie partibui
heredes se pli sunt coustat
uacantem ꝑtom singulis
tacue pio hereditana
parie e ccedere: et puide
haucri at si ex tertue ꝑtib
heredes st ripti eeñt. St

Expanded text:
Videamus, si pars aliqua parte heres institutus sit, quid iuris sit? veluti si tres ex quartis partibus heredes scripti sunt. et constat, vacantem partem singulis tacite pro hereditaria parte accedere et perinde haberi ac si ex tertiis partibus heredes scripti essent: et
Abbreviated transcription (Latin):
ueluii si frar̾e filies perez
qui ceũt heredes institũt
Ignorancia eñ testamẽtis
mntilem institutionem nõ
facir
heredũfact̾ ut puta
si ille heres non erit. ille
heres esto et deincips inꝗ̃tu
uelit hestatos substituere

Expanded text:
ris filios peregri qui essent, heredes instituerit: ignorantia enim testantis inutilem institutionem non facit.heredum facere, ut puta ‘ si ille heres non erit, ille heres esto ’; et deinceps, in quantum velit, testator substituere
Abbreviated transcription (Latin):
tela uł cura possunt
extusari exemplo cet᷑¬
oꝵ munerũ nam ⁊
tutelam uł curãpla¬
cuit pluplicum mu
nepotẽs ex fillio ꝓsũt
ut inloꝯ pris succe¬
dant ex filia non ꝓ
⁊ ĩacie pamittũtur

Expanded text:
tela vel cura possunt excusari exemplo ceterorum munerum: nam et tutelam et curam placuit publicum munnepotes ex filio prosunt, ut in locum patris succedant: ex filia non prin acie amittuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
cam ł sacrã teligiesã
furati fueriunt EEd
si quid̾ Ip̃i iudices
tp̃r aministͣtioms
publicas pecunias
subtͣxm̃t capitali
ammau̾sione puni¬
untꝰ ⁊ non sol hii s¬

Expanded text:
cam vel sacram vel religiosam furati fuerint. sed si quidem ipsi iudices tempore administrationis publicas pecunias subtraxerunt, capitali animadversione puniuntur, et non solum hi, s
Abbreviated transcription (Latin):
norialias cognacõne
ł affinitate diunctas
ꝑsonas necau̾it penam
leg̃ cornelie desicatus.
sustinebit ¶ Tem
lex cornelia defalsis crĩ
testam̃taria uocat᷑ pe¬
nam irrogat ei qͥ testes¬
falsum scͥpsĩt signau̾it
ieci̾t qui nec signa dul¬

Expanded text:
natione vel adfinitate coniunctas personas necaverit, poenam legis Corneliae de sicariis sustinebit. Item lex Cornelia de falsis, quae etiam testamentaria vocatur, poenam irrogat ei qui testafalsum scripserit, signaverit, iecerit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
readem lege ⁊¬
tutela ad patrdnos lib̾toᷤ
timatutela uocatur.
tutela ca caueatur s
qr ꝑinde accepta ẽ ꝑin
terpretacom atis si ex¬
uebis eiꝰ introdrcta es¬
set ¶ Do enim ip̃o ⁊ure
quo heditates lib̾toꝵ lib̾¬
taꝵ q si intestati de cessa¬
belex adpatronos lib̾toᷤ¬
ue eoꝵ ꝑtinere ciuxag¬

Expanded text:
eadem lege dtutela ad patronos liberosqtima tutela vocatur: tutela cavetur, sed quia perinde accepta est per interpretationem atque si verbis legis introducta esset. eo enimquod hereditates libertorum libertarumque, si intestati deceslex ad patronos liberosve eorum pertinere, c
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui tutelam uel.
remouendos atutela
Q̾ satis dacio ꝓpositũ.
tutoris maliciosum ñ
mutat s diucius gͣsan¬
di ini refamiliari facłta¬

Expanded text:
er tutelam vel removendos a tutela, quia satisdatio propositum tutoris malevolum non mutat, sed diutius grassandi in re familiari faculta
Abbreviated transcription (Latin):
sed post ea agnat̾one po¬
stinm siue postume rũ¬
matur ideoq si mulier
ex qua portumꝰ ł pomimia
r̃ perabat᷑ arbotum̃ fe¬
terit inchil impedimen¬
tũ eit scͥptis heredib ad

Expanded text:
sed postea adgnatione postumi siue postumae rummatur. itaque si mulier, ex qua postumus aut postuma sperabatur, abortum fecerit, nihil impedimento est scriptis heredibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ligati eẽnt ac sicuł
ei o pactũ eẽt ne ab
eis ea pecumia pet̾et᷑
nõ solant hiis accõmo¬
dari ecce enimdebitor
siboms ẜuis cesferit ⁊
ꝑerecepcõm si honis

Expanded text:
ligati essent, ac si et cum ipsis pactus esset, ne ab eis ea pecunia peteretur. non solent his accommodari. ecce enim debitor si bonis suis cesserit et per exceptionem ‘ nis
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑt̾ruis ex lacore diges¬
toꝵ uolumnue facie ẽ
nes aut̃ quibus debitor
defendit᷑ plerimic ac¬
cõmodari solent ⁊̃ defi
re peti indetur cs mã¬
dati idic̃o reddictus
dependenda pecima.

Expanded text:
apertius ex latiore digestorum volumine facile est nes autem, quibus debitor defenditur, plerumque accommodari solent etiam fire peti videtur, quia mandati iudicio redditurus petenda
Abbreviated transcription (Latin):
It itiplandi
It ꝓmititẽdi
duo ples ne rei
fieri pone̾. ¶ Etipłan¬
di ita si pͦ o̾iũ i̾t̾rogat̾õẽ
ꝓinisor respo̾deat spõdeo
ut puta c̾ dnob seꝑatĩsti¬
psantib ita ꝓmindr rei¬

Expanded text:
t stipulandi et promittendi duo pluresve rei fieri possunt. stipulandi ita si post omnium interrogationem promissor respondeat ‘ spondeo. ’ ut puta cum duobus separatim stipulantibus ita promissor res
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cõmodat᷑ re obligat᷑ ⁊
tenet᷑ cõmodati. att̃one.
pit lõge ditat. Nãci n̾ ita
res dat᷑ ut eiꝰ fiat ⁊ ob idde
ea re ip̃a restitueda tenet᷑
Et is qͥd̾ ꝙ mutũ arcepit
si qͦ libet fortuito casuqͥ a
ruma uaufragio a̾ula¬

Expanded text:
datur, re obligatur et tenetur commodati actione. pit longe distat: namque non ita res datur ut eius fiat, et ob id de ea re ipsa restituenda tenetur. et is quidem qui mutuum accepit, si quolibet fortuito casu quod ruina, naufragio aut la
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝓmitẽdi aliꝰ putealiꝰ
ĩ die ł sub ꝯditõe oblig¬
ari pͣ nͨ ĩpedim̾to erit
ab eo qͥ pure obligatꝰ
est pectatur

Expanded text:
is promittendi alius pure, alius in diem vel sub condicione obligari potest: nec impedimento erit ab eo qui pure obligatus est petatur
Abbreviated transcription (Latin):
nõerat ⁊ credidẽt eũ
dũ esse Reni em̾it
ta cã acceꝑit is eani
Renisi iuobilis erat
ytalico solo usucapie¬
bat ne Rer̃ diũa iui¬

Expanded text:
erat, cum crediderit eum dominum esse, rem emerit ta causa acceperit, is eam rem, si mobilis erat, Italico solo usucapiat, ne rerum dominia in i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas oculatafide cxͣ ꝑ au¬
res animis õnuu Infigi¬
pͥsentilibro Inscribi qͣuꝰ
possint ⁊ a exaurib ⁊ex
tes ꝑfectissumaui gͦduũ
dotriuam adipisci Ilud¬
llud certum: ad
suiles cognacões
illamꝑtem edc̃i
qua ꝓrmmitatis
nõie bonoꝵ possõ ꝑmic¬

Expanded text:
 veritas oculata fide quam per aures animis hominum infigipraesenti libro inscribi, quatenus possint et auribus et tes perfectissimam graduum doctrinam adipisci. Illud certum est ad serviles cognationes illam partem edicti, qua proximitatis nomine bonorum possessi
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ gradus cognacõis
numientꝰ ¶QUamre
Iupͥmis admonendisu¬
mus cognacõm aliã supͣ
nun̾ari aliam in ẜ Su¬

Expanded text:
modum gradus cognationis numerentur. Quare in primis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam in
Abbreviated transcription (Latin):
nati st̃ lib̾tatem merue¬
runtł dumcꝯulieres lib̾e
erant Ip̃i iẜ uitutem
eos hũerunt ⁊ post ea
ad lib̾tatemꝑuenerũt
pito¶ ¶Os enĩlib̾os ñ
ge specialit̾ eos uocanteᷤ
siuesolimueniantͤ qͣ in
ẜuitute nati ⁊ postea ma¬
mimissist̾ siue una com

Expanded text:
nati sunt libertatem meruerunt, vel, dum mulieres liberae erant, ipsi in servitute eas habuerunt et postea ad libertatem pervenerunt, pito: hos enim liberos non ge specialiter eos vocantes, sive soli inveniantur qui in servitute nati et postea manumissi sunt, sive una cum
Abbreviated transcription (Latin):
legem ncid̾int penã
publica Iudicialex
fama de ceplagiarꝰ
ã uit̾dum capitis pe¬
uam ex sacris ꝯstitu
de auugna ⁊ lex iulia
iciunt qui p̾cepta eoꝵ
neglexent. Oz depu¬
blicis I udicus hoc
exposuimus ut liber
posfidile sit sumno

Expanded text:
legem inciderint poenae publica iudicia lex Fabia de plagiariis, quae interdum capitis poenam ex sacris constitde annona et lex Iulia iciunt qui praecepta earum neglexerint. Sed de publicis iudiciis haec exposuimus, ut vobis possibile sit summo
Abbreviated transcription (Latin):
norialias cognacõne
ł affinitate iunctas
ꝑsonas necau̾it penam
leg̾ cornelie desicatus.
sustinebit ¶Tem
lex cornelia defalsis cr̃i
testam̃taria uocatꝰ᷑ pe¬
nam irrogat ei qͥ teste¬
falsum scͥpsit signau̾it
iecit qui nec signia dul

Expanded text:
ognatione vel adfinitate coniunctas personas necaverit, poenam legis Corneliae de sicariis sustinebit. Item lex Cornelia de falsis, quae etiam testamentaria vocatur, poenam irrogat ei qui testafalsum scripserit, signaverit, iecerit, quive
Abbreviated transcription (Latin):
nem pleges ꝓhibitã
eẽ non eo ꝑtin ut
uiin possidet usuca
nec ullus alius ꝙͣ ins
ab ea eis bona fide.
it usucapiendi ⁊ us
aobilib nõ facile
ꝓcedit ut bonefidei
possossori usucapio
cõpetat.Tm cͥ
alr se h̾tnam
si heres. Reni defũcto
ꝯmodatam aut loca¬
tamł apud euuide¬
positam existimãs.
derit aut douau̾it

Expanded text:
er legem prohibitam esse, non eo pertinet ut vim possidet usucapne ullus alius, quamvis ab eis bona fide erit, usucapiendi ius mobilibus non facile procedit ut bonae fidei possessori usucapio competat. nam qui alsi heres rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans derit aut donauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sit cutor datus  ꝓtia
his ex lege xii tabuli¬
nim agnatist̾ tutores
uebiti fr̾ eodem pr̃e na¬
tus fñs filius nepos¬
ue ex eo. ¶Tempa.¬
tranis pattui filius ne
pos ne ex sitaui ꝑ¬

Expanded text:
tutor datus non sit, iis ex lege XII tabularum agnati sunt tutores,ueluti frater eodem patre natus, fratris filius neposue ex eo, item patruus et patrui filius et nepos ex
Abbreviated transcription (Latin):
uocat ab intestato ad
tutelam agnatos nõ
hanc hab significacõ¬
nem s om̃mdo nõ fece¬
runt testam̃tum is qͥ
poterat tutores dare¬
Q si cuͣltũ ad tutelam
ꝑtinet intestatus de¬

Expanded text:
intestato vocat ad tutelam adgnatos, non hanc habet significationem, si omnino non fecerit testamentum is qui poterat tutores dareed si quantum ad tutelam pertinet, intestatus de
Abbreviated transcription (Latin):
uel qͥr pͤcium ꝑticipandum se
uenundari passi st̃ minor
sũl media ẽ capitis dimu¬
nncõ cũ ciuitas quidem a¬
mictur lib̾tas uͦ retinet᷑
ꝙ accidit ei cuiaqua⁊ ig¬

Expanded text:
ui ad pretium participandum se venumdari passi sunt. Minor sive media est capitis deminutio, cum civitas quidem amittitur, libertas vero retinetur. quod accidit ei cui aqua et ig
Abbreviated transcription (Latin):
maxima capitis diminutio int̾crar
seruitute alicui cognati. et nec qͥd
si manumissus fũt recipit cognas¬
tionẽ d si ĩ insulam deportatus
quie sit cognatio soluit Sum
aũt ad agnatos tutela ꝑtineat. non

Expanded text:
minima capitis deminutio interveniservitute alicuius cognati, et ne quidem, si manumissus fuerit, recipit cognationem. sed et si in insulam deportatus quis sit, cognatio solvitur. Cum autem ad adgnatos tutela pertineat, n
Abbreviated transcription (Latin):
nuit᷑ qr nullum caput
h̾uit quil aut dignitaᷤ
capite non minũtur ⁊
Ideo a senactimotum capi¬
te non minui constat
¶ꝓ aut̃ dcm̃ ẽ manere cog¬
nacionis Ius ⁊ post capi¬

Expanded text:
t habuit. Quibus autem dignitas capite non minuuntur: et ideo senatu motos capite non minui constat. Quod autem dictum est manere cognationis ius et post capi
Abbreviated transcription (Latin):
si nepotes suit querit᷑. an appella¬
noue filiorũ et ip̃is tutores dati
suit diceudum est ut ip̃ie dati
beros dixit. certł si filios dipit
non ꝯtinebunt᷑. aliter eñi fili.
alũ uepotes appellant᷑. plane si
p ostuml dedit tam filis petumi
ꝙ̃ ceteri liberi ꝯtinebuntur

Expanded text:
llatione filiorum et ipsis tutores dati sunt? dicendam est, ut ipsis quoque beros ’ dixit. ceterum si ‘ filios, ’ non continebuntur: aliter enim filii, aliter nepotes appellantur. plpostumis dederit, tam filii postumi quam ceteri liberi continebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
filius. nepos ue exeo At qui.
ꝑ feminin sepus ꝑsonas cognatõr
Iungunt᷑. non sunt agnati. si ałs
natuali Iure cognati. Itaq anutte
tue filus nõ est tibi agnuꝰ. ued

Expanded text:
filius neposve ex eo. at qui per feminini sexus personas cognatione iunguntur non sunt adgnati, sed alias naturali iure cognati. itaque amitae tuae filius non est tibi adgnatus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quia culilis ratio. ciuilia qued Iu̾a
corrimpere p̃t. naturalia uero.
est capitis diminitior. aut minor
ꝙ quidam mediam uocant aut mi¬
nima Mapimacapitie dimi¬
untio. est cum aͥquis suul. et ciui¬
tatem et labertatem. auittit. ꝙ.

Expanded text:
quia ciuilis ratio ciuilia quidem iura corrumpere potest, naturalia uero nest kapitis deminutio, aut minor, quam quidam 'mediam' uocant, aut minima. Maxima est capitis deminutio, cum aliquis simul et ciuitatem et libertatem amittit; quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtatꝰ quis fit coguacio
tes ad agnatos tutela
ꝑtineat nonsimul ad
uel siei̾dem gradus.
sint adom̃s ꝑtinet.

Expanded text:
portatus quis sit, cognatio tem ad adgnatos tutela pertineat, non simul ad vel, si eiusdem gradus sint, ad omnes. TIT.
Abbreviated transcription (Latin):
an exoͣctu debitor sit¬
num instituendaꝵ
pͥucipiũ ab ea ꝑte
edc̃i ꝓfiscitur qͣptor
uocandus est .i. ad
eum uocandus est
qui ius dictinus ẽ¬

Expanded text:
an ex contractu debitor sitnum instituendarum principium ab ea parte edicti proficiscitur qua praetor vocandus est, id est ad eum vocandus est qui ius dicturus
Abbreviated transcription (French):
aliuui transf̾at In¬
adũo requisitus dedu¬
cat filium a a ad satis¬
faciendum d ũoł a se
filium seꝑet aliocium
feudo priuaetur ¶Eh.

Expanded text:
alium transferat. Ina domino requisitus deducat filium ad satisfaciendum domino vel se filium separet, alioquin feudo privetur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ forte cirrafiues
inalicõse alicuid cõ¬
misit ubi gr̃a Qui
lapides fiuales furat᷑
e aut aibores funales
cecidit Contumacie
dicio  ꝯdẽpnat᷑ uelu¬
ti si quis ⁊ubente iu¬
dice metrici a gͦs pasr
nõ fuerit Q̾ autem
Istis ⁊udiciis alicͥ ad iu¬
dicatu sit idstatĩ exꝰ
fit cui ad zudicatũ est

Expanded text:
 forte circa fines malitiose aliquid commisit, verbi gratia quia lapides finales furatus est aut arbores finales cecidit. contumaciae dicio condemnatur, veluti si quis iubente iudice metiri agros passus non fuerit. Quod autem istis iudiciis alicui adiudicatum sit, id statim eius fit cui adiudicatum est
Abbreviated transcription (Latin):
cia neci ꝑ actones bl¬
⁊ꝯcet̾is ⁊ udiciis de
quib locuti suus.
magna qꝑ diu̾sitas.
est eoꝵ ⁊ instituẽdiᷤ
capitalia sc̃ q̃dam nõ
capitalia Capitalia
diciuus qĩ ultimo su¬
plicõ asficiunt homño
łaque ⁊ Ignis inter¬
dictõnel deportacõne
siqͣ In famiam irrogãt
⁊campno pecumiariõ
ħ publica ⁊uidã non¬
st̾ nõ ⁊ capitalia Pu¬
błica aut Iudicia ct̃
ħlex iulia may maiẽ¬
publicam aliqͥd io¬
liti sunt suñ uigorẽ
extendit Cuiꝰ pena.
Aiẽ aunssorom susti¬
uet ⁊ iuenioria Rei

Expanded text:
cia neque per actiones ceteris iudiciis de quibus locuti sumus, magnaque diversitas est eorum et in instituendis capitalia sunt, quaedam non capitalia. capitalia dicimus quae ultimo supplicio adficiunt vel aquae et ignis interdictione vel deportatione si qua infamiam irrogant cum damno pecuniario, haec publica quidem sunt, non tamen capitalia. Publica autem iudicia sunt haec. lex Iulia maiespublicam aliquid moliti sunt suum vigorem extendit. cuius poena animae amissionem sustinet, et memoria rei
Abbreviated transcription (Latin):
lex couelia desicaris
q̃ homicidas ultore
ferro ꝑsequit ł eos qͥ
homines occidendicã
ꝯtelo ambulant Te¬
lum aut̃ ut gaiꝰ nr̃¬

Expanded text:
lex Cornelia de sicariis, quae homicidas ultore ferro persequitur vel eos, qui hominis occidendi causa cum telo ambulant. telum autem, ut Gaius n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ si ceꝑis S si postterio¬
uos confrimamꝰ quia.
ut eam non capias¬
ẽ Ita cĩ in arbore tua con¬
sede̾nt ante ꝙͣ alueo in¬
cłdant᷑ non mag̃ tue
q̃ intua. arbore nidũ

Expanded text:
 si ceperis. sed posterionos confirmamus, quia ut eam non capiasest. itaque quae in arbore tua consederint, antequam a te alveo includantur, non magis tuae quae in tua arbore nidum
Abbreviated transcription (Latin):
sinsł ab aliquo capta fue
ocupãti ꝯcedit᷑ Nec ĩ t̾ẽ¬
e feras bestias ⁊ uolu¬
cres utr in suonifon¬
do cis capiat an ailieno
di gr̃a pot̃ a dño si ꝗs p̾ui

Expanded text:
 ab aliquo capta fueroccupanti conceditur, nec interest feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, in alieno. di gratia pot
Abbreviated transcription (Latin):
petierꝰ pͦ de iñ ꝓlatifueru̾t
fuerulit codicilli mbus
aut ps. ⁊ egati ad epta fit au
ambꝵd̾ aliis legata datast̾
que efficiebant ut plus
tem ates ideo lege fal lega¬

Expanded text:
petierit, post deinde prolati fuerint codicilli, quibus aut pars legati adempta sit aut quibusdam aliis legata data sint, quae efficiebant ut plus tem, ad quem ideo lege Falcidia lega
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣħiturus eẽt si
⁊ pͥmũ ad exibẽdũ
egisset eribita Res
fuisset ¶I deoq
int̾moras usucap¬
tasit Res apossesso
acceptũ.ad exibẽdũ
Iudiciũ aute reni
iudicatam int̃cessit
deb Iuder ¶ Qũod
si neget s⁊ qiload
exibendũ actũẽ inp̃¬
senti exib̾e se posse ⁊
tm̃pus exibendi eã
petat idc sine frus

Expanded text:
iturus esset, si, cum primum ad exhibendum egisset, exhibita res fuisset: ideoque si inter moras usucapta sit res a possessoacceptum ad exhibendum iudicium ante rem iudicatam intercessit, debet iudex. quod si neget is cum quo ad exhibendum actum est in praesenti exhibere se posse et tempus exhibendi causa petat idque sine fru
Abbreviated transcription (Latin):
pote necessarius ꝯstitu¬
as nͨ nõ ab intestato
Uñ lib̾i ⁊ uñ legitimũ
autẽ iup̾toris edc̃otu¬
to loco poĩta fu̾at .i. uñ

Expanded text:
pote necessarias constitutas, nec non ab intestato unde liberi et unde legitimi autem in praetoris edicto quinto loco posita fuerat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
erat Iuĩcognatis
magnumissionis pp̃
cãs enarratas u̾uto
sb̾lata ut sex tãtum¬
diarie ꝑmaneant
Suo uigore possõneᷤ
ta ꝙ optima rõe
p̾cores intͦduxer̃t mi

Expanded text:
erat unde cognati manumissoris, propter causas enarratas merito sublata: ut sex tantumdinariae permaneant suo vigore pollentes.ta, quam optima ratione aetores introduxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ꝓp̃oiine nõ fiunt ꝑ
rlamptor ledem facere
nõ pot̃ ¶Er legem
em̃ tait ł ꝑsimilẽ Iuris
ꝯstitucõm hẽdes fiunt
⁊ alios ꝙͣ ples gradus
p̾torfecit Iulonoꝵ pos
sesso̾nib dandis d̾ ioa¬
gebat ne quis siue suc¬
cessõe moriat᷑ꝰ Nam
anguistissimis finibus
Suut aut̃ bonoꝵ possõm¬

Expanded text:
iure non fiunt: nam praetor heredes facere non potest; per legem enim tantum uel similem iuris constitutionem heredes fiunt,lios conplures gradus praetor facit in bonosessionibus dandis, dum id agebat, ne quis sine successore moriatur: nam angustissimis finibus Sunt autem bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at dimidiã non
dñi rer̃ s usus fri¬
res nitacte apud fi¬
lium remanebũt x
pap̾r ampliore sũ¬
diudia poͬtiturus

Expanded text:
poterat, dimidiam non dominii rerum, sed usus frures intactae apud filium remanebunt et pater ampliore sumdimidia potiturus
Abbreviated transcription (Latin):
est S iulianus huiͤ¬
modi nupciis absti.¬
uere debere ait nam.
nec sponsam nurumi:
eẽ nec patris sponsam
ros eos cui hurͦmoi
nuꝑciis se abstinur̃t

Expanded text:
sed Iulianus huiusmodi nuptiis abstinere debere ait: nam nec sponsam filii nurum esse nec patris sponsam ros eos, qui huiusmodi nuptiis se abstinu
Abbreviated transcription (Latin):
ulet᷑ deducam pet̾ actor ⁊ t̾e̾
cõmodati depõiti mandati ꝓ
socio exempto uendito locato
ꝯducto Glane si depositi
incendi ruine nãfragii cã:
de põitũ sit in dupłꝰ ac p̾tor red¬

Expanded text:
ulatum deductam petit actor, item commodati, depositi, mandati, pro socio, ex empto vendito, locato conducto. plane si depositi incendii, ruinae, naufragii causa depositum sit, in duplum actione
Abbreviated transcription (Latin):
uEluti si rem quã
tibi alicuns accouio¬
tauit aut locauit.
aut apud te deposue
tit᷑ tuam eẽ statim
uide ac si ẽo nõie tͣ¬
dita fuiss ¶Tem
si euis mertes ior¬
reo depositas uẽdide¬
rit suul accs claues

Expanded text:
eluti si rem, quam tibi aliquis commodavit aut locavit aut apud te deposuittitur tuam esse, statim erinde ac si eo nomine tradita fuisset. Item si quis merces in horreo depositas vendiderit, simul atque claves
Abbreviated transcription (Latin):
qui postea natifu̾nt
eccasiuem legitimi
nomiius p̾stiteriut.
uodoptinere cen¬
ti fui̾nt posttotale
tis uesuoꝵ hẽdũ nu¬
merost̃ si p̾cedens ꝑ¬
sonadesierit inpote¬
tate pentis eẽ siue
Morte idacciderit sñ alia
rõne uelutiemencipacõe

Expanded text:
qui postea nati sunt occasionem legitimi nominis praestiterunt: quod optinere centi fuerint post dotale tisue suorum heredum numero sunt, si praecedens persona desierit in potestate parentis esse, siue morte id acciderit siue alia ratione, ueluti emancipatione
Abbreviated transcription (Latin):
effic ¶ ⁊ si is qui uẽ¬
didit ficem emptoris
sequtus ẽ discend̾ sta
tun Rememptoris.
fieri Nichilaut̃ in¬
tẽest utrum ⁊p̃e dñs
cͣdat alicui rem suã
anuolontate eius aliͦ¬

Expanded text:
effici. sed et si is qui vendidit fidem emptoris secutus fuerit, dicendum est, statim rem emptoris fieri. Nihil autem interest, utrum ipse dominus tradat alicui rem, an voluntate eius ali
Abbreviated transcription (Latin):
qib p̃tor aut iubebat
alicruid fieri aut fieri
mauxime faciebat ꝯ
de possessione aut cura¬
sĩ posessone inter ali¬
quos ꝯtendebat ffiera

Expanded text:
ibus praetor aut iubebat aliquid fieri aut fieri maxime faciebat, cum de possessione aut quasi possessione inter aliquos contendebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
s nec penitus adopcõfue¬
rit subsequta insi in hoc
tm̃ casuut possit ab in¬
testato ad patris adopti¬
ui uenire successõuem
¶¶stam̃to aut̃ ab eofac¬
to necs Iure cunli neq
pcario aliquid exhẽdi¬
tate eius ꝑsecrui potest
Neq contͣtablas bono¬
rim possessõmagnoce̾
neq Inofisiosiquere¬
lam iustituere ⁊ uͤ ne

Expanded text:
set nec penitus adoptio fuerit subsecuta: nisi in hoc tantummodo casu, ut possit ab intestato ad patris adoptivi venire successionem. testamento autem ab eo facto neque iure civili neque praetorio aliquid ex hereditate eius persequi potest neque contra tabulas bonorum possessione agnita neque inofficiosi querela i
Abbreviated transcription (Latin):
rumeẽ ¶AOmonendi
uast familia qͥ post mor¬
tem naturalis patris ab
adopti iopatre enĩcipati
fimit intestato ꝑente nͣli
Mortuolicet ea ꝑte edicti
uocant᷑ nõ ad mictut᷑¬
aguatꝰ qͥd̾ ullus ĩt̾ueni¬
lib̾os uocat tã suos he̾des
qͣemacipatos deinde legi¬
timos ħ hẽ des deinde ꝓximoᷤᷤ
Cognatos Ex ea oĩa auti¬
cmuitati placuerunt ¶ li¬

Expanded text:
esse. Admonendi va familia sunt quive post mortem naturalis parentis ab adoptivo patre emancipati fuerint, intestato parente naturali mortuo, licet ea parte edicti vocantur non admittadgnatus quidem ullus interveniliberos vocat tam suos heredes quam emancipatos, deinde legitimos heredes, deinde proximos cognatos. Sed ea omnia antiquitati quidem placuerunt: ali
Abbreviated transcription (Latin):
tui sasse successõm pp̃
⁊ adopcõnefacili pemã
tͥus patris successõnem
solito more corrigentes
ꝯstitucõnisc̾psimus per

Expanded text:
 successionem propter et, adoptione facile per trius patris successionem olito more corrigentes, constitutionem scripsimus per
Abbreviated transcription (Latin):
fumum Regundoꝵ ac¬
tum fu̾it dispic̾e deb
Iudex an necessarias it
agros comodius sit ꝗͣ
olim fuissent di st̃ĩcti
Nam tunc necẽe ẽ ex
alc̾ius agro ꝓtem aliꝙͣ
alt̾nis agri dño adiũ¬
dicar¶ocasu
ueniens e litis alteri

Expanded text:
finium regundorum actum fuerit, dispicere debet iudex, an necessaria sit agros commodius sit quam olim fuissent distincti; nam tunc necesse est ex alterius agro partem aliquam alterius agri domino adiudicari: quo casu conveniens est ut is alteri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ forte circafiues
inalicõse aliquid cõ¬
misit u̾bi gr̃a Qui
lapides fiuales furat
e aut aibores fuiales
cecidit Contumacie
dicio  ꝯdẽpnat᷑ uelu¬
ti si quis ⁊ubente iu¬
dice metrici a gͦs pass
nõ fuerit Q autem
Istis ⁊udiciis alicͥ ad u¬
dicatu sit idstatĩ erᷤ
fit cui ad zudicatũ est

Expanded text:
quod forte circa fines malitiose aliquid commisit, verbi gratia quia lapides finales furatus est aut arbores finales cecidit. contumaciae dicio condemnatur, veluti si quis iubente iudice metiri agros passus non fuerit. Quod autem istis iudiciis alicui adiudicatum sit, id statim eius fit cui adiudicatum est
Abbreviated transcription (Latin):
tus medũ tm̃poris
.i. eius quod post
acceptũ ad eribẽdũ
Iudiciũ aute Reni
iudicatam int̃cessit
deb Iuder ¶ Quod
si neget Is⁊ qiłoad
exibendũ actũẽ ip̃¬
senti exibe se posse ⁊
tm̃pus exsbendi eã
petat idcs sine frus¬
tͣcͣone postulare uide¬
caueat se Restitu.¬
statiu iussu iudicis
Remexibeat ueq pea
exibiturinu secauat
quod actoris ĩtẽrit
taeẽt S si familie
h̃sciscimnde iudicio
accum sit singlãs
res suiglis hẽdib¬

Expanded text:
tuum medii temporis, id est eius quod post acceptum ad exhibendum iudicium ante rem iudicatam intercessit, debet iudex. quod si neget is cum quo ad exhibendum actum est in praesenti exhibere se posse et tempus exhibendi causa petat idque sine frustratione postulare videcaveat, se restitustatim iussu iudicis rem exhibeat neque postea exhibiturum se caveat, quod actoris intererat tam esse. Si familiae erciscundae iudicio actum sit, singulas res si
Abbreviated transcription (Latin):
quios ꝑceꝑit eiꝰ eẽ per
cultura ⁊ cure ¶tõ
si postea dus suꝑuene¬
rt ⁊ fundũ uendicet
de fructib ab es eo

Expanded text:
quos percepit eius esse pro cultura et cura. et ideo si postea dominus supervenerit et fundum vindicet, de fructibus ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ parboꝵ loc̃ alias.
debet cub substituere
Recte enim cole̾ deb
ros quos quis iu.
suo loco nueint du¬
us adiaruis nat᷑alem
equitatẽ sequtus ei ꝯes¬
sit qui inuen̾it ¶ des
statuit siquis ĩ  sacro
aut religioso loco fortu¬
ito cãu inuem̾it Atsi
Oͥs ni alienoloco ũdata
ad hoc oꝑas fortintum¬
uene ri uenent dimi

Expanded text:
 arborum locum alias debet substituere. recte enim colere deberos, quos quis in suo loco invenerit, divus Hadrianus, naturalem equitatem secutus, ei concessit qui invenerit. idemque statuit, si quis in sacro aut in religioso loco fortuito casu invenerit. at si quis in alieno loco non data ad hoc opera sed fortuitu invenerit, dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa ꝙẽs facta sit ¶t
forte ex unio ⁊ uillo.
mulsum aut ex auro
⁊ argeto electrum idẽ
tate dũoꝵ comfuse fu¬
uł q̃ eiusdã generis st̃

Expanded text:
pria species facta sit, forte ex vino et melle mulsum aut ex auro et argento electrum, idemtate dominoram confusae fuvel quae eiusdem generis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
xit eaui petat uͭ solilat
moueri. ac si is qui
pĩxit possid̾at ꝯ seques
est ut utilis acto dũo
cablẽ adusus eu detur¬
¶ ¶ Uo eãu si nõ soluat
impensam picture po¬
fit ꝑ excepcõm doli
mali repelliutic si
bona fite possessosz
fu̾ͣit ill ille qui pictu¬
ram nposuit¶ llud¬
autẽ enim paleam est
subribuit tabulam.
siũ aluis cõpetit eño

Expanded text:
 solvat moveri: at si is qui pinxit possideat, consequens est ut utilis actio domino tabulae adversus eum detur, quo casu, si non solvat impensam picturae, poterit per exceptionem doli mali repelli, utique si bona fide possessor fuerit ille qui picturam imposuit. illud enim palam est, subripuit tabulas sive alius, comp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝵ singła corꝑaĩsuã
sustãciam durant. Ped¬
uͨ mag̃ istis casib cõe
fit furiũtum ꝙͣ grex cõ¬
pecoraticii tuis pecori¬
b ĩmixta fuit. Ged
si ab alterutro nostrũ.
totũ fuintũ retiuare¬
ꝓmodo furm̃ti cuics
cõpetit elrbitͥo autẽ
iudicis continetur.
ut is estunet cuale
Cum in suo solo alicd¬
ex aliena mat̾ia domũ¬
hutlłigitur edificii
cat solocedit Nec tã

Expanded text:
a substantia durant nec magis istis casibus commune fit frumentum quam grex copecora Titii tuis pecoribus mixta fuerint: sed si ab alterutro vestrum id totum frumentum retineatumodo frumenti cuiusque competit, arbitrio autem iudicis continetur, ut is aestimet, quale Cum in suo solo aliquis aliena materia aintellegitur aedificii, catur sol
Abbreviated transcription (Latin):
tate eius alienata in¬
tlłgitꝰ ¶Utice si nõ
iguorabat in alieuo.
solo edificare ⁊ i deo di
rupta sit domꝰ uendi¬
Terte illud cõstat si in
põssõne ꝯstituto edifica¬
coredomus soli dũs pe¬
ta comũ suã eẽ. neq
soluat p̾ciũ mat̾ie ⁊ n¬
cedes fabioꝵ posse per
excepcõm doli malieũ
repelli¶ Tics si bo¬
ne fidei possessor fuit
qui edificasset. Nam
scienti alienũ solum.
tenuere edificauerit

Expanded text:
tate eius alienata intellegitur, utique si non ignorabat, in alieno solo se aedificare: et ideo, licet diruta sit domus, vindicerte illud constat, si in possessione constituto aedificatore, soli dominus petat domum suam esse, nec solvat pretium materiae et mercedes fabrorum, posse eum per exceptionem doli mali repelli, utique si bonae fidei possessor fuit qui aedificasset: nam scienti, alienum esse solum, temere aedificaverit
Abbreviated transcription (Latin):
quis moreretur filius
inpotestate ens sit ne¬
pos exeosuus su hẽs eẽ
nicet̾is denceps lib̾oꝵ.
Post humiquo qͥsi¬
Inpotestate eius fur¬
tiui forent sui hẽdeᷤ st̃
¶Si aut̃ ⁊̃ ignoran¬
tes fiunt hẽdes ⁊ licet
tutoris auctoritate o¬
pus: inpuipillis ⁊⁊̃¬

Expanded text:
quis moreretur filius in potestate eius sit, nepos ex eo suus heres esse n ceteris deinceps liberorum postumi quoqin potestate futuri forent, sui heredes sunt. Sui autem etiam ignorantes fiunt heredes et, licet tutoris auctoritate opus est in pupillis
Abbreviated transcription (Latin):
suis hẽdib hẽdrtas
nectia curatoris ꝯ sẽ¬
suacquiritꝰ furioso¬
terdum aut̃l inpote¬
tate mortis tempore
suushẽs nõ fuit cõ
sius hes ꝑẽtis efficitꝰ
Ueluci si ab hoctibus
quis Reilsus fuit post
mortem patris sui ius.

Expanded text:
tas: nec curatoris consensu adquiritur furiosoInterdum autem, licet in potestate mortis tempore suus heres non fuit, tamen suus heres parenti efficitur, veluti si ab hostibus quis reversus fuerit post mortem patris sui: ius
Abbreviated transcription (Latin):
lib relictoꝵ noĩne
agetur statim aũ ab
ẽ act̾o ueluti furti
magnifesti qͣdrupli
nec manifesti dupli
Namexhis caĩs ⁊ a¬
lus qͥbdã siue qiuis
neget siue fateatur
Itamactoris quoꝙ
cal umpina cołxet᷑¬
Nã actor ꝓcalũpina
Iurare cogͣitꝰ ex nr̃a
alia nr̃a cõstone cõp̃¬
heusumẽ Hec autẽ
om̃a puecteris calup¬
nie actone introduc¬
ta st̃ q̃ indefuetudiue

Expanded text:
libus relictorum nomine agitur. statim autem ab est actio veluti furti manifesti quadrupli, nec manifesti dupli: nam ex his causis et aliis quibusdam, sive quis neget sive fateatur, Item actoris quoque calumnia coeiam actor pro calumnia iurare cogitur ex nostralia nostra constitutione comprehensum est. haec autem omnia pro veteris calumniae actione introducta sunt, quae in desuet
Abbreviated transcription (Latin):
h̾cetur Ecce enĩyus¬
iurandum unimbus
quicõueniunt᷑ ex nr̃a
constitucõe de fertur.
Nam reus nõ aliter
utitur insi pͥus ⁊ura¬
uent quod putans se
boua instancia uti ad
contͣ dicendum ꝑuenit
Ac ad ueisus ĩficiãtes
ex quibusdã caĩs.
ꝯstituit᷑/a Lluti si¬

Expanded text:
cetur. Ecce enim iusiurandum omnibus qui conveniuntur ex nostra constitutione defertur: nam reus non aliter utitur, nisi prius iuraverit, quod putans se bona instantia uti ad contradicendum pervenit. at adversus infitiantes ex quibusdam causis nstituitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituere ꝑactonib
⁊ stipłonibus id ef¬
ficere debet¶n etam̃
fructum ⁊ ad ꝓpͥetatẽ
reuerti: Constituit
aut̾e usufructus nõ
tam infundo ⁊ edib
uerum ⁊̃ inseruis et ium̃tis

Expanded text:
stituere, pactionibus et stipulationibus id efficere debet. ne tamefructum et ad proprietatem reverti. Constituitur autem usus fructus non tantum in fundo et aedibus, verum etiam in servis et iumentis
Abbreviated transcription (Latin):
nõie decoratoposuiniꝰ
Matͥ subueniendũ eẽex¬
istimauimus Ds¬
picientes ad natiã
fortuitũ Ineius adiuic¬
ti detrim̃tũ S enĩ inge¬
nõ pepit iniuerito de¬
legitimũ plenũm atͥb
⁊si nou terenire fuint

Expanded text:
nomine decorato posuimus, matri subveniendum esse existimavimus, respicientes ad naturam fortuitum in eius admitti detrimentum: si enim ingenon pepererit, immerito legitimum plenum matribus etsi non ter enixae fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
testator sit colose uͥ sa¬
⁊ ad h̾edem eius uil ex eo
actõnes quas supͣdiri
actuni ÷ satisfaciat ac¬
tori officõ iudicis cõue¬
uit cum absolu̾e licet
iudici accipiendi tm̃be
meacã fuisset ut damp¬

Expanded text:
testator dolose versaet ad heredem eius nihil ex eo actiones, quas supra diximactum est satisfaciat actori, officio iudicis convenit eum absolvere, licet iudicii accipiendi tempore in ea causa fuisset, ut dam
Abbreviated transcription (Latin):
o curetorio tu. cũ olim
In usu fuisset alius no
stes eeñt aut rei plu¬
ue meoꝵ cuiꝰ tutela¬
ear essent ⁊ qr h ñ mu¬
ñam ⁊ uomoditatem

Expanded text:
o, curatorio, cum olim in usu fuisset, alterius nomstes essent aut rei puin eorum cuius tutela essent. et quia hoc non minimam incommoditatem
Abbreviated transcription (Latin):
fuitũ nõ comictit
Aliis qͦ modis acci¬
dere pot̾ ut quis sine
uicio fuiti Reniali¬
enã ad aliꝙͣ tͣffertit
⁊ efficiat ut apossesso¬
re usucapiatͦ ¶
a ut negligẽ cͥam̃ dñi
aut c siue sucessore
decesserit siũ ui nãcis¬
catꝰ ꝙͣͣ uis ip̃e mala
fide possid qr intelli¬
git se alienũ fundũ
occupare. ¶timen
si alubona fide accipi¬
enti tͣoidit pot̾it ei
Tonga possessõne res
tium u ui possessi nu
res soli possident pͥnci¬
spicit ͦ nec cui lõgͣ ⁊ in¬
dubitata possessõ auf
Res usucapi pof ꝑe
to ꝓcedit usucapio.
Res fisci uñ usucapi
nou pot̃ ¶ Ed ⁊pa¬
puianus scrips it bonis
uacantib fisco nond̾
nũciatis bone fidei ep¬
toreu sibi tꝰditã Reni
exhisbors usucaꝑe
posse ⁊ Itadius piꝰ ⁊
diuisererus ⁊ automi
rescupserunt. ¶iuis¬
si me scieuduui: reui
caleniesse debere ut iu
se nõ h̾at uiciũ ut a
bouafsde emptore
usucapi possit ł qui
ex alieua iusta cã sir¬

Expanded text:
i non committitur. Aliis quoque modis accidere potest ut quis sine vitio furti rem alienam ad aliquem transferat et efficiat ut a possessore usucapiatur. aut neglegentiam domini, aut quia sine successore decesserit, sine vi nanciscatur. qui quamvis ipse mala fide possidet, quia intellegit, se alienum fundum occupasse, tamen, si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit ei longa possessione res tivum neque vi possessum  qui res soli possident princirospicitur, ne cui longa et indubitata possessio auferes usucapi potest: to, procedit eius usucapio. Res fisci nostri usucapi non potest. sed Papinianus scripsit, bonis vacantibus fisco nondum nuntiatis, bona fide emptorem sibi traditam rem ex his bonis usucapere posse: et ita divus Pius et divi Severus et Antoninus rescripserunt. Novissime sciendum est, rem talem esse debere, ut in se non habeat vitium, ut a bona fide emptore usucapi possit vel qui ex alia iusta caus
Abbreviated transcription (Latin):
uent dederit qͥuis
qui acceꝑit usuca¬
ꝑe poss it dubium
res in furti uicrũ
Tum uticsheres ⁊
bona fide alieuaint
Lurtũ enĩ siue af¬

Expanded text:
ne dederit, quin is qui acceperit usucapere possit, dubium res in furti vitium cum utique heres qui bona fide tamquam furtum
Abbreviated transcription (Latin):
temaccepit nr̃o fruãt᷑
bñficio ⁊ lib̾tate⁊ esfec¬
fauore auticiuos legis
regulas statuisse mag

Expanded text:
tem accepit nostro fruantur beneficio, libertate cum effecfavore et antiquos legislregulas statuisse ma
Abbreviated transcription (Latin):
solaciũ lib̾oꝵ amissorũ
¶ Illud ꝓpͥum ẽ ilbais ado¬
cionis q̃ ꝑsacrum ora
ãgustus nõ añ tib̾iuyad¬
acoptau̾it ut ꝓtimis.
adeptione facta incipi

Expanded text:
solatium liberorum amissorum . Illud proprium est illius adoptionis, quae per sacrum oracAugustus non ante Tiberium adadoptavit: ut protinus adoptione fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtiui sit ¶cum aũ.
Impuberes y ꝓprinci¬
pale rescriptõu artogã¬
tur cã ꝯguita arrogõ¬
ex quiriti cã arroga¬
cionis anhonesta sit
expediat qr pupilło et

Expanded text:
optivi sit. Cum autem impubes per principale rescriptum adrogatur, causa cognita adrogatexquiritur causa adrogationis, an honesta sit expediatque pupillo, et
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam cortor pe¬
tat nocet ei ercepc̃o
cħ nichilomimus
torem excludi repli¬
cacio ei debetꝰ ex post¬
teriore pacto ꝯuẽto¬
¶n ursus interdinu
euenit ut replicaci¬
o q̃prima facie iusta
sit miq noceat q̃
ẽ accidit alia alegacõ¬
ne opus ẽ admiran
ruisus alegacõne
alia o pus ẽ qͣ actor
plicacio Qͣꝵ onnium¬
excepcionum usũ in¬
terdum ulterius ꝙx

Expanded text:
pecuniam creditor petat, nocet ei exceptio; ue nihilo minus torem excludi, replicatio ei dabitur ex posteriore pacto convento. Rursus interdum evenit, ut replicatio, quae prima facie iusta sit, inique noceat. quod cum accidit, alia allegatione opus est adiuvandrursus allegatione alia opus est, qua actor plicatio. Quarum omniumexceptionum usum interdum ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
cestam̃to ul ex inqͥciõe
dati fuerint pot̃ imꝰ
o fferre satis deindẽp¬
nitate pupilli uel ad¬
olesc̾entis ⁊ ꝯtutori.
uł curacori p̾ferriut.
solus ãniuistret uelut
c̃tutorieũ satis offerẽs

Expanded text:
estamento vel inquisitione dati fuerint, potest unus offerre satis de indemnitate pupilli vel adulescentis et contutori vel concuratori praeferri, ut solus administret, vel ut contutor satis offerens
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͣ intestam̃tumdeces¬
sisse Hr adopcõnẽ
quoragnac̃õnis us cõ¬
stitit ueluti uit᷑ filios
nales ⁊ eos quos pater
coꝵ adoptauit uecdu¬
biumẽ quin inꝓpͥe con¬
sangͥueiaplłent Item
aut deinde is qͥlongio¬
re gͣduẽ aliꝙͣ adopta¬
te intͤmasculos qui

Expanded text:
 intestatum decessisse. Per adoptionem quoque adgnationis ius consistit, veluti inter filios naturales et eos quos pater eorum adoptavit nec dubium est, quin proprie consanguinei appellentur: item aut denique is qui longiore gradu est, aliquem adoptaterum inter masculos q
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitate quad̾ excogi¬
tatap̾fatam diffãm in¬
ducebat ⁊ penitus eas a
successõne agnatoꝵ repel¬
lebat oĩ alia successõne in¬
cognita donec p̾cores pau¬
latim asꝑitatem ⁊uris
cuulis corrigentes siũꝙ
de est adimplentes huit¬
humanoposico aliũordi¬
nem suis edcĩs ad diderũt
⁊ cognaconis linea ꝓri¬
mitatis noĩe In tͦducta
Iuuabant ⁊ pollicebãt᷑

Expanded text:
subtilitate quadam excogitata, praefatam differentiam inducebat et penitus eas a successione adgnatorum repellebat, omni alia successione incognita, donec praetores, paulatim asperitatem iuris civilis corrigentes, sive quod deest adimplentes, humano proposito alium ordinem suis edictis addiderant et, cognationis linea proximitatis nomine introducta, adiuvabant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutis mascłis quidẽ
datꝰ ad successo̾nem uemi¬
re omnun. igatarum
Exagnatis aut̃ mulie¬
rib nlłi penitus nͥsoli
sorori ad cognatoꝵ suc¬
cessionẽ petelatadĩtus
Ideo inplemĩoĩa Reducẽ¬

Expanded text:
asculis quidem dabatur ad successionem venire omnium adgnatorum, ex adgnatis autem mulieribus nullis penitus nisi soli sorori ad adgnatorum successionem patebat aditus? ideo in plenum omnia reducen
Abbreviated transcription (Latin):
tuauꝰ ad Illas nõ ꝑtine¬
bat ꝙ ideo ⁊caꝯ stitutũ
erat qr ꝯmodius uide¬
plerum hẽditates ad
masculos ⁊ fluerent
O qr sane iuiquerat
as repellip̃toreas adbo¬

Expanded text:
vero ad illas non pertinebat. quod ideo ita constitutum erat, quia commodius videplerumque hereditates ad masculos confluerent. sed quia sane iniquum erat as repelli, praetor eas ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
pitꝰ ¶ Uad feminas uͦ¬
accinet Ita placebatut
Ip̃e ꝯ sangͥneitatis Iure
Sisorores sint ult̾nus
noncapiant¶As¬
culi uero ad eaphediga¬

Expanded text:
pitur. quod ad feminas vero ita placebat ut ipsae consanguinitatis iure si sorores sint, ulterius non capiant: masculi vero ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
feminini sexus ꝑsonas
mitatis noĩe p̃tor ad
successõnem uocat u
nslihaere agnatum
Intlligunt᷑ ¶EAdẽ
Rõne nec Interse qͥde
possunt uideri ⁊ sãgͥnei
Ius spẽs ÷ agnacõnis ta

Expanded text:
feminini sexus personas mitatis nomine praetor ad successionem vocat. 3gnatio intelleguntur. eadem ratione nec inter se quidem possunt videri consanguinei ius species est adgnationis: ta
Abbreviated transcription (Latin):
c loco ⁊ Illud necc̃io ad¬
monendisumꝰagnacõis
quidem Iure adimctiqͥ
aliꝙͣ ad hẽditatem ⁊ si
desimo gradusit siuede

Expanded text:
c loco et illud necessario admonendi sumus adgnationis quidem iure admitti aliquem ad hereditatem et si decimo gradu sit, sive de
Abbreviated transcription (Latin):
excepc̃o q̃ prima facie
noceat ꝙ ẽ aceidit alia.
allegacione opus est
adiumandi actoris gr̃a
eam replicat᷑ ad cs re¬
soͥrnitiu Ius exceptõ¬
qͥs ꝯ debitore suo ne
ab eo pecumã petat¬
inctͣrium pactisunt.
.i. ut pet̾e creditorili

Expanded text:
eptio quae prima facie noceat. quod cum accidit, alia allegatione opus est adiuvandi actoris gratia, eam replicatur atque resolvitur vis exceptionquis cum debitore suo, ne ab eo pecuniam petacontrarium pacti sunt, id est ut petere creditori li
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓcuratorio noie ex¬
ꝑire ꝯcedit᷑ suis uero
negociis sr̃ eẽ sñ offẽ¬
sa discipline posfunt
Cas uero exceptiones
q̃ olim ꝑa ꝓcuratorily
pp̃ infannami ueldãtis
nebantur ꝯnnudicus

Expanded text:
ocuratorio nomine experiri conceditur: suis vero negotiis superesse sine offensa disciplinae possunt. eas vero exceptiones quae olim procuratoribus propter infamiam vel dantis nebantur, cum in iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
ni uita muliere fie bãt
Iypotecas aut̃ ca᷑ uo
medium in posuimus
ut ⁊̃ meas res q̃ inꝓ
uinciali solo posite st̃
enacõł obligatõ ⁊ neu¬
entib mulierib ꝓce¬
dat ne sexus mulie¬
bris fgisitas in ꝑnici¬
em ẜ sustancie eoꝵ Re
torpiuus expectadio¬
ne ꝙͣuis eius eares ñ
sit I hoc forsitan ⁊ õ
uitẽtꝰ fieri ꝙd̾ uolũ¬
tace debitoris incłligi¬
tur pnius alienari
tus: ut licẽt cͤditori
ꝓinus uendere si pe¬
cuma nõ soluatꝰ. Eei¬

Expanded text:
ere fiebant, hypothecas autem earum medium imposuimus, ut etiam in eas res quae in provinciali solo positae sunt enatio vel obligatio, et neuentibus mulieribus procedat, ne sexus muliebris fragilitas in perniciem substantiae etor pignus ex pactione, quamuis eius ea res non sit. sed hoc forsitan ideo uideatur fieri, quod uoluntate debitoris intellegitur pignus alienari, t, ut liceret creditori pignus uendere, si pecunia non soluatur. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ dezure patͦnatus hu¬
maintate̾ suogente ꝓ¬
tulimꝰ successo̾nẽ inag¬
uatoꝵ hẽditatib ñ eis
eẽ denegandam Cum
satis ab surdũ eerat
⁊ pͥuo gͣdu defficiẽte
sequens succedit ⁊ cꝑ
Iu hou̾e optinebat nõ
erat Iulucro ꝑunssũ
I Dlegitimã successõ¬

Expanded text:
 de iure patronatus, humanitate suggerente, protulimus, successionem in adgnatorum hereditatibus non esse eis denegandam, cum satis absurdum erat et primo gradu deficiente, sequens succedit, et quod in onere obtinebat non erat in lucro permissum. Ad legitimam successio
Abbreviated transcription (Latin):
Q siheditas petita
sit eatam circafruct᷑
int̾ueniunt q̃ diximꝰ
iut̾uenire de singlan
Rerũ petõne Illoꝵ aũ
fructinĩ quos culpa

Expanded text:
 hereditas petita sit, eadem circa fructus interveniunt quae diximus intervenire in singularum rerum petitione. illorum autem fructuum quos culpa
Abbreviated transcription (Latin):
Shis moreretur ĩadop¬
tiua familia sĩt ¶
uiuo eo emancipati ab
adeptinoꝑatre ꝑuide
patris ac si emancipa¬
madoptiua familia fu¬
issent Et ꝯuenienter

Expanded text:
is moreretur in adoptiva familia sint. nam vivo eo emancipati ab adoptivo patre perinde patris, ac si emancipain adoptiva familia fuissent: et convenienter