comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ accepit eͣduin cũ cuncꝰtis gen¬
tis suȩ nobilibꝰ ac plebe ꝑplurima.
fidẽ. ⁊ lauacrũ scȩ regenerticionis.
tu uͦ angłoꝵ inbritamã. annus circi¬
ter centesimꝰ octuagesimꝰ Babti¬
zatus eͣ aut̃ eburaci die sco pasche.
zaret᷑ atq ad ꝑcipiẽdũ babtisma im¬
buer&. citato oꝑe c̃struxit. Inquã
&iã ciuitate ipsi doctori atq antis¬
titi suo paulmo. Sedẽ epaͣtꝰ donauit.
Mox aũt ut babtisma consecut est. cu¬
rauit docente eodẽ paulmo maiorẽ
ipse in loco ⁊ angustiorẽ de lapide fa¬
bricare basilicam. incuiꝰ medio ipsũ
qd̾ pͥus fecerat oratoriũ includer&.
ꝓparatis gͦ fundamẽtis in giro pͥoris
oratorũ. ꝑ quadrũ cep̾ hedificare ba¬
silicã. Sed priꝰ quã altitudo parietiᷤᷤ
eẽt consumata. rex ipse impia nece
decisus. opꝰ idẽ successori suo osualdo
ꝑficiendum reliquid. Paulmꝰ auͣt ex
eo tempore.ui. annus continius id ẽ¬
usq ad fine̾ imꝑii regni illius uerbũ

Expanded text:
Igitur accepit rex Aeduini cum cunctis gentis suae nobilibus, ac plebe perplurima fidem et lavacrum sanctae regenerationis, tu vero Anglorum in Brittaniam annus circiter centesimus octogesimus. Baptizatus est autem Eburaci die sancto Paschzaretur atque ad percipiendum baptisma imbueretur, citato opere construxit. In qua etiam civitate ipse doctori atque antistiti suo Paulino sedem episcopatus donavit. Mox autem ut baptisma consecutus est, curavit, docente eodem Paulino, majorem ipso in loco et augustiorem de lapide fabricare basilicam, in cujus medio ipsum quod prius fecerat, oratorium includeretur. Praeparatis ergo fundamentis in gyro prioris oratorii per quadrum coepit aedificare basilicam. Sed priusquam altitudo parietis esset consummata, rex ipse impia nece occisus opus idem successori suo Osualdo perficiendum reliquit. Paulinus autem ex eo tempore sex annis continuis, id est, ad finem usque imperii regis illius, verbum
Abbreviated transcription (Latin):
lerĩ exortatᷤ. ne paucitatẽ suam
in exiremis tr̃e finibꝰ cõstitutã sa¬
piẽnorẽ antiqͥs siue modernis quȩ
ꝑ orbẽ erãr ap̃i ecłiis estimarẽt. ne¬
ue ctra paschales computoᷤ & decre¬
ta sinodaliũ toti orbis poͣtificum.
aluit pascha celebrarẽt. Sed ⁊ iołis

Expanded text:
llerter exhortans, ne paucitatem suam in extremis terrae finibus constitutam, sapientiorem antiquis sive modernis quae per orbem erant Christi Ecclesiis aestimarent; neve contra Paschales computos, et decreta synodalium totius orbis pontificum, aliud Pascha celebrarent. DCXL. S
Abbreviated transcription (Latin):
capitis sui sc̃i cregorii regulã. ꝑpe
lulat. cualescẽdo amplius extẽdat᷑. ut
ipsa uos dñici eloquii ꝓmissa in furu¬
ro respicia̾t. uosq uax ista ad ꝙ̃nã
festiuitatẽ euoc&. Uenite adme om̃s
qͥ laboratis & honerati estis. & ego

Expanded text:
capitis sui sancti Gregorii regulam perpetllulat, convalescendo amplius extendatur, ut ipsa vos dominici eloquii promissa in futuro respiciant, vosque vox ista ad aeternam festivitatem evocet: Venite ad me, omnes qui la
Abbreviated transcription (Latin):
ordinandꝰ uenit ad paulinũ. ⁊ occiurẽ¬
gem missa decreuerat. Scilic& ut
cum doruuernẽsis uł eburace̾sis an¬
tistes deaͥc uita ⁊ rãsierit. Insqui suꝑ ẽ
consors eiusdẽ grad̾. habeat potestatẽ
alterũ ordinandim loco eiꝰ qui trã¬
sierat sacerdotem. ne sit necesse ad
romanã usq ciuitatẽ ꝑ tam plixa
tr̃arũ ⁊ maris spacia ꝓ ordinando
nere ratũ duximus.

Expanded text:
ordinandus venit ad Paulinum, et occurrengem missa decreverat: scilicet ut cum Doruvernensis vel Eburacensis antistes de hac vita transierit, is qui superest consors ejusdem gradus, habeat potestatem alterum ordinandi, in loco ejus qui transierat, sacerdotem; ne sit necesse ad Romanam usque civitatem per tam prolixa terrarum et maris spatia pro ordinando nere commodum duximus.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uice beati paeri apłoꝵ pͥncipis.
auctoritatẽ tribuim.: ut quãdo unu̾
ex uob̾ diuina a se uisserit gr̾a euoca¬
ri his qͥ suꝑstes fuerit. alterũ in lo¬
codefucti debeat epͣm ordinare.
qua etic̃ re. singula ur̃e dilectioni
pallia. ꝓ eadẽ ordinatione celebran¬
remꝰ. lõga tr̃aꝵ marisq in tͣualla
que in tͣ nos ⁊ uos obsistũt. ad hec
sed potius comissi uob̾ ppłi deuotio¬
nẽ plenius ꝓpagare. Dsͣ te incole¬
mẽ custodiat. dilectissim frater.
nis nr̃is piis augustis. hericlio. an

Expanded text:
cipis, auctoritatem tribuimus, ut quando unum ex vobis divina ad se jusserit gratia evocari, is qui superstes fuerit alterum in loco defuncti debeat episcopum ordinare. Pro qua etiam re singula vestrae dilectioni pallia pro eadem ordinatione celebranremus, longa terrarum marisque intervalla, quae inter nos ac vos obsistunt, ad haec sed potius commissi vobis populi devotionem plenius propagare. Deus te incolumem custodiat, dilectissime frater. inis nostris Augustis, Heraclio anno
Abbreviated transcription (Latin):
Et exinde tribus annis ꝓuĩcia in
errore uersata est. donec accepͣ
regnũ fr̃ euisdẽ erpualdi sigbe
fr̃e cũ exular& in gallia. fideisa¬
cramentis imbutꝰ est. Quoꝵ par¬
ticipẽ mox ubi regnare cepii:
totã suã ꝓuinciã facere curauit.
Cuiꝰ studiis gloriosissime fauit fe¬
lix ep̃s. qͥ de. burgundionũ par¬

Expanded text:
et exinde tribus annis provincia in et exinde tribus annis provincia in errore versata est, donec accepit regnum frater ejusdem Eorpualdi Sigberfratre cum exsularet in Gallia, fidei sacramentis imbutus est, quorum participem, mox ubi regnare coepit, totam suam provinciam facere curavit. Cujus studiis gloriosissime favit Felix episcopus, qui de Burgundiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ermete. Lantũ aut̃ deuocionis
eduia erga cultũ ueritatis habuit.
ut ȩtiã regi orientaliũ angloꝵ
r&. relictis ydoloꝵ suꝑsticionibꝰ
fide̾ & sacramenta xp̃i cũ sua ꝓ¬
uincia susciꝑe. Et quidẽ pat̾ radu¬
ald. iã dudũ incantia sacramẽtiᷤᷤ
xpͣiane fidei inbutus ẽ. Sedfruᷤ¬
tra. Nã rediẽs domũ abuxcore sua
& aqͥbusdã ꝑ diuersis doc tͥoribus
Seductus est. atq asinceritate
fidei deprauatus. habuit poste¬
riora peiora prioribꝰ ita ut in
anteai serinebat. Atq in eodem
fano ⁊ altare haber&
mas demonioꝵ. Id̾ uidelic& fanũ
rex enisdẽ ꝓuiciȩ alduulf. qͥ nr̃a
&ate fuit. usq ad suũ ad temp ꝑclu¬
rasse & se in puericia uidisse testa¬
bat᷑. Erat prefatus rex reduald
natu nobilis qualib& actu ignobi¬
lis. filius thẏtili. cuiꝰ pat̾ fuit uuf¬
fa. aquo reges. angłoꝵ oriẽtali
um uuffingas apellant. Uerum
Ear puald non multo post quam
fide̾ accepit tempore. occisꝰ est

Expanded text:
 Tantum autem devotionis Aeduini erga cultum veritatis habuit, ut etiam regi Orientalium Angloruret, relictis idolorum superstitionibus, fidem et sacramenta Christi cum sua provincia suscipere. Et quidem pater ejus Reduald jamdudum in Cantia sacramentis Christianae fidei imbutus est, sed frustra: nam rediens domum, ab uxore sua et quibusdam perversis doctoribus seductus est, atque a sinceritate fidei depravatus habuit posteriora pejora prioribus; ita ut in antea serviebat, atque in eodem fano et altare haberet mas daemoniorum. Quod videlicet fanum rex ejusdem ate fuit, usque ad suum tempus perdurasse, et se in pueritia vidisse testabatur. Erat autem praefatus rex Reduald natu nobilis quamlibet actu ignobilis, filius Tytili, cujus pater fuit Vuffa, a quo reges Orientalium Anglorum Vuffingas appellant. Verum Eorpuald non multo postquam fidem accepit tempore, occisus est
Abbreviated transcription (Latin):
uenir& qui hec sibi loquer&᷑. uenͣ
ad eũ pͥfatꝰ amicꝰ illi la&oq uultu
salutas euͣ̃. Surge in qͥd intra &
nec tibi aliqͥd mal facere sed fidẽ
potussollicitã seruare disponit. fost¬
quã en̾i cogitacionẽ suã de qua tͥ
antea dixi regme in secreto reue¬
lauit. reuocauit eũ illa abintenci¬
ne. ammone̾s quia nulla racione
conueniat. tanto regi amicũ suũ
optimũ in necessitate positũ auro¬
dictũ est. nec solũ exulẽ nũciis. hos
regnũ ꝑuenir& adiuuit. Nã mox
redeintibꝰ domũ. nũcus exerci¬
tum multũ ad debellãdũ edilfri¬

Expanded text:
et qui haec sibi loqueretur, venit ad eum praefatus amicus illius, laetoque vultu salutans eum: « Surge, inquit, intra, et nec tibi aliquid mali facere, sed fidem potius pollicitam servare disponit: postquam enim cogitationem suam, de qua tibi ante dixi, reginae in secreto revelavit, revocavit eum illa ab intentione, ammonens quia nulla ratione conveniat tanto regi amicum suum optimum in necessitate positum aurodictum est: nec solum exulem nunciis hostiregnum perveniret, adjuvit. Nam mox redeuntibus domum nunciis, exercitum ad debella
Abbreviated transcription (Latin):
indicass& defideriũ fuum. misit
eũ ad pͣdicanduͣ uerbũ uite pͣfa¬
te nationi angłoꝵ. Nec uota ip¬
siꝰ in cassũ cecidere. quin potius
fructũ in ea multiplice̾ credẽtiũ
ppłoꝵ pius agri sp̾alis cultor inuenͥ.
Siquidem totã illã ꝓuinciã. iuxta
sui nũis sacramẽtũ alonga iniqͥta¬
te atq infelicitate liberatã ad fi¬
dem & oꝑa iusticie ad ꝑp&ue feli¬
citatis dona ꝑcluxit. Accepitq se

Expanded text:
indicasset desiderium suum, misit eum ad praedicandum verbum vitae praefatae nationi Anglorum. Nec vota ipsius in cassum cecidere; quin potius fructum in ea multiplicem credentium populorum pius agri spiritalis cultor invenit. Siquidem totam illam provinciam juxta sui nominis sacramentum, a longa iniquitate atque infelicitate liberatam, ad fidem et opera justitiae, ac perpetuae felicitatis dona perduxit, acc
Abbreviated transcription (Latin):
tentia xpianoꝵ numero copulet᷑.
Ut ꝑinde intemerato societatis fe¬
dere. ium teneas maritalis cõsoci
Scriptũ namq est erũt duo incarͣ
roris tenebris ille remanserit alioriꝰ
ganimitate celestis clementie in¬
luminationes ipsiꝰ beneficia impe¬
trare nõ desinas. Ut uidelicet quoꝰ
copulatio carnalis effectꝰ unũ qd¬
ãmodo curpꝰ. exibuisse monstratur
hos quoq unitas fidei etiã post huiꝰ
uite transitũ in ꝑpetua societate coͣ¬
seruet. Insistente ergo głosa filia.
&rsũmis conatib cluriciã cordis ip¬
suis religiosa diumoꝵ p̃ceptoꝵ in¬
sinuatione mollire sũmoꝑe dema¬
tura infundens sensibꝰ eiꝰ quantum
sit pͣclarũ qd credendo suscepisti mis¬
teriũ quantũ ue sit admirabile qͣd
renati p̾miũ cosequi meriusti. tri¬
giditatẽ corhs ipsius sc̃i sp̃s adnun¬
tiatione succende. Quatenꝰ amoto
torpore ꝑniciosissim cultꝰ diuine
fidei calor eiꝰ intellegentiã tuarũ

Expanded text:
tentia Christianorum numero copuletur; ut perinde intemerato societatis foedere jura teneas maritalis consortii. Scriptum namque est: Erunt duo in carne roris tenebris ille remanserit alienus.nganimitate caelestis clementiae illuminationis ipsius beneficia impetrare non desinas: ut videlicet quos copulatio carnalis affectus unum quodammodo corpus exhibuisse monstratur, hos quoque unitas fidei etiam post hujus vitae transitum in perpetua societate conservet. Insiste ergo, gloriosa filia, et summis conatibus duritiam cordis ipsius religiosa divinorum praeceptorum insinuatione mollire summopere dematura: infundens sensibus ejus, quantum sit praeclarum quod credendo suscepisti mysterium, quantumve sit admirabile quod renata praemium consequi meruisti. Frigiditatem cordis ipsius sancti Spiritus adnunciatione succende; quatenus amoto torpore perniciosissimi cultus, divinae fidei calor ejus intelligentiam tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
incda suis fmłis dignat᷑ bonoꝵ munͣ¬
ra ꝓpagare. illud &iã clemẽt᷑ conlat᷑
sue pietatis munificentia tribuit.
dilectionẽ quadã c̃teplacione alt̾iuis
aspect̾ibꝰ rep̃sentat. ꝓ quibꝰ maiestati

Expanded text:
ia suis famulis dignatur bonorum munera praerogare, illud etiam clementer collata suae pietatis munificentia tribuit, dilectionem quadam contemplatione alternis aspectibus repraesentat. Pro quibus majestati
Abbreviated transcription (Latin):
Non enͣi licuerat põtifice̾ sacroꝵ
pit lanceã in manu. ⁊ ascẽdit
emissariũ regis ꝑgebat ad ydola.
Id aspiciẽs uulg̃. estimabat eũ insa¬
nire. Nec distulit ille mox ut ad
ta in eo lancea quã tenebat. Mul¬
tũq gauis de agnicione ueri dei
cultus: uissit sociis destruere ac
succẽdere fanĩ cũ om̃ib septis suiᷤ.
Ostendit᷑ aut locꝰ ille quõdã ydoloꝵ
non lõge ab ebuluco inoriẽte ultra¬

Expanded text:
Non enim licuerat pontificem sacrorupit lanceam in manu, et ascendens emissarium regis, pergebat ad idola. Quod aspiciens vulgus, aestimabat eum insanire. Nec distulit ille, mox ut prta in eo lancea quam tenebat: multumque gavisus de agnitione veri Dei cultus, jussit sociis destruere ac succendere fanum cum omnibus septis suis. Ostenditur autem locus ille quondam idolorum non longe ab Eburaco
Abbreviated transcription (Latin):
tius ocłis elabit᷑. Ita hec uita homi¬
nũ ad modicũ a par&. Qd aut seq¬
tur qͥdue p̃cesserit ꝓrsꝰ ignor aͣmus.
Unde si hec noua doctrina certius aliqͥd
His similia & cetͣi maiores natu ac re¬
ges consiliarii diumitꝰ ammonitiꝓ
sequebant᷑. Adiecit aut̃ coiphi. qr
uell& ipsũ paulinũ diligentiꝰ audire.
de dõ quẽ p̾dicabat uerbũ facientẽ.

Expanded text:
tuis oculis elabitur. Ita haec vita hominum ad modicum apparet; quid autem sequatur, quidve praecesserit, prorsus ignoramus. Unde si haec nova doctrina certius aliquid» His similia et caeteri majores natu ac regis consiliarii divinitus admoniti prosequebantur. Adjecit autem Coifi, quia vellet ipsum Paulinum diligentius audire de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tis mercioꝵ ad oriẽtalẽ plagã anniᷤ
qui uocat᷑ idle. In qͦ certamine &
filiꝰ Radualdi uocabulo regen¬
heric occis est. Ac sic eduin uix¬
ta oraculũ qͦd acceperat ñ tantũ
regis sibi infesti insidias uitauit.
uerũ &iã eo ꝑhempto in regni glo¬
riã successit. Cũ gͦ pͣdicãte uerbũ
dei paulmo rex credere diffente.
grediens ad eũ quadã die uir dei
inposuit dexterã capiti erꝰ
& an hoc signũ  gnoscer& reqͥsuuit.
Iui cũ tremet ᷤ ad pedes etꝰ ꝓcedere
uell&. leuauit eum & quasi familia¬
ri uoce affatus. Ecce inqͥd hostium
manus qͦs timiusti. dño donãte eua¬
sisti. Ecce regnũ qd̾ desiderasti. ipso
largiente ꝑcepisti. Memento qd t̃cũ
ꝓmisisti facere non differas. suscipiẽ¬
do fidẽ eiꝰ ⁊ p̃cepta eiꝰ seruãdo. qͥ
te & citẽporalib aduersis eripiens.
temporalis regni honore sublimauit.
Et si deinceps uolumtati eiꝰ quã ꝑme
tibi pͣdicat obsecũdare uolueris.
ans. &erni secũ regni in cęlis faci¬

Expanded text:
is qui vocatur Idlae: in quo certamine et filius Redualdi, vocabulo Raegenheri, occisus est: ac sic Aeduinus juxta oraculum quod acceperat, non tantum regis sibi infesti insidias vitavit, verum etiam eidem perempto in regni gloriam successit. Cum ergo praedicante verbum Dei Paulino Rex credere differret,grediens ad eum quadam die vir Dei, imposuit dexteram capiti ejus, et an hoc signum agnosceret requisivit. Qui cum tremens ad pedes ejus procidere vellet, levavit eum, et quasi familiari voce affatus: « Ecce, inquit, hostium manus quos timuisti, Domino donante, evasisti; ecce, regnum quod desiderasti, ipso largiente percepisti. Memento ut tertium quod promisisti, facere ne differas, suscipiendo fidem ejus, et praecepta servando, qui te et a temporalibus adversis eripiens, temporalis regni honore sublimavit; et si deinceps voluntati ejus, quam per me tibi praedicat, obsecundare volueris, rans, aeterni secum regni in caelis faci
Abbreviated transcription (Latin):
quis sit qͥ his meroribꝰ absoluat &¬
redualdo suadeat ut nec ipse tibi
aliqͥd mali faciat nec tuiᷤᷤ te hostibꝰ
ꝑimẽlũ tradat. Sui cũ se om̃a que
poss& huic tali ꝓ mercede beneficii
daturũ eẽ respõder&. adiecit ille.
qd̃ si &iã rege̾ te futurũ extincꝰtis
hostibꝰ inueritate ꝓmitiat. itti ut
non solũ om̃s tuos ꝓgenitores sed &
om̃s qui ante te reges in gente anglo¬
rũ fuerant potestare transcẽdas.
a ⁊edun costancior in terro ga̾do fac¬
tꝰ non dubitabat ꝓmittere quin ei
qͥ tanta sibi bene ficia donar&. dig¬
nis ipse graꝵ accionibꝰ respo̾der& :
tum ille tercio. Si aut his in qͥd̃ qui
tibi tãta taliaq dona ueracit̾ aduẽ¬
tura p̾dixerit. &iã cõsilui tibi tue

Expanded text:
qui sit, qui his te moeroribus absolvat, et qui sit, qui his te moeroribus absolvat, et Redualdo suadeat, ut nec ipse tibi aliquid mali faciat, nec tuis te hostibus perimendum tradat. » Qui cum se omnia quae posset, huic tali pro mercede beneficii daturum esse responderet, adjecit ille: « Quid si etiam regem te futurum exstinctis hostibus in veritate promittat, ita ut non solum omnes tuos progenitores, sed et omnes qui ante te reges in gente Anglorum fuerant, potestate transcendas? » At Aeduin constantior interrogando factus, non dubitavit promittere, quin ei qui tanta sibi beneficia donaret, dignis ipse gratiarum actionibus responderet. Tum ille tertio: « Si autem, inquit, is qui tibi tanta taliaque dona veraciter adventura praedixerit, etiam consilium t
Abbreviated transcription (Latin):
bũdus hostiũ uitabã insidias. Ab¬
eunte igit᷑ amico. remãsit eduius
solu foris. Residensq mest ante
palaciũ. multis cepit cognacionũ
estibꝰ affici qͥd ager&e. qͦue pede̾ uer¬
ter& nesciꝰ. Cũq dui tacit metis
angoribꝰ ⁊ ceco carperet᷑ igni. uidit
subito tẽpeste noctis silentio ad ꝓpi¬
quãtẽ sibi hominẽ uultꝰ abit q̃ in¬
cogniti. Quẽ uide̾s. ut i gnͦ tum
& inopmatũ non parũ expauit. At
ille accedẽs. salutauit eũ. & in ter¬
rogauit quare illa hora ceteris
qͥescẽtibꝰ ⁊ alto sopore p̃ssis. solꝰ ipse
mestus in lapide ꝑuigil seder&. Atił
uicissim sciscitabat᷑ quid ad eũ ꝑtine¬
r&. utrũ ipse int an foris noctẽ tr̃¬
sigaer&. Qui respõdẽs. Ne me esti¬
mes tue mesticie & in sõnioꝵ & fo¬
rinsece ac solitarie sessionis causa
nescire. Scio certissime qͥ es. & qua¬
re meres: & que uentura tibi in
ꝓximo mala formidas. Sed dicito

Expanded text:
bundus, hostium vitabam insidias? » Abbundus, hostium vitabam insidias? » Abeunte igitur amico remansit Aeduin solus foris, residensque moestus ante palatium, multis coepit cogitationum aestibus affici, quid ageret, quove pedem verteret nescius. Cumque diu tacitis mentis angoribus et caeco carperetur igni, vidit subito intempestae noctis silentio adpropinquantem sibi hominem vultus habitusque incogniti: quem videns, ut ignotum et inopinatum, non parum expavit. At ille accedens salutavit eum, et interrogavit, quare illa hora, caeteris quiescentibus et alto sopore pressis, solus ipse moestus in lapide pervigil sederet. At ille vicissim sciscitabatur quid ad eum pertineret, utrum ipse intus an foris noctem transigeret. Qui respondens ait: « Ne me aestimes tuae moestitiae et insomniorum, et forinsecae et solitariae sessionis causam nescire: scio enim certissime qui es, et quare moeres, et quae ventura tibi in proximo mala formidas. Sed dicito
Abbreviated transcription (Latin):
sit nũcios qͥ radualdo peciniã mul¬
tã ꝓnece ei offerret. Neq aliqͥd ꝓ¬
ficit. Alisit scđo misit t̃cio. & copio
bellũ insuꝑ illi si contẽpner& in¬
dicẽs. Quͥ uł minis fractꝰ uł cor
rupt muneribꝰ cessit depcãti.⁊ siue
occidere se edumũ siue legatariiᷤ
tradere ꝓmisit. d̾ ubi fidissimꝰ qͥ
cubiculũ qͦ dormire disponebat.
rat eñi pͥma hora noctis. & euo¬
catũ foriͦs. qͥd erga eiͣ agere rex
ꝓmisiss& edocuit. & insuꝑ adiecit.
i gͦ uis hac ipsa hora educã te de
hac ꝓiuncia. & ea in loca introdu¬
cã ubi nũquã te uł reduald uł edil¬
frid inuenire ualeat. Qui ait.
its quidem ago beniuolẽcie tue.
ñ tam̃ quidẽ hoc facere possũ qd̾
suggeris. ut pacꝰtũ qd̾ cũ tanto re¬
ge muii. ipse pͥmꝰ q̾ritũ faciã. cũ ił
mic hi nithil mali fecerit. nichilad
manimiciaꝵ intulerit. Cum pocuis
si moritur sũ. ille me magis quaͣ
ignobilior mori tradat. Quo eñi
tor annoꝵ teprmq circulis uaga¬

Expanded text:
os, qui Redualdo pecuniam multam pro nece ejus offerrent: neque aliquid profecit. Misit secundo, misit tertio, et copiosbellum insuper illi si contemneretur, indicens. Qui vel minis fractus, vel ruptus muneribus, cessit deprecanti, ut sive occidere se Aeduinum, seu legatariis tradere promisit. Quod ubi fidissimus qucubiculum quo dormire disponebat; erat enim prima hora noctis, et evocatum foras; quid erga eum agere rex promisisset, edocuit et insuper adjecit: Si ergo vis, hac ipsa hora educam te de hac provincia, et ea in loca introducam, ubi nunquam te vel Redualdus vel Aedilfridus invenire valeant. Qui ait: « Gratias quidem ago benevolentiae tuae; non tamen hoc facere possum quod suggeris, ut pactum quod cum tanto rege inii, ipse primus irritum faciam, cum ille mihi nil mali fecerit, nil adhuc inimicitiarum intulerit. Quin potius, si moriturus sum, ille me magis quam ignobilior quisquam me morti tradat. Quo enim tot annorum temporumque curriculis vaga
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ꝑhibet᷑. ut sic̃ usq hodie in ꝓuͣ¬
bio dicit᷑. & iã si mulier una cũ re¬
cens nato paruulo uł lecto tam
ꝑambulare insulã amari ad mãre
it: ut plerisq in locis. ubi fontes
lucidos uixta publicos uiaꝵ transitꝰ
conspexͣ: ibi obrefrigeriũ uiantium
erectis stipitibꝰ ereos caupos suspen¬
di iuber&. neq hos qͥsquã nisi adusũ
necessaruͣ contingere p̾magnitudi¬
ne uł timoris euis auder&. uł amori᷑
ulł&. lantũ uͦ in regno excellẽtie
habuit: ut ñ solũ in pugna ante illũ
uexilla gestarent᷑. sed & tmpͣre paciᷤ
equitantẽ in ter ciuitates siue uil¬
las. aud ꝓuncias suas. cu minis¬
tris semꝑ antecedere signifer con¬
suess&. Necnon ⁊ incedente illo
ubi lib& ꝑplateas illud uexilli qd̾
romani tufcm angli apellant
tuufante. cũ eoferre solebant.

Expanded text:
fuisse perhibetur, ut, sicut usque hodie in proverbio dicitur, etiam si mulier una cum recens nato parvulo vellet totam perambulare insulam a mari ad mare,it, ut plerisque in locis ubi fontes lucidos juxta publicos viarum transitus construxit, ibi ob refrigerium viantium, erectis stipitibus aereos caucos suspendi juberet, neque hos quisquam, nisi ad usum necessarium, contingere prae magnitudine vel timoris ejus auderet, vel amoris vellet. Tantum vero in regno excellentiae habuit, ut non solum in pugna ante illum vexilla gestarentur, sed et tempore pacis equitantem inter civitates sive villas aut provincias suas cum ministris, semper antecedere signifer consuesset: necnon et incedente illo ubilibet per plateas, illud genus vexilli, quod Romani Tufam, Angli vero appellant Tuuf, ante eum ferri solebat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs de tius parentibꝰ aud cogna¬
tis umquã audiuit ostẽdere potue¬
rit nũ ei obtemperare & monita eiꝰ
salutaria susciꝑe consentis: Nec
distulit e duui qͥ continuo pollice¬
ret᷑ in om̃ibꝰ se secuturũ doctrinã
illi qui se tot ac tantis calamitatib
ereptũ ad regni apice̾ ꝓueher&.
accepto respõso confestim his qͥ lo¬
poris ac loquele nr̃e. & ea que nc̃
ꝓmittis adimplere ñ differas. Et
his dicꝰtis ut fer̾. repe̾te disparuit.
ut intelliger& nͣ hominẽ eẽ qͥ sibi
apparuss&. sed spm̃. Et cũ regius
uiuenis sol ad huc ibide̾ seder&.

Expanded text:
e tuis parentibus aut cognatis unquam audivit, ostendere potuerit, num ei obtemperare, et monita ejus salutaria suscipere consentis? » Nec distulit Aeduin quin continuo polliceretur in omnibus se secuturum doctrinam illius, qui se tot ac tantis calamitatibus ereptum, ad regni apicem proveheret. Quo accepto responso, confestim is qui loporis, ac loquelae nostrae, et ea quae nunc promittis adimplere ne differas. » Et his dictis, ut ferunt, repente disparuit, ut intelligeret non hominem esse qui sibi apparuisset, sed spiritum. Et cum regius juvenis solus adhuc ibidem seder
Abbreviated transcription (Latin):
am̃i regalis. adhumilitate̾ ue salu¬
taris cssuscipiendũ misteriũ uiuific̃
crucis inclin ari. ac ꝑsalute illiꝰ si¬
mul & gentis cui p̾erat. & uerbo
exortacionis apud homines. ⁊
apud diuina̾ pi&ate ũbo dpca¬
cionis ager& tandẽ ut ueri si¬
N ec ex inde distulit quin continuo
regẽ ammoner& explere uotũ:
qd̾ in oraculo sibi exibito se fac¬
turũ ꝓmiserat. si tempre ipsiꝰ eru¬
nis exempt̾ ad regni fastigia ꝑ¬
uenir&. Erat aut̃ or aculũ huiis¬
modi. Cũ ꝑsequente illũ edilfrido
qͥ ante eu̾ regnauit. ꝑ diuersa oc¬
cultus uł loca uł regna. multo
obsecỹas ut uitã suã atanti ꝑsecu¬
toris insidũs tutando seruar&.
Iin libẽt᷑ eũ excipiẽs. ꝓmisit se que

Expanded text:
animi regalis, ad humilitatem viae saluanimi regalis, ad humilitatem viae salutaris, et suscipiendum mysterium vivificae crucis inclinari, ac pro salute illius, simul et gentis cui praeerat, et verbo exhortationis apud homines, et apud divinam pietatem verbo deprecationis ageret; tandem, ut verisiNec exinde distulit quin continuo regem ammoneret explere votum, quod in oraculo sibi exhibito se facturum promiserat, si temporis illius aerumnis exemptus, ad regni fastigia perveniret. Erat autem oraculum hujusmodi: Cum persequente illum Aedilfrido, qui ante eum regnavit, per diversa occultus loca vel regna, multo obsecrans ut vitam suam a tanti persecutoris insidiis tutando servaret: qui libenter eum excipiens, promisit se quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑclareat saluabitur uir infidelis ꝑ
fidei creditoꝵq tibi beneficioꝵ re¬
dẽptori tuo multiplicẽ resignares
Qd equide̾ suffragante pͣsidio beni¬
gnitatis ipsiꝰ explere ualeas assiduiꝰ
nõ dssistimꝰ pͣcibꝰ postulare. His engo
pͥmissis pat̾ne uobis dilectionis eri¬
bentes officia. hortamur. ut nos
reꝑta portitoris occasionͣ dehis
que uos suꝑna potenta mirabilit᷑¬
incouersione cõiuigis ur̃i sũmisseq
sam opulentiꝰ. agnoscentes hylari
cõfessione largitori om̃ium bonoꝵ
deo &beato petro apłoꝵ pͥncipis
gła ur̃a suscipiat quo anobis nos¬
moratꝰ papa bonifatiꝰ desalute
regis edium hac gentis ipsius lit¬
teris agebat. Sed & oraculũ celes¬
te qͣd illi condam exul anti apͣ
redualdũ rege̾ angloꝵ pietas di¬
uina reuelare dignatꝰ est nõ mini¬
mũ adsuscipienda uł intellegenda
doctrine monita salutaris sensũ
uiuit illius. Cũ ergo inderet pau¬
Iinꝰ. difficulter posse sublimitatẽ

Expanded text:
clareat: Salvabitur vir infidelis per fidei creditorumque tibi beneficiorum Redemptori tuo multiplicem resignares. Quod equidem suffragante praesidio benignitatis ipsius, ut explere valeas, assiduis non desistimus precibus postulare. « His ergo praemissis, paternae vobis dilectionis exhibentes officia, hortamur, ut nos reperta portitoris occasione, de his quae per vos superna potentia mirabilitnversione conjugis vestri, summissaeque sam opulentius agnoscentes, hilari confessione largitori omnium bonorum  beati Petri apostolorum principis gloria vestra suscipiat, quo a nobis nosmoratus papa Bonifacius de salute regis Aeduini ac gentis ipsius, literis agebat. Sed et oraculum caeleste quod illi quondam exulanti apud Redualdum regem Anglorum pietas divina revelare dignata est, non minimum ad suscipienda vel intelligenda doctrinae monita salutaris sensum juvit illius. Cum ergo videret Paulinus difficulter posse sublimitatem
Abbreviated transcription (Latin):
redicabat anͣt paulinus uer¬
bũ &iã ꝓuincie lindisi que est
pͥma ad meridianã humbri flumi¬
nis ripant ꝑtingens usq ad mare.
pͣfectumq lindocoline ciuitatis
cui nomen erat blecca. primum
cũ domo sua conuertit ad dnm.
In qua uidelic& ciuitat̾e ecłam oꝑis
egregii de lapide fecit. cui tecto
uł longa incuria ub hostili manu
de iec̾ꝰto. parietes actenus stare
uident᷑. & om̃bꝰ arinis aliqua mira¬
ẽula sanitatũ in eodẽ loco solent
adutilitatẽ eoꝵ qui fidelit᷑ quer̃
ostendi. In quũ ecła paulinus trã¬
seunte ad xpm iusto. honoruũi ꝓeo
conseerauit epm ut in sequentib
suo loco dicem: De huiꝰ fidei ꝓuin¬
cie narauit michi pbr ⁊ abbas qͥ dã
uir ueracissim:ꝰ de monasterio par
te: neuͣ. uocabulo deda. retlisse
sibi quedã seniorẽ babtizatñ se fuisse
die media apaulino ep̃o. p̃sente rege
edumo & multã ppłi turbã in fluuiꝰ
treentã. iuxta ciuitatẽ quȩ lingu
angloꝵ ciouulfinga cestir uocat᷑.¬

Expanded text:
edicabat autem Paulinus verbum etiam provinciae Lindissi, quae est prima ad meridianam Humbrae fluminis ripam, pertingens usque ad mare, praefectumque Lindocolinae civitatis, cui nomen erat Blaecca, primum cum domo sua convertit ad Dominum. In qua videlicet civitate et ecclesiam operis egregii de lapide fecit: cujus tecto vel longa incuria, vel hostili manu dejecto, parietes hactenus stare videntur, et omnibus annis aliqua sanitatum miracula in eodem loco solent ad utilitatem eorum qui fideliter quaerunt ostendi. In qua ecclesia Paulinus, transeunte ad Christum Justo, Honorium pro eo consecravit episcopum, ut in sequentibus suo loco dicemus. De hujus fide provinciae narravit mihi presbyter et abbas quidam vir veracissimus de taneu, vocabulo Deda, retulisse sibi quendam seniorem baptizatum se fuisse die media a Paulino episcopo, praesente rege Aeduino, et multam populi turbam in fluvio Treenta juxta civitatem quae lingua Anglo
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite ꝑquisisset cognouimꝰ. quod
eatenꝰ. abominandis seruiens ad suꝰ¬
cipiendam uocẽ pͣdicatoꝵ suaͬ distu¬
lerit obedientiã erhibere. Qua exre
noͣ modica nobis amaritudo cõges¬
ta eͣ obid qͣd pars corporis uri abag¬
nitione sume & indiuidue trinitariꝰ
remansit extranea. Unde paternis

Expanded text:
sollicite perquisisset, cognovimus quod sollicite perquisisset, cognovimus quod eatenus abominandis idolis serviens ad suscipiendam vocem praedicatorum suam distulerit obedientiam exhibere. Qua ex re non modica nobis amaritudo congesta est, ab eo quod pars corporis vestri ab agnitione summae et individuae Trinitatis remansit extranea. Unde paternis
Abbreviated transcription (Latin):
no generi qͣd pͣciosi sanguinis sui
effusione auinculis diabolice cap¬
Quatenꝰ sui nñis agnacionẽ diuer¬
so modo gentib innotescens crea¬
toreͣ suuͣ suscepto apiane fidei ag¬
noscerent sacramento. Qd̃ equidem
ergo largitatis dñnce beneficio mͣ
surã gaudio exultaũ qͣd scintillam
ortodoxe religionis in ur̃a dignat:
est cõuersione succendere exqua
re nõ solum głosi cõiugis urͣi ĩmo
tociꝰ. gentis subposite uobis intel¬
legentiã mamore sui faciliꝰ. inflã¬
maret. Didicimꝰ namiq referentib
his qui adnos gło̾si filii uri auduba¬
idi regis laudabilẽ cõuersionem¬
rabili sacram̃to piis & deo placi¬
tis iugit᷑ oꝑibis enitescat. abidoloꝵ
etiã cultu seu fanoꝵ auguriarumq
inlecebris sediligent᷑ abstineat. Et ita
mamore redẽptoris sui inmutilata
deuocionͣ ꝓsistens inuigilet ut ad
dilatandam xpͣianã fidẽ incessabi¬
liter nõ dessistat oꝑam cõmodare. Cũq
degłoso c̃oiuge ur̃o patͣna caritas

Expanded text:
no generi quod pretiosi sanguinis sui effusione a vinculis diabolicae capquatenus sui nominis agnitionem diverso modo gentibus innotescens, Creatorem suum suscepto Christianae fidei agnoscerent sacramento. Quod equidemergo largitatis dominicae beneficio mens nostra gaudio exultavit, quod scintillam orthodoxae religionis in vestri dignatus est confessione succendere. Ex qua re non solum gloriosi conjugis vestri, imo totius gentis subpositae vobis intelligentiam in amore sui facile inflammaret. « Didicimus namque referentibus his, qui ad nos gloriosi filii nostri Audubaldi regis laudabilem corabili sacramento, piis et Deo placitis jugiter operibus enitescat. Ab idolorum etiam cultu, seu fanorum auguriorumque illecebris se diligenter abstineat, et ita in amore Redemptoris sui immutata devotione persistens invigilet, ut ad dilatandam Christianam fidem incessabiliter non desistat operam commodare. Cumque de glorioso conjuge vestro paterna charitas
Abbreviated transcription (Latin):
festinemus. Cuiꝰ suasioni uerbisq
prudentibꝰ alius optimatũ. t ribuer ᷤ as¬
sensũ continuo subdidit. Talis in qui¬
ens michi uid&᷑ rex uita hominũ pͣ¬
ses in tr̃is ad cõparacionẽ eiꝰ qd̾ nob
in certũ est temporis. quale cũ te
residẽte ad cenã cũ ducibꝰ ac minis¬
tris tuis tm̃pre brumali accẽso qͥdem
foco in medio ⁊ calido effecto cena¬
culo. furentibꝰ aut foris ꝑ om̃a tur¬
adueniẽs un: passerũ domũ citissimͣ

Expanded text:
festinemus. Cujus suasioni verbisque festinemus. Cujus suasioni verbisque prudentibus alius optimatum regis tribuens assensum, continuo subdidit: « Talis, inquiens, mihi videtur, rex, vita hominum praesens in terris, ad comparationem ejus quod nobis incertum est temporis, quale cum te residente ad coenam cum ducibus ac ministris tuis tempore brumali, accenso quidem foco in medio et calido effecto coenaculo, furentibus autem foris per omnia turadveniensque unus passerum domum citissime
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. ut si & illi eadẽ cũ eo sen¬
tire uellent. om̃s parit᷑ in fonte ui¬
te xp̃o consecrapẽt᷑. Et annuen¬
te paulmo fec ut dixerat: habito
eñi cũ sapiẽtibꝰ consilio sciscitabat᷑
singillati ab om̃ibꝰ qualis sibi doc¬
trina eatenꝰ inaudita & nouus di¬
uinitatis qͥ p̃dicabat᷑ cultꝰ uider&.
Cui pͥmus pontificũ ipsiꝰ coiphi. cõti¬
nus respõdit. Iu uide rex quale
hab& nichil utilitatis. religio illa quã¬
huc usq tenium. Nullꝰ eñi tuori stu¬
diosiꝰ quã ego. culturȩ dõꝵ nr̃oꝵ se
subdidit. Et nichilominus multi sͣ
qͥ ampliora a te beneficia quã ego
& maiores accipuit dignitates. ma¬
gis q: ꝓsꝑant᷑ in om̃ibꝰ quȩ agenda
uł adquirẽda disponut. Si aut di
aliqͥd ualerent. me pociꝰ iuuare uel¬
lent. qͥ illis impensiꝰ seruire curaui.
Unde restar ut si ea que nuc nob̾ no¬
ua p̾dicant᷑. meliora ẽẽ & fortio¬
ra habita examinacione ꝓspexe¬
ris. absq ullo cũctamine susciꝑe illa

Expanded text:
icebat, ut si et illi eadem cum illo sentire vellent, omnes pariter in fonte vitae Christo consecrarentur. Et annuente Paulino, fecit ut dixerat. Habito enim cum sapientibus consilio, sciscitabatur singillatim ab omnibus, qualis sibi doctrina haec eatenus inaudita, et novus divinitatis qui praedicabatur cultus videretur. Cui primus pontificum ipsinuo respondit: « Tu, vide, rex, quale habet, nihil utilitatis religio illa  Ahucusque tenuimus: nullus enim tuorum studiosius quam ego culturae deorum nostrorum se subdidit; et nihilominus multi sunt qui ampliora a te beneficia quam ego, et majores accipiunt dignitates, magisque prosperantur in omnibus quae agenda vel adquirenda disponunt. Si autem dii aliquid valerent, me potius juvare vellent, qui illis impensius servire curavi. Unde restat, ut si ea quae nunc nobis nova praedicantur, meliora esse et fortiora, habita examinatione, perspexeris, absque ullo cunctamine suscipere illa
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc aut̃ aꝑte ꝓfiteor. quia in ac pͣ¬
dicacione ueritas clar& illa que
nob̾ uitȩ salutis & beatitudinis & ne
dona ual& retribuere. Unde sug¬
gero rex. ut templa ⁊ altaria que
sine frucꝰtu utilitatis sacrauimus.
ocius anathemati ⁊ igni contradam̃
renũciata ẏdolatria. fidẽ se xp̃i
susciꝑe confess est. Cũq ap̃phato
põtifice sacroꝵ suoꝵ querer&. qͥ¬
erãt circũdata primꝰ ꝓphanare de¬
ber&. ille respõdit. Ego. Quis eñi
eã que ꝑstulticiã colui nũc ad exẽ¬
plũ omiũ ciptius quã ipse ꝑ sapieñ¬
tiã michi adõ uero donatã destru¬

Expanded text:
quia in hac praedicatione veritas claret illa, quae nobis vitae, salutis et beatitudinis aeternae dona valet tribuere. Unde suggero, rex, ut templa et altaria quae sine fructu utilitatis sacravimus, ocius anathemati et igni contradamusrenunciata idolatria, fidem se Christi suscipere confessus est. Cumque a praefato pontifice sacrorum suorum quaereret, querant circumdata, primus profanare deberet; ille respondit: « Ego. Quis enim ea quae per stultitiam colui, nunc ad exemplum omnium aptius quam ipse per sapientiam mihi a
Abbreviated transcription (Latin):
aduͣto: illũ ciciꝰ. ex hac uta rapi¬
endũ. Nõ enĩ digna ẽ ħ gẽs. talẽ
hab̾e rectorẽ. Nec multopꝰ diri
antistes p̾sagia tristi regis sunere
de qͦ supͣ diximꝰ. impleta s̃. Sed
& ipse antisteᷤ aidan. nõ plus qͣm
duodeimꝰ. pꝰ. occisionẽ regis quẽ

Expanded text:
adverto illum citius ex hac vita rapiendum: non enim digna est haec gens talem habere rectorem. » Nec multo post, dira antistitis praesagia tristi regis funere, de quo supra diximus, impleta sunt. Sed et ipse antistes Aedan non plus quam duodecimo post occisionem regis quem
Abbreviated transcription (Latin):
õĩbꝰ ꝯiã ipsis pͥncipibꝰ. scłi honora¬
bilis. cũ mit̾tered cancia obrad¬
ducendã nđ eõiugẽ regi osiuo.
siliã uid̾licos edulni regis eanfledã.
quȩ occiso patre illuc fuerat ab¬
ducta. Qͥ terrẽstri ql̃dẽ itinere
alo uenire. sed naiugio cũ uir¬
gine redire disponebat: accessit
ad epm aidannũ. obsecr̃as eum
ꝓse suisq qͥtãtũ iter erãt adgres¬
suri dño supplicare. Q bnedicens
illos ac dño comẽdãs: dedit gĩa ole¬
um sanctisicatũ. Scio inqͥens. quia
ubi nauẽ ascenderitis: tẽpestas ub
& uentꝰ. cõtrariꝰ. suꝑ uenios. Sed tu
memẽto: ut ħ oleũ qd̾ tͥ do mittas
imare. & statim qͥescentibꝰ. uẽtis.
serenitas maris uos leta ꝓ seqͣt᷑. accu¬
pido itinere domũ remittos. Quȩ
cũcta ut p̃dix̃rat antisteᷤ: ex ordine
completa s̃: Et qͥdẽ in pͥmis surenti¬
bus undis pelagi. tẽptabãt naute
anchoris ininare missis. nauẽ reti¬
nerest nec ħ agenteᷤᷤ aliqͥd ꝓficieband̃

Expanded text:
i honorabilis, cum mitteretur Cantiam ob adducendam inde conjugem regi Osuio, filiam videlicet Aeduini regis Eanfledam , quae occiso patre illuc fuerat adducta: qui terrestri quidem itinere illo venire, sed navigio cum virgine redire disponebat, accessit ad episcopum Aidanum, obsecrans eum, pro se suisque qui tantum iter erant adgressuri, Domino supplicare. Qui benedicens illos, ac Domino commendans, dedit etiam oleum sanctificatum: « Scio, inquiens, quia ubi navem ascenderitis, tempestas vobis et ventus contrarius superveniet: sed tu memento ut hoc oleum quod tibi do, mittas in mare; et statim quiescentibus ventis, serenitas maris vos laeta prosequetur, ac cupito itinere domum remittet. » Quae cuncta ut praedixerat antistes, ex ordine completa sunt: et quidem inprimis furentibus undis pelagi, tentabant nautae anchoris in mare missis navem retinere, neque hoc agentes, aliquid proficiebant:
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd nõ habiumꝰ. equuos uilio¬
res. plurimos. uł alias specieᷤᷤ qͣ
ad pauꝑũ dona sufficerẽt. qͣm
uus eis equũ nõ dareᷤ qͣm tͥ spe¬
cialit̾ possid̾ndũ elegi : C ui sta¬
Num tͥ carior ẽ ille siliꝰ. equȩ.
qͣm ille sili. di : Ebꝰ. dictis: in¬
trabat ad prandendũ. & ep̃s qͥ
dem resid̾bat insuo loco. Porro
cõsistẽs ad focũ. cale sieri cũ mi¬
nisiris. &repent̃ int̃ cale siẽtũ
recõdãs u̾bũ qd̾ dix̃rit illi anti¬
steᷤ: discinexit se gladio suo. et
dedit illũ ministro. ł estinꝰ. q
accedes ante pedeᷤᷤ ep̃i corruit:
postułãs ut sibi placatꝰ. exe. quia

Expanded text:
Nunquid non habuimus equos viliores plurimos, vel alias species quae ad pauperum dona sufficerent, quamvis illum eis equum non dares, quem tibi specialiter possidendum elegi? » Cui stanum tibi carior est ille filius equae, quam ille filius Dei? » Quibus dictis, intrabant ad prandendum. Et episcopus quidem residebat in suo loco. Porro onsistens ad focum calefieri cum ministris: et repente inter calefaciendum recordans verbum quod dixerat illi antistes, discinxit se gladio suo, et dedit illum ministro, festinusque accedens ante pedes episcopi conruit, postulans ut sibi placatus esset, « Quia
Abbreviated transcription (Latin):
udẽs ep̃s multũ ꝑtimuit: ac
statim ex urgẽs leuauit eũ pro¬
mittes se multũ illi esse placatẽ.
dum modo illi p dẽs ad epulas
tristiciã deponere Dũq rex̃
iubente ac postulant᷑ ep̃o leti¬
tis usq ad lacrimarũ ꝓsusionem
effici. Quẽ dũ pb̃r suus lingua
patria qͣm rex & dom̃stici eiꝰ. nõ
nou̾rãt. qͣre lacrimaret᷑ interro¬
garos: Scio inqͥd. qi̾ nõ multo¬

Expanded text:
us, multum pertimuit, ac statim exsurgens levavit eum, promittens se multum illi esse placatum, dummodo ille residens ad epulas tristitiam deponeret. Dumque rex, jubente ac postulante episcopo, laetitristis usque ad lacrymarum profusionem effici. Quem dum presbyter suus lingua sua patria, quem rex et domestici ejus non noverant, quare lacrymaretur interroga
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicã specialis bñdietionis glo¬
riosa giã maxima suisse festur
humilittis: ut uno ꝓbarẽ sat erit
exẽplo. Donaurat ȩquũ optimõ
antistiti aidano in quo qͣmius
ambulare solit̾. uł amniũ flu¬
enta trãsire. uł si alia quelibos
necessitas insisteros uiã ꝑagere
possoe. Cui cũ paruo inter iecto
tprȩ pauꝑ qͥdã occiurerte elemo¬
sinã pocẽs desiliẽs ille p̃cepit equũ

Expanded text:
ita dicam, specialis benedictionis glorias, etiam maxima fuisse fertur humilitas, ut uno probare sat erit exemplo. Donaverat equum optimum antistiti Aidano, in quo ille quamvis ambulare solitus, vel amnium fluenta transire, vel si alia quaelibet necessitas insisteret, viam peragere posset. Cui cum parvo interjecto tempore pauper quidam occurreret eleemosynam petens, des
Abbreviated transcription (Latin):
coͣgregato cõtrt muicẽ exercitu.
cũ ud̾rte se osiumm cũ illo qͥ plurẽ
habbat auxiliatoreᷤ. nõ posse bel¬
lo cõflig̃re. ratꝰ. ẽ utiliꝰ. tũc di¬
missa intẽcioñ bellandi ẜuare se
ad tp̃ra m̃liora. Remisit gͦ exera¬
citũ quẽ cõgregaũrat. ac singo¬
los domũ redire pͣcepit. aloco qͥ
fari & ẽ auico cataractoñ .x. fere
milibꝰ. passuũ cõtra sollesticialẽ
nomine tondheri celandus. in
domũ comitis unualdi. quẽ giã
ipsũ sibi amicissimũ auctuma¬
bat: sed heu ꝓdolor longͣ alit̃
erit. Nã ab eodẽ comit̃ ꝓditẽ

Expanded text:
congregato contra invicem exercitu, cum videret se Osuini cum illo qui plures habebat auxiliarios, non posse bello confligere, ratus est, utilius tunc demissa intentione bellandi, servare se ad tempora meliora. Remisit ergo exercitum quem congregaverat, ac singulos domum redire praecepit, a loco qui fari, et est a vico Cataractone decem ferme millibus passuum contra solstitialem nomine Tondheri  Al., Condheri, celandus in domo comitis Hunvaldi, quem etiam ipsum sibi amicissimum autumabat. Sed, heu, proh dolor! longe aliter erat: nam ab eodem comite proditum
Abbreviated transcription (Latin):
spestis pͣ̃donibꝰ. dare manꝰ. abus
uero nũquã. Quin pociꝰ cõsd̾nteᷤᷤ
ĩduunũ ubi humanũ cessabat
auxiliũ de ipsis mõtibꝰ speluncis
ac saltibꝰ. cõtinue rebellabant.

Expanded text:
estis praedonibus dare manus, alios vero nunquam, quin potius confidentes in divinum ubi humanum cessabat auxilium, de ipsis montibus, speluncis ac saltibus continue rebellabant
Abbreviated transcription (Latin):
cẽdũtq omĩa & qͣsi maturtĩ seg̃tẽ
obaua queq m̃tũt calcant tran¬
it. Und̃ rursũ mittũt᷑ romam
deleraeur: ne nom̃ romañ ꝓuin¬
ciẽ qd̾ aput eos tͣadui claruerit.¬

Expanded text:
caeduntque omnia, et quasi maturam segetem obvia quaeque metunt, calcant, transeunt: unde rursum mittuntur Romam deleretur, ne nomen Romanae provinciae quod apud eos tam diu claruerat
Abbreviated transcription (Latin):
dit: den̾gacioñ redeunt cõfestim
capeisunt. Statuit᷑ adħ ĩ edito
ards aeieᷤ segnis ubi trem̃ti corde
At cõtra nõ cessant uncinata ho¬
stiũ tela.gnaui ꝓpugnatores
miserrimi de muris tracti solo
adlid̾bant᷑. Quid plura relictis
ciuittitibꝰ. ac muro sugiunt dis¬
ꝑgunt᷑ ĩ seqͥt᷑ hostis. accelerint᷑
strageᷤᷤ cũctis crudlioreᷤᷤ poribus.
Sĩc̃ enĩ agni aferis. itti miseri ciueᷤ
discerpunt᷑ ab hostibꝰ. Und̃ amau¬
sionibꝰ. acpossessiunculis suis eiec¬
ti. imminẽs sibi fam̃s ꝑiculũ. la¬
trocinio ac ipacitat̃ mutua tẽ¬
ꝑabãt. Aug̃nt̃s ex ternas dome¬
sticis motibꝰ. cadeᷤᷤ donee om̃if rẽ¬
gio tociꝰ cibi sustentacũlo excop¬
to uenandi solacio uacuaretur

Expanded text:
ditus denegatione, redeunt confestim ditus denegatione, redeunt confestim capessunt. Statuitur ad haec in edito arcies segnis, ubi trementi corde At contra non cessant uncinata hostium tela: ignavi propugnatores miserrime de muris tracti solo adlidebantur. Quid plura? relictis civitatibus ac muro, fugiunt ur. Insequitur hostis, adcelerantur strages cunctis crudeliores prioribus. Sicut enim agni a feris, ita miseri cives discerpuntur ab hostibus: unde a mansionibus ac possessiunculis suis ejecti, imminens sibi famis periculum latrocinio ac rapacitate mutua temperabant, augentes, externas domesticis motibus clades, donec omnis regio totius cibi sustentaculo, excepto venandi solatio, vacuaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniẽs: magnas hostiũ strage de¬
dit: eosq qͥ euad̾re p̾otuerint
om̃s trans maria sugauit: qͥ pͥꝰ
Tum romani denunciaũre brito¬
nibꝰ. nõ se ultri ad eoꝵ defensionẽ
tam laboriosis ex pedicionibꝰ pos¬
se satigari. Ipsos pociꝰ. monenti ar¬
studiu subire. quia nõ aliamob
causã quã si ips incestia solĩrent᷑
gebant᷑. aliqͥd commodi adlatu¬
rũ putabãt. Murũ amari ad
mare. recto tramĩt int̃ urbes
quȩ ibidẽ obm̃tũ hostiũ facte
fuerãt. ubi & seũrꝰ cõdã uallũ
fecertit. sirmo delapid̾ locarus¬
sũ atq cõspicuũ: sũptu publico
latũ & duod̾c̃i altũ. Recta ab
orient̃ ĩoccasũ liña: ut usq ho¬
die ĩtuentibꝰ. clarũ ẽ. Quo mox
oceuni adm̃ridiẽ qͦ nau̾s eorũ
habebant᷑ qr & ĩde barbaroꝵ.
ĩ ruptio tim̃bat᷑. Turreᷤ ꝑint̃¬
ualla ad ꝓspectũ maris c̃locan
ce uale dicũt sociis tãquã ultra
nõ seisuri. Siubꝰ. adsua reme¬
antibꝰ cognita scorti pictiq re¬

Expanded text:
hostium strages dedit, eosque qui evadere poterant omnes trans maria fugavit, qui prius Tum Romani denunciavere Brittonibus, non se ultra ob eorum defensionem tam laboriosis expeditionibus posse fatigari: ipsos potius monent arstudium subire, qui non aliam ob causam quam si ipsi inertia solverentur gebantur aliquid commodi adlaturum putabant, murum a mari ad mare recto tramite inter urbes quae ibidem ob metum hostium factae fuerant, ubi et Severus quondam vallum fecerat, sum atque conspicuum, sumptu publico latum et duodecim altum, recta ab Oriente in Occasum linea, ut usque hodie intuentibus clarum est: quo mox Oceani ad Meridiem quo naves eorum habebantur, quia et inde Barbarorum inruptio timebarvalla ad prospectum maris collocant, et valedicunt sociis tanquam ultra non reversuri. Quibus ad sua remeantibus, cognita Scotti Pictique re
Abbreviated transcription (Latin):
aetius uir inlustis qͥ ⁊ patricus
fuit tercũ cũ simacho gessit cẽ¬
sulatũ. Ad pauꝑculȩ brutonum
calamitat̃s explicant. Repellunt
barbari ad mare. repellit mare ad
barbapoᷤ. iñ ħ oriunt᷑ duo g̃neri
sun̾rũ. aut iugulam᷑ aut mergim᷑.
I eq hȩc tam̃ agent̃s qͥ quã ab illo
auxilis impoerire qͥuer̃. ut pote
qͥ gniiussimis eo tpr̃ȩ bellis cũbledla¬
& attili regibꝰ. hunoꝵ erit occupͣtꝰ.
u quãuis arẽ bunc ꝓximo bledla
attile sr̃is sui sit int̾emptis ĩsidiis.
tila tam̃ ipse acleo ĩ toleribilis¬
⁊ por publiee remansit. hostis ait to¬
tã peñ euĩopã excidis inuasisq¬

Expanded text:
etius vir inlustris, qui et patricius fuit, tertio cum Symmacho gessit consulatum. Ad hanc pauperculae Brittonum calamitates explicant: « Repellunt Barbari ad mare, repellit mare ad Barbaros; inter haec oriuntur duo genera funerum, aut jugulamur, aut mergimur. » Neque haec tamen agentes quicquam auxilii impetrare quiverunt, utpote qui gravissimis eo tempore bellis cuet Attila regibus Hunnorum erat occupatus. Et quamvis anno ante hunc proximo Bledla Attilae fratris sui sit interemptus insidiis, Attila tamen ipse adeo intolerabilis reipublicae remansit hostis, ut totam pene Europam excisis invasisq
Abbreviated transcription (Latin):
brittaxia. omĩ armato
milit̾ milit copiis uniũsis.
doia florid iuhatutis alacritate
abclucea: nimquã ustra douiũ
irediit. Pred̾ tar̾eũ ꝑatuit: ut

Expanded text:
Brittonum, omni armato milite, militaribus copiis universis, tota floridae juventutis alacritate, abducta nusquam ultra domum rediit, praedae tantum patuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ꝓgressi inpublicũ fi d̾le
siluis ac desesfis abditi sue sye¬
luncis occulerant: Renouan
dieᷤᷤ festos cȩlebrint. ssiera mũs¬
do corde atq ore cõsiciũt. Orem¬
sit aũt ĩ ecclesiis ap̃i qͥ erãt in
brittinia par usq ad tẽpra ar̾¬
rianȩ uesaniȩ. quȩ corrupto

Expanded text:
gressi in publicum fideles silvis ac desertis abditisve speluncis occulerant  Al., ocdies festos celebrant, sacra mundo corde atque ore conficiunt: mansitque haec in Ecclesiis Christi quae erant in Brittania pax usque ad tempora Arria
Abbreviated transcription (Latin):
long̃ lat̃q disꝑsit ut̾ns cooꝑ¬
atore uiliano decãpania. quẽ
dudũ amissi ep̃atꝰ. ĩ tẽperats
cppdo exagitabat. Qbꝰ. scĩ
apeustinꝰ. Nc̃ & cxxeri patres
osto doxi. multis sentenciaꝵ
catholicarũ milibꝰ. respõderuñ.
nec eoꝵ tam̃ clemẽciã corige¬
re ualebunt. Sed qd̾ grauius ẽ.
corepta eoꝵ uesania. magis
augescere cõtradicendo quã
fauendo ueritati uoluit emͣn¬
dari. Qđ̃ pulere u̾sibꝰ. heroicis
ꝓsꝑ retor insinuat. cũ ait cõ¬
tra augustinũ nantit᷑ serꝑe qͥdã
scriptor. quẽ dudũ liuor ad¬
urit xdax. Quis apud obscu¬
ris cõtectũ atq caũrns tollere
humo miserũ ꝓpulit angui¬
culũ. Aut hunc frug̃ sua equo
rei paũre britani. aut huic
cãpano germane corla tum¬
ent.

Expanded text:
longe lateque dispersit, utens cooperatore Juliano de Campania, quem dudum amissi episcopatus intemperans cupido exagitabat: quibus sanctus Augustinus sicut et caeteri Patres orthodoxi multis sententiarum catholicarum millibus responderunt, nec eorum tamen dementiam corrigere valebant: sed quod gravius est correpta eorum vesania magis augescere contradicendo quam favendo veritati voluit emundari: quod pulchre versibus heroicis Prosper rhetor insinuat, cum ait: Contra Augustinum narratur serpere quidam Scriptor, quem dudum livor adurit edax. Quis caput obscuris contectum utcunque cavernis Tollere humo miserum propulit anguiculum? rei pavere Britanni, Aut huic Campano gramine corda tument.