comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an scelete ipso peior sit una certe et ufticie hostis
et multorum radix est scelerum. D. ludicio gra¬
uor iniquissimo. R Mens insolido fundata et be-¬
ne sibi conscia humeros habet in expugnabiles
Superrinpone aliquantulum dampni infamie sup¬
plicii nullo fasce curuabitur ⁊ uiribus suis et ml¬
to maxime celesti ope consistet. Frunt pretera
quorum se se paribus soletur euentibus haud sper¬
nendi comites. Rome furius camilliis ac liuius
salinator. Athenis aristides atq milciades multiq
alii inter quos quidem quod mireris cicero et so¬
crates an te horum alicui an publio elodio similẽ
fieri malis. atq horum quisq cius optimus et
insua urbe clarissimus sed uidicio dampnatus.
et uel in exilium uel in carcerem uel in mortem
actus. ille uero scelestimus et inter multa flagicia no¬
tissimi quoq conuictus adulterii uiolatorq religio¬
num concordibus omnium uidicum sentencus

Expanded text:
an scelere ipso peior sit, una certe et iustitie hostis an scelere ipso peior sit, una certe et iustitie hostis et multorum radix est scelerum. Iudicio gravor iniquissimo. Mens in solido fundata et bene sibi conscia, humeros habet inexpugnabiles. Superimpone quantumlibet damni, infamie, supplicii: nullo fasce curvabitur, et viribus suis et multo maxime celesti ope consistet. Erunt preterea, quorum sese paribus soletur eventibus, haud spernendi comites, Rome Furius Camillus ac Livius Salinator, Athenis Aristides atque Meltiades, multique alii, inter quos quidem quod mireris Cicero et Socrates: an te horum alicui, an Publio Clodio similem fieri malis? Atque horum quisque civis optimus, et in sua urbe clarissimus, sed iudicio damnatus, et vel in exilium, vel in carcerem, vel in mortem actus. Ille vero scelestissimus, et inter multa flagitia notissimi quoque convictus adulterii violentarumque religionum, concordibus omnium iudicum sententiis
Abbreviated transcription (Latin):
optimum. diuina sentencia ab soluendus. Si quide
adtribunal eternum iusti iudicis prouocacio sal.¬
ua est. solet is perperam iudicata re̾scindere.D. In:¬
iuste iudicor. R Ut iusticia in iustos sic iniusticia
iustos premit. ubi igitur inuista dampnacio ibi
iustus est reus. nemo autem tam demens nisi in¬
saniat ut hec peruerti seq inuistum iusto iudicio
premi uelit. nemo tam pauidus nisi sit pessimus
ut non pocius dampnari eligat in iusto iudicio ꝗͣ
absolui. Tanto enim id sacius. quanto est melior
oppressa iusticia. qułam impetiosa nequicia. quãto¬
q est optabilior mens bona quam propicia for¬
nina quamuis illa laboribus hec deliciis afluat.
Plus licam. tanto est melius iuste eciam dampnari
qͣuam inuiste absolui. quanto est peius impunitũ
quam punitum crimen. In hoc enim sceleri uinc¬
ta uifticia est. malo quidem magno. bonum ing¬
ens. In illo autem scelus et inpunitas que nescio

Expanded text:
optimum, divina sententia absolvendus, si quidem optimum, divina sententia absolvendus, si quidem ad tribunal eternum iudicis iusti provocatio salva est. Solet is perperam iudicata rescindere. Iniuste iudicor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iudicio premi velit; nemo tam pavidus, nisi sit pessimus, ut non potius damnari eligat iniusto iudicio, quam absolvi. Tanto enim id satius, quanto est melior oppressa iustitia, quam imperiosa nequitia, quantoque est optabilior mens bona, quam propria fortuna, quamvis illa laboribus, hec delitiis affluat. Plus dicam: tanto est melius iuste etiam damnari quam iniuste absolvi, quanto est peius impunitum quam punitum crimen. In hoc enim sceleri iuncta iustitia est, malo quidem magno bonum ingens. In illo autem scelus et impunitas, que, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
mata et pulcherrima rerum ne lateant attollun.¬
tur. sin id uiste pateris. acquiesce remedio et concre¬
te sordes flammis aut asperitatibus eluuntur et ma¬
li magni medicina tuistior sit oportet. quem mor¬
horum tedet amara non respuat.quem scelerum
penitet. supplicia non recuset. N. In equleum tollor.
si inmeritus. unde exalto seuiciam alienam despi¬
cias. at si meritus unde aterra diuulsus. ipse tuum
darius aspicias crimen quodq conmissum doles.
non doleas plecti. D Torqueor.R. Aut temptanir uutꝰ
aut punitur uicium alterum sepe utile alterum sem¬
per expediens. bona exercitacio uisti est.pessima no:¬
centis inpunitas. D Torqueor. R hisce iter adpaci¬
enciam et ad mortem. De ĩn iusto iudicio dolor. Cb¬
niusto iudicio dampnatus sum.RUnius
iudicis aut paucorum uoce testium dãp¬
natus. populi uocibus aut tacito iudicio
quodq est melius consciencia ip̃a tua. quodq est

Expanded text:
mata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attollunmata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attolluntur. Sin id iuste peteris, acquiesce remedio: et concrete sordes flammis aut asperitatibus eluuntur, et magni mali medicina tristior sit oportet. Quem morborum tedet, amara non respuat. Quem scelerum penitet, supplicia non recuset. In equuleum tollor. Si inmeritus, habes unde ex alto sevitiam alienam despicias, at si meritus, unde a terra divulsus, ipse tuum clarius aspicias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 66 DE INIUSTO IUDICIO Iniusto iudicio damnatus sum. Unius iudicis aut paucorum voce testium damnatus, populi vocibus, aut tacito iudicio, quodque est melius, conscientia ipsa, quodque est
Abbreviated transcription (Latin):
dam omnis uita supplicium uisa est. sed uos nihil mi¬
nus quꝰam hee philosophice uoces tangunt. herent
quidem aurium uestibulo menus claustra non sube¬
unt hinc ad omnem corporis offensiunculam inge¬
miscitis animi iuge mortiferumq supplicium non
sentitis illicimpacientes. hic hebetes D. In equuleum
leuor. R. Quid refert in equuleum an lectulum tor¬
quendus ascenderis te carnificis nodus premet. at
hunc febris. hunc podagra. hunc uxor. hunc filius.
finita cupiditasq. spesq anhela. hunc tortore quolibet
peior metus. ferquire mortalium status. uix ullum
inuenies non inequuleo pendentem sed cum mille
sint equlei nisi ligeum non timetis. D. Torqueor.R
Aut innocencia intormentis. aut iusticia te ipsum con.¬
solare. Nam si in uiste torquetis gaudendum est. ex¬
perimentum tbi atque aliis et fulgor quidam tue
uirtutis accesserit. attrectati ac sublati fragrancior
ac nocior fama est. Ut bene oleant teruntur aro.¬

Expanded text:
dam omnis vita supplicium visa est, sed vos nichilomidam omnis vita supplicium visa est, sed vos nichilominus quam he philosophice voces tangunt: herent quidem aurium vestibulo, mentis claustra non subeunt. Hic ad omnem corporis offensiunculam ingemiscitis, animi iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podagra, hunc uxor, hunc filius, finita cupiditas spesque anhela, hunc tortore quolibet peior metus. Perquire mortalium status: vix ullum invenies non in equuleo pendentem. Sed, cum mille sint equulei, nisi ligneum non timetis. Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, aut iustitia te ipsum consolare. Nam si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac sublati; fragrantior ac notior fama erit. Ut bene oleant, teruntur aro
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam carcer ad insignem gloriam alios ad exi¬
miam fortunam ad regnum asios multos adcelum
misit adsepulcrum omnes nullum cepit quem red
torqueor. R. Quid nunc diceres si iuste. nul¬
lum nempe tormentum consciencia ma¬
ius est illa incolumi hec externa despicito intra te
est consolator tuus. D Torqueor prorsus indigne.R.
Tortoris nuserere tui ille te grauius torquetur. Sob¬
Quamuis enĩ mundus obstrepat minus mali est pati
iniuriam quam inferre. D. Torqueor. R. Nouum
mali ueteris lamentum. nunquid enim non antra
torquebaris inter tormenta natus. inter tormenta
uixisti. inter tormenta moriturus. Quid nunc noui
accidit. mutantur tormentorum species. tormenta
non desinunt. excute totum tempus etatis quem si¬
ne tormentis dĩe egeris recordare. Aliqua falsis for¬
san gaudus adumbrata reperies ueris autem ple¬
na tormentis quibus si acriter exumes nullam uite
partem uacare fateberis. Unde non inmerto quibus¬

Expanded text:
quosdam carcer ad insignem gloriam, alios ad exiquosdam carcer ad insignem gloriam, alios ad eximiam fortunam, ad regnum alios, multos ad celum misit, ad sepulcrum omnes, nullum cepit quem non torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi, hec externa despicito: intra te est consolator tuus. Torqueor prorsus indigne. Tortoris miserere tui: ille te gravius torquetur. Quamvis enim mundus obstrepat, minus mali est pati iniuriam quam inferre. Torqueor. Novum mali veteris lamentum: numquid enim non antea torquebaris? Inter tormenta natus, inter tormenta vixisti, inter tormenta moriturus: quid nunc novi accidit? Mutantur tormentorum species, tormenta non desinunt. Excute totum tempus etatis, quem sine tormentis diem egeris recordare: aliqua falsis forsan gaudiis adumbrata reperies, veris autem plena tormentis; quibus, si acriter extimes, nullam vite partem vacare fateberis. Unde non inmerito quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uel mundi odio uulgiq fastidio eligentes.Tu
si hec animo non es cuiq carceris finem cupis ex¬
pecta. Aut it hinc homo eruet. aut mors. que
clauem carceris alteram habet. Unus quidem
intiditus exitus multi sunt. alium isericordia
alium uis emisit. alius in nocencia sua. alius cus¬
todum negligencia euasit. alius precio. alius in¬
genio. et uel sub terraneis cuniculis uł ꝑtenebras
amice noctis clapsus est Quibusdam patrum memo¬
ua terremotus et ruina carteris uiam fecit ad postre¬
mum quos nihil emiserit mors absoluit nec minus
uarii euadencium euentus. marium consulatui car¬
cer dedit uilium cesarem pirratarum custodia sum¬
mum misit ad imperium. Hac etate quidam deli¬
mine carceris ad diuum transiuere. et cathenam si¬
bi excussam iniecert aliis. Deniq regulum et socra¬
tem. multosq alios non tam carcer extmxit ut uisa
est. qm carceri clarus sinis eripuit. Et ad summã

Expanded text:
vel mundi odio vulgique fastidio, eligentes. Tu vel mundi odio vulgique fastidio, eligentes. Tu si hoc animo non es, tuique carceris finem cupis, expecta: aut te hinc homo eruet, aut mors, que clavem carceris alteram habet; unus quidem introitus, exitus multi sunt. Alium misericordia, alium ius eruit, alius innocentia sua, alius custodium negligentia evasit, alius pretio, alius ingenio, et vel subterraneis cuniculis, vel tenebras amice noctis elapsus est; quibusdam, patrum memoria, terremotus et ruina carceris viam fecit; ad postremum, quos nichil emiserit, mors absolvit. Nec minus varii evadentium eventus: Marium Consulatui carcer dedit, Iulium Cesarem Pyratarum custodia summum misit ad imperium; hac etate quidam de limine carceris ad dominium transivere, et catenam sibi excussam iniecere aliis; denique Regulum et Socratem multosque alios, non tam carcer extinxit, ut visus est, quam carceri clarus finis eripuit. Et, ad summam,
Abbreviated transcription (Latin):
periculo instanti atque hostium manibus carcer
exipuit. multis limen carceris proclippeo fuit et
quod intrasse profuerat exisse nocuit ut exitu
ad moniti quod horr uerant utle quod opta¬
rant miserum faterentur. D. Carceri mancipatꝰ
sum .R. Quid scis an fortasse non carcer sed ut
dicitur custodia sit quociens uinclis explicitos
hostilis mucio siue hoste seuior paupertas inua¬
sit. Quociens euasisse penituit. et carcetem quẽ
diuturnum quen ceperant non fuisse perpetu¬
um questi sunt. Uidimus in carcere quosdam
laude habitos mox inde digressos tenuem ac dif¬
sicilem uitam mesto sine clausisse. D. Miseram
incarcere uitam dego. R. Quidam libros in carce¬
te texuerunt. tu quetelas texis inutiles. quidam
luteras in carcere didicerunt. tu pacienciam dedis¬
tis D Carcerali custodia uictus teneor. R. fletiq
cauernis ac speluncis alii se murorum angustus
incluserunt. carcerem spontaneum uel dei amore

Expanded text:
periculo instanti, atque hostium manibus carcer periculo instanti, atque hostium manibus carcer eripuit: multis limen carceris pro clipeo fuit, et quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniti, quod horruerant utile, quod optaverant miserum, faterentur. Carceri mancipatus sum. Quid scis an fortasse non carcer, sed, ut dicitur, custodia sit? Quotiens vinculis explicitos hostilis mucro, sive hoste sevior paupertas, invasit? Quotiens evasisse penituit? Et carcerem que diuturnum queri ceperant, non fuisse perpetuum questi sunt? Vidimus in carcere quosdam laute viventes, mox, inde digressos, tenuem ac difficilem vitam mesto fine clausisse. Miseram in carcere vitam dego. Quidam libros in carcere texuerunt, tu querelas texis inutiles; quidam literas in carcere didicere, tu patientiam dediscis. Carcerali custodia vinctus teneor. Plerique cavernis ac speluncis, alii se murorum angustiis inclusere, carcerem spontaneum, vel Dei amore
Abbreviated transcription (Latin):
arcere claudor indigno .R. melior est
multoq satius imeritum proiusticia
pati mala quͦam perscelus bonis afflueit quãuis
nec mala illi dici debeant neq hec bona sed loqͥͦr
ut uulgus quod dolorem malum ingens uolup¬
tatem summum bonum iudicat. D. Carcere clau¬
sus sum .R. Quis non carcere clauditur aut quis
inidde disgreditur et nisi dum moritur. uetus hec
tua omtumq sors est. unde proprie unde no¬
ue igitur querele. Eta enim scito ex quo die natꝰ
es et antequam nasccreris in carcerem atque in
uincula missum te illius impenio cii omnis
celi ambitus exigua domus est.et si quid sum¬
mo creditur poet̾e tenebrosum utq carcerem
et cecum Illius carceris exĩtum si felicem cupis
huius angustias non horrebis sicut nec supplicia
nec mort̾em nec humani aliquid ad quorum
pacienciam et contemptum nisi preparatus ar¬
matusq erit animus inquacumq fortuna calle
graditur ancipiti. D. Turpi carcere claudor at¬
q angusto R Nullus carcer turpios nullus an¬

Expanded text:
arcere claudor indigno. Melior est multoque satius inmeritum pro iustitia mala pati, quam per scelus bonis affluere, quamvis nec mala illa dici debeant, neque hec bona; sed loquor ut vulgus, quod dolorem malum ingens, voluptatem summum bonum iudicat. Carcere clausus sum. Quis non carcere clauditur, aut quis inde digreditur, nisi dum moritur? Vetus hec tua omniumque sors est: unde proprie, unde nove igitur querele? Ita enim scito: ex quo die natus es, et antequam nascereris, in carcerem atque in vincula missum te, illius imperio, cui omnis celi ambitus exigua domus est. Et si quid summo creditur Poete, tenebrosum utique carcerem et cecum. Illius carceris exitum si felicem cupis, huius angustias non horrebis; sicut nec supplicia, nec mortem, nec humani aliquid, ad quorum patientiam et contemptum nisi preparatus armatusque erit animus, in quacunque fortuna calle graditur ancipiti. Turpi carcere claudor atque angusto. Nullus carcer turpior, et an
Abbreviated transcription (Latin):
q precipitat aiq ita quod poeta i̾dem ait male
cuncta ministrat impetus. si nec huis attollert ia¬
geritur quod pauide getitur sic affectus in aciem
ui descendas tecum est qui contra te dimicet tui
enim ipsius aduersus te mellior pars rebellat malus sem

Expanded text:
que precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male que precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attollere iageritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus sem
Abbreviated transcription (Latin):
gitur unde abstinendum mens terrorq denunci¬
ant Solet in esse animis presaga quedam uis cui
obstare fortassis non sit usquequaq consilium. nõ
est exemplorum numerus seu ueterum seu nouo¬
rum. clarissimis tribus uti satis habui. D. Instantis
pugne casum metuo.R. Excute tes tuas quas te
nemo meluis est qui nouerit. uide ne non rei natu¬
ra uel uirium defectus sed presagium sibi fingat ig¬
nauia cui nihil usquam non formidolosum ac est¬
difficile. Hec si libertati igitur si glotie si saluti tue
officit uirtutis auxilio conprimenda est. excitandꝰ¬
q animus et monstrandum illi sepe pauciora esse
ac leuiora pericula quam pauores. Obseruari sepe
oculis falsas ymagines terum tertibilium quibus
consternati quidam sine ferro paratam sibi uic¬
toriam tradidere hosti. Non enim falsus atq in a¬
nis metus uero lencior sed eo sepe uehemencior quo
pauentem maiora omnia sibi fingens error quo¬

Expanded text:
gitur, unde abstinendum mens terrorque denuntigitur, unde abstinendum mens terrorque denuntiant. Solet inesse animis presaga quedam vis, cui obstare fortassis non sit usquequaque consilium. Non est exemplorum numerus, seu veterum seu novorum, clarissimis tribus uti satis habui. Instantis pugne casum metuo. Excute res tuas, quas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat ignavia: cui nichil usquam non formidolosum ac difficile est. Hec si libertati igitur, si glorie, si saluti tue officit, virtutis auxilio comprimenda est, excitandusque animus, et monstrandum illi, sepe pauciora esse et leviora pericula quam pavores; obversari sepe oculis falsas imagines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe vehementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quo
Abbreviated transcription (Latin):
Si aluid nihil est teliqui at tu saltem cum biante bo¬
na tua tecum portans quamuis nudus muros pat
ne cadentis egredere et ad illam patriam aspira cu¬
uis regni non est finis. Quo cum tandem deo te
uocantem conscenderis nec obsidionem metuas nec
ruinam. nec eorum aliquid que uestris in urbibꝰ
metuuntur. De metu perdendi in bello dolor.C¬
ello uinci inetuo. R. facem quere. D.¬
Ualde uinci timeo. E Timor modestꝰ
caucionem uehemens uero desperacio¬
nem parit quarum altera nil inbello melius alte¬
ra peuis nihil in rebus omnibus. D. Magno pre¬
lii quatior terrore. R Quid bellancium timor¬
mali ferat atque extimore oriens mesticia flami¬
nius ad transimenum icrassus apud carras pompe¬
uis inthesalia expertus est. quibus in locis et sepe
alibi uerum poeticum illud apparuit. Pessimus
indubiis augur timor. D. fuentum pugne nimis
timeo. R. Differ interim dum spes redit. m̾ale per¬

Expanded text:
si aliud nil est reliqui. At tu saltem cum Biante bosi aliud nil est reliqui. At tu saltem cum Biante bona tua tecum portans, quamvis nudus muros patrie tue cadentis egredere, et illam patriam aspira, cuius regni non erit finis. Quo cum tandem, Deo te vocante, conscenderis, non obsidionem metuas, nec ruinam, nec eorum aliquid que vestris in urbibus metuuntur. 70 DE METU PERDENDI IN BELLO Bello vinci metuo. Pacem quere. Valde vinci metuo. Timor modestus cautionem, vehemens vero desperationem parit, quarum altera nil in bello melius, altera peius nil in rebus omnibus. Magno prelii quatior terrore. Quid bellantium timormali ferat atque ex timore oriens mestitia, Flaminius ad Thrasumenum, Crassus apud Carras, Pompeius in Thessalia expertus est, quibus in locis, et sepe alibi verum Poeticum illud apparuerit: Pessimus in dubiis augur timor. Eventum pugne nimis horreo. Differ interim dum spes redit. Male per
Abbreviated transcription (Latin):
felicius resurgendi. nempe hodie saguntum et
mediolanumꝰ sedibus suis stant at mediolano proxi¬
ma laudum pompey ultima ut aiunt muta uit
hiisdem barbaticis manibus et subidem tempus euer¬
sa similiter et ierosolima et carthago. Spera ergo. Si
spes cecidit et depatria actum reris caue ui succubu¬
isse fortune. peior est ergo animorum deicttio qͣuã
murorum. Uirilis non feminea uirum decet pictas
quamuis doleas patriam cecidisse noli tamen simł
occumbere quando tua iam ruina nil rei publice
collatura est quim te ipsum et si que sunt ciuũ
teliquie adfeliciora tempora reseruare satage fac¬
tis pius non lamentis. Est ubi sit ipsa etiam fuga et¬
taudabilis. Audisti ut terrencio uarroni cuius cul¬
pa ac temeritate pene ruerat imperium romanum
publice ab hominibus gracit acte sunt quod de
re publica non desperasset quod fecisse collega uir
clarissimus et culpe omnis illius expers uidebatur.

Expanded text:
felicius resurgendi: nempe hodie Saguntum et felicius resurgendi: nempe hodie Saguntum et Mediolanum sedibus suis stant, at Mediolano proxima, laudum Pompeii ultima, ut aiunt, mutavit locum iisdem barbaricis manibus, et sub idem tempus eversa. Similiter et Hierosolyma et Carthago. Spera ergo. Si spes cecidit, et de patria actum reris, cave tu succubuisse fortune. Peior est enim animorum deiectio quam murorum. Virilis, non feminea, virum decet pietas: quamvis doleas patriam cecidisse, noli tamen simul occumbere, quando tua nil iam ruina Reipublice collatura est. Quin te ipsum et, si que sunt, civium reliquie, ad feliciora tempora reservare satage, factis prius, non lamentis. Opus est ubi sit etiam ipsa fuga laudabilis audisti ut Terentio Varroni, cuius culpa ac temeritate pene ruerat imperium Romanum, publice ab omnibus gratie acte sunt, quod de Republica non desperasset; quod fecisse collega eius, vir clarissimus, et culpe omni illius expers, videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
intotum nullus diruit sed senectus attriuit cuuili¬
bus adiuta discorduis et quid refert quis euertit. quã
constat euersam. ruine mediolanẽn recencior fa¬
ma est. sub frederico imperatore barbaro et inma¬
ni.quid tu ergo tuam patriam rebaris exemptam im.¬
perio fortune cui urbes maxime atq imperia subes¬
sent. an usq adeo te fefellit amor ut urbem unam ꝙ
tu ibi natus esses tibi fingeres inmortalem cum sit ip̃¬
se mundus mortalis. Celum ruet ac terra montes et
matia mouebuntur: et creata de nichilo in nihilum
redigentur. tu iuisse tuam patriam aut miraris at
quereris. sunt quod paulo ante dicebam ut homi¬
nibus sic urbibus mortes sue non tam crebre ille qui¬
dem quod et pauciores urbes et diuturmoris eui
sunt. morti tamen obnoxie.Non sunt enim soliho¬
mines sed preter animos humana cuncta mortalia¬
D. ꝑ atcia mea ruit. R Resurget forsitan. nam et aliq̃
surrexerunt et quibusdam cecidisse materia fuit

Expanded text:
nullus in totum diruit; sed senectus attrivit, civilinullus in totum diruit; sed senectus attrivit, civilibus adiuta discordiis. Et quid refert quis everterit, quam constet eversam? Ruine Mediolanensis recentior fama est, sub Federico imperatore barbaro et immani. Quid tu ergo? Tuam patriam rebaris exemptam imperio fortune, cui urbes maxime atque imperia subessent? An usque adeo te fefellit amor, ut urbem unam, quod tu ibi natus esses, fingeres immortalem, cum sit mundus ipse mortalis? Celum ruet ac terra, montes et maria movebuntur, et creata de nichilo in nichilum redigentur: tu ruisse tuam patriam aut miraris, aut quereris? Sunt, quod paulo ante dicebam, ut hominibus, sic urbibus mortes sue, non tam crebre ille quidem, quod et pauciores urbes et diuturnioris evi sunt, morti tamen obnoxie; non sunt enim soli homines, sed preter animos, humana cuncta mortalia. Patria ruit. Resurget forsitan. Nam et alique surrexerunt, et quibusdam cecidisse materia fuit
Abbreviated transcription (Latin):
cia prohibicionis irtitatum die postero. quod nim¬
quam antea uisum erat extra mutos patrie de¬
prehensum.Sic in uetitum semper peruicacia a¬
nimos urgente nitimini. et tu nunc te arcãtum
dicis et tibi urbs tota non sufficit cui nisi obsidere¬
iis forte pars minima. domus forsitan una pars suf¬
ficeret quod maxime studiosis euenire solet quodꝙ
quod fere: omnis obsidio breuis est. Ad est ioci
solamen ac temporis equanimitas sola de est: ut
lugeans et queramini non natura rerum sed ues
uid quod euersa funditus est patria. Re.¬
An non fortunas quarundam exhiis quas
paulo ante nominabam et similes aliarũ
in numeradiłium audiuisti tirum et thebas et per¬
sepolim persici regni capud euertit alexander ma¬
cedo. quod mireris ad suggestum scorti uniusi mag¬
ne urbis tenuis fortuna. troiam euertit agamenon
saguntum hanibal carthaginem atq numanciã
affricanus minor. ierosolimam titus aliasq alii romã

Expanded text:
tia prohibitionis irritatum, die postero, quod numtia prohibitionis irritatum, die postero, quod numquam antea visum erat, extra muros patrie deprehensum. Sic invetitum semper, pervicacia animos urgente, nitimini. Et tu nunc te arctatum dicis, et tibi urbs tota non sufficit, cui, nisi obsidereris, forte pars minima, domus forsitan una sufficeret; quod maxime studiosis evenire solet. Quid, quod fere omnis obsidio brevis est? Adest loci solamen ac temporis; equanimitas sola deest. Ut lugeatis et queramini non natura rerum, sed mold eversa funditus est patria? An non fortunas quarundam, ex his quas paulo ante nominabam, et similes aliarum innumerabilium audivisti? Tyrum et Thebas et Persepolim, Persici regni caput, evertit Alexander Macedo, quod mireris, ad suggestum scorti unius. Magne urbis tenuis fortuna est: Troiam evertit Agamemnon, Saguntum Hannibal, Carthaginem atque Numantiam Africanus minor, Hierosolymam Titus, aliasque alii. Romam
Abbreviated transcription (Latin):
Quam multi ex his qui inurbibus habitant sic as¬
sidui incuria atque inforo sunt ut uix toto quam
longus est anno semel portas urbis aspiciant. Adde no¬
men obsidionis erumpere gestient et uincti sibi com.¬
pedibus uidebuntur artissimis. non hec facit obsidio.
sed oppinio qua nil est inuestit mortalis uite fluc¬
tuaciont potencius. fabulam locus poscit. De crepi¬
tum quendam senem fuisse nuper arecii fama est.
qui nunquam patrium limen excesserat. id cum
ad aures presidencium peruenisset ludendi studio
hominem ad se uocant et sibi compertum illum
dicunt dam urbe egredi solitum occulta cum hos¬
tibus habere colloquia. lue autem per sancte iura¬
re se non solum tunc presentis belli tempore sed nec
unquam ulla pace per omnem quamuis longã
uitam muris urbis egressum. Contra illi in credu¬
litatem fingere et suspectum eum rei publice di¬
cere. Quid multa. Graui inpartat pena inposita
ne egrediatur imperant. Illum ferunt impacien¬

Expanded text:
Quam multi, ex his qui in urbibus habitant, sic asQuam multi, ex his qui in urbibus habitant, sic assidui in curia atque in foro sunt, ut vix toto quam longus est anno semel portas urbis aspiciant! Adde nomen obsidionis: erumpere gestient, et vincti sibi compedibus videbuntur arctissimis; non hoc facit obsidio sed opinio, qua nichil est in vestre mortalis vite fluctuatione potentius. Fabulam locus poscit. Decrepitum quendam senem fuisse nuper Aretii fama est, qui nunquam patrium limen excesserat; id cum ad aures presidentium pervenisset, ludendi studio hominem ad se vocant et sibi compertum dicunt, illum clam urbem egredi solitum, occulta cum hostibus habere colloquia. Ille autem per sanctos iurare, se non solum tunc presentis belli tempore, sed nec ulla umquam pace, per omnem quamvis longam vitam muros urbis egressum; contra illi incredulitatem fingere, et suspectum eum Reipublice dicere. Quid multa? Gravi ni pareat pena imposita, ne egrediatur imperant. Illum, ferunt, impatien
Abbreviated transcription (Latin):
norum tanto studio prolatatis. qua auobis in colitur.
quid aliud quđam quod ait cicero. quasi quadã
parua in sula circum fuso illo mari quod magnũ
quod occeanum quod athlanticum appellatis in
terris quod tamen tanto nomine quam sit paex
uides. Undiq obsessi estis omnes. tu te obsessum
ut rem nouam narras. Uide pocius si quid inte
operis aut consilii est quod possis adutelam pa¬
trie conferre. hoc fac pocius et memento syracu¬
sii archimedis operosi senis a querele enim nec
tidi nec patrie profuerint. N. Obsideor intra patri¬
am meam. R. Quid tu igitur. an alabi maleͥs ob¬
sideri. posses id fateor malle et quidem pie quo sci¬
licet te obsesso illa esset immunis. Ceterum quod
adte attinet an solamen exiguum uiderttur ꝗc¬
quid sit inpatria tua pati ut quantum ledit ad¬
uersitas tantum leniat locus ipse. D. Intra muros
patrios coartatus sum. R lta hoc dicis quasi nul¬
le uobis maiores sint angustie quꝰam murorum.

Expanded text:
norum tanto studio prolatatis, qua a vobis incolitur, norum tanto studio prolatatis, qua a vobis incolitur, quid est aliud, quam, quod ait Cicero, quasi quedam parva insula, circumfuso illo mari quod magnum, quod occeanum, quod athlanticum appellatur in terris? quod tamen tanto nomine, quam sit parvum vides. Undique obsessi estis omnes: tu te obsessum ut rem novam narras? Vide potius, si quid in te opis aut consilii est, quod possit ad tutelam patrie conferre. Hoc fac potius ac memento Syracusii Archimedis operosi senis, querele enim nec tibi nec patrie profuerint. Obsideor intra patriam meam. Quid tu igitur? an alibi malles obsideri? Posses id, fateor, malle, et quidem pie, quo scilicet te obsesso illa esset immunis. Ceterum, quod ad te attinet: an solamen exiguum videtur, quicquid sit, in patria tua pati, ut quantum ledit adversitas, tantum leniat locus ipse? Intra muros patrios coartatus sum. Ita hoc dicis, quasi nulle maiores vobis sint angustie quam murorum.
Abbreviated transcription (Latin):
familia. obsessus argis anthygonus macedum
tex. et eumenes pergami. Obsessus hac etatt intra
urbem ianue rex Sicilie tobertus. nullo ueterũ
regum minor sique ueros reges facit uera uirtꝰ
atcenditur. Tu homuncio sorfem regiam lamen¬
taris. obsessus ambrosius. obsessus augustinus. am¬
bo simul intra mediolani ambitum obsessus ad
ultimum augustinus idem intra episcopii sui
muros. quo tempore miseratus lacrimas suas deꝰ
aterrena illum obsidione adceleste regnum transtu¬
ut. D. Obsideor. R. Et quis oro non obsidetur. uos
peccata obsident. illos morbi. hos inimicicie. illos cu¬
re. hos negocia illos ocia. illos diuicie.hos paupertas.
illos infamia. hos laboriosa celebritas. omnes corpus¬
quidem. quod tantopere colius et amatis. ille uos
carcer artissimus ciccũcingit atq obsidet obsidio¬
ne perpetua. Ipse orbis t̾re ubi ftemitis et bellis as¬
siduis insanitis ubi imperiorum terminos ac reg¬

Expanded text:
familia. Obsessus Argis Antigonus Macedonum familia. Obsessus Argis Antigonus Macedonum rex, et Eumenes Pergami; obsessus, hac etate, intra urbem Genue rex Sicilie Robertus, nullo veterum regum minor, si que veros reges facit, vera virtus attenditur. Tu, homuncio, sortem regiam lamentaris? Obsessus Ambrosius, obsessus Augustinus, ambo simul intra Mediolani ambitum. Obsessus ad ultimum Augustinus idem, intra episcopii sui muros: quo tempore, miseratus lacrimas suas, Deus a terrena illum obsidione, ad celestem regnum transtulit. Obsideor. Et quis, oro, non obsidetur? Hos peccata obsident, illos morbi, hos inimicitie, illos cure, hos negotia, illos otia, illos divitie, hos paupertas, illos infamia, hos laboriosa celebritas, omnes corpus quod tantopere colitis et amatis: ille vos carcer arctissimus circumcingit atque obsidet obsidione perpetua. Ipse orbis terre, ubi fremitis et bellis assiduis insanitis, ubi imperiorum terminos ac reg
Abbreviated transcription (Latin):
ietosolima. obsessa numantia et chorinthus euer¬
seq omnes quem iam pudeat obsideri. ipsa urbiũ
caput tomã obsidione tenta est sed cum iam ro¬
ma essc desusset. Quid capuam. quid tarentum
quid syracusas. quid athenas. quid ueios. mino¬
tes ne alias loquar. Sunt et sua urbibus fata et
pauce fatum obsidionis tuasere sed longitudo ł¬
temporum noticie rerum obstat. ut ip̃sis eciam
ciuibus suarum fata urbium sint ignota tu pre¬
sentem sentis obsidionem nec futuras preuides
nec preteritas meministi.Sic est usus. quod te
premit defles. ualde sensibus dediti estis belua-¬
rum mote. D In patria sum obsessus. R. Dicebã
tt incomodum tuum flete. iam optabile uideri
possit exilium eo quod minus officiat libertati.
N eutrum tamen officit si libertas animi uera est.
ille et indusus egredi. et exclusus regredi et ubiuo¬
luerit esse potest᷑ D Obsessus in patria mea sum .R.
Obsessus et priamus non ciuis sed rex inpatria sua
fuit. cum tota illa famosa magis quam fortunata

Expanded text:
ierosolyma, obsessa Numantia et Corynthus, everseque omnes: quem iam pudeat obsideri? Ipsa urbium caput Roma obsidione tentata est, sed cum iam Roma esse desiisset; quid Capuam, quid Tarentum, quid Syracusas, quid Athenas, quid Veios minoresve alias loquar? Sunt et sua urbibus fata, et pauce fatum obsidionis evasere; sed longitudo temporum notitie rerum obstat, ut ipsis etiam civibus suarum fata urbium sint ignota. Tu presentem sentis obsidionem, nec futuras prevides, nec preteritas meministi; sic est usus: quod te premit defles. Valde sensibus dediti estis, beluarum more. In patria sum obsessus. Dicebam te incommodum tuum flere: iam optabile videri possit exilium, eo quod minus officiat libertati; neutrum tamen officit, si libertas animi vera est. Ille et inclusus egredi, et exclusus regredi, et ubi voluerit esse potest. Obsessus in patria mea sum. Obsessus et Priamus, non civis, sed Rex, in patria sua fuit, cum tota illa famosa magis quam fortunata
Abbreviated transcription (Latin):
hanibale gestum est: nec meluis instrui aciem nec
acrius potuisse pugnari ut deuictore uictus sit et
deuicto itidem uictor ipse confessus est. uterq in¬
gens terum talium extimator. quid amisit autem ꝗ
ueram artis sue gloriam et bene geste rei conscienciã
non amisit.

Expanded text:
Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens rerum talium extimator. Quid amisit autem, qui veram artis sue gloriam et bene geste rei conscientiam non amisit
Abbreviated transcription (Latin):
alibi illic omnia posse illam perhibent. N. frelio uic¬
tus excessi .R. At non continuo nudus. possunt arma
uicts auferri. uera autem bona que sunt arma ani¬
mi eciam qui uidentur uicti retinent: ea enim ut ex
incendio ac naufragio sic aduerso ex prelio efferunt᷑.
nec illa tantum que manimis abdita ferro tangi ne¬
queunt sed illa quoq que maxime periclitari inp̃¬
lus ac ferit exposita uidentur. Itaq non quisquis bel¬
lo uincitur bellicis simul spoliatur laudibus. licet
armis amissis exacie fugientem quodq est maius
in acie pereuntem secumꝰ ducis eximii nomen ferre:
lam et adtermop̾ilas leonidam non tam uictum ꝗͣ
uincendo fatigatum inter ingentes stratorum hosti¬
um cumulos occidisse cum suis grect memorant.
historie quam dephebo famam maro applicat. et in
campis emathis si lucano creditur stetit ordine incerto
infelix acies et nouissimo prelio quod in affrica cum

Expanded text:
alibi, illic omnia posse illam perhibent. Prelio vicalibi, illic omnia posse illam perhibent. Prelio victus excessi. At non continuo nudus: possunt arma victis auferri; vera autem bona, que sunt arma animi, etiam qui videntur victi retinent. Ea enim ut ex incendio ac naufragio, sic adverso ex prelio efferuntur. Nec illa tantum que in animis abdita ferro tangi nequeunt, sed illa quoque que maxime periclitari in preliis ac ferro exposita videntur. Itaque non, quisquis bello vincitur, bellicis simul spoliatur laudibus; licet etiam armis amissis ex acie fugientem, quodque est maius, in acie pereuntem, secum ducis eximii nomen ferre. Nam et ad Thermopylas Leonidam non tam victum quam vincendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in Africa cum
Abbreviated transcription (Latin):
quantarumq sis uirium ualde ictus intellige. D.¬
Spcratam uictoriam amisi. R. Si insperatam p̾nudẽ¬
ciam quesiuisti non spernenda rerum permutacio ui¬
deri debet. D. Uictus sum bello. R. Bello uictus liberta¬
tem retinet ac uitam. uicio autem uictus uitamq amit¬
tt quisquis igitur succumbit uere uincitur . D. Uictꝰ
sum. R Quid scis an illud magno pompeio thesalico
dictum die et tibi conueniat. uincere peius erat ut
dampni plus sic peccati minus solet habere qui uin¬
citur lucrum ingens. Quod optantes quidam nõ uin-¬
ci modo sed mori eciam elegerunt et profecto merca¬
tur egregie qui morte corporis querit anime salutem
sed pleriq malis suis gaudent bonis anguntur tan¬
ta hominum mentes habet cecitas.D. Uictus sum .R.¬
ocest id quidem tibi non sciencie militaris in opia sed
fortuito contigisse. nusquam enim fortunacior ut
ita dixerim est fortuna quãm inprelio cum multa

Expanded text:
quantarumque sis virium valde ictus intellige. quantarumque sis virium valde ictus intellige. Speratam victoriam amisi. Si insperatam prudetiam quesivisti, non spernenda rerum permutatio videri debet. Victus sum bello. Bello victus libertatem retinet ac vitam, vitio autem victus utranque amittit; quisquis igitur illi succumbit vere vincitur. Victus sum. Quid scis an illud Magno Pompeio Thessalico dictum die, et tibi conveniat: Vincere peius erat? Ut damni plus, sic peccati minus solet habere qui vincitur: lucrum ingens, quod optantes quidam non vinci modo, sed mori etiam elegerunt. Et profecto mercantur egregie qui, morte corporis, querunt anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, bonis anguntur: tanta hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem tibi non scientie miltaris inopia, sed fortuito contigisse. Nusquam enim fortunatior, ut ita dixerim, est fortuna, quam in prelio; cum multa
Abbreviated transcription (Latin):
cio nullum diffidentie uestigium nulla deniq nifi
alta prorsus et inuicta consilia hoc sane quid est ali¬
uid quam uirtute aĩmi fortune duriciem mollire.
atq illam inpudorem sui et amorem tui cogere tan¬
dem igitur ut dignum erat emersere et milies ftra¬
ti surrexete alcius ut non hostes tantum suos modo
tam formidabiles sed totum mox exordine terrasx
orbem uirtus illis ac fortuna subiceret. D. Uictus sũ
faceor.R. Nunc demum incipis nosse fortunam et
hoc saltem boni sugiens inuenisti. nemo ferme res
magnas grans discit multos docet experiencia qͦs
scolã nonꝰ docuit et preceptoribus surdum capud
hausit oculis quod auribus non ualebat: Nulla
rerum humanarum. cercior magistra quam adu¬
sitas nulla discutiendis erroribus apcior.D. Mag¬
no fortune uulnere corrui. R Surge nec iaceas
nusquam cdarius quam inter fortune uulnera pro¬
minet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum

Expanded text:
tio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi tio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus et invicta consilia. Hoc sane quid est aliud quam virtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amorem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabiles, sed totum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulnera prominet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
redut uictotemq suum. maiore quam ab illo pri¬
die uictus erat pͥrelio uicit. Et iuluis cesar ad du¬
rachium inferior ad pharsaliam mox iagenti prelio.
uictor fuit multi prelio uicti bello fuere uictores. nõ
cadunt animiuirorum fortium unius lucis euentu
non magnanimi tantum sed longanimes funt.uic¬
tus hodie cras pugnabis caucius. Ducis artem in
ĩfausta prelia quasi tristes fidiq edocent magistri
atque ubi sit erratum plagis admonent sic agrico¬
lam sterilitas architectum lapsus edium equitem ca¬
sus crebri nautam graues acuunt procelle errando dis:S¬
citur. D. Uictus sum .R. Non est uictus nisi qui se uic¬
cum credit cuius spes obruta et extincta est: cuius
animus arma deposuit aspice romanos animos cũ
semper tum presertim bello punico secundo non tan.¬
ta defectione sociorum non conspiracione regum ac
gencium non tot infelicibus preliis ac ruinis pene
u̾ltimis uicti sunt nulla unquam apud illos pacis m̃e¬

Expanded text:
rediit, victoremque suum maiore quam ab illo prirediit, victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox ingenti prelio victor fuit. Multi, prelio victi, bello fuere victores. Non cadunt animi virorum fortium unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum lapsus edium, equitem casus crebri, nautam graves acuunt procelle: errando discitur. Victus sum Non est victus nisi qui se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, cuius animus arma deposuit. Aspice Romanos animos: cum semper, tum presertim bello Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam apud illos pacis men
Abbreviated transcription (Latin):
uiri uirtus et exercitum seruauit et ducem. ne ut si
longior qu̾am oportet cu res suis in locis queres mihi
nominum et temporum conmemoracio sola sufficit.
Pdecius bello samnitico calphurius flamma bello pu¬
nico primo. affricanus minor bello punico tercio
tribuni omnes militum ducumq et exercituum ser¬
uatores. Tanta esse uirtus ac felicitas esse porest ut
aliena in famiam eximiam inglotiam tuam uergat
Anceps sane negocium sed extrema in necessitate uni¬
cum promde ut cumq alios fortuna rotauerit tu uͥ¬
tutis gubernaculum si mihi obsequi uolueris. nec in
lam timor euanuit sperart incipies.hec ẽ
horum series affectuum. Nam cum spes
ac metus de futuro sint iam ut futurum potest esse.
quod speras. sic futurum esse desiit quod timebas.¬
D. Magno prelio uictus sum. R. Tantum ne animo sif¬
uictus. nempt ille si cecidit actum est. meministi
ut marcellus prelio uictus die proximo in aciem

Expanded text:
viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si longior quam oportet, tu res suis in locis queres, michi nominum et temporum commemoratio sola sufficiet: Publicus Decius bello Samnitico, Calphurnius Flamina bello Punico primo, Africanus minor bello Punico tertio, tribuni omnium militum ducumque et exercituum servatores; tanta esse tua virtus ac felicitas potest, ut aliena infamia eximiam in gloriam tuam: anceps sane negotium, sed extrema in necessitate unicum. Proinde utcunque alios fortuna rotaverit, tu virtutis gubernaculum, si michi obsequi volueris, nec in am timor evanuit, sperare incipies: hec est horum series affectuum. Nam cum spes ac metus de futuro sint, iam, ut futurum potest esse quod speras, sic futurum esse desiit quod timebas. Magno prelio victus sum. Tantum ne animo victus sis. Nempe ille si cecidit, actum est. Meministi ut Marcellus prelio victus, die proximo in aciem
Abbreviated transcription (Latin):
motus. Et quid hic negocii inquid est. quid uos ege¬
ritis nulluis ignorat.si per omnia contrarium agimꝰ
aberrare non possumus. O uerbum dignum docti ho¬
minis ex ingenio prodiisse. tu nunc igitur in colle¬
ga tuo contrarium tibi statuas exempłar cui dissi¬
milimus fieri uelis. De magistro milicie in consulto c.¬
st mihi magister milicie in. dolos¬
consultus ac preceps. R. Hoc aliquanto pe¬
uculosius non negem legiones uestras in¬
terroga iacentes adtrebiam ad transimenum it ad
cannas multisq aliis in locis. si remedium uis dubi¬
am linque miliciam. Si id forte non datur ac tu for¬
titer atꝙ industrie ministerium tuum age ut inter
tui ducis errores tua uirtus emineat. nec te ruina op¬
primat aliena. sed tu pocius si qua est uia publice hu¬
meros subicias ruine. Rem difficilem sed neꝙ impossi¬
bilem neq insuetam iubeo ut enim sepe militibus ob¬
suit multis unius ducis ignauia sic interdum unius

Expanded text:
motus. “Et quid negotii, inquit, est? Quid vos egemotus. “Et quid negotii, inquit, est? Quid vos egeritis nullus ignorat: si per omnia contrarium agimus, aberrare non possumus”. O verbum dignum docti hominis ex ingenio prodisse! Tu nunc igitur in collega tuo contrarium tibi statuas exemplar, cui dissimillimus fieri velis. 72 DE MAGISTRO MILITIE INCONSULTO Est michi magister militie inconsultus ac preceps. Hoc aliquanto periculosius non negem. Legiones vestras interroga iacentes ad Trebiam, ad Thrasumenum, et ad Cannas multisque aliis in locis. Si remedium vis, dubiam linque militiam; si forte non datur, at tu fortiter atque industrie ministerium tuum age, ut inter tui ducis errores, tua virtus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu potius, siqua est via, publice humeros subicias ruine. Rem difficilem, sed neque impossibilem, neque insuetam iubeo. Ut enim sepe multis militibus obfuit unius ducis ignavia, sic interdum unius
Abbreviated transcription (Latin):
te subiciat honestiore suffcagio quꝰam si eum tibi po¬
pulus subiecisset aut omnes intelligant illum tibi
parem nomine rebus imparem. et quicquid bene
gesseritis tuum esse quicquid secus illi: D Collega
mihi stultus obtigit ac peruersus. R. Quedam ꝑ cõ¬
trarium discuntur. Solent magista tardiusculis dis¬
cipulis ineptum aliquid proponere. quod cum res¬
puerit discenis ingenium aduera facilius retrahatur
Redit ad memouam obscuri hominis clarum uerbũ
ante non magnum tempus cum florentina ciuitas
tatum mutasset quod crebro nimis ac libenter fa¬
cit atq ad ymam plebem frena rei publice peruenis.¬
sent. Unus exinsolenti grege qui du illa tenuerat.
et mestus amiserat uicini in opis mechanici humi¬
litatem spernens. Et tu inquit qui neque litteras no¬
ueris neq umquam patrios fines ex cesseris uili semꝑ
aruficio uitam trahens cum paribus tuis qualiter hãc
tantam et tam nobilem urbem reges. Ille autem nihil

Expanded text:
te subiciat honestiore suffragio, quam si eum tibi pote subiciat honestiore suffragio, quam si eum tibi populo subiecisset, aut omnes intelligant, illum tibi parem nomine, rebus imparem, et quicquid bene gesseritis tuum esse, quicquid secus illius. Collega michi stultus obtigit ac perversus. Quedam per contrarium discuntur. Solet magistri tardiusculis discipulis ineptum aliquid proponere, quod cum respuerit discentis ingenium, ad vera facilius retrahatur. Redit ad memoriam obscuri hominis clarum verbum. Ante non magnum tempus, cum Florentia civitas statum mutasset quod crebro nimis ac libenter facit, atque ad imam plebem frena Reipublice pervenissent, unus ex insolenti grege, qui diu tenuerat illa, et mestus amiserat, vicini inopis mechanici humilitatem spernens: “Et tu, inquit, qui neque literas noveris, neque umquam patrios fines excesseris, vili semper artificio vitam trahens, cum paribus tuis qualiter hanc tantam et tam nobilem urbem reges?” Ille autem, nichil