comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciaꝵ p̃sides. ut eos quos ip̃ẽ mit¬
tit simalit̃ transmittant insius pro¬
uintiis cum quiete morat᷑os. ⁊ siquo
adiutorio indigeant. hec ꝑferat᷑ eis.
Nemo aut̃ diuisus aq̃store maneat ĩ
istaciuitate. nec tam̃ de eadẽ causa re¬
uertat᷑ ⁊ questorẽ molestet. Sin aũt
tale aliquid fuiͣt perpetrat. penã cõpe¬
tentẽ erratorib in põat᷑. si questor ex¬
uimauit inportib uł inportis offitia¬
les suos mitt̃e. ut sibi sedeant ⁊ ꝑscru
pud antiquos legislatores
dare cõpellunt᷑. neq iniudicio p̃fecti
p̃toĩo annonarũ nom̃ aliqͥd pr̃ent. qd̾

Expanded text:
provinciarum praesides, ut eos, quos ipse mittit, illi similiter transmittant in suis provinciis cum quiete moraturos, et si quo adiutorio indigeant, hoc praebeant eis. Nemo autem dimissus a quaestore maneat in ista civitate, nec iterum de eadem causa revertatur, et quaestorem molestet; sin autem tale aliquid fuerit perpetratum, poena competens temeratoribus imponatur. Idem Si quaestor aestimaverit in portibus officiales suos mittere, ut ibi sedeant, et pers Idem Et apud antiquos legislatores dare compellantur, neque in iudicio praefecti praetorio annonarum nomine aliquid praest
Abbreviated transcription (Latin):
nistrieius lucr̃ abaliquo capiant.
Nam ⁊ siquid ceꝑint pecunie. punien¬
di st̃ aquestore. Idõ enĩ expuplicis rati¬
onib destinauimus eis annonas. ut
questor quidẽ .x. libraꝵ auri pondꝰ¬
accipiat. Consiliarii aũ eiꝰ. solidos .c.

Expanded text:
iant; nam et si quid ceperint, puniendi sunt a quaestore. Ideo enim ex publicis rationibus destinavimus eis annonas, ut quaestor quidem decem libras auri accipiat, consiliarius autem eius solidos centum,
Abbreviated transcription (Latin):
pbatioes sententiã ipsius q̃storis reus
puniat᷑. ut nemine fori p̃scriptioẽm
habente.
iqͣstor adeuntes sibi contẽpserit. ip̃e
questor de suo ei resarciat. ⁊aliã gra¬
uissimã indignatiõe expectet.

Expanded text:
bationes sententia ipsius reus puniatur, nemine fori praescriptionem habente. Idem Si quaestor adeuntes se contempserit, ipse de suo damna eis resarciat, et aliam gravissimam indigna
Abbreviated transcription (Latin):
et scĩmonialiũ lites dirimere.
De temeratoriły huuis cõstitutõis
Siquis aũt hanc constiuitionẽ iuola¬
uerit in magistratu quidẽ positus.
.x. librarũ auripena mulctabitur.
Executor aũ litis constitut᷑ in decanicis
eccłaꝵ recludant᷑ cõpetentes peãs liutũᷤ
et postea nõ cõcedat᷑ ei officiũ executoĩs

Expanded text:
et sanctimonialium lites dirimere. De temeratoribus huius constitutionis Si quis hanc constitutionem violaverit, in magistratu quidem positus decem librarum auri poena mulctabitur, exsecutor autem litium constitutus in decanicis ecclesiarum recludatur competentes poenas luiturus, et postea non concedatur officium exsecutoris
Abbreviated transcription (Latin):
nachum uł seĩmoniales in assistio
tutã adciuilem iudicẽ accusare
uł trahere. S magis adeat ciuita¬
tis ep̃m. ille tĩr existimabit utrũ
rep̃sentaĩ pͥncipał ꝑsona debeat. an
cum omĩ scł honestate. ita ut ep̃s
legib ⁊ canonib consentaneam
sententiã proferat.
t hec constitutio adcuram ma¬

Expanded text:
em in asceterio ad civilem iudicem accusare vel trahere, sed magis adeat civitatis episcopum. Ille enim aestimabit, utrum repraesentari principalis persona debeat, an cum omni scilicet honestate, ita ut episcopus legibus et canonibus consentaneam sententiam proferat. Vt haec constitutio ad curam ma
Abbreviated transcription (Latin):
tatis aut ea persingłos impetrandũ
ipse comune rõanis omĩb fecit. qͥd
nouum si nos quoq ius aureoꝵ anu¬
loꝵ ⁊ nataliũ restitutioĩs generale fe¬
cimus omĩb lib̾tinis. saluo patronatꝰ
honore. De potestate cõstitutiois ĩtp̃r
Sec aut̃ omĩa infuturis casibus
uł scĩmonialem conat᷑
iquis cum mõachis uł seĩmonia

Expanded text:
m, antea per singulos impetrandum, ipse commune Romanis omnibus fecit, quid novum, si nos quoque ius aureorum annulorum et natalium restitutionis generale fecimus omnibus libertinis, salvo patronatus honore? De potestate constitutionis in tempore Haec autem omnia in futuris casibus vel sanctimonialem conatus sit Si quis cum monachis vel sanctimonia
Abbreviated transcription (Latin):
Siprouocatio in hac ciuitate iudicipor
dies suos peragant. cursus nulla repara¬
tione in huitismodi prouocationib locũ
habentem.

Expanded text:
Si provocatio in hac civitate iudici pordies suos peragant cursus, nulla reparatione in huiusmodi provocationibus locum habente.
Abbreviated transcription (Latin):
iper puplicas persõas hr̃des ãmo¬
niti iussa testatoris implere no¬
lueruit. onme lucrum quod eis
relictum ẽ auferatur. cum fructibꝰ
icetĩs emolum̃tis que in medio tp̃r
accesser̃. negligente aut̃ ep̃o. liceat
etiam metropolitanis. hiuiusmodi
causas diligent̃ inquirere.
De herede testatoris si subãm non
sufficere dixĩt.

Expanded text:
per publicas personas heredes admoniti iussa testatoris implere distulerint, omne lucrum, quod eis relictum est, auferatur cum fructibus et ceteris emolumentis, quae medio tempore accesserunt. Negligente autem episcopo, liceat etiam metropolitanis huiusmodi causas diligenter inquirere. Si heredes testatoris substantiam non sufficere dix
Abbreviated transcription (Latin):
stigare ⁊ corumdiligenti cura medeĩ
calamitatib similit᷑ bonumpublicũ
liumminrõꝵ tamfuturoꝵ quamp̃sentiũ
nouĩt uniũsitas qualit̃ dumapud ron
deremus. oĩa que adhonorem imꝑu sp¬
ectare uidentur sollicite indagantes
ꝑmitiosis sunam. pestem⁊ rei .p. non ine¬
diocre dctrĩtum inferentem rescea¬
re ꝓposimnus.: permultas uint̃pellatio¬
nesaenos sactas didicimus milites be¬
nefitra sua passandistra here aectaoĩb
exaustis suoꝵ semdꝵ seruitia subt̃ fu¬
gtre ꝑquotiures imꝑi maxime arte¬
nuatas cognouimus. dumꝓceres no¬
strimilites suor omib bene fitiis exu¬
tos adfeucemnrĩ nominis ex pedatio
ne tñs ducere nonualeant. hortatu

Expanded text:
stigare et eorum diligenti cura mederi calamitatibus simulque publicum bonum lium nostrorum tam futurorum quam presentium noverit universitas, qualiter, dum apud Roncderemus, omnia que ad honorem imperii spectare videntur sollicite indagantes, pernitiosissimam pestem et rei publice non mediocre detrimentum inferentem resecare proposuimus. Per multas etenim interpellationes ad nos factas 2 didicimus, milites beneficia sua passim distrahere ac ita omnibus exaustis suorum seniorum servitia subterfugere, per quod vires imperii maxime attenuatas cognovimus, dum proceres nostri milites suos omnibus beneficiis exutos ad felicem nostri nominis expeditionem minime transducere valeant. Hortatu
Abbreviated transcription (Latin):
antent̾m missũ eorum causa fimat̃
maiorib siue deminõib dehoc scłomi¬
grauĩt filios cius bnfitium tenere. Si
ucrofilios non huit.⁊abiaticos ex ma¬
sculo filioreliquerit: parimõbenefi¬
sorumindancdis equis ꝯarmis suis se¬
morib. Si forte abiaticum exfilionõ
reliquerit ꝯ frm̃legitimũ ex parte pa¬
tris buĩt ⁊ semorem offensũ habuit.
⁊ sibiuult satis facere ꝯmilescius ef¬
militum cambium. aut p̃cariam au
libellum sine corum assensu facere p̃su
res habuerunt hr̃e uolumus. Illud uo
quod non habuerunt nullomõ exigi¬
mus. Si quis hanc nrãm iussiomp̃tĩe¬
rit aurilibras .c. comp̃. medietatẽ cam¬

Expanded text:
ante nostrum missum eorum causa finiatuante nostrum missum eorum causa finiatumaioribus sive de minoribus de hoc seculo migraverit, filius eius beneficium habeat ; si vero filium non habuerit et abiaticum ex masculo filio reliquerit, pari modo benefisorum in dandis equis et armis suis senioribus. Si forte abiaticum ex filio non reliquerit et fratrem legittimum ex parte patris habuerit, si seniorem offensum habuit et sibi vult satisfacere et miles eius efmilitum cambium aut precariam aut libellum sine eorum consensu facere presures habuerunt, habere volumus, illud vero, quod non habuerunt, nullo modo exigimus. Si quis hanc iussionem infregerit, auri libras centum componat, medietatem kam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsius semorib scruiant deuote p̃cipi¬
mue. ⁊ firmĩt statuimnus. ut nulluᷤ
miles epõrumabbatum. abbatissa¬
rum. marchionum uel comitum.
uel om̃ium qui comitũ denrĩs pu
d̾it tamdenrĩs maiorib ualuasdĩb
quam peoꝵ militib sine certa con¬
uicta culpa suum benefitium ꝑdat.
nisi scđiconsuetudinem antece¬
sorumnrorũ nuditiũ pariũ suorũ
ꝯsicontẽptio emer serit. int̾ semorẽ
ꝯmilitem quamuis pares adudi¬
cauĩnt illum suobene fitiocarere.
debere: sulle dix̾it: hoc inuiste. uł
hochofactum eẽ. ip̃e suum bñfitũ
tencat. donee senior ꝯille quẽ cul¬
iniuiditio seniorib defecint. ille ꝗ
culpatur suum bñfitiumteneat do¬
nccipẽcum suo seniore ⁊parib ante
nrãm p̃sentiamueniant. Semoruõ
aut miles quiculpatur. quiadnos
uenire decreiũt sex ebdomadas añt¬
quã it̃capiat. eicum quolitigauit
innotescat. hoc autemde maiorib
ualuasorib obseruetur. Deminori¬
b uõmregno aut ante semores aũ

Expanded text:
is senioribus serviant devote, precipimus et firmiter statuimus, ut nullus miles episcoporum abbatum abbatissarum aut marchionum vel comitum vel omnium, qui benefitium de nostris pubdit, tam de nostris maioribus vasvasoribus quam et eorum militibus sine certa et convicta culpa suum beneficium perdat, nisi secundum constitucionem antecessorum nostrorum et iudicium parium suorum. Si contentio emerserit inter seniores et milites, quamvis pares adiudicaverint illum suo beneficio carere debere, et si ille dixerit hoc iniuste vel odio factum esse, ipse suum beneficium teneat, donec senior et ille quem culin iudicio senioribus defecerint, ille qui culpatur suum beneficium teneat, donec ipse cum suo seniore et paribus ante nostram presentiam veniant. Senior autem aut miles qui culpatur, qui ad nos venire decreverit, sex ebdomadas, antequam iter incipiat, ei cum quo litigavit innotescat. Hoc autem de maioribus vasvasoribus observetur. De minoribus vero in regno aut ante seniores aut
Abbreviated transcription (Latin):
uebaliquod ꝯmertium aduersus teno¬
uõ contra saluberrima nrẽ constituti¬
ons p̃ccpta adhuius mor̃allcitũ ꝯmer¬
tiumaccesserit uel aliquid infraude
logis machinari tẽptauit. p̃cioac benẽ¬
fitiostcariturum cognoscat. Notaĩo
uõ qui suꝑtali contractu. ubellũuel a¬
liud instrum̃tũ conscripserit postami¬
siõm offitii infame ꝑiculum sustinẽ
sanctimus. Datadie .ui. m̃sis nouem

Expanded text:
vel aliquod commertium adversus tenovero contra saluberrime nostre legis precepta ad huiusmodi illicitum commertium accesserit vel aliquid in fraudem legis machinari temptaverit, pretio ac beneficio se cariturum agnoscat. Notarium vero qui super tali contractu libellum vel aliud instrumentum conscripserit, post ammissionem officii infamie periculum sustinere sanctimus. Data sexto die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
libre auri. Namusꝙ ad librã auri p̾sti¬
num morẽ conu̾saĩ iubemus
De uiet potesta te constitutioĩs ĩ loco.
Suius constitõis subtilitas inciuitatib
Elocum hãt. Si enĩinstrum̃ tũ iniuico
compositũ sit. consuetudo proiuire hãt᷑
Austicox enĩ simplicitatẽ intestam̃tis
facienddis non pgrauatumus quãuis
alias inordinatiõe testam̃toꝵ sũma sub¬
tilitas exigat᷑.
De ui et potestate cõstitõis intẽpore.
ec constitutõ infuturis instrum̃tis et cõ

Expanded text:
pristinum morem conservari iubemus. De vi et potestate constitutionis in loco Huius constitutionis subtilitas in civitatibus locum habeat. Si enim instrumentum in vico compositum sit, consuetudo pro iure habeatur; rusticorum enim simplicitatem et in testamentis faciendis non praegravamus, quamvis alias in ordinatione testamentorum summa subtilitas exigatur. De vi et potestate constitutionis in tempore Haec constitu
Abbreviated transcription (Latin):
tractib ualet. Nam p̃tite cause pͥori¬
h legib dirimant᷑.
Quomodo filii naturales legitimi fieri
possunt.
iquis cũ libera muliere consuetudinẽ
hãt ñ affectioe maritali. ⁊ ex ea lib̾os
naturales fecĩt. eosq uelit felios legiti¬
mos ⁊ inpotestate sua hãt. liceat ei erĩ
matre eoꝵ dotalia instrum̃ta cõponere.
Nam filii ꝗ antea naturales erant post
nati filii uiuãt siue mortui st̃. siue oĩo
nullus alius ꝓcreatus ẽ. sic̃ m institutis
⁊ incodice didicimtis. Qd̾si ante quã do¬
talia instrum̃ta fiant. mat̾ cõcubina
decesserit. uelit aũt̃ naturales filios ex
ea susceptos. legitimos hãt. adeat ĩpr̃ẽ
cum p̃cib ⁊ exposcat. ut sibiliceat legi¬
timũ nom̃ ei imponẽ. ⁊natalib sius
eos restituere. Quẽ ad modũ lib̾tini na¬
talib restituũt᷑. principẽ enĩ annuen¬
te supplicatioĩb patͥs. necesse ẽ ut lib̾i
legitimi fatiant. Quãuis dotale ĩstru

Expanded text:
tractibus valet; nam praeteritae causae prioribus legibus dirimantur. Quomodo filii naturales legitimi fieri possunt quis cum libera muliere consuetudinem habeat non affectione maritali, et ex ea liberos naturales fecerit, eosque velit filios legitimos et in potestate sua habere, liceat ei cum matre eorum dotalia instrumenta componere. Nam filii, qui antea naturales erant, postnati filii vivunt, sive mortui sunt, sive omnino nullus alius procreatus est, sicut in Institutis et in Codice didicimus. Quod si antequam dotalia instrumenta fiant, mater concuba decesserit, velit autem pater naturales filios ex ea susceptos legitimos habere, adeat imperatorem cum precibus, et exposcat, ut sibi liceat legitimum nomen eis imponere, et natalibus suis eos restituere, quemadmodum libertini natalibus restituuntur. Principe enim adnuente supplicationibus patris, necesse est, ut liberi legitimi fiant, quamvis dotale instru
Abbreviated transcription (Latin):
dant. et principe annuente. in tant̃
capiant pat̾nã hr̃ditatẽ inquantũ
scͥptisunt. Alit̃ enĩ legituno noĩe nõ
fruant᷑. hec aũ oĩa que mͦ dicta st̃
tunc hãnt locũ cũ nulla alia legiti¬
ma proles ĩ antea uł postea patri
subsit. legitimꝰ enĩ fucius natꝰ. ñ alit̃
naturales legitmi facti sunt nisi do¬
talia instrum̃ta patet cũ matre eoꝵ
cõfecerit. Quomͦ legitimi fieri nõ pꝰ st̃¬
Silios naturales antequidẽ licebat
⁊patrib legitimos sibi ꝑ adoptiõe
efficere. S diui iustiniani constitõ
manere iubet. Qui sine dotalibus
instrum̃tis nuptias possunt cõtrahẽ

Expanded text:
dant, et principe andant, et principe ancapiant paternam hereditatem, in quantum scripti sunt; aliter enim legitimo nomine non fruantur. Haec autem omnia, quae modo dicta sunt, tunc habeant locum, cum nulla alia legitima proles, vel antea, vel postea patri subsit; legitimis enim filiis natis non aliter naturales legitimi fiunt, nisi dotalia instrumenta pater cum matre eorum confecerit. Quomodo legitimi fieri non posFilios naturales antea quidem licebat patribus legitimos sibi per adoptionem efficere, sed divi Iustini constitutio manere iubet. Qui sine dotalibus instrumentis nuptias contrahe
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ nullũ cum matre eoꝵ iã mor¬
tua cõpositũ sit. Itẽ dicimꝰ ⁊ sifilios
naturales pat̾ diligat. matrẽ autẽ
odio hãt ꝗa incorpore suopeccauit.
Nam siea cauia sit: ⁊ nolit cũ ea nuptiaᷤ
contrahere. Licebit ei p̃dictomͦ filios na¬
turales legitimos sibifacere. Itẽ silibĩ
naturales matrẽ suã celauit. ne dota¬
lib instrum̃tis cũ ipsa factis in potes¬
tate patͥs efficiãt᷑. ⁊iususfructꝰ rex ad
eos pertinentiũ patͥ acquirãt. Si talis
dolus factus fuĩt. liceat pat̾ p̃dicto mͦ
p̃ces imp̃ri porrig̾e̾ ⁊ filios legitimos
facere. ⁊ in potestate sua eos redigere.
Eadem dicimꝰ ⁊ si iusta cã dotalia ĩstru¬
m̃ta impediat. pone enĩ patrẽ natu
uxorem non possir. Qd̾si pat̃ non potuit
in antefactis casib. impri supplicaĩ
liceat ei in testam̃to. suos legitimos
successores sibi scribẽ filios naturaleᷤᷤ.
Et tñ illi post mortẽ parentis. sup¬
plicent impr̃i ⁊ testam̃tũ patͥs ostñ¬

Expanded text:
mentum nullum cum matre eorum iam mortua compositum sit. Idem dicimus, et si filios naturales pater diligat, matrem autem odio habeat, quia in corpore suo peccavit. Nam si ea causa sit, et nolit cum ea nuptias contrahere, licebit ei praedicto modo filios naturales legitimos sibi facere. Item si liberi naturales matrem suam caelaverint, ne dotalibus instrumentis cum ipsa factis in potestate patris efficiantur, et ususfructus rerum ad eos pervenientium patri adquiratur, si talis dolus factus fuerit, liceat patri praedicto modo preces imperatori porrigere, et filios legitimos facere, et in potestatem suam eos redigere. Eadem dicimus, et si iusta causa dotalia instrumenta impediat. Pone enim patrem naturuxorem non possit. Quod si pater non potuit in antefatis casibus imperatori supplicare, liceat ei in testamento suo lesuccessores sibi scribere filios naturales, ut tamen illi post mortem parentis supplicent imperatori, et testamentum patris osten
Abbreviated transcription (Latin):
ire maluei̾t. suba quidẽ eiꝰ apͥore
mõastĩo uendicet᷑. Alioꝵ aut̃ moas¬
tĩoꝵ primates prohibeant eũ tran¬
sire ut ĩalio moãstĩo nõ recipiat᷑.¬
⁊ de hoc curaredebã non solum reli¬
giosissimiepĩ. s etiã reuerentissi¬
mi archimandrite.
Ciquis monachus constitutꝰ cle¬
ricatus honorẽ acceꝑit. nullã
hãt facultatẽ uxorẽ ducendi. ꝗͣuis
eius gradus sit cuiuscłicus nõphi¬
betur uxorẽ ducẽ. uł habet qualis
rit uxorẽ uł cõcubinã habu̾it. eici¬
atur declero. ⁊ sit priuatꝰ ad nullã
militiã uł professionẽ aliã audens
uenire. nͥ forte uelit in añfatas peã
incidere. De archimandritis. ⁊ h
constitutio sit communis mona¬
chorum et scĩmonialium.
rima monachi creatio nõ scd̾m
ordinem tp̃is fiat. nec qui tpr̃e
prior est primi loci creationẽ
tertius ẽ. S qui et uite castitate
⁊ diuinaꝵ rerum scĩa. human ar̃q¬

Expanded text:
ire malverit, substantia quidem eius a priore monasterio vindicetur, aliorum autem monasteriorum primates prohibeant eum transire, ut in alio monasterio non recipiatur. Et de hoc curare debent non solum religiosissimi episcopi, sed etiam reverendissimi archimandritae. Idem Si quis monachus constitutus clericatus honorem acceperit, nullam habeat facultatem uxorem ducendi, quamvis eius gradus sit, cuius clericus non prohibetur uxorem habere, qualis rit uxorem, vel concubinam habuerit, eiiciatur de clero, et sit privatus, ad nullam militiam vel professionem aliam audens venire, nisi forte velit in antefatas poenas incidere. De archimandritis, et ut constitutio communis sit monachorum et sanctimonialium Primi monachi creatio non secundum ordinem temporis fiat, neque qui tempore prior est, primi loci creationem tertius est, sed qui et vitae castitate, et divinarum rerum sci
Abbreviated transcription (Latin):
ant locis.
cit̾ cause finẽ imponat. ⁊ mittat om̃s
inpatrias suas.
Siqtus aut̃ sine causa in hac cicutate¬
degeat. ⁊ paupertate laborare. liceat
questoi̾ tenere eum. ⁊ si robustꝰ fuerit.
Si qd̾ seruus inueniat᷑: eum inuitum
reddat dño suo. Sinaut̃ lib̾sit: tra¬
dat eum artificib puplicoꝵ operũ
uł pͥstinariis. aut aliis quib cũq ar¬
tificib. Sin aut̃ non uolũt oꝑari nõ
maneant inista ciuitate. hoc enĩ et
ñ acquirunt.⁊ addelicta pͥores sunt
aliiaũ qui corpora debiliora hnͣt.
quo dãpnum sibi datum fuisse.
uerbi gr̃a qd̾ sportularũ noĩe plus
quam constitunõe cauet̾ ex actũ est
uł quod sine p̃sidis iussiõe ãmonitꝰ ẽ.
diligñt᷑ hoc aq̃store ꝑscrutet᷑. ⁊ omib¬
eos statute st̃ imponant᷑. ⁊ hoc dispo¬
nimus sine ulla foĩ p̃scͥptioe cuiusc̃q
militie uł dignitatis reꝰ inueniatur.
et postquã sñtñtiã dederit actor qd̾ siue
conseqͣnt̃. q̃stor aũt adnos referat. de

Expanded text:
ant locis. citer causae finem imponat, et mittat homines in patrias suas. Idem Si quis autem sine causa in hac civitatedegat, et paupertate laboret, liceat quaestori tenere eum, et si robustus fuerit, si quidem servus inveniatur, eum inuitum reddat domino suo. Sin autem liber sit, tradat eum vel artificibus publicorum operum, vel pistrinariis, vel aliis quibuscumque artificibus. Sin autem noluerit operari, non maneat in ista civitate, hoc enim et non adquirunt, et ad delicta proniores fiunt. Alii autem, qui corpora debiliora habentquo damnum sibi datum fuisse, verbi gratia quod sportularum nomine plus, quam constitutione cavetur, exactum est, vel quod sine praesidis iussione admonitus est, diligenter hoc a quaestore eos statutae sunt, imponantur. Et haec disponimus sine ulla fori praescriptione, cuiuscumque militiae vel dignitatis reus inveniatur, et postquam sententiam dederit, actor quidem suum consequatur, quaestor autem ad nos referat de r
Abbreviated transcription (Latin):
ulla cdiminutiõe sui. dilatiõe in pre¬
tionis alicuius. uel sportulaꝵ nom̃
quid impendere. suie cõsumere. de p̃¬
dictis. Qtioci siquuis uł darc uł acciꝑe¬
fuerit ausus exeiisdẽ pecuniis: iube¬
museum cluplam quantitatẽ ei qd̃
dedit uł accepit: de suo pͥo restituere.
Qumn etiam ut nec iudices prouinti¬
arum officiales eoꝵ ad amministi.¬
tionẽ p̃dictaꝵ pecuniaꝵ mutant᷑:
debent enim epĩs cum primatib seu

Expanded text:
ulla deminutione sive dilatione in praeulla deminutione sive dilatione in praetionis alicuius vel sportularum nomine quidpiam dare sive consumere de praedictis fuerit ausus ex iisdem pecuniis, iubemus eum duplam quantitatem eius, quod dedit vel accepit, de suo civitati restituere. Quin etiam nec iudices provinciarum vel officiales eorum ad administrationem praedictarum pecuniarum admittantur; debet enim episcop
Abbreviated transcription (Latin):
scm conuentũ ẽ. Siquis aut̃ aliter
exactionẽ fecerunt cingulũ militie
sue pͥuatus puplicat᷑ inexiliũ mittat᷑
libras auri officiũ eius pr̃abit.
ulli liceat tributoꝵ exactorum cen
suali uel grauis uel aliis ꝑpuplicis
functionib ministĩa p̃bent colla¬
tores ledere. uł fines caꝑe scõꝵ locorum
contra eos qui se lesos ẽe conqueritur.
ullus protributis eoꝵ terrarum nom̃
uerit qui tributa exigunt iustis pen¬
derib et mensuris utidebeãt. ut ne
prohoc collatores letent᷑. Qd̾ si puta¬
uerit collatores fiei̾ sibi lectionem
spẽꝵ quidẽ m̃scirã sex pondera ap̃fectiᷤᷤ
p̃torio acciꝑe debent. auri aũt uel
argenti. uel alioꝵ metalloꝵ ponde
ra sacraꝵ langitionũ desiderent. que
omĩa inecclesia unius cuiusq ciui¬
tatis conseruent᷑. ⁊ sic eas et in latiões
tributoꝵ et militiares et alios sũptus
Uxactores tributoꝵ nullam cõmu
nes catisas ciuitatis deputates. et nec
retinere aliquid ex his aud̾ant. si ne

Expanded text:
r exactionem fecerit, cingulo militiae suae privatus publicabitur, et in exsilium mittetur. libras auri officium eius praestabit. Idem Nulli liceat tributorum exactori, vel censuali, vel logographis, vel aliis, qui publicis functionibus ministeria praebent, collatores laedere, vel fines capere sanctorum locorum contra eos, qui se laesos esse queruntur. Idem Nullus pro tributis earum terrarum nominverit. Idem Qui tributa exigunt, iustis ponderibus et mensuris uti debent, ut nec pro hoc collatores laedantur. Quod si putaverint collatores fieri sibi laesionem, specierum quidem mensuras et pondera a praefectis praetorio accipere debent, auri autem vel argenti vel aliorum metallorum ponde sacrarum largitionum desiderent, quae omnia in ecclesia uniuscuiusque civitatis conserventur, et secundum ea et illationes tributorum, et militares et alios sumptus Exactores tributorum nullam communes causas civitatis deputatae sunt; sed nec retinere aliquid ex eis audeant, quod sine
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ sane prius quã adsubiectã
sibi prouintiã ꝑueniat. licentiã hãt
usꝙ quoꝙ iudices exsequi potuerũt
pena. si causas que ultimũ supplitiũ
dampnatis irrogant s diuinam ius¬
sionẽ iudex inaliam prouinciã desti¬
cuules ut suꝑ maleficiis qui m ea pro¬
uintia commissa fuerint ꝑsemet ipsõ
cognoscant et legitimis penis noxioᷤ
afficiant᷑. nec aliquid ꝓpt̃ hoc apro¬
uincialib tẽptent acciꝑe. iuocolitaᷤᷤ
uero. listodiocus. siue tribunus ꝓpt̃
easdẽ causas nequaquã facere ꝑmit¬
timus. Qd̃ si aduersus hec fecerit. ui¬
tus puplicabit᷑. ⁊ mexiliũ mittetur
uotiens aliquis iudicium de ci¬
ui t̾ate maliaciuitate uel de ꝓ¬

Expanded text:
factus est. Sane priusquam ad subiectam factus est. Sane priusquam ad subiectam sibi provinciam perveniat, licentiam habeat ipsi quoque iudices exsequi potuerunt, praeter eas causas, quae ultimum supplicium damnatis irrogant. Sed et divina iussione iudex in aliam provinciam desticiviles ut super maleficiis, quae in ea provincia commissa fuerint, per semet ipsos cognoscant et legitimis poenis noxios afficiant, nec aliquid propter hoc a provincialibus temptent accipere. Biocolytas vero, vel lestodioctas, sive tribunos propter easdem causas nequaquam eis facere permittimus. Quod si adversus haec fecerit iutus publicabitur et in exsilium mittetur. Idem Quotiens aliquis iudicum de civitate in aliam civitatem, vel de
Abbreviated transcription (Latin):
eq prefectiannone. neq scrmi¬
ario. neꝙ alio cuilib&e dari potest
ũt rationes ciuiliũ pecuniarum
accipiat. neꝙ ex diuino rescripto
neq ex maiores iudicis auctorita¬
hoc referre ad pͥncipẽ curent. opor¬
tet enim ciuilium pecuniaꝵ loco¬
thetas siue ratiormnarits ea solo
oꝑe si ⁊ ĩ honore positꝰ ẽ. sic tam̃ ut
diuinam iussionẽ scͥptis habeat q̃
signific nomen eius ⁊ honores. ⁊ cau¬
sas. ⁊ tp̃a. coram rationẽ eiꝰ mandate
sunt. Ita enĩ Qui huic rationes red
lutores fiant p̃fectoꝵ p̃torio. uel
magistroꝵ militũ. Quod si necessi¬
tas forsitan expeditionis alicuius.
tale aliquid desideraũ. iubemus
de expensis militaĩb sollicitudinẽ
gerat. Nam siquis alit̾ ordinatus
sit: is quidẽ qui ordinatꝰ est eum
rium exquo ad commissam sibi proum¬
ciam peruenerint facultatẽ hãnt or¬
dinandi sibi lo incuutatib.
braꝵ auri det̾m̃tum patiant᷑. eandẽ
aũt̃ mulctã exsoluet etiã ipse quod

Expanded text:
e praefectiano, neque scriniario, neque alio cuilibet dari potest, ut rationes civilium pecuniarum accipiat, neque ex divino rescripto, neque ex maioris iudicis auctoritahoc referre ad principem curent; oportet enim civilium pecuniarum logothetas sive ratiocinatorem a solo et in honore positus est, sic tamen, ut divinam iussionem in scriptis habeat, quae significet nomen eius et honorem et causas et tempora, quorum rationes ei mandatae sunt. Ita enim qui huic rationes reddervatores fiant praefectorum praetorio vel magistrorum militum. Quod si necessitas forsitan expeditionis alicuius tale aliquid desiderabit, iubemus stitui, qui de expensis militaribus sollicitudinem gerat. Nam si quis aliter ordinatus sit, is quidem, qui ausus est eum rium, ex quo ad commissam sibi provinciam pervenerit, facultatem habeat ordinandi sibi loci servatorem brarum auri detrimentum patiatur; eandem autem mulctam exsolvet etiam ipse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ministratioĩb accipiat. ⁊ qd̃ reliquũ
fuerit. pat̃ ciuitatis abeo exigat.
ꝑiculo eoꝵ qͥ numinatores eius fuer̃.
aliis uideatur. iubemus alium ĩlo¬
cum eius subrogari cum decretoep̃i
⁊ habitatorib eiusdem ciuitatis.
scientib numinatorib. Qd̃ siquid

Expanded text:
ibus rationes accipiat, et quod reliquatus fuerit pater civitatis, ab eo exigat periculo eorum, qui denominatores eius fuerunts videatur, iubemus alium in loco eius subrogari cum decreto episcopi et habitatorum eiusdem civitatis, scientibus nominatoribus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
seruerint. cunctiqui abeo lesiones
aliquas passistunt. conueniant ap̃
festa faciant detͥm̃ta sibi illata qua¬
teniis ex substantia eiusdem iudicis
uniu̾sa dãpna resartiant. cura et ꝑi¬
culo p̃fectoꝵ p̃torio adtracte utatur
ciuscdem ꝓtuncie neglexerĩt de suis fa¬
cultatib prefata detrim̃ta restituere
compellant᷑.
iqtus iudinũ euocatus ad alium ma¬
gistratuũ uił utilitatẽ altutrius pro¬
uintie in irorsus fuerit. procuratorẽ
legitimum constituere debet. qui res¬
ponsurus sit proumtialib qui super
detͥmentis illatis abeo conquirunt.
Nam sihoc pt̾miserint oportet actis ĩ¬
teruenientib sicut actum ẽ apud e.¬
piscopũ. ⁊ deponentib singulis quod
unusquisꝙ dãpnũ factus ẽ. omiadetͥ¬
menta de patrimonio eiusdem iudicĩ
resarciricurent. et ꝑiculo p̃toꝵ p̃toĩo¬

Expanded text:
seruerint, cuncti, qui ab eo laesiones aliquas passi sunt, conveniant apudfesta faciant detrimenta sibi inlata, quatenus ex substantia eiusdem iudicis universa damna resarciantur cura et periculo praefectorum praetorio ac tri hoc neglexerint, de suis facultatibus praefata detrimenta restituere compellantur. Idem Si quis iudicum evocatus ad alium magistratum vel utilitatem alterius provinciae missus fuerit, procuratorem legitimum constituere debet, qui responsurus sit provincialibus, qui super detrimentis sibi inlatis ab eo conqueruntur; nam si hoc praetermiserit, oportet actis intervenientibus, sicut dictum est, apud episcopum, et deponentibus singulis, quod unusquisque damnificatus est, omnia detrimenta de patrimonio eiusdem iudicis resarciri cura et periculo praefecto
Abbreviated transcription (Latin):
bus. maneat aũt ap̃ religiosum¬
eundẽ locũ et p̃tiũ. ⁊ si quio remeine¬
rationis uł ꝑmutatiois gr̃a. uł altiꝰ
cuiuscũq cause nomine ei p̃stitũ ẽ
Qd̾ siemphireosis facta sit contͣ ea q̃
disposuimus res quidẽ religioso loco
reddat᷑. Pactionem aut̃ emphiteoticã
prẽt emphiteoticarius scđm teno¬
rẽ instrum̃toꝵ que in huiusmodi cõ
tractu composita fũit. Qd̾ si dõata fu¬
erit res adreligiosũ locũ ꝑtinens red̾¬
dat᷑ ei cũ medii tp̃is fructib ⁊ aliudꝰ
tantũ quantũ eadẽ res cdigna est:
Sin aut̃ ypotheca cc̃ p̃dictas distinctĩ¬
ones data fuint. creditor qͥde debitũ
amittat. ⁊rẽ religioso loco reddat. ta¬
belliones aũt qui contra p̃sentẽ legẽ instru

Expanded text:
eligiosum locum et pretium et si quid remunerationis vel permutationis gratia vel alterius cuiuscumque cause nomine ei prestitum est. Quod si emphiteusis facta sit contra ea que disposuimus, res quidem religioso loco reddatur, pactionem autem emphiteuteuticam prestet emphiteuticarius secundum tenorem strutractu composita fuerint. Quod si donata fuerit res ad religiosum locum pertinens, reddatur ei cum medii temporis fructibus, et aliud tantum, quantum eadem res digna est. Sin autem hypotheca contra praedictas distinctiones data fuerit, creditor quidem debitum amittat, et rem religioso loco reddat. Tabelliones autem, qui contra praesentem legem instru
Abbreviated transcription (Latin):
ec dereb immobilib. nã ⁊ desac̾s
uasis cuiuscũq eccłẽ uł oratorii iã
legem posuimꝰ ut ñ alit̃ liceat ea dis¬
trahere. nisi p̃tiũ eoꝵ procedat in re¬
demptiõe captiuoꝵ. alit̃ enĩ uendi
uł obligaĩ nõ possunt. Sinaũt re¬
ligiosadomꝰ hãt suꝑflua uasa. que
nullum necessaiũ usum faciunt.
alie mobiles res exqͥb possĩt debita
ꝑ solui. licentia damus actis int̃ue¬
nicntib scđ̾m modũ supͣ p̃finitum
memorata suꝑflua uasa. uł alũs
religiosis locis si hoc eis titile sit uen¬
dere uł cõsiare ⁊ similit̾ uendere.
⁊ eoꝵ p̃tiũ debitinoĩe dare ut res ĩ¬
mobiles non alienent᷑.
Alege contractꝰ fiat in reb mobili¬
b ⁊ immobilib adreligiosam per¬
tinentib domũ. iubemus reddiqd̾
eidẽ religiosoloco rẽ in quotale ali¬

Expanded text:
Hec de rebus inmobilibus. Nam de sacris vasis cuiuscumque ęcclesię vel orarii iam legem posuimus, ut non aliter liceat ea distrahere, nisi pretium eorum procedat in redemptione captivorum, aliter enim vendi vel obligari non possunt. Sin autem religiosa domus habeat superflua vasa quę nullum necessarium aliae mobiles res, ex quibus possint debita persolui, licentiam damus actis intervenientibus secundum modum superius praefinitum memorata superflua vasa vel aliis religiosis locis, si hoc eis utile sit, vendere, vel conflare et similiter vendere, et eorum pretium debiti nomine dare, ut res immobiles non alienentur.lege, contractus fiat in rebus mobilibus et immobilibus ad religiosam pertinentibus domum, iubemus, reddi quidem eidem religioso loco rem, in qua tale ali
Abbreviated transcription (Latin):
sponsaẽ. educat eam siuelit. ꝗa
rampassa potius quãmiolata ẽẽ ui¬
Raptor udadult̃n crimims reus
tentatur quod supã consenserit si¬
muit ut raptor anuptiis altius ꝓ¬
hibeatur. ꝯis quie amaccepturus
ẽrat aliam qualẽ uoluĩt accipiat.

Expanded text:
et is ducat eam si velit, quia vim passa pocius quam violata viRaptor vero adulterii crimine reus teneatur. Quod si et ipsa consensit, similiter ut raptor a nuptiis in ulterius proibeatur. Et is qui eam accepturus erat, aliam quam voluerit accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpm̃statutuẽ asacro conuentuurap¬
tor publicapenitentia muletetur
Raptamuosisponsus reciꝑe nolu¬
erit ꝯipãeiusd̾ eriminis ꝯsentiens
ñ fuĩt licentiam nubendi alii ñ ne¬
getur quod supa consensĩt simius sẽ¬
tentie subraceat. quodsipost ħ ꝑcon
sensum comungere p̃sũpserit ut̃q
anathatizetu¬

Expanded text:
statutum est a sancto conventu, ut raptor publica poenitentia mulctetur, raptae vero, si sponsus eam recipere noluerit, et ipsa ejusdem criminis consentiens non fuerit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et illa consensit, simili sententiae subjaceat. Quod si post haec ei se jungere praesumpserit, utrique anathematizentu
Abbreviated transcription (Latin):
gͣmus eius ꝓpinquiis quicitutor
uiste ac defensor ẽẽ uidtur ꝓip̃o ra¬
tiomitdõe compellatur. similit̾
tib exceptasualegitima hr̃ditate
q̃ ci ꝑsuccessiõmparentũ suoꝵ legi¬
time obuenire deb. Q uodsiquis h¬
anc nramuissiõt contẽpserit uel ne¬
glexĩt sicut decetis contẽptoĩb ita
decoagatur. isuõ quicas d̾res pͥmũ¬
inuaserit ⁊imuste uendid̾it nec non
⁊ep̃tor excepta sola ꝑsona paruuli hoc
quod fraudulent̃ amiserunt. intra
patriam enĩdare cogantur ⁊postea sic̃
contẽptore siussionis nr̃e subfide uis¬
sorib adnrãm p̃sentiamuenire compł¬

Expanded text:
mus eius propinquus, qui iuste ei tutor ac defensor esse videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similitertibus, excepta sua legitima hereditate quae ei per successionem parentum suorum legitimae evenire debuit. Quod si quis hanc nostram iussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primuinvasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola persona parvuli, quod fraudulenter admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut contemptores iussionis nostrae, sub fideiussoribus ad nostram praesentiam venire conpe
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qui sportularũ nomine ex igt̃
ultra modum statutum.
iquis aduersus nr̃a statuta. sportu¬
las exgenere fuerit ausus induplũ
quidẽ militat. amittat cingulũ.
Siaũt clericus sit. acdericatu expoli¬
etur De his qui mulieres ĩ domo hñt¬
rb̃is. diaconib. subdiaconib et
aliis inclero scͥptis non habentibus
uxorem. scdm diuitias regłas int̃¬
dicimus nullã mulierẽ hr̃e ĩdomo
sua excepta matre.⁊ filia. ⁊ sorore.
las effugiunt. Siquis aũt adti̾sus is¬
tam obẜuatioe mulierẽ insua do¬
potest eis suspectiõẽ inferre turpi¬
tudinis. ⁊ ille aconclericis suis au¬
dierit cũ tali muliere cõuersai᷑
habitare. ⁊ noluerit eã asua domo
repellere uł accusatore emgente
ere conuersaĩ. tunc ep̃s sc̃đm ec¬
clesiasticos canones declero eum
repellat curie eius ciuitatis cuius

Expanded text:
De his, qui sportulas exigunt ultra modum statutum Si quis adversus nostra statuta sportulas exigere fuerit ausus, in dupluquidem militat, amittat cingulum, sin autem clericus sit, clero expellatur. De clericis, qui mulieres in domo ris et diaconis et subdiaconis et aliis in clero constitutis non habentibus uxores secundum divinas regulas interdicimus et nos, mulierem habere in domo sua, excepta matre, et filia, et sorore, lam effugiunt. Si quis autem adversus istam observationem mulierem in dopotest suspectionem inferre turpitudinis, et ille a conclericis suis audierit cum tali muliere non habitare, et noluerit eam sua domo repellere, vel accusatore emergentere versari, tunc episcopus secundum ecclesiasticos canones clero eum repellat, curiae civitatis, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ. sine pecuniarũ datioẽ liberatos
tam officiali quã curiali conditioe
capite presentisconstitutionis expo¬
suimus.
u duas nuptias contraxerit. dia
uel presbiter fieri
prohibet᷑. S et simulierem disiunc.¬
tam amaritosuo quẽ ipsa reliꝗd.
uxorem quispiam habuerit: neꝙ
diaconus neꝙ pb̃r fieri potest. ¶dẽ
est et siconcubinã hãt. quippe tales
homines cum castitate uiuere decet.¬
¶ Castꝰ aut̃ ẽ. qui habet uł quiha¬
buit uxorẽ castam. ⁊ ipsam abipso
uiginem susceptã. ¶ Si quis aut
pb̃r uł diaconus uel subdiaconus u
xorem duxerit uł concubinam habue¬
rit. siue clam. siue palã. siue subaliqͣ
figura. cadat. clicatus honore. et sit pͥ

Expanded text:
tione, sine pecuniarum datione, liberatos tione, sine pecuniarum datione, liberatos tam officiali quam curiali condicionecapite praesentis constitutionis exposuimus. Idem Qui duas nuptias contraxerit, diaconus vel presbyter fieri prohibetur. Sed et si mulierem disiunctam a marito suo, quem ipsa reliquit, uxorem quispiam habuerit, neque diaconus, neque presbyter fieri potest. Idem est, et si concubinam habeat: quippe tales homines cum castitate vivere decet. Castus autem est, qui habet, vel habuit uxorem castam, et ipsam ab ipso virginem receptam. Si quis autem presbyter vel diaconus vel subxorem duxerit, vel concubinam habuerit sive clam sive palam sive sub aliqua figura, cadat clericatus honore, et sit p
Abbreviated transcription (Latin):
umquam ep̃s in constantinopolita¬
nam ciitatẽ ueniat insi litt̾as ac¬
teꝑit ametropolitano suo adimpera¬
torem quas diũĩ canones comenda¬
torias appellant. quib declarabitur
necessariam eẽ profectionẽ epĩ. Siaũ
metropolitanus sit quiperuienire in
metropolitanã cuitatẽ maluerit: lit¬
teras accipiat a patriarcha regionis
sue. Uenientes aũt̃ non audeant ĩtͣre
adimperatorẽ ꝑsemet ip̃os. s prius ad
patriarcham ueniant. uł adypocri¬
sarios regioĩs exquasunt. ⁊ ipsis coĩcẽt
causam propt̾ quã uenerint. Licet
aut̃ epis et per referendarios magne
eccłe. uł apocrisarios patriarcharũ
referre imꝑatõi. et sic impetrare respõsũ¬
emoclericus fiat: De clericis.
nisi his quibonum testimoniũ hr̃
⁊ litt᷑atus ẽ. ¶Qui enĩ litt̾as nescit cłi¬
cus esse nõ potest. Deceanturaũt pb̃i¬
et diaconi sacras orõnes et eccłasticõ
canones. quos scl consecrari oportet
sine reprchensioẽ. sine iuista contradic¬

Expanded text:
umquam episcopus in Constantinopolitanam civitatem veniat, nisi litteras acceperit a metropolitano suo ad imperatorem, quas divini canones commendatorias appellant, quibus declarabitur necessariam esse profectionem episcopi. Sin autem metropolitanus sit, qui pervenire in Constantinopolitanam civitatem maluerit, litteras accipiat a patriarcha regionis suae. Venientes autem non audeant intrare ad imperatorem per semet ipsos, sed prius ad patriarcham veniant, vel ad apocrisiarios regionis, ex qua sunt, et ipsis communicent causas, propter quas venerint. Liceat autem episcopis et per referendarios magnae ecclesiae, vel apocrisiarios patriarcharum referre imperatori, et sic impetrare responsuemo clericus fiat nisi is qui et bonum testimonium habet et litteratus est. Qui enim litteras non scit, clericus esse non potest: det diaconi sacras orationes et ecclesiasticos canones, quos scilicet consecrari oportet sine reprehensione, sine iusta contradic
Abbreviated transcription (Latin):
crimine hrẽ aduocatum ñmala fama
suspicatum sꝯ bone oꝑationis ⁊ lauda¬
bilis artis inuentũ nedum humana
lucra adtendunt: et̃na p̃mia ꝑdant.

Expanded text:
crimine, habere advocatum non malae famae suspicatum, sed bonae opinionis et laudabilis artis inventum, ne dum humana lucra attendunt, aeterna praemia perdant.
Abbreviated transcription (Latin):
uestitus ẽ amoãstĩo recesserit: omĩa
boã ipĩus que inmõastĩo introduxitꝰ
adipm̃ moãstiũ ꝑtineãt. Idem est
ex alia constitutiõe. ⁊ sinon introdu¬
xerit. om̃s enĩ reseius dominii mo¬
nasteriisint.
iuir uel mulier liberos habens
ad solitariã uitam ꝑuenĩt. siquid̃
iam doauĩt filio suouł filie. tantũ
quantũ lex falcidia siue occasione

Expanded text:
tus est, a monasterio recesserit, omnia bona ipsius, quae in monasterium introduxit, ad ipsum monasterium pertineant. Idem est ex alia constitutione, et si non introduxerit; omnes enim res eius dominii monasterii sint. Idem Si vir vel mulier liberos habens ad solitariam vitam pervenerit, si quidem iam donaverit filio suo vel filiae suae tantum, quantum lex Falcidia faci
Abbreviated transcription (Latin):
miant. singulis quidẽ inculcitris su¬
tantꝰ sit moãchoꝵ numerus ut una
domꝰ eis nõ sufficiat: tc̃ ⁊induab¬
complurib ue habitatioĩb dormiãt.
non aut̃ separatĩ ꝑse. s ĩ comuni loco
sicut iam prediximus. nisiforte qͥdã
inhis tales sint. ut uste debeant segͣ

Expanded text:
miant: singulis quidem in culcitis sutantus sit monachorum numerus, ut una domus eis non sufficiat, tunc et in duabus pluribusue habitationibus dormiant, non autem separatim per se, sed in communi loco, sicut iam praediximus: nisi forte quidam ex his tales sint, ut iuste debeant segre
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ Mentio⁊ enĩfacta ẽ a nonił¬
lismplacitis que habuimus anno
p̃terito ⁊dictumẽ ibiut ubipalam
aut ille quiult se defendere ꝑura¬
cum fustib parit̃ ꝯtendant ante quã¬

Expanded text:
 Mentio enim facta est a nonnullis in placito quod habuimus in anno praeterito, et dictum est ibi, quia ubi palam aut ille qui se defendere vult, periuracum fustibus pariter contendant qua
Abbreviated transcription (Latin):
illo oratoĩo. ł loco ⁊ copulatisunt:
⁊ subscb̾at᷑ defensor ⁊ clĩ. ⁊ siquidẽ
uelint cartulã accipere. uł ãbo.
uł unus ex his pr̃et̾ eis sinolint depo¬
iatur inscõ oratoĩo. ut postea si opꝰ
facere. Idẽ dicimꝰ ⁊ de rusticis hoĩb
Siquis diuinis tictus script̾is iura¬
uerit mulieĩ legitimã se uxorẽ¬
eam habit̾um. uł sunoratõio tale
sacramentũ dedĩt st illa legitima
uxor. quãuis nulla dos nulla scͥpt᷑a
alia in ĩposita sit. Et si lib̾is ñ habuĩt
mortuo maito quartã pardẽ substã¬
tie sue accipiat. scd̾m cõstitiri onẽ
nr̃i impr̃is. ⁊ sieã dedomo eicer it. ꝗͣ¬
uis sine repudio hoc fecĩt. quarit̃¬
siliberos procreauĩt. legitimũ ẽẽ ui¬
deat᷑. Et sialiis nuptiis contractis le¬
gitimos filios pat̃ habui̾t. oms simł
legitimũ nom̃ habebũt.
Qui sunt legitmi filii uł naturales
uł neutrũ .i. ex dãpnata copulatieẽ
Ergo siquidẽ exhuiusmodi matri¬

Expanded text:
loco et copulati sunt, et subscribant defensor et clerici. Et si quidem velint chartulam accipere vel ambo vel unus ex his, praestetur eis; si nolint, deponatur in sancto oratorio, ut postea, si opufacere. Idem dicimus et de rusticis hominibSi quis divinis tactis scripturis iuraverit mulieri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura alia interposita sit. Et si liberos non habuerit, mortuo marito quartam partem substantiae eius accipiat secundum constitutionem nostri imperatoris, et si eam de domo eiecerit, quamvis sine repudio hoc fecerisi liberos procreaverit, legitimi esse videantur, et si aliis nuptiis contractis legitimos filios pater habuerit, omnes simul legitimum nomen habebunt. Qui sint legitimi filii, vel naturales est, ex damnata copulatione Ergo si quidem ex huiusmodi matri
Abbreviated transcription (Latin):
uel non.
Iemodignitate decoratus senato¬
ria sine dotalib instrum̃tis ⁊ ante
nuptias dõatic̃e matͥmoniũ con¬
trahat. alioqͥn filii qͥextali copula¬
tione procͤati fuerĩt ner̃ legitaimi s
magis naturales. Alii aut̃ qui mili¬
tiis honestioĩb decorãt᷑ uł negotiati¬
atioĩb uł quibdã artib laudabilib
p̃ditist̾ ⁊ sine dotalib instrum̃tis et

Expanded text:
e non Nemo dignitate decoratus senatoria sine dotalibus instrumentis et ante nuptias donatione nuptias contrahat; alioquin filii, qui ex tali copulatione procreati fuerint, non erunt legitimi, sed magis naturales. Alii autem, qui militiis honestioribus decorantur, vel negotiationibus, vel quibusdam artibus laudabilibus praediti sunt, et sine dotalibus i
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatẽ sine scͥptis uxorẽ duxĩnt:
maneat ⁊ pꝰ dignitatẽ legitima copu¬
latio.⁊ libi ꝓcreati legiumi sint. excep.¬
tis tantum modo barbaris dignitate de¬
coratis. his enĩ subnra ditioẽ cõstitutis.
ꝓpt̃ simplicitatẽ eoꝵ. damus licentiã
⁊ nuda affectiõe nuptias face̾. Cetĩs aũ
nr̃is subiectis. licebit ⁊ sine dotalib in¬
strum̃tis sola affectiõe nuptias facere.
ut ex hoc mm̾o natilibi: legitimi sint.
¶Legib nr̃i pͥncipis cautũ ẽ. ut siqͥs sine
scriptis uxorẽ hu̾it. eãꝙ sine causa repu¬
diau̾it. ut qͣrtã partẽ sue ꝓͥe sube ei da

Expanded text:
dignitatem sine scriptis uxorem duxerint, maneat et post dignitatem legitima copulatio, et liberi procreati legitimi sint, exceptis tantummodo barbaris dignitate decoratis; his enim sub nostra ditione constitutis propter simplicitatem eorum damus licentiam et nuda affectione nuptias facere. Ceteris autem nostris subiectis licebit et sine dotalibus instrumentis sola affectione nuptias facere, ut ex hoc matrimonio nati liberi legitimi sint. Legibus nostri principis cautum est, ut si quis sine scriptis uxorem habuerit, eamque sine causa repudiaverit, ut quartam partem suae
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ut dnĩo eius addicat᷑. non tant̃
⁊dotes scdm leges. ⁊ aliã subãm mu¬
lieris: liberis conseruaĩ. Sic deinde
muliere puniri. Et siquidẽ hãt
adult̃ uxorẽ. caꝑe eã dotẽ suã ⁊ ꝑꝑ
nuptias dõatiõe. Sic tñ ut libis suꝑ¬
stitib ⁊isumfructũ ꝗdẽ dõationis
substantiã. Nullis aut̃ extantib lib̾is
dotem quidẽ cũ dõãtioẽ ꝓpt̃ nuptias
facta pleno iure mulier hãt. Aliam
aut̃ sub̾ãm adultĩ maĩti fisco nr̃o ẜ¬

Expanded text:
cit, ut dominio eius addicatur non tantumcit, ut dominio eius addicatur non tantumet dotem secundum leges et aliam substantiam mulieris liberis conservari, sic deinde muliere puniri, et si quidem habeat adulter uxorem, capere eam dotem suam et propter nuptias donationem, sic tamen, ut liberis superstitibus usumfructum quidem donationis substantiam; nullis autem exstantibus liberis dotem quidem cum donatione propter nuptias facta pleno iure mulier habeat, aliam autem substantiam adulteri mariti fisco no
Abbreviated transcription (Latin):
Intĩores quidẽ constittitiones de plu¬
rib casib faciunt commemorati¬
oñem quarum singłe si int̾cesserĩt
causam repudii iustam pr̃abunt
s& nos p̃sentilege certas ⁊ pautioes
causas enumeraturi sumus quas
solas uolumus adrepudii iustã oc¬
casionem sufficere. ⁊ maritus quidẽ
itstas causas repudis ut dotem uxo¬
scia fuerit. ⁊ mai̾to suo nõ manifes¬
tauĩt. Sin aũt maritus abuxore
sua hoc sibi indicatum tacuĩt. lice¬
at mulieĩ ꝑ qualẽcũq ꝑsoam hoc
adimpr̃em referre. ⁊ uir exhaccã
nallam inueniat eccasioe repuidii
Si deadult̾io maĩtꝰ putauit uxorẽ
suam posse conuinci. Drius debae in¬
scriptionẽ deponere uł cõmulierem
uł aduersus adultum ⁊ sitalis accu¬
satio uera cõpbata fuĩt tẽ repudio
misso hr̃ maritum non solũ ꝓpt̃
nuptias doãtioẽ s ⁊̃ dotem. Et si libõs
non hãt. tantũcape exalia substatia
mulieris. quantũ pars t̃ tia dotis fa¬

Expanded text:
Anteriores quidem constitutiones de pluAnteriores quidem constitutiones de pluribus causis faciunt commemorationem, quarum singulae si intercesserint, causam repudii iustam praestabant. Sed nos praesenti lege certas et pauciores causas enumeraturi sumus, quas solas volumus ad repudii iustam occasionem sufficere. Et maritus quidem iustas causas repudii, ut dotem uxoscia fuerit, et marito suo non manifestaverit. Sin autem maritus hoc ab uxore sua sibi indicatum tacuerit, liceat mulieri per qualemcumque personam hoc ad imperatorem referre, ut vir ex hac causa nullam inveniat occasionem repudii. Si de adulterio maritus putaverit uxorem suam posse convinci, prius debet inscriptiones deponere vel contra mulierem, vel adversus adulterum; et si talis accusatio vera comprobata fuerit, tunc repudio misso habere maritus non solum propter nuptias donationem, sed etiam dotem, et si liberos non habeat, tantum capere ex alia substantia mulieris, quantum pars tertia dotis fa