comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuis a quo sua uirnus optime p̃dicarenir.
itaq ille martiui itẽ exinne. L. plonũ elilex̃
cuiꝰ ĩgcnio putabat ea quę gesserat pesse
celebrari. Mitridatinĩ iõ bellum magnã
atq difficile Eti multa uarictate terra
mariꝙ uersatũ: tolũ ad hoc xpręssu
ests qui libri nõ modo.l. lurulũ forussi
culo imperante pentom et regiis quooli
citus eodem duce nõ mixuna manu
ĩmunerabiles armenioꝵ topias fudit.
emsdem cõsilio eo om̃i ĩpetu regio ac totiꝰ
belli ore ac faucibus creptam essẽ atq ser¬
uatam. nostra semꝑ feretur ac pec dicabit᷑
L lutulo dimicante cum ĩtrefecus duabus
depresa hostiũ classis et ĩ cocolibilis apual
tenedum pugna illa naualis noltra sũt
trophea / nastra monuniẽta nastri triũ¬
phiania quoꝵ ĩ geniis hȩc ferunturab
his po. Ro. lama celebratur. Carus fuit
affricano supcriari ennius. Itaq ẽt ĩ sepul¬
cro scipionũ putatar else cõstitutus: it
marmoratis liudibus. certe nõ solũ ip̃e

Expanded text:
us a quo sua virtus optime praedicaretur.' itaque ille Marius item eximie L. Plotium dilexit, cuius ingenio putabat ea quae gesserat posse celebrari. Mithridaticum vero bellum magnum atque difficile et in multa varietate terra marique versatum totum ab hoc expressum est; qui libri non modo L. Lucullum, fortiscullo imperante Pontum et regiis quondamcitus eodem duce non maxima manu innumerabilis Armeniorum copias fudit, eiusdem consilio ex omni impetu regio atque totius belli ore ac faucibus ereptam esse atque servatam; nostra semper feretur et praedicabitur L. Lucullo dimicante, cum interfectis ducibus depressa hostium classis est, incredibilis apud Tenedum pugna illa navalis, nostra sunt tropaea, nostra monumenta, nostri triumphi. quae quorum ingeniis efferuntur, ab eis populi Romani fama celebratur. carus fuit Africano superiori noster Ennius, itaque etiam in sepulcro Scipionum putatur is esse constitutus ex marmore. at eis laudibus certe non solum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tõtulerit Archias ad ppłm eo. glam laudẽq
celebrãdum Nam t cmmbritas res adolescens
atgit et ip̃i illi . G. mario qui durior ad hȩc
cternũ uoꝵ liboꝵ fatile p̾coniũ panatur. Te¬
mistochlem illũ sumũ athini iuꝵ dixis ẽ

Expanded text:
ontulerit Archias ad Populi Rom. gloriam laudemque ontulerit Archias ad Populi Rom. gloriam laudemque celebrandam. Nam et Cimbricas res adolescens attigit, et ipsi illi C. Mario qui duriot ad haec aeternum suorum laborum facile praeconium patiatur. Themistoclem illum, fummum Athenis
Abbreviated transcription (Latin):
sic a sũmis hõibus orudinssimisꝙ acce¬
pimus cettexꝵ roꝵ sticha et doctͥna e
precepns a ante cõstare. Poctam nanira
ip̃a ualere e menns uiribus gantari aqͣ
diuino quodam sp̃ũ affliri. Giure suo iure
nostto en niui sanctos appellat poctas:. ꝙ qͣrͣ
dcoꝵ aliquo dono atq muncre cõmẽdlati
nob sse indeniur. Sie igitar iudices
sanciũ apud nos humanissimos homĩes
hoc pocta nomẽ quod nũꝙͣ barbara ui¬
olauit. Saxa a solinudines uoce respon¬
dent : hestic sepe ĩ manes canen floctũt᷑
arqi cõsistũt: nos ĩ stitun rebus opunus
nõ poctaꝵ uore moueamur: Homeru
iudicant. Salamonii repenit. Siape nii
uoͣ suũ esse cõsixmẽt. Itaq ẽ delubru
ciui ĩ oppido dedicarunt. Permulti alii
pterei pugnant ĩter se atqi cõtenddunt.
Ergo illi alienũ: quia pocta fuit: post ꝓ moe
te c̃ capetunt. Nos hũc uiuus quia uo
luntate a legibus nostor est repndiamus:

Expanded text:
sic a summis hommibus, eruditissimisque accesic a summis hommibus, eruditissimisque accepimus, ceterarum rerum studia et doctrina et praeceptis et arte constare, poetam natura ipsa valere et mentis viribus excitari et quasi divino quodam spiritu inflari. qua re suo iure noster ille Ennius 'sanctos' appellat poetas, quod quasi deorum aliquo dono atque munere commendati nobis esse videantur. sit igitur, iudices, sanctum apud vos, humanissimos homines, hoc poetae nomen quod nulla umquam barbaria violavit. Saxa atque solitudines voci respondent, bestiaeatque consistunt: nos instituti rebus optimis non Poetarum voce moveamur? Homerum vendicant, Salaminii repetunt, Smyrnaei vero suum esse confirmant: itaque etiam delubrum eius in oppido dedicaverunt: permulti alii praeterea pugnannnt inter se, atque contendunt: ergo illi alienum, quia Poeta fuit, post mortem etiam expetunt: nos hunc vivum, quia et voluntate, et legibus noster est, repudiabimus?
Abbreviated transcription (Latin):
tanẽ a mirari debercinus ẽt cũ ĩ aliis ui¬
dẽmus Quis nr̃u tã animi agrestis & du¬
ri fut ut roscii marte nuper nõ cõmoue¬
retar: Qui cũ eset sencxe mortuꝰ tamen
ppier gecelleniẽ artẽ ac nenustatẽ: iudebat᷑
om̃io moni nõ debusse Sego illo corpori
motũ tãtũ amorẽ sibi cõciliarat a nob̾ õib̾ꝰ
nos animoꝵ ĩ crelibiles motus celeritarẽ¬
archiam iudi nidices Utar .n ur̃a beni¬
gnitate qm̃ me ĩ hoc nouo gineͣ diconoli
rni diligenter attẽdins quotiẽs ego hñt
uidi: cum litteram scͥpsissit nullam: ma¬
gniu numeꝵ optimoꝵ uersiũ de his ip̃is
rebus que tum agerentur diceͣ xtempore
Quonẽs reuoiuum cãdẽ rẽ di teͣ cõmutan ᷤ
nerbis atq sintẽniis: Que uoͣ accurate¬
cogitare qi scripsisset oi sic ioli probari
ut ad ueterñ se̾ptoꝵ hudẽ ꝑuenirent
hue ego nõ diligam: nõ ad mirer: nõ
om̃s ranone defindẽolum putẽ ͤ At qui

Expanded text:
tamen ea mirari deberemus, etiam cum in aliis vitamen ea mirari deberemus, etiam cum in aliis videremus. 2. Quis nostrum tam animo agresti ac duro fuit, ut Roscii morte nuper non commoveretur? qui cum esser sene x mortuus, tamen propter excellentem artem, ac venustatem videbatur omnino mori non debnisse. Ergone ille corporis motu tantum amorem sibi conciliarat a nobis omnibus: nos animorum incredibiles motus celeritatemArchiam vidi, iudices, utar enim vestra benignitate, quoniam me in hoc novo genere dicendi tam diligenter attenditis—quotiens ego hunc vidi, cum litteram scripsisset nullam, magnum numerum optimorum versuum de eis ipsis rebus quae tum agerentur dicere ex tempore, quotiens revocatum eandem rem dicere commutatis verbis atque sententiis! quae cogitateque scripsisset, easic vidi probari, ut ad veterum scriptorum laudem pervenirent. Hunc ego non diligam, non admirer, non omni ratione defendendum putem? atqui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ semꝑ se heraclienscmi esse noluit re¬
icictur Consus nr̃os requirins silat.
est cĩ obscurũ proximis censoribus hũc
clarissimo ĩ peratore.l luculo apuel gcõ¬
citũ fuisse suꝑioribus aĩ eodẽ questore
fuisse ĩ asia. primis iulo et craso nulla
popłi partẽ esse censitã. S qm̃ tensus
nõ uis nutatis cõfirmat. At tãrũmodo
iuelicat cum qui sit census. ita se iam
tum gussisse pro ciue his tẽporib quę
tu criminaris : ne ip̃iꝰ quidẽ iuditio
ĩ cuuũ romanoꝵ iure esse uersatum.
a testamc̃tũ fe cit sepe nr̃is legibus

Expanded text:
quod semper se Heracliensem esse voluit, requod semper se Heracliensem esse voluit, reicietur? census nostros requiris. scilicet ; est enim obscurum proximis censoribus hunc cum clarissimo imperatore L. Lucullo apud exercitum fuisse, superioribus cum eodem quaestore fuisse in Asia, primis Iulio et Crasso nullam populi partem esse censam. sed, quoniam census non ius civitatis confirmat ac tantum modo indicat eum qui sit census ita se iam tum gessisse, pro cive, eis temporibus is quem tu criminaris ne ipsius quidem iudicio in civium Romanorum iure esse versatum et testamentum saepe fecit nostris legibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tabule negligenti assuate dicerent ur.
Sabii qr diu i colunus fuit leuitos
post dãnanonẽ calamitas ꝯme tabu¬
larum fidem rdignasset. Me telui hõ
sanetissimꝰ madestissimꝰq oiũ tãta dili¬
ecana fuit / ut ad l. loitulũ ꝓ̃tore et
ad iudices uencrit it uniꝰ hõis litura se
cõmotũ esse olixerit. His ig tabulis nul¬
lam lituram ĩ nomẽ A. litimii iudonis.
que cũ ita sint quid est ꝙ ode eiꝰ cuuta¬
tatibus fuerit ascͥptus : Et .n. cũ me¬
dioeribus multis et aut nulla aut
humili aliqua arto predins gratuto
ciuitatõ ĩ grecia hoĩes i ꝑniebat. Rhegĩos
redo aiũ iocrẽses aut ncapolitan os
aut tarẽtinos / qdł scenins artisicibus
largim solebãt id huic iũma ĩ genio
ꝓ dicto gsia ualuisset. Qius cũ cęteri
nõ molo post cuutatõ alatã ẜ ẽ post¬
legẽ papiam alioruo moolo ĩ eoꝵ mu¬
nicipioꝵ tabulas rerepserũt: hic qui nec
utitur quidlom illis ĩ quibus est sc̃ptus

Expanded text:
neglegentius adservatae dicerentur, Gabini, quam diu incolumis fuit, levitas, post damnationem calamitas omnem tabularum fidem resignasset, Metellus, homo sanctissimus modestissimusque omnium, tanta diligentia fuit ut ad L. Lentulum praetorem et ad iudices venerit et unius nominis litura se commotum esse dixerit. his igitur in tabulis nullam lituram in nomine A. Licini videtis. quae cum ita sint, quid est quod de eius civitatatibus fuerit ascriptus? etenim cum mediocribus multis et aut nulla aut humili aliqua arte praeditis gratuito civitatem in Graecia homines impertiebant, Reginos credo aut Locrensis aut Neapolitanos aut Tarentinos, quod scaenicis artificibus largiri solebant, id huic summa ingeni praedito gloria noluisse! quid? cum ceteri non modo post civitatem  Papiam aliquo modo in eorum municipiorum tabulas inrepserunt, hic qui ne utitur quidem illis in quibus est scriptus,
Abbreviated transcription (Latin):
que sũma st̃/ ex quo fonte hauriam
scano. Nam nisi multoꝵ ꝓceptis mnsns¬
ꝙ litteris mͥ ab adolescintia snasisom:
nihil esse ĩ uira magnape xpcetenda
nisi laudem. atq hanostatẽ. In ci autẽ

Expanded text:
quae summa sunt ex quo fonte hauriam sentio. nam nisi multorum praeceptis multisque litteris mihi ab adulescentia suasissem nihil esse in vita magno opere expetendum nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nitate hoc deniqi pretore exercẽte iu dinũ
panamini de studis humãitans ac luttriꝵ
paulo loqui uberius a ĩ cĩmodi ꝓsona que
proptor oeii a stuodium minime ĩ nidinis¬
ac periculis tractata est: un prope nouo quo¬
dam t ĩ nsitato gorere dicnoli. Quod si m
Auobis tribui cõcedi foña sentum: ꝑ ficã
erofeeto: ur hũc. A. huciniũ nõ modo nõ
sege egandum cum sit cuus a nũo ciiuus¬
uerũ ꝙͥ si nõ esset purenis asasceadũ fissẽ.
Iam ut pͥmiũ a pueris recessir archus: atq ab
nis uenbus: quibus cas purilis ad humaita¬
tẽ ĩ formari solet se ad scribenoli studium
cõtulit. Primũ antiochics nã ibi natꝰ t lo¬
co nobin celebri quõolam urbe e copiosa. ati
ex uolinssimis noibus libcralissimis q smioliisat¬
flucun celecutre antecellere oibus ĩgon gli
cõligit. Post ĩ cercris alie parnbus aicreq
grocie sic cuis aduentus celebrabatur ut

Expanded text:
nitate, hoc denique praetore exercente iudicium, patiamini de studiis humanitatis ac litterarum paulo loqui liberius, et in eius modi persona quae propter otium ac studium minime in iudiciis periculisque tractata est uti prope novo quodam et inusitato genere dicendi. quod si mihi a vobis tribui concedique sentiam, perficiam profecto ut hunc A. Licinium non modo non segregandum, cum sit cputetis asciscendum fuisse. nam ut primum ex pueris excessit Archias atque ab eis artibus quibus aetas puerilis ad humanitatem informari solet, se ad scribendi studium contulit, primum Antiochiae— nam ibi natus est loco nobili—celebri quondam urbe et copiosa atque eruditissimis hominibus liberalissimisque studiis adfluenti, celeriter antecellere omnibus ingeni gloria coepit. post in ceteris Asiae partibus cunctaque Graecia sic eius adventus celebrabantur
Abbreviated transcription (Latin):
iona negonanme quibus uoi aos enbul
cõsulere debens : partĩ coꝵĩ ea pro iũas
peccunias magnas collotaras hñt. Eoi
ui niuruerũ calamitate prohiboee.
uapientie uidere muboꝵ nuiũ calst¬
mitite are.pni sciũctam esse nõ posst.
&t q̃ illua primũ parui refert. uos pu¬
ulicmis amissis uectigalia posta uuctoã
recuaptrare: Neq isdem redimendi fa¬
autas ãt ꝑꝑ calamitatẽ: neq alis uolũta
alianci dotuit id quad cete calanuta¬
te dot memoria retinere debemus.
Namh̃i cum ĩ asia res magnas per¬
multi amiscrũt: scinꝰ rome solutione
impedita fidom cõtidisse. Non n possia
una ĩ cuutate multi rem ae fortunas
imitore: Ur nõ plures secũ ĩ eado rea¬
hant calamitatẽ. a quo ꝑiculo prohibot

Expanded text:
ia negotiantur, quibus vos absentibus consulere debetis, partim eorum in ea provincia pecunias magnas conlocatas habent. est civium calamitate prohibere, sapientiae videre multorum civium calamitatem a re publica seiunctam esse non posse. etenim illud primum parvi refert, vos publicanis amissa vectigalia postea victoria reciperare; neque enim isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retinere debemus. nam tum, cum in Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impedita fidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem trahant calamitatem: a quo periculo prohibete
Abbreviated transcription (Latin):
se samus om̃es: Est ridiculũ ad ca
quę hẽmus nihil dicere. quere q̃ habe¬
re nõ possumꝰ. a de hoiui memoria
lacere litteraꝵ. memoriã flagitare. Et
cũ hc̃as amplissimi iuri religionem:
i tegerrimi muncipii iusiuradũ fide¬
ꝙ. ca que de prauari nullo modo posse
repudiare: tabulas quas iolẽ dicis solexe
corũpi desiderare. At domiciliũ rome
nõ habuit is qui tot ãnis cuutatẽ datã
sedem osũ xeꝵ ac fortunaꝵ surꝗ rome
collocauit: At nõ est professui : imno uõ

Expanded text:
se scimus omnes? est ridiculum ad ea se scimus omnes? est ridiculum ad ea quae habemus nihil dicere, quaerere quae habere non possumus, et de hominum memoria tacere, litterarum memoriam flagitare et, cum habeas amplissimi viri religionem, integerrimi municipi ius iurandum fidemque, ea quae depravari nullo modo possunt repudiare, tabulas quas idem dicis solere corrumpi desiderare. an domicilium Romae non habuit is qui tot annis ante civitatem datam sedem omnium rerum ac fortunarum suarum Romae conlocavit? an non est professus? immo
Abbreviated transcription (Latin):
cleam: quę cũ cẽt ciutas equissimo
nire ac te dere ascribi se ĩ ciuitatem
nalut. Iod q cũ ip̃o pro se dignus p̃utra¬
retur: tum autoritate t gra luculi: ab
hera cliensibus i petr auit: data ẽ cuutas
sillam lege e carbonis. Si qui ciuitati
bus federans ascripn fuisscat si tũ cum
lex fcrebatur ĩ italia domiciliũ habuis¬
sitit. et si sexaginta diobus apud pręto¬
res essenit professi: cũ hit do min lium
rome multos am ãnos habcret profes¬
cauia dicta est. Quid eĩ hoꝵ grans ĩfir¬
ascriprũ negabis: Aodest iur sũma aue¬
taritare t rchigione ac fide. M. liculus
qui se nõ apinari / seol scire / nõ auchius¬
se sed udisse/ nõ ĩ ter fuisse sod legisse
clicit. Adsunt hcracluenses legati nobi¬
Iisimi hoĩes. hus iudicii ciusa cũ man¬
datis it cũ pub lico testimoĩo uenerũt:
desideras heracliensiũ publicas: quas
italico bello incenso tabulario ĩ teriis¬

Expanded text:
cleam. quae cum esset civitas aequissimo cleam. quae cum esset civitas aequissimo iure ac foedere, ascribi se in eam civitatem voluit idque, cum ipse per se dignus putaretur, tum auctoritate et gratia Luculli ab Heracliensibus impetravit. data est civitas Silvani lege et Carbonis: si qui foederatis civitatibus ascripti fuissent, si tum cum lex ferebatur in Italia domicilium habuissent et si sexaginta diebus apud praetorem essent professi. Cum hic domicilium Romae multos iam annos haberet, profescausa dicta est. quid enim horum infirascriptum negabis? adest vir summa auctoritate et religione et fide, M. Lucullus; qui se non opinari sed scire, non audisse sed vidisse, non interfuisse sed egisse dicit. adsunt Heraclienses legati, nobilissimi homines, huius iudici causa cum mandatis et cum publico testimonio venerunt; desideras Heracliensium publicas, quas Italico bello incenso tabulario interis
Abbreviated transcription (Latin):
regiui et neapolitani ciuuitate ceteris q p̃¬
niis donarunt e om̃s qui aliquid de ĩge¬
niis poterant iuoltare cogninoe atꝙ haspi¬
tio dignũ gostimirunt. Hac tinta celibri¬
tare fame cũ cẽt um ab siuibus nonis:
Romã uenit. Mario cõsule t canilo nat
est pͥmu cõsules eos quoꝵ alter ad scribẽ¬
dum res maximas. alter cũ res gestais num
et studium atq aures adhibire posset. Sas̃
ma fuerit: coclem esset famibarissima
senechun. Erar tẽporibus illis iocundus
Q metello illi niumdico et ciꝰ pio filio.
Audiebatur a. M. emilio. uiuebat cũ ꝗnto
eatulo: a parxe at filia. A.l. crasso. cole¬
batur. Luculos noͣ a deusum t octauos
⁊ catonẽ it totã ortisioꝵ domũ demict
cõsuctume cum teneret afficiebatur
sũmo honore . ꝙ nĩ nõ solũ colebant
qui aliquiel ꝑaꝑe arq audire studebant.
uexũ ẽ si qui torte simulabane. Interĩ
sans longo ĩ taenalbo cũ cõt cũ .l. hiculo
cũ colem luculo decederot. uanit hera¬

Expanded text:
Regini et Neapolitani civitate ceterisque praemiis donarunt, et omnes qui aliquid de ingeniis poterant iudicare cognitione atque hospitio dignum existimarunt. hac tanta celebritate famae cum esset iam absentibus notus, Romam venit Mario consule et Catulo. nactus est primum consules eos quorum alter res ad scribendum maximas, alter cum res gestas tum etiam studium atque auris adhibere possetma favit, eadem esset familiarissima senectuti. erat temporibus illis iucundus Q. Metello illi Numidico et eius Pio filio, audiebatur a M. Aemilio, vivebat cum Q. Catulo et patre et filio, a L. Crasso colebatur, Lucullos vero et Drusum et Octavios et Catonem et totam Hortensiorum domum devinctam consuetudine cum teneret, adficiebatur summo honore, quod eum non solum colebant qui aliquid percipere atque audire studebant verum etiam si qui forte simulabant. interim satis longo intervallo, cum esset cum M. Lucullo cum eodem Lucullo decederet, venit Hera
Abbreviated transcription (Latin):
ti amplissimi uir uel potius paruit una
est profectus cum hiis quoꝵ crar una cã.¬
t tardius iter fecit. Itaq ĩ africam uẽit
iam occupatam. Hĩc iligariũ crimẽ oritus
uel ira potius. Nam si crimõ est illod uol¬
luisse nõ minus est magnũ. uos africam
arcem oiu prouĩciaꝵ natam al bellũ cõ¬
bat. S quaqͦ mõ se illuol habeat heȩ q̃¬
rela uestra Inbero quid ualet. Recepti i
prouĩcum nõ fumus. Quiol si essetis: ccsa¬
ri ne cnn tradituri finsetis: An contra
cesarem retenturi. Uide quid licẽcie cesar
nobis tua liberalitas det uel potiui auda¬
cię i responderit tubero africam quo
senatus cũ sors ꝙ miserat: prẽm suũ tibi¬
iraditurum fuisse nõ lubito apud te ip¬
sum cuius id cum facero ĩter fuit grauis¬
simis uerbis cius cõsilium reprehenolere
Non .n. si tibi ħ res exata fuisset: ciam
essit probata edl iam hoe totũ omieto

Expanded text:
ti amplissimi viri vel potius paruit: una ti amplissimi viri vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen est voluisse, non minus magnum est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum conbat. sed quoquo modo se illud habet, haec querela, Tubero, vestra quid valet? recepti in provinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis an contra Caesarem retenturi? vide quid licentiae, Caesar, nobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tubero, Africam, quo senatus eum sorsque miserat, tibi patrem suum traditurum fuisse, non dubitabo apud ipsum te cuius id eum facere interfuit gravissimis verbis eius consilium reprehendere. non enim, si tibi ea res grata fuisset, esset etiam approbata. sed iam hoc totum omitto,
Abbreviated transcription (Latin):
cum senatus cõsinsset si me cõsulisi
muillo modo. Sed tamẽ Qligarrum
senatus iolem legauerat. Atq ille eo tẽ¬
pore paruit cum parere senatui necesse
irat. Nõs tñc paruistũ cum paruit ne¬
mo qui uoluit. Respõdebo igitur. mi¬
nimo nõ. neq cñ licuit. Alitir ur̃o gener
nomini samilię discioline. Sed hoe nõ cõ¬
cedo ut ꝗbnis robus gloriemini ĩ nobis
easdem ĩ alis reprchendaus subcronis sõs
cõiecta est ex senatuᷤ rõsulto cum ip̃e nõ
ad esset morbo ẽt ĩ pediretur statuerat
ex ensare: Hoc igo noui ꝓp om̃es necessi¬
indinos quę mihi sũt cum lucio iuberõe.
olomi ina cruditi milicie ꝙ rõtub̾nales
post assmes ĩ om̃i olemiq uita familiares.
magnũ ĩt uĩculum ꝙ hisdem studis seꝑ.
usi sumus. cio igitur tuberonẽ domi
manero ualiusse Si ita ꝗdom agebant:
ua rei ꝓ sanctissimũ nomẽ opponebat.
podus sustmere nõ posset Cessit autorita¬

Expanded text:
cum senatus censuisset? si me consulis, cum senatus censuisset? si me consulis, nullo modo; sed tamen Ligarium senatus idem legaverat. atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat; vos tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? minime vero. neque enim licuit aliter vestro generi, nomini, familiae, disciplinae. sed hoc non concedo ut, quibus rebus gloriemini in vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omni vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio Tuberonem domi manere voluisse: sed ita quidam agebant, ita rei publicae sanctissipondus sustinere non posset. cessit auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
tem tuam. Qiud tu cum patem esse cupio¬
bas id no agibas ut tibi cum sederatis. an
ut cum bomis ciuibut cõueniret. Mihi uõ
celar tua ĩ me ingrima merita tanta cr̃te
nõ indirẽtur si me ut scleratũ a te cõ¬
scruatum putarẽ. Qũõ at tu de .ro. pii
beno morits esses si tot sceleratos ĩ columi
dignitate ce̾ uoluisses: Secessionẽ tu illĩ
existimasti tesar ĩ mitio nõ bellũ nec osti¬
rantibus prĩcipiũ dignitas erat par nõ
par fortasse coꝵ qui soquobantur. Cau¬
sa tum olabia quad crat aliquid ĩ utraq
parte qđ probari posset. Nũc melior cẽ¬
te ea uidicanda est quã Et̃ dii ad nine¬
runt. Cogita nõ clemic̃tia tua ꝗs non
cam uictoriam probet ĩ qua occioleit᷑ ne¬
mo nisi armatus: Seol ut omittam
comiẽ caułim nẽĩam ad nostram.
Utr̃ñ tanolem existimas facilius fuisse
tubero ligarium ex africa exire an nob
ĩ africam nõ nenire: Potiramꝰ no ĩꝗoᷤ

Expanded text:
tem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupietem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis civibus conveniret? mihi vero, Caesar, tua in me maxima merita tanta certe non viderentur, si me ut sceleratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi dignitate esse voluisses? secessionem tu illam existimavisti, Caesar, initio, non bellum, nec hostirantibus. principum dignitas erat paene par, non par fortasse eorum qui sequebantur; causa tum dubia, quod erat aliquid in utraque parte quod probari posset; nunc melior ea iudicanda est quam etiam di adiuverunt. cognita vero clementia tua quis non eam victoriam probet in qua occiderit nemo nisi armatus? sed, ut omittam communem causam, veniamus ad nostram. utrum tandem existimas facilius fuisse, Tubero, Ligario ex Africa exire an vobis in Africam non venire? poteramusne, inquies,
Abbreviated transcription (Latin):
oru ĩ cadem causa finsset. nel ꝗd nam
noui scelleris affiret. Seclus tu illud no¬
cas inbero: cur isto.m. noĩe illa ad huc
cansa nõ caruit. Allii crroro apellant. Alii
timorẽ: Qui durius spem cupidita tẽ
odium pertinaciam. Qui grauissime. Te¬
meritatem. scelus pretto te aid huc nemo.
At mihi quidem si propriũ t ucrũ nome
nostri mali queritur fatalis quedam
calamitas ĩ cidisse iudctur. & ĩprouolas ho¬
minũ mẽtes occupasse bt mirari nemo¬
debeat humana cõsilia diuina necessitate
esse separata biceat esse miscras qr ꝙ̃
noe uictorie esse nẽ possinnus: ded nõ lo¬
quar de nobis. de illis loquor q occide¬
ent fucr̃it cupidi tuerit irati fuerint
ꝑtinacos Sceleris nõ crimine furoris pa¬
riciob. Liceat S põpeio mortuo/ liceat
multis aliis carere. Quando hoc qr tec
cesar quisq audiuit ant tua quid aliual
arma ualuerũt / nisi a te rõtumeliã pro¬
pulsati. Quid egit ille tuns ĩ nictus exerci¬
tus nisi ut sinĩ ius tueretur et dignita¬

Expanded text:
qui in eadem causa fuisset, vel quidnam novi sceleris adferret. scelus tu illud vocas, Tubero? cur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appellant, alii timorem; qui durius, spem, cupiditatem, odium, pertinaciam; qui gravissime, temeritatem: scelus praeter te adhuc nemo. ac mihi quidem, si proprium et verum nomen nostri mali quaeritur, fatalis quaedam calamitas incidisse videtur et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari debeat humana consilia divina necessitate esse superata. liceat esse miseros—quamquam hoc victore esse non possumus; sed non loquor de nobis, de illis loquor qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat multis aliis carere. quando hoc ex te quisquam, Caesar, audivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignita
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ iudicares diuersas snias fortnasq
sequerentur. Ueluntate igͣ tecũ om̃s fue
runt: tempestate ab repnu est unus qui
si cõsilio id feciser cẽt eoꝵ similis quos
tamẽ salnos esse uoliusti. S ierit ad
bellũ dissenserit nõ a te solũ uerũ mã
a fribni hi te orant tui: E quidẽ cum
ria teneo quali ͣZitus ligarius quęstõ
urbanus fue̾i̾t ergate et dignitatem
tuã. E parũ st hoc menĩnisse. Sꝑo
miã te qui obluuia nihil soles nͥ ĩ iu¬
te aliquid de huiꝰ quęstoris offitio cogi¬
tantẽ Et de aliis quibuidlam questoribꝰ
reminis centẽ recordari. hic igit᷑ tinis
ligarius qui tum nihil egit alinal/ noq
cĩs hoc diuinab̾at nͥ ut tu eũ studlio¬
sum t bonũ mii iudicaros. Quẽ a

Expanded text:
t hi fratres diversas sententias fortunasque sequerentur? voluntate igitur omnes tecum fuerunt: tempestate abreptus est unus qui, si consilio id fecisset, esset eorum similis quos tu tamen salvos esse voluisti. sed ierit ad bellum, dissenserit non a te solum verum etiam a fratribus: hi te orant tui. equidem, cum ria teneo qualis T. Ligarius quaestor urbanus fuerit erga te et dignitatem tuam. sed parum est me hoc meminisse: spero etiam te qui oblivisci nihil soles nisi iniu—te aliquid de huius illo quaestorio officio, etiam de aliis quibusdam quaestoribus reminiscentem recordari. hic igitur T. Ligarius, qui tum nihil egit aliud—neque enim haec divinabat—nisi ut tui se studiosum et bo
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis fr̃ibus ut cõcefisli eũ senanu sie da
hũc ppło cuꝰ nolũtasẽ carissimã sẽꝑ habui¬
simus fuit noli obsecro dubicare celat simm¬
lẽ illi glie laude̾ ꝙͣ sepissime ꝗ̃rere. Nihil ẽ¬
cĩs iã populare ꝙͣ bonitas. Nulla de uirtundꝰ
nus plurimis n amirabinor ni granor
miscricordia est hoĩes cĩi ad deoi nulla re
propriꝰ accedũt ꝙͣ salifẽ hõibꝰ olmdo Nihil
habet n fortũã nia maiꝰ qͣ ut possis n nama
meliꝰ qͣ ut uelis cõẜuare ꝙ plurmms. lõciorẽ
orõez causa forsitã postubret tua certe naiͣ brẽiuoe
loꝗ tecũ: finẽ iã faciã. tãtũ te ip̃s aomõcbo si illi

Expanded text:
tissimis fratribus. ut concessisti illum senatui, sic da hunc populo, cuius voluntatem carissimam semper habuiano gratissimus fuit, noli, obsecro, dubitare, C. Caesar, similem illi gloriae laudem quam saepissime quaerere. nihil est tam populare quam bonitas, nulla de virtutibus tuis plurimis nec admirabilior nec gratior misericordia est. homines enim ad deos nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando. nihil habet nec fortuna tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. longiorem orationem causa forsitan postulet, tua certe natura brevioreloqui tecum, finem iam faciam: tantum te admonebo, si illi
Abbreviated transcription (Latin):
si uidisset quo ius prosteto qͣ isto mõ a
te agi malussi Argiuis fatẽtem nõ sats
accusas eum ꝗ caulam habet. aut ut ego
dico meliorem q tu: aut ut tu ius parẽ
Hec nõ m̃o mirabilia sũt seol prodigii
similia que dicam nõ habet cam nĩ accu

Expanded text:
si vidisset, quovis profecto quam isto modo a si vidisset, quovis profecto quam isto modo a te agi maluisset. arguis fatentem. non est satis: accusas eum qui causam habet aut, ut ego dico, meliorem quam tu aut, ut tu vis, parem. haec admirabilia, sed prodigi simile est quod dicam. non habet eam
Abbreviated transcription (Latin):
q fauco uel ꝑy propĩquã cognationẽ
uel ꝙ ege iui ⁊ genio stndiisq delectõ.
uel ꝙ laudem alolesentis propĩꝗ exi¬
strme  ad meũ aliquẽ frũtũ redũdaẽ.
S hoc ego quero quis putet ec erimẽ
fusse ĩ africam ligarium. Nepe is ꝙ et ip̃e
ĩ frica cadem esse uoluit et prohibitũ se ali¬
gario queritur et corte cõtra ipsu cesarõ
est progressus armatus: Quia n. tubero
tuus ille destrictus ĩ acie farsalica gladus
agebat cnꝰ latus nincro ille petebat: Quis
quiod optabas : nimis urgro cõmoueri u¬
detur adolesens ad me reuortar iislem ĩ
armis fui: Quid ãt aliuol egimius ⁊ ubero
nisi quodd ħ põt nos possemus : Quorum
igitur ĩpunitas cesar tue elemẽtie lans est
coꝵ ip̃oꝵ aderudelitatẽ te acnet orat io.
Atq ĩ hac causa nõ nihil equidẽ tubero ãt
tuam. sed multo magis patris tui prudenã
ĩgenio prestans tũ ẽt doctrina excellens
genus hoc canse quidẽ ee nõ uiderit. Nã

Expanded text:
 propter propinquam cognationem, vel quod eius ingenio studiisque delector, vel quod laudem adulescentis propinqui existimo etiam ad meum aliquem fructum redundare. sed hoc quaero: quis putat esse crimen fuisse in Africa? nempe is qui et ipse in eadem provincia esse voluit et prohibitum se a Ligario queritur, et certe contra ipsum Caesarem est congressus armatus. quid enim, Tubero, tuus ille destrictus in acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui quid optabas? nimis urgeo; commoveri videtur adulescens. ad me revertar. isdem in armis fui. quid autem aliud egimus, Tubero, nisi ut quod hic potest nos possemus? quorum igitur impunitas, Caesar, tuae clementiae laus est, eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio? atque in hac causa non nihil equidem, Tubero, etiam tuam, sed multo magis patris tui prudentiam ingenio tum etiam doctrina excellens genus hoc causae quod esset non viderit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
simos uiolces tanto cõ uenta hoĩns ac fre¬
quentia: hoc uti genere dicendi quod nõ
modo a cõfuetuodme udicioꝵ. Uerũ et a fo¬
rensi sermoe ab horreit: queso anobis
ur ĩ hac causs mͥ dens hanc uenum
accomodatam hue reo uob que ad mo¬
dũ sppro: nõ molestam. Ut me pro sum¬

Expanded text:
simos iudices, tanto conventu hominum ac frequentia hoc uti genere dicendi quod non modo a consuetudine iudiciorum verum etiam a forensi sermone abhorreat, quaeso a vobis ut in hac causa mihi detis hanc veniam accommodatam huic reo, vobis, quem ad modu
Abbreviated transcription (Latin):
tate uictoris restat ut om̃os uelint¬
miũ qui habet aliquid nõ modo sa¬
pientie sed et sanitans quia nisi re
cesar salno et ĩ ista snĩa qua cum antea
tum hodie maxime usus es mancte
sa n ese nõ posimuis  nare om̃s te ꝗ
hoc salua ess uolumus t hortamur. et

Expanded text:
tate victoris: restat ut omnes unum vtate victoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo et in ista sententia qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes te qui haec salva esse volumus et hortamur et
Abbreviated transcription (Latin):
odio sine ĩ uidia inlicabũt Id ãt ẽt
si tume ad ti ut quidam tallo putãt
nõ ꝑtinebir mic corto ꝑtinet esse te ta¬
lem ut landes tuas bscuratura nul¬
la ũqͣ sit obliuio. Diurse uolũtateᷤ
ciniu fucrũt distracteꝙ sentẽcie. Nos
eñ cosibis solum et studiis sed armiꝰ
at t castris clissidebamus. Erat aũt¬
obscuritas queolam. eeat certamen
ĩter clarissimos dnce: Multi dnbit abãt¬
aut quid optimũ esset multi qd sibi
expeoliret mubti quid deceret. nõ nul
li quid lueret. perfũcta xesp. est hoc
misiro fatali q bello licit his ꝗ nõ for¬
tuna ĩ flamaret edium suũ: sed boni¬
dicaret Arma ab his posita ab aliis
crepta sunt. Inustus est ĩ gratus q ci¬
nis qui armoꝵ periculo libiras: ani¬
niũ tam̃ retinet armatum: ut iam
ille sit melior qui ĩ acie cecilit q
qui ĩ causa mimã profudit. Que
i. ꝓtinacia quibusdam cadem alis cõ¬
stancia moleri potest. Sed iam om̃is
disensio fracta est armis extĩcta equi¬

Expanded text:
 sine invidia iudicabunt. id autem etiam si tum ad te, ut quidam falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello: vicit is qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonidicaret. arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, ut etiam ille melior sit qui in acie cecidit, qui in causa animam profudit. quae enim pertinacia quibusdam, eadem aliis constantia videri potest. sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequi
Abbreviated transcription (Latin):
ante ohiem ĩ auditum propĩquu
meus ad te &. detulit .Q. liga¬
nium  ãfrica fuisse id qd̃ .C. prestanti
nir ĩgenio fretus fertasse famiharitate
ea quie est ei trcum ansus est rõfiteri.
Itaq quo me uartam nescio: Paratus
ꝯn ueneram cum tu id neq ꝑte scires.
neq audire aliunole potuisses. ut ignora¬
nõe tua ad hõis miseri salutẽ abuteror.
Sed qm̃ diligentia inimici ĩ uestigatũ ẽ¬
id quod latebat cõsitẽdura est ut op¬
pinor prescet cũ meus nicessarus. E p̃a¬
sa feccĩt ut id iam ĩtegrum nõ esset: 4.¬

Expanded text:
nc diem non auditum propinquus meus ad te Q. Tubero detulit, Q. Ligarium in Africa fuisse, idque C. Pansa, praestanti vir ingenio, fretus fortasse familiaritate ea quae est ei tecum ausus est confiteri. itaque quo me vertam nescio. paratus enim veneram, cum tu id neque per te scires neque audire aliunde potuisses, ut ignoratione tua ad hominis miseri salutem abuterer. sed quoniam diligentia inimici investigatum est quod latebat, confitendum est, opinor, praesertim cum meus necessarius Pansa fecerit ut id integrum iam
Abbreviated transcription (Latin):
stancia Costantiam dico nescioan meli
paciẽciam pelleni dicere. Quotus.n. istue
ꝗsq fecisser ut a quibus partibus ĩ dissẽ¬
de suscepta cauia propositaq sm̃a in ubta
cõtinrielia nulla ui nullum perieulum
posset di peliere: ut uii coteca pari. tũbe¬
roni cum uaro fuissit honos noinlitas.¬
ĩperium splendor ingeniũ q̃ neqͣquam
fucrũt hoc cecte procipuii Tubaronis fuit¬

Expanded text:
stantia? Constantiam dico; nescio an melius stantia? Constantiam dico; nescio an melius patientiam possim dicere. quotus enim istud quisque fecisset ut, a quibus partibus in dissende suscepta causa propositaque sententia nulla contumelia, nulla vis, nullum periculum posset depellere. ut enim cetera paria Tuberoni cum Varo fuissent, honos, nobilitas, splendor, ingenium, quae nequaquam fuerunt, hoc certe praecipuum Tuberonis quo
Abbreviated transcription (Latin):
bus huic ee aliena uoluntas cẽuẽtus fir
tis nõ clubitem cum uioliam ꝗd fecẽitis
prohibiti estis ĩpronĩcia nostra pedem po¬
talistis acceptam ĩ iuriam q̃relam apuol
quẽ detulistis Nepe ad cum cuiꝰ nitorita¬
tem secuti i socrẽtatem belli ueneratis.
Quod si cesaris caula ĩprouĩciam ur̃ieba¬
tis ad cum profecto ex clusi prouica nc̃is¬
setis Ieñistis ad põpeium sne est ergo h¬
apid cesarem quercla Cũ cum accusatꝰ
a quo q̃rimini uos probibitos cõtra cesa¬
rem gtrere bellum Atq ĩ hoc qdẽ uel
eum mẽdacio. Si uis gloriari pir me
licet nos prouĩciam cesari tradituras¬
fiusse Eciã si auaro et quibusdam aliii
prohibui essetis Ego tũ cõfitibor culpam
eẽ ligarii qui uasꝰ tante lauelis accasiõẽ
am ornatissimi uiri. Leuberonis quam
ego quãuis ip̃e prebarem ut probo tũ
nõ cõmimorirem nis ate cogno russem
ĩ primis eam uirentẽ solere laudari. ue
fuit igitur imqͣ ĩ ullo heraĩe tanta cõ¬

Expanded text:
us huic causae, aliena voluntas conventus firmtis dubitem, cum videam quid feceritis? prohibiti estis in provincia vestra pedem potulistis? acceptae iniuriae querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc quidem vel cum mendacio, si voltis, gloriemini per me licet, vos provinciam fuisse Caesari tradituros. etiam si a Varo et a quibusdam aliis prohibiti estis, ego tamen confitebor culpam esse Ligari qui vos tantae laudis occasione am ornatissimi viri L. Tuberonis, quam ego, quamvis ipse probarem, ut probo, tamen non commemorarem, nisi a te cognovissem in primis eam virtutem solere laudari. quae fuit igitur umquam in ullo homine tanta con
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiuẽdum dedit cõtẽtus fuit sep ĩ mor¬
talitatis amore Ragauit. Nec nõ hec
tua uita dicenda est quę corpare et
spũ cõtinetur. Illa ĩ quã uila est tua
que uigebit memoria seenloꝵ omĩm
quã postiritas alet quã ipsa et̾nitas
semp tuebitur: huie tu ĩ scruias huic
te ostente oportet. Que que qmolem
miretur iam pridem multa habet
nũc et que laudet ixpectet. Obstupe¬
num / occcanĩ / nylum / pugnas ĩ nume¬
rabiles : ĩ credibilesq uictorus smonumẽ¬
tas muncra trihũphas andietes / a legetẽ
tuor ed młi hec urbs stabilita tius
cõsilis it ĩstituus crit uagabitur tun
nomẽ longo atqq lare: sedem quidem
bebit. Erit ĩter eos ẽt qui nascentur.
icut ĩtar nos fuit magna dulensio
cum aln laudibas ad crłum rei tnas ge¬
stas isfirent ali fixtasse aliꝗd reꝗrent
ied q uodl maximũ. nisi beli cuulis ĩ cẽ

Expanded text:
ad vivendum dedit contentus fuit, semper immorad vivendum dedit contentus fuit, semper immortalitatis amore flagravit. nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spiritu continetur: illa, inquam, illa vita est tua quae vigebit memoria saeculorum omnium, quam posteritas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inservias, huic te ostentes oportet, quae quidem quae miretur iam pridem multa habet; nunc etiam quae laudet exspectat. obstupenum, Oceanum, Nilum, pugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monumenta, munera, triumphos audientes et legentes tuos. sed nisi haec urbs stabilita tuis consiliis et institutis erit, vagabitur modo tuum nomen longe atque late, sedem bebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alii laudibus ad caelum res tuas gestas efferent, alii fortasse aliquid requirent, idque vel maximum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sans est: Cuins te esse auidissimũ quãm
sis sipiens nõ negabis. Porũ ne igatur in¬
quies gloriã magnam xainquemus: Imo
uõ alis ꝙͣrius multis satis. tibi uni parn.
est parum tum cum alioriiel est amplias:
O uod si reꝵ tuaꝵ ĩ mortalum.C. ccsar ħ
exitus futurus fuit. Ut deuictis aduersari¬
is remp. ĩ co statu relmqueres ĩ quo nũc
est. Ride queso ne tua diuna uirtꝰ ad mi¬
ranonis plni sit habitura qͦ głie. Siquidẽ
gleria est illustris  ꝑuigata magorimi
ũel ĩ suos nel ĩ patriam: nđ ĩ om̃e genus
hõĩu fama meriroꝵ: Hec igiturt reliq̃
pars est: hic testat actui: ĩ hoc claborã dum
est Ut̃ rem .s. cõstitus ea que iu ĩprimis
curi suma traneruilitate t otio persriaẽ.
Tum tr si uolos cum et patrie quod de¬
bes solueris: et natur ĩ ip̃ãm expleuieris sa¬
cietate uiuendi satis dui iuxisse te dici
stea nulla est futura: Quã q iste tuui
animus his angustiis quas natura nobis

Expanded text:
cuius te esse avidissimum, quamvis sis sapiens, non negabis. parumne, inquies, magna relinquemus? immo vero aliis quamvis multis satis, tibi uni parum. est parum tum cum est aliquid amplius. quod si rerum tuarum immortalium, C. Caesar, hic exitus futurus fuit ut devictis adversariis rem publicam in eo statu relinqueres in quo nunc est, vide, quaeso, ne tua divina virtus admirationis plus sit habitura quam gloriae; si quidem gloria est inlustris et pervagata magnorum vel in suos civis vel in patriam vel in omne genus hominum fama meritorum. haec igitur tibi reliqua pars est; hic restat actus, in hoc elaborandum est ut rem publicam constituas, eaque tu in primis summa tranquillitate et otio perfruare: tum te, si voles, cum et patriae quod debes solveris et naturam ipsam expleveris satietate vivendi, satis diu vixisse dicitstea nulla est futura. quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis
Abbreviated transcription (Latin):
monuniẽtisq decorãdam cum H Cicero
apud te defendat alium ĩ ca uoluntate
nõ fusse ĩ qua se ip̃m cõsitetur funse
nec tuas tacitas cogitaciones extimescit.
Nec quid tͥ de aliquo auchienti ode se¬
ipso occurat reformidat. Lide qĩ nõ re¬
formidem nido quanta lux liberalitatiᷤ
et sapĩę tue mihi apud to dicẽti aboria¬
tus. Qilatũ pottro uoce cõtẽdam ut
popłs ħ romonus epaudiat Suscepta bel¬
la. E cesar gesto et ex magna parte nulla
ui to actus iuditio ac uolutate ad. a ar¬
ma profictus sum qque erat Iupta cõ¬
tra te Apud qque igitur hec dico hsepe
opud cum qui cũ hõc sciret tũ me an¬
te quã irdit rei p uidit reddidit. Qui
ad me ex egipita miisit listeras ut essem
iclem qui fuissern. Qui ma cũ ipse ii¬
perator ĩ toto ĩperis p ramani unus eẽt
esse alterũ passus est d qno ip̃e .C. pãsa
mihi hñc nũtium proferẽtm cõcessos.
fasces laureatos tenui amio aͥ tenẽdo pu¬

Expanded text:
monumentisque decorandam! M. Cicero monumentisque decorandam! M. Cicero apud te defendit alium in ea voluntate non fuisse in qua se ipsum confitetur fuisse, nec tuas tacitas cogitationes extimescit nec quid tibi de alio audienti de se occurrat reformidat. vide quam non reformidem; vide quanta lux liberalitatis et sapientiae tuae mihi apud te dicenti oboriatur: quantum potero voce contendam ut hoc populus Romanus exaudiat. suscepto bello, Caesar, gesto etiam ex parte magna, nulla vi coactus, iudicio ac voluntate ad ea arma profectus sum quae erant sumpta contra te. apud quem igitur hoc dico? nempe apud eum qui, cum hoc sciret, tamen me, ante quam vidit, rei publicae reddidit; qui ad me ex Aegypto litteras misit ut essem idem qui fuissem; qui me, cum ipse imperator in toto imperio populi Romani unus esset, esse alterum passus est; a quo hoc ipso C. Pansa mihi hunc nuntium perferente concessos fascis laureatos tenui quoad tenendos pu
Abbreviated transcription (Latin):
niã quidem suspitionẽ belli legatus
ĩpace fectictus i prouinia pacatissima
ita so gessen ut ci pacẽ esse expecliret
podstota cete mimĩ tuũ nõ debet of¬
fendeco. Hm igitre remãsio: multo
mirus. nam prafectio uelntat. habrat
nõ turpe remãsie necellitatẽ ã benoslã.
Frgo bec duo ip̃ra carẽt criniie lnuĩ
cũ ese legatus protectus alterũ cum
flagitatus a prouĩcia prepositus atricę
est. terciũ est tp̃s quo post aduetum
uari ĩ afcicam restitit. quoed si est crimi¬
nolum necessitatis crimẽ est nõ ueluta¬
tis. Dn ille si potusset illa ne ullo mo¬
Aetio cũ cum tõcordissirs fribus cum
cũ alicnis esse. ꝙͣ cũ sius maluisset eu
ip̃a legatio plena desiderii ac solicitu di¬
nis fuissit propter ĩ credibillem qiẽ olã
frũs amorẽ hie coruo aĩo esse pot uit
bolli desidio olistratus afribus. Nsullũ
igitur habes. Cosar ad m.Q. ligario
defendam prodo meã. O clemẽtiã ad¬

Expanded text:
nimam quidem suspicionem belli; legatus nimam quidem suspicionem belli; legatus in pace profectus in provincia pacatissima ita se gessit ut ei pacem esse expediret. profectio certe animum tuum non debet offendere: num igitur remansio? multo minus. nam profectio voluntatem habuit non turpem, remansio necessitatem etiam honestam. ergo haec duo tempora carent crimine: unum cum est legatus profectus, alterum cum efflagitatus a provincia praepositus Africae est. tertium tempus quod post adventum Vari in Africa restitit, si est criminosum, necessitatis crimen est, non voluntatis. an ille, si potuisset illinc ullo moAttio quam cum concordissimis fratribus, cum alienis esse quam cum suis maluisset? cum ipsa legatio plena desideri ac sollicitudinis fuisset propter incredibilem quendam fratrum amorem, hic aequo animo esse potuit belli discidio distractus a fratribus? nullum igitur habes, Caesar, adhuc in Q. Ligariodefendam: prodo meam. O clementiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
me optãdum celitẽtem reun:. seal tam̃ h¬
ita refitetem le ĩ ca parte finissa qua te¬
tubero qua iurũ ãi laudi dignum
cõfiteamini necesse est qiͣ ligarii ullam
sidio profectus est. qua ĩleganiõe t ciui¬
uit ut decedens cõsibo prouiciã satisfa¬
cere hoibus nõ posset si quẽq̃ aliũ pro¬
iũcie prefecissa: Itaq Q. ligaruis cũ
diu recusans nihil profecisset: accopit.¬
cupitlitate ĩ cõsiderata partĩ ceto quodã
umoro primũ causa salutis postã stu¬
dii sui querebãt ahiorue duc̃e tũ liga¬
rius domũ spectans  ad suos xcoli¬
sus esti Interĩ publuis actius uarus ꝙ
prctor africam obtinuerat uticã uẽit
ad cum statim cõcursum est Dita ille
nõ mediocri cupiditate aripuit ĩꝑium
Si tñ illud iperiũ esle potunt quod ad
priuato clamore multitudis ĩperite
milla publico tosiha leferobatim. Eiaq
lio arius qui emĩe ialo negotiũ enꝑet¬
orr̃a culpa naiat᷑ doma est egcessul nõ
inc nillum ad bellinn sel no ad ni¬

Expanded text:
itentem reum, sed tamen hoc confitentem, se in ea parte fuisse qua te, qua virum omni laude dignum, confiteamini necesse est quam Ligari ullam sidio profectus est, qua in legatione et civivit ut decedens Considius provincia satis facere hominibus non posset, si quemquam alium provinciae praefecisset. itaque Ligarius, cum diu recusans nihil profecisset, provicupiditate inconsiderata, partim caeco quodam timore primo salutis, post etiam studi sui quaerebant aliquem ducem, cum Ligarius domum spectans, ad suos redisus est. interim P. Attius Varus, qui tum praetor Africam obtinuerat, Vticam venit. ad eum statim concursum est. atque ille non mediocri cupiditate adripuit imperium, si illud imperium esse potuit quod ad privatum clamore multitudinis imperitae, nullo publico consilio deferebatur. itaque Ligarius, qui omne tale negotium omni culpa vacat. domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
loquar acerbissimo lnctu redũdaret ista
cum et de nictis reperiãtur opͣ multi ꝗ
cum a te ignosa nemini uellent impedirẽt
cdemẽtiam tuam. Cum et hi quib ip̃e igno¬
insti noluit te esse ĩ alios misericordẽ: Qd
si probare cesari possemus ĩ africã ligariu
oĩo nõ fussse ⁊ si honesto e misericorli
mẽdacio enii calamitoso saluti ec uellemꝰ
tamẽ hõis nõ esset ĩ tanto discrinnõ. et po¬

Expanded text:
loquar—, acerbissimo luctu redundaret ista loquar—, acerbissimo luctu redundaret ista m de victis reperiantur! quam multi qui cum a te ignosci nemini vellent, impedirent clementiam tuam, cum hi quibus ipsis ignovisti nolint te esse in alios misericordem! quod si probare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si honesto et misericordi mendacio saluti civi calamitoso esse vellemus, tamen hominis non esset in tanto discri