comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les sũ ad optiuos¶Int̾. dum filiꝰ
suus ħrs excluditur s fisco pͣlo¬
to. nt puta si ꝑ duessionis fu̾i̾t
dampnatus pat̾ post mortem
suam. hoc quoq ut nec uira se.¬
puscroꝵ: hic filius ħ̾at. Ei filiꝰ
siuis ħrs ẽẽ desiit. in eiꝰdem ꝑtes
succedunt om̃s nepotes. nepees¬
q ex eo nati. qui inpot̾tate sũt.
ꝙ natutali equitati ꝯtingit.
filius autem suns eẽ hrs desuit.
si capitis diminucõne uł mag¬
na uł minore exierit depot̾tate.
quod si filiꝰ apud ħostes sit. qͣm¬
diu uiuit: nepotes non succe¬
dunt. ꝓinde ⁊ si fu̾it redemptꝰ.
non dum fuccedunt añ bonoꝵ
luicicõnem. s ⁊ si int̾im deces¬
serit. cum placeat eũ statu recep.¬
to decessisse. ne potibꝰ obstabͭ. s
si quit ñ desiit eẽ inpot̾tate s
mumqͣm tepit. ut puta si filiꝰ m̃e
uiuo pr̃e meo ab hostibꝰ captꝰ
ẽ. mox ibi ꝓr̃e familias fcõ de¬
cesserit: nepotes in elus locũ.
succedunt/ non minus aũt nep¬

Expanded text:
m filius suus heres excluditur fisco praelato, ut puta si perduellionis fuerit damnatus pater post mortem suam, hoc quo, ut nec iura sepulchrorum hic filius habeat. Si filius suus heres esse desiit, in eiusdem partem succedunt omnes nepotes neptesque ex eo nati qui in potestate sunt: quod naturali aequitate contingit. filius autem suus heres esse desinit, si capitis deminutione uel magna uel minore exiit de potestate. quod si filius apud hostes sit, quamdiu uiuit nepotes non succedunt. proinde etsi fuerit redemptus, nondum succedunt ante luitionem: sed si interim decesserit, cum placeat eum statu recepto decessisse, nepotibus obstabit. Sed si quis non desiit esse in potestate, sed numquam coepit, ut puta si filius meus uiuo patre meo ab hostibus captus est, mox ibi me patre familias facto decesserit, nepotes in eius locum succedent. Non minus autem nep
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qm̃ nec delata ẽ filio ħr¬
ditasiͥdem erit dicendum ⁊ si
fiłius exasse sb̾ꝯdicõne. que fu¬
erit inarbitͥo illiꝰ. uł nepos is
omniꝰ institutꝰ : nõ impleta ꝯ.¬
ditõne decesserint. Nam dicen¬
dum erit suos posse succed̾e ssi
modo mortis testatoris temꝑe
uł in nrebꝰ humanis. uł saltẽ
ꝯcepti fu̾int. Ioq iuliario ⁊
marcello placet pt suos stati
ꝯ sanguinet uocantur. ꝯsangͥ¬
neos autem cassius diffinit. eos
⁊ est uerum eos ẽẽ ꝯsangͥneos.
⁊̃ si sui ħ̾ides ñ extit̾unt pr̃ĩ.
ut puta exhidatosss ⁊ si pat̾
eoꝵ deportatus sit. nicħomi¬

Expanded text:
iam nec delata est filio hereditas. idem erit dicendum et si filius ex asse sub condicione, quae fuit in arbitrio ipsius, uel nepos sub omni institutus non impleta condicione decesserint: nam dicendum erit suos posse succedere, si modo mortis testatoris tempore uel in rebus humanis uel saltem concepti fuerint: idque et Iuliano et Marcello placet. Post suos statim consanguinei uocantur. Consanguineos autem Cassius definit eos,nt. et est uerum eos esse consanguineos, etiamsi sui heredes non extiterunt patri, ut puta exheredatos: sed et si pater eorum deportatus fuerit, nihilo mi
Abbreviated transcription (Latin):
lego seio denarios .x¶t̃
utidarent restitũ ent u¬
intiui quicquid ei lega ᷤ¬
s. postea seuis aliam pͥt̃¬
eam petumam aticio mu¬

Expanded text:
lego Seio denarios decem:uti darent restituerent unicuique, quidquid ei legasset. postea Seius aliam praeterea pecuniam a Titio mu
Abbreviated transcription (Latin):
ex semisseticia ex qͣdrãte ⁊
alus ex reliquis porcõnib hr̃¬
dib insticutis ita cauit fidĩ
aut̃ ur̃e mando gai sei ⁊lu¬
cia ticia uti post obitũ urm
reddatis resuimatis ticio ⁊ sẽ¬
⁊ porcõnis eius qm nͦb̾ dedi. q̃i¬
tum ẽ cum uti adieruit hr̃di¬
tarẽ ⁊ postea gauis seiue defũt¬
tus sic lucia ticia hr̃de instraita
an ħ lucia titia ꝑtem dimi¬
diam semissis quam rogatͦ
erat gauis seius resticũe ꝓ
tiꝰ debeat au uͦ post sua l de¬
nummortem unuisũ tam ł¬
sidĩcõmuissum tam ⁊ ꝓ sua ꝑͣ¬
qmͣ qͣm ex gan sen datum resti
semissis exꝑsona seii resticu¬
atsnliam suam hr̃dem scͥpsit
tũ ⁊ ita cauit lucio titio fr̃ĩs
mei silio gũo meo ducentos
aureos relinqͦ qͦlegato scio
illũ contẽptum ẽẽ qmĩsqsiu

Expanded text:
semisse, Titia ex quadrante et aliis ex reliquis portionibus heredibus institutis ita cauit: 'fidei autem uestrae mando, Gai Sei et Lucia Titia, uti post obitum uestrum reddatis restituatis Titio et Semet portionis eius, quam uobis dedi'. quaesitum est, cum utrique adieritatem et postea Gaius Seius defunctus sit Lucia Titia herede instituta, an haec Lucia Titia partem dimidiam semissis, quam rogatus erat Gaius Seius restituere, protinus debeat? an uero post suam demum mortem uniuersum fideicommissum tam ex sua persona quam ex Gaii Seii datum restitsemissis ex persona Seii restituat. Filiam suam heredem scripsit tuit et ita cauit: 'Lucio Titio f‹r›atris mei filio genero meo ducentos aureos relinquo. quo legato scio illum contentum esse, qu
Abbreviated transcription (Latin):
li uuiu̾sã sb̾am eis cõicasse.
quos inuicẽ ꝯmͣ ldĩ filia adita
ꝓtis hr̃ditate diũtitamarito
quesicum ẽ auticius quon¬
tam cuiꝰ maritus i  filu sui nõ¬
mine ex sidĩ cõmisso cõmuni¬
ouẽ bouoꝵ consequi possit.
nua quondam uxore sua
suit eandẽ uxorem marito
hr̃dem sc̃pio fidĩ cõmisse ut
tum moreret᷑ filio ꝯmumom¬
ne ꝙ ad eũ ex hr̃dicate qͣ¬

Expanded text:
 substantiam eis communicasse. quos inuicem commendo'. filia adita patris hereditate diuertit a marito: quaesitum est, an Titius quondam eius maritus suo uel filii sui nomine ex fideicommisso communionem bonorum consequi possit uiua quondam uxore sua siit eandem uxorem marito herede scripto fideicommis‹is›se, ut, cum moreretur, filio communi omne, quod ad eum ex hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. It̃ quero uintegrũ
pͥdiũ relictum ẽẽ uideat᷑.
hedis soluend̾ sit. ut hoc
cepit. p̾cio illato integr̃¬
nime cõpellens Nucia ti¬
cia intestata moriẽs. a fi¬
liis suis ꝑ fidĩ commiss um
alieno suo donũ reliqͥd.
post mortẽ eui filii idẽ q
hr̃des cum diuilrunt hrdi¬
dacem matris diuiserunt
⁊ domũ Anque diuisione
testis asfuit q̃uero an fi

Expanded text:
at. item quaero, si integrum praedium relictum esse uideatur, redi soluendum sit, ut hoc aecepit, pretio illato integrnime compellendum.Lucia Titia intestata moriens a filiis suis per fideicommissum alieno seruo domum reliquit: post mortem filii eius idem qui heredes cum diuiserunt hereditatem matris, diuiserunt etiam domum, in qua diuisione testis adfuit: quaero, an fi
Abbreviated transcription (Latin):
tura. integrũ p̃dium sin¬
qulꝰ datũ ee iudeatur. an
uero ꝑtem hr̃dicariam
dunitaxat comineat. t̃
eoꝵ quam hẽbat. ꝑtem
accipe uolu̾it mod̾. R¬

Expanded text:
tura integrum praedium singulis datum esse uideatur an uero partem hereditariam dumtaxat contineat, cum eorum quam habebat partem accipe
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽ diu̾sa. cũ inopia patroni
h̾rdi ꝓmiitat. ñ cogit᷑ manumis¬
eum accõ non dabitur. ¶ Nam¬
piri piłꝰ de togare non potuit.
mora fideiussorit nulla extat ĩ
hoĩe debito. fideiussor etiam ex
sua mora in obligatõne ꝑtinet᷑¬
gociacõm in ead̾ ciuitate᷑ in eod̾¬
donum. munꝰ oꝑas. impoi ei qui
ex sid̾icomiisi cã manumittat᷑.
s sicum sciret posse recusare id.
obligari se passus sit: ñ in hibẽ¬
dam oꝑarum peticõm qi donasse urͣ.¬

Expanded text:
causa est, cum inopia patroni heredi promittat.' non cogitur manumiseum actio non dabitur: iuri publico derogare non potuit, mora fideiussoris nulla est. at in homine debito fideiussor etiam ex sua mora in obligatione retinetgodonum munus operas imponi ei, qui ex fideicommissi causa manumittatur. sed si, cum sciret posse se id recusare, obligari se passus sit, non inhibendam operarum petitionem, quia donasse u
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tui fũd̾ ĩ qͥnquẽmũ locau̾¬
a. legaui quicquid eũ mͥ
dare fac̃e o. oꝑitebit ueut
sinerz hr̃s sͥ hr̃e. nerua. a¬
tilliciꝰ. si hes ꝓhibu̾rt eũ frui:
ex ꝯducto. siure lotacõis
quid tetin̾et. ex testõ fore

Expanded text:
i cui fundum in quinquennium locaueram legaui quidquid eum mihi dare facere oportet oportebitue ut sineret heres sibi habere.Nerua Atilicinus, si heres prohiberet eum frui, ex conducto, si iure locationis quid retineret, ex testamento fore
Abbreviated transcription (Latin):
urelio simphonio fr̃imeo¬
neminẽ molestari. uolo de
bici noie n exig̾e aliquid
ab eo qmͣ diu uiueret. n
de sorte aũ usura noĩe de¬
biti ⁊ absoluo ⁊ libo ex

Expanded text:
urelio Sempronio fratri meo.Neminem molestari uolo nomine debiti neque exigere aliquid ab eo, quamdiu uiueret, neque de sorte aut usurae nomine debiti: et absoluo ei e
Abbreviated transcription (Latin):
dem .R. Si quis inquilinoᷤ
sñ pͥdiis quibꝰ adh̾entle¬
gauerit. mucile ẽ legatũ.
s an extimacõ de beatur.
exuoluntate desuncti sta¬
tuend̾ ẽẽ. diui marchꝰ ⁊
commodius Rpserunt.
Cum seruum suum hr̃s
dampnatus dare eiun
manumiserit. tene ᷑ meiꝰ
estimatõne. nͨ intẽ. scie¬
ritan ignorau̾it legatũ.
set si donau̾it suũ heg ⁊
eum is cui donatus estrina¬
muniserit. tenetur hr̃s.
quamuis ignorau̾it ase
eum legatum fuisse ¶si ita
legatum fu̾it. ticio cum

Expanded text:
m. Si quis inquilinos sine praediis quibus adhaerent legauerit, inutile est legatum: sed an aestimatio debeatur, ex uoluntate defuncti statuendum esse diui Marcus et Commodus rescripserunt. Cum seruum suum heres damnatus dare eum manumiserit, tenetur in eius aestimationem, nec interest, scierit an ignorauerit legatum. sed et si donauerit seruum heres et eum is cui donatus est manumiserit, tenetur heres, quamuis ignorauerit a se eum legatum esse. Si ita legatum fuerit 'Titio cum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ feci. hr̃di meo dederit.
dũ seianũ dato. casselliꝰ
aiebat. ⁊̃ p̃ciũ sundi dari
detẽ. offilus ĩ pense ĩto
negat p̾tiũ sigͥcari. s eos
dũtax at sũptus quot ĩ

Expanded text:
num feci, heredi meo dederit, dum Seianum dato'. Cascellius aiebat etiam pretium fundi dari debere, Ofilius impensae uerbo negat pretium significari, sed eos dumtaxat sumptus, quos in
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cũ mors hr̃ eiꝰ. ⁊ iõ sile¬
gacarius añ decesserit ad
ħ̃edem eiꝰ legatũ ñ trãsit.
quia ñ cessit dies uiuo eo
quamuis t̾cum fu̾it. moritu¬
rũ hr̃dem. Inẽ aut̃ condc̃o
legati ueluti cũ ita legamꝰ.
ꝙ ex aretusa nacũ erit. hĩs

Expanded text:
tum mors habet eius. et ideo si legatarius ante decesserit, ad heredem eius legatum non transit, quia non cessit dies uiuo eo, quamuis certum fuerit moriturum heredem.Inest autem condicio legati, ueluti cum ita legamus: 'quod ex Arescusa natum fuerit, heres
Abbreviated transcription (Latin):
rechusa natum er̃ ł fructͥ
qui nullo fundo nascent᷑
ea ꝑnis edatur fructus ꝑue¬
mant pecuma in pupillus
ex soluat. hr̃s legatarii pe¬
titõm ht̃ nam ꝙ dies le¬
gati cui condcõ nõ asc̾bit᷑
quͣnus extͥn secus ex pcãda

Expanded text:
rethusa natum erit" vel "fructus, qui in illo fundo nascenturea partus edatur, fructus perveniant, pecuniam pupillus exsolvat, heres legatarii petitionem habet: namque dies legati, cui condicio non adscribitur, quamvis extrinsecus exspectanda
Abbreviated transcription (Latin):
lateoĩs ꝓtãda ẽ dñtis id de¬
mũ legatũ ad ħ̾edẽ iega¬
tarii transire ꝙ c̾tum sit
debitum iri si ad Patur hĩdi¬
tam ⁊ si alt̾ exhus ad eat

Expanded text:
Labeonis probanda est dicentis id demum legatum ad heredem legatarii transire, quod certum sit debitum iri, si adeatur herediam et, si alter ex his adeat
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃o uiuo legatario non ex ti¬
terit. forte quia int̾pellatus
hr̃s ñ sic eueniet ut adẽp¬
tõ nicħ egĩt. fundiq lega¬
tum durau̾it plane ⁊ sic
sit legatum si penim non

Expanded text:
ia condicio uiuo legatario non exstiterit, forte quia interpellatus heres non sit, euen‹i›t, ut ademptio nihil egerit fundique legatum durauerit.Plane si sic l
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. auus seins p̃dia diu̾lis
pagis menie ⁊ seie legauit ⁊
litacauit. p̾stari ãt uolo ex
p̃diis pontianiis p̃dus lucia¬
nis. annua harundins mlia ͥ
taria extinctũ sit. pauł. sx¬

Expanded text:
dia diuersis pagis Maeuiae et Seiae legauit et ita cauit: 'praestari autem uolo ex praediis Potitianis praediis Lutatianis annua harundinis milia taria exstinctum sit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
rat. dem̃ alii nupserat. ⁊
itmm iudua fc̃a ap̃ pͥorẽ
n eiꝰ peciũie q̃ reliqͣ ex p̾ore
dote erat. m̃cõm fec̾at. di¬
uorco fc̃o reliꝙͣ ex p̾ore
dote hiis dieb iurũ red¬
dicur̃ ait labeo quꝰ reddi
quentẽ docs obligõm ẽẽt
trãslatam. ⁊ ħ u̾m puto.¬
¶Siuir loco ĩ iussunxoeis ma

Expanded text:
rat, deinde alii nupserat et iterum vidua facta ad priorem neque eius pecuniae, quae reliqua ex priore dote erat, mentionem fecerat. Divortio facto reliquum ex priore dote iisdem diebus virum redditurum ait Labeo, quibus reddiquentem dotis obligationem esset translata: et hoc uerum puto.Si uir socero iniussu uxoris ma
Abbreviated transcription (Latin):
mus continebunt᷑ ¶Ue
uelis q̃ myphetris ex¬
tendunt᷑. It de hus q̃ sũt
cͥta colũpnas celsus scͥbit.
mag̃ supellectili ad nũã¬
da. ⁊ ita sabinũ ⁊ cassut᷑
putant calanes aut̃ ⁊
arpagones ⁊ ãnuas in¬
qͥb aranee det̾gant᷑. It̃
spongie ꝗb colupne pa¬
uim̃ta podia ex tergant᷑
¶Stale q̃ ad lucunaria ad¬
diorẽ domũ reddunt ¶pap̃¬

Expanded text:
mus continebuntur.De uelis, quae in hypaethris extenduntur, item de his, quae sunt circa columnas, Celsus scribit magis suppellectili adnumeranda et ita Sabinum et Cassium putare.Canales autem et harpagones et aquibus araneae detergantur, item spongiae, quibus columnae pauimenta podia extergantur, scalae, quae ad lacunaria addiorem domum reddunt.Pap
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃e accepiss. ¶Sum a
postumo ita legatur. sihis
er̃. ⁊ ñ nato postumo sb̾sti¬
tuti ad eant. legata eos
ie siuiueret ⁊ debiturus

Expanded text:
a patre accepisset. Cum a postumo ita legetur 'si heres erit' et non nato postumo substituti adeant, legata eos ille, si uiueret, debiturus
Abbreviated transcription (Latin):
uod uugo dr̃ lib̾is datam bo
uł adiri h̾rditas. e scd̾ eas bonoꝵ
postea secatum sit. ł seqͥ potuit.
Nam si uł õt instituti sb̃stitimi q
añ testatorem decesserĩt. ł is scpͥ¬
dꝰ h̾rs fuit cum quo testam̃ti fc̃o
ñ fuit peti ꝯͣ tabulas bonoꝵ pos

Expanded text:
uod uolgo dicitur liberis datam bonuel adiri hereditas uel secundum eas bonorum postea secutum sit uel sequi potuit: nam si uel omnes instituti substitutique ante testatorem decesserint uel is scriptus heres fuit, cum quo testamenti factio non fuit, peti contra tabulas inane es
Abbreviated transcription (Latin):
dacõnit solam ꝓfecisse indeatur
redit res adintestari extitum
ut a dñsus filium suum exasse
ħ̾r dem ab in testato pr̃e eman¬
cipatum p̾cor in ꝑte dimidia
tueatur. ¶ Erit gͦ uenale bñfm̃¬

Expanded text:
edationis solam profecisse uideatur, redit res ad intestati exitum, ut aduersus filium suum ex asse heredem ab intestato patr‹i› emancipatum praetor in parte dimidia tueatur. erit ergo uenale benef
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ emancipatꝰ sublato filio ⁊
emancipatt. ad rogandum se
bulas. ex dec̾to hunc admitti
minime dubitari deb̾ene ali¬
oquin ab oñm bonit exclucet᷑.
Arcianus lib̃ .u. regłarũ. Sĩ
p̃t̾itꝰ filiꝰ emantipatus. exceptõ¬
daripot̾. S mag̃ doli excep¬
Nemancipatꝰ filiꝰ nepoti in pot̃¬
tate aui relitło ab exͣneo fir¬
de fidemꝯmissam h̾rditatem si
lib̾atꝰ aui pͭtate fuiss. teliquis¬
turꝰ bona nepotis. ñ eẽ ei dan

Expanded text:
filius emancipatus sublato filio et emancipato adrogandum se bulas ex decreto hunc admitti minime dubitari debere, ne alioquin ab omnium bonis excluderetur. 15 Marcianus libro quinto regularum. Si praeteritus filius emancipatus exceptiodari potest', sed magis doli excepemancipatus filius nepoti in potestate aui relicto ab extraneo herede fideicommissam hereditatem, si liberatus aui potestate fuisset, reliquisturus bona nepotis, non esse ei d
Abbreviated transcription (Latin):
ionia decesserãt ex ub̃ supͣ
to. an uxar ⁊ filia legato
gaco cedant. R̾ ñ legatos
ẽe. ꝗ forte ueluti ꝯmeãtes
transsissẽt. ¶ pãphile li¬
bte mee dari uolo Fũdũ

Expanded text:
onia discesserant, ex uerbis supra to, an uxor et filia legato gato cedant. respondit non legatos eos, qui forte ueluti commeantes transissent. 'Pamphilae libertae meae dari uolo fundum
Abbreviated transcription (Latin):
s m̾cede ut exͣnei coloni so¬
lent. fund̾ coluisset. ñ deleri
¶gaio seio alũpno mõ fũdas
meos illũ ⁊ illũ. ita ut ĩ firͦ¬
tisunt ⁊ domũ sr̃iorẽ dariuo¬

Expanded text:
 mercede, ut extranei coloni solent, fundum coluisset, non deberi. 'Gaio Seio alumno meo fundos meos illum et illum, ita ut instructi sunt, et domum superiorem dari uo
Abbreviated transcription (Latin):
tus. potestatis ip̃iꝰ fiat: ꝑ sus¬
dotem accepisse. nequid aliud
ex ħrditate prĩs sꝑaret. eam
scpͥturam ins successionis nõ
mutasse ꝯstat. pͥuatoꝵ eĩ cau

Expanded text:
tus potestatis ipsius fiat per susdotem accepisse, ne quid aliud ex hereditate patris speraret: eam scripturam ius successionis non mutasse constitit: privatorum enim cau
Abbreviated transcription (Latin):
naturalesi ad optiui autem
lib̃i pꝰ emancipacõm. ita ad¬
mittuntur. si ex lib̾is natura¬
lib fu̾int ut puta puta ne
pos naturał ab auo adopta¬
tut nam licet sit emancipa¬
ne accepta. matri obftabit.¬
Siu̾o apd̾ hostes ẽ fiłius. uł
nasci satur. pander ius

Expanded text:
naturales. adoptivi autem naturales. adoptivi autem liberi post emancipationem ita admittuntur, si ex liberis naturalibus fuerint, ut puta pos naturalis ab auo adoptatus: nam licet sit emancipane accepta matri obstabit.Si uero apud hostes est filius uel nasci speratur, pendet ius
Abbreviated transcription (Latin):
pit f̃lium. ⁊ inamunissa edd̾it:
ad legimam eius ħrditatem
adinitcetur. Idemqr ⁊ si ẜua
pene coceꝑit. ⁊ restituta edi¬
d̾it. hoc idem ⁊ si lib̾a conce¬
ꝑit. edid̾it ẜna pene. mox re¬
stituta ẽ. ⁊ si libera concepit.
⁊ in ẜuitututem redacta. e¬
didit. Mox manumissa est. ad
legittimam ħ̾iditatem. eiͦ
admiccetur Itẽm siad hͨ
p̾gnant manumitta ẽ. dicen¬
dum erit prodesse.⁊ in ẜui.¬
tutem edictifilii ad legñtimã
ħrditatem mat̾ admĩitat᷑
ut puta si post moram fcãm
in fidei ꝯmissa lib̾tate peꝑ¬
it . ł apd̾ hostes ⁊ cumeo rediit
łsi redempta edidit. ¶ Si młr
sit famosa ad legitrimam ħr¬
ditatem lib̾orum ad mitet᷑.
¶In pub̾em tͥ pat̾ se cundas
tabłas fecit. tunt c̾tum est
intestatum decessisse cum
omiẜint sbstituti hrditatẽ
eius. qͣr ⁊ si impubes arto¬
gatus est. dicendum ẽ mattẽ
ad tona eius admitti que ħ̾e¬
bat. si intestatꝰ decessiss ¶i¬
b̾i defuncti. sui quid̾̃ obsta

Expanded text:
ium et manumissa ediderit, ad legitimam eius hereditatem admittetur: idemque et si serva poenae concepit et restituta edidit: hoc idem et si libera concepit, edidit serva poenae, mox restituta est: sed et si libera concepit et in servitutem redacta edidit, mox manumissa est, ad legitimam hereditatem eius admittetur. item si adhuc praegnas manumissa est, dicendum erit prodesse. et in servitute editi filii ad legitimam hereditatem mater admittetur, ut puta si post moram factam in fideicommissa libertate peperit, vel apud hostes et cum eo rediit, vel si redempta edidit. Si mulier sit famosa, ad legitimam hereditatem liberorum admittetur. Impuberem, cui pater secundas tabulas fecit, tunc certum est intestatum decessisse, cum omiserint substituti hereditatem eius. quare et si impubes adrogatus sit, dicendum est matrem ad bona eius admitti, quae haberet, si intestatus decessisset. Liberi defuncti sui quidem obstab
Abbreviated transcription (Latin):
¶capitit minucõ saluo statu
contingens. lib̾is nͭ noceat ad
legitimam ħrditatem. nam
netus sola ħrditas que lege
minucõe ꝑimit᷑. noue ł ex lege
uł ex senatus ꝯsitis delate. ñ
ꝑimuntur capitis dimimicõe.
post delatam capite minuatut:
ad legitimam ħrditatem ad¬
mitretur nͥ magna capitis di¬
ciuitatem adimit. ut puta

Expanded text:
Capitis minutio saluo statu Capitis minutio saluo statu contingens liberis nihil nocet ad legitimam hereditatem: nam uetus sola hereditas, quae legeminutione peremitur, novae vel ex lege vel ex senatus consultis delatae non peremuntur capitis deminutione. delatam capite minuatur, ad legitimam hereditatem admittetur, nisi magna capitis decivi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiᷤ romanꝰ fuit. anͣ aditam hidi¬
tatem in ẜuitutem deducat .
segitima ħrditas non defert᷑.
nec si post ea lib̾ fcũt sit nͥ forte
ẜuus pene effcũs. bñfitõ pͥncipis
sit restitatusi s si matris ex secto
uentre filius editꝰ sit ÷ mag̃
dicendum est. huc quoq ad
legitimam h̾iditatem admuit¬
ti. Nam et institutꝰ ẜm tabulas.
to magis uñ legitimi bonoꝵ pꝰ
mittet᷑ ¶qui oꝑãs suas ut c̃
bestiis pugnaret locau̾it. quił
tutꝰ exͣsenatꝰ consulto orficia¬
no ad mr̃it suditatem non ad¬
mitcebatur. S humana int̾p̃¬
tatõne placuit eum ad mittudẽ
erit dicendum. ⁊ sihͥ. filiꝰ ineiꝰ
sit ĩ potestate qui in cã sit supͣ
scͥpta. posse eum ex orfficiano
admicri. Et si mater testõ fcõ
filium ħrdem scͥpserit unum
sb̾ condicõire cum plures her.¬
et si conditõne pendente bonoꝵ¬
polsõm pecierint. ⁊ post ea con¬
dicio defec̾it: equin ẽ cet̾ie ⁊̃
siliyᷤ legittimam ħrditatem

Expanded text:
ciuis Romanus fuit, si ante aditam hereditatem in seruitutem deducatur, legitima hereditas non defertur nec si postea liber factus sit, nisi forte seruus poenae effectus beneficio principis sit restitutus.Sed si matris exsecto uentre filius editus sit, magis dicendum est hunc quoque ad legitimam hereditatem admitti: nam et institutus secundum lto magis unde legitimi bonorum pmittitur.Qui operas suas ut cum bestiis pugnaret locauit quiue t, ex senatus consulto Orphitiano ad matris hereditatem non admittebatur: sed humana interpretatione placuit eum admitti. idem erit dicendum et si hic filius in eius sit potestate, qui in causa supra scripta sit, posse eum ex Orphitiano admitti. Sed si mater testamento facto filium heredem scripserit unum sub condicione, cum plures haberet, si condicione pendente posseonem petierit et postea condicio defecit, aequum est ceteris etiam filiis legitimam hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum ẽ. ut iuditata ac¬
tiꝑe deb̾emꝰ abeo cui iuditadi iꝰ
fũiti transacta .s. bona fide. ut
ualeat transactõ. finita uł ꝯ¬
mia sit mat̾. siue lib̾tina. hebit
t̾tullianum cõmod filiũ a̾ uł
filiam acciꝑe debe . siue iuste
sint ꝓc̾ati: ł uulgo quesiti
idq inuulgo q̃itas. et iuł scͥbit.¬

Expanded text:
tellegendum est, ut 'iudicata' actellegendum est, ut 'iudicata' accipere debe‹a›mus ab eo cui iudicandi ius fuit, 'transacta' scilicet bona fide, ut ualeat transactio, 'finita' uel cnua sit mater sive libertina, habebit Tertullianum commodum. Filium autem vel filiam accipere debemus, sive iuste sint procreati vel vulgo quaesiti: idque in vulgo quaesitis et Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
diu uł unnuis filius ⁊ młt legi¬
timam hrditatom. ad se ꝑtin̾e:
ius uetus locum ñ ħ̾at itaq si
ex duob alt̾ adierit. alt̃ repu¬
diau̾it ħrditatem: ei portõ ac¬
crestet ⁊ si forte sit filius et pa¬
teonus: repudiante filio. patto¬
no defertur. ¶Siquis adita ma¬
tris ħiditate ꝑ integrum resti¬
trtõnem fu̾it abstentꝰ. anius
antiquũ possit locum hr̃e: n̾ba
eam hrditatem ꝑtine. nam
⁊ dico posse ius antiquũ lotũ
hũe. utrum a̾ ei defertat suc¬
cessio. qui tanc legitimus dep̃¬
henditur.an u̾o ei qui tunc fuit cĩ
filio defertur. ut puta ꝓponamꝰ
fuisse defuncte ꝯsangnineum.
eiꝰq filiũ. delib̾ante filio defũt¬
te. consangͥneum obisse. moꝵfi¬
lium repndiasse mat̾s ħr d̾ita¬
temr.an ꝯsangninei fi lius admit¬
ti poss it: ⁊ iur. recte putat cͥta
t̾culłianm locum ẽẽ succeden¬
di agitato¶quod ait senatus.
que iudicata.transacta. finita¬
Que sunt. rata maneãt: ita in¬

Expanded text:
diu uel unus filius uult legitimam hereditatem ad se pertinere, ius uetus locum non habeat: itaque si ex duobus alter adierit, alter repudiauerit hereditatem, ei portio adcrescet, et si forte sit filius et patronus, repudiante filio patrono defertur.Si quis adita matris hereditate per in integrum restitutionem fuerit abstentus, an ius antiquum possit locum habere? uerba 'eam hereditatem pertinere': nam et dico posse ius antiquum locum habere.Utrum autem ei defertur successio, qui tunc legitimus deprehenditur, an uero ei, qui tunc fuit, cum filio defertur? ut puta proponamus fuisse defunctae consanguineum eiusque filium, deliberante filio defunctae consanguineum obisse, mox filium repudiasse matris hereditatem: an consanguinei filius admitti possit? et Iulianus recte putat circa Tertullianum locum esse succedenti adgnato.Quod ait senatus: 'quae iudicata transacta finitaue sunt, rata maneant', ita in
Abbreviated transcription (Latin):
siue lib̾tina mat̾ ẽ: ad mitri
possunt lib̾i ad hrditatem eiꝰ
ex senatus ꝯsulto orfitians ꝯ¬
cessum. ¶ Si ea sit mat̾ decꝰ
statu dubitatur. utrum m̃r
famił sit. an filia familias. q̃¬
tib captus sit. cum c̾tum eẽ
ceꝑit mr̃em samilias ẽẽ. lib̾i
ad mittentur. uñ tractari pot̃
an medio temꝑe dumi status
pendent. succurri ei ꝑ ꝑtorem
debeat.ne si medio tempore
de tesserint. nich ad ħidem tͣnͣs¬
mittant. ⁊ mag̾ ẽ ut sbuenia¬
tur.ut in multis cassibꝰ pla¬
cuit  S ⁊ nulgo quesiti ad¬
mittuntur ad legitimam ma¬
tris hrditatem. ¶Int̾dum ⁊
in ẜuitute quesito erit ꝯce¬
luti si post moram fid̾i ꝯmis
licet inẜuitutem ꝯceptꝰ ad
legitinam eius hrditatem
admitietur s ⁊ si apd̾ hostem
ꝯceptꝰ captiua ꝓc̾atus. cum
tus ꝯsułto ad mitti q̃si mł¬

Expanded text:
e libertina mater est, admitti possunt liberi ad hereditatem eius ex senatus consulto Orphitiano. Si ea sit mater, de cuius statu dubitatur, utrum mater familias sit an filia familias, tibus captus sit: si certum esse coeperit matrem familias esse, liberi admittentur. unde tractari potest, an medio tempore, dum status pendet, succurri eis per praetorem debeat, ne, si medio tempore decesserint, nihil ad heredem transmittant: et magis est, ut subveniatur, ut in multis casibus placuit. Sed et vulgo quaesiti admittuntur ad matris legitimam hereditatem. Interdum et in servitute quaesito erit conceluti si post moram fideicommislicet in servitute conceptus, ad legitimam eius hereditatem admittetur. sed et si apud hostes conceptus a captiva procreatus cum tus consulto admitti quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tui  ꝙ si ꝑam phili deduci
debere ¶ quesitũ ẽ.siex ali
qua cã ꝑamp hilus petiũa̾
eiꝰ suari poss. anus ad p̾tiũ
eiꝰ expetulio stichi possit de¬
dic̾e. negauit n eĩ sile
um iucarũ deducendum.

Expanded text:
tium Pamphili deduci debere. Quaesitum est, si ex alia qua causa Pamphilus pecuniam eius servari posset, an usque ad pretium eius ex peculio Stichi possit deducere. negavit: neque enim simile um vicarii deducendum,
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. ꝙ uesitũ ẽ an licet
quis pr̃ne hr̃ditatis nich̃at¬
tingat. aliquid tam pp̃pr̃is
uoluuitatem hãt ł faciat.
ancreditorib pr̾uis togaͦ¬

Expanded text:
m.Quaesitum est, an, licet quis paternae hereditatis nihil attingat, aliquid tamen propter patris uoluntatem habeat uel faciat, an creditoribus paternis coga
Abbreviated transcription (Latin):
tetia rerum ñ ex aĩftũ n ͨ utsli¬
tate singuloꝵ. s cominit̃ fui¬
guntur. n ͨ eͥ qui filium uꝰlem
possidet. tanto locuplecõr est.
ꝙ eum si aliꝰ possid̾et. płimo
tedempturul fuiss. s necille
tã ẽ eius ẜ̃ui qͥ noxiam nõcuit.
nec eĩ delin q̃ndo quisq p̾cõsior
fit ss nec ħidem post mortem
testatoris institutũ ẜmim tan¬
to płis ẽẽ. quo płis uenite p ͭ pe¬
dius scͥb̾. ẽ eĩ ab surdum ip̃m
me ħ̃rdem institutum ñ eẽ lo¬
tupletõrem añqͣm ad eam si
aũt ẜuus ħrs institutꝰ sit. sta¬
tim me locupletõrem effcũm.
cum multił cãit accid̾e possit.
rit c̾te. cum aͦierit. eẽ aũt p̃¬
post̾um añ nos locuplecio¬
res dici ꝙͣ ad quisierimus.
¶Cuiꝰ debitoͣ soluendo non ẽ:
rietatem loca tꝑ̃a que afferĩt.
nec enim tantitem tome ⁊ ĩ
hispania oleum estimabit᷑.
n ͨ ꝯtimuis st̾ilitatibꝰ tantid̾ ꝙͣ¬

Expanded text:
ia rerum non ex affectu nec utilitate singulorum, sed communiter funguntur. nec enim qui filium naturalem possidet tanto locupletior est, quod eum, si alius possideret, plurimo redempturus fuisset. sed nec ille,causa est eius serui, qui noxam nocuit: nec enim delinquendo quisque pretiosior fit. sed nec heredem post mortem testatoris institutum seruum tanto pluris esse, quo pluris uenire potest, Pedius scribit: est enim absurdum ipsum me heredem institutum non esse locupletiorem, antequam adeam, si autem seruus heres institutus sit, statim me locupletiorem effectum, cum multis causis accidere possit, obis certe cum adierit, esse autem praeposterum ante nos locupletes dici, quam adquisierimus. Cuius debitor soluendo non est, rietatem loca temporaque adferunt: nec enim tantidem Romae et in Hispania oleum aestimabitur nec continuis sterilitatib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ d ꝑd̾e qui mutuũ dedit. nei
ei imputari. cͣ dedit plane si nõ
accepit ⁊ spopondit stipulanti
erit faniane locꝰ. ¶ Si fideiꝰsit
a pd̾ melio̾tꝰ. uł rem diam ꝓ alio
pigori dedit innecem patroni
an fanianan socum har: ui¬
deomꝰ et numquid cuni damp¬
no meꝰ non debeat pationo
sueniri. Neq enim donauit
aliquid micħ. si pro aliquo int̾¬
nẽit. qui non fuit sotuendo.
eoq iure utimur Igitur c̃¬
ditor ñ poc̾it famana cõue¬
dati actõ. qr ⁊onatõtus cã int̾ue¬
uit: erit fauiane locus s ⁊
si mandator extitit ꝓ aliquo
lib̾to: idem erit ꝓbandum ¶ Qm¬
uis aũt ĩ ꝑtem fauiatia ꝯpetit.
tñ in huis q̃ diuidi ñ possũt.

Expanded text:
dere qui mutuum dedit, nec ei imputari, cur dedit.Plane si non accepit et spopondit stipulanti, erit Fauianae locus.Si fideiussit apud me libertus uel rem suam pro alio pignori dedit in necem patroni, an Fauiana locum habeat, uideamus et numquid cum damno meo non debeat patrono subueniri: neque enim donauit aliquid mihi, si pro aliquo interuenit, qui non fuit soluendo: eoque iure utimur. igitur creditor non poterit Fauiana conuedati actio, quia donationis causa interuenit, erit Fauianae locus.Sed et si mandator extitit pro aliquo libertus, idem erit probandum.Quamuis autem in partem Fauiana competat, attamen in his quae diuid
Abbreviated transcription (Latin):
bitam. siue fauiana siue cal¬
uisiana exꝑietur. ¶Si quis
in fraudem patronoꝵ rem
uendid̾it. uł locau̾it. uł ꝑ¬
mutaũit. quale sit arbitriũ
iuditis. uideamꝰ. ⁊ inre quidẽ
distracta. defferri condicõ d
emptori.utrum malit rem¬
tẽ emptã hr̃e iusto p̾cõ an
u̾ero are disced̾e p̃cio recepto.
n oĩmodo restind̾e debemꝰ
uendiciõnẽ. qiͣ lib̾tꝰ uis uẽdẽ¬
di ñ hũit nec frandemꝰ p̾tõ

Expanded text:
bitam siue Fauiana siue Calbitam siue Fauiana siue Caluisiana experietur.Si quis in fraudem patronorum rem uendiderit uel locauerit uel permutauerit, quale sit arbitrium iudicis, uideamus. et in re quidem distracta deferri condicio debet emptori, utrum malit rem emptam habere iusto pretio an uero a re discedere pretio recepto: neque omnimodo rescindere debemus uenditionem, quasi libertus ius uendendi non habuerit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ei legat̾ eẽt. id egit ne tondicõ
exiffet. uł si sb̾ ꝯdicõne stipu¬
latꝰ fu̾it. malu̾it defic̾e condi¬
tõirem. dicend̾ ẽ infauianam ces¬
sa ͥ ꝙ si inlite uinci uoluit. si qui¬
d̾ ꝯdempnatꝰ ẽ: data oꝑa uł in
iure ꝯfessut. dicendum ẽ enit
fauianam locum hr̃e. ¶Quod
si noluit optin̾e. cumpet̾et. ħ
uidendum. ⁊ puto hunc di¬
minuisse de pat̾monio actõ¬
nem enim debonis dimiu¬
it ꝙ̃ad̾m si passus eẽt actõ¬
nis diem abire. S si puta
queresam in officõsi qͣm po¬
tuit. uł qͣm ałia forte ĩ iu¬
riaꝵ uł similem institũe
noluit. ñ pot̾ patronus ob
eam rem fauianam exꝑiri.¬
¶ Ad si trans egit infraudẽ
patroni. pot̾it patronus faui¬
ana uti.s si lib̾tus filiam do¬
tauit. Hoc ip̃o quod dotanit.
ñ ur᷑ fraudare patronum. qr
pietas patrit non ẽ rep̃hen¬
denda. ¶Si płib infran¬
dem lib̃tꝰ donanit. uł płib
mortis causa  quałr pationus
ad uersus om̃s in ꝑtem sibi de¬

Expanded text:
ei legatum esset, id egit, ne condicio existeret, uel, si sub condicione stipulatus fuerit, maluit deficere condicionem, dicendum est Fauianam cessare.Quid si in lite uinci uoluit? si quidem condemnatus est data opera uel in iure confessus, dicendum erit Fauianam locum habere: quod si noluit optinere, cum peteret, hic videndum. et puto hunc deminuisse de patrimonio: actionem enim de bonis deminuit, quemadmodum si passus esset actionis diem abire. Sed si puta querellam inofficiosi, quam potuit, uel quam aliam, forte iniuriarum uel similem instituere noluit, non potest patronus ob eam rem Fauiana experiri. At si transegit in fraudem patroni, poterit patronus Fauiana uti.Sed si libertus filiam dotauit, hoc ipso, quod dotauit, non uidetur fraudare patronum, quia pietas patris non est reprehendenda.Si pluribus in fraudem libertus donauerit uel pluribus mortis causa, aequaliter patronus aduersus omnes in partem sibi de
Abbreviated transcription (Latin):
enetur fauiana accõne. tam
is qui accepit : qm ip̃e qui
iussit alii dare: id ꝙ ip̃i do¬
nabatur.iactõne fauiana
sires ñ testituatur. tanti
ꝯtempnabr᷑ reus: qͣnti actor
in litem iurau̾it.

Expanded text:
enetur Fabiana actione tam is qui accepit ipse, quam qui iussit alii dari id quod ipsi donabatur.In actione Fauiana si res non restituatur, tanti damnabitur reus, quanti actor in litem iurauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
donata sunt. ñ fecit. ¶hac
rei ꝑ secutõm. ¶patronũ
ex alle h̾rdem institutũ.
noĩentem fauiana accõne
uti. p̃tor ad mittit. qr erat ĩ¬
iquũ excludi eum a fauiana.
qr ñ sponte adiit ħrdita¬

Expanded text:
n fecit.Haec rei persecutionem.Patronum ex asse heredem institutum uolentem Fauiana actione uti praetor admittit, quia erat iniquum excludi eum a Fauiana, qu‹i› non sponte adiit heredita
Abbreviated transcription (Latin):
instirutut ex debita ꝑte adi¬
erit h̾rdit atem. dum igno¬
rat aliqua lib̾tum inftau¬
dem suam alienasse. indea¬
mus an sucturri eugno¬
tanti ius de b̾ar ne dẽçipia¬

Expanded text:
institutus ex debita parte adierit hereditatem, dum ignorat aliqua libertum in fraudem suam alienasse, videamus, an succurri ignorantiae eius debeat, ne decipia
Abbreviated transcription (Latin):
simiłr id̾ obẜnabimꝰ S si rem
qd tona fide uendid̾it ⁊ sñ nulla
alii donanit. nidendum erit
quis fauiana inqͥetet᷑. utr̃ qͥ
accepit: fauiana ꝯueniend̾.¬
¶Et alias uideamnis. sidicat
in qͣm ht̃ ꝓ atronus affectõmi ꝑ
oportunitatis cinitatis uł celi.
uł illic eductus sit. uł illic ꝑ¬
entes sepultran debeat audi¬
ri uolens reuotare. s nullo ꝑac¬
to erit audiendus. fraus enim
indampno accipitur pectuniario.¬
S si forte ⁊ res iuliꝰ distracta
sit. ⁊ p̾cium alii donatum: ut̾.¬
q fauiano iudicõ ꝯuenietur.
et qui uiliꝰ emit. ⁊ qui pectiũ¬
am accepit num̾issis tũ qui e¬
mit. si malit rem restitũe.
ñ alias restituet. qmͣ si p̃cim

Expanded text:
 si rem quidem bona fide uendiderit et sine ulla alii donauit, uidendum erit, quis Fauiana inquietetur, utrum qui accepit Fauiana conueniendum.Et alias uideamus, si dicat in quam habet patronus affectionem uel opportunitatis uel uicinitatis uel caeli uel quod illic educatus sit uel parentes sepulti, an debeat audiri uolens reuocare. sed nullo pacto erit audiendus: fraus enim in damno accipitur pecuniario.Sed si forte et res uilius distracta sit et pretium alii donatum, uterque Fauiano iudicio conuenietur et qui uili emit et qui pecuniam accepit muneri. is tamen qui emit si malit rem restituere, non alias resti
Abbreviated transcription (Latin):
dolo eius a dispntetur. s de
tolo lib̾tiss si emĩit infarfrau¬
dem pationi lib̾tꝰ. eq dicen¬
dum erit. si magno emit ĩ
p̃cõ rei lenand̾ patronũ. ꝯdi¬
cõne ñ ip̃i delata anuelit

Expanded text:
eius non disputetur, sed de dolo liberti.Sed si emerit in fraudem patroni libertus, aeque dicendum, si magno emit, in pretio releuandum patronum, condicione non ipsi delata, an uelit
Abbreviated transcription (Latin):
acrõm. ea que alienata
sunt dolo malo. quo mi
lib̾ti ad patronũ hid̾os ue
eius ꝑueniret idq ẽ sũ
petita sit apatrono ad
intestaro tonoꝵ posso. siue
ñ sit. ¶ Sipłes sint pat ͦ¬
ne ⁊̃ patroni. singuli uiri¬
lem tantum reuõcabunt
ꝑ clauisianam. ¶Si libͣtꝰ
in testatꝰ decesserit relicta
patidno debita porcõneaũ
qui potuit alic̾ relinquere
quid testõ. si debitam portõ¬
nem pattono relinquat. p̃t̾¬
fraudem fac̾e. ¶dem .ł.xliii.¬
uod tumq dolo malo lib̾ti
alienatum est. ⁊ fauiana
accõne renocatur. et si plu¬
res patronisint: om̃s unã
ꝑtem ħ̾ebunt. s si uiriles nõ¬
non petentis portõ cet̾is ac¬
cresset. ꝙ in patronis dixi.

Expanded text:
actionem ea, quae alienata sunt dolo malo, quo minliberti ad patronum liberosue eius perueniret: idque est, siue petita sit a patrono ab intestato bonorum possessio siue non sit.Si plures sint patronae et patroni, singuli uirilem tantum reuocabunt uel Caluisian‹a›.Si libertus intestatus decesserit relicta patrono debita portione aut qui potuit alicui relinquere quid testamento, si debitam portionem patrono relinquat praetefraudem facere. 4 Idem uodcumque dolo malo liberti alienatum est, Fauiana actione reuocatur.Etsi plures patroni sint, omnes unam partem habebunt: sed si uiriles non petent, portio ceteris adcrescet. quod in patronis dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
tonatum ẽ ÷ non renocan¬
tur. nã cͥ lib̾ũ fuit legare
do. non ut᷑ ftaudasse patronũ.
dolum acciꝑe nos oꝑtet.
eiꝰ qui alienauit: ñ eiut e ali¬
enatum ẽ. ⁊ ita euenit.ut qͥ
fraudis uł doli cõscius ñ fu̾it.
carere debeat re infrandem
patroni alienata. ⁊ si putauͭ
ingenuũ. nec c̃didit lib̾ti¬
num adũsus eũ patrono qͥ¬
ꝯͣ tabłas bonoꝵ possõm omi¬
sit : fauiana non ꝯpetit: si
ñ ꝓplus sit in eo ꝙ donatum ẽ
qͣm ꝑs debita patrono. qua¬
re simortis cã ei donatum
sit. ꝑtem faciet cum patͤ¬
no quemad̾m legatarius cũ¬
patrono faciat. U trum aũt̃ ad
ea soła renocanda sunt faui

Expanded text:
donatum est, non reuocatur: nam cui liberum fuit legare do non uidetur fraudasse patronum.ODolum accipere nos oportet eius qui alienauit, non eius cui alienatum est: et ita euenit, ut qui fraudis uel doli conscius non fuit, carere debeat re in fraudem patroni alienata, etsi putauit ingenuum nec credidit libertinum.Aduersus conpatron tabulas bonorum possessionem omisit, Fauiana non competit, si non plus sit in eo quod donatum est quam pars debita patrono. quare si mortis causa ei donatum sit, partem faciet conpatrono, quemadmodum legatarius patronus facit.Utrum autem ad ea sola reuocan
Abbreviated transcription (Latin):
cert̾os ante cedant. uł soli sĩt.¬
I quia is ẽ ꝓximꝰ. quem nemo¬
⁊ sequitur ⁊ int̾duni idem pri¬
mus postremꝰq qui solus octꝰ¬
rit In t̾dum ult̾iorem ad ag¬
natum admirtimꝰ. ut puta fe¬
decessit. mox hrs institutꝰ re¬
pudiauit ħiditatem. patrui

Expanded text:
ceteros antecedant uel soli sintceteros antecedant uel soli sint: quia is est proximus quem nemo sequitur, et interdum idem primus postremusque, qui solus occurrit. Interdum ulteriorem adgnatum admittimus: ut puta featruus decessit, mox heres institutus repudiavit hereditatem: patrui
Abbreviated transcription (Latin):
gͥnei nõ sunt. m̾ito namsi
sunt ꝯsangͥnei. licet ñ adie¬
rint h̾rditatem: legitimꝰ ñ
defertur. S ħ sic erit accipiẽ¬
dum. si nec sꝑentur ẽẽ. cet̾ũ
si uel nasci ⁊i ꝯsanguinen uel
decapuuitate reu̾ti pot̾. agnati
impediuntur sagnati autem sũt
cognati uitił sexꝰ ab eod̾ orti. nã
post suos ⁊ ꝯsanguineds. statĩ
michi ꝓximue ẽ cõsangninei
mei filiꝰ. ⁊ ego ⁊ ei pr̃is quoq
ftat̾. qui patriuis appellatur.
to idest ei quem nemo ante ce¬
dit : defertur.⁊ si plures sint
ofrẽt hm̃i. uł duos patruos. st¬
unus ex hiic unũ filium. alus
duos reliquid. h̾iditas mea ĩ
tres ꝑtes diuidetur pa rui uo
refert agnatꝰ ħ natiuitate an
ad opcõnesit quesit᷑. nam qui ad¬
optatur. hiudem sit agnatꝰ. qͥ¬
bꝰ pr̃ ip̃iꝰ fui ⁊ legitimam eoꝵ
ħiditatem ħebit. uł ip̃i eiꝰ legi
tas ꝓximo defertur.nec int̾ ẽ
unut solus sit. an exduobꝰ pͥor
płibꝰ uean duo plures ue ab
eod̾ gradur uemientes. qui uł

Expanded text:
nei non sunt, merito. nam si sunt consanguinei, licet non adierint hereditatem, legitimis non defertur. sed hoc sic erit accipiendum, si nec sperantur esse: ceterum si uel nasci consanguineus uel de captiuitate reuerti potest, adgnati impediuntur.Adgnati autem sunt cognati uirilis sexus ab eodem orti. nam post suos et consanguineos statim mihi proximus est consanguinei mei filius et ego ei: patris quoque frater, qui patruus appellatur: to, id est ei, quem nemo antecedit, defertur, et, si plures sint res habui uel duos patruos, unus ex his unum filium, alius duos reliquit: hereditas mea in tres partes diuidetur. Parui autem refert, adgnatus hic natiuitate an adoptione sit quaesitus: nam qui adoptatur isdem fit adgnatus, quibus pater ipsius fuit, et legitimam eorum hereditatem habebit uel ipsi eius. tum proximo defertur. nec interest, unus solus sit an ex duobus prior pluribusue an duo pluresue ab eodem gradu uenientes, qui uel
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sumpto. cõnsule batur quid
illã ĩ tͣp̃cacõm acciꝑe posse. ut
lucius ticius duas uicias hãc.
cetĩ aut̃. qͣi sine ꝑtib ĩ ftituti.
exreliquo deᷤ extante hr̃s lĩt.
quẽ it dextantẽ it a diuidi
⁊ menius alt̾m quĩcũcẽ hãnt¬

Expanded text:
mihi sunto': consulebatur quid illam interpretationem accipere posse, ut Lucius Titius duas uncias habeat, ceteri autem quasi sine partibus instituti ex reliquo dextante heredes sint: quem dextantem ita diuidi et Maeuius alterum quincuncem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ refici ex hr̃ditate pot̃. qrͣ¬
tam hr̃di t̾bũe. residuũ do¬
drautẽ int̾ legatarios diftͥ¬
buere. ¶Oeͣre cũ nom̃ minꝰ
soluendo ẽ ẽ ĩ hr̃ditate. eiꝰ ꝙ ex¬
igi põt ꝓ rata fit distribucio.
ut id demũ ĩ ħeditate compu¬
totur qnͣti nom̃ distra bi põt
s cum debicori lib̾at̃o relinqͣ

Expanded text:
d refici ex hereditate potest quartam heredi tribuere, residuum dodrantem inter legatarios distribuere. quare cum nomen minus solvendo est in hereditate, eius quod exigi potest pro rata fit distributio, ut id demum in hereditate computetur, quanti nomen distrahi potest. sed cum debitori liberatio relinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
d. qͣdͥngenta cepisse iudebiͦ¬
sisse enim lib̾acom plenã uis̾
quamuis nicħ face possit: si
soliei lib̾acõ relictaẽ. ⁊ iõ fal¬
cidia ĩ t̾uemente .scc. accepto
illi ferridetent residua .c.
durabunt ĩ obligac̃one. ⁊ sid̾
fac̾e posse ceꝑit. exigeꝰ ab eo

Expanded text:
dringenta cepisse videbitsisse enim liberationem plenam videtur, quamvis nihil facere possit. si soli ei liberatio relicta est, et ideo Falcidia interveniente trecenta accepto illi ferri debent, residua centum durabunt in obligationem et si quidem facere posse coeperit, exigentur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
in tlłr. qui er pp̾am form
que ex consũmatone conũ¬
git. nõ dederit. quoꝵ om̃¬
um legatoꝵ noĩe ⁊ si płes
ħ̾edes sint. sigłi ĩ solid̃ ten̾ẽ¬
tur ħ ita legata. q̃ ĩ diui¬
durtatẽ ñ recipiũt tõta ad
legatariũ ꝑtinebunt. set
põt hr̃di ħ remedio succͣri.
ut estĩacõne fcã legati. de¬
nunciet legatario ut ꝑtẽ

Expanded text:
qui ei propriam formam, quae ex consummatione contingit, non dederit: quorum omnium legatorum nomine, etsi plures heredes sint, singuli in solidum tenentur. haec itaque legata, quae diuiduitatem non recipiunt, tota ad legatarium pertinent. sed potest heredi hoc remedio succurri, ut aestimatione facta legati denuntiet legatario
Abbreviated transcription (Latin):
lo relicta sunt: ꝙ si pupillus
soluat legara. detent cura¬
re tutores pupilli ut caueãt
legacarii ¶Ouedam iega¬
ta diuisionẽ nõ recipiunt.
ut ecce leganun muit at¬

Expanded text:
lo relicta sunt. quod si pupillus soluat legata, debent curare tutores pupilli, ut caueant legatarii.Quaedam legata diuisionem non recipiunt, ut ecce legatum uia
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s ñ pot̾it. quanr ĩsua
toc̃tare ñ hebit. ueluti
tõstituc᷑oe collata ĩ alt̾uis
fciũ aũ quendam caũn si
ille puta tonsul fcũs er̃.
tunt postulãtib credicori¬
b constituet p̾tor nͥ itͣ t̾cũ¬
tp̃t hr̃ditas obtig̾it additas
fu̾rt. se bona defuncti cre¬
ditorib possidi̾ iussurũ ⁊
ratores distrahi iussurum.
¶s si fb̃tondcõne quis hr̃s
ĩ fritutus sit ⁊ gͣue es ali¬
enum sit ꝙ expena etres¬

Expanded text:
ere non poterit, quam in sua potestate non habebit, ueluti institutione collata in alterius factum aut quendam casum, 'si ille' puta 'consul factus fuerit', tunc postulantibus creditoribus constituet praetor, nisi pus hereditas optigerit aditaque fuerit, se bona defuncti creditoribus possidere iussurum et ratores distrahi iussurum. Sed si sub condicione quis heres institutus sit et graue aes alienum sit, quod ex poena cres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte tessĩ afilio petũt. ut õẽ
honus legatoꝵ ĩ ie susti¬
neret. inhunt modum ea
quetum ĩ legatis reliqui.
ł dare p̾cepi ab aciciano
filio meo ⁊ hr̃de dari pr̃a¬
lis irasci. ꝙ ampliorẽ sbͣm¬

Expanded text:
enti a filio petit, ut omne onus legatorum in se sustineret, in hunc modum: 'ea quaecumque in legatis reliqui uel dari praecepi, ab Attiano filio meo et herede dari praestalis irasci, quod ampliorem s
Abbreviated transcription (Latin):
młricũ pr̃i suo ñ consẽse¬
res explicatur. ut si quidẽ
meior quantitas ĩ priorĩo
płius ẽ ꝙͣindote p̃ncipalicõ¬
pensaco fiat us ad eandẽ
sũmam q̃ concurritͭ t id
quenti sũina. ex destõ co
pr̃e duplici p̾statone do¬
⁊tis filiũ eum hr̃dem hoña¬
re uoluisse p̾tea tum
putau̾it se effica nit̃ l ñ
cosentiẽte silia instinusse
adu̾sũ generũ dedoteac¬
cõnẽ. ¶Lucius ticius relictis

Expanded text:
cum patri suo non consenseres explicatur, ut, si quidem maior quantitas in dotplius sit quam in dote principali, compensatio fiat usque ad eandem summam quae concurrit et id quenti summa, ex testamento patrem duplici praestatione dotis filium eundemque heredem onerare voluisse, praeterea cum putaverit se efficaciter licet non consentiente filia instituisse adversus generum de dote actionem. Lucius Titius relictis
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ fliue solus excipiat. ius¬
sisse testatorẽ non ꝑꝓponi iii.¬
¶ Dicia tum nubet gaio seio
dedit ĩ dotẽ p̾diũ ⁊ quasdãa¬
uasres postea decedens co¬
tea alia młta huic eidẽ m̾a¬
rito legauit ut quam diu
sunt possit post mortem
gau ieu ex cã fidĩ cõmissi.
reric̃o filie. ⁊ hr̃dititie cõpe¬
indotẽ gauis seisaccepit mod̾
agaio seio post qmͣ p̾stire.¬
rit q̃ testõ legata sunt pete
possit. tñ nimħͣ ꝓhibet ꝓp̃uo¬

Expanded text:
torum filius solus excipiat, iussisse testatorem non proponi. Titia cum nuberet Gaio Seio, dedit in dotem praedia et quasdam alias res, postea decedens coea alia multa huic eidem marito legauit, ut quamdiu sunt, possit post mortem Gaii Seii ex causa fideicommissi petitio filiae et heredi Titiae compein dotem Gaius Seius accepit. Modea Gaio Seio, postquam praestiterit quae testamento legata sunt, petere possit, tamen nihil prohibet pro
Abbreviated transcription (Latin):
tus su̾ss inpõĩtate aliena.
an. ab eo filio eius legari pͦ
sit .Rx. tum possit afilio pri
legari. consequens ẽnt ꝑ
sui leget᷑. ¶ Presenn qui

Expanded text:
terque in potestate aliena, an ab eo filio eius legari possit. respondi, cum possit a filio patri legari, consequens est, utsui legetur. Praesenti qui
Abbreviated transcription (Latin):
deditꝰ mox alti pͥstari ad u̾sus.
debitores acc̃oet ad eũ fiiẽ
mãdauit qͦ pͥdiũ fũat cõꝑa¬
tũ t̃ postea pͥdio distracto ci¬
tra ullã offensam eiꝰ ⁊ p̾cep
monii rediss ñ ẽẽ p̃standas

Expanded text:
i praestari aduersus debitorem actiones ad eum finem mandauit, quo praedium fuerat comparatum. cum postea praedio distracto citra ullam offensam eius, qui prmonii redisset, non esse praestandas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ mortis tp̃r ĩ reb fu̾at ob¬
lacõm debere fisseio que
hr̃di sb̾stuũat. italegauit.
seio sim̾ hes ñ er̃. ⁊ uxori
eius marcelle argentili¬
buas .xx. dari uolo quero cũ
seuis hr̃s extiterit an mar¬
celle legaci dindia porcõ

Expanded text:
quae mortis tempore in rebus fuerat, oblationem debere fieri.Seio, quem heredi substituerat, ita legauit: Seio, si mihi heres 'non erit, et uxori eius Marcellae argenti libras quindecim dari uolo'. quaero, cum Seius heres exstiterit, an Marcellae legati dimidia portio
Abbreviated transcription (Latin):
legauit. filu cũ unũsa lona
pris obligata ẽẽnt mutuã
acceptã petuniã hr̃ditacio
c̃dicori solu̾ũt. ⁊ postiori ob¬
ligau̾ũt. qui cũ ei debitum
ñ soluet᷑. p̾dia unuu̾sa. le¬
filius excausa empc̃onis

Expanded text:
legauit: filii, cum uniuersa bona patris obligata essent, mutua accepta pecunia hereditario creditori soluerunt et posteriori obligauerunt, qui, cum ei debitum non solueretur, praedia uniuersa lefilius ex causa emptionis