comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alii Hy autem optime uti lingua latina putabant᷑ Sonus eat
dultis kẽ neq expresse neq oppresse ne aut obscurum esset aut pu¬
tidum sine contentione Uox nec languens nec cauora uberior oro
ł crassi nec minus facera sed bene loquendi de citulis opĩo non nu¬
ror Sale uero et facetis cesar catuli Patris frater uicit omnes ut m
illo ip̃o forensi genere dicendi contentiones alioꝵ sermone uinceret
n onnubus igitur hiis elaborandum ẽ si momi re quod deceat ex¬
quirimus Sit ergo hic sermo in quo socrati maxie excellenter le¬
us mimmeq pertirtax insit i eo lepos Nec uero tamquã in pos¬
sessionem suam uenerit excludit alios. Sed tum reliquis in rebꝰ
tum in sermone cõmuni uicissitudinem nõmĩquã putet aut uideat
in primis quibus in rebus loquat᷑. Si seriis seueritatem adhibeat
si iocosis leporem
N primisq prouideat. ne sermo uitiu aliquod indicet in esse

Expanded text:
alii; hi autem optime uti lingua Latina putabantur; sonus erat alii; hi autem optime uti lingua Latina putabantur; sonus erat dulcis, litterae neque expressae neque oppressae, ne aut obscurum esset aut putidum, sine contentione vox nec languens nec canora. Uberior oratio L. Crassi nec minus faceta, sed bene loquendi de Catulis opinio non minor. Sale vero et facetiis Caesar, Catuli patris frater, vicit omnes, ut in illo ipso forensi genere dicendi contentiones aliorum sermone vinceret. In omnibus igitur his elaborandum est, si in omni re quid deceat exquirimus. Sit ergo hic sermo, in quo Socratici maxime excellunt, lenis minimeque pertinax, insit in eo lepos; nec vero, tamquam in possessionem suam venerit, excludat alios, sed cum reliquis in rebus, tum in sermone communi vicissitudinem non iniquam putet; ac videat in primis, quibus de rebus loquatur; si seriis, severitatem adhibeat, si iocosis, leporem; in primisque provideat, ne sermo vitium aliquod indicet inesse
Abbreviated transcription (Latin):
prebeamus I quo magna uis oracionis est eaq duplex altera
contençionis altera sermoms Contencio disçeptationibus tribuã
iudiciorum toncionum senatus Sermo enim in circulis disputa¬
tiombus et gressionibus familiarum dersetur sequantur eciam cõ¬
uiuia contesiciones precepta rethorum sunt nulla sermonis quã¬
quã aut scio aut possit hec quoq esse. Sed discentium studiis
inueniũtur maga hinc autem qui studeant sunt nulli rethoꝵ
turba conferta omiã quãquã quõ que uerboꝵ sentenciarũq pretep̃¬
ta sunt eadem ad ẜmonem pertinebunt
ed cum ad oratious iudicem uocem habeamus In uote autẽ
duo sequeniur ut clara sit et suauis. utrumq omnino a na¬
tura petendum est uerum alterum exercitatio augebit alterum
mutatio pesse loquencium et leuiter. Nichil fuit in catulis ut cos
ex quisito iudicio putares pti kãtum quãquã erant kãti sed et

Expanded text:
praebeamus. Et quoniam magna vis orationis est, eaque duplex, altera praebeamus. Et quoniam magna vis orationis est, eaque duplex, altera contentionis, altera sermonis, contentio disceptationibus tribuatur iudiciorum, contionum, senatus, sermo in circulis, disputationibus, congressionibus familiarium versetur, sequatur etiam convivia. Contentionis praecepta rhetorum sunt, nulla sermonis, quamquam haud scio an possint haec quoque esse. Sed discentium studiis inveniuntur magistri, huic autem qui studeant, sunt nulli, rhetorum turba referta omnia; quamquam, quae verborum sententiarumque praecepta sunt, eadem ad sermonem pertinebunt. Sed cum orationis indicem vocem habeamus, in voce autem duo sequamur, ut clara sit, ut suavis, utrumque omnino a natura petundum est, verum alterum exercitatio augebit, alterum imitatio presse loquentium et leniter. Nihil fuit in Catulis, ut eos exquisite iudicio putares uti litterarum, quamquam erant litterati; sed et
Abbreviated transcription (Latin):
nĩanam negligenciam eadem ratio habenda est uestitus in quo sic̃
in plerisq rebus mediocritas optima est
auendum autem est ne aut tarditatibus utamur ingre ssu mol¬
lioribus ut pomparum fertulis similes esse uideamur. Aut
ĩ festinationibus sustipiamus uimias celeritates. Que tum fuĩt
anhelitus mouentur uultus inutant᷑ ora torquent᷑. Ex quibus mag¬
na significatio fit non ad esse constantiam. Sed multo magis etiãd
elaborandum est ue auimi motus a natura recedant. Quod asseqm
si cauebimus ue in ꝑtubationes atq exaĩmationes intidamus et
si attentos animos ad decoris conseruationem tenebimus
Iotus autem animoꝵ duplices sunt Alteri cogitationis al¬
teri appetitus. Cogitatio in uo̾ exquirendo maxĩe uersatur
appetitus impellit ad agendum. Curandum est igit᷑ ut cogita¬
cione ad res quaoptimas utamiur appetitum racioni obediente

Expanded text:
manam neglegentiam. Eadem ratio est habenda vestitus, in quo, sicut manam neglegentiam. Eadem ratio est habenda vestitus, in quo, sicut in plerisque rebus, mediocritas optima est. Cavendum autem est, ne aut tarditatibus utamur in ingressu mollioribus, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquentur; ex quibus magna significatio fit non adesse constantiam. Sed multo etiam magis elaborandum est, ne animi motus a natura recedant; quod assequemur, si cavebimus, ne in perturbationes atque exanimationes incidamus, et si attentos animos ad decoris conservationem tenebimus. Motus autem animorum duplices sunt, alteri cogitationis, alteri appetitus; cogitatio in vero exquirendo maxime versatur, appetitus impellit ad agendum. Curandum est igitur, ut cogitatione ad res quam optimas utamur, appetitum rationi oboedientem
Abbreviated transcription (Latin):
nam siue subligationem prodeat nemo uerentur enum ne si quo
casu euenerit ut corporis partes quedam aꝑiant᷑ aspiciantur non de¬
core. Nostro quidem more tũ parentibus puberes filii cum soceꝵ
genere non lauantur. Retinenda igitur est generis uerecundia
presertim natura ip̃a magistra et duce. Cuni autem pulchritudis
duo geneia sint quorum in altero uenustas sit in altero diguitas
uenustatem muliebrem ducere debemus diguitatem uirilem Gͦ&
a forma remoueat᷑ omĩs uiro no dignus ornatus et huic simnle ui¬
cium in gestu motuq caueatur. Nam et palestriti motus sunt sepe
odiosiores et hystrionu nonnulli gestus meptim uacant. Et in u̾q
genere que sunt recta et simplicia laudantir
orme autem dignitas coloris bonitate tuenda est color exer¬
titationibus corporis adhibenda preterea mundicia es ⁊ non
ocliosa neq exquisita ins tantũ q̃ fugiat agrestem et inhu¬

Expanded text:
nam sine subligaculo nam sine subligaculo casn evenerit, ut corporis partes quaedam aperiantur, aspiciantur non decore. Nostro quidem more cum parentibus puberes filii, cum soceris generi non lavantur. Retinenda igitur est huius generis verecundia, praesertim natura ipsa magistra et duce. Cum autem pulchritudinis duo genera sint, quorum in altero venustas sit, in altero dignitas, venustatem muliebrem ducere debemus, dignitatem virilem. Ergo et a forma removeatur omnis viro non dignus ornatus, et huic simile vitium in gestu motuque caveatur. Nam et palaestrici motus sunt saepe odiosiores, et histrionum non nulli gestus ineptiis non vacant, et in utroque genere quae sunt recta et simplicia, laudantur. Formae autem dignitas coloris bonitate tuenda est, color exercitationibus corporis. Adhibenda praeterea munditia est non odiosa neque exquisita nimis, tantum quae fugiat agrestem et inhu
Abbreviated transcription (Latin):
uacat nec rationis obscenitas. Nec pero audiendi sunt tynici aut si
qui fuerũt stoyci qui pene tynici qui ⁊eprehenderũt et irrident ꝙ
ea que tupia non sint uerbis flagiciosa dicamus Illa autem que
turpia sunt nomibus appelłe siuis latrocinare fraudare ad ulterare re
turpe est sed dicit᷑ non obscene liberis dare operam re honestum no
uune obscenum pliq in sententiã ab eisdem contra uerecundiam o¬
disputantur. Nos autem sequamur natiuiã et ab om̃i quol abhorret
ab oculorum autiumq approbatione fugiamus status incessus ses¬
sio accubatio uultus oculi manuũ motus teneat illud decorum Qͥbꝰ
in zebus duo maxime sunt fugienda nequid effemĩatũ aut molle
et nequid durum aut rustitum sit Nec uero hystrionibus oracioni
busq contendendum est ut hiis hec aperta sint nobis dissoluta
S cenitoꝵ quidem nos tantu habet in disciplina uerecundia ut insce¬

Expanded text:
vacat nec orationis obscenitas. Nec vero audiendi sunt Cynici, aut si vacat nec orationis obscenitas. Nec vero audiendi sunt Cynici, aut si qui filerunt Stoici paene Cynici, qui reprehendunt et irrident, quod ea, quae turpia non sint, verbis flagitiosa ducamus, illa autem, quae turpia sint, nominibus appellemus suis. Latrocinari, fraudare, adulterare re turpe est, sed dicitur non obscene; liberis dare operam re honestum est, nomine obscenum; pluraque in ear sententiam ab eisdem contra verecundiam disputantur. Nos autem naturam sequamur et ab omni, quod abhorret ab oculorum auriumque approbatione, fugiamus; status incessus, sessio accubitio, vultus oculi manuum motus teneat illud decorum. Quibus in rebus duo maxime sunt fugienda, ne quid effeminatum aut molle et ne quid durum aut rusticum sit. Nec vero hisbusque concedendum est, ut iis haec apta sint, quae nobis dissoluta. Scenicorum quidem mos tantam habeta vetere di. sciplina verecundiam, ut in sce
Abbreviated transcription (Latin):
ficilius ad eloquendum sed satis erit intelligi ⁊ c̃
Nhys autem tribus continetur tina eciam illa ut probemur
hiis quibus tũ aput quosq uiuamus Hys quoq de rebu
pauca dicantur principio corporis nostri magnam natura ip̃a
uidetur habuisse racionem que formam nostram ⁊eliquãq fugirã
in qua esset sp̃es honesta eam posuit in promptu Que partes
autem corporis ad natine necessitatem date aspectum essent de for¬
nĩe habitu re atq formam eas contexit atq abdidit hane nate
tam diligentem fabricam imitata est homi uerecundia. Que
enim natura occultauit eadem om̃s qui sana merite sunt remouent
ab oculis ipĩq necessitati dant oꝑam ut quam ocultissime pareant
earum usus sunt necessarii eas neq partes noq earum usus surs
nominibus appellant. Quodq façere non tupe modo est sed oculte
id dicere obscenum est Itaq nec actio rerum illarũ aperta peculantia

Expanded text:
ficilibus ad eloquendum, sed satis erit intellegi, in ficilibus ad eloquendum, sed satis erit intellegi, in his autem tribus continetur cura etiam illa, ut probemur iis, quibuscum apud quosque vivamus, his quoque de rebus pauca dicantur. Principio corporis nostri magnam natura ipsa videtur habuisse rationem, quae formam nostram reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promptu, quae partes autem corporis ad naturae necessitatem datae aspectum essent deformem habiturae atque foedum, eas contexit atque abdidit. Hanc naturae tam diligentem fabricam imitata est hominum verecundia. Quae enim natura occultavit, eadem omnes, qui sana mente sunt, removent ab oculis ipsique necessitati dant operam ut quam occultiartium usus sunt necessarii, neque eas 525 partes, neque earum usus suis nominibus appellant; quodque facere turpe non est, modo occulte, id dicere obscenum est. Itaque nec actio rerum illarum aperta petulantia
Abbreviated transcription (Latin):
se gerere personam ciuitatis debereq eius diguitatem et dedetͦus
sustinere seruare leges uira destribere ea fidei sua cõmissa iemisse
Priuatum autem oportet ex quo et pari tum uire uiuere noq sumis¬
sum et abiectum neq se efferentem tũ in zepublica ea uelle quet
tranquilla et honesta sunt: Talem eni̾m solemus et sentire bonu
eregrini autem et incolae officiu est nichil preter suũ ne¬
gotui agere nichil preter suũ acquirere minimeq esse in
a liena re publica curiosum Ita uere officia reperientur cum que¬
ricur quod deceat et quid aptum sit persoms temporibus eratibu
Uichil est autem quod tam deceat quã ui omi regerenda consilioq
capiendo seruare constantiam. Bed quõ decorum illud in om̃ibꝰ
factis dictis in corporis deniq motu et statu cernit᷑ idq poĩtum ẽ¬
in tribus ⁊ebus formositate ordine ornatu ad actionem apto dif¬

Expanded text:
se gerere personam civitatis debereque eius dignitatem et decus se gerere personam civitatis debereque eius dignitatem et decus sustinere, servare leges, iura discribere, ea fidei suae commissa meminisse. Privatum autem oportet aequo et pari cum civibus iure vivere neque summissum et abiectum neque se efferentem, tum in re publica ea velle, quae tranquilla et honesta sint; talem enim solemus et sentire bonum eregrini autem atque incolae officium est nihil praeter suum negotium agere, niihil de alio anquirere minimeque esse in aliena re publica curiosum. Ita fere officia reperientur, cum quaeretur, quid deceat, et quid aptum sit personis, temporibus, aetatibus. Nihil est autem, quod tam deceat, quam in omni re gerenda consilioque cfactis, et dictis, in corporis deniqin tribus rebus, formositate, ordine, ornatu ad actionem apto, dif
Abbreviated transcription (Latin):
da prudentia est. Maxime autem hec etas a libidinbus arcen¬
da est et exertendaq in labore. patĩetiaq. et auimii et corporis ut coꝵ
et in bellis et in ciuilibus officiis ugeat industria. Atq etiam
tum uelaxare animos et dare se iocunditati uolent caueant intem¬
peranciam meminerĩt uerecundie Quod facilius exit si in eius
modi quidem rebus maiores natu uoluit interesse
embus autem labores corporis minuendi exercitationes
animi eciam augende uident᷑. Danda uͦ oꝑa ut et amitos
et uiuentutem et maxie rem publicam consilio et prudentia qua
plurimum adiuuent. Nichil autem magis cauendum est se¬
nectuti quam ne languori se desidieq dedat luxuria tũ etati
turpis tam senectuti fedissima est Sin autem libilim̃ enam
intemꝑantia accessit duplex malũ est quod et ip̃a senectus dedecꝰ
concipit et facit adolescentiu inpudenciorem intemꝑancia. Ae

Expanded text:
da prudentia est. Maxime autem haec aetas a libidinibus arcenda prudentia est. Maxime autem haec aetas a libidinibus arcenda est exercendaque in labore patientiaque et animi et corporis, ut eorum et in bellicis et in civilibus officiis vigeat industria. Atque etiam cum relaxare animos et dare se iucunditati volent, caveant intemperantiam, meminerint verecundiae, quod erit facilius, si ne in eius modi quidem rebus maiores natu nolent interesse. Senibus autem labores corporis minuendi, exercitationes animi etiam augendae videntur; danda vero opera, ut et amicos et iuventutem et maxime rem publicam consilio et prudentia quam plurimum adiuvent. Nihil autem magis cavendum est senectuti, quam ne languori se desidiaeque dedat; luxuria vero cum omni aetati turpis, tum senectuti foedissima est; sin autem etiam libidinum intemperantia accessit, duplex malum est, quod et ipsa senectus dedecus concipit et facit adulescentium impudentioren intemperantiarn. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
filius affricamꝰ qui hũc paulo natum ad optauit propter infirmi¬
tatem ualitudinis non tam potuit patris similis esse quam il¬
le fuerat sui. Si igitu non pocerit siue causas defensitare sine po¬
pulum concionibus tenere siue bella gerere illa tamĩe prestare de¬
bebit que erunt in ipius potestate iustitiam fidem libertatem
modestiam tempantia quo minus ab eo id quod sit requiratur
Optia autem hereditas a patribus traditur liberis omiq pa¬
trimonio prestantior gloria uirtutis rerũq gestarũ tui dedetea
esse nephas et uiciu udicandum est ⁊cͣ¬
T quõ offitia non eadem disparibus etatibus tribuũtur alia¬
que sunt iuiueñi alia semoꝵ aliquid eciam de hac distinctĩoe
dicendum est Est igitu adolescentis maiorores natu uereri exq hiis
deligere optimos et probatissimos quorũ consilio atq auc torita¬
te nitat᷑ Ineuutis autem etatis in scia senũ constituenda & regẽ¬

Expanded text:
filius Africani, qui hunc Paulo natum adoptavit, propter infirmifilius Africani, qui hunc Paulo natum adoptavit, propter infirmitatem valetudinis non tam potuit patris similis esse, quam ille fuerat sui; si igitur non poterit sive causas defensitare sive populum contionibus tenere sive bella gerere, illa tamen praestare debebit, quae erunt in ipsius potestate, iustitiam, fidem, liberalitatem, modestiam, temperantiam, quo minus ab eo id, quod desit, requiratur. Optima autem hereditas a patribus traditur liberis omnique patrimonio praestantior gloria virtutis rerumque gestarum, cui dedecori esse nefas et vitium iudicandum est. Et quoniam officia non eadem disparibus aetatibus tribuuntur aliaque sunt iuvenum, alia seniorum, aliquid etiam de hac distinctione dicendum est. Est igitur adulescentis maiores natu vereri exque iis deligere optimos et probatissimos, quorum consilio atque auctoritate nitatur; ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda et regen
Abbreviated transcription (Latin):
habenda raçio est in deligendo genere uite sed nature magis
ulto enim et firmior et costancior est ut fortuna nõnũquam
tamꝙͣ mortalis ipã cum inmortali natura pugnare uideant᷑
Quiꝰ igitur ad nature sue non uitiose genus consiliũ uiuendi
omne contulerit is constantiam teneat Id enim maxie decet
nisi forte intellexerit errasse in deligendo genere uite quod si
acciderit porest autem accidere facienda morũ institutorũq
mutatio est. Eam mutationem si temꝑa adiuiiabunt faciliꝰ
comodosiusq fatiemus. Sin nunus sensui serit pedetentimq
sent sapientes sensim diluere quami ⁊epento pienidẽ. Cõmu¬
tato autem genere pite omi ⁊atione curandum est ut id bono cõ¬
silio fecisse uideamur Sed quõ paulo ante dictum est imitandos
esse maiores primo illud exceptũ sit ne uicia sint unitanda de¬
inde si natura non fert ut quedam imitari possint ut superioꝵ

Expanded text:
habenda ratio est in deligendo genere vitae, sed naturae magis; habenda ratio est in deligendo genere vitae, sed naturae magis; multo enim et firmior est et constantior, ut fortuna non numquam tamquam ipsa mortalis cum immortali natura pugnare videatur. Qui igitur ad naturae suae non vitiosae genus consilium vivendi omne contulerit, is constantiam teneat id enim maxime decet, nisi forte se intellexerit errasse in deligendo genere vitae. Quod si acciderit potest autem accidere, facienda morum institutorumque mutatio est. Eam mutationem si tempora adiuvabunt, facilius commodiusque faciemus; sin minus, sensim erit pedetemptimque sent sapientes sensim diluere quam repente praecidere. Commutato autem genere vitae omni ratione curandum est, ut id bono consilio fecisse videamur. Sed quoniam paulo ante dictum est imitandos esse maiores, primum illud exceptum sit, ne vitia sint imitanda, deinde si natura non feret, ut quaedam imitari posit ut superioris
Abbreviated transcription (Latin):
dutimur alii multitudinis iudicio ferutur queq maiori parte
pulcherrinia uidentur ea maxime exoptant. Nonulli tamen si¬
ne felicitate quadam siue bonitate natine suie parentũ discipli¬
na rectam uite secuti sunt uiam. Illud autem maxime rarũ ge¬
nus est eorum qui aut excellente ingenii magnitudine aut pre¬
elara erudicione atq doctrina ad utraq ornata. Sꝑatiũ autẽ
deliberandi habuerut quem potissimu uite tursum sequi uel¬
lent Inqua deliberatione ad suam cuiꝰq naturam consiliũ est
omne ⁊euocandum. Nam tum in ominibus que agunt᷑ ex eo quo
modo quisq natus est ut sitpra dictum est quid deceat exquiri¬
mus tum in tota uita consticuenda multo est rei cura maior ad¬
hibenda ut constare in perpetuitate. uite possumus nobis metipis
nec in ullo offõ claudicare. Ad hanc autem rationem quo maxi¬
mam uim natura habet fortunam proximam utriusq om̃o

Expanded text:
ducimur; alii multitudinis iudicio feruntur, quaeque maiori parti ducimur; alii multitudinis iudicio feruntur, quaeque maiori parti pulcherrima videntur, ea maxime exoptant; non nulli tamen sive felicitate quadam sive bonitate naturae sine parentium disciplina rectam vitae secuti sunt viam. Illud autem maxime rarum genus est eorum, qui aut excellenti ingenii magnitudine aut praeclara eruditione atque doctrina aut utraque re ornati spatium etiam deliberandi habuerunt, quem potissimum vitae cursum sequi vellent; in qua deliberatione ad suam cuiusque naturam consilium est omne revocandum. Nam cum in omnibus, quae aguntur, ex eo, quo modo quisque natus est, ut supra dictum est, quid deceat, exquirimus, tum in tota vita constituenda multo est ei rei cura maior adhibenda, ut constare in perpetuitate vitae possimus nobismet ipsis nec in ullo officio claudicare. Ad hanc autem rationem quoniam maximam vim natura habet, fortuna proximam, utriusque omnino
Abbreviated transcription (Latin):
dum est quos nos et quales esse uelimus et in quo genere uite Que
deliberatio est oim difficilima Ineunte enim adolescencia tũ est max¬
ima inbecillitas consilii tum id sibi quisq genus etatis degende
constituit qui maxime adamauit. Itaq ante implicatur aliquo
certe geuere cui suq uiuendi quã potuit quod optumũ esset¬
iudicare. Namq herculem prodigum dicit ut est aput reno¬
phontem cũ primu pubesceret
uod tempus a natura ad diligendum quam quisq uiam
uiuendi sit ingressus datuni est exisse i solitudinem atq
ibi sedentem dui secum multuq dubitasse. Cum duas cerne̾t
uias uuam uoluptatis alteram uirtutis. Utrum quã ingredi
melius esset. Hoc herculi iouis satu edito potuit fortasse cõ¬
tingere. Nobis non idem qui imitamur quos cuiq uisum est
atq ad eorum studia institutaq impellimur. Plerumq autẽ
parentu preceptis imbuti ad eorũ consuerudinem moreniq de¬

Expanded text:
dum est, quos nos et quales esse velimus et in quo genere vitae, quae dum est, quos nos et quales esse velimus et in quo genere vitae, quae deliberatio est omnium difficillima. Ineunte enim adulescentia, cum est maxima imbecillitas consilii, tur id sibi quisque genus aetatis degendae constituit, quod maxime adamavit; itaque ante implicatur aliquo certo genere cursuque vivendi, quam potuit, quod optimum essetiudicare. Nam quodHerculem Prodicus dicit, ut est apud Xenophontem, cum primum pubesceret, quod tempus a natura ad deligendum, quam quisque viam vivendi sit ingressurus, datum est, exisse in solitudinem atque ibi sedentem diu secum multumque dubitasse, cum duas cerneret vias, unam Voluptatis, alteram Virtutis, utram ingredi melius esset, hoc Herculi Iovis satu edito potuit fortasse contingere, nobis non item, qui imitamur, quos cuique visum est, atque ad eorum studia institutaque impellimur; plerumque autem parentium praeceptis imbuti ad eorum consuetudinem moremque de
Abbreviated transcription (Latin):
alii ad ius ciuile alii ad eloquentiam applicant ĩparuq uirtũti in
alia alius mauult excellere. Quorum uero pres aut maiores aliqͣ
gloria prestitert hy student plerũq eodem in genere laudes excel¬
lere ut q mtiꝰ pf in une ciuili pauli filius affricanus in remili¬
tari Quidam autem ad eas landes quas a patribus acceperunt ad¬
diuit aliquam suam et hic affricanus eloquencia cumulauit bel¬
licam gloriam. Quod idem fecit thymotheus canonis filur
Qui cum belli laude non infenor fuisset quam pater ad eam laudem
doctrine et ingenii gloriam adiecit fit autem interdum ut nõ nul¬
li omissa imitatione maioꝵ suũ quoddam institutũ consequantur
Naximneq in eo plerũq elaborant hy qui magna sibi ꝓponunt ob¬
scuris orti maioribus hec tgit᷑ onna tũ querimus quid deceat com¬
plecti animo et cogitatione debenius In primis auter constituen¬

Expanded text:
alii ad ius civile, alii ad eloquentiam applicant, ipsarumque virtutum in alii ad ius civile, alii ad eloquentiam applicant, ipsarumque virtutum in alia alius mavult excellere. Quorum vero patres aut maiores aliqua gloria praestiterunt, ii student plerumque eodem in genere laudis excellere, ut Q. Mucius P. f. in iure civili, Pauli filius Africanus in re militari. Quidam autem ad eas laudes, quas a patribus acceperunt, addunt aliquam suam, ut hic idem Africanus eloquentia cumulavit bellicam gloriam; quod idem fecit Timotheus Cononis filius, qui cum belli laude non inferior fuisset quam pater, ad eam laudem doctrinae et ingenii gloriam adiecit. Fit autem interdum, ut non nulli omissa imitatione maiorum suum quoddam institutum consequantur, maximeque in eo plerumque elaborant ii, qui magna sibi proponunt obscuris orti maioribus. Haec igitur omnia, cum quaerimus, quid deceat, complecti animo et cogitatione debemus; in primis autem constituen
Abbreviated transcription (Latin):
melampam clitemestrã semꝑ rupilius quẽ ego memini antio¬
pam non sepe esopus aĩacẽ. ergo hist̾o hoc uidebit inscena.
non uidebit sapiẽs uir in uita. Ad quas igit᷑ res aptissimi
ermiꝰ in hiis potissimũ elaborabimꝰ
in aliquando necessitas nos ad ea detruserit que nostri inge¬
nii non erunt om̃s adhibenda erit tura meditatio diligentia
ut ea sine decore aut qmͣ minime in decore facere possumus. Nec
tantũ est uobis eiutendum ut bona que nobis data non sunt sequa¬
mur quã ut uicia fugiamus
c duabus his personis quas supra dixi tertia adiũgitur quã
casus aliquis aut tempus inpoint. Quarta etiam quã nobis¬
netipi nobis nr̃o uidicio accomodamus. Nam regna imperia/ nobi¬
litatem honores diuicias opes que sunt hiis contraria in cãu
sita temporibus gubernant᷑. Ip̃i autem gerere quã personam ueli¬
mus a nostra uoluptate proficistitur. Itaq se alii ad philosophiam

Expanded text:
Melanippam, Clytemnestram, semper Rupilius, quem ego memini, AntioMelanippam, Clytemnestram, semper Rupilius, quem ego memini, Antiopam, non saepe Aesopus Aiacem. Ergo histrio hoc videbit in scaena, non videbit sapiens vir in vita? Ad quas igitur res aptissimi erimus, in iis potissimum elaborabimus; sin aliquando necessitas nos ad ea detruserit, quae nostri ingenii non erunt, omnis adhibenda erit cura, meditatio, diligentia, ut ea si non decore, at quam minime indecore facere possimus; nec tam est enitendum, ut bona, quae nobis data non sint, sequamur, quam ut vitia fugiamus. Ac duabus iis personis, quas supra dixi, tertia adiungitur, quam casus aliqui aut tempus imponit; quarta etiam, quam nobismet ipsi iudicio nostro accommodamus. Nam regna, imperia, nobilitas, honores, divitiae, opes eaque, quae sunt his contraria, in casu sita temporibus gubernantur; ipsi autem gerere quam personam velimus, a nostra voluntate proficiscitur. Itaque se alii ad philosophiam,
Abbreviated transcription (Latin):
susceptoq consilio ꝑmansiss moriẽd̾ potius. ꝙͣ tyranm uultꝰ
asꝑiciendus fuit
Uamꝙͣ młta passus est ulixes in illo errore diuturno cũ
et mulieribꝰ sycirce et calipso mulieres appellande sũt
uero etiam contumelias seruoꝵ ancillaꝵq ꝑtulit. ut ad id
aliqñ quod cupiebat euẽiret At ayax quo aimo traditur
millies oppetere mortẽ quã illa ꝑꝑeti maluiss Que contẽp¬
lantes expende̾ oportebit quid quisq habeat sui. eaq in¬
derari nec uelle exꝑiri. quã se aliena deceant.
D em̃ maxĩe quẽq decet. quod ẽ cuisq maxie Suũ
quisq igit᷑ cognoscat ingenũ acremq se et bonoꝵ ⁊¬
xicoꝵ̃ suoꝵ iudicẽ p̾beat. ne steniti plus ꝙͣ nos uideant᷑
habẽ prudencie Illi enĩ non optimas. sed sibi accomodatissimas
fabulas eligũt Qui uoce freti surit epygonos mediũq qui gestũ

Expanded text:
susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus aspiciendus fuit. Quam multa passus est Ulixes in illo errore diuturno, cum et mulieribus, si Circe et Calypso mulieres appellandae suntse vellet! domi vero etiam contumelias servorun ancillarumque pertulit, ut ad id aliquando, quod cupiebat, veniret. At Aiax, quo animo traditur, milies oppetere mortem quam illa perpeti maluisset. Quae contemplantes expendere oportebit, quid quisque habeat sui, eaque moderari nee velle experiri, quam se aliena deceant; id enim maxime quemque decet, quod est cuiusque maxime suum. Suum quisque igitur noscat ingenium acremque se et bonoiorum suorum iudicem praebeat, ne scaenici plus quam nos videantur habere prudentiae. Illi enim non optimas, sed sibi accommodatissimas fabulas eligunt; qui voce freti sunt, Epigonos Medumque, qui gestu,
Abbreviated transcription (Latin):
conseruata ꝓpia nr̃a seqͣmur. ut eciam si sint alia gͣuiora
atq meliora Tñ nos studiaq nr̃a e regula metiamur. Neq
queas Ex quo magis emergit qͣle sit decoꝵ illud Ideo quia
Nnino si quidꝙͣ est decoꝵ nichil ẽ ꝓfecto magis ꝙͣ
equabilitas uniu̾se uite tũ singularũ accõmĩ. Quã
Ut enĩ sermone eo d̾bemꝰ uti. qui notus ẽ nobis. ne ut qͥda
greca uerba inculcantes uire optimo rideam᷑ sic in accões
oem̃q uitam nullam discrepancia conferre d̾bemꝰ Atq h
differencia naturaꝵ tantam h uim. ut nõ nũꝙͣ mortẽ sibi ip̃e
consistere alius d̾beat Num enĩ in alia causa in cato fuit aha
cetei qui se in affrica cesari tradiderũt Atq cet̾is forsitan
uicõ datũ ess. si se int̾emissent Proptẽa ꝙ leuior eoꝵ uita
et mores fuerant faciliores
Atom enĩ cui incredibilẽ tribuiss naͣ gͣuitatẽ. eamq
ip̃e ꝑpetua constancia roborauisset. semꝑ q in ꝓposito

Expanded text:
conservata propriam naturam sequamur, ut etiam si sint alia graviora, atque meliora, tamen nos studia nostra naturae regula metiamur, nequequeas. Ex quo magis emergit, quale sit decorum illud, ideo, quimnino, si quidquam est decorum, nihil est profecto magis, quam aequabilitas universae vitae, ac singularum actionum, quam Ut enim sermone eo debemus uti, qui innatus est nobis, ne, ut quidam, Graeca verba inculcantes iure optimo rideamur, sic in actiones omnemque vitam nullam discrepantiam conferre debemus. Atque haec differentia naturarum tantam habet vim, ut non numquam mortem sibi ipse consceteri, qui se in Africa Caesari tradiderunt? Atqui ceteris forsitan vitio datum esset, si se interemissent, propterea quod lenior eorum vita et mores fuerant faciliores, Catoni cum incredibilem tribuisset natura gravitatem eamque ipse perpetua constantia roboravisset semperque in proposito
Abbreviated transcription (Latin):
quid uenari cũ catho. quid hom̃e inquit occidere. Ex quo et
multis aliis incelligi debet uailitatũ comꝑationis fieri solere ⁊ec¬
teq hoc aduictum esse quartũ exquirendoꝵ officioꝵ genirs
sed toco hoc de genere de querenda decollocanda pecunia eciam de
utenda ꝯmodius a quibusdam optumis uiris adianue mediũ
sedentibus quã ab ullis philosophis ulla in stola disputatur st̃
tanen ea cognostencla. Pertinent enim ad xrilitatem de qua

Expanded text:
Quid faenerari?, tum Cato: Quid hominem, inquit, occidere? Ex quo et Quid faenerari?, tum Cato: Quid hominem, inquit, occidere? Ex quo et multis aliis intellegi debet utilitatum comparationes fieri solere, recteque hoc adiunctum esse quartum exquirendorum officiorum genusSed toto hoc de genere, de quaerenda, de collocanda pecunia vellem etiam de utenda, commodius a quibusdam optimis viris ad Ianum medium sedentibus quam ab ullis philosophis ulla in schola disputatur. Sunt tamen ea cognoscenda; pertinent enim ad utilitatem, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
uictu om̃i atq cultu corporis tuendi causa pretermittendis uo¬
familiaris queri debet ab hys rebus quibus abest turpitudo con¬
seruari autem diligentia et parsimonia eisdem etia rebus auge¬
tiꝰ Has res cõmodissime ⁊enophon socratieꝰ persecutus est
uieo libro qui yconomicus istribit᷑. quem nos isti fere etate tum
essemus questu nũc e greco in latinum conuertimus. Sed utili¬
tatu comparatio quõ hic locus erat quartis a panetio preter¬
missus sepe est necessaria Nam et corporis cõmoda cũ externis
et extema tum corꝑis et ipã inter se corporis externa cũ extemis
compari solent. Cum exterius corꝑis hoc modo comparant᷑ uileᷤᷤ
ut inalis quã diues esse cũ corporis externa hoc modo Diues ẽẽ
potius quã maxĩs corporibus uiribus ip̃a inter se corpoeis ut sit
tionis illud est catomi sems a quo cum quereret᷑ quid maxiẽ

Expanded text:
victu omni atque cultu corporis tuendi causa praetermittendis vovictu omni atque cultu corporis tuendi causa praetermittendis vofamniliaris quaeri debet iis rebus, a quibus abest turpitude, conservari autem diligentia et parsimonia, eisdem etiam rebus augeri. Has res commodissime Xenophon Socraticus persecutus est eo libro, qui Oeconomicus inscribitur, quem nos, ista fere aetate cum essemus, qua es tu nunc, e Graeco in Latinum convertimus. Sed ttatum comparatio, quoniam hic locus erat quartus, a Panaetio praetermissus, saepe est necessaria. Nam et corporis commoda cum externis et externa cum corporis et ipsa inter se corporis et externa cum externis comparari solent. Cum externis corporis hoc modo comparantur, valere ut malis quam dives esse, cum corporis externa hoc modo, dives esse potius quam maximis corporis viribus, ipsa inter se corporis sic, ut rationis illud est Catonis senis: a quo cum quaereretur, quid maxime
Abbreviated transcription (Latin):
di libido fuit ut hoc ip̃m delectaret ipm̃ peccare eitam si causa
non esset. Ab hoc igit genere largicionis ut aliis detur a lii aufe¬
ratur aberunt hy qui ⁊em publicam tuebunt᷑ in pͥmisq oꝑada¬
bunt ut uiuis et iudicioꝵ equitate sum̃ quisq teneat et neq te¬
nuiores propter humilitatem tirtũueniant᷑ neq locupletibus
hec magnoꝵ homĩ sunt ħ apud maiores iuos factitata hec ge¬
nera officioꝵ qui prosetũtur tũ suma utilitate rei publice magͦ¬
nam ip̃i adipiscent᷑ et gram et gloriã. In hiis autẽ utilitatum
preceptis antipat᷑ tyrius stoycus qui atheuio nuper est mortuus
duo precerita censet esse a panetio ualitudinis curationẽ et peciũẽ
Quas res a sinno phõ preteritas arbitror quod essent faciles sunt
certe unles Sed ualitudo sustentã nõ sin et corpors obseruãto¬
ne. Que res aũt prodesse solent aut obesse. et continencia. In

Expanded text:
di libido fuit, ut hoc ipsum eum delectaret, peccare, etiamsi causa di libido fuit, ut hoc ipsum eum delectaret, peccare, etiamsi causa non esset. Ab hoc igitur genere largitionis, ut aliis detur, aliis auferatur, aberunt ii, qui rem publicam tuebuntur, in primisque operam dabunt, ut iuris et iudiciorum aequitate suum quisque teneat et neque tenuiores propter humilitatem circumveniantur neque locupletibuHaec magnorum hominum sunt, haec apud maiores nostros factitata, haec genera officiorum qui persequentur, cum summa utilitate rei publicae magnam ipsi adipiscentur et gratiam et gloriam. In his autem utilitatum praeceptis Antipater Tyrius Stoicus, qui Athenis nuper est mortuus, duo praeterita censet esse a Panaetio, valetudinis curationem et pecuniae; quas res a summo philosopho praeteritas arbitror, quod essent faciles; sunt certe utiles. Sed valetudo sustentatur notitia sui corporis et observatione, quae res aut prodesse soleant aut obesse, et continentia in
Abbreviated transcription (Latin):
in alieno Quid ita ut tuu ego einerim edificauerim tuear un¬
pendam tu me tuuinto fruare meo. Quid est aliud aliis sua erpe
aliis dare aliena Tabule uero noue quid habent argumenti ñ
ut emas ui ea pecunia fundum eũ tu heas ego non habeam pecumã
dant debitores lucrent alienũ. Nec enim ulla ⁊es uehementius R
.p. continet quam fides que esse nulla põt nisi fuerit necessaria so¬
lucio rerũ treditaꝵ. Numquã dehementius actum est quã me cõ¬
sule ne solueret᷑ ar ms et castris temptata res est ab om̃i genere
homi et ordine. Quibus ita restiti ut hoc tõtũ malũ de republica
tolleret᷑ Numqua nec maius es alienũ fuit nec melius nec faci¬
lius dissolutũ est. Fraudanti enĩ spe sublata. soluendi netessitas
conseruta est At uero hic nũc uictor tum quidem uictis que co¬
gitarat ea perfecit tũ eius iam nichil interesset tanta meo peccã¬

Expanded text:
in alieno. Quid ita? ut, cum ego emerim, aedificarim, tuear, imin alieno. Quid ita? ut, cum ego emerim, aedificarim, tuear, impendam, tu me invito fruare meo? Quid est aliud aliis sua eripere, aliis dare aliena? Tabulae vero novae quid habent argumenti, nisi ut emas mea pecunia fundum, eum tu habeas, ego non habeam pecuniam? dant, debitores lucrentur alienum; nec enim ulla res vehementius rem publicam continet quam fides, quae esse nulla potest, nisi erit necessaria solutio rerum creditarum. Numquam vehementius actum est quam me consule, ne solveretur; armis et castris temptata res est ab omni genere hominum et ordine; quibus ita restiti, ut hoc totum malum de re publica tolleretur. Numquam nec maius aes alienum fuit nec melius nec facilius dissolutum est; fraudandi enim spe sublata solvendi necessitas consecuta est. At vero hic nunc victor, tum quidem victus, quae cogitarat, ea perfecit, cum eius iam nihil interesset. Tanta in eo peccan
Abbreviated transcription (Latin):
trauit ut grandi pecuna adiuuaretur Quã tum sicionem at¬
tulisset acdhibuit sibi in consiluũ quĩdetim pͥncipes cum quibꝰ
causas cognouit et eoꝵ qui aliena tenebant et eoꝵ qui sira a¬
nuserant perfecitq estimandisq possessionnbus cederent ut per¬
suacdeaet aliis ut pecunam accipere mallent aliis ut cõmodiuus ꝑ¬
putarent numerati sibi qui tauti esset quã suũ retuperare ita
perfectimi ẽ ut omines concordia constituta sine querela discede¬
pente Qpirum magini dignũq in te publica nĩa natus eẽt
sipar agere est tũ turubus non ut bs iam uidimus hastam ma
foro ponere et bona ciuni uoti subiacere preconis. Er ille gra¬
tus ia quod fuit sapientis et prestantis uiri om̃ibus consulendũu
pu tauit eaq est suma ratio et sapia boni tinouis ⁊moela cuiũ
non diuellere atq om̃s equitate eadem continer habitent gͣrs¬

Expanded text:
travit, ut grandi pecunia adiuvaretur. Quam cum Sicyonem attravit, ut grandi pecunia adiuvaretur. Quam cum Sicyonem attulisset, adhibuit sibi in consilium quindecim principes, cum quibus causas cognovit et eorum, qui aliena tenebant, et eorum, qui sua amiserant, perfecitque aestimandis possessionibus, ut persuaderet aliis, ut pecuniam accipere mallent, possessionibus cederent, aliis, ut commodius putarent numerari sibi, quod tanti esset, quam suum recuperare. Ita perfectum est, ut omnes concordia constituta sine querella discederent. O virum magnum dignumque, qui in re publica nostra natus esset! Sic par est agere cum civibus, non, ut bis iam vidimus, hastam in foro ponere et bona civium voci subicere praeconis. At ille Graecus, id quod fuit sapientis et praestantis viri, omnibus consulendum putavit, eaque est summa ratio et sapientia boni civis, commoda civium non divellere atque omnis aequitate eadem continere. Habitent grat
Abbreviated transcription (Latin):
Cunq tyraĩu metoclem in prouisiu presisset sestentes exules
qui locupletissinii fuerant eius ciuitatis restituit remq publicam
ad uentu suo liberauit. Sed tum magnã auĩaduerteret in boĩs
et possessiombus difficultatem qui eteos quos tp̃e restituerat qͦ
bora alis possederant egere imqͥuissimũ arbitrabitur esse es l¬
amnioꝵ possessiones mouere nõ minus equu putabat ppea qui tã
longo spatio multa hereditaribus multa emꝑtiombis multa do
fieri quorii ila fuerant oporteᷤ Cum igitiu statuisser oppuis esse ad
cami tem constituenclam pecunia alexanclrum se profitisti uelle
dixit ⁊eniq integram ad reditũ suii iussit esse Isq celeriter ad
ptholomeu suũ hospitem uenit qui tũ regnabat alter post alex¬
andiiam conditam. Qui tũ exposusset patriam se liberare rel¬
le causamq dotuisset a zege opulento uir sumus facile imnpe¬

Expanded text:
cumque tyrannum Nicoclem improviso oppressisset, sescentos exsules, cumque tyrannum Nicoclem improviso oppressisset, sescentos exsules, qui locupletissimi fuerant eius civitatis, restituit remque publicam adventu suo liberavit. Sed cum magnam animadverteret in bonis et possessionibus difficultatem, quod et eos, quos ipse restituerat, quorum bona alii possederant, egere iniquissimum esse arbitrabatur et m possessiones moveri non nimis aequum putabat, propterea quod tam longo spatio multa hereditatibus, multa emptionibus, multa dotfieri, quorum illa fuerant, oportere. Cum igitur statuisset opus esse ad eam rem constituendam pecunia, Alexandream se proficisci velle dixit remque integram ad reditum suum iussit esse, isque celeriter ad Ptolomaeum, suum hospitem, venit, qui tum regnabat alter post Alexandream conditam. Cui cum exposuisset patriam se liberare velle causamque docuisset, a rege opulento vir summus facile impe
Abbreviated transcription (Latin):
bus improbe datu quã illis quibus ĩiuste ademptum est. Id¬
circo plus eciam ualent non euim numero hec udicantur
sed poncdere. Quam autem ht̃ equitatem ut agrũ multis
anuis aut ettam seclis ante possessum qui nullum habuit ha
beat qui autem habuit amittat At propter hoc iniurie genus
lacedemonis Iyssandrumn ephorũ expulerunt Nagui regem qui
nũꝙͣ antea apud eos acciderat necauerunt exq eo tempore tante
discordie secuti sunt ut et tyramniꝰ existerent et optimãtes exter¬
minarentur ⁊ preclarissime constitura respublica di laberetur.
Iec uero solum ipã cetidit sed eciam reliquã gratiam euertit co¬
gitatibus maiorum q̃ a lacedemoniis perfecte ianarunt. Latiꝰ
qui nĩo graccos ⁊ i ẜ gracci sumi diri filios affricani nepotes
niu̾e agsie contentiones perdiderut. At uero a ratus sicionius ui¬
profectus augis sicionem clamidestino in troitu urbe eit pontus

Expanded text:
ibus inprobe datum est, quam illi, quibus iniuste ademptum est, idibus inprobe datum est, quam illi, quibus iniuste ademptum est, idcirco plus etiam valent; non enim numero haec iudicantur, sed pondere. Quam autem habet aequitatem, ut agrum multis annis aut etiam saeculis ante possessum, qui nulbeat; qui autem habuit, amittat? at propter hoc iniuriae genus Lacedaemonii Lysandrum Ephorum expulerunt, Agin Regem, quod numquam antea apud eos acciderat, necaverunt, ex quo eo tempore tantae discordiae securae sunt, ut Tyranni existerent, et optimates exterminarentur, et praeclarissime constituta Resp. dilaberetur. Nec vero solum ipsa cecidit, sed etiam reliquam Graeciam evertit contagionibus malorum, quae a Lacedaemoniis profectae, manarunt latius. Quid? nostros Gracchos T. Gracchi summi viri filios, Africani nepotes, nonne Agrariae contentiones perdiderunt. 5. At vero Aratus Sycionius iuprofectus Argis Sicyonem clandestine introitu urbe est potitus,
Abbreviated transcription (Latin):
sed sceleratũ etiam et nefariũ Itaq quis apollo pithiꝯ oraculum
dedit spartã nulla re alia nisi auaricia esse perituram id uidet᷑
non solum lacedemoniis sed etiam opulents populis predixisse¬
I ulla autem re conciliariꝰ facilius beniuolentiam multitudinis p̃ñt
se populares uolunt obeamq causam ut agrariam rem temptant
ut possessores pellantur siuis sedibus aut pecunias creditas debitoiᷤᷤ¬
bus condonandas putant. lambefactant fundamenta Rp. contor
nantur pecunie deinde equitatem que tollitur om̃is si hr̃e suũ
cuiq non licet Id euim est ꝓp̾u ut supradixi Ciuitati atq urbis
nam cui res erepta est inimitus tui cdata est et dissimlãt se acci¬
pere ueluisse et maxĩe in pecuniis creditis occultat suũ gaudiũ
ne uideatur uon fuisse soluendo At uero qui accipit iniuriã
et meminit et p̃se se fert clolorem siui nec si plures sint hy qͥ¬

Expanded text:
sed sceleratum etiam et nefarium. Itaque, quod Apollo Pythius oraclum sed sceleratum etiam et nefarium. Itaque, quod Apollo Pythius oraclum edidit, Spartam nulla re alia nisi avaritia esse perituram, id videtur non solum Lacedaemoniis, sed etiam omnibus opulentis populis praedixisse. Nulla autem re conciliare facilius benivolentiam multitudinis possunse populares volunt ob eamque causam aut agrariam rem temptant, ut possessores pellantur suis sedibus, aut pecunias creditas debitoribus condonandas putant, labefactant fundamenta rei publicanantur pecuniae, deinde aequitatem, quae tollitur omnis, si habere suum cuique non licet. Id enim est proprium, ut supra dixi, civitatis atque urbis, nam cui res erepta est, est inimicus, cui data est, etiam dissimulat se accipere voluisse et maxime in pecuniis creditis occultat suum gaudium, ne videatur non fuisse solvendo; at vero ille, qui accepit iniuriam, et meminit et prae se fert dolorem suum, nec, si plures sunt ii, qu
Abbreviated transcription (Latin):
li ptxpuatio al uepcioq socioꝵ ut in becillitate alioꝵ  uon nr̃a u
tiute ualcamus. Laudat africanum panetiu qui fuerit ab sti¬
nens quid in laudetur. Sed in illo alio maiora laus sapĩe ño
honñs est solum sed eciam tempoꝵ illoꝵ. Onĩ macedonũ gaza
q̃ fuit maxima pontus est paulus tantũ inerarium pecume in¬
uexit ut unius imꝑatoris p̃da finẽ actulerit tributoꝵ At hic.
nichil domũ suam intulit precer meinoriã nomĩs sempiternam. Imi¬
tatus patrem a fricams uichilo locu pletior carthagine euersa quid
qui eius collega fuit in censura .l. iñimus nũquid copiosior cum
copiosissima urbem funditus sustulisset Italiam ornare quã do
mum suam maluit quãquã ytalia ornata domus ipã michi uidet̃
ornatior Nullum igitur uiciu tetrius est ut co unde egressa est
referat se oratio qua auaritia presertim in printipibus et rem pb¬

Expanded text:
ciis expilatio direptioque sociorum, ut imbecillitate aliorum, non nostra ciis expilatio direptioque sociorum, ut imbecillitate aliorum, non nostra virtute valeamus. Laudat Africanum Panaetius, quod fuerit abstinens. Quidni laudet? Sed in illo alia maiora; laus abstinentiae non hominis est solum, sed etiam temporum illorum. Omni Macedonum gaza, quae fuit maxima, potitus est Paulus tantum in aerarium pecuniae invexit, ut unius imperatoris praeda finem attulerit tributorum. At hic nihil domum suam intulit praeter memoriam nominis sempiternam. Imitatus patrem Africanus nihilo locupletior Carthagine eversa. Quid? qui eius collega fuit in censura. L. Mummius, numquid copiosior, cum copiosissimam urbem funditus sustumum suam, maluit. Quamquam Italia ornata, domus ipsa mihi videtur ornatior. Nullum igitur vitium est tetrius; ut eo, unde egressa est, referat se Oratio quam avaritia, praesertim in prin
Abbreviated transcription (Latin):
bebunt ut earum copiam ⁊eꝵ sir q̃ sunt necessarie quaꝵ qualis
compatio fieri debeat et soleat non est necesse disputare. Est em̃
in prõtu tantum locus attingendus fuit caput autem est in oĩ
procuratione negotii et muneris publiti ac auaricie pellatur etia
minima susp̾cio. U tinam iuquit e panciꝰ sanus ad illa tẽpa
me fortuna reseruauisset et cum essem natus quando ⁊omam
dona accipere cepissent non essem passus eos duicius impare
ne illi multa scandala ex pectanda fuerunt modo enim hos ma
Sed quidem in illo tantũ fuit roboris nondum centũ et de¬
tem anni sunt cum de pecumiis repetunds Al pisone data le
est. Nulla antea cum fuisset at uero postea tot leges et prxĩe
queq duriores tot zei tot clampniati tantum ytalicum belliy
popter metũ iudicioꝵ extitatam tantũ sublatis legibus et iundi¬

Expanded text:
bebunt, ut earum rerum copia sit, quae sunt necessariae. Quarum qualis bebunt, ut earum rerum copia sit, quae sunt necessariae. Quarum qualis comparatio fieri soleat et debeat, non est necesse disputare; est enim in promptu; tantum locus attingendus fuit. Caput autem est in omni procuratione negotii et muneris publici, ut avaritiae pellatur etiam minima suspicio. Utinam, inquit C. Pontius Samnis, ad illa tempora me fortuna reservavisset et tum essem natus, quando Romani dona accipere coepissent! non essem passus diutius eos imperare. Ne illi multa saecula exspectanda fuerunt; modo enim hoc maus Pontium fuisse, siquidem in illo tantum fuit roboris. Nondum centum et decem anni sunt, cum de pecuniis repetundis a L. Pisone lata lex est, nulla antea cum fuisset. At vero postea tot leges et proximae quaeque duriores, tot rei, tot damnati, tantum Italicum bellum propter iudiciorum metum excitatum, tanta sublatis legibus et iudi