comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidicatum est. repetionem consti¬
tuerimus eius quod solutumest.¬
¶Unus exfideussoribus ⁊ hẽdib
plurib alio cessante. susciꝑe defen¬
pasionem põt. ¶In haesti pulatione
quia plures cause sint unaquanta
lio con mittinon por. ¶Nune uide¬
amus quał de fensio exigatur. ne
conmittatur sti pulatio.⁊ quarum
ꝑsonarum lisiquidem ex ꝑsonis eł¬
numeratis in defensionem quissue¬
cedat. palam est recte rem defendi.
neeconmit tistipulationem. Siuõ
extrinsecͤus ꝑsona desñsoris int̾ue¬
niat. equaesti pulationon conmit¬

Expanded text:
iudicatum est, repetitionem constituerimus eius quod solutum est.Unus ex fideiussoribus uel heredibus pluribus alio cessante suscipere defensionem potest.In hac stipulatione quia plures causae sunt una quantilio committi non potest.Nunc uideamus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipulatio, et quarum personarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris interueniat, aeque stipulatio non co
Abbreviated transcription (Latin):
it. ait ali aexciufa id possider ñ siquis
dĩmissa possessione pͥmaeiꝰ dẽ reide¬
nuo ex alia c̃iusa possessionẽ nanci¬
sciuelit.
dãt uendidit. emptoĩq tradiuisseñ
nec ille tradidit. alias uidebitur pꝰ se¬
sionẽ qni int utisse. alias conmu
possessionẽ: cũreposcenti ei comod¬
tũ ñ redditur.quidñ sialia que pi¬
ã fuit iusta ⁊ rationabilis causa nõ
teddendiñutiq ut possessionẽ euiꝰ¬

Expanded text:
it, ut alia ex causa id possideret, non si quis dimissa possessione prima eiusdem rei denuo ex alia causa possessionem nancisci uelit. derat, uendiderit emptorique tradi iusserit nec ille tradiderit, alias uidebitur possessione dominum interuertisse, alias contra. possessionem, cum reposcenti ei commodatum non redditur: quid enim si alia quaepiam fuit iusta et rationabilis causa non reddendi, non utique ut possessionem ei
Abbreviated transcription (Latin):
sol sicuti sich̃s hõĩe occide aũ fur
ita oport eũpenas p̃nde. S⁊ si aliqͣ
rixa exlitib ⁊ ẽtentione natacet iu
aliquauis uĩs retinedi causa facta
nit p̃torẽ ꝙ ẜ uus uisudñi feciss deꝰ¬

Expanded text:
ui ita oportet poenas eum pendere. sed si aliqua rixa ex litibus et contentione nata esset aut aliqua uis iuris retinendi causa facta nit p
Abbreviated transcription (Latin):
inmit tuntur. ¶ Plumbũꝙ tegu¬
lis poneretur. hedificiis ẽẽ labeo
ponentur. cc ẽẽ. Uiduam nonsolũ
eam que aliquando nupta fuisset.
s eam quoꝙ mulierem. queuirũ
non habuiss. appellai. labo ait q a
iudua sic dicta est. quasiuecors. Ue¬
sanus quisine corde: aut sanitate
cẽt ssimilĩt uiduam dictam sine
uiduitate ¶ Structuram locia¬
licuius extabulis factis. que esta¬
te tollerentur. ⁊ hyeme ponerent̃
rem ꝑtinere. ꝙ interim tollerent᷑
ne. ⁊̃ hi i c̃tenĩ intelligantur. qui
cocsem testam̃to. ut postiore loco.
manumit terentur nisi mani fe¬
ste isaquo peterẽtur. ee de functiuo¬
luntatem docẽt peti.
S i qua pena est.
quoq appar. quod depena ꝓuoca¬
ꝯcionon est. Si mulatq u uictus ꝗs
est eiꝰ male ficii cuius pena est sta¬
tuta statim ea debetur. At mulcte
uictus ẽ Necalit̃ quamsus dixĩt.
Eaocudicere liez. Ex hoc quoꝙ dissi¬
̃nMulc̾te oe. quia eius uidicis po¬
testas est. quam tamdicat nisi cum

Expanded text:
inmitteretur. Plumbum, quod tegulis poneretur, aedificii esse ait Labponeretur, contra esse. 'Uiduam' non solum eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae uirum non habuisset, appellari ait Labeo: quia uidua sic dicta est quasi uecors, uesanus, qui sine corde aut sanitate esset: similiter uiduam dictam esse sine duitate. Straturam loci alicuius ex tabulis factis, quae aestate tollerentur et hieme ponerentur, rem pertinere, quod interim tollerenturne etiam hi contineri intellegantur, qui eodem testamento uel posteriore loco manumitterentur, nisi manifeste is, a quo peter‹e›tur, contra defuncti uoluntatem doceret peti.Si qua poena est, quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul atque enim uictus quis est eius maleficii, cuius poena est statuta, statim ea debetur. ‹a›t multae uictus est: nec aliter quam si is dixit, cui dicere licet. ex hoc quomultae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ⁊ mandati actio p̾eculio ad¬
quiritur. ¶ agnatum furiosi aut ꝓdi¬
gi euratorem. nouandi iushabe mi¬
nime dubitindum ẽ. sihoc furioso uł
ꝓcligo ex peͣcdiat ¶ n sum̃ ma admonẽ¬
disumus nichiluetare unasti pulatiõe
plures obligationes nouari. ueluti si
itastipulemur: quodticium ⁊ seiũ mi¬
chidare oport iddare spondes. liem ex
cdiũsis causis singuli fuerant obligati utͥ
q tam̃ nouationis iuirelibantur. Cum
utriusq obligatio in huius ꝑsonam a
quo nunc stipulemur confluat.
debrtor ex plurib causis u¬
num debitum soluit.: est in
arbitrio soluentis dicere᷑ ꝑfib s¬
quod potius debitum uolu¬
erit solutum ⁊ quod dixerit:. iderit so¬
lutum: Posumusi ꝗta logẽ dicere eiq¬
a soluius ¶Quocieñ uͦi non dicimus

Expanded text:
nomine etiam mandati actio peculio quiritur. Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem nouandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso uel prodigo expediat. In summa admonendi sumus nihil uetare una stipulatione plures obligationes nouari, ueluti si ita stipulemur: 'quod Titium et Seium mihi dare oportet, id dari spondes?' licet enim ex diuersis causique tamen nouationis iure liberantur, cum utriusque obligatio in huius personam, a quo nunc stipulemur, confluat. debitor ex pluribus causis unum debitum soluit, est in arbitrio soluentis dicere, quod potius debitum uoluerit solutum, et quod dixerit, id erit solutum: possumus enim certam legem dicere ei quod soluimus. quotiens uero non dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ciusa sit. ex omnibus sũmis ꝓpor
iur stichos uosem ꝓnii solui. semꝓni¬
o soluinonͣ põt. quamuis dñs s uisit.¬
¶ Quidecẽ deb. partem soluendoin
par te obligationis ubat̾ur.⁊ reliqͣ qũĩ¬
H sola inobligatione remanẽt ¶Item̃
quistichum deb partestichi data: in re¬
liquam partem tenẽtur ¶autemho

Expanded text:
tuum causa sit, ex omnibus summis pro paut Sticho seruo Sempronii solui: Sempronio solui non potest, quamuis dominus serui sit. Qui decem debet, partem soluendo in parte obligationis liberatur et reliqua quinque sola in obligatione remanent: item qui Stichum debet, parte Stichi data in reliquam partem tenetur. qui autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
hres effict ut induriorem causunsem¬
b ꝑ̃uideaturꝰ sibidebere accepto ferre.
Ita enĩ et in suͦo constituer nomłne.¬
cii quod si forte anutro dictum sit irhis¬
ditionem habuerunt icluidetur sol.¬
lutu: cuius dies uesut: uostuo ꝓcis¬

Expanded text:
res efficiet, ut in duriorem causam semper uideatur sibi debere accepto ferre: ita enim et in suo constitueret nomine. Quod si forte a neutro dictum sit, in hisdiem habuerunt, id uidetur solutum, cuius dies uenit: 4
Abbreviated transcription (Latin):
sisuo nomͦine decdit neutrum liba
Me quia non meo nomine datasit.
illum qui a alienam dedit ct̃m man¬
dati eum teneri. S sic reditor eosnũ¬
retur.

Expanded text:
suo nomine dederit, neutrum liberari, me, quia non meo nomine data sit, illum, quia alienam dederit: ceterum mandati eum teneri. sed si creditor eos numretur.
Abbreviated transcription (Latin):
sum ia usuraꝵ debitarum.⁊ nonde¬
bitarum non eam̃dem sit. equaliter
adutrumq causam ꝓficit: quod solu¬
tumest. non prata ut uerba rescͥpti
ostendunt. S si forte usurenon sint
debie. quissim plicit̃ soluerit quis
om̃ino nonerat sti pulatus. imꝑator
antoninus cundiuo fratre suorescͥp¬
sit ut insortem cedant: eidẽ aut̃ re¬
scͥpto ita subitur quod gnãliter consti¬
tutun fest : prius inusuras nũmũso¬
lutum acceptoferendum ad easusu¬
ras uideturptinere. quas debitor ex

Expanded text:
summa usurarum debitarum ebitarum non eadem sit, aequaliter ad utramque causam proficit quod solutum est, non pro rata, ut verba rescripti ostendunt. sed si forte usurae non sint debitae et quis simpliciter solverit, quas omnino non erat stipulatus, imperator Antoninus cum divo patre suo rescripsit, ut in sortem cedant. eidem autem rescripto ita subicitur: "quod generaliter constitutum est prius in usuras nummum solutum accepto ferendum, ad eas usuras videtur pertinere, quas debitor ex
Abbreviated transcription (Latin):
tendi eausa id fecĩt furtum dño faẽ
Nam si de bitoi meo manclauõ utti¬
cio peccuniam solũ. de indeticium.
uetue ro acipere: idqignõans debi¬
tortitio simulanti se ꝓcuratore msol¬
uerit ⁊ debitor lib̾abit. stitus.
furtiactione tenebi

Expanded text:
causa id fecerit, furtum domino facit: nam et si debitori meo mandauero, ut Titio pecuniam solueret, deinde Titium uetuero accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem soluerit, et debitor liberabitur et Titius furti actione tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
ebitorem quidolimalierceptiõe¬
Qe tueri posse sciebat similis ui debit᷑¬
ne aduersus creditore mutipotit
Quia ille siusm recipit set is quides¬
legauit tenetur conditione uł incer¬
ti siñ peceima soluta ẽ  ctrt. ł

Expanded text:
debitorem, qui doli mali exceptione tueri se posse sciebat, similis uidebitne aduersus creditorem uti poterit, quia ille suum recepit: sed is qui delegauit tenetur condic‹t›ione uel incerti, si non pecunia solut
Abbreviated transcription (Latin):
Ilp̃.ł.iii. Sistichum daristipulat᷑¬
fuerim:⁊ cum in mora ꝓmissor fũt
quominus dar⁊. rtrsus eum demsti¬
pulatus fuero. de siñ ꝑiculum ad pro¬
s. inissorem ꝑtinere quasimora purgat̾i¬
¶egata fideicon missa suistipulati¬
onem fiũt᷑ declueta.:⁊ hoc est actumut
nouarentur fiz nouatio.Siquidem
pure uł diem fuerĩt legata statimi di
uero sub conditione non statim s ubi
conditio ext̾itĩt nam ⁊ alias qui indi¬
emstipulatur statim nouat. sihoc ac̃t
est cumcertum sit diem qñq uentu¬
rum. At qui sub conditione stipulat᷑.
nonstatim nouat. nisi conditio exti¬
terit ¶ Siquis itasti pulatus aseiosit
quod aticio stipulatus fuero. dare sp̃o

Expanded text:
inum.Si Stichum dari stipulatfuerim et, cum in mora promissor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata.Legata uel fideicommissa si in stipulationem nouetur, fiet nouatio, si quidem pure uel in diem fuerint relicta, statim, si uero sub condicione, non statim, sed ubi condicio extiterit. nam et alias qui in diem stipulatur, statim nouat, si hoc actum est, cum certum sit diem quandoque uenturum: at qui sub condicione stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spo
Abbreviated transcription (Latin):
id quod solutum sit: inar bitrioest act¬
pientis cui potius debito acceptumfe¬
rat. cdum modo in id constituat solu
fide iusserat aut cuius dies ñdũuene e¬
rat E quissimũ. Nuisuẽ creditorem
Ataagere remdebitoris ut suamage¬
r ¶p̃mit titur ergo ereditori constitu¬
qͣ a sic constituat. ut iñre sua constitͦueret¬

Expanded text:
 quod solutum sit, in arbitrio est accipientis, cui potius debito acceptum ferat, dummodo in id constituat solutfideiusserat, aut cuius dies nondum uenerat: aequissimum enim uisum est creditorem ita agere rem debitoris, ut suam ageret. permittitur ergo creditor constitu sic constitua
Abbreviated transcription (Latin):
bero segerer: num mos mihi sub rep¬
tos credidit tibi obligaitemihi lab̾o
ait. Set si eumi libm existi manssoliũs¬
ei. libarite qͦme. S si alii soluasses uis¬
sueius. ł is ratum habuiss nonlibũ.
Quia priore casu ⁊ mei nũmi factiẽet
quãĩ mihi solutum intelligeretur.
Et io ẜuus m̃s quod peculiari nõe ere¬
dicłit engendolib̾abit debitorem
ris uomine alii eẽt obligata: debitã¬
tibisoluo non libabor. Quia auocari
tibires ꝑossit. abeo qui pignõi acẽpis

Expanded text:
bero se gereret, nummos mihi subreptos credidit tibi: obligari te mihi Labeo ait et, si eum liberum existimans soluei, liberari te a me, sed si alii solvisses iussu eius vel is ratum habuisset, non liberari, quia priore casu mei nummi facti essent et quasi mihi solutum intellegeretur. et ideo servus meus quod peculiari nomine crediderit, exigendo liberabit debitorem, ris tibi soluero, non liberabor, quia auocari tibi res possit ad eo, qui pignori accepis
Abbreviated transcription (Latin):
torem. hisque ab costipulatus fuit.
aut mulier funꝰdum uisse̾rit doti
ꝓ mittere uiro uł nuptũã ip̃ado¬
ticum ꝓmiserit: Nam debitor abu
ab altõ nouandi causa. itaꝙ te aut se¬
ĩ dare oport utrumq nouatur.¬
Pauł merito quiautrumq inpostio¬
rem deducitur stipulationem.
suolens delegatus ame creditõimeo
sti pulanti spo pondit non habebit
ad uersus eum ullam exceptionem
ut quate nus facere põt condemp̃ne¬
tur. Nam aduersus me tali de fũsio¬
ne merito ute batur ꝗa donatum
ꝑ sequitur.
b quin filius ẜ uusue.: ciuadministi¬
o peculi i ꝑmissa est. nouandiguoꝙ
peculiaria debita iꝰ hãt.Utiq sub stip¬

Expanded text:
torem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere uiro, uel nuptura ipsi doti eum promiserit? nam debitor ab uab altero nouandi causa ita: 'quod te aut Seium dare oportet': utrumque nouatur.Paulus: merito, quia utrumque in posteriorem deducitur stipulationem. uolens delegatus a me creditori meo stipulanti spopondit, non habebit adversus eum illam exceptionem, ut quatenus facere potest condemnetur: nam adversus me tali defensione merito utebatur, quia donatum persequibet, quin filius seruusue, cui administratio peculii permissa est, nouandi quoque peculiaria debita ius habeat, utique si
Abbreviated transcription (Latin):
ille debeat darisibi nouatum utrũq
non est. s inpotestate ticii ͤ. ꝓquo
uelut soluere ⁊ eumlibare fingam᷑
aũt nagẽ actum ut alt̾utrumdar. Nanml
alio quin utrum ꝙ sti pulatus uide.¬
tur ⁊ utrumq nouatum si nouandi
anmohoc fiat

Expanded text:
nouatum utrumque non est, sed in potestate Attii est, pro quo uelit soluere et eum liberare. fingamus autem ita actum, ut alterutrum daret: nam alioquin utrumque stipulatus uidetur et utrumque nouatum, si nouandi animo hoc fiat
Abbreviated transcription (Latin):
fucro stipulatus. potero fide uissorem
⁊in hane ⁊ mnaliam conditionem obli ͤ¬
gare. si modo eas conumgamnisi n utͣq
extiterit. non tenebitur. cum reus ex
una conclitione teneatur. Qd sieas qͣ.¬
dis iungumdurior fit conditio fide¬
iussoris. nec obid obligatur. Quippe

Expanded text:
fuero stipulatus, potero fideiussorem et in hanc et in aliam condicionem obligare, si modo eas coniungam: nisi enim utraque exstiterit, non tenebitur, cum reus ex una condicione teneatur. quod si eas disiungam, durior fit condicio fideiussoris nec ob id obligatur: quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tere poͣt. Tantomag̃ quodhie nce so¬
lutum repetere poti diuersum est᷑
in muliereque contrasenatus con¬
sultum ꝓmisit. Nam ⁊ in scda ꝓmis¬
sione int̃ cessio est. Idemꝙ in mino¬
re est qui circum seriꝑtus delegi¬
tur. quiasi ÷ nineminor ẽ rur sus
circumuenitur diuersũẽ siiam ex
adhuc possit restitui aduersus pri¬
oremere ditorem. Idõ aũt de negã¬
tur exceptiones aduersus ẜ credito¬
s rem quiã im priuatis contractibus:
ꝑactionibus non facile scire petitor
põt. quid int̃ eum qui delegatus ẽ ꝓ¬
⁊ debitoremactum̃ est.aut ÷ sisciat
dissimilare cleb ne curiosus uĩ¬
deatur: nõ mĩto deneganda ẽ aducsͦ¬
suseum exceptio exꝑsona debitõis.
psi si nñ uirissumus: aut ꝑ alios quiᷤ
uoluntate nostrastipulantur: pupilł
sine tutõis auctõitate non pot noui¬
ĩe tutor ꝓõt si hoc pupillo expediat
rotibi soluere nonstatuntu ⁊ stipul¬
ddo il nouart possis quamuis debit
adebitore in com pulatus est nouam¬

Expanded text:
tum fit: tanto magis, quod hic nec solutum repetere potest. diuersum est in muliere, quae contra senatus consultum promisit: nam et in secunda promissione intercessio est. idemque est in minore, qui circumscriptus delegatur, quia, si etiamnunc minor est, rursum circumuenitur: diuersum, si iam exadhuc possit restitui aduersus priorem creditorem. ideo autem denegantur exceptiones aduersus secundum creditorem, quia in priuatis contractibus et pactionibus non facile scire petitor potest, quid inter eum qui delegatus est et debitorem actum est aut, etiamsi sciat, dissimulare debet, ne curiosus uideatur: et ideo merito denegandum est aduersus eum exceptionem ex persona debitoris.ipsi, si sui iuris sumus, aut per alios, qui uoluntate nostra stipulantur.Pupillus sine tutoris auctoritate non potest nouare: tutor potest, si hoc pupillo expediat:ro tibi soluere, non statim tu etiam stipulando id nouare possis, quamuis debitor a debitore meo stipulatus est nouan
Abbreviated transcription (Latin):
debet᷑ nouãdicã subc̃ditiõe ꝓmittit᷑
ñstatĩ fit nouatio. s tẽdemũ cũẽ ditio
extͥcãt ⁊ iõsi fortestichꝰ fuĩt ĩ obligõe.
⁊ p̃ndñte ẽditiõe decsseĩt: nec noua¬
tio continget. qui anon sub est res
cotp̃r quo conditio impłetur
Ande marcellus putit ⁊ post morã
stichlis inconditionalem obligati¬
onem deductussit. purgai moranec
in seqrentem cdeduci obligationem
putat. ¶ S si id q̃ sub conditionede¬
betur. pure quis nouam di caususti¬
puletur. Nec nuncquidem statimno¬
uat lic purastipulatio aliquid egisse.
inde atin. s tunc nouabit. cum ex ⁊¬
titĩt conditio ⁊ n existens conditiop .. s¬
mãsti pulationem conmittit conmi.¬
samq insccłam trans fert nõ forte ꝑ es
sona ꝓmiss oris pendente condi̾tio q¬
ne fuerit deportata: Marcellus scri¬
bit nec qui dem existente conditione:
ullam contingẽ nouationẽ. qm̃ niinc

Expanded text:
ebetur, nouandi causa sub condicione promittitur, non statim fit nouatio, sed tunc demum, cum condicio extiterit. et ideo si forte Stichus fuerit in obligatione et pendente condicione decesserit, nec nouatio continget, quia non subest res eo tempore, quo condicio impletur. unde Marcellus et si post moram Stichus in condicionalem obligationem deductus sit, purgari moram nec in sequentem deduci obligationem putat. Sed si quod sub condicione debetur, pure quis nouandi causa stipuletur, nec nunc quidem statim nouat, licet pura stipulatio aliquid egisse uideatur, sed tunc nouabit, cum exstiterit condicio: etenim existens condicio primam stipulationem committit commissamque in secissoris pendente condicione fuerit deportata, Marcellus scribit ne quidem existente condicione ullam contingere nouationem, quoniam nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
ciem̃ĩt nichilag Item quiusu fructũq
stipulatur siusumsti pliletur nicħ ag̃
S quiit̃ sti pulat᷑. siactĩ posteastipulet
aliud mag̃ stipulatur. aliudest n it̃ as
nouare potit ereept d̃ simiduaut
ciostipulatussim. Nlamtitius nouaet
non põt. lier recte ensoluatur. Solefet.¬

Expanded text:
it: item usum fructum stipulatus si usum stipuletur, nihil agit. sed qui iter stipulatus actum postea stipuletur, aliud magis stipulatur: aliud est enim itenouare potest, excepto eo, si mihi aut Titio stipulatus sim: nam Titius nouare non potest, licet recte e
Abbreviated transcription (Latin):
cui mancdatum est. uł sp̃alit̃ uł cui õiũ.
negotioꝵ ad ninistratio mandataest̃.
Interdum tñ ⁊ non ꝓcuratori recte sol¬
uitur ut puta cuisis sti pulationi nomẽ
inẜ tum tum est. siquis sti pulctur sibi.
aut titio E siquis mandauĩt ut tcio
soluãnde iñuetuerit eum acciꝑe. si ĩgno¬
rans ꝓhibitum eum acciꝑe soluam. lib¬
bor. S⁊ sisciero. non libabor plucausaẽ.
simihi ꝓponas stipulatum aliquem sibi
autti tio. hic i ꝯsiꝓhibeat meticio sol¬
uere soluendom̃ lib̾abor. Quia certam ẽ¬
ditionem habuit sti pulatio. quam ĩ mu¬

Expanded text:
aliter vel cui omnium negotiorum administratio mandata est. Interdum tamen et non procuratori recte solvitur: ut puta cuius stipulationi nomen insertum est, si quis stipuletur sibi aut Titio. Sed et si quis mandaverit, ut Titio solvam, deinde vetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere solvam, liberabor, sed si sciero, non liberabor. Alia causa est, si mihi proponas stipulatum aliquem sibi aut Titio: hic enim etsi prohibeat me Titio solvere, solvendo tamen liberabor, quia certam condicionem habuit stipulatio, quam immu
Abbreviated transcription (Latin):
¶iꝑ.ł .x. Siusus fructus debitotem̃
mẽum delegauõ tibi nõ mouatur o dͦ¬
bligatiome aquamuis exceptione ÷¬
doli. uł in factum tutus debeat eẽ ad¬
uersus me. Istidelegatus fuerit mõ
solum donce man eius usus fructus
uidelegaui str̃ post interitum eͤnuᷤᷤ
uidebimus. quia ⁊ hoc in conmodum
sent si post mortem meam maneat
eiusus fruetus ⁊ hec eadem dicenda s̃
nouã ꝑ⁊ prius quanidies aduenerit.
generaliter constat exstipulatio ne
uindiem facta nouationem contige̾.o
sem. tañifide iubess non fit nouatio sd
quia non hoc agit᷑ ut nou̾etur ¶ Cũ dnte¬
pecuniam mutuam cledit quissiie fłi at :¬
pulatione.⁊ ex continenti fecit stipi ontno¬
latonemanius contractus est sidem et¬
rit dicendum ⁊ siante strpulatio facta
ganoẽm ex nuãtione nasci⁊ demde cxato.
eastipulationena sci⁊ quia id agͥitur te

Expanded text:
inum.Si usus fructus debitorem meum delegauero tibi, non nou‹a›tur obligatio mea: quamuis exceptione doli uel in factum tutus debeat esse aduersus me is qui delegatus fuerit, et non solum donec manet ei usus fructus cui delegaui, sed etiam post interitum eius: uidebimus quia etiam hoc incommodum sentit, si post mortem meam maneat si usus fructus. et haec eadem dicenda sunnouari potest et prius quam dies aduenerit, et generaliter constat et stipulatione in diem facta nouationem contingere, ssem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur.Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti fecit stipulationem, unus contractus est. idem erit dicendum et si ante stipulatio facta gationem numeratione nasci et deinde eam stipulatione nouari, quia id agitur
Abbreviated transcription (Latin):
tralitõe ẽpetitũã eieroeptoẽ dolimalisi
ceꝑit cõuenĩ cũ alt̾o aũt reol ĩsoli dum
si non fuerit societas lut in partem si so¬
cii fuerũt pone dreditorem agere.
Qd sicieditor fide uissori b̃s fuĩt. ł fi¬
deuissor creditoĩ. puto conu̾enire. con¬
fusione obligationis non lib̾aĩ reum.¬
¶ Si ponamus unum exreis ꝓmit ten¬
tõ di pactum ẽẽ nease peteretur de in de¬
mandatorem soluisse: mandati iuditio
conuenire potĩt. ⁊̃ eum cum quo pacni
est nont pactum creditõĩs tossit alie¬
¶ placet mã datore. põt dicunt i ãdato is¬

Expanded text:
reditorem, competituram ei exceptionem doli mali, si coeperit conveniri. cum altero autem reo vel in solidum, si non fuerit societas, vel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussori heres fuerit vel fideiussor creditori, puto convenire confusione obligationis non liberari reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum emandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alim.Placet mandatorem
Abbreviated transcription (Latin):
rem agebat cautionem dederatra¬
tamrem dñm habiturum. posteauie¬
to eo dñs reuer susit̃mde eadein reage¬
bat. ⁊ cumreus haber possessionem:
⁊ noluit eam rem restituẽ. ⁊ udõmagno¬

Expanded text:
rem agebat, cautionem dederat ratam rem dominum habiturum: postea victo eo dominus reversus iterum de eadem re agitabat, et cum reus haberet possessionem, et noluit eam restituere et ideo magno
Abbreviated transcription (Latin):
ditione obligato ¶ Sireoinfundum¬
sod obligato fideiussor inusum fructum
accip̾iatur. que situm est. utrum oblige¬
tur fideiussor quasiinmi nusannon
obligetur quasi inaliud nobis ineoui
detur cdubitatio ẽẽ. Usus fructus pars¬
rei sit:an ꝓprium queddanss cum u suᷤ
fruetus fundiuiᷤ est.inciuile est fide¬
iussore m eysua ꝓmissione non teͥneri.

Expanded text:
dicione obligato. Si reo in fundum obligato fideiussor in usum fructum accipiatur, quaesitum est, utrum obligetur fideiussor quasi in minus, an non obligetur quasi in aliud. nobis in detur dubitatio esse, usus fructus parsrei sit an proprium quiddam: sed cum usus fructus fundi ius est, incivile est fideiussorem ex sua promissione non teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
deinde conditio exut̃it. cimuãer
sti pul atu obligatus es mihinouati es
quid iuris unusquisq sibi ad qui si¬
erit fere aũt c̃uenit⁊ um recte solui
⁊numiniuditio petentem totã
rem inlitem deducere. Item unusac¬
ceptilatione ꝑimit utͥsꝙ obligatio¬
nem. Ex quib colligitur unumquẽ
ꝙ ꝑmde sibiadquinsse hac si soluis
sti pulatus ẽẽt excepto eo quod ⁊
to eius cum quo cõe stipulanͦ diĩ ẽ m̾i¬
reeum ab altoꝰ potĩt cum id sp̃aliter
ag̃. Eom̾ag̃ c̃ eam stipulationem si¬
milem ẽe solutiomi existimemus. a

Expanded text:
deinde condicio exstiterit, cum iam ex deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, nouatio et quid iuris unusquisque sibi adquisierit. fere autem conuenit et uni recte solui et unum iudicium petentem totam rem in litem deducere, item unius acceptilatione peremi utrisque obligationem: ex quibus colligitur unumquemque perinde sibi adquisisse, ac si solus stipulatus esset, excepto eo quod etiam facto eius, cum quo commune ius stipulantis est, amire eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. a
Abbreviated transcription (Latin):
ptomulta erem plaostendunt perit
priuilegium cͤlotis ⁊ tutele: si post di¬
uortium dos insti pulationem dedũ i¬
catur uł post pubertatem. tutele ac¬
tio nouetur. sud sp̃alit aet est quod
fnemodixĩt lite conte stata. Neq i cõ
Iet̾iorem causam nostram facimus acꝗͣ¬
ãtionem euerceᷤͤ ntess meliorem ut᷑ soͥ¬
l dicunhis actionib que tem pore
uł morte finiri possunt. iͦ std
di ammosti pulatus ẽẽt itaut aprimi
obligatione inuniuersum discedẽt᷑.
rur sus easdem resaposteriore debi:¬
tore sine consensu prioris obligai no
stipulatussum. deinde eamidem sub
conditione nouandi. mimo ab eodẽ
sti puler.manere oport reminreb
humanis ut nouationi locussit. ni
siꝑ promissore istetĩt quominus da¬
ri.dõq sihominem mihidarȩte
oporteat.⁊in mora fueris quominus
dares ⁊ de functo eoteneris siprius¬
quam deceder cumiam mora facta
sit. euindem ate sub conditione stipriᷤ¬
latus fuero. ⁊ suus postea decesserit

Expanded text:
pti multa exempla ostendunt. perit priuilegium dotis et tutelae, si post diuortium dos in stipulationem deducatur uel post pubertatem tutelae actio nouetur, si id specialiter actum est: quod nemo dixit lite contestata: neque enim deteriorem causam nostram facimus actionem exercentes, sed meliorem, ut solet dici in his actionibus, quae tempore uel morte finiri possunt. 30 Idemdi animo stipulatus esset ita, ut a prima obligatione in uniuersum discederetur, rursum easdem res a posteriore debitore sine consensu prioris obligari nostipulatus sum, deinde eandem sub condicione nouandi animo ab eodem stipuler, manere oportet rem in rebus humanis, ut nouationi locus sit, nisi si per promissorem steterit, quo minus daret. ideoque si hominem mihi dare te oporteat et in mora fueris, quo minus dares, etiam defuncto eo teneris: et si, priusquam decederet, cum iam mora facta sit, eundem a te sub condicione stipulatus fuero et seruus postea decesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
Scci ł .a.R. Ubicumo reus italiba¬
tinꝰ acieditore ut natura debitum mae¬
nent teneri fide uissorem.R Cuuero¬
gnẽ nouationis transeat obligõ. fide¬
iussorem aut uire: aut exceptione li¬
berandum.
pecciuã mutua daretur: itaconuenit
ut initalia solueretur: intelligendũẽ
mamdatorem quoq si milimodo con¬
Scẽs ł .x.R. Si fideuissor creditori
denumtiauerit utdebitorem ad sol¬
uendam pecuniam compeller. uł pi¬
gnus distraher. isq eessaiũt. anpossit¬
rem pactum int̾cesserat. ut si.e. q̃ mi
soluerentur: ornamenta pignõĩ dati
intracertum tempus licer⁊ ei uendẽ
⁊ si quo minoris ueniss: quam quodso¬
tis uł usuraꝵ nomine deberetur: id:
creditriei redderetur.⁊ fideuissor ae¬
ceptus est. Quesitum ẽ anfide ussor

Expanded text:
sorum.Ubicumque reus ita liberatur a creditore, ut natura debitum mat, teneri fideiussorem rre nouationis transeat obligatio, fideiussorem aut iure aut exceptione liberandum.pecunia mutua daretur, ita conuenit, ut in Italia solueretur, intellegendum mandatorem quoque simili modo conresponsorum Si fideiussor creditori denuntiaverit, ut debitorem ad solvendam pecuniam compelleret vel pignus distraheret, isque cessaverit, an possirem pactum intercesserat, ut, si centum, solverentur, ornamenta pignori data intra certum tempus liceret ei vendere et si quo minoris venissent, quodque sortis vel usurarum nomine deberetur, id creditrici redderetur, et fideiussor ac
Abbreviated transcription (Latin):
coloco conignatn de posuit. confe¬
stimex periri mandati potit.d
alias qũasi de sua ꝑsona ꝓmit tat obli¬
gat̃. itafideiussores non alias tenerẽnt̃
Quamsi sequid daturos. ut facturos pro¬
mitͥtãt. Namreum principalem
tio fideuisserit. soluit. liberatur ntiꝰ
sidñs mancdati contra eum agere instia¬
tuit. Nam qui mandatiag̃: ratam hab̾ẽ
solutionem uidetur

Expanded text:
onis consignatam deposuit, confestim experiri mandati poterit.alias, quam si de sua persona promittat, obligatur, ita fideiussores non alias tenentur, quam si se quid daturos uel facturos promittant: nam reum principalem Titio fideiussit et soluit, liberatur Titius, si dominus mandati contra eum agere instituit: nam qui mandati agit, ratam habere solutionem uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ris dampn ũ timad fide uiͦssõĩs. quã
rei ꝓmit tendi perriculum. spectat.
uec adrem ꝑtinebit. si fide iussor ita
Iit aoce itus: quantominus exp̃tio
⁊totam contineri conuenit. ¶ Int̃
fide uissores actione diuisa: condẽp¬
natus sidȩsierit cẽ solu̾endo. fraus.
ꝑ segnitiatutorib. Quiuidicatum ꝑ¬
sequi potuerirt. dampnũdabit Qd
sidiuisam actionem int̾ eos qu̾inon
erant soluendo constabit pupilli
nomine restitutionis auxiliumim¬
plorabitur. ¶ Fide iussores acoloĩs
datos  ⁊ ob pecimiam dotis p̃dioꝵ te¬
nericonuenit. cum eaquoq sp̃eᷤ lo¬
cationis uinculłim ad se trahatinec
mutlat confestim anint iecto tro fi¬
dem suam astrinxerlnt. ¶Mures

Expanded text:
ris damnum tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: 'quanto minus ex pretio totum contineri conuenit. Inter fideiussores actione diuisa condemnatus si desierit esse soluendo, fraus uel segnitia tutoribus, qui iudicatum persequi potuerunt, damnum dabit: quod si diuisam actionem inter eos, qui non erant soluendo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur. Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam dotis praediorum teneri conuenit, cum ea quoque species locationis uinculum ad se trahat: nec mutat, confestim an interiecto tempore fidem suam adstri
Abbreviated transcription (Latin):
naes peudem ⁊eidem ẽẽ obligatus.
Ex diuerioergo patre afilio ut dño
asuostipulato. fide uissor acceptus.
tenetur ¶ Si nũmos alienos quasi
tuos mutuo dederissinestipulatio¬
ne. nec fideussorem teneri põpait.
Quidergo. siconsumptis nũmis na¬
scatur conditio: Puto fideuissorem
obligatum fore In omnemꝰ it causã
uidetur acceptus. Que ex eanumera¬
tone nascipõt. ¶ꝓfurtia caefideuus¬

Expanded text:
em et eidem esse obligatus. ex diuerso ergo patre a filio uel domino a seruo stipulato fideiussor acceptus tenetur. Si nummos alienos quasi tuos mutuos dederis sine stipulatione, nec fideiussorem teneri Pomponius ait. quid ergo, si consumptis nummis nascatur condictio? puto fideiussorem obligatum fore: in omnem enim causam acceptus uidetur, quae ex ea numeratione nasci potest. Pro furti acti
Abbreviated transcription (Latin):
mutua fidem suam obligat.
deindetitio sepius credidero. nen¬
peseuis i nom̃is sum mas obligatus est.
⁊ ꝑhoc fideussores quoq adquodex
bonis eius seruaripõt: om̃ib equo iu¬
re ꝓficere debr.

Expanded text:
mutua fidem suam oblig‹a›tdeinde Titio saepius credidero: nempe Seius in omnes summas obligatus est et per hoc fideiussores quoque, et id, quod ex bonis eius seruari potest, omnibus aequo iure proficere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
dictignẽ nõ manere obligatum cohi¬
dem cessanite qtioq conditione. dura¬
re obligationẽ cohẽdis ꝓbatur. ꝓpt̃ea
quod erelitor quidum se putat oblig.¬
tum partem eiꝰ quitotum dedit. ex sol¬
urrit nullam habe bit conditionem.
Qđ siduo fide iussores acceptifuerĩt.¬

Expanded text:
dictionem et ideo manere obligatum cohedictionem et ideo manere obligatum coheredem: cessante quoque condictione durare obligationem coheredis probant propterea, quod creditor, qui, dum se putat obligatum, partem ei, qui totum dedit, exsolverit, nullam habebit condictionem. quod si duo fideiussores accepti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Difitius ⁊ sen ꝑmeuiao fide uisse¬
rĩt sub conducta muliere dabimus
in solidum aduersus ticium actionẽ.:
cunscire poiuerit aut ignorare non
debuerit. mulierem frustia int̃ cedere.¬
huic simił ⁊ illa q̃stio uideripõt. obeta¬
tem sirestituatur in integrum unus
fide uissor. analt̃ honus obligationis
sinintegrum exciꝑe debeat. S ita de¬
m̃honus alt̃itotum irrogandum est:
si postea minor int̾cessit ꝓp̃t incertũ
ecatis hac restitutionis quod sidolocͤ¬
ditoris inductussit minorut fide iũꝗ¬
beat: non mag̃ creditori succurrendũ
erit aduersus ẽfide uissorem: quam si
fac̾tanouatione circum uentomino¬
re. desiderar in ueterem debitorems.
utilemactionem sibidari. ꝓssadiõ du¬
hes obmit tat. fidei̾ussorem auenis con¬
ueniat. ꝓdit exceptiodoli fide iussori
ꝓpt̃ im ꝓbitatemhẽdis quae ꝓde̾e rco
debuerat siconueniretur.sexduom
fideiussoĩs hĩdib siꝑerrorem alt̃ solidu
ex soluat. quidam putãt habẽ eum con¬

Expanded text:
uio fideiusserint, subducta muliere dabimus in solidum aduersus Titium actionem, cum scire potuerit aut ignorare non debuerit mulierem frustra intercedere.Huic similis et illa quaestio uideri potest, ob aetatem si restituatur in integrum unus fideiussor, an alter onus obligationis integrum excipere debeat. sed ita demum alteri totum irrogandum est, si postea minor intercessit, propter incertum aetatis ac restitutionis. quod si dolo creditoris inductus sit minor, ut fideiubeat, non magis creditori succurrendum erit aduersus confideiussorem, quam si facta nouatione circumuento minore desideraret in ueterem debitorem utilem actionem sibi dar‹iheres omittat, fideiussorem autem eius conueniat, proderit exceptio doli fideiussori propter improbitatem heredis, quae prodesse reo debuerat, si conueniretur.Ex duobus fideiussoris heredibus si per errorem alter solidum exsoluat, quidam putant habere eum con
Abbreviated transcription (Latin):
at nouatio solusq teneatur seius: ait
celsus nouationem fierisimodo id ac¬
tumꝰ sit ut nouetur. idẽ ut seius debe¬
beat: quodtitius ꝓmisit. Nam ⁊ eodẽ
mur. ¶Adem celsus ait. iudicatum sol¬
uisti pulatione actionem uichcatinõ.
nouari merito quia hoc solum aglei
sti pulationet ut afide uissiõib cautũ
sit̾ nonut ab obligatione uidicati di¬
scedat᷑ur ¶ Sidecem que⁊ mihititius
debeat. aut decem que seius debratiti¬
o stipulatus fuero. putat. Marcellus
neutrum libaii.s titumeligere pos¬
se ꝓ quo decemsoluere uͥelit ¶ Siabs
alio ꝓmissam sibidotemenaritus ab
uxore dotis nominestipulatussit. nõ
duplicari dotem s fierinouationem
plac si hoc actum est. Quidit inter est.
ipsaanalius quilib ꝓmit tat ꝯuodit
egͦdebeo sialius ꝓmit tat lib̾are me pot̃.
sinouatioĩs causahoc fiat Siautem ñ.

Expanded text:
at novatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus novationem fieri, si modo id actum sit, ut novetur, id est ut Seius debeat quod Titius promisit: nam eodem teimur. Idem Celsus ait iudicatum solvi stipulatione actionem iudicati non novari, merito, quia hoc solum agitur ea stipulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur. Si decem, quae mihi Titius debet, aut decem, quae Seius debet, a Tertio stipulatus fuero, putat Marcellus neutrum liberari, sed Tertium eligere posse, pro quo decem soluere uelit. Si ab alio promissam sibi dotem maritus ab uxore dotis nomine stipulatus sit, non duplari dotem, sed fieri nouationem placet, si hoc actum est: quid enim interest, ipsa an alius quilibet promittat? quod enim ego debeo si alius promittat, liberare me potest, si nouationis causa hoc fiat: si autem non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ reppetere ꝑd̾ssit si fide uͦssgr alt̃ scł¬
uendoest uidendum ẽ. ab iition hĩs
fideuiss oris siueħes ut ip̃fide iussor
de iussores quisunt donuemantur.
sententia solutionem nonidebͥite
⁊ epła diui pũ sig̃catur. in ꝑsona fide᷑¬
uiss oris quitotum exsolluãt ¶ Que o¬
suumẽ. anfide iussor. quicapue pec¬
cuniam sedaturu on e  ꝓmisit. si
reusꝰ rome ꝓmit tencłi capłie eẽt: statĩ

Expanded text:
 repetere possit, si fideiussor alter soluendo est, uidendum est: ab initio enim heres fideiussoris siue heredes ut ipse fideiussor deiussores qui sunt conueniantur. sententia solutionem non indebitae istula divi Pii significatur in persona fideussoris, qui totum exsolverat. Quaesiest, an fideiussor, qui "Capuae pcuniam se daturum" Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuam ꝑuenire non potiũss nec adrẽ:
ꝑtinere. quod hoc laure nemodubi ꝑ¬
tet. nondum fideussorem te neriaaũ
nec ip̃ ieus ꝓmitũditeneretur Nam
tor capuesit. sideiussorem confesti
teneri non habita ratiõe tacitipͥi tpr̃ is.¬
euenturiun uthoc easu fide uissorcõ

Expanded text:
ec ad rem pertinere, quod hoc latere nemo dubitet nondum fideiussorem teneri, quia nec ipse reus promittendi teneretur. namtor Capuae sit, fideiussorem confestim teneri non habita ratione taciti preuenturum, ut eo casu fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
tionis.s debiti causa respicienda est
lieri istutor qui fideuissor aput pu¬
pillum ꝓreo obligatus est. soluit se
uctore ꝑupillo. quiareo ꝓmit tendi
libato. ⁊psetutor idemq fide iussor
libabitur.ꝙ. sua auctoĩtate efficere ñ
tio fecit. ut maxime eum lib̾ar .i. ha.¬
bebit cum eomandati actionem ¶¬

Expanded text:
a respicienda est. licet enim is tutor, qui fideiussor apud pupillum pro reo est obligatus, soluit se auctore pupillo, quia reo promittendi liberato et ipse tutor idemque fideiussor liberabitur, quod sua auctoritate efficere nontio fecit, ut maxime eum liberet, habebit cum eo mandati actionem
Abbreviated transcription (Latin):
tuso añ c̃tãdiem fieĩ.ꝙ sie ffectũnon:
ẽet. quãtͤiuut effitiatur opus locasses: itͣ¬
tanti fide uissores acce ꝓisti. Et quia
opus effectum non er̾at. alulo casti:
⁊cumpostior conductor satis nonda

Expanded text:
tuo ante certam diem fieri, quod si effectum non esset, quanti ut efficiatur opus locasses, tanti fideiussores, cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior conductor satis non da
Abbreviated transcription (Latin):
unditor siñculpastipulari non potu¬
erit. ⁊ obhoc emptor stipulatus fuit
nonne dãnũ patitur anħ dan nuti
alienare accideru re uoluitur aute m
ademptͥorem. quia actionem nb ab¬

Expanded text:
enditor sine culpa stipulari non potuerit et ob hoc emptor stipulatus fuerit? nonne damnum patitur? an hoc aliena re acciderit, reuoluitur autem emptorem, quia actionem ex
Abbreviated transcription (Latin):
b. actumfĩt cui consequens iuder
posseᷤ ut: cum edium conmũnĩ no¬
mine duosotiisti pulentur. deeodũ¬
taxat dãno caueriuideatur: quod
inparte eclium cusotiodatũ fuit si¬
ueergo redenuĩt altãm partemꝗs ex
hͣs. siue adiudic᷑ata sũint᷑. non augẽi
ꝓmissionis obligationemspop rela¬
Itã iulianiscͥpt̃am dieit nonse in ꝓba¬
iesiuõres aliquas post stipulationẽ.¬

Expanded text:
 actum fuerit. cui consequens uideri posse, ut et, cum aedium communium nomine duo socii stipulentur, de eo dumtaxat damno caueri uideatur, quod in parte aedium cuique socio datum fuerit. siue ergo redemerit alteram partem quis ex his siue adiudicata fuerit, non augeri promissionis obligationem.Pomponius relata Iuliani scriptura dicit non se improbare.Si autem res aliquas post stipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ equo potestas datur. siue domini
sint. siue alii qui meare ius hãnt. qua¬
li estcreditor ⁊ fructuarius. ⁊ suꝑfitia¬
stico pͥuato publicorie fiat cdãpni ali¬
quid futurum sit: cirat p̃tor ut tim̃s¬
tidãpnũ cauẽtur.¬
⁊ dominsum ꝓͥetatis. ita dãpni in foc¬
ti eautiolocumiht. si fruetud qͣuidem
tuarius edific. Namderuina ediũ
neut̃ ab altõ eautionem desiderare
pot fructuarius ĩdõ quia refectio e¬
dium ad eius ipsius onus ꝑtinaspeta
derestituenda fructurius cau. ad
hũc quoq casum porrigitur.
inquilinus sit uideamus anclãpni
infectinomine in possessionẽ ediũ
uitinarum mit tendussit queritur
eniꝰm anfilius familias non uidetur
cdapñi patisires peculiaressint s pͥater
possint stipulari. si quideidãpnifiat

Expanded text:
mini sint siue aliquid in ea re ius habeant, qualis est creditor et fructuarius et superficiastico, priuato publicoue fiat, damni aliquid futurum sit, curat praetor, ut timenti damnum caueet dominum proprietatis ita damni infecti cautio locum habet, si fructuarius quidem tuarius aedificet: nam de ruina aedium neuter ab altero cautionem desiderare potest, fructuarius ideo, quia refectio aedium ad eius ipsius onus non pertinede re ‹re›stituenda fructuarius cauet, ad hunc quoque casum porrigitur.inquilinus sit, uideamus, an damni infecti nomine in possessionem aedium uicinarum mittendus sit quaeritur enim, an filius familias non uidetur damnum pati, si res peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei damni fiat
Abbreviated transcription (Latin):
hec actio competusnon solũautem
cum punit p̃tor quiin possessionẽ
aut eiectus iñfuit. uti le int̃ dictum
unui ⁊ publicdnam actionem habe
potest s̃ si infactum act̃iðneegĩthis
actionibus experiri non põt. cũ p̃¬
tor id agat nedãpnũ patiat᷑ acto ᷤ non
ut in luc rouer setur. dipcurator m̃s
dãpni infectistipulatussit: causa co¬
gnita. michi exeastipulatione act̃o

Expanded text:
haec actio competit.Non solum autem eum punit praetor, qui in possessione aut eiectus inde fuerit, utile interdictum unde ui uel Publicianam actionem habere potest. sed si in factum actione egerit, his actionibus experiri non potest, cum praetor id agat, ne damnum faciat actor, non ut in lucro uersetur.Si procurator meus damni infecti stipulatus sit, causa cognita mihi ex ea stipulatione actio
Abbreviated transcription (Latin):
tor que exruma uicinarum edium
redierit age eesti pulãtu põt. lietũe
cumsti pularetur h eeres non fui̾nt¬
¶ Enꝑ̃tͦor p̃diisiante traditionẽ sicsti¬
pulatus cautũhabebit deeo dãno ꝙ
pꝰt traditionem factum fui̾t. endi¬
torẽ aũt edium pͥus quam possessio
nem tradatstipulaĩ oport. quia hiũ

Expanded text:
um aedium perierint, agere ex stipulatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint.Emptor praedii si ante traditionem stipulatus sit, cautum habebit de eo damno, quod post traditionem factum erit.Uenditorem autem aedium prius, quam posses nem tra
Abbreviated transcription (Latin):
dem pnatus simuel dederimsinen do¬
lo malo ¶ Siqͣuis meturuine decesse¬
rit p̃osses sionem siquidem cũ adiuia¬
re rem non posset i fecit labe o seͥbit
integrumiu̾eum habere. ꝑ indeacsi ĩ
possessione ꝑ seuerass. q̃uod si cũposs
succurrere maluit relinquere. ami¬
sisse eum p̃tois bene ficiumnẽq si po¬
eumł cassuis autemait᷑. Sime tuiuine.
recesserit. non hoc añsmo utedifitia¬

Expanded text:
tus sim aut dederim sine dolo malo.Si quis metu ruinae decesserit possessione, si quidem, cum adiuuare rem non posset, id fecit, Labeo scribit integrum ius eum habere, perinde ac si in possessione perseuerasset: quod si, cum posset succurrere, maluit relinquere, amississe eum praetoris beneficium neque, si poeum.Cassius autem ait, si metu ruinae recesserit
Abbreviated transcription (Latin):
tidne ᷑ queripõt ĩdinstipulationem¬
dãmi infecti omnino noncleducitur¬
¶ sum̃ditor int̃posuerit stipulati¬
onem. ⁊ id clãnum continebit̃ quod¬
post traditionem emptõi continge¬
rit quod ẽẽ iniquissimum aristont.
qͣuiia siemptor quoq dãn infectisti
pulatus eẽt: duob ꝓmissor eius noĩe

Expanded text:
tione quaeri potest, id in stipulationemdamni infecti omnino non deducituri uenditor interposuerit stipulatid damnum continebit, quodpost traditionem emptori contigequod esse iniquissimum Aristo quoniam, si emptor quoque damni infecti pulatus esset, duobus promissor eiu
Abbreviated transcription (Latin):
sum supͣ parietem meũ domus de¬
ciderit: eumq uitiauĩt. lic post
diemstipulationis paries decidat
possimagẽ quiadãpnũ iam tune
acceꝑim: cum paĩes uitiosus factus¬
sit. nec quicquam obstare. quomin¬
⁊̃ añt quam decidat. agipossit :⁊ suti
concussus sit paĩes ut nulla ratiõe
reficipossit. iõq est deponendus ñ
minoris littẽ extimandã quam si
decidiss ¶ Si uicinas edes habeam̾n
⁊ inuicem desidamus dãpni nfec¬
ticaiũ nichil obstabit quominus
ego ⁊ intuarum edium possessionem
materer.⁊ tuinmẽarum sSipupil

Expanded text:
sum, supra parietem meum domus dciderit eumque uitiauerit, licet post diem stipulationis paries decidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factust. nec quicquam obstare, quo minm antequam decidat agi possit: et, si ita concussus sit paries, ut nulla ratione recipi possit ideoque deponendus est, non minoris litem aestimandam, quam si decidisset.Si uicinas aedes habeamus et inuicem desideremus damni infecti caueri, nihil obstabit, quo minus et ego in tuarum aedium possessionem mittar et tu in mearum.Si pupil
Abbreviated transcription (Latin):
te non admiserit płiq putant no¬
xalem actionẽ eius nomine cmipe¬
tore munici pium tutore ceterisq
qui ꝓalus int̃uenerit idemerit di¬
cendũm. ¶ Actioista que infactum:

Expanded text:
non admiserit, plerique putant noxalem actionem eo nomine comptore municipum tutore ceterisque, qui pro aliis interveniunt, idem erit dicendum. A
Abbreviated transcription (Latin):
neclocinecopis uitiõ. s publico une
id consecu̾tussit ¶Eicui̾usus frucnis
ediumest deuitio earũ de eium caui
nonoport ⁊ salias uicinas habeat
qͣuia reficiendi habr facultatem. Na
Qqui uiriboni arbitratu uti deb̾ refici¬
enli qułoq potestatem consequitu.
ertone ꝓprietãius auderidebeat. si
uelit sibicaueria fructuario edium
nõmine quas uicinas fructuarius ha¬
beat. quia hab locum fructurio acti¬
onemutboni uiri arbitratu. is fruat᷑
¶s⁊ inquilino meo suucmas edes hãt
caueredebebodamni infectieas edes.¬
¶Ei quim conducto solo suꝑficiem in¬
posuit dñs soli quoduitiosoli dãnũ
futurum sicauere non debebit. Nec so¬
lidominosuꝑfitiarius. quia milicẽ
exconlucto ⁊ locato. hañt acc̾ões. ĩ qͣs
tñ actiones ultra cul pam nichilue¬
uit plus autem instipulatione dani
infecticauit. quod quidem uitium
eius ẽẽ dicitur ¶ Si is quiuiei nas edes
hatstipulatus fũit. de indeuicinas
conparauit. anearum quoꝙ nomi¬

Expanded text:
nec loci nec operis uitio, sed publico iure id consecutus sit.Ei, cuius usus fructus aedium est, de uitio earundem aedium caueri non oportet, etsi alias uicinas habeat, quia reficiendi habet facultatem: nam qui uiri boni arbitratu uti deberet, reficiendi quoque potestatem consequitur. ergo nec proprietarius audiri debet, si velit sibi caveri a fructuario aedium nomine, quas vicinas fructuario habeat, quia habet cum fructuario actionem, ut viri boni arbitratu is fruatur. Sed inquilino meo, si vicinas aedes habeat, cavere debebo damni infecti Ei, qui in conducto solo superficiem imposuit, dominus soli, quod uitio soli damnum futurum sit, cauere non debebit nec soli domino superficiarius, quia invicem ex conducto et locato habent actiones: in quas tamen actiones ultra culpam nihil venit. plus autem in stipulationem venit damni infecti, quod quidem vitium eius esse dicitur. Si is, qui unas aedes habebat, stipulatus fuerit, deinde vicinas comparaverit, an earum quoque nomi
Abbreviated transcription (Latin):
iam ruĩnt edes. anipossessionẽ rui¬
ne.ł aree mittendus sit: nichilomin
cuicautũ nõest. uideamus. ⁊ mag̃ est
ut mit tidebeat.⁊ italabos⁊ a dieit.
Si postea quam decreuĩt p̃torͤ in pos

Expanded text:
iam ruerunt aedes, an in possessionem ruinae vel areae mittendus sit nihilo minus is, cui cautum non est, videamus. et magis est, ut mitti debeat, et ita Labeo: sed adicit, si, posteaquam decreverit praetor eum in pos
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ non accesserit edificauerĩt be¬
fic̃ium p̃toĩs amisisse se̾briꝰ Hlta acci¬
piendum erit. siueĩe impossessionem
neglexit. nonsidum uẽnit ruerunt.¬
¶ Siquis exh edicto aptote in possessi¬
onemissus. ñ est admissus. infactum
actione utipoterit. ut tant̃ pr ei. qͣn¬

Expanded text:
accesserit, si aedificia ruerint, beneficium praetoris amississe scribit. hoc ita accipiendum erit, si uenire in possessionem neglexit, non si dum uenit ruerunt.Si quis ex hoc edicto a praetore in possessionem missus non est admissus, in factum actione uti poterit, ut tantum prae