comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultatib ad eam reuertat᷑. ¶Nicħ¬
ꝙ sibi ex hoc defuncti ħrs aude¬
at uendicare: ꝙ admulierẽ recur¬
rere focit obitus maritał.¬
Qi ꝯstante matrunonio a mari¬
Eto urori dos sine cã legitumͣ
refusa ÷ ꝙ legib stare ñ pot̃ qr
e.donationis instar ꝓspicitur obti
marito restituatur. Ita ut pͥetas
eiusd̾. lib̃is exead susceptis. aliena¬
ri cc̃ leges amarito noͣnͣ possit.

Expanded text:
cultatibus, ad feminam revertatur nihilque sibi ex hoc defuncti heres audeat vindicare, quod ad mulierem recurrere fecit obitus maritalistante matrimonio a marito uxori dos sine causa legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinmarito restituatur, ita ut proprietas eiusdem liberis ex eadem susceptis alienari contra leges a marito non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
m.Si cirruinscͥpta matre ur̃a
uiliore peio dotałes ẽ extumate
ĩ. quid suꝑ huuismodi ꝯtractuũ
uicio statutum sit uulgo pat ⁊.
Y unide si dolosis artib mariti cir¬
cum uentã matrem nr̃ãm.⁊ iniqͣ
extimacione cͥcum scͥptã apud p̃¬
sidem ꝓuincie euidentib ꝓui

Expanded text:
Si circumscripta matre vestra viliore pretio dotales res aestimatae sunt, quid super huiusmodi contractuum vitio statutum sit, vulgo patet. Proinde si dolosis artibus mariti circumventam matrem vestram iniqua aestimatione circumscriptam apud praesidem provinciae evidentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ fidi comissis introducte s eoꝵd̃
uoluntate remiiti possunit Qͦ cũꝙ
st  indicio uoluntatis. caucio legati
postqnani ẜuandi legati sea fidei ꝯ¬
missi grã inpossessione iuductꝰ es.
pignoris obligacõ aut uendicõ ab
hrde int̾uenit. p̃ced̾e cãm tuã qͣm
iure p̃corio lut pignus hũisti ma¬
nifẽstum ⁊¬
tatem his cũ moreretur restituer
petita sit. nullam tũ adu̾sꝰ c̃ito¬
res hditarios hnt̃ pupilli tui ac¬
cõe. ł lane ut satis fidei comissoꝵ nñe
artimedora det. si mͦ testator iofi¬

Expanded text:
 fideicommissis inductae sunt, eorundem voluntate remitti possint. quocumque enim indicio voluntatis cautio legati postquam servandi legati seu fideicommissi gratia in possessionem inductus es, pignoris obligatio aut venditio ab herede intervenit, praecedere causam tuam, quam iure praetorio velut pignus habuisti, manifestum tatem his cum moreretur restitueret, petita sit, nullam tamen adversus debitores hereditarios habent pupilli tui actionem. Plane ut satis fideicommissorum Artemidora det, si modo testator id fi
Abbreviated transcription (Latin):
ampͣliꝰ postũsat quam ut fid̾ei com¬
isiꝰ nomine satis det̃. ñ d̾⁊ his qui
uiri dicundo preẽ subtar agnoscere
x̾etur necne fidei ꝯmissumm. s tm̃
dcernere ut satis aetur.

Expanded text:
amplius postulat, quam ut fideicommissi nomine satisdetur, non debet is qui iuri dicendo praeest subtiliter cognoscere, debetur nec ne fideicommissum, sed tantum decernere, ut satisdetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mandata ÷. ab exꝑiunda re se¬
cludant. nec si ẜui sit̃ eoꝵ reici
eis inferentib largiri ꝯuenit. ut
eos mom̃tarie ꝑtñ possessioni sine
ulla cunctacione restituat᷑. acsi re¬
uers dñs litigass. cui tm̃ qͣuolib

Expanded text:
mandata sit, ab experiunda re secludant, nec, si servi sint, eorum reiciaeis inferentibus largiri convenit, ut eos momentariae perinde possessioni sine ulla cunctatione restituant, ac si reversus dominus litigasset. Cui tamen quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
adultis tius cãm appellacoĩs q̃ ab
aduitore suo faala fuat crrum
ou ost mass udeliquo aduati curtore
ñ habebant repetit: roͣnem suam
exibebit. Nec .n. c̾: adultis noc̾e.¬

Expanded text:
ab adiutore suo facta fuerat, o tempore, quo adulti curatores non habebant, repetitus notionem suam exhibebit. neque enim debet adultis noce
Abbreviated transcription (Latin):
r eoꝵ qͥ pͥncipalr fisco tenebã¬
tur boã ea lege si deuissorib
p̃curtor tradi uisserit. ut ipiĩ dep̃¬
nitatẽ fisco pr̃arent. nec asentecia
eiꝰ int̾cesserit ꝓuoca cõ. ꝯ sequẽs est
date forme obtemꝑari.

Expanded text:
Cum eorum, qui principaliter fisco tenebantur, bona ea lege fideiussoribus procurator tradi iusserit, ut ipsi indemnitatem fisco praestarent, nec a sententia eius intercesserit provocatio, consequens est datae for
Abbreviated transcription (Latin):
orantib atq indefensis dicitis eẽ
ꝓlatũ.si uͥ pͥmun cognouistis. ñ
dico de stnutis querelã deculistis
Ita n. firmitatẽ sentencia q̃ ita ꝓ¬
lata ÷ ñ habebit. si ei ñ sit ꝯmoda¬
t: assens:.

Expanded text:
orantibus atque indefensis dicitis esse prolatum, si, ubi primum cognovistis, non ilico de statutis querellam detulistis. ita enim firmitatem sententia, quae ita prolata est, non habebit, si ei non sit commodatus adsensus.
Abbreviated transcription (Latin):
q aacͥ laudie. E onsentaneũ ui¬
re fuit : tꝑrb ad presenciã partis
adu̾se p̃scriptis. p̃sidem ꝓuincie ꝯ¬
pleta iuris soll ẽpnitate au̾sa¬
ꝑemptorio edicto. ut presenciam
sin facerͫ domonefacto.si meadẽ
ꝯtumacia ꝑseuerabit. p̃sentis al¬
legaciones aũdireꝰ. Eo uł succes¬
sor eiꝰ facere curab̾. a quo t̃ citatꝰ

Expanded text:
laudiae. Consentaneum iuri fuit temporibus ad praesentiam partis adversae praescriptis praesidem provinciae impleta iuris sollemnitate et adversaemptorio edicto, ut praesentiam sui faceret, commonefacto, si in eadem contumacia perseveravit, praesentis adlegationes audire. quod vel successor eius facere curabit. a
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ꝙ p̾sentib partib uł una ab
pelleris. ut adurrsus absentera
ꝓnuncies. ꝑꝑ subscriptionẽ pats¬
tes sentenciã dari sołe. Id enĩ eo
ꝑtin ⁊. ut ⁊̃ absentem dampͥnare
possis. nõ ut ommnodo neceẽ hãs¬

Expanded text:
raesentibus partibus vel una absn semper compelleris, ut adversus absentem pronunties, propter subscriptionem pattes sententiam dari solere. id enim eo pertinet, ut absentem damnare possis, non ut omnimodo necesse ha
Abbreviated transcription (Latin):
nideamur indiceꝰ. stnłr nec enꝗͥ¬
q̃ paludib ant̃. ł pascuis uidebã¬
tur ascripta. si sũptib possessoꝵ
seꝑatim censeri . A functoes erigiꝰ
ceoim: ne adoleant diligentes oꝑã
sua ag doise cuiture. nec diligẽ¬
Nciã suã s dampnosam intelligant.

Expanded text:
videamur indicere. Similiter nquae paludibus antea vel pascuis videbantur adscripta, si sumptibus possessorseparatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri dedisse culturae nec diligentiam suam sibi damnosam intellegant.
Abbreviated transcription (Latin):
cesario. pp̃. Si qͦs mundacio nili
fluminis redoidit ditiores. ꝑ t̾tiᷤ
quas possioent. tributoꝵ p̃stacionẽ
agnoseant. ⁊qͥ suũ aplorant patͥ¬
monium inunitum. alieno saltim
functois honene᷑ libentuf. inrẽ se¬

Expanded text:
esario pp. Hi, quos inundatio Nili fluminis reddidit ditiores, pro terris quas possident tributorum praestationem agnoscant. et qui suum deplorant patrimonium imminutum, alieno saltem functionis onere liberentur e
Abbreviated transcription (Latin):
arnto. ¶rbntri nulla sentẽcia : ꝗͣ
scriptã edidit. ⁊ litigatorib si ñiꝑe
recitaũ. Si gͥ nicħ fallis. omissa ꝓ¬
uocationis mora. Eristtegis uidĩca¬
pp̾. Hac lege ꝑpetua credim ordi¬
nandũ. ut iudices qͦs cognosceoi ⁊
ꝓnũciandi necessitas ten⁊: ñ subitaᷤᷤ
s dlibacione habita pꝰ nogociũ sẽ¬
tencias pondatas . s ant̃ formarẽt.
i em̃datas. statĩ in libellũ secuta fi¬
delitate ꝯferrẽt. scriptasq exlibello
partib legerent. Nnec sit eis p̃tꝰ¬
hac copia comigtnoor imtaendicex¬
cept̾is tam uiris eminẽtissimis p̃fec¬
tis ptͣio. ꝗͣ aliis illustrem adminis

Expanded text:
uinto. Arbitri nulla sententia est, quam scriptam edidit litigatoribus, non ipse recitavit. si igitur nihil fallis, omissa provocationis mora ex integro iudicapp. Hac lege perpetua credimus ordinandum, ut iudices, quos cognoscendi et pronuntiandi necessitas teneret, non subitas, sed deliberatione habita post negotium sententias ponderatas sibi ante formarent et emendatas statim in libellum secuta fidelitate conferrent scriptasque ex libello partibus legerent, sed ne sit eis posthac copia corrigendi vel mutandi. Exceptis tam viris eminentissimis praefectis praetorio quam aliis illustrem adminis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrou̾siis uentilabatur. an creditor
ant̾iora uira p̃tendẽs. por̃ pꝰt̾i orem
creditorẽ ypotbecam tenentem ⁊
ultra .xix. annos in quietare. ut¬
pote umaginẽ d̃itoris obtinẽ¬
tem. eiꝙ possidentem. necossariũ
comuinis cb̃itor uiuit. ñ posse credi¬

Expanded text:
 an creditor anteriora iura praetendens potest posteriorem creditorem hypothecam tenentem et ultra triginta annos inquietare utpote imaginem debitoris obtinentem eique possidentem, necessarium communis debitor vivit, non posse credi
Abbreviated transcription (Latin):
accipunt. Uñ euenit ut ĩmatͥmoni¬
is in ꝗb redibitio dotis ł añ tuptias
doationis indiẽ certam mortis ł re
nẽ eaꝵdem curida p̃scriptionum.
ꝑ sonalib itidem accionib opponẽ¬

Expanded text:
accipiunt. Vnde evenit, ut in matrimoniis, in quibus redhibitio dotis vel ante nuptias donationis in diem incertam mortis vel rnem earundem curricula praescriptionum personalibus itidem actionibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
łqͥs cumq alios uosedntuist di¬
heotico res oporteat. ł ꝯduc̃tori.
seu ꝓcuritori rer̃ alienaꝵ oicendi
ex quo cumq tpꝵ cuiricła non cb̾e¬
re se. año uolenti pꝰ ꝯpleta ꝯdłcõis

Expanded text:
scumque alios annos detinuerit, dieutico res oporteat, vel conductori seu procuratori rerum alienarum dicendi ex quocumque temporum curriculo non debere se domino volenti post completa
Abbreviated transcription (Latin):
tura ãmo ⁊̃ niudi fid̾ĩ comissumit¬
sollempnitas uiris đ est. nec am¬
pͣlex ꝰ parentis uoluntatem relict᷑
ddisti. ł transaccioĩs cã stipulã¬
tib ꝓmisisti. negociumq iutegrũ
÷. ad solutionem urgeri nõ põteᷤ.

Expanded text:
tura, immo etiam nutu fideicommissum rsollemnitas iuris deest nec amplexus parentis voluntatem relicta dedisti vel transactionis causa stipulantibus promisisti negotiumque integrum est, ad solutionem urgueri non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
sic data t  ut ess ⁊̃ ab intestato suc¬
cessorib postulanda. ꝙ rescripsim
sequentes asseueracoe cuam qua¬
si scͥpͣta ħrs non fuit uire adopta¬
ta. alioquin ẜ infamliã relicta
hiris facta d cessit᷑.⁊ ꝯsequent̃ ipsiꝰ
ħ des peticiom fidi comissi respond̾e

Expanded text:
sic data est, ut esset etiam ab intestato successoribus postulanda. Quod rescripsimus sequentes adseverationem tuam, quasi scripta heres non fuerit iure adoptata. Alioquin si in familia relicta heres facta decessit, et consequenter ipsius heredes petitioni fideicommissi responde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͣ tutorib lut abipsis relieta fid̾i¬
comissa cbentur.
tui cui te successisse ꝓponis fideico¬
missi dies ltiłr celłit. lic: tꝑr quo
fu̾at datum. necdum te natun
ꝓbetur. uxorẽ patrui tui quẽ ꝯtẽ¬
dis patri tuo rogatum eẽ si sine li¬
b̃is adcesserit abauo relicta restitu̾e.
si ei successit. d fidicomisso ꝯue¬
nire d̾es. Nã si patrui ⁊̃ ħditas

Expanded text:
rum tutoribus velut ab ipsis relicta fideicommissa debentur.tui, cui te successisse proponis, fideicommissi dies utiliter cessit, licet tempore quo fuerat datum necdum te natum probetur, uxorem patrui, quem contendis patri tuo rogatum, si sine liberis decesserit, ab avo relicta restituere, si ei successit, de fideicommisso convenire debes. Nam si patrui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
no. Post mortẽ suã rogatã res¬
tituere ħditaten d fuucti iudicio ⁊
añquã fati miui uupleat possesa¬
ca parte łretenta. ł omusta si uolu¬
erit. explorati uiris÷¬

Expanded text:
. Post mortem suam rogatam restituere hereditatem defuncti iudicio et antequam fati munus impleat posse sata parte vel retenta vel omissa, si voluerit, explorati iuris
Abbreviated transcription (Latin):
antoquam .xii. annum etatis im¬
pless. uerbis precariis testanũꝙ
facip pon̾ nulios ei uolu̾t sibsti᷑¬
tutos. nich ꝓbib fideiconussum
na intestati tenent. ⁊ unc it locũ

Expanded text:
antequam duodecimum annum aetatis implesset, verbis precativis testamento facto nonnullos ei voluerit substitutos, nihil prohibet fideicommissum na intestati tenent. Tunc enim locum
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃b qͥ alienacioẽ fac̾ta adfid̾i¬
conussi peticionẽ aspirare possunt
uendicio celebratur. aut quib dã
uendentib alii ꝯsenserut᷑. aueto¬
ritas ꝯtract: ꝯuelli nequaꝗͣ pot̾.¬

Expanded text:
ab omnibus, qui alienatione facta ad fideicommissi petitionem adspirare possint, venditio celebratur aut quibusdam vendentibus alii consenserint, auctoritas contractus convelli nequaquam pot
Abbreviated transcription (Latin):
soror tua porcionẽ eiꝰ uendicare ñ
pot̃. Nam si his filie famibas ꝯsti¬
tute tͥ apatre aonatuis  cum soro¬
re patri comuni succedens. eũ pre¬
cipuum hr̃e eẽ ura postulas.
ħrs extitit.⁊ ei postumꝰ edictus¬
a te successit. accoẽs ħrditatias
amite filii ur̃i. quam habuit patͥs¬

Expanded text:
soror tua portionem eius vindicare non potest. nam si is filiae familias constitutae tibi a patre donatus est, cum sorore patri communi succedens eum praecipuum habere contra iura postulas. heres extitit et ei postumus editus successit, actionem hereditariam amitae filii
Abbreviated transcription (Latin):
bere bona sua ꝑpetuo edicto cane¬
tur: cũ his ⁊̃ qui sui futuri eẽnt
si niuo patre nati fuissent. ꝯferre
manifeste significatur.⁊ emancipa¬
tis si legi dicte collacõi ñ pareant᷑
d̾negandas eẽ accões ñ ÷ ambigui¬
ilie lic maneat uisacris si dotẽ
ñ ꝯferat ꝗ̃ mortis tꝑr comunis
patris huit. fr̃ib inead̾ familia ꝯ¬
stitutis. accões hrditarias negari ñ
ambigͥ. Uñ ꝯsulte ac ꝓuiris racõẽ
collacionem fr̃ib tuis quos in patͥs
comunis mortis tꝑr fuisse potesta¬
te ꝓponis offer. Qn ã frĩs tui du¬
rantes infamilia patͥs peccłium. si
hoc neq castrense. noq relictum eis
doceatur. p̃cipuum hr̃e ñ possunt.
s indiuisionẽ pat̾ne ueniat hroita¬
tis. ne quicꝗͣ mut ⁊ penes quem
res ex ħ ꝓficiscentes ⁊ uiend cã dupã¬
tes ꝯstitute reꝑiantur. ab soluti ma¬
nifestiq uiris ÷.

Expanded text:
bere bona sua perpetuo edicto cavetur, cum his etiam, qui sui futuri essent, si vivo patre nati fuissent, conferri manifeste significatur, et emancipatis, si legi datae collationi non pareatur, denegandas iae, licet maneat in sacris, si dotem non conferat, quam mortis tempore communis patris habuit, fratribus in eadem familia constitutis, actiones hereditarias negari non ambigitur. Vnde consulte ac pro iuris ratione collationem fratribus tuis, quos in patris communis mortis tempore fuisse potestate proponis, offers. Quin autem fratres tui durantes in familia patris peculium, si hoc neque castrense neque relictum eis doceatur, praecipuum habere non possint, sed in divisione paternae veniat hereditatis, nec quicquam mutet, penes quem res ex hoc proficiscentes et in eadem causa durantes constitutae reperiantur, absoluti manifestique iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
trem nat᷑alem eũ reu̾ti cũ emãci¬
patioĩs int̾uentu ad optio inꝗͣc̃¬
q ꝑsonãfacta dissoluitur. ¶ S ne
artiłm adoptionis in extraneam
ꝑ sonã facte sine lege relinquamꝰ.
relinquere. s ꝗcꝗd ei reliquerit.
i libalitatis sit. ⁊ nõ legitimo
uincło adstrictũ. Cũ i ꝑ omĩa
nat̾e sue filiũ agg̾gauimꝰ mani¬

Expanded text:
trem naturalem eum reverti, cum emancipationis interventu adoptio in quamcumque personam facta dissolvitur. Sed ne articulum adoptionis et in extraneam personam factae sine lege relinquamus,relinquere, sed quidquid ei reliquerit, hoc libertatis sit, non legitimo vinculo adstrictum: cum enim per omnia naturae suae filium adgregavimus, mani
Abbreviated transcription (Latin):
s̾.ã. Marciano. dopt̃atũ lic
ex bñficio nr̃o.emancipatione
sollẽpni seꝑare afamilia sua pa
naturalib aliis dantur antiq̃ sa¬
piencie mcidit q̃dam dubitacio.
siꝰ oꝑr talẽ filium si p̃t̃it: ana¬
turali patre fu̾at hr̃e cẽ eius
testam̃tum d inoffo̾so accoẽm ꝗͣ¬
sine estectu acrelici: marcianꝰ
uͦ distinguit ne exhac ciusa
utͥꝰq patris ꝑler⁊ successioẽ.
naturalis ꝗd̾ uoluntate eiꝰ circũ¬
uentus. ad optiui ꝑꝑ egestatẽ qͣm
forte habebat. ⁊ iteꝵ aliud intiu̾
erat exortũ. Si n pꝰ patͥs nat᷑ał
obitum pat̾ ad optiuus ꝑ emãci¬

Expanded text:
CC. Marciano. Adoptatum, licet ex beneficio nostro, emancipatione sollemni separare familia sua patnaturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre fuerat, habere contra eius testamentum de inofficioso actionem sine effectu derelinquit, Marcianus vero distinguit, ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem voluntate eius circumventus, adoptivi propter egestatem, quam forte habebat, et iterum aliud vitium erat exortum: si enim post patris naturalis obitum pater adoptivus per emanci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ ad optiuum extraneũ patrẽ i si
moriatur intestat: relinquat᷑.
s maneat tuĩmꝰ patrẽ naturale
cognoscens tamnq̃ ñ fuiss abimc̃o ĩadopto¬
nẽtrans latus. ¶ Que aũ dãliis
trib marib fu̾ant abertraneo
a doptati. Nulla penitꝰ differen¬
cia int̃ alios ad optiuos ⁊ eosm
troducenda. ¶E infilio dirim
madoptionẽ apatre dato. ħ ⁊ in
ceps ꝑsonis utͥꝰꝙ sexꝰ iunsacris
eos añcedant uͥ nec iponr ne¬
cessitas auo aliꝗd̾ nepoti ł nepti
relinq̃re maneat oiã nira ad op¬
tiua ei intacta. ħ it. oĩs sanctio
a filio. ⁊ filia. ⁊ nepote.⁊ nepte
⁊ dinceps ꝑsonis insacs ꝯstitutis
introducta ÷. uͥ dubitabatur ꝗd
statuendũ ÷. quasi duob patͥ¬
b ei uno exnatura ⁊ alt̾o exle¬
ge impositis.¶ ybi ã homo
sui iuris ꝯstitutꝰ ꝑ arrogacioẽ
ex aug usta libahͥtate sese de¬
deri tͦ inadoptionẽ. tc̃ omia
uira patͥs ad optini hat̃ itac¬
ta. cũ m. nullum int̾ patres

Expanded text:
adoptivum extraneum patrem, etsi moriatur intestatus, relinquatur, sed maneat tantummodo patrem naturalem cognoscens, tamquam non fuisset ab initio in adoptionem translatus. Quae autem de aliis atribus maribus fuerant ab extraneo adoptati, nulla penitus differentia inter alios adoptivos et eos introducenda. Quae in filio diximus in adoptionem a patre dato, haec et in ceps personis utriusque sexus in sacris eos antecedant ubi nec imponitur necessitas avo aliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege positis. Vbi autem homo sui iuris constitutus per adrogationem ex Augusta liberalitate sese dederit in adoptionem, tunc omnia iura patris adoptivi habeat intacta. cum enim nullum inter patres
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ tał uicium coirigentes scĩmꝰ
ꝑ ad optionẽ ꝗ a dextraneã ꝑsonã
factã uira naturat patͥs minime
dissolui. set ita eum ꝑman̾e qͣi nõ
suiss inaliam familiã trãslatꝰ. cũ
n tanta fragilitas ÷ ad optionis ũ
possit ip̃o die ⁊ filiꝰ fieri ⁊ extrancꝰ
ꝑemancipacoem inueniri. ꝗs patia¬
tur uira pat̾s nat᷑alis nexu diuino

Expanded text:
nem et tale vitium corrigentes sancimus per adoptionem quidem ad extraneam personam factam iura naturalis patris minime dissolvi, sed ita eum permanere, quasi non fuisset in alienam familiam translatus. cum enim tanta fragilitas est adoptionis, ut possit in ipso die et filius fieri et extraneus per emancipationem inveniri, quis patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
leges nĩus ñ ad optiuo extraño
patri s naturali usq admodum
tine cognacõis d̃municionem i¬
troducta. ¶S siꝗͥ remaneat ĩ ta¬
l ad optione nulla int̾uemente

Expanded text:
leges nostras non adoptivo extraneo patri, sed naturali usque ad modum tinae cognationis deminutione introducta. Sed si quidem remaneat in tali adoptione nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã ꝯcuirunt ⁊ nat᷑alia ⁊ ad op¬
tiua iuira.maneat ⁊ stabił iuspa¬
tris adoptini ⁊ naturali uindõ
copulatum ⁊ legitimo ad optioĩs
mͦ ꝯstrictũ.⁊ ad eũ solum respi¬
ciat filiꝰ oui eum ⁊ nat᷑a adgreg-¬
aunit. ⁊ lex ꝑ adoptionem adsigna¬
uit. ⁊ papimani sentencia in hac
ad optuiꝰ totam spẽ extendat ⁊ ñ
pats nat᷑ał successionẽ molestare

Expanded text:
concurrunt et naturalia et adoptiva iura, maneat stabile ius patris adoptivi et naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constrictum: et ad eum solum respiciat filius, cui eum et natura adgregavit et lex per adoptionem adsignavit, et Papiniani sententia in hac adoptivus spes totas extendat et non patris naturalis successionem mole
Abbreviated transcription (Latin):
destinis scelib ex̾cent. cuc̃ti cog¬
noscat necessitatẽ sib in cumbe.
hꝰ moĩ homĩes inꝗrendi. ut in¬
uestigati tradant᷑ uidici facti ꝯse¬
ios ꝑ tormenta ilico ꝓdituri ac
nam susceptam de custadia exire
fec̾it capite puniatur. appellan¬
di ⁊̃ pͥuato licencia dnegetur.Si
hꝰ modi crimen incinrerit. sr̃ eiꝰ¬

Expanded text:
inis sceleribus exercent, cuncti cognoscant necessitatem sibi incumbere huiusmodi homines inquirendi, ut investigati tradantur iudiciis, facti conscios per tormenta ilico prodituri ac nam susceptam de custodia exire fecerit, capite puniatur Appellandi etiam privato licentia denegetur: si huiusmodi crimen incurrerit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitute. domo sua ł possessione
careant. si uullas ap̃ ipsas tam
grauis ꝯsciencie noxa resideat.
lum sustineant decrimentũ.qr
Netas eoꝵ ꝗ uideat ignorat. Tu¬
tores tam̃ eoꝵ si in ꝓrimo sint.
qm̃ ignorare eos ꝗͥ uire pupil¬
llo fuerat inferendũ.
ersas eius facultates fisco mr̃o ad
tantũmodo nr̃is cudende pecume

Expanded text:
stitutae domo sua vel possessione careant, si nulla apud ipsas tam gravis conscientiae noxa resideat, lum sustineant detrimentum, quia aetas eorum quid videat ignorat. Tutores tamen eorum, si in proximo sint, quoniam ignorare eos, quid in re pupilllo fuerat inferendum. ersas ejus facultates fisco addici ptantum nostris cudendae pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
te dño ascripsisti. cum ppͥo¬
nas anm n sub s cripsisse. nec sr
littis tuam lib̾tatem exp̃ssim
agnouisse. adin petrandam lib̾ta¬
tẽ senat: ꝯsulti anctoritas tibi
ob⁊. ł ena tñ falsi tibi remittit᷑.¬

Expanded text:
ripsisti, cum proponas dominium non subscripsisse et suis litteris tuam libertatem expressim agnovisse, ad impetrandam libertatus consulti auctoritas tibi obest. Poena tamen falsi tibi remittit
Abbreviated transcription (Latin):
adibit: ad testam̃tũ ꝯmilitonis scͥ¬
bendum. uissu eiꝰ ẜuum tͥ ad scͥpsi¬
sti. ꝓnon scripto ħebitur. et id̾o
id legatum pet̾e nõ potes. s se¬
cuto tenore indulgencie m̾e : pe¬
na legis cornelie tib remititur.
inꝗͣ credo mnag̃ enore ꝗͣ malicia ĩ¬

Expanded text:
dhibitus ad testamentum commilitonis scribendum iussu eius servum tibi adscripsisti, pro non scripto habetur et ideo id legatum petere non potes. sed secutus tenorem indulgentiae meae poenam legis Corneliae tibi remitto, in quam credo
Abbreviated transcription (Latin):
uerante qͣ ꝯtumiacia ł cessatione
aceusatoꝵ ñ interueniente au¬
feiri ñ pot̾uit. cã intentati cri¬
minis ap̃s eu̾nt ⁊ successorem

Expanded text:
uae contumacia vel cessatione accusatorum non interveniente auferri non potuit, causa intentati criminis apud eundem vel successorem
Abbreviated transcription (Latin):
em̃serit: eiꝰ effimacionem. cap̃d.
atq fortunas pctitur. cuꝰ fã¬
mĩsiaritati ⁊ dominio ieserit
añ eribitionem testium aut
examinacõem iudicui in ipsa ex¬
positione criminũ. atq accusa¬
coĩs exordio. ultore gladio feria¬
tur. Uocem n fuune̾tã: int̃ dici
oꝑt ⁊ pocius quam audiri. ma¬
iestatis i ri¬

Expanded text:
erit, ejus aestimationem caput atque fortunas petiturus, cujus familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium aut examinationem judicum in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam intercidi oportet potius quam audiri. Maiestatis aut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ amat᷑ tua mancipiũ ꝯꝑauit.
euctioĩs noĩe stipłat : ÷. aliene rei
sciencia ꝯincit᷑. nec opinio eiꝰex
ħ leditur. ut male fid̾i emptor
existimetur. aliis itaq hoc indici¬
is siuis ꝓbare d̃es.¬

Expanded text:
qui a matre tua mancipium comparavit evictionis nomine stipulatus est, alienae rei scientia convincitur, nec opinio eius ex hoc laeditur , ut malae fidei emptor existimetur. Aliis itaque hoc indiciis, si vis, probare de
Abbreviated transcription (Latin):
tu agnoscendo. ac minciara pepastã
Itẽ p̃iudieiu edicto ppetuo ꝓpͥositã.
⁊ remediũ alm̃toꝵ ap̃ p̃sidem. ma¬
iori trimapetentieiꝰnoĩe mostratiꝰ.
ure manifesto đ clarãt .
testas olĩ erat ꝑmissamꝰ eripe li¬

Expanded text:
tu agnoscendo ac denuntiata poena, item praeiudicium edicto perpetuo propositum et remedium alimentorum apud praesidem maiori trimo petenti monstratum iure manifesto declarant. testas olim erat permissa, eripere li
Abbreviated transcription (Latin):
b: tatis ẜ uo piulico caueaturne
sub copulãde ad optionis optñtu
infacultates eiꝰ q̃ ei diligenti ꝓni¬
sione ẜ uande sut̃ uruas. Anoga¬
tio ⁊ n exindulgẽcia pͥncipali

Expanded text:
bus datis servo publico caveatur, ne sub copulandae adoptionis obtentu in facultates eius, quae ei diligenti provisione servandae sunt, inruas. Adrogatio etenim ex indulgentia principali
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ã. Dupliune. Si maritꝰ tuus
lie⁊ nulitãs in patͥam potestarẽ
ꝯstitut: fuium legitimis suscep̃
nuptiis. eũ in potestate am ꝑ seũ¬
asse non ambigitur.
Los suos pꝰ lib̃tatem ex legiti¬
nis nuptiis natos iupotestate hre¬

Expanded text:
et CC. Duplianae. Si maritus tuus, licet militans, in patria potestate constitutus filium legitimis suscepit nuptiis, eum in potestate avi perseverasse non ambigitur. ios suos post libertatem ex legitimis nuptiis natos in potestate h
Abbreviated transcription (Latin):
yꝑ. Gord̾.ã. Sabino. Si acreditͥ¬
ce iure pignoris fundos pͥat᷑ tiuis ꝯ¬
ꝑauit. euictis p̃diis ita dmin petiti¬
onẽ adu̾s creditricẽ hrẽ uire potiͥ.
siũ r̾ uendid̾it deiuictione rei ꝓmisit.
ł ⁊̃ dolo malo.c̃ scir ⁊ prudensq es¬
s rẽ sine uicio ñ eẽ eam patͥ tuocu
successisti uenũ dedit.Nam sic̃ genꝰ
huiꝰ moĩ ꝯtract inscium creditorẽ
undo eiictioĩs nõ astringit. Itacũ
tuum in potestatẽ tuã dicis eẽ : p̃ses
cum dui pasis sis ut patru famt¬

Expanded text:
. Gordianus A. Sabino. Si a creditrice iure pignoris fundos pater tuus comparaverit, evictis praediis ita demum petitionem adversus creditricem habere iure potes, si, cum vendiderit, de evictione rei promisit vel iam dolo malo, cum sciret prudensque esset rem sine vitio non esse, eam patri tuo, cui successisti, venumdedit. Nam sicut genus eiusmodi contractus inscium creditorem vinculo evictionis non adstringit, ita eum, tuum in potestate tua dicis esse, praeses cum diu passus sis ut patris fam
Abbreviated transcription (Latin):
ã ex iure uirãdo ⁊̃ minꝰ hũisse
creditor inueniat᷑. in residuo h¬
amplioris siũ minoris ꝗͣtũ add¬
bitum ꝗͣtitatis ÷: iudiciał eẽ uo¬
⁊d comissaria lege inpignoribꝰ resciꝰ¬

Expanded text:
iureiurando etiam minus habuisse creditor inveniatur, in residuo hat, sive amplioris sive minoris quantum ad debitum quantitatis est, iudicialis esse voET DE COMMISSORIA LEGE IN PIGNORIBVS RESCI
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sin a bienũ fuit elapsũ ꝓleni¬
ssime hat̃ rem creditor idẽq do¬
muiꝰ iam ureno cabiłe factã .s.
siꝗd min: in pignore. plꝰ ud̃ito
inueniat᷑ : in ħ ꝗd noscitur habũ¬
dare. sit creditori oĩs rõ in tegra.
Sinã exutͣq parte ꝗͣtitas eqͣ inue¬
matur. siñ oĩ dubitacoe totã rẽ
anã pignoratã retineat. Sin at̃
dit. c̃itori oĩa uira itegͣ lege
feu̾atoris ñ suppositũ. aliis aũ
cb̃itoris creditorib ł iꝑi ̃nitori
ẜuatum. Et ne ex ꝯmunionefi¬
I at aliqͣ difficultas. licẽcia dabit᷑
creditori siue dnõ estima coẽm

Expanded text:
um fuerit elapsum, plenissime habeat rem creditor idemque dominus iam inrevocabilem factam. Sed si quidem minus in pignore, plus in debito inveniatur, in hoc, quod noscitur abundare, sit creditori omnis ratio integra. Sin autem ex utraque parte quantitas aequa inveniatur, sine omni dubitatione totam rem antea pigneratam retineat. Sin auteitori omnia iura integra lege feneratoris non suppositum, aliis autem debitoris creditoribus vel ipsi debitori servatum. Et ne ex communicatione fiat aliqua difficultas, licentia dabitur creditori seu domino aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
patrem tuum ⁊ nou̾cã equis porcõibꝰ
ħ des instituit. cũ te quoq haber⁊ ui
potestate. testam̃to nnãtim nõ exbri¬
siͥne ipedm̃to leris uellie. succedẽ¬
do in patris tin locum rupisti aui tes¬
tam̃tum.⁊ adte ħroitas eiꝰ tota ꝑti¬
tus intelligatur. Cum enĩ manifestiᷤ¬
sim ⁊ sensus testatoris: u̾boꝵ inter¬
p̃tacio nuc oꝗͣ tm̃ ualeat. ut m̃lior
sensu existat.
gimꝰ q̃ pucauit alia eẽ iuri obẜuã¬
da insuecessione parentum. sier
testam̃to ueniant nimasdis ⁊ ĩ fe¬
ł̾ere filium sanexerunt. aliis fi¬
liã ⁊ int̃ nepotes ex ħ oandos alia
uim euuliã alia p̃torus intraouxe
r ꝙ si p̃teritꝰ fuerat filuis. uł
iꝑo ire testamentum euercebat
ł ꝯtra tabulas honoꝵ possessioẽ
intotum accipielit .ł ilia aat̃
pͥreceria inis accrescendi. exiinri
uetei  sccipiebat. ut codem mo¬
mento ⁊ testametũ patris quodã¬
sn exparte uire accrescendi elitat

Expanded text:
equis portionibus heredes instituit, cum te quoque haberet in potestate, testamento nominatim non exheresine impedimento legis Vellaeae succedendo in patris tui locum rupisti avi testamentum et ad te hereditas eius tota tus intellegatur. cum enim manifestissimus est sensus testatoris, verborum interpretatio nusquam tantum valeat, ut melior sensu existat. gimus, quae putavit alia esse iura observanda in successione parentum, si ex testamento veniant, in masculis et in fe exheredari debere filium sanxerunt, aliis filiam, et inter nepotes exheredandos alia iura civilia, alia praetoris introduxet si praeteritus fuerat filius, vel ipso iure testamentum evertebat vel contra tabulas bonorum possessionem in totum accipiebat, filia autem praeterita ius adcrescendi ex iure vetere accipiebat, ut eodem momento et testamentum patris quodammodo ex parte iure adcrescendi e
Abbreviated transcription (Latin):
uandoᷤ nt si legatũ ł fidei comissũ
ei sine lib̾tate relinquatur. ma¬
neant insuitute.⁊ ñ tñ ita ũt in¬
pii ħroes existant. Utͦ libalitate
testatorn fuiles labores d̃ita re¬
imuin̾acione d̾ fraudari conentur
⁊ ñ drelictum lic⁊ adhuc ẜuis ꝯ¬
stitutis donent. ¶Que iuris nr̃i
diffinicio ⁊̃ adaliam spẽm dubita¬
tam benigne extendatur. ¶ Siꝗ
cindam legau̾it. inpupillari aũ
sub stitucione eund̾ ẜuũ filio suo
sine lib̾tate substituerit. querelu¬
tur siũ utił ẽẽt tał substitucio⁊¬

Expanded text:
vando, ut, si legatum vel fideicommissum eis sine libertate relinquatur, maneant in servitute. Non tamen ita impii heredes existant, ut liberalitatem testatoris servilis laboris debita remuneratione defraudare conentur et non derelictum, licet adhuc servis constitutis, donent. Quae iuris nostri definitio etiam ad aliam speciem dubitatam benigne extendatur. si quis cuidam legaverit, in pupillari autem substitutione eundem servum filio suo sine libertate substituerit, quaerebatur, sive utilis esset talis substitutio
Abbreviated transcription (Latin):
hroum gradus exhraicio scribatur.
si adiciat testator. ab homib gradib¬
se ex ħoare non dubitatur iuri satis
om̃ib exħrdar ⁊ recte factum testam̃¬
tum uidetur. P roũi cum pat̾ fanuł
filiis iunstitutis. ⁊ uiuicẽ substitutis. fi

Expanded text:
heredum gradus exheredatio scribatur, si adiciat testator ab omnibus se gradibus exheredare, non dubitatur iuri satisfomnibus exheredaret, recte factum testamentum videtur. Proinde cum pater familias filiis institutis et i
Abbreviated transcription (Latin):
scripta. ⁊ lib̾tatẽ ⁊ ħroitatẽ simul ẜ¬
uis ꝑ nrãm lib̾alitatẽ ⁊ benignã ĩ¬
terp̃tacionẽ indulgen ut gratu¬
lent᷑. cũ ñ ẜui remaneant. s ⁊̃ li¬
bti ⁊ ħrdes esficiantur cum tanta
ĩ eos nr̃i miminis beniuolẽtia ef¬
fusa z. ut si lib̾tas eis neꝙ testam̃¬
to neq codicilł data ÷. tũ ħrdita¬

Expanded text:
pta, et libertatem et hereditatem simul servis per nostram liberalitatem et benignam interpretationem indulgemus, ut gratulentur, cum non servi remaneant, sed et liberti et heredes efficiantur, cum tanta in eos nostri numinis benivolentia effusa est, ut, etsi libertas eis neque testamento neque codicillis data
Abbreviated transcription (Latin):
qr sine lib̾tate inẜuum ꝓͥum fac¬
ta ÷. Meliꝰ itaq nb̃ uidetur lega¬
tario eũ non statim ad quiri sanc¬
tire. s expectandũ eẽ substitucõis
enentũ.⁊ siqͥ pupillo mortuo lo¬
cus fui̾t substitucioni. ⁊lib. ⁊ ħrs
efficiatur. ¶Sinã substitucõ mini¬
me locũ huit. forsitan pupilloiã
inpubtate ꝑueniente. tẽ ad lega¬
si cum lib̾tate substitucio fuiss ħ
inducehat. qͣtinꝰ insuspenso fiat
lib̾tas : ͥ statu lib̾ intelligatur.⁊ ta
exͣnrã int̾pretacõe ⁊ sine adiectõ¬
ne lib̾tatis. exsubstitucione. ⁊ lib̃

Expanded text:
quia sine libertate in servum proprium facta est. Melius itaque nobis videtur legatario eum non statim adquiri sancire, sed expectandum esse substitutionis eventum. et si quidem pupillo mortuo locus fuerit substitutioni, et liber et heres efficiatur: sin autem substitutio minime locum habuerit, forsitan pupillo iam in pubertatem perveniente, tunc ad legasi cum libertate substitutio fuisset, hoc inducebant quatenus in suspenso fiat libertas et statuliber intellegatur, ita et ex nostra interpretatione et sine adiectione libertatis in substi
Abbreviated transcription (Latin):
ħrdem instituãt sine lib̾tate. ⁊ itẽ
alii ꝑlegatũ eund̾ ẜuum assigñ¬
¶ s cum ueteres ⁊ aliam ꝓosuer̃
ambiguitatẽ dicentes. siqͥs fuum
suũ intestam̃to ꝙͥ ħrdem exparte
sine lib̾tate scͥpsiss. in codicillisã
lib̾tatẽ ei reliquiss: si possit ĩsti.¬

Expanded text:
e libertate et item alii per legatum eundem servum adsignent. Sed cum veteres et aliam proposuerunt ambiguitatem dicentes, si quis servum suum in testamento quidem heredem ex parte sine libertate scripsisset, in codicillis autem libertatem ei reliquisset, si possit insti
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mõi dcisionis inuentꝰ ⁊. qͥa
semꝑ uestigia uoluntatis sequimur
tutorẽ filiis suis reliquerit. sine
lib̾tate. ex ip̃a tutele dacõe p̃simm̃¬
tur ⁊̃ lib̃̾tatẽ ei fauore pupilloꝵ
imposuisse. qr̃ nõ ħ ⁊ inħrditate¬

Expanded text:
huiusmodi decisionis inventus est, quia semper vestigia voluntatis sequimur tutorem filiis suis reliquerit sine libertate, ex ipsa tutelae datione praesumatur etiam libertatem ei favore pupillorum imposuisse, quare non
Abbreviated transcription (Latin):
num alii legauit.⁊ ł pꝰ institucõẽ
ħdis ẜ uum ꝑ legatum alii assignaũ.
⁊ tẽ hrdem eum sine lib̾tate institu¬
it.⁊ dubitabat᷑. si huiꝰ mõi legatum
ł institucio aliqͣs iures pot̾ hab̾e. ⁊ cui
adqͥritur legatũ linstitucio. dubita

Expanded text:
um alii legavit, vel post institutionem heredis servum per legatum alii adsignavit et tunc heredem eum sine libertate instituit: et dubitabatur, si huiusmodi legatum vel institutio aliquas vires potest habere et cui ad
Abbreviated transcription (Latin):
aolucem fuit reoaet: sius ħri pͥatro
exist̾:.si non aliꝰ eum ant̃ted̾ ⁊ na¬
cendo ruptũ testam̃t̃ faciebat. si pꝰ
:.dubitabatur. si his pꝰ upo ruptũ
face testam̃tũ pot̾ uet̾es amĩ tur¬
bati s̃ ꝗͥ d paterno elogio statuẽdũ
sit. Cumq sabiniani existimabat
si unuis natꝰ ÷ ⁊ si uocẽ ñ emisit.
tꝰ fu̾at hoc iꝑm faciebat. eoꝵ ⁊̃¬

Expanded text:
ad lucem fuisset redactus, suus heres patri existeret, si non alius eum antecederet et nascendo ruptum testamentum faciebat, si posest, dubitabatur, si is postumus ruptum facere testamentum potest. Veteres animi turbati sunt, quid de paterno elogio statuendum sit. cumque Sabiniani existimabant, si vivus natus est, etsi vocem non emisit, tus fuerat, hoc ipsum facie
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ł filia intͣ .x. m̃sium spaciũ
pꝰ mortẽ m̃ã fiu̾nt editi ħdes sũ¬
to. ł ita dix̃ filius ł filia qͥ intra
.x. m̃ses ꝓrimos mortis mee nascẽ¬
tur hroes sum to uirgium anti¬
qͥs int̾precatorib logũ exormũ ÷ an
iudeantur non ꝯtineri testamento
sͣħ ruptum face. Nb itaq coꝵ sen¬
tenciã dcidentib c̃ frequẽtissimas
leges posium. testatoꝵ uoluntate̾
aduuantes ⁊ exneut᷑ huiꝰ mõi u̾bo¬
ꝑ posicione. ruptũ fieri testam̃tũ¬

Expanded text:
um spatium post mortem meam fuerint editi, heredes sunto" vel ita dixit: "filius vel filia, qui intra decem menses proximos mortis meae nascentur, heredes sunto". iurgium antiquis interpretatoribus legum exortum est, an videantur non contineri testamento et hoc ruptum facere. Nobis itaque eorum sententias decidentibus, cum frequentissimas leges posuimus testatorum voluntates adiuvantes, ex neutra huiusmodi verborum positione ruptum fieri testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitucoĩs oiffinicõe. quã d suplemẽ¬
to q̃drantis posium repletio fuit᷑ ĩnꝰ¬
toducta. Sunili mͦ exħdate inqͣrtam
repletio accedeliit.uta uicium ꝑmã¬
sit. nt noc ex nr̃a ꝯstitucõe em̃dacõe
aliꝗͣ sentir. ¶ Scim: itaq qͥuẽ admo

Expanded text:
stitutionis definitionem, quam de supplemento quadrantis posuimus, repletio fuerat introducta, simili modo exheredatae in quarta repletio accedebat et ita vitium permansit, ut nec ex nostra constitutione emendationem aliquam sentiret. Sancimus itaque, quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
bulas enoꝵ possessioe intotut
conititucio autꝰ magni ancomi¬
iii. eam intm̃ coartabat ̃ q̃tumaꝰ
accrescendi ꝯpetebat. Q  italesoi¬
ferencias moient. quauiꝰ nat̾e ac¬
cusatores existũt.curñ tͥotos mascu¬
los gen̾auit. uum̃ generent᷑ nõ fiãt.
sequim̃ uestigia qͥ eand̾ obẜ uacõe

Expanded text:
bulas bonorum possessionem in totum, constitutio autem magni Antonini eam in tantum coartabat, in quantum ius adcrescendi competebat. qui enim tales differentias inducunt, quasi naturae accusatores existunt, cur non totos masculos generavit, ut, unde generentur, non fiant. sequimur vestigia, qui eandem o
Abbreviated transcription (Latin):
recipiendis nec ne airis pͥstitis cꝰ¬
todiri censemꝰ. Quadrupli uidel̾
pena q̃ ant̾iorib legib afinita
erat. in qua ⁊ airaꝵ quantitasĩ¬
putabatur cessante. nͨ spulr ali

Expanded text:
recipiendis nec ne arris praestitis custodiri censemus: quadrupli videlicet poena, quae anterioribus legibus definita erat, in qua et arrarum quantitas imputabatur, cessante, nisi speciali
Abbreviated transcription (Latin):
gib ꝓhibite nõ sint sꝑate
nuptie. pꝰ amis aũ sponsali¬
cias sponsa ꝯiugiim sponsi
łͥobolis oritur facere nõ po¬
tuit ł obaliã iustam excusacionis

Expanded text:
on sint speratae nuptiae, post arras autem sponsalicias sponsa coniugium sponsi subolis oritur, facere non potuerit, vel ob aliam iustam excusationis
Abbreviated transcription (Latin):
entes dead̾ quadrupli ratione¬
placu̾it. Iextra definitionem hꝰ¬
legis si cautio penam istiplacio¬
nuis ꝯrinens fuerit interposita.
exutmq parte nullas iuresh¬

Expanded text:
entes de eadem quadrupli rationeplacuit. Extra definitionem legis si cautio poenam stipntinens fuerit interposita, e parte nullas vires
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpletum.xͣx. ⁊ quint̃ annũ. ł post
inpetratã ueniã etatis atꝙ in
modi antis suscepit. In simplu
aut .i. tantũm q. accepit. simi¬
noris etatis ÷ siue uirgo siue ui¬
dua sit. siue ꝑse siue ꝑtutorẽ
aut curatorem. ł aliã ꝑsonam

Expanded text:
quintum annum vel post impetratam veniam aetatis atque in modi arras suscepit: in simplum t tantummodo quod accepit, si minoris aetatis est, sive virgo sive vidua sit, sive per se sive per tutorem vel curatorem vel aliam personam
Abbreviated transcription (Latin):
te induplum tantũm ꝯuenit
teneri que ita  custo du cense
monium ꝯstare ꝓhi betur.Tõ
i quasi nullo modo facto ut¬
pote sinę cã easclem amis p̾s¬
titas tantumodo reddi ꝯsequ¬
enͣs ẽẽ ꝓspicimus. Rii quoq

Expanded text:
te in duplum tantummodo convenit teneri. Quae ita custodiri censemmonium constare prohibetur: tunc enim quasi nullo facto, utpote sine causa easdem arrasantummodo reddi consequens
Abbreviated transcription (Latin):
Darios. hocẽ ꝓuinciaꝵ rectores. Iocis qbꝰ¬
uiros aturbulenta obseruatiõe p̾torii
uacare ꝯtig̾it. Cũq eosad t̃ps petitoꝵ
intentio calũpniosa laraserit. ad sua
monastia i uenerbiles ccłas se ꝯferen¬
tes: sapienti am̃o p̾catione sollicita:
faciliusq aꝓr̾imo sãcro scis altarib ob¬
secundẽt: in suis larib ⁊ domiciliis ꝯs¬
tituti¶n hac aũ regia urbe siqn cuiꝰq
cro scĩs ecłiis obsecunt᷑. siue nicħos eralii
io sit licitũ memoratos cuiꝗͣ pulsare
iudicio. nͥ int̾ue sublimitatis dũ tarat
examine: uͥ eis ⁊ lũtitudinis honor cb̃it᷑
reseruet᷑. ⁊̃ oratoꝵ asfiuens indfensio¬
nib copia larga presteturs ł receret

Expanded text:
es, locis q religiosos viros a turbulenta observatione praetorii vacare contigerit cumque eos ad tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad sua se monasteria et venerabiles ecclesias conferentes sapienti animo, precatione sollicita faciliusque de proximo sacrosanctis altaribus obsecundent in suis laribus et domiciliis constituti. In hac autem regia urbe si quando cucrosanctis ecclesiis obsequuntur, sive monachos ex aliis io sit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum adfluens in defensionibus copia large praeste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia uenientes. cũ intue amplitu.¬
dinis iudicio ꝗo eis solũ ãlegnuimꝰ. litt
pulsati fum̃t reu̾entissimi orthodore fi¬
dei sacdõtes certe ycononii ult edẽ ae
fensores seudi. incausis cuuilib. s̃r siue¬
et̃ ecłasticis. nulla p̃bendafio euisots mo¬
lestent᷑ inuiria: set aut uicarisi fidiu̾s¬
sionib ꝯtradant᷑. quas t̾u stipłationũ¬
solẽpnis cautela uallau̾it: aut cauciõib
⁊ ꝓfessioni ꝓͥe. ac facłtatũ suaꝵ obliga¬
do. ut in causis ecłasticis nullũ alium
ꝯͣueniri fas sit. ncũ quẽ dispensatorem
soris ecłe fid̾i comuti p̃cipimꝰ execiitoi¬

Expanded text:
incia venientes, cum in tuae amplitudinis iudicio, quod eis solum delegavimus, lite pulsati fuerint, reverentissimi orthodoxae fidei sacerdotes certe oeconomi aut ecclesiae defensores seu clerici in causis civilibus suclesiasticis nulla praebendi fideiussoris molestentur iniuria, sed aut vicariis fideiussionibus contradantur, quas tamen stipt, aut cautionibus et professioni propriae ac facultatum suarum obligado, ut in causis ecclesiasticis nullum alium conveniri fas sit nisi eum, quem dispensatorem soris ecclesiae fidei committi praecipimus. Exsecuto
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ inqͣ idẽ testator d funct ꝯe̾. habeat
łgati ł fid̾i comissi poͣrtionẽ. d functi ꝓ¬
positũ modis om̃ib impletur. Nosiĩ
uico uł int̾ritorio testator mortẽ obier¬
it. illiꝰ ciuitatis uir reu̾entissimꝰ ep̃s exa¬
ctionẽ habebit. sub qͣ uicus uł t̾ritoriũ
ẽẽ dinoscit᷑. E& ne piũ dfunctoꝵ ꝓposi¬
tũ in ꝓba fraudatoꝵ calliditate celare

Expanded text:
beat legati seu fideicommissi petitionem defuncti propositum modis omnibus impleturus. Quod si in vico vel in territorio testator mortem obierit, illius civitatis vir reverentissimus episcopus exactionem habebit, sub qua vicus vel territorium esse dignoscitur. Et ne pium defunctorum propositum improba fraudatorum calliditate cele
Abbreviated transcription (Latin):
definitum nicħq ꝑmittatar ħrẽ
momenti. quoo cumdseusore as
quem minoris commoda ꝑtinebũt
docebit᷑ fuisse transactum. ꝑ iniqu¬
um ⁊ enim ut ꝯtra patriam uo¬
luntatẽ redempti forsitan tutori
aut curatoris admutat᷑ arbit᷑
mine adu̾sus commoda ꝓͥa in¬
ueniat᷑ laborare ꝯsilium.

Expanded text:
definitum, nihilque permittatur habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda pertinebunt, docebitur fuisse transactum. Periniquum est enim, ut contra patriam voluntatem redempti forsitan tutoris aut cuminae adversus commoda propria inveniatur laborare consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
mo ycõnomo cłoꝵ que agitanda sit me¬
moratã sũmã udetur eicede: cłs lite
pulsatꝰd executo rispꝓresioua qͣntitate
cautionẽ suã. cui nullum t̾n insertr̃
erit uisiurandũ qr ecłasticis regłis ⁊ can¬
one abĩssimis ep̃is antiꝗtus instituto.

Expanded text:
mo clericorum, quae agitanda sit, memoratam summam videtur excedere, clericus lite pulsatus det exsecutori pro residua quantitate cautionem suam: cui nullum tamen insertum erit iusiurandum, quia ecclesiasticis regulis et canone a beatissimis episcopis antiquitus instituto
Abbreviated transcription (Latin):
atiũ ÷ num̾ũ captiuoꝵ ⁊ data ꝓhis p̃cia
eũ manifestare p̃cipimꝰ ut ꝑ om̃ia i¬
pleant᷑ pͥie dficientiũ u̾oluntat̾es. ita
tm̃: ut religiossimi antistites gͣtis ⁊ siñ
ullo dispendio. p̾dicta gesta ꝯficiat. ne
humauitatis obtentu relicte pec̃ce. E
iudicõꝵ dispendiis erogent᷑. QQ̾o sites¬
tator qui hꝰ modi legatũ ł fidĩcomussr̃
ñ dsignata ꝑsona reliqͥt. barbare sit
nationiᷤᷤ ⁊ de eiꝰ patͥa aliqͣ em̾serit am

Expanded text:
m captivorum et data pro his pretia eum manifestare praecipimus, ut per omnia impleantur tam piae deficientium voluntates: ita tamen, ut religiosissimi antistites gratis et sine ullo dispendio praedicta gesta conficiant, ne humanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dispendiis erogentur. Quod si testator, qui huiusmodi legatum vel fideicommissum non designata persona reliquit, barbarae sit nationis et de eius patria al
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾i̾o cui fu̾ait dstinatꝰ aut astinata:
om̃ifariam socient᷑. Exreptis his facłtati¬
b quas forte censib a d scriptei ͤ ł uiri pu¬
tronatꝰ subiecti. ł curiali ꝯdicioni obño
quut. Nec enĩ iustũ ẽ bona seu pecudra
q̃ auit patrono ł gib c̃ent᷑. aut d̾no pos¬
sessionis cui ꝗs eoꝵ fuerat ascriptꝰ aut
adcurias ꝓtenore dudũ late  ꝯstitutiois
subcta forma ꝑtinere noscunt᷑. ab ecłiis.

Expanded text:
nasterio, cui fuerat destinatus aut destinata, omnifariam socientur. Exceptis his facultatibus, quas forte censibus adscripti vel iuri patronatus subiecti vel curiali condicioni obnoxiuunt: nec enim iustum est bona seu peculia, quae aut patrono legibus debentur aut domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, aut ad curias pro tenore dudum latae constitutionis sub certa forma pertinere noscuntur, ab ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
ientrã. sexcẽti parabolanĩ adhͦmõi solli¬
comidinẽ eligant᷑. ẽreeptis ĩudeł honora¬
tis ⁊ curia lib. Siꝗs at̾ exhis nat̾ali sor¬
te fu̾it absũptꝰ alt̾ ineiꝰ locum ꝓuolũ¬
tate eiꝰ d̃ sac̾dotis. exceptis honoratis ⁊
curialib subrogat᷑. Ita ut hii sexcenti
uiri reu̾entissimi sac̾dotis p̃ceptis ac dis¬
positiõib al secunda̾e subeiꝰ cura ꝯsistat
reliquisq̃ dudũ late legis forma ꝯplec¬
tit᷑. sr̃ his parabolani & spectacłis uta
uidiciis. cet̾isq sic̃ iam statutũ ẽ. custo¬
diendis.

Expanded text:
nin ad huiusmodi sollicitudinem eligantur, exceptis videlicet honoratis et curialibus. Si quis autem ex his naturali sorte fuerit absumptus, alter in eius locum pro voluntate eiusdem sacerdotis exceptis honoratis et curialibus subrogetur, ita ut hi sescenti viri reverentissimi sacerdotis praeceptis ac dispositionibus obsecundent et sub eius cura consistant: reliquis, quae dudum latae legis forma complectitur, super his parabalanin vel de spectaculis vel de iudiciis ceterisque sicut iam statutum est custod
Abbreviated transcription (Latin):
catholice ede ministroꝵ. loci ꝙͦ ipsiꝰ
⁊ diuini cultꝰ inuiriam. capitali in q̾¬
uictos suie ꝯfessos reos sententia: nou̾ĩt
cendi głam dreliꝗt. Sit qͦ cunctis lau¬
dabil. factas atroces sac̃dotib aut mini¬
tris inuirtas. luti publicũ em̃ ꝑseꝗ: ac
dtalib reis ultionẽ m̃eri. Ed si mltitr

Expanded text:
catholicae ecclesiae ministrorum, loci quoque ipsius et divini cultus iniuriam capitali in convictos sive confessos reos sententia noverit cendi gloriam dereliquit: sitque cunctis laudabile factas atroces sacerdotibus aut ministris iniurias veluti publicum crimen persequi ac de talibus reis ultionem mereri. Quod si multit
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Siqua ꝑcalũpniã postulacio iͦ¬
sr̃ criminalib causis ꝯpetentẽ iudicẽ d¬
atq illibata ẜ uari. ł rec̾ea iubeniꝰ. ut
oñis cłi atq nicħi. qui d̃ suis ciuutatibꝰ
ad hanc almam urbe̾ ccłastici negocii ł
religionis eã ꝓfisciscuntur. lut̾is ep̃i

Expanded text:
. Si qua per calumniam postulatio super criminalibus causis apud competentem iudicem datque illibata servari. Praeterea iubemus, ut omnes clerici atque monachi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem ecclesiastici negotii vel religionis causa proficiscuntur, litteris epi