comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tem placiut ut pb̃ri. diaconi. uł ceteri inferiores cłici incau¬
sis quas habuerint. siue iudiciis epõrum suorum questi fue¬
rint: uiciri op̃i eos audiant. & int eos quicqͥd est finiant.
cilia. uł ad primatꝰ ꝓiunciarum suarum. Ad transmarina
ltem qui puta uerit appellandum. anullo intra affricam
ad cõmunionem suscipiatur.
ecos penitentiam accepisse. unus qͥsq cetholicꝰ ep̃c̃ requirat.
ubi & ob quam causam apud eosdem hereticos perten¬
tiam susceꝑit. ut cum certis docum̃tis hoc ipsum : appro¬
bauerit. ꝓ qualitate peccati sic̃ eidem epõ eatholico uisũ
fuerit tempꝰ penitentie uł reconciliationis decernat
ꝑtinentia incatholicam unitatem lucrari conueniant᷑
a diligentibꝰ uicinis ep̃is ut id agere ñ morentur. Qds̃i intra
sex m̃ses adie conuentionis ñ essecerint. qͥ potuerit eas lu¬
crari: ad ipsum ꝑtineant. Ita sane ut si ille ad quem ꝑtinu¬

Expanded text:
tem placuit, ut presbyteri, diaconi vel caeteri inferiores clerici, in cautem placuit, ut presbyteri, diaconi vel caeteri inferiores clerici, in causis quas habuerint, si de judiciis episcoporum suorum questi fuerint, vicini episcopi eos audiant, et inter eos quidquid est finiant cilia vel ad primatus provinciarum suarum: ad transmarina autem qui putaverint appellandum, a nullo intra Africam ad communionem suscipiantur. oenitentiam aubi et ob quam causam apud eosdem haereticos poenitentiam susceperit, ut cum certis documentis hoc ipsum sibi approbaverit, pro qualitate peccati, sicut eidem episcopo catholico visum fuerit, tempus poenitentiae vel reconciliationis decernat.pertinentia in catholicam unitatem lucrari, conveniantur a diligentibus vicinis episcopis ut id agere non morentur; quod si intra sex menses a die conventionis non effecerint, qui potuerit lucrari ea ad ipsum pertineant; ita sane, ut si ille, ad quem pertinu
Abbreviated transcription (Latin):
uł a quibꝰ auis ppriis dantur iubeant diem pasde. Quodsi
athue eiusdem anni pisce dies iceri: est. ilie pcedens c¬
iiriqatuir. que mꝰ polet post consulatum in publicis pesis
cithedram existimant ptinere. ñ ita repeterint ut causas
suas ep̃is iudicantibꝰ agant. sed alio retinente in ruerits :
si ue nolentibꝰ siue uolentibꝰ plebibꝰ caruş suȩ decrim̃tũ
patiantur Et quicumq iam hoc fecerunt. si ñdum et int̾
ep̃os finita contentio. sed Adhue inde contendunt.: ille inde
discedant que constiterit p̃tmissis iudicinꝰ eccłasticis irru¬
isse. nec sibi quisq blandiatur sub primate ut rituieant
litieras impetrarit. Sedsiue habeat litteras siue ñ habeat.
conueniat eum qͥ tener. & eiꝰ litteras accipiat. ut appareat
pacifice tenuisse eccłam ad se ꝑtinentem. Si aut̃ aliquã
questionem retulerit. ꝑ epõs iudices causa finiatur. siue
quos eis primat᷑ dederit. siue qͦs ipsi uicinas cum consultu¬
e primatꝰ deleger. nt :¬

Expanded text:
is clericis propriis dantur, habeant diem Paschae. Quod si adhuc ejusdem anni Paschae dies incerta est, ille praecedens adjungatur quomodo solet post consulatum in publicis gestiscathedram aestimant pertinere, non ita repetunt ut causas suas episcopis judicantibus agant, sed si in alio retinente irruerint, sive volentibus sive nolentibus plebipatiantur: et quicunque hoc jam fecerunt, si nondum est inter episcopos finita contentio, sed adhuc inde contendunt, ille inde discedat quem constiterit praetermissis judicibus ecclesiasticis irruisse: nec sibi quisque blandiatur, si a primatu ut retineat litteras impetrarit; sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet et ejus litteras accipiat, ut appareat pacifice tenuisse ecclesiam ad se pertinentem. Si autem ille aliquam quaestionem retulerit, per episcopos judices causa finiatur, sive quos eis primatus dederit, sive quos ipsi vicinos cum consultu primatis delegerint
Abbreviated transcription (Latin):
pocest . CAPITULO .UIͦ. Sexto gradu ueniunt supra. Trita¬
uus Tritauia. Infra. T̃ rinepos Trinepais. Exoblico frif isoro¬
ris abncpos. Abneptis. fr̃is patruelis. sororis patruelis. Amitini
Amitine. consubrini. consubrinȩ. Patrui magni. Amite mag¬
ne. Auuncili magni. mat̾tere magnȩ. Nlepos nepais. ꝓprii fu¬
urim fuliꝰ filia. Iuibꝰ ex latere accrescunt. satrui. Pamite. Pro
iluuncli ꝓmat̾terȩ filiꝰ filia. Abpatrinis. Abamita id: ab aui
Septimo gradu quist̃ cognati recta linea supra infraq ꝓprus¬
noruinibꝰ ĩ appellantur. s in transuersa linea continentur
quitatum nomina cõmunent᷑ ultia qͦs nec affinitas in ueniri
nec successio potest ampliꝰ ꝓpagari.:

Expanded text:
e materni. Sexto gradu ueniunt supra tritauus tritauia. Infra trinepos trineptis: ex obliquo fratris et sororis abnepos abneptis, fratris patruelis sororis patruelis, amitini amitinae, consobrini consobrinae, patrui magni amitae magnae auunculi magni materterae magnae nepos neptis, propioris sobrino filius filia, quiavunculi, promaterterae filius, filia,  abpatruus, abamita. Hi sunt abavi timo gradu quinominibus non appellantur; sed ex transversa linea continentur, quitatum nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius prorogari.
Abbreviated transcription (Latin):
silia. Amitinꝰ. Amitina. id÷ amite filiꝰ filia. Consubrini dicunt᷑
quia ex duabꝰ sororibꝰ nascuntur. Iiubꝰ accrescit patruus magiꝰ
Amita magna. id÷ aui pat̾ni fr̃ ⁊ soror. Auunculꝰ magnꝰ. Nattera

Expanded text:
ss consobrini: quia ex duabus sororibus nascuntur. Quibus accrescit patruus magnus, amita magna, id est, avi paterni frater et soror. Avunculus magnus, matertera
Abbreviated transcription (Latin):
linea continetur. P ater. Mat̾. Inferiori: filiꝰ filia. Iuibꝰ nullȩ
aliȩ ꝑsonȩ iunguntur. IcAEło .uͦ. Sedo gradu continetur
suꝑiori linea. Auus. Auia. Inferiori. Hepos. Neptis. Intrans¬
uersa. fr̃. Soror. Iuȩ ꝑsone duplicantur. Auus enĩ ⁊ Auia
tam ex patre quã ex matre accipiuntꝰ. Iue ꝑsone sequentibꝰ quoq
gradibꝰ similit̃ ꝓ substantia earũ. quȩ in quo qͦ gradu subsistuñ.
ipso ordine duplicant᷑. Iste ꝑsonȩ in .uͦ. gradu idõ duplices ap
siue ex filio siue ex filia ꝓcreantur. FEr̃ ⁊ Soror ex transuerso
ꝓauia. Infra Pronepos. Proneptis. Ex obliquo fris sororisq: filius
filia. Patruus. Amita. id÷ patris fr̃ ⁊ Soror. Auunculꝰ Mat̾tera.
id ÷ matris fr̃ ⁊ soror. Scasło .iiͦi. Quarto gradi ueniunt supͣ.
Abauus. Abauia. Infra. Abnepos. Abneptis. Ex obliquo fr̃is ⁊ so¬
roris Nepos. Neptis. Er patruelis. Soror patruelis. id÷ patruifiliꝰ¬
uł filia. Consubrinus. consubrina. id÷ auunculi ⁊ matertere filiꝰ¬

Expanded text:
linea continentur pater, mater; inferiori, filius, filia, quibusque nullae aliae personae junguntur. CAPITULUM 2. Secundo gradu continentur superiori linea, avus, avia: inferiori, nepos, neptis. In transversa frater, soror, quae personae duplicantur. Avus enim et avia, tam ex patre, quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum, quae in quo gradu subsistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appsive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso  veniunt supra, proavus, proavia; infra pronepos, proneptis. Ex obliquo fratris sororisque filius vel filia; patruus, amita, id est patris frater et soror: avunculus, matertera, id est matris frater et soror. Quarto gradu ueniunt supra abauus abauia: infra abnepos abneptis: ex obliquo fratris et sororis nepos neptis, frater patruelis soror patruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filiu
Abbreviated transcription (Latin):
in exptos labores timeant. nec ea honoris ambitio &
ipsis inpena sit. & aliis pestifera erroris semina iaciañ.
quippe qͥ ñ didicere qd̃ doceant. Proinde uos patno
saliitantes affectu petimꝰ p̃cellentissimi filii ut tã de¬
testabile malii de regni uri studeatis finibꝰ ꝓhibere. &
nulla apud uos excusatio. nulla contͣ animã uram
suꝯgestio locĩ inueniat. qr ꝓculdubio facientis culpã¬

Expanded text:
inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecellentissimi Filii, ut hoc tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohibere, et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam vestram suggestio locum inveniat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeat medicinã: Aut qͣndo ppłm orationis clipeo
tueat᷑. qͥ iaculis se hostiũ feriendũ exponitꝰ Aut qͣlẽ
de se fructũ ꝓducturꝰ est. cuiꝰ ꝯraui peste radix infecta
est. as aior gͦ metuenda locis illis est calamitas ubi ta¬
les int̾cessores ad locũ regiminis addunt᷑: qͥ dĩ inse
iracundiam magis ꝓuocent. quã ꝑsem& ipsos ppłis
placare debuerant. Nec ħ qͥdem malũ sollicitudo ur̃a
patiat᷑ negligent̃ ad mittere qđ qͥda instinctu głȩ ina¬
nis illecti. ex laico repente habitu sac̃docii honorem
rectores. & qͥ docendi st̃ doctores. nec erubescunt uideri:
nec metuunt. Ducatũ animarũ inpudent̃ assumuns.
quibꝰ iua om̃is ignota doctoris est. & qd uł ipsi gradiantur.
dine exꝑtꝰ eligit᷑: quales animarũ duces. eẽ debent. qͥ
epatꝰ culm imatura cupiunt festinatione conscend̾e:
Huiꝰ saltem rei se cõꝑatione consident. & agg̃di rependi

Expanded text:
adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clippeo adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clippeo tueatur, qui iaculis se hostium feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cuius gravi peste radix infecta est? Maior ergo metuenda est locis illis fore calamitas, ubi tales intemagis iracundiam provocent, quam per semetipsos populis placare debuerant. Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis ilrectores, et qui docendi sunt, doctores, nec erubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota ductoris est, et quo vel ipsi gradiantur, dine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miũ. Ex qͣre agit᷑. ut ipsi qͦq qͥ sacros ordines appetunꝰ.
ñ uitã corrigere. ñ mores cõponerestudeant. sed diuitias
quibꝰ honor sacer emit᷑ conõgare. Hinc fit etiã ut insontes
& pauꝑes a sacris ordinibꝰ ꝓhibiti despectiq sint. Edum
innocentia pauꝑis displicet. dubiũ ñ est qđ p̃miũ illic
delicta cõmendet. qͥa ubi aurũ placet. & uitiũ. Hinc
gͥ ñ solũ in ordinatoris & ordinati anima letale uulnꝰ
magis int̾cessionibꝰ iuuari debuerat. p̃grauat᷑. Si enim
is cdignꝰ sac̃dotio credit᷑. cui ñ accionis merita. sed p̃mi¬
orum copiȩ suffragant᷑. restat ut nicħs in honores
eccłasticos grauitas. nicħ defendat industria. sed totũ
auri ꝓphanꝰ amor obtineat. Et dũ uitia honore nu¬
merant᷑: in locũ ultoris is qͥ fortasse fuerat ulciscendꝰ
adducit᷑: atq hinc sacerdos ñ ꝓficere sed ꝑire potiꝰ iu¬
dicatur. Wlnerato nãq pastore qͥscurandis quibꝰ ue

Expanded text:
ium? Ex qua re agitur, ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur satagant congregare. Hinc fit etiam ut insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lethalemagis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat. Et dum vitia munerantur honore, in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur; atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus
Abbreviated transcription (Latin):
est testis auctoritas. Templũ aut̃ dñs & redemptor
nr̃ inꝯssus. cathedras uendentiũ. colũbas eũtit.Ia uͦ
aliud est colubas uendẽ. nͥ p̃cium de manꝰ ĩpositione
drarũ utiq patent̾ euersione signatũ est. It tam̃ex¬
erit adhuc nequitiȩ prauitas uiressuas. Nam cogit
uendẽ. qͦs decipit ut emerent. Et duĩ ñ attenditur
qͥddiuina uoce p̃cipit᷑ gratis accepistis gratis date.
agitur ut crescat. & geminata fiat in uno eodẽq de¬
licto conditio: em̃tis scilic& & uendentis. It cũ liqueat
hanc heresi ante om̃s radice pestifera subrepsisse. aiq
in ipsa sua origine apłica esse detestatione dãpnatd.
cur ñ caueat᷑. cur ñ ꝑpendit᷑. qͥa benedictio illi in ma¬
ledictionẽ conũtitur. qͥ adhocfiat heretic ꝓmouet᷑..

Expanded text:
est testis auctoritas . Templum enim Dominus et Redemptor est testis auctoritas . Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit. Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de mannum impositione drarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere quos decipit ut emerent; et dum non attendit quod divina voce praecipitur: « Gratis accepistis, gratis date , » agitur ut crescat, et geminata fiat in uno eodemque delicto conditio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc haeresim ante omnes radice postifera subrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur, quia benedictio illi in maledictionem convertitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
uos olim discurrente ulilgatũ est. qđ ingalliarum
partibꝰ sacriordines ꝑ symoniacã heresi conferant᷑.
& uehem̃ti tedio meroris afficim᷑. si in eccłasticis offi¬
ciis quẽquã haba locũ peccunia. & fit scłare qđ
sacrum est. Quicuq gͦ hoc p̃cii studet datione pci
nulla sollicitudo de moribꝰ. nulla de uita sit discus¬
sio. sed ille solũmͦ dignꝰ qͥd. are p̃ciu suffecerit estimetꝰ:
Ex qͣre si recti libraminis examinatione pensetur.
du imꝑbe ad i anem gliam locũ festinat utilitatis¬
isqͥ inuitatꝰ renuit. quesitꝰ refugit. sacris est altaribꝰ. ad
mouendꝰ sic qͥ ultro ambit. uł inportunuĩ se ingerit
est ꝓculdubio repellendꝰ. Nam qͥsic nitit᷑ id altiora¬
conscendere. qͥd agit nͥ ut crescendo decrescat. & ascen
plex sine uenalitate concensꝰ pura p̃ferat᷑ electio.
ut ad suma sac̃dotii n suffragio uenditoꝵ ꝓuectus.
sed dĩ credat᷑ esse iuditio. Nam quã graue ominosit

Expanded text:
gatum est quod in Galliarum partibus sacri ordines per simoniacam haeresim conferantur. Et vehementi taedio moeroris afficimur, si in ecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, et fit saeculare quod sacrum est. Quicunque ergo hoc pretii studet datione mercnulla sollicitudo de moribus, nulla sit de vita discussio, sed ille solummodo dignus, qui dare pretium suffecerit, aestimetur? Ex qua re si recti libraminis examinatione pensetur, dum improbe ad inanem gloriam locum festinat utilitatisis qui invitatus renuit, quesitus refugit, sacris altaribus est admovendus, sic qui ultro ambit vel importunum se ingerit est proculdubio repellendus. Nam qui sic nititur ad altiora, quid aliud agit, nisi ut crescendo decrescat, ascemplex sine venalitate consensus, pura praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse judicio. Nam quia grave omnino sit
Abbreviated transcription (Latin):
Osequens. Nulli umquã de ordinationibꝰ aliquid̃¬
acciꝑe omino accipiendũ ẽẽ. constituo. neq ex da¬
tione pallii.neq ex traditione cartarui. neq ex ea
qua noua ꝑ ambitionẽ simulatio inuenit appel¬
latione pastelli. Iegͦ in ordinando epo pontisex manũ
imponit. eũ głicam uͦ lectionẽ minister legit. confir¬
mationis autẽ epłam eiꝰ notariꝰ scribit. sic ñ dec& ep̃m¬
manũ quã imponit uend̾e. ita minist uł notariꝰ ñ
deb& in ordinatione eiꝰ uocẽ sua uł calamũ uenũ¬
dare. Pro ordinatione:ͥ uł usu pallii seu cartis atq pastellis
eudem qͥ ordinandꝰ est ułordinat᷑: om̃ino aliqͥd dare ꝓi¬
beo . Ex. quibꝰ p̃dictis rebꝰ siqͥs aliqͥd huie cõmodi appel¬
latione exigere uł petere forte p̃sũpserit. indistricto
om̃ipotaitis dĩ examine reatui subiacebit. Is aut̃ qͥ
ordinatꝰ fuerit. sin ex placito neq ex actꝰ aut petitꝰ post
acceptas cartas & palliũ offerre aliqͥd cuilib& exclero

Expanded text:
sequens, nulli unquam de ordinationibus aliquid omnino accipiendum esse constituo, neque ex datione pallii, neque ex traditione chartarum, neque ex ea, quam nova per ambitionem simulatio invenit, appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo Pontifex manum imponit, evangelicam lectionem minister legit, confirmationis autem ejus epistolam notarius scribit. C. IV.  quam imponit, vendere; ita minister, vel notarius non debet in ordinatione ejus vocem suam, vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo, vel usu pallii, seu chartis, atque pastellis eumdem qui ordinandus est vel ordinatur, omnino aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis hinc aliquid commodi appellatione exigere, vel petere forte praesumpseomnipotentis Dei examine, reatui subjacebit. Is autem qui ordinatus fuerit, si non ex placito, neque exactus ac petitus, post acceptas chartas et pallium, offerre aliquid cuilibet ex clero
Abbreviated transcription (Latin):
anatheniatis int̾positione dãpnent᷑. idest ut nullꝰ ꝓ
adipiscendis eccłasticis ordinibꝰ dare aliqd cõmodũ
psumat: uł ꝓ datis accipe. NIeq ex laico habitu qͥsquã
repente audeat ad locũ sacriregiminis ꝑuenire. neq:
ut aliȩ mulieres cũ sacerdotibꝰ habitent. nͥ hȩ quȩ in¬

Expanded text:
anathematis interpositione damnentur, id est, ut nullus pro adipiscendis ecclesiasticis ordinibus dare aliquod commodum praesumat, vel pro datis accipere, nec ex laico habitu quisquam repente audeat ad locum sacri regiminis 1011 pervenire. Neque ut aliae mulieres cum sacerdotibus habitent, nisi hae quae
Abbreviated transcription (Latin):
numoꝵ p̃mia exordinatione ñ accipiunt. & tam̃
sacros ordines ꝑ humana ꝯra largiunt᷑ atq de largi¬
tate laudis solumꝰ retributionẽ querunt. hunimirũ
qđ ꝯratis acceꝑunt. gratis ñ tribuunt. qͥade impenso
officio scitatis expetunt nũmũ fauoris. Unde bene cum¬
iustũ uirũ describeret ꝓpha: ait. Qui excutit manꝰsuas
ab om̃i munere. Neq enĩ dix̃ qͥ excutit manꝰ suas a
munere: sed adiunx̃ ab om̃i. I aliud est munꝰ ab
obseqͥo. aliud munꝰ amanu. aliud minꝰ alingua.
Aunꝰ quippe ab obseqͥo est: subiectio indebite ĩpensa
Munꝰ amanu: peccunia. Munꝰ alingua: fauor. Qui
gͦ sacros ordines tribuit. tẽ ab om̃i munere manꝰex

Expanded text:
m praemia ex ordinatione accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur; atque de ipsa largitate laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceperunt, gratis non tribuunt; quia, Dei impenso officio, sanctitatis expetunt nummum faiustum virum describeret, propheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordine
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ura fratnitas p̃cellentissimũ filium ar̃m hildebtũ
regen ammonere studeat. ut huiꝰ peccati macula
a reno suo funditꝰ repellat: quatinꝰ om̃ps cds canto
illi apud se maiora retribuat. quanto eũ conspicit a&

Expanded text:
est ut vestra fraternitas praecellentissimum filium nostrum Childebertum est ut vestra fraternitas praecellentissimum filium nostrum Childebertum regem admonere studeat, ut hujus peccati maculam a regno suo funditus r apud se maiora retribuat, quanto conspicit eum et
Abbreviated transcription (Latin):
mala corrigat. quinecdum fleuit sua : Eteum adsaeros
or dines paulꝰ apłs neophitum uenire ꝓhibeat sciendũ
nob̾ est. quia sic̃ tunc neophitꝰ uocabatur. qui adhue
nerat plantatꝰ in fide. ita nunc int̾ neophitos deputamꝰ
qui adhue nouiis est inscã conuersatione. Scimꝰ autẽ
qdͣ edificati parietes. ñ priꝰ tignorum pondꝰ accipiunt.
nisi a nouitatis sue humore siccentur. nesi ante ponda
quĩ so ledentur accipiunt cunctã simul fabricã ad cerrã
deponant. Et cum ad hedificium arbusta suecidunus
ut pri uiriditatis humor exsicari debeat expectam.is.
nesi eis adhuc recentibꝰ fabricȩ pondꝰ imponitur. ex ipsa
nouitate curuentur & confracta ctiꝰ corruant. que in¬
mature in altum leuata iudebantur. Curgͦ hoc noti
subtilit᷑ in hominibꝰ custodit᷑. qđ inliguis quoq ac lapi¬
dibꝰ canta considatione ꝑpenditur.: Quade re necess

Expanded text:
mala corrigat, qui necdum sua flevit? Et cum ad sacros mala corrigat, qui necdum sua flevit? Et cum ad sacros ordines Paulus apostolus neophytum venire prohibeat, sciendum nobis est quia sicut neophytus tunc vocabatur qui adhuc noviter erat plantatus in fide, ita nunc inter neophytos deputamus, qui adhuc novus est in sancta conversatione. Scimus autem quod aedificati parietes non 783 prius tignorum pondus accipiunt, nisi novitatis suae humore siccentur, ne si ante pondera quam solidantur accipiant, cunctam simul fabricam ad terram deponant. Et cum ad aedificium arbusta succidimus, ut prius viriditatis humor exsiccari debeat exspectamus, ne si eis adhuc recentibus fabricae pondus imponitur, ex ipsa novitate curventur, et confracta citius corruant, quae immature in altum levata videbantur. Cur ergo hoc non subtiliter in hominibus custoditur, quod in lignis quoque ac lapidibus tanta consideratione perpenditur? Qua de re necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. & tanto ministerio dignꝰ ualeat repꝑiri. Quidũ
fuerit postulatꝰ cum sollempnitate decreti om̃ĩum subseri¬
ptione roborati & uisitatoris pagina ꝓsequente. ad nos
ueniat ordinandꝰ. ꝓuisuri ante om̃ia nec uilib& uite
uł meriti laicam ꝑsonam p̃sumatis eligere. & ñ solum
ille adep̃atus apicem nulla ratione ꝓuehetur. uerum
etiam uos nullis int̾ cessionibꝰ ueniam ꝓmereri posse cog¬
noscite. d̾ed om̃s qͦs ex uob̾ de laica ꝑsona aspirare consti¬
terit. ab officio & a cõmunione alienos faciendos ꝓcul
La quoq nob̾ est res ualde detestabilis nuncuta. qđ
quidã ex laieo habitu ꝑ appetitum głe temporalis
defunctis ep̃is tonsorantur. & fiunt subito sacer dotes.
Qua inre iam notandũ est qualis ad sacerdotiũ uenit.
qui repente de laico habitu ad sacrũ transit ducatum.
& qui miles numquã exticit. duxreligiosorum fieriñ
ꝑtimescit. Iuã iste suam p̃dicationem habiturꝰ est qͥ
fortasse numqua audiuit alienam: A ut quinoo aliena

Expanded text:
eat reperiri. Qui dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus, provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere. Et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione provehetur, verum etiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite. Sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirare constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos procul a quoque nobis res est valde detestabilis nuntiata, quod quidam ex laico habitu, per appetitum gloriae temporalis, defunctis episcopis, tonsurantur. et fiunt subito sacerdotes. Qua in re jam notum est qualis ad sacerdotium venit qui repente de laico habitu ad sacrum transit ducatum. Et qui miles nunquam exstitit, dux religiosorum fieri non pertimescit. Quam iste praedicationem habiturus est, qui fortasse nunquam audivit alienam? Aut quando aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ut accusitꝰ uł accusator in eoloco unde est ille qͥ accusat᷑.
locum sibi eligat ꝓximũ qͦñ sit difficile testes ꝓducere.
ubi causa finiatur. Et hinc leges dicunt. criminum
discussio ibi agitanda est. ubi crim̃ admissũ est. Nam
alibi criminũ reꝰ ꝓhibetur audiri. Et item. Siqͥs ad uer¬
sarium aut repeticione aut criminis obiectione pulsa¬
uerit: in ꝓuincia in qͣ consistit ille qͥ pulsatꝰ fuerit. si ui¬

Expanded text:
Ut accusatus vel accusator in eo loco unde est qui accusatur, Ut accusatus vel accusator in eo loco unde est qui accusatur, locum sibi eligat proximum, quo non sit difficile testes producere ubi causa finiatur; » et hinc leges dicunt: « Criminum discussio ibi agitanda est, ubi crimen admissum est: nam alibi criminum reus prohibetur audiri. » Et item: « Si quis adversarium aut repetitione, aut criminis objectione pulsaverit, in provincia in qua consistit ille qui pulsatur, su
Abbreviated transcription (Latin):
tanqua ꝑrecturꝰ ad eccłam suã uale fecisset collegȩ suo pb̾ro
gippitano hora fere .uͭ. & cum secũ nullii chericũ haberet.
in eodem restitisse. & apud qͣndam male famȩ mulierem.
& prandisse & cenasse. & in uicina domo & in ea dep̃hensus
est. & hoc negare ñ potuit. Nam que negauit: dõ dimisi
quȩ occultare ꝑmiss ñ est: iudicaui. Timui enĩ cõmitere
eccłam p̾sertim int̾ clericoꝵ circum latrantiũ rabiẽ con-¬
stitutam. Hec autẽ me prudentię tuę p̾cipue intimare
oportebat. ne aliqua tͥ fallacia subrip&. Sciebat enĩ iste uir
dni canones & ñ contempnebut seđm eosd̃ẽ sacros eanones
pͥmati suo minori scientia. & forte merito sed potiori
loco subdi. Obaudiens dicentẽ apłm. Obedite p̃positis
uris in dño. Ubi autẽ int̾ accusatores & accusatos causa
debeat agitari: cartaꝯinense concilium statuit diceis.

Expanded text:
tamquam perrecturus ad ecclesiam suam <uale fecisset collegae suo presbytero tamquam perrecturus ad ecclesiam suam <uale fecisset collegae suo presbytero Gippitano, hora ferme quinta, et cum secum nullum clericum haberet, in eodem fundo restitisse et apud quandam malae famae mulierem et prandisse et cenasse et in eadem domo madimisi, quae occultare permissus non est, judicavi. Timui ei committere ecclesiam, praesertim inter haereticorum circumlatrantium rabiem constitutam. Haec autem me prudentiae tuae praecipue intimare oportebat, ne aliqua tibi fallacia subreperet. » Sciebat enim iste vir Domini canones, et non contemnebat secundum eosdem sacros canones, primati suo, minori scientia et forte merito, sed potiori loco subdi, obaudiens dicentem Apostolum: Obedite praepositis vestris in Domino . Ubi autem inter accusatores et accusatos causa debeat agitari, Carthaginense concilium statuit dicens : «
Abbreviated transcription (Latin):
es augustinꝰ dic̃: Iuanius inqͥens uera sint quȩdã tami iui¬
dici facile credenda ñ sunt. nͥ certis indiciis demonstrentur.
Qui fecit qđ docuit. Cum indebita uł incredita ratione ad
pͥmatem suȩ ꝓ uinciȩ santipnĩ scribers quendã pbrm suum
abundantiũ p̃iudicatum esse demonstrat de eo dicers. Insi¬
nuaui prudentiȩ tuȩ abundantiũ quedam in fundo stra¬
bonianensi ꝑtinentem ad curam nr̃am ordinatũ fuisse pƀrm.
qͥ cum ñ ambulasset uias seruoꝵ di ñ bonam fama habere
cepit. Qua contritꝰ. ñ tam̃ temere aliqͥd credere uolens. sed
plane sollicitior factꝰ. oꝑam dedi. si quomͦ possem ad aliqua
mala conu̾sationis eiꝰ certa ꝑuenire indicia. Ac pͥmũ copi
eum peccunia cuiꝰdam rusticilni de uino apud se cõm̃dato.
int̾uertisse. ita ut nullam inde poss& ꝓbabilem reddere
rationem. Deinde coniuctꝰ att confessꝰ est. Die ieiunii natl̃
dͥñi qͦ etiam egippitana eccła sic̃ & ceterȩ ieiunabat. cum

Expanded text:
 Quamvis, inquiens, vera sint quaedam, non tamen judici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentur. » Qui fecit quod docuit, cum in reddita ratione ad primatem suae provinciae Xantippum scribens, quemdam presbyterum suum Abundantium a se judicatum esse demonstrat, de eo dicens : « Insinuo prudentiae tuae, Abundantium quemdam in fundo Strabonianensi pertinente ad curam nostram ordinatum fuisse presbyterum. Qui cum non ambularet vias servorum coepit. Qua ego conterritus, non tamen temere aliquid credens, sed plane sollicitior factus, operam dedi, si quomodo possem ad aliqua malae conversationis ejus certa pervenire indicia. Ac primo comperi eum pecuniam cujusdam rusticani de vino apud se commendato intervertisse, ita ut nullam inde posset probabilrationem. deinde conuictus atque confessus est die ieiunii natalis domini, quo etiam Gippitana ecclesia sicut ceterae ieiunabant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem ñ habeat. Iuales autẽ testes. uł cuiꝰ opini¬
onis ad cestimonium admittendi sunt: plurime leges
ostendunt. quȩ pene nulli habentur in cogite. quẽ
etiam & illud sanctiunt ut uilissimis testibꝰ etiam sine
corporali discussione credi ñ debeat. Et ite in libro .ui.
dicta fuerit: nec nom̃ sententię habere mereat᷑. Id
legale decretũ. & in passione dni suꝑ cuiꝰ caput posu¬
erunt causam ipsiꝰ scriptã & in martirũ passionibus
quando iudicati st̃ obseruatum multociens leximꝰ
& legatos apłicȩ sedis auctoritate leonis papȩ. dioscorũ
in calcidonensi concilio. & felicem acatũ. & siluerium.
papam uigilium & cet̾os romanȩ sedis pontifices ꝓscrip¬
turam plures qui resipiscere noluerunt. condempnasse¬
legimus:¬

Expanded text:
firmitatem non habeat. » Quales autem testes, vel cujus opinifirmitatem non habeat. » Quales autem testes, vel cujus opinionis, ad testimonium admittendi sunt, plurimae leges ostendunt, quae pene nulli habentur incognitae, quae etiam et illud sanciunt: Ut vilissimis testibus etiam sine corporali discussione credi non debeat; et item in libro sextdicta fuerit, nec nomen sententiae habere mereatur. Quod legale decretum et in passione Domini, super cujus caput posuerunt causam ipsius scriptam, et in martyrum passionibus, quando judicati sunt, observatum multoties legimus, et legatos apostolicae sedis, auctoritate Leonis papae, Dioscorum in Chalcedonensi concilio, et Felicem Acacium, et Silverium papam Vigilium, et caeteros Romanae sedis pontifices per scripturam plures qui resipiscere noluerunt legimus
Abbreviated transcription (Latin):
capituli.xui. de testibꝰ posuit. & canonicu esse decreuit.
Hoc quoq inquiens sepiꝰ agnouimꝰ. qm̃ quidã aut apud
locoꝵ defensores. aut apud clarissimos ꝓuinciarũ iudices.
aut etiam ut ad sol& hic apud p̃clarissimu magistrũ censꝰ
ingdientes. & querentes tanquã ab alio passi aliqͥd contra
leges. aut alit̾ iniusticiam sustinentes. aut dampnifacti
testes uolunt ꝓducere. & ne pꝰea obiciatur eis. qr ꝑ una partẽ
defensore aduenire & audire testes. Si uͦ noluerit ad¬
uenire sed contempserit. ut ex una parte testimonia ad¬
uersus aliam inutilia sint: sancimꝰ huiꝰ modi testimonia
ita ualere tanquã sin ex una parte consisterent. sedetiã
& ñ ex in euitabili qͣdam necessitate. uenire se ñ posse fir
mauerit. equalit̾ erunt tanquã si aduenissent. & nulla
utilitas ex contemptu suo ei adhibebit᷑. sed uidebunt᷑
quidẽ ex uriꝰ p̾sentia facta. Ecce inqͥt sc̃s gregorius
niat. Alioqͥn necesse est. ut qđ contͣ leges actum est.

Expanded text:
xto de testibus posuit, et canonicum esse decrevit: « Hoc quoque, inquiens, saepius agnovimus, quoniam quidam, aut apud locorum defensores, aut apud clarissimos provinciarum judices, aut etiam ut assolet hic apud clarissimum magistrum census ingrediuntur et queruntur, tanquam ab alio passi aliquid contra leges, aut aliter injustitiam sustinentes, aut damnificati testes volunt producere. At ne postea objiciatur eis quia per unam partem defensore, advenire aut audire testes. Si vero noluerit advenire, sed contempserit ut ex hoc ab una parte testimonia adversus aliam inutilia sint, sancimus hujusmodi testimonia ita valere, tanquam si non ex una parte consisterent, sed etiam et non ex inevitabili quadam necessitate venire non possit, aequaliter erunt tanquam si advenisset, et nulla utilitas ex contemptu suo ei adhibebitur, sed videbuntur quidem in utriusque praesentia facta. » « Ecce, inquit sanctus Gregorius,niat, alioquin necesse est ut quod contra leges actum est
Abbreviated transcription (Latin):
post uitam hanc unũquemq ꝓut zesserit recep¬
turum. qͥd ueniat in querelam tacere ñ licuit. sed
nob̾ necessitas loqui imꝑauit. dicente ꝓ pħa. Etalta
ut tuba uocem tuã. & cui om̃ium eccłarũ cura est. si
disimulem audiam dnm̃ dicentẽ. R ciecistis manda¬
tumdĩ ut traditiones ur̃as statuatis. Quidesũ est recere
mandatum dĩ qua priuato consilio & humano iuditio
nem p̾sumi & que ita sunt amaioribꝰ ordinata ut ne
uł leui susurrio debeant uolari ꝓprias quasclam
nouas obseruationes inducere. & p̾termiso fundamto¬

Expanded text:
post vitam hanc unumquemque ut gesserit recepturum, quid veniat in querelam tacere non licuit, sed loqui necessitas imperavit, dicente propheta: Exalta ut tuba vocem tuam: et cui omnium Ecclesiarum cura est, si dissimulem, audiam Dominum dicentem: Rejicitis mandatum Dei ut traditiones vestras statuatis. Quid enim aliud est rejicere mandatum Dei quam privato consilio et humano judicio nem praesumi, et quae ita sunt a majoribus ordinata, ut ne vel levi susurro debeant violari, proprias quosdam novas observationes inducere, et praetermisso fundam
Abbreviated transcription (Latin):
tate correpta: ñ ualuerit iuri debitum reddert. qͥd
ei faciat iugalis bonum ess& sisic ꝑmaneret: ut absti¬
nentiȩ uacaret. Sed qe hoc magnoꝵ est: qui se ñ potit
continere. nubat magis. Non tam subsid u opem subtrahat
ab illa. cui infirmitas p̃pedit & ñ stabilis culpa excludit.
ñ fuerint testes qͥ crimini illato appbent ueritatem.
uisiurandũ erit in medio. & illum testem ꝓferat. de in nocen¬
tiȩ suȩ puritate. euinuda & aꝑta sunt omĩa. sicq maneat
in ꝓprio gradu:

Expanded text:
tate correpta non valuerit viri debitum reddere, quid eius faciat iugalis: bonum esset, si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret; sed, quia hoc magnorum est, ille, qui se non poterit continere, nubat magis. Non tamen subsidii opem subtrahat ab illa, cui infirmitas praepedit et non detestabilis culpa excludit. atus, si certi non fuerint testes, qui crimini inlato approbent veritatem iureiurando, erit in medio. Et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia; sicque maneat in proprio gradu
Abbreviated transcription (Latin):
ctio & sepe contingit. ut hoc qd̾ malignꝰ spc̃ seminat
in cogitatione. caro in delectationẽ trahat. nec tam̃
animꝰ eidem delectationi consentiat & cũ caro deles¬
tari sine animo nequeat: ipse tñ carnis uoluptatibus
reluctans in delectatione carnali aliqͦmꝰ ligat᷑ inuitꝰ
ut ei ex ratione contradicat. ne consentiat & tñ delectatione
ligat᷑ sit. sed ligatum se uehement᷑ ingemiscat. Unde & ille
celestis exercitꝰ p̃cipuus miles gemebat dicens. Uideo aliam
legem in m̃bris meis repugnantẽ lerim̃tis mee. & capti¬
uum me ducentẽ in lege peccati quȩ est in m̃bris meis.
Si autẽ captiuus erat: minime pugnabat. Quappter
& captiuus erat & pugnabat. lgitur legim̃tis eiꝰ lex q̃
in m̃bris est repugnabat. Si autẽ pugnabat captiuus ñ
erat. Itaq est homo ut ita dixerim captiuus & lib. lib
ex iusticia: captiuus ex delectatione quã portat in uitꝰ:¬

Expanded text:
ctio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat ctio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectatione trahat, nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, ne consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in legeSi autem captivus erat minime pugnabat. Quapropter et captivus erat, et pugnabat: igitur legi mentis ejus lex, quae in membris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Itaque est homo, ut ita dixerim, captivus et liber. Liber ex justitia, captivus ex delectatione quam portat invit
Abbreviated transcription (Latin):
Uidet enim a qͣ radice inquinatio illa ꝓcesserit. quia
qđ cogitauit sciens: hoc ꝑtulit nesciens. Propt̾ea talẽ
pollucione a sacro misterio eꝯ die abflinere oport&.
Sed est pensandum utrũ in suꝯgestione an in delecta¬
tione. uł qd̾ maiꝰ est in peccati consensu cecidit ipsa¬
cogitatio. Tribꝰ enĩ modis impletꝰ᷑ omẽ peccatũ. uidelic&
suggestione. delectatione. consensu. Suggestio qͥppe fit
ꝑ diabolum. delectatio ꝑ carnem. consensu ꝑ sp̃m. quia
& primꝰ culpam serpens suggessit. Eua uelut ciro dele¬
enim malignꝰ spc̃ peccatũ suggerit in m̃te. si nulla peccati
delectatio sequat᷑: peccatũ omimͦꝰ ꝓpetratũ n est.Cũ
uͦ delectari caro ceꝑit. tunc peccatũ incipit nasci si aut̃
etiam ad consensum ex lib̾atione consentit. tẽ pecca¬
tum cognoscit᷑ ꝑfici. In suggestione ÷ͥ peccatisimens
est in delectatione fit. Nutrim̃tum in consensu ꝑfe¬

Expanded text:
Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. sa cogitatio utrum in suggestione, an in delectatione, vel quod majus, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum, quia et primam culpam serpens suggessit. Eva, velut caro deleenim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est. Cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam ad consensionem ex deliberatione descendit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati semen est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfe
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓhibitionem ꝑcipiendi corporis xp̃i. uł missarũ
sollempnia celebranda. Cuifortasse auc dies festꝰ
exigit. aut exhiberi ministeriũ ꝓ eo qđ sacerdos aliꝰ
in loco de est. ipsa necessitas compellit. mutatis uestibꝰ
cantet. Nam si sunt alii qͥ implere ninisterium
ualeant. illusio ꝑ crapulam facti. Aꝑcertione sacri
misterii corporis ꝓhibere ñ deb&. sed ab imolatione
sacri misterii abstinere ut arbitror humilit̃ debet. si
tam̃ dormientis m̃te turpi imaginatio n concusserit.
Nam sunt quibꝰ ita plerumq illusio uascit᷑ ut eoꝵ animꝰ
etiam in sõno corporis positꝰ. turpibꝰ imaginibꝰ ñ fedet᷑.
Quainre unũ ibi osteadit᷑ ipsa mensrea ñ tam̃ fͣea ł
suo iuditio lib̾a. cum se & dormienti corpore nicħ mẽ¬
minit. iudisse tam̃ in uigiliis corporeis meminit in
ingluuiem cecidisse. Sin uͦ ex turpi cogitatione uigi¬
lantis orit᷑ illusio dormientis. patet animꝯ reatꝰ suus.

Expanded text:
ad prohibitionem percipiendi corporis Christi vel missarum ad prohibitionem percipiendi corporis Christi vel missarum solemnia celebrandi, quum fortasse, aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit, mutatis vestibus cantet. Nam si adsunt alii, qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii prohibere non debet, sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet, si tamen dormientis mentem turpi imaginatione non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea non tamen sit, vel suo judicio libera: quum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporeis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus.
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris legis. sic̃ in suꝑiori capitulo iam diximꝰ pollutũ
dic̃. It nisi loto aqͣ & usq ad uesꝑum intrare eccłã non
concedit᷑. Qđ tam̃ alit̾ ppłs sp̃ualis intelligens sub eodẽ
intellectu accipiet. qd p̃fati sumꝰ. qͥ quasi ꝑ sompniũ
illuditur. qͥ temptatꝰ in munditia ueri imaginibus
in cogitatione inquinat᷑. sed lauandꝰ est aqua. ut culpas
in eadem illusione necessaria ualde discretio quȩ subti-¬
liter pensare debeat: Ex qua re accidat m̃ti dormientis.
Nam aliquando ex crapula. aliquando ex nature super¬
fluitate. uł infirmitate. aliquando ex cogitatione con-¬
tingit. Et quidẽ cum ex nature suꝑfluitate uł infir¬
mitate euenerit: om̃ ino hec illusio ñ est tim̃da quia
hanc aniiꝰ nesciens ꝑtulisse. magis delendꝰ est quã
fecisse. Cum uͦ ultra modũ appetitꝰ gulȩ in sum̃dis
alinitis rapitur. & iccirco humoꝵ retemptacula qri¬
uantur. Hab& exinde aninꝰ aliquem reatũ. ñ tam̃ usq

Expanded text:
veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, nisi lotum aqua ei usque ad vesperum intrare Ecclesiam non conceditur. Quod tamen aliter populus spiritalis intelligens, sub eodem intellectu accipiet, quo praefati sumus quia quasi per somnium illuditur, qui tentatus immundicia veris imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem quum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo haec illusio non est timenda: quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Quum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque
Abbreviated transcription (Latin):
Euchar istia cotidie ad cibum salitis accipitur. Sẽs ambrosi
dix̃. Si quotienscũq effunditur sanguis xp̃i in remissionẽ
peccatoꝵ effunditur: debeo semꝑ acciꝑe qͥa semꝑ pecco.
debeo semꝑ habere medicinam. Sẽs hilariꝰ ep̃c ait. Si tanta
ñ sunt peccata ut ex cõmunicet᷑ qͥs ñ se debet amedicina
corporis dñi separare. Unde tim̃dum est nediu abstra¬
ctus a xp̃i corpore alienꝰ remaneat a salute. Nam ma-¬
nifestum est eos uiuere. qͥ corpꝰ dñi adtingunt. ipso dño
dicente. Nisi manduca ueritis carnem filii hominis
& biberitis eiꝰ sanguinem: ñ habebitis uitã in uob̾. Iui
enĩ iam peccare qͥ eũ cõmunicare ñ desinat

Expanded text:
s accipitur. Sanctus Ambrosius dixit: Si quotiescumque effunditur sanguis Christi in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui semper pecco, debeo semper habere medicinam. S. Hilarius episcopus dixit: Si tanta non sunt peccata ut excommunicetur quis, non se debet a medicina corporis Domini separare. Unde timendum est, ne diu abstractus a Christi corpore, alienus remaneat a salute. Nam manifestum est eos vivere, qui corpus ejus attingunt, ipso Domino dicente: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
chro sepeliantur: IEX DICTIS AUGꝰ TITU DE EUCHARVSTIA
Otidie euchuaristie cõmunionẽ ꝑcipere nec laudo nec
uituꝑo. Om̃ibꝰ tam̃ dnĩcis diebꝰ cõmunicandũ hortor.
si tam̃ mens in affectu peccandi est. grauari magis dico
& cõmunicaturꝰ satisfaciat lacrimis & orationibꝰ. & con-¬
fidens de dñi miseratione accedat. ad eucharistiam intre-¬
pidꝰ & securꝰ. Sed hoc de illo dico quẽ mortalia peccata non
affirmat. cotidie faciat unꝰ quisq qđ scđm fidem suã pie
credit esse faciendũ. Neq enĩ litigauere int̾ se. aut qͥsquã
eorum se alti p̃posuit. Tacheus & ille centurio cũ alter
eorum gaudens indomosua susce ꝑit dñm. alt̾ dixerit.
dñe ñ sum dignꝰ ut intres sub tectum meũ. ambo saluatorẽ¬

Expanded text:
cro sepeliantur. cro sepeliantur. otidie eucharistiae communionem accipere nec laudo, nec vitupero, omnibus tamen diebus Dominicis communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico , communicaturus satisfaciat lacrymis et orationibfidens de Dei misericordia, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit, Zachaeus et ille centurio, cum alter eorum gaudens in domo sua susceperit Dominum , alter dixerit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum ; ambo Sal
Abbreviated transcription (Latin):
lia sunt constituti. Illud etiam ad necti placuit ut siqꝗͣ
absit facultates ȩccłȩ. necñ & dioceses ab aliis quibusq
possident᷑ ep̃is. iure sibi uindicent qđ tricennalis lex con¬
clusit. Iuia & ultͣ .xxx. annos nulli liceat appellare¬
qđ legum tempꝰ excludit. Quia & filiorũ nrõꝵ principũ
ita emanauit auctoritas. ut ultra triginta annos nulli
liceat ꝓ his appellare. quos legum tempꝰ excludit:
fundam̃tis etiam fuerit innouata sine aliqͣ dubitatione cum
in ea missarum fuerit celebrata sollempnitas. totiꝰ consecrati
onis scificatio implebit᷑. Si uͦ scĩaria que habelat ablata suns:
rursꝰ eorum repositione & missarum sollempnitate reueren.¬
tiam scĩficationis accipiet:¬
Ugustinꝰ dic̃. Soror scĩ benedicti: sepulta est in sepulchro
qđ ipse sibi p̃parauerat. ut quoꝵ mens una semꝑ fuit. in
dño. corum qͦq corpora sepultura ñ separ&. Ita in primo co¬
nubio coniuncti. quia una & eadem caro est: in uno sepul¬

Expanded text:
i non debeat. Illud etiam adnecti placuit ut si, quod absit, facultates Ecclesiae, nec non et dioeceses ab aliis quibusque possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et ultra triginta annos nulli liceat pr lex conclusit, quia et filiorum nostrorum principum ita emanavit auctoritas, ut ultra triginta annos nulli liceat appellare quos legum tempus exclusit. fundamentis etiam fuerit innovata, sine aliqua dubitatione, cum in ea missarum fuerit celebrata solemnitas, totius sanctionis sanctificatio implebitur. Si vero sanctuaria, quae habebat, ablata sunt, rursus eorum repositione, et missarum solennitate reverentiam sanctificationis accipiett. Soror sancti Benedicti sepulta est in sepulcro quod ipse sibi praeparaverat ut quorum mens una semper fuit in Domino, eorum quoque corpora sepultura non separaret. Ita in primo connubio conjuncti, quia una et eadem caro est, in uno sepul
Abbreviated transcription (Latin):
cognitis sententia regłarit᷑ ac legalit᷑ ꝓferri debeat
& eccłasticȩ & publicȩ leges demonstrant dicentes.
Obseruare iudices specialit̃ debent. ut in om̃ibꝰ causis
sententia quȩ delib̾ata fuerit. sententia constitutis
parit᷑ partibꝰ recitetur. ut abhis a quibꝰ causa dicta est
ad integrum quȩ dicta fuerit sententia cognoscatur.
Et item. Iuicqͥd in p̾sentibꝰ partibꝰ in causis fuerit or¬
dinatum. habebit plenissimam firmitatẽ. nec potest
ĩmutari. Et item. ł a que alta parte absente decer¬
nuntur. ium rerũ iudicatarũ ñ obtinent. & item.¬

Expanded text:
cognitis, sententia regulariter ac legaliter proferri debeat, cognitis, sententia regulariter ac legaliter proferri debeat, et ecclesiasticae et publicae leges demonstrant dicentes: « Observarsententia, quae deliberata fuerit, constitutis pariter partibus recitetur, ut ab his, a quibus causa dicta est, ad integrum, quae data fuerit sententia, cognoEt item: « Quidquid praesentibus partibus in causis fuerit ordinatum, habebit plenissimam firmitatem, nec poterit immutari. » Et item: « Ea quae, altera parte absente decernuntur, vim rerum judicatarum non obtinent. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
seruata iusticia ħ de quibꝰ accusaris. & cognoscitẽ &
finire sedm canonica instituta xp̃o reuelante possumꝰ
Ita autem fac ut adueniendũ ampiꝰ iammoras noti
ingeras. ne ipsate magis absentia obnoxium his quȩ
dñt adsignat. & nos in te hec resiñ solum ꝓpt̾ dicta
erimina quȩ purgare subt̃sugis sedetiam ꝓpt̾ in obe¬
dientiȩ culpam duriꝰ scił ut in contumacẽ cogat ex con¬
stionem uł postulatum maurentii ep̃i pꝰrecitatã sce¬
dulam quã obtulit placentinꝰ debuisse qͥdem ex sc̃o
concilio aduersus contumaces ep̃õs qui p̃cepti fuerars
Apͥmate suo ut occurrerent ad conciliũ. & ñ uenert᷑
scđm censuram sacer dotalem ferri sententiam. sed ser¬
uata eccłastica mansuetudine. datist̃ de concilio ele¬
eti iudices & misse sunt lictere ad eorũdem epõrum
pͥmatem. Iualit autẽ examinatis om̃ibꝰ & ad liqͥdũ

Expanded text:
servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta, Christo revelante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, nec ipsa te absentia magis obnoxium his quae dicuntur assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis, sed etiam propter inobedientiae culpam durius scilicet ut in contumacem cogat ex constionem vel postulatum Maurentii episcopi, post recitatam schedulam quam obtulit Placentinus: « Debuisse quidem ex sancto concilio adversus contumaces episcopos, qui praecepti fuerant a primate suo ut occurrerent ad concilium, et non venerunt, secundum mensuram sacerdotalem ferri sententiam; sed servata ecclesiastica mansuetudine, dati sunt de concilio electi judices, et missae sunt litterae ad eorumdem episcoporum primatem. » Qualiter autem examinatis omnibus, et ad liquidum