comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nib ꝑ qͣtitate delicti semiorsb ꝓpinquus
mibiimꝰ pocestatẽ. t qnos adinte decora
domestice lnoiᷤᷤ etempla non ꝓuocans.
saltẽ correccionis medicina ꝯpeslat᷑ ne¬
qr nos inpumẽdis minoꝵ uiciis potesta¬
tẽ imimũsum extendi uolum. s uure pa¬
trio auctoritas corrigat ꝓpinqͥ iuuem
etratũ. ⁊ pͥuata aĩadũsione cõpescar. . n
atrocitas fcĩ ius domestice em̃dacionis
ercedit placet en ormis delicti reos dedi

Expanded text:
pro qualitate delicti senioribus propinquis tribuimus potestatem, ut, quos ad vitae decora domesticae laudis exempla non provocant, saltem correctionis medicina compellat. Neque nos in puniendis morum vitiis potestatem in immensum extendi volumus, sed iure patrio auctoritas corrigat propinqui iuvenis erratum et privata animadversione compescat. Quod si atrocitas facti ius domesticae emendationis excedit, placet enormis delicti reos dedi
Abbreviated transcription (Latin):
iustuis fuccessor fuͣtur e. accepta bonoꝵ
possone. filius pri ꝑ ĩde habebitur atq
si fiia manu pat̾ grns ce h̾edem inscͥp¬
m̃ꝑ̃ aut .a. Si cestator codicillis qͦs
mpenas seratus confisiti incidisse. qd si
testm̃ dͣict sse codicillis significnum. ieg¬
ato quid issfid̾i comisso sbitine debes
pena uõ falfitib pͥncipalibsif̃to roniget

Expanded text:
iustus successor futurus esset accepta bonorum possessione filius patri, perinde habebitur, atque si sua manu pater tuus te heredem scm A. Atticio. Si testator codicillis quosin poenam senatus consulti incidisse. Quod si testamentum dictasse codicillis significavit, legato quidem vel fideicommisso abstinere debes, poena vero falsi tibi principali beneficio remit
Abbreviated transcription (Latin):
f̾rat indago. ut siquis tabulas testam̃ti.
cnogiapha testacionesq nec non ecia
taciones prmatasiss publicas. pacta ᷑
epłas uĩ ultinas uolũtates donacõnes.
uendicõnes. uł siquid ꝓlatum aliud
instituere conabitur habat accusandi
facisltatem ciulis at inquisicõtiis int̾
incta cuminateor ex legib penis con¬
pentib possit ucisci. eleg̾it¬

Expanded text:
fiat indago, ut, si quis tabulas testamenti chirographa testationesque nec non etiam rationes privatas vel publicas, pacta et epistulas vel ultimas voluntates, donationes venditiones, vel si quid prolatum aliud instituere conabitur, habeat accusandi facultatem. Civilis autem inquisitionis inter victa crimina reorum ex legibus poenis competentibus possit ulcisci
Abbreviated transcription (Latin):
siquistm̃ hunnõi reus fũt oblatus
trenuus at gladio consumatur. ad
b̾tine conditioins homĩes perm̃cel¬
sequitur si ea queingemior iam.
funt curahonores ⁊ dignitatẽ aisi
fiñt atemptare iss decirionatũ al¬
cipe. nisi iure aureor amilor inꝑpet̾¬
to apͥncipe sustentantur: tc̃ enĩquo¬
aduuunt ymaginem nõ statimi
ingenuitatis obtinet ⁊ sine ꝑiculo
ing̾enuoꝵ eciamosficia ꝑagunt pu
inpatria pat̾ni q̃ congnuit hom̃ib¬

Expanded text:
Si quis tamen eiusmodi reus fuerit oblatus,genuus autem gladio consumatur Drtinae condicionis homines persequitur, si ea quae ingenuorum sunt circa honores et dignitates ausi fuerint attemptare vel decurionatum adripere, nisi iure aureorum anulorum impetrato a principe sustentantur. tunc enim quoad vivunt imaginem, non statum ingenuitatis obtinent et sine periculo ingenuorum etiam officia peragunt pubin patria patroni, quae congruunt hui
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am cutu ꝑiculũ capitis subeat.
mĩꝑ aler.ã Satis apte diuoꝵ ꝑarẽ¬
tum meoꝵ lescͥptis declaratũ ẽ mor¬
ande solucioĩs grã adebitore falsicu¬
m̃ ob̾icitur. nchilomimꝰ salua excepe¬
ione cͥmuus debstorem ad solucion¬
em conpelli oportere.
d̃ a. icet ex tabisbis qs sub noĩe pa¬
ri cui urorem eiuis.i. noũcamtuam.
subrepto uõtestam̃to. falsas ꝓcislisse
alleras cũ crim̃ admissũ ignores. leg¬
atũ ascͥptum tibi cõsecutus sis tñ non
ĩpediens accusacõnẽ contra eam. mi¬
pletis sollempnib instituere.

Expanded text:
A. Valerio. Satis aperte divorum parentum meorum rescriptis declaratum est, cum morandae solutionis gratia a debitore falsi crimen obicitur, nihilo minus salva exsecutione criminis debitorem ad solutionem compelli oportere. Licet ex tabulis, quas sub nomine patris tui uxorem eius, id est novercam tuam, subrepto vero testamento falsas protulisse adlegas, cum crimen admissum ignores, legatum adscriptum tibi consecutus sis, tamen non impedieris accusationem contra eam impletis sollemnibus instituere.
Abbreviated transcription (Latin):
tataut matheraticũ. Mit magine no
cescat cãldi acmagi⁊ cetĩ quos maleficõ
ob facmor magiutud me instgus. appẽ¬
lat nec adhatc ptem aliguid molrant᷑:
sileat omib ppetuo diuinandi cĩnosit¬
as ⁊ em fuppticrũ capits ferer gładiou

Expanded text:
lat aut mathematicum, nemo cescat. chaldaei ac magi et ceteri, quos maleficos ob facinorum magnitudinem vulgus appellat, nec ad hanc partem aliquid moliantur. sileat omnibus perpetuo divinandi curiositas. etenim supplicium capitis feret g
Abbreviated transcription (Latin):
loris fuum dñi aiftuit aut custodie cõne
cã inuicsa cõiecit. dieruĩ distinctione sue
int̃preracione tepusa usiumgaiminis
metũ mortuo suuo sustineat. nec nõ ĩ¬
¶mod̾ate suo uneutatur t. tc̃ re̾ homicid¬
n st si uotũtate eum ictu fusns. nii iapid¬
iscecidit uł cc̃e telo usus ietale iustu iufli¬
rit aut suspendi laq̃o p̃ceꝑit⁊ss uissione
tenap̃ciꝑitandũ ẽẽ mandou̾it aut uen¬
publicis corꝑ̾feratũ uingnib lat̾a ꝑsec¬
tando. issexurendo oblatis ignib m̃bra.
aut tabescentes arcuiatro sangne pi¬
rxta same deffuentes ꝓpe imꝑis adeg̾it
cruciatib nitam reliqre ieuicia inma

Expanded text:
it aut custodiae causa in vincula coniecerit, dierum distinctione sive interpretatione depulsa nullum criminis metum mortuo servo sustineat. Nec vero immoderate suo iure utatur, sed tunc reus homicidii sit, si voluntate eum ictu fustis aut lapidis occiderit vel certe telo usus letale vulnus inflixerit aut suspendi laqueo praeceperit vel iussione taetra praecipitandum esse mandaverit aut venpublicis corpus, ferarum unguibus latera persecando vel exurendo oblatis ignibus membra, aut tabescentes artus atro sanguine permixta sanie defluentes prope in ipsis adegerit cruciatibus vitam relinquere saevitia
Abbreviated transcription (Latin):
consenꝰ fu electia᷑ gn̾atit om̃s omio uidie¬
os ir̃ai uiris disceptatores. nõ. At̃ liti¬
um pͥmoronim accipere. nu priꝰ. añ iudi¬
cialem sedem sacro iõe deponant scuptẽ.
⁊ hoc ꝑmaneat non solum inpͥncipio li¬

Expanded text:
consensu electi, et generaliter omnes omnino iudices Romani iuris disceptatores non aliter litium primordium accipere, nisi prius ante iudicialem sedem sacrosanctae deponantur scripturae: et hoc permaneat non solum in principio li
Abbreviated transcription (Latin):
suan lictis uideni eorum similem in̾
obtinentib siue abinicio hoc fu̾it ab
his scrptumiss p̃fato modo depoĩtum
dum arbit̃ eligebatur. siue post difin¬
itiuam sm̃ani hoc scriꝑtum ĩueniatur.
qd̾ cum sacram̃ti religione erus audiẽ¬
us arbit᷑ hoc litigatorib poscentib uł̾
scriptis uł depoĩcionib ne dcm̃ ẽ man¬
ifestum facientibus p̃stitĩr ĩuram̃tũ¬

Expanded text:
 litteris videlicet eorum similem vim obtinentibus, sive ab initio hoc fuerit ab his scriptum vel praefato modo depositum, dum arbiter eligebatur, sive post definitivam sententiam hoc scriptum inveniatur, quod cum sacramenti religione eius audienus arbiter hoc litigatoribus poscentibus et vel scriptis vel depositionibus, ut dictum est, manifestum facientibus praestiterit iuram
Abbreviated transcription (Latin):
dõ inspeciore adhibito causas ꝑferunt tr¬
utinandiis ⁊ ħ quid̃ insuirand̃ iudicia
torib ꝑiculosum sit ¶ patroni autem¬
ac causatum qui ut̾q parti suum p̃stantes
post narracionem ꝓpoĩtam ⁊ cẽdicionem
obiecͦt᷑m in qualicumq uidicio minore.
seumaiore. iss apud arbitros. suie ex con¬
ꝓmisso. iss alit̃ aatbdass electos saciosã¬
om̃ quid uirtute suꝯ omĩq oꝑe. ꝙ iustũ¬
⁊ uĩ examinau̾it. cientib fuis in fer¬
re ꝓcurent. nicħ subsidn relmq̃ntes qd̃
sibi possibile ẽ. non autem credita sibi
cansa cognita qd̾ mꝓba sit. iss penitus deᷤᷤ¬
ta. iꝑ̃ scientos p̃rucentesq mala conscia
uti patrocinant᷑ s ⁊ fic̃tamine ꝓoȩdente.
÷ anquid tle nbi cognitum fu̾it. acausa
ircedant ab huin᷑u coĩce̾ sese penitus se¬
parantees ꝙ̃ fub secuto mista licencia cõ¬
cedatur sp̃to litigãtori ad alt̾ius ad uoca¬
ni panocimum conuolare. ne melorib
contemptis. in ꝓba aduocacio subroget᷑.

Expanded text:
deo inspectore adhibito causas perferunt trutinandas. Et hoc quidem iusiurandum iudicialtoribus periculosum sit. Patroni autem causarum, qui utrique parti suum praestantes post narrationem propositam et contradictionem obiectam in qualicumque iudicio maiore seu minore vel apud arbitros sive ex compromisso vel aliter datos vel electos sacrosanomni quidem virtute sua omnique ope quod iustuum existimaverint clientibus suis inferre procurent, nihil studii relinquentes, quod sibi possibile est, non autem credita sibi causa cognita, quod improba sit vel penitus despta, ipsi scientes prudentesque mala conscientia liti patrocinantur, sed et si certamine procedente aliquid tale sibi cognitum fuerit, a causa recedant ab huiusmodi communione sese penitus separantes: hocque subsecuto nulla licentia concedatur spreto litigatori ad alterius advocati patrocinium convolare, ne melioribus contemptis improba advocatio subrogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nos cͣusa um ncentia detur udiqi⁊
eos duarum lsorarum amipena asfi¬
cere. ꝑ scolam palatinam exigenda: u
mliter pisolitis rõnso agreganda.
ipõ uiden iudice in sua sententra hoc
ipm manifestante qd̃ ꝑ patronos s̃e
uł fugientis.⁊ ił agentis oisacio facta.¬

Expanded text:
nos causarum, licentia detur iudici et eos duarum librarum auri poena adficere per scholam palatinam exigenda et similiter publicis rationibus adgreganda, ipso videlicet iudice in sua sententia hoc ipsum manifestante, quod per patronos causae vel fugientis vel agentis dilatio facta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝵ. ¶um debitoris seruum tbip¬
ignoris uire obligatum bonaom
unquondam rebus humanis exem¬
ptitenere ꝓficeatis. adusus eirmn da¬
n tibi acciõnes contra uis postulas.
siqłus int̃ seruum ⁊ lib̾um confistẽ
uissiũ indicium possit ad possessiõos
itaq pignoꝵ magis õfico iuiditis ne¬
ae te conuienit. qm islicita postislare.

Expanded text:
. Cum debitoris tui servum, tibi pignoris iure obligatum bona domini sui quondam rebus humanis exempti tenere profitearis, adversus eum dari tibi actiones contra ius postulas, si quidem inter servum et liberum consistere iudicium nullum possit. Ad possessionem itaque pignorum magis officio iudicis venire te convenit quam illicita postulare
Abbreviated transcription (Latin):
o  Remnonno u̾am noq insolitã
agredimur. s. antiquis quid legis¬
litorib placitam cum nõ contempta
st. non leue desmentum cau̾is infer¬
uentẽcinenĩ non est cognitum antĩ¬
quos iudices non anier iudicialera
cacilumaccipe. insi prius sacramẽ¬
u p̃stitissẽt omĩmodo sese ui ũitat¬
⁊ legum obsem̃atione eẽ indicium
dispoĩturos. cum gͥ ⁊ uiam non ĩus¬
itatam ĩuenimus ambulandã ⁊an¬
tencres legos nr̃e. que deuiram̃tis
posite fhit. non minimam fue uti¬
utatis erpienciam tingantib pre¬

Expanded text:
 Rem non novam neque insolitam adgredimur, sed antiquis quidem legislatoribus placitam, cum vero contempta sit, non leve detrimentum causis inferentem. Cui enim non est cognitum antiquos iudices non aliter iudicialem calculum accipere, nisi prius sacramentum praestitissent omnimodo sese cum veritate et legum observatione iudicium esse disposituros Cum igitur et viam non inusitatem invenimus ambulandam et anteriores leges nostrae, quae de iuramentis positae sunt, non minimam suae utilitatis experientiam
Abbreviated transcription (Latin):
elapsum tiñt: a canͣsa cecid̾int utẽ
quio nichominlis siumi hr̾e uigo¬
iem om̃em aut̃ iaciuram que er ħ
causa oritur. ac tiuores. ił cuito e.
ist  fideuissores cor.hedesq ⁊ res coꝵ.
⁊ om̃s quor in hac causa leginine in¬
terẽ redinidare. ¶Su aut̃ non suffic¬
iat pupsts us minorib eoꝵ suda:¬

Expanded text:
um et causa ceciderint, litem quidem nihilo minus suum habere vigorem, omnem autem iacturam, quae ex hac causa oritur, ad tutores et curatores et fideiussores eorum heredesque et res eorum et omnes, quorum in hac causa legitime interest, redundare: sin autem non sufficiat pupillis vel minoribus eorum subs
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoitis⁊ patronos cansarũ monũ orbe
frarum qui romano impio fupositusẽ
prius uirare ⁊ ita ꝑferre causas disposin¬
m̃us. necessariumduximus. ⁊ p̃sentem
legem poñe ꝑ qm sancimꝰ om̃ib̾ nc̃ibꝰ¬

Expanded text:
positis et patronos causarum in omni orbe terrarum, qui romano imperio suppositus est, prius iurare et ita perferre causas disposuimus: necessarium duximus et praesentem legem ponere, per quam sancimus in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
fuit c̃tatum sine ꝑp̃ instrim̃ta suie p̃p
quicqͣm aliud inqͣuꝯ necessitas ꝓ baci¬
onis inciubit. sancimus non aliter
easdem ꝓbaciones prestare comppelli n¬
si prius qui eas exposcit iuramentum
de calumpnia prestit̾ir qd̃ non causa di¬
fferendihumodi ꝓosint allegacionem
nam sac̃menti timore contenciosa litig¬
ancium instancia conpescitur ¶ ne at
ꝓperam inq̃stionem seruorum quidam
uementes sui animi ciidelitatem exce¬
rreant non alit concedius eis qui q̃l¬
tionem seruoꝵ exposcunt adħ uenire. ul
aiuidicib audiri. nisi prius tactis sacro¬
scĩs scupturis depõnant qd̾ non odio ser

Expanded text:
fuerit certatum sive propter instrumenta sive propter quicquam aliud, in quo necessitas probationis incumbit, sancimus non aliter easdem probationes praestare compelli, nisi prius qui eas exposcit iuramentum de calumnia praestaverit, quod non causa differendi huiusmodi proposuit adlegationes: nam sacramenti timore contentiosa litigantium instantia compescitur. Ne autem perperam in quaestionem servorum quidam venientes sui animi crudelitatem exerceant, non aliter concedi eis qui quaestionem servorum exposcunt ad hoc venire vel a iudicibus audiri, nisi prius tactis sacrosanctis scripturis deponant, quod non odio ser
Abbreviated transcription (Latin):
tuo egisti. iꝑ̃ iure accio tutele ũsbla¬
ta non ẽ ⁊ io̾ si rursus emdem uidi¬
tempeciers. contrautilemercercioe
reimditate. si de sp̃e de quaagis iie¬
dicio prore tractatum non esse aloi¬
ad non inutilit replicacione doli m̃a
mp. ¶ uociens q̃stio status ronorui
quo magis aput eum qͦq qui alioqͥn
tr st atias causa cognosce non possit. dis¬
cptãcis t̃minetur.

Expanded text:
tuo egisti, ipso iure actio tutelae sublata non est: et ideo si rursus eundem iudicem petieris, contra utilem exceptionem rei iudicatae, si de specie de qua agis in iudicio priore tractatum non esse adlegas, non inutiliter replicatione doli ma. Quotiens quaestio status bonorum quo magis apud eum quoque, qui alioquin super causa status cognoscere non possit, disceptatio terminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
putau̾it fugituus. millo mͦ itm̃ eand̾
utem resusctari concedimꝰ ⁊ ħ quid̃
pena actorifiat in poĩta. ¶ sinautẽ
reus abfũit. ⁊ siml eius ꝓcessent rec¬
sicio quemad modum ꝓ ꝑsona actor¬
is eominus. ⁊ absente reo ħ modiciũ
tib legib canͣtum ẽ ex ima parte ẽ¬

Expanded text:
putaverit fugitivus, nullo modo iterum eandem putaverit fugitivus, nullo modo iterum eandem litem resuscitare concedimus. Et haec quidem poena actori fiat imposita Sin autem reus afuerit et similis eius processerit requisitio, quemadmodum pro persona actoris ediximus, etiam absente eo eremodicium ribus legibus cautum est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ciens accitatum nicħ ẽ. ex quo posfi
t̃mino cause fieri domeciura no sol¬
um partem fugientẽ obseruacioẽ
iidicii relarere. s eciam momines
expensas. que consueto modo circa
lites expenduntur eum cõdempn¬
are. uera quantitate earũ sacram̃¬
tẽla qm sipꝑ lite reus exposui reoden¬
da que ⁊ si remanserit inribus euac¬
uabitrir. ¶smaut᷑ ex gestis apuo
se habitis parte actoris minime ĩẽ¬
ta possit inueniriuia exqua manifes¬
tumeifiãt quid statuendum fit. ⁊ ab¬
sente actore si eum meliorẽ cauisã hre
⁊ presentem reum absenti actoricon¬
dempnarq expensis tm̃modo utis re
quas leguine se expendisse uirauit
condempnacione excipiendis. quia
hane penam actori⁊ meliorem camh¬
abenti pp̃ iolam absencie contumaci¬
am inpommus snullo penit᷑ ei reg̃ssu
adeand̾ ntem conseruando. s acrorꝯ
cumax cadat omĩm delte: si reus
absolitur. ¶ Nũo aliq̃ condempã¬
cio c̃ẽ reum ꝓabsente actore ꝓferat᷑.

Expanded text:
ciens actitatum est, ex quo possit termino causae certa fieri coniectura, non solum partem fugientem ab observatione iudicii relaxare, sed etiam in omnes expensas, quae consueto modo circa lites expenduntur, eum condemnare, vera quantitate earum sacramtela, quam super lite reus exposuit, reddenda: quae et si remanserit, viribus vacuabitur. Sin autem ex gestis apud se habitis parte actoris minime inventa possit invenire viam, ex qua manifestum ei fiat, quid statuendum sit, et absente actore, si eum meliorem causam habernon moretur et praesentem reum absenti actori condemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendisse iuraverit, condemnatione excipiendis, quia hanc poenam actori et meliorem causam habenti propter solam absentiae contumaciam imponimus. Nullo penitus ei regressu ad eandem litem conservando: sed actor contumax cadat omnimodo lite, si reus absolvetur: sin vero aliqua condemnatio contra reum pro absente actore proferatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃tum p̃stit̾t. quoo ieuma dare añte est
dispoĩtum. ¶ S quia ueremi᷑ ne forte qͥdã
costusione. aliq̃ utentes remitẽ indeantur
sibi huim sacram̃tum ⁊ ex p̃dicta dissinis
noscant iugorem suum eũentos quia nõ
ꝓcomodo priuatoꝵ s. ꝓ comumi utstitate p̃¬
sentemlegem posuimꝰ nimnne patitale sa¬
cram̃tum ren̾nti. s onimõdo hoc ⁊ ab acco¬
re. ⁊ afugiente exigi. ne paulatim uideatꝰ
hinꝰm ieo defraudati ⁊ sac̾m̃tum uł princi¬
palium ꝑsonarum uł aduocatoꝵ exgnac̾q
causa murisari. ¶ hoc ⁊̃ hin legi adendum
eẽ sancunua nt siquis ꝓ alio litem mou̾e
uolu̾it. nssio mandato ꝓbato s ꝑfideussion¬
em ratam rem oñm hĩturumn. suam ꝑsonaᷤ
confirmauit. ne ułex hac mnachinacõne
lex cirimiscribi uideatur. sancimiꝰ quicẽ
pasona quis litem mouere uolũit sine pro
liquo corpore. uł uico. nł alia imim̃fitate
ifideissionem quiõ solitam p̾stan. litemat̃

Expanded text:
stiterit, quod reum dare antea dispositum est. Sed quia veremur, ne forsitan quidam collusione aliqua utentes remittere videantur sibi huiusmodi sacramentum et ex praedicta dissimulanoscant, vigorem suum exercentes, quia non pro commodo privatorum, sed pro communi utilitate praesentem legem posuimus, minime pati tale sacramentum remitti, sed omnimodo hoc et ab actore et a fugiente exigi, ne paulatim videatur huiusmodi res defraudari et sacramentum vel principalium personarum vel advocatorum ex quacumque parte mutilari. Hoc etiam huic legi addendum esse sancimus, ut, si quis pro alio litem movere voluerit nullo mandato prolato, sed per fideiussionem ratam rem dominum habiturum suam personam firmaverit, ne vel ex hac machinatione lex circumscribi videatur, sancimus si persona quis litem movere voluerit sive pro aliquo corpore vel vico vel alia universitate, fideiussionem quidem solitam p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quib homib cẽ se litigandum ẽ
Respiciant funciones. non ultͣtrie¬
iorem seu minore ꝑagant ad min¬
istracionem siue magistratib posi¬
ti funt uł exaula nra dati.uł ex nr̃is
ꝓc̃ibus delegati non eẽ eis concedẽ¬
dum ust̃uis lices qmͣ tuenini spacõ
extende. hoc enim iudicialis mag̃
eẽ potestatis nemoᷤ ẽ qui ignoret.
nam sup̃i uoliu̾̃ne. nullus ramau¬
dar muenitur qui possit inuito
udice ntem ꝑtelare. ¶ Et siquid̃
pars actoris cessau̾it qͥtemis multi¬
plicidacione reus fatigetur.⁊ tne
tñieis suꝑsit. licencia erir udici ꝑ
executores negocii actorem requi¬
rere parte fugiente ex uma parte
actoris absenciam incusantȩ. iudi¬
cibus omĩo suas aures huiꝰq̃stiõi
ita accoris pars fĩt inuenta ⁊ neq¬

Expanded text:
 quibus hominibus contra se litigandum est, respiciant functiones, non ultra trieiorem seu minorem peragunt administrationem, sive in magistratibus positi sunt vel ex aula nostra dati vel a nosibus delegati, non esse eis concedendum ulterius lites quam triennii spatio extendere. Hoc etenim iudicialis magis esse potestatis nemo est qui ignoret: nam si ipsi voluerint, nullus tam audax invenitur, qui possit invito iudice litem protelare Et si quidem pars actoris cessaverit, quatenus multiplici dilatione reus fatigetur, et trtantum ei supersit, licentia erit iudici per exsecutores negotii actorem requirere, parte fugiente ex una parte actoris absentiam incusante et iudicibus omnimodo suas aures huiusmodi quaestioni ita actoris pars fuerit inventa et neq
Abbreviated transcription (Latin):
płis non alit̾ utatur. nsi prius ⁊ ip̃e
uiraũit quoo putans se bona instan¬
qa uti ad reluctandum ꝑuenerit. ⁊ pꝰ¬
ea utrĩq partis uiros disertissimos ad¬
uocatos scd̃m ꝙ iam dispoĩtum ẽ anb̾.
iusiurandum p̃stare sacro scis uidelice
eingłiis añ idicem positis. ¶ sin aut
uł dignitas isł sexiis ꝑsone non conces¬
serit eam ad iudicem uenire. indonum
ntigantis sacram̃tum ꝓced̾e̾ altã iuide¬
licet parte. iis ꝓcuratore eius p̃senite.
I uo obseruan oportet:⁊ si cutores. ił ca
aucroritate legitima gunt. conuenit:
ip̃os inremrande affici. quia ip̃i cansa
scientes ita ad eam ꝑueniunt. nec enĩ:

Expanded text:
tionibus utatur, nisi prius et ipse iuraverit, quod putans se bona instantia uti ad reluctandum pervenerit: et postea utriusque partis viros disertissimos advocatos, quod iam dispositum est a nobis, iusiurandum praestare, sacrosanctis videlicet evangeliis ante iudicem positis. Sin autem vel dignitas vel sexus personae non concesserit eam ad iudicem pervenire, in domo litigantis sacramentum procedere, altera videlicet parte vel procuratore eius praesente. Quod observari oportet et si tutoauctoritate legitima gerunt. Convenit enim et ipsos iureiurando adfici, quia ipsi causam scientes ita ad eam perveniunt. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
pano agitris psima parte. nł ydonea un¬
usntatis poeant qd si actor noliit suone
lactamtum catumpnie: hoc legiinie
fait apbatum noꝵliceat eipentus adn
tes pisemie .s. cadat abimitituta atione
Qu pbus uitigator: tusticia uidicum ei

Expanded text:
o agitur vel plurima parte vel idonea universitatis procedat. Quod si actor noluerit subire sacramentum calumniae et hoc legitime fuerit approbatum, non liceat ei penitus ad litem pervenire, sed cadat ab instituta actione quasi improbus litigator, et tristitia iudicum ei
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑtus post.his ibi desuctis. legis
cornelie Hñficio. reũsus. successiones
cepciomis amnie. que huie obicisolz
obiectu. res uendicare: non ꝓ hib̾is.
accioneni possessio pariat adũsano
asienacione ⁊̃ iudicii mutandi causa
celebrata. m̃m. restitucio edicto ꝑꝑetu
o ꝑmitatur. intlłigis qd̃ si remꝰ ne se¬
cum agatur quipossidebat nenside¬
d̾it ⁊ empiori iradidit quem eleg̃is
conueniendi cibi tributam iute esse
misso uir̃ ꝑfect̃o addiciappłłare non
poͦsse seꝑe rescriptum ẽ quia nec iud¬
icati acͣcio inde p̃stari poł s⁊ ob hoc ĩui¬
cempena ꝓmititur. ut metti eius a
placitis non recedaturꝰ s siultͣdiem
conpmiss o conphensum iudicatũ ẽ
quiei non ꝑarnerit.

Expanded text:
captus, post his ibi defunctis legis corneliae beneficio reversus successiones ceptionis annuae quae huic obici solet obiectu res vindicare non prohiberis. actioni possessio pariat adversarium, alienatione etiam iudicii mutandi causa celebrata in integrum restitutio edicto perpetuo permittatur, intellegis, quod, si rem, ne secum agatur, qui possidebat venumdedit et emptori tradidit, quem elegeris conveniendi tibi tributam esse iure misso iure perfecto aditi appellari non posse saepe rescriptum est, quia nec iudicati actio inde praestari potest et ob hoc invicem poena promittitur, ut metu eius a placitis non recedatur. Sed si ultra diem compromisso comprehensum iudicatum estqui ei non paruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
enmo arale ip̃c isłamptiꝰ ueticet. in qͦ
um ep̃e ciusa fimatur sinaut minus
ut non in minore ꝑfectianni tp̃r ltem
possit suorogatus index tam drsentere:
qm̃ det̃nare ¶ slo ꝑculdubio obse¬

Expanded text:
amplius residet, in quo uum tempus causa finiatur: sin autem minus ut non in minore perfecti anni tempore litem possit subrogatus iudex tam discutere quam terminare. Illo procul dubio obse
Abbreviated transcription (Latin):
tũm inscuptis ap̃ conꝑmissanũ indic¬
em fcm ita tpris int̾riipcionem induce.
qi inordiano iudicions tuiss inchoata
respiciens ił ꝓfessimu ẽ. iii acestatumꝙx.¬
sse eo eciam inordinariis uti iudiciis.

Expanded text:
ptis apud compromissum iudicem factum ita temporis interruptionem inducere, quasi in ordinario iudicio lis fuisset inchoata.respiciens vel professum est vel attestatum, posse eo et in ordinariis uti iudiciis.
Abbreviated transcription (Latin):
at cause dilgcr e Tonoranͣtis .s. achent¬
ib qm date qsint duenissimis togo¬
ns omi moeo prestañdis. ⁊ si ce łulint.
ꝑ erecutores negtõrum exigendĩs ne
ꝓ aͣtio patronum eligere malueut ħ
aut omĩã momĩb his a nob cauta
funt. quib ꝑfectẽ etatis constitutis
arbitrium suum ꝓ om̃ĩb fufficitꝰ si

Expanded text:
entibus, qui dare possint, disertissimis togatis omnimodo praestandis et, si cessaverint, per exsecutores negotiorum exigendis, ne pro alio patronum eligere maluerit. Haec autem omnia in his nobis cauta sunt, quibus perfectae aetatis constitutis arbitrium suum pro omnibus causi
Abbreviated transcription (Latin):
oriꝰ fu̾it inuentus. ocͣ absentem ꝓm̾e
condempnacionẽ non cess que ad
effectum ꝑducatur. ⁊ perres ⁊ facul¬
tatos fugientis uictori satisfiat᷑. siue
ip̃e udex ex sua uirisdicione ħ facẽ
pot̾. siue ꝑrelacionem ad maiorem
iudicem hoc refatur ex colegitima
ma contͣ reͦs contumacis apiatur
nulla licencia ei uł alii ꝑsonam eiꝰ
solam p̃tendenti concedenda cẽdicen¬
di cũm inpossessionẽ exhrisꝰ causa a¬
ctormitatur. nec si reũsus ueus fu
ene ⁊ nolũit fideussionendare. ⁊ po¬
cludimus. ¶ cum aut̾ hemodici¬
uin uenulatur sine ꝑ actore sine:
culõ celebretur. cum enĩ tr̃ibiles
in medio ꝓpomuntur scripfure nti¬
gatoris absencia dĩ p̃sencia repłe¬
tur. nec enĩ ꝑtimescat᷑ appllonis ob¬
stacłum cum qui contumacit᷑ abeẽ
noscitur nulla ꝓuocacionis licẽcia

Expanded text:
absentem promere condemnationem non cesset, quae ad effectum perducatur: et per res et facultates fugientis victori satisfiat, sive ipse iudex ex sua iurisdictione hoc facere potest, sive per relationem ad maiorem iudicem hoc referatur et ex eo legitima via contra res contumacis aperiatur: nulla licentia ei vel alii personam eius solam praetendenti concedenda contradicendi, cum in possessionem ex huiusmodi causa actor mittitur: nec si reversus fuerit et voluerit fideiussiones dare et poionem excludimus. Cum autem eremodicium ventilatur sive pro actore sive culo celebretur. Cum enim terribiles in medio proponuntur scripturae, litigatoris absentia dei praesentia repletur, nec pertimescat iudex appellationis obstaculum, cum ei, qui contumaciter abesse no
Abbreviated transcription (Latin):
ionis constitute arbitum nise iusceꝑint.
int̃posuu̾int augienciam abonũ idici¬
ali agmine seꝑaran ur earĩm eleccice̾
milła pena misla pacti exccpcõ adũsus:
uistos eaͣrum cumũentores habeatur.

Expanded text:
ium in se susceperint interposuerint audientiam, ab omni iudiciali agmine separari, ut ex earum electione nulla poena, nulla pacti exceptio adversus iustos eorum conventores habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
comͣitatur ⁊ ne detur licencia ꝑsidiꝰ¬
etude. sacratissimo arbitrio ⁊ hixi̾m rẽ
censsemus ẽẽ conponendam. Si gꝰ int̾
auctorem ⁊ reum nec non ⁊ ip̃m iudĩoe
fine consensum ut cum sacramentire¬
ligione lis ꝓcedar ⁊ ip̃i quid̾ licigatores
scriptis hoc sus manib uł ꝑ ꝓublicas ꝑ¬
sonas scuipsine. ułapue ip̃m arbitrum
mactis ꝓpria uoce deꝑosuint qo sacram̃¬
tis p̃stitis arbit̾ electus ẽ. hoc eciam ad¬
dito qd̃ ⁊ ip̾e arbit̃ uiram̃tum p̃stitit. sr̃
lite cum omĩ u̾itate diuim̃da eiꝰ diffin¬
icionem ualidam omĩmodo custodoi. ⁊
neq reum. neqi aucorem posse discedẽ
s teñ omĩfariam quatenus obedire:
ei conpellantur. E fiaut dearbition

Expanded text:
et detur licentia perfidiere, sanctissimo arbitrio et huiusmodi rem censemus esse componendam. Si igitur inter actorem et reum nec non et ipsum iudicem fuerit consensum, ut cum sacramenti religione lis procedat, et ipsi quidem litigatores scriptis hoc suis manibus vel per publicas personas scripserint vel apud ipsum arbitrum in actis propria voce deposuerint, quod sacramentis praestitis arbiter electus est, hoc etiam addito, quod et ipse arbiter iuramentum praestitit super lite cum omni veritate dirimenda, eius definitionem validam omnimodo custodiri et neque reum neque actorem posse discedere, sed tenere omnifariam, quatenus oboedire ei compellantur. Sin autem de arbitro
Abbreviated transcription (Latin):
abulis hec enarrare pp̃ consuetudinẽ
um conpesti ea facere quibus consens¬
it qualis enm disferencia ẽ si hiiꝰmodi
bictum transimtatur. si enim uba consu¬
eta stipislacionum ⁊ subtilis ĩmo magis
fuperuacua obseruacio ab aũia recessa est.
nos qui nuꝑ legib a nob̾ scriptis multa
nicia stipulacionum muitasq ambagẽ
suiris amplitamꝰ. ut siquis hec scupse¬
rt. isł unum exhis. ad quiesc̃e eis conpel¬
latur. ⁊ ea ad esfectum omĩmodo ꝑducere
cum non est iisumle hoc p̃p hoc scripfis

Expanded text:
abulis haec enarrare propter consuetudinem m eum compelli ea facere quibus consensit. Qualis enim differentia est, si huiusmodi bulum transmittatur. Si enim verba consueta stipulationum et subtilis, immo magis supervacua observatio ab aula concessa est, nos, qui nuper legibus a nobis scriptis multa vitia stipulationum multasque ambages s iuris amputamus, ut, si quis haec scripserit vel unum ex his, adquiescere eis compellatur et ea ad effectum omnimodo perducere? cum non est verisimile haec propter hoc scri
Abbreviated transcription (Latin):
s. ¶um antea sancium tuerat marbitis
engenois quos neq pena conpinissi ual¬
iabar nosͣ uidexͣ dederat. s milla p̃cedente
ꝓcreabat. Siquid̃ ꝓ parte pulsata forma
netur incħ ex eo ꝓced̾e ei p̃sidis sancimius
m eos arbitros quos p̃diximus ⁊ quosi
talis consensus esegit fub eo pacto inscͥptis
us non inscriptis huto. uit eorum diffimciõi
stetur. siquid subscripsint postq̃ͣm diffim
cioꝓcedir qd non diplicet ambabus ptib

Expanded text:
. Cum antea sancitum fuerat in arbitris eligendis, quos neque poena compromissi vallabat neque iudex dederat, sed nulla praecedente a stetur, procreabat, si quidem pro parte pulsata forma neretur, nihil ex eo procedere ei praesidii: sancimus in eos arbitros, quos praediximus et quos talis consensus elegerit sub eo pacto in scriptis vel non in scriptis habito, ut eorum definitioni stetur, si quidem subscripserint, postquam definitio procedit, quod non displicet ambabus partib
Abbreviated transcription (Latin):
liceat uł iftm̃ uł condicione ex lege̾
uł in remaccionem utilem instituer¬
e scd̃m qd̃ fcĩ qualitas postulau̾it ¶ si
aue̾ inscuptura aut depoĩcione nicħ
tasle apari̾nt una auẽ pars dicat uira¬
m̃tum eẽ p̃stitum qͣtinus arbitrali
arbitu sermiones mimme ẽẽ credẽdos:
cum ⁊ siquis uiram̃tum datum esse
non uidice suspecto nec hoc scriptura
parcium testante concesserit inc̃ti cer¬
caminis conpoĩcõ que int̾ homines
iꝑitos seꝑe accidit. non aliꝙ robrir
rebus iudicatis inf̾ar. s inhuiꝰmͦ ca¬
su hec obtineant. que uetẽs sr̃ arbitͥs
eligendis sanx̃iuit. E siquis postar¬
bitn diffinicionẽ subscũpsit. eny¬

Expanded text:
liceat vel in factum vel condictionem ex lege vel in rem utilem instituere, secundum quod facti qualitas postulaverit. Sin autem in scriptura quidem aut depositione nihil tale appareat, una autem pars edicat iuramentum esse praestitum, quatenus arbitrali arbitri sermones minime esse credendos, cum et, si quis iusiurandum datum esse non iudice supposito nec hoc scriptura partium testante concesserit, incerti certaminis compositio, quae inter homines imperitos saepe accidit, non aliquid robur iudicatis inferat, sed in huiusmodi casu haec obtineant, quae veteres super arbitris eligendis sanxerunt. Si quis autem post arbitri definitionem subscripserit e
Abbreviated transcription (Latin):
aũob dispoĩta sunt. insua firmitate ourã¬
tius. ¶ Snn aũt. ifu̾it alt̾urra pars ⁊
ꝑ ꝓcuratorem eius causa agitur non atit̃
licencĩam hãt apctor litem excercendam ꝓ
curatori suo mandare. nisi priusactis mi
cum cstumpie subeat. ¶Similiq mͦ si

Expanded text:
a nobis disposita sunt, in sua firmitate duraturis. Sin autem afuerit alterutra pars et per procuratorem causa agitur, non ante licentiam habeat actor litem exercendam suo procuratori mandare, nisi prius actis inntum calumniae subeat, similique modo si
Abbreviated transcription (Latin):
d .aͣ. Sialiq̃u honũes enĩgant qui a
nrãclem̃tia opus publicum sibi p̃ben
postistau̾̃t. non nisi dirupta penitusq
dsiueta ⁊ que paꝵ sunt musu ciuitatui
apssissime mue sedis

Expanded text:
 . Si aliquando homines emergant, qui a nostra clementia opus publicum sibi praeberi postulaverint, non nisi diruta penitusque destructa et quae parum sunt in usu civitatium amplissimae tuae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
officinis suis iporticib leuxippi ẽẽ :e¬
morantur redditus memorator locoru
ꝓ qͣntitate que placuit ad p̃benda lumin¬
ana edificia. ⁊c tecta reparinda regie u
rescripti ad iudicium tue ceĩsłiuudinis
stinandi angi portus integros ułyartes
fius dom b inclusimr. seu porticus usur¬
par̃it ꝑcũldubio ueri pristina sacͣtissim¬
e redcere ciitatis. nibemus muslta auri
qͥnquaginta librarimi non de futura fi¬
quis post hac nisimilẽ audaciam prodi
orib decoratam hb̾am inpeipetirũ ma¬
ñe. neq anicuiꝰ imaginis pictura cuĩlib

Expanded text:
officinis suis in porticibus Zeuxippi esse memorantur, reditus memoratorum locorum pro quantitate, quae placuit, ad praebenda luminaria et aedificia ac tecta reparanda regiae huius rescripti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus: multa auri quinquaginta librarquis posthac in similem audaciam prodiroribus decoratam liberam in perpetuum manere neque alicuius imaginis pictarum cuiuslib
Abbreviated transcription (Latin):
lacio hꝰ urbis pͥuatis edificus incomod̾
occupatus ẽ. qmpͥmum subrutis om̃ib
dum. nam ĩꝑio magna ab uniũsis secre¬
ta debentur. ut hii tantũ locum hadent
Hĩtandi quos legitimus maiestatis nr̃e u¬
fus ⁊ rei publice disciplina delegit ĩfucie¬
rum eciã uiũsis ab hunnõi usurpa cõe
ꝓhibendis
x.a. Tuires noui mun qui admon¬
icionem splendidissime nrois exciucr̃
ẽ. conpleto oꝑe p̃cipimus eor usin dep¬
utari ꝑ quoꝵ t̾ram id̾ muriis studio hac
ꝑuisione me magnitudins ex nr̃e ser¬
enitatis arbituo celebratur. cad lege ĩ
usu. publico benficio pocientes curam ie¬
paracionis ac sollicitudinẽ ad se ñ am¬
bigant ꝑtine. ira eiñ⁊ splendor oꝑis ⁊ u¬
uitatis numicio cum priuatoꝵ usu et

Expanded text:
latio huius urbis privatis aedificiis incommode occupatus est, is quam primum subrutis omnibudum, nam imperio magna ab universis secreta debentur: ut hi tantum locum habeant habitandi, quos legitimus maiestatis nostrae usus et rei publicae disciplina delegit, in futurum etiam universis ab huiusmodi usurpatione prohibendis. Turres novi muri, qui ad munitionem splendidissimae urbis extructus est, completo opere praecipimus eorum usui deputari, per quorum terras idem murus studio ac provisione tuae magnitudinis ex nostrae serenitatis arbitrio celebratur. Eadem lege in usu publico beneficio potientes curam reparationis ac sollicitudinem ad se non ambigant pertinere. Ita enim et splendor operis et civitatis munitio cum privatorum usu e
Abbreviated transcription (Latin):
um susceptum ininstrõ fit collatum.
cium si reddendi stipissacio milla sub¬
lecta ẽ ⁊ huiꝰ rei est habita sollempnis
uontestacio insuo statu remañe te eo
qd̾ uere fcmñ intcessit exolei accepti scͥꝑ¬
tura nicħ deben manitestimmi ẽ.¬
qntitatis. ftã nouãcione ꝑer stipulacio¬
nemufuras nititas contra q̃m suppli¬
casscipilatus es falsa mutne date qͣn¬
titatis demonstiacio pmissa cum oblig¬
acionis non deficiat suba quominus
usq admodum placitum usure poss¬
stipulacionistm̃ mutuam pecuniaᷤᷤ
datam conscriptum ẽ. ⁊ eius prestan
fenus comuienit simlatis ꝓinifectis

Expanded text:
um susceptum instrumento sit collatum, um susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi stipulatio nulla subiecta est et huius rei est habita sollemnis contestatio, in suo statu remanente eo, quod vere factum intercessit, ex olei accepti scriptura nihil deberi manifestum entitatis facta novatione per stipulationem usuras licitas contra quem supplicas stipulatus es, falsa mutuae datae quantitatis demonstratio praemissa, cum obligationis non defecerat substantia, quominus usque ad modum placitum usurae possstipulationis tantum mutuam pecuniam datam conscriptum est et eius praestari fenus convenit, simulatis pro infectis
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Siabsentis pecunam nomĩe
euis fenor dedistiac re ꝓbato nõmie.
mandatis acciomibus exꝑitis preses
puincie nnndicionem suam p̃bebit.
toem sicessare mandatum aiaduer¬
titutilem tibi adu̾suis debitorem eo
nonie accionem conpete. non nega
d Eo quod amustis ꝓprii debitism¬
giuorum obligacionis uno tantum
istrum̃toꝓbatio continetur exaccio
non interpessatur. nam si ꝓpecunta
qmͣ mutuo dedistitibrumum stipu¬
lanti qui debuerant spopond̾unt ne¬
gocii gespenĩcia contractum habi¬
cum uecte non constitut uritum.¬
mp̃. S mon singuli
insosidum acceptanutua qͣntitatex
stipislant̃i creditorisponte uos obug¬
astis. ncet umi nm̃iata sit pecuniał
inrͣcessiom̃s nonniẽ hanc ꝓ reo non sũ¬
cepistis obligacionem frustra ueremi¬
nine eis pecune nomĩe uoscomu¬
entre possitqmͣ aliimutuo dedit.si ĩ¬
tra p̃stitum tempꝰ reigeste q̃stionem
detislistissac milto magis manem ti¬
moremgitis. sipe̾cunia num̃ata ole¬

Expanded text:
us . Si absentis pecuniam nomine eius fenori dedisti ac reprobato nomine mandatis actionibus experiris, praeses provinciae iurisdictionem suam praebebit. Idem, si cessare mandatum animadverterit, utilem tibi adversus debitorem eo nomine actionem competere non nega. Eo, quod a multis proprii debiti singulorum obligationis uno tantum instrumento probatio continetur, exactio non interpelletur. Nam si pro pecunia quam mutuo dedisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponderunt, negotii gesti paenitentia contractum habitum recte non constituit irritum. Si non singuli in solidum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecuniae nomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata ole
Abbreviated transcription (Latin):
us sepuicri tamhereditarii ꝙ̃
familiatii ad extraneos eciamheres
etamiliars autem ad faristiam
eciam finuitus ex ea heres sie non
etiam adalium q̃mqm̃qui non est¬
oine ceohumanum corpus adal¬

Expanded text:
us sepulchri tam hereditarii quam familiaris ad extraneos etiam heredes, familiaris autem ad familiam, etiam si nullus ex ea heres sit, non etiam ad alium quemquam qui non . Nemo humanum corpus ad al
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ g iꝓmutua pecuma qm acreditore
poscebaas. argentum. uł imenta łati¬
as spõs utitusq consensu extimatum
accepisti. dato auto pignori licetunã
centesimam usuras scipislanti spopõ¬
disti tam̃ sors que extimacione placito
parcium disfinita ẽ⁊ ufuratum titu
io legitima tantum becte petiturnec
p̃cii ꝑignus qͣd̾ dedisti ꝓponis quomui
hinus qnͣtitatis solucioni parẽas.

Expanded text:
utua pecunia, quam a creditore poscebas, argentum vel iumenta vel alias species utriusque consensu aestimatas accepisti, dato auro pignori, licet ultra unam centesimam usuras stipulanti spopondisti, tamen sors, quae aestimatione partium placito definita est, et usurarum titulo legitima tantum recte petitur. nepretii pignus quod dedisti proponis, quominus huius quantitatis solutioni pareas. S
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ cãusam p̃standis ⁊ officio iuidi¬
cis crutinandis an abuctaq partẽ
iss astã oportet eas de pendi nullo
tam̃ ex hoc litib inpedim̃to gener¬
ando s conec ea ꝓcedunt auis caꝑ
i tulis us litis menbris aiudice exa¬
minandis ⁊ postq̃ͣm fuĩnt ei intim¬
ata gesta super uiram̃to subsecuta.
tunẽ itm̃ ad ħoc capitislum uidice re¬
teunte.⁊ eo admpleto ad ce tapuem¬
ente omibus aliis que de p̾sentibus san¬
citasimit ⁊ mabsentium patte obseruã¬
dis s inomisbus autem casib inqui

Expanded text:
i causam praestandis officio iudicis trutinandis, an ab utraque parte vel altera oportet eas dependi. Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera perveniente. Omnibus aliis, quae de praesentibus sancita sunt, et in absentium parte observandis. In omnib
Abbreviated transcription (Latin):
pecumam tuam̃ asciepiades suo
nomĩne credidit stipusando tam̃ sibi
us obligacionis questue qmͣ pecun¬
iam ut possis petẽ mandatis cibiab eo
accionibus conseqͣns..¬

Expanded text:
pecuniam tuam asclepiades suo nomine crediderit, stipulando tamen sibi ius obligationis quaesivit. Quam pecuniam ut possis petere, mandatis tibi ab eo actionibus conseq
Abbreviated transcription (Latin):
encionem introduci. sitũ locum ħat.
nequis ex hoc delicro sibilucrum in¬
pnmaffenxnrĩs iegib concedatur
untatam̃ rem defideras ut es auenũꝑ
atristu non ꝓporcionib hereditanis
ex soluatis. tu⁊ fr̃ coherestuus. s pio
eetimacione rerum ꝑlegatarumcũ
uit erploratiuuris hereditanahonera
adscupto heredes ꝓporcionsb here.¬
ditariis non promidemotum̃tꝑtiñe¬

Expanded text:
entionem introduci  si tamen locum habeat, entionem introduci  si tamen locum habeat, ne quis ex hoc delicto sibi lucrum impium adferre nostris legibus concedaturusitatam rem desideras, ut aes alienum patris tui non pro portionibus hereditariis exsolvatis tu et frater coheres tuus, sed pro aestimatione rerum praelegatarum, cum sit explorati iuris hereditaria onera ad scriptos heredes pro portionibus hereditariis, non pro modo emolum
Abbreviated transcription (Latin):
psonatum qualitatem fine fub ip̃o ud¬
ice prestar ꝯporcet uiramentum siue
idomibus siue insaciis scrpturs ac¬
tis siue in sacro sanctis oratoriis. Simi¬
lic modo insua firmitate manere que
de ctumpme iureutrando. uł relato
sacramentolegibus cauta sunt. uł a
nobis uł aretto diuis principibus in¬
ducta nonemurut aliquid deroget᷑
anciquioribus legibus. hec ꝓlara iunt.
itpote sbi relictum exigebat. ⁊ testõ
forte non aparente ꝓ eo sacram̃tumn
ei ab herede delatum est ⁊ is religio¬
nem suam p̃stau̾it affirmans sibi le¬
gatum uł fidĩ comissum renctum
es̃ ⁊ ex huiꝰ testam̃to io quod pete¬
bat consecutus ẽ postea autem ma
telictum apud anicos querebatur
uttum innuurando standumẽ ant
estituere deb hoc quod accepit uł si
reueraei refictum fu̾it legatum uel
fidi comissum si detur lioencia hedi.
calcidiam si conpetat exħ retiñe. nõ¬
bis itaq inelius iuisit est repeti ab
⁊si u̾in fuent inuentum quarte det¬

Expanded text:
atem, sive sub ipso iudice praestari oportet iuramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in sacrosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel relato sacramento legibus cauta sunt vel a nobis vel a retro divis principibus inducta. Non enim, ut aliquid derogetur antiquioribus legibus, haec prolata sunt, utpote sibi relictum exigebat et testamento forte non apparente pro eo sacramentum ei ab herede delatum est et is religionem suam praestavit, adfirmans sibi legatum vel fideicommissum derelictum esse, et ex huiusmodi testamento id quod petebat consecutus est, postea autem manrelictum, apud antiquos quaerebatur, utrum iureiurando standum est, an restituere debet hoc quod accepit: vel, si re vera ei relictum fuerat legatum vel fideicommissum, si demus licentiam heredi falcidiam, si competat, ex hoc retinere. Nobis itaque melius visum est repeti ab si verum fuerit inventum, quartae det
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Sĩquis usurandumintułit.¬
⁊ nec dumeo p̃stito. postea ntpote si¬
biallegationib habundantib hcc
reuocau̾it. santimus nemini licẽ
penitus itm̃ ad sacram̃tum percur¬
rerx satis enmabsurdum ẽ redire
adhoecuirenunciandum putauit¬
⁊ cum desperauit aliã paobacionẽ
tiume demio ad religionen donlio¬
lare⁊ uidices misso mõ eos audire
Adtslos iniquitates nementes ¶ si
quis antem sacram̃tum intuille ⁊ħ¬

Expanded text:
. Si quis iusiurandum intulerit et necdum eo praestito postea, utpote sibi adlegationibus abundantibus, hoc revocaverit, sancimus nemini licere penitus iterum ad sacramentum recurrere  satis enim absurdum est redire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam probationem, tunc denuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos audire ad tales iniquitates venientes. Si quis autem sacramentum intule
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p Instrum̃ta adius tiuim
ꝑtinencia partem diũsam inuafuisse
asseũans siquid̾ crimen intendis sollẽ¬
pibus accusacionibus inpletis fidẽ
aseũaciom tue fac̾. siuero ad exibend̾
intendis iudiciorum more exꝑire.

Expanded text:
 Instrumenta ad ius tuum pertinentia partem diversam invasisse adseverans, si quidem crimen intendis, sollemnibus accusationibus impletis fidem adseverationi tuae fac, sin vero ad exhibendum intendis, iudiciorum more experire.
Abbreviated transcription (Latin):
oͦ. ctori delatͥo uł relato ure ui¬
rando si niraĩt ułerremissũ
siũt sacram̃tum similitudinem ui¬
direns finon ꝑactorem quominiꝰ
de casumpnia uiretur. stetit. per
iudicem soluere ns iuirare iusi re¬
ferat iusuirand̾. necesse hãtͦ¬

Expanded text:
o. Actori delato vel relato iureiurando, si iuraverit vel ei remissum fuerit sacramentum, ad similitudinem iudi reus si non per actorem, quominus de calumnia iuret, steterit per iudicem solvere vel iurare, nisi referat iusiurandum, necesse ha
Abbreviated transcription (Latin):
sint is cinus precibus meministia
dũsus cenentemadexisbendum us uẽ¬
dicacione uti potes q̃uod sipactus fit
ut tibi restituantur siquid̾ ei qui de¬
posint successistiiure hereditario de¬
positi accione uti non ꝓhiberis .¶ si uo
nec ciuili nec honorario uire ad te ħe¬
ditas eius ꝑtinet intlłigis niliam te

Expanded text:
suit is, cuius precibus meministi, adversus tenentem ad exhibendum vel vindicatione uti potes. Quod si pactus sit, ut tibi restituantur, si quidem ei qui deposuit successisti, iure hereditario depositi actione uti non prohiberis: si vero nec civili nec honorario iure ad te hereditas eius pertinet, in
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahãtur. ꝓbaniones autem uet̾
ꝯcadant cim multum discreꝑat uir¬
fam̃itum herẽditatium aprincipati
sacram̃to necessitate itaq rerum co¬
acci ⁊ ꝓbacionib p̃iguirus fubuen¬
¶ ͥ ientes. ad huiꝰ modi uenimus sanci¬
õnem. omne gͥ uiram̃tum siue
auidicibus siue aꝑartib illatũ isłĩ
principio litis uł in medio uł rip̃a

Expanded text:
iones autem rerum cadant, cum multum discrepat iuramentum hereditarium a principali sacramento. Necessitate itaque rerum coacti et probationibus pinguius subvenientes ad huiusmodi venimus sanctione Omne igitur iuramentum, sive a iudicibus sive a partibus illatum vel in princip
Abbreviated transcription (Latin):
gligere non debent nam ⁊ si dilacio i
nomine pretĩtis constitucionibus
amota esti imindiam tam̃ et conscĩam
cura comissum sup̃mum eius mmͦ
offcm̃⁊ contemptumuidiciũ defimc¬
ti eitare non possunt.¬
ã¶omm̃torum inscriptiones ne
iongi temporis si instam cãm inicii h¬
abint uobis ꝓficiat.
tił monum̃to quod te exstructurrũ
ꝓfitens ornamenta que putas fr̃ io¬

Expanded text:
glegere non debent. Nam etsi delatio hoc nomine praeteritis constitutionibus amota est, invidiam tamen et conscientiam circa omissum supremum huiusmodi officium et contemptum iudicium defuncti evitare non possuntmentorum inscriptiones neqlongi temporis, si iustam causam initii habuit, vobis proficiat vel monumento, quod te extructurum profiteris, ornamenta quae putas
Abbreviated transcription (Latin):
on ignorabit iudex instrumen¬
tatinuiris que penes diũsam partẽ
finsse ꝓbaũus si ab eisdem non exibe¬
antur uirisuirandi inlitem faculta¬
tem desferri tibi oportere.

Expanded text:
on ignorabit iudex, instrumenta tui iuris, quae penes diversam partem fuisse probaveris, si ab eisdem non exhibeantur, iurisiurandi in litem facultatem deferri tibi oportere.