comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lem contigit & agnouit uinctus
ex amma tenui & ex ardore solis
temꝑato. ignib existit & finẽ al¬
tius se ec ferendi fecit. Cum eni
sui similẽ & leuitatẽ & calorem ad¬
eptus. tanquã parib examinatꝰ
ponderib nullam in part̾e mo¬
uetur eaq ei demũ naturalis ẽ
sedes cum ad suisimile penetra¬
uit. in quo nulla re egens alet᷑ &
sustentabit᷑ isdem reb quib astͣ
sustentant᷑ & alunt. Cumq cor¬
ꝑis facib inflammari uideamꝰ
ad om̃is fere cupiditatis eoq magͣ
incendi quod his emulemͣ qui ea
habeant que nos habere cupiamꝰ.
ꝓfecto beatierimꝰ cum corꝑib re¬
lictis & cupiditatu & emulationũ
erimꝰ exꝑtes. Quod que nunc faci¬
mus cum laxati currissem ut spe¬
ctare aliquid uelimꝰ & uisere. id
multo tum faciemꝰ liberi. totosq
nos incontemplandis reb ꝑspiti¬
endisq ponemꝰ. Propt̃ea quod &
natura inẽ inm̃tib nr̃is insatia¬
bilis quedam cupiditas ueri uide¬

Expanded text:
lem contigit et adgnovit, iunctis lem contigit et adgnovit, iunctis ex anima tenui et ex ardore solis temperato ignibus insistit et finem altius se ecferendi facit. cum enim sui similem et levitatem et calorem adeptus est, tamquam paribus examinatus ponderibus nullam in partem movetur, eaque ei demum naturalis est sedes, cum ad sui simile penetravit; in quo nulla re egens aletur et sustentabitur isdem rebus, quibus astra sustentantur et aluntur. Cumque corporis facibus inflammari soleamus ad omnis fere cupiditates eoque magis incendi, quod is aemulemur, qui ea habeant quae nos habere cupiamus, profecto beati erimus, cum corporibus relictis et cupiditatum et aemulationum erimus expertes; quodque nunc facimus, cum laxati curis sumus, ut spectare aliquid velimus et visere, id multo tum faciemus liberius totosque nos in contemplandis rebus perspiciendisque ponemus, propterea quod et natura inest in mentibus nostris insatiabilis quaedam cupiditas veri vide
Abbreviated transcription (Latin):
bent hec duo genera ꝓni & supera
semꝑ petunt. Ita siue dissipant᷑ ꝓ
eul at̾ris id euenit siue ꝑmanent
& conseruant habitũ suu̾ hoc &̃ magis
necesse ẽ ferant᷑ ad celũ:⁊ hac prumpat᷑
& diuidat᷑ crassus hic & ñ cretus aer
qui ẽ t̾re ꝓximus. Calidior ẽ enĩ uł
potius ardentior animꝰ ꝗͣ
ẽ hic aer quem modo dixi crassum
atq concretũ. Quod ex eo sciri pot
quia corꝑa nr̃a t̃reno principiorũ
genere confecta ardore animi con¬
calescunt. Accedit ut eo facilius a¬
nimus euadat ex hoc arre quẽ sepe
iam apollo eumq ꝑrumpat. qͦd
nichil ẽ animo uelocius. Nulla ẽ
celeritas que possit cũ annni cele¬
ritate contendere. Qui si ꝑmance
incorruptus suiq similis. necesse ẽ
ita feratur ut penetret & diuidat
om̃e cȩlum hoc inquo nubes mi¬
bres uentiq cogunt᷑. Quod & hu¬
midũ & caligmosĩ ẽ ꝓpt̾ exhalati¬
ones t̾re. Quam regionẽ cum su¬
ꝑauit animꝰ naturamq sui simi¬

Expanded text:
bent haec duo genera proni et supera bent haec duo genera proni et supera semper petunt. ita, sive dissipantur, procul a terris id evenit, sive permanent et conservant habitum suum, hoc etiam magis necesse est ferantur ad caelum et ab is perrumpatur et dividatur crassus hic et concretus aër, qui est terrae proximus. calidior est enim vel potius ardentior animus quam est hic aër, quem modo dixi crassum atque concretum; quod ex eo sciri potest, quia corpora nostra terreno principiorum genere confecta ardore animi concalescunt. accedit ut eo facilius animus evadat ex hoc aëre, quem saepe iam appello, eumque perrumpat, quod nihil est animo velocius, nulla est celeritas quae possit cum animi celeritate contendere. qui si permanet incorruptus suique similis, necesse est ita feratur, ut penetret et dividat omne caelum hoc, in quo nubes imbres ventique coguntur, quod et umidum et caliginosum est propter exhalationes terrae. Quam regionem cum superavit animus naturamque sui simi
Abbreviated transcription (Latin):
unquã uidet᷑ qui animũ se habere
ñ sentiat. Alt̾ ita delectat᷑ suis cantib
ut eos etiã & hec tranfferre conetur.
Harmonia aut̃ ex intuallis sonoꝵ
nosse posfumꝰ. quoꝵ uaria cõpositio.
&̃ armonias efficit pluris. Menbroꝵ
uõ situs & figura corꝑis uacans a¬
nimo. quã possit armoniã efficere
ñ uideo. S hic quid̾e quãuis eruditꝰ
sit sicut ẽ hec magistro concedat ari¬
stoteli canere ipse doceat. Bene enĩ
illo grecorũ ꝓ uerbio p̃cipit᷑ quam
quisq norit artem inhac se exerce¬
at illam u̾o fundit᷑ eiciamꝰ induii¬
duorũ corpũ leuiũ & rotundorũ
concursionẽ fortuit᷑a. Quam tam
democritꝰ concalefactam ⁊ spirabi
lem id est animalem eẽ uolt. Is aut
animꝰ qui si ẽ horũ quatuor generũ
ex quib om̃ia constare dicunt᷑ ex i¬
flammata amma constant ut po¬
tissimũ uideri uideo pantio suꝑio¬
ra capessat necesse ẽ. Nichil emͣ ha¬

Expanded text:
umquam videtur, qui animum se habere umquam videtur, qui animum se habere non sentiat, alter ita delectatur suis cantibus, ut eos etiam ad haec transferre conetur. harmonian autem ex intervallis sonorum nosse possumus, quorum varia compositio etiam harmonias efficit pluris; membrorum vero situs et figura corporis vacans animo quam possit harmoniam efficere, non video. sed hic quidem, quamvis eruditus sit, sicut est, haec magistro concedat Aristoteli, canere ipse doceat; bene enim illo Graecorum proverbio praecipitur: quam quisque norit artem, in hac se exerceat. illam vero funditus eiciamus individuorum corporum levium et rutundorum concursionem fortuitam, quam tamen Demautem animus, qui, si est horum quattuor generum, ex quibus omnia constare dicuntur, ex inflammata anima constat, ut potissimum videri video Panaetio, superiora capessat necesse est. nihil enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
rena: ⁊ humida suapte nutu ⁊ suo
pondere ad pares angłos int̾ram
& in mare ferant᷑. Relique duȩ par¬
tes una ignea altera animalis. ut
ille suꝑiores in mediũ locũ grauita¬
te ferant᷑ & pondere. Sic he rursũ re¬
ctis lineis in celestem locũ subuolẽt.
a grauiorib leuiora natura pellan¬
tur. Que cũ constẽt ꝑspicuũ deboe
ẽẽ ammos cũ e corꝑe abscesserint si¬
ue illi fint animales idem spirabi¬
les siue ignei sublime ferri. Si u̾o
aut numerus quidam animꝰ qͦd sub¬
tilit᷑ magisquã dilucide dr̃ aut qͥn¬
ta illa ñ nominata magisꝙ ñ in tel¬
lecta nat᷑a. Multo etiã integriora ac
puriora sunt ut atͣra longissime se
ferant. horũ gͥ aliud aliquid ẽ animꝰ.
Nec uegeta mens aut incorde cere¬
bro ue aut in empedocleo sangui¬
ne demersa iaceat. Dice archumuͦ
cũ aristoxeno equali &e condiscipło
suo doctos sane homines omittamꝰ.
Quorũ alt̃ ne condoluisse quidem

Expanded text:
rena et umida suopte nutu et suo rena et umida suopte nutu et suo pondere ad paris angulos in terram et in mare ferantur, reliquae duae partes, una ignea altera animalis, ut illae superiores in medium locum mundi gravitate ferantur et pondere, sic hae rursum rectis lineis in caelestem locum subvolent, natura repellantur. quae cum constent, perspicuum debet esse animos, cum e corpore excesserint, sive illi sint animales, id est spirabiles, sive ignei, sublime ferri. si vero aut numerus quidam sit animus, quod subtiliter magis quam dilucide dicitur, aut quinta illa non nominata magis quam non intellecta natura, multo etiam integriora ac puriora sunt, ut a terra longissime se ecferant. Horum igitur aliquid animus, ne tam vegeta mens aut in corde cerebrove aut in Empedocleo sanguine demersa iaceat. Dicaearchum vero cum Aristoxeno aequali et condiscipulo suo, doctos sane homines, omittamus; quorum alter ne condoluisse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quid erat numeris aut discrip¬
tionib explicandũ. Platonẽ ferũt
ut prthagoreos cognosceret mitaliã
uenisse & didicisse pithagorea om̃ia.
Primũq de animoꝵ ec̃ctate ñ solti
sensisse idem quod pitagora s rationẽ
&̃ attulisse quã nisi quid dicis ptunt¬
tamꝰ. ⁊ hanc totam spem inmortalita¬
tis relinquamꝰ. An tu cũ me insum¬
m̃a expectationẽ adduxeris deseris:
errare me hercule malo cũ platone
quem tu quanti facias scio ⁊quẽ ex
tuo ore ammiror quã cũ istis uera sẽ¬
tire. Macte uirtute. Ego em̃ ipse cum
codem ipso ñ inuitus errauerim.
Num gͥ dubitamꝰ ansicut pleraq
quanquã hoc quidẽ minime ꝑsua¬
dent enĩ mathematici t̃ram in me¬
dio mundo sitam ad uniuersi cȩli c̃o¬
plexũ quasi puncti instar optinere
quod Reni ⁊ por illi uocant eam
porro naturam ẽẽ quatuor om̃nia gi¬
gnentiũ corꝑũ. ut quasi partita ha¬
beant int se ac diuisa momͣta ter¬

Expanded text:
nisi quid erat numeris aut descripnisi quid erat numeris aut descriptionibus explicandum: Platonem ferunt, ut Pythagoreos cognosceret, in Italiam venisse et didicisse Pythagorea omnia primumque de animorum aeternitate non solum sensisse idem quod Pythagoram, sed rationem etiam attulisse. quam, nisi quid dicis, praetermittamus et hanc totam spem inmortalitatis relinquamus. An tu cum me in summam exspectationem adduxeris, deseris? errare mehercule malo cum Platone, quem tu quanti facias scio et quem ex tuo ore admiror, quam cum istis vera sentire. Macte virtute! ego enim ipse cum eodem ipso non invitus erraverim. num igitur dubitamus—? an sicut pleraque? quamquam hoc quidem minime; persuadent enim mathematici terram in medio mundo sitam ad universi caeli complexum quasi puncti instar optinere, quod ke/ntron illi vocant; eam porro naturam esse quattuor omnia gignentium corporum, ut, quasi partita habeant inter se ac divisa momenta, ter
Abbreviated transcription (Latin):
inde ea que meus amicus appus Ne
nrͣa auerni lacus unde anime exci¬
mortuoꝵ. Has tam̃ imagines loqͥ uo¬
lunt qͦd fieri nec sine lingua nec sine
palato nec sine fautiũ. H laterum
pulmonũ ui ⁊ figura pot. Nichil enĩ
animo uidere poterant ad ocł̃os om̃ia
referebant. Magni aut̃ ẽ ingenii re¬
uocare m̃tem asensib &e cogitationẽ
abs consuetudine abducere. Itaq
credo equidẽ etiam alios tot scłis. s
qͦd litceris exstet. Pheretidos syrus
primũ dixit animos ẽẽ hominũ sẽ¬
pit̾nos annquus sane fuit. fuit enĩ
meo regnante gentili. Hancopini¬
onem discipłis eius pithagoras ma¬
xie confirmauit qui cũ suꝑbore¬
gnante in italiã uenisset tenuit
magnam illam greciã cũ honore dis¬
ciplina tum etiã auctoritate. Mul¬
tuq scła postera sic uiguit pictago¬
reorũ nom. ut nulli alii docti uide¬
rentur. S redeo adantiquos. rationẽ
illi sententie sue ñ fere reddebant.

Expanded text:
inde ea quae meus amicus Appius neinde ea quae meus amicus Appius neinia nostra Averni lacus, u/nde animae exci. has tamen imagines loqui volunt, quod fieri nec sine lingua nec sine palato nec sine faucium laterum pulmonum vi et figura potest. nihil enim animo videre poterant, ad oculos omnia referebant. Magni autem est ingenii sevocare mentem a sensibus et cogitationem ab consuetudine abducere. itaque credo equidem etiam alios tot saeculis, sed quod litteris exstet, Pherecydes Syrius primus dixit animos esse hominum sempiternos, antiquus sane; fuit enim meo regnante gentili. hanc opinionem discipulus eius Pythagoras maxime confirmavit, qui cum Superbo regnante in Italiam venisset, tenuit Magnam illam Graeciam cum honore disciplina, tum etiam auctoritate, multaque saecula postea sic viguit Pythagoreorum nomen, ut nulli alii docti viderentur. sed redeo ad antiquos. rationem illi sententiae suae non fere reddebant,
Abbreviated transcription (Latin):
onũ om̃iũ. Qua inse demancant qͦ¬
lesq sint ratione discendũ ẽ. Cuiꝰ igno¬
ratio finxit inferos easq formidines
quas tu contemnere ñ sine causa ui¬
debare. In t̾ram enĩ cadentib corꝑib
isq humo tectis ex quo dictum ẽ.
hinnari subt̃ra censebant reliquã uitã
agi mortuoꝵ. Quã eoꝵ opimionẽ mag¬
ni errores consecuti sunt quos auxert̃
poete. Frequens eñi consensus teatrhi
in quo st̃ mulierculȩ &e pueri mouet᷑
audiens tam grande carmͣ. Adsũ atq
ta ꝑspeluncas saxis structas asperis
pendentib maximis ubi rigida con¬
stat crassa caligo inferũ. Iantumq
ualiit errorqui mͥ quidẽ iam subla¬
tus uidetur ut corꝑa cremata cũ sei¬
rent tam̃ ea fieri apud inferos finge¬
rent que sine corpib nec fieri possẽt
nec intelligi. Animos enĩ ꝑse ipsos in¬
uenti sunt nichil poterant mtem
complecti formã aliquã figuramq
querebant indõ merito tam NecyIA.

Expanded text:
onum omnium, qua in sede maneant quonum omnium, qua in sede maneant qualesque sint, ratione discendum est. cuius ignoratio finxit inferos easque formidines, quas tu contemnere non sine causa videbare. in terram enim cadentibus corporibus isque humo tectis, e quo dictum est humari, sub terra censebant reliquam vitam agi mortuorum; quam eorum opinionem magni errores consecuti sunt, quos auxerunt poëtae. frequens enim consessus theatri, in quo sunt mulierculae et pueri, movetur audiens tam grande carmen: A/dsum atqtque a/rdua Pe/r speluncas sa/xis structas a/speris pende/ntibus Ma/xumis, ubi ri/gida constat cra/ssa caligo i/nferum, tantumque valuit error—qui mihi quidem iam sublatus videtur—, ut, corpora cremata cum scirent, tamen ea fieri apud inferos fingerent, quae sine corporibus nec fieri possent nec intellegi. animos enim per se ipsos viventis non poterant mente complecti, formam aliquam figuramque quaerebant. inde Homeri tota ne/kuia,
Abbreviated transcription (Latin):
his quoꝵ patres affecerat gła. Idemq
nemo me lacrimis cur uolito uiuos
ꝑora uirũ. S quid putas: opifices pꝰ
mortem nobilitari uolunt: Quid emͣ
phydias sui similem sp̃em inclusit ĩ
dipeo minerue cũ inscribere ñ lice¬
ret: Quid nrͣi philosophi. ñme inhis
libris ipsis quos scribunt. de contẽ¬
nenda gła sua nomina inscribunt:
Qđ si om̃ium consensus nat᷑e uoxẽ.
om̃sq qui ubiq st̃ consentiunt ẽẽ ali¬
quid quod ad eos ꝑtineat qui uita ces¬
serint. nobis quoq id existimandũ ẽ.
⁊ si quoꝵ ant ingemoaut uircute a¬
nimus excellit. eos arbitrabim quia
nat᷑a optima sint cernere nat᷑ȩ ium.
Maxime uerisimile ẽ cũ optimis qͥs¬
q maxime posteritati seruiat eẽ ali¬
quid cuiꝰ is post morte̾ sensus sit ha¬
bitur᷑. S ut dõs eẽ nat᷑a opinam. qua¬
lesq sint ratione cognoscimꝰ. sic ꝑma¬
nere animos arbitram᷑ consensu nati¬

Expanded text:
is quorum patres adfecerat gloria, idemque: is quorum patres adfecerat gloria, idemque: Nemo me lacrimis Cur? volito vivos per ora virum. sed quid poëtas? opifices post mortem nobilitari volunt. quid enim Phidias sui similem speciem inclusit in clupeo Minervae, cum inscribere nomen non liceret? quid? nostri philosophi nonne in is libris ipsis, quos scribunt de contemnenda gloria, sua nomina inscribunt? Quodsi omnium consensus naturae vox est, omnesque qui ubique sunt consentiunt esse aliquid, quod ad eos pertineat qui vita cesserint, nobis quoque idem existimandum est, et si, quorum aut ingenio aut virtute animus excellit, eos arbitrabimur, quia natura optima sint, cernere naturae vim maxume, veri simile est, cum optumus quisque maxume posteritati serviat, esse aliquid, cuius is post mortem sensum sit habiturus. Sed ut deos esse natura opinamur, qualesque sint, ratione cognoscimus, sic permanere animos arbitramur consensu nati
Abbreviated transcription (Latin):
conseruandos arbitrant᷑. Abric ad de¬
os hercules nunquã abisset nͥ cum
int homines eẽt eam sibi uiã mu¬
niuisset. Uetera iam ista religione
oñnum consecrata. Quid in hac re.
p. tot tantosq uiros obrem .p. antͥfe¬
ctos cogitasse arbitram. isdẽ ne ut fi¬
nib nom̃ suũ quib uita t̾minaret᷑
Nemo unquã sine magna spe inmor¬
talitatis se ꝓ patria offerret admor¬
tem. Licuit eẽ ocioso themithocly
licuit epammanqͥe. licuit ne &e uete¬
ra ⁊ externa querã mͥ. S nescio quomͦ
inheret imt̾ib quasi seclorũ qͦddã
auguriũ futuroꝵ. idq in maximis
ingeniis altissimisq animis & existit
maxime & apparet facillime. Quo qͥd̃e
dempto quis tam eẽt amens qui semp
in laborib & ꝑiculis uiueret: Loqͦr
de pͥncipib Quid poete: me post mor¬
tem nobilitari uolunt: Unde gͦ il¬
lud. Aspicite ociues senisenini nna¬
ginis forma. hic ur̃m pmxit maxima
facta patrũ. Mercedem głe flagitat ab

Expanded text:
conservandos arbitrantur? abiit ad deconservandos arbitrantur? abiit ad deos Hercules: numquam abisset, nisi, cum inter homines esset, eam sibi viam munivisset. vetera iam ista et religione omnium consecrata: quid in hac re p. tot tantosque viros ob rem p. interfectos cogitasse arbitramur? isdemne ut finibus nomen suum quibus vita terminaretur? nemo umquam sine magna spe inmortalitatis se pro patria offerret ad mortem. licuit esse otioso Themistocli, licuit Epaminondae, licuit, ne et vetera et externa quaeram, mihi; sed nescio quo modo inhaeret in mentibus quasi saeclorum quoddam augurium futurorum, idque in maximis ingeniis altissimisque animis et existit maxime et apparet facillime. quo quidem dempto quis tam esset amens, qui semper in laboribus et periculis viveret? loquor de principibus; quid? poëtae nonne post mortem nobilitari volunt? unde ergo illud: Aspicite, o cives, senis Enni imaginis formam: Hic vestrum panxit maxima facta patrum? mercedem gloriae flagitat ab
Abbreviated transcription (Latin):
bitret᷑ Tolle hanc opmionẽ luccũ su¬
stuleris. nemo emi meret suo incõmo¬
do. dolent fortasse & angunt᷑. S illa
lugubris lam̃tatio fletusq merens.
ex eo ẽ quod eũ quẽ dilȩximꝰ uitȩ com¬
modis priuatũ. arbitram. idq senti¬
re atq hec ita sentimꝰ natura duce
nulla ratione millaq doctrma. Ma¬
ximũ u̾o argum̃tũ ẽ nat᷑am ipĩam
di inmortalifate animoꝵ tacitã ui¬
dicare qͦd om̃ib cure st̃ & maxime
quidẽ que post mortem futura sũt.
nͥ etiam postera secla ad se ꝑtinere. G
arbores seret diligens agricola. Quar
aspiciet bacam ipse nunquã. Uir
magnus leges instituta rempubli¬
cam conseret. Quid ꝓertatio liberoꝵ
quid ꝓpagatio nominis. quid adop¬
tationes filiorũ. oind testam̃toꝵ dili¬
gentia. quid ipsa sepulerhorũ moni¬
mta. elogia significant nͥnos fut᷑a
&̃ cogitare: Quid illud ñ dubitas
qͥn specim̃ nature capi deceat ex op¬

Expanded text:
bitretur? tolle hanc opinionem, luctum subitretur? tolle hanc opinionem, luctum sustuleris. nemo enim maeret suo incommodo: dolent fortasse et anguntur, sed illa lugubris lamentatio fletusque maerens ex eo est, quod eum, quem dileximus, vitae commodis privatum arbitramur idque sentire. atque haec ita sentimus natura duce, nulla ratione nullaque doctrina. Maxumum vero argumentum est naturam ipsam de inmortalitate animorum tacitam iudicare, quod omnibus curae sunt, et maxumae quidem, quae post mortem futura sint. nisi etiam postera saecula ad se pertinere? ergo arbores seret diligens agricola, quarum aspiciet bacam ipse numquam; vir magnus leges instituta rem publicam non seret? quid procreatio liberorum, quid propagatio nominis, quid adoptationes filiorum, quid testamentorum diligentia, quid ipsa sepulcrorum monumenta elogia significant nisi nos futura etiam cogitare? Quid? illud num dubitas, quin specimen naturae capi deceat ex op
Abbreviated transcription (Latin):
Quere quoꝵ demonstrant᷑ sepulerha
ingrecia reminiscere qm̃ es mitiatus
que tradant᷑ imsteriis. Tum deniq
quã hoc late pateat intelleges.S qͥ
ñdum ea que multis post annis trac¬
tare cepissent phisica didiscissent tã¬
tum sibi ꝑsuaserant quantũ nat᷑a ad¬
monente cognouertint rationes &
causas rerũ ñ tenebant uisis quib dã
sepe mouebant᷑. Hisq maxime noc¬
turnis ut uiderent᷑ ei qui uita ex¬
cesserant uiuere. Ut porro fir misfi¬
mum hoc afferri uidet᷑ cur lõs esse
tradamꝰ. qđ̃ nulla gens tam fera ne¬
mo om̃ium tam sit immanis cuius
m̃tem dõrũ ñ imbuerit opinio. Mu¬
lti de diis praua sentiunt. id enĩ uitio¬
so more effici solet om̃s tam̃ eẽ uim &e
nat᷑am diuma arbitrant᷑. Nec uo id
collocutio hominu aut consens efficit.
ñ istitutis opimo ẽ confirmata nͨ le¬
gimꝰ. Om̃i aut̃ in re consensio om̃iũ
geat qͦd eos orbatos uite cõmodis ar¬

Expanded text:
quaere, quorum demonstrentur sepulcra quaere, quorum demonstrentur sepulcra in Graecia; reminiscere, quoniam es initiatus, quae tradantur mysteriis: tum denique, quam hoc late pateat, intelleges. sed qui nondum ea quae multis post annis homines tractare coepissent physica didicissent, tantum sibi persuaserant, quantum natura admonente cognoverant, rationes et causas rerum non tenebant, visis quibusdam saepe movebantur, isque maxime nocturnis, ut viderentur ei, qui vita excesserant, vivere. Ut porro firmissimum hoc adferri videtur cur deos esse credamus, quod nulla gens tam fera, nemo omnium tam sit inmanis, cuius mentem non imbuerit deorum opinio multi de diis prava sentiunt—id enim vitioso more effici solet—, omnes tamen esse vim et naturam divinam arbitrantur, nec vero id conlocutio hominum aut consessus efficit, non institutis opinio est confirmata, non legibus; omni autem in re consensio omnium geat, quod eos orbatos vitae commodis ar
Abbreviated transcription (Latin):
teritũ ẽẽ om̃ia tollentẽ atq delentẽ.
s quandã quasi migrationẽ cõmu¬
tationẽq uite que in claris uiris &
feminis dux in celũ soleret ẽẽ ince¬
teris humi retineret᷑: ⁊ ꝑmaneret
tam̃. Ea hoc &e nr̃orũ opinione ro¬
mulus in celo cũ dis agit euũ ut fame
assentiens dixit ennꝰ: apud grecos in¬
deq ꝑlapsus ad nos & usq: ad occeanũ.
hercules tantus & tam p̃sens habet᷑ d̾s.
Hinc liber semela natꝰ eademq fame
celebritate tyndaride fr̃s qui ñ mͦad
uuitores in plius uictorie popłi romani.
s etĩa nuntii fuisse ꝑhibent᷑. Quid mo.
cadmi filia: nõne As yRos ea nomi¬
nata agrecis matuta habet᷑ a nr̃is :
quid totũ ꝓpecelũ ne pluris ꝑsequar
ĩe humano genere completũ ẽ. si
uͦ scrutari uetera ex his ea que scrip¬
tores grecie ꝓdiderunt eruere coner
ipsi illi maioꝵ gentiũ dii qui habent᷑
hinc nobis ꝓfecti in celũ reꝑientur.

Expanded text:
teritum esse omnia tollentem atque delentem, teritum esse omnia tollentem atque delentem, sed quandam quasi migrationem commutationemque vitae, quae in claris viris et feminis dux in caelum soleret esse, in ceteris humi retineretur et permaneret tamen. ex hoc et nostrorum opinione Romulus in caelo cum diis agit aevum , ut famae adsentiens dixit Ennius, et apud Graecos indeque perlapsus ad nos et usque ad Oceanum Hercules tantus et tam praesens habetur deus; hinc Liber Semela natus eademque famae celebritate Tyndaridae fratres, qui non modo adiutores in proeliis victoriae populi Romani, sed etiam nuntii fuisse perhibentur. quid? Ino Cadmi filia nonne leukoqe/a nominata a Graecis Matuta habetur a nostris? quid? totum prope caelum, ne pluris persequar, nonne humano genere completum est? si vero scrutari vetera et ex is ea quae scriptores Graeciae prodiderunt eruere coner, ipsi illi maiorum gentium dii qui habentur hinc nobis profecti in caelum reperientur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ primũ si potes animos remanere
post mortẽ. Ium siminꝰ id optinebis.¬
c̃ cnĩ arduũ. docebis carere om̃i malo.
mortẽ. Ego enĩ istuc ipsũ uereor. ne
malũ sit ñ dico carere sensu s caren¬
dum ẽẽ. Auctorib quidẽ ad istam sẽ¬
tentiã quã uis optineri uti optimis
possumꝰ. quod mom̃ib causis ce de¬
bet & solet ualere plurimũ. Et pri¬
mũ quidẽ om̃i antiquitate. que qͦ
ꝓpius aberat ab ortu & diuina ꝓge¬
nie. hoc melius ea fortasse que erant
uera cernebat. Itaq unũ illud erat
insitũ priscis illis. quos cascos appel¬
lat enniꝰ ẽẽ in morte sensũ. Neq ex¬
cessu uite sic deleri hominẽ ut fun¬
ditus interiret idq cũ multis aliis
reb tum e pontifitio iure & eceri¬
moniis sepulerhoꝵ intellegi licet.
quas maximis ingeniis pͣditi nec
tanta cura coluissent nec uiolatas
tam ex piabili religione anxissent.
nͥ hererent in eorũ m̃tib mortẽ ñ in¬

Expanded text:
est, primum, si potes, animos remanere est, primum, si potes, animos remanere post mortem, tum, si minus id obtinebis—est enim arduum—, docebis carere omni malo mortem. ego enim istuc ipsum vereor ne malum sit non dico carere sensu, sed carendum esse. Auctoribus quidem ad istam sententiam, quam vis obtineri, uti optimis possumus, quod in omnibus causis et debet et solet valere plurimum, et primum quidem omni antiquitate, quae quo propius aberat ab ortu et divina progenie, hoc melius ea fortasse quae erant vera cernebant. Itaque unum illud erat insitum priscis illis, quos cascos appellat Ennius, esse in morte sensum neque excessu vitae sic deleri hominem, ut funditus interiret; idque cum multis aliis rebus, tum e pontificio iure et e caerimoniis sepulcrorum intellegi licet, quas maxumis ingeniis praediti nec tanta cura coluissent nec violatas tam inexpiabili religione sanxissent, nisi haereret in eorum mentibus mortem non in
Abbreviated transcription (Latin):
titui. Non sentientis aut̃ nichil est
ullam in partẽ quod intͣsit Reliqͦr
sententiȩ spem afferunt si te hoc for¬
te delectat posse anmos cũ ecorꝑib
excesserint incelũ quasi indomici¬
liũ suũ ꝑuenire. Me uõ delectat. id¬
q primũ ita c̃ẽ uelim. deinde etiã¬
si ñ sit nichil ꝑsuaderi tam uelim.
Quid tibi gͦ oꝑa nr̃a opus ẽ nũ elo-¬
quentia platonẽ suꝑare possumꝰ:
Euolue diligent̃ eius eũ librũ qui ẽ
deanimo amplius qͦd desideres ni¬
chilerit. Peci me hercule:⁊ quidẽ se¬
pius. s nescio quomͦ dũ lego assenti¬
om̃is illa elabitur. Quid hoc das ne
aut manere animos post mortẽ. aut
morte ipsa interire. Do uͦ. quid si
maneant: beatos ẽẽ concedo. sin nr̃t¬
eant ñ eẽ miseros: qm̃ nesint quidẽ ia
istuc coacti a te paulo añ concessimꝰ.
deri dicis que aut beatiͦs nos efficice
animis manentib aut ñ miseros
sensu carentis. Expone gͥ nisi molestũ

Expanded text:
titur; non sentientis autem nihil est titur; non sentientis autem nihil est ullam in partem quod intersit. reliquorum sententiae spem adferunt, si te hoc forte delectat, posse animos, cum e corporibus excesserint, in caelum quasi in domicilium suum pervenire. Me vero delectat, idque primum ita esse velim, deinde, etiamsi non sit, mihi persuaderi tamen velim. Quid tibi ergo opera nostra opus est? num eloquentia Platonem superare possumus? evolve diligenter eius eum librum, qui est de animo: amplius quod desideres nihil erit. Feci mehercule, et quidem saepius; sed nescio quo modo, dum lego, adsentiomnis illa elabitur. Quid? hoc dasne aut manere animos post mortem aut morte ipsa interire? Do vero. Quid, si maneant? Beatos esse concedo. Sin intereant? Non esse miseros, quoniam ne sint quidem; iam istuc coacti a te paulo ante concessimusderi dicis? quae aut beatos nos efficiet animis manentibus aut non miseros sensu carentis. Expone igitur, nisi molestum
Abbreviated transcription (Latin):
istos. qđ ñ athomorũ turba confici¬
at. Harũ sententiarũ que uera sit
ds̃ aliqui uiderit. que uerisimilli¬
ma magna questio ẽ. Utrũ gͥ int̾ has
sententias diuidicare malũ. an ad
ꝓpositũ redire. Cupem quid̃e utrũq
si posset s ẽ difficile confundere qua¬
re siut ista ñ disserant᷑ liberari mortis
metu possimꝰ. idagamꝰ. sin id ñ pot̾ nͥ
hac questione animoꝵ explicata nc̃
si uidet᷑ hoc illudalias qͦd malle te in¬
tellego. id puto ẽe comodius. efficiet e¬
nim ratio ut quecunq uera sit earũ
sententiarũ quas exposui. mors aut
malũ ñsit aut si bonũ potius. Nam
si cor aut sanguis aut cerebrũ ẽ ammꝰ
ꝑe. Si anima ẽ fortasse dissipabitur.
Si ignis extinguet᷑ si ẽ ariftoden ar¬
armonia dissoluet᷑. Quid de dicear¬
codicam qui nichil animũ om̃ino
dicat ẽe: His sententiis om̃ib nichil
post mortem ꝑtinere ad quenquã
pot̾ parit᷑ enĩ cũ uita sensus amit¬

Expanded text:
istos, quod non atomorum turba conficiistos, quod non atomorum turba conficiat. Harum sententiarum quae vera sit, deus aliqui viderit; quae veri simillima, magna quaestio est. utrum igitur inter has sententias diiudicare malumus an ad propositum redire? Cuperem equidem utrumque, si posset, sed est difficile confundere. quare si, ut ista non disserantur, liberari mortis metu possumus, id agamus; sin id non potest nisi hac quaestione animorum explicata, nunc, si videtur, hoc, illud alias. Quod malle te intellego, id puto esse commodius; efficiet enim ratio ut, quaecumque vera sit earum sententiarum quas exposui, mors aut malum non sit aut sit bonum potius. nam si cor aut sanguis aut cerebrum est animpore; si anima est, fortasse dissipabitur; si ignis, extinguetur; si est Aristoxeni harmonia, dissolvetur. quid de Dicaearcho dicam, qui nihil omnino animum dicat esse? his sententiis omnibus nihil post mortem pertinere ad quemquam potest; pariter enim cum vita sensus amit
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑabilem a corꝑe. eẽ. quippe que nul¬
la sit. nec sit quicquã nisi corpus unũ
& simplex ita figuratũ ut tempatiõe
naturȩ ugeat oe sentiat. Aristoteles
longe om̃ib platonẽ semꝑexcipio p̃¬
stans & ingenio & diligentia cũ quatuor
om̃ia orerent᷑ quintã quand̾a nat᷑am
censet ẽẽ cͥqua sit mens. Cogitare enĩ S
⁊ ꝓuidere &e discere & docere & inueni¬
re aliqͥd & tam multa alia meminisse
amare odisse cupe timere angi. letari
hec or similia corũ in horũ quatuor ge¬
nerũ mec̃ nullo putat. Quintũ ge¬
nus adhibet uacans nomine &e sic
ipsũ aminũ eNACΛEXEΙAN. ap¬
pellant nouo nomine quasi qͣndã
continuatã motionẽ & ꝑhen¬
nem. Nisi que me forte fugiunt hȩc
sunt fere de animo sententie. Demo¬
critũ enĩ magnũ illũ quidẽ uirũ.
s leinb & rotundis corpusculis effi¬
cientẽ animũ concur su quoda for¬
tuito. omittamꝰ. Nichil ẽ enĩ apud

Expanded text:
separabilem a corpore esse, quippe quae nulseparabilem a corpore esse, quippe quae nulla sit, nec sit quicquam nisi corpus unum et simplex, ita figuratum ut temperatione naturae vigeat et sentiat. Aristoteles, longe omnibus—Platonem semper excipio—praestans et ingenio et diligentia, cum quattuor omnia orerentur, quintam quandam naturam censet esse, e qua sit mens; cogitare enim et providere et discere et docere et invenire aliquid et tam multa alia meminisse, amare odisse, cupere timere, angi laetari, haec et similia eorum in horum quattuor generum inesse nullo putat; quintum genus adhibet vacans nomine et sic ipsum animum endele/xeian appellat novo nomine quasi quandam continuatam motionem et perennem. Nisi quae me forte fugiunt, haec sunt fere de animo sententiae. Democritum enim, magnum illum quidem virum, sed levibus et rotundis corpusculis efficientem animum concursu quodam fortuito, omittamus; nihil est enim apud
Abbreviated transcription (Latin):
dixit aliquid quod ipsũ quale cẽt
erat multo ante oe dictũ ⁊ explana¬
tum aplatone. Xenocrates animi
figurã ⁊ quasi corpus negauit c̃ẽ. ue¬
rum numerũ dixit ẽe cuius uis. ut
iam ante pithagore iusũ erat in na¬
tura maxima cẽt. Eius doctor plato
triplic̃ẽ finxit animã ciũ principa¬
tum idẽ rationẽ incapite ficut in ar
in pectore. cupiditatẽ. suꝑ p̾cordia lo¬
cauit. Duȩ arcus aut̃ in eo sermone
quẽ cormchi habitũ trib libris expo¬
nt doctorũ hominũ disputantium
primo libro multos loqͣntes facit
duob pherecratẽ quendã thiotham
senem quẽ ait adeucalione ortũ disse¬
rent̾e inducit nichil ẽẽ om̃mo ammͣ
⁊ hoc eẽ nomͣ totu mnane frustraq a¬
nimalia & ammantis appellari neq
mhomine mẽe animũ uł animam
nec in bestia. Uimq om̃em eam qua
uł agamꝰ quid uł sentiamꝰ in om̃ib
corꝑib uiuis equabilit̾ eẽ fusam nec

Expanded text:
dixit aliquid, quod ipsum quale esset dixit aliquid, quod ipsum quale esset erat multo ante et dictum et explanatum a Platone. Xenocrates animi figuram et quasi corpus negavit esse ullum, numerum dixit esse, cuius vis, ut iam ante Pythagorae visum erat, in natura maxuma esset. eius doctor Plato triplicem finxit animum, cuius principatum, id est rationem, in capite sicut in arcin pectore, cupiditatem supter praecordia locavit. Dicaearchus autem in eo sermone, quem Corinthi habitum tribus libris exponit, doctorum hominum disputantium primo libro multos loquentes facit; duobus Pherecratem quendam Phthiotam senem, quem ait a Deucalione ortum, disserentem inducit nihil esse omnino animum, et hoc esse nomen totum inane, frustraque animalia et animantis appellari, neque in homine inesse animum vel animam nec in bestia, vimque omnem eam, qua vel agamus quid vel sentiamus, in omnibus corporibus vivis aequabiliter esse fusam nec
Abbreviated transcription (Latin):
culũ. iegregie cordat᷑ homocat᷑ heliꝰ
sextus. Enpedocles animũ c̃ẽ censet
cordi suffusũ sanguinẽ. Alii pars qͣ¬
dam cerebri uisa ẽ animi principa¬
tum tenere. Aliis ne cor ipsũ placet
nec cerebri quandã partẽ cẽ animũ.
s alii incorde. alii incerebro dixeruͣt
animi cẽ sedem & locũ. Animũ aut̃
alii animã ut fere nrͣi declarant no¬
men. nam & agere anima iefflare
dicimꝰ. & ammosos & bene anunatos
⁊ exanimi sententia. Ipse aut̃. animꝰ
ab amina diccus ẽ. Tenoni stoico a¬
nimus ignis uidẽt᷑. s hec quidẽ quȩ
dixi cor cerebrũ ammã ignẽ uolgo.
reliqua fere singłi ut multi ante ue¬
teres ꝓxime aut̃ aristoxenꝰ musicus
idemq pħilosophus ipsitis .i. corꝑis
intentionẽ quandã uelud in cantu
& fidib que armonia dicit᷑. sic ex
corꝑis totius natura & figura uari¬
os motus sieri tanꝗͣ in canti sonos.
Hic ab artificio suo ñ recessit: ⁊tam

Expanded text:
culum et egregie cordatus homo, catus Aelius culum et egregie cordatus homo, catus Aelius Sextus. Empedocles animum esse censet cordi suffusum sanguinem; aliis pars quaedam cerebri visa est animi principatum tenere; aliis nec cor ipsum placet nec cerebri quandam partem esse animum, sed alii in corde, alii in cerebro dixerunt animi esse sedem et locum; animum autem alii animam, ut fere nostri— declarat nomen: nam et agere animam et efflare dicimus et animosos et bene animatos et ex animi sententia; ipse autem animus ab anima dictus est—; Zenoni Stoico animus ignis videtur. sed haec quidem quae dixi, cor, cerebrum, animam, ignem volgo, reliqua fere singuli. ut multo ante veteres, proxime autem Aristoxenus, musicus idemque philosophus, ipsius corporis intentionem quandam, velut in cantu et fidibus quae armoni/a dicitur: sic ex corporis totius natura et figura varios motus cieri tamquam in cantu sonos. hic ab artificio suo non recessit et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
F Seram tͥ morẽ & eaque uis ut pote¬
io explicabo. nec tam̃ quasi pytiꝰ
apollo certa ut sint or fixaque dixe¬
ro. s ut homunculus unꝰ emultis
ꝓbabilia comectura seqͣns ult᷑ enĩ.
quo ꝓgrediar quã ut uerisimilia
uideã nͣ habeo. Certadicent hii qͥ
&e ꝑcipi ea posse dicunt:ise sapien¬
tis ẽc̃ ꝓfitent᷑. Tu ut uidet᷑. nos ad
audiendũ parati sumꝰ: Mors gͥ ip¬
sa que uidet᷑ nouissima res ec̃ qͥd sit
primũ ẽ uidendũ. Sunt enĩ qui dis¬
cessũ animi acorpe putant ẽẽ mor¬
tem.Sunt qui nullũ censeant fieri
discessũ. s una antmuͣ &e corpus oc¬
cidere animũq in corꝑe extingui.
Qui discedere animũ censent. alii sta¬
tm dissipari. alii diu ꝑmanere. alii
semꝑ. Quid̃ sit porro ipse animus
aut uͥ aut unde magna dissensio ẽ.
Aliis cor ipsũ animꝰ uidet᷑. ex quo ex¬
cordes. uecordes. concordesq dicunt᷑.
Et nasica ille prudens bis consul cor¬

Expanded text:
 Geram tibi morem et ea quae vis, ut pote Geram tibi morem et ea quae vis, ut potero, explicabo, nec tamen quasi Pythius Apollo, certa ut sint et fixa, quae dixero, sed ut homunculus unus e multis probabilia coniectura sequens. ultra enim quo progrediar, quam ut veri similia videam, non habeo; certa dicent i, qui et percipi ea posse dicunt et se sapientis esse profitentur. Tu, ut videtur; nos ad audiendum parati sumus. Mors igitur ipsa, quae videtur notissima res esse, quid sit, primum est videndum. sunt enim qui discessum animi a corpore putent esse mortem; sunt qui nullum censeant fieri discessum, sed una animum et corpus occidere, animumque in corpore extingui. qui discedere animum censent, alii statim dissipari, alii diu permanere, alii semper. quid sit porro ipse animus aut ubi aut unde, magna dissensio est. aliis cor ipsum animus videtur, ex quo excordes, vecordes concordesque dicuntur et Nasica ille prudens bis consul Cor
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Et qm coegisti ut concederẽ
qui mortui ce̾nt eos miseros ñ eẽ. ꝑ
fice si potes ut ne moriendũ quide
ẽe miserũ putem. iam istuc quidẽ
iora: Quia qm̃ post morte mali ni¬
chil ẽ ne mors quidẽ ẽ malum cui
ꝓximũ tempus ẽ post mortẽ in qͦ
mali nichil ẽẽ concedis. ita ne mori¬
endũ quiðe ẽẽ malum ẽ. idem enĩ ꝑ¬
ueniendũ eẽ ad id qͦd ñ ẽẽ malũ confi¬
temur. Uberius ista queso. hec enĩ
spmosiora priꝰ ut confitear me co¬
gunt quã ut assentiar. Sed que s
ea que dicis te maiora moliri: Ut
doceam si possim ñ mͦ malũ ñ eẽ.
s bonũ etiam eẽ mort̾e. Non pos¬
tulo id quidẽ. habeo tam̃ audire
ut enĩ ñ efficias quod uis. tam̃ mors
ut malũ ñ sit efficies. s nichil te int̃¬
pellabo continentẽ orationẽ audi¬
re malo. Quodsi te rogauero aliqͥd
ñne respondebis: Suꝑbii id quidẽ
c̃ s nͥ quid necesse erit maloñ roges.¬

Expanded text:
cum. sed quoniam coëgisti, ut concederem, cum. sed quoniam coëgisti, ut concederem, qui mortui essent, eos miseros non esse, perfice, si potes, ut ne moriendum quidem esse miserum putem. Iam istuc quidem iora? Quia, quoniam post mortem mali nihil est, ne mors quidem est malum, cui proxumum tempus est post mortem, in quo mali nihil esse concedis: ita ne moriendum quidem esse malum est; id est enim perveniendum esse ad id, quod non esse malum confitemur. Uberius ista, quaeso. haec enim spinosiora, prius ut confitear me cogunt quam ut adsentiar. sed quae sunt ea, quae dicis te maiora moliri? Ut doceam, si possim, non modo malum non esse, sed bonum etiam esse mortem. Non postulo id quidem, aveo tamen audire. ut enim non efficias quod vis, tamen, mors ut malum non sit, efficies. sed nihil te interpellabo; continentem orationem audire malo. Quid, si te rogavero aliquid? nonne respondebis? Superbum id quidem est, sed, nisi quid necesse erit, malo non roges.
Abbreviated transcription (Latin):
cis omino. Age iam concede nõ ẽẽ
miseros qui mortui st̃. qm excorsisti
ut faterer qui om̃ino ñ eẽnt. eos ne
miseros quidẽ ẽẽ posse. Quid qͥ uiuimꝰ
cũ moriendũ sit. ñne miseri sumꝰ: q̃
enĩ pot̾ eẽ in uita iocunditas eũ dies
& noctes cogitandũ sit iamiamq ẽe
moriendũ. IEc qui gͦ intellegis qͣntũ
mali de humana conditione deiece¬
ris: quonãmͦ: quia si mori &̃ mortu¬
is miserũ eẽt. infinitũ quodõa &
sempit̾nũ malu haberem̃ in uita.
nunc uideo calcem ad quã cũ sit de¬
cursũ nichil sit p̃terea extimescen¬
dum. s tu mͥ uideris epicarmi acu¬
ti nec minsulsi hominis ut siculi sen¬
tentiam sequi. Quam nͥ enĩ noui.
Dicam si potero. Iatine. Scis enĩ me
grece loqui in latino sermone ñ plꝰ
solere quã in greco latine. Et recte qͥ¬
dem. s que tandem ẽ ephicarmi is¬
ta sententia. emori nolo s me ce mor¬
tuũ nichil estimo. iam adnosco gre¬

Expanded text:
cis omnino. Age, iam concedo non esse cis omnino. Age, iam concedo non esse miseros, qui mortui sint, quoniam extorsisti, ut faterer, qui omnino non essent, eos ne miseros quidem esse posse. quid? qui vivimus, cum moriendum sit, nonne miseri sumus? quae enim potest in vita esse iucunditas, cum dies et noctes cogitandum sit iam iamque esse moriendum? Ecquid ergo intellegis, quantum mali de humana condicione deieceris? Quonam modo? Quia, si mors etiam mortuis miserum esset, infinitum quoddam et sempiternum malum haberemus in vita; nunc video calcem, ad quam cum sit decursum, nihil sit praeterea extimescendum. sed tu mihi videris Epicharmi, acuti nec insulsi hominis ut Siculi, sententiam sequi. Quam? non enim novi. Dicam, si potero, Latine. scis enim me Graece loqui in Latino sermone non plus solere quam in Graeco Latine. Et recte quidem. sed quae tandem est Epicharmi ista sententia? E/mori nolo/, sed me esse mo/rtuum nihil ae/stimo. Iam adgnosco Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ gͦ eos dicis. immo quia ñ sint cuͣ
fuerint eos miseros ẽẽ pugnantia
te loqui ñ uides: Quid enĩ tam
pugnat quã ñ in miserũ. s om̃¬
no quicquã ẽẽ qui ñ sit: An tu
egressus porta capena cũ calatim sci¬
pionũ seruiliorũ metellorũ sepulera
uides miseros putas illos: Qmͣ me t̾t¬
bo p̃mis. post hac monita dicam mise¬
ros eẽ s tantũ miseros obid ipsũ quia
ñ sint. Non dicis gͥ miser. ẽ . m. crasiꝰ.
s: tantũ miser. in. crassus: Ita plane.
Quasi ñ necesse sit. quicqͥd isto mͦ ꝓ
nuncies. id aut c̃e aut ñ eẽ. An tu
dialecticis ne imbutus quidem esꝰ
Inprimis enĩ hoc tradit᷑ om̃e ꝓnu¬
tiatum. sic enĩ mͥ in pͣsentia occur¬
rit. ut appellarem AzLCMA. utar
post alio si inuenero melius. Id gͦ est
ꝓnuntiatũ. qͦd ẽ uerũ aut falsum.
sum gͥ dicis miser .m. erassus authꝰ
dicis miser ẽ erassus ut possit uidica¬
ri uerũ id falsũ nesit aut nichil di¬

Expanded text:
Esse ergo eos dicis. Immo, quia non sint, cum Esse ergo eos dicis. Immo, quia non sint, cum fuerint, eo miseros esse. Pugnantia te loqui non vides? quid enim tam pugnat, quam non modo miserum, sed omnino quicquam esse, qui non sit? an tu egressus porta Capena cum Calatini Scipionum Serviliorum Metellorum sepulcra vides, miseros putas illos? Quoniam me verbo premis, posthac non ita dicam, miseros esse, sed tantum miseros, ob id ipsum, quia non sint. Non dicis igitur: miser est M. Crassus , sed tantum: miser M. Crassus? Ita plane. Quasi non necesse sit, quicquid isto modo pronunties, id aut esse aut non esse! an tu dialecticis ne imbutus quidem es? in primis enim hoc traditur: omne pronuntiatum sic enim mihi in praesentia occurrit ut appellarem aci/wma , utar post alio, si invenero melius —id ergo est pronuntiatum, quod est verum aut falsum. cum igitur dicis: miser M. Crassus, aut hoc dicis: miser est Crassus, ut possit iudicari, verum id falsumne sit, aut nihil di
Abbreviated transcription (Latin):
tum eum qui ñ sit dicis ẽẽ. Non sũ
ita hebes ut istud dicam. Quid dicis
gͥ miserum ẽẽ uerbi causa crassum.
qui illas fortunas morte dimiserit.
miserũ .cri. pompeiũ qui tanta
gła sit orbatꝰ. om̃is deniq miseros.
qui hac luce careant. Reuolueris
eodem. sint enĩ oportet si miseri stͣ.
tu aut̃ mͦ negabas eos ẽẽ qui mortu
ẽẽnt. Sigͥ non st̃ nichil possunt ẽẽ.
ita ne miseri quidẽ st̃. ñ dico fortas¬
se etiam qđ sentio. nam istuc ipsũ
ñ ẽẽ cũ fueris. miserrimũ puto. qͥd
miserius quã om̃ino ñ eẽ. fuisse:
Ita qui nondũ nati st̃. miseri iam
sunt. quia ñ st̃: nos si post mortẽ
miseri futuri sumꝰ. miseri fuimꝰ
anteqͣ nati: ego aut̃ ñ cõmemini
anteq sum nat᷑ me miserũ tu si
meliore memoria es uelim scire ec¬
quid de te recordare. Ita iocaris qͦsi
ego dicam eos miseros qui nati nͣ
sint. ⁊ ñ eos miseros qui mortui st̃.

Expanded text:
tum eum qui non sit dicis esse. Non sum tum eum qui non sit dicis esse. Non sum ita hebes, ut istud dicam. Quid dicis igitur? Miserum esse verbi causa M. Crassum, qui illas fortunas morte dimiserit, miserum Cn. Pompeium, qui tanta gloria sit orbatus, omnis denique miseros, qui hac luce careant. Revolveris eodem. sint enim oportet, si miseri sunt; tu autem modo negabas eos esse, qui mortui essent. Si igitur non sunt, nihil possunt esse; ita ne miseri quidem sunt. Non dico fortasse etiam, quod sentio; nam istuc ipsum, non esse, cum fueris, miserrimum puto. Quid? miserius quam omnino numquam fuisse? ita, qui nondum nati sunt, miseri iam sunt, quia non sunt, et nos, si post mortem miseri futuri sumus, miseri fuimus ante quam nati. ego autem non commemini, ante quam sum natus, me miserum; tu si meliore memoria es, velim scire, ecquid de te recordere. Ita iocaris, quasi ego dicam eos miseros, qui nati non sint, et non eos miseros, qui mortui sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ꝓte erit maxima corona causi
dicenda. Hec fortasse metuis. & ieci¬
rco mortem censes ẽẽ sempit̃num
malũ. Adeo ne me delirare censes
ut ista credam: An tu hec ñ credis:
minime credo. Male hercule credis.
Cur queso: quia disertus ẽẽ possẽ.
si contra ista dicerem. Quis enim nͣ
in huiusmodi causa aut quid ne¬
gotii est hȩc poetarũ ⁊ pictorũ por¬
tenta conuincere. At qui pleni li¬
bris contra ista ipsa dissentium
philosophorũ inepte sane quis e¬
nim ẽ tam excors. quẽ ista moue¬
ant: Si gͦ apud inferos miseri ñ ft̃.
ne sunt quidẽ apud inferos ulli.
quos miseros dicis. aut quẽ locum
incolunt. si enĩ sunt nusquã eẽ nͣ
to. Igitur ne eẽ quidẽ. ꝓrsus isto mͦ.
or tamͣ miseros ob id ipsum quidem
quia nulli sunt. iam mallem cer¬
berum metueres. quã ista tam ĩ¬
considerate diceres. Quid tandem:
quem ẽẽ negas eundẽ ẽẽ dicis: Ubi
ẽacum̃ tuũ: cum enĩ miserũ ẽẽ dicis.

Expanded text:
ipsi pro te erit maxima corona causa ipsi pro te erit maxima corona causa dicenda. haec fortasse metuis et idcirco mortem censes esse sempiternum malum. Adeone me delirare censes, ut ista esse credam? An tu haec non credis? Minime vero. Male hercule narras. Cur? quaeso. Quia disertus esse possem, si contra ista dicerem. Quis enim non in eius modi causa? aut quid negotii est haec poëtarum et pictorum portenta convincere? Atqui pleni libri sunt contra ista ipsa disserentium philosophoruenim tam ex cors quem ista moveant? M. Si ergo apud inferos miseri non sunt, ne sunt quidem apud inferos ulli. A. quos miseros dicis, aut quem locum in colunt? Si enim sunt, nusquam esse non to. M. Igitur ne esse quidem. A. Prorsus isto modo: et tamen miseros, ob id ipsum ququia nulli sint. Iam mallem Cerberum metueres quam ista tam inconsiderate diceres. Quid tandem? Quem esse negas, eundem esse dicis. ubi est acumen tuum? cum enim miserum esse dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
Sor hii quib euenit in ut morerẽ¬
tur: &r hii quib euenturũ ẽmise¬
ri. Michi ita uidet᷑. Nemo gͦ ñ miser.
Prorsus. nemo. Et quidẽ si tͥ consta¬
re uis om̃s quicunq nati sunt erͣt¬
tie. ñ solũ miseri. s etiam semꝑ mi¬
seri. Nam si solos eos diceres miseros
quib moriendũ ẽẽt. neminẽ tu qͥdẽ
sunt inmiseriã nascim᷑ sempit̾nã.
Necesse ẽ enĩ miseros eẽ eos qui centũ
milib annorũ ante occider̃. uł potiꝰ
om̃is quicunq nati st̃ ita ꝓrsus exi¬
flimo. Dic queso nunte illa terrent.
triceps apud inferos cerberus. cocy¬
ti fremitus: trauectio acherontis.
mento summã aquã attingens ene¬
ctus siti tantalus. Tum illud qđ sy¬
siphus uersat saxum nudans niten¬
do. neq ꝓficit hilum: Fortasse etiã
inexorabiles iudices minos & rada¬
manthus apud quos nec te. L. eras¬
sus defendet. nec .in. antonius. nec
qm̃ apud grecos iudices res agetur
poteris adhibere demosthenẽ. Libi

Expanded text:
 i, quibus evenit iam ut morerentur, et i, quibus eventurum est, miseri. Mihi ita videtur. Nemo ergo non miser. Prorsus nemo. Et quidem, si tibi constare vis, omnes, quicumque nati sunt eruntve, non solum miseri, sed etiam semper miseri. nam si solos eos diceres miseros quibus moriendum esset, neminem tu quidem sunt, in miseriam nascimur sempiternam. necesse est enim miseros esse eos qui centum milibus annorum ante occiderunt, vel potius omnis, quicumque nati sunt. Ita prorsus existimo. Dic quaeso: num te illa terrent, triceps apud inferos Cerberus, Cocyti fremitus, travectio Acherontis, mento summam aquam attingens enectus siti Tantalus? tum illud, quod Sisyphus versat saxum sudans nitendo neque proficit hilum? fortasse etiam inexorabiles iudices, Minos et Rhadamanthus? apud quos nec te L. Crassus defendet nec M. Antonius nec, quoniam apud Graecos iudices res agetur, poteris adhibere Demosthenen; tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Um defen¬
sionum
laboribus
senatorusq
munerib
aut om̃ino. aut magna ex parte¬
ẽẽm aliquando liberatus retuli
me brute te hortante maxime
ad ea studia querenda animo
remissa temꝑib longo inter¬
uallo int̃missa reuocaui. Et cũ
om̃ium arcii que ad rectam ui¬
uendi uiam ꝑtinerent ratio &
disciplina studio sapientiȩ quȩ
philosophia dicit᷑ contineret᷑.
hoc mͥ latinis litteris illustran
aut accepta ab illis fecisse melio¬
ra que quide digna statuissent
in quib elaborarent nam mores
& instituta uitȩ resq domesticas
ac familiares. nos ꝓfecto ⁊ melius
tuemur & laua. Rem uo publi¬
cam nr̃i maiores certe melioribus
temꝑauerunt. & institutis & le¬
ssib Quid loquar de re militari.
t iqua cũ uirtute nr̃i multũ ua¬
lierunt tũ plus etiã disciplina.
Iim illa quȩ natura ñ lit̾tis asse¬

Expanded text:
um defensionum laboribus senatoriisque muneribus, aut omnino, aut magna ex parte aliquando liberatus, retuli me, Brute, te hortanre, maxime, ad ca studia quae retenta animo, remissa temporibus longo intervallo intermissa revocari, et cum omnium artium, quae ad rectam vivendi viam pertinerent, ratio et disciplina, studio spaientiae, quae Philosophia dicitur, contineretur: hoc mihi Latinis literis illustrandaut accepta ab illis fecuisse meliora, quae quidem digna statuissent, in quibus elaborarent. Nam mores et instituta vitae, resque domesticas ac familiares nos profecto, et melius tuemur, et lautius. Rem vero publicam nostri maiores certe melioribus temperaverunt, et institutis, et legibus. Quid loquar de re militaris? in qua cum virtute nostri multum valuerunt, plus etiam disciplina, iam illa, quae natura