comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ierba suꝑflua que indonatiõib
poni solebant .i. sex t̃tii munini uniꝰ
assinim quattuor penitus er̃ reicienda
censemꝰ. Ꝙ enĩ u̾b̾ op̃ ẽ que reꝵ effec¬
tus millus sequitur. sancsimꝰ itaq i
cetero fieri. S si quisquã ꝑu̾bositatem
aliꝗdtale inscripserit siue remuserit.
nas neptitue ealege ate ex certo tem
ẽẽ donatum ut certa tibi pore confi¬
etiam hoc casu utilem eo ꝙ legi illa obtẽ¬
perare noliũt. impetrare potes. idẽ ac¬
tionem qua omium pͥstimum resti¬
de hoc casu idẽ in ꝓsoãm actio uire ꝓceclit.
ueꝵ uindicatiõem qã diui pͥncipes inħ̃
casu dandam ẽẽ sancxerũt.
Qut poit mortem eĩ qui accepit adte recli¬

Expanded text:
Verba superflua, quae in donationibus poni solebant, id est sestertii nummi unius assium quattuor, penitus esse reicienda censemus. Quid enim verbis opus est, quae rerum effectus nullus sequitur? sancimus itaque nibus de cetero fieri, sed et si quisquam per verbositatem aliquid tale inscripserit sive remiserit, mas, nepti tuae ea lege a te esse donatumesse donatum, ut certa tibi etiam hoc casu utilem eo, quod legi illa obtemperare noluerit, impetrare potes, id est actionem, qua dominium pristinum restidem hoc casu id est in personam actio iure procedit: verum vindicationem quoque divi principes in hoc casu dandam esse sanxerunt. ut post mortem eius qui accepit ad te redi
Abbreviated transcription (Latin):
I millis iꝯcie freq̃ntatalest. Sin uero
rectoitum cerrci ex possessiõib donau¬
etit nõ tam̃ noĩa posseslioriuedicerit.
necẽe habere de sua sub̾a funtos trat᷑ere.
tm̃ reciortum infetre ualentes. quan¬
tum indoratoem posui̾t ¶ntalidus
tã agris qui nec orrũb quos habet ĩ pos¬
sessionem ante ponuntur. nec geterio¬
res omĩb sunt. set status mecdiocris in¬
ueniuntur. ¶ Similiq modo siquis
tales quos nõ hrẽ magis quã hrẽ ꝓdẽ.
nec iteꝵ eos qui oẽm seruoꝵ familiã
donatoris antecellunt. si ꝯtst iecli¬
ocritas expecterur. ¶Sm aũt dona¬
nõ tͣm quantũ cenanit. fecerit eoꝵ
donatioẽm. estimatioẽm in his cele¬
brari ꝓ eo ꝙ te est. Ita tñ ut argẽti

Expanded text:
. Si vero reditum certum ex possessionibus donaverit, non tamen nomina possessionum edixerit, necesse habere de sua substantia fundos tradere tantum reditum inferre valentes, quantum in donatione posuerit, in talibus tamen agris, qui nec omnibus quos habet in possessione anteponuntur nec deteriores omnibus sunt, sed status mediocris inveniuntur. Similique modo, si quis tales, quos non habere magis quam habere prodest, nec iterum eos, qui omnem servorum familiam donatoris antecellunt: sed et hic mediocritas spectetur. Sin autem donanon tantum quantum donavit fecerit eorum donationem, aestimationem in his celebrari pro eo quod deest, ita tamen, ut argenti
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo annue donatioẽs ꝓ fluxer. et ⁊
unã ẽẽ eĩ donatioẽm putandã ⁊ ꝓculdu¬
bio monum̃toꝵ obseruatiõe uallandã.
Ꝙ ueteres quitẽ sat habundeq uaria¬
uerũt. Ros aũt certa diuisioẽ ꝯ cludi¬

Expanded text:
ex quo annuae donationes profluxerunt, et ex quo annuae donationes profluxerunt, et unam esse eam donationem putandam et procul dubio monumentorum observatione vallandam. 4a . Quod veteres quidem sat abundeque variaverunt, nos autem certa divisio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sõam muitas faciat libetalitates quaꝵ
singule quidẽ legitimã quantitatem ñ
exceclũt. in unu aũt ꝯposite. ⁊ p̃dicto
modo ex aggerate reclundare uidentur.
⁊ maioris ẽẽ quantitatis nõ uideantur
eas oportere in unũ co adunare. ⁊ ĩ tro¬
ducere modos ꝑquos nõ ꝯualeant et ĩ
irritum deuocen᷑tur si ecõtrario plures
intelligantur ⁊ singłe ẜm sui natura¬
suꝑ bat re uariatum ẽ aliis multas. alus
unam eam diffimentib nob cã placuit
humanior ut multe intelligantur
om̃s ualide : bii qui liberalitates accipi¬
unt sciant ueros. nõ falsos suos ẽẽ do¬
natoras. ¶Siquis aũt talem receꝑit do¬
natiõem. inqua stipulatus fui̾t annuã
quandã p̃stare qilanstitate tante sũme q̃
nõ exceclit legitimum donatioĩs modũ
uariabatur uirũ eum exparticulan do¬
natioẽ multas fecisse donatioẽs existim¬
andum est. ⁊ eas actis indigere an ex
totiꝰ stipulatõĩs fundum̃to ⁊ fonte eius

Expanded text:
at liberalitates, quarum singulae quidem legitimam quantitatem non excedunt, in unum autem compositae et praedicto modo exaggeratae redundare videntur et maioris esse quantitatis, non videatur eas oportere in unum coadunare et introducere modos, per quos non convaleant et in irritum devocentur, sed e contrario et plures intellegantur et singulae secunsuper hac re variatum est, aliis multas aliis unam eas definientibus, nobis causa placuit humanior, ut et multae intellegantur et omnes validae, et hi qui liberalitates accipiunt sciant veros non falsos suos esse donatores. Si quis autem talem receperit donationem, in qua stipulatus fuerit annuam cuidam praestare quantitatem tantae summae, quae non excedit legitimum donationis modum, variabatur, utrum eum ex particulari donatione multas fecisse donationes existimandum est et eas actis non indigere, an ex totius stipulationis fundamento et fonte eius,
Abbreviated transcription (Latin):
adiciatur certi tp̃c uiceͣ uł donatoris.
uł qui donatoẽm accepit. tc̃ quasi ꝑ pe¬
tuata donatiõe ⁊ ex ꝯtimiatidẽ eĩ ma¬
gnam ⁊ opulentiorem eã asficiente.
⁊ uira intelligatur ⁊ quasi demiorib
donationib cumulata ⁊ excecłe legi¬
timum modũ. ⁊ oĩo acta re pacerẽ.¬

Expanded text:
adiciatur tempus vitae vel donatoris vel qui donationem accipiet, tunc, quasi perpetuata donatione et continuatione eius magnam et opulentiorem eam efficiente, et una intellegatur et quasi densioribus donationibus cumulata excedere legitimum modum et omnimodo acta reposcere
Abbreviated transcription (Latin):
uł accipientis multe intelligãtuͣr do¬
natioẽs ⁊ lib̾e monuĩitoꝵ obseruatõe.
Incertus ⁊ enĩ fortime exitus yoc no¬
b̃ suggessit ut possibile sit unĩ anni
tm̃ modo. ł breuioris .ł ⁊̃ amplioris tẽ¬
poris met᷑as suꝑ uemire. ł̃ conatorm ł
eum qui conationem accepit. ⁊ exb
inueniri totam sumitiã donatioĩs non

Expanded text:
tellegantur donationes et liberae monumentorum observatione. Incertus etenim fortunae exitus hoc nobis suggessit, ut possibile sit unius anni tantummodo vel brevioris vel etiam amplioris temporis metas supervivere vel donatorem vel eum qui donationem accepit, et ex hoc inveniri totam summam donationis non
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aũt̃ amplioris sumine ĩ ueniatur
minime actis ꝯꝓbata est suꝑ fliru
tiũi uacuari. Ne aũt ꝯ mun̾õe ĩducta
donatori. ⁊ qui liberalitates suscepit.
aliqua oriatur ꝯtentio. electioem dumꝰ
ei qui ampliorẽ summã inre donata ha¬
biũt. reliquã estimatoĩs qͣntitatẽ. offer¬
re ei qui minoreͬm cãm habuit. ⁊ totũ
possidere  Sin aũt hoc minime facere
maluerit. tc̃ omuĩ moto res diuidi ẜm
quantitatẽ utriq parti ꝯpetentẽ si roc
celebrari mume põt. amplioris sum¬
me dñs noliũt estumatoẽm offerre. tẽ
licebit ÷ͣ ei quiminoris sũme ht potesta

Expanded text:
sin autem amplioris summae inveniatur et minime actis comprobata est, superfluum tantum vacuari. Ne autem communione inducta donatori et qui liberalitatem suscepit aliqua oriatur contentio, electionem damus ei, qui ampliorem summam in re donata habuerit, reliquae aestimationis quantitatem offerre ei, qui minorem causam habuit, et totum possidere. 2a . Sin autem hoc minime facere maluerit, tunc omnimodo res dividi secundum quantitatem utrique parti competentem, si res celebrari minime potest , amplioris summae dominus noluerit aestimationem offerre, tunc licebit etiam ei, qui min
Abbreviated transcription (Latin):
: ĩ ꝓcuratore ꝯstituendo ad ad mouẽclas
easdẽ cessas actiões simiłł obseruandũ eiͣt.
ut minime quis impeliatur ꝓcuritorẽ
cessaꝵ sibi ꝑ donatoẽm actõnũ tare. li¬
cet nulla litis ꝯ testatio fcã uł petita sit.
Qiue in his tm̃ ꝑsoĩs locum habere sancei¬
mꝰ. que susceptis ꝑdonatioẽm cessioĩb

Expanded text:
et in procuratore constituendo ad movendas et in procuratore constituendo ad movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut minime quis impediatur procuratorem cessarum sibi per donationem actionum dare, licet nulla litis contestatio facta vel petita sit. Quae in his tantum personis locum habere censemus, quae susceptis per donat
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ S cct̃m diui leonis ꝯstitmõem cona¬
tioẽs apd̾ uirũ clarissimũ magr̃m census
tm̃ modo ĩsinuari p̃cipinĩ. huĩmoĩ formi
in illis instrum̃tis obseruanda. que ĩ hac
regia urbe ꝯ fecta seu celebrata fuint. Nec
ꝯcedi quẽquã apd̾ defensorem seu magi¬
stratum aliaꝵ ciuitatun uł inaliis ꝗ¬
b libet locis p̃ter memoratum uiticiũ
infinuare. Scientib tam his qui ad huiꝰ¬
scemõi. in sinuatiõem ꝑuenĩnt. quã dis
qui eam susceꝑint. nec nõ tabellionib
quicũꝙ testimoniumi suũ nõ incõpeten
di ut dc̃m est loco. uł iudicio p̾bui̾tit.
uicenaꝵ libraꝵ auri mulcta ⁊ alia gra¬
uissima indignatiõe se feriendes.
putamꝰ ꝑ quã donationis titulo cessiones
actionũ accͣipientes. nõ ałr eas siuis trãs¬
mittere herectib poterit nisi litẽ exhis
ꝯtestati ẽẽnt. uł hiũ ꝯtestatioĩs diuino re¬
scͥpto meruissenͣt. Nam sicut uñditioĩs
nulla ꝯ testatio uł facta uł petitasit. Quoo

Expanded text:
onem donationes apud virum clarissimum magistrum census tantummodo insinuari praecipimus, huiusmodi forma in illis instrumentis observanda, quae in hac regia urbe confecta seu celebrata fuerint: nec concedi quemquam vel apud defensores seu magistratus aliarum civitatum vel in aliis quibuslibet locis praeter memoratum iudicium insinuare: scientibus tam his qui ad huiuscemodi insinuationem pervenerint quam his qui eam susceperint nec non tabellionibus, quicumque tes ut dictum est loco v el iudicio praebuerint, vicenarum librarum auri multa et alia gravissima indignatione se feriendos. putamus, per quam donationis titulo cessiones actionum accipientes non aliter eas suis transmittere heredibus poterant, nisi litem ex his contestati essent vel ius contestationis divino rescripto meruissent. Nam sicut venditionis nulla contestatio vel facta vel petita sit Quod
Abbreviated transcription (Latin):
bellioẽm. uł alium icribatitur. ⁊ sine te¬
scium sub notat᷑iõe ualere p̃cipimꝰ. Itam̃
si ipẽ donator. uł ałi uoluntate eiꝰ sccłm so¬
litam obseruatiõem subscͥpserit: donatio¬
nib que sine scriptis ꝯficiuntur suarri
firmitatẽ detinentib sccłm ꝯstitut᷑iõem
theodosu ⁊ ualentiniani adieriũ p̃fectu
p̃torio ꝓmulgatam.

Expanded text:
ur, et sine testium subnotatione valere praecipimus, ita tamen, si ipse donator vel alius voluntate eius secundum solitam observationem subscripserit: donationibus, quae sine scriptis conficiuntur, suam firmitatem habentibus secundum constitutionem Theodosii et Valentiniani ad Hierium praefectum praetorio promulgatam.
Abbreviated transcription (Latin):
natur effectum: fundum credidit cõferẽ¬
dum. om̃e uis o pleat in strutis ante
p̃rnissis. Quis ꝑeu sexuum quẽ ydoneũ
eẽ ꝯstiterit t fan sgipiacuit ut ꝑeum
infãcti acquira t᷑ur.
natioes int̾̃ ueniente auctoꝵ testificatiõe cõ¬
ficiantur᷑. ꝙ uł maxime inter necessarias
testinis ac domesticis fraudib facile ꝙ uis
ꝓnegotii oportunitate ꝯfingi põt. uł id
ꝙ uere gestum est aboleri. Cum igͥ nec li¬
beros quidẽ ac parentes lex nr̃a ab actoꝵ
confessiõe segregat. id ꝙ necessario suꝑ don¬
ationib apd̾ acta ꝯficiendis iam pridẽ
statium̃ uniu̾os teneat. uesta at ꝯfici su¬
ꝑ reb ⁊̃ alibi collatis ubicũꝙ sufficiant.
tem tañdo. uł uendendo. usur fructũ eius
retimũt. ⁊̃ si stipłatu̾s nõ fuit eam ꝯtinuo
tradidisse creclat̾ũr. neqd amplĩ reqratur.
itẽ sit inbis cuisis ustm fructum retiriere.
quod tradere.
nem collatam ualere receptum ẽ. ⁊ si siñ

Expanded text:
natur adfectum, fundum crediderit conferendum, omne ius compleat instrumentis ante praemissis. Quod per eum servum, quem idoneum esse constiterit, transigi placuit, ut per eum infanti anationes interveniente actorum testificatione conficiantur. Quod vel maxime inter necessarias  si quidem clandestinis ac domesticis fraudibus facile quidvis pro negotii opportunitate configi potest, vel id quod vere gestum est aboleri Cum igitur ne liberos quidem ac parentes lex nostra ab actorum confectione secernat, id, quod necessario super donationibus apud acta conficiendis iam pridem statuimus, universos teneat. Gesta autem confici super rebus etiam alibi collocatis ubicumque sufficit.tem dando vel vendendo usum fructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, ne quid amplius requiratur, idem sit in his causis usum fructum retinere, quod tradere. nem collatam valere receptum est: et si sine
Abbreviated transcription (Latin):
donatioẽs reꝵ suaꝵ ubicũq positaꝵ siue. ip̃¬
o oderator̃e cuilibet ꝓuincie. ł apt̾ magi¬
stratus. siue ap̃ cefensorem cuiꝰcũti ciuita¬
tis ꝓ ut malu̾it publicͥare. atq ut ip̃a dona¬
tio sita est inuoluntate donantis ꝗ ita ei li¬
ceat donatõẽm suam. ipd quẽtũq ex memo¬
ritis uolu̾it uttire   ⁊ bee conatiões que
ĩ diuersis ꝓuinciis ⁊ ciuitatib apd̾ quem

Expanded text:
rum suarum ubicumque positarum sive apud moderatorem cuiuslibet provinciae sive apud magistratus sive apud defensorem cuiuscumque civitatis prout maluerit publicare: atque ut ipsa donatio sita est in voluntate donantis, ita ei liceat donationem suam apud quemcumque ex memoratis voluerit intimare. Et hae donationes, quae in diversis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ Indonatãib que actis iłinua nͣtur
nõ eẽ necessariuni iuticamꝰ. uicinos. uł. ilios
testes abhibe̾re. Tam suꝑflium est pͥuatu
testimonłum. cum publica morum̃ta su¬
fficiant. Ueꝵ ⁊ illas toritões quas gestĩ¬

Expanded text:
. In donationibus, quae actis insinuantur, non esse necessarium iudicamus vicinos vel alios testes adhibere: nam superfluum est privatum testimonium, cum publica monumenta sufficiant. Verum et alias do
Abbreviated transcription (Latin):
yp̃ Donatio siue diretta sit. siue mor ere¬
tis cã instituta. siue ꝯtitiõe facientii. ac
nõ facietidi suspensa. suie ex aliquo noͣtaͣ
toꝰ tõr ꝓmissa. siue animo dantum acci¬
pientiu ue sententiis quatitu uissinit
cognominata. subhat fieri debet obser¬
uatiõe. ut quas leges ĩ dulgent actõe ꝯ¬
ditiões. patnoẽsq ꝯfineat. Yi Q penitus
cognitis. uł recipiantur si ꝯpͣlatite sunt.
uł reiciantur si sũt moleste. In ꝯscriben¬
dis aut̃ donatiõib nom̃ donatoris ĩ at re
noͣtari oportet᷑. n id occulte. aut pͥuatĩ
si aut tabuͣle aut ꝙ curtiꝙ aliud matie
tp̃c dabit. uł ab ip̃o ut ab ee. quẽ sers ne¬
nistrauĩt ꝑscribatur. Altis ⁊ at nectertis

Expanded text:
 Donatio, sive directa sit sive mortis causa instituta, sive condicionibus faciendi ac non faciendi suspensa sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sententiis quantum ius sinit cognominata, sub hac fieri debet observatione, ut quas leges indulgent actiones condiciones pactionesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel reiciantur, si sunt molestae. In conscribendis autem donationibus nomen donatoris, ius ac rem notari oportet, neque id occulte aut privatim, sed ut tabulae aut quodcumque aliud materiae tempus dabit vel ab ipso vel ab eo quem sors minist
Abbreviated transcription (Latin):
T̾ Eris alieni quod ex hereclitaria cã
uenit. nõ eiꝰ qui donatioĩs utulo possroet
s totiꝰ iuris successoris honuͥs est. Si itaq
nemini obligata p̃tia ꝑdonanoem cõ¬
secuta es. suꝑ uacuam geris sollicitu¬
dinem ne uł heredes tonatricis. nł eiꝰ
creclitores te iure possiat ꝯuenire.
lam nõ est inpelim̃to.
SS uie emancipatis filiis ree donasti
siuẽ in potestate coristitutis. ⁊ sui iuris
eifectis ac tenentib nõ ad enusti. blan¬
diri tibi nõ debͥes. uelut res donatas ex
penitentia liceat auferre. Sane si ea q̃
in tua positis potestate donaueras. p̾ en¬
ancipatiõem ꝯtra tua tenuerunt uolun¬
tatem boꝵ peries te dominium remã¬
sit si quidẽ nec tp̃r quo noluisti ꝑꝑ uin¬
culum potestatis sibi quicauã q̃rere. si
post te inuito de reb tius potuerunt.

Expanded text:
eris alieni, quod ex hereditaria causa venit, non eius, qui donationis titulo possidet, sed totius iuris successoris onus est. Si itaque nemini obligata praedia pro donatione consecuta es, supervacuam geris sollicitudinem, ne vel heredes donatricis vel eius creditores te iure possint convenirela non est impedimento.Sive emancipatis filiis res donasti sive in potestate constitutis et sui iuris effectis ac tenentibus non ademisti, blandiri tibi non debes, velut res donatas ex paenitentia liceat auferre. Sane si ea, quae in tua positis potestate donaveras, post emancipationem contra tuam tenuerunt voluntatem, horum penes te dominium remansit, si quidem nec tempore quo voluisti propter vinculum potestatis sibi quicquam quaerere, nec post invi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si auia ura ꝓprias res quacum&
ratiõe factas tuulo liberalitatis mneuni
ꝯtra quẽ peeces funditis contulit: quo¬
minus hec rata maneãt. ꝙ ex orignie pa¬
tris uł aui ur̃i descentunt. nich̾ ꝓdest

Expanded text:
 Si avia vestra proprias res quacumque ratione factas titulo liberalitatis in eum contra quem preces funditis contulit, quominus haec rata maneant, quod ex origine patris vel avi vestri descendunt, nihil prodest
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Net ignot᷑ars. nec inuitsis quisq
donat. Uñ si de hoc fucdo nõ cog̾itasti
ciũ uelut donatiõi ꝯsemĩsse te ꝯtinetur
instrum̃to. maiores ueritate rei quã scͥp¬
tura optinente uires. intellegis te quo
tiõ cogitasti nec spałr subscripsicti. nichil
te ꝓoroisse.¬

Expanded text:
 Nec ignorans nec invitus quisque donat. Unde si de hoc fundo non cogitasti, cuius velut donationi consensisse continetur instrumento, maiores veritate rei quam scriptura vires obtinente intellegis, de quo non cogitasti nec specialiter subscripsisti, nihil te perdidisse
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Si noĩs ꝑsetutiõem inte emãci¬
patitn pat̾ nuis titulo donatõis trans¬
stulit. frustra p̃tendit. qui debitori tuo
beres extitit. ꝯsensum fuisse debitoris
nẽtessarium. cum satis fuãt actoẽs eo no¬
mine tibi mandatas fuisse.
mp̃ Spem future actõis plena inter¬
cecdente donatoris uoluntate: posse trãs¬
ferri. nõ in merito placuit.

Expanded text:
. Si nominis persecutionem in te emancipatam pater tuus titulo donationis transtulit, frustra praetendit, qui debitori tuo heres extitit, consensum fuisse debitoris necessarium, cum satis fuerit actiones eo nomine tibi mandatas fuisse. Spem futurae actionis plena intercedente donatoris voluntate posse transferri non immerito placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
E Constãte matrimonio totẽ penes ma¬
ritum suũ ꝯstitutam auia tua donare
tibi nõ potuit.
ut creditorib tius solueret. te donasse ꝓpo¬
nas. sistipulatõe uł in ꝯtinenti habito pa¬
cio hiucrei ꝓspexisti. creclitorib quidem
nõ ꝯtra euri explacito ur̃o s ad u̾suc te
ꝯpetit actio. Eum aũt cui certa lege poe¬
dia donasti. incerta cͥuili actoẽ ad placi¬
toꝵ obsequium urgeri sccłm legem dona¬
tionib dictam ꝯuenit.

Expanded text:
. Constante matrimonio dotem penes maritum suum constitutam avia tua donare tibi non potuit. ut creditoribus tuis solveret, te donasse proponas, si stipulatione vel in continenti habito pacto huic rei prospexisti, creditoribus quidem non contra eum ex placito vestro, sed adversus te competit actio. Eum autem, cui certa lege praedia donasti, incerta civili actione ad placitorum obsequium urgueri secundum legem donationibus dictam convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
de possessioe seruitutis ĩ libe̾tate
reclamanoĩi putet. an uͦ exposse¬
ssioẽ libertatis ĩ seruitutẽ uocat᷑.
at si euntẽ obseqͣuiis seruilibꝰet
libertatẽ ꝯ stitĩtur flagitare. añ
dici status ꝯ uenit causa. atq ⁊
p̃b̾i dir epto negotioꝵ si res exe¬
gerit. audientia.Ꝙe si ei qui ad
seruitutẽ uoͥcͣatur. quicquã dire̾p¬
tu ẽẽ memoretur. uniu̾sa q̃ ꝯ stite¬
rit allata ita demũ rectoi ꝯuenit
ei qui seruus eẽ ꝯtenditur. si mͦ
saluã re futurã ꝑ idoneos fitei iꝰ¬
ssores ꝓmiseit. nã si tales nõ pote¬

Expanded text:
libertatem reclamandum putet, an vero ex possessione libertatis in servitutem vocetur. At si eum de obsequiis servilibus libertatem constiterit flagitare, ante decidi status convenit causam, atque ita praeberi direptorum negotiorum si res exegerit audientiam. Quod si ei qui ad servitutem vocatur, quicquam direptum esse memoretur, universa, quae constiterit ablata, ita demum reddi convenit ei qui servus esse contenditur, si modo salvam rem futuram per idoneos fidejussores
Abbreviated transcription (Latin):
tis sũpt᷑ib ⁊ alimonie hoĩs submi¬
nistrẽtur. quãtũ moderato iudicis
arbit̾o fui̾t extimatũ .Cu aũ ner¬
dũ lite de statu mota res ab ali qͦ
dirẽpte sit̃. ⁊ sentẽtia d̾ restituenda
necessitatẽ habebit. ⁊ sine satista

Expanded text:
alimonia homini subministretur, quantum moderato judicis arbitrio fuerit aestimatum. Cum autem necdum lite de statu mota res ab aliquo direptae sint, et sententia de restituenda necessitatem habebit et sine satist
Abbreviated transcription (Latin):
Mp Cumitatꝰ q̃stionẽ tͥ moue¬
ri÷ te debita uelle petere ꝯme¬
mores ordinariu est pͥꝰ sollẽpni¬
b ĩ t̃ positis. si hoc uiris ad mise¬
tit ratio causa liberalẽ apd̾ p̃si¬
seruis nõ ẽẽ ꝓnuntiatus t̃c tibi
iuire debita restitui iubeat. Cũ
hoc ĩcertu utrũ ne tͥ libõ ꝯstitu¬
to an dnõ tuo si seriũ te sentẽ¬
tia d̾ clarauerat debeatur. ad so¬
lutionẽ debitorẽ tuu urgeri ñ
oporteat.

Expanded text:
 Cum status quaestionem tibi moveri et te debita velle petere commemores, ordinarium est prius sollemnibus interpositis, si hoc iuris admiserit ratio, causam liberalem apud praesiservus non esse pronuntiatus, tunc tibi iure debita restitui iubeat, cum hoc incerto, utrumne tibi libero constituto an domino tuo, si servum te sententia declaraverit, debeatur, ad solutionem debitorem tuum urgueri non oporteat.
Abbreviated transcription (Latin):
siqua pͥ tał emergebat dubitatio remittẽ
sunt qui alieno laborant uitio. St̃ ita
ꝙ p̃ eadẽ adrogatiõe seu ad opnoem sui
ĩpotãte patrũ successioĩs. que tã ex testõ qͣ
ab ĩ testato capiant. ꝓut ĩ ad optantis sen
in ad rogatis ꝯstitutũ ẽ. ¶ Inposteꝵ uoͣ
sciant om̃s legitimis matrimoniis legiti¬
iriam sibi posteritatẽ q̃rentã. ac si p̃ticta
ꝯstinutõ lata nõ eẽt. in iusta nãꝙ libidi¬
num desiteria nulla de cetero uenia defẽ¬
det nullũ subleuauit nouũ amminicu¬
lura p̃t̃ anterioꝵ dispositionũ ordinem
nõ an lata sanctio quã ex hoc die resecari¬
tũ pia suggesserit ratio. Nõ at rogationũ
uł ad optioe p̃tẽxtu̾s. qm̃ ulters minim̃
fererite sũt. Non astutie̾ siue diuinis af¬
fectante littis seu quib dã in licitis habi¬
ende machiratõib cum niis min di¬

Expanded text:
si qua prius talis emergebat dubitatio, remittenigni non sunt qui alieno laborant vitio. Sint itaque post eandem adrogationem seu adoptionem sui et in potestate patrum successionesque tam ex testamento quam ab intestato capiant, prout in adoptatis seu et in adrogatis constitutum est. In posterum vero sciant omnes legitimis matrimoniis legitimam sibi posteritatem quaerendam, ac si praedicta constitutio lata non esset. iniusta namque libidinum desideria nulla de cetero venia defendet, nullum sublevabit novum adminiculum praeter anteriorum dispositionum ordinem, non ante lata sanctio, quam ex hoc die resecandam pia suggesserit ratio, non adrogationum vel adoptionum praetextus, quae ulterius minime ferendae sunt, non astutiae sive divinis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis ambiendae machinationibus, cum nimis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmimiõe ad patͥs natͣił successioẽ hrẽt.
ex supp̃ma tm̃ eiꝰ uoluntate ꝑmutat᷑ eis
usꝙ ad p̃dc̃as sex untias: si hoc sciłic riatu¬
rał pat̾ uoluit. hereclitatẽ eiꝰ caꝑe. Ita tñ
ut memoratã sex unciaꝵ qͣmitatẽ in õĩb
naturalib filiis.⁊ matie eoꝵ. minime
testatar excedat. quã ⁊ ĩ legitis. ⁊ fidei

Expanded text:
ad patris naturalis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate permittatur eis usque ad praedictas sex uncias si hoc scilicet naturalis pater voluerit hereditatem eius capere, ita tamen, ut memoratam sex unciarum quantitatem in omnibus naturalibus filiis et matre eorum minime testator excedat. Quam et in legatis et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
te habuisse. uxorẽ ꝓponis. uñ
intellegis. ⁊ ꝯfessioẽm leͤnocu
p̃ces tuas ꝯtinere. ⁊ caute quan¬
titatis obturpẽ causam exactio¬
ni locum nõ eẽ. Quãuis enĩ
bac soluta quantitate cessat repe¬
titiotr̃ex huiꝰ moĩ stipulatiõe ꝯtra
bonos mores ĩ ter posita denegã¬
dos ẽẽ actioẽs uiris auctoritate d̾¬
monstratur.¬
db restituenda q̃ subtraxerat
accipiente pecunia cu eiꝰ tantũ
interueniat turpitudo ꝯdictioẽ
ꝯuentu hãc restituere debere ꝯ¬
uenit.

Expanded text:
orem proponis: unde intellegis et confessionem lenocinii preces tuas continere et cautae quantitatis ob turpem causam exactioni locum non esse. Quamvis enim ac soluta quantitate cessat repetitio, tamen ex huiusmodi stipulatione contra bonos mores interposita denegandas esse actiones iuris auctoritate demonstraturOb restituenda quae subtraxerat accipientem pecuniam, cum eius tantum interveniat turpitudo, condictione conventum hanc restituere debere convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
d Si in rem ꝯmunẽ cum ione
mũtuam sũpsisti pͥecurua necͣ re
nec sollẽpnitate uerboꝵ uos obli
gastis iͥnsolidu. si eam post ĩ te¬
gram soluisti. de restituenda nbi
parte ꝯͣ yonẽexꝑrri por sut debi¬
tum posce res iudice cognoscẽte¬

Expanded text:
 Si in rem communem cum ione mutuam sumpsisti pecuniam nec re nec sollemnitate verborum vos oblgastis in solidum et post integrum solvisti, de restituenda tibi parte contra Ionem experiri, ut debitum posceres, iudice cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
um te ingallia cũ si ntropho
certu auri ponduis. itẽq nume¬
ratã pecunia mutuo dedisse. ut
rome solueretur. p̃cib ad seuerã.
aditus ꝯpetens iudex. si duos re¬
os ccipulandi. ł ꝓ solido tibi q̃sirã n¬
actioẽm. siue ab hereclib sintro¬
pbi. ꝓcuratorẽ te factũ aĩadu̾t̃t.
totu tebitu. alioꝗn ꝙ declisti so

Expanded text:
um te in Gallia cum Syntropho certum auri pondus itemque numeratam pecuniam mutuo dedisse, ut Romae solveretur, precibus adseveras, aditus competens iudex, si duos reos stipulandi vel re pro solido tibi quaesitam actionem sive ab heredibus Syntrophi procuratorem te factum animadverterit, totum debitum, al
Abbreviated transcription (Latin):
s Qumꝗa pupillo sine tutoris a¬
uctoritate distraente ꝯparauit. nu¬
s si locuplenior emptoris pecunia¬
factus post pubertate occasiõeri
iurĩ ad mniquũ traat ꝯpentium
doli mali sub mouebr̃ exceptioẽ.¬

Expanded text:
tutoris auctoritate distrahente comparavit, nuSed si locupletior factus emptoris pecunia post pubertatem occasionem iuris ad iniquum trahat compendium, doli mali submovebitur exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
in utiłr mandat. ꝯsistere creclebatur
actio tñ obtima ratoẽ ꝙ nõ id agitur
ut ex ip̃o maridato s ꝑꝑ mandatũ ex alio
ꝯ tractu noscatur acto. dño queri placuit
accionẽ. si itaq dño ignorãte enuice
mandastia. te nũmos sub ministrãte
peculiares soluti sũt. emptori minime
Nec tam̃ si tradita nec manumissa es. ⁊
mandati de ancilla. ⁊ empu de p̾tio cori¬
sequento tam ꝯtrarias actiões. ei exertẽ
ꝯcedi placuit. Eane millĩ arbitriũ re¬
lictu ẽ utrũ ne mancipui atiptiu cõ¬
seꝗ uelit. Cum expeculio ꝙ eiꝰ fuit solu¬
tio celebrata obligatioĩs uincło emptorẽ
liberare nõ potuit: ꝓ socio. R̾¬

Expanded text:
inutiliter mandat consistere credebatur actio, tamen optima ratione, quia non id agitur, ut ex ipso mandato, sed propter mandatum ex alio contractu nascatur actio, domino quaeri placuit obligationem. Si itaque domino ignorante emi te mandasti ac te nummos subministrante peculiares soluti sunt, emptori minime nec tamen si tradita nec manumissa es, etiam mandati de ancilla et empti de pretio consequendo tam contrarias actiones ei exercere concedi placuit. Sane in illius arbitrio relictum est, utrumne mancipium an pretium consequi velit, cum ex peculio quod eius fuit solutio celebrata obligationis vinculo emptorem liberare non potuit. Subdita
Abbreviated transcription (Latin):
d Cum ꝓponas te p̃tiu ꝯ umcto
dnĩo cum patruo tuo ꝯparasse ĩpos¬
sessioẽmq tã te quã ipm inductũ. iu¬
ris tatio efficit ut dnĩum fundi ad ut̾¬
q pmancat. Sane qr p̃tium ate solo

Expanded text:
 Cum proponas te praedium coniuncto dominio cum patruo tuo comparasse in possessionemque tam te quam ipsum inductum, iuris ratio efficit, ut dominium fundi ad utrumque pertineat. sane quia pretium a te solo
Abbreviated transcription (Latin):
ulauit. ut uideat᷑ ẽẽ tota doriatio. aͥd
horiatur molestia. Et iustũ ꝯtẽ fuãt
hoc remodiu debitorib ab anastasianis
hoĩes astuti laceranitã ẽẽ ex istimauert᷑.
S ne uiteam᷑ in tanta tp̃o nrõꝵ beniu¬

Expanded text:
ulaverit, ut videatur esse tota donatio, aliquid oriatur molestia. Et iustum quidem fuerat hoc remedium debitoribus ab Anastasianis homines astute lacerandam esse existimaverunt. sed ne videamur in tanta t
Abbreviated transcription (Latin):
ỹo. Conpensatoẽs ex õĩb acͥtõib ip̃o
iure fieri sancsimꝰ. nulla differentia in
rẽ tibi ł inꝑsonalib actoĩb int̾se ob¬
seruanda. Ita tñ ꝯpensatões obici iube¬
m̃ sicã ex qua ꝯpensatur. liquita sit
⁊ nõ multis ambagib in nodata. set
possit iudici facilẽ exitũ sui prãre.
tatis enĩ miserabile ẽ post multa for¬
te uariaꝙ certamina. Cum res iam
fui̾t approbata t̃c ex altera parte que
iam pene ꝯ uicta est. opponi ꝯpẽssati¬
oñẽ iam certo ⁊ ĩ dubitato debito ue¬
lus ex moratoriis ambagib spẽ ꝯdẽp¬
natioĩs excludi hoc itaq iudices obser¬
uent ⁊ nõ ꝓcliuiores in admittendas
ꝯpensatões existant nec molli aĩo e¬
eas suscipiant. s iure stricto utentes
si in uenerĩt eas maiorẽ : ampliorem
exposcere mdaginẽ: eas quidã alii i
iudicio reseruent. Litẽ aut̃ pͥstinã ia
ꝑene expeclita siũa t̃minali ꝯ ponant.¬
¶ Excepta actõe deposit sccłm ł nr̃m sant¬

Expanded text:
. Compensationes ex omnibus actionibus ipso iure fieri sancimus nulla differentia in rem vel personalibus actionibus inter se observanda. Ita tamen compensationes obici iubemus, si causa ex qua compensatur liquida sit et non multis ambagibus innodata, sed possit iudici facilem exitum sui praestare. Satis enim miserabile est post multa forte variaque certamina, cum res iam fuerit approbata, tunc ex altera parte, quae iam paene convicta est, opponi compensationem iam certo et indubitato debito et moratoriis ambagibus spem condemnationis excludi. Hoc itaque iudices observent et non procliviores in admittendas compensationes existant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes , si invenerint eas maiorem et ampliorem exposcere indaginem, eas quidem alii iudicio reservent, litem autem pristinam iam paene expeditam sententia terminali componant: excepta actione depositi secundum nostram sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ Si creclitrici que ex cã pignoris cb¬
bgata sibi rẽ tener: petiu̾̃a debitã cum
usuris testib p̃sentib obtulisti eiq ñ atipiẽ¬
te absig̾tã ẽs c̃posinsti usuras exeo tp̃r ꝙ obtu¬
listi pr̃are nõ cͥogeris .ͤ absente uõ crecli¬
trice. p̃sitẽ suꝑ hoc int̃pellare debueras.¬

Expanded text:
 Si creditrici, quae ex causa pignoris obligatam sibi rem tenet, pecuniam debitam cum usuris testibus praesentibus obtulisti eaque non accipiente obsignatam eam deposuisti, usuras ex eo tempore quo obtulisti praestare non cogeris. Absente vero creditrice praesidem super hoc interpellare debueras
Abbreviated transcription (Latin):
De nsuris quaꝵ motũ iam statumꝰ
pͣuam quoꝵ cã in t̃pretatõe penitus re¬
mouentes. iubemꝰ ⁊̃ eos ꝙu añ eandẽ
sanctioẽm ampliores quã statute sunt
usuras stipłati sũt. ad modũ catẽ sanc¬
tioẽm taxatum ex tp̃r illatioĩs suas mo¬
usuras ex acturos. cursus insuꝑ usura¬
rum ultra duplũ minime ꝓcecle̾ ꝯ ce¬
dimꝰ nec si pignora quedã ꝓtebito cre¬
ditori data sũt quoꝵ octasiõe queclã ue¬
teres leges ultra duplũ usuras exigi ꝑ¬
mittebant. Ꝙ ⁊ ĩ boẽ fidei uiditiis cete

Expanded text:
statuimus, pravam quorundam interpretationem penitus removentes iubemus etiam eos, qui ante eandem sanctionem ampliores quam statutae sunt usuras stipulati sunt, ad modum eadem sanctione taxatum ex tempore lationis eius suas mousuras exacturos. Cursum insuper usurarum ultra duplum minime procedere concedimus, nec si pignora quaedam pro debito creditori data sint, quorum occasione quaedam veteres leges et ultra duplum usuras exigi permittebant. Quod et in bonae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Quamuis bassa cu pecuma miuti¬
am acciꝑet. miriores usuras men phi¬
no spopondit. ⁊ nisi intra certũ tp̃c ea
soluisset ampliores. licͥitas tr̃i ꝓmisit.
Si post tp̃e cautioĩ p̃finitum. creditor
eas dẽ accepit net maioret dari sibi postu

Expanded text:
. Quamvis bassa, cum pecuniam mutuam acciperet, minores usuras menophano spoponderit et, nisi intra certum tempus eas solvisset, ampliores  licitas tamen promiserit, si post tempus cautioni praefinitum creditor easdem accepit nec maiores dari sibi postu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si tutores pupillis officio magrãtus
pili pecuniam soluistis iuꝑ stitiosam
geritis sollicitudinem. ne ab ip̃is coͣn¬
uenti hanc eis imputare minime
possitis uł auobis quicquã amplius
exigatur.Si tantum quantum eis
tutores debuerut ł uos noĩe ipsoꝵ
maiorem quantitatem declisse ꝓbet᷑.

Expanded text:
 Si tutores pupillis officio magistratus pili pecuniam solvistis, superstitiosam geritis sollicitudinem, ne ab ipsis conventi hanc eis imputare minime possitis vel a vobis quicquam amplius exigatur, si tantum, quantum eis tutores debuerunt, vel vos nomine ipsorum maiorem quantitatem dedisse probetur.
Abbreviated transcription (Latin):
t nullomͦ usure usuraꝵ a debito¬
rib exigantur cũ ueterib quidẽ legib
ꝯstitutu fuerat s nõ ꝑfectissime cautũ.
Si enĩ usuras in sorte reclige̾ fuerat cõ¬
cessum. ⁊ totĩ sũme usuras stipłari q̃
differentia erat debitorib qui re uera
usuraꝵ usuras exigebãt. hoc certe eãt
nõ reb s u̾bis tantũ modo legeᷤ ꝓponẽ.

Expanded text:
ebitoribus exigantur, et veteribus quidem legibus constitutum fuerat, sed non perfectissime cautum. Si enim usuras in sortem redigere fuerat concessum et totius summae usuras stipulari, quae differentia erat debitoribus, qui re vera usurarum usuras exigebantur? hoc certe erat non rebus sed verbis tantummodo leges po
Abbreviated transcription (Latin):
sancnõem face̾ necissarnu ẽẽ ducimus
ueteͣm. durã. ⁊ grauissima eaꝵ molẽ
ad mecliocritatẽ delucentes. Ideoq ui¬
bemꝰ illustrib quidẽ ꝑsoĩs siue eas p̃ced¬
entib minime licere ultra t̃tia partẽ
centesime usuraꝵ in quocũꝙ ꝯtractu i¬
uili ł maximo scipłati. ¶Illos uero
qui erͣgasteriis p̾sũt. ł aliam licitã nego¬
tiatiõem gerut usq ab adbessem tantũ¬
cencesime suã stipulatiõem moderari.
Intra iectitiis aũt ꝯtractib . ł inspeͣtie¬
rũ fenori dationib usq ad centesimã
tm̃ modo licere stipłari. nec eã excedẽ
licet ueterib legib hoc erat ꝯcessum.
Ceteros aũt om̃s hoĩes dimidiã tm̃mͦ¬

Expanded text:
anctionem facere necessarium esse duximus, veterem duram et gravissimam earum molem ad mediocritatem deducentes. Ideoque iubemus illustribus quidem personis sive eas praecedentibus minime licere ultra tertiam partem centesimae usurarum in quocumque contractu vili vel maximo stipulari: illos vero, qui ergasteriis praesunt vel aliquam licitam negotiationem gerunt, usque ad bessem centesimae suam stipulationem moderari: in traiecticiis autem contractibus vel specierum fenori dationibus usque ad centesimam tantummodo licere stipulari nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat concessum: ceteros autem omnes homines dimidiam t
Abbreviated transcription (Latin):
usure exigi solent. Nec liceat iudici me¬
moraiam aͥgere taxatioẽm occasiõe ⁊ cõ¬
suenitmis in regione obtinentis. Siquis
nullã penitus de suꝑ fluo hãt actoẽm. s
⁊ si accopit. in sortẽ hoc ĩputare ꝯ pellet᷑.
¶Inter dcã licentia creditorib expecun¬
iis fenori dandis aͥd detͣher̃. ł retinere
cause grã. Nam siꝗt huiꝰmoĩ factũ tui̾t
pͥncipał debitũ. ab initio ea qͣntitate mi
nuetur. ut tam ip̃a minuenda pars ꝗͣ
usure eiꝰ exigi phibeantur. ¶ Machinati¬
ones ⁊̃ creclitoꝵ qui ex hat lege ꝓhibiti st̃¬
maiores usuras stipłari. alios meclios ĩi¬
biciunt quib hoc nõ ita m ͤ ter dc̃m ẽ. re¬
secantes iuibemsꝰ siꝗdlis tał fui̾t attentatũ¬

Expanded text:
usurae exigi solent. Nec liceat iudici memoratam augere taxationem occasione consuetudinis in regione obtinentis. Si quis nullam penitus de superfluo habeat actionem, sed et si acceperit, in sortem hoc imputare compelletur, interdicta licentia creditoribus ex pecuniis fenori dandis aliquid detrahere vel retinere causae gratia. Nam si quid huiusmodi factum fuerit, principale debnuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur. Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios medios subiciunt, quibus hoc non ita interdictum est, resecantes iubemus, si quid tale fuerit atte
Abbreviated transcription (Latin):
ypothecaria cetiterũt. nõ posse suꝑ usu¬
ris ł fructib p̃teriti tp̃is aliquã mouẽ
annis eaꝵ actoẽm nasci. principali ac
tiõe nõ subsistente satis suꝑ uacuu ẽ sr̃
usuris ł fructib ad huc irditẽ cognosce̾.

Expanded text:
hypothecaria, ceciderunt, non posse super usuris vel fructibus praeteriti temporis aliquam movere annis earum actiones nasci: principali enim actione non subsistente satis supervacuum est super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
s si finitum est iudiciu siũa quãuis
minoris ꝯdẽpriatio secuta est nõ ad iec¬
tis usuris nec ꝓuocatõ fcã est. finita i¬
retractanta nõ sũt. Roc eĩ tp̃is ꝙ post
rem iudicata fluxit usure ullo uire
postulantur nisi ex cã iurdicati.
cunia declit. ut uice usuraꝵ inhabi¬
lat. quo pacto ita ut ꝯuenit usa est. i¬
r q̃ ⁊̃ nõ ⁊̃ locãdo domu pensiõem re¬
degit. referri q̃stioẽm qͣi plus tomus
recligeret si locaretur quã usuraꝵ le¬
gitimaꝵ ratio collegit murime opo¬
tet. licet enĩ uberiore sobte potit ꝯtrahi
locatio. nõ iõ tñ illicitũ fenus eẽ ꝯtra¬
Mp Qum allagas uxorẽ tua ea ꝯditio¬
ne nulle aureoꝵ nuõ quantitatẽ sũpsi¬
sse. ut si intra diẽ certum debito satis
nõ fecisset. cũ pena quadrupli redde̾t.
ꝙ accepit. uiris forma nõ patitur le¬
gem istĩ ꝯtractus. ultra pͥenã legitun¬

Expanded text:
Sed si finitum est iudicium sententia, quamvis minoris condemnatio facta est non adiectis usuris, nec provocatio secuta est, finita retractanda non sunt: nec eius temporis, quod post rem iudicatam fluxit, usurae ullo iure postulantur nisi ex causa iudicati cuniam dedit, ut vice usurarum inhabitaret, pactoque ita ut convenit usa est, non etiam locando domum pensionem redegit, referri quaestionem, quasi plus domus redigeret, si locaretur, quam usurarum legitimarum ratio colligit, minime oportet. Licet enim uberiore sorte potuerit contrahi locatio, non ideo tamen illicitum fenus esse contra Cum adleges uxorem tuam ea condicione mille aureorum numero quantitatem sumpsisse, ut, si intra diem certum debito satis non fecisset, cum poena quadrupli redderet quod accepit, iuris forma non patitur legem contractus istius ultra poenam legit
Abbreviated transcription (Latin):
parto retineri possut. noꝵͣ hoc iure
ꝯstituto. cũ buĩmoĩ nullo int̃posito i¬
pacto tm̃ certe sũme pena pr̃ari ꝯ ue¬
nisse ꝓponas nec peti nec retineri ꝗt¬
quã amplĩ ⁊ ad pignoris solutiõnem
urgeri te disciplina uiris ꝓspicis.¬

Expanded text:
 hoc iure constituto, cum huiusmodi nullo interposito pacto tantum certae summae poenam praestari convenisse proponas, nec peti nec retineri quicquam amplius et ad pignoris solutionem urgueri te disciplina iuris perspicis
Abbreviated transcription (Latin):
op Siea lege possessiõem mat̃ tua
apd̾ creclitorem tuũ obligauit. ut fru¬
ctus inuicẽ usuraꝵ ꝯ seq̃tetur. obrẽtui
maioris ꝑcepti emolum̃ti ꝑp incertu
fructuu euentũ rescinti placita nõ
solute nõ fuiͣtit ac ꝓptẽa in inuere eã
nõ potuerint. licet post sortẽ reditam
creclitori fui̾t ate exclusa uiris rari¬
etate repeti posse ppẽsa. ranoẽ firma¬
citis creditori post testatiõe offeras. ac
si nõ suscipiat ꝯsigriatã inpublico de¬
pone. ut cursus usuraꝵ legitimaꝵ in¬
bibeatur. In hoc aũt casu publicũ intil¬
ligi oꝑtet. ł ĩacratissimas eclee . ł ubi ꝯ¬
petens index suꝑ ea re aditus. deponi
eas disposuerit. Quo sub secuto ⁊̃ ꝑ icul¬
lo debitor liberabitur. ⁊ ius pignoꝵ i
tollitur. Cum seruiana ⁊̃ actio mani¬
feste declarat. pignoris inhiberi ꝑ secu¬
tiõem ł solutis pecuniis. ł si ꝑ creditoe
stetiͣt quo minꝰ saluatur. ꝙ ⁊̃ intra¬
iectitiis seruari oportet. creclitori scili¬

Expanded text:
mater tua apud creditorem tuum obligavit, ut fructus in vicem usurarum consequeretur, obtentu maioris percepti emolumenti propter incertum fructuum eventum rescindi placita non solutae non fuerint ac propterea minuere eam non potuerint, licet post sortem redditam creditori fuerint datae, exclusa iuris varietate repeti posse pensa ratione firmacitis creditori post testationem offer ac, si non suscipiat, consignatam in publico depone, ut cursus usurarum legitimarum inhibeatur. In hoc autem casu publicum intellegi oportet vel sacratissimas aedes vel ubi competens iudex super ea re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum Serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutionem vel solutis pecuniis vel si per creditorem steterit, quominus solvatur. Quod etiam in traiecticiis servari oportet. Creditori scili
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝑte nõ stat quo minꝰ intra tp̃a
p̃finita pecunia minoꝵ usuraꝵ sel¬
ueres: s ꝑtutores filioꝵ creclitor is qui
eam acciꝑe noluerũt. itꝙ aps iuditẽ
datum ꝓbauis. eius tp̃is quo ꝑte non
stetisse apparuĩt. nsure maiores nõ
hxigentur. o si ⁊̃ sortẽ de posuisti. ex¬
in ex quo iõ factum apparĩ⁊ in usu¬
ras nõ ꝯuenieris.¬
d̃ ¶sure ꝑ tp̃a solute nõ ꝓficiunt reo¬
ad dupli ꝯputatioẽmi. tẽ enĩ ulita sor¬
tis sũmam usure nõ exiguntur quõt
tp̃r solutioĩt sũma usuraꝵ excedit eam
cessio. E ex mido pacto p̃standa est.
post oblatana iure sibi pecuĩa⁊ quã non
susceꝑit. ii fructus accepit ex honerari
sortis pebitum certum est

Expanded text:
e non stetit quominus intra tempora praefinita pecuniam minorum usurarum solveres, sed per tutores filiorum creditoris, qui eam accipere noluerunt, idque apud iudicem datum probaveris, eius temporis, quo per te non stetisse apparuerit, usurae maiores non exigentur. Quod si etiam sortem deposuisti, exinde, ex quo id factum apparuerit, in usuras non convenieris. Usurae per tempora solutae non proficiunt ad dupli computationem. Tunc enim ultra sortis summam usurae non exiguntur, quotiens tempore solutionis summa usurarum excedit eam cessio etiam ex nudo pacto praestanda est. post oblatam iure sibi pecuniam, quam non suscepit, si fructum accepit, exonerari sortis debitum certum est
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si uelud in id debitũ. ꝙ sollẽp¬
num publicaꝵ pensitationũ debueas
noĩe. ꝯpensaturo tibi nicħ petituꝵ
postea mutiano subscͥpsisti. redditu
que uenerant in ꝯpẽsatiõe nõ indebi¬
ti soluti repernio set aut debiti ꝯpetit

Expanded text:
 Si velut in id debitum, quod sollemnium publicarum pensitationum debueras nomine , compensaturo tibi nihil petiturum postea muciano scripsisti, redditis quae venerant in compensationem non indebiti soluti r
Abbreviated transcription (Latin):
uari posse. de quib p̃standis ꝯuenĩt. licet
scipło in t̃posita nõ sit. Merito ꝯstitutu
est. ⁊ ratiõem hr̃e Cum pignora ꝯdicti¬
one pacti ⁊̃ in usuris obstricta sint. Sed
erũ in cã de qua agis. hec ratio cessat. siq
maiores reꝑmisit. nõ põt uideri rata
retenuo pigaris. q̃n eo tp̃e quo ĩstrum̃¬
res exstipulatu petentẽ: si ꝓbetur ꝑcer¬
tos añnos minores pistea ꝯ secutus imł
est pͤacti exceptio. sccłm ꝙ tueri cãm po¬
testis.⁊ adu̾s defensores ciuitatis. maio¬
res ꝑetentes excͤautioe si ꝓbaueritis semꝑ

Expanded text:
de quibus praestandis convenit, licet stipulatio interposita non sit, merito constitutum est et rationem habet, cum pignora condicione pacti etiam usuris obstricta sint. Sed enim in causa de qua agis haec ratio cessat, si qmaiores repromisit, non potest videri rata retentio pignoris, quando eo tempore, quo instrumeres ex stipulatu petentem, si probetur per certos annos minores postea consecutus, utilis est pacti exceptio. secundum quod tueri causam potestis etiam adversus defensores civitatis maiores petentes ex cautione, si probaveritis semper
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aliasq res suꝑnis noĩaras
ad curã memoratiꝰ um ꝑtinen ⁊ q̃ s¬
tes. uł post modũ quolibet modo ad
enis solliciuomẽ. uł qui post eim
deuisdem orphanotrophii curam uo¬
can sueriit. ꝑnentiras. ad instarm¬
aioris uenerabił eccłe. huuiis intlite¬

Expanded text:
 aliasque res superius nominatas ad curam memorati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclit
Abbreviated transcription (Latin):
io gr̃a apiitialib cłicis contentus
i i qna̾delibr fãme. qui conuentus
fuĩr exponatur obnornns. ¶Preterei
riulus eͥcetuo ugare coninineliis
clicos ullos. millis inpulsiomiob in¬
olestare. nullis exꝑbrare cõuitiis. a¬
ut corportilio imunus fanigare con¬
etur. his quih usmeti aliquio ag¬
rossi fuetonrt. post ãmislione᷑ ngłi
sione plecrendu spmulegus sane¬

Expanded text:
 provincialibus clericis contentus sit, quantaelibet summae qui conventus fuerit exponatur obnoxius. Praeterea nullus exsecutor vexare contumeliis clericos ullos, nullis impulsionibus molestare, nullis exprobrare conviciis aut corporalibus iniuriis fatigare conetur: his, qui huiusmodi aliquid adgressi fuerint, post amissionem cinguli rsione plec
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ut p̃tia eoꝵ que exinge colligñ¬
tur. abeistem᷑ ꝑsonis cnstocnantur. l¬
iuusmodi aut puim adq religiosum
offinũ ꝓtempore or phanotrophos ira
pagere conuenit: ur mitiore ratiori¬
nii rurelarili sen curationib ob̾nox¬
ii sint. Graue enĩ atq iniquũ ẽ callid̃¬
is quoꝵdam sura contigent machiã¬
tionib eos uerar qui ꝓpt̃ inuere̾ dei
aparentib arq sustantiis destitutos
mprores sustentare. ac uelno pat̾̃naa¬
ssecrione eͣoucare festinanr.
Qm̃s qui ubiq sunt. uł iꝑsthee
fuerint. orthodose fidei sacerdotes ⁊ d¬
erici cuiuscumq gradus sĩt. mouachi
quoq incausis ciuilib ex nullius pe¬
nitus maions minorisue iudits sen
uuͦsia ad ertranea iudina ꝓtrahantũ.
aut ꝓuinciam uł locimi. uł regionẽ
quan habitaur exire r̾gaurur. mi¬

Expanded text:
um, ut pretia eorum quae exinde colliguntur, ab isdem personis custodiantur. Huiusmodi autem pium atque religiosum officium pro tempore orphanotrophos ita peragere convenit, ut minime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. Grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare festinant.Omnes qui ubique sunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiuscunque gradus sint, monachi quoque, in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea iudicia pertrahantur aut provincia vel loco aut regione, quam habitant, exire cogantur.
Abbreviated transcription (Latin):
di. uł donandi uł quolibet alio tutulo ali¬
enandi. lilrra facculiate. concessa Cut ea
bona quoquo tempore nũquã fr̾ib
uł sorib aut exeis genitis cͥomete.
s adeoꝵ̾ filios. pͦosteros ⁊ quoscñq ex¬
trancos heredes ꝑueniant. nec apanti¬

Expanded text:
di vel donandi vel quolibet alio titulo alienandi libera facultate concessa, ut ea bona quoquo tempore numquam fratribus vel sororibus aut ex his genitis conferantur, sed ad eorum filios posteros et quoscumque extraneos heredes perveniant nec a patri
Abbreviated transcription (Latin):
de Orphanolrehos huiͦ ĩcute
ũbis. nulla suptilitate iur̃ obsistẽre
eorum qudciti que pupillorum qiͣ
sũt quasi tutores. adholosc̃tiũ uere¬
uerd quasi curater sine ullo fid iuissi¬
oĩs grͣauaĩe ĩ em̾gẽtib caĩs cã ĩ iuid¬
itõ qͣ exͣ iudiciũ ut opꝰ exegeĩt ad¬

Expanded text:
 Orphanotrophos huius inclitae urbis nulla subtilitate iuris obsistente eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut op