comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citatem eiusq amplitudinem contemplandam si accedas inuenias absq
dubio quosd maiorem im modum mitari debeas quantus quelo est illo
tam immensus amplitudinis sinus qui tot rerum substantias tot sub¬
stantiarum formas tot genera rerum tot speties generum tot indi¬
uidua spetierum indiuiduorumq etiam tot propietates tot qualita¬
tes tot quantitates tot actiones a. passiones habitus situs loca tempo¬
ra latitudines suo ambitu comprehendit claudit atq custodit & diu
custodita ut uult inmedium producit: Mirum quoq est quod si ali

Expanded text:
tatem ejusque amplitudinem attendas, invenies absque dubio quod digne mirari debeas. Quantus, quaeso, est ille tam immensae amplitudinis sinus qui tot rerum substantias, tot substantiarum formas, tot genera rerum, tot species generum, tot individua specierum, individuorum vero tot proprietates, tot qualitates, tot quantitates, actiones et passiones, habitus, situs, loca et temporis latitudinis suae ambitu comprehendit, abscondit atque custodit, diuque custodita iterum in medium producit? Cogita, si potes, quae sint i
Abbreviated transcription (Latin):
plane scribit. Oines qui credebant erant pariter & habebant omnia
communia & possessiones & substantias uendebant & diuidebant illa
omnibus pro ut cuiq opus erat. Quotidie qua perdunantes unanimi¬
ter in templo frangentes cura domos pinem sumebant cibum cum ex¬
ultatione & simplicitate cordis collaudantes deum Per membra uerba¬

Expanded text:
Omnes etiam qui credebant, erant pariter, et habebant omnia communia. Possessiones et substantias vendebant, et dividebant illa omnibus, prout cuique opus erat. Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione, et simplicitate cordis, collaudantes Deum, et habe
Abbreviated transcription (Latin):
& organi inspergit totum cogitatio absq mora & omni difficultate
se posita per representationem format &. quarumlibet rerum figuras sub
mira festinatione representat. Qualis queso illa uirtus est que tot re¬
rum atq tantarum figurarum inmomento in ictu oculi tam uarias¬
picturas configurat & iterum easdem eadem facilitate delet: uel alio

Expanded text:
atio absque mora et omni difficultate seposita per repraesentationem format, et quarumlibet rerum formas sub mira festinatione repraesentat. Quale, quaeso, est tot rerum atque tantarum in momento, in ictu oculi picturas efficere, et iterum easdem eadem facilitate delere, vel alio
Abbreviated transcription (Latin):
uiro deos nunꝗͣ me deserturum non si capiundos mihi sciam inimi¬
cos omnes homines. Hanc mibi expetiui contigit conueniunt mores:
Hic animus partim misericordia deuictus partim uictus huius iniuria
paulatim elapsus est a bachide. atq huic tuinstulit amorem postqͣ par
ingenium nactus est. Sed iam satis multa de causa extra causam &¬

Expanded text:
iuro deos numquam eam me deserturum; Non si capiundos mihi sciam esse inimicos omnes homines. Hanc mihi expetivi, contigit: conveniunt mores:Hic animus partim uxoris misericordia Devinctus, partim victus huius iniuriis, Paulatim elapsus est Bacchidi, atque huc transtulit Amorem, postquami par ingenium nactus est.
Abbreviated transcription (Latin):
riam inuulget: Aerie primum uolucres te diua tuumq Significant u¬
nituum per cusse corda tua ui inde fere pecudes persultant pabula leta
Et rapido tranant amnis ita capta lepore. Te sequitur cupidine quacũq
incedere pergis Deniq permaria ac montes fluuiosq rapices frondiferasq
domos auium camposq uirentes Omnibus incutiens blandum perpectora
amorem efficis ut cupidȩ generatim secla propagent. Quȩ quoniam iten
naturam sola gubernias Noͦn sine te quisquã dicł inluminis honas e xori¬
tur neq fit letum neq amabile quicꝗͣ. Quid opus est uerbis: Amor ire

Expanded text:
i, aeriae primum volucris te, diva, tuumque significant initum perculsae corda tua vi. inde ferae pecudes persultant pabula laeta et rapidos tranant amnis: ita capta lepore te sequitur cupide quo quamque inducere pergis. denique per maria ac montis fluviosque rapacis frondiferasque domos avium camposque virentis omnibus incutiens blandum per pectora amorem efficis ut cupide generatim saecla propagent. quae quoniam rerum naturam sola gubernas nec sine te quicquam dias in luminis oras exoritur neque fit laetum neque amabile quicquam, te sociam studeo
Abbreviated transcription (Latin):
eius sexto protulit: Principio caelum ac terras camposq liquentes
Lucentemq globum lunȩ tytaniaq astra. Spixitus intus alit totamq
diffusa perartus Mens agitat molem & magno se corpore miscet
nde hominum pecudumq genus uiteq uolantum Et quȩ marmoreo
fert monstra sub equora pontus. Igneus est ollis uigor & celestis origo
namq ire per omnes terras tractusq matis caelumq profundum
Hinc recudes armenta uiros genus omne ferarum Quemq sibi tenues

Expanded text:
ens in VI°: Principio celum ac terras camposque liquentes / lucentemque globum lune Titanaque astra / spiritus intus alit, totamque infusa per artus / mens agitat molem et magno se corpore miscet. / Inde hominum pecudumque genus viteque volantum / et que marmoreo fert monstra per equora pontus. / Igneus est illis vigor et celestis origonamque ire per omnes Terrasque, tractusque maris, coelumque profundum. Hinc pecudes, armenta, viros, genus omne ferarum, Quemque sibi tenues
Abbreviated transcription (Latin):
formosa uiuenca Illi alternantes multa inter se prȩlia miscent Uulneribos
crebis lauit ater corpora sanguis Uersaq in obnixus urgentur cornua ua¬
sto Cum gemitu robeant silueq & magnus olympus Nec mos bellantes una
stabulare see altes Uictus abit longeqꝰ ignotis exular oris alulta gemens
ignominiam plagasq superbi Uictoris: Amor etiam quia uis est inrequie¬

Expanded text:
formosa iuvenca: illi alternantes multa vi proelia miscent volneribus crebris, lavit ater corpora sanguis, versaque in obnixos urguentur cornua vasto cum gemitu, reboant silvaeque et longus Olympus Nec mos bellantis una stabulare, sed alter victus abit longeque ignotis exulat oris, multa gemens ignominiam plagasque superbi victoris, tum, quos amisit inu
Abbreviated transcription (Latin):
hordea sulcis. Infelix lolium & steriles dominantur auene Pro molli
uiola propurpureo nareysso Cardiuis & spinis surgit palurus acuus:¬
mentis labor aditus & ut mala culmos Esset rubigo segnisq horre¬
ret inarius Carduus intereunt segetes subit aspera silua Lappeq tribu¬
liq inter uirentia culta Infelix lolium & steriles dominantur auene¬

Expanded text:
hordea sulcis, infelix lolium et steriles nascuntur avenae; pro molli viola, pro purpureo narcisso, carduus et spinis surgit paliurus acumentis labor additus, ut mala culmos Esset rubigo, segnisque horreret in arvis Carduus. Intereunt segetes, subit aspera silva Lappaeque tribulique, interque nitentia culta Infelix lolium et steriles dominantur aven
Abbreviated transcription (Latin):
ratrix cum nos primum egignit nobis inuoluit inipsis statim primor¬
nhil carius pensiusq nobis quam nos metipsi esse possit. Acꝗ hoc esse
fundamentum rata est conseruande hominum perpetuitatis. si unusꝗsq
nostrum simulatq editus inluce foret harum rerum euestigio sensum
affectionemq caperet: Que uetus philosophorum sapientia la topio sai¬

Expanded text:
uae nos genuit, induit nobis inolevitque in ipsis statim princit nihil quicquam esset carius pensiusque nobis quam nosmet ipsi, atque hoc esse fundamentum ratast conservandae hominum perpetuitatis, si unusquisque nostrum, simul atque editus in lucem foret, harum prius rerum sensum adfectionemque caperet quae a veteribus philosophis τὰ
Abbreviated transcription (Latin):
dea corde uolutans. Aimboꝵ in patria loca feta furrentib
austris. Colia uenit. Hic uasto rex colus antro. luctantes uen¬
tos. tempestatesq sonoras. Imperio p̾mit. ac uindis & carcẽ
frenat. Illi inclignantes magno cum murmure montis Cir¬
cu daustra fremunt. celsa sedet Colus arce Sceptra tenens.

Expanded text:
dea corde volutans nimborum in patriam, loca feta furentibus austris, Aeoliam venit. Hic vasto rex Aeolus antro luctantes ventos tempestatesque sonoras imperio premit ac vinclis et carcere frenat. Illi indignantes magno cum murmure montis circum claustra fremunt; celsa sedet Aeolus arce sceptra tenens,
Abbreviated transcription (Latin):
in Beorgiais.. lit enim. Quinq tenent celum cone. quaꝵ una
coruico/ Semper sole rubens. & tomcla semp ab igne. Quaz
circum ettrene dextra leuaq trahuntur. Cerulea glacie con¬
crete atq imbrib atris. Has inter media q due mortalib¬
egris Munere concesse diuu. & uia secta perambas: obliqu¬
us qua se signoru uerteret ordo. Qui ab gadib remeauit ⁊¬

Expanded text:
egato libro: Quinque tenent celum zone: quarum una corrusco / semper sole rubens et torrida semper ab igni; / quam circum extreme dextra levaque trahuntur / cerulee, glacie concrete atque imbribus atris / has inter mediamque due mortalibegris munere concessae divom, et via secta per ambas, obliquus qua se signorum verteret ordo. Mundus, ut ad Scy
Abbreviated transcription (Latin):
suos patimur manes. exinde peramplu mittimuy elisui. c̾
pauci leta arua tenemus. donec longa dies perfecto tpris orbe
Concreta exemit labez. puruq reliquit Ethereu sensu atz
aure simplicis ignez. Has omnes. ubi nulle rota uoluere per
annos. letheu ad fluuiũ deus uocat agm̃e magno. scilice in¬
memores. suꝑa ut conuexa reuisant: rursus & incipiãt ĩ cor¬

Expanded text:
suos patimur manes, exinde per amplum Mittimur Elisium et pauci leta arva tenemus. Donec longa dies perfecto temporis orbe Concretam exemit labem purumque relinquit Ethereum sensum atque aure simplicis ignem. Has omnes, ubi mille rotam voluere per annos, Letheum ad fluvium deus evocat agmine magno, Scilicet immemores supera ut convexa revisant Rursus et incipiant in cor
Abbreviated transcription (Latin):
as ut quundo una naris recipit suꝑ fluitatem
destendentem a cupite ꝑ alteram possit uerns
pirari aer enim respiratus licet sim maonã
cuis ꝑtem destendat ad pulmonem ⁊ pechuĩti¬
cmen sun aliquam ꝑtem astendit ad cerebru
ut mstiget calorem cerebri ac̃cnlem qui asten¬

Expanded text:
 quando una naris recipit superfluitatem descendentem a capite, quod per alteram inspiretur aër. Aër enim inspiratus licet ex magna parte descendat ad pulmonem et ad pectus, tamen in aliqua parte ascendit ad cerebrum, ut mitiget calorem cerebri accidentalem, qui ascen
Abbreviated transcription (Latin):
quedam incipiũt ab aĩma et ex¬
plentur ꝑ corpus sicut risus au¬
ditus et omĩo senlus et negatõ¬
Quedam aut incipiũt a corꝑe et
reduudant in aimã ut sompnꝰ
et rigilia q̃ incipuuĩt a cibi eua

Expanded text:
quae incipit ab anima et expletur per corpus, sicut visus et auditus, et omnis sensus et vegetatio: alia incipit a corpore et redundat ad animam, ut somnus et vigilia,
Abbreviated transcription (Latin):
rit oopes ⁊ aĩcitias ĩseruit hõri. Cõmisisse
cauet q̃ mox mũre laboret. Młra senẽ
ser abstinet ⁊ tim uti. uł ꝙ res os timide
gelideq mistrat. dilator spe lõgꝰ mers
laudator tp̃is acti. Se pu̾o. castigator cẽ¬

Expanded text:
rit opes et amicitias, inservit honori, conmisisse cavet quod mox mutare laboret. multa senemser abstinet ac timet uti, vel quod res omnis timide gelideque ministrat, dilator, spe longus, iners laudator temporis acti se puero, castigator cen
Abbreviated transcription (Latin):
enͣt q̃ uoce canora qͣsl admissas decinu¬
ere rates. hiis sua sisyphides .i. ulixes.¬
audicis pener̾soluit corꝑa. nã sociis illi¬
ta cera fuit. Res ẽ blãda canor discant
cãtare puelle ꝓ facie młtis uox sua lena
rodopeiꝰ orpheus Tartareosq lacꝰ t̾gẽiꝰ¬
phion ũdex iustissiẽ mrĩs fecerũt mu¬
ros officiosa nouos ꝙͣuis mutꝰ etͣ uoci
fauisse puͣt᷑. Piscis arionie fabła nota

Expanded text:
erant, quae voce canora Quamlibet admissas detinuere rates. His sua Sisyphides auditis paene resolvit Corpora, nam sociis inlita cera fuit. Res est blanda canor: discant cantare puellae: Pro facie multis vox sua lena Rhodopeïus Orpheus, Tartareosque lacus tergeminvindex iustissime matris, Fecerunt muros officiosa novos. Quamvis mutus erat, voci favisse putatur Piscis, Arioniae fabula nota
Abbreviated transcription (Latin):
maioris. At uelut officiis trepidãtibꝰ ora
puelle Spe ꝓpiore thori nr sollercior ornat.
aduẽiente ꝓco uestesq ⁊ sĩgła comit. Se¬
pe manu uiridiq ãgͦtat iaspide pectꝰ. Sb̾¬
stͥngitq comã gẽmis ⁊ colla mõili Circuit
⁊ baccis onerat cãdẽtibꝰ aures.Sͨ colẽda¬

Expanded text:
i. Ac velut officiis trepidantibus ora puellae spe propiore tori mater sollertior ornat adveniente proco vestesque et cingula comit saepe marm viridique angustat iaspide pectus substringitque comam gemmis et colla monili circuit et bacis onerat candentibus aures:
Abbreviated transcription (Latin):
re fe̾ns. u̾tuce. ꝙͣ forti pectore ⁊ armiy.
oracõe ł sapĩa. heu qͥbꝰ ille iactatꝰ fa¬
tis q̃ bella ex hausta canebat. genẽ.
Credo enͥd̾ nͨ uana fides genꝰ eẽ doꝵ. Itẽ ĩ
eliᵈ ͣ uxore qͣtuor res ĩpellũt hoĩem ad

Expanded text:
re ferens! Virtute: Quam forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad
Abbreviated transcription (Latin):
cetis. fiebãt siqͥd̾ ludialii ĩ theats. alii ĩ ga¬
biis ł gabuł. alii ĩ gỹnasiis. alii ĩ ãphicir¬
tis. alii ĩ arenis alii ĩ ꝯuiis. alii ĩ fanis.
cebãt ⁊ saltabãt. In gỹnasiis luctabant.
uiis richinis ⁊ musicis ĩstr̃ĩs ⁊ odis. psal¬
lebãt. ⁊ alea ludebãt. In fanis tpẽ solẽp̃¬
in deoꝵ laudes canebãt. Ludos uͦ idcir¬
co int̾ legitĩas actões ꝯnu̾abãt antiqui.¬

Expanded text:
eris. Fiebant autem ludi alii in theatris, alii in atriis, alii in gymnasiis, alii in amphicircis, alii in arenis, alii in conviviis, alii in fanis. cebant et saltabant. In gymnasiis luctabanturviviis, rhythmis et musicis instrumentis, et odis psallebant, et alea ludebant. In fanis tempore solemni deorum laudes canebant. Ludos vero idcirco inter legitimas actiones connumerabant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lebãt. sic̃ adh ͨ in qͥbꝰdã regioĩbꝰ. ubi ra-¬
rissimꝰ usꝰ paĩs ẽ. crͣnẽ ꝓ cibo ⁊ mussũ
retibꝰ. pedicis. laq̃is p̃cipiciis. arcu. iacuł.
pitribꝰ. Aucupiũ fit laq̃is pedicis. retibꝰ
arcu. uisco. hamo. Piscat᷑a fit sageĩs re¬
tibꝰ. gͥgustiis. Hamis. iacuł. Ad hãc igit᷑¬

Expanded text:
lebant, sicut adhuc in quibusdam regionibus ubi rarissimus panis est, carnem pro cibo, et mulsum retibus, pedicis, laqueis, precipitiis, arcu, iaculis, pitribus. Aucupium fit laqueis, pedicis, retibus, arcu, visco, hamo. Piscatura sit sagenis, retibus, gurgustiis, hamis, iaculis. Ad venat
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatẽ gn̾alem sũt applicabilia.
et ilłd idem dico de oĩ bus magͥtu¬
dibus ad unã magͥtudiẽ gnͣalem.
et sic de ꝯsiłib aliis suo mõ. ¶Ani¬
plus ꝗdem hec scĩa gnͣalis põt nũ¬
cuꝑari. q̃ones nãq gnͣales ht̃ ad¬

Expanded text:
bonitatem generalem sunt applicabiles. Et illud idem dico de omnibus magnitudinibus ad unam magnitudinem generalem. Et sic de consimilibus aliis suo modo. Amplius quidem haec scientia generalis potest nuncupari. Quaestiones namque generales
Abbreviated transcription (Latin):
ars generalis ultima. Rca.
Uouiam multas artes¬
fecimus gnͣales ip̃ac
uolumꝰ claruis expla¬
uare ꝑ istam quam ud¬
camus ultimatã. eo qr
de cet̾o nõ ꝓponimꝰ aliã face̾. et ip̃a
ꝗdem ex aliis ꝯpilamꝰ et aliqua noua
ꝯplicite addimꝰ. Qm intellectus hũa¬
nus est ualde plus in oppimioẽ ꝙͣ in
culare in ułi. Ratio huiꝰ est ut cũ ip̃is
pͥncipiis alia pͥncipia sb̾alt̾nata sint
et ordĩata et etiã regłata ut intlłetꝭ
in ip̃is sciẽtiis ꝗescat ꝑ ueꝵ ĩtelligere
et ab oppĩo nib erroneis sit remiot
e ꝓlongatus. ¶ꝑ hãt quidẽ scĩa

Expanded text:
Ars generalis ultima. DE PROLOGO Quoniam multas Artesfecimus generales, ipsas uolumus clarius explanare per istam. Quam uocamus ultimam, eo quia de cetero non proponimus aliam facere. Et ipsam quidem ex aliis compilamus et aliqua noua explicite addimus. Quoniam intellectus humanus est ualde plus in opinione, | quamculare in uniuersali. Ratio huius est, ut cum ipsis principiis alia principia subalternata sint et ordinata, et etiam regulata, ut intellectus in ipsis scientiis quiescat per uerum intelligere, et ab opinionibus erroneis sit remotus et prolongatus. Per hanc quidem scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
mal est incorruptibile. et ꝓceclatur
sic. Om̃e cõpositũ ex ꝯtrãniis est cor¬
niptibile. Om̃e aĩal est huiꝰmodi. gͦ
om̃e aĩal est corruptibile. Hec est ꝯ¬
tradictoria oclusio pͥoris ꝓpositionis
date. Duo eimi silłi ꝯstruunt elenchũ.
clndunt᷑. sic̃ in p̾dicto silło ꝯtrapona¬
tur alius talis silłs. Nullũ beatum
est corruptibile. aliqd̃ aĩal est btm̃.
gͦ aliqd̃ aĩal nõ est corruptibile.
De rõne ig̃ elenchi est silłs et cõtra¬
dictio. Quic qd gͦ est contra diffi¬
nitioẽ silłi et contradictioĩs etiam
est ꝯtra diffinitioẽ elenchi. Mo

Expanded text:
cedatur sic: Omne compositum ex contrariis est corruptibile. Omne animal est huiusmodi; ergo omne animal est corruptibile. Hic est contradictoria conclusio prioris propositionis datae. Duo enim syllogismi construunt elenchum, cluduntur. Sicut in praedicto syllogismo contraponatur alius talis syllogismus: Nullum beatum est corruptibile. Aliquod animal est beatum; ergo aliquod animal non est corruptibile. De ratione igitur elenchi est syllogismus et contradictio. Quidquid ergo est contra definitionem syllogismi et contradictionis, etiam est contra definitionem elenchi.
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic. duo sũt duplum ad unum
sũt duplum. et nõ duplum. Nõ ua¬
let. qm omisso huiꝰ qd̾ est ẽẽ idem
nõ est ꝯtradictio. Et hoc ꝑ scd̾am
spẽm regłe de .c. denũtiatũ est.Se

Expanded text:
us: Duo sunt duplum ad unum. sunt duplum et non duplum. Non ualet, quoniam omissio huius, quod est esse idem, non est contradictio. Et hoc per secundam speciem regulae C denuntiatum | est.
Abbreviated transcription (Latin):
r̃dendũ est ꝙ intellectꝰ est talis
qualis est suns habitus. siue quał
est sua intelligibilitas aꝓpͥata per
aꝗsitioe positam in sua ꝓpͥa intel¬
ligibilitate.ꝑ quam attingit alia
entia intelligibilia. et hoc idc est
si querat᷑ qualis est iguis ꝑ suam
ꝓpͥam qualitatẽ. que est sua calidi¬
tas. et rĩdendũ est ꝙ est ens cale¬
faciens.et ꝑ suã siccitatẽ que e sibi
cabilis. S est in aere desiccatiuus
ꝑ siccitatẽ. et sic de aliis. ꝑ hanc re¬
głam q̃rit᷑ de qualitate ꝓpͥa et appͥa¬

Expanded text:
dendum est, quod intellectus est talis, qualis est suus habitus, siue qualis est sua intelligibilitas appropriata, per actionem positam in sua propria | intelligibilitate, per quam attingit alia entia intelligibilia. Et hoc idem est, si quaeratur: Qualis est ignis per suam propriam qualitatem, quae est sua caliditas? Et respondendum est, quod est ens calefaciens. Et per suam siccitatem, quae sibi cabilis. Sed | est in aere desiccatiuus per siccitatem; et sic de aliis. Per hanc regulam quaeritur de qualitate propria et app
Abbreviated transcription (Latin):
qñ querit᷑ cũ quo intellectꝰ alia
exͣ se intelligit. et respondẽdu
est ꝙ intellectꝰ intelligit acqui¬
rendo et miscẽdo una spẽm cun
alia. et ponẽdo ip̃as in suo ꝓprio

Expanded text:
s est: Cum quo intellectus alia a se intelligit? Et respondendum est, quod intellectus intelligit, acquirendo et miscendo unam speciem cum alia, et ponendo ipsas in suo proprio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo intellectiuo intelligibili et in¬
telligẽ cũ quib facit spẽs intelle¬
ctas. et ꝑ memoriã reco libiles. et ꝑ
uolũtatẽ elligibiles ad amãdu uel
odiendu. ꝑ hãc regłam queritur
de instrum̃tis reꝵ spũaliũ siue cor¬

Expanded text:
o intellectiuo, intelligibili et intelligere, | cum quibus facit esse species intellctas, et per memoriam recolibiles, | et per uoluntatem eligibiles ad amandum uel odiendum. Per hanc regulam quaeritur de instrumentis rerum spiritualium siue cor
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ ẜm existẽtia intellectus est
ꝑp hoc ꝗa est de suo ꝓpͥo intellecti¬
uo. intelligil.li et intellige̾. sicut
totum qd existit hoc qd̾ ẽ ꝑ suas
tes sibi coessentiales. de quib est
telligat et ad fine se moueat
qui finis est ꝙ intelligat deum
et alioꝵ entiu u̾itatẽs. et ut ho¬
mo habitũ sciẽtie habeat. ꝑ hanc
regłam qͥritur quare sũt res. ¶¬

Expanded text:
m existentiam: | Intellectus est propter hoc, quia est de suo proprio intellectiuo, intelligibili et intelligere; sicut | totum, quod existit hoc, quod est per suas partes coessentiales, de quibus est. intelligat et ad finem se moueat. Qui finis est, quod intelligat Deum et aliorum entium ueritates, et ut homo habitum scientiae habeat. Per hanc regulam quaeritur: Quare sunt res?
Abbreviated transcription (Latin):
qñ q̃rit᷑ cũ quo in tellectꝰ est uniu̾¬
salis et ꝑticulãis. et respõdẽdũ est¬
tũ h̃t̃ unã potẽtia intellectiuã ac¬
tiuã formalẽ. cũ qua płes res attin¬
git in uno intelligibili uniu̾sali
qd est de cẽntia ip̃sius intellectꝰ.
cum quo et in quo .s. uinũsali in¬
telligibili płes spes sunt ĩtelligibiles.
sicut᷑ in uno speculo płes ymagines
sũt uisibiles. et est ꝑticularis quãdo

Expanded text:
r: Cum quo intellectus | est uniuersalis et particularis? Et respondendum esttum habet unam potentiam actiuam intellectiuam formalem, cum qua plures res attingit in uno intelligibili uniuersali, quod est de essentia ipsius intellectus. Cum quo et in quo, scilicet uniuersali intelligibili, plures species sunt intelligibiles, sicut in uno speculo plures imagines sunt uisibiles. Et est particularis, | quando
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs q̃rit quo intellectꝰ est in alio. et
illud aliud in ip̃o. et respõdendũ est¬
ꝙ intellectꝰ ht̃ modũ ẽendi in uolũ¬
tate. et uolũtas in ip̃o in quãtũ ex
ip̃is cũ memoĩa aĩa rõnalis ꝯstitui
põt. Tertia spes est qñ q̃ritur qu̾o

Expanded text:
est intellectus in alio, et id aliud in ipso? Et est respondendum, quod intellectus habet modum essendi in uoluntate, et uoluntas in ipso, in quantum cum ipsis et memoria anima rationalis constitui potest. Tertia spe
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ. sic̃ intellectꝰ qui est in ubi¬
homo in sua hũanitate et in suo
esse. et est ctia intellectus in se ip̃o
scđm secũdam spẽm sĩc sue ꝑtes
in suo toto. ꝑ t̾tiam spẽm est in¬
tellectus in aĩa siue in hoĩe siue in
loco in quo est homo. ꝑ quartã
spẽm est intellectus in illa uͥtute
ꝑ quam ht̃ habitũ sciendi. et eti¬
am est in illo ib̾o in quo ht actũ

Expanded text:
C. Sicut intellectus, qui est in uhomo in sua humanitate et in suo esse. Et etiam intellectus est in se ipso secundum secundam speciem, sicut suae partes in suo toto. Per tertiam speciem est intellectus in anima siue in homine siue in loco, in quo est homo. Per quartam speciem est intellectus in illa uirtute, per quam habet habitum sciendi; et etiam est in illo
Abbreviated transcription (Latin):
est id rõne cuiꝰ boĩtas. mag ͦ⁊ cͣ in
imo et in plibus ꝯcoͣdant ¶ Con¬
trarietas est quoꝵ dã mutua resistẽ¬
tia ꝓpter diu̾sos fines. ¶Pñcipiũ
est ia qd̃ se ht̃ ad oĩa rõne alicuiꝰ
poritatis. ¶Mediũ est ip̃m sbiectu
ꝑ qd̾ finis influit ad p̾ncipiũ. et per¬
pͥncipum quiescit. ¶Maioritas
est ymago ĩmensitatis boĩtatis. ma¬
litas est sb̃m in quo funs ꝯcõdã¬
tie boĩtatis. magtudĩs ⁊cͣ. ꝗescit.¬

Expanded text:
est id, ratione cuius bonitas, etc. in uno et in pluribus concordant. 12. Contrarietas est quorundam mutua resistentia propter diuersos fines. 13. Principium est id, quod se habet ad omnia ratione alicuius prioritatis. 14. Medium est subiectum, in quo finis influit principio, et prprincipium quiescit. 16. Maioritas est imago immensitatis, bonitatis, malitas est subiectum, in quo finis concordantiae, bonitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
tate. que habet tres spes. que sũt
dubitatio. affirmatio. et negatio.
ꝑ pͥmã spẽm oportet suppone̾ ꝙ sit
aut nõ. ut intellectus non sit ob¬
stinatus neq ligatus. s inuestiga¬
tiuus ut trãsire possit ad attingẽ¬
dumꝰ affirmatiuã uel negatiu ã
esse ueraz. et hoc tali cõditiõe ut
semꝑ ꝯedat hoc qd̾ magis recoli¬
bile est intelligibile et amabile
in conclusiõe esse ueꝵ. adiiã do
se cum pͥncipiis et eoꝵ diffinitio¬
aliis regulis. ut si q̃ratur utrum
sit intellectus et indet᷑ ꝙ sic. q̾ni

Expanded text:
de B habet tres species. Quae sunt dubitatio, affirmatio et negatio. primam speciem oportet supponere, quod sit aut non, ut intellectus non sit obstinatus nec ligatus, sed inuestigatiuus, ut transire possit ad attingendum affirmatiuam uel negatiuam esse ueram. Et hoc tali conditione, ut semper concedat hoc, quod magis recolibile est intelligibile et amabile in conclusione esse uerum, adiuuando se cum principiis et eorum definitiolis. Vt si quaeratur: Vtrum sit intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
quo est cili ꝗd factũ sine ꝯstitutu
sic̃ q̃rere de quo est intellectus.
et respondendũ est ꝙ ip̃e est de su¬
is pͥncipiis coessentialib .s. de suo ĩ
et sic de hoĩe qui cõstitutus est de
suo corpore. et de sua aĩa. et clau¬
us qui est de ferro. et sic de siłibus.
Tertia spes est qñ querit᷑ de aliquo
cuiꝰ est. sic̃ q̃rere cinꝰ est intellectꝰ.
et cuiꝰ est regnũ. et respõdendũ est
ꝙ intellectus est hoĩs et regnũ est

Expanded text:
factum siue constitutum? Sicut quaerere: De quo est intellectus? Et respondendum est, quod ipse est de suis principiis coessentialibus, scilicet de Et sic | de homine, qui est constitutus de suo corpore et sua anima; et clauus, qui est de ferro; et sic de similibus. Tertia species | est, quando quaeritur de aliquo: Cuius est? Sicut quaerere: Cuius est intellectus? Et: Cuius est regnum? Et respondendum est, quod intellectus est
Abbreviated transcription (Latin):
Distrĩa est bona. utꝵ diffriã sit bona.
ꝗd est diffria bona. Diffrĩa est magna
utꝵ diffrĩa sit magna. ꝗd est d iffrĩã
magna. Diffrĩa est xõdanc. utꝙ diffiã¬
cõdantia est bona. utz cõcõdantia sit
cõdantia bona. Concõdantia ẽ magͣ
ntꝵo ꝯcõdautia sit magna. qd est cõ¬
cõdantia magna. Concõdantia ẽ dif¬
forẽs. utꝵ xõd antia sit differẽs. ꝗd
est xõdantia differẽs. Eacta ista oua¬
cuatiã q̃stionũ deinde ĩtellect euacu¬
et cania cũ diffinitiõib bõĩtatis. et

Expanded text:
tia est bona. Vtrum differentia sit bona? Quid est differentia bona? Differentia est magna. Vtrum differentia sit magna? Quid est differentia magna? Differentia est concordans. Vtrum diffcordantia est bona: Vtrum concordantia sit cordantia bona? Concordantia est magna: Vtrum concordantia sit magna? Quid est concordantia magna? Concordantia est differens: Vtrum concordantia sit differens? Quid est concordantia differens? Facta ista euacuatione quaestionum, intellectus euacuet cameram cum definitionibus bonita
Abbreviated transcription (Latin):
gua. cõcordãtia est differẽs. Factis duo istis
ꝓpositioĩb. Deinde euacuet ipãm duo¬
putatiuũ. det̾nũatuũ. et ista media sũ¬
pradc̃a exͣ hunt᷑ aduodecim ꝓpositiõibus
a magtudĩe est magnũ. s bõĩtas mag̾

Expanded text:
est differens. Factis istis duodpropositionibus. Deinde euacuet eam duoputatiuum et determinatiuum; et ista media supra dicta extrahuntur a duodecim propositionibus a magnitudine, e
Abbreviated transcription (Latin):
et ẽ dñd̾ ꝙ ẽ ranta quãta sũt durare
et mediare erñtia int̾ durãte. mediã¬
tẽ. et durabile et mediabile. De cania dio
et amabili deductis et ĩprossis. ¶ Durõ
qͣrietatis de quo ẽ. et c̃ rñdendũ sic̃ pͥus.
Dur̃o funs de quo ẽ. et ẽ dñd̾ ꝙ est¬

Expanded text:
 quod est tanta, quanta sunt durare et mediare, existentia inter durantem, mediantem, et durabilem et mediabilem. 18 DE CAMERA D G et amabili deductis et impressis. Deductio contrarietatis de quo est? Et est respondendum, sicut prius. Duratio finis de quo e
Abbreviated transcription (Latin):
medio.et est dñdin ꝙ tãtus est quãt
si gͥficatus est. ꝑ hoc aũt q̃d dc̃m est de
sua mag̾tudĩe et ꝯcõdantia et medio
et in ꝑagrafis põitis in canĩa .c. f. di¬
mittimꝰ hõi bñ speculati añdc̃a. et sciẽti
artẽ istã. et hoc facimꝰ cã breni loquii.

Expanded text:
medio: Et est dicendum, quod tanta est, quanta significata est. Per hoc autem, quod dictum est de sua magnitudine et concordantia et medio in paragraphis, positis in camera C F, dimittimus homini bene speculanti ante dicta, et scienti Artem istam. Et hoc facimus causa breuitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑtib ꝯͣriantib suas sili̾tudĩes ĩfluẽ¬
de cõruptioẽ habituato. De cam̃a .e.f.
Otãs ẽ scibilis. quare potãs ẽ scibi¬
lis. et rũdendũ est ex co ꝗa ĩtelłet
habet sua cõrelatĩa. et potãs siłr. et ita

Expanded text:
contrariantibus, suas similitudines influende corruptione habituato. 22 DE CAMERA E F Potestas est scibilis. Quare potestas est scibilis? Et respondendum est, ex eo quod intellectus habet sua correlatiua, et potestas similit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnciꝑio. et pͥnͦ coĩcante suã eẽntiã durõ¬
ni. ¶ Potũs qr̃e durat. et ẽ rũdendu
q. durat ex co ꝗa ẽ de potẽte durõne. ot¬
durabili. et possibili durãte et posse ĩ sbo ꝯp
latĩs habituata. et de durõne et potate
in sb̾o ꝯpõĩto ĩ quo sũt. ¶Prĩcipia po¬
testatis quare duãt. et rñdendũ ẽ ꝙ du¬

Expanded text:
entiam durationi. Potestas quare durat? Et est respondendum, quod durat, ex eo quod est de potente durante, durabili et possibili, durare et posse in subiectlatiuis habituata, et de duratione et potestate in subiecto composito, in quo sunt. Principia potestatis quare durant? Et respondendum e
Abbreviated transcription (Latin):
te. coequãte. et durabili et coequabili. et
Surõ ꝯͣrietatis ubi ẽ et ẽ dicẽdũ q
est in sb̃o in quo sũt ãrie qualitates
hñtos ꝯͣrios actus. et ẽ ui disputatiã
ĩ qua sũt disputãtes.Duratio e quali¬

Expanded text:
Et contrarietatis ubi est? Et est dicendum, quod est in subiecto, in quo sunt contrariae qualitates, habentes contrarios actus. Et est in disputatione, | in qua sunt disputantes. Duratio aequali
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est ꝙ est illa sb̾a que distat magis
iores magͥficãtẽ. magͥficatũ. et mag¬
ficare. Ampliꝰ ꝑ tt̾iam spẽm ẽ in aliis
cẽntiis maior dñs ĩ ꝯbus ꝑ quãtã spẽ
habet ꝗcꝗd uult. Et hoc q̃d acm̃ est

Expanded text:
d est illa substantia, quae distat magis iores magnificantem, magnificatum et magnificare. Amplius: Per tertiam speciem est in aliis essentiis maior dominus, in quibus per quartam speciem habet, quidquid uult. Et hoc, quod dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
de durãte. durabili et durare. et glo¬
nante. głiabili. et gloriari. Duratio
ratio et głia agũt in durabili et głia¬
bili. et ip̃a intrãt actiue. et durabile
et gliabile hũt modũ passiuũ sb̾ durõ¬
ne et glia. et durare et głiari. hñt mo¬
dũ neutralẽ ꝓcessum ab actĩs et passi¬
nis. ¶Durõ ꝯ̃rietatis qmõ est. et est
respõdendũ ꝙ est ꝑ modũ quẽ hñt qua¬
litates una exñte in alia. Durõ mĩo

Expanded text:
de durante, durabili et durare; et gloriante, gloriabili et gloriari. Duratio ratio et gloria agunt in durabili et gloriabili. Et ipsa intrant actiue. Et durabile et gloriabile habent modum passiuum, sub duratione et gloria. Et durare et gloriari habent modum neutralem, processum ab actiuis et passiuis. Duratio contrarietatis quo modo est? Et est respondendum, quod est per modum, quem habent qualitates, una existente in alia. Duratio min
Abbreviated transcription (Latin):
accidẽtales. Ampliꝰ ꝑ quãtã spẽ habet
ĩ oĩ sbiecto nouo magnas et ueras acti¬
oẽs. et hoc ꝑ diffinitioẽs pͥncipior ca¬
m̾e .C.i. et ꝑ regłas ꝓbatũ est. Ma¬
gna gõdantia ꝗd est. et rñdendũ est
maiores relones ab oĩb accidẽtib remo
tũ relatar. ip̃a ex̃nte in loco nõ collorata
et exͣ locũ infinita. Ad huc ꝑ quãtam
spẽm ht̃ in loco ꝗcꝗd uult. et hoc ꝓba¬
bile ẽ ꝑ rełam .c. et diffinitioẽs pͥnci¬
pioꝵ cam̾e.c.i. ¶Magua uͥtus. mag

Expanded text:
tales. Amplius: Per quartam speciem habet in omni subiecto nouo magnas et ueras actiones. Et hoc per definitiones principiorum camerae C I, et per regulas probatum est. Magna concordantia quid estmaiores relationes, ab omnibus accidentibus remottum | relatarum, ipsa existente in loco non collocata, et extra locum infinita. Adhuc: Per quartam speciem habet in loco, quidquid uult; et hoc probabile est per regulam C et definitiones principio
Abbreviated transcription (Latin):
magꝰ et ĩtellect ꝯu̾tunt᷑. et hoc ꝑ pͥmã
spẽm regłe .c. sig̾ficatũ est. Adhuc ma
eẽntialia et relatiua .s. ĩtelligẽtẽ. ĩ telli¬
gibilẽ. et ĩtellige̾. cũ ꝗbus hẽat nat᷑a
discretiuã. et ꝙ sua eẽntia sit ꝯtinua et

Expanded text:
magnitudo et intellectus conuertuntur. Et hoc per primam speciem regulae C significatum est. Adhuc: Maessentialia et relatiua, scilicet intelligentem, intelligibilem et intelligere, cum quibus habeat naturam discretiuam; et
Abbreviated transcription (Latin):
tez. amatũ et amare. form ałr. ĩ quo
amato ẽ actiuus cũ amare. et ꝑ quar¬
tã sp̃e ht̃ oĩa amabilia ĩ se. et ꝑ ẜan
de gñe qualitatis. et ꝓbabile satis est
ꝑ diffinitiõe mag̾tudĩs. nolũtatis. cõ¬
cõdantie atq finis. et ⁊ ꝑ scalas .c. g.¬

Expanded text:
tem, amatum et amare formaliter. In quo amato est actiuus cum amare. Et per quartam speciem habet omnia amabilia in se. Et per sede genere qualitatis. Et probabile satis est per definitionem magnitudinis, uoluntatis, concordantiae atque finis; et etiam per scalas C G
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pͥmã.e. sigͥficatũ est. s magͥficans
pͥncipiãs ẽ ut sit mag̾ͥficatũ p̾ncipiarũ
et ꝙ ab utͦqͦ ꝓcedat mag̾ficare. pͥncipia
xõdantia. et magnũ pͥncipiũ quare st̃
et respõdendũ est ꝙ sũt ꝑ hoc qd̾ sigͥficatũ
est ꝑ spẽs regłe .c. e. et ꝑ diffinitioes añ

Expanded text:
st. Sed magnificans principians est, ut sit magnificatum principiatum. Et quod ab utroque procedat magnificare principiarconcordantia et magnum principium quare sunt? Et respondendum est, quod sunt per hoc, quod significatum est per species | regulae C E, e
Abbreviated transcription (Latin):
regłe.b. lr. ¶Boĩtas cũ quo ẽ differẽs
stĩcta ab oĩb aliis cẽntiis q̃ nõ sũt de sua
sp̃e et naͣ. et ẽ alius modus cũ quo bo¬
nitus ẽ differẽs. indelicet cũ sus re¬
figãtũ est ĩ scala sẜuli et sẜuli ⁊c. et

Expanded text:
st, quod est differens stincta | ab omnibus aliis essentiis, quae non sunt de sua essentia et natura. Et est alius modus, cum quo bonitas est differens, uidelicet cum suis refiguratum est in scala sensuali et sensuali, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sensus. Eigura aut̃ nõ est obiectũ intel¬
loctus sine ymagiãtiõe. et in isto passu
cognoscit ĩtellectꝰ ꝙ mortuo hoĩe aĩa re¬
tinet spẽs quas aquisunt cũ ymagina¬
tione. ut de hac nita et de corpore ĩ quo
Usũt sex quibus corpus ẽ centrũ per
lineas diametrales. ut ꝑ eas corpus pos
ante et retro. dester et sinster. iste ꝗde sex
rectitudies sut cocẽntiales motui. s
mirat᷑ intellectꝰ qre sũt sex. et nõ płes

Expanded text:
st obiectum intellectus sine imaginatione. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod mortuo homine anima retinet species, quas acquisiuit cum imaginatione, ut de hac uita et de corpore, in quoerales sunt sex. Quibus corpus est centrum per lineas | diametrales, ut per eas corpus possante et retro, dexter et sinister. Istae quidem sex rectitudines sunt coessentiales motui. Sed miratur intellect
Abbreviated transcription (Latin):
alieno loco ꝯtenta. ⁊ dubitat usq qͦ con¬
siderat ꝙ omĩe corpus ẽ finitũ et de figã
habituatũ. alioqn eẽt ei dare in ĩfinitũ qd̾
est impossibile. De figura
Igura est accidens ꝯstitutũ ex situ et
ꝑtes. et ꝑ t̾tiam spẽm regło eiusdem regłe
est habitus ĩ corpore. et ꝑ quartã spẽ eius¬
dem regłe ht̃ lincas rectas et curuas. ip̃a
ꝗdem figã cũ colore ẽ obiectũ uisus. cũ line¬
Is aũt et angulis absq colore est obiectũ
tactus maniũ.et cũ õibus p̃dc̃is est obie¬
ctũ ymagiatioĩs. et ii isto passu cognoscit

Expanded text:
contenta? Et dubitat, usquequo considerat, quod omne corpus est finitum et de figura habituatum. Alioquin esset ei dare infinitum; quod est impossibile. 48. | De figura Figura est accidens, constitutum ex situ et tiam speciem eiusdem regulae est habitus in corpore; et per quartam speciem eiusdem regulae habet lineas rectas et curuas. Ipsa quidem figura cum colore est obiectum uisus, cum lineis autem et angulis absque colore est obiectum tactus manuum; et cum omnibus praedictis est obiectum imaginationis. Et in isto pa
Abbreviated transcription (Latin):
quomo de pũcto nat᷑ali notitiã habeͬ pot̃
postꝙ̃ pũctus ĩsensibilis et inymagĩabilis
est. s ad uinat se cũ pũcto morali obiecta¬
to ꝑ insum et ymagĩatiõe. et ꝑ ip̃m ꝯdq
ascendit ad cognitiõe pũcti nãlis de quo
facit sciãn. et ad hoc ꝯsentit regła .b. et
pͥma spẽs regle .d. et sic de regła.f.et .i.
põt dici. De linea.
Inca nalis est longitudo ꝯstituta ex
plibus pũctis cõtinuis. cuiꝰ extrenita¬
te sũt duo pũcti siue pũcta. et est ẜa pars
regła.f. pncti ꝗdem quãtitatẽ discretã sig¬
ficãt. longitudo aut ꝯtinuã quãtitatem.
et in hoc patet ꝙ pũcti sig̾ficẽt quãtitatẽ
discretã. nã ꝑ pũctos linea duusibilis est.
Latitudo orit᷑ et cãtur ex plibus linois cõ¬
tinuis. et ꝑ ꝯsequẽs orit᷑ suꝑficies ex lon
nã pinctus ante ẽ rotũdus i natã ꝙ̃ lõ¬
gus et latus. ut patet ĩ ranus frõdentib
in arbore. Ad huc rõ huiꝰ est ꝗa cͥculus rõ¬

Expanded text:
aturali notitiam habere potest, postquam punctus insensibilis et inimaginabilis est. Sed adiuuat se cum puncto morali, obiectato per uisum et imaginationem. Per ipsum quidem ascendit ad cognitionem puncti | naturalis, de quo facit scientiam. Et ad hoc consentit regula B, et prima species regulae D; et sic de regula F et I potest dici. 43. De linea Linea naturalis est longitudo, constituta ex pluribus punctis continuis, cuius extremitates sunt duo puncta siue puncti. Et est secunda pars regula F. Puncti quidem quantitatem discretam significant; longitudo autem continuam | quantitatem. Et in hoc patet, quod puncti significant quantitatem discretam. Nam per punctos linea diuisibilis est. Latitudo oritur et causatur ex pluribus lineis continuis; et per consequens oritur superficies ex longnam punctus ante est rotundus in natura, quam longus et latus, ut patet in ramis, frondentibus in arbore. Adhuc: Ratio huius est, quia circulus rat
Abbreviated transcription (Latin):
accidentia ex alteris accidẽtib nataliter
et ad hoc ꝯsentit regła .b. cũ diffinitiõe bõi¬
tatis. et pot̾atis. uͥtutis. pͥncipii. et medii.
.g. et quarta spẽs regłe. k. De pũcteitate.
Ducteitas est eẽntia pũcti nat᷑ali qui
est muior pars corporis. pũctus qdõ¬

Expanded text:
tibus naturaliter. Et hoc consentit regula B cum definitione bonitatis et potestatis, uirtutis, principii et medii. SG, et quarta species regulae K. 42. De punctuitate Punctuitas est essentia puncti naturalis, qui est minor pars corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Dea in et̾uitate est deus. si nonita¬
te est creatura. sic̃ fig̾a arche q̃ in mo¬
ditatiõe carpentarii fuit noua. ip̃a aũt de¬
ducta de potẽtia in actũ fuit antiqua.
et satis plane manifestat᷑ in corelatiuis

Expanded text:
dea in aeternitate est Deus, sed in nouitate est creatura; sicut figura archae, quae in meditatione carpentarii fuit noua. Ipsa autem deducta de potentia in actum | fuit antiqua. Et satis plane manifestatur in correlatiuis
Abbreviated transcription (Latin):
et siłr ꝑ maioritatẽ magic cõsistit pł¬
critudo ꝙͣ ꝑ minoritatẽ. ut patet ĩ ro¬
thorica ni qua rethoncꝰ magis colorat
pͥma cuiꝰ sb̃iectũ habituat᷑ de no¬
nis habitib. sic̃ celũ qd̾ habituatũ est
de loco. tõre. et motuet no de ẽĩb au¬
diuidins elem̃tatis põt dici. et hoc ꝑ
pͥmã spẽm regle̾ .d. figatũ est. Pͥma
ꝗdem nouitas sic oportuit ẽẽ. sĩc fue¬
rut pͥmus motus. et tẽpus et locus. et

Expanded text:
r maioritatem magis consistit pulchritudo, quam per minoritatem, ut patet in rhetorica, in qua rhetoricus magis colorat  cuius subiectum habituatur de nouis habitibus. Sicut caelum, quod habituatum est de loco, tempore et motu; et sic de omnibus indiuiduis elementatis potest dici. Et hoc per primam speciem regulae D figuratum est. Prima quidem nouitas sic oportuit esse, sicut fuerunt primus motus, tempus et locus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
est maior figã. et ad hoc regula .b. ꝯsentit.
De corpore.
Orput est sba ex pũctis et luieis . et
angulis plena. ex longitudiẽ. lati¬
tudĩe. et ꝓfunditate situata. et ex suꝑficie
habituata. Ip̃m ꝗdem corpus ht̃ ꝑtes co
ꝑtibus ei coeentialib. P regłam ꝗdem .f.
ht̃ quãtitatẽ ꝯtinuã et discretã. et per
regłam.g. est aggregatio coĩs ex sb̾a et

Expanded text:
est maior figura. Et ad hoc regula B consentit. 47. est maior figura. Et ad hoc regula B consentit. 47. De corpore | Corpus est substantia, ex punctis, lineis et angulis plena, ex longitudine, latitudine et profunditate assituata, et ex superficie habituata. Ipsum quidem corpus habet partespartibus ei coessentialibus. Per regulam quidem F habet quantitatem continuam et discretam. Et per regulam G est aggregatio
Abbreviated transcription (Latin):
rõne cuiꝰ olem̃ta se hũt ad ĩuicẽ ad ꝯpõitũ
ĩtellectꝰ quomõ de talib tangulis pot hẽre
ymagĩat᷑ et cognoscit tͥangulũ natale
et .e. De quadrangulo.
Uadrãgulus natalis ẽ figã hñs qua¬
guor angulos rectos. et ĩ quolibet au¬
gulo tanguli sũt ĩplicati duo anguli recti
eo ꝗa sũt de gñe tͥanguli. qdlibet eim̃ elem̃¬
aliam appͥata. ut patet in regła.g. in qua¬
drãgulo ꝗdem ignis ht̃ unũ angulũ tãꝙͣ
gulus duuisibilis est in quatuor tangulos.
cquales cũ lincis diametralib. et ĩ isto pas¬
su cognoscit ĩtellectꝰ ꝑ quõ modũ quadran .¬
gulus multiplicat᷑ ꝑ quatuor angulos. et
tͥangulus ꝑ tres lincas. et linea ꝑ pũctos cõ¬
tinuos. De circulo.
Iitulus est figa ultima. et dicit᷑ ultinia
eo ꝗa ꝑfectior est ꝙ aliqua alia figã
Ip̃im ꝯtinet ĩse om̃s alias figas. ab ip̃ĩs
linca cͥculari pũctualit̾ ad silitudĩe celi que

Expanded text:
uicem ad compositum intellectus: Quo modo de talibus triangulis potest habimaginatur et cognoscit triangulum naturalem, E. 45. De quadrangulo | Quadrangulus naturalis est figura, habens quattuor angulos rectos. Et in quolibet angulo trianguli sunt implicati duo anguli recti, eo quia sunt de genere trianguli; quodlibet enim elemealiam appropriatam, ut patet in regula G. In quadrangulo quidem ignis habet unum angulum, tamquam gulus diuisibilis est in quattuor triangulos aequales cum lineis diametralibus. Et in isto passu cognoscit intellectus, per quem modum quadrangulus multiplicatur per quattuor triangulos, et triangulus per tres lineas, et linea per punctos continuos. 46. De circulo | Circulus est figura ultima. Et dicitur ultima, eo quia perfectior est, quam aliqua alia figura. Ipsa enim continet in se omnes alias figuras; ab ipsis | linea circulari, punctualiter ad similitudinem caeli; quae
Abbreviated transcription (Latin):
ina ẽ genꝰ oĩb fonus que deducũt᷑ de
potẽtia in accũ. ut patet ĩ nono sb̃iecto.¬
est absq motu suꝑficie quãtitate et q̃¬
litate. et huimoi. ut paret in grano qu
arbor ẽ in potẽtia. et qñ deducit᷑ illa fomi
de potẽtia in actũ oriunt᷑ ꝗdem ĩ tali ded¬
ctione siue gnatione sua accidẽtia. et qu
pdca forma orta ẽ cũ antedc̃is accidẽtibr
cũ ipĩs habituata est. q̃ ꝗdem accidẽna oi¬
unt̾ suie orta sũt ex accidẽtib in actui eyi¬
stentib in sbo in quo p̃libata forma erat

Expanded text:
est genus omnibus formis, quae deducuntur de potentia in actum, ut patet in nono subiecto.est, absque motu, superficie, quantitate, qualitate, | et huiusmodi, ut patet in grano, in quo arbor est in potentia. Et quando deducitur illa forma de potentia in actum, oriuntur quidem in tali deductione siue generatione sua accidentia. Et quando praedicta forma orta est cum ante dictis accidentibus, iam cum ipsis habituata est. Quae quidem | accidentia oriuntur siue orta sunt ex accidentibus, in actu existentibus in subiecto, in quo praeliba
Abbreviated transcription (Latin):
do et ꝓfunditas. De tangulo.
Riangulus ẽ forma hũs tres angulos
acutos. tͥbus lincis ꝯtenta. sic̃ patet ĩ
elenĩtatis. ĩ ꝗbus qd̾libet elem̃tũ ht̃ suũ
tͥangulũ. sic̃ ignis qui ht̃ iniũ angulũ¬
acutũ ꝑ calidũ et siccũ. et aliũ ꝑ calidũ
et humidũ. et aliũ ꝑ siccũ et frigidũ. talis
ꝗdem tͥangulus attͥbuit᷑ igni. ip̃e eĩmi ꝑ ca¬
lidũ et siccũ regnat supͣ alio angulos. Si¬
milit̃ aer ht̃ aliũ t̾ͥangulũ ꝑ humidu
et calidũ. Aniplius aqua aliũ ꝑ frigidu
et himidũ. Iteꝵ et t̾ra aliũ ꝑ sictũ et fri¬
gidũ. et in isto passu cognoscit ĩtellectꝰ es

Expanded text:
do et profunditas. 44. De triangulo Triangulus est forma, habens tres angulos acutos, tribus lineis contenta, sicut patet in elementatis, in quibus quodlibet elementum habet suum triangulum. Sictum per calidum et siccum, et alium per calidum et humidum, et alium per siccum et frigidum. Talis quidem triangulus attribuitur igni; ipse enim per calidum et siccum regnat supra alios angulos. Similiter aer habet alium triangulum per humidum et calidum. Amplius: Aqua alium per frigidum et humidum. Iterum: Et terra alium per siccum et frigidum. Et in isto passu | cognoscit inte
Abbreviated transcription (Latin):
spõdendũ est q est ꝑ modũ quẽ ht̃ in
suis correlatĩs ex quib ẽ ip̃o hñte mo¬
dñ cũ sit habituatũ ex potãte cũ qua põt
pͥncipiare. et sic de głia cũ qua habet
modũ głiandi qũ in suo ĩtrĩseco pͥnci¬
piabili pͥncipiat ẽtia ꝑegrina q̃ nõ sũt
de suo gñe. Minoritas quo ẽ. et re¬
spondendũ est ꝙ suns modus õ ꝑtici

Expanded text:
t in suis correlatiuis, ex quibus est, ipso habente modum, cum sit habituatum ex potestate, cum qua potest principiare. Et sic de gloria, cum qua habet modum gloriandi, quando in suo intrinseco principiabili principiat entia peregrina, quae non sunt de suo genere. Minoritas quo modo est? Et respondendum est, quod suus modu
Abbreviated transcription (Latin):
Potũs q̃rͣ ht̃ equalitatẽ. et mñdendũ
est. ꝙ ht̃ equalitatẽ. cũ e quałr ĩ sus
correlatĩs sit asituata. ¶ Potãs ubi ẽ
et ẽ dicẽdũ ꝙ ẽ in sius coͣrelatĩs. et in
u̾itate ex qua ẽ habituata. Prĩcipiũ

Expanded text:
tas quare habet aequalitatem? Et respondendum est, quod habet aequalitatem, cum aequaliter in suis correlatiuis sit assituata. Potestas ubi est? Et est dicendum, quod est in suis correlatiuis, et in ueritate, ex qua est habituata. Principium
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nͥtuosa. quare ẽ u̾tuosa. et ẽ dñdũ ex
co ꝗa ĩ u̾tute ẽ asituata. et ex uͥtute ha¬
bituata. Potũs ẽ maior. quare est
maior. et est dñdũ ex eo ꝗa ht̃ maio¬
ra torrelatĩa. et ĩ maiori fuie quiescit.
¶Potãs qͣre est in tp̃re. et ẽ dñdũ ꝗa
ĩ tempore et cũ tpr̃e fuit creata. et ĩ tp̃re
possunt existe̾ et agẽ̾ ¶ Prĩcipiũ q̃n ẽ

Expanded text:
. Quare est uirtuosa? Et est dicendum, ex eo quia in uirtute assituata est et ex uirtute habituata. Potestas est maior. Quare est maior? Et est dicendum, ex eo quia habet maiora correlatiua, et in maiori fine quiescit. Potestas quare est in tempore? Et est dicendum, quia in tempore et cum tempore fuit creata; et in tempore possint existere et agere. Principium quando est?
Abbreviated transcription (Latin):
potens.existendo et agendo. Potãs
quare est pͥncipiũ. et est iñdendũ sicut
pͥus. ¶ Potãs quare quiescit. et rñden¬
dũ est ex eo ꝗa quo ad suũ genꝰ põt exi¬
ste̾ et age̾. Potãs qualis ẽ. et ẽ dñd̾
ꝙ una ẽ ꝓpͥa sic̃ sua possibilitas. alia est
est ꝑ fectius. alius t̾mmat̃s. alius pͥua

Expanded text:
potens existendo et agendo. Potestas quare est principium? Et est respondendum, sicut prius. Potestas quare quiescit? Et respondendum est, ex eo quia quo ad suum genus potest existere et agere. Potestas qualis est? Et e una est propria, sicut sua possibilitas, alia est est
Abbreviated transcription (Latin):
aĩali sic̃ capra. aut lepore. et huiꝰ modi
ratio huiꝰ est ut uegetatuia ĩ maioritate
possit ẽẽ plantata. et hoc quo ad maiori¬
tatẽ decẽ p̃dicam̃toꝵ et pͥncipioro huius
artis. s mirat᷑ intellect que ẽ cã quare

Expanded text:
animali, sicut capra aut lepore, et huiusmodi. animali, sicut capra aut lepore, et huiusmodi. Ratio huius est, ut uegetatiua in maioritate possit esse plantata; et hoc qui ad maioritatem decem praedicamentorum et principiorum huius artis. Sed miratur intellectus: Quae est ca