comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iolatoit̃ huiis legis publicatiõt bo¬
nor ct coercendum.
orꝑ ¶Iuriales omnium ciuitatum
officuis facultatũ. ⁊ ꝑ sonalium muie
meloso ambiti immunitatis bene¬
fitm prestitisse quos uolumus con¬
stuunonis auctoritate dampnari.

Expanded text:
violatorem huius legis publicatione boviolatorem huius legis publicatione bonorum esse coercendum. curiales omnium civitatum officiis facultatum et personalium munermelioso ambitu inmunitatis beneficium praestitisse, quos volumus huius constitutionis auct
Abbreviated transcription (Latin):
tcm. Dampnato portentuose suꝑstitionis a¬
ucͥtore nestorio nota congrui nomnus in¬
uratur gregalb nec xp̃ianoꝵ appellatic̾t ab¬
utantin: ẜ quemad modum arnani lege
duic memiorie contantini obsimilitud i¬
nem inpictatis porpliriani. aporphirio nũ¬
cupantur. sicubiq participes nefaric settr
uestorii. nestorani uocentur. ut cuins scc¬
lus sunt in teserento deuinmuitati. eiisuo¬
cabulum uut uideantur e̾t sortiti. nec no
inpios lbros nefandi ⁊ sacrilegi restorii. ad¬
uersus uenerabise orthodoxoꝵ sectam.
decittaꝙ scastissim cetus antistitam e¬
pbesihaĩti scriptos hĩt aut legere. aut d̾¬
scrbere quisquam bãt audeat. quosdili¬
mus. Itaut nemo inreligionis disp¬
utanõe aliquam supradicti hõminis
faciat m̃tione aut quib dam eoꝵ hn¬
di concilii gr̾a medib aut uilla sub¬
urbano suo aut quolibr alo loco c̾o¬
uenticula. clam aut aꝑte p̃beat. quõ
omni queritus celebrandi licentiam
priuan statumus. scientib uniuesi

Expanded text:
. Damnato portentuosae superstitionis auctore nestorio nota congrui nominis eius inuratur gregalibus, ne Christianorum appellatione abutantur: sed quemadmodum Arriani lege divae memoriae Constantini ob similitudinem impietatis Porfyriani a Porfyrio nuncupantur, sic ubique participes nefariae sectae Nestorii Simoniani vocentur, ut, cuius scelus sunt in deserendo deo imitati, eius vocabulum iure videantur esse sortiti. Nec vero impios libros nefandi et sacrilegi Nestorii adversus venerabilem orthodoxorum sectam decretaque sanctissimi coetus antistitum Ephesi habiti scriptos habere aut legere aut describere quisquam audeat: quos diliuri decernimus. Ita ut nemo in religionis disputatione aliquam supra dicti nominis faciat mentionem aut quibusdam eorum habendi concilii gratia in aedibus aut villa aut suburbano suo aut alio quolibet loco conventiculum clam aut aperte praebeat: quos omni conventus celebrandi licentia privari statuimus: scientibus universis
Abbreviated transcription (Latin):
astate. tascodiclite. bartrachite: nerincia¬
ni. yhotinam. paliam. martelliani. offite:
eucratite. a potactit. sarcofori. ⁊ qui adiã
nsq scelerum nequitiam ꝑuenuant. ozani¬
chei nusquam in romanum locum uenic̃¬
di. orandiq hãnt facuitat̾t. oranicheis: ee¬

Expanded text:
astatae, tascodrogitae, batrachitae, hermeieciani, photiniani, pauliani, marcelliani, ophitae, encratitae, apotactitae, saccophori et, qui ad imam usque scelerum nequitiam pervenerant, manichaei nusquam in Romano solo conveniendi orandique habeant facultatem. Manichaeis
Abbreviated transcription (Latin):
ui papiniam. exulpiano ⁊ paulo nec ñ¬
⁊ martiano ascuipta sut. que aña nilã
oidissimi papiniani. non statun res¬
puere. st si quid exbis adrepletionẽ sũ¬
nu ingenii papiniam laboꝵ. x int̾preta¬
tionum necessarium eẽ ꝑspexeritis. ⁊
hor poneit. legis nicc̃ optinens. non
moremimi. ut omnes qui relati faucr¬
rint inhunc codicem. prucentissimi in¬
ri b nt auctontatem. tamquam si z eor̃

Expanded text:
Ulpiano, et Paulo, necnon Marciano ascripta sunt, quae antea nullam ndidissimi Papiniani, non statim respuere; sed si quid ex his ad repletionem summi ingenii Papiniani laborum, vel interpretationem necessarium esse perspexeritis, et hoc ponere, legis vicem obtinens, non moremini: ut omnes, qui relati fuerint in hunc Codicem prudentissimi viri, habeant auctoritatem, tanquam si eor
Abbreviated transcription (Latin):
los totum uis digerere. tam scd̃m nr̃iꝯ
stitutronẽ codicis quam eclicti ꝑpetui ĩ¬
mutationẽ: ꝓbut uobis commodius
et potuent. ot nicbil extra memo rata
consumatione possit eẽ derelictum. or
bis quinquaginta libris totum uis anti¬
quum. ꝑ milleslimun ⁊ quadrigentes mũ
pene annum confusum : a nobis puigat᷑
quasi quodam mind uallatum. nicbil
dignitate pollentib ⁊ nemini quada

Expanded text:
los totum ius digerere, tam secundum nostri los totum ius digerere, tam secundum nostri constitutionum codicis quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis commodius esse patuerit, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum confusum et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum nihil dig
Abbreviated transcription (Latin):
scois. ad sociandum laborem eligigere. hisi¬
taꝙ collectis. ⁊ in nr̃m palatium introd uctis
nobisꝙ tuo testimonio placitis totam reor
faciendam ꝑmisimus. ita tñ ut tin ugu¬
lantissimi animi gubcrnatiõe res omniꝰ
celebretur: Iubinus igitur nobis antiqͦꝵ
prudentium quib auctoritatt̃ conscrilẽ¬
darum. int̃ptendarumq legum sacratis¬
simi principes p̃bucrunt: ubros ad iusi
romanum ꝑtinentes. ⁊ legeit ⁊ elimare
ut exꝑis omnib mat̾ia colligatur. nlła
scom quod possibile ẽ. n similitudine:
n: discordia derelicta. S exhii boc coiligi
quod unum ꝓ omnib sufficiat. Qui
aũt ⁊ alios libros adun ꝑtinentes scͥ¬
pserunt. quoꝵ scripture anullis aucton¬
uy recepte nec usitate sunt. neq nos e¬
oꝵ uoumina. nr̃a inquictait dignam.
sãctione. Ccumq p̾ mat̾ia a sĩma nõi¬
rimo ope extrucit. ⁊ quasi ꝓpnum ⁊ sac̃¬
tissimum templum iustitie consetrart
Et ⁊ in libris quinquagnita. ⁊ certos titu¬

Expanded text:
sedis ad sociandum laborem eligere. his itaque collectis et in nostrum palatium introductis nobisque tuo testimonio placitis totam rem faciendam permissimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. Iubemus igitur vobis antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis materia colligatur, nulla secundum quod possibile est neque similitudine neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi quod unum pro omnibus sufficiat. quia autem et alii libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae a nullis auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare dignamur sanctionem. Cumque haec materia summa numirrimo opere extruere et quasi proprium et sanctissimum templum iustitiae consecrare et in libros quinquaginta et certos titu
Abbreviated transcription (Latin):
dice congregate. ⁊ omni suꝑuacua simi¬
utudme: ⁊ miquissima discorlia ab id¬
sincertatis pleant p̃sidium. bocꝙ o
pere consumato. ⁊ inuno uolumir
ỹsilgente coadumato. cum exiucis
nisimam iuris ementutionẽ ꝑue¬
ut ꝓperaremus. ⁊ omne romanã
magis in posibilis iuderatur. s mani¬
b adcclum erectis. ⁊ et̾no auxilio ĩuo¬
cato. eam quoꝙ curam nr̃is rexosumꝰ.
animis. deo frcti. qui ⁊ res penitus de¬
ritatis optimum respexinius minis¬
terium. tibiq primo⁊ hoc opus corã¬
misimus. ingenui tu docum̃tis exi
nñi codicis ortlinatioẽ acceptis. ⁊ uni¬
musquos ꝓbaueris. tam exfacũdis¬
simu añcessorib quam ex uiris oĩ¬
sertissimis togatis fon amplissime¬

Expanded text:
dicem congregatae et omni supervacua simidicem congregatae et omni supervacua similitudine, et iniquissima discordia absolsinceritatis praebeant praesidium.--§ 2. Hocque opere consummato, lgente coadunato, cum ex paucis nissimam iuris emendationem pervenire properaremus et omnem Romanam magis impossibilis videbatur, sed manibus ad coelum erectis, et aeterno auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus deritatis optimum respeximus ministerium: tibique primo et hoc opus commisimus, ingenii tui documentis, ex nostri Codicis ordinatione acceptis; et jussimus quos probaveris, tam ex facundissimis antecessoribus quam ex viris disertissimis togatis fori amplissim
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate traditum ẽ. ⁊ bella feucit referũt᷑.¬
ꝑagims. ⁊ pacem detoramus.⁊ statum rei
publice sustentamus. ⁊ ita nĩdis animos ad
deiomini potentis erigimus ad uitorium.
ut ncq armis considamus. n nr̃it mili¬
tib neq uelloꝵ ducib ł nr̃o ingenio. sro
mn̾e spem ad solam reseramus sumine
ꝓuidentiam trmitatis. un ⁊ mudi totiꝰ
elcm̃t̾a ꝓcesserunt. ⁊ ẽoꝵ dispositio ĩor¬
bem t̾rarum ꝓducta ẽ. Ecumitaq nicͥ
tam studiosum humanis inomnib
reb inuenitur. quam legum auctoritã.
que ⁊ diuinas ⁊ humanas res bñ d ispo¬
nit. ⁊ omñẽ iniquitatt̃ expellit reꝑimus
aũt omnn̾e legum tramitẽ. qui ab urbe ꝯ
dita ⁊ romulen descendit tꝑ̃ib ita ẽẽ cõ¬
fusum. ut ininsinitum extendatur. et
nullius hunzanc natuit capacitatt cõ¬
cludatur. primũnos fuit stubium a sa¬
cratissimis retto pimcipib initium sui¬
mere. ⁊ eoꝵ conlitutioes emendare. ⁊ uic
d ilucide tradere. quatenus mmuno co¬

Expanded text:
maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus et pacem decoramus et statum rei publicae sustentamus: et ita nostros animos ad dei omniput neque armis confidamus neque nostris militibus neque bellorum ducibus vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam trinitatis: unde et mundi totius elementa processerunt et eorum dispositio in orbem terrarum producta est. Cum itatam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit, et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma condita et Romuleis descendit temporibus ita esse confusum, ut in infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum Co
Abbreviated transcription (Latin):
Iupretumia quam acceras scõ pla¬
citum cuandro te fudum dedisse ꝓ fitt̾¬
ans. cius industriam łeuentum melio¬
rem tibi nõ ip̃i ꝓdeẽ. contranim nõ po

Expanded text:
pecunia quam acceperas secundum placitum euandro te fundum dedisse profitearis, eius industriam vel eventum meliorem tibi, non ipsi prodesse, contrarium non po
Abbreviated transcription (Latin):
s̾.Siutt̃aꝵ anxenonis contempiati¬
one quaᷤᷤ ad anistort̃ d̾nuanda tib̃ pe¬
cunia dederat retepisse scripuni d̾bi¬
tum abaristone mandato nõ u̾npie¬
to. cum pentio debiti mant int̾egra nͥ
iegittimam exacconẽ in pedut pt̃.¬

Expanded text:
Si litterarum auxanonis contemplatione, quas ad Aristonem de numeranda tibi pecunia dederat, recepisse scripsisti debitum ab Aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem impedire p
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑitu. reb ꝓpriis quam tutoꝵ ẜ curato¬
rum cũpna sequi uullo ers ỹ iubitio ꝑ
eiectio nẽ generanto pracan: Si in oĩ
tam tiansactionẽ h̃mib deiure ur̃o
quicquã ninuere potuit: namsi cõ¬
grns que gessit his ꝯser lam post

Expanded text:
restitui rebus propriis quam tutorum vel curatorum damna sequi, nullo eis praeiudicio per electionem generando, placuit. VI tam transactionem habentibus de iure vestro quicquam minuere potuit. nam si cognitis quae gesserit his consensum post
Abbreviated transcription (Latin):
rissta m̃tioe ꝑuenit euictis parentib q̃
añ duusione sotioꝵ fucrũtinquib obli¬
stis. nam si fundi scientes obligationẽ co¬
minium suscepistis. tñ eiuctionis ꝓnri¬
ꝓbantes. eos conueniendi facultatem

Expanded text:
 mentione pervenit, evictis partibus, quae ante divisionem sociorum fuerunt, in quibus oblistis. Nam si fundi scientes obligationem dominium suscepistis, tantum evictionis promiobantes eos conveniendi facu
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑ. Expiosis atꝙ iriectis p̃striptio¬
nib quat utigatorei suboptentu cõ¬
sorti studio ꝓtiahende disceptatio¬
nis excogitart consueuerunt. siuei
unuis foriom̃s sint. siue indiuẽni
ꝓumtiis uersentur. net ad iuncta p̃¬
p̃sentia comortis ł consortium agẽ¬
di ł respontendi uirgantil licenna
ꝓparte pandatur.
orꝑr. Commune negotiũ p̾ liteo
iegittime ordinatam.⁊ quib dam
absentib midudum agi siñ mãdato
p̃t. si p̃sentes rẽ ratã cominũ babit᷑¬
um cauert parati sunt. ł si ꝙ ab bi¬

Expanded text:
xplosis atque reiectis praescriptionibus, quas litigatores sub obtentu consortium studio protrahendae disceptationis excogitare consueverunt, sive unius fori omnes sint sive in diversis provinciis versentur, nec adiuncta praesentia consortis vel consortium agendi vel respondendi iurgantibus licentia pro parte pandatur.. Commune negotium post litem legitime ordinatam et quibusdam absentibus in solidum agi sine mandato potest, si praesentes rem ratam dominum habiturum cavere parati sunt, vel,
Abbreviated transcription (Latin):
s̾. Sicum patruo uĩo iaic conditiõe di¬
iunłoe fecistis ut se nuilum dolũ manũ
adibuise uirart. nec fitẽ placitis exi¬
buit quominus res indiisas requira¬
tis eoꝵ piacitum que indiuisĩr uene¬
runt nict il uob̾ noceit pt̃.¬

Expanded text:
s . Si cum patruo vestro hac condicione divisionem fecistis, ut se nullum dolum malum adhibuisse iuraret, nec fidem placitis exhibuit, quominus res indivisas requiratis, eorum placitum quae in divisionem venerunt nihil vobis nocere p
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ ł colonoꝵ ascriptitie conoitionis
siũ inqlinoꝵ ꝓximoꝵ agnatio. ł añiniti
ꝑmaneat. Quis enim ferat lib̾ os arait̃¬
tib afrĩb sorores a uiris ꝯ iuiges segrega¬
ri. Igitursi qui dissotiata inursdixer¬
sum mancipia ł colonos traxerit ĩ ur
edeco retꝰ. gere coganiur.¬

Expanded text:
vel colonorum adscripticiae condicionis seu inquilinorum proxima agnatio vel adfinitas permaneret. Quis enim ferat liberos a parentibus, a fratribus sorores, a viris coniuges segregari? igitur si qui dissociata in ius diversum mancipia vel colonos traxerint, in unum eadem redigere cogantur
Abbreviated transcription (Latin):
si ratam fecerit uent ition̾ẽ. nam si ue¬
iud ꝓpriam unus distrax. ac p̃tium posid̾¬
at. hĩditas labeo petenda ẽ.¬
G. Si cogitatione sitture successionis of¬
sitium arbitri diuidende hĩditatis pre¬
ueniendo pat̾ cõmunis: iuditio suo. ł¬
qualicumq inditio suam declarauiti
uoluntatt̃ int̾ eos qui successerunt. exc̃¬
pio faicidic itentionis babita iͦͣtenti¬
one. familie oiidende causa datus
arbit. iurili p̃tea portione eoꝵ que nãłi
spctiałi. ł generatr ad signauit. stã diui¬
sione in adiudicando patris scquitar uõ¬
iuntate.¬

Expanded text:
si ratam fecerit venditionem. Nam si velut propriam unus distraxit ac pretium possideat, hereditas ab eo petenda e. Si cogitatione futurae successionis officium arbitri dividendae hereditatis praeveniendo pater communis iudicio suo qualicumque indicio suam declaravit voluntatem, inter eos qui successerunt, exemplo falcidiae retentionis habita ratione, familiae dividendae causa datus arbiter  virili praeterea portione eorum, quae nulli specialiter vel generaliter adsignavit, facta divisione in adiudicando patris sequetur voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
obseruatione: nõ tñ in italicis fundis
fficient hr̃ remetium. muuer⁊̃ sima¬
ritus fundum a lienare uoluerit.s⁊
ne consensu muueris ypoͣter eui
tui numerantur necenarum est
⁊ in hac ꝑte maiuerio subuenire.s
tñmõ adito. ut fundum dotalero uõ
soium ypotrete cituio ture. nec con¬
sñtientẽ muuere maruns posfi.
nec alienare. ne fragiutate nature⁊
sue in rempentinam deoucatur mo¬

Expanded text:
observationem non tantum in Italicis fundis,observationem non tantum in Italicis fundis,fficiens habet remedium mulier, et si maritus fundum alienare voluerit. Sed ne ex consensu mulieris hypothecae eius minuantur, necessarium est et in hac parte mulieribus subvenire hoc tantummodo addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere maritus possit, sed nec alienare, ne fragilitate naturae suae in repentinam deducatur
Abbreviated transcription (Latin):
extranens nõ stipulando. Ex traneum
aũt inteiuigimus. om̃s extra parentem
ꝑ uiniem sexum ascendentẽ. ⁊ inpotes¬
tate dotatam ꝑsonam hñtt̃ parentu
enim tacitam ex stipuiatu acconẽ dani
rat accõ. non pot̾at solus pat̾ sine con¬
sensu filie: sue agere. ⁊ si nec dum accõ¬
ne mota ab bat uice suerit subtractu
⁊ silis contestita eẽt ad siuam quan ꝓͥũ
patrimonium dos reuerte batur qd̾ ñ
erat in exstipulatu accõne. ibi enim ⁊
souis accõnem habbat consensu filie
nõ expectato. ⁊ sid ecetelut ad suos hr̃ce̾
transntterat s⁊ rei uxorie uis in exit¬
ipulatu accõẽ tramsponere. sairs huma¬
num satis pium. satis utile m̾ini ẽ:
et cumlex unia sundi dotalis italicia¬
lienationẽ ꝓtibetut. sieri amarito nõꝯ
senticnte muuere. ypotrecam aũt
nec si muler consentiebat in t̾roga¬
ti sumus. si oꝑt huiꝰmoĩ saccioneor
locum bĩe. ¶ta plac nobis candẽ

Expanded text:
extraneus non stipulando videtur. Extraneum extraneus non stipulando videtur. Extraneum autem intellegimus omnem citra parentem per virilem sexum adscendentem et in potestate dotandam personam habentem: parenti enim tacitam ex stipulatu actionem donarat actio, non poterat solus pater sine consensu filiae suae agere: et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contestata esset, ad filiam quasi proprium patrimonium dos revertebatur. Quod non erat in ex stipulatu actione: ibi enim et solus exactionem habebat consensu filiae non expectato et, si decedebat, ad suos heredes transmittebat. sed rei uxoriae ius et in ex stipulatu actionem transponere satis humanum, satis pium, satis utile matrimoniis est. Et cum lex Iulia fundi dotalis Italici alienationem prohibebat fieri a marito non consentiente muliere, hypothecam autem nec si mulier consentiebat, interrogati sumus, si oportet huiusmodi sanctionem locum habere. Placet itaque nobis eandem
Abbreviated transcription (Latin):
aquartam. ⁊ in collatione ferti. si inte¬
status pat̾ famiuas detesẜit. ⁊ testam̃¬
to st̃o. qñdo s testator dixerit. que oĩa
exstipulatu açcõ a reiuxorie accõne
accepit. ¶acceoit ei ⁊ aua spẽs arei
uxorie attõne si qñ ⁊ enim extraneus
dotẽ dabat. nulla stipulatioe. ł pacto ꝓ
restitutione euis in suam ꝑ sonam st̃o.
quisquis his fuent mulier hãt reui
xorie accõnem. ꝙ aña in exstipulatu
accõne nõ erati stipinatioe aũt ł pac¬
to int̃posito. stipulator ł is qui pacisce
eidos ex ꝑui̾moĩ caui accetut n em̃ ĩ
hac spetit uoiumin uideri extraneñ¬
fecisse tacitam stipulationẽ ne quod ꝓ¬
mulicrib introduxĩmut hoc ad i̾nus
muueres conu̾tatur. imo mag̃ inhuiꝰ¬
modi dotib que abextraneis dantur ł
tacitt stipuiatione: nisi exp̃ssum extra¬
neus dotem sibi itdi pactus. fuerit sti
ł apiãtus cum domasse mag̃ muue¬
ri quam sibi alquid seruasse. iudetur

Expanded text:
ad quartam, et in collationem ferri, si intead quartam, et in collationem ferri, si intestatus pater familias decesserit, et testamento facto, quando hoc testator dixerit. quae omnia ex stipulatu actio a rei uxoriae actione accipit. Accedit ei et alia species a rei uxoriae actione. si quando etenim extraneus dotem dabat nulla stipulatione vel pacto pro restitutione eius in suam personam facto, quisquis is fuerat, mulier habebat rei uxoriae actionem: quod antea in ex stipulatu actione non erat. stipulatione autem vel pacto interposito stipulator vel is qui paciscebei dos ex huiusmodi casu accedat. Neque enim in hac specie volumus videri extraneum tacitam stipulationem femulieribus introduximus, hoc adversus mulieres convertatur. immo magis in huiusmodi dotibus, quae ab extraneis dantur vel tacitam stipulationem, nisi expressim extraneus sibi dotem reddi pactus fuerit vel stipulatus, cum donasse magis mulieri quam sibi aliquid ius servasse
Abbreviated transcription (Latin):
parti atsignan. comime utriuisq
accõnis ẽ. in reb scilicr ñ extimatis
Extimatarum enim maritus qͣsi
emptor.⁊ commodum sentiat. et
dispendium subeat. ⁊ ꝑ icuiũ expet¬
t. ¶ Cautione uid̾lic defensioĩs
inspẽm inquadotem sue uxoris.ł
nurus in famiuerciscimde uiditio
p̃cipuam silius defuncti detrabit: ẜ
igitur quali in crem̃to eidẽ rei uxoĩ¬
e accõne accetente formantet ex
stipuiatu acconẽ. ¶ cumꝙ iurs c̾̃¬
ti ⁊ indubitati ẽ si parens ꝑ iuni leor
sexum ascendens. oote ꝓsiua. ł pro
nepte pr̃ita: emancipauent eam rip̃e
decesẜit in rei uyone accõne dotem
om̃imõ ad muuerẽ ꝑtinẽ. ⁊ si fuerit
exhr̃cata. quod nõ erat in exstipłatu
mumum ẽ i exuipulatu accõne: muli¬
eremdotem suam p̃cipuam accipe. ⁊ etsi
emancipata. ł exhr̃data sit. ł cum aliis
hrelib scripta. quo anobis recepto. ⁊ au¬
e muite speties ꝓintum accipiunt exi¬
tum. cum dos possit. ⁊ de in offitioso
accõnem excludere. maxime sufficit

Expanded text:
parti adsignari commune utriusque actionis est, in rebus scilicet non aestimatis. aestimatarum enim rerum maritus quasi emptor et commodum sentiat et dispendium subeat et periculum expectet. Cautione videlicet defensionis in specie, in qua dotem suae uxoris vel nurus in familiae herciscundae iudicio praecipuam filius defuncti detrahit, semus igitur, quali incremento ei de rei uxoriae actione accedente formare decet ex stipulatu actionem. cumque iuris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens dote pro filia vel nepte praestita emancipaverit eam vel ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem omnimodo ad mulierem pertinere, etsi fuerit exheredata quod non erat in ex stipulatu m est et in ex stipulatu actione mulierem dotem suam praecipuam accipere, etsi emancipata vel exheredata sit vel cum aliis heredibus scripta. Quo a nobis recepto et aliae multae species promptum accipiunt exitum, cum dos possit et de inofficioso actionem excludere, maxime si sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑi. E ructus p̃dioꝵ indotem dato¬
rum.si scd̃m pactum sumptib tuis
tuoꝵq ẜ uierunt repeti non posse ã¬
bigert non debes.
ytni collocait pactus sit ut si maritus
tuus suꝑstitib filiis cominimib ĩ
matrimonio detessisse pars dotis
lib̾oꝵ nomine retinenur euis modi cm̃ cõ¬

Expanded text:
otae. Fructus praediorum in dotem datorum si secundum pactum sumptibus tuis tuorumque servierunt, repeti non posse ambigere non debes. ptui collocaret, pactus sit, ut, si maritus tuus superstitibus filiis communibus in matrimonio decessisset, pars dotis liberorum nomine retineatur, eiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ficit accõ. ¶ quot si uolũptine suntilict
uouintate eł ex pense detuctio oꝑ isꝙ feor
rit. sine lesioẽ enim priorti spetici marito
reuinquatur. ut sit omnium ietentio
accipiat retentionẽ. ¶Quo ꝓcaltubio
incxtipuatu accã obỹuando ut si de¬
cesserit muuer conlante m̾m̾o. dos ñ
inlucrum mariticetat. nisi ex quib
mittatur. siue expssa fuerati siue ex hac
iccõne dotis. exmipinatu quit̾ accõ
im si natuiram trans mntitur. si¬
ue exp̃ssa fuent suit exhuc
lege meẽ in teibgatur. cumã
in exact̃one dotis exstipuniatu quid ẽ
accõ naturałr. restitutionẽ dotis aꝑ
atre mariti. ⁊ uxori uuco⁊ in solidũ
fieri iub̾bat. rei uxorie aũt annnabi¬
ma trimadie. in his quoq pond̾e nũ¬
mero ł iñsura consistunt exaccõneo
pollicebantur. ⁊ no insidum. s ĩ quãt
nt simatrimonium fuerit dissolutum. nl¬
io pacto ad bibito. intm̃ quidẽ mariuisꝯ
dempnetur in quantum facere pt̃. quia ħ

Expanded text:
licet voluntate eius expensae, deductio operis quod fecit, sine laesione tamen prioris speciei, marito relinquatur, ut sit omnium retentionaccipiat retentionem. Illo procul dubio in ex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in lucrum mariti cedat nisi ex quibusmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac actione dotism sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, in tantum quidem maritus condemnetur
Abbreviated transcription (Latin):
ui⁊ abco exponentu. quod si ad melio¬
rem foitunan ꝑuenent. ⁊̃ quod minꝰ
dotis celebretur non annua. bimat¬
ma die. s omni mõ intra annũ ĩ reb
mobilil ł se mouentib ł incorpora¬
lb. cet̾is uid̾uicz reb que solo ꝯtinent
illico restituendis quod cde fuerat i
res mobiles. ł se mouentes. ł in corpaĩ¬
ł post annale tp̃s restuuert. ł cetas res
statim post dissolutum matrimoniũ
⁊̃ usuras extimationis omnium reñ
que extra mobnes ĩ sunt usq ad ttiam
centesime ꝑtẽ. exbona side introducẽ¬
biuũ rerum parti mulieris extpidn̾o
iuti matrimonii prãntus si miliq mͦ

Expanded text:
licet ab eo exponenda, quod, si ad meliorem fortunam pervenerit, etiam quod minus dotis celebretur non annua bima trima die, sed omnimodo intra annum in rebus mobilibus vel se moventibus vel incorporalibus: ceteris videlicet rebus quae solo continentur ilico restituendis, quod commune utriures mobiles vel se moventes vel incorporales post annale tempus restituere vel ceteras res statim post dissolutum matrimonium, etiam usuras aestimationis omnium rerum, quae extra immobiles sunt, usque ad tertiam partem centesimae ex bona fidei introducenbilium rerum parti mulieris ex tempore dissoluti matrimonii praestandis, similiq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ conditionem suo uinmeteri. ¶ or necit¬
tentio obres aĩnotas necessana ẽ cum pate¬
at omnib marius rerum ammotarum
urditummsSileat oblib̾os terẽtio cum ip̃e
natialis saipuins parentẽs ad ub̃oꝵ suoꝵ
eductionẽ ortatur ue uarium genus cł¬
po martti cont̃ uxores excogitã. ut põsĩt
cadem retẽtiõe ccͣ eas uti cum iã ĩ imꝑia¬
ub contnutionib statutum sit sicula
retẽtio satis nob̾ iuteturet idonea cũn
netasarie quitẽ expense dotis minueĩt
uoiuntate mulierii ⁊ non ab ie ẽ. siꝗͥ
uoluntas mulieris iĩtedat. mandati
accõnẽ anr̃a auctoritate marito cc̃uxo¬
it̃ intulger. quatenus possit phanc h̃
int̾cecat mulieris uoluntas. ut̾iłr tm̃

Expanded text:
 condictionem suo iuri mederi? Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione contra eas uti, cum iam etiam imperialibus constitutionibus statutum sit, si culretentio satis esse nobis videtur idonea. cum enim necessariae quidem expensae dotis minuunt voluntate mulieris, non ab re est, si quidem voluntas mulieris intercedat, mandati actionem a nostra auctoritate marito contra uxorem indulgeri, quatenus possit per hanc hoc intercedat muli
Abbreviated transcription (Latin):
uiennuum tranfactum sit. illicor.duuũ
ł pensionuni. nec non panis cuuus q̃stũ
paus tradite. Et si tota dos mauro sit u¬
idẽ pꝰt bienmum usurat. usq ad ttiã ꝑ¬
tt̃ centesie pr̃e: e in aũt ille res pret̃¬

Expanded text:
iennium transactum sit, ilico redituum vel pensionum nec non panis civilis quaespales traditae: et si tota dos in auro sit, itidem post biennium usuras usque ad tertiam partem centesimae praestari. Sin autem aliae res praet
Abbreviated transcription (Latin):
sores ⁊ sine moia transsimisiois. ¶tace¬
at in ca retentionũ uerhositas. quid enĩ
opus ẽ. intucere o uͥ mores metentioe.¬
alio auxilio exconstitutionib intr̾or uc¬
co ł exqua cã ob res donatas. retentio in¬
troducatur: cum sit donaton facio¬

Expanded text:
Taceat in ea retentionum verbositas. quid enim opus est inducere ob mores retentionealio auxilio ex constitutionibus introducto? Vel ex qua causa ob res donatas retentio introducatur, cum sit donatori fac
Abbreviated transcription (Latin):
annonaꝵ. ⁊ auis que sunt eis simili.
ꝑti mulieris restituendis. ¶Igitur:
in sequenti capitulo. sua exsipuiatia
accõ utatur. natira. ut si muuer ama¬
rito suerit m̃t instituta ⁊ legis falcidi¬
e ratio em̃serit. ⁊ dotis debitum ucca̾t
eisicut alia debita exsulu mariti sub.¬
trabere. ⁊ sic quartã ꝑtẽ deducẽ. ¶ cũ¬
q exstipulatu accõ mbis casib quos
enpmerauimus ꝓprian hãt nat̾ã.
netessarim ẽ insequenti tractatu
eaeyponere. q̃ ł cominunia sint: ut̾¬
usꝙ accõnis que insolam exstipła¬

Expanded text:
annonarum et aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, ut, si mulier a marito fuerit heres instituta et legis Falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicuti alia debita ex substantia mariti subtrahere et sic quartam partem deducere. Cumque ex stipulatu actio in his casibus quos enumeravimus propriam habeat naturam, necessarium est in sequenti tractatu ea exponere, quae vel communia sunt utriusque actionis, quae in solam ex stipula
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ueniui quos dos exstipuatũ ht̃. mane.
at ꝓsui natura exeiteni ¶ siquit autẽ
optimum exreiuxorie accõne inueni¬
mus. ẜ inỹsenti spetialr ei ad climui .uͥ
tut ine decorata. ¶ Primum itaꝙ quid
naturaie sit exstipulatu accõnis ex põat᷑
z ita siquio exactõne rei uxone slipue¬
nerit ad catur. sciend um itaq ẽ edictũ
p̃toris. q uod oe alt̾utro introductum
ẽ. ⁊̃ exstipmiatu attõne cessare: ut uxor⁊
amarito reucta accipiat. ⁊ doit̃ ꝯsequai.

Expanded text:
eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercens: si quid autem optimum ex rei uxoriae actione invenimus, hoc in praesenti specialiter ei addimus, ut nis pulchritudine decorata. Primum itaque quid naturale sit ex stipulatu actionis, exponatur, et ita, si quid ex actione rei uxoriae supervenerit, addatur. Sciendum itaque est edictum praetoris, quod de alterutro introductum est, in ex stipulatu actione cessare, ut uxor et a marito relicta accipiat et dotem consequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Ita enini ⁊ imꝑitia hominum ⁊
rusticitas nicbil eis possit affere p̃uidi¬
tium: cum nos illis ⁊ ignoranti ⁊ ue
scientib. In hoc casui nr̃am induximu
ꝓu̾itentiam.si enum ⁊ stipulatioẽs ⁊ y¬
pothece iẽe dotib intellig̾antui. ⁊ ĩu¬
cues aipuiationes em̃dantur sic in pos¬
cestrum cã inueniatur. ualita ⁊ ꝑfecta
quasi omnib dotalib intrum̃tis ap̃¬
dennsimis uiris ꝯfectis ¶ Et nemo pu¬
srum̃tis recepte sunt. nuchil enim ꝓb¬
ibr ⁊ sisine scriptis dos roetur ł ꝓmitta¬
tur simiuł suscipiatur: simili mõ intel¬
ugi scãm stipulation̾e. ⁊ y pottetam exutͣ¬
q parit quasi suerit scripta. ⁊ natura qd̾
exstipuiatu acconis ħ in telligatur rei
uxona in posterum cessante¶ or ⁊ si ñ
ignorimus exstipulatu accone stricto
iurt uallatam.⁊ nõ exbona fide descẽte
tĩn quia natura nouã de dote stipulatio
sit inuenit. acomo detur ei anatura rei
uxorie ⁊ bone sid̃ i bñsitium. ⁊ om̃s ꝗdẽ

Expanded text:
onem. Ita enim et imperitia hominum et rusticitas nihil eis possit adferre praeiudicium, cum nos illis et ignorantibus et nescientibus in hoc casu nostram induximus providentiam. si enim et stipulationes et hypothecae inesse dotibus intelleguntur et inutiles stipulationes emendantur, sic in posterum causa inveniatur valida et perfecta, quasi omnibus dotalibus instrumentis a prudentissimis iuris confectis. Et nemo pustrumentis receptae sunt: nihil enim prohibet, etsi sine scriptis dos vel detur vel promittatur vel suscipiatur, simili modo intellegi factam stipulationem et hypothecam ex utraque parte, quasi fuerit scripta. et natura qe uxoria in posterum cessante. Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse vallatam et non ex bona fide descendere, tamen, quia novam naturam de dote stipulatio sibi invenit, accommodetur ei a natura rei uxoriae etiam bonae fidei beneficium. Et omnes quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑniciosum ẽ. sin aũt minime res mob¬
les suerint extimate: ea post bienniium
obẜuari que leges post iegr̃ utẽ ꝯtertatã
ꝓominb huĩmoĩ reb diffinunt. sin uero
res ꝑmixte fuerint.⁊ partẽ in amo. ꝑtemĩ¬

Expanded text:
niciosum est. Sin autem minime res mobiles fuerint aestimatae, ea post biennium observari, quae leges post litem contestatam pro omnibus huiusmodi rebus definiunt. Sin vero res permixtae fuerint et partim in a
Abbreviated transcription (Latin):
aggredimur s momii pene corpoẽb ꝯstitu¬
uiris esfusam tam suꝑ reiuxone accõne ꝗͣ ͭa.
ex stipulatuearum cominuioẽs. ⁊ d iffẽ¬
rentias resecantes. ⁊ inunum tramiteor
extipulatu acconis. totum rei uxorie
iusquod dignum cẽ ualere censemus
concludentes. Ita rei uxorie actõe sub¬
iata sanctimus. om̃s dotes qui extipula

Expanded text:
adgredimur, sed in omni paene corpore iuris effusam, tam super rei uxoriae actione quam ex stipulatu, earum communiones et differentias resecantes et in unum tramitem ex stipulatu actionis totum rei uxoriae ius, quod dignum esse valere censemus, concludentes. Rei uxoriae itaque actione sublata sancimus o
Abbreviated transcription (Latin):
bilib scu se mouentib si tũ extant siue exci¬
mate: suie in extimate sint mulerem in
ritiqui añriores sunt posse sibi potioreoꝵ
cãm inkis ꝑ ypothetã uendicare. cũ hecoeᷤ
ros. ⁊ abinitio uxoris fui̾nt. ⁊ naturałr ĩ eiꝰ
ꝑmanserint dominium. non ti quodic¬
gum subtiutate transitin eaꝵ ĩmaritipa

Expanded text:
se moventibus, si tamen extant, sive aestimatae sive inaestimatae sint, mulierem in riti, qui anteriores sunt, sibi potiorem causam in his per hypothecam vindicare, cum eaedem res et ab initio uxoris fuerant et naturaliter in eius permanserunt dominio. non enim quod legum subtilitate transitus earum in mariti pa
Abbreviated transcription (Latin):
eam mag̃ quam enanescere oꝑtr. Si n
cum una instrum̃to stipuiatio ualicu
mueniatur. ⁊ aliit inunub suam no¬
scitur pr̃e forti̾tud mẽ. qr nõ exnr̃a
iege huiꝰmoĩ stipulationib robur acce¬
dut legntimum ẽ enim consentane¬
um nobis qui censemus. ⁊ ubi stipła¬
tio suposita non ẽ intelligi eam fuis¬
se: at hibitam. iuitomagisetiã si inu

Expanded text:
eam magis quam evanescere oportet. si enim, cum una in instrumento stipulatio valida inveniatur, et aliis inutilibus suam noscitur praestare fortitudinem, quare non ex nostra lege huiusmodi stipulationibus robur accedat legitimum? est enim consentaneum nobis, qui censemus, et ubi supposita stipulatio non est, intellegi eam fuisse adhibitam, multo magis etiam, si i
Abbreviated transcription (Latin):
accesẜit. nõ ħ cecat conatori. s in suũ lucrĩ
hoc maritus conu̾tati firmumq ⁊ ireuo¬
cabile bãt. nisidonator ⁊ ꝑic sibi ri bu¬
iꝰ moĩ casum fuerit stipulatus. ne ⁊ ĩp̃sato
casu simile añniori uitium oriatur. sĩ
aũt minor quantitas. ł ita res gesta sit. ur
monumtoꝵ ex omni ꝑte nulla sit utuita
⁊tt̃ conatio. ad utrãq psonã uasat. ⁊ maĩ¬
tus casum lucratur. nsi ⁊kic donatorr
um stipłatus sit ytea sãccimus siquis :

Expanded text:
accesserit, non hoc cedat donatori, sed in suum lucrum accesserit, non hoc cedat donatori, sed in suum lucrum hoc maritus convertat firmumque et irrevocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. Sin autem minor quantitas sit vel ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam valeat et maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. Praeterea sancimus, si quis in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ud̾os forte etlitos infelix muuer ĩto¬
tati. Sac cimus itaq in buiꝰmoĩ omibx
casib nui ͥ us mom̃tis rem indigere. s ĩ
casin lr̃ lucrum ei ad did̾it. ⁊ firmit̃ ħ adcãꝑ¬
marẽre: nisi ip̃e qui ab initio dott̃ d̾d̾it.si¬
bidari ꝑuimoĩ casum stipuiatus e. tr̃ ⁊ enĩ
cum n abinitꝰ suspitio aliqua ub̾oꝵ cõ¬
currit. s sibi omnẽ rẽ ille qui dotẽ deoit
non stipulatus ẽ. tnsticie sue mulier hoc
ꝓpriumbr̃ solatium ꝑ accoe dotis.: simi¬
uq mõ siquis extraneoꝵ idẽ quienm ꝓ qu¬
odat non in potestate bãt. ꝓ auo añ nupti¬
as donationẽ nupture dedit mulieri. ⁊
necessaria monum̃ta ad ꝑibuerit. cũ exce¬
tut. summam legitimã doratio. ł nõ mi¬
nor mat̾ famnias nuptura sit non soluor
ad eam cui añ nuptias d̾õnatio tũtur. mo¬
num̃ta suam hant firmitatẽ. s ⁊̃ ad illũꝑ
quo dediti ut si uicnum ei exdo talib pacti

Expanded text:
et liberos forte editos infelix mulier indoet liberos forte editos infelix mulier indotata. Sancimus itaque in huiusmodi omnibus casibus nullis monumentis rem indigere, sed in casus hoc lucrum ei addiderit, et firmiter hocmanere, nisi ipse, qui ab initio dotem dederit, sibi dari huiusmodi casum stipulatus est: tunc etenim, cum neque ab initio suspicio aliqua liberorum concurrit, sed sibi omnem rem ille qui dotem dedit non stipulatus est, tristitiae suae mulier hoc proprium habeat solacium per actionem dotis. Similique modo si quis extraneorum id est qui eum pro quo dat non in potestate habeat pro alio ante nuptias donationem nupturae dedit mulieri et necessaria monumenta adhibuerit, cum excedat summam legitimam donatio, vel non minor mater familias nuptura sit, non solum ad eam, cui ante nuptias donatio datur, monumenta suam habeant firmitatem, sed etiam ad illum pro quo dedit, ut, si lucrum ei ex dotalibus pactis
Abbreviated transcription (Latin):
ypotbxetariam omnib añriorẽ possitere ũ
siue exnaturali uiit cuisdem mulierns res
ẽt intellig̾antur ł scõ m legum subtilitateor
me consniatur som̃is aũt tp̃alis exceptio si
ue ꝑusucapionem inducta. siue ꝑdetem
accõnes mouere: idest opulentis quid̃ ma¬
ritis constitutis. post dissouitum m̾in.
minis aũt idonens. ex quo eis hoc ĩfortu¬
idoneoꝵ bona. ⁊ ypotpetas suas ex̃ce. iam
nĩa ĩege humanitatis nĩe intiutu õfinitũ
c̃. ficti diuortii falsa dissimulatiõe. iniuuis mod
cã quam nr̃a iex amplexa ẽ. anpit᷑ erruc̃ta.
d̾. c um quidam dotem muuenb dabãt
siue mat̾res siue aui cognati. ł extranei rec¬
re quidem eas mariti siue monum̃toxob
ẜuatioe suscipierant. cum aũt muuer redi¬
bitionẽ casus stipulabatur. ⁊ huiꝰmoĩ sortui¬
tus casus euenisa ip̃a mulier ut pote ase
ad eum qui dotem dedit ꝑcessiont̃ transer¬
re. ł ip̃as res iiderer⁊ ita inuenieluturor¬
sitan post ꝓlixa m̃mi annoꝵ curricula

Expanded text:
sidere, ut, sive ex naturali iure eiusdem mulieris res esse intellegantur vel secundum legum subtilitatem me consulatur. Omnis autem temporalis exceptio, sive per usucapionem inducta sive per decem actiones movere, id est opulentis quidem maritis constitutis post dissolutum matrimonium, minus autem idoneis ex quo hoc eis infortuidoneorum bona hypothecas suas exercere iam ra lege humanitatis intuitu definitum est: ficti divortii falsa simulatione in huiusmodi causa, quam nostra lex amplexa est, stirpitus eruenda.. Cum quidam dotes pro mulieribus dabant sive matres sive alii cognati vel extranei, recte quidem eas mariti sine monumentorum observatione suscipiebant: cum autem mulier redhibitionem casus stipulabatur et huiusmodi fortuitus casus evenisset, ipsa mulier utpote a sead eum qui dotem dedit per cessionem transferre vel ipsas res reddere: et ita inveniebatur forsitan post prolixa matrimonii annorum curricula
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ⁊ u̾boꝵ obligatio non in t̃tessĩt ac¬
cõnẽ exfide conuẽtion .si at te si hr̃s
extitisti transmittere potuit. nec nõ
cadem cã ẽ matris ⁊ patris :aciscẽtiũ
quupe matiis pactum accõnẽ p̃scͥp¬
tis u̾bis ꝯstituit. patris dous accõnẽ
ꝓfectitie nõe conpetẽtẽ cõũtionesiꝰ¬
puc̃i m nime creclitur ĩnou̾are
d̾.ꝗuotiens res extimate ĩ dotẽ dã¬
cui. maritus dõminium cõsetutus
summe uelut p̃tii de uitor effititur.
siitaq nõ conuenit ut so luro nuło
res restituerentur⁊ uut extimate
sunt. retinebit eas si petuniam tibꝰ

Expanded text:
dedit, etsi verborum obligatio non intercessit, actionem ex fide conventionis ad te, si heres extitisti, transmittere potuit. Nec enim eadem causa est patris et matris paciscentium, quippe matris pactum actionem praescriptis verbis constituit, patris dotis actionem profecticiae nomine competentem conventione simplici minime creditur innovareuotiens res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. Si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
repelli: quam obs̃uationẽ in ꝑsonis⁊
potestate: siue emancipati emãcipateue
sint ex pat̾na ł mat̾na linea uenientib
custodin censemis. s: quẽad modũ geni¬
torib ꝓuidimins. ita ⁊ in nocuam posten¬
tatẽ nullis affici inuiriis patimur: utñ
forsitan libos bñtes. siue iusta ratione
eos ingratos uocare concetantur. Eos
⁊ enĩ liberos huiꝰmoĩ bñsitio defrautan:
uouimus quire ip̃a ingrati circa ip̃am
antiquitatẽ ab hĩlib genitorum. iiqdi
⁊ indubitatis ꝓlationib ꝯuirti fuent

Expanded text:
repelli. Quam observationem in personis repelli. Quam observationem in personis pex paterna vel materna linea venientibus custodiri censemus. Sed quemadmodum genitoribus providimus, ita et innocuam posteritatem nullis adfici iniuriis patimur, ut non forsitan habentes sine iusta ratione eos ingratos vocare concedantur. Eos etenim liberos huiusmodi beneficio defraudari volumus, qui re ipsa ingrati circa suam antiquitatem ab heredibus genitorum liquidis et indubitatis probationibus convicti fu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tio st̃i ẽ hoc quoq corrigentesomnia
que memorato mõ ituocantur nõ so luni
tione occasione reputii accoo unt. ĩdi
dii cãm requin. ł aliquam mea re. ex ĩꝗ¬
sitionem fieri.
d̾.c um aꝑtissime legib cauetur in¬
pellentos merito. si boc id̾e insuis elog¬
iis conscripserit ⁊ reuera suerit reuelatũ
redamare uidetur huiꝰmoĩ sactionidi¬
ualis conaitutio leonis inclite recorda¬
tionis quam suꝑ filiis exprio it matrimo¬
nio ꝓcreatis conscripsit. nam cum re¬
siue exañnoribꝰ nuptiis ꝓgenitis qui ꝑ¬
tem minimam habiturus ẽ reliquerit.
oraxima iniquitas exbat sãctioẽ ccͣ genito¬
res esfitiebantur ub̃i ⁊enim scientes ꝗd
onnimõ aliquid sib̃ agenitorib suns ⁊̃
cia ⁊ lascuua suos genitores inuiris effi¬
cictant. Qua ꝑ sanccunus ingratos re
uera liberos. n ħ bñsitium quod diua¬
lis constitutio leonis anguste memorie
eis p̃stit̃it in posterum posse sib̾ uñdicaẽ
s quasi ingratos ab omni huimoĩ lucit

Expanded text:
ta est, hoc quoque corrigentes omnia quae memorato modo revocantur non solum tione occasione repudii accedunt, indistdii causam requiri vel aliam in ea re exquisitionem fieri.. Cum apertissime legibus cavetur inrepellendos, si hoc idem in suis elogiis conscripserint et re vera fuerit revelatum, reclamare videtur huiusmodi sanctioni divalis constitutio leonis inclitae recordationis, quam super filiis ex priore matrimonio procreatis conscripsit. Nam cum nefiliae ex anterioribus nuptiis progenitis qui partem minimam habiturus est reliquerit, maxima iniquitas ex hac sanctione contra genitores efficiebatur. Liberi etenim scientes, quod omnimodo aliquid sibi a genitoribus suis et tia et lascivia suos genitores iniuriis adficiebant. Quapropter sancimus ingratos re vera liberos neque hoc beneficium, quod divalis constitutio Leonis Augustae memoriae eis praestitit, in posterum posse sibi vindicare, sed quasi ingratos ab omni huiusmodi lucro
Abbreviated transcription (Latin):
G.c uncitra fidem ⁊ in strum̃toꝵ tũ
cam dotem aliuñ ꝓbanti post diuor¬
tium quodum uxons scd̃m bonã fit̾
restitui debere consti. amisis instru¬
m̃tis sine dubio. cet̾arum ꝓbationũ
inditia uire ꝓdita nõ hñtur irriti.
s̃. S isocrus tua fandũ det ucto usli
fructu uxori tue donauit. tibiq ĩ
dotim ux orquidem ꝓrictatẽ sauo

Expanded text:
 citra fidem etiam instrumentorum datam dotem aliunde probanti post divortium quondam uxoris secundum bonam fidem restitui debere constet, amissis etiam instrumentis sine dubio cetera probationum indicia iure prodita non habentur irrita. s . Si socrus tua fundum deducto usu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, so
Abbreviated transcription (Latin):
bona fideres eadem in dotẽ oata sit.
nulla manto competit accõ dolo aũt
dãtis int̃positito. de dolo accõ aduer¬
sus eum locum hab̾bit. nisi amuuere
dolus int̾positus sit. tc̃ enim ne fam¬
osa actõ aduersus cam detur ĩ factũ

Expanded text:
bona fide eadem res in dotem data est, nulla marito competit actio: dolo autem dantis interposito de dolo actio adversus eum locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actio adversus eam detur, in factum
Abbreviated transcription (Latin):
exstipulatu petere uelle sa̾çxisse. siqui¬
d̾ hãc sibi roi scõm fidẽ pacti stipulatani
annuam nõ ꝓbetur. ex aueno pacto n¬
et ꝓnius ei ulla competit accõ. si nõ ex
uerboꝵ conceptione sibi quesiunt obli¬
ganonẽ. ac tibi testatorẽ ꝓspẽpisse. ꝓbet.
contra eam extipuiatu post euentum
conductionis petentem. quatenus ac¬
cep extesuncti uouintate que fuit stiplã¬
ta. exceyniõẽ salua faclaidia uti potes.

Expanded text:
tere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam ammiam non probetur, ex alieno pacto nec prorsus ei ulla competit actio. Si vero ex verborum conceptione sibi quaesivit obligationem ac tibi testatorem prospexisse probetur, contra eam ex stipulatu post eventum condicionis petentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exceptione  salva falcidia uti potes.
Abbreviated transcription (Latin):
s̾. Simulier dotẽ diͥd daristipuletur.
ut dea testari possit cum ordinationes
cestam̃ti cogitatio mortis añcebens tp̃
significit nec condictionẽ s cam̃ cõti¬
nr. intestata quoq muliere desim cra
stipulationem cominitti ꝓficir.
cam itdi tibi extraneo ꝯstituto stiyuut
ẽ. nec sibi tessante uoluntate. netti¬
ui ꝓhibñte uire querere potuit actõem
serit. ꝓ reli tm̃ ꝑr̃clitariis successo res. ñ
maritus quondam solempnu pẽntitio¬
nib pãrere deb̃.¬

Expanded text:
s . Si mulier dotem a viro dari stipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis antecedens tempus significat nec condicionem, sed causam continet, intestata quoque muliere defuncta stipulationem committi proficiet. eam reddi tibi extraneo constituto stipulatus est, nec sibi cessante voluntate nec tibi prohibente iure quaerere potuit actionemserit, pro rebus tamen hereditariis successores, non maritus quondam, sollemnibus pensitationibus parere deb
Abbreviated transcription (Latin):
timatt sunt i⁊derentur mani festũ ẽ:
nec p̃tia spetierum tari. s ip̃as speties ce¬
bert restitin. cum in placito spetierũ
adnexum ne si spẽs aliquat iminuta
fuiss aut ꝑdita auo p̃tio quam quo
tayata fuerat posceretur.
S̾. Sipdium uxor iua dotale uenũ¬
dedit sponte nec ne ꝯͣctun habuelt
nichil intẽ cum tibi inq̃site oñũ
auferre nolen̾ti minime potuent.

Expanded text:
timatae sunt redderentur, manifestum est non pretia specierum dari, sed ipsas species debere restitui, cum in placito specierum adnexum, ne, si species aliqua deminuta fuisset aut perdita, alio pretio quam quo taxata fuerat posceretur.s . Si praedium uxor tua dotale venumdedit, sponte nec ne contractum habuerit, nihil interest, cum rei tibi quaesitae dominium auferre nolenti minime potuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
orp. Siusumfructum maritus cui
quem expriore marito cõ querit costgͣ¬
setuta suerit amittat. atzcum finis R.
exeodie qua nupserit mature restitu¬
ati quod si lb̾os eyprioit matrimonio
ad huc inbecilitas bab̾ħ imfanne: ñ¬
ec muiat tutoris anpiliũ ac ꝑniuu

Expanded text:
p. Si usum fructum maritus reruquem ex priore marito consecuta fuerit, amittat atque eum filiis ex die quo nupserit mature restituat. Quod si liberos ex priore matrimonio adhuc imbecillitas habebit infantiae nec muniet tutoris auxi
Abbreviated transcription (Latin):
orpr.c um asocero tuo ꝓuxoit dos
tibi caretur. si ea instipuiatione d̾ducta
non ẽ: subtp̃ datĩonis. s postea socertu¬
us tetum paciscendo. si idẽ nõ ex nolũ¬
tate fuit fecit. conditionẽ es iece non
potuit qñdoq enim sola de do̾it exͣp¬
iens id pactum nõ debert ad suũ dispẽ¬
dium o pari deuire defenditur.¬

Expanded text:
. Cum a socero tuo pro uxore dos tibi daretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, condicionem eius laedere non potuit. Quandoque enim sola de dote experiens id pactum non debere ad sui dispendium operari de iure defenditur
Abbreviated transcription (Latin):
T̾.ypetunia dotau fundus ama¬
rito tuo comparatus. nõ tibi quẽritir
n cũ mantus uxori accõnẽ exẽpto¬
possit possit ad quirere. ac dotis accõ
tñ tibi conpetit. uñ aditus p̃ses ꝓiũ¬

Expanded text:
. Ex pecunia dotali fundus a marito tuo comparatus non tibi quaeritur, cum neque maritus uxori actionem empti possit adquirere ac dotis tantum actio tibi competat. Unde aditus praes