comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anoꝵ sanc sacritiotes ⁊ ep̃i qui
cum multo ppło xꝑiano circa
anxhitearrum erant. ut dum fu¬
issent int̾fecti hi qui accusaban¬
tur ab eisdẽ sepehrentur ingre¬
num dicentes. atq om̃s una uo¬
ce claniantes Dextera tua chñe
głificata est in uirture: dextera
manus tua añe confregit mi¬
micos. Tollitur qͦ in tryumpho e¬
ugenia. E ne tanto gaudio ppłi¬
dẽfuiss ꝓbatio castitatis. uisus
est ignis de crło descendere. qui
ita cutendedit melantie domũ
ut nec uestigium quidem alicꝰ¬
nere potiuss Eit gauctium ppło
cum timore di. ecctia que iam qͣsi
uidua ꝑ octo annos clausa fue¬
rat reseratur. Reuocat᷑ xpianoꝵ¬

Expanded text:
 Sane sacerdotes et episcopi, qui cum multo populo Christiano ante amphitheatrum erant, et dum fuissent interfecti hi qui accusabantur, ab eisdem sepelirentur, ingrenum dicentes, atque omnes una voce clamantes: Dextera Domini glorificata est in virtute, dextera manus tua Domine confregit inimicos . Tollitur ergo in triumpho Eugenia: edefu| isset probatio castitatis. Visus est ignis de caelo discen| dens qui ita circumdedit melantiae domum ut ne uestigium | quidem alicunere potuis| set Fit gaudium populi cum timore dei ecclesia que iam| quasi uidua octauo anno clausa fuerat reseratur. Reuo| ca
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ tacendi transiuit. Opta¬
ueram qͥdem crimen obiectum
in futuro iudicio reseruare. ⁊
castitatem meam illi ostendere
cuiꝰ amore seruanda est. lam̃
ne głetur in serius xꝑi fallar
audatia. paucis expediam ue¬
ritatem. ñ ad iactantiam hu
nominis eiꝰ ut enã femine in
tinore cius positre. uiribm opti¬
neanr dignitatem. slecy enĩ syeꝰ

Expanded text:
temptempveram quidem crimen objectum in futuro judicio denudari, et castitatem meam illi soli ostendere, cuius amore seruanda | est Tamen ne glorietur in seruis christi fallax audacia | pacis expectandia ueritatem non ad iactantiam | hnominis eius ut etiam feminae | in timore eius positae uirilem obteniant dignitatem. | Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
toriam pͥncipum restinur ura.
sublimitas. Qͥd ñ in eam ipsami
retorqueatis sentenciam. ⁊ hec
ꝓmutens adomuia que postu¬
lat effectum. dyxit eugania. O
melantia nigredinis nom̃ ⁊ te
n ⁊ brosa malicia. applicari fecisti
cipis. ñ tanen tales habet famu¬
los .xix: quale ni esse testaris.
lanen adauci p̾cipe ancillam ꝙͣ
Cuni applicata fuiss ui conspic¬
hu uidicis: cepit dicere: Istum
iuuenem inpudicissimum fre¬
quent̃ quidem cuta uiles per¬
sonas cletecdum in adulteris.
denter ingressus. pͥmum qͥdem
sermonem quasi prosalute eiꝰ
ueuerit indicauit. scđo pro sui
concupiseenna. t̃cio enam adui¬
testis est. sunc p̃fectꝰ ad se ex fa¬
esse gestum suo testimonio con¬
firmarent. Cuinq applicarentur
singłi. ita esse ut illa dixerat te¬
stabantur. Tunc iudex uehemen¬
ter cõmotꝰ. ait. Qd adhec infar¬
ste dicturꝰ e. quem tot reuiu¬
cunt testes. tautaq inclicia ma¬
nifestant: Ad hec beata eugemi
tempꝰ inq̃t loquendi est. quia

Expanded text:
toriam principum testetur vestra sublimitas, quod non in eam ipsam retorqueatis sententiam, et haec promittens ad omnia quae postulabat effectum, dixit Eugenia: O Melanthia nigredinis nomen, et tenebrosa Melanthia: applicari fecisti cipis: non talos | christus qualis tu esse testaris tamen adduci praecipe ancil| las qCumque adplicate fuissent | in conspectu iudicis coeperunt dicere istum iuuinem inpu| dicissimum frequenter quidem circa uiles personas detec| tum in adulteriis denter ingressus Primum quidem ser| monem quasi pro salute eius uenerit . indicauit Secundo | pro sua concupiscentia Tertio etiam ad uitestis est Tunc perfectus adesse ex fa gestum suo testimonio confirma| rent+ Cumque adplecarentur aliqui ita esse ut illae di| xerant testabantur. Tunc iudex uehementer commu| tus . ait quid ad haec infauste dicturus es Quem tot | reuincunt testes tantaquae iudicia manifestant | Ad haec beata eugenia ait Tempus inquid loquendi est | quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectis in timax da ⁊ in cultura xꝑi
enam alies confortabat in xꝑo
Iiterea omnis alexandria coñspi¬
at in ep̃a tum eiꝰ ⁊ cepireum res¬
ꝓublica hab̾ere p̃fectum. qͥa merito¬

Expanded text:
fectus in timore Dei et in cultura Christi etiam alios confortabat in Christo. Interea omnis Alexandria conspirat in episcopatum ejus, et coepit eum respublica habere praefectum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
est ñ ad aliud nisi ad corda du¬
bri confrmande. Nam ut migͣ¬
ret ad c̃m in artrri fe uoluit
corna fraudari. ⁊ ipse hoc ut re¬
ciꝑenir orauit. Nam qͥ in corꝑe
pon̾itꝰ demon ia fugabat ⁊ istumi¬
nabat oratume ceces. quantonia¬

Expanded text:
est, non ad aliud, nisi ad corda dubia confirmanda: nam ut migraret ad Dominum, martyrii se noluit corona fraudari, et ipse hanc ut reciperet, oravit. Nam qui in corpore positus daemonia fugabat, et illuminabat oratione caecos, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
culum In quo loco beatissima
claudia renodochium faorica¬
uit ⁊ constituit p̃dia que susxp¬
cionib ꝑegrinantium defriurẽt.
Ipsa aut᷑ cum aiuto ⁊ sergio filus
⁊ cum beata eugenia repedauit
romam Igitur silios philippi cum
onini gau̾dio senatus recipit io
thaginis aliuni uicariũ affrice
dirigit. dd beatani eugeniam
Aum multe matrone conuenuẽt
⁊ pene om̃is quascumꝙ urgines¬

Expanded text:
culum In quo loco | beatissima claudia xenodocium fabricauit et cons| tituit praedia quae susceptionibus peregrinantium | deseruirent Ipsa autem cum auito et sergio filiis . et cum | beata eugenia repedauit ad romam Igitur filios fylip| pi . cum omni gaudio senatus recepit romm carthaginis alium uecarium africae | dirigunt. Ad beatam autem eugeniam dum mul| tae matronae conuenirent Et paene omnes quas| cum
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. Aculei u̾bera fere. flã¬
ma tortors ⁊ oetera que solent
absconddita cordis extulpere p̃pa¬
rantur. Tunc p̃fectꝰ philippꝰ ayx̃.
ut oꝑ̾am corruptionis detis.
puedorem atq uereconliam ma¬
tronalem fraudulenti astucia.
capiatis: Die nunc furcifer que
te temeritis compulit ut illu¬
suem fenimam nielantiam ap¬
peteres ⁊ uigrestꝰ sub specie mre¬
dici castitatem genero sissimã
ad lupanatem ĩguominiam
ꝓuocares : Audiens beata eu¬
genia capite demisso ne ponuss
docuit. ⁊ intgritatem corporis cu¬
stochentib uitam pmutit ꝑpetu¬
am hanc aut̃ melantiara falsam
testem nunc possumꝰ declarare.
 meliꝰ est ut nes patiam᷑ mala
quã illadr̃ conincta fuarit
aliqͥd pati: atur ⁊ fructꝰ paci

Expanded text:
r aeculei . uerbera+ . | fere . flammae tortores . Et cetera quae solent abscondi| ta cordis exculpere praeparantur Tunc praefectus | phylippus dixit ut opera | corruptioni detis. et pudorem atque uerecundiam matrona| lem fraudolenta astucia capiatis. Dic nunc furcifer que| te temeritas conpulit ut inlustrem feminam . melantiam| adpeteres et ingressus sub specie medici . castitatem gene| rosissimam ad lupinarem ignominiam prouocaris Audi| ens haec beata eugenia capite demisso ne possit docuit et integritatem corpo| ris custodientibus uitam promittit perpetuam Hanc au| tem melantiam falsam testem Nunc possimus declara| re sed melius est ut nos patiamur mala quam illa . dum | conuicta fuerit . aliquid patiat
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sa aci alexandriam adire pre
dimi medendi gr̃a. quia dicitur
posse infirmantib ꝓ desse ueni
deu̾ter alloqui. ⁊ u̾bis ꝓ canorib
ad crune hortari. Que nͥ dedis¬
re barbarico sua me libidine
captiuass Audiens hec pfectꝰ.
nimio furore ardescit. ⁊ uibet ad
uinctum ferro cum om̃ib com¬
morantib ei deponerent. Depo¬
nunt᷑ om̃s in urinculis. Et qͥa
uniꝰ careris eos non ferebat locꝰ.
ꝑ diu̾sas custoias diuidimtur.
Dost hec statuit᷑ dies munerum
in quo acl bestias alii. atii uͦ ad
ignes. alii ad diu̾sa supplicia
dampnarent᷑. Fit rumor ĩ ma¬
nis: impudens ꝙͦ fama cunc¬
tam pnie egypti ꝑagrat ꝓum¬
tiam. Om̃s credunt. om̃s con¬
dempuant. omnib ueri simile
uidet᷑ melantiam illustrem fe¬
minam mentiri ñ posse. Quid
niunerum constitutus. in quo
conuemunt. ut iuderent feraꝵ
tradi morssb crruptores. Intͦclu¬
citur in catheni ⁊ collarib feritis
beata eugenia. et nullo aguos¬

Expanded text:
Reuersa ad alexandriam adire pre| Reuersa ad alexandriam adire pre| dum medendi gratiam quia dicitur posse infir| mantibus prodesse +uenidenter adloqui Et uerbis procatioribus ad cri| men hortari quae nisi dedisre barbarico suae me libidine captiuasset. | Audiens haec praefectus nimio furore ardescit. | Et iubet i Qui eum uinc| tum ferro cum omnibus commorantibus ibi deponiret De| ponuntur omnes in uinculis et quia unius carper diversas custodias dividuntur. Post haec statuitur dies funeris: in quo alii ad bestias, alii vero ad ignes, alii ad diversa supplicia damnarentur. Fit rumor immensus, impudens quoque fama cunctam Aegypti peragrat provinciam. Omnes credunt, omnes condemnant, et omnibus verisimile videtur, Melanthiam illustrem feminam mentiri non posse. Quid funerum constitutus: et in qua conveniunt, ut viderent ferarum tradi morsibus corruptores; introducuntur in catenis, et a collaribus ferreis cum beata Eugenia: et nullo agnos
Abbreviated transcription (Latin):
eptimo consu¬
latu suo com¬
modus t̃pera¬
tor dirxit il¬
lustrissimũ
uirum phi¬
lippum ad
egyptun. ut p̃fecturam ageret
algxandrix ⁊ om̃s potestates. que
ꝑ totam egyptum adimnistrabãt
eius arbitrio deseriuent. hic itas
cum uxoꝵ claucdia ⁊ cum duob¬
ailiis a uito ⁊ sergio ⁊ cum filia eu¬
genia ab urbe roma. ad urbeni ale¬
andriam cum uenissent ⁊ romana
grauitate ageret p̃fecturam. atq
omnem ꝑuintiam egypti romanis
legib orcinaret. cunctis qͥdem mag¬
cam curositatem fectantib fuiem
tiñ debere essẽ constituit. ipse uͦ li¬
cet alus philosophoꝵ amicꝰ quam
Eugeniam qͥ filiam suam dum lit
teris liberalib ꝑfectissime docius¬
set. ⁊ tani latino eam quam qre¬
coeloquio instruxiss. etiam phi¬
losophiam docindo ꝑmisit. Fras
enun acris ingenii. ⁊ tani memo¬
rie capox ut quicqͥd audiendo se
mel legendo potuiss arripere.
ꝑpetuo retineret. Erat enĩ euigens
pulchra facie. ⁊ eleganti corpor

Expanded text:
eptimo Consulatu suo Commodus Imperator direxit illustrissimum virum Philippum ad Aegyptum, ut praefecturam ageret Alexandriae, et omnes potestates, quae per totam Aegyptum administrabantur, ejus arbitrio deservirent. Hic itaque cum uxore Claudia cum duobfiliis aui| to et sergio et cum filia eugenia ab urbe roma ad urbem | Alexandrinam . dum uenisset Et romana graui| tate ageret praefecturam Atque omnem prouinciam | aegypti . romanis . legibus ordinasset Cunctis quidem | magigam curiositatem sectantibus . finem tantum | bire esse constituit ipse uero licet plus philosophorum | amicuEugenia iteris liberalibus perfectissime docuisset, et tam Latino eam quam Graeco eloquio instruxisset, etiam philosophiam doceri permisit. Erat enim acris ingenii, et tam memoriae capax, ut quidquid audiendo semel vel legendo potuisset arripere, perpetuo retineret. Erat autem Eugenia pulchra facie et eleganti corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
monachum tam astutum: neq
Gallum decet esse tam callidum.
uerum aggredere potiꝰ ⁊ qͦd are
manet explica. nimium enĩ du¬
dum alias res agentes consumimꝰ
tempꝰ. ⁊ iam solis occidui umbra
plytior monet ñ multũ de uicina
nocte suꝑesse. Deinde cum paulu¬
lum omnes conticuissemꝰ. Gauꝰ
ita cepit. Cauendũ mͥ in pͥmis esse
arbitror ne ea de martini uͥtunb
repetam. que in libro suo sulpiciꝰ
iste mamorauit. Unde pͥma illiꝰ
interim militando gesta p̃tereo:
neq ea atiingani que laicꝰ egir
ac monachꝰ. nec uͦ audita ab aliis

Expanded text:
monachum tam astutum neque monachum tam astutum neque Gallum decet esse tam callidum. uerum adgredere potius et quod te manet explica: nimium enim dudum alias res agentes consumimus tempus, et iam solis occidui umbra prolixior monet, non multum diei uicina nocte superesse. Deinde cum paululum omnes conticuissemus, Gallus ita coepit: cauendum mihi inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea adtingam, quae laicus egit ac monachus: nec uero au
Abbreviated transcription (Latin):
go plane inaͥt Gallus licet im¬
par sim tanto oneri. tam̃ relatis
suꝑtus a postumiano obedientie
cogor exemplis. ut munꝰ istud qͦd
imponitis ñ recusem. Q dũ me
cogito hominem Gallum inter
aquitanos u̾ba faturum. uereor
ne offendat numium urbanas
aures sermo rusticior. Audietis
me tam̃ ut Gurdonicum hominẽ:
nichil cum fuco aut coturno ha¬
bentem. Nam si mͥ tͥbuitis marti¬
ni me esse dsscpł̃m. alud etiam
concedite. ut michiliceat exemplo
illiꝰ manes sermonum faleras. et
u̾boꝵ ornamenta contempnere.
Tu uͦ inqͥt postumianꝰ uł celtice.
aut si maius Gallice loquere: dum¬
mͦ iani martinũ loquaris. Ego aut̃¬
ꝓfireor quia eniam mutꝰ si essis ñ
de futura tͥ u̾ba quib martinum
facondo ore loquereris. sicur zacha¬
rie in iohannis nomine lingua re¬
soluta est. Ceterum cum sis seolasti¬
cus hoc ipsum quasi scolasticꝰ arti¬
ficiose facis: ut excuses imꝑitiam.
quia exfuꝑas eloquentia. S neq

Expanded text:
Ego plane, inquit Gallus, licet inEgo plane, inquit Gallus, licet inpar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano oboedientiae cogor exemplis, ut munus istud, quod inponitis, non recusem. sed dum cogito me hominem Gallum inter Aquitanos uerba facturum, uereor ne offendat uestras nimium urbanas aures sermo rusticior. audietis me tamen ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno loquentem. nam si mihi tribuistis Martini me esse discipulum, illud etiam concedite, ut mihi liceat exemplo illius inanes sermonum faleras et uerborum ornamenta contemnere. Tu uero, inquiit Postumianus, uel Celtice aut, si mauis, Gallice loquerei dummodo Martinum loquaris. ego autem credo, quia, etiams mutus esses, non defutura tibi uerba, quibus Martinum facundo ore loquereris, sicut Zachariae in Iohannis nomine lingua resoluta est. ceterum cum sis scholasticus, hoc ipsum quasi scholasticus artificiose facis, ut excuses inperitiam, quia exuberas eloquentia. sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
añs ipse testatus sir ustiꝰ modi oꝑa
que martinꝰ impleuit ab omnib
fidelib esse facienda: qui martinũ
ñ credit ista fecisse. nec credit. xꝑm
ita dͥycisse. S infelices. degeneres
somnolenti. que ipsi facere non
possunt. facta ab illo erubescuns
& malunt illiꝰ negare uirtutes:
quam suam mertiam confiteri.
erum nob̃ ad alia ꝑꝑantib
omnib istoꝵ memoria relinqͣt᷑.
tu potiꝰ ut iam dudum desidero
residua martim oꝑa conpxir. At
ego inquam. Arbitror rectiꝰ istud a
Gallo esse poscendum: quippt qui
plura nouerit. Neq enim ignorare
potuit magistͥ facta discipulus.
et qͥ ñ unmerito istam uicem non
solum martino. s etiam nobis debe¬
at. ut quia ego iam librũ editũ.¬
ac tu actenus orientaliũ gesta
memorasti. ista demiun necessarii
sermonis hystoriam Gallꝰ euoluat.
quia ut dixi et nobis debet loq̃ndi
uicem. ⁊ martino suo credo p̃stabit
ut ñ grauiter illiꝰ facta cõmemo¬
rat.

Expanded text:
Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae Martinus inpleuit, ab omnibus fidelibus esse facienda, qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. sed infelices, degeneres, somnulenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt, et malunt illius negare uirtutes quam suam inertiam confiteri. uerum nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura nouerit — neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus — et qui non; inmerito istam uicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat, quia ego iam librum edidi, tu hactenus Orientalium gesta memorasti: istam demum necessarii sermonis historiam Gallus euoluat, quia, ut dixi, et nobis debet loquendi uicem et Martino suo, credo, praestabit, ut non grauate illius facta commemoret.
Abbreviated transcription (Latin):
Postumianus ita metum quasi ñ
eadem tecum sentiam semꝑ ꝙ
senserim:
piam egypti monachos p̃dica¬
bo. laudabo anachoritas. mirabor
heremitas. Martinum semꝑ geci¬
piam. Nam illi ego quemquam
quempiam comꝑare. Hoc egyptus
fatenur. hoc syria. hoc ethyops cõꝑit¬
hoc indus audiuit. hoc partꝰ ⁊ ꝑsa
nouerunt. Nec ignorar armenia
bofforus exclusa cognouir. ⁊ postre¬
mo siquis aut fortunatas insulas
aut glacialem frequentat occea¬
num. Quo miserior est regio ista
nr̃oꝵ: que tantũ uirum cũ in ꝓrimo
habuerit nosce ñ meruir. Nec tam̃
huic cͥmini miscebo ppłares: soli
illum clerici soli nesciunt sacerdo¬
tes. Nec immerito nosce illum in¬
uidi noluerunt. quia si uirtures
illiꝰ noscent. sua uitia cognouisst̃
Horreo dicere qͦd nuꝑ audiui infe¬
licem aixisse nescio quem. te in
illo libro tuo plura mentitũ. Non
est hominis uox ista: s diaboli. Nlec
martino in hac parte detrahitur.
s fidei euuangłii derogat᷑. Nam

Expanded text:
Postumianus, ita mecum? quasi Postumianus, ita mecum? quasi eadem tecum sentiam semperque senserim. piam, Aegypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas; Martinum semper excipiam: non illi ego quemquam quempiam comparare. Hoc Aegyptus fatehoc Indus audiuit, hoc Parthus et Persa nouerunt, nec ignorat Armenia, Bosporus exclusa cognouit, et postremo si quis aut Fortunatas insulas aut glacialem frequentat oceanum. quo miserior est regio ista nostrorum, quae tantum uirum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes, nec inmerito nosse illum inuidi noluerunt, quia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam regib imꝑauerit. Minimũ
id qͥdem in illis uirtutib s credas¬
uelim non solum uanitati. s causis
etiam atq occasionib uanitatis ne¬
minem fortius repugnasse. Parua
quidem s ñ p̃tereunda dicturꝰ sũ
quia et ille laudandꝰ est. qͥ summa
p̃ditꝰ potestate tam religiosa ad reue¬
rentiam beati uiri ostenderit uo¬
luntatem. Memini uincennũ p̃fec¬
tum uirum egregium. ⁊ qͦ nullus
sit intra Gallias omni uirtutum
genere p̃stantior. dum thuronis
p̃teriret a martino sepiꝰ poposcisse.
ut ei conuiurum in suo monasterio
daret. In qͦ quidem exemplũ beati
ambrosi ep̃i p̃ferebat. qui eo ip̃re
consules et p̃fectos sub inde pascere
ferebatur. s uirum altioris inge¬
nui. ne qua ex hoc uanitas atq
inflatio obriꝑet noluisse. Ergo
fatearis necesse est in martino om¬
nium illoꝵ quos enumerasti fuis¬
se uiriures. Martini aut in illis
omnib non fuisse. Qd tu inquit

Expanded text:
etiam regibus imperaret. minimum etiam regibus imperaret. minimum id quidem in illius uirtutibus, sed credasuelim, non solum uanitati, sed causis etiam adque occasionibus uanitatis neminem fortius repugnasse. parua quidem, sed non praetereunda dicturus sum, quia et ille laudandus est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reuerentiam beati uiri ostenderit uoluntatem. memini Vincentium praefectum, uirum egregium et quo nullus sit intra Gallias omni uirtutum genere praestantior, dum Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei conuiuium in suo monasterio daretin quo quidem exemplum beati Ambrosi episcopi praeferebat, qui eo tempore consules et praefectos subinde pascere ferebatur —: sed uirum altioris ingenii, ne qua ex hoc uanitas adque inflatio obreperet, noluisse. ergo fatearis necesse est m Martino omnium illorum, quos enumerasti, fuisse uirtutes, Martini autem in illis omnibus non fuisse. Quid tu, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ: W si omniũ una uictoria est: ñ
potest esse par gła. Camien cũ p̃clara
rtuliris: a nemine retulisti mortuũ
suscitatum. Quo uno utiq te necesse
est confiteri. martino nemine̾ ꝯfe¬
rendum. Nam si aimirandum ẽ
q̃a illum egyptium flãma ñ attigit
hic qͦ sepius inꝑauit incenduiis. Si
reuoluas qͦd anachoritis feritas be¬
stiaꝵ uicta succubuit. hic familiari¬
ter et rabiem bestiaꝵ ⁊ serpentium
uenena compescuit. Qdfi illum
conferas qͥ ĩmunddis sꝑib obsessos
u̾bi imꝑio. aut etiam fimbriaꝵ uͥ¬
tute curabat ne in hac qͥdem parte
inferiorem fuisse martinum multa
documenta sunt. Si etiam ad illũ
recurras. qui setis fuis ꝓ ueste contectꝰ
putatur abangłis usitari. cũ isto
angłi cotidie loquebantur. Iam uͦ
adu̾sus uanitarm atq iactantiam
ita iniuctum sꝑm gessit. ut illa
fortia fortiꝰ neno contempserit. cũ
absens plerumq curauerit: nec
solum comitib ac p̃fectis. s ipsis

Expanded text:
ergo? etsi omnium una uictoria est, non ergo? etsi omnium una uictoria est, non potest omnium esse par gloria. tamen cum praeclara retuleris, a nemine retulisti mortuum suscitatum: quo uno utique necesse est confiteri Martino neminem conferendum. nam si admirandum est, quod illum Aegyptium flamma non adtigit, hic quoque saepius imperauit incendiis. si reuoluas quod anachoretis feritas bestiarum uicta succubuit, hic familiariter et rabiem bestiarum et serpentium uenena conpescuit. quodsi illum conferas, qui inmundis spiritibus obsessos uerbi imperio aut etiam fimbriarum uirtute curabat, ne in hac quidem parte inferiorem fuisse Martinum multa documenta sunt. si etiam ad illum recurras, qui saetis suis pro ueste contectus putabatur ab angelis uisitari, cum isto angeli cotidie loquebantur. iam uero aduersus uanitatem adque iactantiam ita inuictum spiritum gessit, ut illa uitia fortius nemo contempserit, cum absens . plerumque curauerit, nec solum comitibus aut praefectis, sed ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ed sicut nulliꝰ umqͣm cũ illiꝰ
uiri meritis ꝓfiteor conferen¬
dam esse uirtutem ita et illud
animadũti decet: in qua illũ cum
heremitis uel etiam anachonitis
conditione conferri. Iui enun ab
onimi impedim̃to liberi. celo tm̃
atq angelis testib plane admira¬
bilia docentur oꝑari. ist in medio
cetu et conu̾satione ppłoꝵ. inter
clericos dissidentes. inter ep̃os se¬
uientes. cum fere cotidianis scan¬
dalis hinc atq inde p̃meretur.
inexpugnabili tamen aduersus
omnia uirtute fundatus stetit.
N tanta oꝑatus est. quanta ne illi
quidem ques ante auduimꝰ
esse in heremo uel fuisse fecerunt
At si illi paria fecissent: qͥs iuex
tam ess iniustꝰ ur ñ istum esse
potiorem merito iudicaret. Pu¬
taenim istum fuisse militem qͥ
pugnauerit in iniqͦ loco: ⁊ tam̃
uictor euaserit. Iulos aut̃ eque com¬
pone militib s qui ex equo loco aut
etiam de suꝑiore certauerint. Qͥ d

Expanded text:
sed sicut nullius umquam cum illius sed sicut nullius umquam cum illius uiri meritis profiteor conferendam esse uirtutem, ita illud animaduerti decet, iniqua illum cum eremitis uel etiam anachoretis condicione conferri. illi enim ab omni inpedimento liberi, caelo tantum adque angelis testibus, plane admirabilia docentur operari: iste in medio coetu et conuersatione populorum, inter clericos dissidentes, inter episcopos saeuientes, cum fere cotidianis scandalis hinc adque inde premeretur, inexpugnabili tamen aduersus omnia uirtute fundatus stetit et tanta operatus est, quanta ne illi quidem, quos ante audiuimus esse in eremo uel fuisse, fecerunt. ac si illi paria fecissent, quia iudex tam esset iniustus, ut non istum esse potiorem merito iudicaret? puta enim istum fuisse militem, qui pugnauerit in iniquo loco et tamen uictor euaserit, illos autem aeque conpone militibus, sed qui ex aequo loco aut etiam de superiore certauerint. quid
Abbreviated transcription (Latin):
hic egyptum. Nitriam. thebaydam
ac tota memphitica regna tͣnsiuit.
hunc gͦ in heremo a qͦdam sens legi
uidi. Cui cum me familiarem cu¬
um esse adtxissem. ⁊ ab illo ⁊ a mul¬
tis fratrib hec mͥ iniuncta legatio
est. ut si umqͣm terras istas te ĩco¬
lumi contigissem ea te supplere
compellerem que te in illo tuo li¬
bro de uirtutib beati uiri ꝑfessꝰ
es p̃terisse. Age gͦ quia in illã ate
audire desidero que scͥpta suffici¬
unt. illa que tu uel ꝓpter legenti¬
um ut credo fastidium p̃teristi
multis id una mecum a te posan¬
tib explicent᷑. Equidem postumi¬
ane inquam cum te iam dudũ
de scõꝵ iurtutib intentꝰ audirẽ
facitis ad martinum inxum cogita¬
tionib recurrebam. merito ꝑspici¬
ens omnia illa que singłi diu̾sa
fecissent. ꝑ unum istum facile cõ¬
yleta. Nam cũ excelsa retuleris
qͥamͥ drxisse liceat pace scõꝵ: nicħ
a te penitus audiui in quo mar¬
tinis esset inferior.

Expanded text:
hic Aegyptum, Nitriam, The baidam hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis fratribus haec mihi iniuncta legatio est, ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis id una mecum a te poscentibus explicentur. Equidem, Postumiane, inquam, cum te iam dudum de sanctorum uirtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa, quae singuli diuersa fecissent, per unum istum facile conpleta. nam cum excelsa retuleris, quod mihi dixisse liceat pace sanctorum, nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset inferior.
Abbreviated transcription (Latin):
ille ñ sufficit: quem ipse tu nosti
me de illiꝰ uita atq uirtutibus
edidisse:
gnosco id qͥdem postumianꝰ inqͥt:
neq umquam a dextera mea lib̾
ille discedit. Nam si agnoscis aꝑit
sum. hic mͥ inqͥt terre ac mari
comes: hic in ꝑegrinatione tota so¬
cius et consolator fuit. S referã
tͥ plane quo liber iste penetraue¬
rit. et quam nullus fere ĩ orbe
terraꝵ locus sit. ⁊ibi ñ materiatã
felicis hystorie ꝑuulgata teneat᷑.
Primus cum romanẽ urbi: uir
stucliosissimus tui paulutꝰ inuexit
Deinde cum tota certatim urbe ra¬
paritur exultantes librarios uidi
qͦa nichil abhis questiosiꝰ habere᷑
siqͥdem nicħ illo ꝓmptiꝰ nicħ car
uenderetur. Hic nauigationis me
cursum longe ante ꝓgresfuͥͥ cum
ad affricam uenissam iam ꝑ roram
carthaginem legebatur. Solꝰ eum
cyrenensis ille prb̾r ñ habebat. s.
me largiente descͥpsit. Nam quia
ego de alexandria loquar: ub. po¬
ne omib magis quam tͥ notꝰ est:

Expanded text:
ille non sufficit, quem ipse tu nosti ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste discedit. nam si agnoscis, eccesum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est.
Abbreviated transcription (Latin):
monasterium frm̃ humeris repor¬
tatus. cum coherceri in eo ĩmundꝰ
sꝑc non ualeret. necessitate cogente
ferreis neub alligatur. pedescũ
manib uincunt᷑ ñ immerita
pena fugitiuo. ut quem ñ cohi¬
buerat fides. cathens cohiberint.
Post biennium demum oratione
scõꝵ ab immundo sꝑu liberatus.
ad herenium unde discesserat mox
req̾stꝰ. et ipse correpnis. ⁊ aliis¬
post futurꝰ exemplo. nr quẽ aut
false iusticie umbra decipiat. aut
incarta mobilitas inutili leuitate
compellat semil cepta deserere. hec
uos de uirtutib domimi quas in
seruis suis ÷ uel imitanda opatꝰ
est. uel timenda scire sufficiant.
SN quia satis feci ur̃is aurib ĩmo
etiam u̾bosior fui fortasse quam
debui. tumͦ. ad me aut̃ loquebat᷑.
debitum feirus exsolue. ut re de
martino tuo ut es solitus plura re¬
ferentem. iam pͥdem in hoc desi¬
deriis meis estuantib audiamꝰ.
Qͥa inquam tͥ de martino meo lib̾

Expanded text:
monasterium fratrum umeris repormonasterium fratrum umeris reportatus, cum coerceri in eo inmundus spiritus non ualeret, necessitate cogente ferreis nexi- . bus alligatur, pedes cum manibus uinciuntur: non inmerita poena fugitiuo, ut quem non cohibuerat fides, catena cohiberet. post biennium demum oratione sanctorum ab inmundo spiritu liberatus ad eremum, unde discesserat, mox regressus, et ipse correctus et aliis futurus exemplo, ne quem aut falsae iustitiae umbra decipiat aut incerta mobilitas inutili leuitate conpellat semel coepta deserere. haec uos de uirtutibus Domini, quae in seruis suis uel imitanda operatus est uel timenda, scire sufficiat. sed quia satisfeci uestris auribus, immo etiam uerbosior fui fortasse quam debui, tu modo — ad me autem loquebatur — debitum faenus exsolue, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, iam pridem in hoc desideriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber
Abbreviated transcription (Latin):
mus. facile se anticͥs monachis stu¬
dio uͥtutis equauerat. cum interĩ
subut eum cogitatio iniecta per
diabolum. qͦd rectiꝰ esseg ut pediret
ad patriam. filiumq unicitm ac
domum totam cum uxore saluaret.
qͦdutiq esset acceptius deo. quam
si solum se scło eriꝑx contentꝰ salutẽ
suoꝵ ñ sins impietate negligeren
Istiꝰ modi gͦ false iusticie colore suꝑatꝰ.
post quadrienniũ fers cellulam su¬
am atq ꝓpositum heremita deseru¬
it. S ubi ad ꝓximum monasteriũ
qͦd a multis fratrib habitabaturac¬
cessit. causam discessionis atq consi¬
lium querentib confitet᷑. Renite¬
tib cunctis ⁊ p̃cipus loci illiꝰ abbe¬
inale animo frea sentencia ñ potuit
auelli. Igit᷑ infelicise obstinatiõe
pripiens. cum dolor omniũ dig̾stꝰ
a fratrib uix econspectu abscesse¬
rat. impletus ademone cruentas¬
q: sp̃mas ore ꝓuoluens. suisdentib
se ipse lacerabat. Deinde ad idem

Expanded text:
mus, facile se antiquis monachis stumus, facile se antiquis monachis studio virtutis aequaverat; cum interim subiit eum cogitatio, injecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam, filiumque unicum ac domum totam cum uxore salvaret: quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus, salutem suorum non sine impietate negligeret. Istiusmodi ergo falsae justitiae colore superatus, post quadriennium fere cellulam suam atque propositum et emita deseruit. Sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis atque consilium quaerentibus confitetur. Renitentibus cunctis, et praecipue loci illius abbale animo fixa sententia non potuit auelli. igitur infelici se obstinatione proripiens cum dolore omnium digressus a fratribus. uix e conspectu abscesserat, inpletur a daemone cruentasque spumas ore prouoluens suis dentibus se ipse lacerabat. deinde ad idem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ instituta complexꝰ es. io pauca
hec tua u̾ba si equanimit᷑ acceꝑuit.
pacienter expenderint. iultum eis
brĩ poss hec iheronimi coherceri.
U: ni ila potiꝰ euolue que ceperas ⁊
illud qͦd adusus falsam iusticiam
dictisrum te esse ꝓmiseras prode
documentum. Nam ut uere tͥ fate¬
ar nullo ꝑnitiosius malo intra Gal¬
lias laboramus. Ita faciam postumi¬
anul inqͥt. nec te duitiꝰ tenebo sus¬
dolescens qͥdam ex asya diues pre
opib genere clarus habens uxo¬
rem ⁊ filtum paruulũ cum in egyp¬
to tribunus ess ⁊ frequentib aduer¬
sus lembas expeditionib quedam
heremi contigisset. scõꝵ etiam taber¬
nacula cum plura uidiss. abeato
iuro iohanne u̾bum salutis accepit.
Nec moratꝰ inutilem militiam cum
uano illo honore contempnere. he¬
remum constanter ingressus. bre¬
ui tempore in omni genere uirtu¬
tum ꝑfectꝰ emicuit. potens ieuini¬
is: humilitate conspicuus. fide fir¬

Expanded text:
nostrorum instituta complexus es, ut pauca nostrorum instituta complexus es, ut pauca haec tua verba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis oerceri. Sed tu illa potius evolve quae coeperas, et illud quod adversus falsam justitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum: nam, ut vere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. Ita faciam, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo susAdolescens quidam ex Asia praedives opibus, genere clarus, habens uxorem et filium parvulum, cum in Aegypto tribunus esset, et frequentibus adversum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigisset, Sanctorum etiam tabernacula complura vidisset, a beato viro Joanne verbum salutis accepit. Nec moratus inutilem militiam cum vano illo honore contemnere, eremum constanter ingressus, brevi tempore in omni genere virtutum perfectus emicuit. Potens jejuniis, humilitate conspicuus, fide fir
Abbreviated transcription (Latin):
assarit honorari. cui dormienti at
resoluto necessaria conferant᷑. Qͦ
si uel de modico ei aliqua uͥtutis
figna succederent. angłm se purar.
Ceterum cum neq oꝑe neq uͥtute
conspicuus sit: siquis clericꝰ fuent
effectus. dilatat continuo fimbrui
fuas. gaudet salutationib. inflat̃
occursionib ipse etiam ubiq disc̾nt¬
& qui ante pelib aut asello ire
consueuerat: spumeo equo sub
inuehitur. Parua priꝰ ac uili cel¬
lula contentus habitare. erigit
celsa laquearia construit multa
conclauia. sculpit ostia. pingir
armaria uestem respuit grossior̃
indum̃tũ molle desiderat. atꝙ hec
caris uiduis ac familiarib man¬
dat tͥbuta uirginib Iila ut birũ
rigentem: hec ut fluentem tȩcas
lucernam. Uerum hec descͥbends
mordaciꝰ beato uiro iheronime
relinquamus. ad ꝓpositum reues¬
tamur. Gu uͦ inqͥt Gallus meus
nescio qͥd iheronimo reliqueris
aisputandum. Ita breuiter uniũsa

Expanded text:
asseret honorari, cui dormienti atque asseret honorari, cui dormienti atque resoluto necessaria conferantur: quod si vel de modico ei aliqua virtutis signa succederent, angelum se putaret. Caeterum cum neque opere neque virtute conspicuus sit, si quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursionibus, ipse etiam ubique discurrit: et qui ante pedibus aut asello ire consueverat, spumante equo superbus invehitur: parva prius ac vili cellula contentus habitare, erigit celsa laquearia, construit multa conclavia, sculpit ostia, pingit armaria, vestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat, atque haec charis viduis ac familiaribus mandat tributa virginibus; illa ut byrrhum rigentem, haec ut fluentem texat lacernam. Verum haec describenda mordacius beato viro Hieronymo relinquamus: ad propositum revertamur. Tu vero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breviter universa
Abbreviated transcription (Latin):
tis cogitationib uanitatis pͨgare
non poterat. Totis gͥ p̃cib conuersꝰ
addm̃ fertur orasse. ut ꝑmissa ĩ se
niensib quinq diaboli potestate:
sunilis his fieret quos ipse curaue¬
rat. Qͥa multis moretꝰ. Iue p̃potins.
ille qui signis atq uirtutib toto ori¬
ente uulgatus. ille ad cuiꝰ limina
ppłi ante confluxerant. ad cuiꝰ fores
mini solent ferre ꝑpessus quinto¬
demum mense purgatus est. ñ tm̃
optatiꝰ uanitate. S mͥ ista repli¬
canti: nr̃a infelicitas nr̃a occurrit
infirmitas. Quis enim nr̃m est quẽ
si unus homunculꝰ humilis salu¬
tauerit. aut fatius aut adulantib
u̾bis femina una laudauerit. non
continuo elatus sit suꝑbia ñ statim
inflatus sit uanitate. ut etiam si nõ
habeat conscientiam sc̃itatis: itimen
uel stultoꝵ adulatione aut fortassis
erroris sc̃s esse aicatur. scĩssimũ esti
putabit: Iam uͦ si ei munera cre¬
bramuitant᷑. deise magnificentia

Expanded text:
tis cogitationibus uanitatis purgare tis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius foresmeni solent ferredemum mense purgatus est non tantoptatius, vanitate. XXI. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. Quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutaverit; aut fatuis atque adulantibus verbis femina una laudaverit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit vanitate? ut etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia vel stultorum adulatione aut fortassis errore sanctus esse dicatur, sanctissimum se putabit. Jam vero si ei munera crebra mittantur, Dei se munificentia
Abbreviated transcription (Latin):
ceo de minorib: p̃fecti comitesq
ac diu̾saꝵ iudices potestatum: ꝓfo
rib illiꝰ sepe iacuerunt. Ep̃i quoꝵ
posita contingi se ab eo atq bñdici
hunriliter postulantes. scĩficatos se
ac diuino munere illustratos. qͦtiẽs
manum uestemq illiꝰ contigerant.
ñ immerito crediderunt. Hic fere¬
batur omni potu in ꝑpetuũ penitꝰ
abstinere: ac ꝓ cibo tͥ sulpici ĩ aure
loquar ne Gallus hoc audiat. seprẽ
tantum caricis sustentari. In t̾ca
soo uiro ut ex uͥtute honor. ita ex ho¬
nore uanitas cepit obreꝑe. Qͦa
malum ubi ille pͥmum potuit
in se sentire grassari. diu multumq
discutere comtus est. s repilli penitꝰ
uel tacita conscientia uanitas ꝑse¬
uerante uutute ñ potuit. Ubiq no¬
men eiꝰ demones fatebantur.: exclu¬
dere ase confluentium ppłos ñ uale¬
bat. uirtꝰ interim latens serpebat
in pectore. ⁊ cuiꝰ nutu exalioꝵ corꝑib
demones fugabantur: se ipsũ occul¬

Expanded text:
ceo de minoribus: praefecti comitesque ceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi qitate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinere ac pro cibo - tibi, Sulpici, in aurem loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occul
Abbreviated transcription (Latin):
uanum laborem tam affecti frĩs
eͥudit Tercio demun succedenti¬
um tempoꝵ labente curriculo. cũ
neq nocte neq int̃diu aquarius
ille cessaret oꝑator: uirga floruit.
Ego ipsam ex ula uirgula arbuscu¬
lam que hodie ꝙ intra atriũ mno¬
nasterii est. ramis uirentib uidi.
quasi in testimonium manens.
quantũ obedientia meruit ⁊ quã¬
tum fidas possit ostencdit. S me di¬
es ante aeficiet. quam diu̾sa mi
quor unum egregium erit adũ¬
sus inflationem misere uanitatis ex¬
emplum: alt̾um adu̾sus falsam iu¬
sticiam. ñ mecdiocre docum̃tum. Qui¬
dam uͦ sc̃s fugandoꝵ de corporib ob¬
sessis demonum incredibili poresta¬
te p̃dditꝰ. inaudita ꝑ singłos dies fig¬
na faciebar. Non solum aut̃ pͣsens
neq u̾bo rantun. s absens qͦ int̾aũ
cilicii sui fimbriis: aut epłis missis
corpora obfessa curabat. Hic gͦ mirũ
in modum frequentabatur a ppłis.
ex toto adeum orbe uenientib Ca¬

Expanded text:
uanum laborem iam affecti fratris uanum laborem iam affecti fratris eludit. tertio demum succedentium temporum labente curriculo, cum neque noctu neque interdiu aquarius ille cessaret operator, uirga floruit. ego ipsam ex illa uirgula arbusculam uidi, quae hodieque in atrio monasterii ramis uirentibus quasi in testimonium manens, quantum oboedientia meruerit et quantum fides possit, ostendit. sed me dies ante deficiet, quam diuersa miquorum unum egregium erit aduersus inflationem miserae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. ta
Abbreviated transcription (Latin):
temptaretur infirmus. ꝑfectus in¬
uentus. Merito felix. merito gleri¬
osus. ꝓbatus obedientia. gli fieni
est passione.
Neodem aut̃ monasterio factum
iã qͦa dicturus sum. recenti mems¬
ria ferrbatur. Quidam itidem a
eundem abbatem recipiendus a¬
uenerat. Cum prima ei lex obedi¬
entie poneritur. ac ꝑpeten polliceret᷑
adomnia uel extrenia patienciam.
casu abbas storacinam uirgam iam
pͥdem aridam manu gerebat. hac̃
solo fyeit: atq ille aduene icl oꝑis ĩ¬
ponit ut tam diu uirgule aquam
inriguam ministraret: Aonec qͦ d
contra omnem naturam erat. lig¬
num aridum in solo arente uiuĩs¬
ceret. Subiectꝰ aduena dure legis
imꝑio. aquam ꝓpͥis humeris corti¬
die conuehebat᷑. que a nilo flumĩe
ꝑ duo ferme milia petebat᷑. Iamq
emenso anni spatio labor ñ cessabat
oꝑantis. ⁊ de fructu oꝑis spes esse ñ
poterat: tam̃ obedientie uirtꝰ in la¬
bore durabat. Sequens qͦ annus

Expanded text:
temptaretur infirmus, perfectus intemptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito gloriosus, probatus oboedientia, glorificatus est passione. In eodem autem monasterio factum id, quod dicturus sum, recenti memoria ferebatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquam propriis umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus
Abbreviated transcription (Latin):
labores sua uͦ dura inꝑia. que nulliꝰ
facile ualeret inplere pacientia.
Aliud potiꝰ monasterium ubi faci¬
liorib legib iuueret eepeteret.
non temptaret aggredi quod
obedientiam polliceri. ut si eum
abbas in ignem ire p̃cuxt. ñ recus are
intrare. Quam illiꝰ ꝓfessionem ubi
magister accepit. ñ cunctatꝰ ꝓbare
confitentem. casu chbanus ꝓpe ar¬
debat. qͥ multo igne succensus coq̃n¬
dis panib parabat᷑. Exundabat ab¬
ruptis flãma fornacib ⁊ intra cami¬
ni illiꝰ concaua totis abeis regna¬
bat incendium. Hoc gͥ aduenam
illum: iubet magister intrare.
Nec distulit parere p̃cepto medu
flammas nichil cunctatꝰ ingredit᷑
Que mox tam audaci fide uicte ue¬
lut illis qͦndam hebreis pueris es¬
sare uenienti. Suꝑata natura est
fugit incendium. E qͥ putabatur
arsurus. uelut frigido rore ꝑfusus
dasse. nec discpłm peniteret ĩpeno
paruisse. qͥ eo qͦ acuenerar die aũ

Expanded text:
labores, sua uero dura imperia, quae nullius labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quodoboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus dasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ex parte lustraui. Plerũq
uidi ut dudum dixeram uno
in loco habrtare centenos. s et
bina et terna milia in eisdem uin¬
culis agere constabat. Nec sane ibi
minorm putitis diu̾santium in
multitudine monachoꝵ esse uͥtutẽ.
quaui coꝵ esse cognoscrus quise ab
humanis ertib remouert̃. ẜ recipu¬
a ut iam drxeram ibi uirtꝰ ⁊ pͥma
est obedientia. Neq alit̾ adueniẽs
ad monasterium abbatis suscipit᷑.
quam qͥ temptatꝰ pͥus fuerit ⁊ ꝓba¬
tus. nullum umquam recusaturꝰ
quamlibet arduum as difficile:
indignumq toleranttum abbatis
imꝑium.
uo uob̃ raferam incredibilis obe¬
dientie admodũ magna mira¬
cula: licet suppetãt plura recolenti.
S ad excitandam uͥtutum emulati¬
onem cui pauca ñ sufficiunt. mul¬
ta non ꝓderunt. Ergo cum qͥdam
scl̃i actib abdicatis monasterium
magne dispositionis ingressus ce¬
pissat rogare. abbas ei multa cepit¬
ꝓponere. graues esse istiꝰ discipline

Expanded text:
utraque ex parte lustravi; plerumque utraque ex parte lustravi; plerumque vidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos: sed et bina et terna millia in iisdem viculis degere constabat. Nec sane ibi minorem putetis diversantium in multitudine monachorum esse virtutem, quam eorum esse cognoscitis qui se ab humanis coetibus removerunt. Praecipua, ut jam dixeram, ibi virtus et prima est obedientia; neque aliter adveniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile indignumque toleratu abbatis imperium. Duo uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad incitandam uirtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis monasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogaret, abbas ei coepit multa proponere: graues esse istius disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
pulis incolunt᷑. Adeũ etiã locũ
in quo beatissinius Paulus heremita
est deu̾satꝰ. accessi. Rubrum mareui
quaquam adiri potest. Iñt huiris re¬
cessus auachorita esse aliqͥs ferebat᷑.
Quem diu multumq quesitũ: uide¬
renͣ potui. Qui fere iam ante quin¬
quaginta annos a conu̾satiõe hu¬
mana remotꝰ nullo uestis usu setis
corꝑis sui rectꝰ nuditarem suam di¬
uino munere uestiebat. Hic qͦtiẽs
eum religiosi iuiri adire uoluerũt
cursu a uia petens congressus uita¬
bat humanos. Uni tantummꝰ fere¬
batur se ante qͥnquanmũ p̃buisse.
qui eredo potenti fide idoptinere
ꝓmeruit. Cui int̾ multa colloqͥã
ꝑcunctati. cur hominis tantopere
uitaret. respondisse ꝓhibet᷑ eum.
qui ab hominib frequentarenr.
ñ posse ab angłis frequentari. Un¬
de ñ immerito recepta opinione
multoꝵ fania uulgauerat scm̃ il¬
lum ab angłis uisitari. Ego aut̃
asyna monte digressus. ad nilũ
flumen regressuis. cuiꝰ ripas fre¬
quentib monasteriis consertas

Expanded text:
pulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare viquaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui, qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullo vestis usu, setis corporis sui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu avia petens, congressus vitabat humanos. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit: cui inter multa collo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, respondisse perhibetur, eum qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari: unde non immerito recepta opinione multorum fama vulgaverat, Sanctum illum ab angelis visitari. Ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus sum, cujus ripas frequentibus monasteriis consertas