comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
api Pi quis fmdum uł
macipuim alienã uere mob
cessasionem triburoꝵ uł ĩ
ob uestum auri argentiq
cebitum que amia ex accõe
solim̃tur occupata conuento
debitore ⁊ ap̃ indicem int̾it¬
natõne celeprata ꝯ solutõ ce¬
sai̾nt sub astata distracta cõ
pai̾it ꝑpetnam ep̃rõnis. acci¬
piat firmitatem. Sĩ aurem
midris forte ꝑsona frĩt i¬

Expanded text:
 Si quis fundum vel mancipia aliamve rem ob cessationem tributorum vel etiam ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et apud iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta dparaverit, perpetuam emptionis accipiat firmitatem, cum, si minoris forte persona fuerit i
Abbreviated transcription (Latin):
.eccłarũ ile cap̃ ⁊ patrũ regłe ⁊ pͥncipũ
statuta declarant ⁊ pietates nr̃e reu̾ẽ¬
tissimi testantur asfatus. patet gͥ i.

Expanded text:
esiarum caput et patrum regulae et principum statuta declarant et pietatis uestrae reuerentissimi testantur adfatus. patet igitur in
Abbreviated transcription (Latin):
se meĩn data danda uolentib licencia
ntia quadrieniũ contra saciatissimũ
psũ quadriemuũ nec sacratissimum
siscum lic̾e sibimet auibuslib accõibꝰ
pulsare cognoscant Iadhet fiscaliũ
rerũ emptorib cũ ratõne iusticieꝰ
sulentes iubeniꝰ quocieus ꝯpetens
scrmumi gestis int̾uenentib distͣt¬

Expanded text:
eri: data volentibus licentia intra quadriennium contra sacratissimum psum quadriennium nec sacratissimum fiscum lice re sibimet quibuslibet actionibus pulsare cognoscant. Ad haec fiscalium rerum emptoribus cum ratione iustitiae consulentes iubemus, quotiens competens scr
Abbreviated transcription (Latin):
Sanccimus prõnũ fisci iudicio cẽl¬
situdiuis tue iam nõ quot amus s bien¬
nio ꝓ uet̾i ꝯfuetudine finem officii sinsor¬
tiri salius eidem ꝯsorcio premlegus om¬
nib que a retropͥncipib metuit manẽti
tissimoꝵ ad nocatoꝵ alexãdrie spẽdidissi¬
me ciuiraris q̃m de forism mat̾cula ⁊ fis¬
ci patrono obtilerunt m̾ito admittẽtes
hac sanccõne dec̾nimus quĩ quagnta sta¬
ficiende insc̾bi ⁊ eos ad nocarõnis osficiũ
ĩ ĩndicio tã uiri spectabilis p̾fecti augu¬
stolis qͣm niri spectabilis diicis egipciaci¬
gr lunitis petentib adhib̾e cet̾os u̾o ultͣ
memoratũ nin̾ium costitutos ap̃ alios
iudices emsdẽ alexandrine ciitatis ꝑ ora¬
re filuis .S. statutoꝵ in loco desficienciũ
suꝑ min̾iarus autẽ ponẽdis egredientem
autẽ biennũ fisci prõnũ ꝯtẽplatõne labo¬
rũ ex ꝯsulari mod̾atoris piũcie dignitate
decorari licencia facłtate ei nõ deneganda

Expanded text:
Sancimus patronum fisci iudicio celsitudinis tuae iam non quotannis, sed biennio pro vetere consuetudine finem officii sui sortiri: salvis eidem consortio privilegiis omnibus, quae a retro principibus meruit, manentitissimorum advocatorum Alexandrinae splendissimae civitatis, quam de fori sui matricula et fisci patrono obtulerunt, merito admittentes hac sanctione decernimus quinquaginta staum in iudicio tam viri spectabilis praefecti Augustalis quam viri spectabilis ducis Aegyptiaci limitis petentibus adhibere, ceteros vero ultra memoratum numerum constitutos apud alios iudices eiusdem Alexandrinae civitatis perorare, filiis scilicet statutorum in loco deficientium supernumerariis anteponendis: egredientem autem post biennium fisci patronum contemplatione laborum exconsulari moderatoris provinciae dignitate decorari: licentia facultateque ei non deneganda,
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. Nenũ lice̾ sancimꝰ aliꝙ̃ sub
abssidendi colore stanitis cemũ. qñi¬
quagnita aduocatis quos sibieminẽ¬
sedis aliquis societur uisi p̾us ĩ exa¬
mĩe uiriclarissimi rectoris ꝓm̃cie ex
qua oriundus ẽ p̃sentib coartalibus
gesta ꝯficiat quib aꝑte pareat coar¬
tali statuit at fortune euudẽ mĩme sb̾ac̾e
si p̾ses uir clarissimus reccor ꝓm̃cie fu¬
erit in eius examĩe si u̾o abfi̾t ap̃ desfẽ¬
sorem sin opidi gesta ꝯficiet iiris ꝑitos
⁊̃ doctores eoꝵ iubenns iuratos subie

Expanded text:
Leo . Nemini licere sancimus aliquem sub adsidendi colore statutis centum quinquaginta advocatis, quos sibi eminensedis aliquis societur, nisi prius in examine viri clarissimi rectoris provinciae, ex qua oriundus est, praesentibus cohortalibus gesta conficiat, quibus aperte pateat cohortali statui ac fortunae eundem minime subiacere, si praesens vir clarissimus rector provinciae fuerit in eius examine: si vero afuerit, apud defensorem sui oppidi gesta conficiat. Iuris peritos etiam doctores eorum iubemus iura
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Si fortidianĩ fũdũ p̃mopat̾
legauit conclusũ. dñnĩ eius tͥ quor
queritur. error aut̃ nõimĩ ĩ sc̃pta õ
fc̃s si modo de mãcipiis ⁊ ił deposẜoni¬
b legans nõ ambigit᷑ iꝰ legan dati nõ¬
tutele religio sacram̃ti marcellum
ꝙ uobis apr̃e tutorẽ datũ testõ ꝓpõitis
eripit queres qͦ minꝰ legat̃ ꝯseqͣt
nõ inpedit. nec eĩ inste ad ea petitõe

Expanded text:
anum fundum primo pater legavit, concursu dominium eius tibi quoque quaeritur. Error autem nominum in scriptura factus, si modo de mancipiis vel de possessionibus legatis non ambigitur, ius legati dati notutelae religio sacramenti Marcellum, quem vobis a patre tutorem datum testamento proponitis, eripit. quae res, quominus legatum consequatur, non impedit: nec enim iuste ab ea petitione
Abbreviated transcription (Latin):
iñ. Pe ite uiu̾se facłiatos quas pato
uĩ. ẜẽliquit debito fiscali. ant pͥuaroas¬
surnũtu: ich̾ ex hiis q̃ testam̃to enis
asc̾oiasut uałe potest ꝙ si deducto de¬
bito inrelictis bons supfiu est udͤ¬
tites inpediri inris ratõ non ꝑmitat

Expanded text:
io. Si universae facultates, quas pater vester reliquit, debito fiscali aut privato absumuntur, nihil ex his, quae testamento eius adscripta sunt, valere potest. Quod si deducto debito in relictis bonis superfluum est, libertates impediri iuris ratio non permitt
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. I ereditatem quid̾ neq dari
neq adhimi codicillis posse maĩfestũẽ
lͣrita uolũtates Unde inesficacit̾ te
codicillis rogatãeẽ ut quib dam reb ꝯ¬
tẽta portõnẽ ꝙ testam̃to fu̾as secum alus
restitueres fulsotibi psuasũ est
Crm ꝓponatis pupilloꝵ urõꝵ
matrẽ diñsis tꝑ̃rib ac dissoõis uolũtati eͥ¬
postei secrera ualñtatis sue ꝑtułat si a
p̾orq̃ renore discrepat ⁊ ꝯcrriã nolũ¬
tatẽ ꝯtinet reuocatũ ẽẽ t fllis¬

Expanded text:
. Hereditatem quidem neque dari neque adimi codicillis posse manifestum esirritas voluntates. Vnde inefficaciter te codicillis rogatam esse, ut quibusdam rebus contenta portionem quam testamento fueras consecuta aliis restitueres, falso tibi persuasum estroponatis pupillorum vestrorum matrem diversis temporibus ac dissonis voluntatibpostea secreta voluntatis suae contulerat, si a prioris tenore discrepat et contrariam voluntatem continet, revocatum esse. PP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
licta sunt ad missus est accussator qui
it̾põita cautõe si enĩcta fu̾i̾t h̾rditas
D̾ Cum alienã rẽ quis relĩq̃rit
si quid̾ iciẽs tã ex legato ꝙ fid̾i ꝯmisso
ab eo qͥ legat᷑ sen fidĩ ꝯmissũ meru¬
it peti pot᷑. ¶uidsi fuã ẽẽ pntau̾it
uł uxori nł alii tali ꝑsone dat᷑ sit

Expanded text:
licta sunt admissus est accusator, qui interposita cautione, si evicta fuerit hereditas, Cum alienam rem quis reliquerit, si quidem sciens, tam ex legato quam ex fideicommisso ab eo qui legatum seu fideicommissum meruit peti potest. quod si suam esse putavit, vel uxori vel alii tali personae
Abbreviated transcription (Latin):
ei sidehĩditate extestam̃to scd̃m mor¬
tui uolũtatẽ fuĩt forre suꝑatus ił cei÷¬
te ip̃e forte spõcesiuolu̾it ad fid̾i ꝯmissi
subsidiũ cõnolare: nõ pa ead̾q ratõꝙ̾
to testõ q̃nq testes uł rogati uł qͥ form¬
itu uem̾ut ĩ uno eodẽq tp̃r debũt ad hi¬

Expanded text:
tamento secundum mortui voluntatem agens fuerit forte superatus vel certe ipse sponte voluerit, ad fideicommissi subsidium convolare. non enim par eademque ratio to testamento quinque testes vel rogati vel qui fortuitu venerint in uno eodemque tempore debent adhi
Abbreviated transcription (Latin):
.mp̃ ietatis fũgeris inu̾e
ꝙͣ fiats tui filios ut necessitudo
sanguis suadet ꝓteg̾e conaris¬
.si ͣ tutores uł curatores eoꝵ nõ
recce amnustrant suspectis eis pꝰ¬
tulatis ata ostensis ut alui ĩ loc̃
eoꝵ costituantur facile in pemabi
ꝙ si nicħ infraude egerũt uerñ
ita egen sũt. nt ĩ eoꝵ ammistri¬
cõne frĩs tui filior sb̃a ꝑiclitet᷑

Expanded text:
. Pietatis fungeris munere, qui fratris tui filios, ut necessitudo sanguinis suadet, protegere conaris. Si igitur tutores vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. Quod si nihil in fraudem egerunt, verum ita egeni sunt, ut in eorum administratione fratris tui fil
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ restamẽto quide̾ ei̾is
qui nõ miles fuit. Si dnob hr di¬
bus institutis art̾o cm potuit usq
cẽpus pubtatis parens fac̾e¬
uitit̃ it substimiere nõ potuiti
eset meũ solũ casũ eam locũ habe

Expanded text:
n testamento quidem eius, qui non miles fuit, si duobus heredibus institutis, altero, cui potuit usque ad tempus pubertatis parens facetitit substituere non potuit, esset, in eum solum casum eam locum habe
Abbreviated transcription (Latin):
2̾.Ex hus u̾bis fortunato lib¬
to meo do lego uendicare tibi lib̾tatẽ
nõ potes si pagani testamẽtũ ꝓponat
at eĩ ꝯ testatorem militem fuisse ꝓpõas
si nõ errore duitꝰ lib̾tũ te c̾did̾it
s dande lib̾tatis aimi habuit lib̾ta¬
tem equid̾ ꝯpet̾e t̾ s ⁊ legati uẽdi¬

Expanded text:
Ex his verbis: "Fortunato liberto meo do lego" vindicare tibi libertatem non potes, si pagani testamentum proponatur. At enim cum testatorem militem fuisse proponas, si non errore ductus libertum te credidit, sed dandae libertatis animum habuit, libertatem, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ti iuiris est militẽ qui scit se filiũ
hab̾e alios q sc̃psit hr̃edes tacite e um
ex hrdare intlłigi Ita si ignorans se
filios hab̾e alios sc̃bat ħredes nõ esse
filio adeptam ħrditatẽ. s mĩme ualẽ¬
te testamento. si fit inpõte eũ ad suc¬
cessionem uenire in dũbiũ nõ hẽtur¬

Expanded text:
certi iuris est militem, qui scit se filium habere aliosque scripsit heredes, tacite eum exheredare intellegi, ita si ignorans se filium habere alios scribat heredes, non esse filio ademptam hereditatem, sed minime valente testamento, si sit in potestate, eum ad successionem venire in dubi
Abbreviated transcription (Latin):
tatõ uł p̾gmatica sanctõ noĩetur sb̾
cacõdirõne ꝓferri p̾cipimus si p̃ces in¬
tare nitentur. nec aliꝙ fruccũ ꝑ̾cator
oraculi ꝑcipiat inpetiati licer ĩ indici¬
ũ asseneret ñtatem. nisi q̃stio fidi
p̾cũ imperialibñsicio mostrentur ĩẜ¬
ta: nã ⁊ uir magnificuis q̃stor ⁊ iuri
spͨtabiles magr̃o sc̾neoꝵ qui sũ p̾fata
adieccõne qualecq̃ dumiñ responsumm
diciañint ⁊ indices qui susceꝑint rep̃¬
hensionẽ sb̾bibunt ⁊ qui ilłicire dicta¬
ta sc̾t̾e ansi fu̾int cuiꝰcũq sc̾uei memo¬
riales seu p̾gmaricarii uł ad intores
p̾mi ꝯͣrũ admissione cĩguli fu̾int¬

Expanded text:
aevis pragmatica sanctio nominetur, sub ea conditione proferri praecipimus, si preces veritate nitantur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in judicio asseveret veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et viri spectabiles magistri scriniorum: qui sine praefata adiectione qualecumque divinum responsum dictaverint, et iudices, qui susceperint, reprehensionem subibunt et, qui illicite dictata scribere ausi fuerint cuiuscumque scrinii memoriales seu pragmaticarii vel adiutores primicerii, amissione cinguli ferient
Abbreviated transcription (Latin):
u Portõnem quid̾ tuam
nulitantis alienare frarer
tinis nõ potuit enis qntem
ꝑtem p̾cio soluto tibi resti

Expanded text:
 Portionem quidem tuam militantis alienare frater tuus non potuit. eius autem partem pretio soluto tibi resti
Abbreviated transcription (Latin):
dendi nec emiẽdi ũ postremo ꝯtrhẽ¬
di cuiq̃m ꝯuicto relroquimꝰ facłrate
In mortẽ quo iucinisitõ tendatur nã
si niquisitõ crmñb magestatis lici
memoriam accãre defũcti ñ ĩm̾ito ⁊

Expanded text:
endi, non vendendi, non postremo contrahendi cuiquam convicto relinquimus facultatem. In mortem quoque inquisitio tendatur. nam si in criminibus maiestatis licet memoriam accusare defuncti, non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
net. sane ti simulata amisfi¬
one etiam tñc eadem pig¬
nora ut asseucras aꝑtedi¬
uersa possidemur adu̾sus
eum exꝑiri potes

Expanded text:
net. Sane si simulata amissione etiam nunc eadem pignora, ut adseveras, a parte diversa possidentur, adversus eum experiri potes
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝙͣ nonellas trahi gu̾alit̾ inꝑa¬
mus ut legis latori ꝙ fieri nõ uuli
tiũ ꝓhibuisse susficiat. T et̾aq q
ey pressa. ex legis liceat uolũtare
collig̾e. ħ est ut ea q̃ lege fĩ phibũ¬
tur. si fim̾int ftã nõ solũ ĩ utilia s¬

Expanded text:
es quam novellas trahi generaliter imperamus, ut legis latori, quod fieri non vult, tantum prohibuisse sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est ut ea quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, s
Abbreviated transcription (Latin):
e legitis esse indeari
falsi ꝓmĩciati sunt tũ si qñ motam
criini̾s cniestionẽ iustam lib̾tatẽ es.
a legatario ꝯsecutus posterior euẽt᷑
non infĩrmat ⁊ta datam lib̾taten
plane scd̃m diu adriam costitutõnẽ
ꝯ mp̃r.Cum lib̾tatem imilieribͣ
Cub ꝯditõne datam ꝓponas quiddu¬
biũ est. eos qui ex hus añ ipletã
ad hrdes uire dominii his .n. demñ
suctur sũ est qui post morã p̾scãde
lib̾tatis ꝓgeniti ut lib̾i ⁊ ingenn¬
nati uideantin.¬

Expanded text:
e legatus esse videaris, falsi pronuntiati sunt, tamen si ante motam criminis quaestionem iustam libertatem es a legatario consecutus, posterior eventus non infirmat ita datam libertatem. plane secundum divi Hadriani constitutionem  Cum libertatem mulieribus sub condicione datam proponas, quid dubium est eos, qui ex his ante impletam ad heredes iure dominii? his enim demum succursum est, qui post moram praestandae libertatis progeniti sunt, ut liberi et ingenui viderent
Abbreviated transcription (Latin):
uetentur. Nich̃ extra ordiuariũ ab¬
huic sr̃ indictu ue flagirerr nlła
tͣuslatõmĩ sollicitudo signetur põst¬
tremo u̾icħ p̾t̾ canonicã illatõnem
repentina poposc̾it eius. funccõ uib
ascribatur: Si quis contra uen̾it post
debite ultõnis aciimoniamq̃ erga
sacrilegos p̃m̃daẽ iure exilio ꝓpetue¬
reporratõnis uratut

Expanded text:
vexentur, nil extraordinarium abhinc superindictumve flagitetur, nulla translationis sollicitudo signetur, postremo nihil praeter canonicam illationem, repentina poposcerit, ejus functionibus adscribatur. Si quis contra venerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos promenda est, exsilio depor
Abbreviated transcription (Latin):
umaroas eũ cont ꝙ smplicao
Aexaminuititõne tibi negocioꝵ ob¬
latũ hñc scdm iuris tatõnem ad¬
ito rectore ꝓuniciẽ potes ꝯuenirea
Nñ si ad cͣn tũscͥpidnem tu iris
latitat nec desfendatut. ⁊ eñ tuũ
esse de bitorem costat ad exemplũ
odci bonoꝵ eius possonem potie ĩ¬
petrare:. tp̃r antẽ rusacto innẽ
ditõnem eoꝵ a ꝯpetenti indice pͥꝰ¬

Expanded text:
as eum contra quem supplicas ex administratione tibi negotiorum obligatum, hunc secundum iuris rationem adito rectore provinciae potes convenire. Nam si ad circumscriptionem tui iuris latitat nec defendatur et eum tuum esse debitorem constat, ad exemplum edicti bonorum eius possessionem poteris impetrare: tempore autem transacto etiam venditionem eorum a competenti
Abbreviated transcription (Latin):
Ro de bĩto creditores adicisi¬
bi bona debitoris nõ uire postulãt
Uñ si quid̾ cebitoris tui cet̾i credi¬
tores pignori res acceꝑunt po¬
tõres eos ꝙ̃ te cyrographarimy
creditorem hr̃e nõ ambigitur. ꝙ¬

Expanded text:
ro debito creditores addici sibi bona debitoris non iure postulant. Unde si quidem debitoris tui ceteri creditores pignori res acceperunt, potiores eos quam te chirographarium creditorem haberi non ambigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑib in quib młtos diai¬
labores ꝓ lib̾tare suggestoꝵ sustimnꝰ
satis esse inpium credimus quasdim
nuulieres lib̾tate sua frandars ⁊ qui
ab hostumi ferocirate contra natira¬
lem lib̾tatem inductũ est ħ alibidi
ne pessimoꝵ hominũ inferti claudi¬
am̃i senatus ꝯsultũ ⁊ oẽn eius obs¬
ta est uł semł decepta uł in felici
curpidine capta. uił alio quotũq nͦ
contra nataliũ snoꝵ ingemutatẽ de¬
diicatur in ẜurtutẽ ⁊ sit pessimũ de¬
decus cognatonis sue fuilgori ut qui
forsitan de oratos digiatib hẽa t
dñiũ ⁊ dm̃um᷑ ꝑ tumescat forsitan
religio tẽꝑum meoꝵ ullo̾ patititr mͦ¬

Expanded text:
temporibus, in quibus multos labores pro libertate subiectorum sustinuimus, satis esse impium credidimus quasdam mulieres libertate sua fraudari et, quod ab hostium ferocitate contra naturalem libertatem inductum est, hoc a libidine nequissimorum hominum inferri, claudianum senatus consultum et omnem eius obsuta est, vel semel decepta vel infelici cupidine capta vel alio quocumque modo contra natalium suorum ingenuitatem deducatur in servitutem et sit pessimum dedecus cognationis suae fulgori, ut, quae forsitan decoratos dignitatibus habeat dominium et dominum pertimescat forsitan religio temporum meorum nullo patitur m
Abbreviated transcription (Latin):
audieti. ẜ̃ed hac ꝓbatõne cessante si bõa
fide emptã ancillam uenditore bona fide di¬
trahente tẽꝑis spacio usuceꝑis: intẽtõ
ꝓp̃etatem ⁊ iendicantis ren̾e nõ potest᷑¬
Bem. Si partem possessionis mala fi¬
de possessor uem̃dedit id quidẽ ꝙ ab ip̃o
tenetur om̃im̃o cũ fiuctibus recipipot᷑
port̃õ autẽ que distiacta est ta demũ recte
petitina possidente si stiens alienã cõꝑa

Expanded text:
audietur. Sed et hac probatione cessante si bona fide emptam ancillam venditore bona fide distrahente temporis spatio usuceperis, intentio proprietatem vindicantis tenere non potest. Si partem possessionis mala fide possessor venumdedit, id quidem, quod ab ipso tenetur, omnimodo cum fructibus recipi potest, portio autem, quae distracta est, ita demum recte petitur a possidente, si sciens alienam compa
Abbreviated transcription (Latin):
U̾pĩs rerũ exꝑim̃tis cognommꝰ
.ad publicam utilitatẽ ꝑtin̾e ut satisda¬
legatis it̃ fid̾i̾ꝯmissis inducte sũt eoꝵ¬
dẽ nolũtate ꝓentti possint quoc̃q eĩ
indicio uolũtatis cantõ legan uł si¬

Expanded text:
is rerum experimentis cognovimus ad publicam utilitatem pertinere, ut satisdalegatis, item fideicommissis inductae sunt, eorundem voluntate remitti possint. quocumque enim indicio voluntatis cautio legati s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatõ continetui. exactõ nõ int̾¬
dedisti tibi unm̃ stipulami qui
debu̾ant spopond̾unt negocu ges¬
ti penitencia contractũ hĩtum ĩt¬
te nõ costituit irritimi

Expanded text:
batio continetur, exactio non intededisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponderunt, negotii gesti paenitentia contractum habitum recte non constituit irritum.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r P ecune indebite perro¬
rem uon ex causa iudicati solute
anbigitin: Si quid gͥ ꝓbare po¬
tueris parrem tuimi cui lũs ex¬
titisti amplius debito crxditoꝵri su
o ꝑsolusse repet̾e potes nsiuaᷤ
autẽ eius sĩe pr̃ari tibidesid̾¬

Expanded text:
. Pecuniae indebitae per errorem, non ex causa iudicati solutae ambigitur. Si quid igitur probare potueris patrem tuum, cui heres extitisti, amplius debito creditori suo persolvisse, repetere potes Usuras autem eius summae praestari tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tur bona dux̾it occupanda reꝰ¬
tem̾iastis ac molencie retineb¬
itur atq in statum p̾stinũ poses¬
sio reducetur eo a petir̃õe reclu¬
so quĩdubitauit euade̾ ꝙ pet̾e¬

Expanded text:
tur, bona duxerit occupanda, reis ac violentiae retinebitur atque in statum pristinum possessio reducetur, eo a petitione excluso, qui non dubitavit invadere
Abbreviated transcription (Latin):
crescunt aũ ignorante ⁊̃ iñbi¬
ta soluta repeti non posse c̾ti
niris est :s ⁊ si caupt̃o m̃bi¬
te pocũie ex eadem causa inter¬
ponitur condicõm locum nõ¬

Expanded text:
crescunt, ab ignorante etiam indebita soluta repeti non posse certissimi iuris est. Sed et si cautio indebitae pecuniae ex eadem causa interponatur, condictioni locum no
Abbreviated transcription (Latin):
accipe cum ampluis sit memorata
quantitate sciat uonałr dełr cyrogͤ¬
phum a debitore uł creditore ꝑciꝑe
ꝙͣ si testimorium trium testium ꝓ¬
bate opionis ꝑ eoꝵ sb̾sc̾ptõnes
idem cyrographũ capiat. sã citra
huiꝰmõi obẜuatõnen cyrogra phu
ꝓ pecimiis memoratam auri q̃ti¬
tatem excedentib ꝓfrratur nũme
hoc ad muti adiudicantib oportet
ꝙ infuturis creditis uł indebitorũdi
lolutõnib locum hĩe oportet Sssi
mpr̃ Si qͣuͣ desid̾ia sua expłi¬
care cupientes. ferri sibi a quo¬
qũa susfragium postulai̾t ⁊ ob
reffẽndam uicem se sponsio nen
construr̾unt ꝓmissa restituant
cum e q̃ oꝑtau̾t conseqũãtur
ui artib moras nectant ad solõ¬
iem debiti cobar tandi s ꝙ eo ño
L susficiet. ⁊ contiactus hẽbit
ppeniam firmitatem. qm̃ collatõ
rei mobilis iinta integra fide bat
rõne cumulatur ꝙ si p̾dia rusti¬
ca uł ur bana placitũ contiuebit
mittatur sequaturq traditõ cor¬

Expanded text:
accipere, cum amplius sit memorata quantitate, sciat non aliter debere chirographum a debitore vel creditore percipere, quam si testimonium trium testium probatae opinionis per eorum subscriptiones idem chirographum capiat. Nam si citra huiusmodi observationem chirographum pro pecuniis memoratam auri quantitatem excedentibus proferatur, minime hoc admitti ab iudicantibus oportet. Quod in futuris creditis vel debitorum solutionibus locum habere oporte I Si qui desideria sua explicare cupientes ferri sibi a quoquam suffragium postularint et ob referendam vicem se sponsione constrinxerint, promissa restituant, cum ea quae optaverint consequantur: si artibus moras nectent, ad solutionem debiti coartandi sunt. Sed la sufficiat et contractus habebit perpetuam firmitatem, quoniam collatio rei mobilis inita integra fide hac ratione cumulatur. Quod si praedia rustica vel urbana placitum continebit, emittatur, sequatur traditio cor
Abbreviated transcription (Latin):
a. Si unt ꝓporus consenciente
crditore cin pignors uire st̃ant᷑¬
cũ aliis mancipiis obligatis fiuisti
a debirore maniimissus es poriusti ad
lib̾tatem ꝓuenire
d Ei creditoribus sanctiftm̃ fu¬
erit ancille que pignon obligate
a debitore inamuisse sunt lib̾e
fuierint nã ip̃e mamnissor si fran¬
dem se fecisse creditorib ut reuot
Asbtatemaudeat dĩe audiri nõ deb

Expanded text:
. Si, ut proponis, consentiente creditore, cui pignoris iure cum aliis mancipiis obligatus fuisti, a debitore manumissus es, potuisti ad libertatem pervenire Si creditoribus satisfactum fuerit, ancillae, quae pignori obligatae a debitore manumissae erant, liberae fiunt. Nam ipse manumissor si fraudem se fecisse creditoribus, ut revocet libertates, audeat dicere, audiri non debet
Abbreviated transcription (Latin):
..
lege m̾unicipali cõs manimuttẽdis¬
ritõnib q p̾ncipũ conp̾henditur
cũ ẜuus publicus ec̃s. ab ordine
ssus es nõ ex eo ꝙ is ꝙ̃ ded̾as incari¬
um in fugam te conu̾tit igo ẜmi¬

Expanded text:
. lege municipali constitutionibusque principum comprehenditur, cum servus publicus esses, ab ordine ssus es, non ex eo, quod is quem dederas vicarium in fugam se convertit, iugo
Abbreviated transcription (Latin):
maritũs fatali fuit sorte ꝯsũptus
dos que dara dicitur uł ꝓmissa exeiꝰ
uxoris tncltatib ad eomd̾ reu̾tati:
incħ q sibi ex hoc defũcti hr̃es ande¬
at uendicare ꝙ ad mulierẽ recur¬
r̾e fecit obitus maritalis. Si costã
to uxori dos fũ cansa legnima refusa ẽ
ꝙ legibus stare nõ potest. O. dona¬
cõnis instar lr̃e ꝑspicitur obtin̾e ead̾
uxore deffñcta ab eius ħ̾redib cũ fruc¬
tibus ex die reffusse dotis marito resti¬
tuatur ita ut ꝓp̃̾etas eius lib̾is exead̾
susceptis alienarict᷑ leges am̃ito ñ pͦsit
ꝓficiscit᷑ nt uir uxori fideuissorem sei¬
uande dotisexibeat eaniuibemꝰ oboleri
Mp̾r. Eeu̾ali disfinitõne costin¬
cõnem p̃stinam ampliantes sancimꝰ
ulłam ẽẽ satidatõnem uł mãdatũ ꝓ
dote exigendam ł a marito uł a parẽ¬
te euis uł ab hoĩbus qui dotẽ suscipiũt¬
.si. eñ credendam mułr se suamq do¬
tem parti mariti existimabit. q̃re
fideuissor uł alius int̾cessor exigitur

Expanded text:
it sorte consumptus, dos, quae data dicitur vel promissa ex eius uxoris facultatibus, ad feminam revertatur nihilque sibi ex hoc defuncti heres audeat vindicare, quod ad mulierem recurrere fecit obitus maritalis. Et si to uxori dos sine causa legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinere, eadem uxore defuncta ab eius heredibus cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut proprietas eiusdem liberis ex eadem susceptis alienari contra leges a marito non possitficiscitur, ut vir uxori fideiussorem servandae dotis exhibeat, eam iubemus aboleri. Generali definitione constitutionem pristinam ampliantes sancimus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum vel a marito vel a parte eius vel ab omnibus qui dotem suscipiunt. Si enim credendam mulier se suamque dotem parti mariti existimavit, quare fideiussor vel alius intercessor exigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pores. Uec maritus licet p
diuortiũ in q̃ntũ face̾ possit ꝯdãpnã¬
dus est. post ydonens factꝰ qui nõ
reddiderat integrũ. residnũ ꝓbabi¬
lit̾ solonem recussat. at cũ euis h̾r¬
des nisolidũ ꝯuemendos nõ anbigit᷑¬

Expanded text:
. Nec maritus, licet post divortium in quantum facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. At cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigit
Abbreviated transcription (Latin):
2. Dotis accõne succes dinẽ¬
sores mariti suꝑ eo ꝙ ei dotis noĩe
fu̾at datũ ꝯuenire debes Ingrediẽ
di iupossessionem rer̃ doraliũ hĩdibꝰ
mariti non cõsencientibus sũ aucto¬
ritate ꝯpetentis uidicis ulła: habes¬

Expanded text:
. Dotis actione successores mariti super eo, quod ei dotis nomine fuerat datum, convenire debes. Ingrediendi enim in possessionem rerum dotalium, heredibus mariti non consentientibus, sine auctoritate competentis
Abbreviated transcription (Latin):
momias indux̾unt᷑ emsdem codicis
textum ꝯsc̾bi eciam siuuͣs libroꝵsis¬
specialia sigua nuoꝵ manifestaris
uma ꝯ aliis facũdissimis uiris studear
⁊ tam sb̾tili q̃iy celerrimo fini tradere
ut codex ꝯsimiatus ⁊ inqñiquagnta
libros digestus nob̃ offeratur. ĩ maxi¬
mam ⁊ et̾nani rei memoriam deiq
mpr̃. ⁊ aura circa nos diuine hu¬
manitaris est ꝓuidencia ut sꝑ̃ et̾nis
lib̾alitatib nos sustentare dignetur
¶post bella. eĩ ꝑrica et̾ua pace sopira
postq uuãdalicam gẽrem erepram
⁊ cartaginem ymo mag̃ oẽn libiam
romano inꝑio It̾m sociatam ⁊ leges

Expanded text:
omias induxerunt, eiusdem codicis textum conscribi: etiam si numerus librorum sigspecialia sigla numerorum manifestari, sed una cum aliis facundissimis viris studeat et tam subtili quam celerrimo fini tradere, ut codex consummatus et in quinquaginta libros digestus nobis offeratur in maximam et aeternam rei memoriam deique .Tanta circa nos divinae humanitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. post bella enim Parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ab hin̾mõi ꝯsinnatõue uolinnus exulare
⁊ ea que nsaciarissinus costirutõnib qͣs
ĩ nr̃m codicem redigimus cautasũt It̾ui
poni ex uet̾i uire nõ cõcedimus cũ diuali¬
um costantõnũ sanctio susficit ad eoꝵ ant
nem hoc ꝯtig̾it ⁊ hoc tñ ꝑ iaro ue ex
cõtmuatõe huiꝰmodi lapsus oriatur aliq̃d
ĩ tali p̃to spinosimi: s ⁊ si que leges ĩ
net̾ib lib̾s põrte iã ꝑ oissuetudinẽ ab¬
ieruint mlło modo nob̾easdẽ pou̾e ꝑmi

Expanded text:
ab huiusmodi consummatione volumus exulare: et ea, quae sacratissimis constitutionibus quas in codicem nostrum redegimus cauta sunt, iterum poni ex veteri iure non concedimus, cum divalium constitutionum sanctio sufficit ad eorum nem hoc contigerit: et hoc tamen perraro, ne ex continuatione huiusmodi lapsus oriatur aliquid in tali prato spinosum. Sed et si quae leges in veteribus libris positae iam in desuetudinem abieru
Abbreviated transcription (Latin):
2. Dactũ cotali instrinñto cõ¬
p̾hensũ ut ꝯtẽta dote que in mat᷑¬
monio collocabatur ulłin ad bona
pat̾na regressum hab̾et. uiris aut¬
toritatẽ inpbatui: nec intestato pa¬
tri succed̾e filia ea ratõne ꝓhibetͤ
dorẽ sane ꝙͣ accepit fr̃ib qui po
tẽstate mãsut ꝯferre deber¬
nec dubiũ est ꝓfectiam seu ad nẽti
eẽ his ⁊ eĩ qui in tamilia defũcti
nõ sũt ꝓfecticiam tãtũõ dotẽ post

Expanded text:
. Pactum dotali instrumento comprehensum, ut contenta dote quae in matrimonio collocabatur nullum ad bona paterna regressum haberet, iuris auctoritate improbatur nec intestato patri succedere filia ea ratione prohibetur. Dotem sane quam accepit fratribus qui in potestate manserunt conferre debenec dubium est profecticiam seu adventicesse. His etenim, qui in familia defuncti non sunt, profecticiam tantummodo dotem post
Abbreviated transcription (Latin):
M i manrmissus ingratuᷤᷤ
cłꝑam a pr̃onis rursus sub inperio
pedaneos iudices parroni q̃rela
exorta sit ingratũ eũ ostendat filiis ⁊̃
qni poscea nati fuerũt ẜuitutis.¬
Qm̃ illis delicta ꝑentũ nõ noceat
quos tt̃ ortos esse costit̾it dñ lib̾taͣ
illi pon̾etur Sane si is qui ĩ nr̃o
ꝯsilio mͣdicta lib̾atus eit post cohẽ¬
ciõnẽ ex penitẽtia dignũ se p̾stit̾it
ut ei cuntas romaia reddat᷑ nõ p̾¬
us fruetur. bñficio lib̾ratis ꝙ sibipa
tronꝰ eius oblatis pcib mpetrout¬

Expanded text:
. Si manumissus ingratus cculpam, a patronis rursus sub imperia pedaneos iudices patroni querella exserta ingratum eum ostendat: filiis etiam qui poss: quoniam illis delicta parentum non nocent, quos tunc esse ortos constiterit, dum libertate illi potirentur. + Sane si is qui in nostro concilio vindicta liberatus est, post coercitionem ex paenitentia dignum se praestiterit, ut ei civitas Romana reddatur, non prius fruetur beneficio libertatis, quam si hoc patronus eius oblatis precibus impetr
Abbreviated transcription (Latin):
ab intestato succetens ꝑ acc̃onẽ
caliussiana meꝰ frantẽ alienata reuo¬
care pot̃. ner cũ pr̃omĩ post lib̾ti
sui mortẽ ab eo fundi collatã donatõe
habuisse itũ asseu̾as mamimnsioris
fcm̃ infirmare suctessores eiꝰ mĩme

Expanded text:
tato succedens per actionem calvisianam in eius fraudem alienata revocare potest. Verum cum patronum post liberti sui mortem ab eo fundi collatam donationem habuisse ratam adseveras, manumissoris factum infirmare successores eius minime
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. Carboniam̃ edcͣm subͤ ꝑso¬
uis legitrns in dubitato mat̾ mo¬
mo custodito partu ⁊ ꝓbata logiti¬
ma fuccõne successione defertur. sci¬
licet in posẜone nꝰouiꝰ hr̃s costiit᷑¬

Expanded text:
. Carbonianum edictum sub personis legitimis indubitato matrimonio, custodito partu et probata legitima successione defertur, scilicet ut in possessione novus heres constit
Abbreviated transcription (Latin):
fisse ac fallũ te stam̃tũ ꝓlatũ ꝯtẽdis
⁊ ab intestaro nõ petira bonoꝵ posse¬
ssione iuta fũctꝰ est. actu licetU̾
gradii costitutꝰ. ex successorio capite
petisti bonoꝵ posẜonem uł nec dũ
exclnsus petas eoꝵ successionẽ potiᷤᷤ
iũdicare. nã si is qui iinͣ gradi cos¬
titutũ ẽẽ nõ ambigitin. ex edc̃o ꝑ pe

Expanded text:
isse ac falsum testamentum prolatum contendis, et ab intestato non petita bonorum possessione vita functus est, ac tu licet quinto gradu constitutus ex successorio capite petisti bonorum possessionem vel necdum exclusus petas, eorum successionem potes vindicare. Nam si is, quem quarto gradu constitutum non ambigitur, ex edicto
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃r. ¶Iicet excansa
fideĩ ꝯmissi mamimssus sit t q̃ pro¬
sorore te manirmississe te ꝓponis tñ da
si extraneos sc̃ꝑsit h̾ides paris legi¬
sũ sc̃ptis ꝯditũ est intra tp̃a edc̃o p̾sti¬
tuta eam partẽ pot̾is obtin̾e

Expanded text:
. Licet ex causa fideicommissi manumissus sit, qsorore te manumisisse proponis, tamen, si extraneos scripsit heredes, partis legisine scriptis conditum est, intra tempora edicto praestituta eam partem poteris obtine
Abbreviated transcription (Latin):
lis ypothece eius unmiantur nece¬
re hoc tm̃imodo addito ut fũdum
doralem nõ solũ ypothece tituloda¬
renet ꝯsenciente mułire maritus
possit si nec alrenare ne fragilita¬
te nature sue ĩ repentinã deducat
tibus loq̃tur tũ eam intlłisiopor¬
tet ĩ res mariti nł soris quid̃ esti¬

Expanded text:
eris hypothecae eius minuantur, necere hoc tantummodo addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere maritus possit, sed nec alienare, ne fragilitate naturae suae in repentinam deducatur tibus loquitur, tamen eam intellegi oportet in res mariti vel dotis quidem, aesti
Abbreviated transcription (Latin):
ex stipulatu accõnis coħrdib sius p̾stã¬
da ¶Uideamus g̾ quali incieiũto ei
de rei urorie accõne ac cedente forma¬
ris certi ⁊ indubirati est. Si parẽs
ꝑ iuirilem sexũ ascendens. dote ꝑ filia
uł uepte p̾stita emancipau̾it eaui uł
ip̃e decessit ĩ rempxorie accõne dotem

Expanded text:
ex stipulatu actionis coheredibus suis praestanda. Videamus igitur, quali incremento ei de rei uxoriae actione accedente formauris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens dote pro filia vel nepte praestita emancipaverit eam vel ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem
Abbreviated transcription (Latin):
erint ⁊ ꝑtĩ mauro ꝑtĩ iualñs reb
mobilib nł ĩ mobilib ꝓ iã ftã dispõi¬
tõne omĩa ꝓced̾e licencia mĩmede¬
neganda marito qñ uolu̾it dotem
pet̾e nec is am deb puret sibilicen¬
ciam ẽẽ redditus usp̃esiones uł usu¬
ras uł alias accessiones soluenti do¬
tes sołonem ꝓrelare. s su̾ añ bien

Expanded text:
in auro partim in aliis rebus mobilibus vel immobilibus, pro iam facta divisione omnia procedere. licentia minime deneganda marito quando voluerit dotem petere, ne is qui debet putet sibi licentiam esse reditus vel pensiones vel usuras vel alias accessiones solventi dotis solutionem protelare: s
Abbreviated transcription (Latin):
am neccm̃ est in seq̃uti tͣctatu ea ex
que insolam ex scipulatu accõneni col¬
ligi oporret uł ꝓp̾a quid̃ rei uporie ac¬
tõius ex iñ aũt ex stipulatu acc̃õm acco¬
les ex quacũq cã unsi exre mariti ul
oꝑis suis acquisierint ad młem ꝑiu̾e

Expanded text:
m est in sequenti tractatu ea expquae in solam ex stipulatu actionem colligi oportet, vel propria quidem rei uxoriae actionis, exinde autem ex stipulatu actioni accomles ex quacumque causa nisi ex re mariti vel operis suis adquisierint, ad mulie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliis que siuit similia ꝑti mułris res¬
tituendis ¶s̾ ⁊ inseq̃ñti capło sua ex
scipulatu accõ ntatur natura ut sumi¬
lier a marito fu̾it ħ̾is instituta et
legis falcidie rõ euierserit ⁊ dotis de¬
uicũ licras ei sicuti alia de bita ex sustã¬
ce ¶eumq exstipulatu accõ ĩ hus cã

Expanded text:
aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, ut, si mulier a marito fuerit heres instituta et legis Falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicuti alia debita ex substance
Abbreviated transcription (Latin):
possint accõnes mom̾i .i. opulentis ꝙ
maritis costitutis post dissolutũ mat̾¬
moniũ minꝰ aut ydoneis ex quoeis
ĩ fortuitũ illatũ ẽẽ claruerit ꝯ costãte
t̃ miat̾ mõio. posse mułres ctͣ marito¬
rũ parñ ydoneoꝵ bona ypothecas su¬
as excert̾e̾ iam nr̃a lese huĩatans ĩtu¬
est stir prue eruenda
batur. ⁊ huiͦmoĩ fortuitus casuseue¬
niss ip̃a młr ut pote a se nõ fcã dõatõ¬
tem hẽbat accõnes huꝰmõi casii ad eũ
qui dotẽ dedit ꝑ cessionẽ tͣnsferre uł
cimus itaq ĩ hui᷑mõi cãb om̃ib illis
monumentis indige. Si in oĩ ꝑsona
ratas eẽ huimõi donatones ⁊ mułeni
dotem suam ipãm hr̃e cũ fortuitis cas
hoc lucrñ ei tradiderit. ⁊ fir mit̾ hoc
ad eam ꝑman̾e nisi ip̃e qui ab iuicio
dotem dederit sibidari huimõi ca¬
ul sum stipulatus est t̃t ⁊ eĩ ꝯ neci ab
ĩncio suspicio aliqua lib̾oꝵ concurrit
s sibi oem rem ille qui dotẽ dedit pepi¬

Expanded text:
possint actiones movere, id est opulentis quidem maritis constitutis post dissolutum matrimonium, minus autem idoneis ex quo hoc eis infortunium illatum esse claruerit, cum constante etiam matrimonio posse mulieres contra maritorum parum idoneorum bona hypothecas suas exercere iam nostra lege humanitatis intuest, stirpitus eruendabatur et huiusmodi fortuitus casus evenisset, ipsa mulier utpote a se non facta donatiotem habebat actiones huiusmodi casus ad eum qui dotem dedit per cessionem transferre vel cimus itaque in huiusmodi omnibus casibus nullis monumentis rem indigere, sed in omni persona ratas esse huiusmodi donationes et mulierem dotem suam ipsam habere, cum fortuitus casus hoc lucrum ei addiderit, et firmiter hoc apud eam permanere, nisi ipse, qui ab initio dotem dederit, sibi dari huiusmodi casum stipulatus est: tunc etenim, cum neque ab initio suspicio aliqua liberorum concurrit, sed sibi omnem rem ille qui dotem dedit pepi
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmis om̃s dotes ꝑ exstipulatu ac¬
tõnem exigi sñ sc̾pra fuit stipulatõ
sũ non: ut intlłatur re ip̃a scipula¬
tõ ẽẽ subsecuta eod̾ ꝯno modo ⁊ si ĩ¬
utilit̾ fcã est stipło adiuuari eam
mag̃ qũa euanescere oporret si enĩ
ꝯ u̾na instrum̃to stipulatõ ualida:¬

Expanded text:
tipulatu actionem exigi, sive scripta fuerit stipulatio sive non, ut intellegatur re ipsa stipulatio esse subsecuta. Eodemque modo et si inutiliter facta est stipulatio: adiuvari enim eam magis quam evanescere oportet. si enim, cum una in instrumento stipulatio valida
Abbreviated transcription (Latin):
quodat nõ ĩpotãte hẽat ꝓ alio añ nup¬
cias donõnem impture dedit mułri
⁊ nect̾riã monimenta adhibu̾it cum
excedit sũmã legitiam dõarõ uł nõ
ñor mater fał iiptura sit nõ solũ
ad eam cui aũ ipcias donatõ dat᷑ mo¬
nimenta suam hẽant firmitatem s ⁊̃
ad illũ ꝓ quo dedit ut si lucrũ exdorali¬
bus pacͥcis accesẜit nõ hoc cedat dona¬
tori s in suũ lucrũ ħ maritus ꝯu̾tat
fu mũq ⁊ irrenocabłe hãt nisidonato
⁊ hic sibi redoi hi casum fu̾it stipulatꝰ
ne ⁊ ĩpfato casu simile asiriori uiciũ
oriatur. Smnant̃ miõr q̃ntitas sit uł
ita res gesta sit ut monum̃toꝵ ex õi
ꝑte ulła sit utilitas ⁊ tc̃ donõ ad urĩã
ꝑsonam ualeat ⁊ maritus casũ lucret
uisi ⁊ hic donator eñ stipulatus sit
c̾rũ redditũ uł edes uł panes cuules spõ¬

Expanded text:
quo dat non in potestate habeat pro alio ante nuptias donationem nupturae dedit mulieri et necessaria monumenta adhibuerit, cum excedat summam legitimam donatio, vel non minor mater familias nuptura sit, non solum ad eam, cui ante nuptias donatio datur, monumenta suam habeant firmitatem, sed etiam ad illum pro quo dedit, ut, si lucrum ei ex dotalibus pactis accesserit, non hoc cedat donatori, sed in suum lucrum hoc maritus convertat firmumque et irrevocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. Sin autem minor quantitas sit vel ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam valeat et maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. certum reditum vel aedes vel panes c
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniatur. ⁊ aliis ĩutilib suam nos
legitimũ: cur eĩ ꝯsentaneũ nob̾ q̃d
censemus ⁊ ubi subposita nõ est nõ
est. stipłatõ nitlłigi eam fuisse adhibitã
młto magis ⁊ si ĩntilis est ualidã eã
esficit ⁊ ut plemus dotib sb̾uẽia

Expanded text:
inveniatur, et aliis inutilibus suam nosclegitimum? est enim consentaneum nobis, qui censemus, et ubi supposita stipulatio non est, intellegi eam fuisse adhibitam, multo magis etiam, si inutilis est, validam eam effici. Et ut plenius dotibus subvenia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcorruptũ ¶ tacent ĩ ea recẽtõmĩ n̾lo¬
sitas ꝙ eĩ opus eĩt induc̾e obmores
retẽtõmĩ alio auxilio ex ꝯstitutõibus
introducto. nł ex quacausa ob res do¬
natas retẽtõ introducit᷑ ꝯsit dona¬
torifacłtas ꝑ accõnẽ ĩ rẽ directã uł ꝑ uti¬
lem uł ꝑ ꝯdiccõnem sno niri mederi
S nec retẽtõ ob res ainotas neces¬
saria est ꝯ parent om̃ib maritis ier̃
anmotar̾ ud̾m ¶Si leat oblib̾os re¬
tẽtõ ꝯ ipe naturalis stimilus parenꝰ¬
tes ad lib̾oꝵ suoꝵ educatõnem hor¬
tatur ne noriũgenus cłpe mãiti ctͣ
nxores ex cogitẽt ut possit ea retẽtõt

Expanded text:
incorruptum. Taceat in ea retentionum verboincorruptum. Taceat in ea retentionum verbositas. quid enim opus est inducere ob mores retentionem alio auxilio ex constitutionibus introducto? Vel ex qua causa ob res donatas retentio introducatur, cum sit donatori facultas per actionem in rem directam vel per utilem vel per condictionem suo iuri mederi? Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nitlłigatur remxoria ĩ posterũ cessãte¬
¶ S ⁊ sũi ignoramius ex stipłatu acc̃om
st̃cto uire ẽe uallatã ⁊ nõ bona fide descẽ¬
dẽ. tĩ qr nouam naturam de dote stipło
sibi iuueu̾ accõmodetur ei a natura
rei iixorie ⁊̃ bone fidei bñficiũ ⁊ om̃s
quid̃ euentus ꝙ̃ dos ex scipulatu hab
maneat ꝓsui natura existñs ¶ Si quid̃
aũ optim̃ ex rei uxorie accõne ĩueniuꝰ
ħ ĩ p̾senti sp̃aliter ei addimus ut sit
hec noua exstipulatu q̃m ꝯposuimꝰ ⁊¬
dine decorata ¶p̾mũ iraq natinale qͥd̾
exstipulatu accõis exponatur ⁊ ita
si quid ex accõne rei uxorie suꝑuei̾t
addatur ¶ Sciend̾ itaq est edictũ p̾¬
toris quid̃ alt̾utro introductũ eit in
stipulatu accõne cessare ut uxor a
marito relicta accipiat ⁊ dorẽ ꝯseq̃t
quit ꝯ maĩfestissimũ est testatorem
qui nõ hoc addidit uoluisse eamutͣꝙ
ꝯsequi maneit exstipulatu accõis ꝰ
ad snccessores ⁊ sũ mora tͣnsmissiõie

Expanded text:
oria in posterum cessante. Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse vallatam et non ex bona fide descendere, tamen, quia novam naturam de dote stipulatio sibi invenit, accommodetur ei a natura rei uxoriae etiam bonae fidei beneficium. Et omnes quidem eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercens: si quid autem optimum ex rei uxoriae actione invenimus, hoc in praesenti specialiter ei addimus, ut sit et nova ista ex stipulatu quam composuimdine decorata. Primum itaque quid naturale sit ex stipulatu actionis, exponatur, et ita, si quid ex actione rei uxoriae supervenerit, addatur. Sciendum itaque est edictum praetoris, quod de alterutro introductum est, in ex stipulatu actione cessare, ut uxor et a marito relicta accipiat et dotem conseqquit, cum manifestissimum est testatorem, qui non hoc addidit, voluisse eam utrumque consequi. Maneat ex stipulatu actionis ius ad successores et sine mora transmissionis
Abbreviated transcription (Latin):
ex hac lege messe intlłigatur. ¶ Eum
autẽ inacc̃ouedotis ex stipulatũ q̃d̃
acc̃õ naturalĩ rescititõnem dotis aꝑte
mariti nrori illico ⁊ insolidũ fi ube
nu̾o ꝯsistunt exaccõnem pollicebatur
⁊ non ĩ solidum s iqntũ maricus fa¬
oe̾ potest siuõ dolo malo snã diituuit

Expanded text:
ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾eratis solos ꝓ uir ili parte uocari pat̾
aut̃ ⁊ miat̾ nsus fructus rocius succes¬
sionis ꝓ besse ꝯpetẽ equalit̾ int̾ pr̃em et
ta ꝑsona insac̾s ꝑat̾s costituta deceẜit pr̃
quid̃ nsũ fruct᷑ ꝙ̃ ⁊ niuente fĩlio h̾ear
⁊ teneat doneo uinat in corrñptũ
patre nõ pot̃ totũ ap̃ potr̃e costiitũ¬

Expanded text:
i parte vocari, patri autem et matri usus fructus totius successionis bessem competere aequa lance inter patrem et ta persona in sacris patris constituta decesserit, pater quidem usum fructum, quem et vivente filio habebat, detineat donec vivat incorruptum, patre non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuiriosũ satisq acerbũ ⁊ nr̃is tp̃ib
ĩdignũ ẽẽ iudicamis ⁊ hanc legẽ ip̃t
pudicicie ꝙ̃ sꝑ̃ collendam censemus m̾¬
to dedicamus ¶S maut̃ ꝯcubia lib̾e ꝯ
dictõis ꝯstituta filũ uł filiam exli
suo patiiionio possidet ulła ĩudia e

Expanded text:
riosum, satis acerbum et nostris temporibus indignum esse iudicamus et hanc legem ipsi pudicitiae, quam semper colendam censemus, merito dedicamus. Sin autem concubina liberae condicionis constituta filium vel filiam ex liin suo patrimonio possidet, nulla invidia e
Abbreviated transcription (Latin):
mpr.¶Latres que pub̾es antisse¬
runt filios licet imꝓubib eis tuto¬
res nõ pecierint psc̾ptõe nõ petitur is
ad excludandam eoꝵ successionẽ mi¬
mine dełẜ p̾scͥbi certũ est

Expanded text:
. Matres, quae puberes amiserunt filios, licet impuberibus eis tutores non petierunt, praescriptione non petiti tutoris ad excludendam eorum successionem minime debere praescribi certum est
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶arer que defũcra filia filicͣ¬
ue sñ lib̾is ex restam̃to uł ab intestato
succedit si matrimoniũ scd̾m post
mort̃e filiiuł filie nõ cc xit om̃ia filii ͤ¬
nire ꝯquirat: Sm n̾o alt̾nis eleg̾it
ꝯiugnĩ mariti extrͣinsetus quid̾ q̃fita
filio filie ue simili firmitate possident
rerũ nero pat̾nar̃ defũcti solo usu
fructu humanitatis ꝯtẽplatõe põciat᷑

Expanded text:
. Mater, quae defuncto filio filiave sine liberis ex testamento vel ab intestato succedit, si matrimonum secundum post mortem filii vel filiae non contraxerit, omnia filiure conquirat. Sin vero alterius elegerit coniugium mariti, extrinsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate possideat, rerum vero paternarum defuncti solo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uł puellam qui post moram nari stͣ
oñis net̾is nris accores ꝯsenciũt
dubitattr aut̃ int̾eos simat᷑ moriẽti
potest succede̾ himusmõi itaq dubi¬
tatõnem eoꝵ decidentes ⁊t̾uis eã
ꝓcede̾ non panimir s sancimus
eãdem q mat̾s ꝓgeniẽ ħrdẽ abintesta¬
to posse exist̾e: Salno uire legnimo
ex auccorirate senatus ꝯsulti orficia¬
in ꝓliẜnando eciam matre ex senat᷑
ꝯsulto t̾culiano ꝙͣ ꝓle ex orficiano se¬
natus ꝯsulto innicem ad suas here¬
ditates uementib¬

Expanded text:
puellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potest succedere. Huiusmodi itaque dubitationem eorum decidentes ulterius eam procedere non patimur, sed sancimus eandem matris progeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo ex auctoritate senatus consulti Orfitiani proli servando et tam matre ex senatus consulto Tertulliano quam prole ex Orfitiano senatus consulto invicem ad suas hereditates venientib
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium que fuerint tp̃r impciar̃
medietatẽ filio filie filus uefiliab
donau̾it quos hẽbat ex nro pͥore sus¬
filiab płib nẽ donau̾it sorte fatali
imus uł mia sen alius uł alia ex hus¬
diem intestatus uł intestata obieuit
sꝑ̃ ad suꝑstites frẽs uł sorores uolum¬

Expanded text:
quae fuerint tempore nuptiarum, medietatem filio filiaeve, filiis seu filiabus donaverit, quos habebat ex viro priore susfiliabus pluribusve donaverit et sorte fatali unus vel una, seu alius vel alia ex isdem intestatus vel intestata obierit, semper ad superstites fr
Abbreviated transcription (Latin):
Ganus uł auia quib humnoĩ nepotes
erunt testati obierint ⁊ p̾terierint
nepotes aut exhrõdau̾int eosdẽ ⁊ de
ĩuisio auoꝵ testam̃to. ⁊ sique filie
potuerant uł de re uł delite ꝯpet̾e acci

Expanded text:
avus vel avia, quibus huiusmodi nepotes erunt, testati obierint et praeterierint nepotes aut exheredaverint, easdem et de iniusto avorum testamento et si quae filiae poterant vel de re vel de lite competere a
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. Siquis uł si qua matre snꝑstiteᷤ¬
stite ⁊ fr̃r uł loginio uł sola cognatõ¬
ins ira hñte intestatus uł intestata
decesserit nõ exclndi a filii successione
matrẽ sed imia cũ sñatre fr̃e mormni
gmis ip̃ius sit ad eñ ꝑuenire ad eame

Expanded text:
. Si quis vel si qua matre superstite et fratre vel legitimo vel sola cognationis iura habente intestatus vel intestata decesserit, non excludi a filii successione matrem, sed una cum fratre mortui vignus ipsius s
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ Cun spẽalis mdex sui
ab augusta fortima sui aincͦ¬
diciali cłmĩe ĩ aliqua ꝓuin¬
a ubi nicu̾satus degit᷑ datus

Expanded text:
 Cum specialis iudex sive ab Augusta fortuna sive ab iudiciali culmine in aliqua provincia, ubi incusatus degit, datus