comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possint:Illa quoq nubila et tristi
luce calesunt et ꝑdiem minus
quam noctib rigent ⁊ nũc natuã
caloris omes abicit nebulas ⁊ ase
repelli. Ergo sol quoꝙ idem facit
et ideo ut quibꝰdam ur inde flat
est unde sol. hoc falsum cẽ ind ap¬
paret ꝙ aura momĩe ꝑtem uehit
⁊nt᷑ ortum plenis uelis nauigat᷑

Expanded text:
possint, illa quoque nubila et tristi possint, illa quoque nubila et tristi luce calefiunt et per diem minus quam noctibus rigent. Etiamnunc natura calor omnis abigit nebulas et a se repellit: ergo sol quoque idem facit, et ideo, ut quibusdam uidetur, inde flatus est unde sol. Hoc falsum esse ex eo apparet quod aura in omnem partem uehit et contra ortum plenis uelis nauigat
Abbreviated transcription (Latin):
uella impleant surgunt. qr uer ã¬
quosum ẽ expluribꝰꝰ aquis locisq
obhumidam celi naturam statu¬
ris ⁊ recdundatib maior euaporatõ
ẽ. ¶ At quare estate eque ꝓfundit᷑.
quia post occasum solis remanet
diutnus calor et magna noctis pã¬
te ꝑcurat qui euocat excuntia aci
uehem̃tius trabit quicquã exhiis
sponte rectli solet. ¶ Dem̃ nõ tm̃¬
bt uirium ut ꝙ enccauit absum¬
mat. Obhoc diutius corpuscula en¬
nare solita ⁊ efflari t̾ra atqo exse a¬
qu̾e humorẽ mittit. ¶ Facit autẽ
uẽtam ortus nõ calore tm̃ s etia
ictu. ¶ Lux enĩ ut dixi que solem
añcedit nodum aera calefacit s
det quam quã ego ne illud quidez
ꝯcesẜim lucem ipãm sine calore
eẽ cum excalore sit nõ ht forsitan
tm̃ tp̃ris quãtum tactu appareat
opus tamen suum facit et demp¬
sa delucit ac tenuat. ¶ Prer̾ea lo¬
ca q̃ aliq̃ iniquitate nature ita i¬
clausa sunt ut solem acciꝑe non

Expanded text:
uela impleant surgunt: quia uer auela impleant surgunt: quia uer aquosum est ex pluuialibus aquis, locisque ob umidam caeli naturam saturis et redundantibus maior euaporatio est. At quare aestate aeque profunditur? Quia post occasum solis remanet diurnus calor et magna noctis parte perdurat; qui euocat exeuntia ac uehementius trahit quicquid ex his sponte reddi solet, deinde non tt uirium ut quod euocauit absumat: ob hoc diutius corpuscula emanare solita et efflari terra, ex se atque umorem mittunt. Facit autem uentum ortus non calore tantum sed etiam ictu: lux enim, ut dixi, quae solem antecedit, nondum aera calefacit seddit. Quamquam ego ne illud quidem concesserim, lucem ipsam sine calore esse, cum ex calore sit: non habet forsitan tantum teporis, quantum tactu appareat, opus tamen suum facit et densa diducit ac tenuat; propterea loca, quae aliqua iniquitate naturae ita clausa sunt ut solem accipere non
Abbreviated transcription (Latin):
hic uetus ẽ. Itaq eo incubit qͣ
lib̾ior exitus inuitat.⁊ loci laxitas
inquanto aceruata deciurrant. huiꝰ
rei argum̃tum est quod prima ⁊¬
noctis ꝑte nõ spirat. Incipit enim
fieritunc illa colłctio que circa lu¬
cem iam plena ẽ. ¶ Honerata que¬
rit quo defluat et eopotissimum
exit ubi płimum uacui ẽ ⁊mag̃
patens acra. ⁊dicit aũt cis stimͦu¬
los ortus solis feriẽs gelidum ae¬
ra. ¶Ram etiamañ quã appareat
lumine ipẽ ualet ⁊ nõdum radiis
aera mipellit. Ita tñ lacessit et uri¬
tat luce p̾missa. Nam cum ipep
cessit alia suꝑius repiũtur alia dĩf¬
fundũtur tp̃r. Ideo no ultra matuti¬
num datur illis fluc̃. omnis illorũ
ius in ꝯspectu solis extĩguitur. Nã¬
si uolentiores flauere cura medi¬
am tam̃ diem relangescunt. nec ũꝙ̃
usq inmeridiem aura ꝓducitur. ⁊¬
alia añt inbecillior ac breuior ẽ pro¬
ut ualẽtiorib minorib ue collec

Expanded text:
hinc uentus est. Itaque eo incumbit quo hinc uentus est. Itaque eo incumbit quo liberior exitus inuitat et loci laxitas, in quam coaceruata decurrant. Huius rei argumentum est, quod prima noctis parte non spirat: incipit enim fieri illa collectio, quae circa lucem iam plena est; onerata quaerit quo defluat, et eo potissimum exit ubi plurimum uacui est et magna ac patens area. Adicit autem ei stimulos ortus solis feriens gelidum aera; nam etiam antequam appareat, lumine ipso ualet et nondum quidem radiis aera impellit, iam tamen lacessit et irritat luce praemissa; nam cum ipse processit, alia superius rapiuntur, alia diffunduntur tepore: ideo non ultra matutinum illis datur fluere; omnis illorum uis conspectu solis extinguitur. Etiamsi uiolentiores flauere, circa medium tamen diem relanguescunt, nec unquam usque in meridiem aura producitur; alia autem imbecillior ac breuior est, prout ualentioribus minoribusue collect
Abbreviated transcription (Latin):
lia igne gn̾au. Habet ergo aliqua
uim talem aer zideo mõ spis¬
satse. mõ exspandit et purgat ⁊ali¬
as ꝯtrabit delucit ac differt. Hoc
ergo int̾est int̾ acrea et uẽtum qd ĩ¬
ter lacum et flumen. aliq̃ndo ꝑse
ipẽ sol cã ẽ uenti fundẽs rigentem a¬
mum ergo ante lucanos flatus in¬
cipiamus. Qui aut exfluminibo
aut exouallib aut aliquo sinu fe¬
rũtur. nullus exhiis ꝑtinax ẽ set
cadit fortiore iam sole nec fertur
ultra t̾rarum ꝯspectum. Hocuẽto¬
rum genus incipit uere nõ ultͣ esta¬
tem durat. Et inde maxime uenit
ubi aq̃rum plurimum ⁊ motium
est. plana licet habundãt a quis ca¬
quem greci encolpian uocant. Qͥc¬
ꝯuid exse paludes et flummaremit¬
tunt. id aut ⁊ multũ et assiduum ẽ
ꝑdiem solis augĩtum ẽ. nocte nõ
exauritur.⁊motib ĩ clusum. in u¬
nam regione colligitur. cum illa ĩ¬
pleuit etiam se nõ capit s expͥmi¬
tur aliquo ⁊ inunam ꝑtem ꝓceclit

Expanded text:
lia igne generari. lia igne generari. uim uitalem aer et ideo modo spissat se modo expandit et purgat et alias contrahit diducit ac differt. Hoc ergo interest inter aera et uentum quod inter lacum et flumen. Aliquando per se ipse sol causa uenti est fundens rigentem aocedant. Primum ergo antelucanos flatus inspiciamus, qui aut ex fluminibus aut ex conuallibus aut aliquo sinu feruntur. Nullus ex his pertinax est sed cadit fortiore iam sole nec fert ultra terrarum conspectum. Hoc uentorum genus incipit uere, non ultra aestatem durat et inde maxime uenit ubi aquarum plurimum et montium est. Plana, licet abundent aquis, caquem Graeci G–egkolpian uocant? Quicquid ex se paludes et flumina remittunt id autem et multum est et assiduum, per diem solis alimentum est, nocte non exhauritur et montibus inclusum in unam regionem colligitur; cum illam impleuit et iam se non capit, exprimitur aliquo et in unam partem procedit:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundius aliquid timẽmus. ¶ Nũ¬
quid ergo hoc uerius ẽ dicere młta
exom̃i ꝑte t̾rarum et assidua ferri i¬
corpuscula que cum eo c̾oac̾uata st̃
deinde extenuari soleceꝑint. qr oñx
quod mangusto dilatatur. spaciuiz
maiuis desiderat uentus existunt. Q
stimo aquaꝵ t̾rarumq euaporatõ¬
nes. exhiis gͣuitatem aeris fierid
inde solui impetum cum q̃ denpsa
stet̾ant ut ẽ necẽẽ extenuata nitut
inampliorem locum:ego uõ ⁊ bãc
iudico. ¶Cetͣm illa ẽ longe ualẽtior
ueriorꝙ habere aera naturalẽ uĩ
mouendi se. nec aliide ꝯipere. s in¬
ec̃ illi ut aliarum rerum ita huius
datas uires quib  mouẽmus aera
aut relictum mercem et magitab¬
tum suum habeat. etiam uentis qe¬
scentib. nec enim alit̾ aĩalia edere
muscum quoq ĩnasci aquis her¬
bosa quedam uidemus sũmo ĩua¬
cantia.¶Est ergo aligo maqua
uitale. deaqua dico ignis qui oĩa
ꝯsumit q̃dam creat.⁊ qd uidcri nõ
pot simile iũ tamen ueruis ẽ aĩa¬

Expanded text:
immundius aliquid timeremus. Numquid ergo hoc uerius est dicere, multa ex omni parte terrarum et assidua ferri corpuscula? Quae cum coaceruata sunt, deinde extenuari sole coeperunt, quia omne quod in angusto dilatatur, spatium maius desiderat, uentus existit. Quistimo, aquarum terrarumque euaporationes; ex his grauitatem aeris fieri, deinde solui impetu, cum quae densa steterant, ut est necesse, extenuata nituntur in ampliorem locum? Ego uero et hanc iudico. Ceterum illa est longe ualentior ueriorque, habere aera naturalem uim mouendi se nec aliunde concipere sed inesse illi, ut aliarum rerum, ita huius datas uires quibus nos moueremus, aera autem relictum inertem et inagitabitum suum habeat etiam uentis quiescentibus? Nec enim aliter animalia ederet; muscum quoque innasci aquis et herbosa quaedam uidemus summo innatantia: est ergo aliquid in aqua uitale. De aqua dico? Ignis, qui omma consumit, quaedam creat et, quod uideri non potest simile ueri, tamen uerum est, anima
Abbreviated transcription (Latin):
pauerunt. tãtum effice quãtum
conatus es et illa que tecrim in
aĩo tulisti tracta adsũmam sa¬
piens eris si clauseris aures quib
ceram parum est obedere firmi

Expanded text:
paverunt; tantum effice, quantum conatus es, et illa quae tecum in animo tulisti, tracta. Ad summam sapiens eris, si cluseris aures, quibus ceram parum est obdere; firmi
Abbreviated transcription (Latin):
psuasit. iurum se bonum eẽ ut¬
que uir bonus tam cito. nec fieri
põt.nec intelligi. scis quem nũc
uirum bonum dicam. huius

Expanded text:
suasit virum se bonum esse ? Atqui vir bonus tam cito nec fieri potest nec intellegi. Scis quem nunc virum bonum dicam ? Huius
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiẽs cogitauĩs puerum ⁊¬
est dumittit ceterum frequet
deillo loquere. et memoriam
euis quãtum potes celebra q̃
adte sepus reuertetur. si erit siñ
aceruitate uentura. nemo eni
libent tristi cõ uersatur ne duz
tristicie. siquor sermoes eius. Si
quos quauis paruuli iccos cum
uoluptate audieras. ¶Sepere¬
pete potuisse illum implere spes
tuas quas pat̾na mente conce¬
ꝑas audacter affirma obluusci.
quidem suoruz acmemoriam
cum corporib afferre et effusissi¬
me flere meminisse parcissie¬
ĩhumani animi est. Sic aues
sic fete suos diligunt quaꝵ cõ¬
traria ac cõcitatus est amor ⁊ pe

Expanded text:
Quotiens cogitaveris puerum Quotiens cogitaveris puerum est, dimittit. Ceterum frequenter de illo loquere et memoriam eius, quantum potes, celebra. Quae ad te saepius revertetur, si erit sine acerbitate ventura; nemo enim libenter tristi conversatur, nedum tristitiae. Si quos sermones eius, si quos quamvis parvoli iocos cum voluptate audieras, saepius repete; potuisse illum implere spes tuas, quas paterna mente conceperas, audacter adfirma. Oblivisci quidem suorum ac memoriam cum corporibus efferre et effusissime flere, meminisse parcissime,—inhumani animi est. Sic aves, sic ferae suos diligunt, quarum concitatus est amor e
Abbreviated transcription (Latin):
quos amisimus retc̃tamus ⁊ in¬
est quiddam dulce tristicie cum
cocurrũt ẜmones corum iocũ di
conu̾satio illaris offȯsa pietas
tunc occuli uelut ĩgaudio rela¬
xãtur. his indulgemus illis m̃¬
cimur nõ est itaq quod lacriãs
ꝓpter cutũstantem assidẽtẽq a¬
ut contineas. iut expͥmas. nec
cessant nec fluũt uiquã tam
turpit̃ quã fingũtur eant sua spõ¬
te. Ire aut possũt placidis atq
compositis. Sepe salua sapiẽtis
auctoritate fluxerunt. tantotẽ¬
ꝑam̃ito ut illis. nec humaĩtas nec
lugentium scena nichil erat nͥ
quod ueris dabatur affectib.¬
¶ Est aliquis et dolendi decor hic
sapiẽti ẜuãdus est .¶ Et quẽad¬
modum incetiͣs reb ita et in la¬
crimis aliquid sat est. ¶ Inpru¬
dẽtium ut gaudia sic dolores exũ¬
diuere. ¶ Equo aĩo excipe neci̾a
quid incredibile quid nonũ ene¬
catur. quã multis uitalia emũt
quã multi post luctũtuum lugã

Expanded text:
quos amisimus, retractatur. Et inquos amisimus, retractatur. Et inest quiddam dulce tristitiae, cum occurrunt sermones eorum iucundi, conversatio hilaris, officiosa pietas; tunc oculi velut in gaudio relaxantur. His indulgemus, illis vincimur. " Non est itaque, quod lacrimas propter circulum adstantem adsidentemque aut contineas aut exprimas; nec cessant nec fluunt umquam tam turpiter quam fmguntur; eant sua sponte. Ire autem possunt placidis atque compositis. Saepe salva sapientis auctoritate fluxerunt tanto temperamento, ut illis nec humanitas nec lugentium scaena, nihil erat nisi quod veris dabatur adfectibus. Est aliquis et dolendi decor; hic sapienti servandus est et quemadmodum in ceteris rebus, ita etiam in lacrimis aliquid sat est; inprudentium ut gaudia sic dolores exundavere. " Aequo animo excipe necessaria. Quid incredibile, quid novum evecatur, quam multis vitalia emuntur, quam multi post luctum tuum lugent!
Abbreviated transcription (Latin):
plunum exẽplum compõl. nec
quid oporteat set quid soleat ⁊¬
spicere anatura discedimus ppło
nedainus nullius rei bono auc
borirbac resicut in his om̃ibꝰĩ¬
cõstatissimo. iidet aliquẽ fortẽ
in luctu suo imꝑium uocat et
effatumuidet a liquem collaban¬
tem et corpori affusum. effemĩa¬
tum ait ⁊eneruem. Oĩaitaꝙ ad
rationem reuocãda sunt. Stultiꝰ
ud̃ nichil est quam farria cap¬
tare tristicie et lacrmas apbare
quas urdico sapienti uiro abas ꝓ¬
missas catere. alias nisu allatas
dicam quid intersit cum p̾mi
tuu nundus aceriu funeris ꝑ¬
culit cum tenemus corpus excõ¬
pleru nr̃o inigne trãsiturum ⁊
lacrimas naturalis necͣcitas exp̃¬
mit et spiritus ictu doloris ĩpul¬
susquẽadmodu totum corpus
qͣuerit ita ccłes quib adiace¬
tem humorem ꝑ primit expel¬
lit hee hec lacrime ꝑelisionem ca¬
dũt nolentib. aliẽsunt quib ⁊
exitum damus cum memoria eoꝵ

Expanded text:
plurium exempla componi nec plurium exempla componi nec quid oporteat, sed quid soleat, aspicere. A natura discedimus, populo nos damus nullius rei bono auctori et in hac re sicut in aliis omnibus inconstantissimo. videt aliquem fortem in luctu suo: impium vocat et efferatum; videt aliquem conlabentem et corpori adfusum: effeminatum ait et enervem. Omnia itaque ad rationem revocanda sunt. Stultius vero nihil est quam famam captare tristitiae et lacrimas adprobare, quas iudico sapienti viro alias permissas cadere, alias vi sua latas. " Dicam quid intersit. Cum primus nos nuntius acerbi funeris perculit, cum tenemus corpus e complexu nostro in ignem transiturum, lacrimas naturalis necessitas exprimit et spiritus ictu doloris inpulsus quemadmodum totum corpus quatit, ita oculos, quibus adiacentem umorem perpremit et expellit. Hae lacrimae per elisionem cadunt nolentibus nobis; aliae sunt, quibus exitum damus, cum memoria eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
et irifuncre ipõ erigere uultũ uolo
et aĩum nec contrahi quidem pa¬
tior minime ibumanitas ẽ ista
nõ uirtus funera suoꝵ isdẽ ocłio
quib ip̃os uitere. neccomionĩ
aopͥma familiariu diuulsioe.
pͥutu aũt me uetare quedam q̃
nõsunt sin iuris extidur etiã ret¬
nẽtib lacrime et aĩum ꝓfusele¬
uant quid ergo esc ꝑmittamus
illis cadere nõ imꝑemus fluant
quãtum affectus eiecerit nõ quã¬
tum poscet imitatio. nichil uõ
merori adiciamꝰ. necillumad
alienum augeamꝰ exẽplũ plus
ostentatio toloris exigit quaz
dolor quoties quisq sibi tristic
est clarius cũ audintur gemũt
et taciti quitiq dũ sec̾tum est
cũ aliquos uidere infletus nouoc
excitatur. tũc capiti suo manꝰ
ingerut qd̃ potuerãt facere nł¬
lo ꝓhibe̾te liberius tuc̃ mortem
comp̃cantur sibitũc lectulo de¬
uoluũtur.sine spectatore cessat
dolor ser nos ut maliis rebus
ita in hac quoꝙ uicium hoc ad

Expanded text:
et in funere ipso rigere vultum volo et in funere ipso rigere vultum volo et animum ne contrahi quidem patior ? Minime. Inhumanitas est ista, non virtus, funera suorum isdem oculis, quibus ipsos, videre nec commoveri ad primam familiarium divulsionem. Puta autem me vetaresunt sui iuris. Excidunt etiam retinentibus lacrimae et animum profusae levant. Quid ergo est ? Permittamus illis cadere, non imperemus, fluat, quantum adfectus eiecerit, non quantum poscet imitatio. Nihil vero maerori adiciamus nec illum ad alienum augeamus exemplum. Plus ostentatio doloris exigit quam dolor: quotus quisque sibi tristis est! Clarius, cum audiuntur, gemunt et taciti quietique dum secretum est, cum aliquos videre, in fletus novos excitantur. Tunc capiti suo manus ingerunt, quod potuerant facere nullo prohibente liberius, tunc mortem comprecantur sibi, tunc lectulo devolvuntur; sine spectatore cessat dolor. Sequitur nos ut in aliis rebus, ita in hac quoque hoc vitium, ad
Abbreviated transcription (Latin):
reuerti licet. cuiante lassitudi¬
nem paratum est iter. ¶ Uita
nec bonum. nec malum est bõt
ac mali locus est. Ita nichil ille
ꝑdit nisi aleam indãpnum cẽ¬
ciorem potuit euadere modestuᷤᷤ
et prudens potuit subcura tua
imeliora formari set quod iu¬
stius timetur potuit enim fieri
plurib similis. aspice illos inue¬
nes quos exnobilissims domib
marenã luxuria ꝓiecit aspice illo
qui suã alienamq libidĩez exerdẽt
mutuo impudici quorum nlłe
sincebrietate nullus sine aliquo
insigni flagicio dies exit plus ti¬
meri quã sꝑari potiusse mai festõ
erit. ¶Nondebes itaq causas
doloris arcescere.necleuia in co¬
mioda indignãdo cumulare ñ
ortor ut nitans et surgas. nõta
maledete uidico. ut tibi aduer¬
sus ħtotam putem uirtute ad¬
notata. nõ est goloriste set m̃s¬
suc tu illum dolorem facis. ¶S¬
ne dubis phylosophia multu¬
ꝓficit si puerũ nutriti adhuc qua
patrinotiorẽ animo fertitesiteras
quid nũc egoduncrm suacio

Expanded text:
reverti licet, cui ante lassitudinem peractum est iter ? Vita nec bonum nec malum est; boni ac mali locus est. Ita nihil ille perdidit nisi aleam in damnum certiorem. Potuit evadere modestus et prudens, potuit sub cura tua in meliora formari, sed, quod iustius timetur, potuit fieri pluribus similis. Aspice illos iuvenes, quos ex nobilissimis domibus in harenam luxuria proiecit; aspice illos, qui suam alienamque libidinem exercent mutuo inpudici, quorum nullus sine ebrietate, nullus sine aliquo insigni flagitio dies exit; plus timeri quam sperari potuisse manifestum erit. "Non debes itaque causas doloris accersere nec levia incommoda indignando cumulare. Non hortor, ut nitaris et surgas; non tam male de te iudico, ut tibi adversus hoc totam putem virtutem advocandam. Non est dolor iste, sed morsus; tu illum dolorem facis. "Sine dubio multum philosophia profecit,si puerum nutrici adhuc quam patri notiorem animo forti desideras. Quid ? Nunc ego duritiam suadeo
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla sapienti naturalia animi¬
corporis uicia ponũtur. quicꝗd
infixum et ingenitum est lenit
pit quam fatigatis et estuantibus
solet. Quibrdam tremũt genua di¬
cturis quorumdam dentes collidũ¬
tur. Lingua titubat labra corrunt
hec nec disciplina nec usus umquã
excutit. S natura ium suam ex̾cet
apparet. quiboet plus caloris est et
magis quamcum erubuerunt ti¬
mendi sunt. Quare omẽm uerecũ¬
diam effunterint. ut quidam bõi
sangunis sunt ita quidam inci¬
tati et mobiles et cito inos prodeũ¬
uuir bonus cligendus est nobis ac
semper. anͣ oeculos habendus ut sic
rum tollitur sipeccatori testis assisti
uereripõt. ut admemoriam eiꝰ
se componat. atq ordinet. Qui sic
aliquem uereri põt. cito erit uerẽ¬

Expanded text:
Nulla enim sapientia naturalia corporis vitia ponuntur. Quicquid infixum et ingenitum est, lenitur mpit, non aliter quam fatigatis et aestuantibus solet, quibusdam tremunt genua dicturis, quorundam dentes colliduntur, lingua titubat, labra concurrunt. Haec nec disciplina nec usus umquam excutit, sed natura vim suam exercet apparet, quibus et plus caloris est et magis, quam cum erubuerint, timendi sunt, quasi omnem verecundiam effuderint. sanguinis sunt, ita quidam incitati et mobilis et cito in os prodeunvir bonus eligendus est, ac semper ante oculos habendus, ut sic rum tollitur, si peccatori testis assistit. vereri potest, ut ad memoriam quoque se componat atque ordinet! Qui sic aliquem vereri potest, cito erit veren
Abbreviated transcription (Latin):
debetẽe plura sunt que nos terrent
nesis mis ante tempus cum illa q̃
uelut imminentia expauisti. numꝙ̃
ce an certa argumenta sint uenturi
mali plerumq plerumq suspitõi¬
bus laboramus. ⁊ illud nobis illa
quecõficere bellum solet fama. Ne¬

Expanded text:
 Plura sunt que nos terrent ne sis miser ante tempus, cum illa que velut imminentia expavisti, forte ce, an certa argumenta sint venturi mali. Plerumque enim suspicionibus laboramus, et inludit nobis illa, quae conficere bellum solet, fama, m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittẽdum sit qui ppło apud se
dapnum quid fecisse philosophͣ:
nõ erit dubium postquam ꝓsti¬
tuta est. S põt inpenetralib suiᷤᷤ
ostendi.si modo nõ institorem. s
antistite nata est. Uale.

Expanded text:
mittendum sit, quid populo apud se. Damnum quidem fecisse philosophiam non erit dubium, postquam prostituta est. Sed potest in penetralibus suis ostendi, si modo non institorem, sed antistitem nancta est. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
te utea s malorum aspio quã
nullam sit. nefas sinc exepio
quantum condie nequitia ꝓ¬
ficiat quãtum publice priua¬
timq peccatur intelliges sa¬
tsnos ascqui si int̾ pessim os
no nnus ego uero inquis spo
meposse et amplions ordinis
fieri optauerm in hoc nobis
magis quam ꝓmiserĩ poccupa¬
cia districti ꝓudet dicere hoẽsta cꝯlaꝰ
quãtu: nacat at quã grande pre

Expanded text:
te videas malorum, aspice, quam te videas malorum, aspice, quam nullum sit nefas sine exemplo, quantum cotidie nequitia proficiat, quantum publice privatimque peccetur; intelleges satis nos consequi, si inter pessimos non sumus. " Ego vero," inquis, "spero me posse et amplioris ordinis fieri." Optaverim hoc nobis magis quam promiserim; praeoccupatia districti. Pudet dicere: honesta colimus, quantum vacat. At quam grande pr
Abbreviated transcription (Latin):
misimm inere leuit̃ pet̃edis
uel exroto nõ petẽdis. aut ĩmagͥ
p̃tio hre ialiqͦ habẽta uel ĩnlło
affectꝰ sũt motus animi impro¬
lu hilis subici et ꝯcitati qui frx¬
quentes neglectiq fecere inor¬
bum.sicut tistillatio una nͨ
adhecĩmorem adducta tussi
Itaq qui płimum fecere exͣ
morbos sunt effectus adhet ɨ¬
sentiunt ꝑfectui proxim
¶Scd̃m genus est qui et mala
animi maxima ⁊ affectus de
cium illud genus extra mul¬
ta et mala uicia est set non ex̃
omĩa effugit auariciam. s
iram ad hec sentit.Iam nõ so¬
licitatur libidinem ⁊ in hũc
ambitionem sentit. Iam nõ
concupiscit. S ad hec tim et
et inipo metu ad quedam sa¬
tis firmus est quibdam cedit
mortem otẽpnit. dolorem re¬
formidat delxr loco aliquid
cogitemus bn nob̾ agetur. Si
ĩhũc admittimu numerũ
magna felicitate nature mag̾¬
ꝙ ⁊ assidua intentoe studii ẜc
eccupatus graous ¶S ne
hic quitem cotẽpnedus est co¬
lor tercius.cogita quãt im cͥca

Expanded text:
iter petendis vel ex toto non petendis, aut in magno pretio habere in aliquo habenda vel in nullo. Adfectus sunt motus animi inprobabiles, subiti et concitati, qui frequentes neglectique fecere morbum, sicut destillatio una nec adhuc in morem adducta tussim Itaque qui plurimum profecere, extra morbos sunt, adfectus adhuc sentiunt perfecto proximi. Secundum genus est eorum, qui et maxima animi mala et adfectus deptium illud genus extra multa et magna vitia est, sed non extra omnia. Effugit avaritiam, sed iram adhuc sentit; iam non sollicitatur libidine, etiamnunc ambitione; iam non concupiscit, sed adhuc timet. Et in ipso metu ad quaedam satis firmus est, quibusdam cedit. Mortem contemnit, dolorem reformidat. De hoc loco aliquid cogitemus. Bene nobiscum agetur, si in hunc admittimur numerum. Magna felicitate naturae magnaque et adsidua intentione studii secundus occupatur gradus; sed ne hic quidem contemnendus est color tertius. Cogita, quantum circa
Abbreviated transcription (Latin):
tium genus dequo loquutus
ita complectuntur ut illos di¬
cant iam effugisse morbos a¬
nimi affectus nõdum et ad¬
hxec inlubrico stare. quia nẽo
sit extra picłm stare malitie
nisi quitotam eam excussit
Nemo autem illam excussit
nisi qui ꝑilla sap̃iam assup̃¬
sit. ¶Euro inter morbos a
iam dixi. nũc quoq te ad mo¬
nebo. morbi sunt in uet̾ata
uicia et dura ut auaricia ut
ambitio numia. altius hec ãi¬
mum implicuerunt.⁊ ꝑpe¬
tua eius mala eẽ ceꝑunt. ut
breuit̃ finiam. morb est ui¬
cium inprauo ꝑtinax. tam¬
quam ualde expectenda sunt

Expanded text:
tium genus, de quo locutus sum, ita complectuntur, ut illos dicant iam effugisse morbos animi, adfectus nondum, et adhuc in lubrico stare, quia nemo sit extra periculum malitiae, nisi qui totam eam excussit. Nemo autem illam excussit, nisi qui pro illa sapientiam adsumpsit. Quid inter morbos aniam dixi. Nunc quoque te admonebo: morbi sunt inveterata vitia et dura, ut avaritia, ut ambitio; nimio artius haec animum inplicuerunt et perpetua eius mala esse coeperunt. Ut breviter finiam, morbus est iudicium in pravo pertinax, tamquam valde expetenda sint
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aliqua parum solubria
discentio abhis qui influctus
medios eunt et tumultuosã
ꝓbantes uitam cotidie cum
difficultatib rerum magno
animo colluctant᷑. sapiens
ferer ista nõ eliget. Et inallet
in pace eẽ quam inpugna. Nõ
multum ꝓtest sua uia ꝓiecis¬
se sicum alienis rixandum est.
Triginta in quis tyrampni socrã¬
tem circuistet̾unt nec potue

Expanded text:
alescent! sunt aliqua parum salubria. alescent! sunt aliqua parum salubria. Dissentio ab his, qui in fluctus medios eunt et tumultuosam probantes vitam cotidie cum difficultatibus rerum magno animo conluctantur. Sapiens feret ista, non eliget, et malet in pace esse quam in pugna. Non multum prodest vitia sua proiecisse, si cum alienis rixandum est. " Triginta," inquit, " tyranni Socraten circumsteterunt nec potue
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid facis ꝯtrate facis. et
motu ipõ notes tibi. Egrum
enim concutis. At cum istuc
cremeus malum. Omĩs mu¬
tatio loci iccunda fiet. Inulti¬
mas expellaris terras licet in
cola linbarie angulo collacr¬
ris. hospitalis tibi illa qualis¬
cumq sedes erit magis quis
ueneris quam quo int̾est et
iteo nulli adicere deberus a¬
one iiuedum est. Non sum
uini angulo natus patria mea
totus hicmundus est. Quod
siliqueret tibi nõ ammirareris
nichil adiuua regionum uai̾¬
etatib quas subinde porum
tedio migras. Prima enim q̃¬
si cẽm tuam decederes. Nunc
pegrinaris.set erras ⁊ agre. ac
lecum ex loco mutas: cum il¬
lud quod queris bñ uiuere o
omni leco positum sit. Num
quid tam tubidum fieri põt
quam forum. Ibi quoq licet
quiete uiuere si necesse sit. s si
liccat disponere se. conspectum
quoq ex icuua fori prccul fu¬
giam namut loca grauia etiã
nimissimani ualitũom em tẽp¬

Expanded text:
Quicquid facis, contra te facis et Quicquid facis, contra te facis et motu ipso noces tibi; aegrum enim concutis. At cum istud exemeris malum, omnis mutatio loci iucunda fiet; in ultimas expellaris terras licebit, in quolibet barbariae angulo conloceris, hospitalis tibi illa qualiscumque sedes erit. Magis quis veneris quam quo, interest, et ideo nulli loco addicere debemus aone vivendum est: " Non sum Uni angulo natus, patria mea totus hic mundus est." Quod si liqueret tibi, non admirareris nil adiuvari te regionum varietatibus, in quas subinde priorum taedio migras. Prima enim qsi omnem tuam crederes. Nunc non peregrinaris, sed erras et agens ac locum ex loco mutas, cum illud, quod quaeris, bene vivere, omni loco positum sit. Num quid tam turbidum fieri potest quam forum ? Ibi quoque licet quiete vivere, si necesse sit. Sed si liceat disponere se, conspectum quoque et viciniam fori procul fugiam. Nam ut loca gravia etiam firmissimam valitudinem temp
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑegrinatõne tam longa
et tot locorum ueritatib nõ di¬
scussisti tristiciam grauitatem¬
q mentis. animum debes mu¬
tare çelumno. licet uastum
traic̃ceris mare. licet ut ait uir¬
gilius nost̾ t̾req urbesq reced¬
dant. Sequẽtur te quocumq
ꝑuenis uicia hoc idem queren¬
ti curdam socrates ait. Quid
miraris nichiltibi pegrinatõe
prodẽe cum te circumferas.
premit te cadem causa. que
expulit. Quid t̾rarum iunae̾
nouitas põt. Quid cegnitio
urbium aut locorum. In irri¬
tum ceclit ista iactatio queris
te fuga ista nõ adiuuet. ¶ecũ
fugit. Honus animi deponẽ¬
dum est. nõ ante tibi ullus pla¬
cebit locus. Talem nũc habi¬
tum mnunum eẽ cogita. qualẽ
uirgilius noster. natis inducit
iam cõcitata et instigata dete
multumq habentis. in se spũs
nõsui baccatur uates magnͦ
sipectore possit excutit seneũ
uadis huc illuc ut excuscias in¬
sitens pondiis quod ip̃a iactati¬
oneinomodius fit sicut naui
honcra inmota minus urgẽt

Expanded text:
quod peregrinatione tam longa et tot locorum varietatibus non discussisti tristitiam gravitatemque mentis? Animum debes mutare, non caelum. Licet vastum traieceris mare, licet, ut ait Vergilius noster, Terraeque urbesque recedant, sequentur te, quocumque perveneris, vitia. Hoc idem querenti cuidam Socrates ait: " Quid miraris nihil tibi peregrinationes prodesse, cum te circumferas ? Premit te eadem causa, quae expulit." Quid terrarum iuvare novitas potest ? Quid cognitio urbium aut locorum ? In inritum cedit ista iactatio. Quaeris quare te fuga ista non adiuvet ? Tecum fugis. Onus animi deponendum est; non ante tibi ullus placebit locus. Talem nunc esse habitum tuum cogita, qualem Vergilius noster vatis inducit iam concitatae et instigatae multumque habentis in se spiritus non sui: Bacchatur vates, magnum si pectore possit Excussisse deum. Vadis huc illuc, ut excutias insidens pondus, quod ipsa iactatione incommodius fit, sicut in navi onera inmota minus urgent,
Abbreviated transcription (Latin):
stant alter sustinẽt tota rerum
natura umbra est aut inanisa¬
ut fallax nõ facile dixerim
magna irascar.illos qui nos ni¬
chil scire uoluerunt. anillis qui¬
ne hec qui ne hec quidem nobis
reliquerunt nichil scire. Uale.

Expanded text:
stant, aiunt, sustinent ? Tota rerum natura umbra est aut inanis aut fallax. Non facile dixerim, utris magis irascar, illis, qui nos nihil scire voluerunt, an illis, qui ne hoc quidem nobis reliquerunt, nihil scire. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
tur nõ tesment transire. alĩ elidẽ¬
tur. alii cadent. Res est inquie¬
ta felicitas. Ipã se exagitat. mouet
cerebrum non uno genere.alios
ĩ aliud irritat. hos impotentiam. il¬
los in lucuriam. Hoc inflat. il¬
los mollit. et totos resoluit. At bñ
aliquis illam fert sic quomoto
uinum. Ita ꝙ nõ est quod tibi

Expanded text:
tur, non desinent transire; alii elidentur, alii cadent. Res est inquieta felicitas; ipsa se exagitat. Movet cerebrum non uno genere; alios in aliud irritat, hos in potentiam, illos in luxuriam. Hos inflat, illos mollit et totos resolvit. "At bene aliquis illam fert." Sic, quomodo vinum. Itaque non est quod tibi
Abbreviated transcription (Latin):
utrum auarus an prodigus
nõ habet. Iste quem tu felicem ã¬
mirãtib credis. Sepe dolet. sepe ⁊¬
spirat. multi illum cõmittantur
Mel musce sequẽtur cadau̾a luoi.
fium̃to formice p̃dam sequitur ista

Expanded text:
 Si prodigus non habet. Iste, quem tu felicem credis, sepe dolet, sepe suspirat. 'Multi illum comitantur'. Mel musce sequuntur, cadavera lupi, frumenta formicae; praedam sequitur ista
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptum. Stulta uita in grata
est. trepida. tota infuturum fer¬
tur. Quis hoc inquis dicit. Idez
qui supra quamtunuc̃ uitam
dici existimas stultam babe ꝯ
⁊ysionis nõ ita ẽ. N ostra dicit᷑
quosceca cupiditas innocituã
fertur num quam saciatur pci¬
pitat. quib siquid satis eẽ pos¬
sct. fuisset. qui nõ cogitamꝰ quã
iccundum sit poscere nichil pos¬
sidere quam magnificum sit ⁊¬
plenum ẽẽ nec exfortuna pẽtẽ
Subinde itaꝙ lucili quam mł¬
ta sis ꝯsequutus recordare cum
aspexeris quot te antecedant
cogita quot sequantur. Siuis
gͣtus eẽ ad u̾sus deos gadu̾sus
uitam tuam cogita quam mł¬
tos antecesẜis. Quro tibi cum
cct̾is  te ip̃e antecessisti. finẽ oꝯsti
ista insidiosa bona. ⁊ spantibus
meliora quam assequutis. Si
quid in illis eẽt solidi aliq̃nto¬
⁊ ad implerent. Nunc aretiũ
sitĩ concitant initãt̃ sponsi i
apꝑatus. Et quid futuri tem¬
poris incerta sors uoluit. Qre

Expanded text:
praeceptum: " Stulta vita ingrata praeceptum: " Stulta vita ingrata est et trepida; tota in futurum fertur." "Quis hoc," inquis, " dicit ?" Idem qui supra. Quam tu nunc vitam dici existimas stultam ? Babae et Isionis ? Non ita est; nostra dicitur, quos caeca cupiditas in nocitura, certe numquam satiatura praecipitat, quibus si quid satis esse posset, fuisset, qui non cogitamus, quam iucundum sit nihil poscere, quam magnificum sit plenum esse nec ex fortuna pendere. Subinde itaque, Lucili, quam multa sis consecutus recordare. Cum aspexeris, quot te antecedant, cogita, quot sequantur. Si vis gratus esse adversus deos et adversus vitam tuam, cogita, quam multos antecesseris. Quid tibi cum ceteris ? Te ipse antecessisti. Finem constiista insidiosa bona et sperantibus meliora quam adsecutis. Si quid in illis esset solidi, aliquando et inplerent; nunc hauriendum sitim concitant. Mittantur speciosi apparatus. Et quod futuri temporis incerta sors volvit, quare
Abbreviated transcription (Latin):
possis dictare. possis loqui. possis
audire. quorum uł ne ambu¬
latio quidem uetat fieri snec tu
intentionem uotis ꝯtepseris ꝙͣ
ueto te ꝑgradus et certos mos
extollere deinde deprimere. Qs
si uelis. Dindequead molum
ambules discere admitte istos
quos noua artificia decuit fa¬
mes. erit qui gradus tuos tuo¬
temꝑet ⁊ bucas edentis obẜuet
et intantum ꝓcedat inꝙ̃tum a¬
udaciã euis patiẽtie c̾dulirate
ꝓlux̃is. Quid gͦ aclamore ꝑtinꝰ
et asũma ꝯtẽtoe uox tua incipit.
usq eo naturale est paulasi ĩcitai̾
ut litiganteᷤᷤ quoꝰ aẜmone mai¬
piant aducciferatõem tñseant.
Nemo statim ꝗritum fidem in¬
plorat. Ergout cumq tibi ĩ¬
petus animi suaserit mõ uche
uocaris. q̃r descendat. nõ decidat
to et rustico more deseuiat. No
enim idagimus ut exerceatu
uox s ut exerceat. Detͣxit tibi
nõ pusillum negocii una mer¬
cedula et unum grecum adħ
beneficia acceder. Ecce insigne

Expanded text:
possis dictare, possis loqui, possis possis dictare, possis loqui, possis audire, quorum nihil ne ambulatio quidem vetat fieri. Nec tu intentionem vocis contempseris, quam veto te per gradus et certos modos extollere, deinde deprimere. Quid si velis deinde quemadmodum ambules discere ? Admitte istos, quos nova artificia docuit fames; erit qui gradus tuos temperet et buccas edentis observet et in tantum procedat, in quantum audaciam eius patientia et credulitate produxeris. Quid ergo ? A clamore protinus et a summa contentione vox tua incipiet ? Usque eo naturale est paulatim incitari, ut litigantes quoque a sermone incipiunt, ad vociferationem transeunt. Nemo statim Quiritium fidem inplorat. Ergo utcumque tibi impetus animi suaserit, modo vehvocarisque, descendat, non decidat; to et rustico more desaeviat. Non enim id agimus, ut exerceatur vox, sed ut exerceat. Detraxi tibi non pusillum negotii; una mercedula et unum Graecum ad haec beneficia accedet. Ecce insigne
Abbreviated transcription (Latin):
actus est si bñ desudaui̾nt si
in locum cuis quod gefluxit
multu potõis altrrs in ieunio
iture egresẜũt. bibere et sudare
uita cardiaci est. Sũt exercitati¬
ones et faciles et breues que c
corpus et sincmora lassent et
temꝑi pareant cuius p̃cipua
ratio habenda est cursus et cum
aliquo pondẽ manus moteet
saltus uel ille qui corpusinal¬
tum leuat. uł illequi in lõgu
mittit. uł ille ut itadicam sal¬
taris aut ut ꝯtu meliosus dicã
fullomiꝰ. Qdliber exhiis elige
usu fit facile. Quicqd facies
cito retdi acorpore. ad animum
Illum noctib acdiebꝰ exerceli¬
bore modico alitur ille hãc excit¬
tõem nõ frigus nõ estus impe¬
diet. nec senectus quidem. Id bo¬
num cura quod uetustate fit me¬
lius. nec ego te iulto semꝑ mimi¬
nere libro ant pugillaribo. dan¬
dum est aliquod int̾uallum aĩ¬
mo itatam̃ ut no resoluatur. s
remittatur. Gestatio⁊ corpꝰ ꝯu¬
tit et studio nõ officit. possic legẽ

Expanded text:
actus est, si bene desudaverunt, si actus est, si bene desudaverunt, si in locum eius, quod effluxit, multum potionis altius ieiunio iturae regesserunt. Bibere et sudare vita cardiaci est. Sunt exercitationes et faciles et breves, quae corpus et sine mora lassent et tempori pareant, cuius praecipua ratio habenda est: cursus et cum aliquo pondere manus motae et saltus vel ille, qui corpus in altum levat, vel ille, qui in longum mittit, vel ille, ut ita dicam, saliaris aut, ut contumeliosius dicam, fullonius; quoius libet ex his elige usum rudem, facilem. Quicquid facies, cito redi a corpore ad animum. Illum noctibus ac diebus exerce; labore modico alitur ille. Hanc exercitationem non frigus, non aestus inpediet, ne senectus quidem. Id bonum cura, quod vetustate fit melius. Neque ego te iubeo semper inminere libro aut pugillaribus; dandum est aliquod intervallum animo, ita tamen ut non resolvatur, sed remittatur. Gestatio et corpus concutit et studio non officit; possis legere,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuatus etatem pͥmis epłe uerb̾
adicere. siuales b̃n est. et ego
ualeo. Necte nos dicunus. si
philosopharis bene est. ualere
enim hoc demum est. Sine hoc
egeranimus. Corpꝰ quoq eti¬
am simagnas hãbet uires nõ
alit̾ quam furiosi aut ftenenci
ualidum est. Ergo hanc p̾cipue
ualitudinem cura. deinte⁊ il¬
lam scd̃am que nõ magnos
tio exercendilacertos⁊ dilatan¬
dicericem aclata firmandi
Cum tibi fellit sagia cessent
et tori creuerint nec uires un¬
quam opimi bouis nec pond̾
cquabis. Adice nũc quod mi¬
iore corporis sarcina animꝰ
cliditur.⁊ minus agilic est.
Itaq quantum potes cutũ¬
scribe corpus tuum. animo
locum laxa. Multa sequũt
incomoda huic deditos cux̾
primum ex̾citatõres quaꝵ
labor spiritum exaurit. et in¬
habilemintentõni ac studuo
acͥorib reddit. Deinde copia
ciborum subtilitas impecdit᷑
Accedunt pessime notoman¬
cipia in magistium recepta¬
homines int̾oleum et uinũ
occupati quib aduotum dies

Expanded text:
atus aetatem, primis epistulae verbis adicere: " Si vales bene est, ego valeo." Recte nos dicimus: " Si philosopharis, bene est." Valere autem hoc demum est. Sine hoc aeger est animus. Corpus quoque, etiam si magnas habet vires, non aliter quam furiosi aut phrenetici validum est. Ergo hanc praecipue valitudinem cura, deinde et illam secundam, quae non magno tio exercendi lacertos et dilatandi cervicem ac latera firmandi; cum tibi feliciter sagina cesserit et tori creverint, nec vires umquam opimi bovis nec pondus aequabis. Adice nunc, quod maiore corporis sarcina animus eliditur et minus agilis est. Itaque quantum potes, circumscribe corpus tuum et animo locum laxa. Multa secuntur incommoda huic deditos curae; primum exercitationes, quarum labor spiritum exhaurit et inhabilem intentioni ac studiis acrioribus reddit. Deinde copia ciborum subtilitas inpeditur. Accedunt pessimae notae mancipia in magisterium receptahomines inter oleum et vinum occupati, quibus ad votum dies
Abbreviated transcription (Latin):
runt aĩum eius infrĩgere.i
tus una est. Hanc qui contep̃¬
sit. inquantalibet turba dñan
tis noticia peccati. Egregie i¬
michi hec dixisse uidetur epi

Expanded text:
runt animum eius infringere." tus una est. Hanc qui contempsit, in quantalibet turba dominatis notitia peccati." Egregie mihi hoc dixisse videtur Epi
Abbreviated transcription (Latin):
colorum ꝓprietas coculus intel¬
ligat. Anigro album etiã nullo
monẽte dissinguis. ¶ Multis cõ
p̃ceptis eget animus ut uidat ꝗd
agendum sic inuita quã quam
occulis quop egros medicus non
rantũ curat. sec etiam monet. nõ
est inquid quod ꝓtinus in becilã
aciem comittas inꝓbolumini
atenebris primu adumbrosa ꝓ¬
cede deinde plus aude ⁊ paulatim
clara lucem pati assuesce. nichil
est quod post cibum stuteas. nõ est
quod plenis occłis actumẽcibo iy¬
peres afflatũ et iĩ frigoris ĩ hos occũ¬
rentis euita. ¶ Alia eiꝰmodi que
nõ minus quam medicam̃ eta ꝓ

Expanded text:
colorum proprietates oculus intelcolorum proprietates oculus intellegat, a nigro album etiam nullo monente distinguet. Multis contra praeceptis eget animus, ut videat, quid agendum sit in vita; quamquam oculis quoque aegros medicus non tantum curat sed etiam monet. " Non est," inquit, " quod protinus inbecillam aciem committas inprobo lumini; a tenebris primum ad umbrosa procede, deinde plus aude et paulatim claram lucem pati adsuesce. Non est quod post cibum studeas, non est quod plenis oculis ac tumentibus imperes; adflatum et vim frigoris in os occurrentis evita "; alia eiusmodi, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
ris beit exualitudie. ¶Ata ai mala
ualitudo est. Siquis furioso p̃cepta
det quomo lequi tebeat. quomͦ ꝓte¬
dere. quomo ĩpnblico se gerẽ. quo¬
modompriuato serit ip̃o que mõe¬
bit insamor. Set sibilis nigra curã¬
da est ⁊ ip̃a furoris causa remoue¬
da.Idem inħ̾ alio animi furore faci¬
ẽdum est. ipẽ discuti debet. alioqu
adbibet inuanum monetium u̾ba
hec abaristone dicũt̃. ¶Cui resp̾o¬
debimus adsingła primum adu̾¬
suc illud q̃uod at siquid obstati
occulo ⁊ impedit debere remouen
fateor huicnõ opus ẽẽ p̃ceptis adu
dẽdum. s remedio quo purgetur ⁊¬
acies et officiente sibi moram effu¬
giat. Natura est undemus cui usu
sui recdit qui remouit obstantia.
Nuid aũt cuiq debeatur officio nã
nos decet. deinde cuius curata suf¬
fusio est. is nõ ꝓtinus cum uisum
recipit aliis quoq põt redelere mi¬
licia libãtur et libãt nõ opus est ex¬
ortatõre. neq ꝯsilio quidem ut

Expanded text:
ris traxit ex valitudine, altera animi mala ris traxit ex valitudine, altera animi mala valitudo est. Si quis furioso praecepta det, quomodo loqui debeat, quomodo procedere, quomodo in publico se gerere, quomodo in privato, erit ipso, quem monebit, insanior. Ei bilis nigra curanda est et ipsa furoris causa removenda. Idem in hoc alio animi furore faciendum est. Ipse discuti debet; alioqui abibunt in vanum monentium verba." Haec ab Aristone dicuntur; cui respondebimus ad singula. Primum adversus illud, quod ait, si quid obstat oculo et inpedit visum, debere removeri. Fateor huic non esse opus praeceptis ad videndum, sed remedio, quo purgetur acies et officientem sibi moram effugiat. Natura enim videmus, cui usum sui reddit qui removet obstantia. Quid autem cuique debeatur officio, natura non docet. Deinde cuius curata suffusio est, is non protinus eum visum recepit, aliis quoque potest reddere; malitia liberatus et liberat. Non opus est exhortatione, ne consilio quidem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
decreta facruant. Ergo tale p̾cipiendi
genus nil agit p̃terea si ẜcepta sĩgłis
damus inop̾hensibile opus ẽ. alia ei
dare debemus fenerãti. aliatollenti a¬
grum. alia negocianti alia regum a¬
micicias sequeti. ¶Alia pares. alia
inferiores .amator in matrimõio
precipias. quom̃o uiuat cũ uore
aliquis quã uirginẽ duxit. quomo
cũ ea que aliciuus ance matͥmõium
exꝑta est. Quc̃admodum cũ locuple¬
te queadmodũ cum indotata. Anñ
putas aliquid ẽc̃ discriminis inter
et puellam. int̾matrem et nou̾caz
omẽc spẽs completi nõ possumuc
At qui singule ꝓpria erigunt. leges
autẽ philosophie breues sunt et
omĩa alligant.adice nũc quod p̃¬
cepta saꝑientie finita debet eẽ et cẽ¬
ta. ¶Siqua finirino possunt. extra
sap̃iam sunt. Sap̾ia rerum tͥmince
omẽs tenet.Inter ĩsamam publicã
et hanc que medicis traditur. nicħ
int̾est. nisi quod hec morbo laborat
illa oppinionib fłis. altera cãs furo¬

Expanded text:
e faciunt; ergo tale praceipiendipraecipiendi genus nil agit. Praeterea si praecepta singulis damus, inconprehensibile opus est. Alia enim dare debemus faeneranti, alia colenti agrum, alia negotianti, alia regum amicitias sequenti, alia pares, alia inferiores amaturo. In matrimonio praecipies, quomodo vivat eum uxore aliquis, quam virginem duxit, quomodo eum ea, quae alicuius ante matrimonium experta est, quemadmodum eum locuplete, quemadmodum cum indotata. An non putas aliquid esse discriminis inter et puellam, inter matrem et novercam ? Omnes species conplecti non possumus, atqui singulae propria exigunt; leges autem philosophiae breves sunt et omnia alligant. Adice nunc, quod sapientiae praecepta finita debent esse et certa: si qua finiri non possunt, extra sapientiam sunt; sapientia rerum terminos ntia autem omnes tenet. Inter insaniam publicam et hanc, quae medicis traditur, nihil interest nisi quod haec morbo laborat, illa opinionibus falsis. Altera causas furo
Abbreviated transcription (Latin):
nat efficiat oportet ut sciat pecũia
nec bonum nec malũ ẽc̃. Ostendas
illi misimos diuices. efficias. ut
quicoduid publice expauimus
sciat nõ ẽẽtam timidu que fa¬
ma circumfert. nec dolore queꝙͣ¬
nec mori.sepe inmorte quã patiłx
est.magnũ eẽ solatiũ. ꝙ adneminẽ
redlit indolore ꝓremedio futua
obstinatõe animi qui leuius fa¬
cit sibi quicꝗd contumacit passus
est. obtimã doloris eẽ naturã. ꝙ ñ
põt nec qui extenditur magnuis eẽ
nec qui est magnus extendi. omĩa
fortit̾ excipienda. que nob̾ mũdi
necessitas imꝑat. hiis decretis cũ
illum inconspectu sue ꝯdictõnis¬

Expanded text:
nat. Efficias oportet, ut sciat pecuniam nat. Efficias oportet, ut sciat pecuniam nec bonum nec malum esse; ostendas illi miserrimos divites. Efficias, ut quicquid publice expavimus, sciat non esse tam timendum quam fama circumfert, nec dolere nec mori; saepe in morte, quam pati lex est, magnum esse solacium, quod ad neminem redit; in dolore pro remedio futuram obstinationem animi, qui levius sibi facit, quicquid contumaciter passus est. Optimam doloris esse naturam, quod non potest nec qui extenditur magnus esse nec qui est magnus extendi; omnia fortiter excipienda, quae nobis mundi necessitas imperat. " His decretis eum illum in conspectum su
Abbreviated transcription (Latin):
ipã dec̾ta phylosophie et capita
cognouit. Induas ergo q̃ones locu
an õs faciat suꝑuacues.qui hancꝑ
tem uideri uolunt suꝑuacua. hec
aiũt. set quid occłis oppositum ⁊¬
moãt̾ aciem. Remouẽdus est.illo
sic ambulabis. illo manum porni¬
ges codem modo ubi aliqua res
obcecat aĩum. ⁊ adoffõrũ dispiciẽ¬
dum ordinemim pe ĩpedit. nicħ
agit qui p̾cipit siciuues cũ patre
siccũ uxore. nichilenim ꝓficient
pcepta qua diu menti error ꝓfusus
ẽ. Sulle discutitur apparebit quid
cui debeat officio. alioquĩ doces illo
quid sano faciẽdum sit. ñ efficis
sanum pauperi. ut agat diuitez
monstras. hoc quomodomanente
pauptate fieri põt ostendis esuriẽ¬
ti quid tanqua satur faciat. fixã
potius medulł famẽ detrahe. Iõ
tibi domĩb uiciis dico. ¶ Ipsa
remouenda sunt nõ p̃cipteclum
peccunia utẽdum sit exaudiet. nͦ
timidus quomodopicula ꝯtemp¬

Expanded text:
isi decreta ipsa philosophiae et capita isi decreta ipsa philosophiae et capita cognovit. In duas ergo quaestiones locus an omnes faciat supervacuos. Qui hanc partem videri volunt supervacuam, hoc aiunt: " Si quid oculis oppositum moratur aciem, removendum est. Illo aecipit: sic ambulabis, illo manum porriges. Eodem modo ubi aliqua res occaecat animum et ad officiorum dispiciendum ordinem inpedit, nihil agit qui praecipit: sic vives cum patre, sic cum uxore. Nihil enim proficient praecepta, quamdiu menti error offusus est; si ille discutitur, apparebit, quid cuique debeatur officio. Alioqui doces illum, quid sano faciendum sit, non efficis sanum. Pauperi ut agat divitem monstras; hoc quomodo manente paupertate fieri potest ? Ostendis esurienti quid tamquam satur faciat; fixam potius medullis famem detrahe. " Idem tibi de omnibus vitiis dico: ipsa removenda sunt, non praecipiendum pecunia utendum sit, exaudiet, nec timidus, quomodo periculosa contem
Abbreviated transcription (Latin):
set marito suadet. quomodo se ge¬
rat ad uͥsus uxorem. patri quom
regat quida sola receperũt. Cete¬
ras quasi extra utilitater nostra ua¬
gantes reliquerũt tanquã quis i¬
posset departe suatere. nõ qui sum¬
mã tocius prius uite complexus ẽ
Set aristonstoicus ꝯtrario hãc pã¬
tem leuez existimat. ⁊ que nõ dscẽ¬
dat inpectus usq. an illa habete
p̃̾cepta płimu ait ꝓficere. Ip̃a d̾c̾ta
phylosophie ꝯstitutõem que sũmi
boni quam qui bñ intellexit ac di¬
dicit.quid muna quaqz refacien¬
dum sit sͥ ip̃e p̾cepit queadm odũ
qui iaculari discit destinatũ locum
na. ⁊ excitatõe ꝑceꝑit. quocũq uult
illa utitur. ¶ Didicit eni nõ hoc
aut illudferire. s quocũq uoluĩt
sic qui se adtota uita instruxit
nõ desidãt particulatĩ ad moneri
doctus ĩtotum aõ enĩ quomodo
cũ uxore acliberis uiuat. E lenate
quidez utilez iudicat. et hanc ꝑtez
s inbecile nisi abunu̾so fluit. nͥ¬

Expanded text:
sed marito suadet quomodo se gerat adversus uxorem, patri quomoregat, quidam solam receperunt, ceteras quasi extra utilitatem nostram vagantes reliquerunt, tamquam quis posset de parte suadere nisi qui summam prius totius vitae complexus est. Sed Ariston Stoicus contrario hanc partem levem existimat et quae non descendat in pectus usque anilia habentem praecepta, plurimum ait proficere ipsa decreta philosophiae constitutionemque summi boni. Quam qui bene intellexit ac didicit, quid in quaque re faciendum sit sibi ipse praecipit. Quemadmodum qui iaculari discit, destinatum locum na et exercitatione percepit, quocumque vult illa utitur, didicit enim non hoc aut illud ferire, sed quodcumque voluerit: sic qui se ad totam vitam instruxit, non desiderat particulatim admoneri, doctus in totum, non enim quomodo cum uxoutilem quidem iudicat et hanc partem, sed inbecillam nisi ab universo fluit, n