comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñti sũt custodiendã aut
In longiiquis Regionibz
sua habeãt bũficia uel
Res pprias uel etiã nõb¬
assidue in palatio nostro
ẜuiũt et Ideo nõ possũt
assidua custodire placita
quare uolimꝰ ut missi
nr̃i uel comes nos nota
faciãt et nos faciemꝰ
ut ad eoꝵ placita ueĩat
de comitib ad custodianiĩ
maritimã deputatr¬
Olumꝰ ut conutes¬
qui ad custodiã ma¬
ritimoi deputati sũt qͥtã¬
q ex eis In suo nũsterio
Residet de iusticia facieu¬
da se nõ excuset ꝓpter
illa cuscodiami sed si ibi
secũ suos stabineos nõ¬
habuerit Ibi placanui
teneat et iusticiã faciar
⁊ his quise dicũt
ꝓp̃t Incestũ Res pro¬
prĩas amisisse cõscitutũ
est u̾t si aute ꝓximũ qui¬
quẽniũ qñ placitũ nr̃m
habuimꝰ in cõpendio eas¬
dem Res amiserũt nõ eis
restituũt᷑ de Iuratiombus
seruoꝵ in flandris et in mẽ¬
pisto et in cetĩs maranuis¬

Expanded text:
sunt custodiendam, aut in longinquis regionibus sua habent beneficia vel res proprias, vel etiam nobiassidue in palatio nostro serviunt, et ideo non possunt assidua custodire placita: quam rem volumus ut missi nostri vel comes nobis notam faciant, et nos faciemus, ut ad eorum placita veniant. 5. De comitibus ad custodiam maritimam deputatiVolumus, ut coqui ad custodiam maritimam deputati sunt, quicumque ex eis in suo ministerio residet, de iustitia facienda se non excuset propter illam custodiam; sed si ibi secum suos scabineos habuerit, ibi placitum teneat et iustitiam faciat. 6. e his qui se dicunt propter incestum res proprias amisisse, constitutum est, ut si ante proximum quinquennium, quando placitum nostrum habuimus in Compendio, easdem res amiserunt, non eis restituantur. 7. De coniurationibus fiunt in Flandris et Menpisco et in caeteris mari
Abbreviated transcription (Latin):
at pcipimꝰ ut deci¬
mas dẽo om̃ino dare nõ
negligar̃ quas deꝰ ipse
dare sibi cõstituit quia ti¬
mendũ est ut quisquis deo
suũ debitũ abstrahit ne
forte deus ꝑ pctͣm suum
auferat ei necessaria sua

Expanded text:
praecipimus ut decimas Deo omnino dare non negligatur, quas Deus ipse sibi dari constituit, quia timendum est ut quisquis Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessaria sua
Abbreviated transcription (Latin):
Egario onin missoꝵ¬
ut sicut Iau aliis mis¬
sis iuiuctũ fuit Iusticiã
faciãt de Rebus et liber¬
tatib Iuiuste ablatꝭ Et
si eps aut abbas ant ui¬
carius aduocatus aut
quisliber de plebe hoc fe¬
cisse Inuẽtus fuerit statĩ
Restituãt᷑ Si uero uel co¬
mes uel actor diũcus uel
aut missus palatinꝰ hoc
ꝑpetrauit et in nram po¬
testatẽ Redegit Res diligẽ¬
ter iunuestigata et desty¬
ta ad nr̃m indiciũ Reẜ¬

Expanded text:
egatio omnium missorut sicut iam aliis missis iniunctum fuit, iustitiam faciant de rebus et libertatibus iniuste ablatis; et si episcopus, aut abbas, aut vicarius, aut advocatus, aut quislibet de plebe hoc fecisse inventus fuerit, statim restituatur. Si vero vel comes vel actor dominicus, vel alter missus palatinus, hoc perpetravit, et in nostram potestatem redegit, res diligenter investigata et descripta ad nostrum iudicium re
Abbreviated transcription (Latin):
medietatẽ dns̃ ẜui se no¬
uerit scluturũ Aut si le¬
gem Intellexĩt potuerit
se obmallare ut leodemi
nõ soluat

Expanded text:
medietatem dominus servi se noverit solviturum. Aut si legem intellexerit, poterit se obmalare ut leodem non solvat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ armis In taudis
taudis Id est scutꝭ et lã¬
ceis et loricis si faidosus
quid sit discutiat᷑ Tnuis
qui se duob cõtrarius sit
ut patati fiant et distrĩ¬
gant᷑ ad pacẽ etiã si no¬
luerĩt et si alit ut paci¬
ficare uolũt adducãtur
in nrãm p̃senciã Et si¬

Expanded text:
 armis infra tandis, id est scutis et lceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram prae
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta scõꝵ patrũ
traditionẽ nominꝰ Res
eccliẽ uota esse fidelium
p̃cia pctoꝵ et pat̾monia
pauperũ Ideo cuiq nõ so¬
lũ habita cõẜuare ueriuy
etiã multa deo opitulãte
cõferre optamiꝰ Tamen¬
ui ab eccliãsticꝭ de nõ di¬
idendis Rebus ecclesiaꝵ
suspitionẽ dudũ cõceptã¬
penitꝰ amoueremꝰ statu¬
nuus ut neq nris neq
filioꝵ et deo dispensãte

Expanded text:
uxta sanctorum Patrum traditionem novimus res ecclesiae vota esse fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. Ut autem ab ecclesiasticis de dividendis rebus ecclesiae suspicionem dudum conceptam amoveremus, statuimus, ut neque nostris, neque filiorum, et, Deo dispensante,
Abbreviated transcription (Latin):
ut In uoiẽ dei sancta et¬
clesia suo liberius poti¬
retur houore assensũ
ordini ẽccliãscico p̃bmumꝰ
dyocesi Remota ꝑsoãx
et muneꝵ acceptione
ob uite meritũ et sapi¬
encie donui eligãt᷑ ut
exẽplo et ꝟbo sibi subiet¬
ne usquequaqr ꝑdesse
ualeant

Expanded text:
ut in Dei nomine sancta ecclesia suo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, diocesi, remota personarum et munerum accepcione, ob vite meritum et sapiencie donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis usquequaque prodesse valeant
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̃ exactare debeãt
absq ulliꝮ ꝑsyẽ gratia
iussionẽ mãmi Id est ut
de ẜoĩe habente lib .ii.
lis bobus uaccis uel
alio peculio et ueores
uel infantes nõ fiant
dispoliati pro hac re
de eox uestimẽtꝭ accipi¬
at liomũ heribãnũ Idẽ¬

Expanded text:
actare debeant absque ullius personae gratia, iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex lis, boves, vaccis, vel alio peculio, et uxores vel infantes non fiant dispoliati pro hac re de eorum vestimentis, accipiant legittimum heribannum, id
Abbreviated transcription (Latin):
exigãtur Id est lib̾. et
diudia Qui aut̃ nõ ha¬
iterũ se ualeat p̃parare
ad dei ẜuiciũ et ad mraz
ucilit᷑atẽ et nr̃i missi ca¬
ueãt et diligent Inqui¬
rãt ne ꝑ aliquod malũ in

Expanded text:
exigantur, id est, libra et dimidia. Qui autem non haiterum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ falsis mouetis¬
qr in multꝭ locie
ꝯtra iusticia et ꝯtͣ
edictũ fumt uolumq ut
mnullo alio loco moneta
sit nisi in palatio nr̃o
nisi forte Iterũ a nõb ali¬
ter fuerit ordinatun¬

Expanded text:
 falsis monetisquia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut nullo alio loco moneta sit, nisi in palatio nostro, nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatu
Abbreviated transcription (Latin):
dũis uicariis et
cẽtenariis Prais
st tollant̃ et tles eligã¬
tuy quales et sciãt et
uelint iuste causas dis¬
cerne et tmuinare Et si
comis praus iuuẽtus
fuerit nobis nuĩcietur
de Celoneiss
E
teloueis placet
nobis ut lintiqua
iusta celonea a negoci¬
atorib exigant tanide
põtib ꝙͣ̃ q de nauigiis
seu Iniusta ubi uel fu¬
nes tendũt᷑ uel cũ na¬
seu has siliã In quibus
nullũ adiutoriũ Iteran¬
nec de his qui siue nego¬
ciandi causa substãtiam
suã de una domo sua ad
aliã aut ad palatiũ aut
In excercitũ ducũt telo¬
neuiii nullatenꝰ ab eis
exigat᷑¬

Expanded text:
dominis, vicariis et centenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus fuerit, nobis nuntietur 12. De teloneis. De telonenobis, ut antiqua et iusta telonea a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus, quam et de navigiis seu iniusta, ubi vel funes tenduntur, vel cum naseu et his similia, in quibus nullum adiutorium iterannec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliam, aut ad palatium, aut in exercitum ducunt, telonium nullatenus ab eis exigat
Abbreviated transcription (Latin):
pia dominos suos
diq potestate fuerint
duderma uel foras eie¬
ceri et nõ solũ hot
sed enã si nec Redde ues
Forãs escere uoluerit et
Legittimo dũo ea cõtra¬
dixerit et Illi postea Inde¬
fugerint sednĩ legẽ ea
soluere cogatur de terra

Expanded text:
pia dominos suos cuius potestate fuerint diderit vel foras eiecerit. Et non solum hoc, sed etiam si ea nec reddere nec foras eicere voluerit, et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postea effugerint, secundum legem ea solvere cogatur. 2. De terra
Abbreviated transcription (Latin):
stroro procuratores Rezr
suaꝵ de his sp̃alit̃ iustru¬
at. ut qũcũq et uudecũ¬
q legatio aduenerit. et
aut licteras aut missũ ui¬
norem omes suscipe uale
de locis in quib lega

Expanded text:
strorum procuratores rerum suarum de his specialiter instruat, ut quandocumque et undecumque legatio advenerit, et aut litteras aut missum vinorem, omnes suscipere valeant. De locis in quibus lega
Abbreviated transcription (Latin):
le gationes male Recipũt
Regis et Regni et
mala fama niexote¬
ras nationeo disꝑsa ꝓp̃t̃
negligenciã eoꝵ qui le¬
gationes ad nos dixec¬
tas in suis mãsiomibz aut
male Recixiĩt aut cẽsti¬
tutã a nobis expensam
nõ tribuũt aut ꝑ audiri¬
ciam dare nolũt. aut fur¬
timi aliquid eis sub ripiut.
aut qd̵ ꝑ pessumũ est aꝑ¬
tas uiolencias eds tedẽ¬
do et Res coꝵ dixipiendo
in ipĩs extercere nõ ꝓti¬
mescũt hoc om̃ib notũ
lis qui honores nẽos ha¬
uent ad hinc negligeu¬
ciã hãt emendare / non
decertauerĩt et suos ho¬
mines qui eoꝵ uite hoc¬
agere debẽt. ut id beue
ꝑficiant nõ Iustrlixerĩt
aut cõstriuxerĩt. ut ulte¬
rius Illud neglig̾e non
et Regnũ nobis cõmissũ
custodire cõtep̃serĩt nͨ.

Expanded text:
legationes male recipiunt. regis et regni, et mala fama in exteras nationes dispersa, propter neglegentiam eorum qui legationes ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut paravereda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut quod perpessimum est, apertas violentias eos caedendo et res eorum diripiendo in ipsis exercere non pertimescunt, hoc omnibus notum his qui honores nostros habent, abhinc neglegentiam hanc emendare non certaverit, et suos homines, qui eiagere debent, ut id bene perficiant non instruxerit, aut constrinxerit ut ulterius illud neglegere non et regni nobis commissi custodire contempser
Abbreviated transcription (Latin):
de fame clade et pesti¬
c lentia si uenerit
si eueuerit fames cla¬
des. pestilẽcia. Ine qualitas
aeris. uel alia q̃cũq t̾bu¬
latio ut nõ expectet᷑ edic¬
tum nr̃m sed scatĩ dep̃cet᷑
dei misericordia et in pre¬
senti ãno de famis Iuopia
ut suos quisqz adiuuet ꝑ¬
ut potest et suã ã nouã
nõ miuis care uendat
et ne foris Imperiũ nr̃m
uendat᷑ aliquid alimonie
de fugitis cldit sine laicis
⁊ fugitiẽ clerig suie

Expanded text:
De fame, clade et pestilentia, si venerit. De hoc si venerit fames, clades, pestilentia et inaequalitas aeris, vel alia qualiscumque tribulatio, ut non expectetur edictum nostrum, sed statim deprecetur Dei misericordia. Et in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. 113. De fugitivis clericis sive laicis. e fugitivis clericis vel
Abbreviated transcription (Latin):
ta est huiscemodi homi¬
cidiũ ꝑpetratũ fuerit
similimodo emẽdet᷑ uel
coponat᷑ Si uero porta
eccliẽ nõ est cõsecrata
eo mado componat᷑ qd̾
In atrio cõnicti᷑ sic̾ com¬
poni debet qd in Imn¬
lũtatẽ uiolatã cõmicti᷑
de Iumgiis sacerdotũ In eccliã
factis
Augninis ef¬
fusio In egllã facta
cũ fuste Si presbĩt
fuerit triplo cõponatur
duas ꝑtes eidi pbro ter¬
ciã pro fredo ad eccliam
In sux bãnus noster silã
de dyacono iuxta cõpoĩtio¬
nem eius In triplo cũbãno
nostro cõponat᷑ de subdy¬
acono siłr̃ in triplo sedm
uã cõpositionẽ et deuinꝰ¬
cuusq ordima clerito
sedm̃ suã cõpositionem
criplũ ꝑsoluat᷑ et insux
uõdmus noster Similiter
et de Ictu sine saugninis
effusione de unius cuiusq
ordiuis clito scdm suam
cõpositionẽ triplo et bã¬
nꝮ noster Et qui nõ habet
unde ad eccliãm ꝑsoluat
tradat se In ẜuliciũ eid̃ et¬
clesie usqn dũ rotũ debitũ

Expanded text:
rata est, huiuscemodi homirata est, huiuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel conponatur. Si vero porta ecclesiae non est consecrata, eo modo conponatur quod in atrio committitur, sicut conponi debet quod in inmunitate violata conmittitur. 2. De iniuriis sacerdotum in ecclesiis factis. Sanguinis effusio in ecclesiis facta cum fuste, si presbiter fuerit, triplo conponatur, duas partes eidem presbitero, tertia pro fredo ad ecclesiam, insuper bannus noster. Similiter de diacono iuxta conpositionem eius in triplo cum banno nostro conponatur. De subdiacono similiter triplo secundum suam conpositionem. Et de uniuscuiusque ordinis clerico secundum suam conpositionem triplum persolvatur, et insuper bannus noster. Similiter et de ictu sine sanguinis effusione de uniuscuiusque ordinis clerico secundum suam conpositionem triplo, et bannus noster. Et qui non habet unde ad ecclesiam persolvat, tradat se in servitium eidem ecclesiae, usque dum totum debitum
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis aut ex leui
causa aut sine cau¬
sa hoĩem In egliã
Int̾fecerit de uita
componat Si uero foris
Rixati fuerĩt et unꝰ altũ
In eccliãm fugerit et ibi
se defendendo eñ intfecit̃
si huiꝯ facti testes nõ ha
homicidio polluerat et
Insuꝑ bannũ nr̃m solu̾e
cogatur. Is uero q̃ Intfectꝰ
est absq compositione
iaceat Ac deinde int̾fec¬
tor stdñi iudiciũ cauoi¬
cũ congruã facinori qd
admisit penitẽtiã acci¬
cõmiserit Indicio aque
feruentis examiuetur
utrũ hoc sponte an se de¬
fendendo ferisset Et si
mauus eius exusta fuĩt¬
inp̾ficiat᷑ Si aũt non
fiũt dũs eius Iuxta qd
unirgildus Illiꝯ est adi
eccliam̃ ꝑsoluat aut eñ
si uoluerit eid̃ eccliẽ tra¬
dat de eccliãstico et fis¬
calmo et bñficiario ẜ̾uo
uolumꝰ ut ꝑ una u̾ite
unir gildus eis ꝓ es
cõponat᷑ Altera uiçe lpe
seruus ad suppliciũ trada¬
tuy. hereditas tamẽ libe
atrio egcl̃iẽ cuius porta
Reliquiis sanctoꝵ cõsec¬

Expanded text:
quis aut ex levi causa aut sine causa hominem in ecclesia interfecerit, de vita conponat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, si huius facti testes non habhomicidio polluerat, et insuper bannum nostrum solvere cogatur; is vero qui interfectus est, absque conpositione iaceat: ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod amisit penitentia accicommiserit, iudicio aque ferventis examinetur utrum hoc sponte an se defendendo fecisset, et si mainterficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino et beneficiario servo volumus, ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberatrio ecclesiae, cuius porta reliquiis sanctorum consec
Abbreviated transcription (Latin):
Uicũ qn hõĩem̃ aut
ex, leui causa aut
siue causa Int̾fecĩt
uiigildũ eius ad hxos ad
quos Ille ꝑtinet compoãt
rionẽ in exiliũ muetatur¬
placuerit Res tñ suas nõ¬

Expanded text:
uicunque hominem aut ex levi causa, aut sine causa interfecerit, wirgildum ejus iis ad quos ille pertinet, componat: tionem in exsilium mittaturplacuerit, res tamen suas no
Abbreviated transcription (Latin):
uenerĩt pmo eoꝵ cau¬
sa audiat᷑ et defimat᷑ Et
si testes ꝑ se ad causas suas
querendas habere nõ potu¬
erint uel legẽ nestierã co¬
mes illos uel illas adiuuẽt
dando eis talen hominem
triginta dies uidui¬
tatꝭ sue uel iu uitã
uel uolentẽ sibi copulaũt
bãnũ nostrũ Id est lx soł¬

Expanded text:
venerint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet, dando eis talem hominem,triginta dies viduitatis suae, vel invitam, vel volentem, sibi copulaverit, bannum nostrum, id est, s
Abbreviated transcription (Latin):
Illam ꝑficiendi Et si nõdũ
Res suas cũ cohere dibus
suis diuisas habuit nõ ei
hoc sit impediuiẽto sed
coheredes eins si spõte no¬
luerĩt aut ꝑ counitem
aut ꝑ missũ eius distr̃i¬
gãtur ut diuisionẽ cũ illo
faciãt ad quẽ deffunctus
hereditatẽ suã uoluit xue¬
iire Et si cuilibet ecclesie
ean tradere Rogauit cohe¬
redes eius ean legẽ cum
illa eccliã de p̃dicta yere¬
ditate habeãt quã cũ alio
coherede suo habere debebãt
Et hoc obẜuetur erga
prem et filun et nepotẽ
usqn ad dnos legitimot
postea ip̃e Res ad iuimuni¬
tatẽ ipdꝰ eccłiẽ redeant¬

Expanded text:
illam perficiendi. Et si nondum illam perficiendi. Et si nondum res suas cum coheredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, si sponte noluerit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia de praedicta hereditate habeat, quam cum alio coherede suo habere debebat. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos. Postea ipsae res ad inmunitatem ip
Abbreviated transcription (Latin):
intẽciã agentẽ Inp̃¬
fecerit uãnũ nr̃m In eplo
componat et unir gildũ
eius ꝙpimis eius ꝑsoluãt
Ut om̃is homo liber ptãtẽ
salute aĩe sue uel
ad aliquẽ uenera¬
bilem locũ uel ꝓpiquo
suo uel cuilibet alteri tra¬
dere uoluerit et eo tprẽ
Iutra ip̃m comitatũ fuĩt
In quo Res Ille posite sũt
limã traditionẽ facere
studeat Quod si eod̾ tprẽ
quo illab tradere uult ex/¬
tra eũd̃ comitatũ fuerit
Id est sine In excercitu si¬
ne in palacio siue in alio
quolibet loco adhibeat sibi
uel de siis pagẽsib uel
de aliis qui eadi lege uiuãt
qua ipẽ uiuit testes ydo¬
neos Del si Illos habere
nõ potuerit tunc de aliis
quales Ibi meliores Iuue¬
niri possint et corã eis
rerũ suaꝵ eraditionẽ fa¬
ciat et fideiussores uesti¬
tupe donet qui ei quiillã
traditionẽ accipit uesti¬
curã faciãt Et postꝙͣ h
sciture ne heredi Illa ot¬
casio Remaneat hac̃ tra¬
ditionẽ Inniuitãdi sed po¬
tius necessitas Incũbat

Expanded text:
am agentem interfecerit, bannum nostrum in triplo conponat, et wirgildum eius proximis eius persolvat. 6. Ut omnis homo liber potestatem salute animae suae, vel ad aliquem venerabilem locum, vel propinquo suo, vel cuilibet alteri tradere voluerit, et eo tempore intra ipsum comitatum fuerit in quo res illae positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore quo illas tradere vult extra eundem comitatum fuerit, id est sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, adhibeat sibi vel de suis pagensibus, vel de aliis qui eadem lege vivant qua ipse vivit, testes idoneos; vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales ibi meliores inveniri possint; et coram eis rerum suarum traditionem faciat, et fideiussores vestiturae donet, qui ei qui illam traditionem accipit vestituram faciat. Et postquam haec stiturae, ne heredi ulla occasio remaneat hanc traditionem inmutandi, sed potius necessitas incumbat
Abbreviated transcription (Latin):
qui latrouẽ In forbã¬
nũ miserit uicinis
suis et aliis comitib no¬
tum faciat eñd̾ latronem
a se esse forbãnitũ ut Illi
eñ nõ Recipiant de liberas
hõib quis ad mallũ uẽĩre¬

Expanded text:
qui latronem in forbannum miserit, vicinis suis et aliis comitibus notum faciat, eundem latronem a se esse forbannitum, ut illi eum non recipiant. 51. De liberis hominibus, qui ad mallum venire
Abbreviated transcription (Latin):
onuulla uero caplã
sicut de Incestis nup¬
ciis necnõ et de eclesiis
que Int coheredes diui¬
dũtur et tali occasione
ꝓp̾o honore carẽt siue de
eglesyis que niiuirũ Rebz
certe de his Rebus q̃ nuꝑ
necessitate cõpellẽte ãno¬
nullis ecclesiis sũt ablate
et si qua sut alia siue ii
eccliadstig siue in publicꝭ
Rebus emẽdaçione digna
q ꝓ iprĩs urenitate effic̃e¬

Expanded text:
onnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et de ecclesiis quae inter coheredes dividuntur et tali occasione proprio honore carent, sive de his ecclesiis quae nimium rebus certe de his rebus quae nuper, necessitate compellente, a nonnullis ecclesiis sunt ablatae, et si qua sunt alia sive in ecclesiasticis sive in publicis rebus emendatione digna, quae pro temporis brevitate effic
Abbreviated transcription (Latin):
Pnachorx quid̃ can¬
sam qualit deo opi¬
tulãte ex ꝑte disposue¬
rimꝰ et quomie ꝯstitutũ
fuerit ex seipis sibi eli¬
gendi abbates licẽciã
dedernuꝰ et qualit deo
opitilãte quiet uiu̾e
ꝓpor̃tũ q suũ Indeffesse
custodire ualeãt ordiua¬
uerunꝰ in alia se dula
diligent̃ adnotari fecimꝰ
et ut successores nostros
foret et imuolabilit cõ¬
ẜuaret᷑ cõfirmanimus

Expanded text:
nachorum siquidem causam qualiter Deo opitulante ex parte disposuerimus, et quomodo constitutum fuerit, ex se ipsis sibi eligendi abbatis licentiam dederimus, et qualiter Deo opitulante quieti vivere propositumque suum indefesse custodire valeant, ordinaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fecimus, et ut apud successores nostros ratum foret et inviolabiliter conservaretur, confirmavimus
Abbreviated transcription (Latin):
uia supra induob
eccliãstica que pre¬
fati p̃ncipes dõnꝰ
impator karolus
et piissmius ludonicus au¬
gustus nec nõ et lotharius
cesar filiꝰ Ipr̃ꝰ ediderut
capitula descota sũt libel¬
lis In t̃tio uero ad mũda¬
nam ꝑtinẽciã legen que
doui karolus Imꝑator
Ian In quarto Illa ad nũ¬
daue augniẽtũ leg per¬
tiuẽcia que p̃clarissumus
dõmis ludonicus augustꝰ
et lo tharius cesar fecit

Expanded text:
Quia supra in duobus ecclesiastica quae praefati principes domnus imperator Karolus et piissimus Hludowicus augustus necnon et Hlotharius caesar filius ipsius ediderunt capitula descripsi libellis, in tertio vero ad mundanam pertinentia legem, quae domnus Karolus imperator iam in quarto illa ad mundanae augmentum legis pertinentia quae praeclarissimus domnus Hludovicus augustus et Hlotharius caes
Abbreviated transcription (Latin):
Reçipere debẽt et
Intantũ fuĩt In quibusd̃
locis facigati usq diuii
Illoꝵ iusticiã ꝑfideiusso¬
rũ manꝰ tradant Ita ut
aliquid uel parnũ parnũ¬
possuit lyrẽ et forciores
suscipiãt maiorẽ portio¬

Expanded text:
debeant, et in tantum fiunt in quibusdam locis fatigati, usque dum illorum iustitiam per fideiussorum manus tradant, ita ut aliquid vel parvum possint habere, et forciores suscipiant maiorem porcio
Abbreviated transcription (Latin):
equalit missi nri
faciãt de singulis
causis sie de heribanno
siue de adueis siue de cetĩs
quibuslibet causis de adue¬
nis uolumꝰ Iã dui ꝯingat᷑
ꝑ singula loca ut Ibi ma¬
neant et sine causa et suie
aliqua culpa nõ fiãt eiec¬
ti. Fugitini uero serui et
lanones Redeant ad ꝓpa¬

Expanded text:
equaliter missi nostri faciant de singulis causis, sive de heribanno, sive de advenis, sive de caeteris quibuslibet causis. De advenis volumus iam diu coniugatis per singula loca, ut ibi maneant et sine causa et sine aliqua culpa non fiant eiecti. Fugitivi vero servi et latrones redeant ad p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habebitr uitã in uob̃
Si uo Iudiscrete accipi¬
amꝰ timẽdimi est Illud
qd ait apliõs Qui mã¬
ducat et bibit Indigne
iudiciũ sibi manducat
et bibit Iuxta e iusdem
ergo apłi dciuẽtũ pro¬
bare se debet homo et sic de
paue Illo manducare et de
talice ẜibere dt uidelicet
abstiuẽt aliqd̾ dieb ab oꝑ¬
ibus caruis et pirhificãs
corpus aiam̃q suã p̃paret
se ad ꝑcipiend̃ tni sacrata
exemplo dauid qui nisi se
cõfessus fuisset abstianuf
se ab opere cõigali ab here
et nudius terciꝰ nequaꝙ̃ Pa¬
ues ꝓpositionis a sacerdote
acceyisset

Expanded text:
non habebitis vitam in vobis. Si vero indiscrete accipiatur, timendum est illud, quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. Iuxta eiusdem ergo Apostoli documentum probare se debet homo, et sic de pane illo manducare, et de calice bibere; ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis et purificans corpus et animam suam preparet se ad percipiendum tantum sacramentum exemplo Dauid qui nisi se confessus fuisset abstinuisse se ab opere coniugali ab heri et nudius tercius nequam panes propositionis a sacerdote accepisset.
Abbreviated transcription (Latin):
bertatẽ suã cõquirat oco¬
s. Liber qui se Re locx bna
dii. In alteriꝰ ptãte cõmi¬
serit. Ibi q cõstitutꝰ dãnũ
aliquod cuilibet fecĩt qui
eũ In locũ una dii sustepͭ
Ant dãnũ soluat aut ho¬
miuẽ In mallo ꝓductũ di¬
mictat ꝑdẽs suuul debitũ¬

Expanded text:
bertatem suam conquiratbertatem suam conquirat. dii in alterius potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit, aut damnum solvat, aut hominem in mallo productum demi
Abbreviated transcription (Latin):
s. Qui res suas ꝑ aĩa
sua ad casam dei tradere
uoliũt. domi tradicionẽ fa¬
ciat corã testib le diuis
et que hactenꝰ In hoste fac¬
te so sut traditiones de q̃b
nulla est q̃stro stabiles P¬
maneãr Si uero aliquis
alii Res suas tradiderit
et in hoste ꝑfectꝰ fuerit
et Ille cui res tradite st̃
interuy mortuꝰ fuerit q̃
res tradidit cum Reuersa
fuerit adhibitꝭ testibus
Corã quib craditio facta
est Res suas Recipiat. Si
aũt et ipe mortuꝰ fuerit
heredes eius lidini Res tra¬
ditas Recipiant
A. Si quis ꝑ cartã iuge¬
nitatꝭ a dnõ suo ltĩme
libertatẽ est cõsecutꝰ lib̾
ꝑinaueat si uero aliquis
et ille cartã Iugenuitat
sue ostẽderit et adudsarm̃
Iale Inihoc temptauit. mł¬
multa que in Carta deseo¬
carta nõ paruerit sed iã
ab eo qui eũ inẜiure nolu¬
erit deffacta est uuere gil¬
dũ eius cõponat duas ꝑ¬
tes illi quẽ inẜuire uolue¬
rat. sCerciã Regi. Et ille
Iterc̃ ꝑ p̃ceptũ Reg li¬

Expanded text:
. Qui res suas pro anima sua ad casam Dei tradere voluerit, domi traditionem faciat coram testibus legitimis. Et quae in hoste factae sunt traditiones, de quibus nulla est quaestio, stabiles permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit et in hostem profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, cum reversus fuerit, adhibitis testibus coram quibus traditio facta est, res suas recipiat. Si autem et ipse mortuus fuerit, heredes eius legitimi res traditas recipiant. Si quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis et ille cartam ingenuitatis suae ostenderit et adversarium ille qui hoc temptavit, quae in carta descrcarta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrgildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerat, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis li
Abbreviated transcription (Latin):
cantẽ adiuyare ꝑ malũ
Inde corã iudicib uel comi¬
te Iucrexatꝰ fuerit. et ne
fuit Intpellatꝰ et timens
ne in seruiciũ cadat aliquẽ
de ꝓpĩquis suis ꝑ quẽ se in
seruiciũ casurũ tuuet oc¬
ciderit. Id est preii. matrẽ
patrueleni anũculũ. uel
qualibet huioi ꝓpĩquitatis
ꝓsonã. Ip̃e qui hoc ꝑpe¬
trauit moriat᷑. Agnatio
eius et cõsangninitas In
ẜuiciũ cadat Et si nega¬
uerit se Illũ occidisse ui

Expanded text:
te adiuvare per malum inde coram iudicibus vel comite increpatus fuerit, et negfuerit interpellatus, et timens ne in servitium cadat, aliquem de propinquis suis, per quem se in servitium casurum timens occiderit, id est patrem, matrem, patruelem, avunculum vel quemlibet huiusmodi propinquitatis personam: ipse qui hoc perpetraverit, moriatur; cognatio eius et consanguinitas in servitutem cadat. Et si negaverit se illum occidisse, ad
Abbreviated transcription (Latin):
9. Omia debita que ad
partẽ Regis solui debent
Excepta freda que in lege
salica cõsexta est Illa eod
solido qͦ cetere cõpositioes
sului debẽt Componat᷑ a
iO Si quis causcen Iudica¬
cam Repet̾e In mallo p̾sup̃¬
qui cansan pus Indicane¬
rut̃ accipiat

Expanded text:
. Omnia debita quae ad partem regis solvi debent, excepta freda, quae in lege Salica conscripta est. Illa eodem solido quo caterae compositiones solvi debent, componatur. 31. De eo qui causam iudicatam repetere qui causam prius iudicaverunt, accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
3. Si quis ad eccliam̃.
cõfugiũ fecerit In atrio
Ipĩꝰ eccliẽ pacẽ babeat
fiteri qd fecit. et iude ꝑ
manus bouoꝵ hominũ ad
discussionẽ In publico ꝑ¬
ducatur

Expanded text:
 Si quis ad ecclesiam confugium fecerit, in atrio ipsius ecclesiae pacem habeat, fiteri quod fecit, et inde per 678 manus bonorum hominum ad discussionem in publico producatur.
Abbreviated transcription (Latin):
abbatis tenuerit ut Reddat
ei Reuuni si Illũ cõtradixe¬
rit et eũ Reddẽ noluerit
in poma cõtradictione .12.¬
olid̃ culpabilis Iudicetur
Si ad sidam̃ Inquisitioẽs¬
cul palilis Iudicet᷑ Si net
ad terciã Inquisitionen
cõsentire uolũt quitq̃d
Reus dãui fecerat totũ
Ille qui eũ infra Iurmum¬
tatẽ Retinet nec Redde
uult soluere cogatur
Et ipẽ comes ueniẽs licẽ¬
ciã habeat Ipm̃ lominem
Infra Iniuuuitatẽ querẽdi
ubicũq eũ Inuenire potu¬
erit Si aut̃ statimi In pͥma
Inquisitione Conti Respõ¬
sum fuerit ꝙ Reus Infra
Immunitatẽ quid̃ fuisset.
sed fuga lapsus sit iuret
ꝙ hp̃e eũ ad iusticiã cuius¬
libet faciendã fug̃e non
fecisset et sit ei In hoc sa¬
yffaccũ Si aũt Intranti
In hp̃am Inuiunitatẽ comi¬
ti collecta mauu quislibet
Resiste tẽp̃tauerit comes
hoc ad Regem uel pnci¬
peni deferat Ibiqz iudice¬
tur sicut Ille qui Inuuuni¬
tatẽ dãnũ fecit u ͤ solid̃

Expanded text:
abbatis tenuerit, ut reddat ei reum. Si ille contradixerit et eum reddere noluerit, in prima contradictione solidis 15 culpabilis iudicetur. Si ad secundam inquisitioculpabilis iudicetur. Si nec ad tertiam inquisitionem consentire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem vel ad principem deferat, ibique iudicetur, ut sicut ille qui in immunitate damnum fecit, sexcentos solidos
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ de alia Re sed de Ipã
ꝓpetate que in bãnũ mis¬
sa fuit aet ꝑ hoc In ma᷑m
ptãten Redacta est fue¬
rat iutpellata comes in
cinꝰ mulisterio eã esse
cõstituerit hoc ad noti¬
cła nostrã ꝑferre curet
ut nõs eãdem ꝓp̾etatemi
que stdũi supradictũ mõ¬
dum in ñrmm dominitũ
Redacta est ͦ ꝑhocepti no

Expanded text:
si non de alia re, sed de ipsa si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae in bannum missa fuit, ac per hoc in nostram potestatem redacta est, fuerat interpellatus, comes in cuius ministerio eam esse constiterit, hoc ad notitiam nostram perferre curet, ut nos eandem proprietatem, quae secundum supradictum modum in nostrum dominium redacta est, per praecepti n
Abbreviated transcription (Latin):
petas os crimẽ
et ille Re cognita ne iusti¬
ciam faciat uenire distu¬
lerit annũ q lic diem
in eo banno Illã esse ꝑmi¬
sera ulterius eã nõ as¬
quiratt sed ipã fisto nr̃o
societ᷑ debitũ uero qd le
ciiꝯ fuit ea soluere debiat
iuxta estimationẽ dãui
de Rebus mobilib que Iy
ead ꝓpetate Inuẽte fuerĩt
his quib Idem debitor fu¬
it exsoluat᷑ Quod si Reꝵ
mobiliũ Ibid̃ Inuentar
tantitas ad compositio¬
nẽ nõ suffecerit de Iui¬
mobllibus suppleatuy
et qd̵ suꝑ fuerit sicut dic¬
nm est fistus inoster pos¬
sideat si nichil sux cõ¬
positionẽ Remauere po¬
tuerit totũ in illũ expẽ¬
datur Si aũt homo Ille
nõ dñ cũ suis toheredib
ꝓpũ suũ diuisũ habuit
couotet eos comes et
cũ eis legittinã diuisio¬
nem faciat et tuc̾ sicut
ian dictũ est partẽ eiꝰ
fisto nostro addicat et cõ¬
posirionẽ de ea Iuxta mo¬
dimii suxius tõprehẽsũ
his ad quos Illa legibr
ꝑtinet exsoluat Quod

Expanded text:
ietas ob crimen et ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distulerit, annumque ac diem in eo banno illam esse permiserit, ulterius eam non adquirat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius ea fuit, solvere debuit, iuxta aestimationem damni, de rebus mobilibus quae in eadem proprietate inventae fuerint, his quibus idem debitor fuit, exsolvatur. Quod si rerum mobilium ibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilibus suppleatur; et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, totum in illam expendatur. Si autem homo ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos illa legibus pertinet, exsolvat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Esinguli exi uel ab¬
bates seu abbatisse di¬
ligent̃ considerẽt thesau¬
ros eccliãsticos ne ꝓpter
ꝑfidiã aut negligentiã
custodũ aliquid de gem¬
mis aut de uasis uel de¬
Reliquo quosz chesauye
ꝑditũ sit quia dictũ est
nobis ꝙ negociatores
iudei necuo et alii glori¬
aut̾ quia quitquid eis
placet possint ab eis eu̾e
discuruut uolumꝰ ut unꝰ¬
quisq fideliũ nr̃oꝵ suũ
pauxerem de bũficio ant
de ꝓp̾a familia mitat et
nõ ꝓmictat alicubi ire mẽ
dicãdo et ubi tales Inuẽti
ere p̃sumat
gura est ubi amxlius

Expanded text:
singuli episcopi, abbates, abbatissae, diligenter considerent thesauros ecclesiasticos, ne propter perfidiam aut neglegentiam custodum aliquid de gemmis aut de vasis, reliquo quoque thesauro perditum sit; quia dictum est nobis quod negotiatores Iudaei necnon et alii gloriur, quia quicquid eis placeat, possint ab eis emerediscurrunt, volumus ut unusquisque fidelium nostrorum suum pauperem de beneficio aut de propria familia nutriat et non dicando. Et ubi tales inventi ere praesumat. ura est, ubi amplius
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ ne forte parentes
eors ꝯtra iusticiã fiantex¬
hereditati et Regale obse¬
quiũ nimat᷑ et Ipĩ here¬
dici uel latroues sen ma¬
lefactores efficiãt᷑ et ua
sepius nõ fiant maiiti
ad placita nisi sicut In
alio capitulari pcipimꝰ¬

Expanded text:
dant, ne forte parentes eorum contra justitiam fiant exhaereditati, et regale obsequium minuatur, et ipsi prdici vel latrones seu malefactores efficiantur, et ut saepius non fiant manniti ad placita, nisi sicut in dominico capitulari olim
Abbreviated transcription (Latin):
et pagens est de qͣ¬
libet ex peditione
hõstili Reuersi fuerĩt ex/
eo die suꝑ quadra ͭ ͣ noctes
sit bãmus Recisus qd in
liugna theodisca cast legi
id est armuore deposiris

Expanded text:
et pagenses de qualibet expeditione hostili reversi fuerint, ex eo die super quadraginta noctes sit bannus resisus, quod lingua Theodisca scatslegi, id est armorum depositio,
Abbreviated transcription (Latin):
Illud deInceps hr̃e uoluĩt
ut ad ꝓp̃os epõs ueniat
et al eis et a p̃poĩte eccle¬
siar unde esse uident᷑
quotũq modo Iuste potu¬
erit ea impetrare saragat
er nichil ex eis aliter
auibiat aut cõcupistat
uel accixiat ne cupidꝰ
sanctaꝵ Rez Iguis qui
In eis est eos fauillosi¬
us exurat uude et in
sacris cauonib spñ dei
cõditꝭ decretũ habet᷑ Ita
Si quis oblata dederit
uel acceperit p̃ter epm̃̃
uel eũ qui cõstitutũ abeo
ad dispensandã misericor¬
dian paupibz et quidat
et qui accipit auathema
sit Scimꝰ enĩ auathema¬
tizatos hoĩes et in pũti
enos atq absa eccliẽ sa¬
tiffactione de hac uita Re¬
cesserĩt a Regno dei fore
extraueor quã foueam
cauere dissummulãs uel Re¬
cusaus nr̃a sesciat ꝑ oĩa
carẽ societate quiã non
solũ qui faciũt sed qui fa¬
ciẽtib praua cõsenciũt
Rei sũt Sacius enñ nobis
est Regnũ nõ habẽ Renũ
me credo posse deũ ꝑ suoꝵ¬

Expanded text:
re voluerit, ut ad proprios episcopos veniat et ab eis et a praepositis ecclesiarum, unde esse videntur, quocumque modo iuste potuerit, ea inpetrare satagat, et nihil ex eis aliter ambiat aut concupiscat vel accipiat, ne cupidus sanctarum rerum ignis, qui in eis est, eos favillosius exurat. Unde et in sacris canonibus spiritu Dei conditis decretum habetur ita: « Si quis oblata dederit vel accepervel eum, qui constitutus est ab eo ad dispensandum misericordiam pauperibus, et qui dat et qui accipit, anathema sit. » Scimus enim, anathematos homines et in praesenti enos, atque si absque ecclesiae satisfactione de hac vita recesserint, a regno Dei fore extorres. Quam foveam cavere dissimulans vel recusans nostra se sciat per omnia carere societate; quia non solum qui faciunt, sed qui facientibus prava consentiunt, rei sunt. Satius enim nobis est regnum non habere terreme credo posse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
et quostiõq adie potue¬
rit̃ ut excod̃catꝰ habeat᷑
mu aut donatas aut te¬
scamẽto Religas Retinẽ
donauerit ecclesiis uel
mouasteriis crediderit
auferend̾ sicut synodus
sancta cõstitint uelut
necatores panꝑũ qͦusa
reddãt ab ecclesiis exclu¬

Expanded text:
et quoscunque adire potuerit, ut excommunicatus habeatur, rentum, aut donatas, aut testamento relictas, retinere donaverunt ecclesiis vel monasteriis crediderint auferendum, sicut synodus sancta constituit, velut necatores pauperum, quousque reddant, ab ecclesiis exclu
Abbreviated transcription (Latin):
I quis oblatirẽs egcłe
extra eccłiãm accip̾e
stienciã epĩ Gel euis cui
huiuscemodi officia cõmis¬
sa sũt nec cũ eius uolue¬
rit agere cõsilio auate¬

Expanded text:
i quis oblationes aecclesiae extra aecclesiam accipere scientiam episcopi vel eius cui huiuscemodi officia commissa sunt nec cum eius voluerit agere consilio, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
batissaꝵ et comitũ qͥ ãno
pũti In hoste nõ fuerũt
heribãnũ Reunadiẽt ex¬
ceptis his qui ꝓpt necessa¬
rias causas et a do̾uo ac
genitore nr̃o karolo cõsti¬
iutas domi dimissi fuerũt
P est quã comites ꝓpter
pacem cõẜuãdam et Ipter
coingei ac domũ eins
custodiendã et ab epõ uel

Expanded text:
t comitum, qui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propter pacem conservandam, et propter coniugem ac domum eius custodienda
Abbreviated transcription (Latin):
E lyis qui nouas et
decimas Iã ꝑmultos
auos aut ex parte aut
ex/ toto dare neglexer̃t
uoluuꝰ ut ꝑ missos no¬
stros cõstringant᷑ ut
sedm̃ capitularẽ /porẽ
soluat ut uinꝰ ani no

Expanded text:
e his qui nonas et decimas iam per multos annos, aut ex parte aut ex toto, dare neglexerunt, volumus ut per missos nostros constringantur, ut secundum capitularem priorem solvant unius anni no
Abbreviated transcription (Latin):
re debeãt absq ulliꝮ ꝑsoẽ
gracia blãdicia sentrore
sedñi iussionẽ mam Id est
ut de hoĩe habente lib̾ xa iu
auro argento bruneis
eramẽto pãnis integris
caballis bobus uaccis et
alio peculio et upores
et infantes nõ fiãt dis¬
poliat y hac Re de coꝵ
uestimentis accipiãt le¬
gittimũ heribãnũ Id est lib̾
iii. Qui uero nõ habuut
amplius In supͣstxto põcio
ꝑparare ad dei ẜuiciũ
et ad nr̃am utilitatem
et missi nostri caueant
et diligent Inq̃rãt ne
⁊ aliquod malũ Ingẽi¬
um subtrahãs ñam iusti¬
ciã alteri tradendo aut
sc̃rtũ est de heribãno ex/¬
accado ut nõ ꝑ aliquã
occasionẽ nec ꝑ uuacta
uec destara nec de uuar¬
da nec ꝑ her bergare
nec ꝑ alio bãno heribã¬
nũ comes exactare pre¬
sumat nisi missus nr̃
pus heribãnũ ad partẽ
ñam Recipiat et ei suã
terçiã partẽ ex indeꝑ
Iussionẽ nr̃am donet᷑ Ipe
uero heribãna nõ exat¬
tet᷑ neq indris neq In

Expanded text:
re debeant absque ullius personae gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio peculio, et uxores vel infantes non fiant dispoliati pro hac re de eorum vestimentis, accipiat legitimum haribannum, id est libras tres. Qui vero non habuerit amplius in suprascripto pretio praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradendo aut hairibanno exactando. Ut non per aliquam occasionem, nec pro wacta, nec de scara, nec de warda, nec pro heribergare, nec pro alio banno heribannum comes exactare praesumat; nisi missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannus non exactetur neque in terris neque in
Abbreviated transcription (Latin):
mãserĩt quatuor tm̃ mẽ¬
sib Inãno iissi nr̃i le¬
gationes suas exc̾te ãt̃
Id est In hyeme Ianuari.
Inhyuerno aprili. In estate
iulio. In autũno octobrio
Cetĩs uero mẽsibus unꝰ q̃sa
militũ placitũ suũ habeat
et iusticias suas faciat Illi¬
ssi aũt nr̃i quater In uno
mẽse et in quatuor lot ha¬
beant placita sua cũ Illis
conutib quib cõ gruũ fu¬
erit ut ad eũ locũ possit̃
cõuenire
de iussione diũca
in quol missatito nõ ad ui

Expanded text:
manserunt, quattuor tantin anno missi nostri legationes suas exerceant, id est in hyeme Ianuario, in verno Aprili, in aestate Iulio, in autumno Octobrio. Caeteris vero mensibus unusquisque comitum placitum suum habeat et iustitias faciat. Missi autem nostri quater in uno mense et in quattuor locis habeant placita sua cum illis comitibus, quibus congruum fuerit ut ad eum locum possint convenire. 84. De iussione dominica in quolibet missatico non adi
Abbreviated transcription (Latin):
ad Ren quãlibet di¬
istutiendani querẽdi
atz eligendi sũt a misso
nostro et comite in ciiꝰ
ministerio de Re quali¬
cũꝙ agendũ est tales
eligantur quales opti¬
nͣ in ip̃o pags Inueui¬
⁊i possint et nõ liceat
litigatorib ꝑ premia
falsos tesţes adduçere
sicut hactenus fieri sole¬
neq ad lobertatẽ suam
aductendam aut ad Res¬
Reddendas uel mãçipia
iudicet᷑ sed Ista aut in p̃¬
sencia comtis uel miiso¬
rũ nroꝵ Iudicẽtur. de¬

Expanded text:
ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solead libertatem suam amittendam, aut ad resreddendas vel mancipia, iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
al Pꝰ ubi ulains est fur
cuuslibet de potẽciori¬
bus ẜuis q̃ ꝑ diuersa
gossident de cm̃e hiẽ
suspectꝰ dnõ secrecius
cũ testib cõdicat᷑ ut
aute Iudicẽ debeat ꝓpe

Expanded text:
ur, cujuslibet de potentioribus servis, qui per diversa possident, de crimine habetur suspectus, domino secretius cum testibus condicatur, ut ante judicem debe
Abbreviated transcription (Latin):
E⁊ cretũ est ut q̃ Iu
uigiliis ꝯstitutis
nocturnos fures nõ ca¬
perẽt eo ꝙ ꝑ diuersa
Intdicenti cõludio scele̾
prẽtiuissa cuscodias exo¬
Recipiat et latro ꝯseq̃t᷑
uelsi in altã centena
piat absq dubio Si hͦ
de sidã uel t̾tia custodia
tronis tamẽ pũcia mi¬

Expanded text:
ecretum est, ut quia in vigilias constitutas nocturnos fures non caperent, eo quod per diversas intercedente conludio, scelera praetermissa custodias exrecipiat, et latro insequatur. Vel si in alterius centena piat absque dubio, hoc est, de secunda vel tertia custodia. tronis, tamen pra
Abbreviated transcription (Latin):
latrouẽ quã libet culxa¬
bilẽ sicut sũmis epĩs cõ¬
uenit de atrio eccliẽ tra¬
here p̃sumat Q d̃ si sũp
eccliẽ quib atria clausa
nõ sinet utraq parte
pari actũ t̾re spaciũ ar¬
pẽnis ꝑ atrio obẜuet᷑¬
siullꝯ̃ cõfugiẽs foris
autedicta loca ꝓperarũ
cuxiditate se dicat stire
Quod si fecerĩt et ca¬
piti fuerĩt ad dignũ sibi
suppliciũ cõdep̃uẽt᷑ Qd¬

Expanded text:
latronem vel quemlibet culpabilem, sicut summis episcopis convenit, de atrio ecclesiae trahere praesumat. Quod si sunt ecclesiae quibus atria clausa non sint, ab utraque parte parietum terrae spatium, arpennis pro atrio obseullus confugiens foris ante dicta loca pro operarum cupiditate se dicat exire. Quod si fecerint, et capti fuerint, ad dignum sibi supplicium condemnent
Abbreviated transcription (Latin):
dis que in nr̃am uestiturã
sũt pmo ꝑ optimos quosq
Inquirat᷑ et si x illos Iuue¬
niri nõ possit tunc ꝑ eos
qui ꝑ illos in Illa uicinia
meliores sũt et si nec per
ielos Rei ueritas Inueniri
potest tuc̃ liceat ligãtib
ex utraq ꝑte tester adhi¬
bere et sidiscordauerĩt scdñ
rõscitucionẽ a nobis puiul

Expanded text:
 vestitura sunt, primo per optimos quosque inquiratur. Et si per illos inveniri non possit, tunc per eos qui post illos in illa vicinia meliores sunt. Et si nec per illos rei veritas inveniri potest, tunc liceat litigantibus ex utraque parte testes adhibere. Et si discordaverint, secundum constitutionem a nobis promul
Abbreviated transcription (Latin):
scistitet᷑ uel sõma obser¬
uer uel auguria intẽdat
Iem nemo sit maleficꝰ
nec iucãtator. nec phito¬
nis cõsultor Ideo p̃ciximꝰ¬
cauculatores nec incãta¬
tores nec tempestarii uel
obligatores fiant et ubicũ¬
q sĩt emendent uel dãnẽ¬
ns Ic enĩ de arborib uel
petris uel fontib ubi ali¬
qui stulti luminaria uel
alias obẜuationes faci¬
ut̃ omino mãdamꝰ ut
Iste pessunꝰ usus et deo
execrabilis ubicũq Iune¬
iniuꝵ tollat᷑ et destruat᷑¬
necesse est ꝙ̃rũ ma¬
in lege enĩ stptũ est Nõ
oderis frẽnituũ incorde
tuo sed publice argue
eñ It eni ioyẽs euãgeli¬
sta Qui odit frẽn suũ
homicida est It en In eũã¬
gelio si peccauerit inte
fat tuue uade et corri¬
pe enm int̾ te et ipm so¬
lĩ et Rel¬
de auaricia

Expanded text:
sciscitetur, vel somnia obsersciscitetur, vel somnia observet, vel auguria intendat. Item: Nemo sit maleficus, nec incantator, nec phitonis consultor. Ideo praecipimcauculatores et incantatores, nec tempestarii vel obligatores fiant; et ubicumque sunt, emendentur vel damnentur. Item de arboribus vel petris vel fontibus, ubi aliqui stulti luminaria vel alias observationes faciunt, omnino mandamus, ut iste pessimus usus et Deo execrabilis ubicumque invenitur, tollatur et destruatnecesse estIn lege enim scriptum est: Non oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum. Item Iohannes euangelista: Qui odit fratrem suum, homicida est. Item in euangelio: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum; et relde avari
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dei tui In uanũ. Ideo
omino admonẽdi sunt
omer diligent̃ ut ca¬
neãt piupiũ nõ solũ in
saucto enãgelio uel in
altari sen in sanctoꝵ re¬
liquiis seu In cõmuni
loquela quia sut̾ aliqui
qui ꝑ caritaten et ueri¬
tatem Iurãt et cauent
se a iuramẽto noĩs dei
irẽ dũs in euãgelio Ego
Ideo qui in caritͤ et uitͤ
Iurat In deo Iurat ITem
cauend̾ est ne pharisai¬
ca suꝑsticione aliquis
altare ne dicat ei dũs
Stulte. ecce quid est ma¬
ius. aurũ an altare qd
stĩficat aurũ: Sed et no¬
uis honestũ uidet᷑ ut q̃
in sanct habet iurare
Hoc Ieuniis faciat cñ
om̃i honestate et tumore
dei et stiat se Rationẽ Reddi¬
turũ deo unusquisq ur̃m
ubicũq sit siue Intra eccle¬
siam sine extra eccłiam et ut
paruuli qui sine Rationa¬
bili etate sũt nõ cogant̾
iurare Et qui semel xiu¬
ratus fuerit nec testis
sir post hec nec ad sacra¬
mẽtũ accedat nec in sua
causa uel alteriꝯ iurator
nomio Nemo sit q̃ ariolos

Expanded text:
vanum. Ideo omnino ammonendi sunt omnes diligenter, ut caveant periurium, non solum in sancto euangelio vel in altari, seu in sanctorum reliquiis, sed et in communi loquela. Quia sunt aliqui qui per caritatem et veritatem iurant, et cavent se a iuramento nominis Dei, ipse Dominus in euangelio: Ego Ideo qui in veritate et caritate iurat, in Deo iurat. Item cavendum est, ne pharisaica superstitione aliquis altare, ne dicat ei Dominus: Stulte et coece, quid est maius, aurum an altare, quod sanctificat aurum? Sed et nobis honestum videtur, ut qui in sanctis habet iurare, hoc ieiunus faciat cum omni honestate et timore Dei. Et sciat se rationem redditurum Deo unusquisque vestrum, ubicumque sit, sive intra ecclesiam, sive extra ecclesiam. Et ut parvuli, qui sine rationabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius iurator nomio: Nemo sit, qui ariolos