comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p omp̾. sit̾dum pͥra stipulacõ exre
ip̃a dulacom capit. ueluti sud qd̾ĩ
ucero sit aut fruccꝰ futuros aut do¬
mũ edificari stipulat᷑ꝰ sit. bũc enĩ
incipit accõ: c̃ ea per reram nat᷑ã
prestari possunt. Si quis caita¬

Expanded text:
m.Interdum pura stipulatio ex re ipsa dilationem capit, ueluti si id quod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. si
Abbreviated transcription (Latin):
obligacõis grã s solucõis cã. ꝑsonã
filii adhibuisse incelligatur. Q uod
sisou filio suo qui inpecestate sua
sit. dari qus stipulatꝰ sit: nõ iecce fi¬
lio soluetur. qr filii persona oblig¬
acõi mag̾ qmͣ solucõi applicatur.¬
oui ita stipulatur .x. auo aduina

Expanded text:
onis gratia, sed solutionis causa personam filii adprehendisse intellegatur.Quod si soli filio suo, qui in potestate sua sit, dari quis stipulatus sit, non recte filio soluetur, quia filii persona obligationi magis quam solutioni applicatur.Qui ita stipulatur: 'decem, quoa
Abbreviated transcription (Latin):
componere. ut quͣicum spaliter
conphendi possunt contincantur.
doli aut̾ clausula ad ea pertinet.
que ipresenti cccuraii nõ possĩt.
⁊ ad inceitos casus peitinent.

Expanded text:
componere, ut, quaecumque specialiter comprehendi possint, contineantur, doli autem clausula ad ea pertineat, quae in praesentia occurrere non possint et ad incertos casus pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣia cicõ peceretur. cam̃ mutile pa¬
ccum conuentũ coh̾iedib eiusent.
orui filio suo aut sibi dari stipulat᷑
manifeste personam filii in ħꝯplec¬
citur. ut ei recce soluatur. n int̾ẽ
sibi aut exͣneo ciulib an sibi aut fili¬
o suo quis stipuletur. Qr̾. uel mañ
ce mpecestate. uł emancipato filio
iecte soluit᷑. s ad rẽ pertin. Quco si¬

Expanded text:
eretur, tamen inutile pactum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvatur: neque interest, sibi aut extraneo cuilibet, an sibi aut filio suo quis stipuletur: quare vel manenti in potestate vel emancipato filio recte solvitur. neque ad rem pertinet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nõ ht̃. s hĩe pocest. Si a ce stipula¬
cus fund fucro semproniũ. deinde ⁊ eũ¬
deni fund̃ cetracco usufiuctuab alio
stipuler. nior stipulacõ nõ nouabit᷑
q nec soluendo fund̾ detracto usut᷑.
libaleris.si adhuc ace recte fundiu
isufructu fũd stipulatꝰ fueram Si
hoiem quẽ aticõ iure stipulat᷑ fuerã
seius mͥ sub condicc̃e pomisent. ⁊ ispẽ¬
deute ꝯdicc̃e post moram cicii decesse

Expanded text:
 habere potest.Si a te stipulatus fuero fundum Sempronianum, deinde eundem fundum detracto usu fructu ab alio stipulor, prior stipulatio non nouabitur, quia nec soluendo fundum detracto usu fructu liberaberis, sed adhuc a te recte fundi uusu fructu fundum stipulatus fueram. Si hominem, quem a Titio pure stipulatus fueram, Seius mihi sub condicione promiserit et is pendente condicione post
Abbreviated transcription (Latin):
datur. quod si fecent ouini ouere cxuit᷑.
⁊ penali acocẽ ex bac paite ecc̃i lib̾atuir.
undici qutur si quis uelit cum pub̃lica
milie nom̃ ħͥ nõ tant̃ ad seruos publica¬
noꝵ iefciemꝰ. uerum ⁊̃ aͥ iñ ninuero fa¬
miliarum sinit publicanoꝵ. Snĩ gͥ li
loii sunit. sui serui alieni qͥ publicauis i
eo ueccigali munstrant: ħ edcõ contin¬
ebuntur. pro iide si semꝰ publicani ra¬
puit: nõ cam̃ in ea familia costitutꝰ
q̃ publico ueccigali iniustrat: ħedcm
cessabit. Col uod nonissime precor. at
Si hiid nõ exhibebuntur iudũm siue

Expanded text:
datur, quod si fecerit, omni onere exuitur et poenali actione ex hac parte edicti liberatur. unde quaeritur, si quis uelit cum publicanomiliae nomen hic non tantum ad seruos publicanorum referemus, uerum et qui in numero familiarum sunt publicani, siue igitur liberi sint siue serui alieni, qui publicanis in eo uectigali ministrant, hoc edicto continebuntur. proinde et si seruus publicani rapuit, non tamen in ea familia constitutus, quae publico uectigali ministrat, hoc edictum cessabit.Quod nouissime praetor ait 'si hi non exhibebuntur, in domin‹o›s sine
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ eun si exhibuissent nox ali uidi¬
cõ conuenirentur. Iccuro aut̃ cam
dura condicõ coꝵ efftã ÷. quia debunit
bonos seruos ad ħ uuinist̾ium elige̾.¬
qr ait ĩ dũos sic accipiend̾ ⁊ insccõs u¬
octigales licec dñi nõ sint aũ aut̃ ac¬
corem dicẽ oportet quẽ ur quos desi

Expanded text:
 cum, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere.Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis', licet domini non sint.Ante autem actorem dicere oportet, quem uel quos desi
Abbreviated transcription (Latin):
sam uxorẽ madutio retinuit. adul¬
t̾um q diusit debiit .n. uxori uas¬
endꝰ ẽ. mai̾tꝰ cũ extusare ignorantiã
łuam ñ pt̃. uł u umbrare pacienciã
p̾certu inc̾dulita̾tis i dcͥco .n. iexitr.
iccuta est adiat̾m in domo dep̃bensuan
dimis̾it: qui noliu̾t in ip̃a tinꝑitu di¬

Expanded text:
s‹a›m uxorem in adulterio retinuit adulterumque dimisit: debuit enim uxori endus est maritus, cum excusare ignorantiam suam non potest uel adumbrare patientiam praetextu incredibilitatis: idcirco enim lex ita locuta est 'adulterum in domo deprehensum d‹i›miserit', quod uoluerit in ipsa turpitudi
Abbreviated transcription (Latin):
me ordiuati non fuit rei nom̃ a bo¬
letur. ⁊ exitegro repedendi ieuim
potestas fi icem surscuib̾e debebitis
qui dat libestum se ꝓfessum ee. uł a¬
uꝰ ꝙ eo: si lit̾as nestiat q ⁊ si aliudcͥ¬
s m̃ obictat uelutiꝙ domũ suã p̾buit

Expanded text:
time ordinati non fuerint, rei nomen aboletur et ex integro repetendi reum potestas fiet.Item subscribere debebit is qui dat libellos se professum esse, uel alius pro eo, si litteras nesciat.Sed et si aliud crimen obiciat, ueluti quod domum sua
Abbreviated transcription (Latin):
io ꝯseq̃us ẽ u ⁊ si uor dorẽ uł c̾dicor
Id qd̾ ĩdiom sibi delet᷑ sibi ad scripsir
⁊ sili. uenia ĩpetrata abitru̾e alega¬
to iubeaur᷑. laũ mlris dos au̾ credico¬
ri actõ sua denega di ne coꝵ q̃ coꝵ
utq marito debito careat

Expanded text:
i uxor dotem uel creditor id, quod in diem sibi deberetur, sibi adscripserit et similiter uenia impetrata abstinere se legato iubeantur, aut mulieri dotis aut creditori actio sua denegari debet, ne eorum uterque merito debito careat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ĩ rõib tabuł cereis ue a ł alia qͣ
re. sin̾ ꝯsigͣtiõne falsũ foc̾uit. uel
reni amou̾int ꝑuid̾ ex is cãis ata
si eraut falsarii pumunt᷑. St ⁊ diuus
seuerus lege cornelia defalsis dãpnau
p̾fectũ egppti. qd̾ instrum̃tis suis cum
p̾errit ꝓiuncie falsum fecͥo. ¶is quia¬
ap̾ aliũ ab eo ꝓdita ẽẽ adusariis suis
dicit acc̃are eũ falsi pot̾. ¶ ad testam̃¬
lege cornelia renẽt᷑. qui sibi legatum

Expanded text:
e vel alia qua re sine consignatione falsum fecerint vel rem amoverint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et divus Severus lege Cornelia de falsis damnavit praefectum Aegypti, quod instrumentis suis, cum praeerat provinciae, falsum fecit. Is, qui aapud alium ab eo prodita esse aduersariis suis dicit, accusare eum falsi potest.Ad testamelege Cornelia tenentur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aurũ uitii ꝗd addid̾is. qͥ arge os nũ¬
mos adult̾iuos flau̾it. falsi cͥiuie
 bere tale qͥd poss. nõ ꝓhbuitsẽadẽ
lege expͥmit᷑ ueds uũnios sragneoᷤᷤ
pũbeos em̾̃e uende̾.dolo malo uell.¬
¶Peua legis cornelie iriagat᷑ ei qͥqͥd
aliũ quĩã ĩ testam̃to sciens dolo ma¬
lo flio signau̾it signari ue cum¬
uerit. It̾ qui falsas tectatoes faciẽ¬
das teminoĩa u ł falsa ĩ uiccm diceu¬
da dolo malo coierit sa dela torẽ sul¬

Expanded text:
ddiderit, qui argenteos nummos adulterinos flauerit, falsi crimine bere tale quid posset, non prohibuit.Eadem lege exprimitur, ne quis nummos stagneos plumbeos emere uendere dolo malo uellet.Poena legis Corneliae irrogatur ei, qui quid aliud quam in testamento sciens dolo malo falsum signauerit signariue curauerit, item qui falsas testationes faciendas testimoniaue falsa inuicem dicenda dolo malo coierint.Qui delatorem sum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inquir̾e an mantus pudite niuẽs
muli quo bonos mores colendi auc¬
pudiciciam nbi ab uxore exigat qͣm
ip̃ nou exib̾at queres pt̾ ĩ uirum dã¬
pnare. non rem obconpen sacionem
iquis uxorem suam uelitacc̃are dicat¬
q eã ad ult̾iũ ꝯmisisse añꝙͣ sibi nu¬
b ire uiri acc̃acõm ĩsticile nõ pot̾u¬

Expanded text:
 inquirere, an maritus pudice uiuens mulieri quoque bonos mores colendi aucpudicitiam uir ab uxore exigat, quam ipse non exhibeat: quae res potest et uirum damnare, non rem ob compensationem .Si quis uxorem suam uelit accusare dicatque eam adulterium commisisse antequam sibi nuberet, iure uiri accusationem instituere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
Im cetũ ceu̾so tiba ledicõe incendiũ
fen̾t qui ue hominẽ. do .i. ĩclus̾it
obsed̾it q̃ fec̾it quo miꝰ sepeliatur
quiueꝑ uim sibi aliꝙ̃ otligau̾it. nã
deã cbligatõ lex rescradit. E si d̾ ui

Expanded text:
ersu turba seditione incendium fecerit: quique hominem dolo malo incluserit obsederit: quiue fecerit, quo minus sepeliatur, quiue per uim sibi aliquem obligauerit, nam eam obligationem lex rescindit.Si de ui
Abbreviated transcription (Latin):
mors argũta faciendis nmpciit ꝓba¬
bitur p̾stitisse. cum hoc sacto pudicicio
qͣlitate. ¶ teã adinc̾u uxorem duxi eã
palam ẽ qr̃ita me tͣctabitur qi cuipa in¬
ulieris factodiuorcõ.U lp̃.¬
ec u̾ba iegis ne qui post hanc stuprum¬
uł adult̾ium fatto. sciens. do .iii. ⁊ ad

Expanded text:
mors argumentum faciendis nuptiis probabitur praestitisse, cum hoc facto pudicitia qualitate.Ream adulterii uxorem duxi: eampalam est. quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris facto diuortio. ec uerba legis 'ne quis posthac stuprum adulterium facito sciens dolo malo' et ad
Abbreviated transcription (Latin):
nictor postea pat̾ ꝯsentit. si quis pla¬
ne uxorem su am cuma ꝓut postes
eẽt adult̾nin ꝯmisisse arguio: be¬
inguiꝰ dicetur pesse eum ac̃c̃are iire
uiri. s ita demum adult̾ium maitꝰ
iundicarit. si iũ hostium pasta ñ eẽt¬

Expanded text:
ter postea concessit.Si quis plane uxorem suam, cum apud hostes esset, adulterium commisisse arguat, benignius dicetur posse eum accusare iure uiri: sed ita demum adulterium maritus uindicabit, si u
Abbreviated transcription (Latin):
uetat. dñ audietur noc enĩ ulla p̾scͥpcõ
ob icitur suam inuiriam uandicanti
& me si nuuemli facilitate ductꝰ uł ⁊̃ fer¬
uore etatie accentꝰ a dacc̃atõ ꝓsilut accã¬
nti ei ñ facił calnim ͤ pẽa mrgabr. inmorẽ

Expanded text:
tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam vindicanti. sane si iuvenali facilitate ductus vel etiam fervore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sua manu ad enit. ẜuo restato¬
risꝑ mapĩe cui a se legata ui fidi co¬
missa data erant. senatus ꝯsulto te¬
Quet᷑.¶Siprõnꝰ ĩ testam̃to ub̾ti lega¬
tum sibi scripẜit. ⁊ uenia ĩpetrata

Expanded text:
rtatem sua manu ademit serui testatoris et maxime cui a se legata uel fideicommissa data erant, senatus consulto tenetur.Si patronus testamento liberti legatum sibi scripserit et uenia impetrata
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qui sui mͣis ẽ mealege ñ seꝑ¬
atur. duiꝰ q adrianꝰ rosiano gemĩo
rescͥpsi⁊ ⁊ muito patre filiũ haclege
reun fac̾e posse. E mai̾tus isi duo
rtos ex alio c̾mine ħat pot̾it uri t̾cumi ac¬

Expanded text:
ab eo, qui sui iuris est, in ea lege non separatur. diuus quoque Hadrianus Rosiano Gemino rescripsit et inuito patre filium hac lege reum facere.Maritus etsi duo reos ex alio crimine habeat, poterit iure uiri
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ ita senerꝰ. ⁊ aut̃. nilio. cassio res¬
cͥrsormt. idem pomp̃. rescripimt nõ
ind̾i cͥcͥ maiestatem fi̾: ob imagines ce
ꝯsecratas ꝯflau̾it aliud ne quid simile
ꝯmisit: lege mlia maiestatis tenet᷑.

Expanded text:
sit: et ita Seuerus et Antoninus Iulio Cassiano rescripserunt.Idem Pontio rescripsit non uideri contra maiestatem fieri ob imagines Caeconsecratas conflauerint aliudue quid simile admiserint, lege Iulia maiestatis tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uł ex sciptum legis descendit. uł
ad exemplum legis iudicondum est¬
crimẽ maiestatis facto uł molatis sta¬
gins: nł iagib maxime exͣceratur ĩ
milites. p amp̃.¬

Expanded text:
 uel ex scriptura legis descendit uel ad exemplum legis uindicandum est.Crimen maiestatis facto uel uiolatis statuis uel imaginibus maxime exacerbatur in milites. 8 Pap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittenda ẽ. qui si negligeuciã
ꝯmi̾unt ꝓ modo culpe uł castigã¬
tur: nł miliciam mictant ꝙ si le¬
uis ꝑsona cntodic su̾it: castigati
renñtur.¶nam ⁊ si miscrat dume
custodiam quis dinnc̾it: miliciã
mutat: fraudulant̾ autẽ si fu̾it
n̾satus indimictenda custodia
uł capite pimitur uł mex tremũ
gradum milicie datur ant̾oum ne¬
ma ei datir. nam cum custodia
cam alto custode snł fugiss: alt̾r
uema data ẽ. ¶S si se custodia
int̾fec̾it: uł pͥcipitau̾it: militis cul¬
pe astribitur. id c̃ castigabitur ꝙ
si ir̃e custos custodiam intͥfetent¬
d sĩ cãu custodia defuntta ẽẽ dr̃
int̾sit eam app̾bendi tempꝰ cã cog¬
inta maiti dari ad cam in quirẽ¬
a apxlicato alio ei milite. ꝙ si

Expanded text:
gentia amiserint, pro modo culpae vel castigantur vel militiam mutant: quod si levis persona custodiae fuit, castigati restituuntur. nam si miseratione custodiam quis dimiserit, militiam mutat: fraudulenter autem si fuerit versatus in dimittenda custodia, vel capite punitur vel in extremum gradum militiae datur. interdum venia datur: nam cum custodia cum altero custode simul fugisset, alteri venia data est. Sed si se custodia interfecerit vel praecipitaverit, militi culpae adscribitur, id est castigabitur. Quod si ipse custos custodiam inteErgo si casu custodia defuncta dicatur, intersit eam adprehendi, tempus causa cognita militi dari ad eam requirendam, applicito
Abbreviated transcription (Latin):
dendum qui qiͣ ꝯdempnacos ad p̃adẽ
remiseruit. idem de ire uarchis r̾cep¬
tum ẽ quia non omnes ey bona fide
ut irenarche cum app̾bend̾int lacͦ¬
nem int̾rogͥet cum desocus ⁊ recepta¬
torib ⁊ int̾rogaciones litis melusas
atq obsignatas. ad cognicionem ma¬
gr̾atus int̾est. igitur qui cum eo elo¬
gio mitrunt᷑ ex integro audiendist̃
irenaitas ꝑ ducti. sic ⁊ duiꝰ ꝓuis ⁊
alu principes rescͥpsenut. ut ⁊̃ de
biis qui requirendi ad notati sunt
si quis ent qui eum arguat. ⁊ ito
collandandum enusi parum prudẽ¬
ter non exquisitis argumentis simpͭ.¬

Expanded text:
dendum, qui quasi damnatos ad praesidem remiserint. idem de irenarchis praeceptum est, quia non omnes ex fide bona ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptatoribus et interrogationes litteris inclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant. igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, irenarchas perducti. sic et diuus Pius et alii principes rescripserunt, ut etiam de his, qui requirendi adnotati sunt,si quis erit qui eum arguat. et ideconlaudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simp
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ii madit ipsisse dicat᷑: nõ aut̃ accã¬
ri pot̾it: qͣm adult̾ fu̾it ꝯuistꝰ. a lioquin
ad roc uł max ͤ uiri confugi nolũtes bñ
cant cumadult̾o mułiem mipcias cax¬
isse. Emuł̾r cum ab sãter nium au¬
nam si longo tempore tͣnsatto sũ ulliꝰ

Expanded text:
dit, nupsisse dicatur, non ante accusari poterit, quam adulter fuerit convictus: alioquin ad hoc vel maxime viri confugient volentes bene cant cum adultero mulierem nuptias contraxisse. Mulier cum absentem virum aunam si longo tempore transacto sine ullius
Abbreviated transcription (Latin):
nol .it. ameo indiciũ cabo. pͥma u̾ra estend¬
unt cũ dem̃ ex het pletti qm. do .iii. molauit. si
igitur delꝰ arsit cessabit eiꝰdam ꝑsone. igitur.
doli ñ capaces ẜadmodum inpubes. item om̃i qͥ
ñ aĩo molandi accedunt extusati sunt isepultͥ
autẽ appłłacõe omnẽ sepulture lctũ ꝯtnũ e
stimndum ẽ. si quis mhr̾dicariũ sepulcrũ
inferat qͣmuis ħrs. tam̃ pt̃ sepuicri uiolati
temĩ li forte łt uoluntatẽ testatoris intrait
l emĩcau̾e testatori nequis eo infa̾tur ut resqͥ¬

Expanded text:
a ostendunt eum demum ex hoc plecti, qui dolo malo uiolauit. si igitur dolus absit, cessabit eiusdem. personae igitur doli non capaces, ut admodum impuberes, item omnes, qui non animo uiolandi accedunt, excusati sunt.Sepulchri autem appellatione omnem sepulturae locum contineri existimandum est.Si quis in hereditarium sepulchrum inferat, quamuis heres, tamen potest sepulchri uiolati teneri, si forte contra uoluntatem testatoris intulit: licet enim cauere testatori, ne quis eo inferatur, ut res
Abbreviated transcription (Latin):
ad acc̃asionem ueniant. mai̾t᷑ ⁊ ra¬
t̾ muiliens quem p̾fr̾e oporteat. q̃¬
ntur ⁊̃ mog̾ ẽ ut maritus p̾feratur
nam ⁊ ꝓ pensione mĩ ⁊ maiore do
nto non negligente nec recoram¬
insistanteatq fumiente: ut faci¬
post ma̾itũ ⁊ pr̃em accusare pessunt
ad actusand̾ ꝓsiliit lege exp̃ssumẽ
utis cuiꝰ de etate nocio ẽ deiusto accu¬
satore constituat. i dem.
guat aut deceat collud̾e mag̃ cumi
uxore qͣmex aĩo accusare p̾ponc̃ maido.

Expanded text:
ad accusationem ueniant maritus et pater mulieris, quem praeferri oporteat, quaeritur. et magis est, ut maritus praeferatur: nam et propensiore ira et maiore dolrito non neglegente nec retardaninstituente atque muniente, ut facipost maritum et patrem accusad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re notio est, de iusto accusatore constituat. Idem liguat aut doceat colludere magis cum uxore quam ex animo accusare, postponetur marito.
Abbreviated transcription (Latin):
iin crunen obiciatur p̾cede̾ d inc̾mine
iubscͥptõ q̃ ies ad id inuienta ẽ. ne faci¬
ie quis ꝓ siliat ad actusacõ crunsiat mul¬
tam sibi acc̃acõ nonsuturam/ cauea̾t
ita ꝙ singuli & crim̃ obiciant. ⁊ p̾t̾ea
ꝑ seueraturos se it̾uñe us ad sentẽti a

Expanded text:
i crimen obiciatur, praecedere debet crimen subscriptio. quae res ad id inventa est, ne facile quis prosiliat ad accusationem, cum sciat inultam sibi accusationem non futuram. Cavent itaque singuli, quod crimen obiciant, et praeterea perseveraturos se in crimine usque ad sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
e quis receptam custodi am sñ cã oum¬
ttat mandatis ita cauetłu: si quos exhis
qui inciuitatib sunt celenitur. ⁊ sine cã
solutos a magr̃atir cegnou̾i̾s ninc̾i iude¬
biiꝰ ⁊ hiis qui soliu̾nt multam oices.
nã cum scierint tͥ quo molestu siiũ
magr̃atus: si facile soliunt imictos ñ
ĩ diffe̾nt̾ de tet̃o facient.c esus.

Expanded text:
e quis receptam custodiam sine causa d‹i›mittat, mandatis ita cauetur: 'Si quos ex his, qui in ciuitatibus sunt, celeriter et sine causa solutos a magistratibus cognoueris, uinciri iubebis et his, qui soluerint, multam dices. nam cum scierint sibi quoque molestiae futurum magistratus, si facile soluerint uinctos, non indifferenter de cetero facient'.
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ accusatorem ⁊ reum coguicione
suscepta excusacõ pro absñte iustis
rõmb admuctitur ne ꝑ triduum
ꝑ singulos oies tercitatus reus dam¬
pnetur. uł de accusa toris ab fũteis p̃¬
sente teo calumpnia ꝓuuncietur

Expanded text:
nter accusatorem et reum cognitione suscepta excusatio pro absente iustis rationibus admittitur: nec per triduum per singulos dies ter citatus reus damnetur uel de accusatoris absentis praesente reo calumnia pronuntietur
Abbreviated transcription (Latin):
ui accãre pesuit intelligemꝰ. si scieu¬
mꝰ qui nõ posst̃ita prohibent᷑ accu¬
sare. alii ppͥ sexum ułetatẽ ut mulier
ut puꝑillꝰ. alii pp̃ sacramentũ ut qmi
stipendiũ tuerent. ⁊ ali pp̃ magr̾atum
potestatem ue inqua agentes sine si¬
aude imiꝰ euocaͣ non possunt. alii ip̃
felictũ ꝓͥpum. ut infames. alii pp̃tur
ꝑem questũut qui iuidicia duo. adũt᷑

Expanded text:
ui accusare possunt, intellegemus, si scierimus, qui non possunt. itaque prohibentur accusare alii propter sexum uel aetatem, ut mulier, ut pupillus: alii propter sacramentum, ut qui stipendium merent: alii propter magistratum potestatemue, in qua agentes sine fraude in ius euocari non possunt: alii propter delictum proprium, ut infames: alii propter turpem quaestum, ut qui duo iudicia aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
ilites si ami seruit custodiam ip̃i gatr
inꝑiculum deducunt᷑. nã duiꝰ adrianꝰ
stataio scd̾o legato rescͥpsit. quociens quis¬
custadiam militũ cuasit: exquni opor¬
t̾r. utr̃ minia negligencia militũ eua
sit. an cãu ⁊ utt̃ ticus ex plurio an u¬
na pluens. ⁊ ita demũ asficiendos smp¬
licõ milites quoꝵ tustodiã enasint. si
culpa coꝵ nunia dep̾bendatur. alioqͥ
ita sciens habint tit pessit custodia e¬
uad̾e: aĩadũtand̾ si tam̃ ꝑ iicuĩ aut
desidiam custodis id euem̃t ad casti¬
gand̾ cũ ⁊ indet̾iorẽ miliciã dari. gi

Expanded text:
ilites si amiserint custodias, ipsi in periculum deducuntur. nam diuus Hadrianus Statilio Secundo legato rescripsit, quotiens custodia militibus euaserit, exquiri oportere, utrum nimia neglegentia militum euautrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos supplicio milites, quibus custodiae euaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, animaduertendum: si tamen per uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam dar‹i›: si
Abbreviated transcription (Latin):
em sicomoꝵ exad̾it nam ⁊ herer uudicat᷑
extraordinem ñ leni pena ⁊ dcto ꝙ hec
d ambores colligant aagͥes uiliticos ꝑ quos
nc̾menta nili dispens antin: ⁊ cołtent᷑
⁊ dimiunicões aq̃ cołcentur. comata ⁊̃ dia¬
copi qui in agg̾ib siunt plecti esficunt
ꝓponunt si cui ob eoꝵ metum dampũ
datũ ẽ ꝓ modo admissi accõ dabitur.

Expanded text:
em exciderit, nam et haec res uindicatur extra ordinem non leui poena, idcirco quod hae arbores colligunt aggeres Niloticos, per quos incrementa Nili dispensantur et coercentur. et deminutiones aeque coercentur: chomata etiam et diacopi, qui in aggeribus fiunt, plecti efficiunt proponunt, si cui ob eorum metu‹m› damnum datum est, pro modo admissi actio dabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ꝯꝑto stup᷑ acceꝑit.⁊ si quid ẽ siłe
id ip̃m libels ꝯp̃hendendum entisi
acc̃ator decesferit: alia ue q̃ cã eñ mi¬
pedicrit: quo miꝰ acc̃are possit. ⁊ si ꝙ
simile ẽ. not̃ rei a bolenu postulante
utũ ẽ. ita ut liceat alii ex integro

Expanded text:
to stupro acceperit, et si quid simile, id ipsum libellis comprehendendum erit.Si accusator decesserit aliaue quae causa ei impedierit, quo minus accusare possit, et si quid simile, nomen rei aboletur postulante utum est, ita ut liceat alii ex integro
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. illic stellionatꝰ obitiemꝰ. snꝯt᷑ aut̃
ni huslocum pt̃: si quis forte rem alu
obligatam dissimulata cbligacõe ꝑ
calliditatem alii distrax̾it. uł ꝑtinta¬
u̾it. ł in solutũ ded̾it. nãhxe om̃i spes
it̃si quis iupostinam sea̾t uł cellissiõ
iuecem astiꝰ. st ellionatꝰ pot̾t pestulai
nũare pena autem stelhonatꝰ nulla
łaa ẽ cum nec legntimũ cͥmen sit
solent autem ex lit exͣ ordinẽ plecti
dum mͦ non deb̾at opꝰ metalli s. pẽa
iur le begit ex̃oi inhis autem qui
sunt in aliquo honore poĩti adcempꝰ
relegico uł ab ordine mocõ remittenda est¬

Expanded text:
ficit, illic stellionatus obiciemus. maxime autem in his locum habet: si quis forte rem alii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel permutauerit uel in solutum dederit: nam hae omnes species item si quis imposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. numerare.Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodo non debeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. in his autem, qui sunt in aliquo honore positi, ad tempus relegatio uel ab ordine motio remittenda est
Abbreviated transcription (Latin):
ex consilic: tutoꝵ patͥs mortem. i tẽ
pupille ani sui mortem exequi con¬
cessum ẽ a lege testamentana. nã
cepatͥs quid̃ testamento pupillis
ceptõ tał ẽ. ꝯsul ⁊ dies aỹ illum p̾tor¬
tate illa domo illiꝰ mense illo consuli¬

Expanded text:
ex concilio tutorum patris mortem, item pupillae avi sui mortem exsequi, concessum est lege testamentaria. Nam et de patris quidem testamento pupillis ceptio talis est: Consul et dies. Apud illum praetorvitate illa, domo illius, mense illo, consuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuuicia: uñerat ⁊urie ⁊ ytaua õportebit
nestiore relegotõnis ececat .i. aul.¬
ntͥ esfractores aĩe uai̾e a sadn̾titur. atiocior¬
esenĩ sunt necturui esfiatores. ⁊ iõhi fu¬
stib cesi: minetallum aampnan solent.
diurui uo esfractores post fustiũ costiga

Expanded text:
Africa, unde erat, et urbe et Italia. oportebit nestiore relegationis excedat. 2 Paulnter effractores uarie animaduertitur. atrociores enim sunt nocturni effra‹c›tores, et ideo hi fustibus caesi in metallum dari solent: diurni uero effractores post fustium castiga
Abbreviated transcription (Latin):
tut ait lab̾o. sin lib̾m sui s̾nũ siu̾ mas¬
culum sra feminã et ꝯͣmitẽ lab̾o di¬
ssunit qui freꝯmĩtandi cuiꝰq cã ut seq̃¬
retur destinatꝰ in. pͭ. pͥnato neabduitꝰ
su̾it int̾comites utiq ⁊ pedagogi eĩt¬
abduxisse in detur ut iab̾o ait ñ qui
ab duce̾ ꝯmitẽ ceꝑit. s qui ꝑfecit ut
ut comes cum ea ñ eẽt abduxisse ã
um ⁊̃ is quoq qui ꝑsuasit cõmitti ut

Expanded text:
ue seruum siue masculum siue feminam: et ita comitem Labeo definit 'qui frequentandi cuiusque causa ut sequeretur destinatus in publico priuatoue abductus fuerit'. inter comites utique et paedagogi erunt.Abduxisse uidetur, ut Labeo ait, non qui abducere comitem coepit, sed qui perfecit, ut comes cum eo non esset.Abduxisse autem uerum is quoque, qui persuasit comiti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
estimacõem suserendum ¶att p̾coe
arbitratu uidicis utiq qi uni boni
ntili modum n̾d̾m imponat. si antẽ
radicem dñ ñb̾andum suum exibu¬
accepit satisfaccõm inuiriani suam
reunsit. nam si nuda uoluntate m¬
nuto insuam remisit indubitate
dicendum ẽ extingni nnur iax accõ¬

Expanded text:
aestimationem sufferendam.Ait praetor 'arbitratu iudicis': utique quasi uiri boni, ut ille modum uerberum imponat.Si ante iudicem dominus uerberandum seruum exhibuaccepit satisfactionem, iniuriam suam remisit. nam et si nuda uoluntate iniuriam remisit, indubitate dicendum e
Abbreviated transcription (Latin):
et ⁊ qõns ꝙ dicimꝰ re iniuriã anocẽ fi̾
ut s corpori inferatur atͦx sit: anisi ñ
corꝑi nt puta uestiĩtis scissis comite
atͦcitate in facienteis ⁊ si intħ̾at᷑ uł i
muu iam facit: parui ãrest̃. utr̃ pat̾
samił. anfilio famił tał in iuria fatta
sit mam ħ atrox estimabitur. ¶ si

Expanded text:
 quod dicimus re ‹i›niuriam atrocem fieri, utrum, si corpori inferatur, atrox sit, an et si non corpori, ut puta uestimentis scissis, comiteatrocitatem faciente.Sed et si in theatro uel in uriam facit.Parui autem refert, utrum patri familias an filio familias iniuria facta sit: nam et haec atrox aestimabitur.Si
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ at̾ius graues sunt. cscit enim con¬
tu melia exꝑlona eins aui contineliã
fecit. ¶Cum t̾mus iiuriamfacit ma¬
leficiu̾euni admitt̾e paiamẽ igitur
mito sicuti extet̾is delutis itarex hoc

Expanded text:
a seruis graues sunt: crescit enim contumelia ex persona eius qui contumeliam fecit.Cum seruus iniuriam facit, maleficium eum admittere palam est: merito igitur sicuti ex ceteris delictis, ita et ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
die lab̾o ait qui dicat nom̃ iiurie. t
sub att̾nacõe ⁊uto nid̾ aut isld̾ s illam
muiriam se passum. ¶si mͥ plines
nuirias fet̾is puta tui ba ⁊ cetuftõ do¬
mñ alicuiꝰ introissefhaq facto esficiã

Expanded text:
dicere Labeo ait, qui dicat nomen iniuriae, neque sub alternatione, puta illud aut illud, sed illam iniuriam se passum.Si mihi plures iniurias feceris, puta turba et coetu facto domum alicuius introeas et hoc facto effici
Abbreviated transcription (Latin):
abeo putat si coħ̾rs m̃s ꝯfur diẽ.¬
tũ fauuilia cuiꝰ fecus ouplun abstuliss me
ñ tmpedii quo nuꝰ dupli agam eoq mado
plus redes iũos fene sĩ stiremns ip̃i idem
si defunitꝰ miꝰ duplo abstta ad huc singuios

Expanded text:
abeo putat, si coheres meus, quod furtum familia cuius fecisset, duplum abstulisset, me non impediri, quo minus dupli agam, eoque modo plus heredes nostros ferre, quam ferremus ipsi.Idem, si defunctus minus duplo abstulit, adhuc singulos
Abbreviated transcription (Latin):
nuriã aut ꝑsena aut iaator. aut re
ip̃a fi. lab̾o ait ꝑlona aftior iniuria sit
cumn mogistratu cũ parẽti patrono
is inconspettu an insolitudine ĩ uina
faita sit. młtuui unt̾ cẽ ait quia atͦcior
ẽ q̃ inconspettusiat. ⁊cat᷑tem iniunã
hr̃i lab̾o ait. ut puta sinulnꝰ illatum os¬

Expanded text:
 aut persona aut tempore aut re ipsa fieri Labeo ait. persona atrocior iniuria fit, ut cum magistratui, cum parenti patrono is in conspectu an in solitudine iniuria facta sit, multum interesse ait, quia atrocior est, quae in conspectu fiat. re atrocem iniuriam haberi Labeo ait, ut puta si uulnus illatum
Abbreviated transcription (Latin):
entem f̾i̾tũ in cũ uͥ ⟦aũit. namsi bonor ẽ
omam̃taq petulant᷑ atteptantem ceti¬
dit ab solmũdum eum. E u basse dictt᷑
abusie ⁊ qui pugnis cecid̾it. qdemn
gacõ uł leuis terricõñ ꝑtin adtit edi

Expanded text:
nam si honorem ornamentaque petulanter adtemptantem ceciderit, absoluendum eum. 'Uerberasse' dicitur abusiue et qui pugnis ceciderit. 'Quaegatio uel leuis territio non pertinet ad hoc edi
Abbreviated transcription (Latin):
uinã dr uł a concitacõe uł conuũtu hoc
 a collaco̾e uocum cum enĩ in unũ cõ¬
pl̾ues ucces conferuntur. d̾r ꝯuicuim
s cam que bonis morib iapbatur
dum adu̾sꝰ ronos mores hiꝰ cuutatis¬
quo fĩ posse. lab̾o scripsit. ꝓ m̃si quis
ad domũ cuam uen̾it te ab sñte con¬

Expanded text:
ur uel a concitatione uel a conuentu, hoc est a collatione uocum. cum enim in unum complures uoces conferuntur, conuicium ap eam, quae bonis moribus improbatur dum aduersus bonos mores huius ciuitatisquoque fieri posse Labeo scribit.Proinde si quis ad domum tuam uenerit te absente, con
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm admissa dicitur. ⁊ sic aut ꝑmittes
aut denegabit accõem. ¶ intt̾oum inu¬
ria suo facta ad dñm rediuidat int̾dũ
ñ nanisi ꝓ lib̾o se g̾entem aut cum eum
astint pocius qͣm in eum existunat quis¬
ñ cecid̾it cessurꝰ eumsi menm sciss ñ pesse

Expanded text:
m admissa dicitur, et sic aut permittet aut denegabit actionem.Interdum iniuria seruo facta ad dominum redundat, interdum non: nam si pro libero se gerentem aut cum eum alterius potius quam meum existimat quis, non caesurus eum, si meum scisset, non posse
Abbreviated transcription (Latin):
sragio uł incendio ruma ne eõ eẽ. iacñtẽ
qͦ rẽ exnanfragio q̃ fruttib expulsa sit
rapiat: an ex naufragio. aut ex litore
de co quo ꝙ ex rato naue expugnata mi¬
uatur aũ m̃gitor añ pissclitur. aut ꝑ¬
siela conscindinit᷑ au anchore inuolã
i empiatur quis exmineus int̾uem¬
crã nauis  in parta uł fratta intra fin¬
piant in ip̃os uidicia p̾sides his qui
res suas oireptas q̃rut: redo itures. ut
quicꝙ̾ ꝓlau̾nt a demptum sipi nauf᷑¬
gio id a possõnib recipiant de hus aut̃
ques diripuisse ꝓbatumsit ut de lat᷑¬

Expanded text:
fragio uel incendio ruinaue eam esse. iacentem quoque rem ex naufragio, quae fluctibus expulsa sit,rapiat an ex naufragiis an ex litore. de eo quoque, quod ex rate naue expugnata rapiatur aut mergitur aut dissoluitur aut puela consci›ripiatur uel quis extraneus interuenquando nauis uel inficta uel fracta intra finpiant, in ipsos iudicia praesides his, qui res suas direptas queruntur, reddituros, ut quidquid probauerint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos diripuisse probatum sit, pra
Abbreviated transcription (Latin):
sit. omnẽq iniuriam aũ incorpꝰ in¬
fri aũ dddignigcatem aũ ad infami¬
am ꝑtin̾e. incorpꝰ fit: cum quis pulsã
ad dignitatem: cũ comes mat̾ ne ab¬
dicitur ad infanuiã cumpudicicia ad¬
temptatur. Citemut ꝑsem ip̃m
alicui fit muuia aut ꝑ alias ꝑsonas

Expanded text:
fit: omnemque iniuriam aut in corpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur.Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias personas.
Abbreviated transcription (Latin):
tenso fallant nauigantes qiͣ ni .u. lp̃
etcendemi p̾dam dareat p̃sidis ꝓuincie
religiosa constancia efficiat᷑. m arc̃.
mudĩg nͥ cãlata cupa fu̾it ut luxͣie
ali dolo sitꝑxinia. u lpiũ¬

Expanded text:
tenso fallant navigantes, quasi in portuexecrandam praedam parent, praesidis provinciae religiosa constantia efficiat. Marcianusindiget, nisi tam lata culpa fuit, ut luxuria aut dolo sit proxima. Vlpi
Abbreviated transcription (Latin):
ores ñ maledic̾etur. idemq tesalato dicend̾
÷ s si quis saligeneas iuurgas maituendi
saluti atusa defiy̾it. hee q aũqm radices
eg̾int succidantur au̾ eueslantur tecte põ
p̃. scribit eum ñ posse ag̾e te arborib sucti¬
sis. cum uulla arbor ꝑpͥe dicatur queradicẽ
ñ concepit. ꝙ si qm̃s ex semuiarto .i. stir¬
pitus ar borem transtasit cam qͣnnus
ñ dũ conp̾hend̾it t̾ram arborem tñ usd̾i

Expanded text:
ores non male dicentur.Idem de salicteto dicendum est.Sed si quis saligneas uirgas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam radices coegerint, succidantur aut euellanarboribus succisis, cum nulla arbor proprie dicatur, quae radicem non conceperit.Quod si quis ex seminario, id est stirpitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum comprehenderit terram, arborem tamen uideri
Abbreviated transcription (Latin):
iuas̾it ideo si gauor p̾da ĩ arxiti¬
ca uidebitur. lib̾es quidã sustit ceiox
intͥemnũ relegabis. eñsi sordidiores
eriuitꝰ mepꝰ publicũ eiusdã temporis
dab̾ i̾uos flagelł cesos ni mctalliũ daris
siñ magne petunie res fuint: liret fustia¬

Expanded text:
 ideoque si grauior praeda ui adpetita uidebitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: seruos flagellis caesos in metallum damnabis. si non magnae pecuniae res fuerint, liberos fusti
Abbreviated transcription (Latin):
rapuit siũ expugn sui pͥdonu expu¬
gnantib tapiat. ¶ lareoscribit eq¬
un fuisse ut sine de domo sii muisla
expugnata aliquid rapiatiur. huic
editto lotus sit. n enĩ nimꝰ inmaiori
qͣm muilla ꝑ latruntulos inquietam
us infestor possumꝰ. ¶ non cũ antẽ
ut iapuit. umis quoq qui recepit¬
Ĩ ex causis supͣscͥptis ceñr. quia recepta¬

Expanded text:
siue expugnet siue praedonibus expugnantibus rapiat.Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de domo siue in uilla expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infestari possumus.Non tantum autem qui rapuit, uerum is quoque, qui recepit ex causis supra scriptis, ten
Abbreviated transcription (Latin):
licum admrtao.  Si quis igitar int̾¬
rap. accõnem. ¶ Si fugitinus meꝰ quas¬
dimi res instruendi sui cã etiñt equemp¬
te sint quia in boms meis hoe sunt.
age̾. ¶ Reuum raptap nomĩe ⁊̃ fati¬

Expanded text:
licum admittat. si quis igitur interaptorum actionem. Si fugitivus meus quasdam res instruendi sui causa emerit eaeque raptae sint, quia in bonis meis hae sunt agere.
Abbreviated transcription (Latin):
Di plures eandem arboremfurtĩ pa uł̾¬
cecid̾nnt cum singuł insolid̃ & getar. ãł
si eadem arbor płimufu̾it inu̾isis dum¬
taxat uua i semł pena pr̃abitur: si arbor
innam fundum radices porrex̃ it reti¬
d̾e eas uiciuo nõ lcebit agẽ antem liceb¬

Expanded text:
i plures eandem arborem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur.At si eadem arbor plurium fuerit, uniuersis dumtaxat una et semel poena praestabitur.Si arbor in uicini fundum radices porrexit, recidere eas uicino non licebit, agere autem liceb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ incurba cessaritħ accõ. ¶ si cum s̾uũ
meimincꝰ pulsaiet curba. fui̾t collos¬
ta isq t̾uns mea turbe anquid ꝑ did̾ it
cum eo qui pulsarat: age possum qmp¬
pe cum inturba do .iii. dampn̾datum sit
sic tũ siut dampñ daret iõ ceꝑat cede cet̾m¬

Expanded text:
o.Si, cum seruum meum Titius pulsaret, turba fuerit collecta isque seruus in ea turba aliquid perdiderit, cum eo qui pulsabat agere possum, quippe cum in turba dolo malo damnum datum sit: sic tamen, si, ut damnum daret, ideo coeperat caedere
Abbreviated transcription (Latin):
iominẽ adhibent statue debuit de eo
qͣi ni domestico malo si ncxe ded̾eꝑatꝰ
sit ssi as̃ alienũ adhibutt̾uũ ꝙi in lib̾m
tenebitur caupo ã pr̃at fcm̃ eoꝵ qui
ĩ ea caupona meiꝰ caupone ex̾cende cã¬

Expanded text:
ominem adhibens statuere debuit de eo,quasi in domestico malo, si noxae dedere paratus sit. si autem alienum adhibuit seruum, quasi in libero tenebitur.Caupo praestat factum eorum, qui in ea caupona eius cauponae exercendae ca
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dicetur. iudm datin. sia furtum sa¬
opo conauo ne exͥitoris stm̃sit. suui blano¬
eoy cini qͣm qui in ea naui nauigandi
es am adhibentur ut nauis naigetur
bit ẽ nautaestinduplum actõ : s cum eĩ
in caupona uł naui res ꝑ ierit exedito
p̃toris obligatur ex̾citor naiuis uł cau

Expanded text:
e dicetur, iudicium datur, siue furtum ope consilio exercitoris factum sit, siue eorum cuius, qui in ea naui nauigandi eos, qui adhibentur, ut nauis nauiget, hoc est nautas.Et est in duplum actio.Cum enim in caupona uel in naui res perit, ex edicto praetoris o
Abbreviated transcription (Latin):
niquit ex eo aria armis repplsere
lic̾e̾. ¶ui posside eum disfiniend :
ꝗ expulso uet̾t possessare. ad qͥsita
ꝑ iñ possessionẽ decinet. aut qui ĩ
box ip̃m aptatus ⁊ ĩparata uenit.
ut ccͣ bonos mores auxilio ne ꝑ lu¬
ben possit ing̾diens ĩ possessionẽ¬
ĩi faciti IS qui ꝑũi poisecsionem̃

Expanded text:
nquit, ex eo arma armis repellere licere.Ui possidere eum definiendum est, qui expulso uetere possessore adquisitam per uim possessionem optinet aut qui in hoc ipsum aptatus et praeparatus uenit ut contra bonos mores auxilio, ne prohiberi possit ingrediens in possessionem, facit. sed qui per uim possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ur ex dilicto ueiicuces uł ex negõ
gesto. ur ex coutractu permauent
eiꝰd cõdicõis sibi statu libi. cꝰ ceteri.
⁊ iõ in publicis quo: iudiciis easdã
penas paciuitur. anas cet̾i serui. ꝙ¬
nitus nuciꝰ scribit. pat̾ familias
incestainto scrpserat. si andio icꝰ
scruns meus ħ redi meo decerit. qͥu
nb̃ esto. deinde de his lonis cepent
controu̾sia cẽ. qui se lege hredem
aiebat eẽ: is cam b̾reditatẽ ad se ꝑ¬
hreditatẽ p̃sidelat: aiebat se hre¬

Expanded text:
es vel ex negotio gesto contractu pertinet, eiusdem condicionis sunt statuliberi cuius ceteri. et ideo in publicis quoque iudiciis easdem poenas patiuntur, quas ceteri servi. Quintus Mucius scribit: pater familias in testamento scripserat "si Andronicus servus meus heredi meo dederit decem, liber esto". deinde de his bonis coeperat controversia esse: qui se lege heredem aiebat esse, is eam hereditatem ad se phereditatem possidebat, aiebat te
Abbreviated transcription (Latin):
i cõmissam lib̾catẽ possunt cõsecuii hoo ͤ
manumutendi sunt ab eo cui addicca
sunt lona. ¶addici ĩ demũ bona noluit
si idonee creditorib cautum fuit de soli¬
do ꝙ cuia: deletur. ergo cauend̾ ÷ idonee
pignorib dacis .ix. ⁊ si ei fides adhibita fu¬
eut i rouuctendi sine sat̾ dacce idouce cau¬
cum iudebitur credicorib cauere ꝙͣ ad̾m
debet utrũ singui au uero ommũ noine
uni ab ip̃is cuiutorib ⁊ oportet iudicis
offõ constitui conenire creditores um¬
um qnͣq curare caneatur omniũ noĩe
iiuo indeno̾ au cau̾i delet creditorib ⁊ sie
ad dici bona anuero sub codicõe ħ sunt
addicenda si fu̾it cant̃ ⁊ puto sic cõp̾heͥ¬
xeudum decreto si omina ex constituere
diui marei facca sunt de solido utiq sic
accipiemus de sorte ⁊ usuris debitis. ¶hũ
qui ao lib̾catẽ cperuenerũt quoꝵ lib̾ci fiãt

Expanded text:
icommissam libertatem possunt consequi, hoc est manumittendi sunt ab eo, cui addicta bona sunt. Addici ita demum bona voluit, si idonee creditoribus cautum fuerit de solido, quod cuique debetur. ergo cavendum est idonee. pignoribus datis. sed si ei fides habita fuerit promittenti sine satisdatione, idonee cautum videbitur. Creditoribus caveri quemadmodum debet, utrum singulis an vero omnium nomine uni ab ipsis creato? et oportet officio iudicis constitui convenire creditores unumque creare, cui caveatur omnium nomine. Illud videndum: ante caveri debet creditoribus et sic aaddicenda, si fuerit cautum? et puto sic comprehendendum decreto 'si omnia ex constitutione diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant
Abbreviated transcription (Latin):
sencia nõ impeoiat ub̾catẽ. Io si solu¬
endo sit ne obio cieditores iudeantur
fumaui. ¶ Gub condicc̃e seuuis legatꝰ
rendente codicc̃e pleno iure hiedis est.
s nullam lib̾cucem ab eo cousequi pt̃
ue iegatauo niuria fieret.
ip̃ Mauis hac lege seiuũemerit ut
mauunutat. ⁊ nõ manunutente eo
seruns ad ub̾catẽ perueneut ex ꝯsticucõ¬
ne diui marei an possit ut ingrat accu¬
saie uideamus. ⁊ oici pxt̾ cum nõsitm¬
anumisor ħuis enui nõ hr̃e. E Si filiꝰ
incus ex uoluntate mea in auiuuiser̾.

Expanded text:
soluendo sit nec ob id creditores uideantur fraudari. Sub condicione seruus legatus pendente condicione pleno iure heredis est, sed nullam libertatem ab eo consequi potest, ne legatario iniuria fieret.i quis hac lege seruum emerit, ut manumittat, et non manumittente eo seruus ad libertatem peruenerit ex constitutione diui Marci, an possit ut ingratum accusare, uideamus. et dici potest, cum non sit manumissor, hoc ius eum non habere. Si filius meus ex uol
Abbreviated transcription (Latin):
ticiano tragedotres legass ⁊ ad ieciss
a uoscibi cõmendo ne cui seruiant ani
publicatis bonis ciciani. iescupsit de¬
leie eo publice manuiuuiti E et lega¬
cauꝰ nõ minus quam hies regari pot̃
sernũ in anumitẽ. ⁊ si ante manu¬
mussione decessent. successores eꝰ debẽt
manumicte. E diuus antoninꝰ ⁊ per
tinax rescripserunt ħueditate fisco uẽ¬
dicata. aũĩ cacite quis rogatus erat
ei qui capere nõ pocerat restitnere ħ̾re¬
ditatem: ⁊ directo ⁊ per fidei ꝯmissũ
datas ub̾cates deleri.
dẽ. Si pregnans anciua morã non
studio maminussoris. s fortuito p¬
aciatur ne manumuteretur libũ
quid̾ nõ pariet s crgetur qui mami¬
mutere debuit natum matͥ cradere.
ut peream perueniat ad ubtatem.
de Quciꝰ cestam̃to fcõseiam uxorem
suam. itẽ ciciam filiam ꝯmuueni
equis porcõnib scupsit hredes. Item
ano capite errotẽ seruũ meũ qͥ ⁊ pu¬
pulus nocatur libͥum eẽ uolo. si uxo¬
ri mee placeat. Cum ita seia nxorti¬

Expanded text:
Titiano tragoedos tres legasset et adiecisset: "quos tibi commendo, ne cui alii serviant", publicatis bonis Titiani rescripsit debere eos publice manumitti. Et legatarius non minus quam heres rogari potest servum manumittere et, si ante manumissionem decesserit, successores eius debent manumittere. Divus Antoninus tinax rescripserunt hereditate fisco uindicata, quoniam tacite quis rogatus erat ei, qui capere non poterat, restituere hereditatem, et directo et per fideicommissum datas libertates deber Si praegnas ancilla moram non studio manumissoris, sed fortuito patiatur, ne manumitteretur, liberum quidem non pariet, sed cmittere debuit natum matri tradere, ut per eam perueniat ad libertatem.us testamento facto Seiam uxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor L
Abbreviated transcription (Latin):
sundo reman intꝗt ob ligõ. tunc gͦ res
ꝓ re soluta libacionẽ p̾stat. cũ ꝓ solido
facta ẽ cuccipienti s isiquis ꝑ dolũ
npnpulo cai sñ cutoris auitoritate
olutũ ẽsi queratur quo tp̃r sit locupͥ¬
Betior q̃t quo agitur inspicitur. aut
si excepcõ toli mali oppoĩa ei noceat.
temiꝰ quo agitur spectat᷑ planc ut
ccenola aiebat s si ꝑiert res añ litẽ
intelugr̃ io̾ ẽ si nccͣiam sibi. tẽ emit
qͣm nc̃cio de suo eratemptur̾. nã hoc
ip̃o quo ñ ẽ pauꝑior factus. lucuple¬
cior ẽ tic ⁊ infiliofamił putabat ma¬
cedoñ. cessare sim necͣtas cau̾sas filiꝰ
mutuã petiiã acceꝑit ⁊ eã ꝑdid̾it.

Expanded text:
fundo remanet integra obligatio. tunc ergo res pro re soluta liberationem praestat, cum pro solido facta est suscipientis. Sed et si quis per dolum pupillo, cui sine tutoris auctoritate solutum est, si quaeratur, quo tempore sit locupletior, tempus quo agitur inspicitur: et ut exceptio doli mali posita ei noceat, tempus quo agitur spectatur. Plane, ut Scaeuola aiebat, etiamsi perierit res ante litem intellegitur, id est si necessariam sibi rem emit, quam necessario de suo erat empturus: nam hoc ipso, quo non est pauperior factus, locupletior est. sic et in filio familias putabat Macedonianum cessare, si in necessarias causas filius mutuam pecuniam acceperit et eam perdiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
imerõib q ali aͣndo euenit ut una
mĩacõe due obligacões tollantur uno mo¬
mento uelutisiquis ꝑignus ꝓdebito uñ¬
did̾it creditori. euenit enĩ ut exinĩdito
collatar obugõ ⁊ debiti ĩtem si pupillo

Expanded text:
ionibus aliquando euenit, ut una numeratione duae obligationes tollantur uno momento: ueluti si quis pignus pro debito uendiderit creditori: euenit enim, ut et ex uendito tollatur obligatio et debiti. item si pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
i pat̾ meus cã p̾gnante uxore reluta
decessit ⁊ ex cã h̾rditaua totũ hec quod pa¬
tͥ meo debitum fuiss petissẽ. s cͣc me ni¬
existimãt si nemo natus sit reite me
egisse. Qina ĩ rer̃ natura u̾m fuiss me
solum hr̃dem fuict. Nuł nocat. u̾ius ẽm
eam partẽ ꝑdidisse qͣm h̾es fuissem añ¬
qͣm c̾tum fuiss neminem nasciaut qͣr¬
tam partẽ quia tres nasci potu̾unt aut
tacula hr̃e pessunt. ⁊ eẽ mulierẽ rome
alexand̾nã ab egypto que .u. simul pe¬

Expanded text:
i pater meus praegnate uxore relicta decesserit et ex causa hereditaria totum hoc, quod patri meo debitum fuisset, petissem, nexistimant: si nemo natus sit, recte me egisse, quia in rerum natura uerum fuisset me solum heredem fuisse. Iulianus notat: uerius est me eam partem perdidisse, pro qua heres fuissem, antequam certum fuisset neminem nasci, aut qtam partem, quia tres nasci potuerunt, autacula habere possunt: et esse mulierem Romae Alexandrinam ab Aegypto, quae qu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Deruo ꝯpecere lib̾cas nõ pt si rele.¬
gatꝰ moitu̾ns sit in urbe.
incte homo lexatꝰ sit. nõ pt̾ hres auosoᷤ
seruos ur hom̃i manumittendo aute¬
uertere aut miniere: ius eleccõis. sã
oppare̾ siue elecore serui cata quoda m᷑
sigii sub condiccẽ iegati indentur.

Expanded text:
Seruo competere libertas non potest, si relegatus moratus sit in urbe. incte homo legatus sit, non potest heres quosdam seruos uel omnes manumittendo aut euertere aut minuere ius electionis: nam optione siue electione serui data quodammodo singuli sub condicione legati uidentur.
Abbreviated transcription (Latin):
in lonis ampꝰ qmͣ stic̾ ⁊ pamphilum
hc̃. cosco itipulanti meuio ita ꝓmise¬
rit. stichũ ant pamphilũ spondes. de ide
c̃aliũ ẽdicorẽ nõ hr̃et stichũ mamũt¬
serit: ⁊ ubcas per iege eliascenciam
iescinditur. Quamuis enĩ fuit ĩ pt̃¬
cace cicii ut pamphilum daret. cam̃
quam diu cum nõ dedenit: qr icim
mori possit: nõ sine frande stipuia¬
coris stichum manumisit. ꝙ si solũ
pamphilũ cari promisiss nõ oubica¬

Expanded text:
n bonis quam Stichum et Pamphilum habeat eosque stipulanti Maevio ita promiserit "Stichum aut Pamphilum dare spondes?", deinde, cum alium creditorem non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamvis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, tamen quamdiu eum non dederit, quia interim mori possit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
compeueuous. ue ⁊ sernũ maminiutat
nõ cale sic ħ fidei ꝯiissimi ex quo diio
qnio adquiratur:alioqiũ ipsum aitii
inderetur. qd̾ pecent concing̾e. si cestator̃
pliuis eum seruũ. qmͣ quanti ÷ rediini ac

Expanded text:
compellendus, ne et servum manumittat non tale sit hoc fideicommissum, ex quo domino quid adquiratur: alioquin ipsi datum videretur. quod potest contingere, si testator pluris eum servum, quam quanti est, redi