comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qꝵ. Siminus uñditoris. inderi aut̃ trã¬
stes traditas quas ẽptor signass Saiͣ
añq. ib ẽptore tolsentur sua natura¬
S corrupta fimit. Si quid debonitate eoꝵ
affirmauit uñditor tenebitur ẽptori
ꝙ sinichil affirmauit. ẽptoris erit ꝑip¬
cłm. qr siũ nõ gustauit. siue degustã¬
do male probaint. de se q̃ri di. plane
sicum intłłig̾et ũditor ñduraturã¬

Expanded text:
 si minus, venditoris: videri autem trabes traditas, quas emptor signasset. Gaiantequam ab emptore tollerentur, sua natura corrupta fuerint, si quidem de bonitate eorum adfirmauit uenditor, tenebitur emptori: quod si nihil adfirmauit, emptoris erit periculum, quia siue non degustauit siue degustando male probauit, de se queri debet. plane cum intellegeret uenditor non duratura
Abbreviated transcription (Latin):
stichĩdequib qͥeretur. si manum:¬
issi non sint ub̾o nͥc̾e claudius di¬
uus maitus ex lege dc̃a lib̾tatis in
uendñdo. ꝗ̃ aus si manumistot fo¬
re libͥos insemestrib ꝯstituit. Ncet.
in mortis tp̃s ep̃toris distunt uen
ẜuitut̾e celauit. noueuadit exq̃p¬
to accõem. Simodo eam rem ẽptor
ignorauit ¶Om̃ia enim q̃ contra
bonamfidem fuĩt uenunt mẽpti
actõem. s scre uñditorẽ ⁊ celare
sic accipimus. nonsolum sin̾ ãmo¬
nuit. si⁊ si negauit istam sintute

Expanded text:
Stichum, de quibus quaereretur, si manumissi non sint, liberos non esse. Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distueruitutem celauit, non euadet ex empto actionem, si modo eam rem emptor ignorauit: omnia enim quae contra bonam fidem fiunt ueniunt in empti actionem. sed scire uenditorem et celare sic accipimus, non solum si non admonuit, sed et si negauit seruitute
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuenditõne ꝯ ditionali hoc ip̃m ꝯ
agt non pot. cum pͥusq̃. mñsura fieret¬
I
Iuñdita insula ꝯbustaeẽt.Iphen̾
cum incendium sine cłpafĩ ñ possit.

Expanded text:
 in venditione condicionali hoc ipsum cagere non potest, cum, priusquam mensura fiereti Si uendita insula combusta esset, cum incendium sine culpa fieri non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
Q smonsint euacuata faciend̾ ẽ ꝙ ue¬
tẽs putaũnt ꝑ corbẽsum̃ditore m̃su¬
ram facere. ⁊ effunde. uet̾es n. hoc pp̾
m̃uiram suaserunt Si qñta m̃suͭ¬
ra eẽt nõ appareat. indel ut appare¬
at qnͣtum ep̃tori ꝑient. Q aius
oc ita uͣm ẽ siis ẽ uñditor ausñ no¬
ua m̃demia ñ sint ista uasa nocia. si
dies spectandus ẽ quo ex codmodo uñdi¬
toris tollipossit. custodiam aut̃ añ
admcciendi diem. qualem pr̃aie ue¬
ditorem oporteat utrum plenam
⁊ ut diligñtiam pr̃aret ansi dolium
dũtaxit indeains. ⁊ putocã diligẽ¬
ciã im̃ditorẽ exhiłe det̾e. ut fatałe¬

Expanded text:
 non sint euacuata, faciendum, quod ueteres putauerunt, per corbem uenditorem mensuram facere et effundere: ueteres enim hoc propter mensuram suaserunt, si, quanta mensura esset, non appareat, uidelicet ut appareret, quantum emptori perierit. 2 Gaiusoc ita uerum est, si is est uenditor, cui sine noua uindemia non sint ista uasa necessariandere solet, is dies spectandus est, quo ex commodo uenditoris tolli possint. Custodiam autem ante admetiendi diem qualem praestare uenditorem oporteat, utrum plenam, ut et diligentiam praestet, an uero dolum dumtaxat, uideamus. et puto eam diligentiam uenditorem exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cium ẽp̃tor solu̾e non cogetur. qͥ
fidenitores ydonei aunditore eius
euictõnis offerantur. H ermoge̾
moram fec̾it usuras pr̃abit. dũta.¬
ñfc̃ ꝯ sequi potuit. ueluti sinegocie¬
ator fu̾it ⁊ p̾cio soluto exm̃cibr plus

Expanded text:
pretium emptor solvere non cogetur, nisi fideiussores idonei a venditore eius evictionis offerantur. Hermogeniamoram fecerit, usuras dumtanon facta consequi potuit, ueluti si negotiator fuit et pretio soluto ex mercibus plus
Abbreviated transcription (Latin):
ne tutoris auͣcte dem̾ tatore auctore
emit q̃ uis unditor lam ei obligatus
fu̾i̾t. tñ qr pupillus ñ tenebatur re¬
nonata u̾nditio effiat ut inuicem
obligati sint. ¶ ex si ãts̃ tutoris
auccoritas int̾uenit. dem̾ sine tuto¬
re anctore emit nil accum ẽ post̾iore
ẽpt̃one. Qd̾ pot q̃ri ⁊ sisñ tutoris auc¬
coritate pt̃s fuit ut discedanir ab ẽp̃

Expanded text:
 auctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore auctore emit, nihil actum est posteriore emptione. idem potest quaeri, si sine tutoris auctoritate pactus fuerit, ut discedatur a
Abbreviated transcription (Latin):
rõ occurit curpena peti ⁊ igi ñ deb̾etͥ
utoris affectõem forte simł ⁊ u̾ecudia
lesit. Eetm auas remota quoi stipłoe
placuit exundito ẽẽ accõem¶ Siquid
ep̃tor ꝯͣ qͣ. lege uñditoriscautumẽ fe¬

Expanded text:
o occurrit, cur poena peti et exi‹gi› non debeat, toris affectionem, forte s‹i›mul e‹t› uerecundiam laeserit: etenim alias remota quoque stipulatione placuit ex uendito esse actionem, si quid emptor contra quam lege uenditionis cautum est fe
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝯͣno ꝯscnsu resdluitur añꝗͣ fu̾it res
ꝑsocuta. Ioq qrtum ẽ. si emptor fide¬
uissorẽ acceꝑit. uł uñditor stipłat᷑
fun̾it an nuda uoluntate resoluatur
oblig̃o. Iulianus scribit exẽpto ꝗde
agi non poste. qr bone fidi iudicio ex¬
ceptõnes pẽi insunt. anaut̃ fideiut¬
iori utił sit exceptõ uidend̾ e ⁊ puto
lib̾ato reo ⁊ fideiustor emlib̾ari. Ite
ĩditorem exstipłatu agentr̃ excep

Expanded text:
io consensu resoluitur, antequam fuerit res secuta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio. Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. item uenditor
Abbreviated transcription (Latin):
sustinebit quo ad se sb̾iecit. e si
ñ designauit t̾ps. eateñ ꝑicłm susti¬
ñe d quoad degustẽtur uiũ uidel
qiͣ tunc plenissime ueneat cũ fnͣt
degustatũ. aut gͥ ꝯuenit quo ad ꝑi¬
cłm uim sustineat. ⁊ eatenꝰ sustine¬
bit. aut nõ ꝯuenit ⁊ usq ad degus
tata signata t̾n ab emptore uasa
cł̾m ẽe uñditoris insi aliud ꝯuenis
s ¶ S custodiam ad diem m̃sure u̾e¬
ditor pr̃are d. priusq̃. cĩ admetiat᷑.
uuñ ꝑroꝑe qĩ ñdum uenit. postm̃¬
suram fc̃am m̃iditorisdesunt ẽẽ ꝑt¬
Mͥadm̃surã uendid̾it ħ forte anpho
ras ł⁊ singładolia ¶Si dolu̾i sig¬
quã ut traditum uideatur ¶Licaut̃
ũditori uł effund̾e umũ si dicm ad
meciend̾ p̃stit̾it ⁊ nec intradie ad¬
m̃sum c̃ effunde aut̃ nonstatimi po¬
eptoꝵi aut ut tollat uinu̾ aut sciat
futur᷑. ut innũ effund̾etur sitũ cũ
poss effund̾e noneffudit laudandus
Dẽ pocius. ea ppͥ m̃cede̾ quo dolioꝵ p¬

Expanded text:
sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designauit tempus, eatenus periculum sustinere debet, quoad degustetur uinum, uidelicet quasi tunc plenissime ueneat, cum fuerit degustatum. aut igitur conuenit, quoad periculum uini sustineat, et eatenus sustinebit, aut non conuenit et usque ad degusttata, signata tamen ab emptore uasa iculum esse uenditoris, nisi si aliud conuenit. Sed et custodiam ad diem mensurae uenditor praestare debet: priusquam enim admetiatur uinum, prope quasi nondum uenit. post mensuram factam uenditoris desinit esse penon ad mensuram uendidam singula dolia. Si dolium sigquam ut traditum uideatur. Licet autem uenditori uel effundere uinum, si diem ad metiendum praestituit nec intra diem admensum est: effundere autem non statim poemptori, ut aut tollat uinum aut sciat futurum, ut uinum effunderetur. si tamen, cum posset effundere, non effudit, laudandus est potius: ea propter mercedem quoque dolio
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ si ẽptio cͣcta sit toge puta aut
lancis ⁊ pactus sit m̃iditor neait̾utͥ¬
us ep̃to maneat puto resolu obli¬
gatõem. huiꝰ rei nõie dum taxat.
ui ẽptor m̃ditori. ł ẽptori. Ip̃¬
uñditor. acceptum faciat uolũtas
utriusq oftñditur id agentis ut a
negocio discedatur. ⁊ ꝑ m̃ hcarur¬

Expanded text:
 Si emptio contracta sit togae puta aut lancis, et pactus sit uenditor, ne alterutrius emptio maneat, puto resolui obligationem huius rei nomine dumtaxat.um emptor uenditori uel emptori uenditor acceptum faciat, uoluntas utriusque ostenditur id agentis, ut a negotio discedatur et per
Abbreviated transcription (Latin):
ditio ac sitradit᷑ fuiss ut puta cum
to ⁊ mĩdito manebunt P aulus.
tp̃s displicuiss redde̾tur ex ẽpt̃o ac¬
tõ ẽ ut sabmus putat aut ꝓxima
empti infc̾m datur.

Expanded text:
ditio› ac si traditus fuisset, utpote cum to et vendito manebunt. Paulus ltempus displicuisset, redderetur, ex empto actio est, ut Sabinus putat, aut proxima empti in factum datur.
Abbreviated transcription (Latin):
ritur incare acium fu̾it. Si aut̃ id
Nlõ apparebit pr̃are eam rem debebit
ẽptori uñditor. nam id ip̃m exhr̃
ditate ea ad eum ꝑueniste uidebit᷑.
ñ socus ac si eum fundũ in hr̃ditate

Expanded text:
ritur in ea re, quid actum fuerit: si autem id non apparebit, praestare eam rem debebit emptori uenditor, nam id ipsum ex ea hereditate ad eum peruenisse uidebitur non secus ac si eum fundum in hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sb̾ ꝯditõne emptõ ftã indet᷑
pot̃ agi q̃miad̾ si que uis alia ꝯditio
post mortemextitus. si uo non
ꝑ nide miandati agendum sit ac si
Alienum fuudum enũ maudassẽ
morte insetuta cũ id stiẽis resoluto
mandato nullam tͥ accõm cũ ħre
meo fore. s si mandati agendũ ess
eadem p̾itanda que p̾sti entur si ex
empto agentur¬

Expanded text:
idetur, potest agi, quemadmodum si quaevis alia condicio post mortem exstitisset: si vero perinde mandati agendum sit, ac si alienum fundum emi mandassem, morte insecuta, cum id scieris, resoluto mandato nullam tibi actionem cum herede meo fore. sed et si mandati agendum esset, eadem praestanda, quae praestarentur, si ex empto ager
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Pi mandato meo fund̾
em̃is. utrum c̃ ded̾is p̃ciũ ages ⁊
metum mandati. an ⁊ añ qͣmdes.
ue necesse ħeas res tuas uendẽ ⁊ rͦ
te oicit᷑ in ħ esse mandatiactionẽ
ut suscipiam obligatom. que ad¬
ũsus te uenditori ꝯpent nam. ⁊ ego
tetũ age̾ possumm ut p̾stes nchi ad¬
u̾sus uenditorem empti actiones¬
s si mandato meo iuidicium susce¬
pisti mauente iuditio sine iustu
causa nõ tebes metum ag̾esut tñs¬
fenitur iudc̃m ime. non dum eĩ
ꝑfetisti mandatum. ¶ tem si dũ
dicendum est ce agere passe. ut ab¬
ligatõni suscipiam. aut c̾oitor si
naluit obligatõm mutuare. caue¬
re tibi deheo defensurumte ¶ Si
i uidicõ teꝯ siłłi ꝓmiẜo nec exhibu¬
ero ⁊ ante qͣm pͥstem mandati age
possimi. ut me lib̾es. uł si ꝓ te reus
ꝓmittendi factus sum. S si man¬
dan̾o tibi nt c̃ditori meo idsuas tu¬
q ex ꝓmiẜis. ⁊ ex ea causa damp¬
natuisis. humaniuis est ⁊ in hoc

Expanded text:
mandatu meo fundum emeris, utrum cum dederis pretium ageres mecum mandati an et antequam des, ne necesse habeas res tuas uendere? et recte dicitur in hoc esse mandati actionem, ut suscipiam obligationem, quae aduersus te uenditori competit: nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi aduersus uenditorem empti actiones.Sed si mandatu meo iudicium suscepisti, manente iudicio sine iusta causa non debes mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum enim perfecisti mandatum.Item si, dum dicendum est te agere posse, ut obligationem suscipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cauere tibi debeo defensurum te.Si iudicio te sisti promisero nec exhib‹u›ero, et antequam praestem, mandati agere possum, ut me liberes: uel si pro te reus promittendi factus sim.Sed si mandauero tibi, ut creditori meo soluas, tuque expromiseris et ex ea causa damnatus sis, huma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ⁊ pleriq ꝓbant. simili modo ⁊ n
illa spẽ ubi cio p̃cio tibi em̾e man¬
daui ⁊ aliaꝵ ꝑcumi nomine ꝯmode
negotiũ gessisti ⁊ iuliũs em̃is pro
tua ꝑte tm̃ tibi pstatur qͣuti intest
tua dummodo intͣ id p̾cium ad̾ in
mandato ꝯtinetur quid enĩfiet si
exigno precio hu cum auib t ꝯmu¬
nis fiuidus erat rem abit̾e ur ne¬
cessitate rei fanuliaris. uł alien a
causa cogeretur. uñ ⁊̃ tu ad idem
dispendium deduc̃is. ¶ Si nec lu¬
cruni tibi ex hac tausa ad quirere
debes. cum muandatum gratuitum
ẽẽ deb n enim tibi ᷤcedendũ esse
niosiorem enis rei emptoiem esse
qͣm tͥ mandatum est cognoĩus. qd̃
si fundum qui ꝑtes uenent emen¬
duni tibimandassem s ͥta ut non
Alit̾ uandato tenear qͣm si totum fũ¬
dum em̃es si totum em̃e nõ pot̾uis
inꝑtib emendis tibi negotium
gesseris siuc habn̾is meo fimido par¬
tem siue nõ ⁊ euemet utis cui tale
mandatum datum est ꝑitulo suo in¬

Expanded text:
 plerique probant. Simili modo et in illa specie, ubi certo pretio tibi emere mandavi et aliarum partium nomine commode negotium gessisti et vilius emeris, pro tua parte tantum tibi praestatur, quanti interest tua, dummodo intra id pretium, quod mandato continetur. quid enim fiet, si exiguo pretio hi, cum quibus tibi communis fundus erat, rem abicere vel necessitate rei familiaris vel alia causa cogerentur? non etiam tu ad idem dispendium deduceris. sed nec lucrum tibi ex hac causa adquirere debes, cum mandatum gratuitum esse debet: neque enim tibi concedendum est animosiorem eius rei emptorem esse quam tibi mandatum est cognoveris. Quod si fundum, qui per partes venit, emendum tibi mandassem, sed ita, ut non aliter mandato tenear, quam si totum fdum emeres: si totum emere non potueris, in partibus emendis tibi negotium gesseris sive habueris in eo fundo partem sive non et eveniet, ut is cui tale mandatum datum est periculo suo in
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem estimaturum estem̃ eaꝵ
sperum iudicialis q̃stio ꝑ qͣm reg
expediatur nõ ab imulis illi tiie fre¬
qntissime agitan salet. ¶Eideuis.¬
sorau ⁊ prius qͣm soluat age połłit
ut liberetur. uec tam̃ sꝑ expettand̾
est ut saluat aut uidicio accepto
ꝯdempuetur si diu ni salutõe reus¬

Expanded text:
iudi›cem aestimaturum: est enim earum specierum iudicialis quaestio, per qua‹m› res expediatur, non absimilis illa, quae frequentissime agitari solet, fideiussor an et prius quam soluat agere possit, ut liberetur. nec tamen semper exspectandum est, ut soluat aut iudicio accepto condemnetur, si diu
Abbreviated transcription (Latin):
ri fideuisũ ⁊ solui am mandati ag¬
atub estimatio eius ad id pocius tem¬
pus quo sontussit nõ quo agatur
referri debet. ⁊ id̾o ⁊̃ si mortuui f¬
fu̾it nichonimꝰ utił ea actio est.
alit̾ inctipulatoe ẜuatur. namtt᷑᷑
id deintꝰ spectatur qua agitur nĩ¬
si forte aut ꝑ ꝓmissorem stet̾it qͦ
mimus sua die solueret aut ꝑ crer¬
ditorem quo minus accipet᷑ ⁊ eĩ
neut eoꝵ frustracio sua prodesie
uio filio naturali domũ ꝯmunẽ
dmusit nõ dom̃s causa c̃ditori
filu obligare. postea meiuo defũc¬
to relutu pupissa cutores eiꝰ udi

Expanded text:
ri fideiussi et solui: cum mandati a‹g›atur, aestimatio eius ad id potius tempus, quo solutus sit, non quo agatur, referri debet, et ideo etiamsi mortuus fuerit, nihilo minus utilis ea actio est. aliter in stipulatione seruatur: nam tunc id tempus spectatur quo agitur, nisi forte aut per promissorem steterit, quo minus sua die solueret, aut per creditorem, quo minus acciperet: etenim neutri eorum frustratio sua prodesse uio filio naturali domum communem permisit non donationis causa creditori filii obligare: postea Maeuio defuncto relicta pupilla tutor
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctam emptom ad quid̾ marime cũri
ꝑtin̾̃e ait. ut si forte priusqͣm emptõ
fieret decesẜim ⁊ nicumscires me de¬
cessisse ꝓpt̾ mandatum meum alu
uendere nolius an hrs mens eo noĩe
tibi sit abligatus. ⁊ retro si alui uen

Expanded text:
ractam emptionem. quod quidem maxime quaeri ractam emptionem. quod quidem maxime quaeri pertinere ait, ut, si forte prius quam emptio fieret decesserim et tu, cum scires me decessisse, propter mandatum meum alii vendere nolueris, an heres meus eo nomine tibi si
Abbreviated transcription (Latin):
dictndimi ex om̃i ꝯtractu mid pacti¬
one pecciuam c̃ditam fiei posse nẽt
hiuc smmile esse. ꝙ si pecumam apd̃
te depositam quem̃t ut cͥoitam bas
t̾ditafiat. qr tunc nũmi qui meie¬
rant tui sunt. ¶ Item ꝙ si adebito¬
re med iusẜo te acciꝑe pectuniam
c̾dita fiat id enim bengne receptũ
est hus argumtum eẽ eum c̃e qui
tum mutuam petuma dare uellet
aigentum uendendum dediss mts
rum ⁊ tam̃ pecciuuam ex argento
redactam ꝑitulo eius foie qui acte¬
piss argentum. In ꝓposito gͥ dicen¬
dum actione mandati obligatum
fore ꝓcuratorem ut qͣmuis ip̃uis ꝑ¬
icło nũmi fu̾mt mñusuras de quibͥ:
queñit p̾itare debat. ¶ Cum hresex
ꝑte esses mandaui tibi ut p̾oium
ħreditarium michi em̃es cͥto p̾cioͤ
emisti ꝓ cohedum quid̾ ꝑtib. un
dubic mandati actio est. int nos. ꝓ
tua aut̃ ꝑte passe dubitari ait. utr¬
ne ex empto an mandati agi oꝑte¬
ad. n enim sine rone quem existi¬

Expanded text:
dicendum ex omni contractu nuda pactione pecuniam creditam fieri posse. nec huic simile esse, quod, si pecuniam apud te depositam convenerit ut creditam habeas, credita fiat, quia tunc nummi, qui mei erant, tui fiunt: item quod, si a debitore meo iussero te accipere pecuniam, credita fiat, id enim benigne receptum est. his argumentum esse eum, qui, cum mutuam pecuniam dare vellet, argentum vendendum dedisset, nirum: et tamen pecuniam ex argento redactam periculo eius fore, qui accepisset argentum. et in proposito igitur dicendum actione mandati obligatum fore procuratorem, ut, quamvis ipsius periculo nummi fierent tamen usuras, de quibus convenerit, praestare debeat. Cum heres ex parte esses, mandavi tibi, ut praedium hereditarium mihi emeres certo pretio: emisti. pro coheredum quidem partibus non dubie mandati actio est inter nos. pro tua autem parte posse dubitari ait, utrumne ex empto an mandati agi oporteat: neque enim sine ratione quem existi
Abbreviated transcription (Latin):
nunntt̃em. ułti si cãꝑiẽro eum postea
fassas ratianes ꝯsensisse isioras in¬
te pͥoris dñi dstriuffe tenebor nisi de¬
ninitiatõm ꝓcuratoris paruero. si
uero nulla iuista causa ꝓcunitori fu¬
it denũciandi ne ẜuus mamimitte¬
retur nõ pot̾it metum agi qͣmuis ad
lib̾tatem eum ꝑdux̾mi

Expanded text:
numitterem, ueluti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denuntiandi, ne seruus manumitteretur, non poterit mecum agi, quamuis ad libertatem eum perduxeri
Abbreviated transcription (Latin):
natus t̾mine ꝓpt̾ suam cillidita¬
tem plectet: ¶ Sidenssoi si solut᷑
mandati habebit attom adũsus reũ
qmãm enĩ iam lib̾atꝰ saluit tar̃
fidem impleuit ⁊ debitorem lisuuit
Si gꝰ panatꝰ sit defend̾e reũ adu̾sus cre¬
ditorem etiuissmmiũ est mandati iuidcõ
um manurautt̾es ⁊ postea ꝓurator
meiꝰ ꝓhibi̾t ne manumitt̾es. an
cãm huit int̃pellandi manumissiom̃.¬

Expanded text:
natus crimine propter suam calli‹di›tatem plectetur.Fideiussor, si solus mandati habebit actionem aduersus reum: quamquam enim iam liberatus soluit, tamen fidem impleuit et debitorem liberauit: si igitur paratus sit defendere reum aduersus creditorem, aequissimum est mandati ium manumitteres, et postea procurator meus prohibuerit, ne manumitteres, an causam habuit interpellandi manumissio
Abbreviated transcription (Latin):
tan ⁊ infuleuissore pot̾. sit̃ soluiss¬
nõ c̃cioranit reum sic dem̃ reus saluit
eum cciorare si fecit oꝑtere manda¬
tiagentẽ fideuissorem repesli. dolo
eñ ꝓxmño est si ꝓost solutõm nõ ns̃i¬
ciauit delutori. cedẽ aut̃ reus inde
sciens siue ignorans de bona fide eĩ¬
agitur cui nõ cangruit de aꝑitib
iuris disputare. s de ħ tm̃ si debitor
fiũt nec ne. ¶ In om̃ib aut̃ diuisi¬
onib que p̃poside st̃ ubi t̃ditoi uł
nõ nunĩatam petcuniam accepit

Expanded text:
ctari et in fideiussore potest, sctari et in fideiussore potest, s sic deinde reus solvit eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntiaverit debitori: cedere autem reus indebsciens siue ignaagitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuerit nec ne. In omnibus autem visionibus, quae praepositae sunt, ubi creditor vel non numeratam pecuniam accipit
Abbreviated transcription (Latin):
rate pecume indecur dolo uer¬
sari. dissoluta enĩ negligencia
ꝓpe dolum est. Ubi uero igno¬
nau̾it nicħ est ꝙ ei inputetur
pari rõne ⁊ sialiqua exceptio
delutori ꝯpetebat pacti for̾e cõ¬
uenti uł cuius alt̾ius rei uig¬
uarius hnͣc exceptõm nõ ep̃te¬
bit dici oꝑz mandati ei actio¬
uemi ꝯpetere potuit enĩ atq
debuit reus ꝓmiitẽdi c̃ciorare fideiꝰ¬
sorem suui. ne forte ignarus soluat
indebitum. ¶ Non male tractabit᷑
sic̃ ignoret fideuissor nutilit̾ se obli¬
gatum solũit an mandati actõmi hat
⁊ sicuidem fc̃m ignorauit recipigno¬
raucia eius pot̃. si uero ius aliud dici¬
pot̃. deb. ¶ Sicum debitor solui¬
ss ignarꝰ fideuussor som̃iss puto e¬
umi mandati hre actõm. ignocen
dum est eĩ ei si nõ dunauit debito¬
rem soluisse. debitor enĩ debuit
notũ fuce fideuissori iam se soluisse
nc forte c̾ditor obrepat ⁊ ignoranti¬
ameiꝰ c̾tumueniat ⁊ excuciat ei sũ¬
mamniqͣm fidenisẜit. ¶ ħ idem tͣt¬

Expanded text:
ratae pecuniae, videtur dolo versari dissoluta enim neglegentia prope dolum est: ubi vero ignoravit, nihil est quod ei imputetur. pari ratione et si aliqua exceptio debitori competebat, pacti forte conventi vel cuius alterius rei, et ignarus hanc exceptionem non exercebit, dici oportet mandati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus solvat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, solverit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignoravit, recipi ignorantia eius potest, si vero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor solvisset, ignarus fideiussor solverit, puto eum mandati habere actionem: dum est enim ei, si non diuinauit debitorem soluisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se soluisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumueniat et excutiat ei summam, in quam fideiussit.Hoc idem tra
Abbreviated transcription (Latin):
Sapd̾ te pecumam de posu̾im ut da¬
res ticio si fugatuui meuni redu¬
xistet uec ded̾is. qr non redurit. si
petum im mͥ non reddas meluis p̃sẽ¬
criptis u̾bis agere. Non emmambo
pecumiam ego ⁊ fugiiuariut de¬
darem. ego cum non yerem dedit᷑
rem m̃idũdam ut p̃cio ut̾eris. Siñ
udidisti aut uñdidisi amd̃pe
cumam aut̃ non accepisti mutua
obligau̾o. dem̃ placũit int̾ nos.
ut michifideiutorem pr̃ares. nec
facias melius eẽ dico p̃ccriptis u̾bis adi
nͥ m̃ces int̾uenit. sam si int̃uenit
nales expiendos cedd ut si int̾duo
displicuiaent reddẽs. tuqi desultor
inhus conciurens ⁊ uicenis deinde
emere nolu̾it anat a du̾suc te ex
uñdito accio.⁊ puto uerius ẽẽ p̃s¬
cuptis u̾bis ageñdum. Nam inter
nos ħ̾ actum ẽ ut exꝑm̃tum gra¬
tuntum acipes noi uit ⁊ certares
It̃ apd̾ mel am qrͣ. simulas dedõti¬

Expanded text:
Si apud te pecuniam deposuerim, ut dares Titio, si fugitivum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius est praescriptis verbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitivarius dedarem: ego cum non haberem, dedi tibi rem vendendam, ut pretio utereris. si non vendidisti aut vendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, obligavero, deinde placuerit inter nos, ut mihi fideiussorem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis verbis agi, nisi merces intervenit: nam si intervenit,nales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et viceris, deinde emere nolueris, an sit adversus te ex vendito actio. et puto verius esse praescriptis verbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, si mulas ti
Abbreviated transcription (Latin):
ent societas. ⁊d̾ ꝙ ⁊ si ꝑtis aree dnĩum
transtullt ⁊ ꝑtic non ⁊ ead̾ iege edi¬
ficare passus sit. ¶ dł.
Sisisme cã id fecigẽt infcm fidolo de
dolo tenetur. s ⁊ siẜuum quis ali¬
enumspouanit. isq frgore mortu¬
us sit de uestim̃tic qmid̾ furti agi po¬
tĩt. de Fuo uero infcm agendum cti¬
ailicem argenteum quis auenum
in profundum abiecit id d̾apni dadi
cã non iucri faciendi pomp̃ł .xuii.¬
eẽ. infcm tłi eẽ agñdum. ¶ Siglans
ex arbore tua. inmeum fundum ca¬
dat. eamq ego ĩmisto pecore depas
pecoris quia non intuo paiditur neqi
de panꝑie neq dãpm in inrie agi pos¬
se Infc̃m itaq erit agñdum. ¶ d̾¬
osut qui nount s nos fugitmos auon¬
bicelan indicare cos dm̃s ubicelent᷑
q̃ res nonfacit eos fures. sosut ⁊ m̃oc¬
des buius rei acciꝑe. ⁊ sic radicare noc
indetur illicatumee ł ꝙ datur. q̃ re
qui acceꝑ̾it ob cãm accepit nec ipro¬
bam cãm non timet ꝯdictionem. ꝙ

Expanded text:
t societas. idemque et si partis areae dominium tran‹s›tulerit, partis non, et eadem lege aedificare passus sit. 14 Idesed si sine causa id fecisset, in factum, si dolo, de dolo tenetur. Sed et si seruum quis alienum spoliauerit isque frigore mortuus sit, de uestimentis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum crigenteum quis alienum in profundum abiecerit damni dandi causa, non lucri faciendi, Pomponiesse, in factum tamen agendum. Si glans ex arbore tua in meum fundum cadat eamque ego immisso pecore depascpecoris quia non in tuo pascitur neque de pauperie neque de damni iniuriae agi posse: in factum itaque erit agendum. Id qui noverunt servos fugitivos alicubi celari, indicare eos dominis ubi celentur: quae res non facit eos fures. solent etiam mercedem huius rei accipere et sic indicare, nec videtur illicitum esse hoc quod datur. quare qui accepit, quia ob causam accepit nec improbam causam, non timet condictionem. quod
Abbreviated transcription (Latin):
nisiquis ⁊ in hac sp̃e de dolo actoẽm
gro tuo ita ut enan locum uñ ere¬
nissem replerem exemi nec repleo
qm̃umẽ quam ħas actõem. s c̃tumẽ
cuulem actõem inc̾ti ꝯpet̾e. Sin aut᷑
m̃didisti cretam exm̃iditoages. ꝙ
repleuero nec pacieris me cretam
tollere. tunc agama dexyibñdum
quia mea frã est cum uoluntatetu
fundo tuo ⁊ ut fructue tolłem. smͤ¬
debeat. de lib̾ir poste. s erit dedolo
extimatas ded̾o ut eudem mͥ afferres
Si druntaxat consensimus tem̃ te
haccenus ut dolum ⁊ cłpimi mͥ prẽs
actio aut̃ exbac c̃ã utiqrent p̾scrip¬
tit uerbis. P ap̃.
te. ꝑdidusde. ita dem̃ michi p̃ccriptis
u̾bis accio conpetit. Si ignorem ubi
sit. Nam sim̾ licĩat apd̾ te ẽẽ fur
agere possum ł cõidicoere ł ad exhi¬
bñdum agere. scd̾m hoa sicui ias¬

Expanded text:
i quis et in hac specie de dolo actionem gro tuo ita, ut eum locum, unde exemissem, replerem: exemi nec repleoquam habeas actionem. sed certum est ciuilem actionem incerti competere: si autem uendidisti cretam, ex uendito age‹s›. quod repleuero nec patieris me cretam tollere t‹u›, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum uoluntate tuafundo tuo et fructus tolleremdebeat, deliberari posse: sed erit de doloaestimata dedero, ut aut eadem mihi adferres sed dumtaxat consensimus, teneri te hactenus, ut dolum et culpam mihi praestes. actio autem ex hac causa utique erit praescriptis uerbis. Papiniate perdidisse, ita demum mihi praescriptis uerbis actio competit, si ignorem ubi sit: nam si mihi liqueat apud te esse, furti agere possum uel condicere uel ad exhibendum agere. secundum haec, si cui i
Abbreviated transcription (Latin):
alia ui maiorem ꝑielin memn me
pr̃aturim. Ex quo apparet utiq c̾¬
todiamadine ꝑtinere. ¶ Sĩquias
sionis cri a nulos acceꝑit uot reddit
nictori. p̃scriptis u̾bis accio iueum
ꝯpent. Nec enim recipienda t̃ cabim
putat. Quẽ. ad̾m enim rei nõie cuiꝰ

Expanded text:
alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere. Si quis sponsionis causa anulos acceperit nec reddit victori, praescriptis verbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini putat: quemadmodum enim rei nomine, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
dico ꝓpt utilitatem ꝑicłm .nĩ. siuͦ
mei dunitaxit cã datumẽ. dolum
solum quia ꝑpe depõitum ħ acced̾
si cumunum bouem hẽrem. ⁊ inci¬
nus uũ placit int̃ nos ut ꝑ deuos
dies ego ei. ⁊ille mͥ bouem ꝯmoda¬
remiis ut opus faceret ⁊ a pd̾. aliũ¬
bos ꝑut cõmodati non ꝯpetit accio qr

Expanded text:
dico propter utilitatem, periculum non: si uero mei dumtaxat causa datum est, dolum solum, quia prope depositum hoc accedit. Si, cum unum bouem haberem et uicinus unum, placuerit inter nos, ut per denos dies ego ei et ille mihi bouem commodaremus, ut opus faceret, et apud altebos periit, commodati non competit ac
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cu loco ꝑtem rei mee recipio. n
mandatum. qr ñ ẽ gratuitum. n
societatem quianemo cocietatem
cͣcͣhlido rei sue dñs ẽẽ desinit. ¶Si
si ꝑuerum docendum ⁊ pecui pascẽ¬
dum tibidedo̾ ẜ puerim mitͥend̾
ita ut si post c̾toi annos uenisset
p̃cium int̾ nos cõicaretur. aꝑhorrere
prius fuit. ꝯpetit igitur ꝑro socio
accio. si si forte puerum dm̃i tui fe¬
cero. id̾ ce ꝙ inaroa dictur᷑ qma dm̃ũ
desunt ad pͥmum dñm ꝑtinere. ꝙ¬

Expanded text:
pretii loco partem rei meae recipio, neque mandatum, quia non est gratuitum, neque societatem, quia nemo societatem contrahendo rei suae dominus esse desinit. sed si puerum docendum uel pecus pascendum tibi dedero uel puerum nutriendum ita, ut, si post certos annos uenisset, pretium inter nos communicaretur, abhorrere prius fuit: competit igitur pro socio actio. sed si forte puerum dominii tui fecero, idem se quod in area dicturum, quia dominium desinit ad primum dominum pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
obligationem. inqua accõne ideue¬
niet nomut reddas qd̃ acceꝑas. S
ut dampneris michi qñti int̾ ẽ me¬
a illiu de quo conuenit acciꝑe urti
S siciphum tibi dedi ut stichũ i da¬
res ꝑicło meostichus ent. actudũ¬
taxit cłpam prãre debes. Expedit᷑¬
łexplicous ẽ amcłs ille dout des.
at cumdo ut facus. Sitale sit fã
ꝙ locari solet. puta. ut tabłas p̃i¬
gas pecumadata locatio ent. Sit᷑
tio. S nascetur eciuił accõ mħ ꝙ¬
puta ut suum manunuitas siu̾c̾t᷑
tp̃s adiectum ẽ intra ꝙ manumit᷑¬
tatur id q cum potiuiset manu¬
mitti inuosuo transient siũ fmi¬
inhus q̃ diximus conuenit. S si de¬
ditibi suum ut suum tuum ma¬
numtes ⁊ manumisstietis quẽ
dedieuiatntẽ. si scienidedi d̾ dolo
si faciam ut des ⁊ posteaqͣ.feai cessas
dare. nullaent cuuł accio. ⁊ id̾o de
dolo dabitur. ¶S sifacio ut facias
ħ sp̃es tractatus płes iecipit. Nam
si picti sumius ut tu a meo debito¬
re cartagine exigas. ego a tuo ro¬

Expanded text:
actione id ueniet, non ut reddas quod acceperis, sed ut damneris mihi, quanti interest mea illud quo conuenit accipere: uesed si scyphos tibi dedi, ut Stich‹u›m mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. At cum do ut facia‹s›, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio erit, sicutio, sed nascetur uel ciuilis actio in puta ut servum manumittas, sive certum tempus adiectum est, intra quod manumittatur idque, cum potuisset manumitti, vivo servo transierit, sive finiuod his quae diximus convenit. sed si dedi tibi servum, ut servum tuum manumitteres, et manumissisti et is quem dedi evictus est, si sciens dedi, de dolo civilem. Quod si faciam ut des et posteaquam feci, cessas dare, nulla erit civilis actio, et ideo de dolo dabitur. Sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Ro
Abbreviated transcription (Latin):
rant dui non apparentib nec eins
tpris pensiones. ex coliũmb cõ¬
ductorib aꝑire. ⁊ caq̃ ibi et des¬
cribere apublicis ꝑsoms quoꝵ ĩ¬
modi re biennu detet obẜuan
ui domũ ħc̃bat arcam iunctã
ei doniu mano proximo iocaue¬
rat et is uicinus cum coificaret
insuo t̾ram ineam arcami inpũ
quam fundam̃ta cem̃ticia locito¬
rierant cõgessit ⁊ ea t̾ra assidui
pliuiic mnundata panctieius qͥ
locau̾at humore p̃stituto edifi
cia corruerunt. labeo cx locato
cũgestio s humor cxip̃a cõgesti¬
one postea dampno fu̾it. dãpni
extrintetuis auacĩ.allata dãpno
Nsulam uno p̃cio enusti. totam
locasti ⁊ camuñdidisti ita ut q̃p¬
tori m̃cedes inquilinoꝵ acced̾ent
quamuis camconductor maiore
p̾cio locastet. tũ id ẽp̃tori accedit
ꝙ tibi conductordebet. ¶Inoꝑis
Locatõne ħ erat dictum añqͣ. di¬

Expanded text:
ant diu non apparentibus nec eius temporis pensiones exsolventibus conductoribus aperire et ea quae ibi sunt describere, a publicis personis quorum inmodi re biennii debet observari. ui domum habebat, aream iniunctam ei domui uicino proximo locauerat: is uicinus cum aedificaret in suo, terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant congessit, et ea terra adsiduis pluuiis inundata, ita parieti eius qui locauerat ucia corruerunt. Labeo ex locato congestio, sed umor ex ea congestione postea damno fuerit, damni extrinsecus alia causa oblata, damno nsulam uno pretio totam locasti et eam vendidisti ita, ut emptori mercedes inquilinorum accederent. quamvis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibi conductor debeat. In operis locatione non erat dictum, ante quam di
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti modus octomiubus c̃ta m̃cede
sieuent ut hon̾ata naiic imp̃ip
uinaa nouem m̃sibus retiueretur.
⁊ honui impõitum ꝯmito tołłetur.
õatum ẽ anuecturas quas conuenit
aconductõe scd̃m locatõem exige̾

Expanded text:
menti modiis octo milibus certa mercede: menti modiis octo milibus certa mercede: sed evenit, ut onerata navis in ipprouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas conuenit a conductore secundum locationem exigere
Abbreviated transcription (Latin):
lam quoq łꝑam me tbi prãturĩi
aio. ꝙ cum tibi elegitem quihiꝰ modi
dampno te afficerre ueblcłm co¬
duxisti ut honus tuum portaret. ⁊
secum it faceres. ⁊ cum pontẽ trãsi¬
ret redemptor eius pontic pontorm̃¬
suums ab eo exigebat. ẽ rebatur
A
daturus fuent. puto si portorium¬
ꝓuero mulio non ignorauit᷑ er
transiturum cum uebicłiulotaret
mulionem prãre deb̾e. ¶ Rerͣ custo¬
diam quam horremus conducte¬
rib prãre deb̾et locatorem totor
horreoꝵ horreano pr̃are ñdetere
puto. insi si mlocando ał̾t cõuem̃t¬
Sceuola .i.
olonus cumlege locatõme ñ eẽt
ꝯp̃bñdsum. ut uineas pon̾et. in¬
cħ̾ominus infundo uineas insti¬
tuit. ⁊ utꝑpt car fructus denis. imi¬
pliuis aureis is ager locm ceꝑat.
fundo ciectum pñsionum debita¬
rum nõie conueniat. ansũptus
utiłr fc̃os inumeis maituendis
conduxit ut deprouicia cyrenẽ¬
si acquilegiam nauigaret olei me¬
tretis tribus milib impõitis. ⁊ fru¬

Expanded text:
m me tibi praestaturum aio, quod eum elegissem, qui eiusmodi damno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an daturus fuerit. puto, si mulio non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem praestare debere. Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare deberet, locatorem totorum horreorum horreario praestare non debere puto, nisi si in locando aliter conuecaeuololonus, cum lege locationis non esset comprehensum, ut uineas poneret, nihilo minus in fundo uineas institu‹it› et propter earum fructum denis amplius aureis annuis ager locari coeperat. fundi eiectum pensionum debitarum nomine conveniat, an sumptus utiliter factos in vineis instituendis conduxit, ut de provincia Cyrenensi Aquileiam navigaret olei metretis tribus milibus impositis et fru
Abbreviated transcription (Latin):
sam excutere. Certa m̃cede opus
aut̃ tibi erant .c. ex quib cum ꝑt̾e
impñdistes uetui ⁊ opus facere. Di¬
xi si opus facere ꝑ señ aĩnc ex locato
tecum agere ut pecimie reliqum¬
mͥ restituas. ¶Messem inpiciente co¬
lono cum alienam ẽẽ non ignorares
sustulisti condicere tibifrumtum do¬
minum posse lab̾o ait. ⁊ ut id faciat
colonum ex conducto ciundño actu¬
rum. ¶locator horrei ꝓpoĩtum yĩnt
non reciꝑe suo ꝑicło. dem̾ cumsciret
has res inferci passus ẽ. ꝑ inde eum
futurum tibi obligatum dixiacsip¬
põitum fu̾it remissum. ¶ Seruum
meum munionem conduxisti negli¬
gencia eius mulus tuus ꝑut. sup̃e
se locasset. expecłio dum taxat. ⁊ in

Expanded text:
sam excutere: certa mercede opus sam excutere: certa mercede opus autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui te opus facere. dixi, si opus facere perseueraueris, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspicient‹e› colono, cum alienam esse non ignorares, sust‹u›listi. condicere ‹tibi› frumentum dominum posse Labeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res inferri, passus est. proinde eum futurum tibi obligatum dixi, ac si propositum fuit, remissum videtur. Servum meum mulionem conduxisti: neglegentia eius mulus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxat et in
Abbreviated transcription (Latin):
tare conductor ex rł̃ndis ilł cuiusq
anni. S ⁊ si locare hĩtator uelit
suo tpr possit. Itaq si eadomus ex
qͣiner oftudere alicui postet. nicħ̾ lo¬
catori conductorem pr̃atur̾ ad co
ut nec cogi quid̃ possit exrłis. uilii¬
P. refecta domo hĩtare insi ꝑatus fu¬
istet locator ꝯmodam dom̃ ci adħi¬
tandumdare. ¶heredem colom
pet̾e inc agis. ncħ̾ominꝰ ex locato cũ
fullone. s iudicemestimatur an
possu adu̾sus furem magͥage̾. ⁊
ab eo tuas res ꝯcoqui fullonie ui¬
tibi ꝯcẽpnabit tuas aut actõnes
te ci pr̃are cõpellet. ¶lege dicta.
domus facienda locata erat. ita ut ꝓ¬
batio aut improbatio locatoris aut
ħ̾rdis eius ec̃t. Redemptor exuolim¬
tate locatoris q̃dam inoꝑe ꝑmuta¬
uitrat. R. opus quid̾ exlege dm̃
nonuid̾i factum. s qm̃ exuolũta¬
te locatoris ꝑmutatum eẽt redẽp¬
torem ab colindebere. ¶ Mandam
tibi ut excuteres qñti ullam edifi¬
care uelles. r cnũciasti mͥ. cͥcͤ imp̃n¬

Expanded text:
tare conductor ex calendis illis cuiusque anni, sed etiam locare habitatori si velit suo tempore possit. itaque si ea domus exquam nec ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam domum ei ad habitandum dare. Heredem coloni, repetere vis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis adversus furem magis agere et ab eo tuas res consequi fullonis vitibi condemnabit, ‹t›uas autem actiones te ei praestare compellet. Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uoluntate locatoris quaedam in opere permutauerat. respondi opus quidem ex lege dicta non uideri factum, sed quoniam ex uoluntate locatoris permutatum esset, redemptorem absolui debere. Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impen
Abbreviated transcription (Latin):
fnutus nonfucnm. uec iltra acit̾e
ex conducto pr̃are cogens. Nam
⁊ sicolonus tuut fundo frui ate.
aut ab eo prohibetur quemtu ꝓ¬
hibere ne id faciat possis tm̃ pr̃a
lucrumtius ꝯtinebitur. sinui ab
eo int plłabitur quemi tu prohurir
ꝓpt̾ nim maiorem aut pot̾ñciam eiꝰ
non pot̾is. nicħ ampluis ei quã m̃te¬
moq̃ introducta ẽ. ⁊ ab om̃ib fere
probata ẽ ut si ad uersione insu¬
lam locatamdũt reficiendo ne ca
conductor frui possit effec̾it. aĩad¬
u̾tatur necͣtio nec ne idopuc de¬
mollitus ẽ Quid enim int̾̃ ẽ utrũ
locatoͣ uisuie ꝓpt̾ uetustatem coga¬
tur eam reficere anlocator fundi
cogitauit feire inuinam eiuc q̃ ꝓ
hit̾e non possit. In tlłigendum est
suum p̃dium fruendum locauuit
⁊ bonafide negocium cͣxit. ñ de co
qui auenum p̃dium ꝑfraudem
locaũit nec relistere dño possit. qͦ¬
minus is colonum frui prohireat
Cum fundum cõmunẽ hũimus
⁊ int̾ nos conuenit ut altinc ãme

Expanded text:
fruitus non fuerim, nec ultra actione ex conducto praestare cogeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te ‹a›ut ab eo prohibetur, quem tu prohibere ne id faciat possis, tantum elucrum eius continebitur: sin uero ab eo interpellabitur, quem tu prohibere propter uim maiorem aut potentiam eius non poteris, nihil amplius ei quam merceuio introducta et ab omnibus fere probata est, ut, si auersione insulam locatam domiconductor frui possit, effecerit, animadvertatur, necessario necne id opus demolitus est: quid enim interest, utrum locator insulae propter vetustatem cogatur eam reficere an locator fundi cogatur ferre iniuriam eius, quem prohibere non possit? intellegendum est suum praedium fruendum locauerit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per fraudem locauerit nec resistere domino possit, quominus ‹i›s colonum frui prohibeat. Cum fundum communem habuimus et inter nos conuenit, ut alternis annis
Abbreviated transcription (Latin):
ocare fuitutem nemo pot̃. Daur .r
num ded̾int ł fintum fecĩnt. nõ
teneor tibi exconducto si ex noxali
accõne. ¶Si hoĩemtibi locau̾o ut¬
hẽas intab̾na⁊ is furtum fec̃it du¬
bitari pot̃ utrum ex conducto accio
sufficiat. qͣi longe a bona adeactum
ut qͥd pacians detim̃ti ꝑcam rem
quam conduxisti. an ad huc dicen¬
dum ẽ sit exͣ oãm conductionis ẽe
i quic condux̾it nũmo uno con¬
duccio nlłaẽ. quia għ donatõnis
remuc płib uendentem. ¶locãtẽ
singłoꝵ incolidum intuitum ꝑco¬
nã. ita dem̃ ad pr̃atõẽm ꝑtis sin¬
głi sunt conpelludi. Si ꝯstabit õs
mendi quem uellet non auferandĩ
accorisi accõnes suas adu̾sus cet̃os
pt̃are non recucet. d̾.I.
xeram constat me hr̃e exlocato ac¬
tionem. ¶Qui suum conduccum

Expanded text:
ocare seruitutem nemo potest. 45 Paunum dederint uel furtum fecerint, non teneor tibi ex conducto, sed noxali actione. Si hohabeas in taberna, et is furtum fecerit, dubitari potest, utrum ex conducto actio sufficiat, quasi longe sit a bona fide actum, ut quid patiaris detrimenti per eam rem quam conduxisti, an adhuc dicendum sit extra causam conductionis esse i quis conduxerit nummo uno, conductio nulla est, quia et hoc donationis remve pluribus vendentem vel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse niendi quem velit non auferendam actori, si actiones suas adversus ceteros praestare non recuset. Idem lxeram, constabit habere me ex locato actionem. Qui servum conductum
Abbreviated transcription (Latin):
iss utilit̃ aux̃it. ł edificau̾t ẜ insti¬
tuͣit curud non conueniaet adit¬
cipienda oiq̃ inpñdit exconducto
contra legem conductõme fund̾
añ tp̃s sinc iusta o̾i ac probabinde¬

Expanded text:
uel utiliter auxerit uel aedificauerit uel instituerit, cum id non conuenisset, ad recipienda ea quae impendit ex conducto contra legem conductionis fundum ante tempus sine iusta ac probabi
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. utuia ead̾q sit res et
ueneat ⁊ p̃cium sit ẽptoris undẽ
si eares quamacceꝑĩs ⁊ ded̾mmi
postea enincatur infcm̃ dandam
accõem. R. detur. ¶It ẽp̃tõ ac.
im̃idino nuda concentientiumuo¬
luntate ttͣhitur. ꝑmutatio aut̾¬
eyre utrmq tradita. inicim ob¬
ligatõni p̃bet auoqͥn si res ñdũ
tradita. sit nudo consñsu costitui
obliganonem dicemus. ꝙ inhus
dunitaxit receptum ẽ q̃ nomen
siuun hnt ut inẽptõne ur̃ditõne
conduct̃one mandato. ¶ do̾ pedius
ait alienam rem dantem nullam
nr̃a c̃tanos reddatur. condictõi loc᷑¬
est. qĩ re noncequta. ¶d̾.
ẽp̃tõi. sañ quo furtis noxisq solut
⁊ nonẽẽ fugitiuum suum pr̃andum
iudicus proditis ⁊ nulganbi accõib
cum ꝓprium nom̃ muenire ñ possu¬
mus facile descendamui ad eas q̃ ĩ
frm̃ applłantur. s ueres cyemplis
egeat paucis agam. dn̾om̃ciũ in
magiaium nauis. si sit inc̾tum.
utrum nauem condux̾it an m̃ces
uehendas iocaũt cuulem actoẽm

Expanded text:
patitur, ut una eademque res et ueneat et pretium sit emptionis. Unde si ea res, quam acceperim uel dederim, postea euincatur, in factum dandam actionem respondetur. Item emptio ac uenditio nuda consentientium uoluntate contrahitur, permutati‹o› autem ex re tradita initium obligationi praebet: alioquin si res nondum tradita sit, nudo consensu constitui obligationem dicemus, quod in his dumtaxat receptum est, quae nomen suum habent, ut in emptione uenditione, conductione, mandato. Ideoque Pedius ait alienam rem dantem nullam contra nobis reddatur, condictioni loest quasi re non secuta. 2 emptioni, sanum quoque furtis noxisque solutum et non esse fugitiuum seruum praestandum, iudiciis proditis et uulgaribus actionibus, cum proprium nomen inuenire non possumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam. Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem conduxerit an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem
Abbreviated transcription (Latin):
oiis ⁊ fideistor se obliganit eum
quo exemplo coloni tardiunc illa¬
tar̾ ꝑ moram colom pñsionũ pr̃a¬
re deb̾e usurat usure enim inbonc
fidei uidicus. ⁊ siñ tam exobligõe
proficiscantur quã exofficio iudi¬
cisapplicentur tñ cum fidenutorin
oc̃m c̃am sc applicuit equinc̃ iudet᷑
ip̃m quo cognosdere honus usura¬
r̃ ac snta fidemssiget in qñtu illũ
ꝯdẽpnari ex bona side oportebit tm̃
fidemtuam eẽ iubes uł ita indẽp¬
nem me pr̃aibrs. ¶Int̃ iocatorem
fundi ⁊ conductorem conuenit ne
intra tpr̃a locatõnic eius conduc¬
tor de fundo muituc repelletur. ⁊
sipulsatris ẽẽt penam .x. prẽt.ni
cuis locator scio ꝯductori. ⁊ seius
conductor ticio sintra tp̃ra locati¬
onis discede uellet. eq̃ .x. ticio loca
tor bienui continui pensionẽ ñ¬
solsiet ansme metu pene expsłi
exp̃ssum sit instipłone penali de
solurõne pensionum tñ ueri siłe
eẽ ita conuenisre de ñ explłndo co¬
lono. intra tpr̃a p̃finita. si pensi¬

Expanded text:
onis etiam fideiussor se obligavit, eum quoque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non tam ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum videtur ipsum quoque agnoscere onus usurarum, ac si ita fideiussisset: "in quantum illum condemnari ex bona fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?" vel ita: "indemnem me praestabis?" Inter locatorem fundi et conductorem convenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo invitus repelleretur et, si pulsatus esset, poenam decem praestet Titius locator Seio conductori: vel Seius conductor Titio, si intra tempora locationis discedere vellet, aeque decem Titio locattor biensolueret, an sine metu poenae expelli expressum sit in stipulatione poenali de solutione pensionum, tamen uerisimile esse ita conuenisse de non expellendo colono intra tempora praefinita, si pensi
Abbreviated transcription (Latin):
I priuqquam locatori opus appro¬
uetur ui auqua consumptumẽ
detrim̃tum ad locatorem ꝑtinet¬
m̃cedera acciꝑe debet. si ꝑ eum ñ
stet̾it quomimꝰ oꝑas pr̃et. ad¬
ciunc rei is hiu̾ ꝑicłm custodigͭ

Expanded text:
 priusquam locatori opus probaretur, ui aliqua consumptum est, detrimentum ad locatorem ita pertmercedem accipere debet, si per eum non stetit, quo minus operas praestet, Adcuius rei, is huius periculum custodiae
Abbreviated transcription (Latin):
lmohitare liceat. alioqͥn is proħit᷑
aget cum co exconducto ¶ Sunci¬
no edificante obicurentur lunu¬
nacenacłi teñ locatorem inqͥlino
Certe qͥn lio̾et colono uł inquilmo
relinq̃re conductionem nulladu¬
biratio ẽ. De mercedib quo sicum
eo agatur reputat̃õmis rõ hñda ẽ.
Eadem intlsigimus si hostia fenes¬
tras uenimium cormptas locator
ñ restituit. ¶ Conductor om̃ia sin
ut oꝑa rustica suo quo tp̃e faciat
ne intẽpestiua cultura detĩorem
fundum faceret. p̃t̃ca uillatum
curam ag̾e̾ debet. ut eas incormp¬
meratur siꝓpt̾ inimicicias eius
inomus arbores excid̾it. pp̃e quoq

Expanded text:
lino habitare liceat: alioquin prohibitus is lino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto. Si vicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono vel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator non restituat. Conductor omnia secundum ut opera rustica suo quoque tempore faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. praeterea uillarum curam agere debet, ut eas incorrupmeratur, si propter inimicitias eius uicinus arbores exciderit.