comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
docaprustinioscoores acuina resecane conteoniunt neciucũ hucuilita¬
tis ac panientiaediunius sus tine reconenns uñ surdi ⁊ꝙ Sexionuo
imperio dedicnaNurseparatasex petun cellas et solitaries ederedeside¬
rans utaneon uel acessitimansueriuehumlesaesnoinur quae n¬
Snttio inmotae poryeos quos in fiterȩ tad perfectionẽ numquã

Expanded text:
e contemnunt, nec jugum humilitatis ac patientiae diutius sustinere contenti sunt; subdique seniorum imperio dedignantes separatas expetunt cellas et solitarie sedere desiderant, ut a nemine lacessiti, mansueti et humiles aestimentur. Quae institutio, imo tepor, eos quos semel infecerit, ad perfectionem nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
quiuelut coasluon
dta Sefundit. haec
CUERNASCITUR AUTEC
ictatione fertur
OSTEIDENE AUTBELLA
Etpestelentias surge¬
rem de quaprudentius
ATI TRISTIS COMENSIN¬
terccdit. et lucanus

Expanded text:
elut comas luminis ex se fundit. Haec cum nascitur, aut regni mutationem fertur ostendere, aut bella, aut pestilentias surgere. De qua Prudentius ait: Tristis cometa intercedit. Et Lucanus
Abbreviated transcription (French):
lanit. Syrius quippo
appellata puopren
plãcnaecandoreco quod
Eius codisit et priae
cetenas luct reuideatir
HACCORIENS MuNdũ
INCENDIT AEStUSuo
prucrus exunit Intendũ
poracorrum pensanẽ.¬
⁊ Lagrantiaignis ashac
enicstelladies canicola¬
hil plus flagiantando¬
Ris quaentotius gratis
xxIiII. Ut rumo si orralia

Expanded text:
us quippe appellata propter flammae candorem, quod ejusmodi sit ut prae caeteris lucere videatur. Haec oriens mundum incendit, et aestu suo fructus exurit. Interdum pora, corrumpens aerem flagrantia ignis. Ab hac enim stella dies Caniculahi plus flagrant ardoribus quam totius aestatis XXVII. Utrum si
Abbreviated transcription (Latin):
Runtd uoras chonisal tennati concinentieus quasi
cregorum exemplo iantatus exhincincunctis oc¬
ciduis recionisus earumusus in cresrurt.

Expanded text:
runt duobus choris alternatim concinentibus eas quasi Graecorum exemplum imitatus. Exhinc in cunctis occiduis regionibus earum usus increbuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ixtersint conuiuiapuBlicafugiant priuata nontantu pudi¬
&x Sedetsus riacolantusuris nequa quamincumbant. Neque
tmpiumoccupationes lucrorum fraudis ꝙ cuiius quaens tudiũ
appetantacorem paecuniae quasicnateriam cunctorũ cri¬
minum pucIANT SACCulariopΡicIaNEcotiaqapicianthono¬
rumcradus peramBitiones NonsuBeant probe Nefiens
medicinaedi muneranonaccipiant dolus etconiu rationes
qnt NONuacisoculis nonfrenilinqua aipetulantitumi¬
doqueces tuincedant. Sedpodoremacuerecundiãmentis sic¬
pliciha pituinces suq ostendant. ossełnitatemetiam uer¬
nearumpecmmarum pullatenus appetant . castimonia n quo¬
que inuiolanc orporis perpetuo conseruarestudeaNt.
Autcerteunius matricornunculo foederentur. Sinio¬
NΙB quoq deBetacrprȩBeantoboediennã: Neq ullo iactanłiae
lesenimes sedebent. quiquediumis cultis. Sesemancipando
etudent. scilicerut ducas cientiae operadant. doctra¬
nam populis adcmnistrentoaodootic

Expanded text:
intersint; convivia publica fugiant; privata non tantum pudica, sed sobria colant; usuris nequaquam incumbant, qui nec turpium occupationes lucrorum fraudesque cuiusquam studiose appetant; amorem pecuniae quasi materiam cunctorum criminum fugiant; secularia officia negotiaque abiciant: honorum gradus per ambitiones non appetant; pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant; dolos et coniurationes nt; non vagis oculis, non infreni lingua, aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem ac verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem etiam vernearum feminarum nullatenus appetant; castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant obedientiam, neque ullo jactantiae les enim esse debent qui divinis cultibus sese mancipandos exhibere student, scilicet ut dum scientiae operam dant, doctriatiam populis administrent. C
Abbreviated transcription (Latin):
Israqueonnes quiecclesias tici
IMISTIRIIGRADIR ORDINATISIT
ceueraliterclericinomi¬
Nantur. olenos aut̾e uelcleni¬
cos hincappellatos doctores
nosrri. dicunt quiamathias
sorteelectus est. quemprimũ
penapostoluslegimus ordina¬
tum. Sicetoones quosillis rem¬
poriR ecclesigrum prineipes
OrdiNABANTSOre eleGORANT
Nacocleros sons iterprae¬
tatun. undeethereditas grece
cleronomia appellxtun ethe¬
risclero nomus. proideer¬
go clericos uocariaiuNt no
Eo quodin sorteheneditatis
diidentur. uelproeo quod
hereditate possident Absqueullo i pedimenti
Saeculi dõserurestudeant et pauperess puesse
contendant. ut congrue illud psalostae dicere possint
dñs pans hereditatis meae

Expanded text:
Itaque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt generaliter clerici nominantur. Cleros autem, vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes quos illis temporibus Ecclesiarum principes ordinabant sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur, unde et haereditas graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. 2. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sortem haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod haereditate possident absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant, ut congrue illud Psalmistae dicere possint: Dominus pars haereditatis meae
Abbreviated transcription (Latin):
sibileq c̃tingit Sed ħ inpossibilitas. ꝑ pͥmã figurã de monstrabit᷑:
Dico enĩ qm̃ si .a. t̾minꝰ de om̃i .b. t̾̃mino p̃dicet᷑. & in aliqͦ .e. t̾mino¬
ñ sit: tale colligi c̃clusionẽ. ut .b. t̃minꝰ dealiqͦ.c. t̾mino ñ p̃dicet᷑:
N ã si hoc falsũẽ. huic c̃tra iacensꝓpositio uera erit: Particularib. aut¬
negatiuis uniũsales affirmatiuȩ c̃tra iacentes s. ut suꝑiore libro¬

Expanded text:
iguram demonstrabitur. Dico enim quoniam si A terminus de omni B termino praedicetur, et in aliquo C termino non sit, talem colligi conclusionem, ut B terminus de aliquo C termino non praedicetur. Nam si hoc falsum est, huic contraiacens propositio vera erit. Particularibus autnegativis universales affirmati
Abbreviated transcription (Latin):
animal gͥes. & alia hsmodi. qͦsscilic& ueteres insillogismis ñ acceper̃
S illogismꝰ enĩ ẽ aliquorũ collectio At uͦ collectio. ñ nisi plurimorũs.
& qͥcũq unã posuit ꝓpositionẽ. ille ñ colligit. nullũ ergo faci& sil¬
logismũ Deb& enĩ sillogismꝰ. ut angustissimꝰ sit duab. ꝓpositio¬
nib c̃ꝓbari Qa aut̃ dictũ ẽ. aliud ꝗddã necessario enenire ꝗs ipsa
quȩ c̃cessa s̃ ideo dictũ ẽ. qm̃ frequent̃ tales ab aliqͥb. fiunt sillo gis¬
mi. ut ea quȩ ꝓposuer̃ ipsa etiã incollectione c̃dudant. ut ẽ he:
S i homͦ es. homo es. homo aut̃ es: hõ gͥes. idẽ enĩ c̃clusit. qđ ante
pposuit. atq ideo adistorũ discretionẽ aliud ꝗddã c̃tingere dehe
dictũ ẽ. quã sĩnt en quȩ c̃cessa s̃. ut insuperiorib om̃ib. sillogiinis.

Expanded text:
 es, et alia huiusmodi, quos scilicet veteres in syllogismis non acceperunt, syllogismus enim est aliquorum collectio. At vero collectio non nisi plurimorum est, et quicunque unam posuit propositionem, ille non colligit. Nullum igitur faciet syllogismum. Debet enim syllogismus, ut angustissimus sit, duabus propositionibus comprobari. Quod autem dictum est, aliud quiddam necessario evenire quam sint ipsa quae concessa sunt, quoniam frequenter tales ab aliquibus fiunt syllogismi, ut ea quae proposuerunt, ipsa etiam in conclusione concludant, ut est hic; Si homo es, homo es; homo autem es, homo igitur es. Idem enim conclusit quod ante proposuit. Atque ideo, ad istorum discretionem, aliud quiddam contingere debere dictum est quam sint ea quae concessa sunt, ut in superiorib
Abbreviated transcription (Latin):
qͦbdã ac̃cesif aliud ꝗddã ꝗs̃ ea quȩ positu & c̃cessa st̃. necessario c̃tin¬
diffintio agenerali trahit᷑: Genꝰ aut̃ sillogismi ẽ oratio Qđ aut̃
dictũ ẽ. inquo positis ꝗb.dã &c̃cessis. ita intelligendũ ẽ quasisi die¬
tũ cet̾ scđm sillogismũ quẽ positis &c̃cessis Ut enĩ sillogismꝰ fiat.
uera. cetera uͦ in sillogismi definitione talia s̃ quȩ ñ integre dispo¬
sitos sillogismos. a sillogismore uerorũ definitione discernant: Na
ꝗđͣ dictũ ẽ inqͣpositis. in ꝗb. dã sũptorũ scilic&. & ppositioms mul¬
titudo monstrat᷑: St̃ enĩ qui putant eẽ h̃sm̃di sillogismos. inqu

Expanded text:
cessario contindiffinitio a generali trahitur, genus autem syllogismi est oratio. Quod autem dictum, in qua positis quibusdam et concessis, ita intelligendum est, quasi sic dictum esset, secundum quam positis et concessis; ut enim syllogismus fiat, vora. Caetera vero in syllogismi diffinitione talia sunt quae non integre dispositos syllogismos a syllogismorum diffinitione verorum discernant. Nam quod dictum est, in qua positis quibusdam, sumptorum scilicet et propositionum multitudo monstratur. Sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
Doni enĩ homines. ñ alit̾ cauent. nisi mala nouerint. atq ideo ꝓpt̃eas
c̃dusiones quȩ fiunt. peas ꝓpositionesqͣ. ꝑindnctionẽ dnr. additũ
ẽ. c̃clusiones insillogismis necessarias ẽtingere. idẽ ex necessitate.
ctingere. Est etiã alia expositio.s. in alaliticis nris iã dicta ẽ:
ficiunt sillogismos. inquib. aut minꝰ aliꝗd. aut plus. aut aliud
ꝓpositũ ẽ. quã ꝓponi dsibuerat. fiunt enĩ huimꝰ di sillogisimi:
S iꝗsenĩ ita dicat. Socrates homͦ ẽ. om̃ĩs hõ animal ẽ. &c̃eludit:
Socrates gͥ animatꝰ ẽ. minꝰ ꝓposuit ꝙ ñ dix̃. omẽ animal eẽ ani
matũ: Nãsisic ꝓposuiss& recte socratẽ animatũ eẽ c̃dud&. plus
aut. ꝓponere. hoc ẽ. ut siꝗs sic dicit Omĩs hõ animal ẽ. om̃e
cesse ẽ qͥdã ꝓponunt hõc mͦ. ut siquis sic dicat. omĩs hõ ani¬
maleꝰ uirt̾ aut̃ bonũ ẽ. Om̃is gͣ hõ animatũ ẽ. nulla enĩ hone

Expanded text:
nt. Atque ideo propter eas conclusiones quae sunt per eas propositiones quae per inductionem dicuntur, additum est conclusiones in syllogismis necessarias contingere, id est ex necessitate contingere. Est etiam alia expositio, sed in Analyticis nostris iam dicta est. faciunt syllogismos, in quibus aut minus aliquid, aut plus, aut aliud propositum est quam proponi debuerat. Fiunt enim huiusmodi syllogismi. Si quis enim ita dicat: Socrates homo est, omnis homo animal est, et concludat, Socrates igitur animatus est, minus proposuit, quod non dixit omPlus autem proponere hoc est, ut si quis sic dicat: Omnis homo animal est, omne cesse est quidam proponunt hoc modo, ut si quis sic dicat: Omne homo animal est, virtus autem bonum est, omnis igitur homo animatum est. Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗđ a ã inẽclusione colligit᷑. Nã qđ positii ẽ necessario c̃tingere: adn
hoc ꝑtin&. qm̃ frequent̃ adinductionẽ uere quędã ꝓpositiones.
s. q̃rũ eclusio nullomͦ uera ẽ: At siqͥs sicdicat. qͥ musicã nouit.
musicꝰ ẽ. Et c̃cedat᷑ & qͥ arithineticã.: arithineticꝰ ẽ: Et qͥm edicinã:
medic̃ ẽ Et qͥbonũ: bonꝰ: Cũ gͥħ omã ceessa s̃. dicat. & qͥ malũ no

Expanded text:
 conclusione colligitur. Nam quod positum est, necessario contingere, ad hoc pertinet, quoniam frequenter ad inductionem verae quaedam propositiones sunt quarum conclusio nullo modo vera est, ut si quis sic dicat: Qui musicam novit musicus est, et concedatur; et qui arithmeticam arithmeticus est, et qui medicinam me
Abbreviated transcription (Latin):
dare  fecerit: Abhis ducit̾ argum̃tũ ł cũ amare aliquẽ
suspicam᷑: qui fuerit ante c̃gressus. ł ambulasse aliquẽ
in loco: pͥedum strepit̾ fuerit audit: ł atrox facinũs
cõmisisse : quẽ trepidare uideamꝰ: atq in his questio

Expanded text:
dare qui fecerit: ab his ducetur argumentum, vel cum amare aliquem suscipiamur, quia fuerit ante congressus, vel ambulasse aliquem in locum, cum pedum strepitus fuerit auditus, vel atrox facinus commisisse, quem trepidare videamus, atque in his quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
posthaccaddis enedocendornt prudentiã doccatt. doce ne illis quidẽ
peronsitsed paccnus eihoc nomnecclesia sedpriuanan Naco
hoccenus mulie rculanũr sole tes se carrulum. unde ettunosas
erueriposas. quas dãuiduas idecnapostulus potat ethocuitĩ tinarre¬
dicit exotio. Simulautemnquit etotiosediscun circucnine docnus¬
Solũ otios ae uerumenamcunios aedis curnant. loquentes quac
uonopontet paedicata utecidecnapos tulus dacopnatioraehabe¬
neuiduas quae postpropositũ continenłiae uoBerecupiur. Cũ
dacnnationeo quia pracnã pide cn iritam fecerunt. Idesi quiar eo
quodpricno uouerun nons teterunt. nec tamenait nubuñ sednu¬
bereuolurt cultas enimeanuoneuocatatiubendo nona cnor
praeclani pnopositis edapertdedecoris timor. lgiturquat nure

Expanded text:
ost haec additur: Bene docentes, ut prudentiam doceant. Docere illis quidem permisit, sed feminas; et hoc non in ecclesia, sed privatim; nam hoc genus muliercularum solet esse garrulum. Unde et curiosas, et verbosas quasdam viduas idem Apostolus dicit ex otio. simul autem, inquit, et otiosae esse discunt ciotiosae, uerum etiam curinon oportet. 5. Praedicat autem idem Apostolus damnationem habere viduas, quae post propositum continentiae nubere cupiunt. Cum damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, uenie
Abbreviated transcription (Latin):
Uiduarũ multanumexeorplasunt. quarũ. primiNscris¬
turas lecitur noocmn. leituretuiduaad quã heliasossusest: Serwnir
etuidua sucnanitis quaes oles atͥelis eũ reciperee tuictũ illiadomus rra¬
re. extraenudithilla adonrapilisuiduaquae deolorerneassymiorũ.
prancipe traumphauit saluoq: pudonehostedeuicto reuexit:. Innouo
auteotes tamenło. an naprichauid ualegitun quae dnm cognointix fan¬
tem quaemeruit graniã diuinitatis eius acnos ceneantequãpoturt uen¬

Expanded text:
uarum prima in Scripturis legitur Noemi , et vidua, ad quam Elias missus esse scribitur , et vidua Sunamitis, quae solebat Elisaeum recipere, et victum illi administrare . Exstat et Judith illa admirabilis vidua, quae de Holoferne Assyriorum principe triumphavit, salvumque pudorem, hoste devicto, revexit . In Novo autem Testamento Anna prima vidua legitur, quae Dominum cognovit infantem, quae meruit gratiam divinitatis ejus agnoscere, antequam potuisset ver
Abbreviated transcription (Latin):
ena concupis centaecas manentim quas paernet propessionis et
pigeiconpes sioris. quanis icorrectic delicat̃ . etdĩ ticnore runs uen
ligidinemumcansinacnortuis deputandaes unt Siue iadilieus aga
Vndedierta postulus quaeautẽ indilicus estuiue nscnortuae st
Srcitlaporais Atꝙ ierumis Nulla condis connectione sedena¬

Expanded text:
a concupiscentia uastarentur, quas paenitet professionis et piget confessionis, nisi correctum cor dirigant et dei timore rursus libidinem uincant, in mortuis deputandae sunt, sine in deliciis agant — unde dicit apostolus: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est — siue in laboribus atque ieiuniis nulla cordis correctione supe
Abbreviated transcription (Latin):
Benteduo etconpos uite iconfudi. quo priniaaron et pilneius
In tesnmomum sacendorii etscitatis peruncnsunt:deinde quo
Retantumnrecib et sacerdoribus oysncauncrio quaxp̃s fi¬
adoparricaelesria cmystico unqentoest dilasutus pacn
NonSolipontisices etreges sedomnis ecclesiaunenonecnis¬
matisconsecratur proeo quod eeosrumaeterNiregis
etsacerdotis: encoquia cenussacordotaleemegalesuous

Expanded text:
bente Domino, et composuit, et confecit, quo primi Aaron et filii ejus in testimonium sacerdotii et sanctitatis peruncti sunt . Deinde quoqre tantum in regibus et sacerdotibus mystica unctio, qua Christus fia Deo Patre coelesti ac mystico unguento est delibutus, jam non solum pontifices et reges, sed omnis Ecclesia unctione chrismatis consecratur, pro eo quod membrum est aeterni regis et sacerdotis. Ergo quia genus sacerdotale et regale sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
alia medio carentia. alia metata. lta quoq. di¬
uisio facienda ẽ ut colocorũ. alia s̃ alba. alia nigra
alia neutra: fier& aut̃ omĩs diffinitio omĩsq diuisio
duob. t̾minis p̃dicatis nisi ut supͣ iã dictũ : in
digentia q̃ sepe extitit in nõe ꝓhib̾et quo aut̃
modo utreq duob. t̾minis fierent erit manifestũ
hoc mͦ Cũ aut̃ dico animaliũ. alia s̃ racionalia
alia in rationalia. animal rationale ad hominis
diffinitionẽ c̃tendis sed qm̃ animalis rationalis
mortalia: Uolentes gͥ diffinitionẽ hominis reddere
dicemꝰ homo ẽ.a. litt̾a mortalis nã si hominis diffi¬
nitio ẽ animal rationale mortale. animal uͦ rati¬
onale ꝑ alit̾t̾a significat ut ẽ. idẽ sentit . a. morta¬
le tãquã si diceret᷑ animal rationale mortale .a.
enĩ ut dictũ ẽ animal rationale significat sic gͦ
tota diffinitio c̃stituerent᷑: Diuisio uͦ nominib positis
ferret᷑ fier& duplex figurarĩ quȩ trilat̾ẽ s̃. aliȩ st̃¬

Expanded text:
alia medio carentia, alia mediata, ita quoque diuisio facienda est, ut ''colorum, alia sunt alba, alia nigra, alia neutra''. Fieret autem omnis definitio omnisque diuisio duobus terminis praedicatis nisi, ut supra dictum est, digentia quae saepe existit in nomine prohiberet. Quo autem modo utraeque duobus terminis fierent erit manifestum hoc modo. Cum enim dico ''animalium alia sunt rationabilia, alia irrationabilia'' animal rationale ad hominis definitionem contendit, sed quoniam animalis rationalis mortalia''. Volentes igitur definitionem hominis reddere dicemus ''homo est A littera mortalis'', nam si hominis definitio est animal rationale mortale, animal uero rationale per A litteram significatur, idem sentit ''A mortale'' tanquam si diceretur ''animal rationale mortale'', A enim, ut dictum est, animal rationale significat. Sic ergo tota definitio constitueretur. Diuisio uero nominibus positis roferretur fieret duplex: ''figurarum quae trilaterae s
Abbreviated transcription (Latin):
ex alatis terraeuapora¬
uegulas adolescere qui¬
BUSDENSATIS QUOACTISINU
bis altius sugers atque
idec larentib: pluuias
espundere. Nubes autẽ
ut praedixicnus apostolos
SicNipicantur atquedoc¬
tores. pluuiae ERGONUNI¬
um el oquia sunt a postolo¬
Rum quae quasi guttatim
IDEST SENTENTIALITERUENI¬
unt. Seðhabundantius
doc trinae paecunditate
XXXIIII. DENIVR. SUTAMBRO¬
Sius quod plerumq glatia¬
LIBUSUENTOruMflatirs
RiGENtES AQuAESOLADAN¬
tur inniuemetruptoaene
uix funditur
ragone uentonũ. strin¬
GUNtuRINGLACIEMATque¬
duriscunt. dehi pac gla¬
CIES IPsa partico pracone
uentorum comcinuta
In praccoinis partẽsolis
uxpore soluta frustatim
adterraselartur. quod
autemrotund auidetur
hoc solis calor pacit etcno¬
RAREPRENANTESAERIS
ducperlonigrimspaciũ.
AmoRItususq adiereras
Mitemgrando perfidiae
duriturpore malatiae prri¬
gida. Nix uiitẽ hocnines
Ircredulisunt frrigidixtq
pigri etininpimacor pone
mentes depraessi Ite cualio

Expanded text:
exhalantis terrae vaexhalantis terrae vanebulas adolescere, quibus densatis coactisque nubes altius surgere. Atque iisdem labentibus pluvias effundere. 3. Nubes autem, ut praediximus, apostoli significantur atque doctores. Pluviae ergo nubium eloquia sunt apostolorum, quae quasi guttatim, id est, sententialiter veniunt, sed abundantius doctrinae fecunditatem XXXIV. De nive. 1. Ait Ambrosius quod plerumque glacialibus ventorum flatibus rigentes aquae solidantur in nivem, et rupto aere nix funditur.rigore ventorum stringuntur in glaciem, atquedurescunt. Dehinc glacies ipsa partim fragore ventorum comminuta in fragmina, partim solis vapore resoluta, frustatim ad terras elabitur. Quod autem rotunda videtur, hoc solis calor efficit, et mora refrenantis aeris, dum per longum spatium a nubibus usque ad terras namque grando perfidiae duritia est, torpore malitiae frigida; nix autem homines increduli sunt, frigidissimi atque pigri, et in infima torpore mentis depressi. Item alio
Abbreviated transcription (Latin):
picit. quita men derisxtus
innimes uerntua quia
tats in pideliũ mentespi¬
desolidantu Et sicinex
aeneinai piumnus es
pluuales : Sicad pideende
enundiuanitate collequn¬
tur sc̃ipraedicatones:
Nubesutecadicte quod
aethenaotegant. Vde
emuptae dicutun quod
uultus s uos uelent un¬
de emuptlinus quodiune
ei mare terraegat
hecitun
inacnos propheta quiuo.¬
cataquas charis etepqira¬
diteas superaciẽ. ter¬
ras. Aquae enimacna¬
iussicnae maris uaponẽ
Surtili caloreaereo
Slispenduntur istar
cnediciualis cocuthita
quae calore superaones
cinculi humnoremetoan¬
quinẽ surisũ trabit. hu¬
ius modiita querxtione
aquas maris pertixuis¬
Sicnus uapones i naere
sus pense paulautien.
concrescunt. hiqiqne
Solis decoctae indulcem
pluuianũ sxporeuertum¬
tur dehine ingrauiscoi¬
Sauentorũ modo solisca¬
loredis soluta cimerna
BIBUS ErGORA ΡIUNtuna qua
manis. Et irerũ. abipsis
Sicut dixicnus ⁊itdulcis es¬
quunturiquesolis. An
aurtemdicunt nontanitũ¬
modo aquis coarisnuse

Expanded text:
ficat, qui tamen densatus in nubes vertitur, quia tate fidelium mentes fide solidantur. Et sicut ex aere inani fiunt nubes pluviales, sic ad fidem de mundi vanitate colliguntur sancti praedicatores. Nubes autem dictae quod aethera obtegant, unde et nuptae dicuntur, quod vultus suos velent. Unde et Neptunus, quod nube et mari terram tegitur in Amos propheta: Qui vocat aquas maris, et effundit eas super faciem terrae . Aquae enim amarissimae maris vapore subtili calore aereo suspenduntur, instar medicinalis cucurbitae, quae calore superioris circuli humorem, et sanguinem sursum trahit. Hujusmodi itaque ratione aquae maris per tenuissimos vapores in aere suspensae paulatim concrescunt, ibique igne solis decoctae in dulcem pluviarum saporem vertuntur. 2. Dehinc gravescensae ventorum, modo solis calore dissolutae, in terrae bibus ergo rapiuntur aquae maris, et iterum ab ipsis sicut diximus, ut dulces posquuntur igne solis. Alii autem dicunt non tantummodo aquis maris nubes
Abbreviated transcription (Latin):
adfontessuosreslu¬
ant etsołtucursuper
Suos acimes recurrant.
Parcaute copropte¬
reas. actumestutoct¬
cipiat. Cuius sitaltitu¬
dodiuersa in dis creta¬
mendorsieius aequalttas
Sit pisiciuitecodic urcr
cnans altius es seterras
doctor docurt dicens
mareautemidcireo di¬
cunt ueteres SAlSaXtq
aquas. Proeo craoddeaqu
INfluunt solais caloneac

Expanded text:
ad fontes suos refluad fontes suos refluant, et solito cursu per suos amnes recurrant. Mare autem propterea factum est, ut omncipiat. Cujus cum sit altitudo diversa, indiscreta tamen dorsi ejus aequalitassit; physici autem dicunt mare altius esse terris.doctor docuit dicens: Mare idcirco dicunt 57 veteres salsas, atque aquas, pro eo quod ea quae influunt, solis ardore, ac
Abbreviated transcription (Latin):
recunsoincrescat
ANSole tahen redecrub¬
curt hoc solido cogni
ium. Euius et opus mun¬
dasest . Solaque ocinis
mundrrationotaestr
doixConparanilas et
intrans miasilisbxti¬
iudo perhibere. quod
enacoelemens discipu¬
los apos toloiũ. uisus
eotindicare euendicit
OCEMUS INTBANSMIABI¬
linquiultra eosunti
mundi. phylosophi
auem aiunr quod
Postoceanũ tenra
Nullasit. Sedsolo
DENSOAERENUBIUM
conteneanturmane
Sicuterterrasupe¬
Rius. Ideoetlucanus
cummare coniuolunt
gentes cumlituuaten¬
ris uolurtulla paticaelo
tum quoq tantacnanis
molescreuissitinas¬
is nullatinus crescat
Clemensep̃sdicit Eo
quodnaturalitensal¬
SAquapluenttũ dulce
IN SERECEPtUCO CONSU¬
mat. Eoque fit utillud
salsuen charis elim en¬
tum quanias eucoq
reciprtcopiosa qua¬
rumnibilominus ex¬
hauiuat. Ad deetiam
tituentirapiunt. er
uxpore a lorquesolis
ad sucrirt. Deriq. uide¬
cnuslacos. mnulrasq
lacunas paruo
uento ruco flatihus
SolISquE ARDORECONSu

Expanded text:
nari cursu increscant, nari cursu increscant, an sole trahente decrescant, hoc soli Deo cognitum est, cujus et opus mundus est, solique omnis mundi ratio nota est. 3. do incomparabilis, et intransmeabilis latitudo perhibetur. Quod etiam Clemens discipulus apostolorum visus est indicare, cum dicit: Oceanus intransmeabihi qui ultra eum sunt mundi. Philosophi autem aiunt quod post Oceanum terra nulla sit, sed solo denso aere nubium contineatur 56 mare, sicut et terra surius, ideo et Lucanus: Cum mare convolvit gentes, cum littora Thetys Noluit ulla pati coelo Tunc quoque tanta malis moles crevisset in ascopiis nullatenus crescat, Clemens episcopus dicit, eo quod naturaliter salsa aqua fluentum dulce in se receptum consumat, eo quod fit ut illud salsum maris elementum quantascunque recipit copias aquarum, nihilominus exhauriat. Adde etiam quod venti rapiunt, et vapor calorque solis assumit. Denique videmus lacus multasque lacunas parvo ventorum flatibus solisque ardore consu
Abbreviated transcription (Latin):
DEIDEQuaferuntur
autcalunt perloca. et
GERMiNiacuncta ad aui¬
malium necemcorrum¬
puntur. Autsuepensa
MAMENT INAERE. ETCuM
auras illa quo que incon¬
PUS PARITERABSORDIMVS
atquemdelanquiscers
morhocorpus autul¬
cerisus terris autper¬
animatur SicUTEN
cacli nouitate. uel aqua¬
Rum corpora. aduenien¬
tium temptari cons ue¬
uerunt ad eoutmor¬
Bum concipicat. Itactiã
aer. cornuptus exalus
caclipartisus. ueniens
supitaclade corpus cor
reuertatutun. qui¬
damarunt inprofun¬
dis ocianiesse quod¬
sp̃u uelutimindina¬
ReS Per quasemissi
ALENITUS UELRETRACI¬
TI ALTERNO ACCESSuq
retrahente reducau
quidamautemuolunt
eum auomentolunare
crescere occanum et
tam qua en eius qui hus¬
damspira tionibus ro¬
tror suotrahatur.
etiterum eius de mre¬
pulsus ac retrac tu
imensuramprobxia
refundatur. aliquoꝙ
oceani undis. alii sȩ de¬
radicunt. Solemꝙ de
occano aquam aurire
giderasundere uteatem¬
pener. quia suntignea
de dacurati quiacucr
Sedurucouentorũ spu
aquae ori ganitur anlu¬

Expanded text:
de quaqua feruntur, aut cadunt per loca et germina cuncta ad animalium necem corrumpunt; aut suspensa manent in aere, et cum auras, illa quoque in corpus pariter absorbemus, atque inde languescens morbo corpus, aut ulceribus tetris, aut peranimatur. Sicut enim coeli novitate, vel aquarum corpora advenientium tentari consueverunt, adeo ut morbum concipiant, ita etiam aer corruptus ex aliis coeli partibus veniens, subita clade corpus corrrevertatur, quidam aiunt in profundis Oceani esse quoss, veluti mundi nares per quas emissi anhelitus, vel retracti alterno accessu rretrahente reducant. Quidam autem volunt cum augmento lunari crescere Oceanum, et tanquam ejus quibusdam spirationibus retrorsum trahatur, et iterum ejusdem impulsu ac retractu, in mensuram propriam refundatur. 2. Alii quoque Oceani undis alii sidera dicunt, solemque de Oceano aquam haurire sidera fundere, ut ea temperet, quia sunt ignea. Unde dicunt quia cum Sed utrum ventorum spiritu aquae erigantur, an lu
Abbreviated transcription (Latin):
hinc enĩ conditio id efficit. ut ita demum cęlum uo¬
atq subiectꝰ. Terminos aut̃ uoca uerba & nomina qͥb.
ppositio nectit᷑. ut in ea ꝓpositione qua dicimꝰ homo
iustus ẽ. Hȩc duo nõa idẽ homo & iustus. ꝓpositionis
partes uocant᷑. Fosdẽ etiã t̾minos dicim: quorũ qͥd ẽ

Expanded text:
hic enim conditio id efficit ut ita demum coelum vohic enim conditio id efficit ut ita demum coelum voatque subjectus. Terminos autem voco verba et nomina quibus propositio nectitur; ut in ea propositione qua dicimus: Homo justus est: haec duo nomina, id est, homo et justus, propositionis partes vocantur. Eosdem etiam termin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. p̃dicatꝰ uͦ qui maior. ut iꝑea ꝓpositione qua dr̃.
homo iustus .⁊. homo qͥdẽ minꝰ ÷. quã iustus. Non enĩ
in solo ⁊homine iusticia eẽ potest. Uerũ etiã in in¬
corporeis diuinisq substantiis. atq ideo maior ẽ
ꝓpositio p̃dicatiua uocata ẽ. Sępe aut̃ euenit ut
hi termini sibi& inueniant᷑ ęquales. hoc modo.
homo risibilis ÷. homo namꝰq & risibilis ut̃q sibi ęquis
t̃minus ẽ. nã neq risibilis ultra hominẽ. nec ultra ri

Expanded text:
edicativus vero qui major: ut in ea propositione qua dicitur, Homo justus, homo quidem minus est quam justus. Non enim in solo homine justitia esse potest, verum etiam in corporeis divinisque substantiis; atque ideo major est propositio praedicativa vocata est. Saepe autem evenit ut hi termini sibimet inveniantur aequales, hoc modo, homo risibilis est; homo namque et risibilis uterque sibi aequus est terminus. Nam neque risibile ultra hominem, n
Abbreviated transcription (Latin):
uetiaserutabiliadicantun. Iudiciadĩ dequis: occultacius uolun¬
tete uocatur homo ad participationemtantaegratia ealiuszic

Expanded text:
inscrutabilia indicantur judicia Dei; de quibus occulta ejus voluntate vocatur homo ad participationem tantae gratiae, alius si
Abbreviated transcription (Latin):
forma: Dignũ uͦ inꝗsitu ẽ. utrũ inspecies. an indiffe¬
rentias recte genera diuidant᷑: Diffinitio nãq di¬
uisionis ẽ generis inspecies. generis ꝓximas distribu

Expanded text:
forma. Dignum uero inquisitu est utrum in species an in differentias recte genera diuidantur, definitio namque diuisionis est generis in species proximas distribu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuib ueniã meruit : cur ñ is qͦq. mereat᷑ qui obseditio¬
nẽ motã act̃ ÷ in exiliũ : questio deacciđnti Argum̃tũ
a cõparatione maioris. maxima ꝓpositio. qđ inre mino¬
re ual&. ualeat in maiore Minoris ÷ cõparatio. quo¬
ciens maior res c̃fert minori atq exeo capit᷑ argum̃tũ
hꝰ m. Sigaiũ greccũ medio erit̾ labe factantẽ statũ rei .p.
scipio pͥuatꝰ int̾fecit: cur ñ catilinã orbẽ t̾ręcede atq
incendio uastare cupientẽ c̃sules ꝑsecunt᷑. Questio¬
ab aecidnti. argum̃tũ a cõparatione minoris: Maxima ꝓ¬
positio. qđ inre minore ual&. ualeat in maiore: Paria
sunt q̃ eiusdẽ quantitatis st̃. & sẽꝑ paritas similitudo ÷
quantitatis Ab hac ita fit argum̃tum: Si demostenẽ quis lau¬
dare desider&. cur uituper& tulliũ : Questio deaccid̾nti:
Argum̃tũ a cõparatione pariũ: maxima ꝓpositio: rerũ¬
pariũ idẽ eẽ iudiciũ. Restat his loc̃ quẽ extrinsec̃ dix̃ adsũ¬

Expanded text:
civibus, cur non is quoque mereatur qui ob seditionem motam actus est in exsilium? Quaestio de accidente, argumentum a comparatione maioris. Maxima propositio: Quod in re maiore valet, valeat in minore. Minoris est comparatio, quoties maior res confertur minori; atque ex ea capitur argumentum hoc modo: Si Caium Gracchum mediocriter laScipio priuatus interfecit, cur non Catilinam orbem terrae caede atque incendio uastare cupientem consules persequantde accidente, argumentum a comparatione minoris. Maxima propositio: Quod in re minore valet, valeat in majore. Paria sunt quae ejusdem quantitatis sunt, et semper paritas similitudo est quantitatis. Ab hac ita fit argumentum: Si Demosthenem quis laudare desiderat, cur vituperet Tullium? Quaestio de accidente, argumundum Tullium: « Restat his locus, ait, quem extrinsecus dixit assu
Abbreviated transcription (Latin):
fecta numerauit: Int̾a ũ: uaria particione necesse
ẽ ut utręq sibi ñ eadẽ parte c̃ueniant. Id uͦ incunctis
multiplicit̃ diuisis fieri potest. ut siquis diuidat tri¬
duo tantũ latã habentes ȩqͣlia. aliȩ uͦ totis in eqͥlib
litib uincte: rursus sit ista diuisio. ut alias dicat
rectũ habentes angulũ. q̃ ortogoniȩ nuncupant᷑. alias

Expanded text:
numeravit. In tam vero varia divisione necesse est ut utraeque sibi non eadem parte conveniant. Id vero in cunctis multipliciter divisis fieri potest, velut si quis dividat triduo tantum latera habentes aequalia, aliae vero totis inaequalibus lateribus junctae. Rursus sit ista divisio: ut alias dicat aliquis rectum habentes angulum, quae orthogoniae nuncupantur, alias
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ : in diffinitione ẽ c̃stitut᷑ Nã int̾p̃tacio nominis
q̃dã ipsius nom̃is diffinitio ẽ: Sed illa eorũ maxima ÷
differentia ꝗ locꝰ atoto rẽ definit. a nota ũ ñrẽ de
finit sed nom̃ int̾p̃tat᷑ Diũsa uͦ s̃. res ac nom̃. hoc enĩ
significat. illud significat᷑: Itẽ loc̃ a partiũ enumerati¬
one c̃similis uidet᷑ eẽ ei qͥde a forma. nã & forma pars
argum̃tũ potest. nisi diuidat᷑ agenere Sumi enĩ omi¬
no forma ñ potest. nisi ꝑdiuisionẽ: Sed qͦq. multa ÷ dif¬
ferentia. nã partiũ enumeratio totas necesse ẽ diuidat
partes. easq uniuersas ad fidẽ argum̃tationis adsumat.
Siue illȩ partes siue illȩ sint species. ut specieb qͥdẽ genꝰ¬

Expanded text:
enim in diffinitione est constitutus. Nam interpretatio nominis quaedam ipsius nominis diffinitio est. Sed illa eorum maxima est differentia, quia locus a toto rem diffinit; a nota vero rem non diffinit, sed nomen interpretatur. Diversa vero sunt res ac nomen. Hoc enim significat, illa significatur. Item locus a partium enumeratione consimilis videtur esse ei qui est a forma. Nam et forma pars argumentum potest nisi dividatur a genere; sumi enim omnino forma non potest, nisi per divisionem. Sed hic quoque multa est differentia: nam partium enumeratio totas necesse est ut dividat partes, easque universas ad fidem argumentationis assumat, sive illae partes, sive illae sint species, ut genus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
trare c̃tendimꝰ. Si fidẽ a partiũ enumeratione capiamꝰ.
id ex diuisione necessario faciendũ ẽ Diuisio uͦ aut forma¬
rũ ꝓcessit. aut partiũ: Quõ qͥ loc ꝗꝗ qͥ ex diuisione athemis¬
tio in t̾medios locatꝰ ẽ. acicerone ingeneris tractatione
ponit᷑. ait enĩ tullius cũ degenere loq̃ret᷑ hͦmͦ: Cõmode
etiã tractat᷑ hȩc argum̃tatio quȩ ex genere fũmit᷑. cũ
extoto partes ꝑseq̃re hoc mͦ Si doliis malus ÷ cũ aliud
agit᷑. aliud simulat᷑ Enumerare lic& qͥb. hic modis fiat.
deinde in eorũ aliquẽ arguas dolo malo factũ inclu¬
dere: Qđ genꝰ argum̃ti in pͥmis firmum uideri sol&¬

Expanded text:
ndimus, si fidem a partium enumeratione capiamus, id ex divisione necessario faciendum est. Divisio vero aut formarum praecessit, aut partium, quanquam locus qui ex divisione a Themistio inter medios collocatus est, a Cicerone in generis tractatione ponitur. Ait enim Tullius cum de genere loqueretur hoc modo: Commode etiam tractatur haec argumentatio, quae ex genere sumitur, cum ex toto partes persequare, hoc modo: si dolus malus est, cum aliud agitur, aliud simulatur, enumerare licet quibus modis id fiat, deinde in eorum aliquem id quod arguas dolo malo factum, includere. Quod genus argumenti imprimis firmum videri sol
Abbreviated transcription (Latin):
dentib nił horũ ẽ. sed ñ habita tẽporis ratione mox ut
fuerit antecedns mox c̃seq̃ns eẽ necesse ẽ. & si c̃sequens ñ
fuerit. anteceđns necesse ẽ in terire Ac de .m̃. tulln locis
cemus: ac pͥmũ qͥdẽ tocius particionis cõmunit̃ diffe¬
rentias colligamꝰ: Suꝑior diuisio docuit alios eẽ locos¬
qͥ extrinset̾ ad sũmunt᷑. alios qͥ int̾ utrosq uersant᷑. ut
hec trina intellegat᷑ eẽ diuisio: Ae.m̃. tullii dnuisio
locos bifariã ostendit. alios enĩ ineo ipso deqͦ agit᷑ here¬
re ꝓponit. alios extrinsecus ad sũmit. Hic gͥ om̃s eos locos
quos medios themistius. ꝓposuit. his applicuit atꝙ
c̃iunx̃. qͥ s̃ in psis deqͥb. agit᷑ t̃minis ẽstitui. & cõmu¬
nit̃ ꝗdẽ tał diuisionũ ẽ differentia quȩ clarius. appa

Expanded text:
dentibus nihil horum est, sed non habita temporis ratione mox ut fuerit antecedens, consequens esse necesse est, et si consequens non fuerit, antecedens necesse est interire. Ac de M. Tullii locis cemus, ac primum quidem totius partitionis communiter differentias colligamus. Superior divisio docuit alios assumuntur, alios qui inter utrosque versantur, ut hic trina intelligatur divisio. At M. Tullii divisio locos bifariam ostendit. Alios enim in eo ipso de quo agitur haerere proponit, alios extrinsecus assumi. Hic igitur omnes eos locos, quos medios Themistius proposuit, his applicuit atque conjunxit qui sunt in ipsis de quibus agitur terminis constituti, et communiter quidem talis divisionum est differ
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: Scđm hunc gͥ modũ cuncta m̃ tullii atq themistii
diuisione apͥncipio parit̾ ordientes: inuicẽ sibim&
clausas eẽ monstremꝰ. Inꝗb. omĩb & exẽplorũ & intelle¬
gentie suꝑius expedite p̃sens eẽ deb& memoria: Dispo¬
namꝰ gͥ omem̃ themistii diuisionẽ. & post hanc subici¬
atͣ tulliana particio. ut ea q̃ dicenda s̃ dꝑcius oculis
subiecta clarescant. themistii diuisio. loci. in ipsis. medi.¬
scriptione ł a toto ł agenere ł ab integro ł aparte ł a

Expanded text:
 hunc modum cunctam M. Tullii atque Themistii divisionem a principio pariter ordientes, invicem sibimet clausam esse monstremus, in quibus omnibus et exemplorum et intelligentiae superius expeditae praesens debet esse memoria. Disponamus igitur omnem Themistii divisionem, et post hanc subiiciatur Tulliana partitio, ut ea quae dicenda sunt apertius oculis subiecta clarescant. THEMISTII DIVISIO. In ipso. scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Quib itaq descriptis nc̃ quẽ ad modũ .m̃. tullii diuisio the¬
mistii partioni c̃ueniat explicemꝰ: Eũ gͥ locũ quẽ cicero
dix̃ a toto absubstantia themistius eẽ ꝓposuit: Ut̃q enĩ
indiffinitione c̃sistit. siue illa substantiał sit. siue
descriptio : K. apͣtiũ uͦ enumeratione loc exciceronis topi¬

Expanded text:
Quibus ita descriptis, nunc quemadmodum Marci Tullii divisio Themistii partitioni conveniat explicemus. Locum igitur quem Cicero dixit a toto, a substantia Themistius esse proposuit. Uterque enim in diffinitione consistit, sive illa substantialis sit, sive descriptio. A p
Abbreviated transcription (Latin):
ł subiecti st̃ t̾minis sũmit᷑. sed extrinsecꝰ posito iudicio
uenit. hic &enĩ mnartificalis & artis expers uocat᷑ Qm̃¬
hunc ñ sibi ipse c̃fic̃ argum̃tũ orator. sed p̃paratis positisq
utit᷑ testimoniis Expeditis gͥm̃ tullii differentiis quib
da mihi breuit̃ uidet᷑ suꝑius digesta particio. ut ea
que similia uident᷑ asem& ipsis ratione c̃grua segre

Expanded text:
vel subiecti sunt termini sumitur, sed ab extrinsecus posito iudicio venit; hic etiam inartificialis et artis expers vocatur, quoniam non sibi hinc ipse conficit argumentum orator, sed peractis positisque utitur testimoniis. Expeditis igitur M. Tullii differentiis quibusda breviter mihi videtur superius digesta partitio, ut ea quae similia vi
Abbreviated transcription (Latin):
mus in uexit quando percuosa aecypto decico
placis etparaouesor mensocumpopuloper
iusueta manisitnena ad des ertuen gnatulabur¬
dos egneosus estdicens. cantanus dũo glordo¬
hise euicohononepicatus eot. de iude denporna

Expanded text:
tur instituisse, quando percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso, cum populo per insueta maris itinera, ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est . Item, idem auctor
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã demonstrare : tam̃ qm̃ sepe uerȩ diffini¬
tionis uice ponunt᷑ quȩ substantiã monstrat:. illȩ
ctiã ꝓpositiones q̃ ad escriptione sumunt᷑. asubstan¬
tiȩ loco uident᷑ ad sumi: hui ũ tale sit exemplũ:
Quęrat᷑ enĩ an albedo substantię uelut generi sub¬

Expanded text:
epe verae definitiones ita ponuntur, quae substantiam monstrant, illae etiam propositiones, quae a descriptione sumuntur, a substantiae loco videntur assumi. Hujus vero tale sit exemplum: quaeratur enim an albedo substantia sit, hic qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ: discriptio uͦ substantie albedini ñ conuenitꝰ. al¬
bedo gͥ substantia ñ ÷ Loc̃ differentia superior ÷
adescriptione quã dudũ locauimus: in ratione sub¬
stantiȩ: Sunt etiã diffinitiones q̃ ñ arei substantia
s. a nominis significatione ducunt. atq ita rei dequa

Expanded text:
non est. Descriptio vero substantiae albedini non convenit, albedo igitur substantia non est. Loci differentia superior a descriptione, quam dudum locavimus in ratione substantiae. Sunt etiam diffinitiones quae non a rei substantia, sed a nominis significatione ducuntur, atque ita rei de qua
Abbreviated transcription (Latin):
species argum̃ti. ꝗ ne argum̃tũ ꝗdẽ recte dici supͣ¬
memorauimꝰ. sophistis solis ẽ attributa topicorũ uͦ¬
intentio ÷ ueri similiũ argum̃torũ copiã demonstra¬
re: Designatis enĩ locis eꝗb. ꝓbabilia argum̃ta ducun
habundans & copiosa necesse ẽ fiat materia disserendi:
necessaria alia ñ necessaria: cũ loci ꝓbabiliũ argum̃to¬
rum dnr̃ : euenit utꝰ necessariorũ ꝗꝗ doceant᷑. qͦfit ut

Expanded text:
species argumenti, quam neque argumentum quidem recte dici supra docuimus, sophisticis solet esse attributa. Topicorum intentio est verisimilium argumentorum copiam demonstrare. Designatis enim locis ex quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans et copiosa necesse est fiat materia disserendi. rum alia sunt necessaria, alia non necessaria, cum loci probabilium argumentorum ducuntur, evenit ut necessariorum quoque doceantur. Quo fit u
Abbreviated transcription (Latin):
iustituciones es seiudeonuotraditiodocet nacn
etipsil cgiti spraefinitis quedierus exl ecet
prophetislectiones in oypagti gisutuntur ethoc
deueteripatrum institutione seruontes. Estau¬
tecolectio non parua ad dientum ae dipicatioun¬
deopontet utquando poallitur psallatura poco¬
nieus. Cumoratim oretimaroomirus cuonlec¬
nolegitu pactosilentio aeque audia tur acunc¬
tis nametoitunesupenueniat quis que cumlecto
celernatim adonettaxtumdc̃o. et praesignata
fronte aunem solli cite comono det patet teccipus
drandicumornnesor amus patercumud uerit
orare priuatimotentuorationis. neperdidenis
lectionem. quia nonsempe ream quila berparatam
potes thaberecumorandi potestas inprucntus it nec
tputes paruamnasciutlitatem. exlectionis auditu
Siquideoratiorpsxpit pixguor duomens Recenti
Iectio uesicmatuperdiuinarum reruo quas nupen
audiuiti cacines currit. Nametmnaria sororrthae
quaesedensad pedesihusororeneclectauerBucin¬

Expanded text:
institutionis esse Judaeorum traditio docet. Nam et ipsi legitimis praefinitisque diebus ex lege et prophetis lectione in synagogis utuntur, et hoc de veteri patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium aedificatio. Unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum oratur, oretur ab omnibus; cum lectio legitur, facto silentio, aeque audiatur a cunctis. 2. Nam etsi tunc superveniat quisque, cum lectio celebratur, adoret tantum Dominum, et, praesignata fronte, aurem sollicite accommodet. Patet tempus orandi, cum omnes oramus; patet, cum volueris orare privatim; obtentu orationis ne perdideris lectionem: quia non semper eam quilibet paratam potest habere, cum orandi potestas in promptu sit, nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu. 3. Siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens, recenti lectione saginata, per divinarum rerum, quas nuper audivit, imagines currit. Nam et Maria soror Marthae, quae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum in
Abbreviated transcription (Latin):
ineuancelio lucaes crartũ est. Et produxit illos trans betheniaet
eleuauitmans suasetbe nedixiteos pactũ est cumenedixis set
illis dis cessitas eisetipsmeuers isun hienus al ẽcuonc audiomaguo
Etinactis. apostoloꝵex praecepto sp̃s sci pauloe tBARNABAeapoegxo¬

Expanded text:
in Evangelio Lucae scriptum est: « Et produxit eos trans Bethaniam, et elevavit manus suas, et benedixit eis, factumque est, cum benedixisset i. Et in Actibus apostolorum ex praecepto Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ apartib.i. ageneris partib. q̃ species nuncupant᷑.
iusticia it fortitudo modestia & prudentia uirtutis
species s̃ Itẽ abhis partib. q. integrę partes cẽ dnñ. sit
questio. ansit utilis medicina. hȩc in accidentis dubita

Expanded text:
 a generis partibus, quae species nuncupantur; justitia enim, fortitudo, modestia et prudentia, virtutis species sunt. Item ab his partibus quae integri partes esse dicuntur, sit quaestio, an sit utilis medicina. Haec in accidentis dubita
Abbreviated transcription (Latin):
tuac et sequereme utunc enmcnuciaturcaro cuca
chortipicantur memerapostraupertenram. forui¬
catioiix munditia luxonia et ceteradumq: exterioꝵ ho¬
moconrum piturutinte rio renauanetur dediec diẽ
pas si oestcrucie ethaecquidea dunsintmunaopepa
ta menadhuo laponiosa quorumenois nequiest Ideoq dicitur.
Spegaude ñtes urcogitantes scilaicetrequiem puttna cumbila¬
retaete etlabori: operecir hanchilaritatem signipiexteru:¬
crolatitudourtrans uersoliquo uyipigunturmanũs pe romnus
enicnopus intellegitur: perlattudinem hilaritasoperantieit
quiatrigt̾itia pactanguetias porro perlattudinẽ eruicis cui capud
adiuncitur expectanosli peraae retribunonisdesublamiius¬
dĩ tenrenaaetemporalra paciond acredatur sed potius propita
illuo quod desu pers perat pides quae perdilationecoo peratur
lamuiroperlongitudinem quatotamcorpus extenditur ipsatole¬
partiasien ficatur catlonganimes permantamus uin delone ani¬

Expanded text:
tuam et sequere me. Dum enim cruciatur caro, cum mortificantur membra nostra super terram, fornicatio, immunditia, luxuria et caetera, dumque exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, passio est crucis. Et haec quidem dum sint bona opera, tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Ideoque dicitur spe gaudentes, ut cogitantes scilicet requiem futuram, cum hilaritate et laboribus operemur. Hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transverso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opus intelligitur; per latitudinem, hilaritas operantis, quia tristitia facit angustias. Porro per altitudinem crucis cui caput adjungitur, exspectatio supernae retributionis de sublimi jusDei terrena ac temporalia facienda credantur, sed potius propter illud quod desuper sperat fides quae per dilectionem operatur. Jam vero per longitudinem, qua totum corpus extenditur, ipsa tolerantia significatur, ut longanimes permaneamus: unde longani
Abbreviated transcription (Latin):
incanne un aclatoniosam alteraen Beatacni. Laborios&:
quam tolerare derecous Beatacquan sperare deranus
tertia causa estsusceptae crucis uts uperr a saeculi. a¬
et inflatasapientia percrucis stultam ut putaton praedi¬
catioremhuonliata conrueret itpater etidquodstultuoo
di est. quantosithocmirus sapientius Et quodin pimumdĩẽ
quanto sitfontios tothogminum fontitudine. docetautem.

Expanded text:
in carne: unam laboriosam, alteram beatam. Laboriosam in carne: unam laboriosam, alteram beatam. Laboriosam quam tolerare debemus, beatam quam sperare debemus. Tertia causa est susceptae crucis, ut superba saeculi et inflata sapientia per crucis stultam, ut putatur, praedicationem humiliata corrueret, ut pateret id quod stultum Dei est quanto sit hominibus sapientius et quod infirmum Dei est, quanto sit fortius tota hominum fortitudine. Docet autem
Abbreviated transcription (Latin):
ratixbunemundum ut quialic nopercus sifueracnus inadam
Ronsus perlicnũcs iyrusanarecur huius enimcabatrium¬
phihucana pus illitas x poperoenne cundum celernnatẽ am¬
uuorprae peret proeo quoddig natus est sanguine passions
SUAESAeculum nedimere peccatũ mundi pererucẽmortede¬
uicta aꝑsoluere. cuius quidemcrucisinuriannonpentula tilla
diuiitãs surstantia. Gedsolasusceptaehumnanittis natura
tripertitaautecratiodominicaepassionisostenditur
Prricaitq causaestutãp̃s proreatũ mun ðiredeoptione¬
daretur: Ethostis antiquus ueluthomo crueis caperetr
scilicetutquosas sor suerat euomeret . et praedamquã
tepesatamitteret ponpotendauetus sediustitia nondoan¬
nationes edratione. Secunda causaest ut secunishomn
ui taemnacisteriump raerere tur ascendit enim inc ruce
xp̃s utetnoras etƿassionis etresunrectioris praereret
exemplum passionis adfinmandam patientiaonresunrec¬
tionis adexcitandaen spem utduasuitas norasos tenderet

Expanded text:
rat in hunc mundum, ut quia ligno percussi fueramus in Adam, rursus per ligni mysterium sanaremur. Hujus enim causa triumphi humana pusillitas Christo per omnem mundum celebritatem annuam praebet, pro eo quod dignatus est sanguine passionis suae saeculum redimere, et peccatum mundi per crucem morte devicta absolvere. 2. Cujus quidem crucis injuriam non pertulit illa divinitatis substantia, sed sola susceptae humanitatis natura.Tripertita autem ratio dominicae passionis ostenditur. Prima itaque causa est utdaretur, et hostis antiquus velut hamo crucis caperetur, scilicet sibi ut quos absorbuerat evomeret; et praedam quam tenebat amitteret, non potentia victus sed justitia, non dominatione sed rationibus vitae magisterium praeberetur. Ascendit enim in crucem Christus, ut nobis passionis et resurrectionis praeberet exemplum: passionis ad firmandam patientiam; resurrectionis, ad excitandam spem; ut duas vitas nobis ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
litudine. sed exsimili. ut apareat exrelatione su¬
mi argum̃ta in adiunctis negotio & ea eẽ adiuncta
negotio quȩ ad ipsũ deqͦ agitur negotiũ affecta sint

Expanded text:
litudine, sed ex simili, ut appareat ex relatione sumi argumenta in adjunctis negotio, et ea esse adjuncta negotio, quae sunt ad ipsum de quo agitur negotium affecta. Con