comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ent ans q uoquȩ inuniũsalib ñ uniũ saliter dicuntua non ests noresseue¬
pestanue latine possunt nomiari ut sup̃ iam dieimiexrellquasqpsuas
pesitiori es significant in tegra ratiõnandi norma diuducao: lle anq quas
pothetices ⁊ condicionales uocamꝰ. excipsa ⁊dicione uim ꝓprlapis t animal
oneelis que significant. Cũ it dico. si homo ẽ animalẽ  isi lapis ẽ animal
ust÷ illuo est consequeis. illud repugnanꝰ. Quare ex consequenti s unipie¬
purtia ꝓpositionũ. tota in ꝓpositione uis uertit᷑ Nnde fitirat ñ sigrifica

Expanded text:
dicuntur, non est necessepraedicativae Latine possunt nominari ut supra jam diximus ex rebus quas ipsae propositiones significant, integra ratiocinandi norma dijudicat. Illae namque quas hypotheticas vel conditionales vocamus, ex ipsa conditione vim propriam trahunt, non ex his quae significant. Cum enim dico, si homo est, animal est, et si lapis est, animal non est, illud est consequens, illud repugnans, quare ex consequentia et repugnantia propositionum tota in propositione vis vertitur: unde fit ut non significa
Abbreviated transcription (Latin):
rei obluctatione uergentis. Non ħ oportet arbitrari illa eẽ utrũliba. c
tingentiũ naturȩ q̃cunq nob̾ ignota st̃. Neq it si nob̵ ignotũ ẽ apersis ad
cos missus legats. idcirco missus eẽ incerti euentꝰ ẽ: necsi le̾tale signũ
egrotantis facie medicina dep̃hendit. ut aliud eẽ ñ possit nͥ ille moriat᷑.n
⁊tingentis naturȩ iudicandũ ẽ . s illa sola talia sine dubio ẽẽ putanda st̃. q

Expanded text:
rei obluctatione vergentis. Non autem oportet arbitrari illa esse utrumlibet et rei obluctatione vergentis. Non autem oportet arbitrari illa esse utrumlibet et contingentium naturae, quaecunque nobis ignota sunt. Neque enim si nobis ignotum est a Persis ad Graecos missos legatos, idcirco missos esse incerti eventus est. Nec si lethale signum in aegrotantis facie medicina deprehendit, ut aliud esse non possit nisi ille moriatur, et contingentis naturae esse judicandum est, sed illa sola
Abbreviated transcription (Latin):
&. instantẽ ueritatẽ atq mendaciũ deriuabunt᷑. Talis it ẽ contingentis nat¬
ra. ut in una utraq parte ł &qualit̃ sese habeat. ut hodie me eẽ lauandũ.
hodie me ñ eẽ lauandũ. ł in una plus. minꝰ in altera. ut hominẽ canescere se¬
centẽ. ł hominẽ ñ canescere senescentẽ. Illud it plus fit. illud minꝰ. s nihl
ꝑhiba id qđ rarius fit ⁊ am̃ fieri. Dehis gͦ aristotelica subtilitas disputatus
primũ a singularibꝰ inchoans. ad uniũ salia tractui uiã pandit. Duob it modi
⁊tradictiones fiebañs. aut insingularib aut in uniũ salibꝰ uniũsalit̾ p̃dicatis
⁊ his oppositis In gredit̃ ħ exhis trib quȩ supͣiã dictast̃. ex casu. ex libem
arbitrio. ex possibilitate. quȩ om̃a uno nomine utrũlib&. uocauit. fing
scilic& nom̃ adhoc qđ ñ unius ⁊ certi euentꝰ ista st̃. s utrioliba.. & qͦ
⁊tingit: hoc h monstratiuũ ẽ naturȩ instabilis. ⁊ ad utrãq partẽ sine ull

Expanded text:
tem atque mendacium derivabuntur. Talis enim est contingentis natura, ut vel in utraque parte aequaliter sese habeat, ut hodie me esse lavandum, vel hodie me non esse lavandum, vel in una plus, minus in altera, ut hominem canescere senescentem, vel hominem non canescere insenescentem. Illud enim plus fit, illud minus. Sed nihil prohibet, id quod rarius fit, tamen fieri, de his ergo Aritotelica subtilitas disputatura primum a singularibus inchoans ad universalia tractatui viam pandit. Duobus enim modis contradictiones fiebant, aut in singularibus, aut in universalibus universaliter praedicatis et his oppositis. Ingreditur autem ex his tribus quae supra dicta sunt ex casu, ex libero arbitrio, ex possibilitate, quae omnia uno nomine utrumlibet vocavit, fingens scilicet nomen ad hoc, quod non unius et certi evenieri; hoc autem monstrativum est naturae instabilis, et ad utramque partem sine ullius
Abbreviated transcription (Latin):
sit potestate. ⁊ ñ infato. Cũ i nulla exnecessitate ⁊ stringat᷑ euents re
tc̃ &. liberũ uoluntatis arbitriũ. ut ñ sit fatali seruieis necessitati. Vn
neq qͥ ħ dict̃ qͥ in hoc mundo simplices rerũ ordines posuert̃ recipieno
st̃ & hi qui imꝑmixta hac mundana mole. ñ ꝑmixtas qꝗ̃ auctorũa¬

Expanded text:
sit potestate et non in fato. Cum enim nulla ex necessitate constringatur eventus rei, sit potestate et non in fato. Cum enim nulla ex necessitate constringatur eventus rei, tunc et liberum voluntatis arbitrium est, ut non sit fatali serviens necessitati. Ergo neque qui in hoc mundo simplices rerum ordines posuere, recipiendi sunt, et hi qui impermista hac mundana mole, non permistas quoque actorum cau
Abbreviated transcription (Latin):
umsi ħ facimꝰ erit hoc: si hoc n erit. Nihil it ꝓhiba inmillesimũ an
s̃ qudẽ diccte ħ futurũ eẽ. hc̃ uͦ ñ dicere. Quare ex necessitate erit qđi¬
las cor uerũ dicere t unc. neq negociari .i. actũ incipere. atq negotiõ
gerere. Prior it est consiliatio. posterius negotiũ. Snegotiũ post consilatior
posuit ⁊ cuncta quȩ ad consiliationis naturã addi opoctebat. post negauon
ꝓueni&. Nihil it ꝓhib&. frustra unũ dicere. alterũ negare dicentẽ.:
đsi consiliari omĩno ñ oport&: nec negociari oportebit. i. nullũ incipes
necessitate faciente . homines qq̃ int᷑se nihil differt̃. Ipsa it ⁊ siliatio nihl
differt utrũ bona an mala sit. cũ ꝓuentu necessitaᷤ infati administratio
ꝯsistat. Quare siboni ꝯsilii homines laude digni st̃. mali ⁊silii uituper¬
ne ñ alit̾ ħ erit iuste nͥ ł malsꝰ actus malũq ꝯsiliũ. ⁊ etont᷑ bonũ inn

Expanded text:
si hoc facimus, erit hoc, si vero hoc, non erit. Nihil enim prohibet in millesimum annum hunc quidem dicere hoc futurum esse, hunc vero non dicere, quare ex necessitate erit q erat dicere tunc. Neque negotiari, id est actum incipere atque negotium gerere, prior est enim consiliatio, posterius negotium, sed negotium post consiliationem posuit, et cuncta quae ad consiliationis naturam addi oportebat, post negotiatum negare dicentem: SQuod si consiliari omnino non oportet, nec negotianecessitate faciente, homines quoque inter se nihil differunt. Ipsa enim consiliatio nihil differt, utrum bona an mala sit, cum proventus necessitas in fati administratione consistat. Quare si boni consilii homines laude digni sunt, mali consilii vituperatione. Non aliter hoc erit juste, nisi vel malus actus malumque consilium, e
Abbreviated transcription (Latin):
diente me domũ hodie amicũ inuenire aut ñ inuenire necesse ẽ. In om̃ibꝰ it ae¬
affirmatio ẽ aut negatio. s in uenire si ne dubio definite: aut certe si hoc ñe
rursus definite ñ inuenire ñ necesse c̃. quẽ ad modũ hesterno die qđ amicũ g¬

Expanded text:
rediente me horediente me hoaffirmatio est, aut negatio, sed invenire sine dubio definite, aut certe si hoc non est, rursus definite non invenire non est necesse, quemadmodum hesterno die, quo amicum eg
Abbreviated transcription (Latin):
nsuturo dicunt᷑. quȩq st̃ infuturo ⁊tingentia. Silet infutita eocaren
poluntate uenit. aut facilitate naturȩ inatrãꝙ partẽ redire possibile ẽ.
uentũ. Quȩ it euenert᷑ ñ euenisse ñ posst: &. quȩ nc̃ fiaiñs. ut nunc non
odomo egressus in ueni amicũ quẽ in animo habebã quȩ rere . ñ tam̃ tunc
uerebã.  ut ñ inuenirẽ qđ inueni antequã inuenirem fieri poterat.
scerer fieri poterat: poatqͣm ꝓfectus sũ ł cũ ꝓfectus sũ. ut id ñ fiero
fiebat. aut ñ factũ eẽt qđ factũ erat. fieri ñ ualebat. AmelIU
sibile ẽ scindi hanc quã uestior tunicã: Si hesterno die scissa ẽ. cũ sem
aentũ. infuturis hunũ quidẽ qđ lib& duorũ fieri posse. unũ uͦ defini
in eẽ s in utraq parte uergere . &. aut hoc quidẽ aut illud exnecessi¬
it euenire. ut aut̃ hoc qđ liba. definite ł qđ liba. aliud definitẽ fieri
ñ posse. Quȩ it ttingentia st̃: in utraq parte ⁊tinguns. Qđ ħ dico: tale ẽ. Eg¬

Expanded text:
in futuro dicuntur, quaeque sunt contingentia. Solet autem futura vocare, voluntate venit, aut facilitate naturae in utramque partem redire possibile est, eventum; quae enim evenerunt, non evenisse non possunt, et quae nunc fiunt ut nunc non no die egressus domo inveni amicum, quem in animo habebam quaerere: non tamen tunc quaerebam, ut non invenirem quem inveni antequam invenirem fieri poterat. scerer fieri poterat. Postquam profectus sum, vel cum profectus sum, ut id non fieret quod fiebat, aut non factum esset quod erat factum, fieri non valebat. Amplius, possibile est scindi hanc quam vestior tunicam; si hesterna die scissa est, cum scieventum. In futuris autem unum quodlibet duorum fieri posse, unum vero definitum non esse, sed in utraque parte vergere, et aut hoc quidem aut illud ex necessitate evenire. Ut autem hoc quodlibet definite, vel quodlibet aliud definite fieri non posse, quae enim contingentia sunt, in utraque parte contingunt, Quod autem dico, tale est: Eg
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗdꝰ affirmat aut negat ꝓpositio: ut cũ clico homo mortał ẽ: quandiũ hon
ẽ tandiu hominẽ moetalem eẽ necesse ÷. Nã siqͥs dicat ignis calids ÷ qͣnou
ẽ ignis tandiu ex necessitate uera ÷ ꝓpositio. Aliȩ uͦ st quȩ anatura neu¬
si tatis receduns. ⁊ quȩdã tantũ ytingentia significant. s hae̾ aut ȩqualit a
acdaffirmationẽ neꝗ ationẽq habentia. aut ad unũ frequentis uergentiuuu¬

Expanded text:
id affirmat aut negat, ut cum dico, homo mortalis est, quandiu homo est, tandiu hominem mortalem esse necesse est. Nam si quis dicat, ignis calidus est, quandiu est ignis, tandiu ex necessitate vera est propositio. Aliae vero sunt quae a natura necessitatis recedunt, et quaedam tantum contingentia significant. Sed haec aut aequaliter se ad affirmationem negationemque habentia sunt, aut ad unum vergentia
Abbreviated transcription (Latin):
onnsa et ncessetite ueniunt: querunq enutiatio uera p̃duert Euenit aũ
sumlicere. quoniã eritꝰ. Quod si exnecessitate ñ contigit. ẜ contingentu uon
ptilis nerun fuit dicere quoniã erit ẜ magis qm̃ contingit esse Nam qͥdic̃
suere dion fitairum ẽẽ. id quod p̃dicit̾ possibile sit ñ fieri. hoc autera erue¬
ustaten sicrisitr sngo qui dictt qruoni ĩ eoꝵ aliqui d erit q̃ contingent̃ euenuñs
neo quod futurum ẽe dicit id quod contingent̃ euenit : fortasse mentitur. uel
uon tuagetntires illa quam p̃dicit. ille tamen mentitus ẽ. Non enĩ euentꝰ est
asus. s modus p̃ͣdietionis: Nam quod ita oͦ portuit dicere : Eras bellũ nauale ceorran¬
cont eueniet. hoc ẽ dicere. quod ita euenit. sieuenerit. ut potuerit non euenuo¬

Expanded text:
omnia ex necessitate proveniunt, quaecunque enuntiatio vera praedixit. Evenit autem fuit dicere quoniam erit, quod si ex necessitate non contingit, sed contingenter, non potius verum fuit dicere quoniam erit, sed magis quoniam contingit esse; nam qui disi vere dicat futurum esse id quod praedicitur, impossibile fit non fieri. Hoc autem ex necessitate sit fieri, ergo qui dicit quoniam erit aliquid eorum quae contingenter eveniunt, in eo quod futurum esse dicit, id quod contingenter evenit, fortasse mentitur; vel si contigerit res illa quam praedicit, ille tamen mentius est, non enim eventus falsus est, sed modus praedicationis. Namque ita oportuit dicere, cras bellum navale contingenter eveniet, hoc est dicere, ita eveniet si evenerit, ut potuerit non even
Abbreviated transcription (Latin):
trariȩ enuntiationes . Dico autem in uniuersali enuntiationẽ uniuersalẽ
ut omnis homo albus est. nullus homo albus esT
uperioris descriptionis intelligentiã plenius notat. Aitit:. Quando res
iniũsalis uniũ salit̃ designat᷑.&. eã quis uniũ salit̾ affirmat. si eandem
ilter uniũ salit̾ neget.ita sibim& cõparatas ꝓpositiones. eẽ contrarias
tq in hoc suã sententiã manifestius ostendit. Ait it. Dico ħ enuntiatio¬

Expanded text:
arat exemplo. Dico autem in universali enuntiationem universalem, ut, Omnis homo albus est, nullus homo albus estuperioris descriptionis intelligentiam plenius notat. Ait enim quando res universalis universaliter designatur, et eam quis universaliter affirmat, si eamdem alius universaliter neget, ita sibimet comparatas propositiones esse contrarias. Atque in hoc suam sententiam manifestius ostendit. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
sechegoria p̃dicamentũ ẽ: cur ñ qq̃ cathegoricȩ ꝓpositiones p̃dicatiuȩ
dicuntur : Harũ is quedã st̃ quȩ cũ sempit̾na significeĩs sic̃ hȩ res quas signsi¬
cans semꝑ st̃ &. nunq̃m aꝓpria natura discedunt: ita qq̃ ipsȩ ꝓpositiones immuta¬
bili significatione suNs. ut siquis dicat ds̃ est. ds̃ immortalis est łlae nanq
sitiones sic̃ deimmoctalib clicunt᷑. ita qq̃ sempit̾nã hnt̃ ⁊ necessariã significaus

Expanded text:
opositiones praedicativae dicantur? Harum autem quaedam sunt quae cum sempiterna significent, sicut hae res quas significant semper sunt, et nunquam a propria natura discedunt, ita quoque ipsae propositiones immutabili significatione sunt, ut si quis dicat, Deus est, Deus immortalis est. Hae namque propositiones sicut de immortali
Abbreviated transcription (Latin):
on fieri eresse esi fier nipossibile enim idem neressitati ualet congnros pdui¬
coris. in iose post docunt NX quod impossibile ẽ eẽ : neresse ẽ ñ esse. Quodeno¬

Expanded text:
non fieri, necesse est fieri. Impossibile enim idem necessitati valet contrarie praedinon fieri, necesse est fieri. Impossibile enim idem necessitati valet contrarie praedicatum, ut ipse post docuit. Nam quod impossibile est esse, necesse est non esse. Quod n
Abbreviated transcription (Latin):
cuenturumi ẽ. ssi nendũ ad huc factum ẽ Hoc aũ illares ꝓbat. uerũ fuisse tt da
quonia ruenit id quod p̃dici potuerat. Quod si p̃dictũ eẽtres cuentura. destna
ueontũte ne dicer auo ⁊ poe aũ aris toteles sumens adidem impossibile ualidissinos
ritione paucit ⁊ p̃sentis tẽporis natum̃ cũ futuri enuntiatione ẽiungit Asenu
sile eẽ dep̃sentib enuntiare scdm̃ ueritatis necessitatẽ ⁊ defuturs. Nansui
nõ in dudio et netesse e. Oninia igitur ex neressitate futi en sunt a didem seue
im posfibilo argunnentatione urabens. Sumit aũ hinus impossibilitatis erdine
un bs ssobosetionib q facilionts quide ad intellectũ sunt idemnitũ cenln llua¬
oo que dionti aliq sumurũ cẽ. illa siueri ẽ: nom potest ñ futuri eẽ odn dome oñ
sura pedit m fiaoi qquod quera ꝓ positionie p̃dictt᷑ impossibileẽ ñ fierebdeni ẽ oũ
dicre est otes ñ fuois. quoa dicere impossibile ẽ ñ ficri Quod au̾t impoibalõ

Expanded text:
enturum est, et si nondum adhuc factum est. Hoc autem illa res probat verum fuisse tunc dici, quoniam evenit id quod praedici potuerat, quod si praedictum esset, res eventura definita veritate praediceretur. Hoc Aristoteles sumens ad idem impossibile validissima ratione perducit, et praesentis temporis naturam cum futuri enuntiatione conjungit. Ait enim simile esse de praesentibus enuntiare secundum veritatis necessitatem et de futuris. Nam si ne dubio necesse est. Omnia igitur ex necessitate futura sunt, ad idem, scilicet, impossibile argumentationem trahens. Sumit autem hujus impossibilitatis ordinem ex his propositionibus quae faciliores quidem ad intellectum sunt, idemturo quae dicit aliquid futurum esse, illa si vera est, non potest non futurquod a vera propositione praedicitur, impossibile est non fieri. Idem enim est dicere, non potest non fieri, quod dicere, impossibile est non fieri. Quod autem impossibile est
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ euenire &. hȩ quidẽ q̃ sempit̾na significat̾s. sempit̾nȩ necessitatis suu
Nã & iãsi in his ñ sit manifesta ueritatis natura. nil tam̃ ꝓhib&. fixam eẽ necesto¬
tis innatura ꝯstantiã. ut si nob̾ ignotũ ẽ utrũ paria sint astra an imparia. no
tam̃ idcirco poterit euenire ut nec paria nec imparia uideant᷑. s sine ulla di¬
bitatione aut paria st̃. aut imparia. Om̃is it multitudo. horũ alterũ retino
in natura. Quo circa &iã in his siquis dicat. astra paria st̃. aliusq respondeat

Expanded text:
 sempiterna significant, sempiternae necessitatis sunt. Nam etiam si in his non sit manifesta veritatis natura, nihil tamen prohibet fixam esse necessitatis in natura constantiam, ut si nobis ignotum est utrum paria sint astra, an imparia, non tamen idcirco poterit evenire ut nec paria, nec imparia videantur, sed sine ulla dubitatione aut paria sunt, aut imparia. Omnis enim multitudo, horum alterum retinet in natura. Quocirca et in his si quis dicat astra paria sunt, aliusque respondeat,
Abbreviated transcription (Latin):
iũ saliũ ꝓpositionũ uniũ salit̾ ꝓpositarũ : necesse ÷ alterã uerã. eẽ. alterã
efalsam. &. in his primum dunditur ueritas falsitasq. qua sibi &. quali¬
att ⁊ quantitate oppositae sunt: Qualitate. quod illa negatio est. illa
firmatio : quantitate: quod illa uniuersalis. illa particularis es ⁊
ando autẽ modo in his quae sut singularice. si nullȩ argum̃torũ
nebulȩ sint. ueritas falsitasque diuiditur. ut in eo quod est socrates albs
est socrates albus non est: Una enim uera es ł altera falsa. si ut dic¬
tum es t nulla ambiguitas aequiuocationis impediat
uerunq aute mnuniũ salibus non uniuers aliter: non semper haec uera est¬

Expanded text:
iversalium propositionum universaliter propositarum, necesse est alteram veram esse, alteram falsam. Et in his primum dividitur veritas falsitasque, quae sibi et quantitate et qualitate oppositae sunt, qualitate quod illa negatio est, illa affirmatio; quantitate quod illa universalis, illa particularis est. Secundo autem modo in iis quae sunt singularia, si nullae argumentorum nebulae sint, veritas falsitasque dividitur, ut in eo quod est Socrates albus est, Socrates albus non est; una enim vera est, altera falsa est, si ut dictum est nulla ambiguitas aequivocationis impediat. Quaecunque autem universalium non universaliter, ... Quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
xbus turpis ⁊trariast᷑ .&. fortasse dubitet quidã utrũ uno tẽpr̃ eiu¬
riahec inaliquib ualeant᷑ repperiri. Sed adiecit exemplũ aliud. qđ eũ e
ddisciplina rationis eniteat᷑: bihil g̃ c̃trariũ ht̃ eẽ ꝓbum ⁊ fieri ꝓbũ heqi¬
indefintias ꝑ id qđ in exẽplis supͣ posuit. simul aliqͣtiens ueras uideri
a ñ semꝑ int᷑ sẽ uerũ falsumq partiri. Quod uero ait. uidetur aut̃ subito im

Expanded text:
 turpis contraria sunt, et fortasse dubitet quidam utrum uno tempore contraria haec in aliquibus valeant reperiri. Sed adjecit exemplum aliud, quod cum disciplina rationis eniteat. Nihil ergo contrarium habet esse probum, eindefinitas per id quod in exemplis supra posuit simul aliquoties veras videri, et non semper inter se verum falsumque partiri. Quod vero ait: videbitur autem subito
Abbreviated transcription (Latin):
multa significant: illa qq̃ pͥma ꝓpositio quȩ ÷. ẽ tunica alba. unde hȩc fluxerus
multa designat. Aut siqͥs dicat eã ñ multa significare: concedit ꝓfecto nihil omi
ꝓpositionis ipsid̃ significatione monstrari: Tunc it nom̃ unũ multa significan ᷤ. inur
significationẽ poterit ouenire. qͦtieis ex his ꝗͣ significat una posset ꝯiungi ostituo
substantia ut in eo qđ supͣpͥosui. cũ homo animal rationale ⁊ mortale significat
q̃ in unũ posst̃ cuncta ⁊gruere: Nunc ħ si tumca hominẽ equũq significat . n¬
ta designat.s ea ipsa inunũ corpꝰ ñ ueniuns. Neq it fieri potest. ut aliqͥ homo tos
sit. Quare aut multa significat ꝙ uerũ ẽ. aut si ꝯtendat ñ eã multa significare
qͥddã ex his q̃ significat iunctũ: qm̃ nihil ẽ ꝙ. ex equo ⁊ homine ꝯiungat᷑: nhilon

Expanded text:
multa significant, illa quoque prima propositio quae est, tunica alba est, unde hae fluxerunt, multa designat; aut si quis dicat non eam multa significare, concedit profecto nihil omnino propositionis ipsius significatione monstrari. Tunc enim nomen unum multa significans in unam significationem poterat convenire, quoties ex his quae significabantur una posset conjungi constituique substantia, ut in eo quod supra posui, cum homo animal rationale et mortale significet, quae in unum possunt conjuncta congruere. Nunc autem si tunica hominem equumque significet, multa designat, sed ea ipsa in unum corpus non veniunt. Neque enim fieri potest ut aliquis homo equus sit. Quare aut multa significat, quod verum est, aut si contendat non eam multa significare, sed quiddam ex his quae significa
Abbreviated transcription (Latin):
dũ .e. Cũ it dicimꝰ aiax se perimit: ⁊ talamonis aiacẽ filiũ ⁊ oleium de mons
ex quibꝰ duob unũ fieri aliꝗd ñ potest. Ex duobꝰ it indiuiduis. nihil om̃i moo¬
ungit᷑. Quare huĩm̃di ꝓ positio multa significat. S̾ hȩc actend. tuncas
determinat hȩc q̃ deꝓpositionib supͣiã dixerat. ñ de o̾m̃i tẽpore s desol¬

Expanded text:
ndum est. Cum enim dicimus: Ajax se perimit, et Telamonis Ajacem filium, et Oileum, demonstrat, ndum est. Cum enim dicimus: Ajax se perimit, et Telamonis Ajacem filium, et Oileum, demonstrat, ex quibus duobus unum fieri aliquid non potest. Ex duobus enim individuis nihil omnino conjungitur. Quare hujusmodi propositio multa significat. Sed haec hactenus. Nunc autem determinat haec quae de propositionibus supra jam dixerat, non de omni te
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ñ discrete ꝓnuntiandũ homo. ⁊ rursus equis: s homo equus. ut ex his iuncꝰ tis
appareat nihil om̃ino posse ꝯstitui. Cur ħ hoc dixerit. sequer monstrat oratio
itita facienda ÷ ꝓpositio. ut otra affirmationẽ huĩmꝰdi opponat᷑ negatio q
ta sigͥnificañs. Udsi plura designa. et sit aquiuocũ: ñ erit in huĩmdi ꝓposito¬
nib una semꝑ uera. altera falsa: Hermini uͦ sic sentit qđ ait Aristoteles. si
animal demonstrari : ex his inqͥt om̃ib unũ fit. qđ ÷ pedes habes. Ista inqu
affirmatio huimdi. ñ multa significat. Ssententiã aristotelis om̃ino ñ sequi
Nic i numerꝰ pedũ. ñ pedũ ꝯstitutio ẽ. Quare. herminꝰ p̃t̾mittends ẽ. Nlui
Is expositioni quã supͣ disserui .&. aspasid ⁊ sorphiris ⁊ alexander. in his que
in hunc librũ edideruns cõm̃tarus consenseruis. S ne diutis nob̵ aristotili
exẽplũ caliginis obscuritatẽ ferat : hoc aliqͦ noto exẽplo uocabuloq uide¬

Expanded text:
n discrete pronuntiandum homo et rursus equus, sed homo equus, ut ex his junctis appareat nihil omnino posse constitui. Cur autem hoc dixerit, sequens monstrat oratio. Si enim ita facienda propositio est, ut contra affirmationem hujusmodi opponatur negatio, qta significet. Quod si plura designet et sit aequivocum, non erit in hujusmodi propositionibus una semper vera, altera falsa. Herminus vero sic sentit. Quod ait Aristoteles: Sinanimal demonstrari. Ex his, inquit, omnibus unum fit, quod est pedes habens. Ista, inquaffirmatio non multa significat. Sed sententia Aristotelis omnino non sequiHic enim numerus pedum est, non pedum constitutio, quare Herminus praetermittendus est. Huic autem expositioni quam supra disserui, et Aspasius, et Porphyrius, et Alexander in his quos in hunc librum edidere commentariis consensere; sed ne diutius nobis Aristotelis exemplum caliginis obscuritatem ferat, hoc in aliquo noto exemplo vocabuloque vide
Abbreviated transcription (Latin):
perusnusabi uniuss a lincꝗ atone ars danda est. quatinꝰ edre inuen anod
ne postus Oppositaas dico contradictorie ñ ⁊ trarie. neq ullo alio no
et et hec affirmatio. om̃is homouist ẽ.a. hȩc negatio nulls homoustt̃
cont asfirmatione q̃ ẽ om̃is homo ust ẽ. Uidentur gͦ ee negatione uor
una nulls homo uist ẽ. altera quidã homo iustꝰ ñ ẽ. altera ñ om̃is ho

Expanded text:
ersali, et universali negatione, ars danda est quatenus earum inveniantur opposita. Opposita autem dico contradictorie, non contrarie, neque ullo modo alio. Sit enim haec affirmatio, omnis homo justus est, et haec negatio, nullus homo justus est, contra affirmationem quae est omnis homo justus est videntur esse negationes hae, una nullus ho
Abbreviated transcription (Latin):
st neq sub contrariȩ. Subcontͣriȩ quidẽ idcirco ñ st̃. qr ñ habent additan
particularẽ de t̾minationẽ: Idcirco uͦ ⁊trariȩ ñ st̃. qr de terminatio un¬
u̾salis in his ñ ẽ. Nunc ħ cũ tantũ uellet ostendere eas ꝯtrarias nee. d
is separare indefinitas uolebat. ñ etiã asubtrariis. Ergo si indefinid
a contrariis ł sub contͣriis separare uoluisset : ita diceretꝰ. qͣndo h inun¬
qm̃ non eas uolebat nunc ñ eẽ sub contrarias demonstrare. s tantiõs
contrarias. idcirco ei dicto qđ ẽ. qñdo aut̃ inuniuersalib niumiuersalit̃.
coaddidit ł particularit᷑: hoc cñi si ad didiss&: ad subc̃trarias tender& de¬

Expanded text:
n habent additam particularem determinationem, idcirco vero contrariae non sunt, quia determinatio universalis in his non est. Nunc autem cum tantum vellet ostendere eas contrarias non esse, de am a solis contrariis separare indefinitas volebat, non etiam a subcontrariis. Ergo si indefinitas a contrariis et subcontrariis separare voluisset, ita diceret: Quando autam non eas volebat nunc non esse subcontrarias demonstrare, sed tantum non esse contrarias, idcirco ei dicto quod est, quando autem in universalibus, non universaliter non addidit, vel particulariter; hoc enim si addidiss
Abbreviated transcription (Latin):
tsit homo omne animal ÷ : anutrunq ut sit om̃is homo. omne animal ÷.
ed neutrũ eoꝵ q̃ posteris dicta st̃ fieri oportet. Nanq ad p̃dicatũ nunqͣm de
ñis homo ẽ. idcirco qm̃ om̃is p̃dicatio aut maior ÷ subiecto aut ȩqͣlis ut ẽ in eo
ꝗ slicimꝰ om̃is homo animal÷ . plus ẽ animalquã homo : &. rurss in eoꝙ dicimꝰ¬

Expanded text:
t sit homo omne animal est; an utrumque, ut sit omnis homo omne animal est. t sit homo omne animal est; an utrumque, ut sit omnis homo omne animal est. Sed neutrum eorum quae posterius dicta sunt, fieromnis homo est; idcirco quoniam omnis praedicatio, aut major est subjecto, aut aequalis, ut in eo quod dicimus, omnis homo animal est, plus est animal quam homo.
Abbreviated transcription (Latin):
tiare. ł unã ẽẽ affirmatiuã. alterã negatiuã. s aliqͦtiens quidẽ posse ha
eẽ ⁊trarias quȩ uniũ sale inuniũsalibꝰ ñ significarent. s hoc in his tantiẽ
ꝗͣ eẽnt insubiecto dequo fitꝰ affirmatio naturalis. ut in eo qđ ÷ animal ÷ hon
affirmaiᷤ. illa neganᷤᷤ uident᷑ eẽ contͣriȩ. quanqͣm illic nulla detͣminatio
neq particularitatis. neq uniũsalitatis addatui
nulla affirmatio erit. inqua de uniũ saliter prȩdicato. uniũ sale p̃dicet.
om̃is ꝓpositio simplex duobꝰ terminis constat: His sȩpe addit᷑ aut uniuisa¬
litatis aut particularitatis de t̾minatio. s ad quã partẽ hȩ t̾minatione
addantur exponit. Uidetur it aristoteli p̃dicato t̾mino t̃minationem
ñ oportere coniungi. In hac it ꝓpositione q̃ ÷. homo animal ẽ : quȩrit᷑ subice¬
tumne debeat cũ de t̾minatione dici. ut sit om̃is homo animal ẽ: an p̃dicatũ.¬

Expanded text:
am. Sed aliquoties quidem posse has esse contrarias, quae universale in universalibus non significarent, sed hoc in his tantum quae essent in subjecto de quo fit affirmatio naturalis, ut in eo quod est animal, eaffirmans illa negans videntur esse contraria, quanquam illic nulla determinatio neque particularitatis neque universalitatis addatur. nim adfirmatio erit, in qua de universaliter praedicato universale praedicetur, omnis propositio simplex duobus terminis constat: his saepe additur aut universalitatis aut particularitatis determinatio, sed ad quam partem hae determinatimino determinationem non oportere conjungi. In hac enim propositione quae est, homo animal est, quaeritur subjectumne debeat cum determinatione dici, ut sit omnis homo animal est, an praedicatum, u
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssit. Quanqͣm alexander qq̃ eandẽ qͣm porphiris posuit. uiderit ex positi
displicere. Mihi uͦ aut utrȩq recipiendȩ expositiones uident᷑. aut melior
iudicanda posterior. Hoc it ipse qq̃ aris toteles quodã modo subt̃ ostendi
cũ dicit. Simul it uerũ est dicere qm̃ est homo albs. ⁊ ñ ẽ homo albs. &.ẽ
Huius quidẽ loci quȩ sit expositio. cũ ad iduenerimꝰ demonstrabimu: Cognos¬
st̃ ad faciendã oppositionẽ contͣrietatis impediat. Non tam̃ om̃s quȩcũq
ꝯtͣriae st̃. hȩ aut in uniũ salibꝰ uniũ salit̾ ponunt enuntiationẽ. aut una as
Hic it neq inuniũ sali uniũ salitas posita ẽ. neq rursus una ẽ affirmatio
altera uͦ negatio. s st̃ ꝯtrarie ꝓpositiones. Cont᷑ria it st̃ quȩ significan
Quo circa rectissime dictũ ẽ. qđquȩcũq inuniũ salib rebus uniũ saliter
enuntiarent si una earũ eẽt affirmatiua. altera negatiua : statĩ naturalit̃

Expanded text:
ecit, et sibi displicere. Mihi vero aut utraeque recipiendae expositiones videntur, aut melior judicanda posterior, hoc enim ipse quoque Aristoteles quodammodo subter ostendit cum dicit: Simul enim verum est dicere Cujus quidem loci quae sit expositio, cum ad id venerimus, demonstrabimus. Cognossunt, ad faciendam oppositionem contrarietatis impediat. Non tamen omnes quaecunque contrariae sunt, hae aut in universalibus universaliter ponunt enuntiationem, aut una Hic enim neque in universali universalitas posita est, neque rursus una est affirmatio, altera negatio, sed sunt contrariae propositiones. Contraria enim sunt, quae significant: quocirca rectissime dictum est, quod quaecunque in universalibus universaliter enuntiarent, si una earum esset affirma
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ hoc affirmatiue. Hegatiue uͦ uniuersalit̾ ita dicetur. nullus homo
ontraric̾ sunt sic̃ ⁊ ipse testat᷑. ⁊ nos insuperiore expositione digessims
undo autẽ in uniũ salibꝰ non uniũ salit̃ : non st̃ contrariȩ. Quȩ ħ signifi
nit᷑: est eẽ contraria. Dico ħ non uniuersalit̃ enuntiare. in his quȩ st̃¬
uniuersalia. ut est albus homo non ẽ albus homo. Cum enĩ uniũsale sit ho
Uolenti indefinitã ꝓpositionẽ qualis e̾etostendere: nor modo auferenda fir
abuniũ sali termino uniũsalis det̃minatio. uerũ etiã particularis . &. op

Expanded text:
 hoc affirmative. Negative vero universaliter ita dicetur, nullus homo contrariae sunt, sicut et ipse testatur, et nos superiori expositione digessimus. Quando arsaliter enuntiare de his quae salia, ut est albus homo, non est albus homo; cum enim universale sit homo, , sed quoniam universaliter. Volenti indefinitam propositionem qualis esset ostendere, non modo auferenda fuit ab universali termino universalis determi
Abbreviated transcription (Latin):
pino orcline cõm̃tationis aperire. Nã qđ prior ten&. xditio. ingredientibꝰ ad
er altiora & subtiliora quandã qͦdãmdo facilẽ semitã parat. Qd aut̃ scda ȩdi¬
oinpate faciendis subtilib sententiis elaborat: hoc aut̃ studio doctrinaꝙ ꝓ
tetis legendũ discendũq ꝓponit᷑. Quare. prius q̃dã pauca dicenda sunst̃.
utinꝰ ea dequibꝰ postea tractaturi sumꝰ. hȩc ipsa legentibꝰ ñ uideant᷑ ignota
tegoricas ꝓpositiones greci uocañs. quȩ sine aliqua conditione positionis ꝓ¬
unt᷑. ut᷑ dies ẽ sol ẽ homo ẽ homo iustus ẽ. solcalet . & cȩtera quȩ sine
aieuiꝰ conditionis nodo atq ligamine ꝓponunt᷑. Siñ ħ condicionales ꝓposi¬
pnes huimdi : Si dies ẽ lux est : quas greci hypotheticas uocant. Condicio¬

Expanded text:
mino ordine commentationis aperire. Nam quod prior tenet editio ingredientibus ad mino ordine commentationis aperire. Nam quod prior tenet editio ingredientibus ad haec altiora et subtiliora quamdam quodammodo faciliorem semitam parat. Quod autem secunda editio, in patefaciendis subtilibus sententiis elaborat, hoc studio doctrinaque provectis legendum discendumque proponitur. Quare prius quaedam pauca dicenda sunt, quatenus ea de quibus postea tractaturi sumus, haec ipsa legentibus non videantur ignota. Categoricas propositiones Graeci vocant quae sine aliqua conditione propositionis ut est, dies est, sol est, homo est, homo justus est, sol calet, et caetera quae sine alicujus conditionis nodo atque ligamine proponuntur. Sunt autem conditionales propositiones hujusmodi, si dies est, lux est, quas Graeci hypotheticas vocant. Conditio
Abbreviated transcription (Latin):
odo una semꝑ uera sit. altera falsa intota ⁊tradictione: s illud qqͣ habeat
nouna qͣlib&. definite ueritas aut falsitas repperiat᷑. ita ut in his singula
ueritas ⁊ falsitas in ꝓpositionibꝰ dindat᷑. In uniũs alib ħsi his particula¬
tates opponant᷑ quẽ ad modũ dictũ ẽ.: necesse ÷ unã uerã eẽ. alterã falsam
uesinita ꝓpositionũ ueritate ł falsitate sic̃ supͣ disserui: quare in sequentibꝰ q̃d
desuturis tractanda st̃. Et qm̃ maiꝰ opus ẽ quã ħ breuit᷑ diciposse uiderimꝰ:
b nos sccłi uoluminis seriem longius extraximꝰ: hoc loco fastidiosã longitu¬
unem terminemus
disciplina conueniat disputari. Sꝰ qm̃ ut sȩpedictũ ẽ orationibꝰ sensa ꝓferunt᷑
quib subiestas reseẽ manifestũ ẽ : ñ est dubiũ quin qđ inrebꝰ sit. idem sępe traiᷤ¬
arat᷑ aduoces: Quare. recte mͥ ꝯsiliũ fuit subtilissimas aristotelis sententias ge¬

Expanded text:
a in tota contradictione. Sed illud quoque habeat, ut in una qualibet definite veritas aut falsitas reperiatur. Ita ut in his singularibus veritas et falsitas in propositionibus dividatur; in universalibus autem si his particularitates opponantur quemadmodum dictum est, unam necesse est veram esse, alteram falsamefinita propositionum veritate vel falsitate, sicut supra disserui. Quare in sequentibus quaedam de futuris tractanda sunt, et quoniam majus opus est quam hic breviter dici posse viderimus, et nos secundi voluminis seriem longius extraximus, hoc loco fastidiosam longitudinem terminemus.disciplina conveniat disputari; sed quoniam ut saepe dictum est orationibus sensa proferuntur, quibus subjectas res esse manifestum est, non est dubium quin quod in rebus sit idem saepe transferatur ad voces. Quare mihi recte consilium fuit subtilissimas Aristotelis sententias ge
Abbreviated transcription (Latin):
buuns:. ut est socrates iustus ÷. socrates iustus non est. Sunt gͥ du
contradictiones. una quȩ fit uniuersalibꝰ angularit̃ particularibꝰ cont᷑po¬
itis. altera quȩ fit in singularib cũ omnib his quas insophisticis elenchi
exposuit de tminationibꝰ opposita. Quare qm̃ quẽ ad modũ se habeant
positiones. quoque modo faciant contradictorias oppositiones ostendi¬
mis: ad ipsa aristotelis uerba ueniamus. in quibus perhaec ante p̃¬
cognita fabsitas poterit euenire cognitio

Expanded text:
buunt, ut est Socrates justus est, Socrates justus non est. Sunt igitur duae buunt, ut est Socrates justus est, Socrates justus non est. Sunt igitur duae contradictiones, una quae fit in universalibus angulariter particularibus contra positis, altera quae fit in singularibus cum omnibus his quas in sophisticis elenchis exposuit determinationibus oppositis. Quare quoniam quemadmodum se habent propositiones, quoque modo faciant contradictorias oppositiones ostendimus, ad ipsa Aristotelis verba veniamus, in quibus per haec ante cognita facilis poterit evenire cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
in oppositione constituatur : una semꝑ uera ẽ. altera falsa. Et si contͣ
eã quȩ ÷ nullus homo iustus ÷ indefinita ꝓpositio. quȩ ÷ homo iustus ẽ
opponat᷑. uerũ int̾se ꝓpositiones falsũq distribuunt. sicut i definitȩ
quoq uniũsalium ꝓpositiones scđm particulares atq uniuersales op¬
positȩ quantitates. contradictorias faciunt oppositiones. Quare constat
eas quȩ uniuersale non uniũ saliter ꝓferuntur .&. sunt indefinitȩ neq
particulare neq uniuersale ꝓferentes : ipsas quidem ñ semꝑ int᷑ se.
uerũ falsũq diuidere. particularibꝰ tamen definitis ee̾ consimiles
ingulares uero quȩ sunt. unũ oppositionis intͣse modũ tenent. Has
adidem subiectũ. adidẽ p̃dicatum. ad eandẽ partẽ. ad idem tempus.
ad candẽ relationẽ eodẽ modo ꝓposueris : int̾se uerũ falsũq distri¬

Expanded text:
in oppositione constituatur, una semper vera est, altera falsa. Et si contra in oppositione constituatur, una semper vera est, altera falsa. Et si contra eam quae est nullus homo justus est indefinita propositio quae est, homo justus est opponatur, verum inter se propositiones falsumque distribuunt, sicut definitae quoque universalium propositiones, secundum particulares atque universales oppositae quantitates, contradictorias faciunt oppositiones. Quare constat eas quae universale non universaliter proferunt, et sunt indefinitae, neque particulare neque universale proferentes, ipsas quidem non semper inter se verum falsumque dividere, particularibus tamen definitis esse consimiles. Singulares vero quae sunt unum oppositionis modum inter se tenent: has si ad idem subjectum, ad idem praedicatum, ad eamdem partem, ad idem tempus, ad eamdem relationem, eodem modo proposueris, inter se verum falsumve distri
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã clicã quidã homo iustus ẽ: Hoc illa res approbat. qđ queas¬
modũ definitȩ ⁊ particulares in aliquibꝰ uerȩ ẽẽ possuns. in aliquib
falsũ uerũq diuidunt. nunqͣm uero utrasq falsas eẽ contingit:
ita quoq indefinitis uniũsale significantib utrasq simul uerãs eẽ
contingit. ut in eo quod dicimꝰ homo iustus ÷̃. homo iustus ñ ẽst
utrasq falsas ꝓferre impossibile ẽ: s unã uerã alterã falsam inb
facillime repꝰperiemꝰ. in his scilic&. t̃minis qui naturalitꝰ ex nece¬
sario subiectis substantius inhȩrescunt. uel his ineẽ non posst᷑ni
qm̃ animal homini ex necessitate inest. siquis dicat. homo an ina
est. idq negetur homo animal ñ ẽ. uł homo lapis ÷: lapis ho¬
ñ ẽ. una uera statim falsa altera repperit᷑. Atq ideo hȩc conta
uniũsales uniũ saliter prȩdicatas: faciunt contradie tionen
am si contra illam quȩ ẽ om̃is homo iustus ẽ. ea quȩ ẽ homo iustus non ẽ

Expanded text:
tanquam si dicam, quidam homo justus non est. Hoc illa res approbat, quod quemadmodum definitae et particulares in aliquibus verae esse possunt, in aliquibus verum falsumque dividunt, nunquam vero utrasque falsas esse contingit. Ita quoque in indefinitis universale significantibus, utrasque simul veras esse contingit, ut in eo quod dicimus, homo justus est, homo justus non est, utrasque falsas proferre impossibile est, sed unam veram, alteram falsam in his facillime reperimus, in his scilicet terminis qui naturaliter et necessario subjectis substantiis inhaerescunt, vel in his qui inesse non possunt: ut quoniam animal homini ex necessitate inest, si quis dicat, homo animal est, idque negetur, homo animal non est, vel homo lapis est, homo lapis non est, una vera, statim falsa altera reperitur, atque ideo hae contra universales universaliter praedicatas faciunt contradictionem. Nam si contra illam quae est omnis homo justus est ea quae est homo justus non est,
Abbreviated transcription (Latin):
nuenit᷑. ut cũ dico consulatũ ñ primꝰ instituit sub rege tarquinio: hic una uera
ouo falsa. &. iã affirmatio definite uera ÷. definite falsa negatio. Rursus in p̃¬
eicuĩ dicimꝰ uernũ tẽpus ẽ. uernũ tẽpꝰ ñ ÷: si hoc uerno tẽporȩ cdictũ sit
era caffirmatio ⁊ definite uera. negatio falsa ẽ ⁊ definite falsa. Qđsi hoc au¬
umno dictũ sit. definite falsa affirmatio. & definite uera negatio: idcireo qd
sue in p̃terito siue in p̃senti ueritas affirmationis negationisue iam contigit¬

Expanded text:
us, Brutus consulatum non primus instituit sub rege Tarquinio: hic una vera est, una falsa, etiam affirmatio definite vera est, definite falsa negatio. Rursus in praesenti cum dicimus, vernum tempus est, vernum tempus non est, si hoc verno tempore dictum sitera est et definite vera, negatio falsa est et definite falsa. Quod si hoc autumno dictum sit, definite falsa affirmatio, et definite est vera negatio, idcirco quod sive in praesenti sive in praeterito veritas affirmationis negationisve jam contigi
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant. Ut una semꝑ esset uera. alia falsa. Poterat it fieri ut contradicto¬
& simul inuenirentur falsae. sub tradictorie simul uerȩ. Dehis aut̃ quȩ
hprie contͣdictoriae st̃ dehis sequit᷑ &. se iam exposuisse cõmemorat.&. quare
ina uera ł falsa ẽ. ł quando. Idcireo it affirmatio uniũs alis particulari ne¬
giomi ui contͣdictionis opponit᷑. qđ in omnibꝰa sẽ ipsae diuersae st̃ &. quali

Expanded text:
videbant, ut una semper est vera, alia falsa, poterat enim fieri ut contrariae simul invenirentur falsae, subcontrariae simul verae. De bis autem quae propriae contradictoriae sunt dehinc sequitur et se jam exposuisse commemorat, et quare una vera, altera falsa est, et quando. Idcirco enim universalis affirmatio particulari negationi in contradictione opponitur, quod in omnibus a se ip
Abbreviated transcription (Latin):
tione mea una affirmationẽ posse ꝯstitui .&. eiꝰ causã conat᷑ ostendet &
omnis negatio eo scłẽ t̃minos ht̃ in enuntiatione. ẜ enuntiandi modo d¬
uersa ⁊e. Nã quod ponit affirmatio idem aufert negatio . &. quodilla
dicatũ subiecto uingit . ħ illa diuidit atq disiungit. Quare si ideny
dubiũ quin unis affirmationis una negatio uideat᷑. Hã si duȩ sĩs: aut subiẽ
altera mutatura ÷ aut p̃dicatũ: s q̃cunq st̃ oppositȩ ñ suts huimnde los¬
Sensus it hui modi c̃: Sinegitio aliud aligs
p̃dicando neget qͣm in affirmatione fuit. ut si sit affirmatio ẽ homo albꝰ. negatio
iuat ñ ẽ homo iustisᷤ. aliud p̃dicauit innegatione quã in affirmatione fuerat
olitutũ. Ut si dealio subiecto quã in affirmatione fuerat. idẽ qđ ina ffirmatio¬
ne fut dixerit p̃dicatũ. ut si affirmatio sit ẽ homo iustꝰ. negatio respondear

Expanded text:
contra unam affirmationem posse constitui, et ejus causam conatur ostendere, quod contra unam affirmationem posse constitui, et ejus causam conatur ostendere, quod omnis negatio eosdem terminos habet in enuntiatione, sed enuntiandi modo diversa est. Nam quod ponit affirmatio id aufert negatio; et quod illa praedicatum subjecto jungit, hoc illa dividit atque disjungit. Quare si idem sdubium quin unius affirmationis una negatio videatur. Nam si duae sint, aut subjectum alterum mutatura est, aut praedicatum. Sed quaecunque sSensus enim hujusmodi est: Si negatio aliud aliquid praedicando neget quam in affirmatione fuit, ut si sit affirmatio est homo albus, negatio dicat non est homo justus, aliud praedicavit in negatione quam in affirmatione fuerat constitutum; vel si de alio subjecto quam in affirmatione fuerat idem quod in affirmatione fuerit dixerit praedicatum, ut si affirmatio sit est homo justus, negatio respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
finitã negationẽ. ñ semꝑ unã inueritate. aliã infalsitate ⁊sistere ato
docet᷑ indefinitã negationẽ ñ idem ualere qđ uniũsalis negatio potest l
est alia uniũsalis. alia indefinita negatio. Nã si unicuiq affirmationi
una negatio uidet᷑ opponi. cumq diũsaȩ siÑ affirmatio q̃ dic̃ ẽ homo al
⁊ ea q̃ dic̃ ẽ quidã homo alb : diuersas qq̃ habebunt in negationibꝰ enu¬
tiationes Et illa quidẽ quȩ indefinita ÷ affirmatio habebit indefinitã
negationẽ. ut ea q̃ dic̃ ẽ homo albꝰ. huic opponit᷑ ñ ẽ homo albꝰ ea uͦq̃
dicit ẽ quidã homo albꝰ negationẽ habebit oppositã eã quȩ liẽ. nullis¬
homo albꝰ ÷. Quare si particularis affirmatio definita .& rursus affirmau
indefinita ase ipsȩ diũsae st̃ illud uerũ ẽ oppositas qqͣ contͣdictorie negaa¬
nes habere dissimiles. Quare ea q̃ ẽ nullus homo iustus÷. diu̾sa ẽ abead¬

Expanded text:
alsitate consistere. Atque hinc docetur indefinitam negationem non idem valere quod universalis negatio potest, et est alia universalis, alia indefinita negatio. Nam si unicuique affirmationi una negatio videtur opponi, cumque diversae sint ea affirmatio quae dicit est homo albus et ea quae dicit est quidam homo albus, diversas quoque habebunt in negationibus enuntiationes, et illa quidem quae indefinita est affirmatio habebit indefinitam negationem, ut ea quae dicit est homo albus huic opponitur non est homo albus. Ea vero quae dicit est quidahomo albus est. Quare si particularis affirmatio definita et rursus affirmatio indefinita a se ipsae diversae sunt, illud verum est, oppositas quoque contradictoriae negationes habere dissimiles. Quare ea quae est nullus homo justus est diversa est ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
nitis in quibꝰ neq uniũ salitas. neq particularitas adest. sdetantũ particis¬
laribꝰ loqui. aquib solũ uniũsale ñ etiã particulare subtraxit. S̾ ꝗd ueli
ostendere. ipse conuenientibꝰ exemplis edocuit Non it posuit exẽpla pari¬
cularis ꝓpositionis: s in definitȩ. Ait it dico ħ ñ uniũ salit̃ enuntiareus
his quȩ st̃ uniũsalia. ut ẽ albus homo. ñ ẽ albus homo. Quodsi particula
monstrare uoluisset : ita diceret. ut ẽ quidã homo albus. ñ ẽ quidã homi
Quando ħ in uniũ salib ñ uniũ salit̃. deesse putemus aut particularit᷑. ut
& particularitatẽ ⁊ uniũ salitatẽ extota auferat dictione. ut post exẽplo
docuert ñ eũ loqui de particulari. s de infinita. Quare. hoc dic̃ ut sina
uniũsales sint ꝓpositiones neq particulares. qđ subaudiendũ ẽ allȩ ñ sũ
contrariȩ. St̃ it contrariȩ quȩ uniũ salit̃ uniuersalẽ terminũ ꝓponut

Expanded text:
nitis, in quibus neque universalitas, neque particularitas adest, sed tantum de particularibus loqui, a quibus solum universale non etiam particulare subtraxit, sed quid velit ostendere ipse convenientibus exemplis edocuit. Non enim posuit exempla particularis propositionis, sed indefinitae. Ait enim, dico autem non universaliter enuntiare in his quae sunt universalia, ut est albus homo, non est albus homo, Quod si particularem monstrare voluisset, ita diceret ut est quidam homo albus, non est quidam homQuando autem in universalibus non universaliter, deesse putemus aut particulariter, ut et particularitatem et universalitatem ex lota auferat dictione, ut post exempla docuerunt non eum loqui de particularibus sed de indefinita. Quare hoc dicit, ut si neque universales sint propositiones neque particulares, quod subaudiendum est, illae non sunt contrariae, sunt enim contrariae quae universaliter uni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuiduns. Et enĩ cũ dico homo iustus ẽ homo iustus ñ ẽ tale ÷ qđ dic
t̾e contingit indefinitas Quo circa eas a contradictione separdnis.
ontradictio i constituit᷑ ut sȩpe dictũ ẽ. eo quod nunquã utręq uer
atq utreq falsȩ repperiri queant. s una semꝑ ueritatis. alt̾era fa¬
sitatis capax est. S quȩ uniuersalitatẽ ꝓfert̾ indefinitã illȩ defin

Expanded text:
 dico,  contingit esse indefinitas. Quocirca eas a contradictione separamus: contradictio namque constituitur ut saepe dictum est eo quod nunquam utraeque verae aut utraeque falsae reperiri queant, sed una semper veritatis, altera falsitatis cap
Abbreviated transcription (Latin):
qđ necesse ẽ. non ẽe nunquã potest. Ergo id qđ negamꝰ impossibi¬
le eẽ. consentire facimꝰ possibilitati. Id aut̃ qđ negamꝰ necessariũ.
rurs eidẽ naturȩ ꝑuim possibilitatis adiungimꝰ. ut sit hoc modo
dicendũ. & ut uerius loquam̃ ita dicendũ est. qđ possibile ẽ sne
ee poterit i ñ cẽ Rursus qđ impossibile ẽ. eẽ non potest. Qđ ne¬
cesse ẽ. non ẽẽ ñ potest. Ergo si impossibile ẽ. negation senuntia¬
ꝓpositionis rigorẽ negatione minuamꝰ. dicentes ñ necesse eẽ
illud euenit ut adeã partẽ necessariã ꝓpositionẽ applicemꝰ. quȩ in possib¬
litate ẽ ut possit ñ eẽ. Quare possibilitatẽ sequit᷑ ñ eẽ impossibile. idcireo
quȩ dic̃ ñ necesse eẽ. idcirco qr qđ possibile ÷ poterit &. non eẽ. Alit̃

Expanded text:
 esse, non esse nunquam potest. Ergo id quod negamus impossibile esse, consentire facimus possibilitati. Id autem quod negamus necessarium, rursus eidem naturae vim possibilitatis adjungimus, ut sit hoc modo dicendum, et ut verius loquamur, ita dicendum est, quod possibile est et esse potest et non esse. Rursus quod impossibile est esse, non potest esse, quod necesse est, non potest non esse. Ergo si impossibilem enuntiationem negaero necessariae propositionis rigorem negatione minuamus dicentes, non necesse esse, illud evenit ut ad eam partem necessariam propositionem applicemus, quae in possibilitate est, ut possit non esse. Quare possibilitatem sequitur non esse impossibile, idcirco quae dicit, non necesse est esse, idcirco quia quod possibile est, poterit et non esse. A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsentient᷑ sibi dicet solẽ necessario moueri. qđ non modo a sole motus
ille nunquã recedit. s ne sol ipse eẽ quidẽ desinet. His gͥ p̃dictis.
id ad qđ hȩc p̾missa st̃ iđd consequentia ꝓpositionũ diligentisꝰ exequendas
ex subscriptione quẽ ad modũ dicimꝰ. Hȩc aris totelis consentient᷑̃ his quȩ no
supͣ p̃misimꝰ addidit deconsequentia ꝓpositionũ. Qđ a si manifesta t
acute ꝑspicienti: tam̃ ne nos nihil huic q̃q̃ loco addidisse uideam̃. bre¬
uissima ea expositione ꝑcurrimꝰ. Primũ uoluit de monstrare qm̃ quȩ

Expanded text:
consentienter sibi docet solem necessario moveri, quod non modo a sole motus consentienter sibi docet solem necessario moveri, quod non modo a sole motus ille nunquam recedit, sed ne sol quidem ipse esse desinet. His ergo praedictis id ad quod haec praemissa sunt, id est consequentia propositionum diligentius exsequenda est. ex subscriptione quod dicimus. Haec Aristoteles consentienter his quae nos supra praemisimus addidit de consequentia propositionum, quae etsi manifesta sunt acute perspicientibus, tamen ne nos nihil huic quoque loco addidisse videamur, brevissima expositione ea percurrimus. Primum voluit demonstrare, qu