comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
denũtiatũ fabio senat᷑ uerbis ne saltũ cĩminiũ ccãsiret lecati ẜuis seqĩ. ut ĩtedi¬
re bellum uosset uenisse nũtii uictorie romã reutũt. ¶Hac expeditic̃e cõsulis
motũ latius eint qĩ ꝓfligatũ bellu uastatiõe nãq sub ciminii mõtis indi¬
cib iacens ora senserat cõaueratq indignatioe nõ etrurie modo ipłos sed uin¬
modo ꝓmota castra sed eriã auiditate dimicandi qi pͥmũ in oñpos delata acies
dem̃ instructa pͥmo suostare loco relicto hostiũ ad ĩstruendũ otin spatio. Deiuor
postg̃ decncrane hostem sensere pugnã ad uallu subent ubi postꝙͣ stationes qͦ
irreptas mem munim̃ta sensere ciamor repẽte arra duces ortus ut eo sibi e casts
aibaua eius diei defeni iuberent mansuros se sub armis ex auc nocte auc certe
suce pͥma castra hostiñ inuasuros nihiso quieti᷑ roman ex̾at᷑ impio̾ duas cõcine¬

Expanded text:
denuntiatum Fabio senatus uerbis ne saltum Ciminium transiret. laetati serius se quam ut impedidenuntiatum Fabio senatus uerbis ne saltum Ciminium transiret. laetati serius se quam ut impedire bellum possent uenisse, nuntii uictoriae Romam reuertuntur. hac expeditione consulis motum latius erat quam profligatum bellum; uastationem namque sub Ciminii montis radicibus iacens ora senserat conciueratque indignatione non Etruriae modo populos sed Umbiluis tantummodo promota castra sed etiam auiditate dimicandi quam primum in campos delata acies. deinde instructa primo suo stare loco, relicto hostibus ad instruendum contra spatio: dein, postquam detractare hostem sensere pugnam, ad uallum subeunt. ubi postquam stationes quoque receptas intra munimenta sensere, clamor repente circa duces ortus, ut eo sibi e castris cibaria eius diei deferri iuberent: mansuros se sub armis et aut nocte aut certe luce prima castra hostium inuasuros. nihilo quietior Romanus exercitus imperio ducis contine
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sto fore si ca loca intuissent uiuẽtutẽq crmertiũ umbroꝵ in aͬmis paiitã ĩpeno
futurã. Hec cũ relata cõsusi cent imped̾im̃tis pͥma iugilia p̃missis segionidua
post impedim̃ta ur uissis ip̃e substitit cum equitatu et luce orca postero die ob¬
equitauit stationib hostiũ que exͣ saltũ discosite em̃t. Et cum satis diu ceni¬
isser hostem in castra sese iecepit uortuq altera egiessus añ noctẽ agm̃ adseqͥt᷑
postero die suce pͥma uiga ciminii mõtis cenebat inde cõtẽplat opulenta etrurio¬
arua prrda tumustuarie agrestiũ etrustoꝵ cohortes ixpẽte a pͥncipib regionis ei
sugatisq his late depopulato agro uictor roman opulentq rez ommũ copia
in castia rediit. Eo ãno forte quqr legati cum duob tribunis plebis uenerãt

Expanded text:
paratam imperio paratam imperio futuram. haec cum relata consuli essent, impedimentis prima uigilia praemissis, legionibus post impedimenta ire iussis ipse substitit cum equitatu et luce orta postero die obequitauit stationibus hostium, quae extra saltum dispositae erant; et cum satis diu tenuisset hostem, in castra sese recepit portaque altera egressus ante noctem agmen adsequitur. postero die luce prima iuga Ciminii montis tenebat; inde contemplatus opulenta Etruriacta praeda tumultuariae agrestium Etruscorum cohortes, repente a principibus regionis eius uerint. caesis fugatisque his, late depopulato agro uictor Romanus opulentusque rerum omnium copia in castra rediit. eo forte quinque legati cum duobus tribunis plebis uenerant
Abbreviated transcription (Latin):
suisse in eo qui se tã audaci simusatiõe hostib ĩmiscuent ẜuus ei dicit᷑ comes.
unus fusse nutrit una eoq haud ignarus lingue eidem. Nec quiaꝙyͣ aliud ꝓfiascẽ¬
tes q̃i ⁊̃ sũmatĩ regionis que intranda erat. Natum̃ ac noĩa pͥncipũ in ppłis
accipere nequa int cõlequia in signi nota sesicãtes dep̃ndi possẽt iere pastorasi
habitu agrescib telis falab cessiq binis armati sed neq cõm̃tiũ ligue nec uo¬
stis armor ne hicua sic eos cexit ꝙr. ꝙ abhorrebat ab fide quẽꝙͣ ext̾nũ ciminioe
saltus intracuros usq ad camertes umbros pene trasse dicũt᷑ ibi qui ẽẽnt fate¬
n romanũ ausum ĩtroductũq in senatũ cõsulis uͬrbis egisse de societate amiatiaca
acq ind̾e comi hospicio acceptũ nutiar̃̾ romanis uissũ comeatũ ex̾atui dieꝵ. xxxͫ¬

Expanded text:
fuisse in eo qui se tam audaci simulatione hostibus immiscuerit. seruus ei dicitur comes fuisse in eo qui se tam audaci simulatione hostibus immiscuerit. seruus ei dicitur comes unus fuisse, nutritus una eoque haud ignarus linguae eiusdem; nec quicquam aliud proficiscentes quam summatim regionis quae intranda erat naturam ac nomina principum in populis accepere, ne qua inter conloquia insigni nota haesitantes deprendi possent. iere pastorali habitu, agrestibus telis, falcibus gaesisque binis armati. sed neque commercium linguae nec uestis armorumue habitus sic eos texit quam quod abhorrebat ab fide quemquam externum Ciminios saltus intraturum. usque ad Camertes Umbros penetrasse dicuntur; ibi qui essent fateri Romanum ausum; introductumque in senatum consulis uerbis egisse de societate amicitiaque atque inde comi hospitio acceptum nuntiare Romanis iussum commeatum exercitui die
Abbreviated transcription (Latin):
equites romani p̃uecti ꝑ obliqua cãpi cũ se fugientib obtulissẽt̃ omisso ad
castra itin̾e̾ mõtes penĩt. Iude mermi pene agmine ac uexito uulnerb u
siluara aiminã penetratum. Roman mustis militib eccuscoꝵr cesis duo de. xs.¬
signis militarib captis castris eriã hostiũ cum p̃da ingenti uotit̾. Tum de ꝑseꝙ̃¬
do boste agitan ceptũ. Siłua erat cimima mag̃ tum maua acq sorrenda ꝙͣ nn¬
per fuere gmania saltus. Nussi ad cam diem ne merrator quidẽ adita ea in¬
trare haud fere quisꝙͣ p̃t ducẽ ip̃m audebat aliis oĩb dadis caudine nõdũ me¬
mona aboleuerat. Cũ exħis qui adderãt cõsulis frem̃ m̃ fabiũ cesonẽ ałii.c̃.
serat singuãq etruscã pbe nouenit habeo auctores uulgo tũ romanos pueros
siẽ uuĩẽ ꝯrocis ica etniscis licris erudmn sositos scd ꝓpius est uero y̾cipuũ aliquid

Expanded text:
equites Romani praeuecti per obliqua campi cum se fugientibus obtulissent, omisso ad equites Romani praeuecti per obliqua campi cum se fugientibus obtulissent, omisso ad castra itinere montes petunt; inde inermi paene agmine ac uexato uolneribus in siluam Ciminiam penetratum. Romanus multis milibus Etruscorum caesis, duodequadrsignis militaribus captis, castris etiam hostium cum praeda ingenti potitur. tum de persequendo hoste agitari coeptum. silua erat Ciminia magis tum inuia atque horrenda quam nuper fuere Germanici saltus, nulli ad eam diem ne mercatorum quidem adita. eam intrare haud fere quisquam praeter ducem ipsum audebat; aliis omnibus cladis Caudinae nondum memoria aboleuerat. tum ex iis qui aderant, consulis frater— M. Fabium , Caesonem alii, C. s erat linguamque Etruscam probe nouerat. habeo auctores uolgo tum Romanos pueros, sicut nunc Graecis, ita Etruscis litteris erudiri solitos; sed propius est uero praecipuum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cem suoꝵ ad uiuaret deflectit paululu indiuos agm̃ a sp̃ta erant strata saxis¬
iñ signa in hostem obũtit etrusai oiĩm p̃t̾ ꝯĩ multicudis sue qua sola freti
eiunt in memores p̃łiũ ineunt adeo inpti et aude ut abiectis misisib quo cele¬
rius man cõsererẽt scangererq gladios uadentes in hostem romano ꝯtra nc̃
cela nc̃ sam quib eos affatim locus ipẽ armabat ingerere. Igit᷑ scuta ga¬
seeq icte cũ etiã quos nõ nõ uulneiuerãt curbarẽt neq subire eiuc fucile ad
ppiorẽ pugnã. Neq missiłia habebat quib emm rẽ gererẽt scãtes et exposi¬
cos ad ictus cũ iã satis nibil teget᷑ quosdã eriã pedẽ ieferẽtes fluctuãtẽq er
instabilem aciem re integnaco clamore sencais gladiis hastati ex pͥnapes ĩuaduc̃
eũ impenũ nõ tulerũt etiusa uersisq signis fuga effusa castra repetũt. Red

Expanded text:
tem suorum adiuuaret, flectit paululum in cliuos agmen —aspreta erant strata saxistem suorum adiuuaret, flectit paululum in cliuos agmen —aspreta erant strata saxis—inde signa in hostem obuertit. Etrusci omnium praeterquam multitudinis suae qua sola freti erant immemores proelium ineunt adeo raptim et auide, ut abiectis missilibus quo celerius manus consererent stringerent gladios uadentes in hostem. Romanus contra nunc tela, nunc saxa, quibus eos adfatim locus ipse armabat, ingerere. igitur scuta galeaeque ictae cum etiam quos non uolnerauerant turbarent—neque subire erat facile ad propiorem pugnam neque missilia habebant quibus eminus rem gererent—stantes et expositos ad ictus cum iam satis nihil tegeret, quosdam etiam pedem referentes fluctuantemque et instabilem aciem redintegrato clamore strictis gladiis hastati et principes inuadunt. eum impetum non tulerunt Etrusci uersisque signis fuga effusa castra repetunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
tum uellem sed ec hec que adhuc egi ꝑuicatia tua et suꝑbia coegit me soqui ex
nisi emiłie segi paniens in uĩcuła dua iubeo nec cũ ita cõpanitũ a maiorib
sit ut comitiis cẽsoriis nisi duo. cõficerĩt segitima suffingia nõ renũtiati te¬
astero er comitia differant᷑ ego ce qui solus censor creari nõ possis solũ cẽsiũ
gerere nõ paciar. ¶ hec talia q scũ dixisser p̃ndi censorẽ et in uicula duci uis¬
sit approbantib sex tubuns actiõe college cres appellanti apꝑio auxilio fuerunt
sũmaq ĩ uidia oĩum ordinũ solus cẽsurã gessit.¶ Dum ea rome gerũt᷑ iam
sutrium ab ecruscis obsidebat᷑ cõsuliq fabio inħs mõtib ducenti ad ferendã opem
sotiis cep̃candasq munitiones siqua posset acies hostiũ ĩ soucta occũrit. Quor
ingẽtẽ multicudinẽ cum ostenderet subiecta late planities cõsul ut loco pauata¬

Expanded text:
tum uellem; sed et haec quae adhuc egi peruicacia tua et superbia coegit me loqui, et, tum uellem; sed et haec quae adhuc egi peruicacia tua et superbia coegit me loqui, et, nisi Aemiliae legi parueris, in uincula duci iubebo nec, cum ita comparatum a maioribus sit ut comitiis censoriis, nisi duo confecerint legitima suffragia, non renuntiato altero comitia differantur, ego te, qui solus censor creari non possis, solum censuram gerere nunc patiar.' haec taliaque cum dixisset, prendi censorem et in uincula duci iussit. approbantibus sex tribunis actionem collegae, tres appellanti Appio auxilio fuerunt; summaque inuidia omnium ordinum solus censuram gessit. dum ea Romae geruntur, iam Sutrium ab Etruscis obsidebatur consulique Fabio imis montibus ducenti ad ferendam opem sociis temptandasque munitiones, si qua posset, acies hostium instructa occurrit; quorum ingentem multitudinem cum ostenderet subiecta late planities, consul, ut loco paucita
Abbreviated transcription (Latin):
num religiosus censor deduxisti. Gens antiquior origiub urbis huiꝰ hospicio
deoꝵ ĩmortaliũ sancta ꝓpt̾ ce ac tuã cõsur̃ ¶ Eem piͣ eo nefario obscneyens¬
deor qnod ominan etiã reformidat añis urbs eo lustro captaest quo demoͬtuo
collega.c Insio censore . s. payinus cursor ne abiret magiuãtu.M. corneliuĩ ma¬
suginẽsem collegã subrognint et ꝙͣco modescior illius cupiditas fuit ꝙr̃. tua ap¬
pr i l ec sdus nec ustra finitũ sege tõs .s. papinus censurã gessit. Tam̃ nemi¬
nem muenit qui se postea aucrorẽ seq̃ret᷑. Onis de inceps censores posomortẽ
censons cossege se magnitu abdicar te nec od dies exic cẽsure neᷤ qd̾ collega ma¬
gistincu abiit. Nec sey nec pudor coercet uirtutẽ in suꝑbia mandacia in cõceptu ⁊¬
quẽ gessisti. Nõ modo manu iuolatũ scd ne uerbo quidẽ ĩ clem̃tion a me appella¬

Expanded text:
rium religiosus censor deduxisti, gens antiquior originibus urbis huius, hospitio rium religiosus censor deduxisti, gens antiquior originibus urbis huius, hospitio deorum immortalium sancta, propter te ac tuam censuram iris, quod ominari etiam reformidat animus. urbs eo lustro capta est, quo demortuo collega C. Iulio censore, L. Papirius Cursor , ne abiret magistratu, M. Cornelium Maluginensem collegam subrogauit. et quanto modestior illius cupiditas fuit quam tua, Appi? nec solus nec ultra finitum lege tempus L. Papirius censuram gessit; tamen neminemem collegae se magistratu abdicarunt. te nec quod dies exiit censurae nec quod collega magistratu abiit nec lex nec pudor coercet: uirtutem in superbia, in audacia, in contemptu dquem gessisti, non modo manu uiolatum sed ne uerbo quidem inclementiori a me appella
Abbreviated transcription (Latin):
dicratã se abdicauenĩt aut qui uitio creati abienũt magrãta. Quid̾ ego anti
qrͣ quibusdam potẽtib tutũ erat exceret cõtagio eiꝰ quo querebat ip̃a cri¬
minis obiecrata ab inimicis est ut pͥuat᷑ obuiã irer crimini dicratia se
abdicauit. Noso ego istã in te mõdestiã ne dege neius a familia ĩpenosi¬
ssima er suꝑbissima nõ die nõ hora citius ꝙͣ necesse est magiãtu abiers mo¬
do ne excedas finitũ tp̃s saris est saris est aut diem auc mẽsem cẽsure addi¬
cere tuẽniũ inquit ei sex mẽses ultra ꝙͣ lĩcer emisia lege cẽsurã geiã et solus¬
germ. hor quidẽiam regno simile est an collegam subrrgabis quẽ ne in de mo̾¬
dni quidem locũ subrogam fas est. Penitet eiĩ ꝙ antiquissimũ sollep̃ne er so¬
sum ab ipo cuĩ fit inscitutũ deo ab nobilissimis antistib ei saci ad ẜuoꝵ ministe¬

Expanded text:
dictatura se abdicauerunt aut qui uitio creati abierunt magistratu. quid ego antiqdictatura se abdicauerunt aut qui uitio creati abierunt magistratu. quid ego antiqquam quibusdam potentibus tutum erat exerceret, contagio eius quod quaerebat ipse criminis obiectata ab inimicis est, ut priuatus obuiam iret crimini, dictatura se abdicauit. nolo ego istam in te modestiam; ne degeneraueris a familia imperiosissima superbissima; non die, non hora citius quam necesse est magistratu abieris, modo ne excedas finitum tempus. satis est aut diem aut mensem censurae adicere? triennium, inquit, et sex menses ultra quam licet Aemilia lege censuram gegeram. hoc quidem iam regno simile est. " An collegam subrogabis, quem ne in demortui quidem locum subrogari fas est? paenitet enim, quod antiquissimum sollemne et solum ab ipso, cui fit, institutum deo ab nobilissimus antistitibus eius sacri ad seruorum ministe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit appi nõ tenen emilia lege ipłm an ppłm cenen te unũ exlegẽ esse
tenuit emilia sex molentos illos cẽsores. a furiũ et .m. geganũ quicquid
mencũ emiliũ pͥncipẽ erutis sue belłodomiq enniũ fecerũt. Tenuit deinceps
os̃ cẽsores intin centũãnoꝵ spatiũ cenec.c. plautiũ collegã tiuĩ hisd̾em anspi¬
ciis. Eodem iure creatũ an huc nõ ut qui optimo uire censor creatus eet̃ ppłs
cirauis unus eximius es in quo hoc p̃cipuũ ac singusare ualeat. Quẽ tu ngẽ
sacrificioꝵ crees amplexus regni nom̃ ut qui optimo iuire rex rome creat̾ sit
Oreatũ sedicer quẽ semẽscn dictatum quẽ int̾ regẽ ꝗnq dieꝵ cõtẽtũ fore
putes quẽ cłaui figendi aut sudoꝵ cã dicratorẽ audacter crees ꝙͣ istos stollidos
ac socordes uider aredicis eos qui incra uicesimũ diem ingentib reb gestis

Expanded text:
hoc dicis, Appi, non teneri Aemilia lege populum? an populum teneri, te unum exlegem esse? hoc dicis, Appi, non teneri Aemilia lege populum? an populum teneri, te unum exlegem esse? tenuit Aemilia lex uiolentos illos censores, C. Furium et M. Geganium , qui quid m. Aemilium , principem aetatis suae belli domique, aerarium fecerunt; tenuit deinceps omnes censores intra centum annorum spatium; tenet C. Plautium, collegam tuum iisdem auspiciis, eodem iure creatum. An hunc non ut qui optimo iure censor creatus esset populus creavit? tu unus eximius es in quo hoc praecipuum ac singulare valeat? quem tu regem sacrificiorum crees? amplexus regni nomen, ut qui optimo iure rex Romae creatus sit, creatum se dicet. quem semestri dictatura, quem interregno quinque dierum contentum fore putes? quem claui figendi aut ludorum causa dictatorem audacter crees? quam isti stolidos ac socordes uideri creditis eos qui intra uicesimum diem ingentibus rebus gestis
Abbreviated transcription (Latin):
do absticit magĩtu ꝙ̃s obiuerẽt eũ male parata male gesta iale retenta ĩ¬
peria. hec est ead̾em familia quirites cui ui atꝙ ĩuinis cõpussi ex cories patͥa
sactũ montẽ capitis. hec adusus quã tribimitiũ auxiliũ uob̃ cõparastis. hec ꝑꝑ
quã duo excitus auentiũ insedisais hec que fenebres leges hec que agranas
sep ĩpugnauit. hec conubia paciũ et plebis int̾rupit hec plebi ad curules ⁊¬
magrãtus iter obsessit. hoc est nom̃ mlt̃o ꝙ̃r ta̾ quinioꝵ infestuis ur̃e lib̾ta¬
t. Ita ne tandẽ apoii cdlaudi cũ cencesimꝰ iã ãnus ammerro emilio dietatore tot¬
censones fuent nobilissimiq fortissimi uin. Nemo eoꝵ duodeci tabulas le¬
pnuent ꝙ ilsi antique qua pͥmũ cẽsores airati emãt. Quia hãc postẽmã uisse¬
ut ppłs ecquia ubi due cõtrane leges sũt semꝑ antiq abrogat noua. an

Expanded text:
do abstitit magistratu quam obruerent eum male parta, male gesta, male retenta imdo abstitit magistratu quam obruerent eum male parta, male gesta, male retenta imperia. haec est eadem familia, Quirites, cuius ui atque iniuriis compulsi, extorres patria Sacrum montem cepistis; haec, aduersus quam tribunicium auxilium uobis comparastis; haec, propter quam duo exercitus Auentinum insedistis; haec, quae fenebres leges, haec, quae agrarias semper impugnauit; haec conubia patrum et plebis interrupit; haec plebi ad curules magistratus iter obsaepsit. hoc est nomen multo quam Tarquiniorum infestius uestrae libertati. itane tandem, Appi Claudi? cum centesimus iacensores fuerunt, nobilissimi fortissimique viri, nemo eorum duodecim tabulas leres creati erant, quia hanc postremam iusserat populus et quia, ubi duae contrariae leges sunt, semper antiquae obrogat noua. an
Abbreviated transcription (Latin):
quennalem añ censurã et longinqͥtace pocãte dnancem intra sex mesuiiet
ãni coegisset spatiũ. ¶ Dic agedum inquit arpi dandi quid nã factar filer
si eo corͣ auo.e. funus et .ꝙ gegauius censones fieñt auso sussiedi lentiu¬
appius incerregatioẽ tribuni magnoꝵe ad cam ꝑtine suam. Nam et si tenuent
sex emilia eos cẽsores quoꝵ in magrãtu sata est quli post illos cẽsores creatos eã
segẽ ppłis iussisser qdq posetremũ uississec idius ratũq eẽt. Nõ tam̃ aut
se auc eoꝵ quẽꝙͣ qui post eã segẽ satã creati censores eẽnt cenen ea sege potui¬
sse hec sine ulluis assensu cauillante appio. Ese inquit quirices illuis appii
ꝓgenies qui decẽ uir in ãnũ crectus astero ãno se ip̃e creauit. Certio nec ab
se nec ab ullo creatus pnuat̾ fasces er imꝑium obtinuit. Nec ante cõtinuan¬

Expanded text:
quennalem ante censuram et longinquitate potestatis dominantem intra sex mensum et quennalem ante censuram et longinquitate potestatis dominantem intra sex mensum et anni coegisset spatium, dic agedum inquit, Appi Claudi, quidnam facturus fueris, si eo tempore quo C. Furius et M. Geganius censores fuerunt censor fuisses. nAppius interrogationem tribuni magno opere ad causam pertinere suam; nam etsi tenuerit lex Aemilia eos censores quorum in magistratu lata esset, quia post illos censores creatos eam legem populus iussisset quodque postremum iussisset id ius ratumque esset, non tamen aut se aut eorum quemquam, qui post eam legem latam creati censores essent, teneri ea lege potuisse. haec sine ullius adsensu cauillante Appio 'en' inquit, 'Quirites, illius Appi progenies, qui decemuirum in annum creatus altero anno se ipse creauit, tertio nec ab se nec ab ullo creatus priuatus fasces et imperium obtinuit, nec ante continuan
Abbreviated transcription (Latin):
res post pelium sauci descesserĩt ꝙ̃ ceciderãt in acie. ¶abius inseꝙͣtis auni
cõs beslum ad sutriũ excepit. Collega fabio.c̃. martuis rutilius datus est. Cete¬
rũ et fabuis supplem̃tũ ab roma abduxit et nouus exat domo accit ecruscis
uenit. ¶Pmusti anni iã emĩt cũ int̾ ratncios magm̃t tribunoq nussa cr̃¬
taminci fuerant cum ex ea familia que uelud facalis cur tabunis ac ꝑsebe
cint cẽtam̃ oritur. Ayp. claudius censor curũ actis decẽet .uiiͦi. m̃sibus od emi
sia sege funtũ censure spatiũ tpñs crat cũ.s. plaucius cossega ei magmãtu se
qui finiende censure. Intm legitimũ tp̃s accionẽ suscerat. Nõ uopularem
mag̃ ꝙ̃ iustam uec in uulgus ꝙ̃ optimo cuq gnitiorẽ is cũ idẽtidem segem
emisiã iecitaret auctoiẽq ei mamertũ emisuĩ dictatorẽ sandib feraet qui quin¬

Expanded text:
res post proelium saucii decesserint quam ceciderant in acie. Q. Fabius , insequentis anni res post proelium saucii decesserint quam ceciderant in acie. Q. Fabius , insequentis anni consul, bellum ad Sutrium excepit; collega Fabio C. Marcius Rutulus datus est; ceterum et Fabius supplementum ab Roma adduxit et nouus exercitus domo accitus Etruscis uenit. permulti anni iam erant cum inter patricios magistratus tribunosque nulla certamina fuerant, cum ex ea familia, †quae uelut fatales cum tribunis ac plebe erat,† certamen oritur. Ap. Claudius censor circumactis dlia lege finitum censurae spatium temporis erat, cum C. Plautius collega eius magistratu se  plebis, qui finiendae censurae intra legitimum tempus actionem susceperat, non popularem magis quam iustam nec in volgus quam optimo cuique gratiorem. is cum identidem legem Aemiliam recitaret auctoremque eius Mam. Aemilium dictatorem laudibus ferret, qui quin
Abbreviated transcription (Latin):
ssic. Et haud ꝓcus hostem instruxit aciem aliquãdiu inteti utnnq steterũt expectũ¬
tes ut ab aduersanis clamor et pugna incipot er pͥus sol mendie se inclinauit
ꝙ̃: telum hĩe aut illic emissum est ĩde ne infecta ie abiret᷑ clamor ab erniscis
roman superat. Anceps plium mlt̾os utrinq et fortissimũ quẽq absumit.
caq oõs ceciderũt. Nullo ũꝙͣ psio fuge mmꝰ nec plus cedis fuisset. Ni ob̾stinatos
monturos cõsul er nox cexisset. Ita ut uictores pͥusꝙͣ uicti pugnãdi finem face¬
rent. Pose arasũ solis signũ recerrui datũ est nocre ab utiq in castra reditum
Nec demñ quiaꝙͣ eo ãno rei memona digne apud sutriũ gestũ est quia et ex
hosciũ ex̾atu pͥma tota acies deleta uno plio fuerat subsidiariis modo relicns
uix qd̾ sacis eẽc ad castroꝵ p̃sidiũ et apud romanos cãtũ uusuenĩ fuit ut plu¬

Expanded text:
ssit et haud procul hoste instruxit aciem. aliquamdiu intenti utrimque steterunt exspectanssit et haud procul hoste instruxit aciem. aliquamdiu intenti utrimque steterunt exspectantes ut ab aduersariis clamor et pugna inciperet, et prius sol meridie se inclinauit quam telum hinc aut illinc emissum est: inde, ne infecta re abiretur, clamor ab Etruscis Romanus superat; anceps proelium multos utrimque et fortissimum quemque absumit caque omnes ceciderunt. nullo unquam proelio fugae minus nec plus caedis fuisset, ni obstinatos mori Tuscos nox texisset, ita ut uictores priusquam uicti pugnandi finem facerent. post occasum solis signum receptui datum est; nocte ab utroque in castra reditum. nec deinde quicquam eo anno rei memoria dignae apud Sutrium gestum est, quia et ex hostium exercitu prima tota acies deleta uno proelio fuerat subsidiariis modo relictis, uix quod satis esset ad castrorum praesidium, et apud Romanos tantum uolnerum fuit ut plu
Abbreviated transcription (Latin):
soium uccorq roman ad obłatã ultro ab hoste predam pecoꝵ discũnt. ¶Tũ
hec g̾enĩtur in sãnio iam oẽs errune ppłi p̃t̾ aretinos ad arma ierant ab orpug¬
nandõ sutuo que urbs socia romanis uelut cdanstra etrune erat ingens orsi
sellum. Eo altꝰ cõsulum emilius cum excitu ad liberandos obsidione sotios uenit
Aduenientib romanis sutuni cõmeat᷑ benigne in castia ante urbem posita
ad uerere eruisci diem pͥmũ cõsultando maturarẽt tinherẽc ne bellum trnduxe¬
runt. Postero die ub̃i celenora ꝙͣ tutiori cõsilia mag̃ placuere ducib soleor¬
to signũ uugne ꝓpositũ est armatiq in aciẽ ꝓcedunt ꝯo̾ posta cõsuli nũtiatũ
est ex templo texciã dan iubet ut prind̾eat miles firmatieq cibo uinb arma
capiat. Dicto paret᷑ cõsul ubi armatos paracosq uidit signa exͣ uallu ꝓfe̾n iu¬

Expanded text:
atam ab hoste praedam pecorum discurrit. dum atam ab hoste praedam pecorum discurrit. dum haec geruntur in Samnio, iam omnes Etruriae populi praeter Arretinos ad arma ierant, ab oppugnando Sutrio, quae urbs socia Romanis uelut claustra Etruriae erat, ingens orsi bellum. eo alter consulum Aemilius cum exercitu ad liberandos obsidione socios uenit. aduenientibus Romanis Sutrini commeatus benigne in castra ante urbem posita aduexere. Etrusci diem primum consultando maturarent traherentne bellum traduxerunt: postero die, ubi celeriora quam tutiora consilia magis placuere ducibus, sole orto signum pugnae propositum est armatique in aciem procedunt. quod postquam consuli nuntiatum est, extemplo tesseram dari iubet ut prandeat miles firmatisque cibo uiribus arma capiat. dicto paretur. consul ubi armatos paratosque uidit, signa extra uallum proferri iu
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ misitũ iudicatiuũ comicterẽt᷑ mod̾o uno aĩo om̃s ĩnade̾ hostem uictũ acie
castris exutũ nudatũ urbib ultimã spẽ fuito ĩsidiarũ tep̃tãtẽ ex loco nõ ar¬
mis fretiũ sed̾ quẽ eẽ iam uituci romane uexpugnabilem locũ. fregllana arx
soranaq ec ubicũq unquo successum erat loco memorabat᷑. his accẽsus mi¬
ses oiũm ĩmemor difficulcatũ uadit ad u̾sus ĩminẽciũ hostiũ aciem ibi pau¬
lum laboris fuit dum in adu̾sum luũ engit᷑ agm̃. Cetm̃ postꝙͣ pͥma signa
planitiem sũmã cepunt sensitq acies equo se iã ĩstitisse loco ue̾sus eytem¬
plo est teror in insidiatores easdemq lacebius quib se paulo ante cexerant
palati araz ĩermos fuga repotebãt sed lera difficilia ab hoste quesita irõs tũ
sua frande ipediebant. Ittio ergo ꝑ paucis effugiũ patiut cesa ad.xx. mił¬

Expanded text:
rtutem militum uindicaturam. coniterentur modo uno animo omnes inuadere hostem uictum acie, rtutem militum uindicaturam. coniterentur modo uno animo omnes inuadere hostem uictum acie, castris exutum, nudatum urbibus, ultimam spem furto insidiarum temptantem et loco non armis fretum. sed quem esse iam uirtuti Romanae inexpugnabilem locum? Fregellana arx Soranaque et ubicumque iniquo successum erat loco memorabantur. his accensus miles, omnium immemor difficultatium, uadit aduersus imminentem hostium aciem. ibi paulum laboris fuit, dum in aduersum cliuum erigitur agmen; ceterum postquam prima signa planitiem summam ceperunt sensitque acies aequo se iam institisse loco, uersus extemplo est terror in insidiatores easdemque latebras, quibus se paulo ante texerant, palati atque inermes fuga repetebant. sed loca difficilia hosti quaesita ipsos tum sua fraude impediebant. itaque ergo perpaucis effugium patuit; caesa ad ui
Abbreviated transcription (Latin):
tem in saltũ auiu cõpulsam eẽ perpulerũt ut p̃datũ eo expedite ducerenc
segiones ibi ĩgens hostiũ excit itinera occult᷑ insedent. Et postꝙͣͣ intrasse ro¬
manos uidit salcum repente exort᷑ cum clamore ac cumustu ĩcautos ĩuadit
Et pͥmo noua res trepidatiõe fecit dum arma capĩt. Garnas congerũt in
mediũ. Dem postꝙͣ ut quisq siberauerat se onere aptauenitq armis ad sigͥ
undiq coibant et notis ordinib in uecerem disciplinã militie. Iam sm̃ p̃cep¬
to ussius sua sponte stinebat᷑ acies cõsul ad ancipitẽ mayime pugnã aduect̾
desilit ex equo er iouẽ martẽq atq ałios testat dos se nssam suã gsiam inde
sed̾ predã militi querẽtẽ. In er̃ socũ deuenisse neq in se aliud ꝙͣ nimia ditã¬
di ex hoste militis auã rep̃hendi posse ab eose dedecore. Mullã rẽ aliã ꝙĩ: ui¬

Expanded text:
tem in saltum auium compulsam esse, perpulerunt ut praedatum eo expeditae ducerentur tem in saltum auium compulsam esse, perpulerunt ut praedatum eo expeditae ducerentur legiones. ibi ingens hostium exercitus itinera occultus insederat et, postquam intrasse Romanos uidit saltum, repente exortus cum clamore ac tumultu incautos inuadit. et primo noua res trepidationem fecit, dum arma capiunt, sarcinas congerunt in medium; dein postquam, ut quisque liberauerat se onere aptaueratque armis, ad signa undique coibant et, notis ordinibus in uetere disciplina militiae iam sine praecepto ullius sua sponte struebatur acies, consul ad ancipitem maxime pugnam aduectus desilit ex equo et Iouem Martemque atque alios testatur deos se nullam suam gloriam inde sed praedam militi quaerentem in eum locum deuenisse neque in se aliud quam nimiam ditandi ex hoste militis curam reprehendi posse; ab eo se dedecore nullam rem aliam quam ui
Abbreviated transcription (Latin):
mł antiquius oppugnatioe cluiana iatus quo die adgiessus est menia
ui crpit. Adq os puberes int̾feat. Inde uictor ex̾cit᷑ bouianũ duct̾ caput
hoc erat pentroꝵ sãntuĩ longe dicissimũ atq opulentissimũ armis uirisq
ib̃i quia haud cãtũ iniꝵ erat spe prede milites accẽsi oppido potiũt. m inus
itaꝙ seuitũ in hostes est prede plus pene ꝙͣ ex oĩ sãmo ũꝙͣ est gestum
benigneq oĩs misici cõcessa et postꝙͣ p̃potẽtẽ armis romanũ nec acies sub¬
siste̾ uello nec castra nec urbes poterãt om̃ pͥncipũ ĩsãnio eo cure sũt ĩten¬
te ut ĩ sidiis quereret᷑ locus. Si qua licẽtia ppłando effusus excit᷑ excipi ac
cicũuenim possit. Crãssuge agrestes er captiui quidã paͬs sorte pars cõsilio
oblaci cõgruentia ad cõsułem adferentes que et uera eĩt pecoris iuim in gen¬

Expanded text:
nihil antiquius oppugnatione Cluuiana ratus, quo die adgressus est moenia, nihil antiquius oppugnatione Cluuiana ratus, quo die adgressus est moenia, ui cepit atque omnes puberes interfecit. inde uictor exercitus Bouianum ductus; caput hoc erat Pentrorum Samnitium, longe ditissimum atque opulentissimum armis uirisque. ibi, quia haud tantum irarum erat, spe praedae milites accensi oppido potiuntur. minus itaque saeuitum in hostes est, praedae plus paene quam ex omni Samnio unquam egestum benigneque omnis militi concessa. et postquam praepotentem armis Romanum nec acies subsistere ullae nec castra nec urbes poterant, omnium principum in Samnio eo curae sunt intentae ut insidiis quaereretur locus, si qua licentia populando effusus exercitus excipi ac circumueniri posset. transfugae agrestes et captiui quidam, pars forte, pars consilio oblati, congruentia ad consulem adferentes—quae et uera erant—pecoris uim ingen
Abbreviated transcription (Latin):
festo alii alios ꝑ spem celebrandaꝵ cantu opular cã ĩuitãt. Et uino ciũ auidũ
fẽme gen est oneracos sopũt Atq ita ĩ planstra uic̃tos conciũt ac romam¬
deportant. Nec pͥus sensere quã planstris in foro relictis plenos cmpule cos
sux opp̃ssit. Tuẽ cõcursus ppłi scus imperatoq ut manerẽt datũ ut tudium
quot annis ornati cũ cantu acq hac que nuẽ sollennis est licẽtia ꝑ urbem
uagurent᷑ resatutũq in ede uescendi ius his qui sacris p̃cinerẽt. ¶ hec int̾
duoꝵ ingẽtiũ bessoꝵ cuiu gerebant᷑ coñs int̾ se ꝓm̃tias paͣtiti. Iumo sãnites
emilio nouũ bellum etruria sorte obuenit in sãmo clauiam p̃sidiũ romanum
quia ne quiuerat iu capi ossessũ fame in deditiõe acceꝑant sãntes ue̾benb¬
ꝙ fedũ in modũ lacencos occiderat᷑ deditos. huic infeusus crudelitati Iunius.

Expanded text:
festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularum causa inuitant, et uino, cuius auidum festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularum causa inuitant, et uino, cuius auidum ferme id genus est, oneratos sopiuntdeportant. nec prius sensere quam plaustris in foro relictis plenos crapulae eos lux oppressit. tunc concursus populi factus, impetratoque ut manerent, datum ut triduum quotannis ornati cum cantu atque hac quae nunc sollemnis est licentia per urbem uagarentur, restitutumque in aede uescendi ius iis qui sacris praecinerent. haec inter duorum ingentium bellorum curam gerebantur. consules inter se prouincias partiti: Iunio Samnites, Aemilio nouum bellum Etruria sorte obuenit. in Samnio Cluuiarum praesidium Romanum, quia nequiuerat ui capi, obsessum fame in deditionem acceperant Samnites uerberibusque foedum in modum laceratos occiderant deditos. huic infensus crudelitati Iunius,
Abbreviated transcription (Latin):
misitarẽ unũ ut tͥni. nuł seni et deni in .iiiiͦ. segiones a ppło crearẽtur que
aña ꝑ quã uancis suffingio ꝓpłi relictis sociis dictatorũ et cõsulũ fe̾me fuerĩt
bnficia tulere eã rogatioe.Tm. plebei.s. acilius.c. ma̾cius asterĩ ut dũ ui¬
ros nauales classis ornande reficiendeq cã ide ppłs iuber. laror hui plebisscici
fuit m̃. decim. TR plebis eidẽ ãni rẽ dictu pãuã p̃cĩrem ti ad resigionem
iuisa ẽẽt ꝑtinẽ cibiciues quia ꝓhibiti a ꝓximis cẽsonb erãt in ede iouis ue¬
sci qd traditũ antiquit᷑ eit egre passi. Tibur uno agmine abierũt. Adeo ut
nemo in urbe eẽt qui sacrificiis p̃anet ei rei religio cenuit senatũ legatosq
tybur miẜunt ut darẽt oꝑam uc hii hoiẽs romanis iesticuerent᷑ aiburtini be¬
nigne polliciti. Pmũ accitos eos in canã hortati sũt ut hii reũcerẽt᷑ iomã post¬
ꝙͣ ppesli nequibãt cõslio haudabhorrẽte ab ingeniis hoĩim eos agrẽdiũt die

Expanded text:
rentur, quae antea perquam paucis suffragio populi relictis locis dictatorum et consulum ferme fuerant beneficia—tulere eam rogationem tribuni plebei L. Atilius C. Marcius —: alterum, ut duumuiros nauales classis ornandae reficiendaeque causa idem populus iuberet; lator huius plebi sciti fuit M. Decius tribunus plebis. eiusdem anni rem dictu paruam praeterirem, ni ad religionem uisa esset pertinere. tibicines, quia prohibiti a proximis censoribus erant in aede Iouis uesci quod traditum antiquitus erat, aegre passi Tibur uno agmine abierunt, adeo ut nemo in urbe esset qui sacrificiis praecineret. eius rei religio tenuit senatum legatosque Tibur miserunt: ut darent operam ut ii homines Romanis restituerentur. Tiburtini benigne polliciti primum accitos eos in curiam hortati sunt uti reuerterentur Romam; postquam perpelli nequibant, consilio haud abhorrente ab ingeniis hominum eos adgrediuntur. die
Abbreviated transcription (Latin):
ge honeres p̃miaq cõcessim uẽcundia ecatis eĩ maiestatisꝙ cũ uiouso dimicatio
ꝓpositussiets neoi cedere sua sponce neq cessur et si nich aluid ex eo cetamine
tusent ilsũd cẽte satu ut ꝯd̾ połi sit ipłs uibeat potuis ꝙͣ patres gratificẽt᷑
Ione optiniũ mayiniũ dõdo ĩmortales se p̃cari ut ita sortẽ equã sib̾i cũ cosse¬
ga dent si eundẽ uitucẽ felicitatẽꝙ in bello ad̾ministrando datun sint. Ce̾te
pͥus quã intro uocnrẽtur ad suffiagiũ trib. appii clandii p̃toris allatas ex e¬
truna h̃s audirẽt comitia hñit nec minore ppl̃i cõsesu quã senat ꝓuĩtia etiuna
exti sortẽ fabio decteta est. Cõcrsus mñ ad cõsules fcũs oũm ferme uinioꝵ¬

Expanded text:
gae honores praemiaque concessurum uerecundia aetatis eius maiestgae honores praemiaque concessurum uerecundia aetatis eius maiest et si nihil aliud ex eo certamine tulerit, illud certe laturum ut quod populi sit populus iubeat potius quam patres gratificentur. Iouem optimum maximum deosque immortales se precari, ut ita sortem aequam sibi cum collega dent si eandem uirtutem felicitatemque in bello administrando daturi sint. certe priusquam intro uocarentur ad suffragium tribus, Ap. Claudi praetoris allatas ex Etruria litteras audirent, comitio abiit. nec minore populi consensu quam senatus prouincia Etruria extra sortem Fabio decreta est. concursus inde ad consulem f
Abbreviated transcription (Latin):
tescate ppłi futur.p. decius de senat̾ ĩuiria quebat᷑ quo ad potuent patres aniisos
ne plebeis adit̾ ad magnos honores eẽc post quia ip̃a uirc᷑ ꝑiucent ne in ullo ge¬
ne̾ hoĩum ĩhynonita eẽt quer quẽ admodũ irrita sĩt nõ suffragia modo ppli sed̃
arbitria etiã fortune et in paucoꝵ pocãtẽ ueͬtant᷑. Oñs añ se. coss sortitos ꝓuĩtias
p. mĩtũ eẽ ut faueat quintii fabii głie que modo nõ sua cõtumelia splendeat
Cui aut̃ dubiũ eẽ ubi unũ bellũ sit asꝑm ac difficile cui id alt̾i exͣ sortẽ mandet
Quin alt̾ cõs ꝓ suꝑuacaneo atq unitili habeat᷑ gliari fabiũ reb in etruria
gestis uelle et publiũ deciũ gliari et forsitan quẽ ille obritũ ignẽ reliouent¬
Ita ue totiens nonũ ex imꝓuiso incendiũ daret eũ so extĩtur. Bostremo se colle¬

Expanded text:
testate populi futurum. P. Decius senatus iniuriam querebatur: quoad potuerint, patres adnisos testate populi futurum. P. Decius senatus iniuriam querebatur: quoad potuerint, patres adnisos ne plebeiis aditus ad magnos honores esset; postquam ipsa virtus pervicerit ne in ullo genere hominum inhonorata esset, quaeri quemadmodum inrita sint non suffragia modo populi sed arbitria etiam fortunae et in paucorum potestatem vertantur. omnes ante se consules sortitos provincias  publica meritum esse ut faueat Q. Fabi gloriae quae modo non sua contumelia splendeat. cui autem dubium esse, ubi unum bellum sit asperum ac difficile, cum id alteri extra sortem mandetur, quin alter consul pro superuacaneo atque inutili habeatur? gloriari Fabium rebus in Etruria gestis; uelle et P. Decium gloriari; et forsitan, quem ille obrutum ignem reliqueita ut totiens nouum ex improuiso incendium daret, eum se exstincturum. postremo se colle
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia quã exegerũt pecuariis dap̃natis ludi facti pacereq auiee ad cereris et̃ẽ posita
uec głia mag̃ roꝵ que uigens erat. Quã cõcordia int̾se clar que ne ppecuia eer
tẽ reuocaret fuit ce̾te cõtẽtio ĩsenatu. Poscꝙͣ ibi fabius plus pocerat. Reuocata iri
ad ppłm est ĩ cõtẽtionẽ ue int̾ misitares uiros et fcis poti quã dictis fietos pauca
uerba hĩta fabius quã arborẽ cõseruisset sub ea lege aliũ fiucrũ indignũ ẽẽ dicet
se aꝑuisse cimnuã siluã uiãq ꝑ deuos saltus romano bello fecisse quid se id eratis
sollicitassẽt si alio duce gesturi bellũ ẽẽnt nimu adusariũ se nõ sociũ imꝑii legisse
sensim exꝓbrat et ĩuidisse deciũ cõcordib collegiis trib postremo se tende̾ nichil
ułtra ꝙͣ ut si dignũ ꝓuĩcia ducerẽt in eã micterẽt in senat᷑ arbitͥo se fuisse et in ro¬

Expanded text:
pecunia, quam exegerunt pecuariis damnatis, ludi facti pateraeque aureae ad Cereris positae. Q. ipecunia, quam exegerunt pecuariis damnatis, ludi facti pateraeque aureae ad Cereris positae. Q. inec gloria magis rerum, quae ingens erat, quam conctem rem uocaret. fuit certe contentio in senatu et, postquam ibi Fabius plus poterat, reuocata res ad populum est. in contione, ut inter militares uiros et factis potius quam dictis fretos, pauca uerba habita. Fabius, quam arborem conseuse aperuisse Ciminiam silvam viamque per devios saltus Romano bello fecisse. quid se id aetatis sollicitassent, si alio duce gesturi bellum essent? nimirum adversarium se, non socium imperii legisse sensim exprobrat et invidisse Decium concordibus collegiis tribus. postremo se tendere nihil ultra quam ut, si dignum provincia ducerent, in eam mitterent: in senatus arbitrio se fuisse et in po
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate tenet. hoc pudicitie uit̾ matronas sit detisq oꝑam ut hec ara quã illa
si quie potest sanctius et a castiorib coli dicat᷑. Eodẽ ferme ntu et hec am n od
ilsa antiquior cuisca est. Ut nlła nͥ spectate pudicie matrona eo que um uiro nuy¬
tu fuisset. Ius sacrificandi habẽt uulgata dem̃ religio a pollutis ner matronis soli
sed omĩs ordis feminis postremo in obluionẽ uenit. ¶ Code ãno. CÑ. et q̃.
oguiuii ediles cinules aliqͦt fenenitorib diem dixerũt. Quoꝵ bonis mustatis
ex eo qd in pu redactũ est enea in capitosio simina et tͥũ m̃ẜaꝵ argẽtea uasa ui
cessa ioius iouẽq in cusmine cũ quadngis ec ad ficũ iuminałe simulacra ĩfantiũ
cõdicoꝵ urbis ubenb supe posuer̃t senutãq saxo quadrata a capena porta ad
martis strauerũt et ab edilib plebeis .l. cłio peco et .c. fuliuo curuo ex mustatitia

Expanded text:
ciuitate tenet, hoc pudicitiae inter matronas sit detisque operam ut haec ara quam illa, ciuitate tenet, hoc pudicitiae inter matronas sit detisque operam ut haec ara quam illa, si quid potest, sanctius et a castioribus coli dicatur.' eodem ferme ritu et haec ara quo illa antiquior culta est, ut nulla nisi spectatae pudicitiae matrona et quae uni uiro nupta fuisset ius sacrificandi haberet; uolgata dein religio a pollutis, nec matronis solum sed omnis ordinis feminis, postremo in obliuionem uenit. eodem anno Cn. et Q. Ogulnii aediles curules aliquot feneratoribus diem dixerunt; quorum bonis multatis ex eo quod in publicum redactum est aenea in Capitolio limina et trium mensarum argentea uasa in cella Iouis Iouemque in culmine cum quadrigis et ad ficum Ruminalem simulacra infantium conditorum urbis sub uberibus lupae posuerunt semitamque saxo quadrato a Capena porta ad Martis strauerunt. et ab aedilibus plebeiis L. Aelio Paeto et C. Fuluio Curuo ex multaticia item
Abbreviated transcription (Latin):
Giduũ senat᷑ deciruit pubsice uinũ ac thus plebi datũ supplicatũ iere freꝙ̃tes u¬
n femineq. Insignẽ supplicationẽ facit certam̃ in sacelło pudicicie patritie que
in foro bouario est ad ed̾ẽ rocũdã hercułis int̾ matronas ortũ. uerginiã aus
.f. paerciã plebeio nuptã.l. uolumno cõsuli matrone quo de patrib enurosisẜ¬
sacrio arguenit. Breuis alt̾tatio ind̾e extincundia musiebri in cõcep̃tionem
aiõꝵ exarsit. Cum se uerguna ec patriciã et pudicã ĩ patricie pudicitie tempłũ
igressam et uni nuptã ad quẽ iuirgo deducta sit nec se uin honoꝵ ue ac rerũ
gestaꝵ penitere uero gliaret᷑ fc̃õ dem̃ egregio magnifica ueͬba adauxit. In uice
songo ubi habitabat ex ꝑte ediũ qd̾ sacis cer loci modico sacesso exyclusit. Amĩq
ibi posuit et cõuocatis plebeis matronis cõquesta de ĩuina pat̾ciaꝵ. hac̃ ego ar̃
inquit pudicitie plebeis dedico. uosq hortor ut qd̾ certam̃ uirrutis iuros in hac

Expanded text:
 iere frequentes uiri feminaeque. insignem supplicationem fecit certamen in sacello Pudicitiae Patriciae, quae in foro bouario est ad aedem rotundam Herculis, inter matronas ortum. Uerginiam Auli filiam, patriciam plebeio nuptam, L. Uolumnio consuli, matronae quod e patribus enupsissacris arcuerant. breuis altercatio inde ex iracundia muliebri in contentionem animorum exarsit, cum se Uerginia et patriciam et pudicam in Patriciae Pudicitiae templum ingressam, ut uni nuptam ad quem uirgo deducta sit, nec se uiri honorumue eius ac rerum gestarum paenitere <ex> uero gloriaretur. facto deinde egregio magnifica uerba adauxit. in uico Longo ubi habitabat, ex parte aedium quod satis esset loci modico sacello exclusit aramque ibi posuit et conuocatis plebeiis matronis conquesta iniuriam patriciarum, 'hanc ego aram' inquit 'Pudicitiae Plebeiae dedico; uosque hortor ut, quod certamen uirtutis uiros in hac
Abbreviated transcription (Latin):
sbe asias. Cum eo ãno gasłici cumust p̃cipnus teror ciuitacẽ ceniut  Itas
p̃t quã qd amb̃o cõsules ꝓfecti ad bellũ em̃t cũ .iiiiͦ. segionib er magno equi¬

Expanded text:
alias tum eo anno Gallici tumultus praecipuus terror ciuitatem tenuit.—itaque alias tum eo anno Gallici tumultus praecipuus terror ciuitatem tenuit.—itaque praeterquam quod ambo consules profecti ad bellum erant cum quattuor legionibus et magno equi
Abbreviated transcription (Latin):
et castra erat aciem erexit sed ut in re subita paꝵ expłonito itinere aduigũ
prexit quod̾ hostes cepeĩt ꝑre alia agressi: ita cesa ab cergo segio atq ĩ medio
cũ hostis undiq ungeret arcũuẽta desetã ꝯͦ ib̃i segionẽ ita ut nũtius non
sun eẽt quidã auctores sũt nec añ ad cõsułes qui iã haud̾ ꝓcus a clusio abemũt
famã eius clad̾is ꝑsatã quã in cõspectu fuere galioꝵ equites pectorb equoꝵ
suspẽsa gestãtes capita et lanceis infixa ouãtesq moris sui aĩmine. Sunt
qui umbros fuisse nõ gallos cindãt nec tãcũ cladis acceptũ et cĩcũuẽtis pola¬
ronb cũ.s. mallo corquãto segaco sapione pro pr. subsidiũ et castris tuli¬
sse uictoresq umb̾ros reincegrato p̃sio uictos eẽ captuosq eos ac p̃dã
ademptã similius uõ est a galło hoste quã umbro eã clãdẽ acceptã ad cum¬

Expanded text:
et castra erat, aciem erexit; sed, ut in re subita, parum explorato itinere ad iugum et castra erat, aciem erexit; sed, ut in re subita, parum explorato itinere ad iugum perrexit, quod hostes ceperant parte alia adgressi. ita caesa ab tergo legio atque in medio, cum hostis undique urgeret, circumuenta. deletam quoque ibi legionem, ita ut nuntius non superesset, quidam auctores sunt, nec ante ad consules, qui iam haud procul a Clusio aberant, famam eius cladis perlatam quam in conspectu fuere Gallorum equites, pectoribus equorum suspensa gestantes capita et lanceis infixa ouantesque moris sui carmine.—sunt qui Umbros fuisse non Gallos tradant, nec tantum cladis acceptum et circumuentis pabulatoribus cum L. Manlio Torquato legato Scipionem propraetorem subsidium e castris tulisse uictoresque Umbros redintegrato proelio uictos esse captiuosque eis ac praedam ademptam. similius uero est a Gal
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ deccetũ cõsułib uidetur. ¶ Inuenio apud ꝯuosd̾am ex cẽpło cõsulatu
mito ꝓfectos in erruriã fabiũ decũq smñ ussa m̃tione sortis ꝓuĩtiaꝵ ce̾tam
nũq int̾ collegas que exposui. Sũt quib ne hec quidẽ cetamina expone
satis fuit᷑ adiecent et appii criminatioẽs de fubio ad ppłm et ꝑcinaciã adu̾sus p̃¬
sentẽ cõsulem cõcẽtionẽ q aliã int̾ collegas cendence decio ut sue quisq ꝓuĩ¬
cie sortẽ tueret᷑. Cõstare res incipit ex eo cp̃r quo ꝓfecci ambo cõsules adbe¬
sum sũe. Cerm añ ꝙͣ cõsules in erriniã puenirẽt senones galli insticudine
ingẽti ad clusiũ uenerũt segionẽ romanã castinq oppugnatũ. Scipio qui ca¬
stris p̃erat soco ad uiuandã paucitatẽ suoꝵ misitũ int̾. In colle qui int̾ urbẽ

Expanded text:
bellum decretum consulibus uideretur. inuenio apud quosdam extemplo consulatu bellum decretum consulibus uideretur. inuenio apud quosdam extemplo consulatu inito profectos in Etruriam Fabium Deciumque sine ulla mentione sortiinumque inter collegas quae exposui. sunt quibus ne haec quidem certamina exponere satis fuit; adiecerunt et Appi criminationes de Fabio absente ad petoris contentionemque aliam inter collegas tendente Decio ut suae quisque prouinciae sortem tueretur. constare res incipit ex eo tempore quo profecti ambo consules ad bellum sunt. ceterum antequam consules in Etruriam peruenirent, Senones Galli multitudine ingenti ad Clusium uenerunt legionem Romanam castraque oppugnaturi. Scipio, qui castris praeerat, loco adiuuandam paucitatem suorum militum ratus, in collem, qui inter urbem
Abbreviated transcription (Latin):
uiculosũ eẽ siue iuc̃ti unũ unuat̃ siuie id̾ diusi gerãt bellũ ne ad oĩa sunl obire un
nõ possit duas se ibi legiones romanas reliquisse et min.u. peditũ equitũq cũ
donec uł ipẽ si ꝑ cõmodũ rei puͣ posser romã uenisser uł aliquẽ ex legatis mi¬
sisset a quo discerer senat᷑ quãtũ in erruria belli eẽt quãtisq ad̾ministiñdũ
copiis et quot ꝑ duces cẽt. ¶ Eabuis ut romã rediit ex in fenacu est ꝓduct̾
ad ppłm mediã or̃onẽ habuit ut nec auge̾ nec mĩnue uideret᷑ belli famam
magisq in alto assũmẽdo duce alioꝵ uidulgre̾ mori ꝙͣ suo aut rei pu᷑ pia
nimiũ hostiũ fore sin collega quid aliud masit at sibi .l. uolĩmiũ darẽt adut¬
rem oiũm reꝵ arbicnũ et a ppło et a senatu er ab ip̃o collega fabio pmissum
est et cũ .p. decius se insãniũ uł in etruriã ꝑficisci paratũ eẽ ostendisset.
Canca setitia ac gratusacio fuit ut p̃cipẽtur uictona aĩs criũphusq non

Expanded text:
iculum esse, siue iuncti unum premant siue diuersi gerant bellum, ne ad omnia simul obire unus non possit. duas se ibi legiones Romanas reliquisse et minus quinque milia peditum edonec uel ipse, si per commodum rei publicae posset, Romam uenisset uel aliquem ex legatis misisset, a quo disceret senatus quantum in Etruria belli esset quantisque administrandum copiis et quot per duces esset. Fabius, ut Romam rediit, et in senatu et productus ad populum mediam orationem habuit, ut nec augere nec minuere uideretur belli famam magisque in altero adsumendo duce aliorum indulgere timori quam suo aut rei publicaenimium hostium fore. sin collega quid aliud malit, at sibi L. Uolumnium darent adiutorem. omnium rerum arbitrium et a populo et a senatu et ab ipso collega Fabio permissum est; et cum P. Decius se in Samnium uel in Etruriam proficisci paratum esse ostendisset, tanta laetitia ac gratulatio fuit ut praeciperetur uictoria animis triumphusque non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se quisq alii aliis dicere coss. se.q. fabii facẽ uissu poscero inde die castra.
mota et appius p̃cor iomã dimissus. ¶Inde nusꝙ scatiua romanis fuere
negribat utise ẽẽ uno soco sede excitũ itinib ac mutatiõe socoꝵ nobiliorẽ ac sa¬
bant. Pyositoq castris.l. scipionẽ pro. pr romã ip̃e ad cõsuscandũ de bello re¬
diit suie ip̃e spõte sua qr bellu et mauis in cõspectu erat quã ꝙͣtũ çẽ fame cre¬

Expanded text:
pro se quisque alii aliis dicere consulis se Q. Fabi facere iussu. postero inde die castra pro se quisque alii aliis dicere consulis se Q. Fabi facere iussu. postero inde die castra mota et Appius praetor Romam dimissus. inde nusquam statiua Romanis fuere. negabat utile esse uno loco sedere exercitum; itineribus ac mutatione locorum mobiliorem ac sabant, praepositoque castris L. Scipione pro praetore Romam ipse ad consultandum de bello rediit, siue ipse sponte sua, quia bellum ei maius in conspectu erat quam quantum esse famae cre