comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pfebrs apex capit᷑ dñs qui pͥmus ĩ urbe
Extitit ingenne quẽ scripsit glia fecit
ꝯspicuñ ceno sedet hic antistes amice
Quẽ petit ingredies diri discrimia belli
Quẽ patria pietate uides oblitus amare
Cedis dilecti quã colla tenuere ne potis
Infienunt lacrimisq gene maduere solutis
o falax inꝗt quotiẽs fortuna renobuis
Inis sinna gradui/ nã sidera splendida tangis
uoluit̃ ecce lutto/ flos c̃ tua glia uanus

Expanded text:
Plebis apex capitur, dominus qui primus in Urbe Extitit, ingenue quem stirpis gloria fecit Conspicuum. Ceno sedet hic. Antistes amice Quem petit, ingrediens diri discrimina belli; Quem patria pietate videns, oblitus amare Cedis, dilecti quam colla tulere nepotis, Infremuit, lacrimisque gene maduere solutis. O falax, inquit, quociens fortuna revolvis Imis summa gradu, nam sidera splendida tangens Volvitur ecce luto! flos est tua gloria vanus
Abbreviated transcription (Latin):
Quem pͥus ethereum gladiũ uibrauat orbis
Clauiger in ciues sontes pr̃iq rebetes
Non reuocat subcrant iusi lora potentis
Grauũt cum tellus et sidus luce carebit
Pisse saluin uentis aer scu flama calore
Simius apes diuũ tũc nõ curabit honorẽ
Iustitie nec fautor erit / s ura negabit

Expanded text:
Quem prius ethereum gladium vibraverat orbis Claviger in cives sontes patrique rebelles Non revocat, subeant aule nisi lora potentis. Germine cum tellus et sidus luce carebit Pisce salum, ventis aer, seu flamma calore Summus apex divum tunc non curabit honorem, Iusticie nec fautor erit; sed iura negabit
Abbreviated transcription (Latin):
Dec mora quos sequit᷑ solio legatus ab almo
Rid ligures missus. domuit quos nulla potas
Non fortima potẽs/ et inçepugnabile fatum
Non uis colla sacris uinclet ꝗs in iuga loris
Iimbrosii deꝵ petit/ qui menia gressu
ꝯscilium goicealt uocat mandataq pandit¬
presulis t hun sccum dellata salicis

Expanded text:
Nec mora, quos sequitur solio legatus ab almo Ad Ligures missus, domuit quos nulla potestas, Non fortuna potens et inexpugnabile fatum, Non vis, colla sacris vinclet qui siniuga loris, Ambrosii celeri peciit qui menia gressu. Conscilium generale vocat, mandataque panditPresulis etherei secum delata, salutis
Abbreviated transcription (Latin):
lanea sus medio/. quã ꝓtulit ẽẽ fig̃a
Miro uisa loco ꝯstructor menia iecit
Nataq ꝓdigio ẽ diuino nõm ab ip̃o
Ip̃o suũ situ medio aminium ꝯdita diues
Quin etiã scatebris arentes rerigãt agros
Iugib ut gratos sic dent/ ꝓ granũc flores.¬
fecit et noĩa portis dedit C i4.
Diis ꝑactis/ galloꝵ gẽs/ ad instar ceteraꝵ nactionũ
belonesum supͣdictũ in ciũtt młi ĩ suũ ⁊ege̾ coronanc̃e
anno ante natinitatẽ dñi nr̃i yhu xp̃i declii/. hic xex galos
feroces et indomitos pridenti ducatu gultenauit, hostes¬

Expanded text:
Lanea sus medio quam pretulit esse futuram Miram visa loco quo structor menia iecit; Nactaque prodigio est divino nomen ab ipso; Ipso sive situ, medio amnum condita; dives Quin etiam scatebris arentes irrigat agros Iugibus, ut gratos sic dent pro gramine floresanc tenuit foLanea sus medio quam pretulit esse futuram Miram visa loco quo structor menia iecit; Nactaque prodigio est divino nomen ab ipso; Quin etiam scatebris arentes irrigat agros Iugibus, ut gratos sic dent pro gramine flores
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitie fomes/ celesti sedula cultu
ꝯsciliũ radios. latinũ diffudit ĩ esse
urbib ⁊ reliꝗs solita ẽ p̾bere ducatũ
Prudentc̃ ⁊ opes ingentes effundere sũptu
Magnfico ciuꝰ uictricia signa rebeles
Anditis trenuiere nimis atiẽq corruscam
Armis in m̃o ꝯẜtam militie florẽs

Expanded text:
e fomes, celesti sedula cultu, Conscilli radios Lacium diffudit in omne. Urbibus et reliquis solita est prebere ducatum Prudentem, ingentes et opes effundere sumptu Magnifico, cuius victricia signa rebelles Auditis tremuere minis, aciemque coruscam Armis, innumero consertam milite. Florens
Abbreviated transcription (Latin):
hec grus bella gcrẽs dium diuricat hostt minantt
gcimã pugnado cuncs sibi poreigit antt
Sarbaq inctita pcriduila pendit ita
Cumꝙ uident barbas inctuuĩt q̃i bestia larnas
Scus ligurũ inetuit cessit et arma dedit
Sic lõgaltirda mneruit gris illa uocari

Expanded text:
dum dimicat hoste minante, Femina pugnando crines sibi porrigit ante, Barbaque mentita, pendula pendet ita. Cumque vident barbas, metuunt, quasi bestia larvas, Gens Ligurum timuit, cessit, et arma dedit. Sic Longobarda meruit gens illa vocari
Abbreviated transcription (Latin):
Ambitio cladem ppłi quesita põtas
Quã qͦr ciuili płres petiere tumultu
uix et eĩ patit ꝯsors ꝯsortis honores
dant̾ e aduersis ducib ꝯfiuia iussis
ꝯtemptis repetit ppłi/ s meuia p̃tor
gestinus uicosq capit / nõ obuiat ullus¬

Expanded text:
Ambitio cladem, populi quesita potestas Quam quoque civili plures petiere tumulto. Vix etenim patitur consors consortis honores.Dantur et adversis ducibus confinia; iussis Contemptis repetit populi sed menia pretor Festinus, vicosque capit, non obviat ullus
Abbreviated transcription (Latin):
corda teeniũt ligurũ uires arũmq resuuiũt
Et ciues aties ut norũt esse paratas
gingentẽq armis celleri succurrere gressu
Cremonã. arma petũt/ egressi bella minant᷑
Metropoli s terga de dit Rona sequc̃ti

Expanded text:
tremunt Ligurum, vires animumque resumunt At cives acies ut norunt esse paratas Fulgentemque armis celeri succurrere gressu Cremonam; arma petunt, egressi bella minantur. Metropoli sed terga dedit Verona sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
ibr septem ttioloꝵ et duadccim deuarios/ quos cũ saluisẜ
ab oĩ culpa et offcussa lilte essit ꝓpt̾ qd inuinuaibiles
de p̃pło infra paucos dies trucidati sũt hac decausa
ꝓpłares itꝵ aliũ capitaneũ elligorũt quẽdam uixiun
&x nũoͣ nobiliũ qui dictus ẽ hcelembaldus cotta/. hic
fuit uir gericre clarus minis in armis screnus corpõc̾
gracilis Iconino pectore feruẽs eis donius fuit qͣi

Expanded text:
ibras tertiolorum et duodecim denarios, quos cum solvisset, ab omni culpa et offensa liber esset; propter quod innumerabiles de populo infra paucos dies trucidati sunt. Hac de causa populares iterum alium capitaneum elegerunt quemdam virum ex numero nobilium, qui dictus est Herlembaldus Cotta. Hic fuit vir genere clarus nimis, in armis strenuus, gracilis corpore, leonino pectore fervens. Ejus domus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
anuo diũ mclxxx uii. cũ suis uassalis dũum aiuĩtis usurpanc̃e
et ꝯgregãtes uiiu̾sos auicos in pallatio cõitatis duo statrita
feccrũt in odium p̃płi/. Priuiũ statutũ furit illud quod
lauzo de curte miles ꝓscriptus/ cũ tota parcutella illep
de cuxit mĩqͣ hitare posset in ciuitt aiłi nec in coĩtatu

Expanded text:
um, cum suis vassallis, dominium civitatis usurpaverunt, et congregantes universos amicos in palatio communitatis, duo statuta fecerunt in odium populi. Primum statutum fuit istud, quod Ranzo de Curte, miles proscriptus, cum tota parentela illorum de Curte, nunquam habitare posset in civitate Mediolani, nec in comitatu
Abbreviated transcription (Latin):
nouenit augusto mente : durat la Ratunnum.
xaninno ralma: qui deceratus alteruiatur m
hrlquam defecere cuncti flores. madefactus au
reuiussuit et lybernas Coronas facit: summa na
rius in nomine est appeslatro quonian ni mara¬

Expanded text:
provenit Augusto mense, durat in autumnum. Alexandro palma, qui decerptus adservatur; mireque, postquam defecere cuncti flores, madefactus aqua revivescit et hibernas coronas facit. summa natura eius in nomine est, appellati, quoniam non mar
Abbreviated transcription (Latin):
den lenatus uoletat. nec aspelletus fiunes diuus
mon stitininus iggascet. Templun deniq ei pro
regutelio asiud puteolos coasrituit. et quinquen:¬
nale certamen. et flamines. et Sodales. et malta
alia qua ad Sncem quati numinis pertiaierent

Expanded text:
us volebat, nec appellatus esset divus, nisi Antoninus rogasset. templum denique ei pro sepulchro apud Puteolos constituit et quinquennale certamen et flamines et sodales et multa alia, quae ad honorem quasi numinis pertinerent
Abbreviated transcription (Latin):
Mearo. Plierumq quatuor ut l. Coraelius. scipio
sfricanus.
lis quattuor sreciebus propriorum nominui inuicem pro
le posita. et quae en alys pertinis sunt praenomina lyc
in aliis loco hominum accigiuntur. ut Sullius. serului
stue Tullius granonen est: Sa. uero Tulluis su nome est
fimiliter et in aliis loco cognominum aliorin apno-¬
nina. uel nomina. uel contra. at Cicero iui pimus
ab labita faciei peninatus est agnomen loc labut :
est neno enin ete corest sine uocabulo. quoties da
perumg. pranomen. ac cognomen. ti iti libertuse
nam noa potest litertus labere nomen quor fami¬
liam tymficet. cun ipte sine familia sit.

Expanded text:
Maro; plerumque quattuor, ut Publius Cornelius Scipio fricanus, his quattuor speciebus propriorum nominum inuicem pro se posita, et quae in aliis personis sunt praenomina, haec in aliis loco nominis accipiuntur, ut Tullius Seruilius: hic Tullius praenomen est; Marcus uero Tullius: hic nomen. similiter et in aliis loco cognominis aliorum agnomina uel contra, ut Cicero, qui primus ab habitu faciei nominatuest; nemo enim potest esse sine uocabulo: quotiens duo, plerumque praenomen et cognomen, si libertus est; nam non potest libertus habere nomen, quod familiam significat, cum ipse sine familia sit.
Abbreviated transcription (Latin):
a Inbuno. uel a Centurione. led etian a Prncipe
chercendus est: nam eun qui ceatunoni cashgare
se uslenti reshiterit ueteres notaaerunt t uitem
tenuit. militiam mutat. si ex indushia fęgit. uel
manum Centunom catalit capite punietur.

Expanded text:
a tribuno uel centurione, sed etiam a principali coercendus est. nam eum, qui centurioni castigare se uolenti restiterit, ueteres notauerunt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni intulit, capite punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lex quos sacrata militans lata est ne cuuis in¬
litis serrto nomen niti igro uolente deleretur. a¬
ditumo legi ne quis ubi Inbunus nilitu fustet
postea ordinum ductor eet io propter B. salonius
postalatum est a Coniuratis. qui atterms pore
annis et Tribuaus militum. et primus certurii
erat. quen nunc pimistilu appellant.

Expanded text:
lex quoque sacrata militaris lata est ne cuius militis scripti nomen nisi ipso uolente deleretur; additumque legi ne quis, ubi tribunus militum fuisset, postea ordinum ductor esset. id propter P. Salonium postulatum est ab coniuratis, qui alternis prope annis et tribunus militum et primus centurio erat, quem nunc primi pili appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
quas a R.2. auererat alias priuato humpta addidit
gnan etian ex trantalpinis consenptam uocabulo quos
hallico. Mleuda enin appellabatur. quam diluflina
caltug romano institutata. et oenatam postea uai:¬
uertam ciuitate donauit.

Expanded text:
a acceperat, alias priuato sumptu addidit, unam etiam ex Transalpinis conscriptam, uocabulo quoque Gallico—Alauda enim appellabatur—, quam disciplina cultuque Romano institutam et ornatam postea uniuersam ciuitate donauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tum iuuenis iens o ueteris palilemna Clandi
staud ulla ante tuam. quamquan nõ parua fatiget
urarum prior extiterit. Sang ilta rer snnis
Discrnen seruat poiulos. uanato iatentem
Exeguias. tunuli et cinerun tententia discors
Testure ut per libent. is mor antiquus stera
anima obregnos esatumit esrpra uultur
Regia cur lucem sotueriat mentra. probatii est
stitranis adtibere canes Regiptia tellas
Claudit oograto tost fuaui stantia saxo
Corrola. et a mentis exerguen laud resarat unbram
Exlausto instituit loatus uacuare ceretro
Otia uirum. et lorgum myrrlata reponit in deuum
quia qui reclusa quuos haranantes larena
In fodiunt : gui qui seuo teselire prefando
Cpanines mandant lyheti libyas sasanones in sus
de celtae capitis uarui circundare gaudent
oua. neglas. auro. et mencis ea pocula seruent
Cesstopide ob ratrian Mauortis sorte perenpies
Deireuere anul comauntus arere flanmis
A hente in seythica sisfipa Casauera fracis
Lenta dies seuelit puti liguentia tato¬

Expanded text:
Tunc iuuenis: ‘Gens o ueteris pulcherrima Clausi, haud ulla ante tuam, quamquam non parua fatigent, curarum prior extiterit. namque ista per omnis discrimen seruat populos uariatque iacentum exequias tumuli et cinerum sententia discors. tellure, ut perhibent, is mos anticus Hibera exanima obscenus consumit corpora uultur. regia cum lucem posuerunt membra, probatum est Hyrcanis adhibere canes. Aegyptia tellus claudit odorato post funus stantia saxo corpora et a mensis exanguem haud separat umbram. exhausto instituit Pontus uacuare cerebro ora uirum et longum medicata reponit in aeuum. quid qui reclusa nudos Garamantes harena infodiunt? quid qui saeuo sepelire profundo exanimos mandant Libycis Nasamones in oris? at Celtae uacui capitis circumdare gaudent ossa, nefas, auro ac mensis ea pocula seruant. Cecropidae ob patriam Mauortis sorte peremptos decreuere simul communibus urere flammis. at gente in Scythica suffixa cadauera truncis lenta dies sepelit putri liquentia tabo
Abbreviated transcription (Latin):
CLADI CRAUDIANI U. C
GIADIO CAUDIANO U .C. TRI¬
GUNO ET NOTARIO INTEA CETERAS
UIGENTES NRTES PREEGLORIO SISSIMO
POEERUM LICET AO MEMORTAM SEM¬
PITERNAM CARMINA AB EODEM
SCRIETA SUTPICIANT AD TAMEN
TEOTIMON ORATIAOB ΓUDICII SUI
FIOEM OO O N .U. ARCADTUS ETHONORIUS
FELICISSEME AE DOCTISSIMI
IMPEAATORES SENATU PETENTE¬

Expanded text:
CLAVDI CLAVDIANI. V. C. CLAVDIO CLAVDIANO. V. C. TRIBVNO ET NOTARIO. INTER CAETERAS VIGENTES ARTES PRAE. GLORIOSISSIMO POETA- RVM. LICET AD MEMORIAM SEMPITERNAM CARMINA AB EODEM SCRIPTA SVFFICIANT AD TAMEN TESTIMONII GRATIA OB IVDICII SVI FIDEM. DD. NN. ARCADIVS ET HONORIVS FELI- CISSIMI AC DOCTISSIMI IMPE
Abbreviated transcription (Latin):
anificansorum causa tres honines circuite limina do 218¬
mus. et cn nimo limen leuni ferire. postea pilo. tertio
deuerrere scopis. ut ys datis culturae signis Deus hlua¬
nus prolibeatur intrate. quia neq. arbores caeduntur.
tibus retus tes nuncunatrs deos Itercidonem a
cecund itercitione. Pilugiaua a pilo. Deuerram
a sropis quibur diis custedibus contra uin dei hluani
gusti cognomen auumptire. alterum Testamento ma-¬
lous auuaculi. alterum Aunatii Planci seatentia.
cion gribussam cententibus Romulii appellani opatere
quati. et iatum conditorem lerbis. ergualuset uti
Fagustur rotius uoraretur anpliore coyaomine.¬
quor lora quoꝵ relipiola. et in quisus quis auyurato
quid contetratur Augusta cicantur as auita. uel
as auian hesta. husta ue truit Eanius docet. sen:¬
bens stagusto augurio posto inclyta cendita Roma
sancta uocant augnsta patres Augnsta uorantur
Templa sacerdotum rite dicata manu

Expanded text:
nificandorum causa tres homines noctu : circuire limina domus et primo limen securi ferire, postea pilo, tertio deuerrere scopis, ut his datis culturae signis deus Siluanus prohibeatur intrare, quod neque arbores caeduntur atribus rebus tres nuncupatos deos, Intercidonam a securis intercisione, Pilumnum a pilo, Deuerram a scopis, quibus dis custodibus contra uim dei Siluanigusti cognomen assumpsit, alterum testamento maioris auunculi, alterum Munati Planci sententia, cum quibusdam censentibus Romulum appellari oportere quasi et ipsum conditorem urbis, praeualuisset, ut Augustus potius uocareturquod loca quoque religiosa et in quibus augurato quid consecratur augusta dicantur, ab auctu uel ab auium gestu gustuue, sicut etiam Ennius docet scribens: Augusto augurio postquam incluta condita Roma sancta vocant augusta patres, augusta vocantur templa sacerdotum rite dicata manu
Abbreviated transcription (Latin):
ogesdis de religiotis: Literti autem nei sepelin nec alior
in ferre potuerunt. nisi leredes extiterint patrono: quan¬
ius guidan insonpterunt monumentun sibi libertitgne
suis fecisre. et ita retto Papimanus respondit. et sazgi:¬
sime idem constitutum est

Expanded text:
em inferre licet. liberti autem nec sepeliri nec alios inferre poterunt, nisi heredes extiterint patrono, quamuis quidam inscripserint monumentum sibi libertisque suis fecisse: et ita Papinianus respondit et saepissime idem constitutum est
Abbreviated transcription (Latin):
tes stca purpurea ueriusꝗ flor aliguis pre sine
re miram in eo hauoere decerpi et latus renas
nouenit augusto mente : durat la Ratunnum.
xaninno ralma: qui deceratus alteruiatur m
hrlquam defecere cuncti flores. madefactus au
reuiussuit et lybernas Coronas facit: summa na
rius in nomine est appeslatro quonian ni mara¬

Expanded text:
tem spica purpurea verius quam flos aliquis, et ipse sine odore. mirum in eo gaudere decerpi et laetius renasci. provenit Augusto mense, durat in autumnum. Alexandrino palma, qui decerptus adservatur; mireque, postquam defecere cuncti flores, madefactus aqua revivescit et hibernas coronas facit. summa natura eius in nomine est, appellati, quoniam non mar
Abbreviated transcription (Latin):
quiequio est quos degru labetur: hiuus dipra¬
nis Poeta memor ubi taerum mominauit ai¬
nitionen Decrum pene senper adrecit : saen
Dioneae suatri. Diuisꝗ ferebam.
Item saura Roui stygio quae rite incoepta para
gem tibi enan titi maxima huno Maitar saera

Expanded text:
quicquid est quod deorum habetur": huius definitionis poeta memor ubi sacrum nominavit, ammonitionem deorum paene semper adiecit: sacra Dionaeae matri divisque ferebam, item, sacra Iovi Stygio, quae rite incepta parabam, item, tibi enim, tibi, maxima Iuno mactat sacra
Abbreviated transcription (Latin):
edictur de funenbus labeant lir. Sulpiti F. lemonii
Aufi fuaen mittere. utig locun tepulirro in canto esqui:¬
lino C Pansa cos. leu quo in loco uidetur. Ledes trigiata
quaquo uertus derignet quoser. sulgitus inferatur quor
senulilrum ipsius liberorum postererumꝗ eius sit. ut gued :¬

Expanded text:
d de funeribus habeant Ser. Sulpici Q. f. lemonia Rufi funeri remittere: utique locum sepulcro in campo Esquilino C. Pansa consul, seu quo in loco videbitur, pedes xxx quoquo versus adsignet quo Ser. Sulpicius inferatur; quod sepulcrum ipsius, liberorum posterorumque eius esset, uti quod
Abbreviated transcription (Latin):
acilus quoy ule Comoediarun Poeta incdytus: ser
fuit. et propterea nomen labuit statius. led iusse
uesum es in cognomea. apullaturꝗ est caulius¬
et carmen amica Tlebaidos laetam fecit in statu
ertem. Promititǫ oiem tanta dulierine castos.

Expanded text:
Caecilius quoque, ille comoediarum poeta inclutus, servus fuit et propterea nomen habuit Statius. Sed postea versum est quasi in cognomentum, appellatusque est Caeciet carmen amicae Thebaidos, laetam cum fecit Statius urbem promisitque diem: tanta dulcedine captos
Abbreviated transcription (Latin):
aterentur ea. catibus. numerisꝗ disereta est ut
cluis pracipit sam puere uenere . E. posreno fas
aty . I. ut auerei plures fiant: ar deinceps ide
Mendari fung addes E. cum dare pin iusiens.s
quiden cua fuserriacancum est quia I. tun lins
quaa breuis naturam laber tun inconnoro aliquas
Nam ea lis quae proximan as ultima litteran E la
ez lonya terminatuat. illam rationen legrentes
utemur gemina. qualia tuat lde aurei aypenter¬

Expanded text:
casibus numerisque discreta est, ut Lucilius praecipit: iam puerei venere, e postremum. facito atque i, Ut pueri plures fiant; ac deinceps idem: mendaci furique addes e, cum dare furi iusseris. quod quidem cum supervacuum est, quia i tam longae quam brevis naturam habet, tum incommodum aliquando. nam in iis, quae proximam ab ultima litteram e habebunt et i longa terminabuntur, illam rationem sequentes utemur e gemina, qualia sunt haec aurei, argente
Abbreviated transcription (Latin):
laus peniteree contilium uintus parat: centu a¬
at Lenatores. hue quia is namerus satiserat : cius
quia holi centur crant qui creari patres pepent
rtres certe ab loade patrityi que prpenies eon
anpellati.

Expanded text:
haud paeniteret consilium deinde uiribus parat. centum creat senatores, siue quia is numerus satis erat, siue quia soli centum erant qui creari patres possent. patres certe ab honore patriciique progenies eorum appellati.
Abbreviated transcription (Latin):
pulereat. qui tumen. ne per omma regaa ites¬
tem tibi uendicarent leye lata factan euea
eis prouocatio estet: ne ue pozent in caput cius
Aomani animaduertere pisi susta populi folua
relictua est eis at colercere sstlent et ca iuincus
publiia duri iubereat.

Expanded text:
ulerent. qui tamen ne per omnia regiam potestatem sibi vindicarent, lege lata factum est, eis prouocatio esset neue posse‹n›t in caput ciuis Romani animaduertere iniussu populi: solum relictum est illis, ut coercere possent et in uincula publica duci iube
Abbreviated transcription (Latin):
fiam glura pestit. Parthus etian ia ditionen redactis
atg ob lor reuersus triunpzo delaro asellatus es
Raticus. Adiabinicus. Parthicus: sed triumplures:¬
put ne uideretur de cuul hiumphiare uictiria. cum
iret contra Altinum li itinere apud Riminatumn fi liun
luum maiorem Bastianum asporiti Aureli stntonini
aomine. Caesaren appellauit: ut fratrem suũ Getam

Expanded text:
biam plura gessit, Parthis etiam in dicionem redactis Atque ob hoc reversus triumpho delato appellatus est Arabicus Adiabenicus Parthicus.Sed triumphum respuit, ne videretur de civili triumphare victoria. iret contra Albinum, in itinere apud Viminacium filium suum maiorem Bassianum adposito Aurelii Antonini nomine Caesarem appellavit, ut fratrem suum Getam
Abbreviated transcription (Latin):
Iaterest scire qaenaomodan Rcuercan tuan Iulian
uxoen duxise dicatur: quae cum ester pulelemna
et quan ner neggentian se mnaxina cornous parte
nũdasset. dixidete Axtraius: rellea h liceret. resion =¬
dite fertir. si litet licet: an nescis te Paperathen
este. et leges dare nõ acapeza: guo audito furor
iausaditis ad esteltum libidinis robratus est nuptiaꝵ
cas colesrauit quati scret le leger dare. cun uere
solus prolitore dibiusset: Matren noa enim alio
dicensa erat nomine. duxit uxblem. et ad parria :¬

Expanded text:
Interest scire quemadmodum novercam suam Iuliam uxorem duxisse dicatur, quae cum esset pulcherrima et quasi per neglegentiam se maxima corporis parte nudasset, dixissetque Antoninus, Vellem, si liceret, respondisse fertur, Si libet, licet, an nescis te imperatorem esse et leges dare, non accipere? quo audito furor inconditus ad effectum criminis roboratus est nuptiasque eas celebravit quas, si sciret se leges dare vere, solus prohibere debuisset. matrem enim non alio dicenda erat nomine duxit uxorem et ad parricid
Abbreviated transcription (Latin):
hus Pratouius in lamnonian in ferioren mistus sar¬
matas Compiescit: Discplinam militarem Tenuit.
Proiuratores latus euagastes colercuit. ob loc
factus est: Tertio contules cum pte ter fuuscet
plurimos fecit: Infinitor autem lecundi cossalatus
uongie cuaulauit. Iptum autem Tertiu consula :
tum quattuer mentibus tantum ept Iatr patriao¬

Expanded text:
 praetorius in Pannoniam inferiorem missus Sarmatas compressit, disciplinam militarem tenuit, procuratores latius evagantes coercuit, ob hoc am, tertio consules, cum ipse ter fuisset, plurimos fecit, infinitos autem secundi consulatus honore cumulavit. ipsum autem tertium consulatum et quattuor mensibus tantum egit et i
Abbreviated transcription (Latin):
MRABICO ET PARTHECO ADIABINICO
XI. IME. XI. COS. Ĩ PROCORS. ET IME
AES. M. MRELIO L TIL ANTONINO AUG.
DIO PEVCI TRTGINIC POTEST VICOS
PROCOS EU OPTEMIS FORTISSIMESGUE
PRTRCIPEBUS OB REM DIBLICAM RESTI¬
TUTAM IMEEREUMQUE POPUTIROMANI PRO¬
PRGATUM INGIGRIBUS UERTPNIOUS
FOREM DOMI FORISGUE. S. B.A

Expanded text:
THICO ADIABENICO. XI. IM. XI. COS. III. PROCOS. ET IM. CAES. M. AV- RELIO. L. FIL. ANTONINO AVG. PIO. FELICI. TRIB. POT. VI. COS. PROCOS. P. P. OPTIMIS FORTIS- SIMISQVE PRINCIPIBVS OB REM tutam imperiumque populi Romani propagatum insignibus uirtutibus eorum domi forisque sena
Abbreviated transcription (Latin):
tate patris sꝑare iussit. Post hec autem Darius in grãm uo¬
toris Alexindri aureis uncit tachenis a cognatis suis. Et
Alexancder more regio sepelliuit Sicq persaꝵ regnum ceslit
in potestitẽ macedonum postꝗ̃ steterat ꝑ annos ducentos et xxͣ
expugnauit et Alexandriã supes anmẽ tanaym edificruut eti
indiam expetut. ut ultimo orientis coemi limbo imperii sui
fines terminaret. ubi cũ foro ip̃ius gentis rege fortissimou
equo uectus singulari certanune dimic. ⁊rtis. Bed ãtiso dereo¬
tus equo. concursu satellitũ suoꝵ mortem euasitisiihactis de¬
niq omnib orientis gentib ulq ad flumen indũ et ad oceanũ
statuit remeare retrorsum. Ueꝵ cum Dariũ regem asinis tantũ
quinq superiuxisset et babyloniã reuersus fiusset. suoꝵ nisi¬
dis in eade urbe in ip̃o etatis et uictoriaꝵ suaꝵ flore ui¬
tam uenerio fimuit uitę iudelicet sue anno triccsimosecumdo¬

Expanded text:
tate patris sperare jussit. Post haec autem Darius in gratiam vitate patris sperare jussit. Post haec autem Darius in gratiam victoris Alexandri aureis vincitur catenis a cognatis suis. Et us corpus Alexander more regio sepelivit. Sicque Persarum regnum cessit in potestatem Macedonum, postquam steterat per annos ducentos triginta xpugnavit, et Alexandriam super amnem Tanaim aedificavit, et Indiam expetiit, ut ultimo Oceani limbo imperii sui fines terminaret. Ubi cum Poro ipsius gentis rege fortissimo equo vectus singulari certamine dimicavit, sed occiso dejectus equo concursu satellitum suorum mortem evasit. Subactis deinde omnibus Orientis gentibus usque ad flumen Indum et ad Oceanum, statuit remeare retrorsum. Verum, cum Darium regem annis duntaxat quinque supervixisset, et Babyloniam reversus fuisset, suorum insidiis in eadem urbe, in ipso aetatis et victoriarum flore, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tim ad Alexandrũ defecit. Deniq plurima gessit Alexan¬
der bella cum prefectis Daru quos ia non tã armis qͣ nõs
sui terrore suꝑauie. lam n. milites Alexindii persicum aurũ et
totius orientis opes quali suã praedam ducebant. nec belli peri¬
culoꝵq sed diuituꝵ meminerint. Post hȩc autem Darius cus
quadringentis nuilib peditum et centũ milibus equitũ in aciem
procedit. Occurrit ei Alexinder et cõmutitur prielium ingenu¬
bus animis. In eo prelio uterq rex uulnerat᷑ et tã diu certam̃
anceps fuit quoad fugeret tarius Exinde magna cędes persat
decem nulia. capta xl. milia. Ex macedonib uo cecidere pede¬
tum auri et cacteraꝵ opum inuentũ est. Et inter castroꝵ ca¬
ptiuos capta ẽ Daru mater & uxor. eadeniq soror et duę Daxu
filiae. Pro quaꝵ redemptione oblata Darius etrã regni dimi¬
dia parte: non obtiniue. Illas tñ Alexander hr̃i apud se ut re¬
ginas prȩcepit. filiabusq non sordidius matrimoniũ digri¬

Expanded text:
rum defecit. Denique plurima gessit bella cum praefectis Darii, quos jam non tam armis quam nominis sui terrore superavit. Jam enim milites Alexandri Persicum aurum, et totius Orientis opes quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Posthaec autem Darius cum quadringentis millibus peditum, et centum millibus equitum in aciem procedit. Occurrit ei Alexander, et committitur praelium ingentibus animis. In eo praelio uterque rex vulneratur, et tandiu tamen anceps fuit quoad fugeret Darius. Exinde magna caedes Persarum decem milia; capta XL milia. Ex Macedonibus cecidere pedetum auri et caeterarum opum inventum est, et inter castrorum captivos capta est Darii mater, et uxor, ejusdemque soror, et duae Darii filiae, quarum redemptionem, oblata etiam dimidia regni parte, Darius non obtinuit. Illas tamen Alexander haberi apud se ut reginas praecepit, filiabus non sordidius matrimonium digni
Abbreviated transcription (Latin):
quibus prȩest iudas machabeus bella nutriunt & seditiones
mouent. nec patiunt regnum ee̾ quietum. Unde ego defrau¬
datus parentũ gloria dico aũt sũmo sacerdotio ueni huc ꝗde
primum utilitatib regis fide seruans: secundo etiã ciuibus con
sulens. Nam praedictoꝵ prauitate uiroꝵ uniuersum gn̾us no¬
strum ualde uexat᷑. Sed de his singulis oro te rex ue & regi¬
oni & generi nr̃o secundum ꝑuulgitam omnibus humanita¬

Expanded text:
quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum primum quidem utilitatibus regis fidem servans, secundo etiam civibus csulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanita
Abbreviated transcription (Latin):
Indeq tuesus romã reuersus reꝵ summam ac potestatũ solus
sibi presumpsit. quod greti monarchiam uocant Sed dũ ibi rei¬
publitę statum contra morẽ maioꝵ clementer instaurat: aucto¬
lore stimulatꝰ capitolium cũ auctoribus cędis incendere uoli¬
it. apud quos etiã ita postmodu memorabilis factus ẽ. ue
omnes post illu imperatores Cęsares nuncupentur. Hace de¬

Expanded text:
Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer instaurat, auctolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum imperatores, Caesares nuncupentur. Bre
Abbreviated transcription (Latin):
tamen illico contra Cesarem rebellauit: et hellũ instruxit: In
lxx. nauibus dedita. Unde territus ẜtolemģus scipham ascen¬
dit ut fugeret. sed multis post eũ in cade scapha insilientibus
mersus necatusq est Cuius dũ corpiis ad littus deuolutũ fu¬
iseb indicio loricę. aureae cognitũ fuit. Quam cũ Caesar
alex indriam peę misisset. alex iudrinos despatione ad deditio¬
nem ccegit. Quibus paratis: rursus regnũ Cleopatrie de¬
dit. Demum u̾o in syriã peruagatus. Pharnacem in ponto de¬
uitit indeq secundo Romã regressus dictator & consul ẽ
ippellatus. Deinde in aphrica transiens omines magiii fompen
duces atq nepotes debellauit. Conflixit apud mundim ciuiti¬
tem aduersu Rompeu duces labienum atq attiunarũ et suꝑa¬
uit. Sed & filiam fompen lompeiã. faustum & Syllam. Astra¬
num et Petrenĩ interfecit. Cato uõ apud uticã sese interemit

Expanded text:
tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. In tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. In  millia septuaginta navibus dedita. Unde territus Ptolemaeus scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Demum vero Syriam pervagatus, Pharnacem in Ponto devicit. Indeque Romam secundo regressus dictator et consul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum, et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidiens Cȩsar agniine pręparato per epirũ in thessaliã uenit
fompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici collocauit fue
nu lexcẽti: et in dextro ꝗngenti inter quos erant reges multi
senatoresq et eꝗtes romani plurimi. Contra Cęsar similiter octo¬
ginta echortes triplici ordinauit dispositione. In exercitu Cęsaris
tuere minus ꝗ̃ .xxx. milia peditũ et eꝗtes mille. Sed dũ utrĩq
certaretur. tandem uniuersus Pompeu fugit exercitus. Caesa
lunt in eo pręlio pompeianoꝵ militum duodecĩ milia. et cen
in alia properauit et inde ꝑ tyrum in ęgyptum trinsut ibiq
statim ut littus attigit iussu ꝑtolençi adolescentis in gr̃am Cs̨¬
lauis uictoris occisus ẽ. Pompeio u̾o intertecto Caesar syriami
peruagatus Alexindriã uenit. ubi alexindrinis petentib prę¬
fatum Ptolemçum adolescentem alexindrię regno donauit: qui

Expanded text:
audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici collocavit, fuenu sexcenti, et in dextro quingenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed dum utrinque certaretur, tandem universus Pompeii fugit exercitus. Caesa sunt in eo praelio Pompeianorum duodecim millia, et centin Asiam properavit, et inde per Tyrum in Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
us. Interea u̾o Caesar galloꝵ gentem ferocissimã multis pręlus
expugnauit. Niibus deniq in britanniã transuectus romanu
Quod totũ intra decenniũ consumauit. Quo tͣnsacto decerni
sibi a senatu romano postulauit alterum consulatũ. Contradictũ
est a Marcello tunc consule adnitente hompeio. Deinde decretũ
est a senatu: ut in urbẽ non nisi dimisso ueniret exeratu. Qđ
Caesar grauiter tulit et contractis undiq uiribus Romim ho¬
stiliter contendit. et Rubicone fliuiuo tnͣsmeato Ariminum ae¬
pit & Rauennam se contulit. Ae Rompeius & omnis romanor
senatus crescentibus Cęlaris uiribus trepidi tanꝗͣ italia pulsi
graetiã adierunt. Dirachium gerendi belli sede elligentes. Cac¬
sar aũt cum ia aduersus Pompen duces multa ꝑegisset certa¬
mina tandem Romã intrauit. et ex g̨rario publito fractis ia¬
nius pecuniã tulit quam sius militib crogauit. Interea uo apud di¬
rachium multi reges orientis ad Rompeiũ cum alis conuenere ed

Expanded text:
us itaque Caesar Gallorum gentem ferocissimam multis praeliis expugnavit. Navibus denique in Britanniam transvectus, Romanum um, quod totum intra decennium consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod
Abbreviated transcription (Latin):
latere ponto ab altero uõ montibus riphes
et asia a tergo ternunat᷑. Sed scythę non
nunus illustria principia ꝗͣ imperia habu¬
Sere. nec uroꝵ magis ꝗͣ foeminaꝵ uirtu¬
tibus claruere. Quippe cũ uiri hos de quib acturi sumus
parthos bactrianosq. foeminae uõ eoꝵ amaronũ regna
condiderint. Itaq res gestas uiroꝵ mulierumq consideran¬
tibus incertum ẽ utrum apud eos sexus illustrior fuerit. his

Expanded text:
latere Ponto, ab altero vero montibus Riphaeis latere Ponto, ab altero vero montibus Riphaeis et Asia a tergo terminatur. Sed Scythae non minus illustria principia quam imperia habuerunt, nec virorum magis quam feminarum virtutibus claruere; quippe cum viri hos de quibus agimus Parthos Bactrianosque, feminae vero eorum Amazonum regna condiderint. Itaque res gestas virorum mulierumque considerantibus incertum est uter apud eos illustrior sexus fuerit. His
Abbreviated transcription (Latin):
dic. Non decebat ergo ut euangelica pfectio priecederet mosaytã
legem. Nani quacq perfecta solent ẽẽ posteriora. His ita se ha¬
bentibus restat & nunc ut de parthis qui du inpside regniue¬
tunt aliquid dicã ante ꝙ̃ propositum opus actingã. Tantum a.
regnuni silentio prȩterire non debeo. Cun parthis ꝗppe Roma¬
nus popuilus orbis imperiũ legitur diuisisse. Sed ꝗa parthi seytha¬
nimi exules extitere sicut ipsoꝵ uocabulo dephenditur. Scythico
enis sermone parthi exules appellant᷑. De seythaꝵ regno prius
piuca narabo q̃ qͣ ordo preposterus esse uideat᷑. quicquid post.
lomper & Caelaris bella quae iaz digessi de uesone rege egypt
ce de anuronũ regio et de introitu cyri in seythiã quae añ Cac¬
licis ortũ contigerunt tractabo.
INIT PROLOCUS LIBRI SECUNDI¬
INCIPIT LIBER SECUNDUS.
CYTHARUM IGITURGENS AN¬
tiquissima sub septentrione posita. ab uno

Expanded text:
dit. Non decebat ergo ut evangelica perfectio precederet Mosaicam dit. Non decebat ergo ut evangelica perfectio precederet Mosaicam legem. Nam quaeque perfecta solent esse posteriora. His ita se habentibus restat et nunc, ut de Parthis, qui diu in Perside regnaverunt, aliquid dicam, antequam propositum opus attingam. Tantum enim regnum silentio preterire non debeo. Cum Parthis quippe Romanus populus orbis imperium legitur divisisse. Sed quia Parthi Scitharum exules extitere, sicut ipsoruenim sermone Parthi exules appellantur--de Scitharum regno prius pauca narrabo; quamquam ordo preposterus esse videatur, quod post Pompeii et Caesaris bella, que jam digessi, de Vesone rege Aegypti et de Amazonum regno et de introitu Cyri in Scythiam, quae ante Caesaris ortum contigerunt, tractabo. Explicit prologus libri secundiINCIPIT LIBER SECUNDUS. Scitharum igitur gens antiquissima, sub septentrione posita, ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
matis sacramentũ merito põt appelliri. Ipła ꝗppe suo redemptori
christo intellectualiter adhęrens corporeo si dia fas ẽ amplexu
ueris implet foccunditurq uirtutibus Cui qͣi suae nouę nup¬
tae nouus sacerdos noua tradidit sacramenta imposiutq ei
onus leue et iugũ suaue ut quanti penderet eã intelligeret
Dedit qppe ei ꝓ circuncisione quae plebem hebraicami nõ mie¬
diocriter onerabat sa ncti baptismatis sacramentũ et ẜ diuer¬
soꝵ spetie sacrificioꝵ suum sacrificandu et edendi corpus
et singuinẽ. Cuius ueri sacrificu multiplicia uariaq signa erãt
sacuficia prisca iustoꝵ Igitur prima lex uelue pedagogus rudi¬
bus atq carnalibus honimib primum posita ẽ erudiens eos
uel pectare ꝓhibens metu poenę praesentis secda uõ sublinuore
uitae uiã iam cruditis sine interminatione poenae pritis osten.¬

Expanded text:
smatis sacramentum, merito potest appellari. Ipsa quippe suo redemptori smatis sacramentum, merito potest appellari. Ipsa quippe suo redemptori Christo intellectualiter adherens corporeo, si dici fas est, amplexu, veris impletur fecundaturque virtutibus. Cui quasi suae novae nuptae novus sacerdos nova tradidit sacramenta, imposuitque ei onus leve et jugum suave, ut quanti penderet eam intelligeret. Dedit quippe ei pro circumcisione, quae plebem Hebraicam non mediocriter honerabat, sancti baptismatis sacramentum et pro diversorum specie sacrificiorum suum sacrificandum et edendum corpus et sanguinem. Cujus veri sacrificii multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca justorum. Igitur prima lex velut pedagogus rudibus atque carnalibus hominibus primum posita est, erudiens eos vel peccare prohibens metu poenae presentis; secunda vero sublimiorem vitae viam jam eruditis sine interminatione poenae presentis osten
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitã. Demuni uo surgens a mortius milit de cęlo spiritu
lanctum suis apostolis in hierulale constitutis qui eis omniũ
relerauit mysteria scripturaꝵ et attulit notitiã diuersaꝵ ln¬
guaꝵ. Indeq dispersi sunt suꝑ faciem uniuerlae terrę tupti¬
Rantes ubiq in noĩe patris et filii & spiritus saucti. Tunc ad¬
impletum ẽ quod scriptũ est. Ex syon exibit lex: et uerbũ dñ
de hicrusale Inde a procedens uerbũ domini per totũ emaua¬
uit mundu et extimne coepit in te̾ris acdificari turris non ex
lapidibus ac cementis sed ex diuersis populis & lingus cuus
cacumen penetrat celum. Quae turis syon spiritaliter appellas
quod speculatio interpretat᷑. Speculitur .a. futuri seculi mignic̃
bonuni quod preparauit deus diligentib se. Haec etiã dei sponsa
propter uniuersa quam ei quottidie parit filioꝵ sebolem perbapti¬

Expanded text:
ad vitam. Demum vero surgens a mortuis, misit de coelo Spiritum ad vitam. Demum vero surgens a mortuis, misit de coelo Spiritum sanctum suis apostolis in Jerusalem constitutis, qui eis omnium reseravit misteria Scripturarum et attulit notitiam diversarum linguarum. Indeque dispersi sunt super faciem universae terrae baptizantes ubique in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Tunc adimpletum est quod scriptum est: Ex Syon exibit lex et verbum Domini de Jerusalem . Inde enim procedens verbum Domini per totum emanavit mundum, et ex tunc coepit in terris aedificari turris, non ex lapidibus ac cementis, sed e diversis populis et linguis, cujus cacumen penetrat coelum. Quae turris Syon spiritaliter appellatur, quod speculatio interpretatur; speculatur enim futuri seculi magnum bonum, quod preparavit Deus diligentibus se. Haec etiam Dei sponsa, propter numerosam quam ei quotidie parit filiorum sobolem per bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ret Christus qui interiorẽ sensum legis ciusdem ecclesis suę
data sancti sp̃us gratia reseraret. hac ip̃a etiani xtate construxit
idem Moyses deo in heremo tabernaculũ quod uniuersale pre¬
lentis lęcrili signiticat eccleliam et archã testamenti ꝑ quam
Christus designabat᷑ in quo simt omẽs sapientiae duunę thela¬
uri repositi. Et candelabrũ per qđ sancta prędicatio quae iter
lucis euntib ad uitã ostendit exprimitur. et mensa per quam
lancta significat᷑ scriptura: et alia multa in quib expressit n¬
nus alta p̾sentis ecclesię latramenta. Quinta deniq mundi
aetate Salonion rex pacificus templum illud nobilissimũ in hie¬
rusalem extruxit in quo etiã non iulla imago rei futurę prae¬
cessit. Sexta uõ aetate mundi Christus dei & hominis mediator
contrariam cius morte instrumentũ fieret per qđ tr insiretur

Expanded text:
ret Christus, qui interiorem sensum legis ejusdem Ecclesiae suae, ret Christus, qui interiorem sensum legis ejusdem Ecclesiae suae, data sancti Spiritus gratia, reseraret. Hac ipsa etiam aetate construxit idem Moyses Domino in heremo tabernaculum, quod universalem presentis seculi significabat Ecclesiam, et archam testamenti, per quam Christus designabatur, in quo sunt omnes sapientiae divinae thesauri repositi, et candelabrum, per quod sancta predicatio, quae iter lucis euntibus ad vitam ostendit, exprimitur, et mensam, per quam sancta significatur Scriptura, et alia multa, in quibus expressit nimis alta presentis Ecclesiae sacramenta. Quinta denique mundi aetate Salomon rex pacificus templum illud nobilissimum in Jerusalem extruxit, in quo etiam nonnulla imago rei futurae precessit. Sexta quoque mundi aetate Christus Dei et hominis mediator tat esse contrariam, ejus morte instrumentum fieret per quod transiretur
Abbreviated transcription (Latin):
cuutates duas merito possumus appellare quaꝵ una cuuta¬
tum praedestinata ẽ regnare cũ deo: et altera perire cũ dia¬
bolo. tertia tñ mundi ętate cum iã omnes gentes per orbe
distusae beneficioꝵ dei & suae conditionis oblitę insensibiles
pio eo colerent creaturas. ellegit deus Abraã uirum sanctum
cuus exemplo mundũ ad agnitionẽ sui conuerteret. et ab
ororis precipitio liberaret. Cui etiã circuncisionis notã inposut
quod nostrȩ regenerationis signũ fuit. qua post cõmunem car¬
nis generationẽ qua sęculo nascimur deo regnaniur per aquã
et spiritũ sanctum. Quarta uõ mundi ętate idem deus &
dominus per ignẽ Moysi de rubo primum loquutus ẽ: ut.
educeret isracliticũ populum de egypto ac demũ quadraginta
diebus ac noctib ipsius iteꝵ tentus alloꝗo scriptam in tabulis
legem meruit susciꝑe qua ide dei populus frueret᷑ donec ueni¬

Expanded text:
civitates duas merito possumus appellare; quarum una civitacivitates duas merito possumus appellare; quarum una civitatum predestinata est regnare cum Deo, et altera perire cum diabolo: tercia tamen mundi aetate, cum jam omnes gentes per orbem diffusae, beneficiorum Dei et suae conditionis oblitae, insensibiles pro eo colerent creaturas, elegit Deus Abraham virum sanctum, cujus exemplo mundum ad agnitionem sui converteret et ab erroris precipicio liberaret; cui etiam circumcisionis notam imposuit, quod nostrae regenerationis signum fuit; qua post communem carnis generationem, quia seculo nascimur, Deo regeneramur per aquam et Spiritum sanctum. Quarta vero mundi aetate idem Deus et Dominus per ignem Moysi de rubo primum locutus est, ut educeret Israeliticum populum de Aegypto, ac demum 40 diebus ac noctibus ipsius iterum tentus alloquio scriptam in tabulis legem meruit suscipere; qua idem Dei populus frueretur, donec veni
Abbreviated transcription (Latin):
nium. Multa etiã alia suꝑ his erant dicenda. sed ꝗa liber
iste ninus extendit᷑ ratio moderationis exigit ut iani
termiuetur
Fmit liber primus. Incipit prologus libri secundi
BITUR QUONIAM IOCUNDUMEST
sapienti sacras histoxias nosce quaꝵ sola suꝑfia¬
es solet ab hũanis mentibus nebulas erroris
abigere. et eas ad imaginẽ ueritatis adducere
turabo nunc uixta historię textum legentibus
otificare. quomodo ꝓcessit in niundo recta en¬
ditio fidei per quosda gradus & articulos aetatum ac ten¬
poꝵ. et quom̃o uetus testamentũ euangelicis ministe auit.
principus in prefiguratione diuinoꝵ sacramentoꝵ sicut uiri¬
lem etatem solet etas puerilis prȩcedere. Igitur qͣuis ab ipsa
mundi origine in tota mundi latitudine non nisi duas soce¬
taites hominũ comperimus extitisse: cum tot tanteq gentes
per eunde orbem diuersis ritib moribus uiuentes multipli¬
a linguaꝵ armoꝵ uestrumiq sint uarietate distincte. quas¬

Expanded text:
. Multa etiam alia super his erant dicenda; sed quia liber iste nimis extenditur, ratio moderationis exigit ut jam terminetur. Explicit liber primus. INCIPIT PROLOGUS LIBRI SECUNDI. Igitur quoniam jocundum est sapienti sacras historias nosse, quarum sola superficies solet ab humanis mentibus nebulas erroris abigere et eas ad imaginem veritatis adducere, curabo nunc juxta historiae textum legentibus notificare, quomodo processit in mundo recta eruditio fidei per quosdam gradus et articulos aetatum ac temporum, et quomodo Vetus Testamentum evangelicis ministravit principiis in prefiguratione divinorum sacramentorum, sicut virilem aetatem solet aetas puerilis precedere. Sed quamvis ab ipsa mundi origine in tota mundi latitudine nonnisi duas societates hominum comperimus extitisse, per terrarum orbem diuersis ritibus moribusque uiuentes multiplici linguarum armorum uestium sint uarietate distincta
Abbreviated transcription (Latin):
di apparatu referta inuenientes procumbunt qͥi ad epulas inuitati
obtruncintur. Thanuris aũe filio cũ exercitu aniisso: dolorem ho¬
miulatur ergo diffidentiã desperatione cladis illatę: et hoste uc¬
toria superbũ ad se cuocat. Sicq in conualle insidus compositis
ducenta persaꝵ milia subita irruptione deleuit: Quibus patra
tis Cyri caput iussit amputiri. et in utrẽ humano sangiune
plenim nnfẽri. ita inqeus. Satia te languine quẽ sitisti. Deniq¬
facientibus hostib legitimani pugnę potestateni metuens ne in¬
terrupto hystri ponte reditus sibi includeret: amissis octoginta
nulibus hominũ trepidus refugit. hanc tantam iacturã intte¬

Expanded text:
andi apparatu referta invenientes procumbunt, quasi ad epulas invitati. obtruncmulavit diffidentiam desperatione cladis illatae, et hostem victoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, jussit Cyri caput amputari, et in utrem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine, quem sitisti. Refacientibus hostibus pugnae potestatem metuens, ne interrupto ponte Histri reditus sibi intercluderetur, amissis LXXX milibus hominum trepidus refugit;quae iactura
Abbreviated transcription (Latin):
guant. Semper aue in extraneos aue in domesticos motus in¬
queti. Natura taciti ad faciendũ ꝗͣ ad dicendũ promptiores
Proinde scelera ut aduersa silentio tegunt. principibus metu nõ
pudore parent. In libidinẽ proiecti uxoꝵ dulcedine uariae¬
libidines. Singuli plures hñt. Nulla delicta adulterio gra¬
uiuis iundicant: Quamobrẽ foeminis non uixoꝵ conuuuia

Expanded text:
signant. Semper aut in externos aut in domesticos motus inquieti, natura taciti, ad faciendum quam ad dicendum promptiores; proinde secunda adversaque silentio tegunt. Principibus metu, non pudore parent. In libidinem proiecti, in libidinis singuli plures habent, nec ulla delicta adulterio gravius vindicant. Quamobrem feminis non convivia