comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ingenti ouin gloria: Si quod magis & opto & ppero porculsi metu
atq exanimati lengius fugamr capessent. aut inprinna fliga
opprnnentur: cum maiori gloria et gratia erih sotii predarꝵ
participesq uictorię Quare agite quod beneuertat &¬
meum consilium & me ducem̃ sequaminiihee locutus
pergit. Alii screderes non inuitatos sed imperatos . uno
omnes animo sequuntur. Ille autecedebat finigens specu¬
latoris offitio: atq illis qui erant in iuigo se ostendens. Non
enim. ea nocte presolicitudine illi somnum̃ cȩperant: miraban¬
tur tamen quid rei futurum esset: Et iam dilucalum erat
Cum adexitum supinę uallis quȩ ad hostes ferebat. cernen¬
tibus sociis creciter duo stadia ab hostibus uentum est. Ibi tube
cornuaq cecinere bellum. Et socq iam dudum dolo percepto
ommes strictis gladiis reddito clamore decurrunt semiso¬
mnos liconitosq inuadunt. Illi duplici clamore et clan¬

Expanded text:
et ingenti cum gloria. 10 Si, quod magis et opto et spero, perculsi metu et ingenti cum gloria. 10 Si, quod magis et opto et spero, perculsi metu atque exanimati longius fugam capessent aut in prima fuga opprimentur, cum maiori gloria e gratia erimus socii predarum participesque victorie. Quare agite quod bene vertat et meum consilium et me ducem sequamini.» 11 Hec locutus, pergit; alii, crederes non invitatos sed imperatos, uno omnes animo sequuntur. Ille antecedebat fungens speculatoris officio, atque illis qui erant in iugo se ostendens. Non enim ea nocte pre solicitudine illi somnum ceperant, mirabantur tamen quid rei futurum esset. Et iam diluculum erat, cum ad exitum supine vallis que ad hostes ferebat, cernentibus sociis, circiter duo stadia ab hostibus, ventum est. Ibi tube cornuaque cecinere bellicum. Et socii iandudum dolo percepto, omnes strictis gladiis, reddito clamore decurrunt, semisomnos attonitosque invadunt. 12 Illi duplici clamore et clan
Abbreviated transcription (Latin):
delo & ipẽ auxilium ab imperatore nnssum uenire similists
quipe neceses coget omma aio cre pesapia cuest set cuitut
Qua noua audatia fidem faciente has tubas ee aduementium so¬
tiorum: illi ut spero terga dabunt/ aut certe nr̃os abire ꝑmittẽt
petrose recipientes intutum. Neq uero strenuos uiros esse
hos existimare debetis: & si uos fugauerunt. Ciuus rei hatt
docimenta habeo. ꝙ soli omnium tanq̃ minime strenuii in
urbe relicti sunt ꝙ nisi noctu uos nisi incautos doriie¬
tesq inuadere ausi non sunt. Aut certe reliquię sunt profli¬
gati exercitus. Nanq heri propius solis occasum riior. đuic¬
toria imperatoris donu maximus erat ꝙ iam istos si de
numero illorum non sunt rescisse oportet. Utroris tñ mõ
tales sunt quibus ꝑaruus terror maxnnum metu ĩcutiat
quod si tantum ad descensum nostrorum summouebrintur
ciues nostros a pernitie eripuerius nullo nr̃o cum pericło

Expanded text:
dolo et ipsi auxilium ab imperatore missum venire simulantes, dolo et ipsi auxilium ab imperatore missum venire simulantes, quippe necessitas coget omnia audere precipiti cursu ferentur, qua nova audacia fidem faciente has tubas esse advenientium sociorum. 9 Illi, ut spero, terga dabunt, aut certe nostros abire permittent retro se recipientes in tutum. Neque vero strenuos viros esse hos existimare debetis, etsi vos fugaverunt. Cuius rei hec documenta habeo quia soli omnium tanquam minime strenui in urbe relicti sunt, quia nisi noctu vos nisi incautos dormientesque invadere ausi non sunt. Aut certe reliquie sunt profligati exercitus. Nanque heri propius solis occasum rumor de victori, imperatoris domi maximus erat, quod iam istos, si de numero illorum non sunt, rescisse oportet. Utrovis tamen modo tales sunt, quibus parvus terror maximum metum incutiat. Quod si tantum ad descensum nostrorum summovebuntur cives nostros a pernicie eripuerimus, nullo nostro cum periculo
Abbreviated transcription (Latin):
amito oblunas fit trecentis ils cognitaq ex apetu eorim
sortuna pautis rem gestam docetie hortante ecodemt
secum fesaato rediret/ ipe e contrario ut secum potuis irent
puius modi oratione persuasit ¶ Audite queso amiti panta
nani xeua uobis henestam ut spero atꝗͥ utilem proporiami
quam eligatis licet si placuerit Socis uc ciuibus nostcis inbril
deliqui qt ut audio quin aut fame labsumantur authostr se
deaant e hoe dete nrentum quantum sit: ip̃i uidctio quibus si
operimon fermnus eumi lceat mortis eorum aut sebuituta
sin fermins uite libertatis ue auctores erimus. At qao modito
senee copeni licẽt : codem quo patcem meuni simhencaste
bais tulisse exipõ sepe audlu quod referre temporis angustiȩ
nort uideri pessimus. Et dumm unitim erimus ab ca parte ques
ael castra fert: tubȩ heq cornua bellicum canent sine Ulo
ureo elamore ne pautitas fertasse prodatire. Nostri ⁊ntelleto

Expanded text:
amico obvius fit trecentis illis cognitaque ex aspectu eorum amico obvius fit trecentis illis cognitaque ex aspectu eorum fortuna, paucis rem gestam docetur, hortantes eosdem ut secum festinato rediret, ipse e contrario ut secum potius irent, huiusmodi oratione persuasit. 7 «Audite queso, amici, pauca. Nam rem vobis honestam, ut spero, atque utilem proponam, quam eligatis, licet si placuerit. Sociis ac civibus nostris nihil reliqui est, ut audio, quin aut fame absumantur, aut hosti se dedant. Hoc detrimentum quantum sit ipsi videtis. Quibus si opem non ferimus cum liceat, mortis eorum aut servitutis, sin ferimus, vite libertatis ve auctores erimus. At quomodo ferre opem licet? Eodem quo patrem meum simili in casu sociis tulisse ex ipso sepe audivi. Quod referre temporis angustie non videri possimus et dum vicini erimus, ab ea parte que ad castra fert, tube atque cornua bellicum canent sine ullo nostro clamore, ne paucitas fortasse prodatur. Nostri intellecto
Abbreviated transcription (Latin):
audem cum fremituis hostium ac tumultum ab altera parte
misceri cepiss&: & cum is mula alii ad trecentos numero
inftenatis protimus equis fugam intenderunt. benefitio q
rcoeos elapsi sunt : sz aliorsum ꝗ̃ inpatriami uersas. uerum cus
equos enedia ac labore confetos & prgsertim noctirno iono toq
itimnere adigere y ixpossent delunerint in colle quo dnotoq
equis in prato ut quie scerent pasterentq allioats. quibus
detertia uigilia receptis conscensisq ubi longo ambini mõtẽ
gotiarissends obutum habent quendam nonimis pettim men¬
fau ꝙ edifiderent etati secum educere recusautramt ecm aom
tartieliam non toseraris adolestens atq rta plenus insequenri
nocte adhuc intempesta cum aliquot equitibus prȩdatimꝰ demo
exressos est afirmans se faturum periculum anilla inetare
urco esse quicum ad montem ubi contiues obsidetantur
appropiquantt iam iam proprȩdatore futurus ꝓtedal aiarr

Expanded text:
autem, cum fremitus hostium ac tumultum ab altera parte autem, cum fremitus hostium ac tumultum ab altera parte misceri cepisset, et cum iis multi alii ad trecentos numero infrenatis protinus equis fugam intenderunt, beneficioque noctis elapsi sunt, sed aliorsum quam in patriam versus. Verum cum equos inedia ac labore confectos et presertim nocturno ignotoque itinere adigere vix possent, delituerunt in colle quodam, equis in prato ut quiescerent pascerentque alligatis; quibus de tertia vigilia receptis conscensisque, ubi longo ambitu montem circuissent, obvium habent quendam nomine Petrum Men, seu quia diffiderent etati, secum educere recusaverant. 6 Eam contumeliam non tolerans adolescens atque ira plenus, insequenti nocte, adhuc intempesta, cum aliquot equitibus predatum domo egressus est, affirmans se facturum periculum an illa in etate vir esset. Qui cum ad montem ubi concives obsidebantur appropinquaret, iam iam pro predatore futurus preda Deo
Abbreviated transcription (Latin):
raptim armis sumptis adqumnq milia petlitum qungentosq
equites hostem uestigus insequuntur ifessosq & adradicem
montis stratos partimu dorrmientes sub nodtem nanciscit
incautos aggraliuntur non paucos trutidant. Ceteri senri¬
somni qua ciuq proximum est diffuguint. fere duormlia
inmontem ascendunt a quo nusꝗ̃ insi eadem uia destensus
esset. hostes quia et ip̃i et equi de uia fessierant cum illuc
cursu uenissent satius putarunt diferre per noctis tempris
expugnare eos qui iugum montis ascenderant. cum p̾serti
sme pugna sese deditltros crederent. aut si hos uellent onnt¬
tere greges abactos non sine per noctem pascere: sed defatigatos
ad nouum laborem impellere non erat ratio. Sicq dispositis
qui obsessos & qui pecora inpasciuis distributa custodiant cibũ
quem poterant. dunde qulete capunt: lucemq expeditĩt
tunc quid consilii inieundum sit deliberaturi. Tubitines

Expanded text:
raptim armis sumptis, ad quinque milia peditum quingentosque raptim armis sumptis, ad quinque milia peditum quingentosque equites hostem vestigiis insequuntur, fessosque et ad radicem montis stratos, partimque dormientes sub noctem nanciscuntur, incautos aggrediuntur, non paucos trucidant. Ceteri semisomni qua cuique proximum est diffugiunt; fere duo milia in montem ascendunt, a quo nusquam nisi eadem via descensus esset. 4 Hostes quia et ipsi et equi de via fessi erant, cum illuc cursu venissent, satius putarunt differre per noctis tempus expugnare eos qui iugum montis ascenderant, cum presertim sine pugna sese dedituros crederent, aut si hos vellent omittere, greges abactos non sinere per noctem pascere, sed defatigatos ad novum laborem impellere non erat ratio. Sicque dispositis qui obsessos et qui pecora in pascuis distributa custodiant, cibum quem poterant, deinde quietem capiunt lucemque expectant, tunc quid consilii ineundum sit deliberaturi. 5 Tubicines
Abbreviated transcription (Latin):
non modo bellatores: sed omnes qui ꝑ ȩtatem arma ferre possent etiã
freminas granatenses isse in expeditionem constituunt in illoru
agrin facere incursionem et a muris usq prȩdas abigere. Nunꝗ̃
enim se tantum occasionem nec habuisse neo habituros. Itaq lȩti
alacresq proficiscuntur/ Res prno prospere ire nemines pręda¬
toribus obiuam cum armis se ferre bident pastores et eo prima
raros ad primum incursum diffugere: pecora relinquere/
unimi salutis suȩ auxillum ponerẽ inarduis muresq subeii¬
dis. Sic hesternã calamitas. Nam priche profligati fuerantꝰ/ oẽs
perterresecerat. Ita securius ingentem prȩdam cogunt: abigũtq
retro qua uenerant. Reautem palam facta inurbe ꝑeos grii
euastrant & ipi granatenses e trreribus prospiciunt prȩdbnes
et quia indiuersam a castris uiam abibant non eẽ deuumero
uictorum comectura colligunt: sed simennos ꝑ occasionem ad
prȩdandum solicitatos. gtur ne fintimis quoq ludiprio essent

Expanded text:
non modo bellatores, sed omnes qui per etatem arma ferre possent, etiam feminas Granatenses isse in expeditionem, constituunt in illorum agrum facere incursionem et a muris usque predas abigere. Nunquam enim se tantam occasionem nec habuisse nec habituros; itaque leti alacresque proficiscuntur. Res primo prospere ire, neminem predatoribus obviam cum armis se ferre vident, pastores et eos raros ad primum incursum diffugere, pecora relinquere, unum salutis sue auxilium ponere in arduis murisque subeundis. Sic hesterna calamitas, nam pridie profligati fuerant, omnes perterre fecerat; itaque nostri ingentem predam cogunt abiguntque retro qua venerant. 3 Re autem palam facta in urbe per eos qui evaserant, et ipsi Granatenses e turribus prospiciunt predones et quia in diversam a castris viam abibant, non esse de numero victorum coniectura colligunt, sed finitimos per occasionem ad predandum solicitatos. Igitur ne finitimisquoque ludibrio essent,
Abbreviated transcription (Latin):
Riberisq teliduceret iocimdiore. Rex ante & si inultis
eationitus aduersabatur. ꝙ denesfens ꝙ inutili corpor
ꝓ egrotus ete lamen uit potissimum obiiciebat nõ eẽ opo coiugio
qui natomior ad succosionem q̃ qui postanas aeteioti es corot¬

Expanded text:
liberisque traduceret iocundiorem. Rex autem, etsi multis liberisque traduceret iocundiorem. Rex autem, etsi multis rationibus adversabatur, quia senescens, quia inutili corpore, quia egrotus esset, tamen ut potissimum obiiciebat non esse opus coniugio, qui maturior ad succ
Abbreviated transcription (Latin):
eratꝰ ꝗ̃ habitu corporis obesi nimiu ac prępiniquis et ue¬
terno grauestentis Accedebat his et ȩtatis et corporis ⁊n¬
comitiodis quartana malum impͥmis gaudio lȩtitiaq cu-¬
randum. Sit affecto nuntius de morte fiii affertur.Ix
quo quantus patrem meror dolorq quanta item pertirebatio
popuilos peruaserit: sibi quisq natura et experimento duce
subuicere potest. Onmium tumen cogitatiõ at sermo erat. quis¬
nam regi futurus heres destinaretur Cat ii qui apud regem
amplissum erant partim illius beniuolentia partim ut sue
ipõtum podentiȩ consulerent quo tales apud filium qualles
apud patrem forent & forsitari tutores relinquerentur nõ
ita multo post exequias suadent ut prno quoq tempore ca¬
piat uxorem: Nam olim iam Regma decesserat quę fuer ar
Comes limę: Consulendum enim regnio: consuleridum regio
peneri consulendum etiam reliquę ȩtati quam cum uxote

Expanded text:
erat, quam habitu corporis, obesi nimium ac prepinguis et veerat, quam habitu corporis, obesi nimium ac prepinguis et veterno gravescentis. 3 Accedebat his et etatis et corporis incommodis quartana, malum in primis gaudio letitiaque curandum. Sic affecto, nuntius de morte filii affertur. Ex quo quantus patrem meror dolorque, quanta item perturbatio populos pervaserit, sibi quisque natura et experimento duce subiicere potest. Omnium tamen cogitatio ac sermo erat, quisnam regi futurus heres destinaretur. 4 At ii qui apud regem amplissimi erant, partim illius benivolentia, partim ut sue ipsorum potentie consulerent, quo tales apud filium quales apud patrem forent, et forsitan tutores relinquerentur, non ita multo post exequias suadent ut primoquoque tempore capiat uxorem. Nam olim iam regina decesserat, que fuerat comes Lune: consulendum enim regno, consulendum regio generi, consulendum etiam relique etati, quam cum uxore
Abbreviated transcription (Latin):
Sremi geutsitatam ab ortu denmin decmus aquollerom hina
DC ANNO MARTINUS SICILIE
Rex Martim aragonię Regis filius apud calarĩ
post ingentem de sardis uictoriam receptaq
complura oppida paucis diebus febri extinguitur : febri nõ
contracta ex estiuo tempore que inomni sardinia graue
celum est: quia non dum media estas erat: non aquarum
noxco alitu quia calaris astagnis quę multa sunt in ea
iñsula non admodum infestatur/ non ex intemperie celi
aut contagione quia nemo suorum egrotauit. quo magis
mopinata mors eius tum sibi tum sociis fuit eoq luduosior
utiq in illo & uirtatis flore & ȩtatis Tertium enim &tridesi¬
mnumannum agebat equalis ferdmanco aut anno maior
infelici quodam omine si quidd omma sunt⁊ ante patrez factꝰ
rex: quasi ante patrem uita defuncurus. Nec magis nomine
suo letgendus ꝙ̃ patris cui unicus erat iam senescenti: neq
tam ꝑtate uinum nanq & quinquagnita annos nattulo

Expanded text:
ringentesimum ab ortu domini decimus, a quo vero nunc  I 1 Hoc anno Martinus Sicilie rex, Martini Aragonie regis filius, apud Calarim, post ingentem de Sardis victoriam receptaque complura oppida, paucis diebus febri extinguitur. Febri non contracta ex estivo tempore, quo in omni Sardinia grave celum est, quia nondum media estas erat; non aquarum noxio alitu, quia Calaris a stagnis, que multa sunt in ea insula, non admodum infestatur; non ex intemperie celi aut contagione, quia nemo suorum egrotavit. Quo magis inopinata mors eius tum sibi tum sociis fuit eoque luctuosior, utique in illo et virtutis flore et etatis. 2 Tertium enim et tricesimum annum agebat, equalis Ferdinando aut anno maior, infelici quodam omine, siquid omina sunt, ante patrem factus rex, quasi ante patrem vita defuncturus. Nec magis nomine suo lugendus quam patris, cui unicus erat, iam senescenti, neque tam etate, unum nanque et quinquaginta annos natus
Abbreviated transcription (Latin):
nuim: cui laus: cui religio curȩ erit. Non tanta res hic quãta
inacie nper agebatur/ agitur. Sed ob famam: ob i ndictamso¬
ciorum obsatisfationem iracundiȩ prope dixerim maior alio bello
ad expugnandum Setemilium uenitnas infecto negotio re¬
cessimũs. Nuunc ad expugnaudam anthicheram uemimus. quã
si tiuod herret amimus ꝑtligua uix audet fari nõ gepuguadĩ
quid mi meto meçctio uiet non iustores distedemus : Auferte ig
tenitumi dedecus c̃ nebio a patoia a aine et quod preibutro⁊ eꝰ¬

Expanded text:
num, cui laus, cui religio cure erit. Non tanta res hic, quanta num, cui laus, cui religio cure erit. Non tanta res hic, quanta in acie nuper agebatur, agitur, sed ob famam, ob vindictam sociorum, ob satisfactionem iracundie prope dixerim maior. 6 Alio bello ad expugnandum Setenillium venimus, infecto negocio recessimus. Nunc ad expugnandam Anticheram venimus, quam si, quod horret animus et lingua vix audet fari, non expugnaverimus, quid ni infecto negocio, victi non victores discedemus? 7 Auferte igitur tantum dedecus a
Abbreviated transcription (Latin):
spen destituat: id compcoiset aliud inquo minus fidebamꝯ ut
Uenatos facit qui dispositis per diuersa loca retibus interdum plo
prȩde nancisciturr ubi minus opmabatur: ubi magis sperabat libi
aut minorem spe aut nullam uenationem nactus. Uobis
uero nnc prȩcpites minus fossȩ sunt iam semioppletę suꝑiorib
diebus multisq in locis pontibus stratȩ iam prope ad ip̃os muros
iter est. Unidicate ergo acceptam nuperturepitudmem: reddite
hostibus uicem: ulciscimini socios quos incendium saxa ruina
extmnxit Docete nullo ingenere pugnę uos inferiores istis ẽẽ
pauçiores multo cum essetis: non dolo adorti: non noctu nõ maq̃
belli arte tantum hostium exercitum: qui nos adoriebatur sola
uirtute superastis Nirue pauçiores eorunde suꝑare nequibitis :
hic uidebitur ille uester ardor quem multis incertaminib ra
ostendistis: hic operam suam is nauabit: cui dux: cui n hispa¬

Expanded text:
spem destituat, id compenset aliud in quo minus fidebamus: ut spem destituat, id compenset aliud in quo minus fidebamus: ut venator facit, qui dispositis per diversa loca retibus interdum plus prede nanciscitur ubi minus opinabatur; ubi magis sperabat, ibi aut minorem spe, aut nullam venationem nactus. 4 Vobis vero nunc minus precipites fosse sunt, iam semiopplete superioribus diebus, multisque in locis pontibus strate, iam prope ad ipsos muros iter est. Vindicate ergo acceptam nuper turpitudinem, reddite hostibus vicem, ulciscimini socios, quos incendium, saxa, ruina extinxit. Docete nullo in genere pugne vos inferiores istis esse. Pauciores multo cum essetis, non dolo adorti, non noctu, non magna belli arte, tantum hostium exercitum qui nos adoriebatur, sola virtute superastis, nunc pauciores eorundem superare nequibitis? 5 Hic videbitur ille vester ardor, quem multis in certaminibus iam ostendistis; hic operam suam is navabit, cui dux, cui nomen hispa
Abbreviated transcription (Latin):
saexa qus superne derecta perscalam deuolucrentiro. Deauo
dra cuui tezo producenda maiina foret hotadis teitia dg̃uo
satis est ut ip̃i uidetis. quod reliquum est non nisi in ura manu po¬
itum est . Neq uero tantum inturri spemponimꝰ quanꝗͣ ĩ ea ma¬¬
ennam aliter non nisi qui per hane ascensuri sunt alibquerer
Sed ab onini parte uebs capi potest. cum uudiq oppugnat ur.
dum experi scalas muris adniouebunt. dinir portas alu̾mue locũ
subruent. si illuc recurret hostis minus negotii iis qui ĩ machinis
sunt exhibebitur: Si aduersus hos uebementiis pagnabitur fa¬
cilior aliis ad ingrediendam urbem erit occasioͦ dic uniuersi
nintuo auxilio eritis: & forte qua minime speramus/ ut alii
scimus euenisse expugnatio incipiet. Raro eodem euentu res
sequiture ad quem consilia direximꝯ. Ideo omnia in ip̃a rerum
administratione sunt exploranda ut siquid inquo fidebamus

Expanded text:
saxa, que superne deiecta per scalam devolverentur. 2 Octavo saxa, que superne deiecta per scalam devolverentur. 2 Octavo die cum iterum producenda machina foret, hora diei tertia, dum satis est, ut ipsi videtis. Quod reliquum est, non nisi in vestra manu positum est. Neque vero tantum in turri spem ponimus, quanquam in ea maximam – aliter non nisi qui per hanc ascensuri sunt alloquerer – ; sed ab omni parte urbs capi potest, cum undique oppugnatur, dum ceteri scalas muris admovebunt, dum portas, alium ve locum subruent; si illuc recurret hostis minus negocii iis, qui in machinis sunt, exhibebitur; si adversus hos vehementius pugnabitur, facilior aliis ad ingrediendam urbem erit occasio. 3 Sic universi mutuo auxilio eritis et forte qua minime speramus, ut aliquando scimus evenisse, expugnatio incipiet. Raro eodem eventu res sequitur ad quem consilia direximus. Ideo omnia in ipsa rerum administratione sunt exploranda ut, siquid in quo fidebamus
Abbreviated transcription (Latin):
sebmuris eadauera receperiu̾it etq cum exteris hono rifice
sopiutao suuit ipso dice coritante simeris pompanori et sit
er nrei endi alias prestantes tub uero eo tempore obin¬
sloptam oulom iaagnitudinem deleti quo ssi posti pereio ac¬
ceptaren calanaitatem copiȩ illȩ non antea sabsidio erbis
potaasssent haued sero ar dia suos a suscepta persuasione reuocart
potun set non ese futale Anticheram ut detanilum e xouotia¬
bilem neis nenesse frustra tentata aque suaptrut e pugna¬
bacobis. t copiquals stetuma aut peror in acde contra tot bar¬
barorbin copias timecetur nue uictorie supeuie tim diere
sos saceumbitẽ ammno nonsmebant & ulito quidano a bodiez
recuauuis sencienteo inapiebant Adhȩc hortos abi ipesator¬
elefuetis habitius & cebortatio ac premiorum pollaripott
debari paucos intr̃ã dies stala ⁊efectu est &e atiuersts tncen¬
dinpprntabi dlata qubus seala subseruda erat coriis ccassiõit
posta i anua que intemtore posset aperiri clauidip̃ contrer

Expanded text:
 cum ceteris honorifice sepulta sunt, ipso duce comitante funeris pompam.10 Erant enim viri cum alias prestantes, tum vero eo tempore ob insignem animi magnitudinem delecti. Quod si post hanc acceptam calamitatem copie ille non antea subsidio urbis venissent, haud scio an dux suos a suscepta persuasione revocare potuisset, non esse fatale, Anticheram ut Setenilium expugnabilem nostris non esse; frustra temptata aque suptractione, cuniculis, turri, qualis fortuna aut peior in acie contra tot barbarorum copias timeretur. 11 Nunc victorie superiorum dierum eos succumbere animo non sinebant, et ultro quidam alios timidius sentientes increpabant. Ad hec honos ab imperatore defunctis habitus et exhortatio ac premiorum pollicitatio erigebat. XVII 1 Paucos intra dies scala refecta est et adversus incendium tabulata, quibus scala substructa erat coriis crassioribuposita ianua, que in tempore posset aperiri claudique contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunuim illud foramen erumperet: quod incendium an¬
gusto exitu ratulatũ globosq flãmarum longe lateq ac
siresum spargens insealam pontemq turbinem suui fert
Et eos qui insiscebant non modo ardore uexat. sel
etiam superantibtus plamnus prospectu pruãt. Ibi triste
spestieuuati alpor hnpbat milites pñn ardore aniburecentur & ne
cedepmduoo eat nlahȩc oppidam pester oxtota anissilba llpides
bombardarurn qrc̃soe quoo ox omim urbe colletori sitia tahi sis¬
mesranst eliuoluebant cum magna strage eoruum qitiruta sb
insistebant. Sed protinus ccquito pestus oennc na rastasta
at es mpeno:estheri eui ad motus serat recedit: nani senuoscu¬
latus e xeussus est atqi aleera parte sese def̧ seent ⁊ oni sanosq
iccendum ae lapides axnis non riiinam decitantes se¬

Expanded text:
unum illud foramen erumperet; quod incendium anunum illud foramen erumperet; quod incendium angusto exitu iaculatum globosque flamarum longe lateque ac sursum spargens, in scalam pontemque turbinem suum fert; et eos qui insistebant, non modo ardore vexat, sed etiam superantibus flamis ac fumo prospectu privat. 8 Ibi triste spectaculum cum limphati milites presenti ardore amburerentur et, ne redeundum esset. Ad hec oppidani preter cetera missilia, lapides bombardarum nostrarum, quos ex omni urbe collectos, in turrim subvexerant, devolvebant cum magna strage eorum qui in scala insistebant. 9 Sed protinus, cognito periculo, machina retracta est et, cum pons a turri, cui admotus erat, recedit, iam semustulatus excussus est atque altera parte sese deflexit nonnullosque incendium ac lapides, armis non ruinam devitantes, de
Abbreviated transcription (Latin):
inipsam deiedum non propter machinȩ comoditaterr
quȩ hanc fossam non erat transitura sed quo pedites pro¬
currere. ad succendendas portas possent ¶lertioꝙͣ hot fac¬
tum est die imperator sub exortum antorȩ signa canere
imperat et omnes i narmis esse ut die intipiente urbe
quo ciuq loco prȩceptum est corona engant qua hora
ipe equo uectus apparatum telorum inste ientorumq
ael implendas uingendas ue pontibus fossas scalas: dolabras
aliaq hriismodi reccgnoseit: milites tume omnnes: ninc
nominatim aliques adhortatur admonetq uirtutis. hos
antur bombardas ictus enittere ne siquid propugnaru-¬
lorum discrisseruit hosti spatium sit ad reficiendum Sub
hee machine promotȩ sunt usq ad labrum tertiȩ fosse: et
duni scala iam iam demisso ponte tactura cacumen hostilis
turris eset. oppidani ignem turri fuę immittunt. cę¬
teraq spiracula obstruunt ut omne incendurra

Expanded text:
in ipsam deiectum, non propter machine commoditatem, in ipsam deiectum, non propter machine commoditatem, que hanc fossam non erat transitura, sed quo pedites procurrere ad succendendas portas possent. 6 Tertio quam hoc factum est die, imperator sub exortum aurore signa canere imperat et omnes in armis esse, ut die incipiente urbem, quo cuique loco preceptum est, corona cingant. Qua hora ipse equo vectus, apparatum telorum instrumentorumque ad implendas iungendas ve pontibus fossas, scalas, dolabras aliaque huiusmodi recognoscit; milites nunc omnes, nunc nominatim aliquos adhortatur admonetque virtutis. Hos bombardas ictus emittere ne, siquid propugnaculorum discusserint, hosti spatium sit ad reficiendum. 7 Sub hec machine promote sunt usque ad labrum tertie fosse et dum scala, iam iam demisso ponte, tactura cacumen hostilis turris esset, oppidani ignem turri sue immittunt ceteraque spiracula obstruunt, ut omne incendium per
Abbreviated transcription (Latin):
oppidaii qui tsm gt ider mucos culiui traio centoniõ
steagrls s euleatus adͥ medium usq contextennist adneesuis
egctas bombardas q nime etiam propuonacula cencabsiat
pouentes oppidlan q̃ ineceultis hinc ino sihis costet sepũt
tac totam id quel uacui erat sparto stuppa clnato et calic uãt
fiale uis cotripit ceplent lac uefartiunttelesto e am
instar fenestelle paulum infra turris coronam. unde eru¬
mpens incendium scalam nostram sese porrigentem com¬
prehenderet Et successit astutia: si succedere est ad modicũ
tempus fauere fortimam quo grauius riresus affligat
Imperator primum iubet quanta erat la citudo machinaꝵ
anfossam quȩ cascris proxima est nam tres erant suuz
aggerem deuolui ligonibus bidentibus. marris: Mox me¬
diam lignis minutioribus adoras usq compleci. Ea
oppidani noctu egressi incendunt. Iusequenti die priluere
ac ruderibus non sine certamine locus idem etero solo eqͦtus
productisq musculis multum de aggeribus tertiȩ fosfer

Expanded text:
Oppidani, qui iam pridem muros ciliciis, storiis, centonibus, stragulis, culcitris ad medium usque contexerant, adversus sagittas bombardasque, nunc etiam propugnacula contabulant, ponentes oppidani, quam in occultis, hunc in modum constituunt ac totum id, quod vacui erat, sparto, stuppa, canabo et aliis que facile ignis corripit, explent ac referciunt; relicto foramine instar fenestelle paulum infra turris coronam, unde erumpens incendium, scalam nostram sese porrigentem, comprehenderet. Et successit astutia, si succedere est ad modicum tempus favere fortunam, quo gravius rursus affligat. 4 Imperator primum iubet quanta erat latitudo machinarum in fossam que castris proxima est nam tres erant suum aggerem devolvi ligonibus, bidentibus, marris; mox mediam lignis minutioribus ad oras usque compleri. Ea oppidani, noctu egressi, incendunt. 5 Insequenti die, pulvere ac ruderibus, non sine certamine, locus idem cetero solo equatus productisque musculis, multum de aggeribus tertie fosse
Abbreviated transcription (Latin):
quod tamen cuuri eomendar e comantur insimla uituim in¬
cireeins quti qruia caballerius a caballo anter quasa nis a¬
eitatem baus seri ⁊ esoriudantes pro co equite qu sue stitsũt
atores situt moiles mieondem qlis modo dixi si salter a ceimne
Ians uio  midet rebus nouis te aecomodanda noua nomiiane
prefaitos dune equerios sine reprehensonis metu dicema
pliniunero centum fuerunt iuter primos eius ondis nonell
adruene exafrica. eȩteri indigene qui se apud regeni deuo¬
aorenot nnuor eeuersuos ad compctum illuis iniss precdario
aliquod aeduetlas chriscianos facimis edidisesit aprecloru

Expanded text:
uod tamen cum emendare conantur, in simile vitium incurrunt. Qui quia caballerius a caballo dicitur, quasi rusticitatem hanc soni reformidantes, pro eo equitem substituunt. auctores, sicut miles in eandem quam modo dixi, si aliter accipimus quis non videt rebus novis esse accommodanda nova nomina, ut prefatos. Nunc equerios sine reprehensionis metu dicemus. 9 Hi numero centum fuerunt, inter primos eius ordinis nonnulli advene ex Africa, ceteri indigene, qui se apud regem devoverunt, nunquam reversuros ad conspectum illius, nisi preclarum aliquod adversus Christianos f
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i inspectantibus eis dem fentenis alligati sunt. Ideoq iuste ui¬
debandir ut uincirentur non truadarentur orare. quod ẽt
impetrauerunt: posteaq̃ iusticia suȩ causȩ innotuit ¶ Duxpro¬
fliglato barbaro exercitu: oppido recepto presidio imposito illme
priis tenebris redit: at prȩeuntib ceras & latera uię passi
tncendentibus. ut qui uagi palantesq persequendis hostibr
abrexant longius ufstigia nanasterentuꝵ incastra petuenit

Expanded text:
ipsi inspectantibus eisdem feminis alligati sunt. Ideoque iuste viipsi inspectantibus eisdem feminis alligati sunt. Ideoque iuste videbantur ut vincirentur, non trucidarentur, orare. Quod etiam impetraverunt, postea quam iusticia sue cause innotuit. 15 Dux profligato barbaro exercitu, oppido recepto, presidio imposito, primis illinc tenebris rediit, ac preeuntibus cereis et latera vie passim incendentibus – ut qui vagi palantesque persequendis hostibus abierant, longius vestigia nanciscerentur – in castra pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
cum omnibus quȩ quisq ferre posset abituros prmiumm se imperata
facturos negalierunt.Deinde ubi tantam manum circumsũdi
piderunt e obtemperaturos dixerunt. quibus responderi fuber
imperator quandoquidem non statim paruerunt se nõ relin¬
quere ei nisi uestimenta. Sinpunctum temporis inpertinatia
perstiterint ne libertatem quidem relicturum nec de nece
etiam fore securos. hoc terrore permoti sedediderunt. oppidum
uero militib ad direptionem concessum¶Tuuc serel data uite
uenia hostibus & quia multum fimiculi apud captuas reptũ erat
quoscunq iam barbarorum capiebant prȩsertim aut latitante
aut asperitate ueprium cutumuentim colligabant postentiũ
miseticordiam et ultro mamis in habitunt eoꝵx gui uinciũ¬
tire componentium. Res mira dictu quibus uintulis alliga¬
tum hostem se tradituros sius femiins promiserant iis unidalis

Expanded text:
cum omnibus que quisque ferre posset abituros, primum se imperata cum omnibus que quisque ferre posset abituros, primum se imperata facturos negaverunt, deinde, ubi tantam manum circunfundi viderunt, se optemperaturos dixerunt. Quibus responderi iubet imperator, quandoquidem non statim paruerunt, se non relinquere eis nisi vestimenta, sin punctum temporis in pertinacia perstiterint, ne libertatem quidem relicturum, nec de nece etiam fore securos. Hoc terrore permoti sese dediderunt, oppidum vero militibus ad direptionem concessum. 14 Tunc semel data vite venia hostibus et quia multum funiculi apud captivas repertum erat, quoscunque iam barbarorum capiebant, presertim aut latitantem aut asperitate veprium circumventum, colligabant, poscentium misericordiam et ultro manus in habitum eorum qui vinciuntur, componentium. Res mira dictu: quibus vinculis alligatum hostem se tradituros suis feminis promiserant, iis vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
uiennt: eo st mrareenecunde sie hominum subdiotanir ꝓetũ
nen pessit Nullas inserintutem acceptius n luli pepercit fenti
nisi mulieribus quȩ cum iniuiã. baim uero intistas etiulꝑ
castra captę sunt. Nam ipõ uictoriȩ cursu castra nondum nui¬
nitionibus cmcta capta direptaq sunt. licet parum plena essẽt
Nec longius illiuc processum est. & ꝙ angustiȩ quȩdam subeinidȩ
erant & ꝙ plurmii incolligendis spoliis ferendisq captuus equis
substiterant. Et ꝙ parum iam ante noctem profici poterat. & la¬
borem innodem multam extrahere in media hostium terra
parum tutum uidebatur. Nam sȩpe occasio rorbenegerendę uiltas
ad sꝑem uictorię inuitat/ et extrema uictoriȩ negligentius ad¬
ministrata calamitatem iuctoribus afferunt ¶a potius quod
dupererat temporis iusum est expugnatiomi dandum coccie op¬
pidi quod infalicibus ip̃is bucce asmi situm est. oppidani ꝗb
denunciatum erat/ nisi se dederent extcema passiro sidederẽt

Expanded text:
nt, eo se immergunt, unde sine hominum subsidio emergere non possint. Nullus in servitutem acceptus, nulli pepercit ferrum nisi mulieribus, que cum in via, tum vero in castris et ultra castra capte sunt, nam ipso victorie cursu, castra nondum munitionibus cincta capta direptaque sunt, licet parum plena essent. 12 Nec longius illinc processum est, et quia angustie quedam subeunde erant, et quia plurimi in colligendis spoliis ferendisque captivis equis substiterant, et quia parum iam ante noctem profici poterat et laborem in noctem multam extrahere in media hostium terra parum tutum videbatur. Nam sepe occasio rei bene gerende victos ad spem victorie invitat et extrema victorie negligentius administrata calamitatem victoribus afferunt. 13 Id potius, quod supererat temporis, visum est expugnationi dandum Coccie oppidi, quod in faucibus ipsis bucce Asini situm est. Oppidani, quibus denuntiatum erat, nisi se dederent, extrema passuros, si dederent,
Abbreviated transcription (Latin):
hemimium moulteuebire qus terga dabat aut pros po uiebet tanut
qucrm nomora ne coloreti s intum ueseimen toto aut ano
quden uor alis ueste aimnicti er ant qrubya uenetat aliosius
cebanbobus distolere  sic ult derupibus ues  tn ehanetntanceu don¬
cubantrs uel põr se doeue cbarto. quor in aliiila hãmo e fon d¬

Expanded text:
hominum multitudine que terga dabat aut prosternebatur, non unum armorum colorem, sed unum vestimentorum aut duos, siquidem non alia veste amicti erant, quam rubra venetave, aut ex ambobus discolore. Multi de rupibus vel a turba arctante deiiciebant
Abbreviated transcription (Latin):
equtes: subande auxilio ueniebant: sediam pedites ad¬
exant Et uterq infans adẽe uidebatur. Alter equitum
alter peditum dohortator Collatoq pede copie pedestres
manus conserebant Et contempta chriscianorum
paucitate Maomethani se inmanib habere udoriã
a lacri uociferacione testabantur ¶nterim accepto et
clamore et nuncio imperator iubet niuiciari iis
ad castra sunt relicto quod satis adpręsiduu esset. cȩ̃¬
teros eatissims ferre suppetras superioritus castas psse
cadem quo onstituerat itmere sed maiore occascone q̃ spe¬
eauera quasi ex occulto inbarharos equites renouato clamor
elatere incurru atemꝙ ipso impetu a uertit & labentib abequo
plirmos infigam cenuertit. Nostri qui modo laboribant addio
eruino instar̃ot ede rtibus misis q a duce ad pedites aitcilio
eqpatibu endem illie fortuna pedestus certan ins feot a prodis¬
cabantur iam pedites tona nosecorum modo equis sco eam

Expanded text:
equites subinde auxilio veniebant, sed iam pedites adequites subinde auxilio veniebant, sed iam pedites aderant et uterque infans adesse videbatur, alter equitum, alter peditum adhortator; collatoque pede copie pedestres, manus conserebant et contempta Christianorum paucitate, Maomettani se in manibus habere victoriam, alacri vociferatione testabantur. 8 Interim accepto et clamore et nuntio, imperator iubet nuntiari iis qui ad castra sunt, relicto quod satis ad presidium esset, ceteros citissime ferre suppetias superioribus castris. Ipse eodem quo constituerat itinere, sed maiore occasione quam speraverat, quasi ex occulto in barbaros equites renovato clamore e latere incurrit aciemque ipso impetu avertit et labentibus ab equo plurimis in fugam convertit. 9 Nostri qui modo laborabant, addito animo, instant cedentibus; missisque a duce ad pedites auxilio equitibus, eadem illic fortuna pedestris certaminis fuit. Proculcabantur iam pedites, non a nostrorum modo equis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
assidue aliis super alios applitantibus Episcopus cum sua manu
promunitionibus acci aumo pugnansi non smnebat quempiã
egredi equitum suorum donec imperator aduenissee aut
iussisset. Sed cum aliquandu mihil auxiliorum neq a duce
neq ab inferioribus castris nitteretur: inhilq ei ptȩciperetũ
sibi perse precipiendum p̾utauit sumptoq e re presenti ari¬
xilio anteꝙ̃ hostrum & numerus & audatia incresteret: con¬
scensis equis receptoq inmedium peditatu utraq porta cum
clamore erumpit. ine autosq ec ddispersos inuadit & ĩpetu
i põ atq impresione loco non nihil mouet miox et propelllt
itiq paulum prelium hęsit & iam prope ȩquo marte dimi¬
cabatur nec diu res christanorum erat futura sapercor
nisi qui in inferioribus castriserant equites cognito pręlio
cum qumq cohortibus superuenissẽt credentes & impera-¬
torei ipsum uersari inpugna Barbaris quoq non modo

Expanded text:
assidue aliis super alios applicantibus. Episcopus cum sua manu assidue aliis super alios applicantibus. Episcopus cum sua manu pro munitionibus acri animo pugnans, non sinebat quempiam egredi equitum suorum donec imperator advenisset aut iussisset. Sed cum aliquandiu nihil auxiliorum neque a duce neque ab inferioribus castris mitteretur nihilque ei preciperetur, sibi per se precipiendum putavit; sumptoque e re presenti consilio, antequam hostium et numerus et audacia incresceret, conscensis equis receptoque in medium peditatu, utraque porta cum clamore erumpit incautosque ac dispersos invadit et impetu ipso atque impressione loco nonnihil movet, mox etiam propellit; ibique paulum prelium hesit et iam prope equo Marte dimicabatur, nec diu res Christianorum erat futura superior, nisi qui in inferioribus castris erant equites, cognito prelio, cum quinque cohortibus supervenissent, credentes et imperatorem ipsum versari in pugna. 7 Barbarisquoque non modo
Abbreviated transcription (Latin):
petrtrm pontum Marresamim saue stceniluss de eseruene srlug¬
pantit ad cereuis exploraneiim quantȩ copi quo imleco ce
posture/ aut quid acture et hec tremintiure ꝑusoro agcast
ptxine obnopius uentntis hostibus uidȩlator ÷ quuq sebinoo¬
uel peccta uel homintes cum mnaiori pste epantatis crciui
castea ex idoneo loco illos aggressirus intestilas nrusq atq in
tergio hesiras. Cs edtantae celltitas bestum fant Ar putro p
hic eo quo intendebat euoderet ad superiora castea peruenetit
nam simulac petorimi pontium uiderunt sine continuato
quem instituerant ciresu siue obeum ipsum uelut exploratorẽ
magis moti laxatis habems uirim insequuntur : aluq s¬
inde atq alii ut quisq nraxne effuso clresu perseq poterat
ut ip̃i proninitos essent. usq adeo uix satis spatĩ petro
fuit adse conuciendum inclaustra porte castroꝵ quę petebat
Ibi pugna non iusta acie incipiturr. disansantibus atq obequitan¬
tibus munitiones barbaris siqua transitum facere possent

Expanded text:
Petrum Pontium Marresanum, sane strenuum decurionem, dimittit ad certius explorandum quante copie, quo in loco castra positure aut quid acture et hec renuntiare episcopo, qui maxime obnoxius venturis hostibus videbatur, quique secunduvel pecora, vel homines, cum maiori parte equitatus circuit castra, ex idoneo loco illos aggressurus interclusurusque atque in tergis hesurus. 5 Sed tanta celeritas hostium fuit, ut priusquam hic eo quo intendebat evaderet, ad superiora castra pervenerint. Nam simul ac Petrum Pontium viderunt, sive continuato quem instituerant cursu, sive ob eum ipsum velut exploratorem magis moti, laxatis habenis, virum insequuntur aliique subinde atque alii, ut quisque maxime effuso cursu persequi poterat, ut ipsi pro nuntiis essent; usque adeo vix satis spatii Petro fuit ad se coniiciendum in claustra porte castrorum, que petebat. 6 Ibi pugna non iusta acie incipitur, discursantibus atque obequitantibus munitiones barbaris, siqua transitum facere possent,
Abbreviated transcription (Latin):
nõn soliu allii pemiapes interaum in uieres rgibus sdeop
reçalores ue olim Romam imperatores & certe qui obsidet altretiꝯ
requm iost reg obseso non inserior censendus fercinan durto
erom infantem esse castelle Ideo aduersus hans derd nandu
⁊ nuttele enfonteo alitu fortassio hoc seçit quod auo et uoluit Re¬
euse consuio Semper enim utia nosta hon groat io daeles uouee¬
urento pretexmus ¶in fintes autem in oumi huspamsi ⁊egis flis
uocantur. Quemmotem ut alia plirima suspicae liret repostl
ee e uetiasto temanorum consuetudit  apudd quos ut srectors¬
pus prodidit filii etiam oraneles a parentebus infas tes boct auy¬
qaust sseri mplesaq hispama amosins hebreissuios iam

Expanded text:
non solum alii principes interdum maiores regibus ideoque non solum alii principes interdum maiores regibus ideoque regaliores, ut olim Romani imperatores, sed certe qui obsidet alterius regnum, ipso rege obsesso, non inferior censendus Ferdinandum – enim infantem esse Castelle, ideo adversus hunc duos Granate se mittere infantes. Metu fortassis hoc fecit, quod videri voluit fecisse consilio. Semper enim vicia nostra honestatis aliquo velamento preteximus. X 1 Infantes autem in omni Hispania regis filii vocantur: quem morem, ut alia plurima, suspicari libet sumptum esse e vetusta Romanorum consuetudine, apud quos, ut Hieronymus prodidit, filii etiam grandes a parentibus infantes vocitaquod fieri in pleraque Hispania agnoscimus. Hebreiquoque
Abbreviated transcription (Latin):
eustodiis opus subterraneum destitiri coegerunt. Et aliud
ut sic dicam supra murale maiore studio peragi ¶ Eiam per¬
accuimprope erat cum barbarus rex dicitur propediem non
modo se obsessos liberaturum iaccasse: sid etiam obsidentes op¬
pressurum. sic eum fore ut non modo quod e fide regis erga
suos aqua telis & non nihil cibo defectos s & quod ⁊ digni¬
tate faceret. Et uenerat inspem hanc propterl immensam
Nam satis constat eam ad decem milia equitum et cẽtũ
ac rugniti milia peditum fuisse: xixullis impednnertis
ullisq calonibus ac lixis complirriu mulieꝵ comiitatu
quę cami inuia castrisq cibos cum ĩprȩlio potum sumnri¬
gristrarent: adeo nemini uirorꝵ uacabati fere inst pri¬
gnare. Addidit etiam facto superbiam barbarus: Inoluit
ipse hiuc expeditiomi prȩesse ꝙ diceret abre eẽ regem:
msi aduersus regem exire inbellim quasi uero non sint

Expanded text:
custodiis, opus supterraneum destitui coegerunt et aliud, custodiis, opus supterraneum destitui coegerunt et aliud, ut sic dicam, supramurale maiore studio peragi. 12 Et iam peractum prope erat, cum barbarus rex dicitur propediem non modo se obsessos liberaturum iactasse, sed etiam obsidentes oppressurum. Sic enim fore, ut non modo quod e fide regis erga suos, aqua, telis et nonnihil cibo defectos, sed etiam quod e dignitate faceret; et venerat in spem hanc propter immensam Nam satis constat eam ad decem milia equitum et centum ac viginti milia peditum fuisse, vix ullis impedimentis ullisque calonibus ac lixis, complurium tamen mulierum comitatu; que cum in via castrisque cibos, tum in prelio potum sumministrarent, adeo nemini virorum vacabat fere nisi pugnare. 13 Addidit etiam facto superbiam barbarus: noluit ipse huic expeditioni preesse, quia diceret ab re esse regem nisi adversus regem exire in bellum – quasi vero non sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓoterioribus uorlimperetur eg uit quetidlian uleret pen emus
expermientis maxrnas plurmiasq oportunitates corrumpi
ac ꝑerdi uel minimis causis ita ibi usuuenit. Nam quidam lex
iis qui instatione ripȩ excubabant. forte totum diem in de¬
fodiendis cuniculis insumpserat: intempesta aute nodte cũ
ad uicem uigiliarum excitaretur a socio et quia surger nole¬
bat intrepareturr: irato ac maiori sono uoces excusauit de fati¬
gationem quia illo die solem non uidisset defossus acdefo¬
diens insepulcro stans non iaceus: humatusq cum non dum
homo esse desisset & cum effodit cumculos ip̃ẽ cuniculus
factus esfet. Ea uox a quodam qui muros e regione custods¬
ebat excepta est ut sut acrioribus auribus ꝗ magis thmẽt
statimq ad magistratus delata. Nec mora oxteris omissis suma
enra fiunq̃ intermisso opere ad cuniculos tertia nodte quio
tempore a nostris cessebatur peruenerunt eosq quantum
proxime caput ipsum poterant obstruxerunt et adhibitis

Expanded text:
terioribus irrumperetur. Sed ut quotidianis deprehendimus experimentis maximas plurimasque oportunitates corrumpi ac perdi vel minimis causis, ita ibi usu venit. Nam quidam ex iis qui in statione ripe excubabant, forte totum diem in defodiendis cuniculis insumpserat, intempesta autem nocte, cum ad vicem vigiliarum excitaretur a socio et quia surgere nolebat, increparetur, irato ac maiori sono vocis excusavit defatigationem, quia illo die solem non vidisset defossus ac defodiens, in sepulcro stans, non iacens, humatusque cum nondum homo esse desisset; et cum effodit cuniculos, ipse cuniculus factus esset. 11 Ea vox a quodam, qui muros e regione custodiebat, excepta est, ut sunt acrioribus auribus qui magis timent, statimque ad magistratus delata. Nec mora, ceteris omissis, summa cura, nunquam intermisso opere, ad cuniculos tertia nocte, quo tempore a nostris cessabatur, pervenerunt, eosque quantum proxime caput ipsum poterant obstruxerunt, et adhibitis
Abbreviated transcription (Latin):
utemq terrestes copiẜ quare siquid enmlitudo aut dissimilitudo :¬
facit quomam plurnia hic aq illic dissimilia sunt diuersum fine
hunc abillo fore credamus: confidanusq ineo sub cuiꝯ i magnis
macie stabius Ides senetli potiendi spe nos seustrats er Qos
prodlate deo m̃a constnntia adauetiq illorum supetbia aperto bello

Expanded text:
utrinque terrestres copie. Quare, siquid similitudo aut dissimilitudo utrinque terrestres copie. Quare, siquid similitudo aut dissimilitudo facit, quoniam plurima hic atque illic dissimilia sunt, diversum finem hunc ab illo fore credamus confidamusque in eo sub cuius imagine in acie stabimus. 8 Ideo Setanilii potiendi spe nos frustratos esse, ut probata Deo nostra constantia adauctaque illorum superbia, aperto bello
Abbreviated transcription (Latin):
dulcior est gloria caret. At ego uos non ad maiorem modo glo¬
riam uoco sed ad maiorem etiam prȩdam. Sicut enim cu malor
numerus unicit/ non nulli exortes lucri simt: ita cũ uratir
minor onines afficiuntur emolumento Nam quod quida diũt
se moueri quasi fatale sit nobis enm adexpugnandam suebem uen¬
tum sit expugnationem ip̃am impediri: d uero inane acridden¬
lum est. quasi uero res semper eodem ordine eant. cum pto¬
rimq iudeamus ire diueeso. An non superiore bello expugnaui
haram non alia non nulla oppida Eŗgo non eadem litenu
quȩ decenilii fortima ita neq erit istuis. Ecquid simile ineo atq
in hoc bello: In illo plurummi affuerunt. qui iumt absimtnea cuꝑ
plurii qui tunt aberant Adbȩo in illo fames proditio item nane
utemq multe terrestris hostium exertitus millus fuit. In hoc
affacrin uictus fides preceꝵ nlitumq naues utemq nullę &

Expanded text:
dulcior est, gloria, caret. 6 At ego vos non modo ad maiorem glodulcior est, gloria, caret. 6 At ego vos non modo ad maiorem gloriam voco, sed ad maiorem etiam predam. Sicut enim cum maior numerus vincit, nonnulli exortes lucri sunt, ita cum vincit minor, omnes afficiuntur emolumento. Nam quod quidam dicunt se moveri, quasi fatale sit nobis, cum ad expugnandam urbem ventum sit, expugnationem ipsam impediri, id vero inane ac ridiculum est, quasi vero res semper eodem ordine eant, cum plerunque videamus ire diverso. 7 An non superiore bello expugnavi Zaram? non alia nonnulla oppida? Ergo non eadem illorum que Setenilii fortuna, ita neque erit istius. Ecquid simile in eo atque in hoc bello? In illo plurimi affuerunt qui nunc absunt, assunt plurimi qui tunc aberant. Ad hec in illo fames, proditio, item naves utrinque multe, terrestris hostium exercitus nullus fuit; in hoc est affatim victus, fides procerum militumque, naves utrinque nulle, et