comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinẽs cõsulum in accusatiõe appii familieq suꝑbissime ac crudelissime in ple¬
bem. R. exorsus cum a patrib nõ cõsulem sed carnificem aduerandã ec lãce¬
iundam plebem creatũ eẽ cõcendet rudis ĩmilitar hoĩe singua nõ suppetebat
lib̾cati aĩoq. Itaq deficiente ortione quãdo quidẽ nõ facile sõquor inquid qͥn¬
tes quã qd locutus sum ĩpero/ crastino die adeste/ egohie aut in cõpectu ur̃o mo¬
nar aut ꝑferam segem. Ocrupant tribum tẽplum Postero die cõsules nob̾ilitar
ad impediendam legem in concione cõsistũc. Sũmouĩ seconus iubet p̃t̾ ꝙͣ qui
suffingium ineant adosescentes nobiles stabant nihil cedentes uiaton. Tum ex

Expanded text:
stinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plestinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus, cum a patribus non consulem, sed carnificem ad uexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque. itaque deficiente oratione, 'quando quidem non facile loquor' inquit, 'Quirites, quam quod locutus sum praesto, crastino die adeste; ego hic aut in conspectu uestro moriar aut perferam legem'. occupant tribuni templum postero die; consules nobilitasque ad impediendam legem in contione consistunt. summoueri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium ineant. adulescentes nobiles sta
Abbreviated transcription (Latin):
ium trib̾unacũ credebant: Poͣ publicã cam pͥuato dosore ħĩco. ne uerbo quidem
haut ꝑua res sub ciculo pͥma spẽ minime atroi ferelut᷑ sed que patrĩciis cem̃ po¬
testatem ꝑ clienciũ suffragia creandi quos uelsent tribunos aufc̾iet. H̾uic acti¬
oni gricissime plebi cum sũma ui resistẽnt pacres neq una uis ad resistendũ
ertit ut int̾rederer aliquis ex cossegio auctoricate aut consułum aut pͥncpum
addua posset/ res tam̃ suo ir̃a molimine gnnus cẽtamĩb in annũ exciahitur
ciunt cossega ei titus ꝯuintius dat᷑. Pͥncipio statĩ anm niħ̾ił pͥus quã de lege
agebut᷑. Sed̾ uc ĩuentor segis uosero sic̃ setonus cossega eius auctor cũ recen¬
tior tũ acrior enic. Eerocẽ faciebat bessi gsĩa ingens ꝙ etatis euis haud ꝗsꝙͣ
manu ꝓmptior erat. Is cũ uosero nihił p̃c̾ quã de lege saqẽt᷑ in sectatione ab̾¬

Expanded text:
rum tribunatum credebant, post publicam causam priuato dolore habito, ne uerbo quidem rum tribunatum credebant, post publicam causam priuato dolore habito, ne uerbo quidem haud parua res sub titulo prima specie minime atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi quos uellent tribunos auferret. huic actioni gratissimae plebi cum summa ui resisterent patres, nec quae una uis ad resistendum erat, ut intercederet aliquis ex collegio, auctoritate aut consulum aut principum adduci posset, res tamen suo ipsa molimine grauis certaminibus in annum extrahitur. ciunt. collega ei T. Quinctius datur. principio statim anni nihil prius quam de lege agebatur. sed ut inuentor legis Uolero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior tum acrior erat. ferocem faciebat belli gloria ingens, quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat. is, cum Uolero nihil praeterquam de lege loqueretur, insectatione ab
Abbreviated transcription (Latin):
pleb̾is imporo ad este ciues adeste cõmilicones nihil ẽ qd expecteris tubunos ab
ipĩs ur̃o auxilio opus est. Cõcitati hoios ueluti ad p̃lium se expediũt apparebat ꝙ
om̃e discim̃ adeẽ nihil ciuiꝙ̃ sactũ nõ publia fore nõ pͥuati uiris huic tãte cẽpestaci
cũse cõsulis obtulissent facile exꝑti sũt parũ tucã maiestatẽ sum̃ uirib eẽ. uiolatis
sicronb fascib finctis e foro in cunam cõpellunt᷑. Ince̾ti quateñ uolero exerceret
uictoriam. Cõticiscente dem̃ tumultu cum senatũ uocari iussisset̃ q̃m̃t᷑ ĩumas su¬
as iũ psebis uoseronis audatiã. Mustis ferocit dcis̃ sñiis ucere seniores. Quib
ira patrũ adu̾sus temĩtatẽ psebis certan nõ psacuit. uoseronẽ ãpsexa fauore plebs
uximis comiciis tabunũ pledis croit. In eũ annũ qͥluaũ pinanum publium fimũ

Expanded text:
plebis imploro. adeste, ciues; adeste, commilitones; nihil est quod expectetis tribunos quibus plebis imploro. adeste, ciues; adeste, commilitones; nihil est quod expectetis tribunos quibus ipsis uestro auxilio opus est.' concitati homines ueluti ad proelium se expediunt, apparebatque omne discrimen adesse; nihil cuiquam sanctum, non publici fore, non priuati iuris. huic tantae tempestati cum se consules obtulissent, facile experti sunt parum tutam maiestatem sine uiribus esse. uiolatis lictoribus, fascibus fractis, e foro in curiam compelluntur, incerti quatenus Uolero exerceret uictoriam. conticescente deinde tumultu cum in senatum uocari iussissent, queruntur iniurias suas, uim plebis, Uoleronis audaciam. multis ferociter dictis sententiis, uicere seniores quibus ira patrum aduersus temeritatem plebis certari non placuit. Uoleronem amplexa fauore plebs proximis comitiis tribunum plebi creat in eum annum qui L. Pinarium P. Furium
Abbreviated transcription (Latin):
cõ delibertate sua nisus ad antiqua reditum cum genutio unã mortuã ac sepultã
tubunitiã potestatẽ aliud agendũ ac cogitandũ d̾mͦ resistat᷑ patub. Idaut̃ unum
tores apparere cõsuses et cos ip̃os psebis hoĩes nihil cõcep̃tius neq infimiͦ sisit̃
qui cõtepnat sibi quẽq ea magna atq horrẽda face̾. hiis uocib alii alios cũ in¬
citassent ad uoleronẽ publiũ de plebe hoĩem qr qd̵ ordines duxisset negaret se mi¬
licem fieri debe̾. licror missus est acõsulib. uolero appellat tribunos cum auxilio
ciuadan. Quo ferocius clamitabat eo infesti circũsande̾ et spoliare sicror. Tum
nosero et p̃uasens ip̃e/ et aduinancib aduocatis repulso sictore ubi indignãtiũ
ꝑseatrimꝰ erit clamor eose in curbã cõfertissimã recepit clamitas ꝓuoco et fidem

Expanded text:
esse de libertate sua; rursus ad antiqua reditum; cum Genucio una mortuam ac sepultam esse de libertate sua; rursus ad antiqua reditum; cum Genucio una mortuam ac sepultam tribuniciam potestatem. aliud agendum ac cogitandum quomodo resistatur patribus; id autem unum tores apparere consulibus et eos ipsos plebis homines; nihil contemptius neque infirmius, si sint qui contemnant; sibi quemque ea magna atque horrenda facere. his uocibus alii alios cum incitassent, ad Uoleronem Publilium de plebe hominem quia, quod ordines duxisset, negaret se militem fieri debere, lictor missus est a consulibus. Uolero appellat tribunos. cum auxilio trucidari.' quo ferocius clamitabat, eo infestius circumscindere et spoliare lictor. tum Uolero et praeualens ipse et adiuuantibus aduocatis repulso lictore, ubi indignantium pro se acerrimus erat clamor, eo se in turbam confertissimam recipit clamitans: 'prouoco et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
miran pͥnio qd nõ descendee cribum de in cũ iãmora suspectior fiẽt detrtũ apͥmon¬
b credere. et desitam ac ꝓdicam cam publicã q̃n. Tande̾ qui obu̾sati uestibulo tu¬
buim fueraĩt nũtiant domi mortuũ eẽ inuẽtum ꝯd̾ ubi in tocã cõtionẽ ꝑtusit riimo̾
sic̃ acies fundit᷑ duce occiso. Ita disapsi passim. Alii alio. P̃cipnus pauor tribunos
m̃aserit quã nihis auxilii sacrate seges habe̾nt morce cossege monitos nec patres sa¬
tis mõderate ferreseritiã. Adeoq neminẽ noye penitebut ut eciã in sonces fecisse ui¬
den uellent/ palãq fe̾ret᷑ malo domandam crbunitiam potãcem. Subhac pessimi
exempli uiotoria desctus edicit᷑ pauẽtibq cribunis siñ int̾dessioẽ ulla coño rem
pagũt. Tũ uõ uusci psebs tbunoꝵ mag̃ silẽtio quã cõsulum imꝑio et dice̾ actũ

Expanded text:
mirari primo quod non descenderet tribunus; dein cum iam mora suspectior fieret, deterritum a primormirari primo quod non descenderet tribunus; dein cum iam mora suspectior fieret, deterritum a primoribus credere et desertam ac proditam causam publicam queri; tandem qui obuersati uestibulo tribuni fuerant nuntiant domi mortuum esse inuentum. quod ubi in totam contionem pertulit rumor, sicut acies funditur duce occiso, ita dilapsi passim alii alio. praecipuus pauor tribunos inuaserat, quam nihil auxilii sacratae leges haberent morte collegae monitos. nec patres satis moderate ferre laetitiam, adeoque neminem noxiae paenitebat, ut etiam insontes fecisse uideri uellent, palamque ferretur malo domandam tribuniciam potestatem. sub hac pessimi exempli uictoria dilectus edicitur, pauentibusque tribunis sine intercessione ulla consules rem peragunt. tum uero irasci plebs tribunorum magis silentio quam consulum imperio, et dicere actum
Abbreviated transcription (Latin):
didatiq nõ plebem mag̃ ꝙͣ uiniores paciũ suadent monẽt honorib et admini¬
saincione rei.p. absaneant. Cõsulares nõ fasces p̃cercam cumleq sellam
nihis aliud ꝙͣ pompam funens pucẽt clans insignib uelud insulis uelatos ad
mortem descman. Qd si cõsufat᷑ tanta duscedo sit iã nuc̃ ita im aũm inducant con¬
susatu captum er oppressum ab̾ tribunacia potãte ẽẽ cõsusi uesut appanton cribu¬
aitio omã ad nutũ impiumq cribun agenda eẽ si se cõmouerit si rospexit patres
si aluss ꝙ picbem eẽ i re .pͥ. ciedidit exiłium coñs martii meuenii daip̃nationem
ec mortem sibi ꝓponãt ance ccusos. his accensi uocib paties cõsilia inde nõ publi¬
ea sad m ꝓͥ uato seduccaq apłium cõsciã habẽ ubi cum id modo cõscaret iuire an
ĩima enpiendos cẽ reos accxissima queq maxime placebut suĩa nec auctor ꝙͣui
autiuci facnori deerat: Igit᷑ uidicii die cum plebs in foro erecta expeccatioe staret

Expanded text:
didati non plebem magis quam iuniores patrum. suadent monent honoribus et administratione rei publicae abstineant; consulares uero fasces, praetextam, curulemque sellam nihil aliud quam pompam funeris putent; claris insignibus uelut infulis uelatos ad mortem destinari. quod si consulatus tanta dulcedo sit, iam nunc ita in animum inducant consulatum captum et oppressum ab tribunicia potestate esse; consuli, uelut apparitori tribunicio, omnia ad nutum imperiumque tribuni agenda esse; si m esse in re publica crediderit, exsilium Cn. Marci , Meneni damnationem et mortem sibi proponat ante oculos. his accensi uocibus patres consilia inde non publica sed in priuato seductaque a plurium conscientia habuere, ubi cum id modo constaret, iure an iniuria, eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat sententia, nec auctor quamuis audaci facinori deerat. igitur iudicii die, cum plebs in foro erecta expectatione staret,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis uinb cõsiliisq bella gerere nullũ gen calamitatis cõtumelieq nõ edi¬
tum in uulscos ẽ nec cum̃ ꝑperi potuere ut acie dimicarẽt. Cl. furius inde et
atur discordia domi agrarie segis tribunciis stimulis plebs furebat/ cõsules
nihis menenii dap̃natione nihil ꝑiculo dere̾nti ẜuilii sũma ui resistũt. Abeũ¬

Expanded text:
propriis uiribus consiliisque bella gerere. nullum genus calamitatis contumeliaeque non edipropriis uiribus consiliisque bella gerere. nullum genus calamitatis contumeliaeque non editum in Uolscos est, nec tamen perpelli potuere ut acie dimicarent. L. Furius inde et atur discordia domi. agrariae legis tribuniciis stimulis plebs furebat. consules, nihil Meneni damnatione, nihil periculo deterriti Seruili, summa ui resistunt. abeun
Abbreviated transcription (Latin):
sul alc̃ a pacrib dimisso tandẽ cõalio plebis senatũ cõsules hñc. ubi cum cimo atq
ui munc̃ fiĩas uanassent ⁊ quo mag spatio int̾posico ab impetu ad cõsustandum
aduarabant᷑ eo plus ad honebane aceͣtatione animi a deo ut quintio giĩs agent
a d uid opa nutigata discoid̾ia eẽt.: Ab appio petit᷑ ut canca cõsularẽ maiestacem
od ueelle quara en cõcor di cuiitate posset dum cribuni coñs qr ad se quisq omã¬

Expanded text:
sul alter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senatum consules habent. ubi cum timor atqsul alter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senatum consules habent. ubi cum timor atque ira in vicem sententias variassent, quo magis spatio interposito ab impetu ad consultandum avocabantur, eo plus abhorrebant a certatione animi, adeo ut Quinctio gratias agerent, quod eius opera mitigata discordia esset. ab Appio petitur ut tantam consularem maiestatem esse vellet quanta esse in concordi civitate posset: dum tribuni consulesque ad se quisque om
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ si uob̃ indet᷑ discedice quintes facile et cõcentĩ de uire disserendo ꝑcurbare
secorium pocerat. Ardens igic̾ ira tribunꝰ iuacorẽ mniccit ad cõsusem. Consuł sicro¬
rem ad cabunũ pͥuatũ eẽ clamitans siñ imꝑio sm̃ magm̃icu. Cũ iuosat᷑ eẽt tribu
ec cõtio om̃is atror cohorta ꝓ tribuno ĩ cõsułem eẽt et cocu̾sus houm in fom̃ ox cõ¬
ta urbe cõcitate multitudinis fieret. Substinebat tam̃ appius ꝑtinatia cãtam
cẽpestatẽ ce̾tatũq haud in cruento p̃lio foret in quincius consuł alt̾ cõsulanb
negõ daco ut collegã nisi alit̾ nõ possẽt deforo adducerẽt: Ipẽ nũc plebẽ seuien
cem p̃cib lenisser nuc̃ orasset crbunos ut cõaliũ dimicterẽt darent ir spatiũ
nõ iũ suam illis tp̃s adep̾curũ s cõsiliũ iuirib addicurũ et patres in ppłi et con¬
sulem in patrũ fore pocestate. ¶ Egre sedita ab quincio plebs młto egnus con¬

Expanded text:
catur: 'si uobis uidetur, discedite, Quirites.' facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat. ardens igitur ira tribunus uiatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, priuatum esse clamitans, sine imperio, sine magistratu; uiolatuis atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum ex tota urbe concitatae multitudinis fieret. sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem, certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato ut collegam ui, si aliter non possent, de forotem precibus lenisset, nunc orasset tribunos ut concilium dimitterent: darent irae spatium; non vim suam illis tempus adempturum, sed consilium viribus additurum, et patres in populi et consulem in patrum fore potestate. aegre sedata ab Quinctio plebs, multo aegrius con
Abbreviated transcription (Latin):
metun saccomõte ac cepte sũc. Uictus cam̃ ꝑatiũ cõsensu quieuit. sex silencio ꝑfẽt
quã miũ eubunitis comitiis cibati cabuni sũt numero etiã addico tres ꝑ inde ac
dũo antea fuent s iso auctor est. Nominas qͦ tibunos. ꝙ̃. siccium .s numitanũ¬
na sinelem̃t cigios ut siqua secessio plebis fieree ad se receptũ habet̃. ¶Cõposi/¬
no dem reb castra retromouẽ ap̃ csaudius iniulscos missus qͥncio equi ꝓuĩ¬
tia cunit eadẽ imilitia senitia aponi que domi ẽẽ libeno qd̾ suñ cribunitiis iuĩ
calis eint odisse psebe płusꝙͣ pat̾no od̾io qd̾ se uictũ ab̾ ea se unico cõsule obiecto
adusus cibuniciã pocestate płatã legem eẽ quã minore conatu nequaꝙͣ  tãta pa¬
tiũ spe se pores ĩpedienĩt cõsufes hec ua indignatioꝵ ferocem auĩm ad uexandũ
seuo ipio exatũ saimusabat nec ussa ui doman pocerat. Tantũ certam̃ animis

Expanded text:
quam in Sacro monte acceptae sint. uictus tamen patrum consensu quieuit; lex silentio perfertur. tum primum tributis comitiis creati tribuni sunt. numero etiam additos tres, perinde ac duo antea fuerint, Piso auctor est. nominat quoque tribunos, Cn. Siccium , L. Numituastauerant agros ut si qua secessio plebis fieret ad se receptum haberet; compositis deinde rebus castra retro mouere. Ap. Claudius in Uolscos missus, Quinctio Aequi prouincia euenit. eadem in militia saeuitia Appi quae domi esse, liberior quod sine tribuniciis io: se uictum ab ea; se unico consule electo aduersus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, quam minore conatu, nequaquam tanta patrum spe, priores impedierint consules. haec ira indignatioque ferocem animum ad uexandum saeuo imperio exercitum stimulabat. nec ulla ui domari poterat; tantum certamen animis
Abbreviated transcription (Latin):
sib̾tatẽ ałom noĩnari horreo q̃ ferat. ꝓ in aut de uñs fucuns sotiis atq amicis
aut ut nusꝙͣ ullis fucuris nob̃ cõ sulite. ¶ Sumotis dem̃ legatis cũ cõsul¬
tus senat᷑ eẽt. Et si magne ꝑti urbs maxima opuletissimaq ytalie ubermꝰͦ
sitate fides anciquior fuit respõdicq ita ex aucroritate senat᷑ cons̃ auxilio uos
cãpami dignes censet senat᷑ s ita uob̃cũ amicitiã ĩscitui par est ne qͣ netustior
amicitia ac sotieras uolet᷑. Sãnites nob̃cũ fede̾ ĩucti sũt itaq aͬma deos

Expanded text:
 amicis aut nusquam ullis futuris nobis consulite.' summotis deinde legatis, cum consultus senatus esset, etsi magnae parti urbs maxima opulentissimaque Italiae, uberrimus r, tamen tanta utilitate fides antiquior fuit responditque ita ex auctoritate senatus consul. 'auxilio uos, Campani, dignos censet senatus; sed ita uobiscum amicitiam institui par est, ne qua uetustior amicitia ac societas uioletur. Samnites nobiscum foedere iuncti sunt; itaque arma, deos
Abbreviated transcription (Latin):
deos s colenũ mag̃ ꝙͣ ipientiũ modo cepere. Namqr dełcti ex oĩ ex citu niuenes
pure sauns corponb candida ueste quibi deportanda romã irgina uino assigna¬
ca eiit uenerabundi cẽplũ nuere pͥmo logiose admouẽtes man qd̾ id signum
more etiuso nisi certe gẽtis sacdos attrtare nõ eẽt solit̃ dem cũ quidã sen spñ
damo cret i se shbuse adiecũ est nccem oͦ. dicetio uelse auditã mota certe scde

Expanded text:
deos, sed colentium magis quam rapientium modo, coepere. namque delecti ex omni exercitu iuuenes, deos, sed colentium magis quam rapientium modo, coepere. namque delecti ex omni exercitu iuuenes, pure lautis corporibus, candida ueste, quibus deportanda Romam regina Iuno adsignata erat, uenerabundi templum iniere, primo religiose admouentes manus, quod id signum more Etrusco nisi certae gentis sacerdos attractare non esset solitus. dein cum quidam, seu spiritu clamauerunt. inde fabulae adiectum est uocem quoque dicentis uelle auditam; motam certe sede
Abbreviated transcription (Latin):
cũ añ oculos cĩ aliqͣtũ spe atq opĩone maior maiorisq p̾tii ror fe̾rer᷑ dicitur
man᷑ ad celu cossens p̾catus eẽ ut si cui deor hoinũqr ninua sua fortuna ppłiq
roiani uidert᷑ ut eã ĩuidiam senire suo pͥuato ĩ cõmodo ꝙͣ pubsico pͥ Rͥ lueret
õu̾tentẽ se int hac̃ uenerationem tradit᷑ memorie plapssum cecidisse idqi
omen ꝑtinuisse. Postea euẽtu rẽ cõiectãtib uisum ad dapnatioe ip̃ia ca¬
milli. Capreqr demĩ urbis omañ quod pose mucos acadit ãnos cdadem dtq
ille dies cede hostĩ ac dueptiõe urbis opuletissime est cõsupt᷑. Nostero die liło
corpora dictato. sub corona uendidit ea sola recuia in publicũ iedigit᷑ haut
siñ na plebis er quod retulere secũ prede nee duci qui absenatu maliguitatis
fautores querendo rẽ arbitris subiecisset nec senatui nec licmie familie ex

Expanded text:
cum ante oculos eius aliquantum spe atque opinione maior maiorisque pretii rerum ferretur, dicitur cum ante oculos eius aliquantum spe atque opinione maior maiorisque pretii rerum ferretur, dicitur manus ad caelum tollens precatus esse ut si cui deorum hominumque nimia sua fortuna populique Romani uideretur, ut eam inuidiam lenire quam minimo conuertentem se inter hanc uenerationem traditur memoriae prolapsum cecidisse; idque omen pertinuisse postea euentu rem coniectantibus uisum ad damnationem ipsius Camilli, captae deinde urbis Romanae, quod post paucos accidit annos, cladem. atque ille dies caede hostium ac direptione urbis opulentissimae est consumptus: postero die libera corpora dictator sub corona uendidit. ea sola pecunia in publicum redigitur, haud sine ira plebis; et quod rettulere secum praedae, nec duci, qui ad senatum malignitatis auctores quaerendo rem arbitrii sui reiecisset, nec senatui, sed Liciniae familiae, ex
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ quã uob̾ cedentes hauti pa̾ua ut ab̾itror accessio boĩs irb uñs in anucitiã
uenim uium equis uulscieq alt̾nis hostib hiuĩ urbis qñcũq se moueñt abca¬
subactis his gẽtib que int̾ nos uosꝙ sut qd̾ ꝓpe diẽ futuꝵ spondet er uitus et foͣ¬
cuna uñi cõtines imꝑium usq ad nos habebitis acerbũ ac miẜum est quod facoi¬
simus si defendicis ur̃ si deẜitis sãnitiũ erim. Capuã ergo ec cãpaniã dem̃ uñ an¬

Expanded text:
praeterquam uobis cedentes, haud parua, ut arbitror, accessio bonis rebus uestris in amicitiam praeterquam uobis cedentes, haud parua, ut arbitror, accessio bonis rebus uestris in amicitiam uenimus uestram. Aequis Uolscisque, aeternis hostibus huius urbis, quandocumque se mouesubactis his gentibus quae inter nos uosque sunt, quod propediem futurum spondet et uirtus et fortuna uestra, continens imperium usque ad nos habebitis. acerbum ac miserum est quod fatersimus. si defenditis, uestri, si deseritis, Samnitium erimus; Capuam ergo et Campania
Abbreviated transcription (Latin):
asciso nulla ꝓp inqua spes eẽt.Coaca sut ab romanis petere auxiliũ sogua
incroducti in senatũ maxiẽ in h̃anc suãm socuti sut̃. Ppłs nos campan legatos
nñs petissem sic̃ cepta celerns ita ĩfirmiore uĩcuso cõtracta ẽẽt. Tũ eĩ ut qui
or equo nos uenisse in amicitiã memuinissem amici forsitan parit at nuc hiis  sbo
colam oportet ne ingniti atq oĩ ope diuina huãnaq ĩ digni uideam neq hẽcu¬
se qd sãnites priores amici soriiq uob̃ facti s̃. Ad id ualere arbitror ne nos in
amiatiã accipamͣ sed ut uetustate et gradu honoris uos p̃stẽt neq eĩ federe
sãniciũ ne que noua uĩgeretis fẽdera cautũ est fu̾it quidẽ apud uos sẽp satis
uista cã amicitie uelłe eũ uob̾ amicũ ẽẽ qui uos appeteret. Cãrani et si fortuna
p̃sens magͥfice lõqui ꝓhibet. Nõ urbis amplitudine nõ agn ub̃tate ulli ꝑpsõ

Expanded text:
acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium. legati acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium. legati introducti in senatum maxime in hanc sententiam locuti sunt. 'populus nos Campanus legatonostris petissemus, sicut coepta celerius, ita infirmiore uinculo contracta esset; tunc enim, ut qui ex aequo nos uenisse in amicitiam meminissemus, amici forsitan pariter ac nunc, subiectcolamus oportet, ne ingrati atque omni ope diuina humanaque indigni uideamur. neque hercule, quod Samnites priores amici sociique uobis facti sunt, ad id ualere arbitror ne nos in amicitiam accipiamur sed ut ii uetustate et gradu honoris nos praestent; neque enim foedere Samnitium, ne qua noua iungeretis foedera, cautum est. fuit quidem apud uos semper satis iusta causa amicitiae, uelle eum uobis amicum esse qui uos appeteret: Campani, etsi fortuna praesens magnifice loqui prohibet, non urbis amplitudine, non agri ubertate ulli populo
Abbreviated transcription (Latin):
Ut in haõ magͥdinẽ qua uix sustinet᷑ enigi imꝑiũ posset. Relli aut̃ cã cũ sãnicib
romanis cũ societate amicitiaq iuĩcti eẽnt excrinsecus uenit nõ orta ĩt̾ ppõs est
Sãnites si dicinis ĩ iuista aͣma qr iurib płus potenĩt cũ ĩtulisset̃ coact mopes
ad opusentioꝵ auxiliũ cõfuge̾ cãraius sese cõiũgut cãpani mag̃ nom̃ ad p̃sidi¬
um sotioꝵ ꝙͣ iures cũ actulissẽt fluentes luxu abduratis usũ ãmoꝵ ĩ sidicino
pussi agromi se deiñ mołe om̃e belli ueͬterũt. Nãq sãnites omissis sidicinis
ipam̃ arcem finitimoꝵ cãpanos adorti bnde eq facilis uictona/ prede atq głie
płus eer cifata ĩminetis capue colles cum p̃sidio firmo orupassẽt. Descendũt
iñ quadiuto agmine in planitiẽ que capuã cifatãq ĩt̾iacer ibi mͬsus aciẽ di¬
micacũ. Adu̾soꝵ p̃lio cãꝑani intra menia cõpussi aĩ robore uiuẽtutis sue

Expanded text:
gi imperium posset. belli autem causa cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus uenit, non orta inter ipsos est. Samnites Sidicinis iniusta arma, quia uiribus plus poterant, cum intulissent, coacti inopes ad opulentiorum auxilium confugere Campanis sese coniungunt. Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam uires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum in Sidicino pulsi agro in se deinde molem omnem belli uerterunt. namque Samnites, omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis uictoria, praedae atque gloriae plus esset, Tifata, imminentes Capuae colles, cum praesidio firmo occupassent, descendunt inde quadrato agmine in planitiem quae Capuam Tifataque interiacet. ibi rursus acie dimicatum; aduersoque proelio Campani intra moenia compulsi, cum robore iuuentutis suae
Abbreviated transcription (Latin):
absenatu coegit erlatinos ia excitib cõparatis ab romano in pe lignũ uertit bellu
neqi ita rei geste fama italie se finib tenuit ẜ le. carthaginẽses qͦ legatos gn¬
tulatũ romã misere cum corone auree dono que in capitolio in iouis cella poneret᷑¬

Expanded text:
ab senatu coegit et Latinos iam exercitibus comparatis ab Romano in Paelignum uertit bellum. ab senatu coegit et Latinos iam exercitibus comparatis ab Romano in Paelignum uertit bellum. neque ita rei gestae fama Italiae se finibus tenuit sed Carthaginienses quoque legatos gratulatum Romam misere cum coronae aureae dono, quae in Capitolio in Iouis cella poneret
Abbreviated transcription (Latin):
ditis ꝙͣtũ humens int̾ arma gen posset frum̃ti cũ attulisset de futura oĩa. Cõsulpa¬
lacos ꝑagros cũ iuidisser hostes scatices ĩfreꝙ̃tes relicras paucis milices adhortatus
ad castra oppuguada duẽ. Que cũ pͥmo olamore acq impetu cepisseo płib hostiui
in tentoriis suis ꝙ̃y in portis ualloq cesis. Signa captiua in unũ locũ cõfe̾n
uissit relictisq duab segionib custodie ec p̃sidi cã gim edicto monitis ut do¬
nec ip̃e ien̾tisser p̃da abscinerent pfecc̾ agnime instructo cum p̾missus eques uelud
ĩdligine dissipatos sãnites ageret. Cedem in gencẽ fecit nam neqi qͦ signo coue int
se neqi utͦ castra peterent ansongiore intenderẽt fugã tritis cõstare potat tatũq fu¬
milici data. ¶ hui cẽ̾tamis fortupia et faliscos cum in iduciis eẽnt fedus petere

Expanded text:
ditus quantum umeris inter arma geri posset frumenti secum attulisset, defutura omnia. consul paditus quantum umeris inter arma geri posset frumenti secum attulisset, defutura omnia. consul palatos per agros cum uidisset hostes, stationes infrequentes relictas, paucis milites adhortatus ad castra oppugnanda ducit. quae cum primo clamore atque impetu cepisset, pluribus hostium in tentoriis suis quam in portis ualloque caesis signa captiua in unum locum conferri iussit; relictisque duabus legionibus custodiae et praesidii causa, graui edicto monitis ut, donec ipse reuertisset, praeda abstinerent, profectus agmine instructo, cum praemissus eques uelut indagine dissipatos Samnites ageret, caedem ingentem fecit. nam neque quo signo coirent inter se neque utrum castra peterent an longiorem intenderent fugam, territis constare poterat; tantumque fumiliti data. huius certaminis fortuna et Faliscos, cum in indutiis essent, foedus petere
Abbreviated transcription (Latin):
guũ ut quib p̃t̃ equos ceroꝵ uim̃toꝵ calonũq rurba abeẽt castris cepit. Sã¬
nitiũ ex̾citus uelud hand ulla mora pugne future eẽt aciẽ ĩstruit. Dem̃̃ postyꝰ
nemo obuius ibat infestis signis ad casta hostiũ succedit ibi rit militẽ in uallo
uidit missiq ab oĩ ꝑte exploratũ ꝙͣꝙͣ in exignũ orbem cõtracta castra eẽnt paua¬
tatem iide hostiũ colligẽtes retulerũt fieme os acies cõplendas eẽ fossas sanden¬
dũq. uallu et in castra ĩtipendũ. Tiusactũq ea temeritate bellũ foret n dux cõ¬
tumuisser ĩpetũ militũ ceroꝵ qr młtitudo sua comeatib gniuis er pͥuo sedendo ad
suessula. Et cum cẽtamis mori haud ꝓcul ab reꝵ oĩim ĩopia eẽt/ Plaaut dum
ĩclusus paueret hostis frum̃tatũ in agros milicẽ duci. Intun qr ꝯ romano qui expe¬

Expanded text:
guum, ut quibus praeter equos ceterorum iumentorum calonumque turba abesset, castris cepit. Samguum, ut quibus praeter equos ceterorum iumentorum calonumque turba abesset, castris cepit. Samnitium exercitus, uelut haud ulla mora pugnae futura esset, aciem instruit; deinde, postquam nemo obuius ibat, infestis signis ad castra hostium succedit. ibi ut militem in uallo uidit missique ab omni parte exploratum quam in exiguum orbem contracta castra essent—paucitatem inde hostium colligentes—rettulerunt, fremere omnis acies complendas esse fossas scindendumque uallum et in castra inrumpendum; transactumque ea temeritate bellum foret, ni duces continuissent impetum militum. ceterum, quia multitudo sua commeatibus grauis et prius sedendo ad Suessulam et tum certaminis mora haud procul ab rerum omnium inopia esset, placuit, dum inclusus paueret hostis, frumentatum per agros militem duci: interim quieto Romano, qui expe
Abbreviated transcription (Latin):
singna bobus pus bimaq cunias donati sccłm coñs donatioe legiones gͣmuna
coronã obsidiale clamore donũ approbãtes decio ĩponũt altã corna eidem hono¬
uo inder er a p̃sidio suo umposita est. hiis decouit̾ insignib bouẽ eximiũ mam
ĩmolauit centũ bories milicib dedit qui serũ in expediciõe fuem̃t hiisdem mili¬
tibi segiones libms fartis ⁊̃ sextanios uini cõtulerũt oĩaq et ingẽti alacritate
ꝑ cdamorẽ militarẽ indeciũ oium assensu gerebant᷑. ¶ Tertia pugna ad suessuse
cõmissa est qua fugat᷑.a.iii. ualeno sãnitiũ ex̾at᷑ oĩ robore uiuẽcutis domo ac¬
eito cẽtrine ultimo fortunã expiri statait absuessula nũtii trepidi capuam
ind̾ equites atati ad uasenum coñs opem oratũ uenuĩt. cõfestun signa motar relie¬
tieq ĩpedim̃tio castroꝵ ualido p̃sidio inptĩ agit̾ agm̃ nec ꝓcul abhoste socũ peri¬

Expanded text:
sentia priuis bubus binisque tunicis donati. secundum consulis donationem legiones gramineam sentia priuis bubus binisque tunicis donati. secundum consulis donationem legiones gramineam coronam obsidialem, clamore donum approbantes, Decio imponunt; altera corona, eiusdem honoris index, a praesidio suo imposita est. his decoratus insignibus bouem eximium Marti immolauit, centum boues militibus dono dedit qui secum in expeditione fuerant. iisdem militibus legiones libras farris et sextarios uini contulerunt; omniaque ea ingenti alacritate per clamorem militarem, indicem omnium adsensus, gerebantur. tertia pugna ad Suessulam commissa est; quia fugatus a M. Ualerio Samnitium exercitus, omni robore iuuentutis domo accito, certamine ultimo fortunam experiri statuit. ab Suessula nuntii trepidi Capuam, inde equites citati ad Ualerium consulem opem oratum ueniunt. confestim signa mota relictisque impedimentis castrorum cum ualido praesidio raptim agitur agmen; nec procul ab hoste locum perexi
Abbreviated transcription (Latin):
tior iã saltus esser uia patẽtiore ad hostẽ ducũt᷑. Quẽ ĩcautũ ĩꝓuisd adhorte cũ
pasati sãntiũ milites płiq uẽmes nec cour in unũ nec ãma cape̾ nec recipere
intin nallũ se possẽt. Pauẽtẽ pͥmũ intra castia cõpellũt demñ castra ip̃e curbatis
stationib capiũt ꝑfert᷑ ci̾ca collem clamor fugatq ex suis quẽq p̃sidiis ita
magna ꝑs absenti hosti cessit. Quos intra uallum egenit pauor fuere aut̃ ad
.xxx. mił os̃ cesi castra direpta. Ita reb gestis coñs aduocata cõtione.p. decii
nõ ceptas solũ añ s cumusatas noua uĩtute laudes ꝑagit et p̃t̾ militaria alia
dona aurea corona eũ er cẽtũ bob ex imioq uno albo opimo cornib aureis
donat. Milites qui in p̾sidio sinł fuerũt duplici fium̃to ĩꝑperuũ in p̃sẽna¬

Expanded text:
tior iam saltus esset, uia patentiore ad hostem ducuntur; quem incautum improuiso adortae, cum tior iam saltus esset, uia patentiore ad hostem ducuntur; quem incautum improuiso adortae, cum palati passim Samnitium milites, plerique inermes, nec coire in unum nec arma capere nec recipere intra uallum se possent, pauentem primum intra castra compellunt, deinde castra ipsa turbatis stationibus capiunt. perfertur circa collem clamor fugatque ex suis quemque praesidiis. ita magna pars absenti hosti cessit: quos intra uallum egerat pauor—fuere autem ad triginta milia—omnes caesi: castra direpta. ita rebus gestis consul aduocata contione P. Deci non coeptas solum ante sed cumulatas noua uirtute laudes peragit et praeter militaria alia dona aurea corona eum et centum bubus eximioque uno albo opimo auratis cornibus donat. milites, qui in praesidio simul fuerant, duplici frumento in perpetuum, in prae
Abbreviated transcription (Latin):
er tessera data incolumes reue̾ti qr sua corpora ꝓ salute oĩum hauo dubio ꝑiculo
obierissent ꝓ se quisq obĩam effusi laudabant. Gratulat᷑ singłos uniu̾sosq¬
ẜuatores suos laudant. Diis laudes gratesq aguc̃ deciũ in celũ ferunt.
hic decii castrer sis triũphus fuit ĩcedentis ꝑ media castra cũ amato p̃sidio
eiectis in eũ oculis oĩu et oĩ honore tͥbunũ cõsuli eq̃ntib ubi ad p̃torium
uẽtum est. Cõsul classico ad cõtionẽ cõuocat orsusq mi̾tas decii laudes int¬
funce ip̃o decio distalit cõtionẽ qui oia post habendi dũ occasio in manibus
eẽt. Perpulit cõsułe ut hostes er nocturno pauore atronitos et cĩca collem
castessañ dissipatos aggrederẽt᷑ aede eriã aliqͦs ad se seꝙ̃dũ emissos ꝑ saltũ
uagare. Iusse legiones arma capere egresseq castris cũ ꝑ exploratores no¬

Expanded text:
et tessera data incolumes reuerti, qui sua corpora pro salute omnium haud dubio periculo et tessera data incolumes reuerti, qui sua corpora pro salute omnium haud dubio periculo obiecissent, pro se quisque obuiam effusi laudant, gratulantur, singulos uniuersos seruatores suos uocant, dis laudes gratesque agunt, Decium in caelum ferunt. hic Deci castrensis triumphus fuit incedentis per media castra cum armato praesidio coniectis in eum omnium oculis et omni honore tribunum consuli aequantibus. ubi ad praetorium uentum est, consul classico ad contionem conuocat orsusque meritas Deci laudes interfante ipso Decio distulit contionem; qui auctor omnia posthabendi dum occasio in manibus esset, perpulit consulem ut hostes et nocturno pauore attonitos et circa collem castellatim dissipatos adgrederetur: credere etiam aliquos ad se sequendum emissos per saltum uagari. iussae legiones arma capere egressaeque castris, cum per exploratores no
Abbreviated transcription (Latin):
sop̃no corpom offenso scuto p̃buit souicũ quo ex t̾rit᷑ iugil cũ ꝓximũ mouisset
ereeti alios cõcitarẽt ignan ciues cu hostes eẽnt p̃sidiũ enĩpet an coñs castra ce¬
pisset. Decius qͦnam fallerẽt cdamorẽ tossere uissis militib torpidos sop̃no ĩ suꝑ¬
et pauore exammat. Quo p̃pediti nec arma in pigre cape̾ nec obsiste nec insequi
potem̃t uit crepidationẽ cumultũq sãnitiũ p̃sidiũ romanũ obuiis cuscõdib
cesis ad castr coñs ꝑuadit aliꝙͣ cũ suꝑenit noctis iãꝙ in tuto uidebant᷑ eẽ
ciendã tãcã uitutẽ luce ac die opus est nec uos digni estis quos cũ tãta głia
in castra reduces silentiũ ac noy tegat hic lucẽ quieti opperiamͣ dcis obtẽpe¬
ratũ au ubi pͥmũ illuxit p̃misso nũtio ad cons in castu ĩgẽti gaudio cõcitãt᷑

Expanded text:
somno corpora miles offenso scuto praebuit sonitum; quo excitatus uigil cum proximum mouisset somno corpora miles offenso scuto praebuit sonitum; quo excitatus uigil cum proximum mouisset erectique alios concitarent, ignari ciues an hostes essent, praesidium erumperet an consul castra cepisset, Decius, quoniam non fallerent, clamorem tollere iussis militibus torpidos somno insuper pauore exanimat, quo praepediti nec arma impigre capere nec obsistere nec insequi poterant. inter trepidationem tumultumque Samnitium praesidium Romanum obuiis custodibus caesis ad castra consulis peruadit. aliquantum supererat noctis iamque in tuto uidebantur esse, ciendam tantam uirtutem luce ac die opus est, nec uos digni estis quos cum tanta gloria in castra reduces silentium ac nox tegat; hic lucem quieti opperiamur.' dictis obtemperatum; atque ubi primum inluxit, praemisso nuntio ad consulem castra ingenti gaudio concitantur;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uiros et romanos decer fe̾mm timeam gͦ una est salus enĩxe hiẽ abrre id̾¬
añt intd̾u aue nocte fuciamꝰ oportet. Etrx aũt aliud minꝰ dubiũ quippe si lux ex¬
auton que spes est nõ ualło ꝑpetuo fossaq nos sepcuꝵ hostem qui nũc corporibus
pers subiectis undiq cincyent ut iideris collem arq si nox opo̾tuna est enuptiõi
sio est hec ꝓfecco nootis aptissuna hom est signo sode iugilie cõueni.ets/ õoͭ
i mortalos sop̃ no altissimo p̃mit ꝑ corpora sopita uaderis uł silẽtio ĩ cautos
susentes uł sentientib clamore subico pauorẽ ũecturi me mõ sequimĩ quẽ
ain estis. Ego eandem q̃ duxit huc seqͣt fortunã quib hec salutania uidentur
giti dũ in dextiã ꝑtẽ pedib trãsite oẽs tr̃sierũt uadentẽq ꝑ ĩcinissa cust¬
diio lan deciũ seauci sũt iã euaẜant med̾ia castma cũ suꝑscandes ugilũ strata

Expanded text:
quam uiros ac Romanos decet ferrum timeamus. ergo una est salus erumpere hinc atque abirequam uiros ac Romanos decet ferrum timeamus. ergo una est salus erumpere hinc atque abireaut interdiu aut nocte faciamus oportet. ecce autem aliud minus dubium; quippe, si lux exspectetur, quae spes est non uallo perpetuo fossaque nos saepturum hostem, qui nunc corporibus suis subiectis undique cinxerit, ut uidetis, collem? atqui si nox opportuna est eruptioni, sicut est, haec profecto noctis aptissima hora est. signo secundae uigiliae conuenistis, quod tempus mortales somno altissimo premit; per corpora sopita uadetis uel silentio incautos fallentes uel sentientibus clamore subito pauorem iniecturi. me modo sequimini, quem secuti estis; ego eandem quae duxit huc sequar fortunam. quibus haec salutaria uidentur, agitedum in dextram partem pedibus transite.' omnes transierunt; uadentemque per intermissa custodiis loca Decium secuti sunt. iam euaserant media castra, cum superscandens uigilum strata
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ quib ead̾em płacebut in dextiũ ꝑtẽ taati trãsibitis que ps maior ent eo
testabit᷑ cõsilio nuc q̃ m̃ce agit̾e audite nõ fuga delatos nec mertia reliccos hie
nos ciͣcũuenit hostis uitute cepistis locũ uĩtute hic̃ oporter euadatis ueniende
excitus fortuna ꝑ secordia usus nõ sit liuc̃ tã oportunũ colle ĩminẽtẽ capiti
suo nõ añ uident ꝙͣ captũ a nob̾. Nos tã paucos tot ipĩ misib hoiũm nec
ascensu arguer̃t nec tenẽtes locũ cũ diei cãtũ suꝑeẽt uallocicũdedent. Quẽ
uidẽtẽ ac iugilatem sic eluẜicis sopitũ oportet fallatis ĩmo necesse est in eo
eĩ soco res sũt nr̃e ut uob̾ ego mag̃ uociͣtatis ur̃e udex quã cõsili auctor sim
neq eĩ maneatis an abeacis ħĩe delibenin pot̃. Oum pt̾ ama et aĩõs aͬmor
memores nicħ nob̃̾ fortuna reliqui fecerit fameq et siti monendũ sic. Si plus

Expanded text:
tum quibus eadem placebunt in dextram partem taciti transibitis; quae pars maior erit, eo tum quibus eadem placebunt in dextram partem taciti transibitis; quae pars maior erit, eo stabitur consilio. nunc quae mente agitem audite. non fuga delatos nec inertia relictos hic uos circumuenit hostis: uirtute cepistis locum, uirtute hinc oportet euadatis. ueniendoexercitus fortuna per socordiam usus non sit, hunc tam opportunum collem imminentem capiti suo non ante uiderit quam captum a nobis, nos tam paucos tot ipse milibus hominum nec ascensu arcuerit nec tenentes locum, cum diei tantum superesset, uallo circumdederit. quem uidentem ac uigilantem sic eluseritis, sopitum oportet fallatis, immo necesse est; in eo enim loco res sunt nostrae ut uobis ego magis necessitas uestrae index quam consilii auctor sim. neque enim, maneatis an abeatis hinc, deliberari potest, cum praeter arma et animos armorum memores nihil uobis fortuna reliqui fecerit fameque et siti moriendum sit, si plus
Abbreviated transcription (Latin):
uosunt ut a cõsule. Deciũ inc̾cludant nẽ uiã pateface̾ ut d̾igressos in nassem
adonant᷑. Ince̾tos quid agerẽt noy oppressic. Deciũ pͥmũ spes tenuit cũ subeun¬
tibus in adusum collem ex suꝑiore loco se pugnatuꝵ deiñ adminitio ĩcessit. Aeꝑc̃
nec pugnã inent nec si ab eo cõsilio iniquicate loci dec̾rerent᷑ ope se uallaꝵ ar¬
cũdatent tũ cẽtumonib ad se uocatis q̃ nã ilła in scicia belli ac pignta est aut
quo nã mod̾o isti ex sidicinus cãpanis q uictonã peperenĩc. huc atq illuc signa
mouer ac modo ed̾uci uidetis opus quidẽ incipit nemo cũ iã ci̾cũdati uasso potu¬
uꝰ ẽẽ. Tũ uõ nos similes istoꝵ simꝰ si diuci hic morem᷑ ꝙ̃ q̃ comõdũ sit agitr¬
Mmisso militan affcũ in me audiendo ẜuand ẽ ubi sniam meã uob̃ ꝑegero.

Expanded text:
uolunt, ut a consule Decium intercludant, nunc uiam patefacere, ut degressos in uallem uolunt, ut a consule Decium intercludant, nunc uiam patefacere, ut degressos in uallem adoriantur. incertos quid agerent nox oppressit. Decium primum spes tenuit cum subeuntibus in aduersum collem ex superiore loco se pugnaturum; deinde admiratio incessit quod nec pugnam inirent nec, si ab eo consilio iniquitate loci deterrentur, opere se ualloque circumdarent. tum centurionibus ad se uocatis: 'quaenam illa inscitia belli ac pigritia est? aut quonam modo isti ex Sidicinis Campanisque uictoriam pepererunt? huc atque illuc signa moueri ac modo in unum conferri modo educi uidetis; opus quidem incipit nemo, cum iam circumdati uallo potuerimus esse. tum uero nos similes istorum simus, si diutius hic moremur quam commodum sit. agites,' inquit, 'omisso militari adsensu in me audiendo seruandum est. ubi sententiam meam uobis peregero,
Abbreviated transcription (Latin):
enasero ĩsũmũ pge hĩc onũ lib̃ metu cecũ ex̾citũ se̾na neq eĩ mouen sostĩ subiatũ¬
tus expedier. Cõllandatus ab cõsule accepto p̃sidio uadit occultus ꝑ saltum
nec pͥus abhoste est uisus ꝯ̃i  soco quẽ petebat oppinquauit inde aĩ minitioẽ
pauentib̾ cuctis cũ om̃m in se ue̾tisset ocułos et spatiũ cõstili ded̾it̾ ad seducendñ
agm̃ in equiorem socũ ec ipẽ in sũmo cõstitit u̾tice sãnites d̾um huc illucq si
uertũt Utͥusq rei admissa occasione neq insequi cons nͥ ꝑ eandẽ uallẽ in quã
paulo ante subiectũ eũ telis suis habuer̃t poss. nec engẽ agm̃ in captũ sup
se a decio cumicłũ sed cũ ira in hos magis qui fortunã gerende rei enpuerãt. Tũ
ꝓpinquitas soci atq ipa paucitus incitat et nuc̃ cicũd̾are und̾iq cossem armatis

Expanded text:
euasero in summum, perge hinc omni libeuasero in summum, perge hinc omni libtus expediet.' conlaudatus ab consule accepto praesidio uadit occultus per saltum; nec prius ab hoste est uisus quam loco quem petebat appropinquauit. inde admiratione pauentibus cunctis, cum omnium in se uertisset oculos, et spatium consuli dedit ad subducendum agmen in aequiorem locum et ipse in summo constitit uertice. Samnites dum huc illuc signa uertunt utriusque rei amissa occasione neque insequi consulem nisi per eandem uallem, in qua paulo ante subiectum eum telis suis habuerant, possunt, nec erigere agmen in captum super se ab Decio tumulum; sed cum ira in hos magis, qui fortunam gerendae rei eripuerant, tum propinquitas loci atque ipsa paucitas incitat; et nunc circumdare undique collem armatis
Abbreviated transcription (Latin):
aiebant uesanos q uultus et furẽtia ora iñ plusꝙͣ ex alia ulla re t̾roris ortun
q̃ue noiẽ nõ pugne solũ euẽtu s nocturna ꝓfectiõe cõfissi sũt. Postero die uacuis
hostiũ castris romar potit᷑ quo se oĩs campanoꝵ mltitudo gruatulabunda effadit.
Cen hoc gaudiũ magna ꝓpe clade ĩsãnio fedatũ est. ¶ Nam ab satricula ꝓfect᷑ cor¬
nelius coñs ex̾atũ ĩ caute ĩ sascũ caua uasse puium ciͣcaq ĩsessum ab hoste ind̾uxit
ne pͥusꝙͣ iecipi tuto signo nõ potant ĩminẽtẽ. Capiti hostẽ uidit. Dum id moresãn¬
Ditum in saltu colle ĩmmẽtẽ hostiũ castris aditu ardiui ĩpedito agmini expedius
haud difficilem. Itaꝙ cõsuli tẽnto animi uides ne tu inquit ause cornesi aloe
capimus. Netu mͥ plusꝙͣ unius segionis pͥncpes hastatos dedens cũ quib ubi

Expanded text:
aiebant uesanosque uoltus et furentia ora; inde plus quam ex alia ulla re terroris ortum. aiebant uesanosque uoltus et furentia ora; inde plus quam ex alia ulla re terroris ortum. quem terrorem non pugnae solum euentu sed nocturna profectione confessi sunt. postero die uacuis hostium castris Romanus potitur, quo se omnis Campanorum multitudo gratulabunda effudit. ceterum hoc gaudium magna prope clade in Samnio foedatum est. nam ab Saticula profectus Cornelius consul exercitum incaute in saltum caua ualle peruium circaque insessum ab hoste induxit nec prius quam recipi tuto signa non poterant imminentem capiti hostem uidit. dum id morae Samnonspicit unum editum in saltu collem, imminentem hostium castris, aditu arduum impedito agmini, expeditis haud difficilem. itaque consuli territo animi 'uidesne tu' inquit, ' A. Corneli , cacumen capimus. ne tu mihi plus quam unius legionis principes hastatosque dederis; cum quibus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
oiu cons. Inuadic hostẽ et cũ quo fort̾e cõtulit gradũ obtrũcat hoc spectaculo ac¬
censi dextra leuaq añ se quisq memoraindũ p̾liũ ciet. Scãt obuixi sãnites ꝙͣ ꝙͣ
plura accipuit ꝙͣ ĩferũt uusneni aliꝙͣd̾ui iã pug̾tũ erat atror ced̾es cĩca signa
sãnitiũ fuga ab nulla dũ ꝑte euit. Adeo morte sola iũci destinauem̃t aĩs Itaq
romani cum et fluere iã lassi tudine uires sentirẽt eo diei haut mltũ supcẽt accẽ-¬
si i cõcitat se in hostem. Tum pͥmũ refe̾n pedẽ arq ĩcli̾nar rẽ in fugã arpani¬
it tũ capi oocidi sãnis nec suꝑfuissẽt młti ni nox uictoriã magis ꝙͣ płus duremi¬
sset et romani facebant᷑ nũꝙͣ cum ꝑtinaciore hoste cõflictũ ex sãnites cõque̾ret᷑
QQue na pͥma cã tã obstinatos mouisset infugã ocusos sibi romanoꝵ arde uisos

Expanded text:
omnium consul inuadit hostem et cum quo forte contulit gradum obtruncat. hoc spectaculo acomnium consul inuadit hostem et cum quo forte contulit gradum obtruncat. hoc spectaculo accensi dextra laeuaque ante se quisque memorandum proelium cient; stant obnixi Samnites, quamquam plura accipiunt quam inferunt uolnera. aliquamdiu iam pugnatum erat; atrox caedes circa signa Samnitium, fuga ab nulladum parte erat: adeo morte sola uinci destinauerant animis. itaque Romani cum et fluere iam lassitudine uires sentirent et diei haud multum superesse, accensi ira concitant se in hostem. tum primum referri pedem atque inclinari rem in fugam apparuit; tum capi, occidi Samnis; nec superfuissent multi, ni nox uictoriam magis quam proelium diremisset. et Romani fatebantur nunquam cum pertinaciore hoste conflictum, et Samnites, cum quaereretur quaenam prima causa tam obstinatos mouisset in fugam, oculos sibi Romanorum ardere uisos
Abbreviated transcription (Latin):
añ dies geminata uictona romanis atͣ qͣdĩgentoꝵ ãnoꝵ decora et cõdite urbi eq̃¬
łis urecõna ut̾sq tam̃ nouus hostis curã addebat. Pugna indicio fuit quos ge¬
ssent aiõs nãq ita cõflixerũt ut aliquãdiu in nentiñ ꝑtẽ ĩclinaret acies. Cũ cõsus
crepidatiõe iniciendã int̾ qñ i pessi nõ poterãt eqͥtib ĩmissis tũbare pͥma sig
hostiũ conat᷑ quos ubi ne quia tumustuãtes in spatio exigno uolue̾ cũmas u¬
dit nec posse apire in hostes miã reuertus adante signanos legionũ cũ desilui
cũq ĩcessero in aciẽ hostiũ fe̾ro uiã facientẽ sic ꝓse quisq obiuos ste̾nite illa t¬
oiã que nũc ereete micãt haste patefrã strage uacua cõnetis hec dc̃a ded̾erat cum
cquites coñs ussu discũrẽ in cornua legionib in med̾iã aciẽ apiunt uiã pͥmus

Expanded text:
ante dies geminata uictoria, Romanis contra quadringentorum annorum decora et conditae urbi aequante dies geminata uictoria, Romanis contra quadringentorum annorum decora et conditae urbi aequalis uictoria; utrisque tamen nouus hostis curam addebat. pugna indicio fuit quos gesserint animos; namque ita conflixerunt ut aliquamdiu in neutram partem inclinarent acies. tum consul trepidationem iniciendam ratus, quando ui pelli non poterant, equitibus immissis turbare prima signa hostium conatur. quos ubi nequiquam tumultuantes in spatio exiguo uoluere turmas uidit nec posse aperire in hostes uiam, reuectus ad antesignanos legionum, cum desiluicumque incessero in aciem hostium, ferro uiam facientem, sic pro se quisque obuios sternite; illa omnia, qua nunc erectae micant hastae, patefacta strage uasta cernetis.' haec dicta dederat, cum equites consulis iussu discurrunt in cornua legionibusque in mediam aciem aperiunt uiam. primus