comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predictoꝵ abbatum p̾¬
cib annuens. ip̃m lo¬
cum tam sibi quam
successorib suis. nor¬
mam sancte regule
sollerti deuotione seq̃n¬
tib. fraterna petitione
coactus ultroneus con¬
cedo. Actum publice iu-¬
xta flumen bladon.
Uui. kl̾as septembris.
anno incarnationis

Expanded text:
praedictorum abbatum precibus annuens, ipsum locum tam sibi quam successoribus suis normam sanctae regulae solerti devotione sequentibus, fraterna petitione coactus, ultroneus concedo. Actum publice juxta flumen Bladon, septimo kalendas Septembris, anno incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit brihticus
annis .xui: pacis qͣm
belli studiosior. Arti¬
fex amicicias compo¬
nere. externos blande
appellare. domesticis
conuiere. in hiis dũ¬
taxat que uigorem
regium non enerua¬
rent. Atq ut amplio¬
rem gratiam apud

Expanded text:
regnavit Brictricus annis sexdecim, pacis quam belli studiosior, artifex amicitias componere, externos blande appellare, domesticis connivere, in his duntaxat quae vigorem regni non enervarent: atque ut ampliorem gratiam ap
Abbreviated transcription (Latin):
uib ueutis exponstt
Hostes iusam ridere
⁊ in eam per manesa¬
gitas dirigere. Nlon
ĩmpune. Nam
mox oculis obnubi¬
latis: nec retro regre¬
di nec antetendere
ualuere. Id oppidam
letis animis conspi

Expanded text:
us, ventis exponunt: hostes visam ridere, et in eam per inane sagittas dirigere; non impune, nam mox, oculis obnubilatis, nec retro regredi nec ante tendere valuere. Id oppidani laetis animis conspi
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc campo nr̃a
exultet oratio. adeo
fere omnium noti¬
cie patet. quod iose¬
phus. quod euche¬
rius. quod beda scuip¬
sere. Quis enm

Expanded text:
in hoc campo nostra exultet oratio; adeo fere omnium notitiae patet quod Josephus, quod Eucherius, quod Beda scripsere. Quis en
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam ascensis
nauib littora p̾¬
occupare. quidam
equis precurrere ⁊
ꝑegrinos incaute
iuxta mare ambu¬
lantes interimere.

Expanded text:
Quidam ascensis navibus littora praeoccupare; quidam equis praecurrere, et peregrinos incaute juxta mare ambulantes interimere.
Abbreviated transcription (Latin):
iulii. ad suprema uen¬
tum. Namq fran¬
ci pridiani certaminis
euentu eruditiores. fa¬
ces oleagino succo iu¬
ridas. in turrim mu¬
ro proximam ⁊euis
custodes iecerunt. At
flamina uento agen¬
te in comas erectã. p̾¬
mo ligna mox lapi

Expanded text:
ulii, ad suprema ventum: namque Franci, pridiani certaminis eventu eruditiores, fasces oleagino succo vividas in turrim muro proximam et ejus custodes jecerunt. At flamma, vento agente in comas erecta, primo ligna, mox lapi
Abbreviated transcription (Latin):
sterio. tam monachos
quam cleriaosquos y¬
doneos iudicarent.
ad titulum sce marie
ordinari facerent. Cõ

Expanded text:
sterio, tam monachos quam clericos, quos idoneos judicarent, ad titulum S. Mariae ordinari facerent.
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitate sancti mar¬
tini primitie seminũ
ad ecclesiam sub cuiꝰ
parrochia quisq de¬
git. que anglice cyrc¬
scet nominatur. Hec
⁊ alia si cum uenero
non erunt persoluta:
regia exactione scd̃m
leges in quem culpa
cadit. districte absq
uenia comparabit.
Iec dicto dete

Expanded text:
festivitate sancti Martini primitiae seminum ad ecclesiam sub cujus parochia quisque degit, quae Anglice Chirchseet nominatur. Haec et alia si cum venero non erunt persoluta, regia exactione secundum leges in quem culpa cadit 313 districte absque venia comparabit. » Nec dicto dete
Abbreviated transcription (Latin):
brihtus. uir apud suos
seuitia immanis: idẽ¬
q foris ignauia ꝑ in¬
famis. Qũo circa com¬
muni omnium odio
conspirante:post an¬
num solio deturbatus.
meliori locum fecit. S
ut fere in talib fit. cũ
magnitudine calami¬
tatis aliquos ad gra¬
ciam sui reuocasset:e

Expanded text:
rtus, vir apud suos saevitia immanis, idemque foris ignavia perinfamis: quocirca communi omnium odio conspirante, post 57 annum solio deturbatus, meliori locum fecit; sed, ut fere in talibus fit, cum magnitudine calamitatis aliquos ad gratiam sui revocasset
Abbreviated transcription (Latin):
habeat que aliis cog¬
noscenda ip̃e propõ¬
nat. S ad hec euar¬
randa feruentiore o¬
pus est spiritu. ut
consummem effica¬
citer quod incipio
tam hylariter. Appel¬
lata igitur in auxi¬
luun ut mos est di¬
uinitate. tale aucu-¬
pabor exordium.

Expanded text:
habeat quae aliis cognoscenda ipse proponat: sed ad haec enarranda ferventiore opus est spiritu, ut consummem efficaciter quod incipio tam hilariter. Appellata igitur in auxilium, ut mos est, Divinitate, tale aucupabor exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
frontis castrũ. seditiosis
custodib ĩmissis. Qd̃
dux militari uallatus
manu uisendi obtentu
aggressus. ut ip̃m uidit.

Expanded text:
frontis castrum seditiosis custodibus immissis. Quod dux, militari vallatus manu, visendi obtentu aggressus, ut ipsum vidit
Abbreviated transcription (Latin):
ie sancti pasche¬
ad mensam a¬
pud westm onasterl¬
um assederat.dyade¬
mate fastigatus: ⁊
optimatum turma
circumuallatus.
Cumq alii longã
quadragesime inedi¬
am recentib cybis
compensantes acrit̾
comederent:ille a ter

Expanded text:
ie sancto Paschaad mensam apud Westmonasterium assederat, diademate fastigatus, et optimatum turma circumvallatus. Cumque alii, longam Quadragesimae inediam recentibus cibis compensantes, acriter comederent, ille a ter
Abbreviated transcription (Latin):
be nultus occubuit. Pau¬
ci ex clientela eius qͥ
aderant. dum nõ ma-¬
nus dare. sed herum
uindicare contendunt.
obtruncati. Extimplo
fama mali tanti prin

Expanded text:
be ultus occubuit . Pauci ex clientela ejus qui aderant, dum non manus dare, sed herum vindicare intendunt, obtruncati. Extemplo fama mali tanti prin
Abbreviated transcription (Latin):
quos ille diu coacerua¬
tos ⁊ intactos relique¬
rat: consumpsit. sõp¬
nio ut ferunt ammo¬
nitus.Uir qui parũ
etati iuxerit: multũ
glorie.

Expanded text:
quos ille diu coacervatos et intactos reliquerat, consumpsit; somnio, ut fertur, admonitus. Vir, qui parum aetati vixerit, multum gloriae.
Abbreviated transcription (Latin):
cum meliore diei par
te uictoriam pene oc¬
cupasset. iam prono
in occeanum sole pal¬
mam amisit. s tamẽ
beneficio tenebrarũ
adiutus uicti dedecus
euasit. Sequenti pla¬
ne prelio ingentẽ mł¬
titudinem parua ma

Expanded text:
cum meliore parte diei victoriam pene occupasset, jam prono in oceanum sole palmam amisit; sed tamen, beneficio tenebrarum adjutus, victi dedecus evasit. Sequenti plane praelio ingentem multitudinem parva ma
Abbreviated transcription (Latin):
neam. multa mo¬
do apłatus nostri
offendit officium
que prescideret nul¬
la quib parceret. S
fuerit hactenus hu¬
mane fragilitatis
quod peccastis. qd̾
illecebrarum. in uo¬
lucris soꝑiti. celestẽ
exasperastis miseri-¬
cordiam. suspensam
paruipendendo ira¬
cundiam. Fuerit
mundane temulẽ¬
tie quod legittuma
non curantes ma¬
trimonia alieni la¬
boris pensastis iniu¬
riam. Fuerit auidi¬
tatis nimie quod
fratres ur̃os illo ma¬
gno ⁊ eodem precio
emptos ut quisq
poterat illaquean¬
tes contumeliose pe¬
cuniis emunxistis.
Iunc uobis in

Expanded text:
neam, multa modo apostolatus nostri offendit officium quae praescinderet, nulla quibus parceret. Sed fuerit hactenus humanae fragilitatis quod peccastis, quod illecebrarum involucris sopiti, coelestem exasperastis misericordiam, suspensam parvipendendo iracundiam. Fuerit mundanae temulentiae quod, legitima non curantes matrimonia, alieni cubilis non pensastis injuriam. Fuerit aviditatis nimiae quod fratres vestros, illo magno et eodem pretio emptos, ut quisque poterat illaqueantes, contumeliose pecuniis emunxistis. Nunc vobis in
Abbreviated transcription (Latin):
ranci autem feri¬
tate moꝵ greco
uocabulo dicti: quod
tussu primi ualentini¬
ani imꝑatoris alanos
ĩmeotidas paludes re¬
fugientes eiecerunt.ꝑ

Expanded text:
ranci a feritate morum Graeco vocabulo dicti, quod, jussu primi Valentiniani imperatoris, Alanos in Moeotidas paludes refugientes ejecerint.
Abbreviated transcription (Latin):
dus filius egelredi
suscepit regnum:
Uir propter morum
simplicitatem parũ
imꝑio ydoneus. sed
deo deuotus. ⁊deoq

Expanded text:
dus filius Ethelredi suscepit regnum,  plenis; vir propter morum simplicitatem parum imperio idoneus, sed Deo devotus ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
fancia maxime ua¬
carent. mox etiam co¬
lum ⁊acum exercere
consuescerent.ut hus
artib pudice in ꝓubẽ
uirginitatem transi¬
gerent.Cilios ita: ut
primum eruditio
si philosophi iam¬
gubernandam pro¬

Expanded text:
fantia maxime vacarent, mox etiam colum et acum exercere consuescerent, ut his artibus pudice impubem virginitatem transigerent; filios, ut primum eruditio si philosophigubernandam r
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos ꝯfestun lega¬
tos cum non ullis
aliis cepit:truncatis¬
q manib ⁊ pedib. in¬
utiles suis remisit. qui
eos a talib compesc̾ent
⁊ne deteriora paterent᷑.
sius euentib cautos
redderent. hiis rustiti
exꝑtis: festinato ꝯtio¬
nib omissis. ad sua
aratra sunt reuersi.

Expanded text:
cunctos confestim legatos cum nonnullis aliis cepit, truncatisque manibus ac pedibus, inutiles suis remisit, qui eos a talibus compescerent, et ne deteriora paterentur suis eventibus cautos redderent. His rustici expertis, festinato concionibus omissis, ad sua aratra sunt reversi.
Abbreviated transcription (Latin):
broicum castrũ clam
armis alimonisq suf¬
ficienter muniuit. Et
custodib positis fran¬
ciam otius adiit. ut in
accelerans anticipare

Expanded text:
brilicum castrum clam armis et alimoniis sufficienter munivit. Deinde custodes posuit, et Franciam ocius adiit, ut indccelerans anticipare
Abbreviated transcription (Latin):
insigniuit ecclesiam.
hicin armis ad modũ
strenuus. ubiq arma¬
tas militum legiones.
nobiliter rexit. de ini-

Expanded text:
insignivit Ecclesiam. Hic in armis admodum strenuus, ubique armatas militum legiones nobiliter rexit, de ini
Abbreviated transcription (Latin):
conanum henricus
sue cure s̾uatum. iri
postulauit. Quo con¬
cesso. in suꝑiora ro¬
thomagensis turris
duxit. Iussoq ut late

Expanded text:
Conanum Henricus suae curae servatum iri postulavit. Quo concesso, in superiora Rotomagensis turris duxit; jussoque ut late
Abbreviated transcription (Latin):
pitis eoꝵ animis ꝓ¬
tinus illos ꝯcordes
reddidit. eo quidem
tenore.ut odo dorcasi¬
num castrum ten̾et.
⁊ dux prereptam t̾rã

Expanded text:
pitis eorum animis, protinus illos concordes reddidit, eo quidem tenore ut Odo Dorcasinum castrum teneret, et dux praereptam terram
Abbreviated transcription (Latin):
odennem. osuuinum
quadrinum. qui tũc
occiso genitore. nutri¬
cioꝵ diligentia. fuga
lapsi. scotiam euã¬
dunt.

Expanded text:
odennem, et Oswium quadriennem, qui tunc, occiso genitore, nutritiorum diligentia fuga lapsi, Scotiam evadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dam optulit: eligens
nimirum in illo au¬
ctoritatem benedicta
roborandi propter im¬
perium:⁊scientiam
properam dicta emen-¬
dandi propter ingeni

Expanded text:
dam obtulit, eligens nimirum in illo auctoritatem bene dicta roborandi propter imperium et scientiam, perperam dicta emendandi propter ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
filie ipsius postulabãt
nuptias. ut genialis
chori fedus ꝑpetuas.
inter eos contineret a¬
nicicias. Ita offa qui
bellicis minis non ce

Expanded text:
filiae ipsius postulabant nuptias, ut genialis thori foedus perpetuas inter eos contineret amicitias . Ita Offa, qui bellicis minis non ce
Abbreviated transcription (Latin):
Soli raimundo ui¬
sa est antiquior tu¬
ende libertatis gracia.
ut nec ipsi suum sub¬
sterneret hominum.
nec profiteretur sa¬
cramentum. Itaq
coactis omnib uiri

Expanded text:
Soli Raimundo visa est antiquior tuendae libertatis gratia, ut nec ipsi suum substerneret hominium, nec profiteretur sacramentum. Itaque, coactis omnibus viri
Abbreviated transcription (Latin):
sed mitte promissum
patris in nos spiritũ
ueritatis. Hac oratio¬
ne finita supremum
efflauit. subsequente

Expanded text:
sed mitte promissum Patris in nos Spiritum veritatis: » hac oratione finita supremum efflavit; subsequente
Abbreviated transcription (Latin):
sompnii uisione scm̃
dyonisium uirginẽ
amicabiliter manu
tenentem. ⁊ex oracu¬
lo diuino constanter
iubentem ut a famu¬
lis honorificaretur
in terris. sicut a spon¬
so ⁊ domino uenera¬
batur in celis. Ita cre¬
brescentib ad tumbã
miraculis edictum:

Expanded text:
somnii visione sanctum Dionysium virginem amicabiliter manu tenentem, et ex oraculo divino constanter jubentem ut a famulis honorificaretur in terris, sicut a Sponso et Domino venerabatur in coelis. Ita crebrescentibus ad tumbam miraculis, edictum
Abbreviated transcription (Latin):
anc itaq cuuta¬
tem franci ab octobri
usq ad iunium cir¬
cumsedere.tentoriis
circum muros tran¬
sito amne locatis. ꝑ¬
spectaq difficultate
expugnandi timidi¬
tati quorundam ob¬
uiandum arbitrati.
omnes pariter pro¬
ceres sacramento fe

Expanded text:
anc itaque civitatem Franci ab Octobri usque ad Junium circumsedere, tentoriis circum muros amne transito locatis: perspectaque difficultate expugnandi, timiditati quorundam obviandum arbitrati, omnes pariter proceres sacramento fe
Abbreviated transcription (Latin):
etheluulfus quem
quidam atulfum uo¬
lenis ⁊qui sub quie¬
te degere. quam mul¬
tis prouintiis imperi¬
tare mallet. Deniq
auito westsaxonum
regno contentus. ceta
que pater subiugaue¬
rat appendicia filio

Expanded text:
Ethelwulfus, quem quidam Athulfum volenis, 150 et qui sub quiete degere, quam multis provinciis imperitare, mallet: denique, avito West-Saxonum regno contentus, caetera quae pater subjugaverat appendicia filio
Abbreviated transcription (Latin):
fra regnum suum
xp̃i fãmulus conces¬
sit. liberam ab oñu¬
b functionib abso¬
lutam ab om̃nibus
inquietudinib. Sed

Expanded text:
fra regnum suum Christi famulis concessit, liberam 152 ab omnibus functionibus, absolutam ab omnibus inquietudinibus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tricesimo tercio. Post
cuius obitum karolꝰ
anno moritur. dehinc̃
ludouicus imperator
romanoꝵ ⁊ lotharuis
fratres regnum eus ħ

Expanded text:
tricesimo tertio. Post cujus obitum Karolus anno moritur. Dehinc Lodowicus imperator Romanorum, et Lotharius, fratres, regnum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
noxam. Stulte enĩ
⁊ amare locuti estis
ad hanc horam. Sed
ne putais me sola
niti auctoritate: ra¬
tionem accipite. Om¬
nis actus hõminis
scd̃m cordis intentio¬
nem debet examina¬
ri ut eo uergat facti
iudictum. unde pro¬
cessit faciendi consi¬
liuim. Fallor:sinon
idem ueritas dicit.
Si oculus tuus fiut

Expanded text:
noxam. Stulte enim et amare locuti estis ad hanc horam. Sed ne putetis me sola niti auctoritate, rationem accipite: « Omnis actus hominis secundum cordis intentionem debet 348 examinari, ut eo vergat facti judicium unde processit faciendi consilium. » Fallor si non idem Veritas dicit: « Si oculus tuus fu
Abbreviated transcription (Latin):
normannoꝵ annis.
Clerici litteratura tu¬
multuaria contenti.
iuxsacramentorum
uerba balbutiebant.
Stupori ⁊ miraculo

Expanded text:
Normannorum annis. Clerici litteratura tumultuaria contenti, vix sacramentorum 418 verba balbutiebant: stupori erat et miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
postremo familia e¬
untem. rideres car¬
pentis impositos to¬
tos in iter transfer¬
re penates. Angu¬
stus erat limes tran

Expanded text:
postremo familia, euntem; rideres, carpentis impositos, totos in iter transferre penates. Angustus erat limes tran
Abbreviated transcription (Latin):
id muneris est lasciui¬
entes arboris ramos so¬
lent succindere. ut reli¬
quoꝵ iute succo suo
possit sufficere. sic in

Expanded text:
id muneris est lascivientes arboris ramos solent succidere, ut reliquorum vitae succo suo possit sufficere, sic in
Abbreviated transcription (Latin):
regem equo deiecerit.
Quare a concurrenti¬
b stipatorib inte¬
remptus pro fortitu¬
dinis miraculo re¬
gis ussu tumulatꝰ.

Expanded text:
regem equo dejecerit; qua re a concurrentibus stipatoribus interemtus, pro fortitudinis miraculo regis jussu tumulat
Abbreviated transcription (Latin):
fortiuto uagina exci¬
dit. Quo circa cum
omnia formidinis
⁊ ceci tumultus ple¬
na eẽnt: inclamina¬
to deo ⁊ sc̃o aldelmo.¬
consanguineus. re¬
ductaq ad uaginã
manu. inuenit en¬
sem.qui hodieq ꝓ

Expanded text:
fortuitu vagina excidit. Quocirca, cum omnia formidinis et caeci tumultus plena essent, inclamato Deo et sancto Aldelmoconsanguineus, reducta ad vaginam manu invenit ensem, qui hodieque pro
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncto. ⁊ preter
hec neq imprudenti
neq ignauo. ad
iherosolimitanum
regnum mentem
impulit.Congrega

Expanded text:
conjuncto, et praeter haec neque imprudenti neque ignavo, ad Ierosolymitanum regnum mentem impulit. Congrega
Abbreviated transcription (Latin):
che. ⁊ a prima die
rogationum usꝙ
ad octauas pente¬
costen.⁊a quarta
feria occidente sole
omni tempore usq
ad secundam suꝑ

Expanded text:
chae, et a prima die Rogationum usque ad octavas Pentecostes, et a quarta feria occidente sole omni tempore usque ad secundam
Abbreviated transcription (Latin):
situm: antiquo uoca¬
bulo streneshalh mo¬
do Witebi nuncupat᷑.
Quod ab insignis re¬
ligionis femina hil¬
da ceptum: edelfeda
euisdem regis filia ĩ

Expanded text:
situm, antiquo vocabulo Streneshalh, modo Witebi nuncupatur; quod ab insignis religionis foemina Hilda coeptum, Ethelfleda ejusdem regis filia i
Abbreviated transcription (Latin):
propositi quod in
normannia ceꝑat
tenax. stigandum
perperam ⁊falso ar¬
les romanos ⁊ erm̃¬
fredum ep̃m sedunẽ¬
sem deponi passus

Expanded text:
propositi quod in Normannia coeperat tenax, Stigandum, perperam et falso arles Romanos, et Ermenfredum episcopum Sedunensem, deponi passus
Abbreviated transcription (Latin):
ulcisci sperabat. Por¬
ro turcus qui ma¬
gis fraude ⁊ euen¬
tu quam uirtute
⁊ bellica iusticia du¬
cem cepisset. quod

Expanded text:
ulcisci sperabat. Porro Turcus qui magis fraude et eventu quam virtute et bellica militia ducem cepisset, quod
Abbreviated transcription (Latin):
aggressus. Ubi precur¬
sores milites uenientes.
in platea urbis plu¬
rimos inuenerunt re¬
belles resistere.

Expanded text:
aggressus; ubi praecursores milites venientes, in platea urbis plurimos invenerunt rebelles, resistere
Abbreviated transcription (Latin):
niscens uenisti inqͥt
uenisti: multis mr̃i¬
b lugende. Dudum
est quod te uidi. sed
nunc multo terribi¬
liorem te intueor:
patrie huius excidiũ
uibrantem. Is erat
litteris quantum
ad id temporis bene
imbutus. euo matu¬
rus. immanem au¬
datiam prima iuuẽ¬
tute conatus. Nam
pennas manib ⁊ pe

Expanded text:
niscens, « Venisti, inquit, venisti, multis matribus lugende; dudum est quod te vidi, sed nunc multo terribiliorem te intueor, patriae hujus excidium vibrantem. » Is erat litteris, quantum ad id temporis, bene imbutus, aevo maturus, immanem audaciam prima juventute conatus: nam pennas manibus e
Abbreviated transcription (Latin):
in episcopatu sepul¬
tum: quod suum mo¬
nasterium ẽẽt imper¬
fectum. mox pro deli¬
ramento canonicoꝵ
dicentium regios ma

Expanded text:
in episcopatu sepultum, quod suum monasterium esset imperfectum, mox pro deliramento canonicorum, dicentium regios ma
Abbreviated transcription (Latin):
suum nundĩnan¬
tes statim azotum
obsiderent.⁊ ad de¬
ditionem post tres
dies flecterent. Nec
uero difficile oppi¬
dani se dedidere. ter¬
ram regis si ui ca¬
perentur reueriti. qr
preterito anno go¬
defridum idem ag¬
gressum acriter rẽp¬
pulerant. maleficio
fortune adiuti. Si

Expanded text:
suum nundinantes statim Azotum obsiderent, et ad deditionem post tres dies flecterent. Nec vero difficulter oppidani se dedidere, iram regis, si vi caperentur, reveriti; quia praeterito anno Godefridum idem aggressum acriter repulerant, maleficio fortunae adjuti: si
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt odium:omni
nobilitate primo pul¬
sa. post etiam bello fusa.
Hec de prelioꝵ eius suc¬
cessu dicta. modum su¬
um agnoscant. Ceterũ
quantum in dei rebus
fuerit. inditio sunt le¬
ges ad corrigendos mo

Expanded text:
ceperunt odium, omni nobilitate primo pulsa, post etiam bello fusa. Haec de praeliorum ejus successu dicta, modum agnoscant suum: caeterum, quantus in Dei rebus fuerit, indicio sunt leges ad corrigendos mo
Abbreviated transcription (Latin):
speciei uulgaris ⁊ co¬
tidiane pusiolam ẽẽ
nec tante maiestati
conuenire. Reducto
ab hiis animo ⁊ aliis
amorib intento. dela¬
tores nuntiant. quã¬
ta illum atheluuol¬
dus astutia emunxerit.
Ille clauo clauum ex¬
pellens. fraude scilz

Expanded text:
speciei vulgaris et quotidianae pusiolam esse, nec tantae majestati convenire. Reducto ab his animo et aliis amoribus intento, delatores nunciant quanta illum Athelwoldus astutia emunxerit. Ille clavo clavum expellens, fraude scil
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc quantis ꝑot̾at
iurib hastile ferrum
intorquens: in edri¬
cum misit. S ab il¬
lo preuisum ⁊ iuta¬
tum in milite prope
stantem.ꝑeccauit:ad¬
eo ut alterum quoq

Expanded text:
Tunc, quantis poterat viribus hastile ferreum intorquens, in Edricum misit; sed ab illo praevisum et vitatum, in militem prope stantem peccavit, adeo ut alterum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
propinaret:in medio
triclinio uno pede lap¬
sus. altero se recollegit.
Tunc occasione accep¬
ta. fatales sibi uerbũ
emisit. Sic frater fra¬
trem adiuuat. Quo
rex audito. ꝑfidum
obtruntari precepit:
sepius auxilium ger¬
mani si iuueret incre¬
pitans:⁊mortem in¬
gemiscens.

Expanded text:
propinaret, in medio triclinio uno pede lapsus, altero se recollegit; tunc, occasione accepta, fatale sibi verbum emisit. « Sic frater fratrem adjuvat. » Quo rex audito perfidum obtruncari praecepit, saepius auxilium germani, si viveret, increpitans, et mortem ingemiscens.
Abbreviated transcription (Latin):
iam omnino resolui.
domus fit om̃ib into¬
lerabilis luctus. Lugu¬
bre quippe lamentabã¬
tur monachi atq cle¬
rici. pro tanta orbita

Expanded text:
jam omnino resolvi idomus fit omnibus intolerabilis luctus. Lugubre quippe lamentabantur monachi et clerici, pro tanta orbita
Abbreviated transcription (Latin):
belloꝵ que gessit hec
summa est. Urbem
exoniam rebellantẽ
leiter subegit. diui¬
no scilicet uitus auxi¬
lio quod pars mura¬
lis ultro decidens in¬
gressum illi patefe¬
cerit.Nam ⁊ ip̃e

Expanded text:
bellorum quae gessit, haec summa est. Urbem Exoniam rebellantem 422 leviter subegit, divino scilicet jutus auxilio, quod pars muralis ultro decidens, ingressum illi patefecerit: nam et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nib ab ecclesia extra¬
xit: Ubi preforibus
equus niger. ⁊suꝑ¬
bum hinniens ui¬
debatur: uncis ferre¬
is ꝑ totum tergum
procuberantib. Su¬
per quos misera im¬
posita mox ab ocuł
intuentium cum
toto sodalitio dispa¬
ruit. Audiebantur
tantum clamores
per quatuor fere
miliaria miserabi¬
les: suppetias oran¬
tis. Ista incredibilia
non iudicabit. qui
legerit beati gregorii
dialogum.qui refert
in quarto libro ne¬
quam hominem i
ecclesia sepultum. a
demonib foras eie¬
ctum. Apud fran¬
cos quoqz non se¬
mel auditum est:
quod dicam karolũ
marcellum insignis
fortitudinis uirum.
qui sarracenos gal¬
lias ingressos. hys¬
paniam redire com¬
pulit.exactis dieb
sius in ecclesia sc̃ĩ
dyonisii sepultum.
S quia patrimoni¬
a omnium pene
monasterioꝵ gallie.
pro mercede commi¬
litonum mutilaue¬
rat iisibiliter a ma¬
lignis spiritib e se¬
pulchro abreptum.
ad hanc diem nus¬
quam iusum. Deni¬
q illud reuelatum
minatum.

Expanded text:
nibus, ab ecclesia extraxit: ubi prae foribus equus, niger et superbus, hinniens videbatur, uncis ferreis per totum tergum protuberantibus; super quos misera imposita, mox ab oculis intuentium, cum toto sodalitio disparuit. Audiebantur tamen clamores per quatuor fere milliaria miserabiles suppetias orantis. Ista incredibilia non judicabit qui legerit beati Gregorii Dialogum, qui refert in quarto libro nequam hominem, in ecclesia sepultum, a daemonibus foras ejectum. Apud Francos quoque non semel auditum est quod dicam: Karolum Martellum insignis fortitudinis virum, qui Saracenos, Gallias ingressos, Hispaniam redire compulit, exactis diebus suis in ecclesia sancti Dionysii sepultum; sed, quia patrimonia omnium pene monasteriorum Galliae pro mercede commilitonum mutilaverat, visibiliter a malignis spiritibus e sepulchro abreptum, ad hanc diem nusquam visum. Denique illud reveratum minatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ip̃m quoq regem
suppetias ferentem. a¬
pud assandunam ce¬
dere coegerunt. Auspi¬
cium fuge fuit ille ex
consulto: quem toti

Expanded text:
tes: ipsum quoque regem, suppetias ferentem, apud Assandunam cedere coegerunt. Auspicium fugae fuit ille ex consulto, quem toti
Abbreviated transcription (Latin):
muni omniũ lau¬
de trium dierum
ab antiochia spa¬
tio a reliqius disce¬
dens tharsum urbẽ
cilicie nobilem uolũ¬
tate cuuum recepit.
Tharsum pauli qͦn¬
dam apł̃i alump¬
nam. in cuius ho

Expanded text:
muni omnium laude, trium dierum ab Antiochia spatio a reliquis discedens, Tarsum, Ciliciae urbem nobilem, voluntate civium suscepit; Tarsum, Pauli quondam apostoli alumnam, in cujus ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ principib quamq¬
⁊ uniuerso popło trans¬
gressus fuerit domini¬
ca mandata. excõmu¬
nicet eum usq peni¬
teat.⁊ si impenitens
fuerit sicut sit uobis
sicut echiucus ⁊pu¬
blicanus.De uero ethel¬
heardo iam fc̃o archi¬
ep̃o doruernensis eccłẽ
sicut a nobis poposcit
ur̃oꝵ presulum excel¬
lentia ut ei iusticiam

Expanded text:
 principibus quamque universo populo, transgressus fuerit Dominica mandata, excommunicet eum usque poeniteat, et, si impoenitens fuerit, sit vobis sicut ethnicus et publicanus. De vero Ethelardo jam facto archiepiscopo Dorovernensis ecclesiae, sicut a nobis poposcit vestrorum praesulum excellentia, ut ei justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nachoꝵ quib illicite
ut uos cognoustis ex¬
poliatus est.⁊ a uene¬
rabili sede eius quas
dudum tenuit ablate

Expanded text:
 quibus illicite, ut vos cognovistis, expoliatus est, et a venerabili sede ejus, quas dudum tenuit, ablat
Abbreviated transcription (Latin):
te feram.si deus uo¬
luerit ꝑ me misero mi¬
sereri. Itaq quamquã
nichil de miraculis
auderet: coactus a mi¬
nistris. cum aqua ce¬
co manum imposuit.
Confestinq sangui¬
ne ex oculis stillante¬
uberti:clamorem
alacrem sanatus ꝓ¬
duxit: Uideo te rex.
uideo te rex. Ita ui¬
dens. regali palatio
multis temporib a

Expanded text:
te feram si Deus voluerit per me misero misereri. » Itaque, quanquam nihil de miraculis auderet, coactus a ministris cum aqua caeco manum imposuit; confestimque sanguine ex oculis ubertim stillante, clamorem alacrem sanatus produxit, « Video te, rex; video te, rex! » Ita videns, regali palatio multis temporibus a
Abbreviated transcription (Latin):
niliarim partium
habebatur.Nec
multum temporis
intercessit:quod illo
domum reuerso: rex
in natale domini a¬
pud lundoniam co¬
ronatus est. Ibidem

Expanded text:
iliarium partium habebatur. Nec multum temporis intercessit quod, illo domum reverso, rex in Natale Domini apud Londoniam coronatus est; ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
Dec minus homi¬
nes tancredi qui ⁊̃
caypha erant. libe¬
uales fuere. quam¬
uis ip̃e absens eẽt.
Castri illius nomẽ
antiquum reꝑire

Expanded text:
ec minus homines Tancredi, qui in Chaipha erant, liberales fuere, quamvis ipse absens esset. Castri illius nomen antiquum repe
Abbreviated transcription (Latin):
lxxͦu. inde in galliam
prospere ingressus ess.
iterum ꝑrexit. ⁊ collo¬
quio ioh̃is pape uoꝰ
in galliam reuertens.
transcenso ciniso mõ
te presentis luminis
caruit uisu. tercio no¬
nas octobris in dictio¬
ne decima. anno dñi
nostri octingentesimo
lxxͦuii. cui successit ĩ
regno filius eius lu¬
douicus. Deinde au-¬
no regni sui secundo
necdum expleto isdẽ

Expanded text:
Inde in Galliam prospere ingressus est. iterum perrexit; et colloquio Johannis papae usus, in Galliam revertens, transcenso Ciniso monte, 159 praesentis luminis caruit visu, tertio nonas Octobris, indictione decima, anno Domini nostri octingentesimoseptimo: cui successit in regno filius ejus Lodowicus. Deinde, anno regni sui secundo necdum expleto, ide
Abbreviated transcription (Latin):
onib grece ⁊ latine.
repetitoq ter. Ryrie
leyson. clara syroꝵ
melodia perstrepen¬
te. cum necdum ap¬
pareret ignis ⁊ tam
occious sol uespe¬
ram urgeret. noctẽ

Expanded text:
onibus Graece et Latine, repetitoque ter Kyrie eleison, et clara Syrorum melodia perstrepente, cum necdum appareret ignis, et jam occiduus sol vesperam urgeret, nocte
Abbreviated transcription (Latin):
gothoꝵ cuneus exscã¬
za insula. que erat qͣ¬
si officin a gentium
aut uelud uagina na¬
tionum. cum rege su¬
o nomine berig egres¬
sus. mox ut e nauib
exeuntes terras attige¬
runt.nomen loco dede¬
runt. scanzamq ob
illiuis memoriam de
quo eruperant illum
uocauerunt. Indedemi¬
q prolixius tendentes
intra germanicos sin
mediotidas occupaue-

Expanded text:
Gothorum cuneus ex Scanza insula, quae erat quasi officina gentium, aut velut vagina nationum, cum rege suo nomine Berig egressus, mox ut e navibus exeuntes terras attigerunt, nomen loco dederunt, Scanzamque ob illius memoriam, de quo eruperant, illum vocaverunt. Inde denique prolixius tendentes intra Germanicos sinus, Meotidas occupave
Abbreviated transcription (Latin):
mes de mellento cũ
fratre henrico uistas
partes fouebant.Ce¬
terum omnes uel ꝓ
roberto ut rex fieret
mittere. uel palam
contumeliis dñm
inurere. godricum
eum ⁊ comparem go¬
diuam appellantes.
Audiebat hec ille ⁊
formidabiles cachĩ

Expanded text:
mes de Mellento, cum fratre Henrico justas partes fovebant. Caeterum, omnes vel clam pro Roberto, ut rex fieret, mittere, vel palam contumeliis dominum inurere; Godricum eum, et comparem Godgivam, appellantes. Audiebat haec ille, et formidabiles cachi
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi ostensa decelo lu¬
nina. ibi claudus g̾s¬
sum composuit:ibi
mutus organum re:¬
sumpsit ibi prorsus
omnis inualitudo sa¬
nitati locum fecit.

Expanded text:
Ibi ostensa de cȩlo lumina, ibi claudus gressum composuit, ibi mutus organum linresumpsit, ibi prorsus omnis inualitudo sanitati locum fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciu non deesset littera-¬
rum peritia acri animo
⁊ alacri studio comꝑata.
eo tempore quo maxi¬
me scaturibat littera¬
tis brittannia. huic
potissimum angloꝵ
hystoriam elimĩnan

Expanded text:
i non deerat litterarum peritia acri animo et alacri studio comparata. eo tempore, quo maxime scaturiebat litteratis Britannia, huic potissimum Anglorum historiam eliman
Abbreviated transcription (Latin):
olim normannie ap¬
pendices.que longo
usu insoluerent re¬
stituere intendit. ce¬
nomannicum dico
comitatum ⁊ brittã¬
niam. Quoꝵ ceno¬
mannis dudum a
martello succensa.
⁊domino suo hugo¬
ne priuata. tunc nu

Expanded text:
olim Normanniae appendices, quae longo usu insoleverant, restituere intendit; Cenomanicum dico comitatum et Brittanniam. Quorum Cenomanis, dudum a Martello succensa, et domino suo Hugone privata, tunc nu
Abbreviated transcription (Latin):
dem coniugalem
falso per nuntios
pactus. Ip̃e deniq
willelmum comi¬
tem pictauiensem
in insidias turcoꝵĩ

Expanded text:
dem conjugalem falso per nuncios pactus. Ipse denique Willelmum comitem Pictaviensem in insidias Turcorum
Abbreviated transcription (Latin):
artib conduceret in
karoli animo inuene¬
rit. Discordarant an¬
tea adeo ut magnis
motib utrobiq con

Expanded text:
artibus conduceret in Karoli animo invenerit: discordaverant antea, adeo ut magnis motibus utrobique con
Abbreviated transcription (Latin):
manni arua neu¬
striẽ ceperũt incolere:
mos fuit francis. semꝑ
eis inuidere ꝯcitantes
reges adu̾sus illos in
sident. sius maiorib
iuolenter eos subripu¬
rex henricus uehem̃t̾
irritatus: ambagib
ĩmo malignissimis
inuidoꝵ suggestioni¬
b. ob ducis imꝑium

Expanded text:
manni arva Neustriae coeperunt incolere, mos fuit Francis semper eis invidere. Concitabant ergo reges adversus illos inssident suis majoribus violenter eos subripurex Henricus vehementer irritatus, ambagibus, imo malignissimis aemulorum suggestionibus, ob ducis imperium
Abbreviated transcription (Latin):
ciscuntur ad colloqui¬
um. additis etiam ꝓ
eodem negocio. hugo¬
ne magno ⁊ herberto
principib francoꝵ. Ita¬
q accelerato itinere: sr̃
mose fluuium. loco qui
ueusedus uocatur. am¬
bo reges conueniunt

Expanded text:
ciscuntur ad colloquium, additis etiam pro eodem negotio Hugone Magno et Herberto principibus Francorum. Itaque accelerato itinere super Mosae fluvium, in loco qui Veusedus vocatur, ambo reges convenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
q widonem procreau.
altera balduino flan¬
drensi. tercia iam adul¬
ta obiit uirgo. Porro
goiffredus comes lon¬
go post. orationis pro
obtentu romam profi¬
ciscens. totam brittan¬
niam cum duob fili¬
is. alano uidelicet at¬
q eudone. reliquit sb̃
ducis aduocatu. Qui
ꝑagratis sanctoꝵ lo¬
cis. in repatriando pre¬
uentus morte diem
obiit.

Expanded text:
 Widonem procreavit; altera Balduino Flandrensi; tertia jam adulta obiit virgo. Porro Goiffredus comes longo post orationis pro obtentu Romam proficiscens, totam Britanniam cum duobus filiis, Alanno videlicet ac Eudone, reliquit sub ducis advocatu. Qui peragratis sanctorum locis, in repatriando praeventus morte diem obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
set.normanniam
fratri suo pro pecu¬
nia .x. milium mar¬
carum inuadatus ẽ.
Itaq importabilis
pensionis edictum.
ꝑ totam angliam

Expanded text:
set, Normanniam fratri suo pro pecunia decem millium marcarum invadatus est . Itaque importabilis pensionis edictum per totam Angliam
Abbreviated transcription (Latin):
rat: conspirantib tam
anglis quam britto¬
nib apud wodnesdic
ceso exercitu. anno trice¬
simo primo regno nu-

Expanded text:
rat, conspirantibus tam Anglis quam Britonibus apud Wodnesdic caeso exercitu anno tricesimo primo, regno nu
Abbreviated transcription (Latin):
E quo
franco¬
rũ gẽs
resum¬
ꝑtis ui¬
ribus
romane feritatis iugũ
a ceruice propria pepulit
fermaq colla sub re¬
gum domino flexit.
xp̃i ecclesia uehement᷑
adulta. passim odorife¬
ros fructus ferens.ad

Expanded text:
 quo Francorum gens resumptis viribus Romanae feritatis jugum a cervice propria depulit, ferinaque colla sub regum dominio flexit, Christi Ecclesia vehementer adulta, odoriferos fructus ferens, ad
Abbreviated transcription (Latin):
eximias cõuectare.
Contra quos a regis
parte. plus quam .Ix.
naues in anchoris
constiterunt. Prefecti
classi odo ⁊ radulfus
comites ⁊ regis cog.

Expanded text:
eximias conjectare. Contra quos, a regis parte, plusquam sexaginta naves in anchoris constiterunt: praefecti classi 340 Odo et Radulphus comites, et regis cog
Abbreviated transcription (Latin):
dam pestiferi oriri se¬
minarium discidii.
Nam rustici unani¬
mes ꝑ diuersos toctꝰ¬
normannice patrie
comitatus plurima
agentes conuenticula.
iuxta suos libitus ui¬
uere descernebant. qua¬
tinus tam in siluaꝵ
compendiis. quã in
aquaꝵ ꝯmerciis. ulło
obsistente. antẽ statuti
iuris obice legib ute¬
rentur sis. Quent
rata manerent:ab
uno quoq cetu furen¬
tis uulgi duo eligun¬
tur legati. qui decre¬
ta ad mediterraneũ¬

Expanded text:
dam pestiferi oriri seminarium dissidii. Nam rustici unanimes per diversos totNorthmannicae patriae comitatus plurima agentes conventicula, juxta suos libitus vivere decernebant, quatenus tam in silvarum compendiis quam in aquarum commerciis, nullo obsistente ante statuti juris obice, legibus uterentur suis. Quae ut rata manerent, ab unoquoque coetu furentis vulgi duo eliguntur legati, qui decreta ad mediterraneu
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolim
conuenientes. non¬
nichil mutue leticie
habuere. Ibiq hu¬
gonem magnum
philippi regis fran¬
coꝵ fratrem inuene¬
re. quod is inconsul

Expanded text:
Constantinopolim convenientes, nonnihil mutuae laetitiae habuere; ibique Hugonem magnum, Philippi regis Francorum fratrem, invenere, quod is inconsul
Abbreviated transcription (Latin):
pectore. fidei feruor co¬
aluerit. facile ex hoc ani¬
maduerteres: quod si
quando antistes aida¬
nus scottice auditorib
facienda proponeret.
⁊interpres deesset:con¬
festum rex ip̃e quãius
indutus clamidem. uł
auro rigentem. uel.

Expanded text:
pectore fidei fervor coaluerit, facile ex hoc animadverteres, quod si quando antistes Aidanus Scottice auditoribus facienda proponeret, et interpres deesset, confestim rex ipse, quamvis indutus chlamydem, vel auro
Abbreviated transcription (Latin):
re. eloquentie nulle.
s titubantia lingue
notabilis. ⁊ maxĩme
cum ira succresceret.
Plura sub eo subi

Expanded text:
re. Eloquentiae nullae, sed titubantia linguae notabilis, maxime cum ira succresceret. Plura sub eo subi
Abbreviated transcription (Latin):
suam nomine emmã
illi despondit:Ut pu¬
bescens flore iuuentu¬
tis. iungeret eam sibi
lege coniugali. que res
ludouicum regem. plu¬
rimosq francoꝵ proce¬
res ualde ꝑterruit. sed

Expanded text:
suam nomine Emma illi despondit, ut pubescens flore juventutis jungeret eam sibi lege conjugali. Quae res Ludovicum regem plurimosque Francorum proceres valde perterruit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
runt supplicib cordi¬
b ⁊ corporib expecie¬
runt. Quot ibi pre¬
cum thurificatione
celum incenderint:

Expanded text:
rant, supplicibus cordibus et corporibus expetierunt. Quot ibi precum thurificatione coelum incenderint
Abbreviated transcription (Latin):
subflauo. fronte fene¬
strata. oculo uario
quibdam intermi¬
cantib guttis distin¬
cto. precipuo robore.
quamquam non
magnestature.⁊ uẽ-¬
tre paulo proiectio

Expanded text:
subflavo, fronte fenestrata, oculo vario, quibusdam intermicantibus guttis distincto; praecipuo robore, quanquam non magnae staturae, et ventre paulo projectio
Abbreviated transcription (Latin):
hinc deniq secane sul¬
cantes alueum. rotho¬
magum adeunt. igne¬
q comburunt horren¬
exercentes ludibrium.

Expanded text:
hinc denique Sequanae sulcantes alveum, Rothomagum adeunt, igneque comburunt; horrenexercentes ludibrium.
Abbreviated transcription (Latin):
bant. lasso statun
ilique pulsu defectũ
siuuim ostendentes. E¬
rat enim asya terra
quodam frugum fe¬
racissima. itã mo¬
derno ⁊ antiquo tẽ¬
pore turcis seiuenti¬
b expilata. ut iux
raro exercitui alimo¬
niam ministrare suf

Expanded text:
bant, lasso statim ilium pulsu defectionem suam ostendentes. Erat enim Asia, terra quondam frugum feracissima, ita moderno et antiquo tempore Turcis saevientibus expilata, ut vix raro exercitui alimoniam ministrare suf
Abbreviated transcription (Latin):
cum substantiis ⁊ ne¬
cessitudinib apd̾ ros
proiunciam walliaꝵ
uelut in scatinam ꝯ¬
gessit. ut ⁊ regnum
defecaret.⁊hostium
ec eo secuis illuc ex¬
peditionem pro tempo¬
rum oportunitate di¬
rigebat. in quaꝵ una
incertum. quius auda

Expanded text:
cum substantiis et necessitudinibus apud Ros, provinciam Walliarum, velut in sentinam congessit, ut et regnum defaecaret, et hostium Nec eo secius illuc expeditionem pro temporum opportunitate dirigebat; in quarum una , incertum cujus auda
Abbreviated transcription (Latin):
ne chorusco terras om¬
nes ꝑstrinxerit. Nam
⁊ britannia que a qͥ¬
bdam alter orbis ap¬
pellatur. quod occea¬
no interfusa non mł¬
tis cosmographis com¬
perta est: habet in re¬
motissima sui plaga
locum natiuitatis ⁊

Expanded text:
e corusco, terras omnes perstrinxerit, nam et Britanni, quae a quibusdam alter orbis appellatur, quod oceano interfusa non multis cosmographis comperta est, habet in remotissima sui plaga locum nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
laudabat defunctũ.
Preterea cum gestis
undecumq talentis
crumenas infecerat.
pauperum oblita: qui

Expanded text:
laudabat defunctum. Praeterea, congestis undecunque talentis crumenas infecerat, pauperum oblita; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tequam ãgliam ue¬
niam omnium debi¬
ta que scd̃m legem
antiquam debemus
sint ꝑsoluta. scilicet
elemosina pro aratris.
⁊decime animalium
toꝵ. ⁊ denarii quos ro¬
mam ad sanctum
petrum debetis. siue
ex urbib siue exiullis:
⁊ mediante augusto
decima frugum ⁊ in

Expanded text:
tequam ego Angliam ueniam, omnia debita, que Deo secundum legem antiquam debemus, sint persoluta, scilicet elemosine pro aratris et decime animalium torum, et denarii quos Romam ad sanctum Petrum debetis, sive ex urbibus sive ex villis, et mediante Augusto decima frugum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
est. diu suspiratis
amoribz. S palum¬
bus ubi demonis
clamorem ad deum
de se auduit. finem
dierum sibi presig¬
nari intellexit. Qͦ¬
circa omnib mem¬
bris ultro truncatis

Expanded text:
est diu suspiratis amoribus. Sed Palumbus, ubi daemonis clamorem ad Deum de se audivit, finem dierum sibi praesignari intellexit. Quocirca, omnibus membris ultro truncatis
Abbreviated transcription (Latin):
satellitib ad hoc p̾¬
paratis anina exi¬
uit. Causa cedis fere¬
batur. quod in bo
conantes armis repl̾¬
si: ⁊ in turrem eccłie
sc̃e fridesuuide coacti.
Unde dum eici neqͥ¬
rent:incendio cõfla¬
grati. S mox regis
penitentia elimina¬
ta spurcicia: sacrariũ
repparatum. Legi ego
scriptum. quod in ar¬
chiuo eusdem eccłie
continetur index fcĩ
Oxor sigeferdi mal¬
mesberiam in cap

Expanded text:
satellitibus ad hoc praeparatis anima exuit: causa caedis ferebatur quod in bonicare conantes, armis repulsi, et in turrim ecclesiae sanctae Frideswidae coacti; unde dum ejici nequirent, incendio conflagrati. Sed mox regis poenitentia eliminata spurcitia, sacrarium reparatum; legi ego scriptum, 298 quod in archivo ejusdem ecclesiae continetur index facti. Uxor Sigeferdi Malmesbiriam in cap
Abbreviated transcription (Latin):
reterea crebro tu¬
multib regni
expeditus. cum se
communioni ⁊ hyla¬
ritati dedisset ioci ple¬
nus:ut sat erit duo¬
b probare exemplis.
Sororem scĩmonia¬
lem unice diligebat
ut suo eam lateri de¬
ẽẽ non pateretur: s
semꝑ triclinium eiꝰ

Expanded text:
eterea crebro tumultibus regni expeditus, cum se communioni et hilaritati dedisset, joci plenus, ut sat erit duobus probare exemplis. Sororem sanctimonialem unice diligebat, ut suo eam lateri deesse non pateretur, sed semper triclinium e
Abbreviated transcription (Latin):
sanitati medetur ci¬
nauium oppidanis
inuehens. ꝑseueran¬
tiam obsidentium.
quantolibet temꝑe
deridet. Ibi primum
nis uenerabile uoca¬
bulum excogitatũ.
inde paulus huice
religionis incenti¬
uum ⁊fomes ad p̾¬
dicandum processit.
Ibi beatus petrus pri

Expanded text:
saluti medetur cinavium oppidanis invehens, perseverantiam obsidentium quantolibet tempore deridet. Ibi primum  venerabile vocabulum excogitatum. Inde Paulus, hujusce religionis incentivum et fomes, ad praedicandum processit. Ibi beatus Petrus prim
Abbreviated transcription (Latin):
narchiam adeptus est.
Qua .xui. annis fun¬
ctus. fatum compleuit:
regno toto preter insu¬
lam uehtam ad filiũ
deuoluto. Ea enim in¬
dultu regie munificẽ¬
tie. potestati withgari

Expanded text:
narchiam adeptus est: qua quindecim annis functus, fatum complevit, regno toto praeter insulam Wehtam ad filium devoluto. Ea enim, indultu regiae munificentiae, potestati Wihtgari
Abbreviated transcription (Latin):
niens fidem admi¬
rati probauit. Est
enim citra ciitatẽ
beritum miliariis
circiter .u. locus om̃i¬
no angustus. iuxta
marequem ⁊ p̾rup

Expanded text:
niens, fidem admirati probavit. Est enim citra civitatem Beritum, milliariis circiter quinque, locus omnino angustus juxta mare, quem et pr
Abbreviated transcription (Latin):
melius sunt procli¬
ua. scriptor obiua
mala propter me¬
tum pretereat.⁊ bo¬
na si non sunt prop¬
ter plausum confin¬
gat. Sunt alii qui
nos ex segnicie sua
metientes impares
tanto muneri existi¬
mant. ⁊ hoc studiũ
praua sugillatione
contaminant. Qua¬
propter iam pridẽ
uel illoꝵ ratiocinio
uel istoꝵ fastidio ꝑ¬
cussus in ocium cõ¬
cesseram.silentio li¬
benter adquiescens.
S dum aliquam¬
diu solutus merci¬
a uacassem. rursus
solitus amor studi¬
oꝵ aurem uellit. ⁊
manum iniecit .ꝓp.¬
terea quod nec nich̃
addere possum . ⁊
istis forensib ⁊ ho¬
mine litterato indi¬
gnis curis me trad̾e
non nossem. Acces¬
stimuli. quoꝵ uel

Expanded text:
melius sint proclivia, scriptor obvia mala propter metum praetereat, et, bona si non sunt, propter plausum confingat. Sunt alii qui, nos ex segnitie sua metientes, impares tanto muneri existimant, et hoc studium prava suggillatione contaminant. Quapropter jam pridem, vel illorum ratiocinio vel istorum fastidio perculsus, in otium concesseram, silentio libenter adquiescens; sed dum aliquandiu solutus inertia vacassem, rursus solitus amor studiorum aurem vellit et manum injecit, propterea quod nec nil agere possem, et istis forensibus et homine literato indignis curis me tradere non nossem. Accesstimuli, quoru
Abbreviated transcription (Latin):
uallis paulisꝑ albe¬
scere lumen.ibiq
duos fontes fluere.
unus erat nimium
calidus. alter uero
clarus ⁊ tepidus.⁊
erant ibi duo dolia.
Cumq illuc irem fi

Expanded text:
allis paulisper albescere lumen, ibique duos fontes fluere. Unus erat nimium calidus; alter vero clarus et tepidus: et erant ibi duo dolia. Cumque illuc irem, fi
Abbreviated transcription (Latin):
manni enim conu̾¬
sis ordinib reu̾si
disꝑsos adoriuntur.
⁊ in fugam cogunt.
Ita ingenio circum¬
uenti. pulchrã mor¬
tem pro patrie ultio

Expanded text:
manni enim, conversis ordinibus reversi, dispersos adoriuntur, et in fugam cogunt. Ita ingenio circumventi, pulchram mortem pro patriae ultio
Abbreviated transcription (Latin):
eum contra simulta¬
tes gouuini fauore
magnifico tutabat᷑.
quod ille fidente con¬
scientia meritoꝵ mi¬
nus regem reuerere¬
tur. Leofricus cum
coniuge godiua in
dei reb munificus.
monasteria multa
constituit. Conuen¬
treie scẽ mariestouue.
weneloc.leonense.⁊
non nulla alia. Cete¬
ris ornamenta ⁊pre¬
dia:couentreie corpꝰ
suum cum maximo
apparatu auri ⁊ ar¬
genti delegauit. Ha

Expanded text:
eum contra simultates Godwini facere magnifico tutabatur, quod ille fidente conscientia meritorum minus regem revereretur: Leofricus cum conjuge Godiva, in Dei rebus munificus, monasteria multa constituit; Conventreiae, sanctae Mariae Stoue, Wenelok, Leonense, et nonnulla alia: caeteris ornamenta et praedia, Coventreiae corpus suum cum maximo apparatu auri et argenti delegavit; Ha
Abbreviated transcription (Latin):
peccuma:magna spe
qiuium allectus in re¬
gem. uoti compotes
fecit. Domi enim ciui¬
lis. ⁊ bello inuictus xp̃i¬
anam religionem san¬
ctissime coluit: potesta¬
tem amplissime por

Expanded text:
pecunia, magna spe civium allectus in regem, voti compotes fecit. Domi enim civilis, et bello invictus, Christianam religionem sanctissime coluit, potestatem amplissime por
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa etiam que di¬
cuntur errantia tor¬
quentur sydera. Ra-¬
tione mouentur
elementa. ratione
⁊ equilibritate debet
nostra subsistere na¬
tura. S quia per
desidiam sepe a ra-¬
tione decidit᷑. leges
quondam multe¬
ce late. noussime
per beatum bene¬
dictum regula di

Expanded text:
ipsa etiam quae dicuntur errantia torquentur sidera, ratione moventur elementa; ratione et aequilibritate debet nostra subsistere natura. Sed quia per desidiam saepe a ratione decidit, leges quondam multae latae; novissime per beatum Benedictum regula di
Abbreviated transcription (Latin):
nimbri iam dudum
ciuilib dissensionib
fluctuantes. aduentã¬
te hoste correxerunt dis¬
cordiam. Itaq osbir¬
tum regem quem ex¬
pulerant in solium
reformantes.magnos¬
q moliti paratus ob¬
uam prodeunt. Sed
facile pulsi intra ur¬
bem eboracam se indu¬
dunt. Qua mox a ui¬
ctorib succensa. cum
laxos crines effusior
flamma produceret
tota depascens menia.
ip̃i quoq conflagrati
patriam ossib conte¬
xere suis. Sic northa¬
nmbria bellico iuro
obtenta barbaroꝵ do¬
minum multo post
tempore pro conscien¬
tia libertatis ingemu¬
it. At uero rex etheredͦ
multis laborib confra

Expanded text:
imbri, jamdudum civilibus dissensionibus fluctuantes, adventante hoste correxerunt discordiam. Itaque Osbirhtum regem, quem expulerant, in solium reformantes, magnosque moliti paratus, obviam prodeunt , sed facile pulsi intra urbem Eboracum se includunt; qua mox a victoribus succensa, cum laxos crines effusior flamma produceret, tota depascens moenia, ipsi quoque conflagrati patriam ossibus texere suis. Sic Northanhimbria, bellico jure obtenta, barbarorum dominium multo post tempore pro conscientia libertatis ingemuit. At vero rex Ethelredus multis laboribus infra