comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habuit legatos sigonis ducis beneuentanorum dona deferentes.
eumque denece grimoldi ducis ante cessorissui & cusantes: Erant ibi
et aliarum nationum legati abodritoꝵ uidelic& ac
bornȩ ducis gudus canorũ. et timacianoꝵ qui nuper
abulgurorum societate desciuerant. et adnros fines
se contulerant simul et liuduuiti ducis pannoniȩ infe¬
rioris quires nouas moliets cadolaum comitem et marceforo¬
iubensis prȩfectũ crudelitaitis atque insolenciȩ accusare
conabatur. Quibus auditis atque dimissis. impr̃
Sclao mirabo dritorũ rex obcuius ꝑfidiam ulciscendͥam
exercitus saxonũ. et orientaliũ. francorũ. Eodẽ anrio
tans albiam nussus fuerat ꝑ p̃sectos saxom cilimitis & legatos imperatoris
qercitui perant aquas grani adductus ẽ. Quem cũ primores po¬
puli sui quisi mul ussi uenerant. multis criminib: accusarent. & ille ra¬

Expanded text:
habuit legatos Sigonis ducis Beneventanorum dona deferentes habuit legatos Sigonis ducis Beneventanorum dona deferentes eumque de nece Grimoldi ducis antecessoris sui excusantes. Erant ibi et aliarum nationum legati, Abodritorum videlicet ac Bornae, ducis Guduscanorum, et Timocianorum, qui nuper a Bulgarorum societate desciverant et ad nostros fines se contulerant, simul et Liudewiti, ducis Pannoniae inferioris, qui res novas moliens Cadolaum comitem et marcae Foroiuliensis praefectum crudelitatis atque insolentiae accusare conabatur. Quibus ibi auditis atque dimissis imperatest. 819. DCCCXVIIII. Sclaomir Abodritorum rex, ob cuius perfidiam ulciscendam exercitus Saxonum et orientalium Francorum eodem anno trans Albiam missus fuerat, per praefectos Saxonici limitis et legatos imperatoris, qui exercitui praeerant, Aquasgrani adductus est. Quem cum primores populi sui, qui simul iussi venerant, multis criminibus accusarent et ille ra
Abbreviated transcription (Latin):
parebat uł xilio deportari uł detondi atque in monas terus c̃uersari:
At que his it a dispositis ipse cũ maximo exercitu. brit tan¬
niã ad gressus generalẽ conuentũ uenedis habuit indeme¬
moratã ꝓuintiã ingres sus captis rebelliũ munitionibus
breui totã in suã potestatẽ non magno labore redegit
Iã post qua mormanus quinea preter solitũ brit tonibus
morẽ regiã sibi uindicaue rat potestatẽ ab exercitu impr̃is
oc cisus est Nullus britto inueniebatur quire siste ret
Aut qui imperata facere aut qui obsides qui iubebant᷑ dare
rennuer&. Qui ex peditione completa cũ impr̃ dimissoex¬
ercituande cauos ciuitatẽ. ess& reuersus. Ir mengardis
regina coniux eius quã ꝓficiscens ibi egrotantẽ dimiserat
duobus diebus. post quã ipse adeã uenit morbo inualescene
V. NÕN OC TB decessit Eclypsis solis contigit .VIii. iđ
ad hibernandũ reuersus. Cum heritallũ ueniss& ob uios

Expanded text:
parebat, vel exilio deportari vel detondi atque in monasteriis conversari. parebat, vel exilio deportari vel detondi atque in monasteriis conversari. Atque his ita dispositis ipse cum maximo exercitu Brittaniam adgressus generalem conventum Venedis habuit. Inde memoratam provinciam ingressus captis rebellium munitionibus brevi totam in suam potestatem non magno labore redegit. Nam postquam Mormanus, qui in ea praeter solitum Brittonibus morem regiam sibi vindicaverat potestatem, ab exercitu imperatoris occisus est, nullus Britto inveniebatur, qui resisteret aut qui imperata facere aut qui obsides, qui iubebantur, dare rennueret. Qua expeditione completa cum imperator dimisso exercitu Andecavos civitatem esset reversus, Irmingardis regina, coniux eius, quam proficiscens ibi aegrotantem dimiserat, duobus diebus postquam ipse ad eam venit, morbo invalescente V. Non. Octobr. decessit. Eclypsis solis contigit VIII. Id. ad hibernandum reversus, cum Heristallium venisset, obvios
Abbreviated transcription (Latin):
eggideo interamicos regis primus & reginhar đ
cã menarius eius ⁊ reginharius megin hri comitis filiũ
cuius mat̃nus auus ardradus olim in germania cum
multis exea prouincia nobi lib: contra karolum imprm con¬
iurauit. Eraid p̃terea ⁊ alii multi p̃clari & nobiles uiri qui
in eodẽ scelere dep̃ hensi sui. interquos & alii epĩ ans hel ras
mediolanensis & uuol folđ cremonensis & theo diil fus a ure
etecta fraude & coniuratione patefacta ac seditiosis
om̃ib: in potesta tẽ suã redactis impr̃ aquas grani re uertit᷑
Trans actoque quadragesi male leunio peucis post sempascha
diebus c̃iurationis austores qui superius nominatisurł simul
& regẽ iudicio francorum capitali sententia condempnatos luminib
tantũ iussit orbari. Epos synodali decreto depositos monasteriis
mancipari Ceteros ꝓutquisque uel nocencior uł in nocentior ap¬

Expanded text:
Eggideo, inter amicos regis primus, et Reginhardus Eggideo, inter amicos regis primus, et Reginhardus camerarius eius, et Reginharius Meginharii comitis filius, cuius maternus avus Hardradus olim in Germania cum multis ex ea provincia nobilibus contra Karlum imperatorem coniuravit. Erant praeterea et alii multi praeclari et nobiles viri, qui in eodem scelere deprehensi sunt, inter quos et aliqui episcopi, Anshelmus Mediolanensis et Wolfoldus Cremonensis et Theodulfus Aurelia. DCCCXVIII. Detecta fraude et coninratione patefacta ac seditiosis omnibus in potestatem suam redactis imperator Aquasgrani revertitur; transactoque quadragesimali ieiunio paucis post sanctum pascha diebus coniurationis auctores, qui superius nominati sunt, simul et regem iudicio Francorum capitali sententia condemnatos luminibus tantum iussit orbari, episcopos synodali decreto depositos monasteriis mancipari, caeteros, prout quisque vel nocentior vel innocentior ap
Abbreviated transcription (Latin):
simul cũ abodritisterreno itinere ad ipsa castellũ accessit:
quib: cũ nr̃i fortit̃ restitis sent omissa castellioꝓpugnatiore
discesserunt. Int̾ea cũ impr uenatione ꝑaciti deuos¬
ego aquas grani reuesteretur Nunciatũ est ei
ber nharqum ne potem suum italie segem quorum dam
pra uorum hominũ consilio tirannidem meditatũ ia om̃s
aditus quibus mitaliã intratur id est clusas in positis firmasse
presi di is Atque om̃s italiae ciuitates inillius uerba iu¬
ras se quod ex parte uerũ ex par te falsũ erat. ad quos
motus conprimendos cumex totagallia atq germania congre¬
bernar đ suis diffidens maxime quod se a suis cotidie deseri
ui debat. ar mis depositis aput ca uillionẽ imprĩ se tradidit
que caeteri secuti nonsolũ armis de positis sededider unt uer
ultro & ad prima inter rogationẽ omnia ut igesta eraN
a perueruns Huius coniura cionis principes fuere

Expanded text:
simul cum Abodritis terreno itinere ad ipsum castellum accessit. simul cum Abodritis terreno itinere ad ipsum castellum accessit. Quibus cum nostri fortiter restitissent, omissa castelli oppugnatione, discesserunt. Interea cum imperator venatione peracta de Vosego Aquasgrani reverteretur, nuntiatum est ei, Bernhardum nepotem suum, Italiae regem, quorundam pravorum hominum consilio tyrannidem meditatum, iam omnes aditus quibus in Italiam intratur, id est clusas, inpositis firmasse praesidiis, atque omnes Italiae civitates in illius verba iurasse; quod ex parte verum, ex parte falsum erat. Ad quos motus comprimendos cum ex tota Gallia atque Germania congresset, Bernhardus rebus suis diffidens, maxime quod se a suis cotidie deseri videbat, armis depositis, apud Cavillionem imperatori se tradidit; quem caeteri secuti, non solum armis depositis se dediderunt, verum ultro et ad primam interrogationem omnia uti gesta erant aperuerunt. Huius coniurationis principes fuere
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ impris legatur ꝓxime ad tulerat comperisset
celeriter absolutos dimisit et quotendebat ꝓficiscitur
Nunciataque defectione ab odritoꝵ et sclaomiri. Comi¬
tibus tantũ qui iuxta albim inpresidio residere solebant
ut terminos sibi conmissos tuerentur ꝑ legatũ mandauit
Causa defectionis erat quod regiã potestatẽ quã sclaomir
eatenus post mortẽ thras conis solus suꝑ abodritos tenebat
cũ cea drago filio thras conis partiri iubebatur quȩ res illũ
tã grauiter exercerbauit ut ad firmar& se nũ quã post¬
hac albim flu uiũ transiturũ ne que ad palatiũ uenturũ
sta tim missa trans mare legatione iuncxit a miticias cum
filuis godofridi. & ut exercitus insaxoniã trans albiana mit¬
teretur impetrauit Nã ⁊ classis eorũ ꝑ albiã usq: ad esses felđ
castellũ uenit qu&̧ otã sturiȩ fluminis ripam deuastauit¬
& gluomi custos nor đ mannicilimitis pedestres copias ducen

Expanded text:
eiusdem imperatoris legatus proxime adtulerat, comperisset, eiusdem imperatoris legatus proxime adtulerat, comperisset, celeriter absolutos dimisit, et quo tendebat proficiscitur. Nunciataque defectione Abodritorum et Sclaomiri, comitibus tantum qui iusta Albim in praesidio residere solebant, ut terminos sibi commissos tuerentur, per legatum mandavit. Causa defectionis erat, quod regiam potestatem, quam Sclaomir eatenus post mortem Thrasconis solus super Abodritos tenebat, cum Ceadrago filio Thrasconis partiri iubebatur; quae res illum tam graviter exacerbavit, ut adfirmaret, se numquam posthac Albim fluvium transiturum, neque ad palatium venturum. Statim missa trans mare legatione, iunxit amicitias cum filiis Godofridi, et, ut exercitus in Saxoniam transalbianam mitteretur, impetravit. Nam et classis eorum per Albiam usque ad Esesfeld castellum venit, quae totam Sturiae fluminis ripam devastavit, et Gluomi, custos Nordmannici limitis, pedestres copias ducens,
Abbreviated transcription (Latin):
mul deciderant grauiter ad feciss&. illi ta men nihilaliud
lȩ sionis intulit pr&er quod capulo gladii quo accinotus erat
imi pectoris pars sinistra contusa ẽ. & auris dextra in parte
post teriore uulnerata. femur quoque dextrũ cuius da lig¬
ni pondere iuxta inguina conlisũ. sed instantia medicorũ
quieicura ad hibebant sũ ma caeleritate conua luit
Namuic esima post quã id acciderat die nouio magui profectus
uenatu sese eercebat. Unde reuersus generalem płi¬
grani more solito habuit in quo¬
filiũ suũ primogenitũ hlothariũ coronauit & nominis
at que imperii suis ociũ sibi constituit. Cateros reges
appella tos unũ aquitaniae alterũ baioariȩ prȩfecit.
Conuentu ꝑ acto cumuos egis altũ uenandigratia p&eret
obuios habuit legatos leonis impris. quoscũ in ingi¬
len herm palatio iuxta mogontiacũ ciuitatẽ audissec
ad legationẽ eoꝵ nonaliã esse nusi quã niciforus

Expanded text:
mul deciderant graviter adfecisset, illi tamen nihil aliut mul deciderant graviter adfecisset, illi tamen nihil aliut laesionis intulit praeter quod capulo gladii quo accinctus erat, imi pectoris pars sinistra contusa est, et auris dextra in parte posteriore vulnerata, femur quoque dextrum cuiusdam ligni pondere iuxta inguina conlisum. Sed instantia medicorum qui ei curam adhibebant, summa celeritate convaluit. Nam vicesima postquam id acciderat die Noviomagum profectus, venatu sese exercebat. Unde reversus, generalem pgrani more solito habuit, in quofilium suum primogenitum Hlotharium coronavit, et nominis atque imperii sui socium sibi constituit, caeteros reges appellatos unum Aquitaniae, alterum Baioariae praefecit. Conventu peracto, cum Vosegi saltum venandi gratia peteret, obvios habuit legatos Leonis imperatoris, quos cum in Ingilenheim palatio iuxta Mogontiacum civitatem audisset, ac legationem eorum non aliam esse, nisi quam Niciforus
Abbreviated transcription (Latin):
Cui paschalis successor electus post completam sollenniter
ordinationẽ suã & munera & excusatoriã imprimisit epistola
inquasibi non solũ nolenti sed &iã plurimũ renitenti pontifica¬
tus honorẽ uelut inpactũ ad seuerat. Uissa tamen¬
Missa tamen
alia legatione pactum quod cũ p̃cessorib suis factu erat &iam
secũ fieri & firmari rogauit Hanc legationẽ theo dorus no¬
men clator & detulit & eaquȩ petierat impetrauit Feria¬
quinta quacena dnĩ celebratur cũ imprẽ ab ecclesia ꝑac¬
to sacro officioremear& Lignea posticus ꝑquẽ incedebat
cum & fragili materia esset aedificata & tunc iã marcida
& putrefacta quae contignationẽ & tabulatũ sustinebant trans¬
tra pondus aliquod ferre non posent incedentẽ desuꝑ imprm
subita ruina cũ uiginti & eo ãplius hominibus qui una ibant
ad ter rã usque de posuit quicasus cũ plerosque ex his quisi¬

Expanded text:
Cui Paschalis successor electus post completam sollemniter Cui Paschalis successor electus post completam sollemniter ordinationem suam et munera et excusatoriam imperatori misit epistolam, in qua sibi non solum nolenti, sed etiam plurimum renitenti pontificatus honorem velut inpactum adseverat. Missa tamen alia legatione pactum, quod cum praecessoribus suis factum erat, etiam secum fieri et firmari rogavit. Hanc legationem Theodorus nomenclator et detulit et eaquinta qua coena Domini celebratur, cum imperator ab ecclesia, peracto sacro officio, remearet, lignea porticus per quam incedebat, cum et fragili materia esset aedificata, et tunc iam marcida et putrefacta, quae contignationem et tabulatam sustinebant, transtra pondus aliquod ferre non possent, incedentem desuper imperatorem subita ruina cum viginti et eo amplius hominibus qui una ibant ad terram usque deposuit. Qui casus cum plerosque ex his qui si
Abbreviated transcription (Latin):
tũ impr̃is dequestionib: quas idem detulit habitaẽ
nẽquia res ad plurimos & romanos & sclauos ꝑtinebat
ne que sint illoꝵ presentia finiriposse uidelaturillo
de cernaenda differtur missusq: ad hoc cũ cadolane
& predicto legato in dalmatiam abgarius unrochi
nepos Legati &iam ab dirahman cũ trib mensibus
detenti essent &iã dereditu desperare coepissent re¬
missi sunt Filii quoque godo fridiregis danoꝵ ꝓpter
assiduã berioldi infestationẽ missa adimprem legati¬
one pa cẽ petunt eamq a se seruandã pollicentur. sed
cum haec si mulata magis quã ueracia uiderentur ue¬
lut in ania neglicta sunt & auxiliũ contra eos herioldo
datum. Luna. noñ. Pẽs. hora noctis secunda defecit.
et cometes Iri signo agitatoris apparuit. Iriter ea stephapius
papa tercio post quam uenerat romam uenerat mense
sed nondũ ex acto circiter. uIII bł fegẽ. diemobut

Expanded text:
tum imperatoris de questionibus, quas idem detulit, habita est; tum imperatoris de questionibus, quas idem detulit, habita est; et quia res ad plurimos et Romanos et Sclavos pertinebat neque sine illorum praesentia finiri posse videbatur, illo decernenda differtur, missusque ad hoc cum Cadolane et praedicto legato in Dalmatiam Albgarius, Unrochi nepos. Legati etiam Abdirahman, cum tribus mensibus detenti essent et iam de reditu desperare coepissent, remissi sunt. Filii quoque Godofridi regis Danorum propter assiduam Herioldi infestationem missa ad imperatorem legatione pacem petunt eamque a se servandam pollicentur; sed cum haec simulata magis quam veracia viderentur, velut inania neglecta sunt, et auxilium contra eos Herioldo datum. Luna Non. Febr. hora noctis secunda defecit, et cometes in signo Agitatoris apparuit. Interea Stephanus papa tertio, postquam Romam venerat, mense, sed nondum exacto, circiter VIII. Kal. Febr. diem obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ sollemniis cũ diadematis inpositione coronauit. Multisde¬
inde int̾eos munerib & datis & acceptis c̃uiui isq opipare cȩle¬
bratis & amucitia uicis sim firmissimo robore constituta.
Dilus p utilitatib scẽ di ecclesiae ꝓtẽporis oportiinititte
disposios Fontista romam impr̃ compendium palatiũ
petrit Ibi conmoratur legatos abodritoꝵ & dehis¬
pania legatos ab dirahman filii abulat regis aase
missos suscepit. Conpletis que ibi uiginti ueleo am¬
decȩsar augusta missi pacis petendȩ gratia uener
&s compendio abimpr̃e auditia quas granicum
pre cedere iussi sunt quocũ ꝑueniss& legatuleo¬
nis impr̃is de constinopoli ꝓdalmatinoꝵ causã missim
niciforum nomine suscepit quẽ &ia quia cado lahad
quem illoꝵ confiniũ cura pertinebat non aderat
& tamen breui uenturus putabatur aduentũ illius
ius sit opperiri. quo ueniente ratio intereum & lega¬

Expanded text:
sarum sollemniis, eum diadematis impositione coronavit. Multis desarum sollemniis, eum diadematis impositione coronavit. Multis deinde inter eos muneribus et datis et acceptis, conviviisque oppipare celebratis, et amicitia vicissim firmissimo robore constituta, aliisque utilitatibus sanctae Dei ecclesiae pro temporis opportunitate dispositis pontifex Romam, imperator Compendium palatium petiit. Ibi commoratus legatos Abodritorum et de Hispania legatos Abdirahman filii Abulaz regis ad se missos suscepit; completisque ibi viginti vel eo amde Caesaraugusta missi pacis petendae gratia venerunt, et Compendio ab imperatore auditi Aquasgrani eum praecedere iussi sunt. Quo cum pervenisset, legatum Leonis imperatoris de Constantinopoli pro Dalmatinorum causa missum Niciforum nomine suscepit; quem etiam, quia Cadolah, ad quem illorum confinium cura pertinebat, non aderat et tamen brevi venturus putabatur, adventum illius iussit opperiri. Quo veniente ratio inter eum et lega
Abbreviated transcription (Latin):
sigiuui num quẽ impr obnimiam eius insolentiã acmorum praui¬
tatẽ in desustulerat solita leuitate conmoti coniuratione facta
omnimoda de fectione desciuer̃. sed duabus expeditionibus ita
sunt edomiti ut tarda eis deditio & pacis imp&ratio uderetur
nterea domnole o papa anno pontificatus sui uicesimo primo cir iter
Viii. Rł .IVN. decorpore migrauit
Stephanus quedia conus in locũ eius electus atque ordinatus est
N on dũque duobus post consecracionẽ sua exactis mensibus quã
maximis poterat Itineribus adimprm uenire contendit
Missis interim duobus legatis quiquasi ꝓsua censecra domitor¬
pri sug gererent Quodubi impr̃ auduit remis ei statuit occun¬
sere. Mã sisq obiuam his qui eum illo deducent aduentũ eius p̃ueni¬
ens cũ magnogumibi dȩmhonorȩ suscepit. Quistatimit¬
priaduentus suicausaminsinua nscelebratis exmore mis¬

Expanded text:
Sigwinum, quem imperator ob nimiam eius insolentiam ac morum praviSigwinum, quem imperator ob nimiam eius insolentiam ac morum pravitatem inde sustulerat, solita levitate commoti, coniuratione facta, omnimoda defectione desciverunt; sed duabus expeditionibus ita sunt edomiti, ut tarda eis deditio et pacis impetratio videretur. Interea domnus Leo papa anno pontificatus sui vicesimo primo, circiter 8. Kal. Iun. de corpore migravit, Stefanusque diaconus in locum eius electus atque ordinatus est, nondumque duobus post consecrationem suam exactis mensibus, quam maximis poterat itineribus ad imperatorem venire contendit, missisque interim duobus legatis, qui quasi pro sua consecratione imperatori suggererent. Quod ubi imperator audivit, Remis ei statuit occurrere, missisque obviam his qui eum illo deducerent, adventum eius praeveniens, cum magno eum ibidem honore suscepit. Qui statim imperatori adventus sui causam insinuans, celebratis ex more mis
Abbreviated transcription (Latin):
oppressos esse testatisunt Sed & ingallia santones ciuitas
a quitaniae mense septẽ brio dicitur tremuisse Rhenus flu¬
uius alpinis imbribus ductus ultrasolitũ ex unda uit¬
Romani cũ leonem papam aegritudine decubuisse iuderent colleca
manu oña p̃dia quȩ idem pontifex insingularũ ciuitatum
t̃itoriis nouit̃ ex truxit primo diripiunt deinde inmisso gne
cremant. tum romam irestatuunt etquȩ sibierecta quere¬
bantur uolenter auferre. quo cõꝑto bernhardus rex missa
manuꝑ uuinigisũ ducem spolitinum et seditionem illao
in sorabos sclauos : qui dicto audientes nonerant facere ius si
imperata strenue compleuerunt et contumatium audatiã
non magno labore compres serunt. Nam una ciuttate expug¬
nata quicquid in eagente rebelle uidebatur sub iectione
promissa conquieuit. Uascones quitrans ga ronnam & cir¬
capirineum montẽ habitant ꝓpter sublatũ ducẽ suũ n omine

Expanded text:
oppressos esse testati sunt. Sed et in Gallia Santones, civitas oppressos esse testati sunt. Sed et in Gallia Santones, civitas Aquitaniae, mense Septembrio dicitur tremuisse. Rhenus fluvius Alpinis imbribus Romani, cum Leonem papam aegritudine decubuisse viderent, collecta manu, omnia praedia quae idem pontifex in singularum civitatum territoriis noviter exstruxit, primo diripiunt, deinde inmisso igne cremant, tum Romam ire statuunt, et quae sibi erepta querebantur violenter auferre: quo comperto, Bernhardus rex missa manu per Winigisum ducem Spolitinum et seditionem illam in Sorabos Sclavos, qui dicto audientes non erant, facere iussi, imperata strenue compleverunt, et contumacium audaciam non magno labore compresserunt. Nam una civitate expugnata, quicquid in ea gente rebelle videbatur, subiectione promissa conquievit. Vascones qui trans Garonnam et circa Pirineum montem habitant, propter sublatum ducem suum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ad cognoscendũ quod nuntiabatur romã mittit Iscũ
romam uenis s& egretu dine decubuit. Res tam̃ quas conpe¬
rerat ꝑ geroldũ cõmitẽ quiad hoc ei legatus fuerat datus
impr̃i mandauit Quelegati pontificis lohannes ep̃s siluae
candide & teo dorus nomen clator & serguis dux subsecuti
de his quȩ domino suo obici ebantur ꝑ omĩa imprisatis fecerurs
Hegatis ar dorũ decarali ciuita te dona ferentes uenerunt
Lax quae cũ abulaꝵ regesaracenoꝵ facta & ꝑtrienniũ seruata
erat ue lut in utilis erupta & contra eũ iterũ bellũ susceptũ ẽ
Mordbertus ep̃s & richoinus comes de constantinopoli regres si
descriptionẽ pacti quã leo imp̃r eis dederat detulerunt
quunter catera terrȩ motũ grauissimũ mensȩ augusto ꝑconti¬
nuos quinquedies ibi contigisse retulerunt. Quo & ipsius urbis
aodisicia conplura cecidisse & aliarũ ciuitatũ populos ruinis

Expanded text:
fuerat, ad cognoscendum quod nunciabatur Romam mittit. Is cum fuerat, ad cognoscendum quod nunciabatur Romam mittit. Is cum Romam venisset, aegritudine decubuit, res tamen quas compererat per Geroldum comitem, qui ad hoc ei legatus fuerat datus, imperatori mandavit. Quem legati pontificis, Iohannes episcopus Silvae candidae et Theodorus nomenclator et Sergius dux, subsecuti de his, quae domino suo obiciebantur, per omnia imperatori satisfecerunt. Legati Sardorum de Carali civitate dona ferentes venerunt. Pax, quae cum Abulaz rege Sarracenorum facta et per triennium servata erat, velut inutilis rupta et contra eum iterum bellum susceptum est. Nordbertus episcopus et Richoinus comes de Constantinopoli regressi descriptionem pacti, quam Leo imperator eis dederat, detulerunt; qui inter cetera terrae motum gravissimum mense Augusto per continuos quinque dies ibi contigisse retulerunt, quo et ipsius urbis aedificia conplura cecidisse et aliarum civitatum populos ruinis
Abbreviated transcription (Latin):
nautũ classe conparita in insula quadã trib: milibus a continenti
separata residebant cũ tis congredi non auderent. uascatis
circũ quaque uicinis pagis & acceptis populariũ obsidibus xl.
adimprẽm insixoniã reuersi sunt. Ipse enĩ tmc tẽporis in loco
qui dicitur pachra brunnoge neralẽ populi sui conuentũ habe bat
biadeum om̃s orientaliũ sclauorũ primores & legati uentr
sedantequã illuc uenir& id est cũ ad huc domi ess& ad latũ
ẽ ei. quosdam de primorib: romanorũ ad int̃fiendũ leonem papam in ipsa
urbe ronia conspirasse. ac deinde cũ huius causae indicium ad pontificem
ess& delatũ om̃s illius factionis auctores ipsius iussu fuisse trucidatos
Quod cum moles te ferret. ordinatis tunc sclauorũ & heriol direbus
ipsoque insaxonia dimisso cũ ad francono furd palaciũ ueniss&
bernhardum regem italiae ne potẽ suũ qui & ipse cũ eo insaxoma

Expanded text:
navium classe conparata in insula quadam tribus milibus a continenti navium classe conparata in insula quadam tribus milibus a continenti separata residebant, cum eis congredi non auderent, vastatis circumquaque vicinis pagis et acceptis popularium obsidibus XL ad imperatorem in Saxoniam reversi sunt. Ipse enim tunc temporis in loco, qui dicitur Padrebrunno, generalem populi sui conventum habebat. Ibi ad eum omnes orientalium Sclavorum primores et legati venerunt. Sed anteest ei, quosdam de primoribus Romanorum ad interficiendum Leonem papam in ipsa urbe Roma conspirasse, ac deinde, cum huius causae indicium ad pontificem esset delatum, omnes illius factionis auctores ipsius iussu fuisse trucidatos. Quod cum moleste ferret, ordinatis tunc Sclavorum et Herioldi rebus, ipsoque in Saxonia dimisso, cum ad Franconofurd palatium venisset, Bernhardum regem Italiae, nepotem suum, qui et ipse cum eo in Saxonia
Abbreviated transcription (Latin):
filiis godo fridi quima ior natuerat int̃factus ẽ.: Quo facto herioldus reb:
suis deffidens adimpr̃em uenit & se in manib: illius commendauit
Quẽ ille susceptũ insaxoniã ire & oportunũ tẽpus expectare iussit
quo ei sicut petierat auxilium ferre potuis s&.
p̃pararentur Tẽptatũque in illa hie me duab uicib sialbis
transire poss& Sedmutatione subita aeris e mollitiglacie
trans acta circamediũ fere maium mensenoportunũ proficiscendi
tempus adrisit. Tunc om̃s sax onici comites om̃sq: ab odritorũ copiae
cum legato impr̃is baldriso sicut iussumerat. ad auxiliũ harioldo
ferendũ trans egi doramfluuiũ inter rã nord mannorũ uocabulos
in lendi ꝑ ueni unt & inde ꝓfecti septimo tandẽ die in locoqui
dicitur. In litore oceani caftra ponunt. Ibique statiius triduo
habitis cũ filio godo fridi qui contra eos magnis copus & ducenta r̃

Expanded text:
filiis Godofridi, qui maior natu erat, interfectus est. Quo facto, Herioldus rebus filiis Godofridi, qui maior natu erat, interfectus est. Quo facto, Herioldus rebus suis diffidens, ad imperatorem venit, et se in manus illius commendavit; quem ille susceptum in Saxoniam ire, et oportunum tempus expectare iussit, quo ei, sicut petierat, auxilium ferre potuisset. praepararentur, temptatumque in illa hieme duabus vicibus, si Albis transiri posset, sed mutatione subita aeris emolliti glacie transacta circa medium fere Maium mensem oportunum proficiscendi tempus adrisit. Tunc omnes Saxonici comites omnesque Abodritorum copiae cum legato imperatoris Baldrico, sicut iussum erat, ad auxilium Harioldo ferendum inlendi perveniunt et inde profecti septimo tandem die in loco, qui dicitur . . , in litore oceani castra ponunt. Ibique stativis triduo habitis, cum filii Godofridi, qui contra eos magnis copiis et ducentarum
Abbreviated transcription (Latin):
uibus susceptis atque dimissis domno hlodoicus legatos suos
nordus bertũ regiensẽ ep̃m & richoinũ pata uinũ comitẽ ad
leonẽ impr̃e obrenouandã secũ amicitiã & prȩdictũ pactũ
confirmandũ direxit Nabitoque aquis granigenerali
populi sui conuentu adiustitias faciendas & oppressicnes
populariũ reuelandas legatos in omnes regnisui partes
dimisit Bernhardũ regem italia nepotẽ suu ad se cuo¬
catũ niuneribus donatũ in regnũ dimisit Tũ grimoaldo
beneuentanorũ duco pactũ fecit atq firmauit. comodo quo & pater
scilic& ut beneuentani tributũ anius singulis .vii. milia solidos darent.
Tunc duos exfiliissuis hlotharium inbaioariam. pippinũ inaquitaniã
misit. Harioldus et reginfridus reges danorũ quiannosuperiore
a filiis godo fridi uict̾i et regno pulsi fuerunt reparatis uiribus
iterum eis bellũ intuler̃. In quo conflictu & reginfriđ & inus de

Expanded text:
Quibus susceptis atque dimissis domnus Hludowicus legatos suos, Quibus susceptis atque dimissis domnus Hludowicus legatos suos, Nordbertum Regiensem episcopum et Richoinum Patavinum comitem, ad Leonem imperatorem ob renovandam secum amicitiam et praedictum pactum confirmandum direxit. Habitoque Aquisgrani generali populi sui conventu ad iustitias faciendas et oppressiones popularium relevandas legatos in omnes regni sui partes dimisit, Bernhardum regem Italiae, nepotem suum, ad se evocatum muneribus donatum in regnum remisit, cum Grimoaldo Beneventanorum duce pactum fecit atque firmavit, eo modo, quo et pater, scilicet ut Beneventani tributum annis singulis VII milia solidos darent; tunc duos ex filiis suis, Hlotharium in Baioariam, Pippinum in Aquitaniam misit. Harioldus et Reginfridus reges Danorum, qui anno superiore a filiis Godofridi victi et regno pulsi fuerunt, reparatis viribus, iterum eis bellum intulerunt; in quo conflictu et Reginfridus et unus de
Abbreviated transcription (Latin):
it alie .xliiii. & quouero impr̃ & aug̾ appellatus ÷ anno .xiii.
uñ tebr̃ reb: humanis excessit . Quius reinuntium cum hludo¬
uuicus filius ei: inaquitania apud tecdoadũ uillã ibi & ipse tune
hibernabat plurimis deferentib accepiss& tricesimo pose qũa
id acciderat dieaquas graniuenit. su moque omniũ frcon¬
corũ consensu ac fauore patrisuccessit: & ad suscepti
regni adminis tracionẽ cura conuersa primo legationes
genciũ quȩ ad patrẽ uenerant auditas absoluit
Alias donde simili modo ad patre quidẽ missas ad seuero ueni¬
entes suscepit Interquas prȩcipua fuit legatio de cons¬
tantino poli directa Naleo impr qui micha eli suc cesserat
dimisso amal hario ep̃o & p&ro abbate qui ad micharlem
quidẽ missi ad se tamen uenerunt ligatos suos christofoꝵ
spatariũ & gregoriũ diaconẽ cũ eis ad domnũba rolum
& ꝑ eos descriptionẽ & confirmationẽ pacti ac fȩderis misit

Expanded text:
anno XIIII, V. anno XIIII, V. Kal. Febr. rebus humanis excessit. Cuius rei nuntium cum Hludowicus filius eius in Aquitania apud Teodadum villam, ubi et ipse tunc hibernabat, plurimis deferentibus accepisset, tricesimo, postquam id acciderat, die Aquasgrani venit summoque omnium Francorum consensu ac favore patri successit. Et ad suscepti regni administrationem cura conversa primo legationes gentium, quae ad patrem venerant, auditas absolvit, alias deinde simili modo ad patrem quidem missas, ad se vero venientes suscepit. Inter quas praecipua fuit legatio de Constantinopoli directa. Nam Leo imperator, qui Michaheli successerat, dimisso Amalhario episcopo et Petro abbate, qui ad Michahelem quidem missi, ad se tamen venerunt, legatos suos, Christoforum spatarium et Gregorium diaconem, cum eis ad domnum Karolum et per eos descriptionem et confirmationem pacti ae foederis misit.
Abbreviated transcription (Latin):
captiuos inuenit. hoc mauri uindicare uolentes centum aellas
puscie ciuitatem etniceã ꝓunciȩ narbonensis uasta uerunt.
S ardiniam quoque ad gressi conmis soq cũ sardis p̃lio pulsi acuicti
&multis suorũ amissis recesser̃. Ad michael impr̃e bulgaros
bello ad p&ens aut ꝓsperis successib utitur. at ꝓ inde domum
reũsus doposito chiademate monachus efficitur. Incuius locũ leo
bardȩ patricii filius im p̃r constituitur. Crunias rexbulgaroꝵ
quiniciforum impr̃em ante duos annos inter fecit. & michaelẽ
demesia fugauit. Secundis rebus elatus cũ exercituus que
adipsam constantinopolim ac cessit & iuxta portã ciui¬
tatis castra posuit : quẽ mȩnibus urbis obequitantiẽ
leo impr̃ eruptione facta in cautũ excepit & grauiter
uulnenitum fugiendo sibi consulere ac patriã turpit̃ redine
circiter septua gesimo primo regniaut̃ XLuii. subac teque

Expanded text:
captivos invenit. Hoc Mauri vindicare volentes Centumcellas captivos invenit. Hoc Mauri vindicare volentes Centumcellas Tusciae civitatem et Niceam provinciae Narbonensis vastaverunt. Sardiniam quoque adgressi commissoque cum Sardis proelio pulsi ac victi et multis suorum amissis recesserunt. AtMichahel imperator Bulgaros bello adpetens haud prosperis successibus utitur ac proinde domum reversus deposito diademate monachus efficitur; in cuius locum Leo, Bardae patricii filius, imperator constituitur. Crumas rex Bulgarorum, qui Niciforum imperatorem ante duos annos interfecit et Michahelem de Moesia fugavit, secundis rebus elatus cum exercitu usque ad ipsam Constantinopolim accessit et iuxta portam civitatis castra posuit. Quem moenibus urbi obequitantem Leo imperator eruptione facta incautum excepit et graviter vulneratum fugiendo sibi consulere ac patriam turpiter redirecirciter septuagesimo primo, regni autem quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
confirmata & regũ frater eius redditus est qui tam̃ eo tẽ pore domi non
erit. Sedaduuestar foldã cũ exercitu ꝓfectu. quȩ regio ultima regnieor
inter septẽ trionẽ & oc cidentẽ sita contra. a quilonalẽ brittanae sũ mi¬
tatẽ respicit cuius principes ac populus tis subici recusabant
Quibus perdomitis cumreuertissent et fratrẽ adimprm missum rece¬
pissent filugodo fridiregis etex primoribus danorum non pauci
quiqam dudum relicta patria apud soeones exulabant . compa¬
ratis unde cumque copus bellum eis intulerunt. E tconfluentib
ad sepassim ex omnidanorum terra popularium turbis commis¬
socumeis proelio etiam regno. non multo eos labore pepulerus.
Muris decorsica ad his paniã cum multa p̃da redeuntibus.
irmigarius comes emporitanus in maiorica insidias posuit etocco
naues eorum coepit. Inquibus quingentos eteo amplius corsos

Expanded text:
confirmata et regum frater eis redditus est. Qui tamen eo tempore domi non confirmata et regum frater eis redditus est. Qui tamen eo tempore domi non erant, sed ad Westarfoldam cum exercitu profecti, quae regio ultima regni eorum inter septentrionem et occidentem sita, contra aquilonem Brittaniae summitatem respicit, cuius principes ac populus eis subici recusabant. Quibus perdomitis cum revertissent et fratrem ab imperatore missum recepissent, filii Godofridi regis et ex primoribus Danorum non pauci, qui iamdudum relicta patria apud Sueones exulabant, conparatis undecumque copiis bellum eis intulerunt et confluentibus ad se passim ex omni Danorum terra popularium turmis commisso cum eis proelio etiam regno non multo eos labore pepulerunt. Mauris de Corsica ad Hispaniam cum multa praeda redeuntibus Irmingarius comes Emporitanus in Maiorica insidias posuit et octo naves eorum cepit, in quibus quingentos et eo amplius Corsos
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Bernhar dũq nepotem suũ filiũ pipini filii sui taliae pre fatt
& regẽ appellari iussit. Qoncilia quoq: iussu eius suꝑstatue de¬
sia rum corrigendo ꝑto tamgalliã ab epis copis celebratasum Quotũ
unum mogonciaci alterũ remis. t̃ciũ turonis quartũ cabilione
quintũ arelatu congregutũ est. & constitutionũ quem singłs facte sunt
collatio corã in pr̃e in illo conuentu habito. Quas quinosse uoluerit
in supra distis quinq: ciuitatib: inuenire potrit . quã quã & in archyuo
pala cu &emplaria illarũ habeantur. Misii sunł de hocsonuentu
quidã francorũ ⁊ saxonũ primores trans albim fluuiũ ad confinia nia
nordmannorũ qui pacẽ cũ eis serunđ p&tionẽ regũ illorũ facerets¬
a fra eotr̃ẽ eorũ redderent. Quib: cũ pari numero nam .xvi. eraut deprima¬
tibus danorũ in loco deputato occurrissen Iuramentis utrimq: factis pax

Expanded text:
fecit, Bernhardumque nepotem suum, filium Pippini filii sui, Italiae praefecit, fecit, Bernhardumque nepotem suum, filium Pippini filii sui, Italiae praefecit, et regem appellari iussit. Concilia quoque iussu eius super statu ecclesiarum corrigendo per totam Galliam ab episcopis celebrata sunt, quorum unum Mogontiaci, alterum Remis, tertium Turonis, quartum Cabillione, quintum Arelati congregatum est, et constitutionum, quae in singulis factae sunt, collatio coram imperatore in illo conventu habita; quas qui nosse voluerit, in supradictis quinque civitatibus invenire poterit, quamquam et in archivo palatii exemplaria illarum habeantur. Missi sunt de hoc conventu quidam Francorum et Saxonum primores trans Albim fluvium ad confinia Nordmannorum, qui pacem cum eis secundum petitionem regum illorum faceret fratrem eorum redderent. Quibus cum pari numero – nam XVI erant – de primatibus Danorum in loco deputato occurrissent, iuramentis utrimque factis pax
Abbreviated transcription (Latin):
modica nord namorum inte fecla turpit̃ fugiendo domũreuer saeil:
bexe cũabulaxrege sarracenorum facta litim dumduireue sat¬
auri abene uentanis soluta. Ex peditio facta aduiult tos b
cis obsi des accepti haroldos & reisriđ reges danorũ missa adimprem
egationẽ paẽ p&uns & frm̃ suũ hemmingũ sibi reminttirogantꝰ:
Moc anno iđ mai post meridiem solis ed ypsisfuit
harium treuerensẽ ep̃m & p&rũ abbatẽ monasterii non antulas
ꝓtter pacẽ cum michaele imprȩ confirmandã Constantino poli
misi Pons apud mogontiacum mense ma io incendioconfragra¬
uit uost quodimpr̃ cum in arduenna uena ret̃pedũ dolore decabun
& conualescens aquas granireuersus est: Acdeinde habito gene¬
rali conuentu e uocatũ adse apudaquas grani filiũ suũ hludo uicũ
a quitaniȩ regẽ coronã illiin posuit & inperialis nominis sibi consotẽ

Expanded text:
modica Nordmannorum interfecta, turpiter fugiendo domum reversa est. modica Nordmannorum interfecta, turpiter fugiendo domum reversa est. Pax cum Abulaz rege Sarracenorum facta, item cum duce Benauri a Beneventanis soluta. Expeditio facta ad Wiltzos, et ab eis obsides accepti. Harioldus et Reginfridus, reges Danorum, missa ad imperatorem legatione pacem petunt et fratrem suum Hemmingum sibi remitti rogant. Hoc anno Id. Mai. post meridiem solis eclypsis fuitharium Treverensem episcopum et Petrum abbatem monasterii Nonantulas propter pacem cum Michahele imperatore confirmandam Constantinopolim misivit, post quod imperator cum in Arduenna venaretur, pedum dolore decubuit, et convalescens Aquasgrani reversus est; ac deinde habito generali conventu, evocatum ad se apud Aquasgrani filium suum Hludoicum Aquitaniae regem, coronam illi inposuit, et imperialis nominis sibi consortem
Abbreviated transcription (Latin):
ciforo inceptã confirmauit. Namaquis grani ubi adimprmue
nerunt scriptum pacti ab eo in eclesia suscipientes moresuo. id est greca
uingua laudes ei dixerunt. imprẽm eum ecba sileum appellantes.
et reuertendo romã uenientes inbasilica. sci pecri apłi. eundem pacti. seu
foederis libellum aleonepapa denuo susceperuns. Quibus dimissisimpr
generali conuentu aquis solenniter habito. bernhardum filium pippini
nepotem siuim initaliam misit. it propt̃ famam classis. quȩ et dea frica¬
et dehis pania aduastandum italiam uentura dicebatur. Vualanem
filium bernhardi patruelis suicum illo eẽ ius sit quo adusque rerum
euentus securitatẽ nr̃is afferret. Hec classis partom incorsicã partim
in sardiniamuenit. et ea quidem pars. que ad sardiniam est delata
pene tota deleta ẽ. Clasis &iam nordus man norũ hib̵nam scot¬
dudiẽ insulam aderessa commis soq: cum scotts proclio parte non

Expanded text:
ciforo inceptam confirmavit. Nam Aquisgrani, ubi ad imperatorem ciforo inceptam confirmavit. Nam Aquisgrani, ubi ad imperatorem venerunt, scriptum pacti ab eo in ecclesia suscipientes more suo, id est Greca lingua, laudes ei dixerunt, imperatorem eum et basileum appellantes. Et revertendo Romam venientes in basilica sancti Petri apostoli eundem pacti seu foederis libellum a Leone papa denuo susceperunt. Quibus dimissis imperator generali convenepotem suum in Italiam misit, et proptet de Hispania ad vastandam Italiam ventura dicebatur, Walanem filium Bernhardi patruelis sui cum illo esse iussit, quoadusque rerum eventus securitatem nostris adferret. Haec classis partim in Corsicam, partim in Sardiniam venit; et ea quidem pars quae ad Sardiniam est delata, pene tota deleta est. Classis etiam Nortmannorum Hiberniam Scottorum insulam adgressa, commissoque cum Scottis proelio, parte non
Abbreviated transcription (Latin):
primores acduces sclauorum circadanubium habitantium quia duci¬
bus copiarum quȩ in pannoniam misse fueruns ad p̃sentiam principis
ius siuenerunt. Interea. Karlus filius impris. quimaior nasuerat¬
.II. Nõn decenb̵ diem obut. et imperator aquis hiemauit.
ec multo post hemmingus da norum rex defunctus nuntiatur. cui¬
eos uter regnare deberet conuenire potuissent. Comparatis copus
et commisso proelio ambo moriuntur. Pars tamen anulonis adepta
uictoriam fr̃s eius herioldum. etregin fridum reges sibi conseituit.
Quam necessario pars uicta secuta eosdem sibi regnare non abnuit. in eo
proelio .X. dcccoxl uincecidisse narrantur. Nici forus impr̃ post
multas et insignes uictorias in moesia prouincia commisso cumbulgaris
soluit. Cum quibus et suoslegatos direxit. michaelẽ. scilicet. epm̃.
et arfasium. atquȩ theog nostum. protos patarios et ꝑ eos pacem ani¬

Expanded text:
principes ac duces Sclavorum circa Danubium habitantium, qui a duciprincipes ac duces Sclavorum circa Danubium habitantium, qui a ducibus Francorum qui in Pannonias fuerunt missi, ad praesentiam priniussi sunt venire. Interea Carolus filius imperatoris, qui maior naII. Non. Decembr. diem obiit; et imperator Aquis hiemavit. 812. DCCCXII. Nec multo post Hemmingus Danorum rex defunctus nuntiatur. Cuieos, uter regnare deberet, convenire potuisset , comparatis copiis et commisso proelio ambo moriuntur. Pars tamen Anulonis adepta victoriam fratres eius Herioldum et Beginfridum reges sibi constituit; quam necessario pars victa secuta eosdem sibi regnare non abnuit. In eo proelio X̅DCCCCXL viri cecidisse narrantur. Niciforus imperator post multas et insignes victorias in Moesia provincia commisso cum Bulgaris solvit. Cum quibus et suos legatos direxit, Michahelem scilicet episcopum et Arsafium atque Theognostum protospatharios, et per eos pacem a Ni
Abbreviated transcription (Latin):
riore anno a uiulttis distructũ in ripa albiae fluminis restau¬
raut Alterũ in pannonias ad contra uersias hunorũ. & sclauoꝵ
rauit A Tũnium inbre tones adeoꝵ ꝑfidiã puniendã qui om̃s
stbus ꝗsp eregestis in columes regessi sups lyst autẽ interca ꝓrter
classem quã anno suporiore fieri imperauit uidemdam. adbono¬
niam ciuitatem maritimam ubi cadem naues congregate erar ac¬
cessit. Earũq ibiadnauigantiũ cursus diridos antiquitus confti¬
tutam restaurauit. & insummitate ei noctur nũi ignem ac¬
cendit: Inde ad scaldim fluuiũ ueniens inlo eo quigauda uocatur naues¬
ad tandẽ classem ȩdificatas aspexit. & circa mediũ nouembriũ
aquas uenit Obuiarunt ei uenienti lega tihem mingi regis¬
ꝯd ouiun & hebbi munera regis & uerba pacifica defereNFes
łuerunt etiam aquis aduentum eius & pectantes quidepan¬
nonia uener̃ tn canizauoi princops. auarũ & tudun. & alu¬

Expanded text:
riori anno a Wilzis distructum in ripa Albiae fluminis restauriori anno a Wilzis distructum in ripa Albiae fluminis restauravit, alterum in Pannonias ad controversias Hunorum et Sclavorum finiendas, tertium in Brittones ad eorum perfidiam puniendam. Qui omnes rebus prospere gestis incolomes regressi sunt. Ipse autem interea propter classem, quam anno superiore fieri imperavit, videndam ad Bononiam civitatem maritimam, ubi eaedem naves congregatae erant, accessit farumque ibi ad navigantium cursus dirigendos antiquitus constitutam restauravit et in summitate eius nocturnum ignem accendit. Inde ad Scaldim fluvium ad eandem classem aedificatas aspexit, et circa medium Novembrium Aquis venit, ubi obviaverunt ei legati Hemmingi regis, Aovin et Hebbi, munera regis et verba pacifica deferentes. Fuerunt etiam Aquis adventum ejus praestolantes, qui de Pannonia venerunt, Canizauci princeps Avarum, et Thudun, et al
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inter pastes cõmeandiuiã claudebat. in ar mistantũ iurata seruat᷑
demecredeunte ueris temperie & aꝑtis uiis quȩ lmmanitate frigoris
francorũ scilic& & danorũ x. primorib: suꝑ fluuium egidorã
in loco quiuo catur clatis. uicissim secundum ritũ acmorẽ suum
sacramentis pax confirmatur: Primores aut̃ depaste francoꝵ
hii fuere : Vualach comes filius bernhardi. Burcharđ: com̃.
abo com̃ ost dag. com̃ uuigman com̃. Departe uero danorũ
in primis. fr̃s hemmingi hanouin& agandeo. De indec&eri
honorabiles int̃ suos uiri: Os fred. cognom̃to tur dimulo &uuar¬
ste in. & suomi & urm & alius osfrid: filius heiligen & osfred
descona ouue. & hebbi. & ao uuim. Impr̃ uero pace cum
hem mingo firmata & placito generali scđm consuetudinemaquis
babito intres partes regnisui totidẽ exercitus misit. Vnũtrans
albi ct̃ mlinones qui & ipsos uasta uit & castellũ hobbuoki supe¬

Expanded text:
quae inter partes commeandi viam claudebat, in armis tantum iurata servatur, quae inter partes commeandi viam claudebat, in armis tantum iurata servatur, donec redeunte veris temperie, et apertis viis quae inmanitate frigoris Francorum scilicet et Danorum, XII primoribus super fluvium Egidoram in loco, qui vocatur . . ., datis vicissim secundum ritum ac morem suum sacramentis pax confirmatur. Primores autem de parte Francorum hii fuere: Walach comes filius Bernhardi, Burchardus comesAbo comes, Osdag comes, Wigman comes; de parte vero Danorum inprimis fratres Hemmingi, Hancwin et Angandeo, deinde ceteri honorabiles inter suos viri, Osfrid cognomento Turdimulo et Warstein et Suomi et Urm et alius Osfrid filius Heiligen et Osfrid de Sconaowe et Hebbi et Aowin. Imperator vero pace cum Hemmingo firmata et placito generali secundum consuetudinem Aquis habito in tres partes regni sui totidem exercitus misit, unum trans Albiam in Linones, qui et ipsos vastavit et castellum Hohbuoki supe
Abbreviated transcription (Latin):
et .ii hł decẽb̾. luna .xi. hł . iuł .& .uiii. kłiañ. Corsica insula
lterum amauris uastataese. a moro zabab: diramanfilio
abular decaesar augusta expulsus et oscam intrare con¬
pulsus est. Godo frido danorum rege moruio. Hemmin¬
gusfilius srutris euis hregnun successit ac pacẽ cũ imprẽ facit:
Absoluto atq dimisso arsafio spathario hoc erat nomenlegato
nicifori lmpris eiusdẽ pacis confirmandȩ gratia legati constantino poli
& aio lango bardus deforo iulu &cũ eis leo quidã spathariis natione
siculus & uiulleri dux ueneticoꝵ Quorũ alter ante annos decimro¬
m&. adimprem cum̃ ibieẽt deficilia profugut. & redireuolens patriã
remittitur. Alter ꝓpter ꝑfidiam honore spoliatus. constanti¬
nopolim ad dominum suum duci iub&ur Condicta inter Im¬
prem & hemmingũ danorũ regem paxpropterhy̧emis asperitatẽ

Expanded text:
et II. Kal. Decembr. luna XI. Kal. Iul. et XVIII. Kal. lanuar. Corsica insula et II. Kal. Decembr. luna XI. Kal. Iul. et XVIII. Kal. lanuar. Corsica insula iterum a Mauris vastata est. Amoroz ab Abdiraman filio Abulaz de Caesaraugusta expulsus et Oscam intrare conpulsus est. Godofrido Danorum rege mortuo Hemmingus filius fratris eius in regnum successit ac pacem cum imperatore fecit. 811. DCCCXI. Absoluto atque dimisso Arsafio spathario – hoc erat nomen legato Nicifori imperatoris – eiusdem pet Aio Langobardus de Foroiulii, et cum eis Leo quidam spatharius, natione Siculus, et Willeri, dux Veneticorum, quorum alter ante annos decem Romae ad imperatorem, cum ibi esset, de Sicilia profugit, et redire volens, patriam remittitur; alter propter perfidiam honore spoliatus, Constantinopolim ad dominum suum duci iubetur. Condicta inter imperatorem et Hemmingum Danorum regem pax propter hiemis asperitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Castellum uocabulo hoh buobi albiae flumini ad positũ inquo odo
legatus impris & orientali ũ saxonũ erat p̃sidiũ auiulttis captum
& pippinũ filiũ eius regẽ Itali&. VII iđ iuł decorpore migrasse¬
Ducisq: legationes dediuersis terrarũ partib: unã de constantinopolim
alterã detor duba pacis faciendit causi aduentare nor ratiar¬
Quibus ille acceptis disposita protemporis conditioni saxonia domũ
reuertitur Tanta fuit in ea expeditione boumpestilentia. ut pene
nullus tanto exercitu suꝑesset. quin om̃s usque adunũ interirent
generis animalium mortalitas In manissime crassata est
Impr̃ aquas grani ueniens mense octobrio. memoratas legationes
audiuit pacem que cum nicifero. Impre eccum abula⁊ rege
hispaniȩ fecit. Namniciforo uenetiam reddidit. & amricũ¬
comitem olim asarra cenis captum abulaz remitentes
recepit. Eo anno sol et luna bis defecerunt. sol .vii. iđ. NIN

Expanded text:
castellum vocabulo Hohbuochi Albiae flumini adpositum, in quo Odo castellum vocabulo Hohbuochi Albiae flumini adpositum, in quo Odo legatus imperatoris et orientalium Saxonum erat praesidium, a Wilzis captum et Pippinum filium eius, regem Italiae, VIIduasque legationes de diversis terrarum partibus, unam de Constantinopoli, alteram de Corduba, pacis faciendae causa adventare narraturQuibus ille acceptis, disposita pro temporis conditione Saxonia, domum revertitur. Tanta fuit in ea expeditione boum pestilentia, ut paene nullus tanto exercitui superesset, quin omnes usque ad unum interirent;generis animalium mortalitas inmanissime grassata est. Imperator Aquasgrani veniens mense Octobrio, memoratas legationes audivit, pacemque cum Niciforo imperatore et cum Abulaz rege Hispaniae fecit. Nam Niciforo comitem olim a Sarracenis captum Abulaz remittente recepit. Eo anno sol et luna bis defecerunt, sol VII. Idus Iun.