comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in amplissimo consilio & in altissimo gradu dignitatis. atq in hac
omium terrarum arce collocati sumus. si hunc ip̃m ordinem a quo
sepe magnificentissimis decretis sumus honestati. iiniensum quid¬
dam & infinitum est quod uobis debeamus. qui urõ singulari stu¬
dio atq consensui parentum beneficia. deorum immortaliũ munera.
rentibus. omĩa diis iimortalib debeamus: qd̾ hec antea singula ꝑ
illos habueriimis. nunc unuersa per uos recuꝑarimus. Itaq .P.C.
qd̃ ne optandum quidem est homini. ĩmortalitatem quandam per
uos esse adepti iudemur. Qd̃ enim tempus erit unꝙͣ. cum urõrũ
i nos beneficiorum memoria ac fama moriatur: Qui illo ip̃o tẽ¬
pore cumi ui. ferro. metu: nims obsessi teneremim. non multo post
discessum meum. me uniuersi reuocauistis. referente .l. niunio for¬
tissimo atq optimo uird qu̾em habuit ille pestifer amiꝰ. & maxi¬

Expanded text:
honoribus in amplissimo consilio et in altissimo gradu dignitatis atque in hac honoribus in amplissimo consilio et in altissimo gradu dignitatis atque in hac omnium terrarum arce conlocati sumus, si hunc ipsum ordinem, a quo saepe magnificentissimis decretis sumus honestati, immensum quiddam et infinitum est quod vobis debeamus, qui vestro singulari studio atque consensu parentum beneficia, deorum immortalium munera, rentibus, omnia dis immortalibus debeamus, haec antea singula per illos habuerimus, nunc universa per vos reciperarimus. itaque, patres conscripti, quod ne optandum quidem est homini, immortalitatem quandam per vos esse adepti videmur. quod enim tempus erit umquam cum vestrorum in nos beneficiorum memoria ac fama moriatur? qui illo ipso tempore cum vi ferro metu minis obsessi teneremini, non multo post discessum meum me universi revocavistis referente L. Ninnio, fortissimo atque optimo viro, quem habuit ille pestifer annus et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
I.P.E.PRO UESCRIS. inmortalibus i
me frẽmq meum liberosq nr̃os meritis. parum
uobis cumulate gracias egero queso obtestorq
ne meȩ nature pocius qmͣ magnitudim urorum
beneficioru id tribuendum putetis. Quȩ tan¬
ta enim potest existere ubertas ingemi: que tan¬
ta dicendi copia. quod tam diuinũ atq incredibile genus oratiomis.
quo quisqm possit ur̃a in nos iunuersa promĩta non dicam cõplecti
orando. sed percensere numerando. qui mihi fratrem optatissinnũ.
me frĩ amantissimo. liberis nr̃is parentes. nobis liberos. qui diguitatẽ.
qui ordinem. qui fortunas. qui amplissimam. Rͣ. P. qui patriã qua
nhil potest esse iocundus. qui demq nosmetipõs nobis reddidistis.
Q si parentes carissimos hr̃e debemus. ꝙ ab his nobis uita. patrimo¬
uium. libertas. ciuitas tradita est. si deos inimortalis quorum beneficio
& hec tenuimus. & ceteris rebus aucti sumus. si. P̾. Rͫ cuius honorib

Expanded text:
i, pro vestris immortalibus in me fratremque meum liberosque nostros meritis parum vobis cumulate gratias egero, quaeso obtestorque ne meae naturae potius quam magnitudini vestrorum beneficiorum id tribuendum putetis. quae tanta enim potest exsistere ubertas ingeni, quae tanta dicendi copia, quod tam divinum atque incredibile genus orationis, quo quisquam possit vestra in nos universa promerita non dicam complecti orando, sed percensere numerando? qui mihi fratrem optatissimum, me fratri amantissimo, liberis nostris parentes, nobis liberos, qui dignitatem, qui ordinem, qui fortunas, qui amplissimam rem publicam, qui patriam, qua nihil potest esse iucundius, qui denique nosmet ipsos nobis reddidistis. quod si parentes carissimos habere debemus, quod ab iis nobis vita, patrimonium, libertas, civitas tradita est, si deos immortalis, quorum beneficio et haec tenuimus et ceteris rebus aucti sumus, si populum Romanum, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
frustra q̃ ꝑiam qͥn potius aut uox aut c̾te cuiꝰ piã uox dice̾tur ut ait
terẽtiana mẽtrix. Audire uocẽ modo uisa sũ militis. Qui u̾o uocẽ dicat
audisse aut uescit unde exorta sit. aut in ip̃o aliqͥd addubitat. aut eam
quiddã insolitũ & archanũ demõstrat habuisse. Ita ut socrates eã quã
s siguũ dĩnũ sibi oblatũ p̃ se ferebat. Id signũ potest et ip̃iꝰ deomoĩs
spẽs fuisse quã solus socrates ceru̾et ita ut et homericus. Achilles miner
mirari formã demonis socrati uisitatã. At em̃ secũdũ pitagoricos
imrari oppido solitos si quis se negaret ũꝙͣ uidisse demonẽ satis ut ydo¬
neus reor autor ẽ aristotiles. Qd̾ si ciuius potest eueĩre facultas con¬
tẽplandi dĩnã effigiẽ Cur uõ appͥme potuerit socrati obtinge̾ quẽ cuiuis
ãplissimo nium̃ sapĩe dignitas coequarat. Nihil est eiũ deo similiꝰ &

Expanded text:
frustra 'quaepiam', quin potius aut 'uox' aut certe 'cuiuspiam uox' diceretur, ut ait illa Terentiana meretrix: audire uocem uisa sum modo militis. Qui uero uocem ‹quampiam› dicat audisse, aut nescit unde ea exorta sit, aut in ipsa aliquid addubitat, aut eam quiddam insolitum et arcanum demonstrat habuisse, ita ut Socrates eam, quam sed signum diuinum sibi oblatum prae se ferebat. Id signum potest et ipsius daemonis species fuisse, quam solus Socrates cerneret, ita ut Homericus Achilles Minerumirari formam daemonis Socrati uisitatam. At enim secundum Pythagoricos ‹contra› mirari oppido solitos, si quis se negaret umquam uidisse daemonem, satis, ut reor, idoneus auctor est Aristoteles. Quod si cuiuis potest euenire facultas contemplandi diuinam effigiem, cur non adprime potuerit Socrati optingere, quem cuiuis amplissimo numini sap
Abbreviated transcription (Latin):
uo ois  mnops religionis mops uitatis scrupulosissimo cultu ĩsolentissime
spieto deos negligit. pars in supstitõne. pars in contẽptu truida e. Ios aũt
discretos płum s non rite uenerãtur. om̃s. S mscie metiũt paud s impie
diffitẽtur. Q uos teos plato existimat natuias incorpales amniales uei s
ne ullo uec exoedio sed piorsus ac retio. euitnas corporis contagiones
suaq natura remotas. ingenio ad sũmã btĩtudinem porrecto nulliꝰ¬

Expanded text:
onis, inops religionis, inpos ueritatis, scrupulosissimo cultu, insolentissimo spretu deos neglegit, pars in superstitione, pars in contemptu timida uel tumida. discretos plurimi sed non rite uenerantur, omnes sed inscie metuunt, pauci sed impie diffitentur. Quos deos Plato existimat naturas incorporalis, animalis, neque fine ullo neque exordio, sed prorsus ac retro aeuiternas, ‹a› corporis contagione suapte natura remotas, ingenio ad summam beatitudinem perfecto, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
uaio nauẽ uelificet. uel sillabe fatiloqͥa iuificet. uel taiquio uelit toi¬
cen raꝑe. s redd̾e seriio nec niflãnare uͥticẽ nec exur. Llon est ore dpe

Expanded text:
Nauio nauem uelificet uel Sibyllae fatiloquia uersificet uel Tarquinio uelit apiNauio nauem uelificet uel Sibyllae fatiloquia uersificet uel Tarquinio uelit apicem rapere sed reddere, Seruio uero inflammare uerticem nec exurere. Non est ope
Abbreviated transcription (Latin):
colasq uectores. huic p̃cũ nĩ donoꝵ qui ultro citro portant huic petitõ¬
nes inde suppeticias ceu qͥdã utriusq int̾p̃tes & salutigeri. ꝑ hos eosdem
ut plato in simposio antumat cũcta demĩciata et magnoꝵ uaria unra¬
eoꝵ pronido ꝓut ẽ cuiq tributa proĩcia uel somins cõformãdis uel
extis filliculandis uel p̃petib gubnandis. uel oscinb erudiendis. ueluatibꝰ
nispirandis. uel fulim̃b iaculandis. uel nubib choruscandis. cetis q deo per
q̃ tutura dinoscunꝰ. qd̾ cuncta celestiuĩ uolũtate et inuñe et auctoritate. ẜ
dddicans uta ut nõ uullis regni futuri signa p̃currãt. ut tarqͥmꝰ pri¬
treno cuncta anoloꝵ presagia tuscor piatula filgurator bicenite pͦ
unnes obeunt. Neq eni pro marestare deñ celestuł fuit ut eoro sen sqo
uel hãmbalis sominũ pingat. uel flaminio hostiã corrigat. uel aclꝙ

Expanded text:
colasque uectores hinc precum inde donorum, qui ultro citro portant hinc petitiocolasque uectores hinc precum inde donorum, qui ultro citro portant hinc petitiones inde suppetias ceu quidam utriusque interpretes et salutigeri. Per hos eosdem, ut Plato in Symposio autumat, cuncta denuntiata et magorum uaria miraeorum, proinde ut est cuique tributa prouincia, uel somniis conformandis uel extis fissiculandis uel praepetibus gubernandis uel oscinibus erudiendis uel uatibus inspirandis uel fulminibus iaculandis uel nubibus coruscandis ceterisque adeo, per quae futura dinoscimus. Quae cuncta caelestium uoluntate et numine et auctoritate, sed addicant; item ut nonnullis regni futuri signa praecurrant, ut Tarquinius Pritremo cuncta hariolorum praesagia, Tuscorum piacula, fulguratorum bidentalia, mines ac deos obeunt. Neque enim pro maiestate deum caelestium fuerit, ut eorum quisquam uel Hannibali somnium fingat uel Flaminio hostiam conruget uel Attio
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ est iuireuirãto arbitrũ adhibebo. An ut ait uirgilianꝰ ascamꝰ
ꝑcaput hoc uiro ꝑ qd̾ pr̃ ante solebat./ At emĩ ouile pr̃ tuꝰ hoc iure ui¬
uando uci potat niter troianos stirpe cognatos et fortasse aut int̾. gret¬
cs prelio cognitos. At em̃ int̾ rutilos recẽs cognitos si nemo huic capiti
ediderit quis pio te fitẽ deꝰ dice̾t. an ut sepe fortissimo mezentio dextra
& telũ. Quippe hec sola deos uenerat᷑ quib ꝓpugnabat. Dextra mͥ telũq
deus qd̃ missiłe libro. Apagesis tã cruẽtos teos dextrã cędib fessam. telũcẜ
sangĩe rubigmiosũ. utrũq idoneũ nõ est ꝓpt̾ quod adiures neue pista
si płonis ua siña est nũqm̃ se deũ cum hoĩe coĩtare faciluis me audierit
lera et infunas t̾ras inn isto it̾sice aeris spacio. ꝑ qͣs et desideria uũae

Expanded text:
tissimum est, iuri iurando arbitrum adhibebo? An ut Vergilianus Ascanius tissimum est, iuri iurando arbitrum adhibebo? An ut Vergilianus Ascanius per caput hoc iuro, per quod pater ante solebat? At enim, o Iule, pater tuus hoc iure iurando uti poterat inter Troianos stirpe cognatos et fortasse an inter Graecos proelio cognitos; at enim inter Rutulos recens cognitos si nemo huic capiti crediderit, quis pro te deus fidem dicet? An ut se ferocissimo Mezentio dextra et telum? Quippe haec sola aduenerat, quibus propugnabat: dextra mihi deus et telum, quod missile libro. Apagesis tam cruentos deos, dextram caedibus fessam telumque sanguine robiginosum: utrumque idoneum non est, propter quod adiures, neue per isi Platonis uera sententia est, numquam se deum cum homine communicare, facilius me audierit thera et infimas terras in isto intersitae aëris spatio, per quas et desideria nostra
Abbreviated transcription (Latin):
aũt solo intellcũ neq prõpto nascũtur. Qd̾̃ quidẽ mirari suꝑ diis ĩ mor¬
talib neqͣꝙͣ cõgruerit. cũ alioqͥn et int̾ hoĩes qͥ fortune mune̾ opulẽto e¬
latus et usq ad regni mutabilẽ suggestũ et pendulũ tͥbunal euectꝰ ẽ.
raro aditus & lõge remotisio arbitris in quibdã dignitatis sue¬
admnratõnẽ. Quid gͥ orator obiecerit alicui post istã celestẽ quidẽ s pene
ihumanã tuã smam faciã si om̃o hoiẽs a diis ĩmortalib repellũt᷑. atꝙ
i hec tre tartara relegãtur. Ut oĩs sit uel adũsus celestes deos cõmumo
denegata. ne quisꝙͣ eoꝵ celicũ nĩo uelut pastor uel equitio uł busequa
cea balantĩ uel himentiũ uel mugientiũ greges int̾usat qͥ ferocib mo
uotũ nũcupabo: cui uictunã cędam: quẽ mnseris auxiliatorẽ. quẽ fau¬
torẽ bonis. quẽ adũsatorẽ malis omi iuta çiebo: Quẽ demq qd̾ frequẽ¬

Expanded text:
rari super diis inmortalibus nequaquam congruerit, cum alioquin et inter homines, qui fortunae munere opulenti elatus et usque ad regni nutabilem suggestum et pendulum tribunal euectus est, raro aditu sit, longe remotis arbitris in quibusdam dignitatis suonem. caput 5 Quid igitur, orator, obiecerit aliqui, post istam caelestem quidem sed paene inhumanam tuam sententiam faciam, si omnino homines a diis inmort haec terrae tartara relegantur, ut omnis sit illis aduersus caelestes deos communio denegata nec quisquam eos e caelitum numero uelut pastor uel equiso uel busequa ceu balantium uel hinnientium uel mugientium greges interuisat, qui ferocibuuotum nuncupabo? Cui uictimam caedam? Quem miseris auxiliatorem, quem fautorem bonis, quem aduersatorem malis in omni uita ciebo? Quem denique, quod frequen
Abbreviated transcription (Latin):
bomi iam ante fecissent. ille unguentis oblitus cum toga pretexta
quam om̃s pretores edilesq tum abiecerant irisit squalorem ir̃m
& luctumi gratissimȩ cuutatis. fecitq qd̃ nemo uinqm tyrannus ut
quo minꝰ occulte ur̃m malum gemeretis nihil diceret. ne aꝑte in¬
commoda patrię lugere se dice̾t. Cum uo in cuto flaninio nõ a

Expanded text:
boni iam ante fecissent, ille unguentis oblitus cum toga praetexta, quam omnes praetores aedilesque tum abiecerant, inrisit squalorem vestrum et luctum gratissimae civitatis, fecitque, quod nemo umquam tyrannus, ut quo minus occulte vestrum malum gemeretis nihil diceret, ne aperte incommoda patriae lugeretis ediceret. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
pua. p̃dite prĩa noĩe celebri. claroq potens pectore. achiuis classib autor
grauis dardanis gentib ultor laertiade. Nouissiẽ prẽm ic̃orat. Ceterũ
omnes laudes eius uiri audisti. ihil inde uel laertes sibi. nec anticlia nec
acrisius uendicat. hec tota ut uides laudis huiꝰ ꝓpͥa ulixis possessio ẽ. Nec
aliuid te in eodẽ ulixe homerus docet qui semꝑ ei comitẽ uoluit ẽẽ prudẽciã.
quã poctico ritu mineruã nũcupauit. Igitur hac eadẽ conntante oiã hor¬
egressus est solis boues uidit. s abstinuit. ad inferos demeauit. Eadẽ sapi¬

Expanded text:
praedite patria; Nomine celebri, claroque potens Pectore, Achivis classibus auctor, Gravis Dardaniis gentibus ultor, Laertiade. Novissime patrem memorat. Caeterum omnes laudes ejus viri audistis. Nihil inde nec Laertes sibi, nec Anticlea, nec Acrisius vindicat. Haec tota, ut vides, laudis hujus propria Ulyssi possessio est. Nec aliud te in eodem Ulysse Homerus docet, qui semper ei comitem voluit esse prudentiam, quam poetico ritu Minervam nuncupavit. Igitur hac eadem comitante, omnia horegressus est. Solis boves vidit, sed abstinuit. Ad inferos demeavit, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
munia obstrictus. Cur gͦ nũc dice̾ exordiar cũ plato cȩlesti facũdia pre¬
ditus eqͥꝑabilia diis ĩmortalib disserens frequẽtissime p̃dicet hũc solum
maiestatis nimetate et ineffabili nõ posse pemiria sermoĩs humndũ qͣ¬
us orõne uel modice cõp̃hendi. uix sapiẽtib iuris cũ se uigore aĩ qnͣtũ
licuit a corpe mouerũt intellectũ. huiꝰ dei id ꝙͦ int̾dũ uelut in altissis
tenebris rapidissimo coruscanñe lumẽ candidũ int̾micare: Alissũ igit᷑
hũc locũ faciã in qͦ nõ mͥ quidẽ tm̃. s ne platom quidẽ in eo qͥuerũt ul¬

Expanded text:
munia obstrictum, cur ergo nunc dicere exordiar, cum Plato caelesti facundia praeditus, aequiperabilia diis inmortalibus disserens, frequentissime praedicet hunc solum maiestatis incredibili quadam nimietate et ineffabili non posse penuria sermonis humani quauis oratione uel modice conprehendi, uix sapientibus uiris, cum se uigore animi, quantum licuit, a corpore remouerunt, intellectum huius dei, id quoque interdum, uelut in artissimis tenebris rapidissimo coruscamine lumen candidum intermicare? Missum igitur hunc locum faciam, in quo non mihi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
stitiua. et ingenia illa ad bt̃itudinẽ sb̾limata sint hec ad miserias ĩfir¬
ait nullꝰ deus imscet᷑ hoĩb. sed hoc precipuũ eoꝵ sb̾lmmitatis specimẽ ẽ.
qd nulla attrectatõne nr̃a contamĩatur. ps eoꝵ tm̃ mõ obtuitu hebeti u¬

Expanded text:
siciua, et ingenia illa ad beatitudinem sublimata sint, haec ad miserias infisiciua, et ingenia illa ad beatitudinem sublimata sint, haec ad miserias infiait, nullus deus miscetur hominibus, sed hoc praecipuum eorum sublimitatis specimen est, quod nulla adtrectatione n
Abbreviated transcription (Latin):
anmal sumꝰ. Qmͣꝙͣ płimiq se incuria discipline ita in oĩb errorib ac
piacularib dep̃uauerĩt & scelerib ĩbuerĩt et prope exesa mansuetudĩe ge¬
geni̾s sui ĩmane efferarĩt. ut possit uideri nullũ aĩal ĩ t̾ris hoĩe postremiꝰ
Sed nũc nõ erroꝵ disputatõe. s de nate᷑ distributõne disseremꝰ.
Gitur hoĩes rõe plaudẽtes. rõne pollentes ĩmortalib aĩs. mori¬
bundis mẽbris. leuib et auxiis mẽtib. brutis et obuoxiis cor¬
porib. dissiłiis morib. siłimis errorib. ꝑnicati audacia. ꝑti¬
nati spe. casso labore. fortuna caduca. sigillatĩ mortales. Cuncti. uniu̾so¬
tñ genere ꝑpetui. uicissim sufficienda ꝓle mutabiles. uolucri tpr̃e. tardã
deos ab hom̃b płimũ differẽtes loci sb̾limitate. uite ppetuitate. nature ꝑ¬
fastigii dispescat. & iuiuacitas illic et̾na et indefecta sit. hic caduca et sub¬

Expanded text:
amquam plerique se incuria uerae disciplinae ita omnibus erroribus ac piacularibus deprauauerint, sceleribus inbuerint et prope exesa mansuetudine generis sui inmane efferarint, ut possit uideri nullum animal in terris homine postremius. Sed nunc non de errorum disputatione, sed de naturae distributione disserimtione plaudentes, oratione pollentes, immortalibus animis, moribundis membris, leuibus et anxiis mentibus, brutis et obnoxiis corporibus, dissimilibus moribus, similibus erroribus, peruicaci audacia, pertinaci spe, casso labore, fortuna caduca. Sigillatim mortales cuncti, uniuersi genere perpetui, uicissim sufficienda prole mutabiles; uolucri tempore, tarda deos ab hominibus plurimum differentis loci sublimitate, uitae perpetuitate, naturae pfastigii dispescat et uiuacitas illic aeterna et indefecta sit, hic caduca et sub
Abbreviated transcription (Latin):
dum esse iudeatur. Horum ille artibus eruditus ita contẽpsit hãc pru¬
tentissimam cuitatem. ut omnes suas libidines. om̃a flagicia latere
posse arbitraretur. si mõ uultum importunũ in forum detulisset. Is
iue qmꝙͣ equidem non cognoram enim propter pisonũ adfinitatem
qͣm longe hunc ab hoc genere cognatidunat̾na tñsalpim sanguinis

Expanded text:
artibus eruditus ita contempsit hanc prudentissimam civitatem ut omnis suas libidines, omnia flagitia latere posse arbitraretur, si modo vultum importunum in forum detulisset. is nequaquam me quidem—cognoram enim propter Pisonum adfinitatem quam longe hunc ab hoc genere cognatio materna Transalpini sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
aduersis iisurpat. & ut uerbis utar lucrecii notã iactat de corpore lucẽ uicra
sa uera sina est/. Llam ħ postea iudero. nã neq de lima neq de sole quisqm
giecus aut barbarus facile cunctauerit deos eẽ. Nec mõ istosut dixi ueꝵ
Estellas que milgo uage ab impitis nũcupãtur. q̃ in deflexo tũ et certo et
stato cursii. meatus longe ordiãtissimos diuime uitib et̾nos efficiũt uaria
uero regressuis mirabili uicissitudine assimulãt. pro sicu et flexo et abstitis
ue ur cuor qͥuos pbe callet qui signoꝵ ortus et obitus comperit. In eodẽ usi¬
tate iusimꝰ pictis noctib seuera gr̃a. toruo decore suspicientes in hos perfec¬
assio inũdo ut ait enmꝰ clipeo nuris fulgorib uariata celainatei Est ali¬
ud geuiis deoꝵ qd natura uisib nr̃is denegauit. Nlec nõ tam̃ intellsĩ eos

Expanded text:
aduersi usurpat et, ut uerbis utar Lucreti, notham iactat de corpore lucem; caaduersi usurpat et, ut uerbis utar Lucreti, notham iactat de corpore lucem; casententia est —nam hoc postea uidero—, tamen neque de luna neque de sole quisquam Graecus aut barbarus facile cunctauerit deos esse, nec modo istos, ut dixi, uerum etiam quinque stellas, quae uulgo uagae ab inperitis nuncupantur, quae tamen indeflexo et certo et stato cursu meatus longe ordinatissimos diuinis uicibus aeterno efficiunt. Varia rogressus, tunc uero regressus mirabili uicissitudine adsimulant pro situ et flexu et instituto circulorum, quos probe callet qui signorum ortus et obitus conperit. In eodem uisitate uisimus, pictis noctibus seuera gratia, toruo decore, suspicientes in hoc perfectissimo mundi, ut ait Ennius, clipeo miris fulgoribus uariata caelamina. Est aliud deorum genus, quod natura uisibus nostris denegauit, nec non tamen intellectu eos
Abbreviated transcription (Latin):
lato omnẽ naturã reꝵ qd̃ eiꝰ ad aĩalia precipue ꝑtineat tͥphariã
diuisit. censuitq ẽẽ sũmos deos sũmũ. mediũ. et infimũ. fac ĩtel¬
ligas nõ modo loci disclusione uerũ eciã uaturȩ dignitate. q̃ et
ip̃a neq uuo neq gemiino mõ. sed plurib cernitur. Ordiri tũ manfestius fu¬
It a loci dispositõne. Nam pm̃ ut maiestas postulabat diis ĩmortalib celũ di¬
cauit. Quos quidẽ deos celites ꝑtim iusu usurꝑamuꝰ. alios intellcũ ĩuestigamꝰ.
nũ  ec mõ ista p̃cipna opificẽ lunãq solis emulã noctis decus seu cor¬
nculata seu dimidia seu ꝓtuunda seu plena sit. uaria igniũ face ꝙͣto lõgiꝰ
facessat a sole tanto larguis collustrata pari maremẽto itmeris et liũs m̾sa
discoloris multiuaga spẽm sui uariat. seu tota ꝓprii candoris exꝑe. aliene
luci indicia denso corpore sen lem seu qͦdã speculo radiis solis obsistit. uel

Expanded text:
lato omnem naturam rerum, quod eius ad animalia praecipua pertineat, trifariam diuisit censuitque esse summos deos. Summum, medium et infimum fac intellegas non modo loci disclusione uerum etiam naturae dignitate, quae et ipsa neque uno neque gemino modo sed pluribus cernitur. Ordiri tamen manifestius fuit a loci dispositione. Nam proinde ut maiestas postulabat, diis inmortalibus caelum dicauit, quos quidem deos caelites partim uisu usurpamus, alios intellectu uestigamus. num; nec modo ista praecipua: diei opificem lunamque, solis aemulam, noctis decus, seu corniculata seu diuidua seu protumida seu plena sit, uaria ignium face, quanto longius facessat a sole, tanto largius conlustrata, pari incremento itineris et luminis, mensem e oris discoloris multiiuga speciem sui uariat, seu tota proprii candoris expers, alienae lucis indigua, denso corpore sed leui ceu quodam speculo radios solis obstipi uel
Abbreviated transcription (Latin):
cognoiumꝰ te tuo conceptu plenissime. Cognouimꝰ te eterna per¬
seueratio. In om̃i enim ista orõne adorantes bonũ bonitatis hoc tm̃
deprecamur ut nos uelis seruare ꝑseuerãtes in amore cognitionis
tuȩ et nũqmͣ ab hoc genere uite seꝑari. hec optantes cõuertimꝰ nos
ad puram et sine ammalib cenam. HFRNIETIS. SIUE.¬

Expanded text:
naturae tuo conceptu plenissimae cognouimus te aeterna perseueratio. In omni enim ista oratione adorantes bonum bonitatis tuae hoc tantum deprecamur, ut nos uelis seruare perseuerantes in amore cognitionis tuae et numquam ab hoc uitae genere separari. Haec optantes: conuertimus nos ad puram et sine animalibus cenam.
Abbreviated transcription (Latin):
diuersari cum eo exoriri cũ eo extnigni. Proptca cũ tot uaga sicera ut iã
prius dciu est cursũ in ethe id est in ip̃o ignis liquidissiõ ardore cõpareãt
cur hec solũ quatuor elementa aeris qd̾ tanto spatio intsitũ est calłurã
mitissimo diris. Qiuppe que aues
nuilla car ultra olimpi ũticẽ sblimat᷑ qui cũ excellẽtissim ⁊ oĩ phbrat᷑
stigii non equiꝑat. cũ sit aeris aguien ũmnensũ usq ad cmã lune felicẽcs
porro etheris sursũ u̾sus exortũ est. Quid igit᷑ fanta ie aeris qͥ alb h̃da¬
lib lune anfractib usq ad sũmũ olimpi u̾ticem nnit̾iacet . Qud ꝰ taudeiũ
uacabit nc aĩalib sus atq erit ista nature pars mortua at debilis. Iimo
em̃ si sedulo adiitas ip̃e quoq aues sup t̾restre mał nõ acieñ rectius phino¬
ant᷑. Semp em̃ illis uictus uestitus oĩs in t̾ra ibidẽ pabusũ. ibieẽ tubileꝰ un
qd̾ aera ꝓximũ t̾re uolitando tuͣsũberant. Ceter cũ illis fessa sunt ieigia

Expanded text:
deuersari, cum eo exoriri cumque eo extingui,—praeterea cum totiuga sidera, ut iam prius dictum est, sursum in aethere, id est in ipso liquidissimo ignis ardore, conpareant, cur hoc solum quartum elementum aëris, quod tanto spatio intersitum est, cassum ritissimo dixeris, quippe quae aues nulla earum ultra Olympi stigii non aequiperat, cum sit aëris agmen inmensum usque ad citimam lunae helicem, quae porro aetheris sursum uersus exordium est. Quid igitur tanta uis aëris, quae ab humillimis lunae anfractibus usque ad summum Olympi uerticem interiacet? Quid tandem? Vacabitne animalibus suis atque erit ista naturae pars mortua ac debilis? Immo enim si sedulo aduertas, ipsae quoque aues per terrestre animal, non aërium rectius perhibeantur. Enim semper illis uictus omnis in terra, ibidem pabulum, ibidem cubile, tantum quod aëra proximum terrae uolitando transuerberant. Ceterum cum illis fessa sunt remigia
Abbreviated transcription (Latin):
motõne seruat᷑ oriturq et occidit alt̾na sepe ꝑ mẽbra ita ut uariatis
tempib histem quib octiderat mẽbris oriatur. Sic ẽ eiũ iocũditatis
uel fors insurit om̃ib ꝑmixta mũdans. Dictũ est uob̾ et de singuł
benedicentes deũ orantesq ad curã corpis redeamꝰ. Satis eñ de diuinis
reb tractãtes uelud aĩ pabulis saturaiumꝰ.
Eadito uõ egressi cũ deum orare cepissẽt in austrũ respici¬
entes. Sole enĩ occidente cũ quis deũ rogare uoluit illuc
niꝰ ꝙ usserit ut thure addito et pigm̃tis p̃cem dicamꝰ deo
Qũ om̃ĩb pr̃nam pietatẽ et religionẽ et amorẽ et quȩcũq est dul¬
cior efficatia prebe̾ dignaris. et douas nos sensu rõne intellcũ sensu ut
bis ostenderis totũ gaudeamꝰ ꝙ nos in corꝑib sitos & et̾nitati fuis cõ¬
secrare dignatus. Hec est enĩ sola humana gratulatõ cogiitõ ma¬

Expanded text:
motione uersatur, oriturque et occidet alternis saepe per membra ita ut uariatis temporibus isdem, quibus occiderat, membris oriatur; sic est enim rotunditas uel fors insunt omnibus permixta mundanis. Dictum est uobis de singulis, benedicentes deum orantesque ad curam corporis redeamus. Satis enim nos de diuinis rebus tractantes uelut animi pabulis saturauimus. De adyto uere egressi cum deum orare coepissent, in austrum respicientes sole etenim occidente cum quis deum rogare uoluerit, illuc at, uis suggeramus patri iusserit, ut ture addito et pigmentis precem dicamus deo? quoniam omnibus paternam pietatem et religionem et amorem et quecumque sunt dulciori efficacia prebere dignaris et donas nos sensu, ratione, intelligentia: bis ostenderis totum, gaudemus, quod nos, in corporibus sitos, eternitati fueris consecrare dignatus. Hec enim est sola humana gratulatio, tue cognitio ma
Abbreviated transcription (Latin):
ro oñiũ parũ nucia. Nccĩtas uo cogit ad effcm̃ q̃ ex illis primordiis
pendent. has ordo cõseqͥtur id est contextus et dispositõ tpie reꝵ ꝑficien
fectus est. Ip̃e enĩ iũdꝰ ordine gestatur. uel totus constat ex ordine. hic
nũdũ gubuat sua lege et rõne diuina. Ab hie gͦ onĩc uelle aut nolle¬
diuinitus au̾sũ est totũ. Nec ira etem̃ cõmouẽt᷑ nec flectũt᷑ grã. s ser¬
lem. Sequitur ucc̃ĩtas qua ad effectũ cogũtur oĩa. Tercius ordo textum

Expanded text:
 initia parit; necessitas uero cogit ad effectum, quae ex illius primordiis pendent. Has ordo consequitur, id est textus et dispositio temporis rerum pefectus est; ipse enim mundus ordine gestatur uel totus constat ex ordine. Haecmundum gubernat sua lege et ratione diuina. Ab his ergo omne uelle aut nollediuinitus auersum est totum. Nec ira etenim commouentur nec flectuntur gratia, sed serrolem, sequitur necessitas, qua ad effectum ui coguntur omnia. Tertius ordo textum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicasset iniquam legem iudices et miseram condicionem instituet ꝑi¬
culis hominũ. si existimabit udicium accusatoris in reum pro aliquo
prxeuidicio ualere oportere. Ego tuum consiliũ Cato propter singulare
anii mei de tua ilirtute iudiciũ uituperare nõ nulla forsitan conformi¬
re et leuter emendare

Expanded text:
iudicasset, iniquam legem, iudices, et miseram condicionem instituet periiudicasset, iniquam legem, iudices, et miseram condicionem instituet periculis hominum, si existimabit iudicium accusatoris in reum pro aliquo praeiudicio valere oportere. ego tuum consilium, Cato, propter singulare animi mei de tua virtute iudicium vituperare non possum; non nulla forsitan conformare et leviter emendare
Abbreviated transcription (Latin):
cusatoris exinam uimi dignitatẽ plurimam. L. Coctȩ profuisse. Nlolue¬
runt sapientissimi hommies qui cum rem illam iudicabant ita quemqmͣ
cadere in iudicio. ut nimis aduersarii uiribus abiectus uderetur. Quid Se¬
uium Galbam: nam traditum in iurel nonne proauo tuo fortissimo atq
florentissimo uiro. M. Catoni incumbenti ad eius puiciem. RR. eripuit.
Semper in hac ciuitate minis magnis accusatorum opibꝰ. & populꝰ uniũ¬
sus. et sapientes ac multũ in posterum prospicientes iudices restiterũt. Nolo
accusator in iudicium potenciam adferat. non uim maiorem aliquam. nõ auc¬
coritatem excellentem. non miniam graciam. Ualeant hec omnia ad salutẽ
inuocencium. non ad opemi impotentiũ. ad auxilium calamitosorum. In ꝑi¬
culo uero et in pernicie ciuium repudientur. Nam si quis hoc forte di¬
cet Catonem descensurum ad accusandum non fuisse nisi prius de causa

Expanded text:
cusatoris eximiam vim et dignitatem plurimum L.Lucio Cottae profuisse. noluecusatoris eximiam vim et dignitatem plurimum L.Lucio Cottae profuisse. noluerunt sapientissimi homines qui tum rem illam iudicabant ita quemquam cadere in iudicio ut nimiis adversarii viribus abiectus videretur. quid? Ser. Galbam — nam traditum memoriae est — nonne proavo tuo, fortissimo atque florentissimo viro, M.Marco Catoni, incumbenti ad eius perniciem populus Romanus eripuit? semper in hac civitate nimis magnis accusatorum opibus et populus universus et sapientes ac multum in posterum prospicientes iudices restiterunt. nolo accusator in iudicium potentiam adferat, non vim maiorem aliquam, non auctoritatem excellentem, non nimiam gratiam. valeant haec omnia ad salutem innocentium, ad opem impotentium, ad auxilium calamitosorum, in periculo vero et in pernicie civium repudientur. nam si quis hoc forte dicet, Catonem descensurum ad accusandum non fuisse, nisi prius de causa
Abbreviated transcription (Latin):
largitus est. expetendus auicus est qui alienam potius inuiriam qm suã
psẽquatur. De postium criminbus deserui adulescentis. Uemo nũc ad
Al. Catonem. quod est fundamc̃tum ac robur totus accusationis Sui tñ
ita grauis est accusator et uehemens. ut multo magis eius auctoritatem ꝙͣ
criminationem ꝑtimescam. In quo ego accusatore iudices primũ illud depre¬
cabor. ne quid.L. murene dignitas illuis. ne quid expectatio tribunatus. ne
quid tocuis uite splendor et grauitas noceat. Demq ne ea sibi soli obsint
bona. M. Catonis que ille adeptus est. ut multis prodesse possit. Bis consul
fuerat.P. affricanus. et duos terrores huius imperii Carthaginem Numan¬
ciamq deleuerat. cum accusauit. L Coctam. Erat in eo summa eloquẽtia
suna fides. sũia integritas. auctoritas tanta quanta in imperio. P. R.
quod illius opera tenebatur. Sepe hoc maiores natu dicere audiui hanc ac¬

Expanded text:
largitus est, expetendus amicus est qui alienam potius iniuriam quam suam largitus est, expetendus amicus est qui alienam potius iniuriam quam suam persequatur. de Postumi criminibus, de Servi adulescentis. venio nunc ad M.Marcum Catonem, quod est fundamentum ac robur totius accusationis; qui tamen ita gravis est accusator et vehemens ut multo magis eius auctoritatem quam criminationem pertimescam. in quo ego accusatore, iudices, primum illud deprecabor ne quid L.Lucii Murenae dignitas illius, ne quid exspectatio tribunatus, ne quid totius vitae splendor et gravitas noceat, denique ne ea soli huic obsint bona M.Marci Catonis quae ille adeptus est ut multis prodesse possit. Bis consul fuerat P.Publius Africanus et duos terrores huius imperi, Carthaginem Numantiamque, deleverat cum accusavit L. Cottam. erat in eo summa eloquentia, summa fides, summa integritas, auctoritas tanta quanta in imperio populi Romani quod illius opera tenebatur. saepe hoc maiores natu dicere audivi, hanc ac
Abbreviated transcription (Latin):
as descenderent. Nan ut omittam Seruium sulpic̃. quem intelligo nõ
iniuria.L. murene. sed honoris contentione ꝑmotum accusat patronus
amicus tum postumꝰ uetus ut ait ipse uitinus ac necessarius. qui netes¬
situdinis causas compluris protulit. simultatis millum cominemorare
potuit. Accusat Ser. sulpicuis sodalis cuius ingemo paterm om̃s necessarii
nuitiores esse debeant. Accusat. M. Cato qui qmꝙͣ a Murena nulla re un¬
qmͣ alienus fuit. tamen ea condicione nobilis erat in hac ciuitate natus ut
eiuis opes. ut ingenum presidio multis eciam aliens ex mouix cuiꝙͣ
iuiunco esse deberent. Respondebo igitur postumo. primum qui nescio quo
pacto mihi uidetur pretorius candidatus in consularem. quasi desultoruis
ni quadrigarum curriculum incurrere. Cuius competitores si inhil deliq̃¬
runt dignitati eorum concessit cum petere destitit. sin autem coꝵ aliquis

Expanded text:
as descenderint. nam ut omittam Servium Sulpicium quem intellego non as descenderint. nam ut omittam Servium Sulpicium quem intellego non iniuria L.Lucio Murenae sed honoris contentione permotum, accusat paternus amicus, C.Gaius Postumus, vetus, ut ait ipse, vicinus ac necessarius, qui necessitudinis causas compluris protulit, simultatis nullam commemorare potuit. accusat Ser. Sulpicius, sodalis filius, cuius ingenio paterni omnes necessarii munitiores esse debebant. accusat M.Marcus Cato qui cum a Murena nulla re umquam alienus fuit, tum ea condicione nobis erat in hac civitate natus ut eius opes, ut ingenium praesidio multis etiam alienis, exitio vix cuiquam inimico esse deberet. respondebo igitur Postumo primum qui nescio quo pacto mihi videtur praetorius candidatus in consularem quasi desultorius in quadrigarum curriculum incurrere. cuius competitores si nihil deliquerunt, dignitati eorum concessit, cum petere destitit; sin autem eorum aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
de. L murenae fortuna conquerar. Nlam cum sepe antea iudices et ex
aliorum miseriis. S ex meis curis laboribq cotidians fortunatos eos homĩes
iudicarem. qui remoti a studiis ambitionis ocium ac tranquillitatẽ uitae
secuti sunt. tum uero in his. L. murene tantis tamq prouisis periculis
ita sumanis ho adfectum ut non queam satis neq cõmunem om̃ium no¬
strum condicionem neq huius euentum fortimamiq miserari. Qui pri¬
mũ dum ex honorib contimus familiae maiorũq suorum unum ascende̾
gradum dignitatis conatus est. uenit in periculum ne et ea quę relicta
et hec quȩ ab ip̃o parata sunt amittat. Demnde propter studium nouae
laudis eciam in ueteris fortime discrimen adducitur. Quȩ cum sunt gra¬
uia iudices. tum illud acerbissimũ est. qd̃ habet eos accusatores non qui
odio iimiciciarũ ad accusandum. sed qui studio accusandi ad inmicici¬

Expanded text:
de L.Lucii Murenae fortuna conquerar. nam cum saepe antea, iudices, et ex de L.Lucii Murenae fortuna conquerar. nam cum saepe antea, iudices, et ex aliorum miseriis et ex meis curis laboribusque cotidianis fortunatos eos homines iudicarem qui remoti a studiis ambitionis otium ac tranquillitatem vitae secuti sunt, tum vero in his L.Lucii Murenae tantis tamque improvisis periculis ita sum animo adfectus ut non queam satis neque communem omnium nostrum condicionem neque huius eventum fortunamque miserari. qui primum, dum ex honoribus continuis familiae maiorumque suorum unum ascendere gradum dignitatis conatus est, venit in periculum ne et ea quae ei relicta, et haec quae ab ipso parta sunt amittat, deinde propter studium novae laudis etiam in veteris fortunae discrimen adducitur. quae cum sunt gravia, iudices, tum illud acerbissimum est quod habet eos accusatores, non qui odio inimicitiarum ad accusandum, sed qui studio accusandi ad inimiciti
Abbreviated transcription (Latin):
ditate inflammatũ uiderent. omnes qui illam ab re. P pestem depellere
cupiebant ad Alurenam se statim contulerunt. Magna est autem co¬
miciis consularibus repentina uoluntatum inclinatio. presertim cum in¬
cubuit ad urum honuimi. et multis aliis adiumentis petitionis ornatũ. Qui
cum honestissimo patre atq maiorib maiorib modestissima adulescencia
clarissima legatione pretura probata in iure grata in mumere ornata in
prounncia petisset diligenter. et ita petisset ut neq minanti cederet neq
cuiqmͣ minaretur. huic mrandũ est maguo adiumento Catilme subitam
spem consulatus adipiscendi fuisse. Nunc mihi tercius ille locus est relic¬
miliari meo ornatissimo uiro de diuisorum iudiciis. et de deprehensis pe¬
honini in omni uirtute excellenti de ip̃ius accusatione de senatus consulto.
de ie .P. respondebo. Sed pauca quȩ meum animũ repente mouerunt prius

Expanded text:
ditate inflammatum viderent, omnes qui illam ab re publica pestem depellere ditate inflammatum viderent, omnes qui illam ab re publica pestem depellere cupiebant ad Murenam se statim contulerunt. Magna est autem comitiis consularibus repentina voluntatum inclinatio, praesertim cum incubuit ad virum bonum et multis aliis adiumentis petitionis ornatum. qui cum honestissimo patre atque maioribus, modestissima adulescentia, clarissima legatione, praetura probata in iure, grata in munere, ornata in provincia petisset diligenter, et ita petisset ut neque minanti cederet neque cuiquam minaretur, huic mirandum est magno adiumento Catilinae subitam spem consulatus adipiscendi fuisse? nunc mihi tertius ille locus est relicmiliari meo, ornatissimo viro, de divisorum indiciis et de deprehensis pehomini in omni virtute excellenti, de ipsius accusatione, de senatus consulto, de re publica respondebo. sed pauca quae meum animum repente moverunt prius
Abbreviated transcription (Latin):
quens. neq tamen satis seuere pro rei iudignitate decreuit. Nam ĩdeo for¬
tes in decernendo non erant. quia inhil timebant. partim quia tuebant.¬
Cur erupit e senatu truimphans gaudio. quem ominno uiuũ illinc exire
non oportuerat: presertim cum idem ille in eodem ordine paucis diebus
ante Catoni fortissimo uiro iudicium mmitanti ac denuncianti respondis
tus et quod homnes iam tum coniuratos cum gladiis in campũ deduci¬
a Catilina sciebam. descendi in campuni cum firmissimo presidio fortissiõ¬
rum uirorum. et cum illa lata insigniq lorita. non quȩ me tegeret. ẜ emin
sciebam Catilinam non latus aut uentrem. sed caput et collum solere pete.
uerum ut omnes bomi animadũterent. et cum in metu et periculo consu¬
lem uiderent. id quod est factum. ad opem presidiumq concurrerẽt. Itaq
cum te Serui remissiorem in petendo putarent. Catilinam et spe et cupi¬

Expanded text:
quens neque tamen satis severe pro rei indignitate decrevit; nam partim ideo forquens neque tamen satis severe pro rei indignitate decrevit; nam partim ideo fortes in decernendo non erant, quia nihil timebant, partim, quia omnia. erupit e senatu triumphans gaudio quem omnino vivum illinc exire non oportuerat, praesertim cum idem ille in eodem ordine paucis diebus ante Catoni, fortissimo viro, iudicium minitanti ac denuntianti respondisstus et quod homines iam tum coniuratos cum gladiis in campum deducia Catilina sciebam, descendi in campum cum firmissimo praesidio fortissimorum virorum et cum illa lata insignique lorica, non quae me tegeret — etenim sciebam Catilinam non latus aut ventrem sed caput et collum solere petere — verum ut omnes boni animadverterent et, cum in metu et periculo consulem viderent, id quod est factum, ad opem praesidiumque concurrerent. itaque cum te, Servi, remissiorem in petendo putarent, Catilinam et spe et cupi
Abbreviated transcription (Latin):
gasset inueniri posse. msi eum qui ipse miser esset. integrorum et fortu¬
natorũ promissis santios et miseros credere non oportere. Quare qui
consumpta replere. erepta recuꝑare uellent. spectarent quid ip̃i deberet.
quid possideret. quid auderet. miuime timidum & ualde calamitosum eẽ
oportere eum qui esset futurus dux et signifer calamitosorũ. Tum igit᷑
his rebus auditis memiuistis fieri. S. C referente me ne postero die co¬
mitiȩ haberentur. ut de his rebus in senatu agere possemus. Itaq postri¬
die frequenti senatu Catilinam excitaui atq eum de his rebus ussi si qͥd
uellet que ad me allate essent dicere. Atq ille ut semꝑ fuit apertissĩmus
non se purgauit sed indicauit atq induit. Tum enim dixit duo corꝑa esse
rei . P. unium debile infirmo capite. alterum firmũ sine capite. huit si ita
de se meritum esset/ caput se uiuo non defuturum. Congenunt senatus fre¬

Expanded text:
gasset inveniri posse nisi eum qui ipse miser esset; integrorum et fortugasset inveniri posse nisi eum qui ipse miser esset; integrorum et fortunatorum promissis saucios et miseros credere non oportere; qua re qui consumpta replere, erepta reciperare vellent, spectarent quid ipse deberet, quid possideret, quid auderet; minime timidum et valde calamitosum esse oportere eum qui esset futurus dux et signifer calamitosorum. tum igitur, his rebus auditis, meministis fieri senatus consultum referente me ne postero die comitia haberentur, ut de his rebus in senatu agere possemus. itaque postridie frequenti senatu Catilinam excitavi atque eum de his rebus iussi, si quid vellet, quae ad me adlatae essent dicere. atque ille, ut semper fuit apertissimus, non se purgavit sed indicavit atque induit. tum enim dixit duo corpora esse rei publicae, unum debile infirmo capite, alterum firmum sine capite; huic, si ita de se meritum esset, caput se vivo non defuturum. congemuit senatus fre
Abbreviated transcription (Latin):
tum stipatum choro iuuentutis uallatum iudicib atq sicariis inflactum
cum spem militum college mei quemadmodũ dicebat ipse promissis cir¬
cumfluentem colonorũ arretinorum & faesulanorũ exercitu. quã turbam
dissimilimo ex genere distinguebant homines percussi sillam temporis
calamitate. Uultus erat ip̃ius plenus furoris. oculi sceleris. sermo adrogan¬
ciȩ. sicut ei iam exploratus et domi conditus consulatus uideretur. Alure¬
nam conteninebat. Sulpicuun accusatorem suum numerabat. non com¬
petitorem ei uim denunciabat. rei pu. minabatur. Quibus rebus qͥ timor
bonis omibus imectus sit quanta que desperatio rei. P. si ille factus esset
nolite a me cõmoueri uelle. uosmetip̃i nobiscum recordamini. Nemini¬
stis enim cum illius nefarii gladiatoris uoces perccebuissent quas habuisse
in contione domestica dicebatur. cum miserorum fidelem defensorem ue¬

Expanded text:
tum, stipatum choro iuventutis, vallatum indicibus atque sicariis, inflatum tum, stipatum choro iuventutis, vallatum indicibus atque sicariis, inflatum cum spe militum tum conlegae mei, quem ad modum dicebat ipse, promissis, circumfluentem colonorum Arretinorum et Faesulanorum exercitu; quam turbam dissimillimo ex genere distinguebant homines perculsi Sullani temporis calamitate. voltus erat ipsius plenus furoris, oculi sceleris, sermo adrogantiae, sic ut ei iam exploratus et domi conditus consulatus videretur. Murenam contemnebat, Sulpicium accusatorem suum numerabat non competitorem; ei vim denuntiabat, rei publicae minabatur. quibus rebus qui timor bonis omnibus iniectus sit quantaque desperatio rei publicae, si ille factus esset, nolite a me commoneri velle; vosmet ipsi vobiscum recordamini. meministis enim, cum illius nefarii gladiatoris voces percrebruissent quas habuisse in contione domestica dicebatur, cum miserorum fidelem defensorem ne
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine ingemosissimo et copiosissimo hortensio multa gra¬
uissime dicta sunt. quo eciam mihi durior locus est dicendi datus.
ut cum aute me & ille dixisset. & uir summa dignitate et diligencia
et facultate dicendi. A. Crassus. ego in extremo non partem aliquam
agerem causa. sed de tota re dicerem quod mihi uideretur. Itaq in his¬
dem rebus fere uersor. et quod possum iudices occurro ur̃e pietati. Sed
tamen Serui quam te securim putas miecisse peticiom tuȩ c̾um. P.R.
in cum metum adduxisti ut ꝑtimesceret ne consul Catilia fieret. dũ tu
accusationem comꝑares deposita atq abiecta petitione. Et enim te inquire̾
uidebant tristem ipsum mestos amicos obseruationes testificationes seducti¬
ones testium secessionem subscriptorũ animadũtebant. quib rebus certe ip̃i
candidatorum obscuriores iuderi solent. Catilmam interea autem acq le¬

Expanded text:
ab homine ingeniosissimo et copiosissimo, Q. Hortensio, multa graab homine ingeniosissimo et copiosissimo, Q. Hortensio, multa gravissime dicta sunt. quo etiam mihi durior locus est dicendi datus ut, cum ante me et ille dixisset et vir summa dignitate et diligentia et facultate dicendi, M.Marcus Crassus, ego in extremo non partem aliquam agerem causae sed de tota re dicerem quod mihi videretur. itaque in isdem rebus fere versor et quoad possum, iudices, occurro vestrae satietati. sed tamen, Servi, quam te securim putas iniecisse petitioni tuae, cum populum in eum metum adduxisti ut pertimesceret ne consul Catilina fieret, dum tu accusationem comparares deposita atque abiecta petitione? etenim te inquirere videbant, tristem ipsum, maestos amicos; observationes, testificationes, seductiones testium, secessiones subscriptorum animadvertebant, quibus rebus certe ipsi candidatorum voltus obscuriores videri solent; Catilinam interea alacrem atque lae
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis cõmodum laborandum est. aut incõmodo morbi eciam cȩteri
uitȩ fructus relinquendi. Quid ergo hec quistolitis qui auctoritati
senatus uoluntati tue pariuit. Deniq is tulit cum minime proderant.
Illa quȩ mea summa uoluntate senatus frequens repudiauit medio¬
ccit̾ aduersata tibi esse existimas Confusionem suffragioꝵ flagita¬
sti. Prerogationũ legis maniliae ȩquationem gracie dignitatis suf¬
fragiorum grauiter homines honesti atq in suis uicuntatib & mu¬
ncipiis graciosi tulerunt. a tali uiro esse pugnatũ ut onmes & dig¬
nitatis et gracie gradus tollerentur. Eidem editicios iudices esse uo¬
liusti. ut odia occulta ciuiũ quȩ tacitis nunc discordiis continẽtur
in fortunas optimi cuiusq erumꝑent. Nec omĩa tibi accusandi
uiam muniebant. adipiscendi obsepiebant. Atq ex omĩbus illa
plaga est imiecta petitiom tuę non tacente me maxime. de qua

Expanded text:
tudinis commodum laborandum est aut incommodo morbi etiam ceteri tudinis commodum laborandum est aut incommodo morbi etiam ceteri vitae fructus relinquendi. quid ergo? haec quis tulit? is qui auctoritati senatus, voluntati tuae paruit, denique is tulit cui minime proderant. illa quidem quae mea summa voluntate senatus frequens repudiavit mediocriter adversata tibi esse existimas? confusionem suffragiorum flagitasti, †praerogationum legis Maniliae†, aequationem gratiae, dignitatis, suffragiorum. graviter homines honesti atque in suis vicinitatibus et municipiis gratiosi tulerunt a tali viro esse pugnatum ut omnes et dignitatis et gratiae gradus tollerentur. idem editicios iudices esse voluisti, ut odia occulta civium quae tacitis nunc discordiis continentur in fortunas optimi cuiusque erumperent. haec omnia tibi accusandi viam muniebant, adipiscendi obsaepiebant. atque ex omnibus illa plaga est iniecta petitioni tuae non tacente me maxima, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq nemo. Tn cum de curriculo petionis deflexisses animũq ad
accusandum transtulisses. existimasti te utriq negocio satisface̾ posse.
Uehementer errasti. Quis enui dies fuit postea qmͣ in istam accusã¬
di denũciationem ingressus es quem tu non totum in ista rõne con¬
supseris: Legem ambitus flagitasti. quȩ tibi non deerat. Erat enĩ
seuerissime scripta Calpurma. Gestus est mos et uoluntati et digni¬
tati tuę. Sed tota illa lex accusationem tuam si haberes nocentẽ reum
fortasse armasset. Petitiomi uero refragata est. Pena grauior in plebẽ
tua uoce efflagitata est. Connnoti annm teniuoꝵ. Exilium in nostrũ
ordinem concessit senatus postulatiomi tue. Sed non libenter duriorem
fortune cõmum condicionem te auctore constituit. M lorbi excusacõm
poena addita est. Uoluntas offensa multorũ. quibus aut contra uali¬

Expanded text:
utrumque nemo. tu cum te de curriculo petitionis deflexisses animumque ad utrumque nemo. tu cum te de curriculo petitionis deflexisses animumque ad accusandum transtulisses, existimasti te utrique negotio satis facere posse. vehementer errasti. quis enim dies fuit, postea quam in istam accusandi denuntiationem ingressus es, quem tu non totum in ista ratione consumpseris? legem ambitus flagitasti, quae tibi non deerat; erat enim severissime scripta Calpurnia. gestus est mos et voluntati et dignitati tuae. sed tota illa lex accusationem tuam, si haberes nocentem reum, fortasse armasset; petitioni vero refragata est. Poena gravior in plebem tua voce efflagitata est; commoti animi tenuiorum. exsilium in nostrum ordinem; concessit senatus postulationi tuae, sed non libenter duriorem fortunae communi condicionem te auctore constituit. morbi excusationi poena addita est; voluntas offensa multorum quibus aut contra vale