comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si non fuisse hac sine memo¬
ria hospitis uno die apud
nos manentis. uestigia reli¬
quisse: Illa aut̃ uita man&
iugiter. ꝑseuerat instanter:
annis quoq labentibus uiue¬
nescit & pollae. & inde reno¬
uationis sumit initium.
unde sinis accipitur. Ouere
illum de generẽ & om̃ium
bonoꝵ expertem. qui hinus
tam formose uitȩ amore ñ
capitur. qui tima istam
uitam tradere perituram.⁊
illam accipere quȩ poenitus¬
perire non nouit. In qua de¬
litiȩ. ⁊ delectationes ⁊ diuitiȩ
⁊ gaudia sic inchoant. ut ter¬
minum nesciant: sic princi¬
pium capiunt. ut poenitꝰ
finiri non possint. Nam
qui huius tam preclare ui¬
tȩ amator ee̾ noluerit.
non solum istam perdit.
morte capitur & tenetur.
inqua est iugis flam ma
perserans tribulatio. & poe¬
na perpetua. In qua atro¬
ces angłi cõmorantur. quo¬
rum brachia capita dra¬
conum sunt quoꝵ oculi
ex se igneas sagittas iacu¬
lantur quorũ dentes sicut
elefantis prominẽnt &sti¬

Expanded text:
si non fuisse, et ac memosi non fuisse, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur! qui timet istam vitam tradere perituram, et illam accipere quae penitusperire non novit, in qua deliciae et delectationes, et divitiae, et gaudia sic inchoant, ut terminum nesciant; sic principium capiunt, ut penitus finire non possint. 19. Nam qui hujus tam praeclarae vitae amator esse noluerit, non solum istam perdit, morte capitur et tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capita draconum sunt, quorum oculi ex se igneas sagittas jaculantur; quorum dentes sicut elephantis prominent, et sti
Abbreviated transcription (Latin):
uobis om̃ino negabimus
nr̃ȩ seruitutis officium.
Dimittite nos interim serui¬
re morituris. quia id circo
breuiati sunt dies mortali¬
bus. ut immortalibus ingit̃
famulemur. Sic enĩ propt̃
ut seruitus nrã non sit
longa. Iustis quidẽ serui¬
mus festino cursu. impus
sceleratis & turpibus serui¬
mus non sponte. sed propt᷑
eum qui nos subdidit. libe¬
rabimur tam̃ a seruitute
gloriȩ filioꝵ dĩ. Om̃is itaq
delectacio futurȩ uitȩ ser¬
uata. non perditur. Neq
eñi repositi thesauri existi¬
mantur ab eo qui eos abscon¬
derat interris interisse. sed
magis tanto securus se eos
habere confidit: quanto eos
tucius collocauerit. Sint gͦ
repositȩ omium delitiarum
affluentiȩ. Non contingan¬
tur in ista uita quȩ preterit.
iuia si hic inusu fuerint.
milla uita quȩ numquam
preterit amittentur: Esto
quod ista uita centũ tenda¬
tur annorũ spatus. Num¬
quid exclusa die ultima.
non statim uidebitur qua¬

Expanded text:
vobis omnino negabimus vobis omnino negabimus nostrae, servitutis officium. Dimittite nos interim servire morituris, quia idcirco breviati sunt dies mortalibus, ut immortalibus jugiter famulemur. Sic enim scriptuut servitus nostra non sit longa. Injustis quidem servimus festino cursu: impiis, sceleratis et turpibus servimus, non sponte; sed propter eum qui nos subdidit. Liberabimur tamen a servitute gloriae filiorum Dei. Omnis itaque delectatio, futurae vitae servata, non perditur; neque enim repositi thesauri existimantur ab eo qui eos absconderat in terris, interesse; sed magis tanto securius se eos habere confidit, quanto eostutius collocaverit. 18. Sint ergo repositae omnium deliciarum affluentiae, ut non contingantur in ista vita, quae praeterit: quia si hic in usu fuerint, in illa vita, quae numquam praeterit, amittentur. Esto, quod ista vita centum tendatur annorum spatiis, numquid exclusa die ultima non statim videbitur qua
Abbreviated transcription (Latin):
has inuad&. aut luxuria
libidinum mater tibi eas
eripi&. aut sine dubio qđ
nosti optime mors ex inpro¬
uisso ad grediens. ita tibi
illas extorqa: ut tu illas
ulterius in toto nec habe¬
re preualeas nec uidere.
Numquid si transires per medi¬
as acies barbaroꝵ. & mueni¬
res fortem uirum qui te.
semꝑ dilexit. qui tibi &iam
sacculum pecunus donaue¬
rit plenum. hunc dicentẽ
tibi damihi custodiendas
pecunias quas tibi dedi. qr
isti barbari insidiantur ut
eas tibi auferant. quas dũ
tibi abstulerint suis te gla¬
diis laniabunt: nũquid non
pedibus eius ad uolutus ro¬
gares eum ut ipse susciperae.
de quo certus eras quod ampłli¬
ora quam acceperat redderae.
& te ipsum ab hostibus ube
dicentes sibi. Si ueri ama¬
tores nr̃i estis. illi nos cõmen¬
date. qui nos uobis integras
in libatas q in illa regione
restituat. in qua uobiscum
iugiter manere possimus.
Inista enĩ uita si uobis nrm̃
uoluerimus occupare serui¬
tium. quasi hic expensae ibi

Expanded text:
eas invadet, aut luxuria eas invadet, aut luxuria libidinum mater tibi eas eripiet, aut sine dubio, quod nosti optime, mors ex improviso aggrediens ita tibi illas extorquet, ut tu illas ulterius in toto nec habere praevideas, nec videre. Numquid si transires per medias acies barbarorum, et invenires fortem virum qui te semper dilexit, qui tibi etiam sacculum pecuniis donaverat plenum, dicentem tibi: Da mihi custodiendas pecunias quas dedi tibi; quia isti barbari insidiantur ut eas tibi auferant, quas dum tibi abstulerint suis te gladiis laniabunt; numquid non pedibus ejus advolutus rogares eum, ut eas ipse susciperet, de quo certus esses quod et ampliora quam acceperat redderet, et te ipsum ab hostibus libedicentes sibi: Si vere amatores nostri estis, illi nos commendate, qui nos vobis integras illibatasque in illa regione restituat, in qua vobiscum jugiter manere possimus: in ista enim vita si vobis nostrum voluerimus occupare servitium, quasi hic expertae, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dam modo amatores suos di¬
centes. Sic nos amate. ut
a uobis num quã separemur:
Sequi uos morientes non pos¬
sumus. ante cedere autem
uos uiuentes possumus. si ip¬
si iubeatis. Cupidus fenera¬
tor ⁊ auarus agricola. unꝰ
tradit aurum homini quod
duplicatũ recipiat. alius di¬
uersa semina terrȩ cõmit¬
tit. ut si possit fieri quod
simplum tradit. centuplum
querat recipere. Et debitor
aurum creditori reddit du¬
plicatum. & terra semen red¬
dit centuplicatum. Pronefas.
Fenus debitor feneratori pre¬
⁊ terra agricole suo restitue¬
re centuplicata semina potest.
ds̃ diuitias tuas si ate acce¬
perit eas tibi amplificatas
reddere non porest: inqui¬
ris nunc cur diuitias mihi
dedit. si ame ipse reddendȩ
sunt. Tradidit eas tibi ut
scias quanta in eis est requi¬
es. quantaq uoluptas. quantꝰ
lirxus. quantȩ possunt eeͥ
delitiȩ: ut per hȩc habens
caritatem cum delicus tuis.
ipse eas tradas custodiendas
credere. aut edacitas gulȩ

Expanded text:
dammodo amatores suos, didammodo amatores suos, dicentes: Sic nos amate, ut a vobis numquam separemus. Sequi vos morientes non possumus; antecedere autem vos viventes possumus; sed si ipsi jubeatis. Cupidus foenerator et avarus agricola, unus aurum tradit homini quod duplicatum recipiat, alius diversa semina terrae committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori et terra agricolae suo restituere centuplicata semina potest; Deus divitias suas si a te acceperit, eas tibi amplificatas reddere non potest? 16. Inquiris nunc: Cur divitias mihi dedit, si a me ipsi reddendae sunt? Tradidit eas tibi, ut scias quanta sit in eis requies, quanta voluptas, quantus luxus, quantaeque possunt esse deliciae, ut per haec habens charitatem cum divitiis tuis, ipse eas tradas custodiendas credere, aut edacitas gulae
Abbreviated transcription (Latin):
introitum delectationis po¬
suit: ut hi quos libos amor¬
tis timore euadere uitã
ȩternã querant. ⁊ dum
preter istam alteram e̾e̾
didicerint. inquirant utrũ
& ipsa possit senectute in¬
tercipi. aut morte conclu¬
di. Quam dum in mortalẽ
agnouerint. inquirant
ȩternitas uel honorẽ trade¬
re iustis. uel in iustis poenã
inferre. Cumq spetialiter
ita e̾e̾ ꝓbauerint. restat ut
interrogent cur acreato¬
re diuitiȩ factȩ sint: si eiꝰ
leges contẽpnemde sunt
uel quare quadrupedũ ⁊ uo¬
lucrũ atq repentium uarie¬
tas acreatore facta: si singu¬
lis renuntiandum est. Cur
aut̃ ab ipso creatore medulli¬
tus genuina delectatio ad
incitamentum libidinis est¬
fundata corporibus. si usus
eius auctori suo non solum
eum facioe reum. sed etiam
perpetius trad& incendiis :
interrogati ergo cur acre¬
atore sint diuitiȩ datȩ
si contẽpnendȩ sunt. respon¬
demus. Istȩ diuitiȩ acrea¬
tore facte alloquuntur quo¬

Expanded text:
introitum delectationis pointroitum delectationis posuit, ut hi queis libet a mortis timore evadere, vitam aeternam quaerant; et dum praeter istam vitam alteram esse didicerint, inquirant utrum et ipsa possit senectute intercidi aut morte concludi: quam dum immortalem agnoverint, inquirant aeternitas vel honorem tradere ju. Cumque specialiter ita esse probaverint, restat, ut interrogent, cur a Creatore divitiae factae sint, si ejus lege contemnendae sunt, vel quare quadrupedum et volucrum atque repentium varietas a Creatore facta sit, si singulis renuntiandum est: cur autem ab ipso Creatore medullitus genuina delectatio ad incitamentum est libidinis fundata corporibus, si usus ejus auctori non solum eum faciat reum, sed etiam perpetuis tradat incendiis. Interrogatur ergo: Cur a Creatore divitiae datae sunt, si contemnendae sunt? Respondemus: Istae divitiae a Creatore factae, alloquuntur quo
Abbreviated transcription (Latin):
tem auribus datur. Sonant
enĩ ibi iugiter organa hẏm¬
norum quȩ ad laudem regis
ab angłis ⁊ archangłis decan¬
tantur. Amaritudo ⁊ fellis
asperitas ibi locũ non habent.
Tonitrua ibi numquã audita
sunt. fulgura & coruscatio¬
nes. numquã paruerunt.
Cynnamonũ illic uirgulta
gignunt. ⁊ balsamum arbus¬
ta ꝓrumpunt. Odor aeri¬
us delectationẽ per omĩ a
menbra diffundit & esca
ibi nulla stercora conficit.
dicut enĩ bono nuntio au¬
res. ⁊ odore nares. ⁊ bono
aspectu oculi saginantur.
⁊ ista refectio non potest in
digestionẽ prorumpere:
ita illic refectio quã os susce¬
perit melliflua ingustu. hoc
unicuiq sapit quod fuerit
delectatus. Statim deniq
quod concupierit anima.
eius uniuersa famulantur.
& om̃ibus delectationibus eiꝰ
paratissimus seruit effectus.
pugnauerit . quisquis hic eas
expenderit: illic eas in tegras
a suo creatore consequetur.
Ipse enĩ creauit hominem
ut uiuera. ⁊ mortẽ urcta

Expanded text:
tem auribus datur. Sonant tem auribus datur. Sonant enim ibi jugiter organa hymnorum, quae ad laudem regis ab angelis et archangelis decantantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum non habent: tonitrua ibi numquam audita sunt, fulgura et coruscationes numquam paruerunt. Cinnamomum illic virgulta gignunt, et balsamum arbusta prorumpunt. Odor aeris delectationem per omnia membra diffundit, et esca ibi nulla stercora conficit. Sicut enim bono nuntio aures, et bono odore nares, et bono aspectu oculi saginantur, et ista refectio non potest in digestionem prorumpere; ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in gustu hoc unicuique sapit, quo fuerit delectatus. Statim denique quod concupierit anima, ejus universa famulantur, et omnibus delectationibus ejus paratissimus servit effectus. pugnaverit, quisquis eas hic non expenderit, illic eas integras a suo Creatore consequitur. Ipse enim ita creavit hominem ut viveret: et mortem juxta
Abbreviated transcription (Latin):
re domoꝵ: ubi sunt tricli¬
nia auro puro radiantia.
quȩ exgemiis ⁊ margaritis
habent tetas instructas:
Illic flos purpureus rosarũ
nũ quã marcessit. illic ne¬
uiriditate uernantur. illic
prata recentia semper melle¬
is fluunt riuis. Illic croceis
gramina floribus redolent.¬
& halantes campi iocundis
ad modum odoribus pollent.
Auras ibi uitam ȩternam ha
tas absq nubilo & absq te¬
nebris nocturnis die oculi
perfrurintur. Nulla ibi
impediuntur occupatione
delitiȩ. nulla pęnitus solli¬
citudine ibi securitas con¬
turbatur. Mugitus ulula¬
tus. gemitus. lamentum ⁊
luctus. num quã illic audi¬
tum nec nominatũ est.
Fedum ⁊ deforme. tetrum.
horrendum aliquid aut
sordidum num quã ibi peni¬
tus uiderunt oculi habitan¬
tium. Pulchritudine uero
in amenitate nemorum.
splendore in aere iocundo
⁊ formositate atq om̃i elegan¬
tia sine intermissione oculi
parit᷑ perfruuntur. & nihil
omino quod conturb& men¬

Expanded text:
re domorum ubi sunt triclire domorum ubi sunt triclinia auro puro radiantia, quae ex gemmis et margaritis habent zetas instructas? Illic flos purpureus rosarum numquam marcessit: illic fviriditate vernant: illic prata recentia semper melleis fluunt rivis: illic croceis gramina floribus redolent, et halantes campi jucundis admodum odoribus pollent. Aurae ibi vitam aeternam habtas absque nubilo, et absque tenebris nocturnis die oculi perfruuntur. Nulla illic impediuntur occupatione deliciae, nulla penitus sollicitudine ibi securitas conturbatur; mugitus, ululatus, gemitus, lamentum et luctus numquam illic audita nec nominata sunt: foedum et deforme, tetrum, nigrum, horrendum aliquid, aut sordidum numquam ibi penitus viderunt oculi habitantium: pulchritudine vero in amaenitate nemorum, splendore in aere jocundo et formositate atque omni elegantia sine intermissione oculi patentes perfruuntur; et nihil omnino quod conturbet men
Abbreviated transcription (Latin):
num quã uos nisi intor
mento perpetuo uidere¬
tis. ubi edax flãma incre¬
duloꝵ animas deuorat.
ubi dracones blaspheman¬
tium labia comedunt. ubi
serpentes morsibus suis in¬
credulorũ pectora depas¬
cuntur. Illic ululatus o
gemitus sonat. & clamor
confusus quẽ uis tormento¬
rum exagitat. ⁊ incendui
arsura extorquet. Hec aut̃
excipia infideles nullo
termino definitur. nullo
fine concluditur: sed post
flammarũ atrociũ ad ustio¬
nem consumitur. & ad redi¬
uiua incendia iterum qui
ad ustus fuerit reparatur.
Hanc ergo poenã & istos per¬
mittite euadere. & uos mo¬
ipsos eripere cogitate. Per¬
mittite istos interim ad co¬
ronam pertingere destina¬
tam. Nolite timere. non
separantur a uobis. sed uadt̃¬
uobis preparare incȩlo side¬
reas mansiones. inquibus una
uobiscum & cum filius ur̃is
inperpetuo gaudio mane¬
atis. Quod si uos domus ur̃ȩ
ex lapidibus factȩ delectant.
quanto magis illarũ uos
deb& pulchritudo innita¬

Expanded text:
numquam vos nisi inter numquam vos nisi inter tormenta perpetua videretis; ubi edax flamma incredulorum animas devorat, ubi dracones blasphemantium labia comedunt, ubi serpentes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus sonat, et clamor confusus, quem vis tormentorum exagitat, et incendii arsura extorquet. Haec ipsa excipiet infideles, nullo termino definitur, nullo fine concluditur, sed nec post flammarum atrocium adustionem consumitur, sed ad rediviva incendia iterum qui adustus fuerit reparatur. 13. Hanc ergo poenam et istos permittite evadere, et vosmetipsos eripere cogitate. Permittite interim istos ad coronam pertingere destinatam. Nolite timere; non enim separabuntur a vobis, sed vadent praeparare vobis in coelo sidereas mansiones, in quibus una vobiscum et cum filiis vestris in perpetuo gaudio maneatis. Quod si vos domus vestrae ex lapidibus factae delectant; quanto magis illarum vos debet pulchritudo invita
Abbreviated transcription (Latin):
Exipsa eñi &e ex enis utero
mors ȩterna est nata tẽ¬
pore quo gulȩ suȩ & libi¬
dinis⁊ delectationibus ocu¬
loꝵ primi homines seruie¬
runt. atq idõ qui adȩter¬
nam uitam facti fuerant.
huc in istã sunt mortis re
giunem iactati. hinc ite
rum ad inferos sunt deuo¬
luii. nihil secum preter
peccata portantes. Hȩc gͦ
uita est quȩ uos fallit s̃
amici rori. ut amicos ur̃os
ad uitam euntes perpetuã.
in iusto consilio reuocetis.
tes scĩsimi. ut filios ur̃os
proficiscentes ad comitatũ
cȩli ad honorem incor¬
ruptibilem. ad amititias
imperatoris ȩ̨terni stultis¬
simis lamentationib reuo¬
cetis. Ista est quȩ uos õ castis¬
simȩ coniuges beatoꝵ pie¬
tatis colorem impietatem
martyrum mentibus. fecit
tradere. & necẽ ꝓ liberatio¬
ne afferre. Si enĩ consen¬
sissent reuocationi ur̃ȩ.
paucos quidẽ tempore uo¬
biscum ẽẽ potuerant. postea
uero separari. & ita habu¬
erant separari auobis. ut

Expanded text:
Ex ipsa enim, et ex ejus utero Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus oculorum primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, huc in istam sunt regionem mortis jactati: hinc iterum sunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo vita est quae vos fallit, o amici charissimi, ut amicos vestros ad vitam euntes perpetuam injusto consilio revocetis. tes sanctissimi, ut filios vestros proficiscentes ad comitatum coeli, ad honorem incorruptibilem, ad amicitias imperatoris aeterni, stultissimis lamentationibus revocetis. Ista est quae vos, o castissimae conjuges Beatorum, per pietatis colorem impietatem Martyrum mentibus fecit tradere, et necem pro liberatione afferre. Si enim consensissent revocationi vestrae, pauco quidem tempore vobiscum esse poterant; postea vero separari, et ita habuerant separari a vobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
crimina memoremus: si frat᷑
occidit. si filius necauit patrẽ.
si interemptus est ab amico
amicus cuius hȩc instinctu
facta sunt scelera cuius in¬
tuitu. cuius spe: cuius fidu¬
Num quid non presentis uitȩ
amore seducti. dũ ista cõ¬
mittunt. & illam plusquã
iustum est diligunt iniquo
odio homines ꝑsequuntur:
Ut quid eñi pirata nauigantẽ
iugulat. ut quid latro pe¬
rimit uiatorem diues oppri¬
mit pauperem: suꝑbus hu¬
milem ⁊ om̃is nocens quẽ¬
cumq potuerit ad grauat
innocentem: Hȩc aut̃ fa¬
ciunt mala qui isti uitȩ
seruire desiderant: ⁊ se
existimant in amore. eiꝰ
per tempora ꝓlixiora du¬
rare. Non gͦ alterius causa
fiunt scelera. nisi ut in¬
felicisme isti carnali uite
ac arnalibus seruiatur. Ipsa
est deniq quȩ eis crimina
imperat. iub& facinora. sua¬
d& in iusta. & postea quam
om̃i crudelitate om̃iq fue¬
rit spurcicia saginata. ser¬
uientes sibi tradit filiȩ
suȩ. id ÷ morti perpetuei

Expanded text:
crimina memoremus; si fratrem crimina memoremus; si fratrem occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, cujus spe, cujus fiduNumquid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quemcumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur. 11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae.
Abbreviated transcription (Latin):
finire. non nouit. Ista enĩ
uita fugitiua est. & tam in¬
fidelis. ut nec amatoribus
suis sidem potuerit custodire.
Ab origine enĩ mundi in se cre¬
dentes fefellit. om̃sq se ex¬
pectantes decepit cunctos
dese presumentes inrisit. ⁊ ita
nullũ om̃ino certum retddidit:
ut om̃ibus probetur fuisse
mentita. Atq utinam soli¬
us mendatii culpe eẽt. obnoxia
& per omĩa crimina currere
suos non cogera amatores.
Ipsa edacitatem gluttonib
ipsa ebrietatem ingerit temu¬
lentis: ipsa naufragium pu¬
doris adulteris. ipsa exsecra¬
bilem tradit peruersitatem
in cestis. Ipsa ad monae furẽ
ut rapiat. iracundũ ut se¬
uiat. mendacem ut fallat.
Ipsa inter coniuges diuortia
seminat. inter amicos discor¬
dias. inter pacificos lites.
inter iustos iniusticiã. int̾
fr̃s scandala. Ipsa tollit iudi¬
cibus iusticiã. castis pudici¬
ciam artificibus peritiam.
Ipsa aufert moribus discipli¬
nam. Et ut altiora quȩ
amatoribus suis ingerit

Expanded text:
finiri non novit. Ista enim finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit
Abbreviated transcription (Latin):
deponitis sempiternã :
Discat nunc per uos xp̃i
militũ fortitudo fide po¬
tius armari quã ferro.
Nolite uictoriarũ ur̃arũ
insignia per mulierum
blandimenta abicere. &
subiectas. pedibus ur̃is hostis
re. Guius qu̾auis sȩua contͣ
uos extiterit: per iniqua
instantia. seuerior tamen
efficitur ira repetita. Eri¬
gite igitur plenis affectibꝰ
tropheũ ur̃i certaminis
gloriosum. & nolite illud o¬
mittere fletibus. paruuloꝵ.
Istos quos plorantes attendi¬
tis. gauderent hodie si pote¬
rant scire quȩ nostis. Putant
enĩ quod ista uita sit sola.
quȩ si finem acceperit: nul¬
la uitalis animȩ corpore de¬
ficiente ualeat. potio rema¬
nere. Si enĩ scirent esse
alteram uitam ignaram
mortis. tristiciȩ nesciam in
qua immortalitas regnat. &¬
perpetua gaudia cõmorant᷑.
ꝓfecto uobiscum ad illami
festinarent pertingere. & istã
uitam ꝓnichilo cõputantes.
illam appeterent quȩ in exul¬
tacione permanae.⁊ poenitus

Expanded text:
deponitis sempiternam? deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis re, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus nos seruituras relinqͥ¬
tis: Quib coniugu ur̃i tra¬
cditis caritatẽ : Qui putatis
erunt horum infantium dñi
peruasores : Qui erunt ur̃ȩ
occupatores familiȩ uel qui
sibi diuisuri sunt uernacu¬
los quos nutristis: heu quã
ferreo: heu quã impio cru¬
delitans genere. Parentes
despicitis. amicos respuitis. uxo¬
res abicitis. filios abdicatis:
& uos ipsos carnifici ultro¬
⁊ suspiria filiorũ. cõepert᷑
milites xp̃i molescere: et
animos suos flectere ad do¬
lorem. Nuic expectaculo
ut supra dixximus inter¬
erat sc̃s sebastianus uir per
om̃ia xp̃i anissimus. quem
occultabat militaris habitus:
⁊ clamidis obumbrabat aspec¬
tus. At ubi uidit athletas
dĩ in menso certaminis pon¬
dere fatigari. in medio coꝵ
se obitiens dixit. O fortissi¬
mi milites xp̃i. õ instructis¬
simi diuini prelu bella¬
tores. ꝑ nimiã uirtutem
animi fortiter peruenistis
ad palmã ⁊ nunc per mi¬
sera blandimenta coronã

Expanded text:
Quibus nos servituras relinquQuibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium dominpervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroet suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam
Abbreviated transcription (Latin):
rum imbuti: quȩ ista repen¬
te in sania ura uoluntate
progenita. mortis uos fecit
ẽẽ amatores: Numquã ista
uiuentibus placuit. num quã
morituris suum amorem
indixit. Ad quoscũq autẽ
peruenire potuit uiolenter
ad missa est: & non est uolun¬
tate ab ullo uiuente suscep¬
ta. Si hanc nudus debitor
sub auaro feneratore positꝰ
nulla potest ratione dilige¬
re. nec solum non diligere
cognoscitur sed timere: qua
ratione eam appetit. qui
⁊ bonis exuberat om̃ibus. n
poenitus ulli nihil deb&: Ue¬
nite huc senes. ⁊ mecũ suꝑ
filios plangite. qui uos uisce¬
ra paterna habere sentitis.
bete talia ne talia patiami¬
ni. Deficite plorando oculi
mei. ⁊ caliginem obducite
fundentes flumina lacri¬
marum. ne uideam cedi
gladio. quos dũ uirga leuis
tangeret tremui. dum tristan
or agera: ecce ⁊ amborum
coniuges cũ natis proprus ue¬
niunt. & aspectibus eoꝵ pro¬
prios infantulos offerentes.
has uoces eiulando effundunt.

Expanded text:
rum imbuti, quae ista repenrum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. bete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt:
Abbreviated transcription (Latin):
si mͥ hostes auferrent: per
medias sequerer acies bella¬
torum. Si iudicia uiolenta
concluderent. carcerẽ simul
in rumperem moritura.
Nouũ hoc genus est pereun¬
di. in quo carnifex rogat᷑
ut feriat. uita optaturꝰ ut
pereat. mors inuitatur ut
ueniat. Nouus hic luctus
est. noua miseria. in qua
natoꝵ iuuentus sponte amit¬
titur. ⁊ parentum miseran¬
da cogitur senectus ut
uiuat. Ista ⁊ his similia ma¬
tre prosequente : infirmus
pater ⁊ grauis iam senio
manibus ad ducitur serui¬
rem terrȩ spargens. huius¬
modi dabat uoces ad cęlũ.
Ad mortem ultro proficiscen¬
tibus filiis ualedicturus
adueni. ut uniuersa quȩ
a filiis sepulturȩ meȩ exhi¬
benda paraueram. ego in¬
felix filios sepulturus expen¬
dam. O filii mex̧ baculũ
senectutis ⁊ geminũ meo¬
rum uiscerum lumen nati
felicit᷑ ⁊ prospere educati.
excellentissimȩ memoriȩ
⁊ ingenu singularis om̃ium¬
q liberalium peritia littera¬

Expanded text:
si mihi hostes auferrent, per si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servupulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia littera
Abbreviated transcription (Latin):
tibus mortis atrocitas ap¬
petitur potius quã timet᷑.
Obsecramus uos o amici Rori.
tandem his date cladibus
finem. ⁊ uos patres e̾e dul¬
cium filioꝵ uel ad moniti
mementote. Nȩc ⁊ hns simi¬
lia amicis dicentibus: mise¬
ram se clamans mater adue¬
nit: ⁊ soluto capite canos
suȩ senectutis ostentans. in
conspectu eoꝵ uestem qua
pectus tegebatur scidit. y
cunctis flentibus ostendebat
eis laxis pellibus quas suxe¬
rant mammas. ⁊ blandimen¬
ta quȩ infantiȩ eoꝵ exhi¬
buerat. eiulando lacrimis
cõmemorabat. Aiebat ergo
ad ambos. Tumͥ semꝑ plus
blanditus es fili. ⁊ tu ampli¬
us uerecundatus es. In illo
imaginẽ meam peperi. in te
paternos uultus effudi. Tu
patri utilior. iste similior.¬
Heu me heu me miseram.
circũ uallant me e& om̃i
parte in cõparabiles luctus.
in audita miseria. ⁊ gemi¬
na orbitas. nullis poenitus
tribulationibus comparan¬
da. Omitto filios. ad mor¬
tem ultro ꝓperantes. Quos

Expanded text:
tibus, mortis atrocitas aptibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obsecramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos
Abbreviated transcription (Latin):
facultatibus ditati. Quoꝵ¬
pater erat tranquillinus
nomine. ⁊ mater martia uo¬
cabatur. qui illos sequeban¬
tur cum uxoribus eoꝵ ⁊ filus.
Nimio enĩ insuis nepotibus
ducebantur affectu. Unde
factum est. ut ab agrestino
chromatio urbis romȩ prȩ¬
fecto triginta dierũ indu¬
tias impetrarent. in quoꝵ
spatio ageretur cum eis.
quatinus ad sacrificandũ
idolis consentirent. Acce¬
dentes itaq amici eorum
ad eos coeperunt dicere.
Unde uobis tam dura mens
tamq ferreum pectus. quod
canitiem patimini patris
abicere. ⁊ matri iam decrepi¬
te nouos dolores partus aufer¬
re: Nam illa partus sui do¬
lores consolationibus supera¬
bat. dum in uno dolore duos
filios parere. & geminũ patri
fundero filioꝵ affectum.
Nunc uero insanabilis dolor
in consolabilis poena. in reme¬
diabilis cruciatus. in cõpara¬
bilis partus est. quo spei gau¬
dium tollitur. uita contẽp¬
nitur. respuitur gła: ⁊ con¬
tẽptis om̃ibus pietatis affec¬

Expanded text:
facultatibus dilatati; quorfacultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affec
Abbreviated transcription (Latin):
re confortar&. & dõ redde¬
r&e animas. quas diabolus
conabatur auferre. deniq
postquã multas martyrũ
mentes a timore passionis
eripuit. ⁊ ad coronã perpetuȩ
głȩ incitauit: ipse quoq¬
quis ẽẽt apparuit. quia lu¬
men intenebris latere ñ
potuit. Clarissimis igitur
uris marcelliano ⁊ marco
nomine inuinculis consti¬
tunis. cotidie solatiũ exhi¬
bebat: ⁊ tam ipsis quã etiã
seruis eoꝵ cũ quibus tenti
fuerant. salutaria fidĩ con¬
silia ministrabat: quibus
fugitiua scłi blandimenta
respuerent. ⁊ momentanea
tormentoꝵ genera non ti
consolationibus adquiescerent.
⁊ uerbera carnificũ animo
ꝑseueranti transirent: capi¬
talem iussi sunt subire sen¬
tentiam. ea uidelicae ratione:
ut si eodem momento quo
decollandi erant sacrificus
consensissent. & parentibus
suis. ⁊ coniugibus ⁊ filiis. ⁊ fa¬
cultatibus redderentur. Frant
enĩ non solũ ut dioximus
genere clarissimi uiri. sedy

Expanded text:
re, confortaret, et Deo reddere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igitur viris Marcelliano et Marco nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera non timconsolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
nus uir xp̃ianissimus medio¬
lanensium partiũ eruditus.
cuus uero narbonensis exti¬
tit. dio cletiano ⁊ maximiano
imperatoribus ita carus erat¬
ei prime cohortis traderent.¬
⁊ suo eum conspectui ube¬
rent semꝑ adstare. Erat
enĩ uir totius prudentię.
in sermone uerax. iniudicio
iustus. in consilio prouidus.
in cõmisso fidelis. in interuen¬
tu strenuus. inbonitate cons¬
picuus. in uniuersa morũ
honestate preclarus. Hunc
milites. ac si patrem uenera¬
bantur. Hunc uniuersi qui
prȩ erant palatio. carissimo
uenerabantur affectu. Frat
enĩ uerus dĩ cultor. ⁊ neces¬
se erat ut quẽ dĩ perfude¬
rat grã: ab om̃ibus amaret᷑.
Ap̃o igitur cotidie sedulũ
exibebat officiũ. sed agebat
quatinus hoc sacrilegis regi¬
bus eẽt occultũ. ñ passionis
timore perterritus. nec patri¬
monu sui amore constrictꝰ
sed ad hoc tantũ sub clami¬
de terreni imperii xp̃i mi
litem tegebat absconditum.
ut xp̃ianoꝵ animos quos
intormentis uidebat defice¬

Expanded text:
nus vir christianissimus Mediolanensium partibus eruditus civis vero Narbonensis, Diocletiano et Maximiano imperatoribus ita charus eratei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderat gratia, ab omnibus amaretur. 2. Christo igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat defice
Abbreviated transcription (Latin):
Nlosm& ipsos si seruos habere
digneris. contra ire non pos¬
sumus. quinimmo & optamꝰ
si ipse iudicaueris dignum.
Tunc apprehensa manu eoꝵ
segregauit eos a turbis. & in¬
dicauit eis uirtutẽ nominis
xp̃i. Et uidens animũ eoꝵ
fixum fortiter intimore
dñi. ꝑduxit eos ad papam
gaiũ & dixit. Uenerabilis
papa ac diuinȩ legis antistes.
ecce quos ꝑ me lucratus est
hodie dñs. in quibus fides mea
uelut arbuscula nouella pri¬
mũ prorupit infructũ. Tunc
sc̃s gaius ep̃s baptizauit iuue

Expanded text:
Nosmetipsos si servos habere Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie lucratus est Christus, in quibus fides mea velat arbuscula novella, primum prorupit in fructum. Tunc S. Caius episcopus baptizavit eos,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ prȩcibus. & saluabant᷑
infirmi. & de obsessis corpo¬
ribus dȩmones expelleban¬
tur. Interea cũ hȩc agun¬
tur. transiens beatus tybur¬
cius occurrit homini. qui
de alto lapsus caput & om̃ia
menbra quassauerat. ita
ut desola sepultura eiꝰ age¬
rent hi quoꝵ filius dinosce¬
batur. Tunc dicit illis flen¬
tibus. Permittite me precan¬
tare ei. forsitan recuperat
sanitatẽ. Cũq om̃s dedissent
spaciũ. accessit iuxta eũ. &
dicens suꝑ uulnera eiꝰ lente
orationẽ dñicã & sẏmbolũ
ita solilata sunt ossa eius
& caput & om̃ia uiscera.
& quasi nihil ei eueniss &.
ita factus est in columis. Hȩc
itaq cũ feciss&e. coepit ire.
Tenebant aut̃ illũ parentes
eius dicentes. Ueni & habe
eũ seruũ. & om̃ia bona nra
tibi trademus cũ eo. quia
ipsũ in incũ quẽ habebamꝰ
nobis iam mortuũ reddi
disti. Dicit eis. Si ea quȩ
uobis dixero feceritis. mag¬
nipendã mercedẽ sanitatis
huius. Dicunt ei parentes eiꝰ.

Expanded text:
 precibus, et sanabantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis flentibus: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei evenisset, ita factus sit incolumis. 72. Haec itaque cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
magis ad eum redeundũ
est qui unicũ filiũ suum
passiom & morti tradidit.
mugitũ reddere. & se peccas¬
se & impiȩ egisse poeniten¬
tiȩ uocibus exclamant.
F undebat ergo amaras lacri¬
unanimis uocibus resonabant.
Tunc beatus seb astianus u¬
bos eos om̃s auinculis catena
pum presbiterũ ubi erat cau¬
sa persecutionis occultus. &
narrauit ei omĩa que gesta
sunt. Quibus auditis sc̃s po¬
licarpus grãs egit dõ. & una
cũ eo uenit ad domũ nicos¬
trati primi scrinii. Et uidens
turbas credentiũ. & salutans
eos cum om̃i gaudio art.
Beati uos om̃s qui audistis uo¬

Expanded text:
magis ad eum redeundum magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, gemitum reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacryunanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catenarpum presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis S. Polycarpus gratias egit Deo, et una cum eo venit ad domum Nicostrati primiscrinii, et videns turbas credentium, salutans eos cum omni gaudio dixit: Beati omnes vos, qui audistis vo
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum illis xp̃ianis qui apuo
me sunt presto sint. ne ali
ni perducti starent catena¬
rum nexibus uincti. hoc mͦ
eos uir dĩ sebastianus allo¬
quitur. Crimina diaboli¬
ca si diuinis uirtutibus ce¬
dant. reatus ur̃ amorie
excluditur. & gauchis sugi¬
tiuis reuocatur. E gerat eni
per suos satellites hostis in¬
iustus. ut animos militũ
xp̃i a uirtutũ culmine rec¬
to euerter&. & in ipso per¬
fectionis fastigio positos ad
caenũ conaretur merger:
inferoꝵ. Hac de causa in¬
caluit animus hostiũ dimi¬
catione prouocatus ut uos
quos iam lucratus fuerat in¬
imicus. de eiꝰ captiuitate
tollentes ur̃o uos creatori
reddamus. Diabolus enim.
nec dñs ur̃ nec creator. nec
pat̃ e̾e disnocitur. ds̃ aut̃
& pater. & dñs. & conditor¬
om̃ium cõprobatur. Et sihunc
derelinquentes. ad illũ ab¬
istis qui intantũ ur̃ extitit
inimicus. ut uos ad poenas
perpetuȩ mortis adducer&.
& ad istum lȩtale faceret
exitium deuenire. quanto

Expanded text:
ut cum illis Christianis, qui apud ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesto sint, ne aliqcrinii perducti starent, catenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicatione provocatus, ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollentes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Conditor comprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ om̃ibiis qui credere no¬
luerint. m ysterii suscipias sa¬
cramentum. Si enĩ diabolus
xp̃o scõs eius auferre conatus
est & conatur. quantom agis
nos pietatis argumento hos
quos chiabolus iniuste lucratꝰ
est. curare debemus. & suo
resituere creatori: Et ni¬
costratus ad hȩc respondit
dicens. Quomꝰ iniquis & cri¬
minosis possunt scã cõmitti :
Sc̃s sebastianus ait. Saluator
ñ propeccatoribus suã nob̾¬
& ostendit misteriũ per qđ
omĩa peccata ⁊ crimina om̃ia¬
hominibus auferantur. & om̃s
uirtutes dñi conferantur.
Inter initia igitur conuer¬
sionis tuȩ. hoc munus primũ
si te conferas xp̃o. presto erit
remunerationis eius premi¬
um suꝑ te corona martyrii.
habens secũ uirtutũ omiũ
nȩ uitȩ gandiis profuturos.
Audiens hȩc nicostratus
primi scrimus. abiit ad
olaudium cõmentariensẽ.
& iussit un iuersas ꝑsonas
ad domũ eius adducere
dicens. Proxima sessione
om̃s discutiendi sunt. uolo

Expanded text:
ut cum omnibus qui credere vout cum omnibus qui credere voluerint mysterii suscipias sacramentum. Si enim diabolus Christo sanctos suos auferre conatus est, et conatur; quanto magis nos pietatis argumento hos, quos diabolus injuste lucratus est curare debemus, et suo restituere Creatori? Et Nicostratus ad haec respondit, dicens: Quomodo iniquis et criminosis possunt sancta committi? S. Sebastianus dixit: Salvator noster pro peccatoribus suam nobmysterium, per quod omnia peccata et crimina homini auferantur, et omnes virtutes Domini conferantur. Inter initia igitur conversionis tuae hoc munus primum si tu conferas Christo, praesto erit remunerationis ejus praemium super te, corona martyrii, habens secum virtutum omnium nae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere, dicens: Quoniam proxima sessione omnes discutiendi sunt, volo
Abbreviated transcription (Latin):
uitam illam poenttus inue¬
nire non possunt. Ad illã
& enĩ uitã. non ducit tor¬
tura sed clausa. Uno deni¬
q eodemq poenarũ genere.
& in nocentibus salus ȩterna
confertur. & poena delin¬
quentibus in rogatur. Igitur¬
cũ hȩc & his similia marcus
psequeretur. cȩperunt om̃s
qui aderant dõ grãs agere.
atq uniuersi flentes poenttu¬
dinem gerebant. quod carita¬
tem dĩ pretulerant amori
carnis. & quia ab agone mar¬
tyru ausi fuissent animos re¬
uocare scõꝵ. Cũq om̃s qui
ad decipiendos scõs uenerant
unanimiter crederent xp̃o.
nicostratus cũ coniuge sua
urgebat se dicens. Non ca¬
terium mihi xp̃ianȩ religi¬
onis traditum. Cui sc̃s sebasti¬
anus dixit. Muta dignitatẽ
primi scrinius quam prefecti.
Audi itaq consiliũ meũ. ⁊ om̃s
quos carcer inclusit. quos uin¬
cula tenent. quos ergas tu¬
tula conficiunt : inunũ redi¬
ge. Quod cũ feceris antisti¬
tem sacro sc̃ȩ̨ legis adhibeam.

Expanded text:
vitam, illam penitus invevitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena delinquentibus irrogatur. CAPUcum haec et his similia Marcus prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque universi flentes poenitudinem gerebant, quod charitati Dei praetulerant amorem carnis; et quia ab agone martyrii ausi fuissent animos revocare sanctorum. Cumque omnes, qui ad decipiendos sanctos venerant, unanimiter crederent Christo, Nicostratus cum conjuge sua urgebat se dicens: Non cterium mihi christianae religionis fuerit traditum. Cui S. Sebastianus dixit: Muta dignitatem sti primiscrinius, quam praefecti. Audi itaque consilium meum, et omnes quos carcer inclusit, quos vincula tenent, quos ergastula conficiunt, in unum redige. Quod cum feceris, antistitem sacrosanctae legis adhibebo,
Abbreviated transcription (Latin):
nire. Cur enĩ fortissimi
duces militibus miserrimis
terga uertunt & in eo bel¬
lo deficiunt. in quo possunt
ee̾ uictores: uel qua ratio¬
dunt istam uitam falsam
ẽe & ueram uitam inueni¬
re non posse. nisi qui ab ani¬
mo suo falsam istam ab ie¬
cerit. & caducã quȩ non
aliud amatoribus suis nisi
peccata imperat: Suad &
facinora. ingerit crimino¬
sa. nihil quȩ aliud asuis
amatoribus exigit. nisi uł
poenitus perenni uita non
cogitent. & regnũ dĩ futu¬
rum e̾e̾ desperent. Nunc ui¬
deamus quibus casibus subia¬
c& quibus ue periculis ser¬
uit ancilla. ut cũ eam pro¬
bauerimus. nec se ipsam pos¬
se regere seruitia nr̃a ab
eius dominatione tollentes.
alteram cui merito serui¬
endũ sit requiramus. Quan¬
tos enĩ amatores suos rui¬
na subito grauis oppressit.
fragor caeli percussit. flu¬
men in cendit. naufragia
perdiderunt. texit chaos
carẏmdis ebibit. gladius
iugulauit : Et istam miseri
cumdoloribus amittentes.

Expanded text:
nire. Cur enim fortissimi nire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratiodunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae non aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seipsam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fragor coeli percussit, fulmen incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes