comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis moyses angłicȩ conuersationis quã in monce
contẽplacionis uidit pͣceptis legalibꝰ ostendic: ꝑ
quorũ obseruantiã & ipsi de t̾ra editi ad c̃sorci¬
um angłorũ in cęlis ꝑuenire possemꝰ. Eexẽplum
idem nobis uitȩ ꝑfeccioris & beatȩ resurreccionis
in figura tabernaculi & ministerii sacerdocalis
ac leuicici qͦd aescribit: pͣbuit. Erigit᷑ aũt taber¬
naculũ uxta exemplũ qͦd illi in monce monstra¬
cum est: quando elecci quiq ad imicationẽ ange¬
licȩ puritatis quã ipse in occulto concẽplari me¬
ruit. opus animũq cõponunt. Haccenꝰ de pari¬
ece cẽpli meridiano septentrionali & occidentali.
ꝓ ut dñs dedit exposicũ est. In sequentibꝰ aũt eti¬
am orientale latꝰ qualit̾ sit cõpositũ monstrat᷑.
Sed priꝰ scriptura de medio pariete qui scã scõrũ
a priore cabernaculo diuidebat: intimandũ u¬

Expanded text:
 quam in monte contemplationis vidit, praeceptis legalibus ostendit, per quorum observantiam, et ipsi de terra editi, ad consortium angelorum in coelis pervenire possimus. Exemplum idem nobis vitae perfectioris et beatae retributionis in figura tabernaculi et ministerii sacerdotalis ac Levitici, quod describit, praebuit. Erigitur autem tabernaculum juxta exemplum quod illi in monte monstratum est, quando electi quique ad imitationem angelicae puritatis, quam ipse in occulto contemplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meridiano, septentrionali, et occidentali, prout Dominus dedit, expositum est: in sequentibus autem etiam orientale latus, qualiter sit compositum, monstratur. Sed prius Scriptura de medio pariete, qui sancta sanctorum a priore tabernaculo dividebat, intimandum ju
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uita scłi pͣsentis: mox uerũ scłi futuri mane
iustis. uera dies ęc̾nitatis apparebit. Et qͥa cunc
iustis cũ dño regnantibꝰ reꝓbi inȩt̾nũ ꝑeunt: re¬
ece de hac plaga cab̾naculi in sequentibꝰ ar̃. qm̃¬
mare respiceret. Significat aũt mare rubrum
in quo demersus cũ suo exercitu pharao. & de qͦ
saluatꝰ isrł a dño ad montẽ sẏnai ubi cab̾nacłm
faceret ascendit. Respicit gͦ mare plaga occiden¬
calis cab̾naculi: cũ scã ȩccłia post oꝑũ bonorum
perfectionẽ coronata in xp̃o: libero aspeccu incu¬
ebit᷑ uitia uel pęnas impiorũ quas ipso iuuante
cauit: isaia accestante qui ait. Quia sic̃ cęli noui
& terra noua quȩ ego facio stare corã me dicit¬

Expanded text:
Domini vita saeculi praesentis, mox verum saeculi futuri mane, Domini vita saeculi praesentis, mox verum saeculi futuri mane, justis vera dies aeternitatis apparebit. Et quia tunc justis cum Domino regnantibus, reprobi in aeternum pereunt; recte de hac plaga tabmare respiceret. Significat autem Mare Rubrum in quo demersus cum suo exercitu Pharao, et quo salvatus Israel a Domino ad montem Sinai, ubi tabernaculum faceret, ascendit. Respicit ergo mare plaga occidentalis tabernaculi, cum sancta Ecclesia post operum bonorum perfectionem coronata in Christo libero aspectu intuebitur vitia vel poenas impiorum, quas ipso juvante cavere fecit, Isaia attestante qui ait: Quia sicut coeli novi et terra nova, quae ego
Abbreviated transcription (Latin):
lo iudeorũ ñ esse aliqͦs ex illis cã & si paucissimos qͥ
inter xp̃ianos exultantes qͦtidie credendo ad salu¬
tem ꝑueniant. Quod si qͥs negare p̃sũpserit: dica¬
mus qͦd negari nullacenꝰ pocest. Quod uidelicet
sp̃uales utriꝰq cestamenti doccores atq int̾pͣces qͥ
iuxta sermonẽ dñi ꝓferant de chesauro suo noua
& uecera: usq ad finẽ scłi sint in scã eccłia ꝑman¬
suri. Eit apte tab̾nacłm in occidentali plaga con¬
sũmat᷑ in qua diẽ sol concludere. & cuncta solent
astra occidere: ꝓpt̾ scilicet uel obitũ uniꝰcuiꝰq ele¬
cci. uel generalẽ cociꝰ scł̃i terminũ. Quasi enĩ oc¬
cidit ei sololiccieente. qui ab hac tẽpo¬
rali luce ꝑ tenebras transitoriȩ morcis ad gaudia
lucis & uitȩ transmigrat ȩcernȩ. Quasi occidit om¬
ni eccłiȩ sol in occidente. ut uerus in oriente ce¬
nebris transeuntibus oriat᷑: cũ finita in aduencu

Expanded text:
lo Judaeorum, non esse aliquos ex illo Judaeorum, non esse aliquos ex ilinter Christianos exsultantes, quotidie credendo ad salutem perveniant. Quod si quis negare praesumpserit, dicamus quod negari nullatenus potest, quod videlicet spirituales utriusque testamenti doctores atque interpretes, qsuo nova et vetera , usque ad finem saeculi sint in sancta Ecclesia permansuri. Et apte tabernaculum in occidentali plaga consummatur, in qua diem sol claudere, et cuncta solent astra occidere, propter scilicet obitum uniuscujusque electi, vel generalem totius saeculi terminum. Quasi enim occidit ei sol, qui ab hac temporali luce per tenebras transitoriae mortis, ad gaudia lucis et vitae transmigrat aeternae. Quasi occidit omni Ecclesiae sol in occidente, ut verius in oriente tenebris transeuntibus oriatur, cum finita in adventu
Abbreviated transcription (Latin):
ne positorũ unꝰ erat ordo ꝑ tabulas om̃s uadens: qͦ
per uncinos utriꝰq parietis latera continebant᷑
in castrationibꝰ faccis & ĩmissis admincẽ. Qͦ ꝑea¬
sic exqͥsicũ est: ut neq auentis moueret᷑ neq alia
causa tab̾nacłm concurbaret. sed ĩmobile secura
quiete seruaret᷑. Hȩc de liccere cextu iosephꝰ. Ue¬
rum iuxta allegoriȩ sensus occidentalis plaga qͦ
utrũq in se parietẽ recipiens ȩdificiũ tab̾naculi
consũmat: recte ad impletionẽ cotiꝰ scẽ uniuersa¬
lis ȩccłiȩ quȩ cũ fine huiꝰ mundi ꝑficit᷑ designat:
ad quã usq fides & oꝑatio recta utriꝰq popłi ꝑse¬
ueratura: quasi gemini latitudo parietis ꝑcingit.
Neq enĩ credibile est uel ante tẽpꝰ dnicȩ incar¬
nationis unquã defuisse qui ex gentibus cred̾ent:
uel nunc quanuis grauiter dãnato ob ꝑfidiã popu¬

Expanded text:
ne positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo ne positorum erat ordo per tabulas omnes vadens, quo per uncinos utriusque parietis latera continebantur, incastrationibus factis et immissis ad invicem; quod psic exquisitum est, ut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaretur, sed immobile secura quiete servaretur. Haec de litterae textu Josephus. Verum juxta allegoriae sensum, occidentalis plaga, quae utrumque in se parietem recipiens, aedificium tabernaculi consummat; recte adimpletionem totius sanctae universalis Ecclesiae, quae cum fine hujus mundi perficitur, designat, ad quam usque fides et operatio recta utriusque populi perseveratura, quasi gemini longitudo parietis pertingit. Neque enim credibile est, vel ante tempus dominicae incarnationis unquam defuisse, qui ex gentibus crederent, vel nunc quamvis graviter damnato ob perfidiam popu
Abbreviated transcription (Latin):
culo: quod .x. cubitos habuerit lacitudinis. Seribit
enim quod tabulȩ eiꝰ mensura .iiuͣͬ. digitorũ fue¬
rint a cerra suspense. Ear qͦ uidet᷑ uelle intelligi:
quod tantȩ altitudinis faccȩ fuerint ipsarũ bases
cabularũ. Qui rursus de hoc qͦd modo ꝓposiumꝰ
capitulo. ac de uectibꝰ cabularũ: ita dicit. Posteri¬
oris aũt parietis nouẽ cubitos sex tabulȩ faciebant:
quibus coniunctȩ sunt aliȩ duȩ cabulȩ ex medio
cubito secce. quas angulares posuerunt ad instar
maiorũ tabularũ. Singulȩ uͦ cabulȩ anulos ha¬
bebant aureos ꝑ exceriores frontes eminences. ue¬
lut quibꝰdã radicibus confixos ꝑ ordinẽ ad inuicẽ
ꝑ circũitũ respicientes. Et ꝑ eos deaurati uectes im¬
missi uno quoq habente magnitudiẽ cubicorũ
.Gͦ. erantq ad coniunctiones cabularũ: intrabatq
caput ueccis uniꝰcuiꝰq in alio uectis capite uelut in
modũ cõchi. Et post tergũ pariecũ in longitudi¬

Expanded text:
culo quod decim cubitos habuerit latitudinis; scribit etiam, quod tabulae ejus mensura quatuor digitorum fuerint a terra suspensae. Ex quo videtur velle intelligi, quod tantae altitudinis factae fuerint ipsarum bases tabularum. Qui rursus de hoc, quod proposuimus, capitulo ac de vectibus tabularum ita dicit, Posterioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae, ex medio cubito factae, quas angulares posuerunt ad instar tabularum majorum. Singulae vero tabulae annulos habebant aureos; per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus confixos per ordinem, ad invicem per circuitum respicientes, et per eos deaurati vectes immissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, erantque ad conjunctiones tabularum, intrabatque caput vectis uniuscujusque in alimodum cochleae. Et post tergum parietum in longitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dit: in unũ eundẽq finẽ diuinȩ uisionis ꝑuenitꝰ
in una eadẽq uoce recti dogmatis omĩs sc̃orum
predicatorũ sermo concordat. Dehisceret nãq
fabricã eccłiȩ sermo diuinorũ eloquiorũ erigit:
profecco una om̃s cab̾naculi tabulas iunccura
compaginat᷑. atq ab inuicẽ seiungi non sinit.
uabus quoq cabulis quȩ in angulis ponende
sunt similis iunccura seruabit᷑: & erunt simul tas¬
bulȩ .uiiͦi. Bases earũ argenteȩ .xui: duabꝰ basibꝰ

Expanded text:
dit, in unum eumdemque finem divinae visionis pervenit, dit, in unum eumdemque finem divinae visionis pervenit, in una eademque voce recti dogmatis, omnis sanctorum praedicatorum sermo concordat. Dehisceret namquefabricam ecclesiae sermo divinorum eloquiorum erigit, perfecto una omnes tabernaculi tabulas junctura compaginatur: atque ab invicem sejungi non sinit. Duabus quoque tabulis quae in angulis ponendae sunt similis junctura servabitur: et erunt simul tab
Abbreviated transcription (Latin):
gulis iuibent᷑ erigi post tergũ tab̾nacłi. quȩ ueni¬
entem ab orientali plaga parietẽ excipiant. & oc¬
cidentalis plagę parieti coniungant: ad remunera¬
tionem fucurȩ ꝑtinet uitȩ que post labores & cem¬
pora scłi huiꝰ sequutura est. quod bifariã diuidit᷑
in sabbatismũ scilicet hoc est requiẽ scãrũ anima¬
rum post absolutionẽ corporũ. & in głiam resur¬
rectionis in in corruptibiliũ receptione corporũ.
quȩ utraq portio remunerationis utriq populo
communis nullo unquã fine terminat᷑. Nam &¬
animarũ requies suꝑueniente cempore resurre¬
ctionis: ñ ullã sui diminucionẽ sed augmentum
pociꝰ accipit & ipsa ĩmortalis coniunctio carnis
ne aũt de eisdẽ cabulis subinfert᷑. runcq
coniunctȩ a deorsũ usq sursũ: & una om̃s com¬
pago retinebit. Quia nimirũ om̃is eleccorũ ui¬
ca. una eademq fide & caritate ad cȩlestia ten¬

Expanded text:
gulis jubentur erigi post tergum tabernaculi, quae venigulis jubentur erigi post tergum tabernaculi, quae venientes ab orientali plaga parietem excipiant, et occidentalis plagae parieti conjungant; ad remunerationem futurae pertinet vitae, quae post labores et tempora saeculi hujus secura est. Quod bifariam dividitur, in sabbatismum scilicet, hoc est requiem animarum sanctarum, post absolutionem corporum, et in gloriam resurrectionis incorruptibilium receptionem corporum. Quae utraqcommunis, nullo unquam fine terminatur. animarum requies superveniente tempore resurrectionis, nullam sui diminutionem, sed augmentum potius accipit, et ipsa immortalitatis conjunctio, carnis ne autem de eisdem tabulis subinfertur: Eruntque conjunctae a deorsum usque sursum: et una omnes compago retinebit. Quia nimirum omnis electorum vita, eademque fide et charitate ad coelestia ten
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ in hac uita dño seruientes. eiq in suo corde ta
bernaculũ facientes. suꝑbã impiorũ uenerantiam
quasi ciciꝰ õccasurã fixa mente despiciant. in fuc᷑a
ȩtiam patria cũ dño positi ꝑpetuã eorũ pȩnam
absq ulla suȩ felicitatis int̾issione respiciant:
ut eo maiores ei gr̾as referant. quo ñ solũ fru¬
ant᷑ bonis quȩ donauit: uerũ ȩtiã intueantur
mala a quibꝰ eos liberauit. Bene aũt eadẽ pla¬
ga tab̾nacłi occidentalis uel quȩ mare respice¬
re dicca est sex cabulis constabat: uel quia sena
rio numero solet ꝑfeccio boni oꝑis exprimi. eo
quod dñs in illo mundi ornatũ consũmauerit. in
illo hominẽ in primordio creaueritan illo genꝰ
humanũ sua passione restaurauerit: uel qͥa . ui.
sunt ȩtates scli buiꝰ in quibꝰ oportet nos bonis
operibus ꝑfici: ut ad ȩt̾nam requiem in futꝰo. &
resurrectionis głam ꝑuenire possimꝰ. Nam quod
rursum aliȩ duȩ tabulȩ exceptis sex primis in an¬

Expanded text:
i in hac vita Domino servientes, eique in corde suo tabernaculum facientes, superbam impiorum jactantiam, quasi citius occasuram, fixa mente despiciant: in futura etiam patria cum Domino positi, perpetuam eorum poenam absque ulla suae felicitatis intermissione respiciant; ut eo majores ei gratias referant, quo non solum fruantur bonis, quae donavit, verum etiam intueantur mala a quibus eos liberavit. Bene autem plaga tabernaculi occidentalis, vel quae mare respicere dicta estrio numero solet perfectio boni operis exprimi, eo quod Dominus in illo mundi ornatum consummaverit, in illo hominem in primordio creaverit, in illo genus humanum sua passione restauraverit; vel quia sex sunt saeculi hujus, in quibus oportet nos bonis operibus perfici, ut ad aeternam requiem in futuro, et resurrectionis gloriam pervenire possimus. Nam quod rursum aliae duae tabulae, exceptis sex primis, in an
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis pariecũ ꝑ omĩa coniunctȩ: quia fucure
requiei & ĩmorcalitatis gła p̃senti nr̃e conu̾sati¬
oni ꝑfidem spem & caritatẽ firmissime conexa
est ĩmo ideo stabilis & inconcussa p̃sens nr̃a c̃ues¬
sacio pauratꝰ quia future dona retribucionis cnt¬
dit. sꝑat. diligit: quia crebro suꝑnorũ ciunĩ ad¬
iutorio. ne flatibꝰ turbulentis ĩmundorũ sp̃uio
aeciaere uossit continet᷑. Et hȩ aũt tabulȩ dues

Expanded text:
futurae requiei et immortalitatis gloria praesenti nostrae conversationi per fidem, spem, et charitatem firmissime connexa est: imo ideo stabilis et inconcussa praesens nostra conversatio perdurat, quia futurae dona retributionis credit, sperat, diligit; quia crebro supernorum civium adjutorio, ne flatibus turbulentis immundorum spirituum decidere possit, continetur. Et hae autem tabulae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
neficia designant. quibꝰ in pͣsenti reficim᷑ & illumi¬
nam᷑: ut his interĩ conforcati & adiuiti crescente
gr̃a meritorũ ad panẽ angłorũ in cęlis manducan¬
dum. & ad uidendã uerã mundi lucẽ intrare ua¬
leamꝰ. Quȩ st̃ ambo extra uelũ: qm̃ in hac solũ¬
modo uita uel scripturis scĩs ac doccoribꝰ uel cȩ¬
ceris redẽptionis nr̃e sacram̃tis opꝰ habemꝰ. In fu¬
turo aũt scło ubi dñs palã de patre annunciabit

Expanded text:
neficia designant, quibus in praesenti reficimur et illumineficia designant, quibus in praesenti reficimur et illuminamur, ut his interim confortati et adjuti, crescente gratia meritorum, ad panem angelorum in coelis manducandum, et ad videndam veram mundi lucem intrare valeamus. Quae sunt ambo extra velum, quoniam in hac solummodo vita vel Scripturis sanctis ac doctoribus, vel caeteris redemptionis nostrae sacramentis opus habemus, in futuro autem saeculo ub
Abbreviated transcription (Latin):
bo repositi st̃ igni reseruati in diẽ iudicii. Intra
paternorũ est consciꝰ archanorũ. post passionem
suam resurrectionẽq a morcuis suꝑ cȩlos cȩlo-¬
rum ascendens. sedec ad dexterã patris. Hoc
clesia quȩ ex angłis scĩs & hoĩbꝰ constans. partim
adhuc ꝑegrinatur in infimis. partĩ in ȩt̾na pa¬
tria regnat in suꝑnis: adhuc ciues suos dirimen¬
ce uelo cęli habet ab inuicẽ segregatos. P ones
& ꝓpiciatoriũ suꝑ arcã testimonii in scõ scõrum.
Apte ꝓpiciatoriũ suꝑ arcam positũ esse dicitꝰ qͥa
ipsi mediatori dĩ & hominũ specialit̾ a dõ patre
donatũ est ut eẽt ꝓpiciatio ꝓ peccatis nr̃is. Unde
ȩciam paulus dicit. Iħs xp̃c qui mortuus est. ĩmo
qui & resurrexit. qui est ad dexterã dei: qͥ etiam
incerpellat ꝓ nobisMensamq extra uelũ: &
contra mensã candelabrũ in latere cabernaculi
meridiano. Mensa enĩ stabit in parte aquilonis.
Uensa & candelabrũ tabnaculi cẽporalia dĩ be¬

Expanded text:
bo repositi sunt, igni reservati in diem judicii . Intrapaternorum est conscius arcanorum, post passionem suam resurrectionemque a mortuis, super coelos coelorum ascendens, sedet ad dexteram Patris. Hoc Ecclesadhuc peregrinatur in infimis, partim aeterna patria regnat in supernis, adhuc cives suos dirimente velo coeli habet ab invicem segregatos. Pones et propitiatorium super arcam testimonii in sancto sanctorum. Apte propitiatorium super arcam positum esse dicitur, quia ipsi mediatori Dei et hominum, specialiter a Deo Patre donatum est ut esset propitiatio pro peccatis nostris. Unde etiam Paulus dicit: Jesus Christus qui mortuus est, imo qui et surrexit, qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Mensam extra velum, et contra mensam candelabrum in latere tabernaculi meridiano. Mensa enim stabit in parte aquilonis. Mensa et candelabrum tabernaculi temporalia Dei be
Abbreviated transcription (Latin):
monte monstratũ est. Nam cunc̃ta quȩ nob̃ mỹ¬
stice in altaris & cab̾naculi cociꝰ constructione fa¬
cienda signauit moyses: priꝰ in illa cȩlesti c̃uersa¬
pernis ciuibꝰ indefessa & ꝑenni obseruacione cer¬
nebat. Neq enĩ dubitandũ est eũ pocuisse ante
soliũ dĩ uidere illud alcare sacrosc̃m qͦd meruit¬

Expanded text:
monte monstratum est. Nam cuncta quae nobis mymonte monstratum est. Nam cuncta quae nobis mystice in altaris et tabernaculi totius constructione facienda signavit Moyses, prius in illa coelesti conversapernis civibus indefessa et perenni observatione cernebat. Neque enim dubitandum est, eum potuisse ante solium Dei videre altare illud sacrosanctum quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
Erunt enĩ docctores qui uideã: erunt qͥgencilitatẽ
in unã eandẽq fidei grãm consono ore & oꝑe ad¬
uocent. Vel certe ex utroq latere alcaris ad por¬
candum erunt uecces: cũ mences fideliũ sc̃ĩ p̃dicato¬
res & in ꝓsꝑis & in aduersis inconcussã cenere uircu¬
cum constantiã docent. ne aut hȩc blandiendo ex¬
collant. aut illa cerrendo contͣbent. ꝑ yon solidu
alcare ñ solidũ sed in ane & cauũ fieri pͣceptũ ẽ: ut
copiosũ haberet locũ ubi uel ignẽ sacrosc̃m & lig¬
na ad ignẽ. uel holochausta quȩ igni erant consu¬
menda reciꝑet. In cuiꝰ exẽplũ & tu si uis ẽẽ. altare
dei exinani te ipsũ & euacua ab om̃i contagione
rerũ mundanarũ: quatinꝰ in te ligna uerborum
cȩlestiũ & hostiȩ uirtutũ locũ possint habere suf¬
ficientẽ. capiasq flãmã scĩ sp̃s qua eedẽ hostiȩ dño
consecrent᷑. & ad finẽ ꝑfectionis firmũ ꝑdueant᷑.
Ubi apte in c̃clusione subiungit᷑. S icut tibi in

Expanded text:
Erunt enim doctores, qui Judaeam; erunt qui gentilitatem in unam eamdemque fidei gratiam consono ore et opere advocent. Vel certe ex utroque latere altaris ad porandum erunt vectes, cum mentes fidelium sancti praedicatores, et in prosperis et in adversis, inconcussam tenere virtutum constantiam docent, ne aut haec blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. Non solidum, altare non solidum, sed inanecopiosum haberet locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad ignem, vel holocausta quae igne erant consumenda, reciperet. In cujus exemplum, et tu, si vis esse altare Dei, exinani teipsum, et evacua ab omni contagione rerum mundanarum, quatenus in te ligna verborum coelestium et hostiae virtutum locum possint habere sufficientem. Capiasque flammam sancti Spiritus, qua eadem hostiae Domino consecrentur, et ad finem perfectionis firmum producantur. Ubi apte in conclusione subjungitur: Sicut tibi in
Abbreviated transcription (Latin):
uirorũ qui pͣuaricati st̃ in me: uermis eorũ non
moriet᷑. & ignis eorũ ñ excinguet᷑. Maris nãq
fluctus. ꝓfundi. amari & curbulentiꝰ & peccata pos¬
sunt significare quibꝰ reꝓbi in hac uita male dele¬
ccati intereunt: & futurȩ qͦq baratrũ ꝑdicionis
cũ in ultimo examine in ignẽ cũ diabolo mitten¬
cur ȩc̾nũ. Nec p̃tereundũ qͦo tab̾nacłm cũ edifica¬
retꝰ in monte sẏnai mare rubrũ habuit ad occa¬
sum: eũ introductũ ꝑ ̾m in t̾rã reꝓmissionis &
collocatũ eẽt. in silo in eadẽ plaga celi habuit ma

Expanded text:
aricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Maris namque fluctus profundi, amari et turbulenti, et peccata possunt significare, quibus reprobi in hac vita male delectati intereunt, et futurae quoque barathrum perditionis, cum in ultimo examine in ignem cum diabolo mittentur aeternum. Nec praetereundum quod tabernaculum cum aedificaretur in monte Sinai, mare Rubrum habuit ad occasum; cum introductum per Jesum in terram repromissionis, et collocatum esset in Silo, eadem plaga coeli hab
Abbreviated transcription (Latin):
risq huiꝰmodi accibꝰ religiosis possunt oꝑã dare :
dm̃ uero interim fide cognoscimꝰ. sed plenã eiꝰ
cognitionem in futuro speramꝰ. dicente ipso deo
uere discipuli mei eritis: & cognoscecis ueritatẽ.
Qui rursus ad pacrem. Hȩc est aũt inquit uita
enim cognoscimꝰ : & ex parce ꝓpħamꝰ. Nũqͥd ait
ex parte laboramꝰ ꝓ xp̃o. ex parte uerbo pͣdicati¬
onis instamꝰ. ex parce bonis oꝑibꝰ seruimꝰꝰ Ple¬
num gͦ boni oꝑis cubicũ habent in hac uita ele¬
cti: sed cubitũ beatȩ recributionis ex parte ba¬
bent. in quantũ gaudia regni ꝑennis & pͣsentiã
sui condicoris possunt desideriis p̃gustare cȩlesti¬
bus. Cuiꝰ ȩciam cubiti adimplecione tunc beacifi-¬
cant᷑: cum fuerit impletus sermo quẽ omĩ elecco¬
rum populo ꝓmisit in fine fucurũ dicens. Eripiã
eum & glorificabo eũ: longicudine dierũ adĩple¬

Expanded text:
risque hujusmodi actibus religiosis possunt operam dare. risque hujusmodi actibus religiosis possunt operam dare. Deum vero interim fide cognoscimus, sed plenam ejus cognitionem in futuro speramus, dicente ipso Deo vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem . Qui rursus ad Patrem: Haec est autem, inquit, vienim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Nunquid, ait, ex parte laboramus pro Christo, ex parte verbo praedicationis instamus, ex parte bonis operibus servimus ? Plenum ergo bonis operibus cubitum habent in hac vita electi; sed cubitum beatae retributionis ex parte habent, in quantum gaudia regni perennis, et praesentiam sui Conditoris possunt desideriis praegustare coelestibus. Cujus etiam cubiti adimpletione tunc beatificantur, cum fuerit sermo, quem omni electorum populo promisit in fine futurum, dicens: Eripiam eum, et glorificabo eum, longitudine dierum adimple
Abbreviated transcription (Latin):
cis: animȩ uero hoc est incerioris hominis subs¬
tantia triplici solet in scripcuris distancia cõpre¬
hendi. Hinc est enĩ: quod diligere dñm ex coto
corde. tota anima. toca uircuce nr̃a p̃cipimur.
Bene gͦ cabulȩ quibus erectis ac stantibꝰ cab̾na
culũ om̃e continet᷑ .xͣ. cubitos habent altitudini:
quia doccores ac rectores sc̃ȩ ȩccłiȩ hac incencio¬
ne deo deseruiunt ut ipsũ anima & carne ĩmor¬
cales ac beati inȩc̾nũ uidere mereant᷑. ad hunc¬
finem uicȩ om̃s suos audicores & uerbo semꝑ &
opere ꝓuocare. ac ueluci suspendere contendunt.
Quod uero ipse cabulȩ cubitos ac semissem in la¬
citudine habebant: plenꝰ ille cubitus ꝑfeccionem
bone oꝑationis. dimidiũ cubiti qͦd suꝑest inchoa¬
tionem diuinȩ ostendit cognitionis. Quia nimi¬
rum iusti in hac uita ꝑfecte elemosinis insistere.
orationibꝰ uacare. ieiuniis corpus castigare. cȩte¬

Expanded text:
ntis. Animae vero, hoc est interioris hominis subsntis. Animae vero, hoc est interioris hominis substantia, triplici solet in Scripturis distantia comprehendi. Hinc est enim quod diligere Dominum ex toto corde, tota anima, tota virtute nostra praecipimus. Bene ergo tabulculum omne continetur, decem cubitos habent altitudinis: quia doctores ac rectores sanctae Ecclesiae hac intentione Deo deserviunt, ut ipsum anima et carne immortales ac beati in aeternum videre mereantur. Qus suos auditores, et verbo semper, et opere provocare, ac veluti suspendore contendunt. Quod vero ipsae tabulae cubitos ac semissem in latitudine habebant, plenus ille cubitus perfectionem bonae operationis; dimidium cubiti quod superest, inchoationem divinae ostendit cognitionis: quia nimirum justi in hac vita perfecte eleemosynis insistere, orationibus vacare, jejuniis castigari, caete
Abbreviated transcription (Latin):
digno uircucũ exercitio in structurã domꝰ eiꝰ ap¬
tati. Habebant aũt singulȩ cabulȩ denos cubi¬
sem. Longicudo tabularũ: alcicudo est. Ouȩ xͤ.
cubicos habebat. quia scĩ doctores ꝑ obseruantiã
decalogi legis ad ꝑfectionẽ tendunt: quia ꝓ ꝑcep¬
tione denarii diurni. in uinea xp̃i laborant.
Io est illa incencione uerbo doctrinȩ insistunt.
ut imaginem in se sui conditoris ac regis quam
adam peccante ꝑdiderunt ipso donante restau-¬
rent: ut nomen eiꝰ qͦd peccando amiserant recte
uiuendo recipiant. Solet nanq in denario regis
nomen & imago contineri. Sed & hoc qͦd denariꝰ
ex eo nomen accepit quia decem nũmis cõplea¬
tur: stacui fucurȩ nr̃e beatitudinis apte congru¬
it. quȩ in uera dei & ꝓximi dilectione ꝑficitur.
Deus nanq solet ternario sepe numero ꝓpt̾ eã
quȩ ipse est kinicatẽ figurari. homo septenario.
quia corpus ex quatuor nocissimis habet᷑ elem̃¬

Expanded text:
digno virtutum exercitio in structuram domus ejus apdigno virtutum exercitio in structuram domus ejus aptati. Habebant autem singulae tabulae denos cubi. Longitudo tabularum altitudo est, quae decem cubitos habebat: quia sancti doctores per observantiam decalogi legis ad perfectionem tendunt; quia pro perceptione denarii diurni in vinea Christi laborant, id est, illa intentione verbo doctrinae insistunt, ut imaginem in se sui Conditoris ac regis, quam Adam peccante perdiderunt, ipso donante restaurent, ut nomen ejus, quod peccando amiserant, recte vivendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen et imago contineri. Sed et hoc quod denarius ex eo nomen accepit, quia decem nummis compleatur; statui futurae nostrae beatitudinis apte congruit, quae in vera Dei et proximi dilectione perficitur. Deus namque solet ternario saepe numero propter eam, quae ipse est, Trinitatem figurari, homo septenario; quia corpus ex quatuor notissimis habet eleme
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ de lignis sechim: id est spinarũ. Syinȩ uͦ iuxta
eloquiũ saluacoris. curȩ st̃ huiꝰ scłi: deliciȩ & uo¬
luptates fallaces. Sed & puncciones peccatorum
non incongrue spinis assimilant᷑. Hinc & enim
seriptum est quia spinȩ nascant᷑ in manibꝰ temu¬
& omibꝰ mundi curis ac deleccationibꝰ exuere
studuerunt. quatinꝰ libera mente in amore dĩ
& ꝓximi dilacari. atq ad p̾dicandũ uerbum
longe lateq possent discurrere: recte dicit᷑ qͥa
de lignis spinarũ cabulȩ st̃ faccȩ cab̾naculi. Fa¬
ccȩ st̃ nanq de spinis. sed his quȩ om̃s spinosos
aculeos prorsus exuerant: ac solo candore nite¬
bant. Nam & scĩ quiq ac uircutibꝰ splenden-¬
tes: ȩciam ipsi cũ peccato st̃ primȩ pͣuaricatio¬
nis concepti ac naci. Ad ipsos quoq ꝑtinet gene¬
ralis illa dãnacio. qua adȩ peccanti diccũ ẽ. t̾ra
tua spinas & tribulos germinabit cͥ: sed gr̾a dĩ¬
ꝑ iħ̾m xp̃m spiculis st̃ peccatorũ omĩũ exuti. ac

Expanded text:
lae de lignis setim, id est, spinarum. Spinae vero juxta eloquium Salvatoris, curae sunt hujus saeculi, deliciae et voluptates fallaces . Sed et punctiones peccatorum non incongrue spinis assimilantur. Hinc etenim scriptum est: Quia spinae nascantur in manibus temuet omnibus mundi curis ac delectationibus exuere studuerunt, quatenus libera mente in amore Dei et proximi dilatari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possint discurrere; recte dicitur, quia de lignis spinarum tabulae sunt factae tabernaculi: factae sunt namque de spinis, sed his quae omnes spinosos aculeos prorsus exuerant, ac solo candore nitebant. Nam et sancti quique, ac virtutibus splendentes, etiam cum ipsi peccato sunt primae praevaricationis concepti ac nati, ad ipsos quoque pertinet generalis illa damnatio, qua Adae peccanti dictum est: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi : sed gristum spiculis sunt peccacatorum omnium exuti, ac
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculi quod uergebat ad austrũ: anciquã illã
dei plebem aesignat quȩ lucẽ scienciȩ legalis iam¬
dudum accipiens. amore sui condicoris feruere so¬
lebat. Porro lacus scd̾̃m qͦd uergebat ad aquilonẽ:
eam quȩ cenebris ac frigore infidelicatis usq ad
tempus dnĩcȩ incarnacionis corpere ñ desticerat.
gentium multicudinẽ figurat. De cuiꝰ uocatione
da: & austro. noli ꝓhibere. Quod est aꝑte dicere.
Dicam populo gentiũ diuciꝰ sine fide algenti. da.
de tuis filiis qui ad meȩ fidẽ confessionis & amo-¬
ris conueniant: dicam & plebi isrłicicȩ quȩ iam
meȩ lumine cognationis fruebat᷑. noli ꝓhibere
gentes in sortem electionis recipi. Dicam cornelio
ac domui eiꝰ fidem & baptisma xp̃i suscipite: dicã
iudeis nolite cogere credentes ex gentibꝰ circun¬
cidi. quibus fonte baptismatis consecratis. fides
& confessio ueritatis ad salutẽ sufficit. Uniꝰ autẽ
numeri mensurarũ & faccurȩ tabulas utrũq la¬

Expanded text:
ernaculi, quod vergebat ad austrum, antiquam illam Dei plebem designat, quae lucem scientiae legalis jamdudum accipiens, amore sui Conditoris fervere solebat. Porro latus secundum, quod vergebat ad aquilonem, eam quae tenebris ac frigore infidelitatis, usque ad tempus dominicae incarnationis torpere non destiterat, gentium multitudinem figurat, de cujus vocationeDa; et austro, Noli prohibere. Quod est aperte dicere: Dicam populo gentium diutius sine fide algenti, Da de tuis filiis, qui ad meae fidem confessionis et amoris conveniant. Dicam et plebi Israeliticae, quae jam meae lumine cognitionis fruebatur, Noli prohibere gentes in sortem electionis recipi. Dicam Cornelio et domui ejus, Fidem et baptisma Christi suscipite. Dicam Judaeis, Nolite cogere credentes ex gentibus circumcidi, quibus fonte baptismi consecratis, fides et confessio veritatis ad salutem sufficit. Unius autem numeri mensurarum et facturae tabulas utrumque la
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum fieri meruerunt. Hinc est qͦo sexta man-¬
sio egressi ex egypco populi dei helim: ĩd est arie¬
e figuram apłorũ apłicorũq uirorũ ceneret. Ru¬
bricant᷑ aũt pelles ariecũ ad oꝑiendũ tectũ cab̾¬

Expanded text:
apostolorum fieri meruerunt. Hinc est quod sexta manapostolorum fieri meruerunt. Hinc est quod sexta mansio egressi ex Aegypto populi Dei, Elim, id est, ariee figuram apostolorum apostolicorumque virorum teneret. Rubricantur autem pelles arietum ad operiendum tectum tabe
Abbreviated transcription (Latin):
ti indagine ꝓspiciunt: quatinꝰ undiq cuta conũ¬
sacio religiosa fideliũ libero corde uirtutibꝰ stu¬
dere. atq in conspectu sui conditoris & oꝑe pͣful¬
gida lucere. & ipsiꝰ quoq concẽplationi possit o¬
culũ mentis intendere. Uerum quia int̾ scõs pͣ¬
dicatores illi st̃ maximo digni honore qͥ excep¬
to qͦd officio p̾dicationis & populorũ regimini
deseruiunt. ȩciã ꝓ xp̃o sanguinẽ fundt̃ : recte subdit᷑.¬
acies & oꝑimentũ aliud tecto de pellibꝰ arie-¬
tum rubricatis. Ariecũ quippe uocabulo solent
nonunꝙͣ scĩ doctores accipi: eo qͦd sint duces seqͦn¬
tium dñi gregũ. Unde pulchre psalmista. Affer¬
te dño inquit filii dei. afferte año filios arietum:
quod est aꝑte dicere. Afferce dnõ o angłi dĩ qͥbꝰ
huiꝰ officii cura delegata est: afferte año in cȩlo sp̃s
fideliũ qui ꝑ imitationẽ uitȩ & fidei filii beatorũ

Expanded text:
ti indagine prospiciunt, quatenus undique tuta conveti indagine prospiciunt, quatenus undique tuta conversatio religiosa fidelium libero corde virtutibus studere, atque in conspectu sui Conditoris et opere praefulgida lucere, et ipsius quoque contemplationi possit oculum mentis intendere. Verum quia inter sanctos praedicatores illi sunt maximo digni honore, qui excepto quod officio praedicationis, et populorum regimini deserviunt, etiam pro Christo sanguinem fundFacies et operimentum aliud tecto, de pellibus arietum rubricatis. Arietum quippe vocabulo, solent nonnunquam sancti doctores accipi, eo quod sint duces sequentium Domini gregem. Unde pulchre Psalmista: Afferte Domino, inquit, filii Dei, afferte Domino filios arietum . Quod est aperte dicere: Afferte Domino, o angeli Dei, quibus hujus officii cura delegata est: afferte Domino in coelos spiritus fidelium, qui per imitationem vitae et fidei, filii bearorum
Abbreviated transcription (Latin):
mata hereticorũ & prauorũ exempla catholi¬
corum: assit doctrina salutaris qua confor¬
cati & sapienter male docentiũ uerba repel¬
lere: & sibi mala ingerentiũ pacienter possint fac¬
ca colerare. Assit uita eorũ cȩlestis: qua confirma-¬
ci etiã tacente lingua quasi uiua semꝑ lectione u¬
cant᷑. Repellunt enĩ saga ymbres: obsistunt ꝓcel¬
lis: arcent solis ardores: cuncta foris aduersanci¬
a fortiter abigunt: ut decus cortinarũ interiꝰ in¬
temeratus ꝑsistat: cũ auoustinꝰ omĩa quȩ fidẽ tur¬
bare poterant hereticorũ uenena euacuat. cũ g̃ae¬
Goriꝰ ea quȩ mores bonos impugnant tẽpcamen¬
ta anciqui hostis explicatꝰ cũ ciprianꝰ infirmos
ne in marcirio labant᷑ piis conforcat exhortatio¬
nibus: cũ alii uenerabiles episcopi ac doccores qͦq
curbare ȩccłiam poterant longiꝰ cẽptam̃ta ꝓpel¬
lunt: & quȩq eidem sint ad salutẽ ꝓficua soller¬

Expanded text:
mata haereticorum et pravorum exempla catholimata haereticorum et pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina salutaris, qua confortati, et sapienter male docentium verba repellere, et sibi mala ingerentium patienter possint facta tolerare. Adsit vita ipsorum coelestis, qua confirmati et tacente lingua, quasi viva semper lectione utantur. Repellunt enim saga imbres, obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversantia fortiter abigunt, ut decus cortinarum interius intemeratum persistat: cum Augustinus omnia quae fidem turbare poterant, haereticorum venena evacuat: cum Gregorius ea quae mores bonos impugnant, tentamenta antiqui hostis explicat: cum Cyprianus infirmos, ne in martyrio labantur, piis confortat exhortationibus: cum alii venerabiles episcopi ac doctores quaeque turbare Ecclesiam poterant, longius tentamenta propellunt, et quaeque eisdem sint ad salutem proficua, soler
Abbreviated transcription (Latin):
q partem auobꝰ cubitis excedebant: ac sibi in ui¬
cem suꝑ posica iungebant᷑. Quod eodẽ modo per
omĩa ȩciam de orientali parte domꝰ intelligen-¬
dum ẽẽ. putamꝰ: ideoq supͣ pͣceptũ ut sextũ sagũ
in fronce tecti duplicaret᷑. Hȩc de re difficillima
ꝓut nobis incellexisse uisi sumꝰ striccim explica¬
re curauimꝰ. þarati ueriora in his discere. si qui
nos docere uoluerĩt. In quibꝰ camen omĩbꝰ pa¬
tet allegorie sensus ꝑlucidus. Saga nanq cor¬
tinas & desuꝑ & infra & ex om̃i latere ꝓcege¬
bant: acq ut ille intꝰ libera facie suȩ uenusta¬
cis fulgerent: hȩc ab om̃i eas iniuria tẽpesta¬
tum. pluuiarũ & caumatũ foris ĩmunes red¬
debant: quia nimirũ ꝑfecti scẽ ȩccłiȩ pͣpositi
ita uicã fideliũ sibi cõmissorũ sollerti sol ent
cura circũspicere. ut nec subsidia carnis nec
uitȩ spualis eis auxilia desint. Absinc & dog¬

Expanded text:
umque partem duobus cubitis excedebant, ac sibi inviumque partem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur. Quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus, ideoque supra praeceptum, ut sextum sagum in fronte tecti duplicaretur. Haec de re difficillima, prout nobis intellexisse visi sumus, strictim explicare curavimus, parati veriora in his discere, si qui nos docere voluerit. In quibus tamen omnibus patet allegoriae sensus perlucidus. Saga namque cortinas, et desuper et infra, et ex omni latere protegebant: atque ut illae intus libera facie suae venustatis fulgerent, haec ab omni eas injuria tempestatum, pluviarum et caumatum foris immunes reddebant: quia nimirum perfecti sanctae Ecclesiae propositi, ita vitam fidelium sibi commissorum solerti solent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Absint et dog
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ tecto. id est unũ sagũ qͦd ampliꝰ est: ex medi¬
etace eiꝰ oꝑies posteriora cabernaculi. Nediecas
nanq sagi in lacitudine duo st̃ cubiti. ex qua ui-¬
delicet mediecate cooꝑiebantꝰ posteriora cab̾na¬
culi id est cortinarũ quȩ ꝓprie tabernaculũ uo¬
cabant᷑: quia duobꝰ cubitis eas ut diximꝰ ad infe¬
riora tendens sagũ ultimũ transibat. Itaq saga
desuꝑ uenientia. ouͭ. solũmodo cubitos occiden¬
talis pariecis cooꝑiebant: nec tamen .iiiͦ. reliqui
qui remanserant usq ad t̾rã nudi tẽpestatũ in¬
iuriis patebant: sed adductis ad inuicẽ ab utͦq
latere sagis seꝑcenorũ cubitorũ qui deficientibꝰ
pariecibꝰ suꝑerant: his posteriora domꝰ firmissi¬
me ad c̾rã usq concegebant᷑. Neq aũc hȩc can¬
cum ad inuicẽ ꝑtingere. & instar cortinarũ sese
in medio parietis contingere poterant: sed quia
septenorũ erant cubitorũ. mediũ parietis in utͣ¬

Expanded text:
amplius ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. Medietas namque sagi, in latitudine duo sunt cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est cortinarum quae proprie tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum transiebat. Itemque saga desuper venientia, septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebant: nec tamen tres reliqui, qui remanserant, usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant; sed adductis ab invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, in medio parietis contingere poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utr
Abbreviated transcription (Latin):
& libri legis ac ꝓpħarum. quibus apłi & exan¬
gelistȩ ea quȩ scribere iussi sc̃ ac p̃dicare uera
esse ac diuina ꝓbabant. Unde illud in euangłio
sepissime repecitũ. Tunc adimpletũ est qͦd diccũ
prophicum sermonẽ. cui benefacitis actendentes.
Bene aut singulis cabulis binȩ bases supponui¬
tur: ut consensus ꝓpħice accestationis in omibꝰ
quȩ apli dixere monstret᷑. Uel certe binȩ bales
singulis tabulis ꝑ duos angulos subicuint᷑ ut be¬
ne sumultis angulis tota recte & in decliabilt̃
possit cabula consitere: quia omis aplici &e ces¬
gelici sermonis in ꝓpħicis libris uel licteris & ini¬
cium presignatũ inuenit᷑ & finis. om̃is apłorum
successorũq illorũ uita ab initio fidei usq ad
cerminũ uicȩ pͣsentis eisdem mysticis cestamen¬
ci ueceris constat inserta esse paginis: Bene eecem¬
bases argenceȩ sunt factȩ: ꝓpt̾ nicorẽ uidelicet
uerbi celestis. Eloquia enĩ dñi eloquia casta: ar¬

Expanded text:
arum, quibus apostoli et evangelistae, ea quae scribere ac praedicare, esse vera ac divina probabant. Unde est illud in Evangelio saepissime repetitum: Tunc adimpletum est quod dictum propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes . Bene autem singulis tabulis binae bases supponuntur, ut consensus propheticae attestationis in omnibus quae apostoli dixere, monstretur. Vel certe binae bases singulis tabulis per duos angulos subjiciuntur, ut bene suffultis angulis, tota recte et indeclinabiliter possit tabula consistere; quia omnis apostolici et evgelici sermonis in propheticis litteris et initium praesignatum invenitur, et finis. Omnis apostolorum successorumque illorum vita ab initio fidei usque ad terminum vitae praesentis, eisdem mysticis Testamenti Veteris constat inserta esse paginis. Bene bases argenteae sunt factae, propter nitorem videlicet verbi coelestis. Eloquia enim Domini eloquia casta, ar
Abbreviated transcription (Latin):
mira diuinȩ gr̃a dispensationis agit᷑. ut nos in qͦs
fines seculorum deuenerunt. ȩciam eos qui in primor¬
dio scłi fuerunt fideles sincero affectu diligamus. :¬
& non minꝰ illos quã eos qui nobiscũ in prȩsenti
uiuunt in sinu nr̃i amoris suscipiamꝰ: & nos qͦq
ab illis ꝑ amplexũ caritatis suscipiendos ẽe. creda¬
mus. Quod aũt iubet᷑ quas in singulis tabulis
incastraturas fieri. hoc est in utroq latere illarũ :
dupplicit̾ accipi ꝑfigurã pocest. Ut & in ꝓsperis
simul acq aduersis iniuolata erga fr̃s ura cari¬

Expanded text:
mira divinae gratiae dispensationis agitur, ut nos, in quos mira divinae gratiae dispensationis agitur, ut nos, in quos fines saeculorum devenerunt, etiam eos qui in primordio saeculi fuerunt fideles, sincero affectu diligamus, et non minus illos quam eos qui nobiscum in praesenti vivunt, in sinu nostri amoris suscipiamus, et nos quoque ab illis per complexum charitatis suscipiendos esse credamus. Quod autem jubetur duas incastraturas fieri, hoc est in utroque latere illarum, dupliciter accipi per figuram potest: ut et in prosperis simul atque adversis inviolata erga fratres jura chari
Abbreviated transcription (Latin):
ri tabulȩ conectat᷑. Acq in hunc modũ: cunctȩ ta¬
bulȩ parabunt᷑. In castraturȩ in laceribꝰ cabularũ:
uirtutẽ designant humilicatis in mencibꝰ iustorũ.
ꝑ quã maxime sibi inuicẽ fraterna caricate iun-¬
gunt᷑. Dum enim singuli quiq eorũ corde con-¬
trito & humiliaco receptaculũ in se ꝓximorum
dilectioni pͣparant. & diligendis se fr̃ibꝰ merico
piecatis ac deuocionis exhibent: quasi cabulȩ om̃s
cabernaculi in alterutrũ ꝑ incastraturȩ nexũ co¬
pulant᷑. Et quidẽ erecco cabernaculo ac regulari¬
ter ante oramata cõpage cabularũ: figura in castͣ¬
turȩ non cernit᷑. Quanta tamen uirtute tabulas
sibimet coadunauerit: ipsa parietis inconcussi fir-¬
ma stabilitas ostendit. Quia nimirũ humilitas cor-¬
dis scõrum qua sibi alterutrũ federant᷑: foris ho¬
minibꝰ uideri ñ potest: sed qͥd intꝰ oꝑet᷑ ex ipso sc̃ẽ
ȩccłiȩ pacatissimo statu palã omĩbꝰ pacet. Per quã

Expanded text:
 atque in hunc modum, cunctae tabulae parabuntur. Incastraturae in lateribus tabularum virtutem designant humilitatis in mentibus justorum, per quam maxime sibi invicem fraterna charitate junguntur. Dum enim singuli quique eorum corde contrito et humiliato, receptaculum in se proximorum dilectioni praeparant, et diligendis se fratribus merito pietatis ac devotionis exhibent, quasi tabulae omnes tabernaculi in alterutrum per incastraturae nexum copulantur: et quidem erecto tabernaculo, ac regulariter ante ordinata compage tabularum, figura incastraturae non cernitur. Quanta tamen virtute tabulas sibimet coadunaverit, ipsa parietis inconcussi firma stabilitas ostendit: quia nimirum humilitas cordis sanctorum, qua sibi alterutrum foederantur, foris hominibus videri non potest, sed quid intus operetur, ex ipso sanctae Ecclesiae pacatiss
Abbreviated transcription (Latin):
culum ȩdificabat᷑ solet inueniri. Unde grecił
latini int̾p̃tes nomen ei aliud precer bebreũ po¬
nere nequiuert̃: ut poce cuꝰ apud eos noticia
nuilla erat: quanius quidã qualitatẽ naturȩ eiꝰ
exprimere uolentes. ligna ĩputribilia transtu¬
lerunt. Iabule gͦ tabernaculi apłos eorũq sut¬
cessores ꝑ quorũ sermonẽ ȩccłia ꝑ orbẽ dilata¬
ta est: designant. Laticudo & enĩ cabularũ dila¬
tatio est fidiei & sacramencorũ: quȩ priꝰ in una
israhelicica plebe lacebat. sed horũ ministerio
a c totiꝰ orbis plenitudinẽ ꝑuenit. Quanus tet¬
te in lacitudine cabularũ ipsa quoq dilatatio
cordis scõrum ualet intelligi. ꝑ quã mundum
aespicere. acq ad appecenda cȩlestia solent sulli¬
micer accendi: ꝑ quã ñ solũ amicos in deo. sed ȩ¬
tiam inimicos gaudent ciligere ꝓpt̾ dm̃. Deni¬
q uideamꝰ unã de tabulis cab̾naculi uidelicet a¬

Expanded text:
culum aedificabatur, solet inveniri. Unde Graeci vel culum aedificabatur, solet inveniri. Unde Graeci vel Latini interpretes nomen ei aliud praeter Hebraeum ponere nequiverunt, ut pote cujus apud eos notitia nulla erat; quamvis quidam qualitatem naturae ejus exprimere volentes, ligna imputribilia transtulerunt. Tabulae ergo tabernaculi apostolos eorumque successores, per quorum sermonem Ecclesia per orbem dilatata est, designant. Latitudo etenim tabularum, dilatatio est fidei et sacramentorum, quae prius in una Israelitica plebe latebat; sed horum ministerio ad totius orbis plenitudinem pervenit. Quamvis recte in latitudine tabularum, ipsa quoque dilatatio cordis sanctorum valet intedespicere atque ad appetenda coelestia solent sublimiter accendi, per quam non solum amicos in Deo, sed etiam inimicos gaudent diligere propter Deque videamus unam de tabulis tabernaculi, videlicet A
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt: iure uelut altiorẽ cȩteris fidelibꝰ ĩmo
ipso mundo sedem sibi eligunt: sicq socialiter
in ȩccłia uiuunt: ut socialẽ ȩccłiȩ conuersacio¬
nem honore meriti sullimioris ancecedant. Un¬
de de talibus recce scribit ioħes: quia hi empti
sunt ex omĩbꝰ pͥmitiȩ deo & agno. Recte cales
lacino sermone uel uirgines quasi uirtute in¬
signes. uel cęlibes quasi cęlo beati cognominan¬
tur: id est cęli ciuiũ in t̾ra uitam imitantes.
Ligna sechim de quibꝰ cab̾naculũ fiebat ĩputri¬
bilis sunt naturȩ. eximii candoris ac leuitatis:
& ñ multũ ab alba spina nisi cantũ magnitu¬
dine distantia. Unde & ieronicoꝰ non nunꝙͣ in
libro hebreorũ nominũ: sed & in aliis opusculis
suis sechim absoluce spinas intc̾p̃tatꝰ est. Uerbi
gr̃a. Abel sechim: luccꝰ spinarũ. Non aũt facile
Soc genꝰ ligni nisi in desertis arabiȩ ubi tab̾na¬

Expanded text:
cendunt, jure velut altiorem caeteris fidelibus, imo cendunt, jure velut altiorem caeteris fidelibus, imo ipso mundo sedem sibi eligunt, sicque in Ecclesia vivunt ut socialem Ecclesiae conversationem honore meriti sublimioris antecedant. Unde de talibus recte scribit Joannes: Quod hi empti sunt ex hominibus primitiae Deo et Agno . Recte tales Latino sermone vel virgines, quasi virtute insignes; vel coelibes, quasi coelo beati cognominantur, id est, coeli civium in terra vitam imitantes. Ligna sethim de quibus tabernaculum fiebat imputribilis sunt naturae, eximii candoris ac levitatis: et non multum de alba spina, nisi tamen magnitudine, distantia. Unde et Hieronymus nonnunquam in libro Hebraeorum Nominum, sed et in aliis opusculis suis, setim absolute spinas interpretatus est. Verbi gratia, Abel setim, luctus spinarum. Non autem facile hoc genus ligni nisi in desertis Arabiae, ubi taberna
Abbreviated transcription (Latin):
erant erectȩ: bases camen in quibꝰ starent habe¬
bant in t̾ra posicas: at uero de rubricatis acq ya¬
cinthinis pellibͦ qͦd in alto teccũ oꝑirent dicitur.
quod uero ad c̾ram eẽnt. deflexe ñ addit᷑. Quia
nimirum cȩterȩ uirtutũ speties cõmune aliqud
cum his qui in terra adhuc detinent᷑ habere ui¬
dent᷑: cercamen uͦ martẏrii & decus dõ dedicacȩ
uirginicatis. quasi ab infimis ac t̾renis rebꝰ suspen-¬
sum & suꝑnis cuubꝰ specialit̾ constat ẽẽ. c̃iunccũ.
Nam & marcẏr in tormentis positꝰ nil aliud co¬
co animo incendit quã ut omĩa quȩ sc̃ in hoc mũ¬
do & ipsũ simul mundũ citiꝰ relinquat: atq ab¬
solutus doloribꝰ cunctis ad uidendũ mundi con-¬
dicorem & ea quȩ ultra mundũ st̃ gaudia pos¬
sidenda ꝑueniat: & celibes dũ cõmunẽ generis
humani legẽ qua dictũ est crescite & multipli¬
camini & replece t̾rã incuitu maioris pͣmii tͣns¬

Expanded text:
erant erectae, bases tamen in quibus starent habeerant erectae, bases tamen in quibus starent habebant in terra positas. At vero de rubricatis atque hyacinthinis pellibus, quod in alto tectum operiant, dicitur. quod vero ad terram essent deflexae, non additur; quia nimirum caetera virtutum species commune aliquid cum his qui in terra adhuc detinentur, habere videtur: certamen vero martyrii, et decus Deo dicatae virginitatis, quasi ab infimis ac terrenis rebus suspensum, et supernis civibus specialiter constat esse conjunctum. Nam et martyr in tormentis positus, nil aliud toto animo intendit, quam ut omnia quae sunt in hoc mundo, et ipsum simul mundum citius relinquat, atque absolutus doloribus cunctis ad videndum mundi Conditorem, et ea quae ultra mundum sunt, gaudia possidenda perveniat. Et coelibes, dum communem generis humani legem, qua dictum est: Crescite et multiplicamini, et replete terram, intuitu majoris praemii trans