comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
captat ax aius siue corporis siue mgen
artiba quãs hũana curiositas ĩm̃iablee
ferit net ttłie cognoĩe digna est Itaqt
tuqui ꝯst bendis libris etate istã p̃ẜ̾ti
tantisꝰ te latorib materas pace tua
Dix̃i ꝓcul eiras. oblitꝰ enim tuaꝵ ali¬
eme reb totꝰ iicũbis Ita sub manigͥłie¬

Expanded text:
 ex aliis sive corporis sive ingenii artibus, quas humana curiositas innumerabiles fecit, nec glorie cognomine digna est. Itaque tu, qui conscribendis libris, etate ista presertim, tantis te laboribus maceras, pace tua dixerim, procul erras; oblitus enim tuarum, alienis rebus tot
Abbreviated transcription (Latin):
agentis meficaxo nfioquin ad eetfios m¬
doꝵ fines penetrare quidẽ potĩs semꝑ
priꝯ sanandũq p̃dicas ac deide fugi¬
endut Atqui de hoc ip̃o dubita qualit
sit curanu Si eñ curatꝰ est quid ultua
querit᷑ Si aut incuratꝰ ubi locot oue

Expanded text:
agentis inefficax. Alioquin ad extremos Indorum fines penetrare quidem poteris, semprius sanandumque predicas, ac demum fugiendum. Atqui de hoc ipso dubitatur, qualiter sit curandus. Si enim curatus est, quid ultra queritur? si autem incuratus, ubi locorum
Abbreviated transcription (Latin):
corib nõ ꝙͣ rei qualitas exhuggebat nͥ for¬
te nũc ⁊ fabulosa t᷑ ħ om̃ia uid̾en᷑ sꝭ mi¬
mine quidem. neq mͥ more fabulaꝵ
afecerũt ammũ. qͥ n ymo uet̾is abiciendi
nouũ desid̾iũ miecerũt ꝙͣius em̃ ferme
omña iam pͥdem nota in forẽt auditaq

Expanded text:
rei qualitas exigebat; nisi forte nunc etiam fabulosa tibi hec omnia videntur. Minime quidem, neque michi more fabularum affecerunt animum, quin imo veteris abiciendi novum desiderium iniecerunt. Quamvis enim ferme omnia iam pridem nota michi forent auditaque
Abbreviated transcription (Latin):
mari posse certũ ẽ/ENec ĩ nõib certe
n ͨ in adu̾biis peccaui desme iam ãpluis
insectari .a Qͥd gͦ uis ne ut frenetici qͥda
solent int̾ iocos ⁊ Risũ expirare an aĩo mn¬
fabilĩ egrotanti adhuc aliꝙ reme dii adhi¬
beri maius F Non respuo reme diu qͥdez
si me egere monstraĩus bn ualentib aut re¬
mediors inculcatio sepe funesta ẽ a Ton¬
ualestendo Tu quidem qd̾ ml̃tis accidit te
tͣruiter egrotasse fatebi̾s F Ad postremũ spre¬

Expanded text:
mari posse certum est. Nec in nominibus certe mari posse certum est. Nec in nominibus certe nec in adverbiis peccavi: desine iam amplius insectari. Quid ergo? vis ne, ut phrenetici quidam solent, inter iocos et risum espirare? An animo miserabiliter egrotanti adhuc aliquid remedii adhiberi mavis? Non respuo remedium quidem, si me egere monstraveris; bene valentibus autem remediorum inculcatio sepe funesta est. Convalescendo tu quidem, quod multis accidit, te graviter egrotasse fateberis. Ad postremum spre
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ ꝓ u̾itate duce̾ nouiterq cõꝑtam ue¬
ritatẽ estimare indatiũ ut om̃ĩs reꝵ autta ᷤᷤ
in tpr̃e sita sit demencia sũma est F Per¬
dis opam nulli creditꝰ sũ sucurritq Tul¬
sianũ illud Si in hoc erro licenter eiro neqr
hũ errorem aufferri mͥ uolo dũ uiuo a Ille
quidẽ de aĩe imimortalitate loquẽs opĩoe pul¬
cherrima om̃iu ac uolens ꝙͣ nichil in ea dubi
aĩa ĩmortalem tñ estimare meliꝰ foret ercor¬
ꝓpoita aĩe mortalitate lentestẽt cõntraq l
mendax uenture uite ꝓmissio ad excitande ᷤᷤ
aios mortaliũ no efficax ude̾tur/ Tibi uõ
quid allat᷑ͦ error iste tuus sic iudes necipe
in dñes ann p̾cipitat᷑a insamas ubi puder
et metꝰ et q̃ frenare solet impeta rõ om̃is ac
cognioo u̾itatis excid̾int s dixi iam ꝙ oꝑar¬
ꝑde̾s Ego .n. nichil nͥ pulcherrimũ amas¬
se me recolo al Eciã pulcra turpiter a¬

Expanded text:
dacium pro veritate ducere, noviterque compertam vedacium pro veritate ducere, noviterque compertam veritatem extimare mendacium, ut omnis rerum autoritas in tempore sita sit, dementia summa est. Perdis operam; nulli crediturus sum; succurritque tullianum illud: "Si in hoc erro, libenter erro, neque hunc errorem auferri michi volo, dum vivo". Ille quidem de anime immortalitate loquens opinionem pulcerrimam omnium ac volens quam nichil in ea dubitanima, immortalem tamen extimare melius foret, errorproposita anime mortalitate, lentesceret; contraque licet mendax venture vite promissio ad excitandum animos mortalium non inefficax videretur. Tibi vero quid allaturus error iste tuus sit, vides: nempe in omnes animum precipitaturus insanias, ubi pudor et metus et, que frenare solet impetus, ratio omnis ac cognitio veritatis exciderint. Dixi iam quoe, imo vero nichil nisi pulcerrimum amasse me recolo. Etiam pulcra turpiter a
Abbreviated transcription (Latin):
facta esre quid u̾tat subt ia ꝓ diu̾sitate sbiati
amorem ũł tetiimã ai passionẽ ut nobsissmã
actione dici posse censeo/ ne res egeat ex aliadͦ
in indu ꝓfer f Si ob infamem turpemq
młierem ardeo insanissimꝰ ardor ẽ. Si raꝵ
aliqa specimen uͥtutis allicit inq ilłd amã¬
dum uenandũq multꝰ sũ. quid putas nll
ne tam du̾sis in rebus status discrimen
a deo ne pudor oĩs euanuit ego u̾o ut ex me
quisq smam sequat ᷑ Est enim ut nosti opi¬
monũ ingens uarietas libertaeq iudicãdi¬
A In rebus ꝯͣriis opĩo diu̾sa uĩtas aut̃
una atq eadem semꝑ est f Istud qͣdẽ ita
ee fateor s hoc ẽ ꝙd̾ trãsũ sos agit opiõib
antiquis mberemꝰ ꝑtinacitꝰ nͨ facile diuellim᷑¬
A utinã tã recte de tota amoris qõne senti¬
res ut de hoc sentis articło If Quid mlta
tam recte sentire mͥ uideor ut contͣ sencien¬
tes insanre nõ dubitem a Inuet̾atũ men l¬

Expanded text:
equid veritati subtraham, pro diversitate subiecti amorem vel teterrimam animi passionem vel nobilissimam actionem dici posse censeo. Ne res egeat exemplo, aliquod in medium profer. Si infamem turpemque mulierem ardeo, insanissimus ardor est; si rarum aliquod specimen virtutis allicit inque illud amandum venerandumque multus sum, quid putas? Nullum ne tam diversis in rebus statuis discrimen? Adeo ne pudor omnis evanuit? Ego vero, ut ex me quisque sententiam sequatur; est enim, ut nosti, opinionum ingens varietas libertasque iudicandi. In rebus contrariis opinio diversa; veritas autem una atque eadem semper est. Istud quidem ita esse fateor; sed hoc est quod transversos agit: opinionibus antiquis inheremus pertinaciter, nec facile divellimur Utinam tam recte de tota amoris questione sentires, ut de hoc sentis articulo. Quid multa? tam recte sentire michi videor, ut contra sentientes insanire non dubitem. Inveteratum men
Abbreviated transcription (Latin):
tutꝰ sim a te potissimnũ expecto a quo maioꝵ
mͥ morbor remedia suppeditata sũt a
Nullũ ꝓfecto maiorẽ tibi morbu messe
noiũs et si quida forte fediores st̃ uer
quid ẽẽ głia reris quã tãtoꝑe expetis edisẜe¬
si estio an diffincom̃ exhigas at ea cui nocior
est ꝙͣt a Tibi uõ nome glie notum. res ip̃a
ut ex actib colligitur ee uidetur incognita
quentem de alio fama cũ laude de alio loco
quid sit fama F Non occurrit id quid̃ ad
pñs et ignota in mediũ ꝓferre metuo. Idecq
qd eẽ ueriꝰ oppnnor siluisse maluerim a Pru¬
deut᷑ hoc unũ et modeste Nam in omi srmo¬
ne graui p̾ ẜrt̃ĩ et ambiguo nõ tam quid dicã
ꝙͣ quid non dica ᷑ attendend̾̃ ẽ Neq ei par
ex bñdictis laux ⁊ ex maledictis rephensio

Expanded text:
tutus sim a te potissimum expecto, a quo maiorum tutus sim a te potissimum expecto, a quo maiorum michi morborum remedia suppeditata sunt. Nullum profecto maiorem tibi morbum inesse noveris, etsi quidam forte fediores sunt. Verum quid esse gloriam reris, quam tantopere expetis? Edixere. Nescio an diffinitionem exigas. At ea cui notior est quam tibi? Tibi vero nomen glorie notum, res ipsa, ut ex actibus colligitur, esse videtur incognita; quentem de aliquo famam cum laude" quod alio loco quid sit fama? Non occurrit id quidem ad presens et ignota in medium proferre metuo. Ideoque, quod esse verius opinor, siluisse maluerim. Prudenter hoc unum et modeste. Nam in omni sermone, gravi presertim et ambiguo, non tam quid dicatur, quam quid non dicatur attendendum est. Neque enim par ex bene dictis laus et ex male dictis reprehensio
Abbreviated transcription (Latin):
no subruant. Int̾ hec celũ deuotis oroib
pulsand Aures regis etherei pñs p̾cib
fatigande Nulla dĩes, nulla nox sine la¬
cmosis ob̾secratoib tñsigenda est /si forte
aggenda t cauẽdaq st̃ q̃ diligentiꝰ obẜuati
aderit diuinu auxilui ut spero et ĩuicte li¬
beratoris dextera succiuret Sed qm̃ tam¬
et si ꝓ nccitate tua pauca quid̃ ꝓ breuctate
aũt tp̃ris satis m̃lta de uno morbo dicta st̃
ad alia tñseamꝰ Restat ultimũ malũ qd ̃ in
te curare nũc agrediar FAge pr mtissime
¶lam reliquis et si nõdũ plene lib̾atũ mag¬
na tii ex ꝑte me leuatũ sentio A Gloriam
homi et ĩmortalitatẽ nõĩs plus debito cupi¬
F ffateor plane neq huc apetitũ ullis re¬
me diis frenare queo a At ualde metuẽd
est/ ne optatu miniũ het ĩanis ĩ mortalitas
uere ĩmortalitatꝭ iter ebstrux̾it ¶ Tnneo
quide hoc unũ int̾ cet̾a s quib artib

Expanded text:
no subruant. Inter hec celum devotis orationibus no subruant. Inter hec celum devotis orationibus pulsandum; aures Regis etherei piis precibus fatigande. Nulla dies nulla nox sine lacrimosis obsecrationibus transigenda est, si forte agenda tibi cavendaque sunt; que diligentius observanti aderit divinum auxilium, ut spero, et invicti Liberatoris dextra succurret. Sed quoniam, tametsi pro necessitate tua pauca quidem, pro brevitate autem temporis satis multa de uno morbo dicta sunt, ad alia transeamus. Restat ultimum malum quod in te curare nunc aggrediar. Age, pater mitissime, nam reliquis etsi nondum plene liberatum, magna tamen ex parte me levatum sentio. Gloriam hominum et immortalitatem nominis plus debito cupis. Fateor plane, neque hunc appetitum ullis remediis frenare queo. At valde metuendum est, ne optata nimium hec inanis immortalitas vere immortalitatis iter obstruxerit. Timeo equidem hoc unum inter cetera; sed quibus artibus
Abbreviated transcription (Latin):
de inore solsiitꝰ ꝙͣtu illa de erti e
tu sep negligens fuit Cogita qͣtũ ꝑ
Iccã ab amore dei clongatꝰ. in qͣrtas missias
corruiste quas sciens sileo ne audiar a
quoquã Si quis forte aurẽ in hos smoes
mos intulerit Cogita ꝙͣ mẽte occupacões
te uendiq circustent quib et utiliꝰ et bo¬
nestrꝰ micunibes. Cogita ꝙͣ mlta nter
sua redo̾s młio equiꝰ foret / nͥ tam miqͥl
tremo cogita quid id ẽ quod tã ardenter
expetis ueꝵ hoc acrit̾ uirilit̾q cegitand
est ne fugtiendo forsitan atiꝰ illigens qd
mltis sepe contigit dũ ext̾ioris forme duloe¬
do ꝑ angustas nescio quas rimulas subut
et matũ uemediis alitur Barci ene sc̃ aui
ex quo semel iurꝰ illud illecebrose uoluꝵ¬
tatis inbiberĩt feminei corporis feditatẽ de
qua loquor sat irilr̃ ne dica satis ꝯstant
ooaĩent. facile relabunt᷑ aĩ et iugente na¬
tura in ea potissmiũ ꝑte recidũt in quã
duitissime pependerũt Id ne accidit sumo

Expanded text:
tum illa de statu tuo semper negligens fuerit. Cogita quantum per illam ab amore Dei elongatus in quantas miserias corruisti, quas sciens sileo, ne audiar a quoquam, siquis forte aurem in hos sermones nostros intulerit. Cogita quam multe occupationes te undique circumstent, quibus et utilius et honestius incumberes. Cogita quam multasuum reddere multo equius foret, nec tam iniquis tremo cogita quid id est, quod tam ardenter expetis. Verum hoc acriter viriliterque cogitandum est, ne fugiendo forsitan arctius illigeris, quod multis sepe contigit, dum exterioris forme dulcedo per angustas nescio quas rimulas subit et malum remediis alitur. Pauci enim sunt qui, ex quo semel virus illud illecebrose voluptatis imbiberint, feminei corporis feditatem, de qua loquor, sat viriliter, ne dicam satis constanter, examinent. Facile relabuntur animi et urgente natura in eam potissimum partem recidunt, in quam diutissime pependerunt. Id ne accidat summo
Abbreviated transcription (Latin):
flostulos turpe ẽ ⁊ notissimis se fuleire
uõtib at meoria starei a Nec ego dñ hec
dico ũł ittnauĩa tͣ uł meõrie angustias eba¬
cios s q euhs que legas floridiora mn sela¬
Ri delicias reẜuasti / et uelut ex nrenan
acerus meso aicors elegiantiora obnsitiã¬

Expanded text:
flosculos turpe est, et notissimis se fulcire flosculos turpe est, et notissimis se fulcire vocibus ac memoria stare". Nec ego, dum hec dico, vel ignaviam tibi vel memorie angustias obicio; sed quod ex his, que legeras, floridiora in sodalium delitias reservasti, et velut ex ingenti acervo in usus amicorum elegantiora consigna
Abbreviated transcription (Latin):
gi mores ac gesta ꝑpendi uid̾ nũc ꝙͣta
iudicior pũsitas quoro eium facta ꝯdep̃¬
nas eoꝵ simũclis delectaris Acq utina
delectareris dũ caxat nec meis tue felici¬
tatis apioem collocasses Quo enr sp̾tat
labor iste ppetuns continueqz uigilie ac
uelyemens meptus studioꝵ Respondebis
forsitan ut uite tue ꝓfuta condistas At
uo iam pͥde uite simił et morti nccͣia di¬
dicisti Erat gͥ potius ꝙͣadmodũ in attũ
illa ꝓduc̃es exꝑiendo teptad ꝙͣ in labo¬
riosa cognicõe ꝑcedend̾ ubi noui semꝑ re¬
cessꝰ et in accesse latebre et inquisuoñu
nullus est tnuiꝰ Adde ꝙ in hus q̃ ppło
placerent studiosiꝰ elaborasti hus ip̃is
placere satagens qui tͬ põmib displicebat
Hinc poeniatũ illic hystoriar demq ot̃s
omis elequencie flosculos carpens quib
aures au dienciũ demulceres fparce
qͣso hoc tacitꝰ audue non possum nẽqr
ex quo pĩciar excessi sc̃iaꝵ flosculis
et a Feneca illud ĩ pͥmis uno captare

Expanded text:
 Vide nunc quanta iudiciorum perversitas: quorum enim facta condemnas, eorum sermunculis delectaris. Atque utinam delectareris duntaxat, nec in eis tue felicitatis apicem collocasses! Quo enim spectat labor iste perpetuus continueque vigilie ac vehemens impetus studiorum? Respondebis forsitan, ut vite tue profutura condiscas. At vero iam pridem vite simul et morti necessaria didicisti. Erat igitur potius quemadmodum in actum illa produceres experiendo tentandum, quam in laboriosa cognitione procedendum, ubi novi semper recessus et inaccesse latebre et inquisitionum nullus est terminus. Adde quod in his, que populo placerent, studiosius elaborasti, his ipsis placere satagens, qui tibi pre omnibus displicebant; hinc poematum, illinc historiarum, denique omnis eloquentie flosculos carpens, quibus aures audientium demulceres. Parce, queso, hoc tacitus audire non possum. Nunquam, ex quo pueritiam excessi, scientiarum flosculis et a Seneca illud in primis: "Viro captare
Abbreviated transcription (Latin):
taq mte fuga sid hoc em uelim iͥ res¬
poneas si ab eo forte qui solus uite mor¬
tiꝵq metam statuit miꝰ dũtaxt pͥfroꝰ
hodie foret amꝰ integ̃ iuiuendi idq tib
sme ulla dubitacẽe conparet qualis esse
mtuꝑes hꝰ anmi tpris dispensator f
E quidm parcissimꝰ atq diu̾gentis siuꝰ
sũmoq studis ꝓuiderem ne quid nͥ seris
mipenderetur uroq aliquẽ tam uesar¬
mĩ insolentemq reor qui nõ uddẽ iensur
Iit p Responsũ pbo set stuporẽ quẽ i
furor hõm parit in hac re non modo
mens s nec hoi qui nuꝙͣ eleqnͣcie stu¬
duerũt stilus explitet om̃iq lic in hoc
uni inttema laboresq coniemiat citute uero
Entudua uena subsistet F Que tanteuati

Expanded text:
taque vite fuga! Ad hoc enim velim michi restaque vite fuga! Ad hoc enim velim michi respondeas: si ab Eo forte, qui solus vite mortisque metam statuit, unus duntaxat prefixus hodie foret annus integer vivendi, idque tibi sine ulla dubitatione constaret, qualis esseus annui temporis dispensator? Equidem parcissimus ac diligentissimus summoque studio providerem, nequid nisi seriis impenderetur, vixque aliquem tam vesanum insolentemque reor, qui non idem responsurus sit. Responsum probo, sed stuporem, quem michi furor hominum parit in hac re, non modo meus sed nec omnium, qui unquam eloquentie studuerunt, stilus explicet: omnium licet in hoc unum ingenia laboresque conveniant, citra verum facundia fessa subsistet. Que tan
Abbreviated transcription (Latin):
Sate  patet nec in longũ porugitur locoꝵ
re famam bero hom̃ nec pũctũ implere
nec ãnũ cet̾aq ħꝰ gn̾̃is quib ab amore
lidiꝰ ꝓfer het emĩ relatu magis spetrosa¬
dottito qui uł eternitate heam uł cełũ
cõtupisco ea Ote si uera memoras ĩfese¬
cem ⁊sꝰ nẽ tupis ĩmortalia Si etnanõ
respicis otus eo treꝯ̃ Actũ ẽ derrebꝰ
tius spei nichil est reliquũ f Auertat
re ꝯflaterasse. testis est mͣ curaꝵ me¬
aops mens ꝯstia/ s hoc dixi ut si forsitan
lapsus suc᷑ hoc dice̾ rolebã. mor tabus
utor pro mortalib n ͨ in modico uastoq
destdio nature reꝵ nim afferre molior
Itaq głia hũana sic expeto ut sciam
et me ⁊ ilsam mortales ut hoc prudent
sit ulud in sulsissime ꝙ ꝓpt̾ auram manẽ
eamq ut ip̃e asseris ꝑituram semꝑ nñ¬
sia destitis ꝑ haui camde destitus¬
nio ẽ in ianta dubn celentate tpr̃is tã¬

Expanded text:
late patet, nec in longum porrigitur, locorlate patet, nec in longum porrigitur, locorre; famam vero hominum nec punctum implere nec annum, ceteraque huius generis, quibus ab amore lidius profer. Hecogito, qui vel eternitatem habeam vel celum concupisco. O te, si vera memoras, infelicem! si non cupis immortalia, si eterna non respicis, totus es terreus. Actum est de rebus tuis; spei nichil est reliquum. Avertat re conflagrasse testis est michi curarum mearum mens conscia. Sed hoc dixi vel, si forsitan lapsus sum, hoc dicere volebam: mortalibus utor pro mortalibus, nec immodico vastoque desiderio nature rerum vim afferre molior. Itaque gloriam humanam sic expeto, ut sciam et me et illam esse mortales. Ut hoc prudenter, sic illud insulsissime, quod propter auram inanem eamque, ut ipse asseris, perituram semper mansura destituis. Haud equidem destitutio est, in tanta dubii celeritate temporis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
fens ardores quib etuũ sbĩacet ac preter
Romanoꝵ faces quib ter elim loncge lateq
uusta est mĩs et flam̃s arderet᷑ ⁊ed diħee
at est enim amara recordatio. Adunas
sm̃am meam narratõẽ hac dilata parũꝑ
solons dies s nõ cassa yõ est Qͥd aut
stultiꝰ ꝙͣ in rem exitꝰ mt̃ti tantos labores
essic̃dẽ Scio tñ quid t ne ceptũ destituas
biand̾it᷑ spes uña patgendi quã quĩ facile
nͣ fallor extenuare non possem uerbis eã
amplificare tẽptabo ut eam uł sic loncte
imparem tantis laboriõ tuis oñdam fuige
mẽtta omiae que int̾rupto stribendi iꝑetu
ses pperintem calamũ auerterũt fesicꝰ
tam grande fcurũ ẽẽ te iudicas f Preclarũ
nempe narũq opꝰ et ettregiũ rcolo ni¬
mis obluctari pbeclarii opus cencedatiste
at ꝙto p̃clarioris ĩpedmetũ si cognostẽs
quos tupis horreres hoc em̃ dre ausi
uil mn pmis animũ tuũ ab omib melioribi
curis abstrahit Adde ꝙ hoc ip̃m p̾claro n

Expanded text:
ac preter Romanorum faces, quibus ter olim longe lateque perusta est, meis etiam flammis arderet. Sed de hoc alias. Est enim amara recordatio. Adiuvas sententiam meam narratione hac. Dilata parumper solutionis dies, sed non cassa ratio est. Quid autem stultius quam in rem exitus incerti tantos labores effundere? Scio tamen quid tibi, ne ceptum destituas, blanditur: spes una peragendi, quam quoniam facile, nisi fallor, extenuare non possum, verbis eam amplificare tentabo, ut eam vel sic longe imparem tantis laboribus tuis ostendam. Finmenta omnia, que, interrupto scribendi impetu, sepe properantem calamum adverterunt. Felicius tam grande facturum esse te iudicas? Preclarum nempe rarumque opus et egregium. Nolo nimis obluctari: preclarum opus, concedatur; at quanto preclarioris impedimentum si cognosceres, quod cupis horreres. Hoc enim dicere ausim: vel in primis animum tuum ab omnibus melioribus curis abstrahit. Adde quod hoc ipsum preclarum neque
Abbreviated transcription (Latin):
pmitebet cogitatõe sq tuas in longinca tos¬
mintenes famani ant᷑ posteros concepisti Pderir
mami as maiora icim porigens librae duꝰ¬
storiao a rete Rdilo ĩ Titum cesarem opꝰ
ĩmẽsũ tprisq et laboris capacissimũ acntis¬
sus es Etq nõdum aid exitũ ꝑducto tentis
alse sti młis iurcgebaris ad africam poe tas
tot africe sibios sit diligent intubis. at abioe

Expanded text:
promittebat, cogitationesque tuas in longinqua transmittens, famam inter posteros concupisti. Ideoque manum ad maiora iam porrigens, librum historiarum a rege Romulo in Titum Cesarem, opus immensum temporisque et laboris capacissimum, aggressus es. Eoque nondum ad exitum perducto tantis glorie stimulis urgebaris! ad Africam poetico tos Africe libros sic diligenter incumbis, ut alios
Abbreviated transcription (Latin):
uea nlła utilitate ꝑpensꝰ ese u ogito
quotiens cluso quociens ꝯ temote
quotiens neglenꝰ sis Cottita amoe ela¬
dicias in uentũ efudris quot lamiẽts
maniꝰ ꝙ̃ id breue auraq mobasiꝰ estia

Expanded text:
ulla utilitate perpessus es. Cogita quotiens elusus, quotiens contemptus, quotiens neglectus sis. Cogita quot blanditias in ventum effuderis, quot lamenta, manius, quam id breve
Abbreviated transcription (Latin):
sicͭ arditror non negabiẽ. ingenuiũ qnda
⁊ pudorosu ai t tribuisse naturam
Nisi in ꝓpͥa cã fallor us adeo id ueꝵ ẽ
ut sepe grauiter tulim. ꝙ nec sexui
satis ꝯueĩrem nec sclo In quo ut uides
ĩpudenciũ sũt omĩa honores spes opesq
quib et iurtꝰ cedit et fortuna a Non ui¬
des gͣ ꝙͣtũ int̾ se ista discordent amor
pudor dum ille animũ ureget luc cohib
ille calcar ineutit luc frenũ stringit
Ille nchil attendit. hic uniu̾sa circũspi¬
cit f uideo miniꝵ młtoq cũ dolore
distrahor tam dui̾sis afectib. ita enĩ
alt̾ms horis insultant ut m ͦ huc mͦ
llluc turbine mentis agiter quẽ toto le¬
quar impetu nõdũ certꝰ A Dic poor lo¬
na cũ uenia uidisti ne te nuꝑ ĩ speculo¬
n Tes h quõ queso sibi nult ut soleo
quid̃m a utma neq crebriꝰ neq curiosi¬

Expanded text:
sicut arbitror, non negabis: ingenuum quendam sicut arbitror, non negabis: ingenuum quendam et pudorosum animum tibi tribuisse naturam. Nisi in propria causa fallor, usque adeo id verum est, ut sepe graviter tulerim, quod nec sexui satis convenirem nec seculo in quo, ut vides, impudentium sunt omnia; honores, spes, opesque, quibus et virtus cedit et fortuna. Non vides igitur quantum inter se ista discordent amor et pudor? Dum ille animum urget, hic cohibet; ille calcar incutit, hic frenum stringit; ille nichil attendit, hic universa circumspicit. Video nimirum, multoque cum dolore distrahor tam diversis affectibus; ita enim alternis horis insultant, ut modo huc modo illuc turbine mentis agiter; quem toto sequar impetu nondum certus. Dic, precor, bona cum venia. Vidisti ne te nuper in speculo? Quid hoc, queso, sibi vult? Ut soleo quidem. Utinam neque crebrius neque curiosi
Abbreviated transcription (Latin):
inseruisse contentꝰ oro. eaq potissimũ
q̃ tibi magis ex omib ꝓfutura ꝯfido no
ut aliꝙͣ noui te doceam s ut eo notis et
uulgatis om̃ib quid mͥ eficatiꝰ uideat ᷑
inelligas. Tria st̃ ut ait cicero q̃ ab
amore añi exteiret Sacietas pudor
cogitatio possent plura possent et
paucõra nũari s neatanto auctore
disgrediar tria ẽẽ fateam᷑ de pͥmo suꝑ¬
uatuũ est loqui qm̃ impossibile iudicãbi
tͣ ut res se hẽt sacietate amoris ulla
posse conting̾e. At si appetitꝰ rõi tredẽt
et ex p̾ti̾tis fut᷑ã persaret facile ꝑat̾erit
ꝙͣtũl dilecte rei nõ sacietatẽ mõ s fas¬
tidut ⁊ nauseam posse subriꝑe. ueꝵ qr
ꝙ ⁊ si sacietatẽ fore pessibłe ⁊ ubi adsu
amorem necare concedas ab ardentissiõ
tni desidĩo tuo ꝙͣ longissime hãc abesse
contendes. Egoqz ip̃e consenciaz suꝑest
ut de duob reliquis attingam. hoc michi

Expanded text:
inseruisse contentus ero; eaque potissimum inseruisse contentus ero; eaque potissimum que tibi magis ex omnibus profutura confido; non ut aliquid novi te doceam, sed ut, ex notis et vulgatis omnibus, quid michi efficacius videatur intelligas. Tria sunt, ut ait Cicero, que ab amore animum exterrent: satietas, pudor, cogitatio. Possent plura, possent et pauciora numerari; sed, ne a tanto auctore digrediar, tria esse fateamur. De primo supervacuum est loqui, quoniam impossibile iudicabis tibi, ut res se habet, satietatem amoris ullam posse contingere. At si appetitus rationi crederet, et ex preteritis futura pensaret, facile fatereris quantumlibet dilecte rei non satietatem modo, sed fastidium et nauseam posse subrepere. Verumquod etsi satietatem fore possibilem et ubi adsit amorem necare concedas, ab ardentissimo tamen desiderio tuo quam longissime hanc abesse contendes, egoque ipse consentiam; superest ut de duobus reliquis attingam. Hoc michi,
Abbreviated transcription (Latin):
Sq̃stus es qd cũ m̃itis ĩ locis. tũ ĩ es pẜfi
poemate quod de statu tuo loculentissime
corimstu cꝯͣ ego dulcedĩe int̾m dũ caneres
delectabar Etupebãq quid ita medias
int aĩ ꝓcellas ex ore insani ta dulcisonũ
rarme erumꝑet aut quis amor nusas
cohiberet ne a ꝯsueto donicilio tantis
tur bmibꝰ ofeñse canta q hospitꝰ aliena¬
tõe diffugerit Nam quod ait pło frus¬
tra poeticas fores cõpos sui pepulit
quat̾q eiꝰ successor aristotileᷤ nulũ mas¬
mã ingeniũ sine mixt᷑a demencie alio
nisse nõ putabã Nũt amare carmen
iteus incipio si quid aut alteriꝰ re¬
medni hates oro ne subtrahas egẽti¬
au Gnña q̃ noris explicare oñtantis se
potius ꝙͣ amico ꝯsulentꝭ ẽ neq eni tam
impedit ꝙͣ remedioꝵ crebrri mutatõ Nec
uenit yulnꝰ ad cicatricem ĩ quo medicam̃ta
tẽptan . s ut alt̾o infelicit̾ succedente ad
alud reciaratur Itaq ꝙͣuis młta et ua¬
ria morbi hꝯ̃ medicamenta sint pauca tñ

Expanded text:
conquestus es; quod, cum multis in locis, tum in eo presertim poemate, quod de statu tuo loculentissime cecinisti; cuius ego dulcedine, interim dum caneres, delectabar, stupebamque quod ita medias inter animi procellas ex ore insani tam dulcisonum carmen erumperet, aut quis amor Musas cohiberet, ne a consueto domicilio, tantis turbinibus offense tantaque hospitis alienatione, diffugerent. Nam quod ait Plato: "frustra poeticas fores compos sui pepulit", quodque eius successor Aristotiles: "nullum magnum ingenium sine mixtura dementie", alio nisse non putabam; nunc amare carmen illud incipio. Siquid autem alterius remedii habes, oro ne subtrahas egenti. Omnia que noris explicare, ostentantis se potius quam amico consulentis est. Neque enim tam impedit quam remediorum crebra mutatio; nec venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta tentantur"; sed ut altero infeliciter succedente, ad aliud recurratur. Itaque quamvis multa et varia morbi huius medicamenta sint, pauca tamen
Abbreviated transcription (Latin):
retedenequ abigita fragilitatem sco
sa matia est Cogita biruitatẽ uite dequa
magnoꝵ ħoimã bibit̃ extãt Cegita fu¬
mane pus quã nemo est qui ubre e
quare possit Cogita mortem etossi¬
mam atq horã mortis ambigiiã cu
tp̃rs om̃ib locis ĩpendeter Cogita an
hoc uns falli hoĩes qd̾ difendũ pntat
q iffri non põt Nemo em̃ temsu¬

Expanded text:
retexendus sit. Cogita fragilitatem simul sa materia est. Cogita brevitatem vite, de qua magnorum hominum libri extant. Cogita fugam temporis, quam nemo est qui verbis equare possit. Cogita mortem certissimam, atque horam mortis ambiguam, omni tempore, omnibus locis impendentem. Cogita in hoc uno falli homines, quod differendum putant quod differri no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ e hoc quidmn iudrit humanũ gena
de eo aũt ꝓ fccto nichil ẽ dubñ qͥn siloci
uicio in morbos madissem salubmoris
eos loci mutacõne depellerem Idemar
ul mlt̾o magis de aĩ morbis optarem
s hec ut uideo dificilior cura ẽ IAlio

Expanded text:
animi. De hoc quidem viderit humanum genus; animi. De hoc quidem viderit humanum genus; de eo autem profecto nichil est dubii quin, si loci vitio in morbos incidissem, salubrioris eos loci mutatione depellerem. Idemque, vel multo magis, de animi morbis optarem. Sed hec, ut video, difficilior cura est. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nutato et de loco in locũ crebra iarcatio Qrien
drit aufeit ot uere sic est Ibis eñ
spet psen et desiderio mudtendi omer. quo
laqueos tecĩ trahens. ubicũq fuuis quo¬
cuꝙ te ũteris relicte uultũ et u̾da con¬
templaberis / et quod amantũ in fame
pͥuilegiũ Illam absentem absens audies
et uidebis et putas amorem hũs sb̃ter¬
futtiis extingue̾.m. trede mardestit ut¬
trino pociꝰ hĩc ab amoris auctorib int̾ͥ
ml̃ta precipit int̾ponendas amãtib
nõ nũꝙͣ bieuis absencie morulas ne
uiti ssin fastidio forte pntiẽ et assidui¬
tate iulestant Hec ig moneo hod
suadeo hoc iubeo edocendũ amnĩ dep¬
ne q̃ pmut atq ista sine spe reditꝰ abeũ¬
du tuc intlũges quid in sanandis aĩs
possit absencia ꝙ si locũ corpori tue
giuẽ pestilentemq sortitꝰ ꝓpemedd¬
morbił inquietã uitã ag̾es nõ ne reddi¬
turꝰ efugeres. nͥ forte quod ualde pme¬
tuo maior ẽ hoĩb corporis curaꝙͣ am

Expanded text:
mutatio et de loco in locum crebra iactatio? Non arbiter aufert, Et vere sic est. Ibis enim spe plenus et desiderio revertendi, omnes animi laqueos tecum trahens. Ubicunque fueris, quocunque te verteris, relicte vultum et verba contemplaberis et, quod est amantum infame privilegium, illam absentem absens audies et videbis. Et putas amorem his subterfugiis extinguere? Michi crede. Inardescit utrinque potius! Hinc ab amoris auctoribus inter multa precipitur interponendas amantibus nonnunquam brevis absentie morulas, ne vicissim fastidio forte presentie et assiduitate vilescant. Hoc igitur moneo, hoc suadeo, hoc iubeo: edocendum animum deponere que premunt, atque ita, sine spe reditus, abeundum. Tunc intelliges quid in sanandis animis possit absentia. Quodsi locum corpori tuo gravem pestilentemque sortitus, pemorbis inquietam vitam ageres, nonne irrediturus effugeres? Nisi forte, quod valde permetuo, maior est hominibus corporis cura quam
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ ad uos ueĩte qua diero õmi inprdissiꝰ
curss uehit. duo st̃ q̃ uos in has mep¬
cias cotũt Primũ ꝙ angustissim̃ã eta¬
tem ałni in quatuor alii in ui. ꝑticłas
euanestũt Nuꝑ erat genitꝰ modo formo¬
sussimꝰ infans᷑ Iam inueris Iam uar
Side ꝙͣto uerbor im petu subtilissimus
poeta lapsũ uite fugientis expressit
qr intͦ iocos ⁊ falsa gaudia senestitise
Itaq sicut rroianos qui sup̃mã noite
m̃t alia tͣnsduxunt Latu dũ faralis
equus. saltu suꝑ ardua uenit ꝑgamia et
Simatũ peditem grarꝰ actulit aliis
Sit uos senectutẽ q secu armcaditi to
indomta mortem affert ineꝰ stodurcor¬
porionmema mstendentẽ nõ sestit eri
ta demu qus demisfi ꝑ funem hostes muia¬
dut urbem sopno umoꝙ sepulta suoce
min dei los et mole corperes soptedi¬

Expanded text:
issimus cursus vehit! Duo sunt, que vos in has ineptias cogunt: primum, quod angustissimam etatem alii in quattuor, alii in sex particulas, evanescunt. Nuper erat genitus, modo formosissimus infans, iam iuvenis, iam vir. Vide quanto verborum impetu subtilissimus poeta lapsum vite fugientis expresseriquia inter iocos et falsa gaudia senescitis. Itaque sicut Troianos, qui supremam noctem inter talia transduxerunt, latuit dum fatalis equus saltu super ardua venit Pergama et armatum peditem gravis attulit alvo, sic vos senectutem, que secum armatam et indomitam mortem affert, incustoditi corporis menia transcendentem non sentitis, nisi tum demum quando dimissi per funem hostes invadunt urbem somno vinoque sepultam. Non minus enim vos et mole corporum et d
Abbreviated transcription (Latin):
singl̾are aliquid uelle dice̾. Ista u̾õ cõĩa st̃
omib qui nastutur adolesce̾ senestẽ int̾ire
Ammadũte in me ꝙ in coetaneis meis fere
om̃ib Nescio emi quom ͦ seuestũt hoiẽs
hodie ciciꝰ ꝙ solebant neq alioꝵ senett
iuuentutem t᷑ neq ałioꝵ mors ĩmortali¬
tatẽ tͥbuet Cetĩs i õmissis ad te redes
ꝙͣ gͦ. mutauit ne ammũ ulla ex ꝑte cor¬
quid̃ dixisti f Quid aliud putas ꝙͣ illud
domicram pͥncipis. forti aĩo fero chmam
in adolescenͣ senescentem tanto ĩ ex ͦ
pauculos canos meos ip̃e solatꝰ sũ. Ce¬
sareoq regiũ adiuxi nũma q̃uidn po¬
pilis qui scd̾m̃ int̃ Romanos reges Apd¬
fuisse nec poeticũ defuit exͫ Siquidẽ
etatis ãno scripsisse eu ꝯftat subplo¬
na mistoris de se ipoloquẽs ait Candi¬
dior postꝙͣ tondenti barb̾a cadebat a in¬
gens tͣ exemploꝵ copia ẽ. tanta utmã
ecoꝵ q̃ cogitatom mort ingerent hec .n.
q̃ tanos appmꝙͣtes testes senectutis mno¬

Expanded text:
d velle dicere. Ista vero comunia sunt omnibus qui nascuntur: adolescere, senescere, interire. Animadverti in me quod in coetaneis meis fere omnibus. Nescio enim quomodo senescunt homines hodie citius quam solebant. Neque aliorum senectus iuventutem tibi, neque aliorum mors immortalitatem tribuet. Ceteris igitur omissis ad te redeo. Quid ergo? mutavit ne animum ulla ex parte corquid dixisti? Quid aliud, putas, quam illud Domitiani principis: "Forti animo fero comam in adolescentia senescentem"? Tanto igitur exemplo pauculos canos meos ipse solatus sum; cesareoque regium adiunxi: Numa quidem Pompilius, qui secundus inter romanos reges dya creditur fuisse. Nec poeticum defuit exemplum; siquidem tatis anno scripsisse eum constat, sub persona pastoris de se ipso loquens ait: candidior postquam tondenti barba cadebat. Ingens tibi exemplorum copia est; tanta utinam eorum, que cogitationem mortis ingererent. Hec enim, que canos app
Abbreviated transcription (Latin):
cissem puto Iuliũ cesarem ꝓtulisses̃ mͦ
medm  non aliũ ꝓfecto quid n. illi¬
stee potuissea Est ant insi fallor gr¬
de solatiũ tam claris̃ septũ ẽẽ comitib
Itaq fateor tałiũ exẽpsor uelus cotidia¬
ne suꝑlectilis usu non reicio Iuuatem
no ultia car sauri disugende ꝙ arforem
hãt nõ fulminari tradi uendilseo
augustũ tesanem ecdem morbo laborosse
deti et he meri poetar pͥncipis Ei mono¬
ases andri macedome. Longũ est ꝓtũt¬

Expanded text:
ssem, puto Iulium Cesarem protulisses in medium. Non alium profecto. Quid enim illustrius potuissem? Est autem, nisi fallor, grande solatium tam claris septum esse comitibus; itaque fateor talium exemplorum, velut quotidiane supellectilis, usum non reicio. Iuvat enon ultima causa lauri diligende quod arborem hanc non fulminari traditur, respondissem Augustum Cesarem eodem morbo laborasse. Ceci et Homeri poetarum principis; si monoAlexandri Macedonis. Longum est
Abbreviated transcription (Latin):
oittã et cit̾onis et maronis discipłinam
re inistruetissmiꝰ uidebaris sciebam te nuꝑ
i afiica tua hãt ip̃am smñam p̃claris usib
destripsiste iba uxisti angustis arctato
fmib ortis insula ꝑua situ est curuis quã
Regib amibit occeanꝰ ailiaq demoeps
seddudist q̃si faera ꝑutabas miror tea
pte tam constant᷑ aspta sũt Red nrat
Se fame mortaliit breuitateq deq totli¬
bus angustut hoquar tũ scias qͦꝵ soetu¬
stissma mnamoria est etrtati collata ꝙ
breius ꝙͣ q̃ recens sit Non ego te adopi¬
mones illas soetero Reuoco quiꝰ crebra

Expanded text:
omittam et Ciceronis et Maronis disciplinam omittam et Ciceronis et Maronis disciplinam re instructissimus videbaris, sciebam te nuper in Africa tua hanc ipsam sententiam preclaris versibus descripsisse, ubi dixisti: angustis arctatus finibus orbis insula parva situ est, curvis quam flexibus ambit Occeanus. Aliaque deinceps addidisti, que si falsa putabas, miror ut ea per te tam constanter asserta sunt. Quid nunc de fame mortalium brevitate deque temporalibus angustiis loquar, cum scias, quorum vetustissima memoria est, eternitati collata quam brevis quamque recens sit? Non ego te ad opiniones illas veterum revoco, qui crebra
Abbreviated transcription (Latin):
 onis maxĩam illa mediaq solis aredorib
duas aut dextra leuaq importuis fritorib
ꝓpetuaq glatie opp̾ssas hitacului hoib nõ
prãre / duas reliquas int᷑ med̾iam et extre¬
mas mooli An ea q̃ brꝑtite hõ hitabilis
alt̾am ꝑtem obice macgni maris maccessibłe
uob̃ sub pedilꝰ urĩs locat quã utruĩ hores
teneat sc̃is ꝙͣta dissensio int̾ doctissimꝰ
hoies obim sit Eigo aut quid sentirem asi¬
solui in libris de tiuitate dei quos te leccisse
hitabilem uelut quibusd̾ placet induas
ꝑter sb̃duudens unã usib mis attribuit
aliã septetuonalis occeam ieflexibitu¬
cludit atq aditiui int̾ dicit An ea que hiac̃
ip̃am uos̃ intabilem ꝙͣtula cũq sit freta
paludibusq ac siluosis harenosisq et
deẜtis locis muiuit. peneq ad mehilie
redigit hoc telluris exiguũ in quo tatope
suꝑbitis. An ea forte q in hot ad extrxemu
mores adũssq relictionũ ritꝰ dissonas
Rmnegnias dissimilesqr hitus edocet atofa

Expanded text:
ardoribus, duas autem dextera levaque importunis frigoribus perpetuaque glacie oppressas habitaculum hominibus non prestare; duas reliquas, inter mediam et extremas, incoli? An ea que bipartite huius habitabilis alteram partem obice magni maris inaccessibilem vobis sub pedibus vestris locat, quam utrum homines teneant scis quanta dissensio inter doctissimos homines olim sit. Ego autem quid sentirem absolvi in libris De civitate Dei quos te legisse nhabitabilem, vel, ut quibusdam placet, in duas partes subdividens, unam usibus vestris attribuit, aliam septentrionalis Occeani reflexibus circumcludit atque aditum interdicit. An ea que hanc ipsam vobis habitabilem, quantulacunque sit, freto paludibusque ac silvosis arenosisque et desertis locis imminuit, peneque ad nichilum redigit hoc telluris exiguum, in quo tantopere superbitis? An ea forte que in hoc ad extremum mores, adversosque religionis ritus, dissonas linguas dissimilesque habitus edocet, atque
Abbreviated transcription (Latin):
met qdnues eidulentantẽ metuas seneitu
mdemorte cogitandũ sumore dete tor
atqr epetror Rursa pcipitatã equo aiõ
tolerare caniciem bone indolis indiciũ est
legttiẽ aũt senectuti morulas nectere
anos etati sabduc̾e canos mime celer¬
tatis argue̾ eosq uł otcultare uł uel¬

Expanded text:
 nec adventantem metuas senectutnec de morte cogitandum, summopere detestor atque execror. Rursus precipitatam equo animo tolerare canitiem bone indolis inditium est; legitime autem senectuti morulas nectere, annos etati subducere, canos nimie celeritatis arguere eosque velle occultare vel vel
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ molib inicuruatꝰ aiꝯ ad illũ unũ ꝑu¬
met Que cũ ita sunt mirari iam desine
millã xehementorem ai passieneroo: a¬
tullis insam eẽ F uictꝰ sum fateor qmi
cutta q̃memoras de medio expientie libͤ
inͣ uideris excerpsisse. Itaq libet᷑ qm lereno¬
am eumichi mencom̃ fecisti ex eodem loo
fatinus niut eggo me mẜum sengio. et ted
uiensor ꝑeo nee quia actan scioi libet et euiss
rdersueois ate consiliu flagitore ꝓurde¬

Expanded text:
 molibus incurvatus animus ad illum unum puniet? Que cum ita sint, mirari iam desine nullam vehementiorem animi passionem M. Tullio visam esse. Victus sum, fateor, quoniam cunta, que memoras, de medio experientie libro michi videris excerpsisse. Itaque libet, quoniam terrentiani Eunuchi mentionem fecisti, ex eodem loco facinus! Nunc ego ... me miserum sentio, et tedet vidensque pereo; nec quid agam scio. Libet et eiusdem poete verbis a te consilium flagitare: pr
Abbreviated transcription (Latin):
Qesquis amas lota sola notent loca sola
causto. Cauo fugis in pplo tucior ẽẽ potes¬
¶ Recordor obt̾me ab infancia pene i fa¬
milianter nota er̃t i. Qͥd młta nosse
ꝓfuit si ea nccitatib tius accomo iseit¬

Expanded text:
Quisquis amas, loca sola nocent, loca sola caveto. Quo fugis? In populo tutior esse potes. Recordor optime: ab infantia pene michi familiariter noti erant. Quid multa nosse profuit, si ea necessitatib
Abbreviated transcription (Latin):
uoctas cũ lelis Romanoꝵ sapientes mo
ppas infias ꝯsolarer uirtutem illꝰ qma¬
lli qͣ eotmita non est hec dicem at alia
q̃isla droisse audio post eiꝰ int̾itũ qrre
imio quodam amore dilex̾at a Inexpug¬
nabila enoris arce consistis unde te der¬
bet laut̃e cumules licebit nnchil emm adũsale
sit regnia sit stã sit dea. certe am phebi soror
feret f Qͥs noui litigii ordiaris opier a
Dubitari no pot quin pulcherrima sepe tur¬
piteit amentur. FIam adlies supͣ nsũ est
si enim amoris in m̃e regnãtis facies cerm
Laudaui nõ ab similis inde̾tur hec mͥ cora
qua soquint̃ testis est ꝙ mamore meo nichil
uꝯͬ turpe nchil obscenũ fu̾it nichil demqr
preter magnitudinẽ culpabile Adice modu
nchil pulcirꝰ excogitari q̃at a Possũ tibi
tulliano u̾bo rndere modu tu qus iuco¬
F nõ uitio s amori a Et ille gũ id drẽt
de amore loquebat᷑ locũ tenes f Edn
ILustulano id legi uer ille de coi amors

Expanded text:
ogas? Cum Lelio, Romanorum sapientissimo, proprias miserias consolarer: "Virtutem illius amavi, que extincta non est". Hec dicerem, atque alia que illum dixisse audio post eius interitum, quem miro quodam amore dilexerat. Inexpugnabili erroris arce consistis, unde te deibet laude cumules licebit; nichil enim adversabor: sit regina, sit sancta, sit dea cert an Phebi soror, feret. Quid novi litigii ordiaris opperior. Dubitari non potest, quin pulcerrima sepe turpiter amentur. Iam ad hec supra responsum est. Si enim amoris in me regnantis facies cernilaudavi, non absimilis videretur. Hec michi, coram qua loquimur, testis est, quod in amore meo nichil unquam turpe, nichil obscenum fuerit, nichil denique, preter magnitudinem, culpabile. Adice modum; nichil pulcrius excogitari queat. Possum tibi tulliano verbo respondere: "modum tu queris vitio". Non vitio sed amori. Et ille, cum id diceret, de amore loquebatur. Locum tenes? Quidni? In Tusculano id legi. Verum ille de comuni amore
Abbreviated transcription (Latin):
eesũ. pax cursu Recognostis in illiꝰ udist
insanias tuas p̃tipueq ⁊ełũ que sic mte
rassiones amor sit in har peste pmarep¬
tes ostinerꝰ non ambugitur E ogiuorens
fos sita et dices hec ita ee nio infcior.s.

Expanded text:
bellum, pax rursum... Recognoscis in illius verbis bellum, pax rursum... Recognoscis in illius verbis insanias tuas, precipueque zelum quod, sicut inter passiones amor, sic in hac peste primas partes obtinere non ambigitur. Sed occurres forsitan et dices: – Hec ita esse non infitior, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nei gurtitis accola uł ture spertitis
sedos hoistes demq qr cesareã spare fas
nõ erat lauream poeticam quã studioꝵ tuor¬
ou tͣ muitũ ꝓmittebat nichilo modestiꝰ ꝙͣ
dnam rpam adamaũas ꝯcuꝑistĩ Nd quã ad¬
et adhuc histere meditante uideo quid tͥ
nũt in ão u̾se. Cogitas nempe te hus
studiis aliqͣto priꝰ et̃ ꝙͣ arderes deditu fu¬
isse poetitũq t ieed̃ decus ab ãme ꝓpiuili¬
b aonmũ excitasse quod ego quid nec in¬
ficior Iutt ignoro. Uerũemĩu̾o et ml̃tis
retro stlĩs obsolefcc̃a mos atq hec etas
studiis talib adu̾sa et longuaꝵ discͥmĩa
uiaꝵ quib us ad limen non tort̾is modo
s mortis accessisti aliaq nõ inuꝰ uiolen¬
ta fortũe obstatula ꝓpoitũ retardassene
seu forsitan nritassent nͥ ꝑdulcis noie
memoria iugit᷑ aom int̾pellas̃ ce̾t̾is cura¬
tot duficultatũ scopulos Romani te nea¬
polimq trarissent ubi tandem qd̵ tanto
t ucia. Imurie suspicões ĩmncicie inducie

Expanded text:
nei gurgitis accola vel Cirrei verticis sacerdos existeres. Denique quia cesaream sperare fas non erat, lauream poeticam, quam studiorum tuorum tibi meritum promittebat, nichilo modestius quam dominam ipsam adamaveras concupisti; ad quam ad paratum, et adhuc hiscere meditantem video, quid tibi nunc in animo versetur. Cogitas nempe te his studiis aliquanto prius quam etiam arderes deditum fuisse poeticumque illud decus ab annis puerilibus animum excitasse: quod ego quidem nec infitior nec ignoro. Verumenimvero et multis retro seculis obsolefactus mos, atque hec etas studiis talibus adversa, et longarum discrimina viarum, quibus usque ad limen non carceris modo sed mortis accessisti, aliaque non minus violenta fortune obstacula propositum retardassent, seu forsitan irritassent, nisi predulcis nominis memoria iugiter animum interpellans, ceteris curatot diffcultatum scopulos Romam te Neapolimque traxisset, ubi tandem, quod tanto t vitia: iniurie, suspitiones, inimicitie, indutie,
Abbreviated transcription (Latin):
trena ne cottitare quid̾m uelit Itaq istu
ee ordmẽ ut mortaliũ reroint̾ mortaset
yma sit cuna. tusitoriis cterna sucedant
ꝙ ex hiis ad illa sit ordinatissimꝰ progressa
Inde aũt regressꝰ ad̾ ista nõ pateat᷑ a¬
Stultissie homuncio Sic gͥ quicqͥd uolup¬
tatũ celũ et aut telłꝰ et utrobiq ad nuitũ flu¬
entes ac felicissios tibi fungis euentus Alt
mille hominũ milia spes ista fefellit ĩm̃a¬
biles aĩos orcho demer sit dũ enim alters
pedem in t̾ra tenere putant alteꝵ in celo Neq
Hoc ꝯsistẽ neq illut astende̾ potu̾nt Itaq
nri ẜabłr lapsi sut subitoq illos uł in ip̃s
etatis flore uł in medio reꝵ appatu uege¬
tabil aum destituit Et hoc tibi ꝙ tam mltiᷤᷤ
ꝯtigit contung̾e̾ posse nõ cogitas heu si for¬
te int̾im quã deus ꝓhibeat ruinam mlta
sesꝰ in siᷝiᷤ ẜ miẜreat᷑ altissumꝰ ne ista con
odit deꝰ sit inconsulte spantes irridet Illud
equid ex ore tuo auditum ẽẽ doleo pħoꝵ

Expanded text:
Itaque istum esse ordinem, ut mortalium rerum inter mortales prima sit cura; transitoriis eterna succedant, quod ex his ad illa sit ordinatissimus progressus. Inde autem regressus ad ista non pateat. Stultissime homuncio! Sic igitur quicquid voluptatum celum habet aut tellus et utrobique ad nutum fluentes ac felicissimos tibi fingis eventus. At mille hominum milia spes ista fefellit, innumerabiles animas Orcho demersit; dum enim alterum pedem in terra tenere putant, alterum in celo, neque hic consistere, neque illuc ascendere potuerunt. Itaque miserabiliter lapsi sunt, subitoque illos vel in ipso etatis flore, vel in medio rerum apparatu vegetabilis aura destituit. Et hoc tibi quod tam multis contigit, contingere posse non cogitas? Heu si forte interim, quam Deus prohibeat, ruinam multa ses in singulis! Misereatur Altissimus ne ista contodit Deus, sic inconsulte sperantes irridet. Illud equidem ex ore tuo auditum esse doleo philo
Abbreviated transcription (Latin):
rouidq sibi consiliu fui se. si linꝙͣ dolui
gaudo mic ⁊ gmis ago ia Semes faller
non facir iursus fides linda est Eapri
mores atqͣr hitiua uitamq mutau̾s ꝙͣ amniũ
mitasse ꝓsuadeas mitugatus forte si til
henitꝯqs ignis extinctꝰ ẽte nõ est tniu̾s
ꝯmi tm dilecte tribuis nõ adũcia illanab¬
oluedo ꝙͣtũ te ip̃e gdẽpnes Idrã fatere libet
fuisse stilsima dute insana scelete enig
fareare Ila auayr Elicissmã dũ te euit
amore mifrimũ hoc emim si recordaris encer¬
ꝓmie fitecordoe eq̃uid atqr ad uta eẽ negare
noraleo et quo me sensu dedirie euno

Expanded text:
r; idque sibi consilium fuisse si unquam dolui, gaudeo nunc et gratias ago. Semel fallenti, non facile rursus fides adhibenda est. Tu prius mores atque habitum vitamque mutaveris quam animum mutasse persuadeas. Mitigatus forte sis tu lenitusque, ignis extinctus certe non est. Tu vero qui tantum dilecte tribuis, non advertis, illam absolvendo, quantum te ipse condemnes? Illam fateri libet fuisse sanctissimam, dum te insanum scelestumque fateare; illam quoque felicissimam, dum te eius amore miserrimum. Hoc enim, si recordaris, inceperam. Recordor equidem, atque id ita esse negare non valeo et, quo me sensim deduxeris, cerno
Abbreviated transcription (Latin):
ablatã ex orbe t̾rãꝵ Nichil demĩq tam cla¬
re mͣ cognitũ fuit umꝙͣ ut de eo nõ muitꝰ
alt̾t̾arer / q int̾ amicos l orta contentio as¬
peꝵ sdcu et hostile et aĩticiaꝵ morib adu̾¬
sũ hẽt/ S ꝑge ad hec quib me statim asse¬
assensurũ putas a hẽe te funesta quedã
pestis aĩ quã accidiã mod̾m. uet̾es egtudier
dix̾unt ł Ip̃m morbi nomẽ horreo ⁊ͥ Nimr
dui ꝑ lũic grauit̾q uexatꝰ es f ffateor
et illud accedit ꝙ omibr fer me qlubz angor
aliꝙ falsi l dulcoris minuxtũ ẽ In hac at
tsticia et asꝑa et miẜa et horrenda oĩa apta
urget iniit̾itũ Ad hoc ⁊ reliquaꝵ passionũ
ut crebros sic breues et mom̃taneos exꝑior
insultꝰ. hec aũt pestis tam tenaciter. me
arripit int̾dũ ut intetceos dies noctesq
illigatũ torq̃at. quod̾ mͥ tp̃s nõ lucis aut̃
uite sed tartaree noctis et acerbiss me mor¬

Expanded text:
hil denique tam clahil denique tam clare michi cognitum fuit unquam, ut de eo non invitus altercarer; quod inter amicos licet orta contentio, asperum quiddam et hostile et amicitiarum moribus adversum habet. Sed perge ad hec quibus me statim assensurum putas. Habet te funesta quedam pestis animi, quam accidiam moderni, veteres egritudinem dixerunt. Ipsum morbi nomen horreo. Nimirum, diu per hunc graviterque vexatus es. Fateor, et illud accedit quod omnibus ferme quibus angor falsi, dulcoris immixtum est; in hac autem tristitia et aspera et misera et horrenda omnia, apeurget in interitum. Ad hec, et reliquarum passionum ut crebros sic breves et momentaneos experior insultus; hec autem pestis tam tenaciter me arripit interdum, ut integros dies noctesque illigatum torqueat, quod michi tempus non lucis aut vite, sed tartaree noctis et acerbissime mor