comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manu hominum facta sunt uel manu hominum euertuntur il
stando uł durando deficiunt habet enim manus longe p̃ ualidas
longa dies/ e cunctis uestris operibus/ nullum senio resistit ruen¬
tibus ergo super quibus hec rua gloria fundata est ip̃am quoꝙ
corruere est necesse/ Si forte non credis/ respice ad antiqua que
ignota tibi quidem esse non possunt ubi est ruine troianum ill̃
ylion suꝑbum ubi birsa carthaginis / ubi turris et menia babi¬
lonis beluarum nunc habitatio et serpentum/ de babilo ne loquor
antiqua altera nempe ꝓpinquior atq recentior ad huc stat cito
itidem casura si essetis uiri ubi sunt deniq septem illa opera
giecis scripto ribus celebiata : Atq ut ad ꝓ pnquiora ueniamus/
ubi est queso illa neronis domus aurea que quantum fatigauerit
architectos cogica / lectores eciam nunc fatigat que quidem ib mus
una cum aliis edificandi furoribus quibus omnes ercessit ad ino¬

Expanded text:
manu hominum facta sunt, vel manu hominum evertuntur vel manu hominum facta sunt, vel manu hominum evertuntur vel stando et durando deficiunt. Habet enim manus longe prevalidas longa dies; e cunctis vestris operibus nullum senio resistit. Eventibus ergo super quibus hec tua gloria fundata est ipsam quoque corruere est necesse; si forte non credis, respice ad antiqua que ignota tibi quidem esse non possunt: ubi nunc est Troianum illud Ilion superbum, ubi Byrsa Carthaginis, ubi turris et menia Babylonis, beluarum nunc habitatio et serpentum? De Babylone loquor antiqua: altera nempe propinquior atque recentior adhuc stat, cito itidem casura, si essetis viri. Ubi sunt denique septem illa opera Grecis scriptoribus celebrata? Atque, ut ad propinquiora veniamus, ubi est, queso, illa Neronis domus aurea — que quantum fatigaverit architectos cogita: lectores etiam nunc fatigat —, que quidem domus una cum aliis edificandi furoribus, quibus omnes excessit, ad ino
Abbreviated transcription (Latin):
ita. quid hine magnum concipis/ Esset forte aliquid fama/ sir
ticia comes esset ut plerunq accidit in uiuis / nime quid laude
proderit ab his qui te si uideant non agnoscant dic enim que
si ho merum uideas et achilem si uirgilium et augustum / nũqd
non ingnoti abibunt᷑ cum tam nota et tam clara suit nomĩa
crede michi/ spes uestre magna ex parte dupliciter uane sunt ꝙ
nec sperata ꝙ ueniunt nec ut ꝓ ueniant afferunt quod pro¬
mittunt / fere enim plus in spe sunt humana omĩa q̃ in re
m ittite igitur spes in anes: et uana desideua. contentis ꝙ terre¬
stribus/ iam tandem et optare discite et sperare celestia ⁊
de gloria ex deficiis sꝑata. spes.¬
ꝑ hedificiis gloriam spero. Rõ. Nesciebam calce et arena
et lignis. et lapidibais gloriamlꝗ uen credebam q ꝙ iel
gestis et uirtutibus ꝗuerereturi.s. Edificando michi
gloriam paro . Rõ. Sed fragilem et caducam/ omnia que

Expanded text:
ita, quid hinc magnum concipis? Esset aliquid forte fama, si ita, quid hinc magnum concipis? Esset aliquid forte fama, si notitia comes esset, ut plerunque accidit in vivis. Nunquid laudari proderit ab his qui te si videant non agnoscant? Dic enim, queso: si Homerum videas et Achillem, si Virgilium et Augustum, nunquid non ignoti abibunt, cum tam nota et tam clara sint nomina? Crede michi, spes vestre magna ex parte dupliciter vane sunt, quod nec sperata proveniunt nec, ut proveniant, afferunt quod promittunt. Fere enim plus in spe sunt humana omnia quam in re. Mittite igitur spes inanes et vana desideria contemptisque terrestribus iam tandem et optare discite et sperare celestia. 118 DE GLORIA EX EDIFICIIS SPERATA Ex edificiis gloriam spero. Nesciebam calce et harena et lignis et lapidibus gloriam queri credebamque quod rebus gestis et virtutibus quereretur. Edificando michi gloriam paro. Sed fragilem ac caducam: omnia que
Abbreviated transcription (Latin):
nitrua in tenuem fumum euanescere durum fateor sed sic esti nan er
ipĩ de se cesti monium prebuerunt/ ambitioni/ aut lucro aut somno de¬
Diti nec qui piebrat meruerunt/. S. Famam in ueniam post mortem¬
.Rõ. Fama nichil unqͣ mortius ꝓ fuit / uiuis sepe et nocuit. Quid eĩm
ꝑnitiem ac mortem ciceroni ac demostheni nisi insignis litteraru
fama consciuit/ Idem de socrate ae zenone et mille aliis dici potest
noti omnes/. Quid uero nisi fama scientie et ingenii/ causam dedit¬
filio gnosii regis aud rogeo ut ab atheniensibus macraretur Quid
oete colchorum regi argonanchas attullit dellectos ut aiunt uiros
uere autem predones nisi fama diuiciarum / Nam quid significasse
aliud ciedimus famosum illud aureum uellus acietis nisi opes mul¬
ras lateq uulgatas / q uibus diuites bestiales opumq inopes ueraui
uelut arietes ueleribus uestiuntur. s. Samosus eio. Rõ. Ut si

Expanded text:
nitrua in tenuem fumum evanescere: durum, fateor, sed sic est; nam nec nitrua in tenuem fumum evanescere: durum, fateor, sed sic est; nam nec ipsi de se testimonium prebuerunt, ambitioni aut lucro aut somno dediti, nec qui prebeat meruerunt. Famam inveniam post mortem. Fama nil unquam mortuis profuit, vivis sepe etiam nocuit; quid enim perniciem ac mortem Ciceroni ac Demostheni nisi insignis literarum fama consevit? Idem de Socrate ac Zenone et mille aliis dici potest, noti omnes. Quid vero nisi fama scientie et ingenii dedit causam filio Gnosii regis Androgeo ut ab Atheniensibus mactaretur? Quid Ete Colchorum regi Argonautas attulit delectos, ut aiunt, viros, vere autem predones, nisi fama divitiarum? Nam quid significasse aliud credimus famosum illud aureum vellus arietis, nisi opes multas lateque vulgatas, quibus divites bestiales opumque inopes verarum velut arietis velleribus vestiuntur? Famosus ero. Ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
iei huius in ꝓmptu est. Affabilitas quedam / sermo comptus ac le¬
pidus blandum suꝑcilium / clara frons benigna salutatio bene¬
ficia in uicinos ꝓtectio in clientes hospitalitas in externos/ a¬
in cuncros urbanitas / hec et his. similia uiuentibus famam que¬
uint ea uero mox ut hinc abierint non durat nisi forsitan qr diu
qui illos nouerint suꝑsunt quod ip̃m q̃ bieue sit conspicis / quo¬
mod̾o autem duraret non in solido radicata naturale est ut fun¬
data debiliter . leuiter q ciucta: breuiter dillabantur ut sit fama d̾ura¬
bilis aut uite sanctitas/ aut gestorum claritas/ aut insignis scͥptoru
pstabit ellegantia. Rarum d̾ecus in loquaces / Isti et urbani qui et to¬
togati et gemati populorum digitis ostenduntur/ non nisi quantum
loqui poteuunt/ aut paulo amplius cognoscrntir durum hos ap aratus¬
tam celeuter et has pompas hanc scientie nubem hec uerborum to¬

Expanded text:
rei huius in promptu est, affabilitas quedam, sermo comptus ac lerei huius in promptu est, affabilitas quedam, sermo comptus ac lepidus, blandum supercilium, clara frons, benigna salutatio, beneficia in vicinos, protectio in clientes, hospitalitas in externos, in cunctos urbanitas. Hec et his similia viventibus famam querunt; ea vero mox ut hinc abierint, non durant, nisi forsitan quamdiu qui illos noverant supersunt, quod ipsum quam breve sit conspicis. Quomodo autem durarent, non in solido radicata? Naturale est ut fundata debiliter leniterque aucta breviter dilabantur. Ut sit fama durabilis, aut vite sanctitas aut gestorum claritas aut insignis scriptorum prestabit elegantia. Rarum decus! Loquaces isti et urbani, qui togati ac gemmati populorum digitis ostenduntur, nonnisi quantum loqui poterunt aut paulo amplius cognoscentur: durum hos apparatustam celeriter et has pompas, hanc scientie nubem, hec verborum to
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reri sperant cum in famiam mereantur et ceu uiatores
erronei dum accedere excimant recrocedunt . S. famo¬
sus sum in uita / famosior q post mortem ero. Rõ. Est
hos fateor in non nullis uerum unde et an neus seneca in epistola
quida: habiturum segr̃am ap ud posteros uaticinatus est et statius
pampinius presentem famam benignum iter suo operi ad futuros
strauisse ait et o uidius naso sibi nomen in delebile futurum se¬
q ore populi legendum per q omia secula fama uicturum p̃sagit
neqi bercle ullus horum fallitur sed quã multos putas uem sperã¬
ei suam fefellisse spem/ m ulti hoc idem de se ip̃is crediderunt
forsiin et scripserunt nec q uod sibi ꝓ miserant impleuerunt¬
h. si famosus sum dum uiuo/ cur non famosior sum post mortez¬
.liõ. quia boc quoctidianum et uulgare est ut multi in uita famo¬
si et clari post obitum sint incogniti et obscuri. miraris. causa

Expanded text:
reri sperant, cum infamiam mereantur, et ceu viatores reri sperant, cum infamiam mereantur, et ceu viatores erronei, dum accedere extimant, retrocedunt. Famosus sum in vita famosiorque post mortem ero. Est hoc, fateor, in nonnullis verum, unde et Anneus Seneca in epistola quadam habiturum se gratiam apud posteros vaticinatur et Statius Papinius presentem famam benignum iter suo operi ad futuros stravisse ait et Ovidius Naso sibi nomen indelebile futurum seque ore populi legendum perque omnia secula fama victurum presagit neque hercle ullus horum fallitur. Sed quam multos putas idem sperantes suam fefellisse spem? Multi hoc idem de se ipsis crediderunt, forsitan et scripserunt, nec quod sibi promiserant impleverunt. Si famosus sum dum vivo, cur non famosior sim post mortem? Quia hoc quotidianum et vulgare est, ut multi in vita famosi et clari, post obitum sint incogniti et obscuri; miraris: causa
Abbreviated transcription (Latin):
tantem audieris/ credas te tonitrum aliquod̾ p̃ ambulum fului¬
nis audire nec sperare incipias sed timere pocius si in alterim
labi oportet ti mere enim ad uersa et si contrarium sit uirt¬
ti consentaneum est nature / Sperare autem mala⁊ et nature
est oppo sirum et uirtuti.s. Spero mox pͥncipem afururum be
Cum p̃ntem uit̾ers scito te in faustum rei publice sidus aspic̃ẽ
uł memoriam ipe tuam uel paientes int̾roga. auosq et proauos
ita esse repeues ut dico idq cu filiis et nepotibus tuis anuntia
ne ip̃i quoq aduentum principis stulti sperent/ dic enim queso qñ
unqͣ uel minute leonis ad uentum fere uel a fututam aquiła aui¬
culesperauerunt liceat uerum loqui. stulcissimum et mali sui sẽ¬
per auidissimum animal est homo ceteris capiendis esca opus
est homo solis fame sibilis capitur ⁊
de fame spe post obitum.spes.¬
Eritis post obitum famam spero. Rõ. M ulti famam se me¬

Expanded text:
tantem audieris, credas te tonitruum aliquod preambulum fulmitantem audieris, credas te tonitruum aliquod preambulum fulminis audire, nec sperare incipias, sed timere potius, si in alterum labi oportet. Timere enim adversa, etsi contrarium sit virtuti, consentaneum est nature; sperare autem mala et nature est oppositum et virtuti. Spero mox principem affuturum. Cum presentem videris, scito te infaustum reipublice sidus aspicere; vel memoriam ipse tuam vel parentes interroga tuosque avos et proavos: ita esse reperies, ut dico, idque tu filiis et nepotibus tuis annuntia, ne ipsi quoque adventum principis stulti sperent. Dic enim, queso, quando unquam vel minute leonis adventum fere vel affuturam aquilam avicule speraverint? Liceat verum loqui: stultissimum et mali sui semper avidissimum animal est homo: ceteris capiendis esca opus est, homo solis fame sibilis capitur. 117 DE SPE FAME POST OBITUM Meritis post obitum famam spero. Multi famam se me
Abbreviated transcription (Latin):
cipem uenturum. Rõ. et illius et comune omnium malum speras
fuit enim quando et princeps imꝑium et principem populi por¬
rant sperare/ nime imꝑium principi labor est/ princeps popul
ꝑnicies .S. principem uenturum ego et res publica spera mus¬
Rõ. Eu uero quid priuatim speies uueris/ in quo ip̃o facile falli
potes/ spes hec rei publice stulta est/ quis enim nisi amens spans
aut cupiat quod pestiferum tociens sit expeitus .S. Spero pũ¬
cipom uenturum/. Rõ. et fecum si mul motus rerum uario nu¬
rationes urbium / noxias/ nouitates/ famem/ pestem/ bella/ discoi¬
dias hec uel uniuersa uel singula/ modernis cum principib
uenire sunt solita/ si hec placent/ p rincipem spera/ ut nilho
ium formidabile sit ip̃m certe mane iam imꝑii nomen ost pli¬
num fame ac rumorum boni autem om nis effecum/ et solius ũ¬
bre uerustatis in nixum . S. Spero uentutum principem. Ro¬

Expanded text:
ncipem venturum. Et illius et commune omnium malum speras. ncipem venturum. Et illius et commune omnium malum speras. Fuit enim quando et principes imperium et principem populi poterant sperare: nunc imperium principi labor est, princeps populi pernicies. Principem venturum ego et respublica speramus. Tu vero quid privatim speres videris, in quo ipso facile falli potes; spes hec reipublice stulta est: quis enim nisi amens speret aut cupiat, quod pestiferum totiens sit expertus? Spero principem venturum. Et secum simul motus rerum varios, mutationes urbium, noxias novitates, famem, pestem, bella, discordias: hec vel universa vel singula modernis cum principibus venire sunt solita. Si hec placent, principem spera; ut nichil horum formidabile sit, ipsum certe inane iam imperii nomen est, plenum fame et rumorum, boni autem omnis effetum et solius umbre vetustatis innixum. Spero venturum principem.
Abbreviated transcription (Latin):
ueuient . Ro. Omnem erarem de moribus suis questam inquir
seneca. adło ego/ o mẽm habuisse quereretur habituram q omd̃
cũtis seculis quod queratur/. S. Spero letiora rempora. Rõ. unq
est ad hoc uia qua letiora scilicer habras non expectes fac ip̃e tibi
animum letiorem/ quod sine uirtute fieri nequit ubi hoc feceris
leta erunt o mĩa triste nichil/ .S. meliora tempora expecto .Rõ.
ut ueniant quod est dubium certe illis uenientibus tu recedis qͣro
est tucius rite uti pnͣtibus / qͣ anxie expectare/ que uel forte non
ueuiant uel minime sis uisurus
de sperato principis aduẽtu. spes.¬
K incipis aduentum spero. Rõ. ut multa ti menturqͣ¬
optanda / sic multa sperantur que cimenda sunt utrãq
in ꝑtem/ penuria iudicii multa est/ .S. Spero pͥncipis
ad uentum/. Rõ. Quanto sperares honestius libertatem
Nam ꝓ fecto qui dominum sperat ẜ uicutem sperat/.S. Spero pͥa¬

Expanded text:
venient. Omnem etatem de moribus suis questam inquit venient. Omnem etatem de moribus suis questam inquit eneca; addo ego omnem habuisse quod quereretur habituramque omnem cunctis seculis quod queratur. Spero letiora tempora. Una est ad hoc via, qua letiora scilicet habeas, non expectes. Fac ipse tibi letiorem animum, quod sine virtute fieri nequit; ubi hoc feceris, leta erunt omnia, triste nichil. Meliora tempora expecto. Ut veniant, quod est dubium, certe illis venientibus tu recedis. Quanto est tutius rite uti presentibus quam anxie expectare que vel forte non veniant, vel minime sis visurus! 116 DE SPERATO PRINCIPIS ADVENTU Principis adventum spero. Ut multa timentur quoptanda, sic multa sperantur que timenda sunt: utramque in partem penuria iudicii multa est. Spero principis adventum. Quanto sperares honestius libertatem! Nam profecto qui dominum sperat, servitutem sperat. Spero pri
Abbreviated transcription (Latin):
apae negligitis / non est natura ista sed culpa / uos naturam cul¬
piis culpam excusatis / res non noua .S. spero letiora tempõa¬
io. leritia seu tristitia cemporum/ ut dixi non in temporibus s
⁊ uobis est Eo autem quo intelligis mõ non letiora tibi speranda
so sed tristiora ꝑpendes si ad etatem ip̃e tuam respicis/ que in
des tristior et a poeta describitur/ et plerisq in senibus in uenit᷑
ersane si occulos in rerga reflexcus/. et nu merare atq extimare
annos cuos ceperis/ si mul incipies desperare quod speras/ non est cur
mutari cursum rerum speies non meliora instant tempora/ uereor
pocus ne peiora/ Cur quesõ nisi quia peiores erunt homines/
quod et magni diuinarunt uiri et apertis indiciis res declarat
festa iuuentute concipitis / aqua q uidem oppinione ego longe
sum/ nichil enim boni penitus mens p̃sagit sic in uicium ac
ruinam prona sunt omnia/ .S. M ala sunt tempora/ meliora

Expanded text:
cupare negligitis: non est natura ista sed culpa. Vos naturam culcupare negligitis: non est natura ista sed culpa. Vos naturam culpatis, culpam excusatis: res non nova. Spero letiora tempora. Letitia seu tristitia temporum, ut dixi, non in temporibus, sed in vobis est; eo autem quo intelligis modo, non letiora tibi speranda esse, sed tristiora perpendes, si ad etatem ipse tuam respicis, que in dies tristior, ut a poeta describitur et plerisque in senibus invenitur; et sane si oculos in terga reflexeris et numerare atque extimare annos tuos ceperis, simul incipies desperare quod speras. Non est cur mutari cursum rerum speres: non meliora instant tempora; vereor potius ne peiora. Cur, queso, nisi quia peiores erunt homines? quod et magni divinarunt viri et apertis inditiis res declarat, i ac modesta iuventute concipitis, a qua ego quidem opinione longe absum; nichil enim boni penitus mens presagit: sic in vitium ac ruinam prona sunt omnia. Mala sunt tempora, meliora
Abbreviated transcription (Latin):
peio tempora meliora. Rõ. Omnia fere tempora eque bona
sunt quoniam creator temporum eque bonus est semper
sed uos temporibus bonis male semper uti mini in ꝙ hoc ut
in aliis culpas uestras rebus ascribitis fac ut homines boni
sinit et tempora bona eiunt. S. ⁊empora hec stare nequeunt le¬
iora suecedent. Rõ. Nullum tempus stat cuncta precereunt eum q
ransierint non redeunt / uircute et industria bonaꝵ q aitium studiis
senari possunt non ꝗn fugiant sed ne pereant nichil est autem
dulcius bene imꝑensi temporis memoria / sed uos nulla re uti sciẽ¬
esut opportet ubi omẽm uitam uel in somnum ac desidiam uł in
plicitudinem atq usus peximos effudistis / tempus innoxium acusa¬
is nũquid mentior in fantiam ac pueritiam in uanos ludos. adblo¬
saentiam ac puericiam/ in libidinem atq auariciam senectam et se¬
num. in querelas ac lamenta consumitis quenam hec temporu
caha est / fluunt illa fateor hec natura est uos illa dum datur oc¬

Expanded text:
pero tempora meliora. Omnia fere tempora eque bona sunt, quia creator temporum eque bonus est semper, sed vos temporibus bonis male semper utimini inque hoc ut in aliis culpas vestras rebus ascribitis. Fac ut homines boni sint: et tempora bona erunt. Tempora hec stare nequeunt, letiora succedent. Nullum tempus stat, cuncta pretereunt cumque transierint, non redeunt; virtute et industria bonarumque artium studiis frenari possunt, non quin fugiant sed ne pereant. Nichil est autem dulcius bene impensi temporis memoria. Sed vos nulla re uti scientes ut oportet, ubi omnem vitam vel in somnum ac desidiam, vel in sollicitudinem atque usus pessimos effudistis, tempus innoxium accusatis. Nunquid mentior? Infantiam ac pueritiam in vanos ludos, adolescentiam ac iuventam in libidinem atque avaritiam, senectam et senium in querelas ac lamenta consumitis: quenam hec temporum culpa est? Fluunt illa, fateor, hec natura est; vos illa dum datur oc
Abbreviated transcription (Latin):
tuã ĩpetre ut det ꝙͣ ame ne petem
Itaq tem difficilẽ ⁊ euẽtꝰ ambigni
puco p̾stat intẽtatã linqu̾e̾ que etsi
certe utilis foiet esset tani ĩtempestiã
et sera Ecce enĩ sudabimꝰ hauelabi¬
mꝰ torq̃bim᷑ ne defunit bite bieuis at
fragił almũta que ut dixi Iamp̾de
cumilãte ⁊ usq ad ñudĩa ac delicias
assũt ber esto desit ad cui ẽ enĩ
pulsa redit acrior Cyc̃o quidad ħ¬

Expanded text:
 impetrem ut det, quam a me ne petam?». Itaque rem difficilem et eventus ambigui puto prestat intentatam linquere, que etsi certe utilis foret, esset tamen intempestiva et sera. Ecce enim sudabimus, anhelabimus, torquebimur, ne desint vite brevis ac fragilis alimenta que, ut dixi, iampridem cumulate et usque ad invidiam ac delitias assunt. Verum esto, desit aliquid. Quis est enim pulsa redit acrior. Cicero quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽte ꝑscoĩs honeste et̾nũ eiliũ elegit
quẽ ut imitari uellemꝰ ⁊ si uõ qͥetis
anigr at salcẽ turbe odiũ ꝑsuasisse de
dinẽ ing̾ssus orauit ne unꝙͣ inde diste¬
det̾ m̃ctaq ꝑseuencia sib presticit ne
Irrice p̾ces ẽent Exarpãdi solitudinũ¬

Expanded text:
s honeste, eternum exilium elegit, quem ut imitari vellemus, etsi non quietis amor, at saltem turbe odium persuasisse debdinem ingressus oravit ne unquam inde discederet, multaque perseverantia sibi prestitit ne irrite preces e
Abbreviated transcription (Latin):
luis est impleret ĩ adolestẽtia inq ipã
milicia utroqi rẽligiosazadusa ꝯsilus
sit uiũes ut Iam tũt sicut in bita
eius scriptum est nõ gnles s mona¬
chq putaret᷑ ¶ Et alt̾ menas cui na¬
talis id qui martio est t̾ienã celesti
milicia nõ in uibe s in hẽmo ꝑmuta¬
uit ¶ Et huc quoꝙ de ĩdusta dilata
uitã monachi ex̾cuit Euiꝰ uce cãta
Slla semꝑ amor fu̾it huic elicis qd
Iami ante sub tẽcẽtez ex athemensi
auditorio disgissũ basiliũ Ceranẽse
famosum ꝓpnõtem et collegã atq
usi qule bẽ thoucã florẽtissiẽ docebat
mita maũ ad solicudinẽ ⁊ ad me¬
liora stridia insigni quad̃ amono
fiducia et auctoutate seduxebat
põ & ssptio iamts nob̃ face nicũt
h sublenãtẽ se et que sũt id genuo
plia quod nõ oĩo dixent siquid̃
egro sentiã et quid loquar actẽdeiẽt¬
¶ Señi aristotelicũ Illud obiciũt ubi
ait uł quod nalit sociale ãi ẽ homo
ceps siti elc̃o quid esse malui an bestia

Expanded text:
et, in adolescentia inque ipsa militia utraque religiosis adversa consiliis sic vivens, ut iam tunc, sicut in vita eius scriptum est, «non miles sed monachus putaretur». Et alter Menas, cui natalis idem qui Martino est, terrenam celesti militia non in urbe sed in heremo permutavit. Et huc quoque de industria dilatus monachi exercuit». Cuius vite quantus illi semper amor fuerit, hinc elicis, quod iam ante, sub recentem ex atheniensi auditorio digressum, Basilium Cesariensem famosum compatriotam et collegam atqueubi ille rethoricam florentissime docebat, iniecta manu ad solitudinem et ad meliora studia insigni quadam amoris fiducia et autoritate deduxerat.t m societatis sue» et que sunt id genus plurima. Quod omnino non dicerent, si quid ego sentiam et quid loquar attenderent. Deinde aristotelicum illud obiciunt, ubi ait vel quod naturaliter sociale animal est homo, ceps sit electio quid esse malim an bestia
Abbreviated transcription (Latin):
potiu̾s quid intẽdis aut quis cãd
in uiba dẽsidirit uide eigo ne ꝯtra
demi publicã loquans quibz plane
tes ipã te̾spondeat Siquid̃ õs inde
nuguerint Certã ẽẽ mutãde seu¬
cedie tõem̃ solitudiẽs deẜendas que
honestis ꝯsilus aures p̾b paucio utinã
ꝑsuaẜim nec u̾o par est om̃ib uuãuitã
⁊ p̾ẜtim solitariã sciade̾ Si net egelo

Expanded text:
Aut quis tandem in urbibus residebit? Vide ergo ne contra rem publicam loquaris. Quibus plane res ipsa respondeat; siquidem omnes inde migraverint, certam esse mutande sententie rationem: solitudines deserendas, que honestis consiliis aures prebet; paucis utinam persuaserim. Nec vero par est omnibus unam vitam et presertim solitariam sua
Abbreviated transcription (Latin):
Aaliuulare sarcius obrm fecib inqui¬
nari p̾feit quid̃ splẽdoiẽ et leuitatem
sẜib illudentẽ. aĩo aut̃ asfeit tene brais
Et spinas et trbulos curare cistiũo atĩi
pongẽnus Et quo purgacia bidet᷑ co ab¬

Expanded text:
fecibus inquinari; prefert quidem splendorem et levitatem sensibus illudentem, animo autem affert tenebras et spinas et tribulos curarum tristium atque pungentium, et quo purgatius videtur eo ab
Abbreviated transcription (Latin):
fugianis ora Iam tans et id ꝙtulũ¬
cũqr quod Rapẽ in solitudiẽ trãsiga¬
mus oñi studio cauẽtesᷤ ne dũ opem
frure naufragis uidem᷑ dpiõ faum
maue . sto pulis allidant᷑ demqs quos
piobamꝰ id aganiꝰ/ ne qui morbus
est ꝓuolis cuosq in allia sere se¬
phendiniꝯ ꝯmuttamꝯ ut iuditia ser¬
nedẽs qr mostri as actionib disciepãt

Expanded text:
fugiamus, oro, iantandem et id quantulumcunque quod superest in solitudine transigamus, omni studio caventes, ne, dum opem ferre naufragiis videmur, ipsi rerum mur, scopulis allidamur. Denique quod probamus id agamus, ne, qui morbus est publicus quodque in aliis sepe reprehendimus, committamus, ut iudicia sermonesque nostri ab actionibus dis
Abbreviated transcription (Latin):
tuuã solitudinẽ deputabat Inde
quidquad eẽt agñdi consueta plusꝙͣ
huãna fiducia et ꝓspriõ sibi ac
suis ceptoꝵ ooitꝰ possic̾i Ita ut
nũꝙͣ fallerer ¶Ceteꝵ netã uĩctos
et tam paies seꝑem hoo eofd duol
siuis quq̃i tpibi ut bictutio. sic so¬
licudins amatores fuisse nota tes est
Et post suderes bellicos post bictori¬
as post t̾uphos ut̃ lic̾ũd ut̃ formas
uł cagetam solitoꝰ cõmigiare ib ꝙ
ꝯ singulie anucis solos ꝯquieste O
p̾clare spectatulũ Quodq om̃i regũ
pompas ⁊ steptra trãscendet᷑ Cere̾
ies Cuiui deffensores ꝓtalie domi¬
tores gencrũ felicitet Rẽb gestis di¬
missio in lib̾tate ⁊ letia ppĩo uictore
resiquis Rome stipatorib laceꝵ suore
depoĩto hĩtu tũphali ac p̾cupide te¬
stitutis insignib dignitatũ solos et
ociosoe et hũiliũ nestios curarum
ꝑ colles ⁊ liccora bagan et sepe cõ¬
culas lutaieos ꝙ lapillos itlege̾ ba¬

Expanded text:
timam solitudinem deputabat, inde, timam solitudinem deputabat, inde, quicquid id esset, aggredi consuetus plusquam humana fiducia et prosperrimos sibi ac suis ceptorum exitus polliceri, ita ut nunquam falleret. Ceterum ne tam iunctos et tam pares separem, hos eosdem duos, suis quemque temporibus, ut virtutis sic solitudinis amatores fuisse nota res est, et post sudores bellicos, post victorias, post triumphos vel Liternum, vel Formias, vel Caietam solitos commigrare, ibique cum singulis amicis solos conquiescere. O preclarum spectaculum, quodque omnium regum pompas et sceptra transcenderet, cernere res civium, defensores Italie, domitores gentium, feliciter rebus gestis, dimisso in libertate et letitia populo victore, relictis Rome stipatoribus laterum suorum, deposito habitu triumphali ac precupide restitutis insignibus dignitatum, solos, otiosos et humilium nescios curarum per colles et litora vagari, et sepe conculas litoreosque lapillos interlegere va
Abbreviated transcription (Latin):
¶Spẽ hercules in solitudiẽ s anũ id
consaliũ uite copit Cuiꝯ libro pore
mẽtionẽ feci quãdo uelut in buuo
dui mltũq hesitans ad postreuiũ sp̾¬
ta boluptatis iua semicã birtutis
arripuit quã uidefesse gradiẽs non
ad huãe mͦ glie uerticẽ s ad opini¬
onẽ dĩitatis educcꝰ est quãl alte
lateq Ranos porrigat uin fama
Si Radicem quãs ad solicudinẽ orit
aĩo hẽcurcendum
bos aucem Illos longe ducũ¬
marnuos ubi dimicuꝰ affor¬
ut maio ait Quod a quibd de ali¬
iQ intellcũ miror quoꝵ p̃mꝯ ex
quo uirile cogam sumpsit ut est a¬
put lniũ mullo die p̃us publicã
p̾uatãq Rẽgem egit ꝙ̃ in capitoliũ
iret ing̾ssus q edem consede̾t ꝯꝑle
rũq tempus solus in secietũ ibi t̾ret
Ille uir bnicꝰ neq giecoꝵ fabulio
ac suꝑsticõib s rõmanis Iudicus
celebratꝰ/. Et ipẽ quo uirtutis admi¬
ratione diuine stirpis opinionẽ cõ¬
gione postebat, telgioiõ sedem op¬

Expanded text:
dine sanum illud consilium vite cepit, cuius libro priore mentionem feci, quando velut in bivio diu multumque hesitans, ad postremum spreta voluptatis via semitam virtutis arripuit, quam indefesse gradiens, non ad humane modo glorie verticem sed ad opinionem divinitatis evectus est. Quamlibet alte lateque ramos porrigat viri fama, si radicem queras, ad solitudinem erit animo recurrendum. Duos autem illos longe ducmaximos ubi dimittimus Afriut Maro ait, quod a quibusdam de aliis intellectum miror. Quorum primus, ex quo virilem togam sumpsit, ut est apud Livium, «nullo die prius ullam publicam privatamque rem egit, quam in Capitolium iret, ingressusque edem con ibi tereret». ille vir unicus, neque Grecorum fabulis ac superstitionibus sed romanis iudiciis celebratus, et ipse quoque virtutis admiratione divine stirpis opinionem congione poscebat, religioni sedem op
Abbreviated transcription (Latin):
non exes ñ ante uesꝑũ quod ebũ
quotiẽs lego si assencior. Et ame
ap̃o ⁊ noñ as allo diccum putem
Ita mͥ sepe idem arcidit deuiũ ut
Iam Cycõmi balle ꝙ dicam Idem
ipẽ moo dulti blandiẽs aico secũdi
te ait nichil est mͥ amiciꝰ solia¬
diue et adiecit in ea mͥ oĩe ẜmo
est cum lictis/ non colligo singła
Ex hus enĩ bides bt amater Ille
uibis fon ⁊ amata odit̾ et lrãtaꝵ
esolitudinẽ Reb om̃ib ante ponat

Expanded text:
non exeo inde ante vesperum». Quod verbum quotiens lego, sic assentior ut a me ipso non ab alio dictum putem; ita michi sepe idem accidit. Demum, ut iam Ciceroni vale dicam, idem ipse mox dulci blandiens amico: «Secundum te» ait «nichil est michi amicius solitudine»; et adiecit: «In ea michi omnis sermo est cum literis». Non colligo singula; ex his enim vides, ut amator ille urbis et fori et amata oderit et literatam solitudinem rebus omnibus ant
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset qui quietis exme desiduo
p̃uate foitime tedditꝰ nõ sib mu¬
taie sedem iuite Rõmã statuit ne qͣo
nouã rẽquĩẽ dimisi fumꝰ aut odor
imꝑii turbaret. Sed antiꝙ̃ pacriã
falonas daliacie hepetut Illio do
non intra sed ꝓpe muros puõs in
semo additũ/ Sic sup̾is honoribus
sensit Solus omi puata eucropio
atq eusobio testib Relatꝰ in n¬
muere deor. ¶Sane quod post
imꝑiũ diclocianꝰ fecit id ãte ĩꝑiũ
ãthomꝰ pus fecat quẽ Iuliꝰ capr¬
tholmꝰ historicꝰ om̃i puata bita

Expanded text:
fecisset. Qui quietis extreme desiderio private fortune redditus, non sibi mutate sedem vite Romam statuit, nequis novam requiem dimissi fumus aut odor imperii turbaret, sed antiquam patriam Salonas Dalmatie repetiit; illic quoque non intra sed prope muros patrios in io additum sic supremis honoribus  vitam sensit, solus omnium privatus, Eutropio atque Eusebio testibus, relatus in numerum deorum. Sane quod post imperium Diocletianus fecit, id ante imperium Antoninus Pius fecerat, quem Iulius Capitolinus historicus omni priva
Abbreviated transcription (Latin):
aut statꝰ amꝑitas aut oĩo difficłtas
qued̃ et menedaibilis hũonaꝵ rerum
poplexitas inuid̾t ẜ ⁊ hũ satis mł̃ti
sinit ot Illis aio fuii net ip̃a betuãt
fortuã hu gͦ tales uini adeĩt ut nez
balitudo aspa neqr bigẽs occupatio nez
ꝯuugrãdi inicideus nccĩtas ita nos distra¬
hat quin unus nostrũ assidue tetũ sit¬
¶ Et quid singla enũez incħ deent om̃i
uolũtas una nõ desient assũt quidẽ
m̃ime graues s agiles expediteꝙ
diuicie siue ut alt idem dica adest
pauꝑtas nõ mesta nec scrdida s ho¬
nesta et leta Et si benĩ fat̾iꝰ uolimiꝰ
mltis inuidiosa adest libioꝵ bona co¬
pia legendi dultis ardor ⁊ intelligẽ¬
di mẽorãdiq facltas data celitꝰ et
studio aucta puigili ¶ Ques seqͥt᷑
siluissem sic enĩ puder ortabat᷑ infi
scurem pio utẽtis affecta p̾ciũ rebꝰ
accede̾ et ip̃e igit᷑ adeo et meaquã¬

Expanded text:
aut status imparitas, aut omnino difficultas aut status imparitas, aut omnino difficultas quedam et inenodabilis humanarum rerum perplexitas invideret. Sed et hi satis multi sunt, et illis animo frui nec ipsa vetuerit fortuna. Hi igitur tales viri aderunt, ut neque valitudo aspera, neque urgens occupatio, neque commigrandi incidens necessitas ita nos distrahat, quin unus nostrum assidue tecum sit. Et quid singula enumerem? Nichil deerit omnium, voluntas una non desit. Assunt quidem minime graves sed agiles expediteque divitie, sive, ut aliter idem dicam, adest paupertas non mesta nec sordida sed honesta et leta et, si verum fateri volumus, multis invidiosa. Adest librorum bona copia, legendi dulcis ardor, intelligendi memorandique facultas data celitus et studio aucta pervigili. Quod sequitur siluissem, sic enim pudor hortabatur, ni scirem pro utentis affectu precium rebus accedere; et ipse igitur adero, et mea qua
Abbreviated transcription (Latin):
auguue sequet᷑ nolens ⁊ fessꝰ iubana¬
iũ rerũ fugã uibiũ nõ horrebit
ne hũc luiquo equid̃ nã ꝯ Reliqͣ co¬
nutes Ille pars nr̃i est Itaq cũ cet̾iꝰ
euocãdi sinit hũc nobis inseꝑablẽ
amor p̾stat nosti hõmẽ quẽ et sta¬
bilis amiticie fidis carũ et musa¬
uõ ius̃ta faĩliaritas darũ facit cũ
quo ita gaudiũ iuiteq iocũditas ade¬
nt ut cõsiliũ nõ absit Ita uis in¬
g solet muesticie nulla nubas ituie¬
iuato Sea semꝑ lete fiõtis uinfor¬
natas Quã in socrate Illo seue et
muaie solemꝰ et laudaie In hoc et
confpicimꝰ et amamꝰ piouide uer
nr̃m sibeo grudonẽ Ciuꝰ aĩõ nichil
est pariꝯ nichilq cãdidiꝰ nicħ in
geno aacius nch Iudicõ grauius
nichil Comu̾satione suauiꝰ Qui si nõ
septimꝰ ut cognom̃ eius spond ẜ quĩtꝰ
accesẜit non intelligo quid hoc dulciꝰ
coĩtatu ꝙͣꝙͣ net alii quid̃ defuit et
uoto paies ⁊ studio insi Illos nobis

Expanded text:
urio, sequetur volens et, fessus urbanarum rerum, fugam urbium non horrebit. ne hunc linquo equidem; nam cum reliqui comites, ille pars nostri est. Itaque cum ceteri evocandi sint, hunc nobis inseparabilem amor prestat. Nosti hominem, quem et stabilis amicitie fides carum et Musarum multa familiaritas clarum facit; cum quo ita gaudium viteque iucunditas aderit, ut consilium non absit; ita vis ingi solet, mestitie nulla nubes interveniat, sed ea semper lete frontis uniformitas quam in Socrate illo sene et mirari solemus et laudare, in hoc et conspicimus et amamus. Proinde neque nostrum sileo Guidonem, cuius animo nichil est purius nichilque candidius, niius, nichil conversatione suavius; qui si non septimus, ut cognomen eius spondet, sed quintus accesserit, non intelligo quid hoc dulcius comitatu. Quanquam nec alii quidem desint et voto pares et studio; nisi illos nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cuo põtificalis ĩuitũ spettata
uirtutis accollẽt hic belud in terra
hostili ẜ aso ꝑdomtata ac paccata
⁊ Cultui hom̃i acquisita xp̃o cuiꝰ
auspicis signoq uicãt Tiopheũ eie¬
xit titulo uirginis genit̾cis insigͤ
templũ goignũ ẜ decorũ ac balidũ
hũc ipẽ mõcem pauiũ fecit i hauc

Expanded text:
ificalis invitum spectata virtus attolleret; hic velut in terra hostili, sed a se perdomita ac pacata et cultui hominum acquisita, Cristo, cuius auspiciis signoque vicerat, tropheum erexit titulo Virginis genitricis insigne, templum exiguum sed decorum et validum. Hunc ipse montem pervium fecit et ha
Abbreviated transcription (Latin):
d imuũ ꝓero Rẽtrocedend̃¬
est Ouncto aucem quĩcios
Cuuos fabricios Seurinos alio
Quor magna pars uite ini agus
acca est/ hanc ego uicã Iam inde ab
micio et ãce miciũ rõmane Rerpub ͭ ͤ
puiditissiõ acq oꝑtiõ fegũ placuisse
mõstrabo ¶Numa pompiliꝰ Illiꝰ
accitꝰ Cum ad cuuliũ ad saciorũ

Expanded text:
ocedenduest. Omitto autem Quintios, Curios, Fabritios, Serranos, aliosque quorum magna pars vite in agris acta est; hanc ego vitam iam inde ab initio, et ante initium romane reipublice, prudentissimo atque optimo regum placuisse monstrabo. Numa Pompilius illius accitus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
huĩt in xpo diues atq ortulo cõtẽ¬
morẽs huc uẽferri atq hic sepelioi
uoluit ut nosti tani claio stupẽdoꝙ
muriclo ut quod olim in toasitu ma¬
us lubri uiuẽtis mgysi buga potuãt
hoc si qua fides in trãsicu flũnũ uerã
pallũ posfet extẽtq hoc hactenꝰ nã
de teliq̃s uiris tius laudib mẽta dici

Expanded text:
o dives, atque ortulo contenmoriens, huc referri atque hic sepeliri voluit, ut nosti, tam daro stupendoque miraculo, ut quod olim in transitu Maris Rubri viventis Moyseos virga potuerat, hoc, siqua fides, in transitu fluminum Verani pallium posset extincti. Hec hactenus; nam de reliquis ruris tui laudibus mult
Abbreviated transcription (Latin):
nomẽ honorio cã huic loco mẜendi
ciedidi/ eoꝵ quos tibi ad solitarie uice
solaciũ sors dedit ponciꝰ samson
idest quod ate scdm̃ ornam̃tũ hab.
eccł̃ia tua de hoc enĩ ut ꝙͣ a poma
etate faĩliarissime cognitũ nue qͦ
certiꝯ ini nosse iudeco. fidentio loquor
huic ego nõ tenie s etẽ natũ. sam¬
sonis cognonĩ obtigisse ciedidim ꝙ
amimi uñrib huoitate prrdẽcia ad
hec ⁊ lcoiũ nõ mediomii notia eaq
moꝵ suauite que facile si quod hab

Expanded text:
nomen honoris causa huic loco inserendum nomen honoris causa huic loco inserendum credidi, eorum quos tibi ad solitarie vite solatium sors dedit: Pontius Samson is est, quod a te secundum ornamentum habet ecclesia tua; de hoc enim, ut quem a prima etate familiarissime cognitum, nunc quoque certius nosse michi videar, fidentius loquar. Huic ego non temere, sed e re natum, Samsonis cognomen obtigisse crediderim,animi viribus, humanitate, prudentia; ad hec et literarum non mediocri notitia, eaque morum suavi
Abbreviated transcription (Latin):
Tuc̃ ege nõ aliũ uenisse s me ipm̃
quod ᵒ geiãtũ uenseo nõ penitꝰ duo
suiit quoꝵ unus est omniq. nouit
amor e duob unũ face̾. alioquin
impoͭ ͤ ͬ rem Iͥubẽt pptagoras ut in
aĩcia s. unus fiat ex płis quod cũ ita
solicudo tam piofuda nulla tam
parua domꝰ nullũ tam obstrusli
liuien ut nõ pateat amico tibiꝓ
bonue et a deo bene institucꝯ ⁊ ate
non negligent̾ excultꝰ mĩltaꝵq aiciũ
accuũ dux et Rector tetrꝯq uice nr̃e
gũbnatłũ tenẽs ut iam tali gubna¬
tore nauigauicio infi felix ẽẽ non
debeat unos clairs et insignes qui
funt nosti bellem dice̾ yosse qui t̃
S ut res eũt bides si qui taniẽ
bspiam suꝑsũt haud ignoti nũc etiã
sunt tib ꝯ quib alit nõ potes anĩ
uersare quod genus tibi nec maria
uet mõdes eupiẽt Cũ quib potes
et cope habũdaiẽ plirib foitasse
Quidquid huiꝰcebei nũꝙͣ magna
copia fuit/ nũc auopia sumna ẽs unũ

Expanded text:
go non alium invenisse, sed meipsum quodammodo geminatum censeo. Non penitus duo sunt quorum unus est animus; novit amor e duobus unum facere; alioquin impossibilem rem iuberet Pithagoras, ut in amicitia scilicet unus fiat ex pluribus. Quod cum ita solitudo tam profunda, nulla tam parva domus, nullum tam obstrusum limen, ut non pateat amico. Tibi,bonus, et a Deo bene institutus et a te non negligenter excultus multarumque artium actuum dux ac rector totiusque vite nostre gubernaculum tenens, ut iam tali gubernatore navigatio nisi felix esse non debeat. Viros claros et insignes, qui fuerunt, nosti vellem dicere posse «qui sunt», sed ut res eunt vides; siqui tamen uspiam supersunt, haud ignoti nunc etiam sunt tibi; cum quibus aliter non potes animo versare, quod genus tibi nec maria nec montes eripient, cum quibus potes et corpore. Abundas pluribus fortasse, quanquam huius rei nunquam magna copia fuit, nunc inopia summa est; sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
tãs ⁊ se pͥuatũ nõ sine picło fori ⁊
rem publicã pluriũ arbito tenie̾ cõ¬
mitti In detinẽda ꝑseuaaut ut eid̃
tus ac ppłi p̾ab id cubuit Quore
quod constat nemo pnapiũ fuit
amãrior Siie nullis oiõ pͥabus
notum nulło publico pͥuatoq me¬

Expanded text:
ne periculo fore, et rempublicam plurium arbitrio temere committi, in retinenda perseveravit», ut eidem tus ac populi precibus id tribuit, quorum quod constat nemo principum fuit amantior; sive, nullis omnino precibus motum nullo publico privatoque me
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerũ est bbi quo rẽligior usq
guoꝵ inquid fluã capita uenam̃
bb̃i maior uenacio fluã quid̃ ma¬
iora longe uie spacio ⁊ ꝯgostu aqͣ¬
iũ mltaꝵ nouimꝰ foncẽ nullũ
fiuisꝰ si Tertiũ ẽ uerũ subita inquit
ego Iamp̾d̃ xp̃m testor siqua boto
facultas affulẜit Illic in oitulo
meo quib fontib ĩmiẽt ac Rup¬
pibz subiacet erge meditor non
m̃phio ut deueca sentiebat neꝙ
ullie fontiũ fluminũq mũb sed
mane Cuiꝰ partꝰ meffabilio et
fecũda uirgnutas omo deore aras

Expanded text:
hoc verum est, ubi queso religiosior usquam  inquit «fluminum capita veneramur», ubi maior veneratio? Flumina quidem maiora longe vie spatio et congestu aquarum multarum novimus, fontem nullum. Rursus si tertium est verum: «Subita» inquit ego iampridem, Cristum testor, siqua voto facultas affulserit, illic in ortulo meo, qui fontibus imminet ac rupibus subiacet, erigere meditor, non Nimphis, ut Seneca sentiebat, neque ullis fontium fluminumque numinibus, sed Marie, cuius partus ineffabilis et fecunda virginitas omnes deorum aras
Abbreviated transcription (Latin):
nullus huit inagno occupato ꝙ
pͥnapi loca esset Qauia tanz bom
huiꝯ quãta dustedo ẽ nõ alio clauꝯ
testo cogniostit᷑ nõ fuit ista tractã¬
tib pietinctẽdus cosar qui cum
omĩa daie posset hoc sib uiiũ
dar optabat : Cũ om̃ib pee̾t solũ
hor solio suo alciꝯ uidebat¬
⁊ quod augusta optauãt dyo¬
dicianꝰ impleuit Ille qͥ p̾mꝰ
ex nũs imꝑatorib adorari se ut deꝰ
Iussait Quiq caltiamiẽtis ac besti¬
b inẜens maigenitas. Et honusta
trẽmis mordẽs hĩtũ Cesareũ ex
tomano atq hũario ꝑsitũ seu diui¬
nũ fecisse bidebat᷑ qui captuue

Expanded text:
patoque principi locus esset, quia tamen boni huius quanta dulcedo est, non alio clarius teste cognoscitur, non fuit ista tractantibus pretermittendus Cesar; qui cum omnia dare posset, hoc sibi unum dari optabat, cumque omnibus preesset, solum hoc solio suo altius videbat. At quod Augustus optaverat Diocletianus implevit. Ille qui primus ex nostris imperatoribus adorari se ut deum iusserat; quique calciamentis ac vestibus inserens margaritas et honustus gemmis incedens, habitum cesareum ex romano atque humano persicum seu divinum fecisse videbatur; qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ipã tam̃ piet̃ benustatẽ ⁊ anom̃ dea
uitate nicħ habet nõ luxũ nõ fie¬
quẽcia nõ tinũstũ Singla ad eã
uitam de qua loquor aptissiã ciud
ego si tite computo ãnis Catit qͥn¬
qͣgit̃a ance dñi aduẽtũ Iullo cesare
utitãnã oppugnãte iii aucẽtiquis
scptis uitꝰ antiquas Iam tũẽ bibes
meoua numo aspettꝰ loci talio est
ꝑua quid̃ s honesta/ quã abagarꝰ
Rox ihũ saluatori obtulisse legit᷑ in
eccliasticis historus Illiꝯ in medio
tibi solitudinẽ face̾ si uelis potes
uon egos ad hãt Rom peg̾natione
longĩqua/ ad ꝙͣ multi eoꝵ ꝓfuge¬
ĩt. Quos supͣ ꝯmẽoraui/ eas locre
multi trãs maria quesiere
Inautem tibi indus tuꝯ soidet
Statione Consist̾e a dest tibi tius sor¬
gia bõx fontiũ ad cuiꝰ tib murm᷑
hoc stabo ad est librmnũ gracissiñ qi
ꝑfugiũ clause ballis Sic enĩ uotãt
Incole sic uocati uoluit nã quãdo
Illami Cirꝯduccis colli abdidit exͣ

Expanded text:
er vetustatem et nomen de civitate nichil habet, non luxum, non frequentiam, non tumultum, singula ad eam vitam, de qua loquor, aptissima. Cuius ego, si rite computo, annis circiter quinquaginta ante Domini adventum, Iulio Cesare Britanniam oppugnante, in autenticis scriptis tus loci talis est,parva quidem sed honesta, quam Abagarus rex Iesu Salvatori obtulisse legitur in ecclesiasticis historiis». Illius in medio tibi solitudinem facere si velis potes; non eges ad hanc rem peregrinatione longinqua, ad quam multi eorum confugerunt, quos supra commemoravi. Ea locorum multi trans maria quesiere. Sin autem tibi nidus tuus sordet,statione consistere. Adest tibi tuus Sorgia, rex fontium, ad cuius tibi murmur hec scribo; adest liberrimum gratissimumque perfugium Clause Vallis; sic enim vocant incole, sic vocari voluit natura, quando illa circumductis collibus abdidit extra
Abbreviated transcription (Latin):
meõrie nõ tam tue uñ Illud auelli
cõmeõrad cotidiana nõ sut et p¬
sens semꝑ biua sub ocłis fidĩ tice
testis In quã p̾ciosi sancti uini te¬
liquus exsequẽda om̃e tu studiũ oõ
opes ut dici solet uontie fraudato cẽ¬

Expanded text:
ie, non tam tue unde illud avelli commemoratio quotidiana non sinit, et presens semper urna sub oculis fidei tue testis, in quam preciosis sancti viri reliquiis exequandam omne tu studium, omnes opes, ut dici solet, ventre fraudato
Abbreviated transcription (Latin):
tes gratos ⁊ assiduos et ꝓmptos uł in
ꝑatosq semꝑ uũ tace uł loqui het eẽ
domi et comicari in neõra et ꝑeg̾nari
et fusticar et cõfabulan et iocari et
hoitar et solari et mou̾e et aigue et
consulẽ et ace̾ secreta alioꝵ mom¬
uiẽta gestoꝵ. uite Reguiã. mortis q
concemptũ. modestiã in piespis. fortitu
diuẽ in aduẜi. equablitatẽ in actionib
atq constãciã. comites dectosi lectos
utiles ac fecũdos sine tedio. sine inꝑꝑip
sine quela. sine murm̃e. sine mui¬
dia. sine dolo. Intq tot incõmoda uͦ
Cibo int̾nꝰ nullo potu ⁊ ueste mopi
et augusta domꝰ parte ꝯtẽptos cũ ipis
potiꝰ hospicib suis mextiãbiles aĩ di¬
uicias amplas domos fulgidas uestes
et iocũda quiuia ac suauissiõs cibos
parent ¶ Admitto ⁊ insolitudinẽ a¬
micos dulce genus de que iulta pie¬
mussib sne quib trũcatã ac debilita¬
tam uitam ⁊ quasi liũib captã puto

Expanded text:
tes gratos et assiduos, et promptos vel in tes gratos et assiduos, et promptos vel in atosque semper vel tacere vel loqui, et esse domi, et comitari in nemora, et peregrinari, et rusticari, et confabulari, et iocari, et hortari, et solari, et monere, et arguere, et consulere, et docere secreta rerum, monimenta gestorum, vite regulam mortisque contemptudinem in adversis, equabilitatem in actionibus atque constantiam: comites doctos, letos, utiles ac facundos, sine tedio, sine impendio, sine querela, sine murmure, sine invidia, sine dolo; interque tot commoda, nullo cibo interim, nullo potu et veste inopi et angusta domus parte contentos, cum ipsi potius hospitibus suis inextimabiles animi divitias, amplas domus, fulgidas vestes et iucunda convivia ac suavissimos cibos parent. Admitto et in solitudinem amicos, dulce genus de quo multa premisimus, sine quibus truncam ac debilitatam vitam, et quasi luminibus captam puto
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis admouet bolo solitudinẽ
nõ solam ociã nõ inhers nec mutile
S quod e solitudine ꝓsit multis. qui
enĩ ociosi prorsus et lauguidi et se¬
nes et sunt / eos mestos sꝑ miẜos ꝙ
cõsentio quib nec honesti accꝰ ex̾citũd
nec nobiliũ Rtudieꝵ illustũq nomĩ
possit ẽẽ dõm̾ciũ hec igit᷑ sũma
est admitto ad ociũ nõ hoc benio
mobiliora s mãsiua negocia quorũ
finis ẽ nõ labor et questꝰ et dedeca
s delcãtio ⁊ uutꝰ et głia corꝑi non
aĩẽ furias indicio beto in ocio inge¬
uiũ quiesc̾e nnsi ut asẜgat et mnt̃¬
missione fecũdius frat sol enĩ ut
armis sic ingennio int̾missio ꝓdesse
luisus et guosas curas in solicudine
non tñi Recipio s arcesso quaꝵ comi¬
tatu nulsꝰ omnino facilior uullꝰ a¬
memor fugi pt̃ Et sine quo imiẜa
bita est eque uł in trbib ul in sil¬
ue libros pielea du̾si gn̾is et simil
ꝑ quos aut de quibr stp̃ti sũt comi¬

Expanded text:
verbis admonet: volo solitudinem verbis admonet: volo solitudinem non solam, otium non iners nec inutile, sed quod e solitudine prosit multis. Qui enim otiosi prorsus et languidi et segnes et soli sunt, eos mestos semper miserosque consentio, quibus nec honesti actus exercitium, nec nobilium studiorum illustriumque nominum possit esse commercium. Hec igitur summa est: admitto ad otium non hec vento mobiliora, sed mansura negotia, quorum finis est non labor et questus et dedecus, sed delectatio et virtus et gloria. Corpori non animo ferias indico; veto in otio ingenium quiescere, nisi ut assurgat et intermissione fecundius fiat; solet enim ut arvis, sic ingeniis intermissio prodesse. Rursus et generosas curas in solitudinem non tantum recipio sed arcesso, quarum comitatu nullus omnino facilior, nullus amenior fingi potest, et sine quo misera vita est eque vel in urbibus vel in silvis. Libros preterea diversi generis et simul per quos aut de quibus scripti sunt comi
Abbreviated transcription (Latin):
quos atq acieo oñbit angelitas qͦ¬
uucͦ ociosum qui filũ hospite sina¬
miti ex marito sene pollititꝰ ⁊ dedit ⁊¬
uel potẽcie aignutũ eẽt Quid ma¬
gni aut si uiuẽs sustitat qui solo tactu
sacri coipons mortuꝰ mortuod suscitasse
noscit᷑ Cuus pietẽa eũ eotimet ociossĩ
qui in ip̃o sedens ocio cognatꝰ omnes
absentum/ et cogitatꝰ atq cõsilia hostiũ
quasi pñs nou̾ãt suis cucta deuũtiãs
Quo cognito Iussu Regis syue toto cui¬
cũuallatꝰ excitu legiones absidentiũ se
liugue solius imꝑio in cecitatẽ captĩ¬
tatem ꝙ ꝑductas/ uerbo etiã liberauit.
Imꝑiosi ocii sunt hec et solicudime p̾¬
potencis S sit sane int̾ ꝓphãs auti¬
quior Reiũ głia quos ul̃ eta te uel
laudis ancecesẜit p̾ẜtum cũ ut mͣ certꝰ
uideor nulla prorsus int̾uemiẽte noticia
omis cesset niutacõ quam de teb huaĩs
tem lex ueuit diccum Illud unde post
uius dicti sencẽcia quid tot bebim

Expanded text:
quos atque acies ostendit angelicas? ququos atque acies ostendit angelicas? quomodo otiosum, qui filium hospite Sunamiti ex marito sene pollicitus et dedit et vel potentie argumentum esset? Quid magni autem si vivens suscitat, qui solo contactu sacri corporis mortuus mortuos suscitasse noscitur? Quis preterea hunc extimet otiosum, qui in ipso sedens otio, conatus omnes absentium et cogitatus atque consilia hostium quasi presens noverat, suis cunta denuntians? Quo cognito, iussu regis Syrie toto circumvallatus exercitu, legiones obsidentium se lingue solius imperio in cecitatem captivitatemque perductas verbo etiam liberavit. Imperiosi otii sunt hec et solitudinis prepotentis; sed sit sane penes prophetas antiquior rerum gloria, quos vel etate vel laudis antecesserit, presertim cum, ut michi certus videor, nulla prorsus interveniente notitia omnis cesset imitatio, quam de rebus humanis artem rerum venerit, dictum illud unde post Africani. 14 Cuius dicti sententia quid tot velim