comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um lice̾ sibi homines putant itaq uolũ¬
tatẽ testatoris ambulatoriã uocant nõ te
exemplis premam. nota res ẽ legisti cre¬
do quib hac accidit non solum ut uiuen¬
tis. promicteretꝰ lreditas s supremo etr̃a
morientis amplexu ⁊ obsculo anulisq a¬
ureis denarentur. qd̾ apud illos indubie
successionis. inditium erat.cum interim
et heredes alii et eorum mentio penitus nlla
esset intabulis testamenti tantum media
demorte perfidia ausa est. te ne igitur uiuo¬
rum fraudibo in munẽ reris cũ dolis mo¬
rientium ciecunuentos. legas sũmos etĩa
et illustres uixos. nam ne singulis ĩmo¬
xer. genus hac ludibrii passus est Rucius
Luculus uir Amplissimus. qd̾q est altius
augustus cesar horrenda longeqi mirabi¬
lis libido fallendi que nefarias animas
net in mote destituat s sic est mos et
tu ꝓmissa inhereditate spem defigis quã
feustea possit et uita longior testantis ⁊

Expanded text:
um licere sibi homines putant: itaque volunum licere sibi homines putant: itaque voluntatem testatoris ambulatoriam leges vocant. Non te exemplis premam; nota res est, legisti credo quibus hoc accidit, non solum ut viventis promitteretur hereditas, sed supremo etiam morientis amplexu et osculo anulisque aureis donarentur, quod apud illos indubie successionis indicium erat, cum interim et heredes alii et eorum mentio penitus nulla esset in tabulis testamenti: tantum media de morte perfidia ausa est! Tene igitur vivorum fraudibus immunem reris, cum dolis morientium circumventos legas summos etiam et illustres viros? Nam, ne singulis immorer, genus hoc ludibrii passus est Lucius Lucullus vir amplissimus quodque est altius, Augustus Cesar. Horrenda longeque mirabilis libido fallendi, que nefarias animas nec in morte destituat! Sed sic est mos; et tu promissa in hereditate spem defigis, quam frustrari possit et vita longior testantis et
Abbreviated transcription (Latin):
galba. domitiano nerua cõmodo ꝑti¬
naꝵ successit et successionũ talium ple¬
na est hominũ urita . D. Orbi senis
hereditas mẽ manet. R. Quẽ nõ fa¬
llere possit uolens ꝗ quẽ noluit fefe¬
llit. cui superuiue̾ neqͥat qui filio suꝑ¬
uixit.S. Orbi ram senis elogio st̃o¬
tus heres sum.. R. An intabellis for¬
sam adamantinis. unde non facle dele¬
Iaris
an ignoras ꝙͣ leuibus causis testam̃ta
mutant senes/ multis in ip̃o uite exitu
qd̾ ꝑ om̃e uitam uoluere displicuit.S.
leredem me uult orbus senex . R. post
nolle. nicħ̾ est aut indignantius orbo
sene ac diuite/ ubi sua diligi seq sper¬
ni senserit actum est . Hereditas orbi
senis promissa est/. R. Ea utinam in¬
notentia atq ea mortalibus fides esseti
ut et nũqͣ nisi honesta promicterẽt et
semꝑ promissa seruarẽt. nũc nec promi¬
ctendi modus nec promissa frangendi
pudor ullus quod in hereditate potissim¬

Expanded text:
Galba, Domitiano Nerva, Commodo PertiGalba, Domitiano Nerva, Commodo Pertinax successit et successionum talium plena est hominum vita. Orbi senis hereditas me manet. Quem non fallere possit volens, qui quem noluit fefellit? cui supervivere nequeat qui filio supervixit? Orbi iam senis elogio scriptus heres sum. An in tabellis forsan adamantinis, unde non facile delearis? An ignoras quam levibus causis testamenta mutant senes? Multis in ipso vite exitu quod per omnem vitam voluere displicuit. Heredem me vult orbus senex. At qui potest nolle; nichil est autem indignantius orbo sene ac divite: ubi sua diligi seque sperni senserit, actum est. Hereditas orbi senis promissa est. Ea utinam innocentia atque ea mortalibus fides esset, ut et nunquam nisi honesta promitterent et semper promissa servarent! Nunc nec promittendi modus nec promissa frangendi pudor ullus, quod in hereditate potissim
Abbreviated transcription (Latin):
Ereditatem orbi senis expecto.¬
.Re. adodo te tramquillum pre¬
dicabas. ip̃e tibi ne contrarius
sis. actende. numqͣ expectatio trama¬
litasq cohabitant. uix ullum uite te¬
dium oxpectatione molestius.S. Ex¬
pecto senis hereditatem. iR. Aestis qd
ille forsam expectet ẽ ea quidem inter
homines uulgaris insania ut fere om̃s
non cceuis tm̃ s in morib quoq diutiũ
se uicturos sperent. inuiti sua demorte
cogitant mortales/ de aliena autem li¬
benter cum tñ contrarium agere. esset
utilius .S. Senis hereditatem spero.¬
R. Quid si ille interim tuam sperat
falli alterutrum est necesse. quot au̾t
senee inuenias mortem iuenũ expec¬
tantes et sane. Nemo tam senex qui
non possit annũ uiuere. Nemo tam
Quuenis qui non possit hodie mori.ẜ.
Hereditatem orbi senis spero. R. Iusti¬
us hãc sperabat filius Iumorem iu¬
stior spes elusit.. S. Hereditas orbi se¬
nis ad me uenit. R̾. Quid scis an
ad illum tua. Gaio. claudius. Meroni

Expanded text:
ereditatem orbi senis expecto. Modo te tranquillum predicabas; ipse tibi ne contrarius sis attende: nunquam expectatio tranquillitasque cohabitant, vix ullum vite tedium expectatione molestius. Expecto senis hereditatem. Nescis quid ille forsan expectet. Est ea quidem inter homines vulgaris insania, ut fere omnes non coevis tantum, sed iunioribus quoque diutius se victuros sperent. Inviti sua de morte cogitant mortales, de aliena autem libenter, cum tamen contrarium agere esset utilius. Senis hereditatem spero. Quid si ille interim tuam sperat? Falli alterutrum est necesse. Quot autem senes invenias mortem iuvenum expectantes? Et sane nemo tam senex, qui non possit annum vivere, nemo tam iuvenis, qui non possit hodie mori. Hereditatem orbi senis spero. Iustius hanc sperabat filius, iuniorem iustior spes elusit. Hereditas orbi senis ad me venit. Quid scis, an ad illum tua? Gaio Claudius, Neroni
Abbreviated transcription (Latin):
tradita ꝑmans nequitia ac suꝑbia corupissẽt
Ulic tn quantũlibt optimus ac perfectus uir
unanimi sententia oĩu comprobatus ad regnũ
tã non perueniat nisi ⁊ senex ⁊ filiis carens ne
aut etatis feruor aut filii amor. transu̾sum qͦ
non expedit aium agat itaq et filium. habet
ad regnum nõ assumitur ⁊ si post̾ regnum illi
forte illi filius natus sit statun regno cecidit
neq enii prudentissimi uiri possibile oppina¬
ni sunt ut idem aĩus simul et populu curet et
filium. S.
¶De amisso regno dolor.

Expanded text:
tradita per manus nequitia ac superbia, corrupissent. tradita per manus nequitia ac superbia, corrupissent. Illic tamen quantumlibet optimus ac perfectus vir, unanimi sententia omnium comprobatus, ad regnum tamen non perveniat, nisi et senex et filiis carens, ne aut etatis fervor, aut filii amor, transversum, quo non expedit, animum agat: itaque et si filium habet ad regnum non assumitur, et si post regnum illi forte filius natus sit, statim regno cecidit. Neque enim prudentissimi viri possibile opinati sunt, ut idem animus, simul et populum curet et filium. 79 DE REGNO AMISSO Regno
Abbreviated transcription (Latin):
auis tamq feliciter diu cultam cun sua uterq
pernine alter insolentia alt̾ pefidia uolarunt
Non habes igiur successor ẽ regni non habebis
tuorum actuũ eu̾sorem. s habebis populũ tui
nominis amatorẽ et cultorẽ tui memorem lib¬
tatis tibi persecula debitorem. bene tecum egi¬
sse forturram credito et melius multo ꝙ filiuz
tibi uł abstulit uel negauit ꝙ ꝙ regnũ dedit¬
dolorbine filio rex sum. R. Nũt honesti¬
us atq liberius regna. sepe amor filioꝵ aba¬
more uirtutis animũ deflexit. legisti ut apd
thoprobanem insulam ingentem que longe irãs
indiam in orientali sedet occeano ꝑtransu̾ sũ
dyametrum. obiecta brictanie rex arbutrio
ppłi consentientis eligitur. uix ex omib opti¬
mus /. Nicħ̾ saiguis nicħ opes prosunt. om̃e
suffragiu᷑ d̾ uirtute oritur.ita ut nũq̃ iudicio
fauor offitiat/. Scã et felix electio que ad nrõs
reges unnam ꝑuenisset neq malis peior es.
et peioribus pessimi succedentes orbem tͥrarũ

Expanded text:
avis tamque feliciter diu cultam, cum sua uterque pernicie alter insolentia, alter perfidia, violavit. Non habes igitur successorem regni? Non habebis tuorum actuum eversorem, sed habebis populum, tui nominis amatorem et cultorem, tui memorem, libertatis tibi per secula debitorem. Bene tecum egisse fortunam credito, et melius multo, quod filium tibi vel abstulit vel negavit, quam quod regnum dedit. Sine filio rex sum. Nunc honestius atque liberius regna; sepe amor filiorum ab amore virtutis animum deflexit. Legisti ut apud Taprobanem insulam ingentem, que longe trans Indiam in orientali sedet Occeano, per transversum diametrum obiecta Britannie, rex arbitrio populi consentientis eligitur vir ex omnibus optimus: nil sanguis, nil opes prosunt, omne suffragium de virtute oritur, ita ut numquam iudicio favor officiat. Sancta et felix electio, que ad nostros reges utinam pervenisset, neque, malis peiores et peioribus pessimi succedentes, orbem terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Egnum ẽ michi non filius. R. Pa¬
rum ne tibi ergo solicitudinũ ⁊ curaru᷑.
regni honus inposuit nͥ filii insuper
pondus accesserit. Aarcnis uris delectami¬
ni et dulce est nobis sub faste succumbere
Nullum pũbcum pondus regno grauius nulla
pͥuata sarana grauior ꝙͣ filius et si nalla ca¬
rior. DD̾. Cui regnum dimictam nullus
est filius. R. Dimicte ciuibus libertate̾
nil illis gratius nil te dignius potes. fuerũt
qui uiuentes nec successore carentes hoc ip̃m
facere meditan sunt. Hiero siracusius et du¬
gristus cesar quãto uero satius fuerit multis
benefaçere cũ possis ꝙͣ oprare ut uni male fa
ciam. R. Non est tbi mat̾i̾a ꝑpeniande
tyramindis nam ꝗd sunt aliud regna ꝙͣ ue¬
tuste tyramnides. Non fit bonũ ip̃re qd̾ nata
est mału Adde qd̾ ꝑ sepe qui in regna succedũt
a maiorũ suorũ calle discedũt exemplo sũt
Ieronimꝰ siculus nrannus et Iugurta numi¬
dicus qui comanorũ amicitia tanta fides ab
auis tam

Expanded text:
egnum est michi, non filius. Parum ne tibi igitur sollicitudinum et curarum regni onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? Sarcinis vestris delectamini, et dulce est vobis sub fasce succumbere. Nullum publicum pondus regno gravius; nulla privata sarcina gravior, quam filius, etsi nulla carior. Cui regnum dimittam? Nullus est filius. Dimitte civibus libertatem: nil his gratius, nil te dignius potes. Fuerunt qui viventes, nec successore carentes, hoc ipsum facile meditati sunt: Hiero Syracusius et Augustus Cesar. Quanto vero satius fuerit multis benefacere, cum possis, quam optare ut uni malefaciciam. Non est tibi materia perpetuande tyrannidis. Nam quid sunt aliud regna quam vetuste tyrannides? Non sit bonum tempore, quod natura est malum. Adde quod persepe qui in regna succedunt, a maiorum suorum calle discedunt. Exemplo sunt Hieronymus Siculus tyrannus, et Iugurtha Numidicus, qui Romanorum amicitiam tanta fide ab avis tam
Abbreviated transcription (Latin):
ne᷑ ꝙͣ callere oĩa gemarũ pͥtia uitutesq
et u̾itia  hic ci aplinio cuiꝰ multa placet
ualde dissentio. Ille ꝗdem falsas deprehende¬
ndi artem sen notitiã quandã pollicet᷑. qñ¬
imꝗt etiam luxuriã adu̾sus fraudẽ muniri de¬
cet men u̾o sententia nõ munienda neq alt¬
manda luxuria est. s inermis et sola arcula¬
tormr intaimatas acies deserenda ut cicuuẽ¬
ta sepius et chisa qñ alit̾ nõ pot saltem da¬
mnis ac fraudib castiget᷑.
¶ de gẽmarũ. poculis.¬

Expanded text:
nere quam callere omnia gemmarum pretia virtutesque nere quam callere omnia gemmarum pretia virtutesque et vitia. Hic enim a Plinio, cuius multa placent, valde dissentio: ille quidem falsas deprehendendi artem seu notitiam quandam pollicetur, “quainquit “etiam luxuriam adversus fraudem muniri decet. Mea vero sententia non munienda neque armanda luxuria est, sed inermis et sola circulatorum inter armatas acies deferenda, ut circumventa sepius et illusa, quando aliter non potest, saltem damnis et fraudibus castigetur. 38 DE GEMMARUM POCULIS
Abbreviated transcription (Latin):
drlectari ꝗdinhis laboras que nõ dico feli¬
citati nõ ꝯferunt s nec miẜie detrahunt
presentes neq conrrario abeuntes. et simlta
equidem hit amultis et mirabilia scpta sit
non ueritati rerum neq utilitati legentiũ
s stupori oꝑam dantib precipueq a magis
qui hiis nũgis libros integios ĩmplere tom
eratꝰ ꝯtii potuerũt. mͥ m̃ hac inpartecum
plinio scdo plane conuenit et stͥpsisse eos
ego quoq nõ sine ꝯtẽptu et risu enas hu¬
mami Aebitxor ut et stultã credulitatẽ ua¬
ms oppimoibꝰ implicare̾t et se ip̃os nrĩs
neptiis oblectarent. G. Delector geno q
bus credibile ẽ aliquam ium in esse. Ha¬
guuena illa sit audisti. ut si alia quatuda d
illa ẽ mercatoꝵ ac stptorũ. collata mendaciis
Non grara tm̃ arte cõfictis s ur̃a ẽt assende¬
one auctis atq firmatis que multo est sa¬
nus uł prudent᷑ arguere uł magnifice tem¬

Expanded text:
delectari. Quid in his laboras? que non dico felidelectari. Quid in his laboras? que non dico felicitati non conferunt sed nec miserie detrahunt presentes neque contrario abeuntes. Etsi multa equidem hic a multis et mirabilia scripta sint, non veritati rerum neque utilitati legentium sed stupore operam dantibus precipueque a magis, qui his nugis libros integros implere — tantum erat otii — potuerunt. Michi tamen hac in parte cum Plinio secundo plane convenit et scripsisse eos ego quoque non sine contemptu et risu generis humani arbitror, ut et stultam credulitatem vanis opinionibus implicarent et se ipsos nostris ineptiis oblectarent. Delector gemmis, quibus credibile est aliquam vim inesse. Quenam illa sit audisti; ut sit alia, quantula tamen illa est, mercatorum ac scriptorum collata mendaciis, non Graia tantum arte confictis sed vestra etiam assensione auctis atque firmatis, que multo est satius vel prudenter arguere vel magnifice contem
Abbreviated transcription (Latin):
bita est tantũ int̾ illius ge̾mã ałq huius
pallium int̾fuit. Neq uero seu polucian tt̃
fardonix ille ne morsu uolucũ sẽmesuss
incruce marcesceret/ sen Ioħi mͦ galliarur
regi ne acie tuctus imanus hostiui ꝑueniret
sius ualuit p̾stare carbunculus quẽ die
illa. indigito eius inuentũ ereptũq sibi
post a nooͦ nbamico. quodam orbe alio redẽp¬
tum remissumq cernere fuit ac tangere
rem pretii infiniti s nullius efficatie nulliuꝰ¬
q opere nsi cuiꝰ et relique id genus. Sẽ¬
nmas ei lucidas nõ nego ne sensui co¬
niradicam. nego utiles. nego ulła uim
habere n illam que uulgo etiã ferture/. po¬
sunt seras auarorũ quoq diuitũ ꝯfrmge
atos arculas extiurire. G. Dirumq inp̾tio
sunt gẽme eoq aĩu delectãt. R. Aatꝙ
dementie sũme est multa curam ⁊ ebus
pondere. que et si aliꝗd uideant᷑ inse nid̾
sunt. hoc ẽ eim errore oculoꝵ ac prestigio

Expanded text:
bita est: tantum inter illius gemmam atque huius bita est: tantum inter illius gemmam atque huius pallium interfuit. Neque vero seu Policrati tunc sardonix ille ne morsu volucrum semesus in cruce marcesceret, seu modo Ioanni Galliarum regi ne acie victus in manus hostium perveniret suus valuit prestare carbunculus, quem die illa in digito eius inventum ereptumque sibi et post annos ab amico quodam orbe alio redemptum remissumque cernere fuit ac tangere, rem pretii infiniti sed nullius efficacie nulliusque opere, nisi cuius et relique id genus. Gemmas enim lucidas non nego, ne sensui contra dicam; nego utiles, nego ullam vim habere, nisi illam que vulgo etiam fertur: possunt seras avarorum quoque divitum confringere atque arculas exhaurire. Utcunque in pretio sunt gemme eoque animum delectant. Atqui dementie summe est, multam curam rebus impendere que etsi aliquid videantur in se nichil sunt. Hoc est enim errore oculorum ac prestigio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdem s prediru. utꝗ ꝓ om̃e uitã felicissi¬
mus sibi atq aliis uisus eẽt in morte mi¬
ẜrimus iuderet᷑ esset q miẜrrimus hinc
uitiis. hĩc supplitiis. omib unũ caput ur¬
gentib. itaq uelut oblatũ respuens o for¬
Itune ludos piste quodã int̾nũtio ꝗ tũc ore
anũlu excipiens caꝑtusq illico menseq eiꝰ
appositus fuerat anułu illi suũ nõ sine qͦdã
spectantiũ smpore restituit Cam gemamt
multis post seculis. Augustus cesar et p̾tio
tactus et miraculo inẜtam auree corone ad
edem concordie d̾dicasse fertur. hic rursus
int̾ogo quid hoc uł turãno ꝓfuit habuisse
patriam affligenti. uł pictagore obfuit caru¬
isse cõem sibi cũ illo patriam et domũ ꝓpã
e amicos morũ eius hodio relimquentis
Nempe tyramnus ille patibulo affixus oiu
iuditio cũ sumũ suplitiũ pateret᷑ maiore
prodeo cultus domiis eius pro templo ha¬

Expanded text:
quidem sed predurum, ut qui per omnem vitam felicissiquidem sed predurum, ut qui per omnem vitam felicissimus sibi atque aliis visus esset in morte miserrimus videretur essetque miserrimus, hinc vitiis, hinc suppliciis omnibus unum caput urgentibus. Itaque velut oblatum respuens, o fortune ludos!, pisce quodam internuntio, qui tunc ore anulum excipiens captusque illico menseque eius appositus fuerat, anulum illi suum non sine quodam spectantium stupore restituit. Eam gemmam multis post seculis Augustus Cesar, et pretio tactus et miraculo, insertam auree corone ad edem Concordie dedicasse fertur. Hic rursus interrogo: quid hoc vel tyranno profuit habuisse patriam affligenti vel Pythagore obfuit caruisse, communem sibi cum illo patriam et domum propriam et amicos morum eius odio relinquenti? Nempe tyrannus ille patibulo affixus, omnium iudicio, cum summum supplicium pateretur, et maiore pro deo cultus, domus eius pro templo ha
Abbreviated transcription (Latin):
quo mͦ uͦ amiłu regis ambirẽt. qui sola uir¬
tutis fiducia. regem ip̃m ⁊ regias opes res¬
numq ꝯtempserãt. Contra aũt uos aĩoꝵ
diffidentia cunta miramini. et quasi belitos
factura concupistitis iurtus sola ꝯtepuitur
Et et geme alterius fama uetustior ꝙͣ. sa¬
niorũ tyrmnus politrates habuit. ferunt
fuisse sardonice̾ his laͥ lapillus ĩnt̾ musta
pretiosa ditissimi hominis ptiosissimus
habitus. quamobre ꝗ nichil umq sensisset
ad u̾si palam ob sequentis et danculu in¬
sidiantis fortune inuidiã placaturus naui¬
gio in altum prodiit anułuq ip̃m in quo gẽ¬
nra erat manu propͥa. demersit uł sic saltẽ
semel doliturus inuita uisus sibi callide raᷤ¬
segissẽ cũ fortuna si tot letis unũ hoc rriste
pensaret illa uo nec falli facilis. nec mill¬
cori mala bonis ẽqua lance cõponẽs plustu¬
lum exigebat. prodiuturno fauore breue

Expanded text:
Quomodo vero anulum regis ambirent, qui sola virQuomodo vero anulum regis ambirent, qui sola virtutis fiducia regem ipsum et regias opes regnumque contempserant? Contra autem vos animorum diffidentia cuncta miramini et quasi beatos factura concupiscitis, virtus sola contemnitur. Est et gemme alterius fama vetustior, quam Samiorum tyrannus Polycrates habuit. Ferunt fuisse sardonicem: is lapillus inter multa pretiosa ditissimi hominis pretiosissimus habitus, quamobrem qui nichil umquam sensisset adversi, palam obsequentis et clanculum insidiantis fortune invidiam placaturus, navigio in altum prodiit anulumque ipsum in quo gemma erat manu propria demersit, vel sic saltem semel doliturus in vita, visus sibi callide transegisse cum fortuna, si tot letis hoc unum triste pensaret. Illa vero nec falli nec facile potest mulceri: mala bonis equa lance componens, plusculum exigebat pro diuturno favore, breve
Abbreviated transcription (Latin):
uolucrum. ferarumq. nulla penitus manuar¬
tificis s nate̾. In illo sane regio ut soliniu̾bo
utar nõ inp̃ssis set ingenitis figuris muse
nouẽ et appollo erat choree nobilis citha¬
rista sparsis itꝗ nesisq inuice̾ ge̾me notiẜ
ut tot imaginũ intam ꝑuo spatio unaq̃q
sius discerneret. insignib pledaris utreẜ
erant anulus Sdiditq gratie regis nome
pluris eĩ fuit res illustriũ. & ꝗd oro illicõ¬
tulit achates/ suus an bello ĩ iuctã an non
dicã morti nõ ostili gladio s saxo quod fera¬
inea etia torsit manꝰ exẽtũ fecit. Quid ĩq¬
uł hũc pirro ꝓfuit habuisse uł hoc no¬
cuit cariusse / fabritio curioq quib ille ic¬
tus atq italia. pulsũs ẽ ducib. Affirmare
ausim. neutri hoꝵ umiq̃ sessurũ aĩo fuisse
ut orrentẽ gałca. rigidunq nec auro auł
gẽm̃is insignẽ gladiũ anulo regio ꝑmuta¬
retii Dic mollia. queq despicuĩt uiri fortes

Expanded text:
volucrum ferarumque nulla penitus manu arvolucrum ferarumque nulla penitus manu artificis sed nature. In anulo sane Pyrrhi regis, ut Solini verbo utar, non impressis sed ingenitis figuris, Muse novem et Apollo erat, choree nobilis citharista, sparsis ita nexisque invicem gemme notis, ut tot imaginum in tam parvo spatio una queque suis discerneretur insignibus; preclarus, ut res erat, anulus addiditque gratie regis nomen; pluris enim fiunt res illustrium. Sed quid, oro, illi contulit achates suus? An bello invictum, an non dicam morti, non hostili gladio sed saxo quod feminea etiam torsit manus, exemptum fecit? Quid, inquam, hunc vel Pyrrho profuit habuisse, vel hoc nocuit caruisse Fabritio Curioque, quibus ille victus atque Italia pulsus est ducibus? Affirmare ausim, neutri horum umquam sessurum animo fuisse ut horrentem galeam rigidumque nec auro aut gemmis insignem gladium anulo regio permutaret: sic mollia queque despiciunt viri fortes.
Abbreviated transcription (Latin):
nus exmultis captus deiectusq est .is gema¬
rum fulgor. ea uis margaritarum. idq auri
pondus fuit/. Uicerat iam ante pari prelior
lexandru asia. s parum est uitiis iunctum
sius iuncere/. illud magnũ uicisse uictorem
sui . Post quem nullus fermeducũ stetit
intͥ asie delitias. que in orbẽ latiũ transuecte
uĩa uos inpatria uicorũt. Nempe si fateri
uerũ uultis ubiq gentiũ uictores asiatica
uictoria uicti estis /.I. nũc et amicas ocłoꝵ
animoꝵ hostes/ et uictrices uirorũ fortium
geminas cole..G. Gemis delector ardenti¬
bus/. R. At hic uariis ille pallentib ml¬
tiplex appetitus una uanitas audisti ut
pirio illi qui bellũ cũ romãĩs gessit. Aca¬
thes fuit lapis ołi p̃tiosissimꝰ hominum
iuditio nuc̃ eodẽ quo pretia rebus fuint/
uariante uilissimͤ in quo quidẽ speties reꝵ
diu̾sarũ rep̃sentari solere ocłis fama. est.
hominũ Iumentorũ. fluminũ. nemorum

Expanded text:
nus ex multis captus deiectusque est. Is gemmanus ex multis captus deiectusque est. Is gemmarum fulgor, ea vis margaritarum idque auri pondus fuit! Vicerat iam ante pari prelio Alexandrum Asia — sed parum est vitiis victum suis vincere: illud magnum, vicisse victorem sui —, post quem nullus ferme ducum stetit inter Asie delitias, que in orbem Latium transvecte vestra vos in patria vicerunt. Nempe si fateri verum vultis, ubique gentium victores Asiatica victoria victi estis. I nunc, et amicas oculorum, animorum hostes et victrices virorum fortium gemmas cole! Gemmis delector ardentibus. At hic variis, ille pallentibus: multiplex appetitus, una vanitas. Audisti ut Pyrrho illi, qui cum Romanis bellum gessit, achates fuit lapis olim pretiosissimus hominum iudicio, nunc eodem quo pretia rebus fiunt variante vilissimus, in quo quidem species rerum diversarum representari solere oculis fama est, hominum, iumentorum, fluminum, nemorum,
Abbreviated transcription (Latin):
animi sundet. Crede aũt ⁊ tu mͥ. Hec que
uisum usq adeo delectant semꝑ aĩe seper
corpori nocuerũt. Illius certe ꝙͣ loꝗmur ki¬
hunphantis glorie nil inqͣ magis obfunt
Non thesalicus dies. nõ egiptia calamitas.
ibi eim̃ fortune subcubuit nõ tutus hic
uitio totus. ibi aliena uis. aliena ꝑfidia.
hic sua fragilitas. sira fuit ambitio. Illic
ergo potentiã ⁊ uitam. hinc animi populãs
modestieq insignis fama. magnisq laborib.
partũ magni nomẽ inminuit mirũ dictu.
tanto uictoriosior ꝯt spanos. bellicosã gen¬
tem. qͣ ꝯtͣ in belles. et mermes asiaticos.
apparuit eoq mirabilius ꝙ in ip̃a quoq asia
aliꝙͣ diuinteger atq inuictus/ çũ se intemplo
Ierosolime oĩ epulentissimo ue erectũ atꝙ
abstinentissimũ prebuisset ad ultimũ urgẽ¬
ti uitio nõ restitit neq iam amplius uir sin¬
gularis atq unicus. ut semꝑ fuerat s qĩ u¬

Expanded text:
animi suadet. Crede autem et tu michi, hec que animi suadet. Crede autem et tu michi, hec que visum usque adeo delectant semper animo et sepe corpori nocuerunt. Illius certe quem loquimur triumphantis glorie nichil umquam magis obfuit: non Thessalicus dies, non Egyptia calamitas, ubi enim fortune succubuit non totus, hic vitio totus: ibi aliena vis, aliena perfidia, hic sua fragilitas, sua fuit ambitio. Illic ergo potentiam et vitam, hic animi popularis modestieque insignis famam magnisque laboribus partum Magni nomen imminuit. Mirum dictu, tanto victoriosior contra Hispanos bellicosam gentem quam contra imbelles et inermes Asiaticos apparuit, eoque mirabilius quod in ipsa quoque Asia aliquandiu integer atque invictus, cum se in templo Hierosolyme omnium opulentissimo vere erectum atque abstinentissimum prebuisset. Ad ultimum urgenti vitio non restitit neque iam amplius vir singularis atque unicus ut semper fuerat, sed quasi u
Abbreviated transcription (Latin):
captiu memorane aut cuerus aut fallẽ
qo uilissimũ ineo legimnus auru fuit. gemo
omĩa et margarite. Intͥ multa Aluens in¬
gens ibi et ingentũ thesseraꝵ ordo bicolor
ita ut singule gẽmis/ e singulis ꝯstarẽt al
uasa aurea et uestes et state quim etli¬
mas quedã solido exauro. inmensi ponderis
letq auici et corone plurme magnis e
candidis margaritis intexte deniq mony
aureus illic fuit forme ille mirabilius in
quadrũ ducte ceruis ac leonib et figuriis
uariis animantium freques nec non et/ ar¬
borib atq oĩ pomorũ gne̾. cõsitus ⁊amiͦs au¬
reos tegentib margaritis. Aontis inu̾tice
hiisdeme exrebus horologium. artifino ubiq
uincentẽ materiã uoluebatur. mirabile ꝓr¬
sus ostentũ his qui mirari inania didicẽt
At his rebus inquies delector. Credo id
quidem teq hũc triumpħoi ⁊ cupide spec¬
taturũ reor. et cupidius ducturũ et cupidi¬
ssime posessurum. id mͥ passionati status.

Expanded text:
captivi memorantur aut currus aut phalere; captivi memorantur aut currus aut phalere; quod vilissimum in eo legimus aurum fuit, gemme omnia et margarite. Inter multa alveus ingens ibi et ingentium thesaurorum ordo bicolor, ita ut singule gemmis e singulis constarent, et vasa aurea et vestes et statue, quin et luna quedam solido ex auro immensi ponderis lectique aurei et corone plurime magnis et candidis margaritis intexte. Denique mons aureus illic fuit, forme ille mirabilis in quadrum ducte, cervis ac leonibus et figuris variis animantium frequens nec non arboribus atque omni pomorum genere consitus, ramos aureos tegentibus margaritis; montis in vertice iisdem ex rebus horologium artificio ubique vincente materiam volvebatur, mirabile prorsus ostentum his qui mirari inania didicerunt. At his rebus maxime delector. Credo id quidem teque hunc triumphum et cupide spectaturum reor et cupidius ducturum et cupidissime possessurum: id tibi passionati status
Abbreviated transcription (Latin):
dure Allic prencis in montib locor forsc̃
asperitafi modestiã adiuuante. at etanis uic¬
roueq suporbiã compescentẽ mastubi tro phe¬
umepilamq et rigidam sui oris ymaginẽ
eiexit. uere tuc magnus atq magnnficus qͣs¬
uis adolestens annis. morib senexi matur¬
usq animi. Idem postea captis pieans et
ouente ꝑ domito quasi cũ lo co mutatus ac ipe
eo alia parte orbis ipe alius reu̾fus nõmili¬
tare s femineu seu diumũ potus ĩmoiene
uultus suos iam uiales ac solito molliores
no ere fictos aut marmore sedinsueto alꝙ
⁊quisitissimis margaritis intrihurapho tout
ex probatio nõ leuis eo infastus unũ incaput
ex ponbi nõ sine insultatione quada uictorast
ou̾im pplo ans excusatone pͥncipiũ sequẽtũ
qd nosei arpranis romã iam fua pateret
que libadurs amantissin tale hane ssie¬
qur aspegisset s Aeq reliqua trihupba il liu
humilia magis aut sobria. Non arma el
equi. domitaru gentiu ut mos erat. Ne

Expanded text:
c Pyreneis in montibus, locorum forsan asperitate modestiam adiuvante atque etatis victorieque superbiam compescente, masculum tropheum puramque et rigidam sui oris imaginem erexit: vere tunc magnus atque magnificus, quamvis adolescens annis, moribus senex maturusque animi! Idemque postea captis pyratis et oriente perdomito, quasi cum loco mutatus ac tempore eque, alia parte orbis, ipse alius reversus, non militarem sed femineum, seu divinum potius in morem, vultus suos iam viriles ac solito molliores non ere fictos aut marmore, sed insuetis atque exquisitissimis margaritis in triumpho tulit: exprobratio non levis Eoi fastus unum in caput expositi, non sine insultatione quadam victoris omnium populi atque excusatione principum sequentium. Quid non enim a tyrannis Roma iam serva pateretur, que libera civis amantissimi talem hanc insolentiam aspexisset? Neque reliqua triumphi illius humilia magis aut sobria: non arma et equi domitarum gentium, ut mos erat, non
Abbreviated transcription (Latin):
Rei tantu ⁊ tam ueloꝵ qͣ luxurie ac supbie
incrementũ est. aSultorũ nõ regum eł
essẽ cepit et iam plebis indigitos sensĩ
uenit. Huit ꝓximam indicã atq arab.¬
tam margaritã locant et huic ytidemru
smaragou nescio quidẽ qua ordinis ĩ iuria
Nam si illoꝵ ⁊ubor pallorqs gratus ẽ cur
non eque horũ candor uirorq ocłis blandiait᷑
rostiorq nuc et sapbiu querela quo uix dlis
testa part ceso similius sereno. eu ait dixi
furor hec hominũ nõ natura nobilitat dius¬
fũ siuge inanes atq otiosior fabule ⁊ facile
ista tomtenoret siquo uq honesciore docuo
aut belli negotio tenerent. G. Filgide aroz
mouet᷑ gẽme et suauit candide margarite.
Peouent ais imo sternũt. calcantroo¬
fortissimosq ꝑunseriti. adagaus ponpeius
Continẽtissimus romanorũ ducum. horios
dico nouissimorũ. qui quãtum magnutidĩe
gestari rerum ceteuo ancellut tantu modesnio¬

Expanded text:
rei tantum et tam velox quam luxurie ac superbie rei tantum et tam velox quam luxurie ac superbie incrementum est, multorum non regum etiam esse cepit et iam plebis in digitos sensim venit. Huic proxima Indicam atque Arabicam margaritam locant et huic itidem smaragdum, nescio quidem qua ordinis iniuria. Nam si illorum rubor pallorque gratus est, cur non eque horum candor virorque oculis blandiatur? Iustiorque nunc etiam saphiri querela, quo vix aliud terra parit celo similius sereno. Verum, ut dixi, furor hic hominum, non natura nobilitat, divitum nuge inanes atque otiosorum fabule, qui facile ista contemnerent, si quo umquam honestiore pacis aut belli negotio tenerentur. Fulgide animum movent gemme et suaviter candide margarite. “Movent” ais: immo sternunt, calcant, mofortissimosque pervaserit. Magnus Pompeius, continentissimus Romanorum ducum, horum dico novissimorum, qui quantum magnitudine gestarum rerum cete
Abbreviated transcription (Latin):
nule libertate ⁊edim̾et. ac salutem illam
ip̃am sibi ut auginor presenti distͥmane
carior sic amplexus aufugit ut ea sal¬
ua. nulla sibi uł patͥmonii uł patue aua
esset. cũ illa. paratus exulare et mendica¬
reet ad extemũ mori. Quis nõ mtigni
extimet᷑ adqua ui senatorius sit affectus
sitet ꝑfecto fatendũ alterũ. Dut nagni
pretii rem fuisse aut parui animi possesso¬
rem sed ꝗd horum uerius ut diffinia non
expectas. et si aut̃ huiꝰ ac reliquoꝵ simile
iuditiuz ceu contagium animoꝵ late ser¬
pens uulgi mores infecerit. Mugnaro ar
genia net minimis delectari. nec oĩo alia
qs uirturis pulcatudie tangi decet n ut ꝓhec
breuia que delectat oculos exprectamens
inamore ac desiderũ ectne pusctudinedita¬
excellentiam no natura fecit ẜ oppinio
que apo quosdam carbunculo palma dedat
qro auios adamanti. Illamulgo ac plepro
set pcellentiũ gema fuit. hodie qr nulliue

Expanded text:
nule libertatem redimeret ac salutem, illam nule libertatem redimeret ac salutem, illam ipsam, sibi, ut auguror, presenti discrimine cariorem, sic amplexus aufugit, ut ea salva nulla sibi vel patrimonii vel patrie cura esset, cum illa paratus exulare et mendicare et ad extremum mori. Quis non magni extimet, ad quam vir senatorius sic affectus sit? Et profecto fatendum alterum: aut magni pretii eam fuisse aut parvi animi possessorem. Sed quid horum verius ut diffiniam non expectas, etsi autem huius ac reliquorum simile iudicium seu contagium animorum late serpens vulgi mores infecerit. Magna tamen ingenia nec nummis delectari nec omnino alia quam virtutis pulchritudine tangi decet, nisi ut per hec brevia que delectant oculos experrecta mens in amorem ac desiderium eterne pulchritudinis raexcellentiam non natura fecit sed opinio, que apud quosdam carbunculo palmam dedit, apud alios adamanti. Illa vulgo ac plerisque sed precellentium gemma fuit: hodie, quia nullius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗbus uob̾ nicħ est uilius. duo hec ultima
cũq his diuitias ingentes. et ꝗcꝗd p̾tiosissi¬
mum iudicatis unius ge̾me pretio atq
amori sububusse monsitabo et exilio illam
oti o pias et si ita res tulisset morte ẜuatam
Cui enzm queso nõ e motũ nonii cõsilumo
romanꝰ hic senator fuit uiz locuplentissimᷤ
gemamq hũit ugintimilib extimatã ge̾me
nom̃e opilaus. mictit hũc india colorũ pene
dome uarietate pͥfulgidũ. huiꝰ fama ex̾cit
actensusq cupidine antonius haum uit hõ
oĩu suꝑbissim atq auarissimꝰ et cui ꝗcad
natã libitũ fortuna licitũ fecisset cũ ĩ iusto
geme desiderio ut sit/ cudele possessous edi¬
ndio quo tot patrie lumina piere. Nomi
nomen arsurũ cũ reliꝗs obhet unũ crimeh
ꝙ formose tyranoq placite dñus rei esset
in ẜtum est. Ille aut cui ponticus saltes
fibes exemplo esset ut ꝑnitiose lactara sora¬

Expanded text:
quibus vobis nichil est vilius, duo hec ultima quibus vobis nichil est vilius, duo hec ultima cunque his divitias ingentes et quicquid pretiosissimum iudicatis unius gemme pretio atque amori succubuisse monstrabo et exilio illam et inopia et, si ita res tulisset, morte servatam. Cui enim queso non est notum Nonii consilium? Romanus hic senator fuit vir locupletissimus gemmamque habuit viginti millibus extimatam — gemme nomen opalus; mittit hunc India, colorum pene omnium varietate prefulgidum —. Huius fama excitatus accensusque cupidine Antonius triumvir, homo omnium superbissimus atque avarissimus et cui quicquid natura libitum fortuna licitum fecisset, cum iniusto gemme desiderio, ut fit, crudele possessoris odindio, quo tot patrie lumina periere, Nonii nomen arsurum cum reliquis ob hoc unum crimen, quod formose tyrannoque placite dominus rei esset, insertum est. Ille autem, cui Ponticus saltem fiber exemplo esset ut perniciose iactura sarci
Abbreviated transcription (Latin):
tis id qd̾ nuꝑ accidit ut ꝑ breuẽ ge̾ma. Car¬
bunculus is erat decem̃ milib aureorũ ille
fortune maioris qͣ ingenii cũ emisset diu se
cũtatu fuisse ractabat qͣ natͣalẽ ⁊ omne̾ mo¬
dũ fulgor excedẽs suspitioe faceret eius ar¬
tifich peritissimo cuidam. cuiꝰ ꝯsilio utebat᷑
no uerã gẽma eẽ s iutrũ aliqd̾. seu ꝗd ius
aliud ineam spetiem nõ natura genitũ sne¬
sçio qua suꝑnatͣali et mira quadã artecõ¬
Flactu que quidẽ hesitatio ꝗd nͥ ꝯfessio que¬
dam erat uitrum tale uisu pulcrius ee qͣ gã¬
mam. qͣ us forsam illa solididior sit d̾ ht
tñ ip̃i iudic̾e̾t ꝗ uł in hoc questu pecunias a¬
lio u̾tendas. honestius uł inhoc cognitu me
ac substantiã s nudũ nomẽ tanta mercede
captãtiũ .G. Nil mͥ gemis ẽ carius. E¬
Eredo herde. Non u̾tus. Non fama. Non
patria. Non uta ip̾a. utq illa duo sileam

Expanded text:
tis id quod nuper accidit, ut perbrevem gemmam — cartis id quod nuper accidit, ut perbrevem gemmam — carbunculus is erat —, decem milibus aureorum ille vir fortune maioris quam ingenii cum emisset, diu se cunctatum fuisse iactabat, quod naturalem et communem modum fulgor excedens suspitionem faceret eius artificii peritissimo cuidam, cuius consilio utebatur, non veram gemmam esse sed vitrum aliquod, seu quidvis aliud in eam speciem, non natura genitum, sed nescio qua supernaturali et mira quadam arte conflatum. Que quidem hesitatio quid nisi confessio quedam erat, vitrum tale visui pulchrius esse quam gemmam, quamvis forsan illa solidior sit? De hoc tamen ipsi iudicent qui vel in hoc questu pecunias alio vertendas honestius vel in hoc cognitu melac substantiam sed nudum nomen tanta mercede captantium? Nichil michi gemmis est carius. Credo hercle: non virtus, non fama, non patria, non vita ipsa utque illa duo sileam,
Abbreviated transcription (Latin):
Etmarum fulgor et speties delectãt.¬
Ratio. Rerum fateor terrestriũ
et mortaliũ uanitatis pars nõ ul¬
tima exiguo in lapillo patrimora magna
clandẽtium cuiꝰ p̾tium instabile et incertũ
quotidieq uarium. et sola mercantiũ fa¬
ma et diuitum insanorũ credulentie de¬
pendeat. Und̾ diu sprete inopinis p̾tiis
actollunt᷑. et ge̾marũ famosissime subi¬
ta p̾munt᷑ infãmia. nestio quib notis
erumpentib nõ tam ip̃is dequib agitur
in reb qͣ in oppinio̾e hoĩnu ista callẽtiu.
pleclara quidẽ illa prudẽtia que neglectõ
cultu dei atq aĩ et utriusq notitia int̾no¬
stendis lapi dũ uenis iniugilat s sic ẽ mos.
Neque nc̃ pͥmũ inpretio sũt ꝙ his pretia
uafre fingũt. Dera eĩ pretia uł nulla sũt
penitus uł ingnota.qͣ nõ periculosa uani¬
tas qͣ tremũłu qͣq anceps iuditiũ ipõs ĩ¬
t̾artifices facile ẽ iuditiu. memoria repeten¬

Expanded text:
emmarum fulgor et species delectant. Rerum, fateor, terrestrium et mortalium vanitatis pars non ultima, exiguo in lapillo patrimonia magna claudentium, cuius pretium instabile et incertum quotidieque varium, quod et sola mercantium fama et divitum insanorum credulitate dependeat, unde diu sprete inopinis pretiis attolluntur et gemmarum famosissime subita premuntur infamia, nescio quibus notis erumpentibus non tam ipsis de quibus agitur in rebus, quam in opinione hominum ista callentium. Preclara quidem illa prudentia que, neglecto cultu Dei atque animi et utriusque notitia, internoscendis lapidum venis invigilat! Sed sic est mos. Neque nunc primum in pretio sunt quibus pretia vafre fingunt; vera enim pretia vel nulla sunt penitus vel ignota: quam vero periculosa vanitas, quam tremulum quamque anceps iudicium ipsos inter artifices facile est iudicium, memoria repeten
Abbreviated transcription (Latin):
exmille somniis nec unũ uerũ ẽẽ uerũ sit post¬
qͣ alteruto falli. opportet satius est inquietãi
sõmiis ꝙͣ mulceri et amara somĩare ꝙͣ dulcra
ahesti ei soninii fallatia leta ẽ. len aũt mesta.¬
D Somniis fatigor. R. Sperne totam hãc
meptiam et quiestes. si id nequis his te sola¬
re comitibus qui similia passi sũt his duob
nominanĩ quos modo dicebam. dum uigilia
querereris..
¶De telebritate nõĩs ĩportua.d.

Expanded text:
ex mille somniis nec unum verum esse verum sit, postquam alterutro falli oportet, satius est inquietari somniis quam mulceri, et amara somniare quam dulcia? mesti enim somnii fallacia leta est, leti autem mesta. Somniis fatigor. Sperne totam hanc ineptiam et quiesces; si id nequis, his te solare comitibus, qui similia passi sunt, his duobus nominatim, quos modo dicebam, dum de vigilia quereris. 88 DE CELEBRITATE NOMINIS IMPORTU
Abbreviated transcription (Latin):
generosos modestosq animos excitat atq eri¬
git. ⁊ impellit. ad equanda̾ spem ciuium su¬
orum stultos au̾t tumidosq precipitat. huic
transformatio illa ridicula clarorũ a dolosten¬
tum. inobscuros senes laus quidẽ sapienti u¬
tilis sculto nocet. ex his uides. umbram ꝑ se ip̃az
ẽẽ nõ posse rei cuipia᷑ sit opportet. uis ne igͣr
gloriam ueram ẽẽ fac ut nera ⁊ solida uir

Expanded text:
generosos modestosque animos excitat atque erigenerosos modestosque animos excitat atque erigit et impellit ad equandam spem civium suorum, stultos autem tumidosque precipitat: hinc transformatio illa ridicula clarorum adolescentium in obscuros senes. Laus quidem sapienti utilis stulto nocet. Ex his vides umbram per seipsam esse non posse, rei cuiuspiam sit oportet. Visne igitur gloriam veram esse? Fac ut vera
Abbreviated transcription (Latin):
bene uixit. S. Clarus lateq notus sum lon¬
geq ꝯspectus . R. Liuor abdita penescrat
rimaturq putas conspecta pretreat/. ꝗd ꝙ pa¬
uci sũt quib expediat apparere ⁊ comspici.
pauci quoꝵ fame ñ noceat ad plenũ nostino¬
tissime claudiam dictũ. minuit presentiã
famã. quanto magis illam minuit notitia.
raro sũt homines quod uident᷑.u. Glorio¬
sus uidef. R. Caua nube circundatũs d̾eli¬
tescis. si parumꝑ emerseris quo plus gloiͬe
false fuit. eo uẽ plus erit infamie: G. Et
gloria uã est .ld. Sd nemo te melius nouit.
ita demum si ext̾m iudicis in co̾ruptũ aĩum tuis
in rebus absup̃seris/ gloriam quidem ut sapie¬
ntib placet quasi quedam umbra uirtuts est
illam comitatur illam sẽquit᷑ illam qͣnq etiã
antecedit qd̾ in adolescentibo clare indolis uidem
quos an̾ perfectã uͥtutẽ precõcepta de illis spes
hominũ claros facit / que ꝗbusdã uelo stimulis

Expanded text:
bene vixit. Clarus lateque notus sum lonbene vixit. Clarus lateque notus sum longeque conspicuus. Livor abdita penetrat rimaturque: putas conspecta pretereat? Quid quod pauci sunt quibus expediat apparere et conspici, pauci quorum fame non noceat ad plenum nosci? Notissimum Claudiani dictum: Minuit presentia famam; quanto magis illam minuit notitia! Raro sunt homines quod videntur. Gloriosus videor. Cava nube circumdatus delitescis. Si parumper emerseris, quo plus glorie false fuit, eo vere plus erit infamie. At gloria vera est. Id nemo te melius novit, ita demum si externi iudicis incorruptum animum tuis in rebus assumpseris. Gloria quidem, ut sapientibus placet, quasi quedam umbra virtutis est: illam comitatur, illam sequitur, illam quandoque etiam antecedit; quod in adolescentibus clare indolis videmus, quos ante perfectam virtutem preconcepta de illis spes hominum claros facit, que quibusdam velut stimulis
Abbreviated transcription (Latin):
us magne uirtutis oppinionẽ. utͥq tñ sibi
consçius ꝗcꝗd dese alii loquant᷑ꝰ quantũ uł pe¬
cume inarcula uł iurtutis inanimo sit.G.
Insignis est gloria.R. Ei exmerito modeste
utere. ne superbie illi notami affricueris.si mi¬
nus. fac ne diu ppłum fallas .u. Prefulgẽs
est gloria. R. Uel mereri stude uł graue non
tuu indum̃tu exue ingloriu ẽẽ prestiterit
q̃ mendatio gloriosuz uera ẽt glorra cũ labo¬
re seruat ꝗd defalsa operes cũ om̃is fictio di¬
ssimilis sĩt tum difficilima est quã multi un¬
diq obẜuant rari nempe sũt gloriosi / hos pp
dissimilitudinẽ obscurum atq inuidũ uulgᷤᷤ
odit. graue ẽ int̾ tot hostium insidias late¬
re/. prestringẽ/ omĩu ocłos nõ potes inte tãto
studio defixos/. G. Gloriosus appareo .R. ale¬
Lius forsitam lateres ⁊ certe tutius hoc gra¬
uiter dixit is qui multa leuit̾. beñ ꝗ latuit

Expanded text:
us magne virtutis opinionem; uterque tamen sibi us magne virtutis opinionem; uterque tamen sibi conscius, quicquid de se alii loquantur, quantum vel pecunie in arcula vel virtutis in animo sit. Insignis est gloria. Si ex merito modeste utere, ne superbie illi notam affricueris; si minus, fac ne diu populum fallas. Prefulgens est gloria. Vel mereri stude vel grave non tuum indumentum exue. Inglorium esse prestiterit quam mendacio gloriosum. Vera etiam gloria cum labore servatur: quid de falsa speres? Cum omnis fictio difficilis sit, tum difficillima est quam multi undique observant. Rari nempe sunt gloriosi; hos propter dissimilitudinem obscurum atque invidum vulgus odit. Grave est inter tot hostium insidias latere; prestringere omnium oculos non potes in te tanto studio defixos. Gloriosus appareo. Melius forsitan lateres et certe tutius. Hoc graviter dixit is, qui multa leviter: Bene qui latuit,
Abbreviated transcription (Latin):
deniq per se ipm lapsu propio ita distertum atq
confusum sit ut una sepe etas prope nil ha¬
beat comune cum altera. neq minus intpri¬
bus qͣ in locis. uideas exigno intͥuallo notissi¬
mũ non agnosci. hec imq̾ et que sũt id ge¬
nus plurima transeo uulgata sũt oĩa quib
liquido cernit quena hec mortalis at t̾rene
glorie magnitudo est.uo. Quã condictio mea
fere gloriam sum adeptus. R. Oi indigna
breuem hercle. Ut si dignam. gaude / nõ ꝙ ha¬
beas s ꝙ ueritus sis/. G. Gloriam que siui R.
Gloria uera nͥ bonis artibus nõ querit᷑. Uñ tibi
partum nom̃ uide sic intelliges an gloria ue¬
ra sit famam si casus dedit eripiet. N. Mul¬
tum ẽ glorie. R. Caue nequam gloriam ue¬
ram putas imago falsa sit glorie/ in rebus
hominũ multa regnat illusio. S. Plurimu
est glorie. R. Ut nemo pauꝑ magne pecuiẽ
famam. querit nͥ ut fallat sic nemo ignau¬

Expanded text:
denique per seipsum lapsu proprio ita discerptum atque denique per seipsum lapsu proprio ita discerptum atque confusum sit, ut una sepe etas prope nil habeat commune cum altera neque minus in temporibus quam in locis videas exiguo intervallo notissimum non agnosci. Hec, inquam, et que sunt id genus plurima transeo: vulgata sunt omnia, quibus liquido cernitur quenam hec mortalis ac terrene glorie magnitudo est. Quam conditio mea fert gloriam sum adeptus. Si indignam, brevem hercle; at si dignam, gaude: non quod habeas sed quod meritus sis. Gloriam quesivi. Gloria vera nisi bonis artibus non queritur; unde tibi partum nomen vide: sic intelliges an gloria vera sit. Famam si casus dedit, eripiet. Multum est glorie. Cave ne quam gloriam veram putas imago falsa sit glorie. In rebus hominum multa regnat illusio. Plurimum est glorie. Ut nemo pauper magne pecunie famam querit, nisi ut fallat, sic nemo ignav
Abbreviated transcription (Latin):
Potenna egregie stabilita est Rẽdbi queso in
arenis an ĩ fluctib an inuento an in ip̃a ut pro¬
hibent fortune rota. quim tu amice male susce¬
ptam pone fiduciam. Nulla hic stabilis pote¬
ntia ut q uł imprope expͥmam qd̾ sentio nlla
potentia potens est.S..I¬
S inueni magnã gloriam. R. ada¬
gna in exiguo qualit̾ explicent᷑ non ĩ¬
telligo. Si tp̃orum si locorum angusti¬
as metiare. magna hic gloriam nõ esse fate¬
beris nõ integram tibi ut terra omĩs punct ᷤᷤ
est cuius ip̃ius partem maximã natura fe¬
cit in habitabilem. atq inaccessibilẽ fortuna
ut tp̃s pñs punto minus idq ip̃m semper
instabile. fũgeq tam ⁊apide ut uix illã aĩo ses
possis. due reliq tpris partes semꝑ aibsentes.
ita ut altera uos lubrica memoria altera ex¬
pectatiõe anxia fatiget. ut ẽẽ simul tpũs.
aut diluiiis aut estu nimio aut/ peste a¬
liqua uł celi indementia uł terram aut

Expanded text:
Potentia egregie stabilita est. Ubi queso? In Potentia egregie stabilita est. Ubi queso? In harenis ac fluctibus, an in vento, an in ipsa, ut perhibent, fortune rota? Quin tu, amice, male susceptam pone fiduciam. Nulla hic stabilis potentia utque vel improprie exprimam quod sentio, nulla potentia potens est. 9 inveni magnam gloriam. Magna in exiguo qualiter explicentur non intelligo: si temporum, si locorum angustias metiare, magnam hic gloriam non esse fateberis. Non ingeram tibi ut terra omnis punctus est, cuius ipsius partem maximam natura fecit inhabitabilem atque inaccessibilem fortuna, ut tempus presens puncto minus idque ipsum semper instabile fugeque tam rapide, ut vix illam animo sequi possis, due relique temporis partes semper absentes, ita ut altera vos lubrica memoria, altera expectatione anxia fatiget, ut omne simul tempus aut diluviis aut estu nimio aut peste aliqua aut celi inclementia vel terrarum aut
Abbreviated transcription (Latin):
de ac repente destendit. id sic esse nõ sin¬
guli tm̃ reges aut ppłi s maxima et testa¬
ntur imꝑia..S̃. Namis atq opib potens
sum .R. Dera et firma potentia in uirtute.
fundata est. fundamentũ si detraxcĩs quo maior
eo periculosior structura. quid implere opibus
domos iuuat arua legionibo maria clasibus.si
intus int̾ea. domestic hostes aĩum oppugnãt
atq expugnãt/. Uis ut te potente̾ fatear illas
doma finibusq tuis pelle. Uince iram. Uince cup¬
iditatẽ. Uunce libidinẽ. Uince te ip̃m. fame ał¬
q anime hostem tue.quenã ista potentia est
uincͥe alios passionib suis. uinci. Eg. flindata
insolido potentia est. Re Quo pacto cũ uita
ip̃a mitet assidue. e quid tumes inbecillum.
aĩal/ de potentia disputas. de aĩa int̾im ꝑicli¬
taris. quã dicto citius. uł natẽ uis occultior
uł exigui morsus animantis uł extremi contẽ¬
tissimiq hoĩes sepe potentissimis abstulere.G.

Expanded text:
de et repente descenditur. Id sic esse non sinde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis atque opibus potens sum. Vera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, vince iram, vince cupiditatem, vince libidinem, vince teipsum, fame atque anime hostem tue. Quenam ista potentia est vincere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal! De potentia disputas, de anima interim periclitaris, quam dicto citius vel nature vis occultior vel exigui morsus animalis vel extremi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere.