comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deberi: p̃iane pt̾ tẽpꝰ stipłator. ł pacti
conuerrti. ł clolimali ex ceptione sub¬
moueripõtits Sic et intradendo. siq̃
dixĩt sesolum sine suꝑsine tradere.
gatioe inserit᷑. ñ que᷑ pͥ ꝑfecta eã poĩ¬
tur. ueluti. c̃. dare spondes. nͥnauis
exaslauenĩt. S hoc casue uistente co¬
ditione socꝰ erit exceptiom pacti cõ¬
solutio. totam obligationẽ nõ interi¬
mit nec altiꝵ petpot utiq quadus
utrũ ꝙ ẽ. ¶Accessio uõ mobugatioẽ
aut̃ ꝑsone. aut rei fit. ꝑ̃sone. cumi
aut ticio hõsm stipulor. ubi queriẽ¬
soluto ticioͣ. ¶Si itastipulat sim. si fũ¬
dum nõdedĩs .c. dare spondes. sola
.c. instipulatione sũt. mex solutione

Expanded text:
deberi. plane post tempus stipulator vel pacti conventi vel doli mali exceptione summoveri poterit. sic et in tradendo si quis dixerit se solum sine superficie tradere, gatione inseritur, non quae post perfectam eam ponitur, veluti "centum dare spondes, nisAsia venerit?" sed hoc casu existente condicione locus erit exceptioni pacti con nam alterius solutio totam obligationem interemit nec alter peti potest, utique quamdiu utrumque est. Accessio vero in obligatione aut personae aut rei fit. personae, cum aut Titio hominem stipulor: ubi quaerisoluto Titio. Si ita stipulatus sim: "si fundum non dederis, centum dare spondes?" sola centum in stipulatione sunt, in exsolutione
Abbreviated transcription (Latin):
P ł. ad. Obligationũ fere quattuor
cansesut. aut enĩdies mhis ẽ. aut cõ¬
dictio aut mod̾. aut accessio. scirea
diemdupelex inspectioẽ Nam ł ex
diemcipit obligõ aut confert̃. indiẽ:
cuinatã hec ẽait ante diem nõ exigat:

Expanded text:
 Obligationum fere quattuor causae sunt: aut enim dies in iis est aut condicio aut modus aut accessio. Circa diem duplex inspectio est: nam vel ex die incipit obligatio aut confertur in diem.cuius natura haec est, ut ante diem non exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
et quio ẽ post legis aquilieactionũ uti¬
ꝙ comodati fimetur. ¶ post comodati
anaquilia remaneat. meo ꝙmre peti¬
p: ł .i. ad̾. Inhonorariis actionib sic
eẽ definiendũ cassius ait. ut querei
q̃ postannũ nõdant̃. necmbreles dande
sut̃. ut lucrum tr̃ ei extror ꝗat᷑. sicut sit

Expanded text:
tinent. et quidem post legis Aquiliae actionem utique commodati finietur: post commodati an Aquiliae remaneat in epraetoris In honorariis actionibus sic esse definiendum Cassius ait, ut quae requae post annum non dantur, nec in heredem dandae sunt, ut tamen lucrum ei extorqueatur, sicut fit
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ẽ. sine mandato suscipe negotioꝵ
gotia gesta sut̃. ignoransaut cẽxisse. aut
deliquisse intelli põt. Seontilitatis cã¬
receptũ ẽ. inuicẽ eos obligari ¶I oõ añt¬
idita receptilẽ. quia pleꝵꝙ hoẽs eo
animo ꝑ egre ꝓsiciscũt᷑. quaĩstatim
reddituri. nec obid ulli curam ne¬
gotioꝵ suoꝵ mãdat. dem̃ nouis causi
in t̾uenientib ex necessitate duitius

Expanded text:
suscipere negotiorum gotia gesta sunt, ignorans aut contraxisse aut deliquisse intellegi potest: sed utilitatis careceptum est invicem eos obligari. ideo autid ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde novis causis intervenientibus ex necessitate diutius
Abbreviated transcription (Latin):
uam habebit. quia mmitio ita constitã
heç oueobligationes. utalterã minditiũ
deducta. alteranichil hominꝰ integra
nõ uidetur luc̃tira causa eẽ. sed quodã m
treditor aut eptor intelligͥ.quidotẽ petit.
sporro cum creditor. ł eptor uł exluc̃ tiua
causarẽ haẽ cepit. nicħominus integrã
betur exlucratiua cansa petẽ¬

Expanded text:
am habebit, quia initio ita constiterint hae duae obligationes, ut altera in iudicium deducta altera nihilo minus integranon uidetur lucratiua causa esse, sed quodammodo creditor aut emptor intellegitur, qui dotem petit. porro cum creditor uel emptor ex lucratiuahabere coeperit, nihilo minus integras betur ex lucrativa causa pete
Abbreviated transcription (Latin):
facto ꝗͣ damfactu sũt. excontẽtu ac¬
tio ẽ quotiens quis sui luc causa
cũ aliquo cẽhit. uelut em̃do. uẽdñdo
locando. cõducẽdo.⁊ cer̃s similib ¶ ex
facto a tnonest quotiens ex eoteni quis
iiuriam cõmi sit᷑. ł dãpitũ dedit ¶In
factũ actio dr̃. qlise exepligraiactioq̃

Expanded text:
am in factum sunt. ex contractu actio est, quotiens quis sui lucri causa cum aliquo contrahit, veluti emendo vendendo locando conducendo et ceteris similibus. ex facto actio est, quotiens ex eo teneri quis iniuriam commisit vel damnum dedit. in factum act
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuũ alienũ muiriose uerberat. eximo
facto incidit.⁊ maquilia. ⁊ mactioe in¬
turiaꝵ. Inuria enĩ exaffectu fit oapnũ
exculp̃a. Et iõ possũt utreq cõpetẽ.S. ꝙ
dã altera electa. alterã cõsum alii ꝑ
legis aquilie actionẽ iniuriaꝵ cõ simi.

Expanded text:
um alienum iniuriose verberat, ex uno facto incidit et in Aquiliam et in actionem iniuriarum: iniuria enim ex affectu fit, damnum ex culpa et ideo possunt utraeque competere. sed quidam altera electa alteram consumi. alii per legis Aquiliae actionem iniuriarum consumi,
Abbreviated transcription (Latin):
lia conpetit agatur. Rationabiliu Itaq
¶ Siis cuirẽ cõmodauerocã subripnerit.
tenebĩ ⁊ quicõdẽ ⁊ cõmodati actione. b
ditione. Sraltera actio altam ꝑmuit.
tunus. Inc decolono R̾sumẽ. si aliꝗd
exfundo subtraxit. teneri eũ cõditione.
⁊ furti. quin ⁊̃ exlocato ⁊ pena quidẽ fur

Expanded text:
lia competit, agatur. rationabilius itaque  Si is, cui rem commodavero, eam subripuerit, tenebitur quidem et commodati actione et condictione, sed altera actitius. Hinc de colono responsum est, si aliquid ex fundo subtraxerit, teneri eum condictione et furti, quin etiam ex locato: et poena quidem fur
Abbreviated transcription (Latin):
addiem solpta nẽ eet. penami assolet ol
õ ꝑas eius quipeconiam petet̃ anstipula¬
tioe erat deducta. isqui pecuniã pete¬
bat parte ex acta petẽ desierat. dem̃
It̃ poĩto tepre int̃pellare instituerat.
unter pꝰellat no eet ¶Nex alit̾ nõ cõmit¬
nempediais int̃pellaẽ desiss penã nõ
cõmittit ¶eillo sane potest dubitari. si
inter peslatus ipẽ morã fecĩt. anꝰ quã ius
peccumam postea offerat. niehi ꝯminsꝰ
dari usserit. neq ꝑ eĩ qui dare uissus

Expanded text:
ad diem soluta non esset, poena uti adsolet ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. nterpellatne impeditus interpellare desisset, poenam non committi. de illo sane potest dubitari, si interpellatus ipse moram fecerit, an, quamvis pecuniam postea offerat, nihilo minus dare iusserit neque per eum, qui dare iussus
Abbreviated transcription (Latin):
one int̃poĩta. eque nulliꝰ mom̃ti sũt.
quia ineare que exduor plur mĩiue
consensu agͥ. omiũ uolũtas spectatur.
Quoꝵ ꝓculdubiom huiꝰ moĩ actutalis
cogit᷑atio ẽ. ut nicħ agi estimetur. ap¬
poĩta ei conditione. quã sciant eẽ ipꝰ¬

Expanded text:
one interposita aeque nullius momenti sunt, quia in ea re, quae ex duorum pluriumve consensu agitur, omnium voluntas spectetur, quorum procul dubio in huiusmodi actu talis cogitatio est, ut nihil agi existiment adposita ea condicione, quam sciant esse i
Abbreviated transcription (Latin):
quia neꝙ excetũ obligatꝰ ẽ.⁊ utiq pec¬
casse aliquid intelligͥ. licet ꝑmprudñ¬
tiam.idõ uidetur quasi ex malefitio
teneri. ¶Isquoq ex cuius cenaculo ꝓͥo
deiectũ effusũ ue aliquĩd ẽ. itaut alicui
⁊ Peo aut̃ nͥ ꝗtͥe ex malficõ obligat᷑ ĩt elligit᷑¬
ligit᷑: quia pleꝵ q obal t̃uis culpam te¬
netur. aut ẜmaut libi. Cui simulis ẽĩs
qui ea parte. qua uulgo prer fieri solet.
id poĩtum aut suspensũ hat ꝙ pot̃ si ce̾
quid poitũ. suspensũue habuerit. cuiꝰ¬
casus pitulosus ẽ. uiliano placuit inpa¬
trẽ neq o epeculio neq noxalẽ dãdã
eẽ acnonẽ. s cũ ipõ filio agendũ. ¶tẽ
exercitor na᷑uis.aut caupone. aut
nullũ ẽ malefitiũ. Salicuiꝰ eoꝵ quoꝵ¬
oꝑanauẽ. aut cauponã aut stabulũ ex
eum constituta ẽ actio. ⁊ ali quatenꝰ cul¬
idõ quaĩ exmalentio teñ idet̃.di

Expanded text:
 obligatus est utique peccasse aliquid intellegitur, licet per imprudentiam, ideo videtur quasi ex maleficio teneri. Is quoque, ex cuius cenaculo veldeiectum effusumve aliquid est ita, ut alicui eo autem non proprie ex maleficio obligatus intellegitur, quia plerumque ob alterius culpam tenetur aut serui aut liberi. cui similis est is, qui ea parte, qua uolgo iter fieri solet, id positum aut suspensum habet, quod quid positum suspensumue habuerit, cuiriculosus est, Iuliano placuit ‹in› patrem neque de peculio neque noxalem dandam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. Item exercitor nauis aut cauponae aut nullum est maleficium, sed alicuius eorunavem aut cauponam aut stabulum exeeum constituta haec actio et aliquatenus culideo quasi ex maleficio te
Abbreviated transcription (Latin):
oebitũ accipit. ꝑerrore soluentib ob¬
ligat᷑. qui quasi exmutui datione. et
eadẽ action̾e tenetur: qua debitores cre¬
ditorib s nõpot̃ intelligiis qui ex ea
causa tenetur. ex cc̃ctu eẽ obligatus.¬

Expanded text:
debitum accipit per errorem solventis, obligatur quidem quasi ex mutui datione et eadem actione tenetur, qua debitores creditoribus: sed non potest intellegi is, qui ex ea causa tenetur, ex contractu obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt casu due sut̃ actiones. Nõ tñt enĩ
pupillus tũtutore. s ⁊ cõtra tutorcũ pu¬
pillo ht̃ actionẽ. uł inpendĩt aliquiom
rẽ pupilli. uł ꝓeo fuĩt obligatus. autrẽ
suã creditoĩ eiꝰ obligant̃ hrs quoq quile¬
gatũ oebet. neq ex contc̃tu neq malesi¬
tio. obligatus eẽ intelligrͣam. nãneq cũ

Expanded text:
autem casu mutuae sunt actiones: non tantum enim pupillus cum tutore, sed et contra tutor cum pupillo habet actionem, si vel impenderit aliquid in rem pupilli vel pro eo fuerit obligatus aut rem suam creditori eius obligaverit. Heres quoque, qui legatum debet, neque ex contractu neque ex maleficio obli
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam placuit indoli cͥm̃ cadẽ. ¶cre¬
ditor quoꝙ qui pignus accepit. re tene¬
tur. qui ⁊ ipẽ deea ipãre quã accep̃re¬
stituenda tenet̃. ¶Lerbis obligano c̃ehi¬
tur ex introgatione re sposione cũꝗd
aut̃ alienonoiẽ obligatur. side ussor
uocatur.⁊ pleꝵq ab eoquẽ ꝓͥ onoiẽ ob¬
ligam. alios accepimꝰ. quieadẽ obliggã¬
mortuo ułedib deustis. factasit su¬
płatio int̃ eos. qui ignoãuĩt eũ hõe lib̾rũ
me eẽ. uł mortuum eẽ. ⁊ dedes densta
eẽ ¶Idẽ iuris ẽ. si quissacrũ locũ. aut

Expanded text:
gentiam placuit in doli crimine cadere. Creditor quoque, qui pignus accepit, re tenetur: qui et ipse de ea ipsa re quam accepstituenda tenetur. Uerbis obligatio contrahitur ex interrogatione et responsu, cum quid em alieno nomine obligatur, fideiussor uocatur. et plerumque ab eo, quem probligamortuo vel aedibus deustis facta sit stipulatio inter eos, qui ignoraverint eum hominem liberum esse vel mortuum esse vel aedes deustas e
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ natura manifestũ ẽ. sedrde sur
tit uerba stipłatuis ex audire debebt.
siue stpletur. debet exaudrre uerba
ꝑmitientis. unde apparet ñdeeo nos
loqui qui tardins exaudit. s qui oĩno¬

Expanded text:
orum natura manifestum est. Sed et de surdtit, uerba stipulantis exaudire debet, siue stipuletur, debet exaudire uerba promittentis. unde apparet non de eo nos loqui, qui tardius exaudit, sed qui omn
Abbreviated transcription (Latin):
uł pr̃andũ Nõsatis aut̃ ẽ dantis aut̃ eẽ
nũmos.⁊ feri accipientis ut obligatio
nascat᷑. s hoc ⁊̃ animo oaĩ et accipi. ut
obligatio constituat̃. Itaq siquis pec¬
cumã suã donãdi causa deoi̾t mͥ. quã¬
tes ioagatur. Necenĩ piocũ puta. ł.¬

Expanded text:
andum. Non satis autem est dantis esse nummos et fieri accipientis, ut obligatio nascatur, sed etiam hoc animo dari et accipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi, quamtes id agatur: nec enim si per iocum puta
Abbreviated transcription (Latin):
deficere conditio. Itaq legatoꝵ stipła¬
tionem. ĩter ponere debebit.Seor siñ
caueat hr̃s doliexceptione submone¬
bitur. expedit enĩ legatario retinefeᷤᷤ
sũmã quã mitti inpossesionẽ reꝵ hr̃di¬
taĩaꝵ. ¶ Sicui legatata sit uia ⁊ is lege
falcidia locũ hm̃tẽ.tota eẽ uioicet noob¬
lata ex stimanone quarte partis. sumo.¬
ueri eum douexceptione marcellus ait.
qm̃ suo cõmodo hr̃s consuluit ¶ Siloãui
alicui rẽ. nectdidero. ⁊ ille cui donaui nõ
tradita possessione. meo loco edificauiit᷑.
me sciente. ⁊ cumedificamĩt nact̾ sim eã
pꝰsẽsionẽ: ⁊ petat ame remoonatã. ⁊ ego.
excipiam ꝙ supralegiomũ modũ facta
ẽ. dedolo replicandũ ẽ: dolo enĩ feci:ꝗx.
passussum eũ edificare. ⁊ nõreodo ipẽ¬
sas. ¶ actons qui eeigenon pecumis p̃¬

Expanded text:
itaque legatorum stipulationem inter ponere debebit. sed si non caueat heres, doli exceptione summouebitur: expedit enim legatario retinere summam, quam mitti in possessionem rerum hereditariarum. Si cui legata sit uia et is lege Falcidia locum habente totam eam uindicet non oblata aestimatione quartae partis, summoueri eum doli exceptione Marcellus ait, quoniam suo commodo heres consulit. Si donaui alicui rem nec tradidero, et ille cui donaui non tradita possessione in eo loco aedificauerit me sciente, et cum aedificauerit, nanctus sim ego possessionexcipiam, quod supra legitimum modum facta est: an de dolo replicandum est? dolo enim feci, qui passus sum eum aedificare et non reddo impensas. Actoris, qui exigendis pecuniis p
Abbreviated transcription (Latin):
nõce exceptionẽ. Nam ⁊ ille petere
debuit ⁊ ego saluã habere oebeo pi¬
gnoatinam actionẽ S si postea quã
petiit pignoĩ oedit magis ẽ ut no
est anidem cõrpus sit

Expanded text:
lle petere debuit et ego salvam habere debeo pigneraticiam actionem. sed si posteaquam petit, pignori dedit, magis est, ut nocest, an idem corpus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniar. exceptione submouebr ep̃tor.
¶Si suiis ꝓmittat dnõ peccũã. ut manu¬
mittatur. cũ alias nõ eet nmuimissurus
dñs. eͥamͣq lid̾ fuct̾ spondãt dicit᷑ nõob¬
strarere exceptionẽ patronosi eã petat.

Expanded text:
ueniar, exceptione summouebitur emptor. Si seruus promittat domino pecuniam, ut manumittatur, cum alias non esset manumissurus dominus, eamque liber factus spondeat: dicitur non obstare exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatepatͦm honerãdelib̾tatis causa
uidetur sactũ. ext iõ exceptiohec locũ
habebit sꝙ sipat᷑nus lib̾tũ suũ delega¬
uĩt creditori. anadu̾sus cͥditorẽ cui de¬
legat᷑ ꝓmisit lib̾tatis causa bonerande.
exteptione istauti possit. uideamus.⁊ casi.¬
us estimasse urseiũ resert. creditorẽ. ꝙ
minime eẽ submouẽdũ exceptione. qa
suũ recepat: ueꝵ tm̃ lib̾tum ꝯ par̾no le¬

Expanded text:
tis causa uidetur factum et ideo haec exceptio locum habebit. Quod si patronus libertum suum delegauerit creditori, an aduersus creditorem, cui delegatus promisit libertatis causa onerandae, exceptione ista uti possit, uideamus. et Cassius existimasse Urseium refert creditorem quidem minime esse submouendum exceptione, quia suum recepit: uerumtamen libertum patrono
Abbreviated transcription (Latin):
lus sine tutoĩs auctõitate d etuli t usm¬
ranctum dicemꝰ nõ obstare exceptiõe
iga iusitutore auctore inuditio dela¬
no factasit. ¶ Sipetior sundiuisiurã¬
dũ detulit̃ ad ilsario. ut siactor eiꝰ uira¬
s⁊. sinĩ fundũsetradidisse ab eaceuersia
discessurũ se. exceptio possesiori sũdi dabi¬
t̾ur. ¶oifide uissor uirauĩt. siquidẽ de ꝑ
sona sua ⁊ͣ uirauĩt. quinsi se nõ eẽobliga¬

Expanded text:
itate detulerit iusiurandum, dicemus non obstare exceptionem istam, nisi tutore auctore in iudicio delatio facta sit. Si petitor fundi iusiurandum detulerit adversario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controversia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur. Si fideiussor iuravit, si quidem de sua persona tantum iuravit, quasi se non e
Abbreviated transcription (Latin):
ere nõ possum honerande aut̃ lib̾tatiscã
facta bellissime ita difsiniunt᷑. que ita¬
impomntur. ut sipat᷑nẽ lib̾tuᷤ offẽctĩt.
perantur abeo sẽpq sit met᷑ exacnoĩs
eisubiect̾. ꝑꝑ quẽ metũ qͥdius sustincat
patrono p̃cipiente snstĩa sunco̾tien¬
timportũ quid sit libto. ꝙͦ grecũ hong¬

Expanded text:
ere non possum. onerandae autem libertatis causa facta bellissime ita definiuntur, quae itantur, ut, si patronum libertus offenderit, petantur ab eo semperque sit metu exactionis ei subiectus, propter quem metum quodvis sustineat patrono praecipiente. In summa si in continenti impositum quid sit lib
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. cipecunia quereret᷑: an
obstaturã eẽt excepnio ex ꝑsoã nru¬
lieris. ⁊ ait iulianus. simaĩtꝰ ex ꝓ missi¬
one ootis ab̃de socĩ petat.⁊ et ħrs
excipiat dedolo filie cin pecunia ea¬
ad quiret̃. ex ceptionẽ oͥbstare. dos
lianus. anzdedolo maĩti excipi p̾sit.
puto aut̃ eum hoc sentire utẽt de
dolo mariti noceat exceptio liceat
ꝑienti nocẽ oebeat. rego puto ibliꝰ¬
pupilli. siũ cctũ sit cũ eomrẽ pupil¬
li. Siue dolo quid tutor fecĩt. ⁊ exeo
pupillus locupletior factus ẽ.pupil¬
lo nocẽ debere. snec illuo eẽ distm.¬
oguendũ c̾autũ sit Eidõ soluẽda

Expanded text:
mulieris, cui pecunia quaereretur, an obstatura esset exceptio ex persona mulieris. et ait Iulianus, si maritus ex promissione dotis ab herede soceri petat et heres excipiat de dolo filiae, cui ea pecunia adquireretur, exceptionem obstare: dos lianus, an et de dolo mariti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet perienti nocere debeat. et ego puto utipupilli siue contractum sit cum eo in rem pupilli, siue dolo quid tutor fecerit et ex eo pupillus locupletior factus est, pupillo nocere debere, nec illud esse distingu
Abbreviated transcription (Latin):
in ditatẽ exceprionẽ dolimoh masq
res p̃stita ẽ uẽdicet. andedolo excepti¬
onẽ pauiatur: excansa eiꝰ incuiꝰ locũ suc¬
cessit̃.: magis putoat. pop̃. sũmouendũ
rego puto excepnone eos eẽ repellẽs

Expanded text:
ditatem: exceptionem doli mali eius, qui res praestita est, vindicet, an de dolo exceptionem patiatur ex causa eius, in cuius locum successerit? et magis putat Pomponius summovendum: et ego puto
Abbreviated transcription (Latin):
uñ enĩ dlmag NIs quicum tuto¬
re c̃cbit.sp̃lane simodo pponas coluns¬
se aliquẽ cũ tutore. factũ suũ eͤi nbce¬
bit. ¶Siquis nõtutor. sꝓtutore nego¬
tia gerat. andolus ipsurs noceat pupil¬
lo udeamus. ⁊ putẽ nõnõcẽ: Nã siis qui
ꝓtutore negotia in gerebat. rẽuẽdidĩte
usũ captata sit. Exceptionẽ ñ no cẽ pu
pillo rem suam ꝑseque̾nti ⁊̃ sicicantu
sit quia huic reꝵ pupilli administra¬
tio concessa nõ fuit. scdm hec ma̾gis
opmor. dedolo tutoris exceptonẽ
pupillo eẽ obitiendi. ¶Quemilitore
diemius eadẽ cuãtore quoq suriosi.
bit. nã ⁊depubilli doloinĩdũ eẽ exci¬
pienctũ. nequaquam anbigẽdũ eẽ. ex
ea etate que dolo nõ careat¶ Deniq
iulianꝰ quoq sepissime scͥpsit. doli pu¬
pillos qui ꝓpe pub̾tate sut capaceseẽ.
Qiud enĩ sidebitor ex delegato pu¬
pilli. petumã creditoĩ eĩsoluit. sigẽtiᷤᷤ
se inquid pubesce̾. ne ꝑꝑp malitia igno¬

Expanded text:
unde enim diuinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceat pupillo, uideamus. et putem non nocere: nam si is, qui pro tutore negotia gerebat, rem uendiderit et usucapta sipillo rem suam persequenti, etiamsi ei cautum sit, quia huic rerum pupilli administratio concessa non fuit. Secundum haec magis opinor de dolo tutoris exceptionem pupillo esse obiciendam. Quae in tutore diximus, eadem in curatore quoque furiosi dbit: nam et de pupilli dolo interdum esse excipiendum nequaquam ambigendum, est ex ea aetate, quae dolo non careat. denique Iulianus quoque saepissime scribsit doli pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius solvit? fingendus est, inquit, pubes esse, ne propter malitiae igno
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ uõmet̾ causa ẽxceptio mrẽ scͥptã ẽ. si
meare nichimetꝰ cansa factũ ẽ ut ñ ĩ¬
aquo cũq adhibito nõ tm̃ ab eo quiagit.
⁊ quã uis dedolo actois exceptio nõ obiti¬
to: obiti possit ¶llud scienoũ ẽ. hanc ex¬
ceptionẽ demetii eũ obicere deb̃e. qui
metũ ñ aparẽte passus ẽ inuius fuit pote¬
state Cetͬeꝵ parenti licẽ. deteriorẽ cõ¬

Expanded text:
nimvero metus causa exceptio in rem scripta est "si in ea re nihil metus causa factum est", ut non ina quocumque, non tantum ab eo qui agit. et quamvis de dolo auctoris exceptio non obicio obici possit. Illud sciendum est hanc exceptionem de metu eum obicere debere, qui metum non a parente passus est, in cuius fuit potete: ceterum parenti licere deteriorem co
Abbreviated transcription (Latin):
exceptiont. sauuine potib exfilia le¬
gunt siglis centena.⁊ adicit hecuer¬
ba ignoscite. napdietaa uobus ampli
relinguere. nisime fronto pat̃ ũr ma¬
le acce piss. cuid ederã mutuo quinde¬
cu. que ab eo recuparare nõ potui po¬
stremo hostes mͥ fere oẽ subͣ abstulert̃.¬

Expanded text:
exceptioni. Auus nepotibus ex filia legauit singulis centena et adiecit ha‹e›c uerba: 'Ignoscite, nam potueram uobis amplius relinquere, nisi me Fronto pater ule accepisset, cui dederam mutua quindecim, quae ab eo recipere non potui: postremo hostes, qui mihi fere omnem substant
Abbreviated transcription (Latin):
potuero metueri. ⁊ p̃terea conditio mͥ
aduersus suplatorem cõpetit. ut me lib̾
iussutno pecumã quã tͥ medebẽ existi¬
mabã. ꝓmisero. petẽtẽdoli mali exceptio¬
ne submorũ debere.⁊ampliuis agẽdo cũ
scipiatore. consequar ut mͥ acce ptam
fatut stiplationẽ.⁊ ht̃ hec sententia ui¬
lani humanitatẽ. ut: aou̾sus hũc utar
extepnene.⁊ cõditioneᷤ. cui sũ obligat᷑.¬

Expanded text:
potero me tueri et praeterea condictio mihi adversus stipulatorem competit, ut me libereiussu tuo pecuniam, quam me tibi debere existimabam, promisero, petentem doli mali exceptione summoveri debere, et amplius agendo cum stipulatore consequar, ut mihi acceptam faciat stipulationem. et habet haec sententia Iuliani humanitatem, ut etiam adversus hunc utar exceptione et condictione, cui sum obligat
Abbreviated transcription (Latin):
ditor suum repetit in eadẽ cansaẽ maĩt᷑.
nec hic enĩ debr exceptione submo¬
iĩ qui suonoĩe agit snũquio gͥ nec dedo¬
lo muliers excipiẽdũ sit adu̾sũ maĩtũ
qui dotẽ petit. iõ ouctur uxorẽ nisi
dotẽ accepiss. nͥiã nõ diu̾nt. itaq cõdi¬
tione tenet̃ debitor ꝗ delegauit. uł mu¬
lier. uł utlibet debitore. uł si soluĩt ut
peciña eireobat ¶ Nõ scic̾ut dedolo actio
c̃ to ᷤ t᷑pe smit̾. ita eẽt exceptio ẽodẽ
tp̃r danda ẽ Nam he  pͣpetuo cõpetits
cũ actor quidẽ in sua pote state hat̃ qñ
utatur suoiure. is aut̃ cũ qͦ agͥ. ñ hãt po¬
testatem. qñ conueniatur

Expanded text:
ditor suum petit. in eadem causa est maritus: nec hic enim debet exceptione summoveri, qui suo nomine agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit adversus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi dotem accepissctione tenetur debitor qui delegauit uel mulier, ut uel liberet debitorem uel, si soluit, ut pecunia ei reddatur. non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua potestate habeat, quando utatur suo iure, is autem cum quo agitur non habeat potestatem, quando conueniatur
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione confendu e Siaut is ꝓcuã¬
torsit. cui om̃iũ rerũ administratio cõ¬
cessa ẽ: tẽ decdolooĩ eius excipi posse
sieranus seͥbit smandaui t̾icio ut atesti¬
pletur. deiñ titi seio. ⁊ stiplatꝰ atͥe seie.
⁊ͣ uoitiu edĩdit. ait lab̃o. excipiendũ eẽ.
tã demõ qua deseudolo. ¶te querit.
sidebitor m̃s tec̾cũ ueniebat tequẽ mͥ
reum dedĩt: egoq abste stipulatus fu¬
cro: deiñpetã. andolimali exceptio
obstet. ⁊ magis ẽ. ut nõ tͥ ꝑmittatur. de
dolo debitons meĩ adu̾ sũ me excipe.
cũno ego te cͥcũuenĩm. ad uͥsus ipir̃m
aut̃ debitorem mei potis expii. G¬

Expanded text:
in exceptione‹m› conferendum. si autem is procurator sit, cui omnium rerum administratio concessa est, tunc de omni dolo eius excipi posse Neratius scribit. Mandaui Titio, ut a te stipularetur, deinde Titius Seio, et stipulatus a te Seius est et iudicium edidit: ait Labeo excipiendum esse tam de meo quam et Seii dolo. Item quaeritur, si debitor meus te circumueniebat teque mihi reum dederit egoqero, deinde petam, an doli mali exceptio obstet. et magis est, ut non tibi permittatur de dolo debitoris mei adversus me excipere, cum non ego te circumvenerim: adversus ipsum autem debitorem meum poteris exp
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur spm̃de ⁊ si crediturꝰ peciũã supla
⁊ e sies redidit. ⁊ sicerta fuit causa sti¬
płationis. que tm̃ aut nõ ẽ secuta. aut
fonta ẽ. dicẽdũ erit nocẽ exceptionẽ.
¶ tẽ querit᷑. Siquis pure stipłatꝰ sit cer¬
tam quamitatem. quia hoc actũ sit: s
p̾t stipłati onẽ int̃poĩta pactus sit. ne
in t̃m pecuia usꝙ adꝙ certũ diẽ petat̃.
annoceat exceptiodoli. ⁊ quidẽ oe
pacto cõuẽto excipiposse. nequa quã
ambigendũ ẽ ¶d sihac quis excepti¬
one utiuelit. nicħominꝰ pocit enĩdo¬

Expanded text:
uideuidetus est nec credidit et si certa fuit causa stipulationis, quae tamen aut non est secuta aut finita est, dicendum erit nocere exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem interpositam pactus sit, ne interim pecunia usque ad certum diem petatur, an noceat exceptio doli. et quidem et de pacto conuento excipi posse nequaquam ambigendum est: sed et si hac quis exceptione uti uelit, nihilo minus poteri
Abbreviated transcription (Latin):
poĩta ẽ dedolo malo actio.¶ ⁊ equit᷑ uͣtui¬
demiꝰ inquib causis locũ hat̃ exceptio.
⁊ quib ꝑsonis obitiat᷑ s. quid ẽ illud adno¬
quiobicit exceptione. dolomalo acto¬
ris factũ. nesusitiet eiostendẽ inrẽ eẽ
ciotum ¶ aut si alteriꝰ dicat dolo factũ eor
ꝑseas spalit̾ debebit enumerare qũgͦi
hee sint. quaꝵ dolus nͣdceat sp̃lane ex
exceptio. Neq enĩquerit̃ adu̾sus quẽ cõ¬
missussit dolus. sr anmeare. dolo ualo
factum sg. a parte actois. ¶ Circa pͥmã
spem. quib ex causis exceptio hec locũ
hat̃. hec sut que tractari possut. Siquis
sme causa abaliquo fuit stĩplatis. dem̃
ex castiplanone ex ꝑiatur. excepuo un¬
q dolimali einocebit: licet enĩ eotpẽ
quostipulabat᷑. ncł dolo malo admiẜit.
tm clicendũ ẽ eũ cũlitẽ c̃testatur dolofa¬
cere. eoq ꝑseueret ex ea sti płatione
petẽ ⁊ siue cum intͣponeret̃ rustã causã
habuit  tmnc millam iooneã causãhaẽ

Expanded text:
posita est de dolo malo actio. Sequitur, ut videamus, in quibus causis locum habeat exceptio et quibus personis obiciatur. et quidem illud adnoqui obicit exceptionem, dolo malo actoris factum, nec sufficiet ei ostendere in re esse dolum: aut si alterius dicat dolo factum, eorum personas specialiter debebit enumerare, dummodo hae sint, quarum dolus noceat. Plane ex exceptio: neque enim quaeritur, adversus quem commissus sit dolus, sed an in ea re dolo malo factum sit a parte actoris. Circa primam speciem, quibus ex causis exceptio haec locum habeat, haec sunt, quae tractari possunt. si quis sine causa ab aliquo fuerit stipulatus, deinde ex ea stipulatione experiatur, exceptio utique doli mali ei nocebit: licet enim eo tempore, quo stipulabatur, nihil dolo malo admiserit, tamen dicendum est eum, cum litem contestatur, dolo facere, qui perseueret ex ea stipulatione petere: et ‹si› cum interponeretur, iustam causam habuit, tamen nunc nullam idoneam causam habere
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione elidipot̃ petit: nã⁊ sunt̃ i¬
nitia ncħ dolomalo fec̃. attm̃nc̃ petẽdo
facit dolo se. nisitalissit ignorantia meo
ut᷑ dolo careat ¶ No masedictũ ẽ. sicre¬
ditor usuras insutuꝵ accepit. dem̃pe
cumam nicħominꝰ petat. ante quã id
tẽpus p̃tẽreat. cui tẽpoĩs usuras acce p̃
andoli ex ceptione repellatur.: pot̃ dici
dolo eumfacẽ. accipiendo enĩ usuras de¬
stulisse uidetur peticionẽ mid tẽpus. ꝙ
uenisse nãm se nõpetiau. ¶tẽ qulẽri¬
tur sistatu lib̾m inereatꝰ quisfũt. iussũ
inlib̾tatẽ. agere ex duple suiplanoẽ po¬
test sednisi detẽ que implende cõditi¬
onis causi act̃epͥit deduxit. ex ceptioe

Expanded text:
exceptione elidi potest, petit: nam et si inter initia nihil dolo malo facit, attamen nunc petendo facit dolose, nisi si talis sit ignorantia in eo, ut dolo careat. Non male dictum est, si creditor usuras in futurum acceperit, deinde pecuniam nihilo minus petat, antequam id tempus praetereat, cuius temporis usuras accepit, an doli exceptione repellatur. et potest dici dolo eum facere: accipiendo enim usuras distulisse videtur petitionem in id tempus, quod venisse interim se non petiturum. Item quaeritur: si statuliberum mercatus quis fuerit iussum in libertatem agere ex duplae stipulatione potest, sed nisi decem, quae implendae condicionis causa acceperit, deduxerit, exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
emisti s simedius aliquis exactoĩb nõ
possederit. p̃cedñtiũ auctoꝵ p̾sesio nõ
ꝓdĩt. quia comiuneta nõ ẽ. sicut nec eiq
unisenit. qui tucm̃dum mãdauãs.¬
poris.⁊ quo apͥut patrem. ⁊ dnm̃ fuit.
ita danda ẽ mͥ. siaut uolũtate patͥs dnĩ¬
ue aut cum administrationẽ peculũ
haet uendidit sitẽ danoa e accessio cũ
eb ꝙ apͥut pupillũ fuit. aciũ tutore
ci is tatelam eiꝰ administcͣet emisti.
ĩdẽq meo quia cuatore pupilli furio¬
siue emĩt. ẜuandum ẽ ⁊ siuẽ tris noiẽ
aut eius quę rei ẜ uande causa in po̾¬
sessione eet dotis uenore deminu¬

Expanded text:
us aliquis ex auctoribus non possederit, praecedentium auctorum possessio non proderit, quia coniuncta non est, sicut nec ei, unde is emit, cui tu emendum mandavporis et quo apud patrem aut dominum fuit ita danda est mihi, si aut uoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet uendidit. Item danda est accessio cum eo, quod apud pupillum fuit, a cuius tutore, cum is tutelam eius administraret, emisti. idemque in eo, qui a curatore pupilli furiosiue emerit, seruandum est: et si uentris nomine aut eius, quae rei seruandae causa in possessione esset dotis suae no
Abbreviated transcription (Latin):
simtme ⁊ te nõcouenit. ut soluta pecuĩa
umones m̾reddant᷑. s ẽuerius excẽptiõẽ
ali sũpt̾ ꝓbabilis meũ factussit ¶ p̃tẽa
sciencdũ e siqs quid extestam̃to eẽ uolsita¬
tẽ petat excepuone esidolimali repelli

Expanded text:
me et te non conuenit, ut soluta pecunia mihi reddantur': sed est uerius exceptionem alius sumptus probabilis in eum factus sit. Praeterea sciendum espetat, exceptione eum doli mali repelli
Abbreviated transcription (Latin):
sessionũ nichil ĩꝑpetuũ. ñeq gnalit̃
defmnire possumus. cõs it̾tũt em̃ iꝑ
sola equitate piane eni tribimt̃ si
hͥis qui inlo cum alioꝵ succedũt. siue
ex cõtractu. siue uolumt᷑ate ħrdib
enĩ ⁊ his qui successoꝵ loco hñt̃ dat᷑
accessio testatoĩs ¶Itaq si mͥuẽdidĩs ẜ¬
uum. utar accessione tua ⁊ si mͥ pi
gnoĩs oedĩs. ⁊ ego eandẽ rem alii

Expanded text:
um neque generaliter definire possumus: consistunt enim in sola aequitate. Plane tribuuntur his, qui in locum aliorum succedunt siue ex contractu siue uoluntate: heredibus enim et his, qui successorum loco habentur, datur accessio testatoris. Itaque si mihi uendideris seruum, utar accessione tua. Et si mihi i dederis et ego eandem rem alii
Abbreviated transcription (Latin):
um bonoꝵ disuimerabitur. Quat¬
tuor aut̃ amu post irritu testa m̃tũ
factum. ⁊ intestatip̾sessionẽ ab omĩb
repudiatã qͥ gradatim petẽ potuert̃
glis p̃stitutũ ẽ conputabũt̾ur.
fuẽti succedit. ignoramia sua u̾itiad̾
fucti nõ excludit. ueluti cũ sciẽs alie
nu p̃ caĩo posedit. Quãus enĩ p̃caĩ¬
uͭ hrde ignorante nõteneat. nec int̃¬
dicto recte cõueniat᷑. tm̃ usu caꝑe ñ
cũ delongapossẽsioẽ querit᷑. Neq enĩ
recte defendetur. cũ exõroiũ reibo

Expanded text:
um bonorum dinumeratur. quattuor autem anni post irritum testamentum factum et intestati possessionem ab omnibus repudiatam, qui gradatim petere potuerunt, gulis praestitutum est, computabuntur.functi succedit, ignoratione sua defuncti uitia non excludit, ueluti cum sciens aliel precario possedit: quamvis enim precarium heredem ignorantem non teneat nec interdicto recte conveniatur, tamen usucapere non cum de longa possessione quaeritur: neque enim recte defendetur, cum exordium ei bo
Abbreviated transcription (Latin):
denũtianone destint: post quattiior
annos setundo delatori uenienti pͥor
to. p̃scͥpuo. sed⁊ negotii questio ꝑi¬
metur. QQua drigenũ tp̃s ꝙ bonis
uacantib numtiandis p̃scͥptũ ẽ. nõ

Expanded text:
denuntiatione destitit: post quattuor annos secundo delatori uenienti prior to praescriptio, sed et negotii quaestio peremetur. Quadriennii tempus, quod bonis uacantibus nu
Abbreviated transcription (Latin):
accessione tuitepois tã adu̾sus extrane¬
ũ. quã adu̾sus t̾e ipĩm quã diu pecuiam mͥ
nõ ex soluis. nam quime potiorẽ cũe A¬
go te suꝑaturus sũ multo magis ad ꝰ:¬
uersuste optinere debet ẜ sipeciũa
mͥ solũis. hoc casu accessione tua nõute
mͦ accessione tutar utar. ¶Itẽ simꝰ pi¬
gnus dederis. ⁊ cõueniit nͥ pecuiã sol¬
uisses. licere expacto pignus uẽdẽ. id¬
q uẽcudim. ep̃tori accessio tui tepis
dari debit. ucet muito te pignoã di

Expanded text:
accessione tui temporis tam adversus extraneum quam adversus te ipsum, quamdiu pecuniam mihi non exsolveris: nam qui me potior est, cum ego te superaturus sim, multo magis adversus te optinere debet. sed si pecuniam mihi solveris, hoc casu accessione tua non ute accessione utar. Item si mihi pignori dederis et conuenerit, nisi pecuniam soluisses, licere ex pacto pignus uendere idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora di
Abbreviated transcription (Latin):
um᷑ quem ãte multos annos ałio eiꝰ dẽ
meuu hr̃dis obligauat. quẽq̃ aliis po¬
stea mobligatone declux̃at. ex causa pac¬
tt nadidit his legistis ꝑosterior titu c̃¬
ditprius aum ꝓsect̾ e. ⁊ obtinuit. pꝰ aut᷑ ha

Expanded text:
quem ante multos annos avo eiusdem Maevii heredis obligaverat quemque alii postea in obligationem deduxerat, ex causa pacti tradidit. his gestis posterior Titii creditor ius suum persecutus est et optinuit. post hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bitio sit facta hũc enim ꝑm̃ haĩ acsi
retror sũ hõ m̾ ueniss. ut scł suedi
tor posseᷤsionens nactussit.⁊ hoc ip̃u
tẽ pus ⁊ ꝙ uenditionem p̃cessit. ⁊ am¬
plius accessio hec ei detur. cũ eo ꝙ
aput eum fuit. a quo hõ redibitus ei

Expanded text:
bitio sit facta: hunc enim perinde haberi ac si retrorsus homo mihi venisset, ut sci postea nactus sit, et hoc ipsum tempus et quod venditionem praecesserit et amplius accessio haec ei detur cum eo, quod apud eum fuit, a quo homo redhibitus si
Abbreviated transcription (Latin):
cepuom. oem. ł replicationẽ exclusora
eẽ. ¶ Exceptio actorẽ excludit. repli¬
catiõ reum: S ⁊ c̃ẽreplicatiom̃. Solet.
dari tͥplicato. ⁊ cẽ tͥplicanonẽ rurslis.
⁊ demceps multplicantur noa. dũ atit̃
reus aut actor obinat. ¶Sane solẽmus
dicere quasdã excepnoẽs eẽ dilatoĩas. q̃s¬
dam ꝑeptoias. Ut puͣta cdilatoria ẽ. ex¬
ceprio. que differat actiom̃. uelim ꝓcuã

Expanded text:
em vel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et contra replicationem solet dari triplicatio, et contra triplicationem rursus et deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor obicit. Sane solemus dicere quasdam exceptiones esse dilatorias, quasdam peremptorias: ut puta dilatoria est exceptio, quae differt acti
Abbreviated transcription (Latin):
one reiiudicate nõ submouebr̃. ¶E mpo¬
testate ep̃toris intrisexm̃ses reddibito¬
ria agere mallet:anea quedatur. quã¬
to miñons homo cumueniret fuit:¬
ea altã agat. renudicate exteptione
submoneri. ¶Si tenegonis meis odtu¬
leris. ⁊ fundũ noiẽ meo petieris. dem̃
ego hanc peticionem tuam ratam nõ
iudicate nõ obstabit. alla enĩ res facta
est int̃ueniente mandato ¶Idẽ ẽ smõ
inrem sedmꝑsona accũ fui̾t.

Expanded text:
one rei iudicatae non summouebitur. Est in potestate emptoris intra sex menses, redhibitoria agere mallet an ea quae datur, quanti minoris homo cum ueniret fuea agat, rei iudicatae exceptione summoveri. Si te negotiis meis optuleris et fundum nomine meo petieris, deinde ego hanc petitionem tuam ratam non iudicatae non obstabit: alia enim res facta est interveniente mandatu. idem est, si non in rem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Pauł.ł. ad: Et anẽadẽ causa pẽtedi⁊
eadem cõomo ꝑ sonaꝵ que nasioiã cõ¬
deminutone ue facta . s pignius ꝓ coĩ
utilitate accipit᷑. ¶Qui cũ partẽ usus
fructus haet̃. totũ pͥeͣtit. ħpostea partẽ
ad crescente pecet ñ submouebit᷑ excep¬
tione. quia uͥsus fructus ñ portioi. s hoĩ
ad cͤrescit.¶actionis inꝑsonam ab acti¬
onib mrẽ ihoc differut᷑. ꝙ cũ eadẽ rẽ
ab eodẽ m debeatur singłas obligatio¬
nes single cause secuntur. neculla eꝵ
alterns petinone uitiatur. sat cͥũ mre¬

Expanded text:
um. et an eadem causa petendi et eadem condicio personarum: quae nisi omnia condeminutioneue facta, sed pinguius pro communi utilitate accipitur. Qui, cum partem usus fructus haberet, totum petit, si posteaadcrescentem petat, non summovetur exceptione, quia usus fructus non portioni, sed homini adcrescit. Actiones in personam ab actin rem hoc differunt, quod, cum eadem res ab eodem mihi debeatur, singulas obligationes singulae causae sequuntur nec ulla earum alterius petitione uitiatur: at cum
Abbreviated transcription (Latin):
onem. ad uno exinstitutis dimidiã partẽ
łrditatis petiit. nec obtuit uidet̾ milla
peticione : partem sex tantisuendicasse.:
idõ sicepit abeodẽ extestam̃to eãdẽ por¬
tionem petẽ obstabit ei excepuo reuu
dicate. ¶latinus largus cu dehrditate
qui controu̾siam mouerat tñsigire t.
traditio reꝵ hr̃ditariaꝵ memo hrgi aͣtio¬

Expanded text:
onem, ab uno ex institutis dimidiam partem hereditatis petiit nec optinuit. uidetur in illa petitione etiam partem sextantis uindicasse et ideo, si coeperit ab eodem ex testamento eandem portionem petere, obstabit ei exceptio rei ae. Latinus Largus: cum de hereditate qui controuersiam mouerat, transigeretur, traditio rerum hereditariarum Maeuio heredi a Ti
Abbreviated transcription (Latin):
reñtes petronosꝙ neq doli exceptione
neque alia qurdam q̃ parẽtes patronue
opmionẽ. aput bonos mores Uggillet. co¬
petẽ pot. infactũ tñ erit excipiendũ. ut
si forte pecuã ñ nuãta dicatur. obinat᷑ ex.¬
cepno pecuĩe nõ nuãte. Ilicħ aut̃ int̃ ẽ utrũ
delibri patronus agat. puto exorꝑe de¬
minime exceptionẽ obiectim. nãꝙ cõue¬
nit tã qui uiuo quã mẽtuo parono alib̾toᷤ
honqrẽ exiberi ¶Instiplanone plme dõ¬
li clansula noꝰ erit det̾enda. quia exdoli ⁊¬
clausula nõ declolo actio intenditur. s
ex suplatu ¶ In hac exteptione. ⁊ dedolo

Expanded text:
rentes patronosque neque doli exceptio neque alia quidem, quae patroni parentisve opinionem apud bonos mores suggillet, competere potest: in factum tamen erit excipiendum, ut, si forte pecunia non numerata dicatur, obiciatur exceptio pecuniae non numeratae. nihil autem intede liberti patronus agat, puto excipere deminime exceptionem obiecturum: namque convenit tam vivo quam mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditur, sed ex stipulatu. In hac exceptione et de dolo
Abbreviated transcription (Latin):
Tollẽ. exceptio. cũ altã supior parsiu¬
Tre hoci nõ possit. quã si mferior quoq
iure habeat᷑. ¶tem sifinido petito po¬
stea insula que exregione einflumi¬
ne nata erit petatur. & pͥtiorei iudica

Expanded text:
t exceptio, cum aliter superior pars iure haberi non possit, quam si inferior quoque iure habeatur. Item si fundo petito postea insula, quae e regione eius in flumine nata erit, petatur, exceptio obsta
Abbreviated transcription (Latin):
nactussum ꝓͥetatẽ fundi. desinit ms
eẽ pͥor uͣsusfructus ⁊ uire ꝓͥetans quaĩ
exnoua causa rur sus ms eẽ cepit ¶ Si
ꝑ ẜ lo meo fide uissis. mecũ depeculic
actũ sit. sipostea tecũ eonoiẽ agat̾.
excipiendi est derendicitao

Expanded text:
nanctus sum proprietatem fundi, desinit meus nanctus sum proprietatem fundi, desinit meus esse prior usus fructus et iure proprietatis quasi ex noua causa rursus meus esse coepit. Si pro seruo meo fideiusseris et mecum de peculio actum sit, si postea tecum eo nomine agatur, excipiendum est de re iudicata.
Abbreviated transcription (Latin):
tas putabatr. enq dũtixat exstimati¬
onem muiditio fecissa. postea eundẽ
petituꝵ deargrnto quoꝙ legato tre¬
batius ait. nec obstaturam ei exceptiõẽ
ꝙ nõ sit petitũ. ꝙ necactor petẽ putã¬
s. neciudex iuditio sensiss.¬
intolegatũ eẽt egerim cũmnde. ⁊̃ po¬
stea codicillis ꝓlatis uestem mͥquoq
legatã eẽ appareat. nec ẽdeclucta in
supius uditium uestis causa. quiane¬
q lingatores. neꝙ iudex dealio quã
de argento: actum intelligant. ¶ Sipe¬
tiero grege uel aucto.uł minuto nũo
gregis. ⁊ iteꝵ eundẽ gregẽ petã. obsta¬
bit michi exceptio s si spãle corpus
exgrege̾ petam. si fu̾it młeo gregẽ
puto obstatutam exceptionẽ ¶Sisti¬
chum ⁊ panphilũ tuũ eẽ petieris. ab
abeodem exceptonẽ obstare tͥ cõstat.
¶Si fimdum meum eẽ pͣetiero. demdẽ
post̾ẽa usum frͣ̃ᷤctum eiusdẽ fundi pe¬
is quia qui fundũ ht̃ usum fructusuũ⁊
uindicare nõpot¶ S ⁊ siusum fruc¬

Expanded text:
tas putaret earumque dumtaxat aestimationem in iudicio fecisset: postea eundem petiturum de argento quoque legato Trebatius ait nec obstaturam ei exceptionem, quod non sit petitum, quod nec actor petere putasset nec iudex in iudicio sensissmento legatum esset, egerim cum stea codicillis prolatis uestem quoque mihi legatam esse appareat, non est deducta in superius iudicium uestis causa, quia neque litigatores neque iudex de alio quam de argento actum intellegant. Si petiero gregem et uel aucto uel minuto numero gregis iterum eundem gregem petam, obstabit mihi exceptio. sed et si speciale corpus ex grege petam, si adfuit in eo grege, puto obstaturam exceptionem. Si Stichum et Pamphilum tuos esse petieris et ab eodem, exceptionem obstare tibi constat. Si fundum meum esse petiero, deinde postea usum fructum eiusdem fundi pe obstabit, quia qui fundum habet, usum fructum suum vindicare non potest. sed si usum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qͣui se patrẽ familias dicat egom
mea potestate ẽẽ. ⁊ iussum eo adisseħr¬
ditatẽ dicam. tãħrlitatẽ agiopõtẽ. q̃
adint̃ cdictũ defilio ducen doiridebe
dictum erit. quia filius magis apud.
int̃duos qui sepatres dicerẽ cõtrou̾si¬
ã eẽt. ⁊ alt̃ ab altero exhib̾e eũ ꝯeside

Expanded text:
eum, qui se patrem familias dicat, ego in mea potestate esse et iussu meo adisse hereditatem dicam, tam de hereditate agi oportere quam ad interdictum de filio ducendo iri deberdictum erit, quia filius magis apud inter duos, qui se patres dicerent, controversia esset et alter ab altero exhiberi eum deside
Abbreviated transcription (Latin):
udicata. ¶uł scbit ex ceptionẽ rei ui¬
dicate. aꝑsona actois adeptorem trã¬
sire solere: Recto ant̃ ab ẽptore ad au¬
ctorem reutinodebe. qr sihrclitariãrẽ
uẽdid eris ego eandẽ abẽptore pen¬
ero. ⁊ uincero. petenti ⁊ibi no oponã
exceptĩonem. aut sieares uidicatan
sit inot̾me ⁊ eũ cuiuẽdi thisti
functi exsenat᷑ cõsultobona łiẽdicauit.
iocco quia pͥutabat. ł upto pats euis
t estamto neminẽ eẽ substitu uicłaqͣ
fuit quia testamtũ patͥsruptũ nõ ent

Expanded text:
iudicata. Iulianus scribit exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem transire solere, retro autem ab emptore ad auctorem reuerti non debere. quare si hereditariam rem uendideris, ego eandem ab emptore petiero et uicero, petenti tibi non opponam exceptionem 'at si ea res iudicata non sit infuncti ex senatus consulto bona uindicauerit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse substitutum, uictaque fuerit, quia testamentum patris ruptum non e
Abbreviated transcription (Latin):
furiosiut pupilli accor municipiũ ex̃
ꝑsoã aut̃ rei ⁊ oe fensor enumerata¬
bitur. quia adu̾sus oefesorẽ. quiagit
petat locũ ht ex ceptio ¶ Siego cũ
uitino aque pluuie arcẽde. dem̃ alt̃¬

Expanded text:
 pupilli, actor municipum: ex persona autem rei etiam defensor numerabitur, quia adversus defensorem qui agit,petat, locum habet haec exceptio. Si egero cum vicino aquae pluviae arcendae, deinde alt
Abbreviated transcription (Latin):
mittimus: hocita side edifitio tegulas¬
p̃ sub stusĩt. Cetm̃ sinõ edifitio s seor¬
potit: S⁊ si qͣuis aliquid elib affixũ
euellĩt: statuam forte: uł quid aliud.
ꝙ in aut clam int̃dicto tenebitur
aut fossam fecĩt. hocint̃dicto tene
uus solo nõ cohẽt. sr atra sustinetur
cim aliquid effucdit. ⁊ hoc facto aquã
corrupit. ait lab̾oint̃licto ꝙ uiau̾
clam eum teneri. Portio enĩ agri
̃uidet᷑ a quauiua quẽ admodum siꝗd
opis in qua feciss. ¶ Que situ eͤ sistatuã
inm̾imicipio ł in loco publico quis sustu¬
lit̃. ł ui ł calã. an hoc int̃dictoteneat᷑.¬

Expanded text:
mittimus. haec ita, si de aedificio tegulas sustulerit: ceterum si non de aedificio, sed seorpoterit. Sed si quis aliquid aedibus adfixum euellerit, statuam forte uel quid aliud, quod ui aut clam interdicto tenebitur. uel fossamuus solo non cohaeret, sed terra sustineturcini aliquid effuderit, ut hoc facto aquam corrumperet, ait Labeo interdicto quod ui aut clam eum teneri: portio enim agri uidetur aqua uiua, quemadmodum si quid operis in aqua fecisset. Quaesitum est, si statuam in municipio ex loco publico quis sustuui uel clam, an hoc interdicto teneat
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria. ¶us habet opus noul nũtiã¬
d̾i. qui aut cdm̃iũ. aut ẜututẽ habr.
utilis erit: Ip̃i aut̃ dño p̃tlii sidemũ¬
tiauerit. remissio mutilis eritsneq
sicut adu̾sus uicinũ ita adu̾sus dnm̃
agere pot̃. ius ei nõ eẽ inurto se alt̾i
edificare S sihoc facto usus fructꝰ de¬
terior fiat petere usũ fructũ debe¬
bebit. It ẽ iulianus dicitꝰ. decetis quib
aliqua ẜ uitus auicino debetur ei quo¬
ꝙ qui pignoris fimdũ acceꝑit. scͥbit
iuł nõ eẽ miquũ. det̾entionẽ su̾itutis
dari. Eprecario se.

Expanded text:
ssio. Ius habet opus novum nuntiandi, qui aut dominium aut servitutem habet. utilis erit. ipsi autem domino praedii si nuntiaverit, remissio inutilis erit: neque sicut adversus vicinum, ita adversuagere potest ius ei non esse inuito se altius aedificare. sed si hoc facto usus fructus deterior fiat, petere usum fructum debebit. idem Iulianus dicit de ceteris, quibus aliqua seruitus a uicino debetur. Ei quoque, qui pignori fundum acceperit, scribit Iulianus non esse iniquum detentionem seruitutis dari. DE PRECARIO
Abbreviated transcription (Latin):
cdandum. nisi deꝑsidia pͥorisꝑtinẽt
potm̃t aliquid dici Itaq causa cogra¬
ta amplius quã semel int̾dictum ħ
erit mori ñdũ: Nam nec in publicis
iuditis ꝑmittitur ãplius agi quã semel
actũ ẽ quaĩ p̃uaricanonis fuit dãpna

Expanded text:
dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaque causa cognita amplius quam semel interdictum hoc erit movendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel actum est quam si praevaricationis fuerit damna
Abbreviated transcription (Latin):
hrcditatẽ petã cũ nichil pꝰsideres. de¬
in de ubicepis aliquid p̃ sidere iteꝵ¬
hrditatẽ atepetam. annoceat excep¬
tio ista. et putẽ siue suit iudicatũ
ħrclitatem meã ẽẽ siue adu̾sarius
quia nicħ p̾si debat ab solitus ẽ nõ
noce ex ceptione: Ei quis fũdũ ꝗͦ¬

Expanded text:
reditatem petam, cum nihil possideres, deinde, ubi coeperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, sive fuit iudicatum hereditatem meam esse, sive adversarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem. Si quis fundu