comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deunte. Cuius uicissitudims causa uel necessitas talis est. Iguẽ et̾he¬
reu phisici tradiderũt humore nutriri. asserentes ideo sub celi ꝑ¬
usta quam ira solis id est zodiatus occupauit occeanũ sicut supra
diximꝰ a natura locatũ ut om̃is latitudo ꝓ quã sol cum .u. uagis.
et luna ultio citroq discurrũt habeat subiecti humoris alimoniam.
et hoc esse uolunt qd̃ homerus diuinarũ om̃ium fons inuentionũ
et origo sub poetici mibe figmenti. uerũ sapientib intelligi dedit.
louem cum dis cęteris id est cum stellis profectum in octeamũ ethi¬
opib eum ad epulas ĩuitantib. ꝑ quam inaginẽ fabulosam ho¬
merum significasse uolunt hauriri de humore nutͥmẽta siderib. qͥ
ob hoc ethiopes reges epularũ celestium dixit. qm̃ cuta occeam orã
nõ risi ethiopes habitãt. quos uitina solis usq ad spẽm iugri coloris

Expanded text:
deunte. Cuius uicissitudinis causa uel necessitas talis est. Ignem aethedeunte. Cuius uicissitudinis causa uel necessitas talis est. Ignem aetherium physici tradiderunt humore nutriri, adserentes ideo sub zona caeli perusta, quam uia solis, id est zodiacus, occupauit, Oceanum, sicut supra descripsimus, a natura locatum, ut omnis latitudo, quam sol cum quinque uagis et luna ultro citroque discurrunt, habeat subiecti humoris alimoniam. Et hoc esse uolunt quod Homerus, diuinarum omnium inuentionum fons et origo, sub poetici nube figmenti uerum sapientibus intellegi dedit, Iouem cum dis ceteris, id est cum stellis, profectum in Oceanum, Aethiopibus eum ad epulas inuitantibus. Per quam imaginem fabulosam Homerum significasse uolunt hauriri de humore nutrimenta sideribus, qui ob hoc Aethiopas reges epularum caelestium dixit, quoniam circa Oceani oram non nisi Aethiopes habitant, quos uicinia solis usque ad speciem nigri coloris
Abbreviated transcription (Latin):
philosophi uolunt. cur ꝑ ĩnumerabiliũ seriem seculoꝵ nõ fuerat
cultus quo itunt utunur muẽtus non lrãrum usus quo solo menio¬
rie fulcitur et̾uitas : Cur demq multarũ rerũ expientia ad aliquas
gentes recenti etate ꝑuenit. ut ecce galli uitem uel cultum oles ro¬
nia iam adolescente didicerũt. Alię uero gentes adhuc multa uest̾i¬
uit. quę nobis uiuenta placuerũt. Hec eñ om̃a uidentur etintati
ierum iepugnare. dũ opͥmari nos faciunt certo mũdi principio
paulatim singula quȩq cepisse. Sed mũdum quidẽ semper fiuisse
phĩa auctor est. conditore quidẽ deo sed non ex tempore. Si quidẽ tẽ¬
pus ante mũdum ẽẽ non potuit. cum inhil aliud tempora nͥ cursꝰ
lolis efficiat. Rex uo̾ humanȩ ex parte maxima occidunt mauente
unto. et rursus oriuntur. uel eluiuone uicissim uel exustione re¬

Expanded text:
philosophi uolunt, cur, per innumerabilium seriem saeculorum, non fuerat philosophi uolunt, cur, per innumerabilium seriem saeculorum, non fuerat cultus quo nunc utimur inuentus, non litterarum usus, quo solo memoriae fulcitur aeternitas? Cur denique multarum rerum experientia ad aliquas gentes recenti aetate peruenit, ut ecce Galli uitem uel cultum oleae Roma iam adolescente didicerunt, aliae uero gentes adhuc multa nesciunt quae nobis inuenta placuerunt? Haec omnia uidentur aeternitati rerum repugnare, dum opinari nos faciunt certo mundi principio paulatim singula quaeque coepisse. Sed mundum quidem fuisse semper philosophia auctor est, conditore quidem deo, sed non ex tempore, si quidem tempus ante mundum esse non potuit, cum nihil aliud tempora nisi cursus solis efficiat. Res uero humanae ex parte maxima saepe occidunt manente mundo, et rursus oriuntur, uel eluuione uicissim uel exustione re
Abbreviated transcription (Latin):
emendationẽq uel ip̃am inuc̃tionem recẽtem eẽ fateatur: Cumq
rudes primũ homines et incuria siluestri nõ multũ a ferarũ asper¬
tate dissimiles memmerit. uel fabuletur antiquitas. tradatq nec
hunc quo nũc utimur uictũ fuisse. sed glande pruis et baccis altos
sero sperasse de sulcis alimoniã. cũq ita exordium rerũ et ip̃iꝰ hu¬
mane nationis opinemur ut aurea primũ secula fuisse credamꝰ.
et inde uatura ꝑ metalla iuiliora degenerãs ferro secula postrema
fedauit. Ac ne totum iudeamur de fabulis mutuari. quis nõ hiic
extimiet mũdũ qnͣdoq cepisse. et uec longam retio euis etatẽ. cum
ab huic ultra duo retro annoꝵ milia de excellenti rerũ gestarũ me¬
moria. net greca quidem extet historia. Nam supra mnũ a quo
semiramns scd̾m quosdam creditur procreata. ihil p̃clarum in li¬
bros relatum est. Si em̃ ab mitio ĩmo ante unciuĩ fuit nũdus ut

Expanded text:
emendationemque uel ipsam inuentionem recentem esse fateatur, cumque emendationemque uel ipsam inuentionem recentem esse fateatur, cumque rudes primum homines et incuria siluestri non multum a ferarum asperitate dissimiles meminerit uel fabuletur antiquitas, tradatque nec hunc eis quo nunc utimur uictum fuisse, sed glande prius et bacis altos, sero sperasse de sulcis alimoniam, cumque ita exordium rerum et ipsius humanae nationis opinemur, ut aurea primum saecula fuisse credamus, et inde natura, per metalla uiliora degenerans, ferro saecula postrema foedauerit? Ac ne totum uideamur de fabulis mutuari, quis non hinc aestimet mundum quandoque coepisse et nec longam retro eius aetatem, cum abhinc ultra duo retro annorum milia de excellenti rerum gestarum memoria ne Graeca quidem exstet historia? Nam supra Ninum, a quo Semiramis secundum quosdam creditur procreata, nihil praeclarum in libros relatum est. Si enim ab initio, immo ante initium fuit mundus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃ibus ꝑticulam possideri. nulliꝰ uo̾ głiam uel in illam totã par¬
tem potuisse diffundi. Si quidem gangen transnare. uel transcẽdere
caucasum. romami nomĩs fama non ualuit. Spẽq de propaganda
late gloria ante oculos ponendo nri orbis angustias amputauit. uult
et diuturnitatis auferre. ut pleno amio nepotis contẽptum glorię
compos dissuasor insmuet. E ait. nec in hac ip̃a parte in quã sapi¬
entis et fortis uiri nomen serpere potest. et̾intatem nomĩs posse
ꝑdurare. cũ modo exustione modo eluuione t̾rarũ diuturntati reꝵ
nitercedat occasus. Quod quale sit disseremꝰ. In hac em̃ parte trac¬
tatus illa questio latent̾ absoluitur. q̃ multoꝵ cogitationes de am¬
bigenda mũdi et̾nitate sollicitat. Nam quis facile mũdu semp
fuisse consentiat. cũ et ip̃a historiarũ fides multaꝵ rerũ cultum

Expanded text:
ri generis hominibus particulam possideri, nullius uero gloriam uel in illam totam parri generis hominibus particulam possideri, nullius uero gloriam uel in illam totam partem potuisse diffundi, si quidem Gangen transnare uel transcendere Caucasum Romani nominis fama non ualuit, spem quam de propaganda late gloria ante oculos ponendo nostri orbis angustias amputauit, uult et diuturnitatis auferre, ut plene animo nepotis contemptum gloriae compos dissuasor insinuet. Et ait nec in hac ipsa parte, in quam sapientis et fortis uiri nomen serpere potest, aeternitatem nominis posse durare, cum modo exustione, modo eluuione terrarum diuturnitati rerum intercedat occasus. Quod quale sit disseremus. In hac enim parte tractatus illa quaestio latenter absoluitur, quae multorum cogitationes de ambigenda mundi aeternitate sollicitat. Nam quis facile mundum semper fuisse consentiat, cum et ipsa historiarum fides multarum rerum cultum
Abbreviated transcription (Latin):
terra siguũ sit qd̃ diuidi non possit in partes. Ideo autẽ t̾r̃e breui¬
tas tam diligenter asseritur. ut paruipendẽdum ambitum fame
iur fortis intelligat. quȩ in tan puo magua esse non poterit.Quod
doctrinę propositũ non minꝰ in sequentib apparebit. Quinetiam si
cupiat proles illa futuroꝵ hominũ deiceps laudes uniuscuiꝰq no¬
q terrarũ quas accidere tempore certo necesse est nõ modo nõ et̾nam
sed ne diurnã quidem głiam assequi possimꝰ. Uirtutis fructũ sapi¬
eus in consciencia ponit. minus ꝑfectus in głia. Unde scipio ꝑfectio¬
nem cupiens infunde̾ nepoti. autor est. ut contentus consciẽtie p̃mio
głiam non requirat. In qua appetenda qm̃ duo sunt maxime que¬
optari possint. ut et ꝙͣ latissime uagetur. et ꝙͣ diutissime ꝑseueret.
Postꝙp suꝑius de habitationis m̃e angustiis disserendo totus terre

Expanded text:
terra signum sit, quod diuidi non possit in partes. Ideo autem terrae breuiterra signum sit, quod diuidi non possit in partes. Ideo autem terrae breuitas tam diligenter adseritur ut parui pendendum ambitum famae uir fortis intellegat, quae in tam paruo magna esse non poterit. Quod doctrinae propositum non minus in sequentibus apparebit: «quin etiam si cupiat proles futurorum hominum deinceps laudes uniuscuiusque noxustionesque terrarum, quas accidere tempore certo necesse est, non modo non aeternam sed ne diuturnam quidem gloriam adsequi possumus.» Virtutis fructum sapiens in conscientia ponit, minus perfectus in gloria; unde Scipio, perfectionem cupiens infundere nepoti, auctor est ut, contentus conscientiae praemio, gloriam non requirat. In qua appetenda quoniam duo sunt maxime quae praeoptari possint, ut et quam latissime uagetur et quam diutissime perseueret, postquam superius de habitationis nostrae angustiis disserendo totius terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
gressum negent. Nec dubium ẽ
u illam quoq australis generis
tempatam mare de occeano similit̾
influere. Sed describi hoc nr̃a atte.¬
statione non debuit. cuius situs
nobis incogiitus ꝓseuerat. Q autem nr̃am habitabilem dixit au¬
gustam uerticibus laterib latiorem in eadem descriptione poterimꝰ ad¬
uertere. Nam qnͣto latior est tropicus septẽtrionali cuto. tanto zona
uerticib ꝙͣ laterib angustior est. quia sũmitas eius in arctũ extremi
cirtuli breuitate contrahitur. Deductio autem lacerũ in longitudine
tropici ab utraq parte distenditur. Nemq ueteres omnẽ habitabilẽ
nr̃am extente claidi sinilem ẽẽ dixerunt. Item quia omĩs terra in
qua et occeanus est ad quẽuis celestem circulũ quasi centron puncti
obtinet locum. necessario de occeano adiecit. qui tũ tanto nomine ꝙͣ
sit puus uides. Nam licet apud nos athlanticũ mare magnũ uo¬
cetur. de celo tñ despicientib non potest magnũ uideri. cũ ad celũ

Expanded text:
gressum negent. Nec dubium est in illam quoque australis generis temperatam mare de Oceano similiter influere, sed describi hoc nostra attestatione non debuit, cuius situs nobis incognitus perseuerat. Quod autem nostram habitabilem dixit angustam uerticibus, lateribus latiorem, in eadem descriptione poterimus aduertere. Nam quanto longior est tropicus circus septentrionali circo, tanto zona uerticibus quam lateribus angustior est, quia summitas eius in artum extremi cinguli breuitate contrahitur, deductio autem laterum cum longitudine tropici ab utraque parte distenditur. Denique ueteres omnem habitabilem nostram extentae chlamydi similem esse dixerunt. Item quia omnis terra, in qua et Oceanus est, ad quemuis caelestem circulum quasi centron puncti obtinet locum, necessario de Oceano adiecit: «qui tamen tanto nomine quam sit paruus uides». Nam licet apud nos Atlanticum mare, licet Magnum uocetur, de caelo tamen despicientibus non potest magnum uideri, cum ad caelum
Abbreviated transcription (Latin):
Ea enĩ quȩ anteꝙͣ his implicatus est ex aspectu uitarit. his hoĩem diuina
intelligentia prudẽciaq munitus. Fundamẽtũ emĩ est discipline in summa
bonitate consistens. Spũ autẽ mĩstrãtur oĩa et uegetãtur in mũdo q̃ quasi
orgauũ uel machina sũmi dei uoluntate subtus est. Itaq hactenus a nobis
intelligãtur mente sola intelligibilis summꝰ qui dicitur deus rector gub̾na¬
torq est sensibilis dei eius qui in se cõplectit᷑ omnẽ locũ oẽm reꝵ substãciã
totãq gignentiũ citantiũq mati̾am. ꝙ om̃e quicqͥd est qnͣtũcũq est spũ uõ̾
agitatur siue gubernat᷑. Omĩs in niũdo spẽs unaquęq scd̾m naturã suam
deo distributã sibi de spũ ht̃ yle uel mũdus om̃um est receptaculũ om̃u¬
q agitacõ atq frequẽtatio quoꝵ deus gubernator dispensans omĩb rebus

Expanded text:
Ea enim qui, antequam his inplicitus est, ex aspectu uitarit, is homo est diuina Ea enim qui, antequam his inplicitus est, ex aspectu uitarit, is homo est diuina intellegentia prudentiaque munitus; fundamentum est enim disciplinae in summa bonitate consistens. Spiritu autem ministrantur omnia et uegetantur in mundo, qui quasi organum uel machina summi dei uoluntati subiectus est. Itaque haec hactenus a nobis intellegantur. Mente sola intellegibilis, summus qui dicitur deus, rector gubernatorque est sensibilis dei eius, qui in se circumplectitur omnem locum, omnem rerum substantiam totamque gignentium creantiumque materiam et omne quicquid est, quantumcumque est. Spiritu uero agitantur siue gubernantur omnes in mundo species, unaquaeque secundum naturam suam a deo distributam sibi. Ὕλη autem uel mundus omnium est receptaculum omniumque agitatio atque frequentatio quo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ et conceptꝰ & ꝑtus in se possidet ium atq naturã. hec itaq sine alieno
conceptu est sola generabilis. At uo̾ q̃ uim solam cõcipiendi hũt ex altiꝰ
cõmirtione nature ita discernenda siut. ut hic locus mũdi cum his q̃ in se
sunt uideatur ẽẽ non natus. qui itaq in se uim totiꝰ nature habet locũ
aurẽ in quo sũt omĩa neq em̃ hec omĩa eẽ potuissent si locus deess qui
q̃ creabilis est tam et si creata non est. Sicut em̃ in natura matĩe qualitas fe¬
cunda est sic et maligintas eadẽ eque fecunda. Nec ego dixi o asclepi et ha¬
tantũq est ꝙͣtum rõnabilit̾ potiusset a sũmo deo sit cum consensu discipliã
intelligentia mentes hominũ numerare est dignatus. His enĩ reb quibus
ceteris antestamꝰ aĩalib solis possumꝰ malicię fraudes dolos uiciaq uitare.

Expanded text:
quae et conceptus et partus in se possidet uim atque materiam. Haec itaque sine alieno quae et conceptus et partus in se possidet uim atque materiam. Haec itaque sine alieno conceptu est sola generabilis. At vero ea, quae uim solam concipiendi habent ex alterius commixtione naturae, ita loco? discernenda sunt, ut hic locus mundi cum his, quae in se sunt, uideatur esse non natus, qui utique in se uim totius naturae habet. Locum autem dico in quo sint omnia: neque enim haec omnia esse potuissent, si locus deesset, quateriae, quae creabilis est, tametsi creata non est. Sicuti enim in natura materiae qualitas fecunda est, sic et malignitatis eadem est aeque fecunda. Nec ergo dixi, o Asclepi et Hacautumque est, quantum rationabiliter potuisset a summo deo, tunc cum sensu, disciplina, intellegentia mentes hominum est munerare dignatus. Hisce enim rebus, quibus ceteris antestamus animalibus, soli possumus malitiae fraudes, dolos uitiaque uitare.
Abbreviated transcription (Latin):
ut deo net ideo hec de quib mundus. Iocuto nõ erant qñ uata nõ erãt. sed¬
in eo iam tunc erant unde nasci hũerint. Non enim ea sola non nata di¬
cuntur. que nec dum nata sũt. s ea q̃ carent fecũditate generãdi. ita ut ex
hic ihil nasci possit. Quecũq gͦ sunt quib inest natura generãdi hec et
generabilia sunt. quib nasci potest tam et si ea ex se uata sunt. neq enimi
dubitatur ex his quę ex se nata sũt facile nasti posse de quib cũcta nascũt᷑
Deus igit᷑ sempit̾nꝰ deus ęt̾uus nec nasci potest nec potuit. hic est. hic fuit.
hic erit semꝑ. hic gͥ est qui ex se tota est natura dei. Yle aũt uel mundi
natura est spũs q̃ ꝙͣuis nata uideãtur a pͥncipio tũ ex se nascendi ꝓtreãdi¬
q iũ possident atq naturã fecunditatis. & em̃ miciũ in ęqualitate nate̾ ẽ.

Expanded text:
ut deo nec deo haec de quibus mundus. Idcirco non erant, quia nata non erant, sedut deo nec deo haec de quibus mundus. Idcirco non erant, quia nata non erant, sedin eo iam tunc erant, unde nasci habuerunt. Non enim ea sola non nata dicuntur, quae necdum nata sunt, sed ea, quae carent fecunditate generandi, ita ut ex his nihil nasci possit. Quaecumque ergo sunt, quibus inest natura generandi, haec et generabilia sunt, de quibus nasci potest, tametsi ea ex se nata sunt neque enim dubitatur ex his, quae ex se nata sunt, facile nasci posse, de quibus cuncta nascuntur. Deus ergo sempiternus, deus aeternus nec nasci potest nec potuit; hoc est, hoc fuit, hoc erit semper. Haec ergo est, quae ex se tota est, natura dei. Ὓλη autem uel mundi natura et spiritus quamuis nata uideantur a principio, tamen in se nascendi procreandique uim possident atque naturam. Fecunditatis etenim initium in qualitate naturae est,
Abbreviated transcription (Latin):
ria rõne confũdunt. AS CLELI S. quõ gͥ incõprehensibilẽ pħiam affi¬
ciũt: aut quẽ admodũ multifaria rõne confũdunt: TRIEGIST Rꝰ.¬
o asclepi hoc modo uarias disciplinas uet cõprehensibiles eã calida com
ut apotatastasis astroꝵ statõnes p̃finitas cursĩq cõmutatõis nu̾is
constare miretur. t̾re uõ dimẽsiones qualitates qnͣtitates maris profũ¬
da. et iguis uim et hor om̃ium effectus naturãq cognosce̾s miret᷑. ado¬
ret. atq collaudet artem diuinãq mẽtem. Ausicẽ uo nosse nihil aliud
lo diuino dulcissimũ uerissimũq conficit. Qui gͥ homĩes post nos e¬
Simplici em̃ mẽte et anma diuinitatẽ colere eiusq facta uen̾ari age̾ ⁊̃
dei uoluutati grãs que est bonitas de his sit huc usq tractatus. De sp̃u uo¬
et de his smilib hic sumat᷑ exordiũ. Fuit deus et hile quẽ grece crediniꝰ
mũdum. et mũdo comitabat᷑ spũs uel merat mũdo spũs sed non sumliter

Expanded text:
inconprehensibilem philosophiam efficiunt aut quemadmodum eam multifaria ratione confundunt? – O Asclepi, hoc modo: in uarias disciplinas nec conprehensibiles eam callida comut apocatastasis astrorum, stationes praefinitas cursumque commutationis numeris constare miretur; terrae uero dimensiones, qualitates, quantitates, maris profunda, ignis uim et horum omnium effectus naturamque cognoscens miretur, adoret atque conlaudet artem mentemque diuinam. Musicen uero nosse nihil aliud lo diuino dulcissimum uerissimumque conficiet. Qui ergo homines post nos eSimplici enim mente et anima diuinitatem colere eiusque facta uenerari, agere etiam dei uoluntati gratias, quae est bonitaet de his similibus hinc sumatur exordium. Fuit deus et ὕλη, quem Graece credimus mundum, et mundo comitabatur spiritus uel inerat mundo spiritus, sed non similiter
Abbreviated transcription (Latin):
mentes intentõnesq consistens. si uũc attẽtiore auriũ obsequio uerba loꝙ̃¬
cia acceperit. tnͣsuolabit & transfluet aut magie refluet. suiq fontis li¬
quorib miscebit se. Sunt gͥ onĩium spẽrum p̾ncipes dii. hoc sequẽt᷑ dii
quoꝵ est princeps oyoya. hi sensibiles utriusq origiis sue consiles que¬

Expanded text:
mentes intentionesque consistens, si non attentiore aurium obsequio uerba loqumentes intentionesque consistens, si non attentiore aurium obsequio uerba loquentis acceperis, transuolabit et transfluet aut magis refluet suique fontis liquoribus miscet. Sunt ergo omnium specierum principes dii. Hos consecuntur dii, quorum est princeps οὐσίαϛ. Hi sensibiles, utriusque originis consimiles su
Abbreviated transcription (Latin):
spẽrum om̃iũ quȩ insũt in umꝰ cuiꝰ q sicuti est tota substãtia. Mundus
humanitas alit mentẽ. Neq eĩ om̃s sed pauci quoꝵ ita mens est ut tã¬
ti beneficii capax ẽẽ possit. Ut enĩ sole mũdus. ita mẽs humana isto liũe¬
clarescit. & eo ampluis. Nam sol qͥcquid illũat aliqñ t̾re et lunȩ ĩt̾iectũ
int̾ueniente nocte eius pͥuatur liũe. Sensus autẽ cum semel fuerit aĩe
cõmixtus humane fit una ex bñ cohalescẽte cõmixtione ĩ mat̾ia ita ut
ASCEPNS. quos dicis uel rerum capita uel micia primordiorũ o tri¬
megistre. TRialE GIST RS. magna tͥ pando et dĩna nudo nist̾i̾a. cuiꝰ
rei miciũ fc̃ĩo ex optato fauore celesti. Deoꝵ gn̾a multa sunt eoꝵq õiu
em̃ sentimꝰ eos ꝙͣ eos quos uisibiles nũcupamꝰ. sicut disputatio ꝑdocebit.¬
& tu si intendas poteris uidẽ. Sublimis &em̃ ratõ eoq diumor ultra hõi

Expanded text:
specierum omnium, quae insunt, uniuscuiusque, sicuti est, tota substantia. Mundus humanitas – neque enim omnes, sed pauci, quorum ita mens est, ut tanti beneficii capax esse possit; ut enim sole mundus, ita mens humana isto clarescit lumine et eo amplius; nam sol quicquid inluminat, aliquando terrae et lunae interiectu interueniente nocte eius priuatur lumine – sensus autem cum semel fuerit animae commixtus humanae, fit una ex bene coalescente commixtione materia, ita ut  principalium. – Quos dicis uel rerum capita uel initia primordiorum, o Trismegiste? – Magna tibi pando et diuina nudo mysteria, cuius rei initium facio exoptato fauore caelesti. Deorum genera multa sunt eorumque omnium  sentimus quam eos, quos uisibiles nuncupamus, sicuti disputatio perdocebit et tu, si intendas, poteris peruidere. Sublimis etenim ratio eoque diuinior ultra hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ deridendũ. Res em̃ dulcis est in hac corꝑali uita qͥ capitur de pos¬
sessionib fructus. quare aĩa ab orco ut auĩt detinet collo ut in parte
sui quȩ mortalis est inhereat. nec sunt ꝑtem diuinitatis agnost̾e̾ ĩui¬
deus ĩmortali maliguitas. Ego em̃ tibi quasi p̃diuinãs dixero nullum
post nos hĩturũ dilectũ simplicẽ qui est phie que est sola in cognoscen¬

Expanded text:
esse deridendum. Res enim dulcis est in hac corporali uita, qui capitur de posesse deridendum. Res enim dulcis est in hac corporali uita, qui capitur de possessionibus fructus. Quae res animam obtorto, ut aiunt, detinet collo, ut in parte sui, qua mortalis est, inhaereat, nec sinit partem diuinitatis agnoscere inuidens inmortalitati malignitas. Ego enim tibi quasi praediuinans dixero nullum post nos habiturum dilectum simplicem, qui est philosophiae
Abbreviated transcription (Latin):
i utroq dei uolũtati parẽtem talem qͦ mune̾ credis ẽẽ munerãdũ. Si¬
quidem cũ dei oꝑa sit mũdum eiusq pulcritudinẽ qui diligẽtia seruat
anq auget operã suam cũ dei uoluntate comiũgit. tũ spẽm quami ille intẽ
tione diuina formauit adminicło sui corꝑis diuino opere curaq cõpoiit
exutos mundana custodia nexib mortalib absolutos nature supioris
partis id ẽ diuine puros scõsq restituat. AS ClEP N S̾. Iuste & uere
dicis o trimegistre. CRIMEGISTRS. Hec est em̃ merces pie sb̾ deo
diligenterq cum mũdo iuiuẽtib. Secus enĩ impieq qui iuxerĩt et redi¬
tus denegatur in cęlum. et constituit᷑ in corporalia indigna scõ animo
et feda cõnnigratõ. AS CEPIUS. Ut iste rõms sermo processit o trime¬
gistre future eternitatis spẽ annnę in mũdana ꝑiclitãtur. I RME¬
DISTRS. Sed aliis incredibile aliis fabulosũ aliis forsitan uideat᷑

Expanded text:
unerandum – siquidem, cum dei opera sit mundus, eius pulchritudinem qui diligentia seruat atque auget, operam suam cum dei uoluntate coniungit, cum speciem, quam ille diuina intentione formauit, adminiculo sui corporis diurno opere curaque conponitexutos mundana custodia, nexibus mortalitatis absolutos, naturae superioris partis, id est diuinae, puros sanctosque restituat? – Iuste et uere dicis, o Trismegiste. – Haec est enim merces pie sub deo, diligenter cum mundo uiuentibus. Secus enim inpieque qui uixerint, et reditus denegatur in caelum et constituitur in corpora alia indigna animo sancto et foeda migratio. – Vt iste rationis sermo processit, o Trismegiste, futurae aeternitatis spe animae in mundana uita periclitantur. –Sed aliis incredibile, aliis fabulosum, aliis forsitan uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
utraq parte possit eẽ plenissimꝰ quat̾ins eũ utricũq ꝑtis elementis
aiãduerte eẽ formatũ manib et pedib utriusq aliisq corꝑis
membris quib inferiori id est t̾reno mũdo inseruiat. Illis uo̾ partibus
quatuor sensus amini. memoriȩ. atq prudenciȩ quarũ rõne cuncta dĩna
norit atq suscipiat. Unde efficitur ut rerũ diu̾sitates qualitates efftũs.
qͣnͣtitate suspitõsa indagacõne homo sectet᷑. Retardatus uo̾ graui et
mimo corpis uicio has nate rerũ causas quę sibi ꝓpͥe prouidere nõ potest.¬

Expanded text:
utraque parte possit esse plenissimus, quaternis eum utriusque partis elementis utraque parte possit esse plenissimus, quaternis eum utriusque partis elementis animaduerte esse formatum, manibus et pedibus utrisque binis aliisque corporis membris, quibus inferiori, id est terreno, mundo deseruiat, illis uero partibus quattuor animi, sensus, memoriae atque prouidentiae, quarum ratione cuncta diuina norit atque suspiciat. Vnde efficitur ut rerum diuersitates, qualitates, effectus, quantitates suspiciosa indagatione sectetur, retardatus uero graui et nimio corporis uitio has naturae rerum causas, quae uere sunt, proprie pe
Abbreviated transcription (Latin):
in celum. Parte uõ mũdana quę constat ex igne et aqua et aere mor¬
talis resistat in t̾ram ut nature suȩ omĩa mũdana uidua desertaq di¬
mittat. Sic enĩ humanitas ex parte diuina ex alia ꝑte effecta ẽ mor¬
talis n  en  consistens. Est autẽ mensura eius uius id est hoĩs
ante om̃s religio. quam sequitur bonitas. Eadem tũc iudetur eẽ ꝑfecta.
si c̾ta cupiditatẽ om̃ĩum alienaꝵ rerũ sit despectus uirtute munita. Sũt
rali cupiditate possidentur. et merito possessionũ nomĩe nũcupãt᷑. qm̃
nõ sunt nobiscum. sed postea a nobis possideri ceperũt. idcuto etiã posse¬
siouũ nouñe nũcupãtur. omĩa gͥ huiꝰmoi ab hom̃ĩe aliena sunt. eciã
contẽplatõne diuutatis ꝑtem q̃ sibi uicta mortalis est mũdi int̾i̾o¬
ris necessitate seruandi despiciat atq contẽpnat. Nam ut homo ex

Expanded text:
in caelum, parte uero mundana, quae constat ex igne et terra, aqua et aëre, morin caelum, parte uero mundana, quae constat ex igne et terra, aqua et aëre, mortalis resistat in terra, ne curae omnia suae mandata uidua desertaque dimittat. Sic enim humanitas ex parte diuina, ex alia parte effecta mortalis est in corpore consistens. Est autem mensura eius utriusque, id est hominis, ante omnis religio, quam sequitur bonitas. Ea demum tunc uidetur esse perfecta, si contra cupiditatem alienarum omnium rerum sit despectus uirtute munita. Sunt rali cupiditate possidentur; quae merito possessionum nomine nuncupantur, quoniam non nata nobiscum, sed postea a nobis possideri coeperunt: idcirco etiam possessionum nomine nuncupantur. Omnia ergo huiusmodi ab homine aliena sunt, etiam contemplatione diuinitatis partem, quae sibi iuncta mortalis est mundi inferioris necessitate seruandi, despiciat atque contemnat. Nam ut homo ex
Abbreviated transcription (Latin):
prinuis est. secundus est mũdꝰ. homo est t̾cus. Effector mũdi deus & eo¬
rum q̃ insunt om̃ium simł cuncta gubernãdo cum homĩe ip̃o a guber¬
natore cõposita ꝙ totũ suscipiens homo idẽ curam ꝓpͥe efficit diligẽtiȩ¬
sue. ut sit ip̃e et mũdus ut̾q ornamẽto sibi. nec ex hac honũs diuina
compõne mũdus grece rectius
dictus esse uideatur. Is
nouit se. nouit et mũdũ scilicet ut menuuerit quid ꝑtib cõueniat
sius quȩ sibi utenda. quib sibi inseruiendũ sit cognoscat. Laudes gra¬
tesq maximas agens deo cuiꝰ ymaginẽ uenerans nõ ignarũ se &̃ sed
esse ymagnẽ dei cuiꝰ sunt ymagines duȩ mũdus scilicet et homo
imide efficit᷑ ut qm̃ est ip̃ius una compago ꝑte qua ex aĩa et sensu et spũ¬
atq rõne diunꝰ est ueluti ex elem̃tis suꝑiorib ascendere posse udeat᷑

Expanded text:
primus est, secundus est mundus, homo est tertius. Effector mundi deus et eoprimus est, secundus est mundus, homo est tertius. Effector mundi deus et eorum, quae insunt, omnium, simul cuncta gubernando cum homine ipso, gubernatore conpositi. Quod totum suscipiens homo, id est curam propriam diligenti ut sit ipse et mundus uterque ornamento sibi, ut ex hac hominis diuina conpositione mundus, Graece rectius κόσμος, dictus esse uideatur. Is nouit se, nouit et mundum, scilicet ut meminerit, quid partibus conueniat suis, quae sibi utenda, quibus sibi inseruiendum sit, recognoscat, laudes gratesque maximas agens deo, eius imaginem uenerans, non ignarus se etiam secundam esse imaginem dei, cuius sunt imagines duae mundus et homo. Vnde efficitatque ratione diuinus est, uelut ex elementis superioribus, inscendere posse uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
est omĩa aut pater omĩiu. atq ita celestib laudib nec in t̾ris armoĩe
suauitas defuisset. Aliqui em̃ ip̃iq ꝑpaucissum pura mente p̃diti sortiti
sunt celi suspiciendi uenerabilem curam. Quicũq autẽ ex duplici naturȩ
sue confusione interiorẽ intelligẽciam
minor ꝙ ex ꝑte mortalis sit sed ex eo forte aptius efficatiusq composi¬
tus ad c̾tam rõuem mortalitate uideatur ẽẽ auitꝰ scilicet qm̃ utrũq
nisi ex utraq mat̾i̾a sustiuere nõ potuisset ex utraq formatus est ut
et t̾renũ et diuinitatis posset hrẽ dilectũ. Rõuem uero tractatus istiꝰ
o asclepi nõ solum intentõne sagaci uerũ eciam cupio te aĩ iuiuacita¬
te ꝑcipere. Est eiũ racõ plurmus incredibilis. Integra autẽ et uera
ꝑcipienda sanctiorib mentibꝰ itaq hic exordiar. Et̾intatis dũs deus

Expanded text:
us omnia aut pater est omnium, atque ita caelestibus laudibus nec in terris harmoniae us omnia aut pater est omnium, atque ita caelestibus laudibus nec in terris harmoniae suauitas defuisset. Aliqui ipsique ergo paucissimi pura mente praediti sortiti sunt caeli suspiciendi uenerabilem curam. Quicumque autem ex duplici naturae suae confusione in inferiorem intellegentiam minor, quod ex parte mortalis sit, sed eo forte aptius efficaciusque conpositus ad certam rationem mortalitate auctus esse uideatur. Scilicet, quoniam utrumque nisi ex utraque materia sustinere non potuisset, ex utraque formatus est, ut et terrenum cultum et diuinitatis posset habere dilectum. Rationem uero tractatus istius, o Asclepi, non solum sagaci intentione, uerum etiam cupio te animi uiuacitate percipere. Est enim ratio plurimis incredibilis, integra autem et uera pienda sanctioribus mentibus. Itaque hinc exordiar. Aeternitatis dominus deus
Abbreviated transcription (Latin):
terra et aqua quȩ est pars terrena mũdi. Arcium uo̾ disciplinarũ quȩ
cognicõne atq usu seruatur sine quib deus mũdum noluit ẽẽ ꝑfectũ
Placere eñ dei necessitas sequitur. uoluntatem countat᷑ effectus. Neq
eñ credibile est deo displiciturũ esse ꝙ placuit. cum et futurũ illud etꝰ
placiturũ multo ante scu̾it. Scilicet o asclepi anmaduerto ut celeri mẽ¬
tis cupiditate festines audire quõ homo celi uel quȩ in eo sunt dilectũ pos¬
sit habere uel cultum. audi itaq o asclepi. Dilectus dei celi cũ his quȩ in¬
sunt omib una est obsequioꝵ frequentatõ. Hanc aliud animal non cõfe¬
hominũ cetum musarũ chorus est a sũma duunitate demissus. scilicet
ne t̾renus mũdus uide̾tur incultior. si modulorũ dulcedine caruisset. s
potius ut musitatis houiũ cantilems concelebraret᷑ et laudib qui solꝰ¬

Expanded text:
aquea et terrae; quae pars terrena mundi artium disciplinarumque aquea et terrae; quae pars terrena mundi artium disciplinarumque cognitione atque usu seruatur, sine quibus mundum deus noluit esse perfectum. Placitum enim dei necessitas sequitur, uoluntatem comitatur effectus. Neque enim credibile est deo displiciturum esse, quod placuit, cum et futurum id et placiturum multo ante sciuerit. Sed, o Asclepi, animaduerto, ut celeri mentis cupiditate festines audire, quomodo homo caeli uel quae in eo sunt dilectum possit habere uel cultum. Audi itaque, o Asclepi. Dilectus dei caeli cum his, quae insunt, omnibus una est obsequiorum frequentatio. Hanc aliud animal non fehominum coetum Musarum chorus est a summa diuinitate demissus, scilicet ne terrenus mundus uideretur incultior si modorum dulcedine caruisset, sed potius ut musicatis hominum cantilenis concelebraretur laudibus, qui sol
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat intueri potuiss simłq et rõnis mutatorẽ diligẽtiȩ fecit hom̃e.
Uoluntas etenĩ cei ip̃a summa ẽ ꝑfectio ut pote eũ uoluisse et ꝑfecisse
eum nõ posse om̃ium reꝵ ẽẽ diligẽtem nisi eũ mũdano integumẽto
contegeret. Texit eum corporea domo. talesq om̃s esse p̃cepit ex utra¬
q natura in unũ confundens miscensq ꝙͣtum satis esse debuisset. Ita¬
q hominẽ conforiat ex animȩ et corpis id est ex ȩt̾na et mortali natã
ut aĩal ita conformatũ utriq origini suę satisface̾ possit. et mirari atq
orare celestia. et ꝙ̃ incolere atͥq gubernare t̾rena. mͦ aũt dico mortalia
nõ aquam et t̾ram q̃ duo de quatuor elemẽtis subiecit uat᷑a homĩbus.
Sed ea quȩ ab hom̃ĩb aut in his aut de his fuĩt ubi ip̃ius t̾rȩ cultus. pa¬
scua. edificatõ. portus. nauigationes. cõicatõnes. cõmodatõnes alterne
qui est humaĩtatis inter se firmissimꝰ nexus et partis mũdi quȩ est

Expanded text:
it hominem. Voluntas etenim dei ipsa est summa perfectio, utpote cum uoluisse et perfecisse eum non posse omnium rerum esse diligentem, nisi eum mundano integimento contegeret, texit eum corporea domo talesque omnes esse praecepit ex utraque natura in unum confundens miscensque, quantum satis esse debuisset. Itaque hominem conformat ex animi atque corporis id est ex aeterna atque mortali natura, ut animal ita conformatum utraeque origini suae satisfacere possit, et mirari atque adorare caelestia et incolere atque gubernare terrena. Modo autem dico mortalia non aquam et terram, quae duo de quattuor elementis subiecit natura hominibus, sed ea, quae ab hominibus aut in his aut de his fiunt, aut ipsius terrae cultus, pascuae, aedificatio, portus, nauigationes, communicationes, commodationes alternae, qui est humanitatis inter se firmissimus nexus et mundi partis, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas est. Est enĩ caua mũdi rotũditas in modũ spere. Ip̃a sui qua¬
litatis uel formȩ suȩ causa ĩuisibilis. tota quippe cũ quacũq in ea sũmum
subt̾ despiciendi causa delegeris locũ ex eo in uno qui sit uide̾ non possis
quaꝵ ymaginib uidetur insculpta quasi uisibilis creditur cũ depicta mon¬
stratur. Re aũt ua̾ sibi ip̃i uisibilis semꝑ ex quo eius uel pars si locus
est in spera grece ades dicit᷑. Si quidem eleym grece uidẽ dicitur quo uisu
ymũ sperę careat. Unde et ideo dicũtur spẽs quo sunit ĩiusibilis formę. ab
eo itaq quo uisu pͥuãtur grece ades ab eo ꝙͦ in ymo spere sunt latine in

Expanded text:
alata. Est enim caua mundi rotunditas in modum sphaerae ipsa sibi qualitatis uel formae suae causa inuisibilis tota, quippe cum quemcumque in ea summum subter despiciendi causa delegeris locum, ex eo, in imo quid sit, uidere non possis. ecierum, quarum imaginibus uidetur insculpta, quasi uisibilis creditur, cum depicta monstratur; re autem uera est sibi ipsi inuisibilis semper. Ex quo eius imum uel pars si locus est in sphaera, Graece Ἅιδηϛ dicitur, siquidem ἱδεῖν Graece uidere dicatur, quo uisu imum sphaerae careat. Vnde et ideae dicuntur species, quod sint uisibiles formae. Ab eo itaque, quod uis
Abbreviated transcription (Latin):
lotato ac sudanti sub armis. primũ uirtutes politice suggerũtur his uer¬
bis. Sunt autem optimȩ curę de salute patriȩ. quib agitatus. et exer¬
citatus animꝰ uelotius in hanc sedem. et domũ suam ꝑuolabit. Dehinc
faciet uiam tũt cum erit inclusus in corpore eminebit foras. et ea q̃
extra erunt contẽplans ꝙͣ maxime se a corpore abstrahet. Hec enm
illius sunt p̃cepta doctrine. que illam dicit mortem philosophantibꝰ
appetẽdam ex qua fit ut adhuc in corpore positi corpꝰ ut alienã sarci¬
nam in ꝙͣtum patit᷑ natura despiciãt. Et facile nũc. atq optune uir¬
tutes suadet. postꝙͣ qnta. et ꝙͣ diuina p̃mia uirtutib debeãtur edixit.
Sed quia inter leges quoq illa imꝑfecta dicit᷑ in qua nulla deuãtibꝰ
poena sancitur. ideo in conclusioe opis penã sautit extra hec p̃cepta
uiuentib. Quem locũ Er ille platonicus copiosus executus est secula

Expanded text:
locato ac sudanti sub armis primum uirtutes politicae suggeruntur his uerlocato ac sudanti sub armis primum uirtutes politicae suggeruntur his uerbis: citatus animus velocius in hanc sedem et domum suam pervolabit; idque faciet, si iantamen cum erit inclusus in corpore eminebit foras et ea que extra erunt contemplans quam maxime se a corpore illius sunt praecepta doctrinae quae illam dicit mortem philosophantibus appetendam; ex qua fit ut, adhuc in corpore positi, corpus ut alienam sarcinam, in quantum patitur natura, despiciant. Et facile nunc atque opportune uirtutes suadet, postquam quanta et quam diuina praemia uirtutibus debeantur edixit. Sed quia inter leges quoque illa imperfecta dicitur in qua nulla deuiantibus poena sancitur, ideo in conclusione operis poenam sancit extra haec praecepta uiuentibus; quem locum Er ille Platonicus copiosius exsecutus est, saecula
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Unde tullius hoc intelligi uolens non dixit omnis terra pua q̃¬
dam est insula. sed omĩs terra quȩ incolitur a nobis parua quedã est
nisula. quia singule de quatuor habitationib paruȩ quędã effitiũtur
insule. occeauo bis eas ut diximꝰ¬
ainbiente. Omĩa hec ante oculos
totius una est. et rubri atq iudici¬
or cũ uidebis. caspiũq mare uude¬
oriatur inuenies. licet nõ ignorẽ¬
esse non nullos qui ei de occeauo ĩ¬

Expanded text:
facit. Vnde Tullius, hoc intellegi uolens, non dixit «omnis terra parua qufacit. Vnde Tullius, hoc intellegi uolens, non dixit «omnis terra parua quaedam est insula», sed «omnis terra quae colitur a uobis parua quaedam est insula», quia et singulae de quattuor habitationibus paruae quaedam efficiuntur insulae, Oceano bis eas, ut diximuambiente. Omnia haec ante oculos totius una est, et Rubri atqortum uidebis, Caspiumque mare undoriatur inuenies, licet non ignoresse nonnullos qui ei de Oceano i
Abbreviated transcription (Latin):
occurrũt ab oriente demissis. E dum ui sũma et impetu ĩmaniore
miscentur inuitemq sese feriuĩt. ex ip̃a aquarũ collisione nascitur
illa famosa occeam accessio. pariter et recessio. et ubicunq in nr̃o
mari contingit. idem uel in angustis fretis uel in plais forte littori¬
bus ex ip̃ius occeani sinib quos occeanũ nunc uocamus euẽiunt.
quia nr̃m mare ex illis influit. Ceterũ uerior ut ita dicam eius
alueus tenet zonam pustam. et tam ip̃e qui equinoctialem ꝙͣ simis
ex eo nati qui orizontem cutulum ex ambitu suȩ inflexionis mutãt᷑.
omnem t̾ram quadrifidam diuidũt. et singulas ut supra diximꝰ hĩta¬
ciones insulas faciunt. Nam inter nos et australes homines means
ille ꝑ calidam totãq cingens. et rursus utriusq regionis extrema sini¬
bus sius ambiens binas i superiori. atq inferiori terrȩ supficie insulas

Expanded text:
occurrunt ab oriente demissis. Et dum ui summa et impetu immaniore occurrunt ab oriente demissis. Et dum ui summa et impetu immaniore miscentur in uicemque se feriunt, ex ipsa aquarum collisione nascitur illa famosa Oceani accessio pariter et recessio, et ubicumque in nostro mari contingit idem, uel in angustis fretis uel in planis forte litoribus, ex ipsis Oceani sinibus quos Oceanum nunc uocamus, eueniunt, quia nostrum mare ex illis influit. Ceterum uerior, ut ita dicam, eius alueus tenet zonam perustam, et tam ipse, qui aequinoctialem, quam sinus ex eo nati, qui horizontem circulum ambitu suae flexionis imitantur, omnem terram quadrifidam diuidunt et singulas, ut supra diximus, habitationis insulas faciunt. Nam inter nos et australes homines means ille per calidam totamque cingens et rursus utriusque regionis extrema sinibus suis ambiens, binas in superiore atque inferiore terrae superficie insulas
Abbreviated transcription (Latin):
fines nũqm uĩa solis excedat. manifestum ẽ autem omĩbus quid
maro dixerit. quem constat erroris ignarũ. erit ingemi singuloꝵ
iuenire quid possit amplius pro absoluenda hac questione conferri.
atlis quoq ut arbitror non ociosa inspectione tractatif. nũc de oc¬
ceano quod promisimꝰ astruamus. Non uno sed gemino eius ambi¬
tu terre corpus omne cirtũ flui. tuius uerus et primus meatus est.
qui ab idocto hominũ genere nescitur. Is enim quem solũ occeanũ
plures opmãtur. de sinib ab illo origniali infusis secundũ ex necessi¬
tate ambitum fecit. Ceterũ prior eius corona ꝑ zonam t̾re calidã me¬
at suꝑiora t̾rarũ. et inferiora cingens flexum cirti equinoctialis mu¬
tata. Ab oriente uo̾ duos sims refundit. unũ ad extremitatẽ septẽ¬
trionis. ad australis alterum. Rursusq ab occidente duo parit̾ enas¬
cuntur sinus. qui ad ambas quas supra diximꝰ extremitates refusi

Expanded text:
fines numquam uia solis excedat, manifestum est autem omnibus quid fines numquam uia solis excedat, manifestum est autem omnibus quid Maro dixerit, quem constat erroris ignarum, erit ingenii singulorum inuenire quid possit amplius pro absoluenda hac quaestione conferri. His quoque, ut arbitror, non otiosa inspectione tractatis, nunc de Oceano quod promisimus adstruamus: non uno, sed gemino eius ambitu terrae corpus omne circumflui. Cuius uerus et primus meatus est qui ab indocto hominum genere•nescitur. Is enim, quem solum Oceanum plures opinantur, de sinibus ab illo originali refusis secundum ex necessitate ambitum fecit. Ceterum prior eius corona per zonam terrae calidam meat, superiora terrarum et inferiora cingens, flexum circi aequinoctialis imitata. Ab oriente uero duos sinus refundit, unum ad extremitatem septentrionis, ad australis alterum, rursusque ab occidente duo pariter enascuntur sinus, qui, usque ad ambas quas supra diximus extremitates refusi,
Abbreviated transcription (Latin):
patas. qm̃ ex utraq parte fines puste in eo sũt similes temꝑatis. ꝙ
se paciuntur habitari. An forte poetica licencia ꝑticula pro smmli
penc particula posuit. et pro sub ambas dicere maluit ꝑ ambas: Nã
re uera ductus zodiaci sub ambas tempatas ultro citroq ꝑuenit. nõ
tamen ꝑ amibas. Scimus autem et homerũ ip̃m et in omĩb imita¬
torem eius maronem sepe tales mutasse ꝑticulac. An quod mͥ uero
propiue uidetur ꝑ ambas pro inter ambas uoluit intelligi. zodiacus
enim inter ambas tempatas uoluitur. non ꝑ ambas. Samiliariter
amplectitur et interuenit. circũ eas et inter eas uoluitur. nõ ꝑ eas.
Eigo potest constare uobis intellectus si ꝑ ambas ꝑro inter ambas
more ip̃ius poete dictum existimemꝰ. Nobis alud ad defensionẽ ultͣ
hec quȩ diximus non occurrit. Uerum qm in medio posiumꝰ. quos

Expanded text:
peratas, quoniam ex utraque parte fines perustae in eo sunt similes temperatis, quod peratas, quoniam ex utraque parte fines perustae in eo sunt similes temperatis, quod se patiuntur habitari? An forte poetica licentia particulam pro simili paene particula posuit et pro «sub ambas» dicere maluit «per ambas»? Nam re uera ductus zodiaci «sub ambas» temperatas ultro citroque peruenit, non tamen «per ambas»; scimus autem et Homerum ipsum et in omnibus imitatorem eius Maronem saepe tales mutasse particulas. An, quod mihi uero propius uidetur, «per ambas» pro «inter ambas» uoluit intellegi? Zodiacus enim inter ambas temperatas uoluitur, non per ambas. Familiariter amplectitur et interuenit, circum eas et inter eas uoluitur, non per eas. Ergo potest constare nobis intellectus si «per ambas» pro «inter ambas», more ipsius poetae, dictum existimemus. Nobis aliud ad defensionem ultra haec quae diximus non occurrit. Verum quoniam in medio posuimus quos
Abbreviated transcription (Latin):
ipas fieri. quod nec opmari fas est. quia neutrũ tropicum cursus solis
excedit. Num igitur illud attendit quod diximꝰ et intra cropicũ in ea
puste parte quę uicma est temꝑate habitatores esse. Nam siene sub
ip̃o tropito est. Merore autem trib milib octingentis stadiis in pusta
a siene retrorsum recedit. et ab illa usq ad terram cinamomi feracem
sut stadia octingenta. & ꝑ hec omĩa spacia ꝑuste licet rari. tñ uita
fruũtur habitantes. Ultra uo̾ iam in accessum est ꝓpter nimũ solis
ardorem. Cum gͦ tantum spacii ex ꝑusta uitam ministret. & sine
dubio cuta uicimam alterius temꝑate id est antoe tautũdem
spaci habere puste fines. et parem mansuetudinẽ non negetur. Paria
enim in utraq sunt parte omĩa. Ideo credendũ est ꝑ poeticam tubam.
quȩ omĩa semper i maius extollit. dixisse uiam solis sectam ꝑ tem¬

Expanded text:
ipsas fieri; quod nec opinari fas est, quia neutrum tropicum cursus solis ipsas fieri; quod nec opinari fas est, quia neutrum tropicum cursus solis excedit. Num igitur illud attendit quod diximus: et intra tropicum in ea perustae parte quae uicina est temperatae habitatores esse? Nam Syene sub ipso tropico est, Meroe autem tribus milibus octingentis stadiis in perustam a Syene introrsum recedit, et ab illa usque ad terram cinnamomi feracem sunt stadia octingenta; et per haec omnia spatia perustae, licet rari, tamen uita fruuntur habitantes, ultra uero iam inaccessum est propter nimium solis ardorem. Cum ergo tantum spatii ex perusta uitam ministret, et sine dubio circa uiciniam alterius temperatae, id est antoecorum, in tantundem spatii habere perustae fines parem mansuetudinem non negetur paria enim in utraque parte sunt omnia, ideo credendum est per poeticam tubam, quae omnia semper in maius extollit, dixisse uiam solis sectam per tem
Abbreviated transcription (Latin):
uit quasi originem boree introrsum recedendo transissent. adeo et̾na pene
premũtur pruina ut nõ facile explicetur qnͣta sit illit frigide uinneta¬
tatis iniuria. Quȩ uo̾ in medio loca temperata sunt. qm̃ ab utraq me¬
dietate longum recedunt. ueram tenẽt salutaremq temperiem. Locꝰ
ammouet ut qm̃ diximus rem quȩ a nullo possit refelli. utrũq tro¬
picum circũ zodiaco terminos facere. nec unꝙͣ solem alterutrũ tropi¬
cum excedere posse uel sursum uel deorsum meando. trans zodiacũ uo
citum id est trans ustam quȩ tropicis clauditur. ex utraq parte in¬
cipere temꝑatas. Queranus quid sit quod ait uirgilius. quem nullius un¬
ꝙͣ disciplinȩ error inuoluit. duȩ ĩmortalib egris munere concesse diuũ.
et uia secta ꝑ ambas. obliquus qua se signoꝵ uerteret ordo. Uidetur em̃
dicere hic uersib zodiacum ꝑ tempatas ductum. et solis cursum per

Expanded text:
uit, quasi originem boreae introrsum recedendo transissent, adeo aeterna paene uit, quasi originem boreae introrsum recedendo transissent, adeo aeterna paene premuntur pruina ut non facile explicetur quanta sit illis frigidae nimietatis iniuria. Loca uero quae in medio temperata sunt, quoniam ab utraque nimietate longum recedunt, ueram tenent salutaremque temperiem. Locus nos admonet ut - quoniam diximus rem quae a nullo possit refelli, utrumque tropicum circum zodiaco terminos facere, nec umquam solem alterutrum tropicum excedere posse uel sursum uel deorsum meando, trans zodiacum uero circum, id est trans ustam quae tropicis clauditur ex utraque parte, incipere temperatas — quaeramus quid sit quod ait Vergilius, quem nullius umquam disciplinae error inuoluit: duae mortalibus aegris munere concessae diuum, et uia secta per ambas obliquus qua se signorum uerteret ordo. Videtur enim dicere his uersibus zodiacum per temperatas ductum, et solis cursum per
Abbreviated transcription (Latin):
Mamfesta igitur causa est cur hec zona flaminis sit semꝑ obnoxia.
quippe quam sol tocius ethereȩ flammȩ et fons et administrator nũꝙ̃
relinquat. Ergo ambe partes ultime id est septẽtrionalis et australis. ad
quas nũqͣm calor solis accedit. necessario ppetua premũtur pruma. Du¬
as uo̾ ut diximus temperat hinc atq illuic uicima caloris et frigoris.
Demq in hac ip̃a zona quam incolimꝰ quȩ tota dicitur temꝑata. par¬
tes tamen quȩ pusto cingulo uicinȩ sunt. cȩteris calidiores sunt. ut est
ethiopia. arabia. egiptus. et libia. in quib calor ita cirtũfusi aeris cor¬
pus extenuat. ut aut nũqm aut raro cogatur in nubes. E ideo pene nul
lus apud illos usus est mmbriũ. Rursus quȩ ad frigide fines pressiuis ac¬
ceduit. ut est palus meotis. ut regiones quas preter fluũt chanais et
hister. omĩaq suꝑ scitiam loca. quorũ incolas uetustas hiꝑboreos uoca¬

Expanded text:
Manifesta est igitur causa cur haec zona flammis sit semper obnoxia, Manifesta est igitur causa cur haec zona flammis sit semper obnoxia, quippe quam sol totius aetheriae flammae et fons et administrator numquam relinquat. Ergo ambae partes ultimae, id est septentrionalis et australis, ad quas numquam calor solis accedit, necessario perpetua premuntur pruina; duas uero, ut diximus, temperat hinc atque illinc uicinia caloris et frigoris. Denique in hac ipsa zona quam incolimus, quae tota dicitur temperata, partes tamen quae perusto cingulo uicinae sunt ceteris calidiores sunt, ut est Aethiopia, Arabia, Aegyptus et Libya, in quibus calor ita circumfusi aeris corpus extenuat, ut aut numquam aut raro cogatur in nubes, et ideo nullus paene apud illos usus est imbrium. Rursus quae ad frigidae fines pressius accedunt, ut est palus Maeotis, ut regiones quas praeterfluunt Tanais et Hister omniaque super Scythiam loca, quorum incolas uetustas Hyperboreos uoca