comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rolus imꝑaror a gallis ⁊ germanis ad auxiliandũ regno euocatuo
nor mãnosobsedit. Cũ quo godefridus rex fõo federe ut sibi frisia
cia ⁊ gila filia lotarii regtis uxor darerur : baptizatus est : ⁊ ab ĩꝑato¬
re de sacro fonte susceptus. S ⁊ sigifrido ac suis cõplicib qm̃plura¬
auro ⁊ argento donans: eos a reg̾no suo recedere fecit. Qui moy
frantiã repetentes post multas icursiones a karlomãno franco¬
rege duodecim milia argenti ꝓbati recipiũt. ⁊ sic usq ad duodec im¬

Expanded text:
rolus imperator a Gallis et Germanis ad auxiliandum regno evocatus, Northmannos obsidet. Cum quo Godefridus rex facto foedere, ut sibi Fresia provintia et Gisla filia Lotharii regis uxor daretur, baptizatus est, et ab imperatore de sacro fonte susceptus est. Sigifrido quoque rege nimis munerato, eos a regno suo recedere fecit. Qui mox Franciam repetentes, post multas incursiones a Karlomanno rege Francorum duodecim milia argenti probati pro tributo exigunt, et sic i
Abbreviated transcription (Latin):
to. normãni frantiã repetũt. dicentes se cũ rege fraucoꝵ tantuu
non cũ francis pacis pepigisse pactũ. Hinc compulsi franci Ra¬
lũ ĩꝑatorem ad auxiliandũ sibi ĩuitantes : frantiã ei subiciũt. Qu
contra normannos aꝑd̾ louaniũ castra metatos. semel ⁊ bis gocio
missit. s nichil dignũ fecit. Regnauit etiã karolus ĩ frantia aunis

Expanded text:
t, Northmanni Franciam repetunt, dicentes se cum rege Francorum tantum, non cum Francis pacis pe pigisse pactum. Hinc compulsi Franci Karolum imperatorem ad auxiliandum sibi invitantes, Franciam ei subiciunt. Qui contra Northmannos apud Lovanium castra metatos semel et bis exercitum misit, sed nihil dignum fecit. Regnavit ergo Karolus etiam in Francia annis
Abbreviated transcription (Latin):
concordia pͥue senis cruentieq sedicõr¬
bus dẽmde mox malor cõnegoione capy
bellis / enã cmilib tãte strages edẽrẽt᷑
tantus sangius effimeeretur tãcaci¬
pidicate ꝓstriptonu ac rapinaꝵ feruen
ĩmanitas ut romani illi qui uita ĩtegriore
malametnebant ab hostib pdita ĩtegritaͭ ͤ
uite condeliora peterentur acimb̾ Auarꝰ¬
bero ille lucouriosusq pplus scdis rebuse¬
ffusus ẽ. quas nasica ille dapio prudenti¬
ssime cauendas ẽẽ censebat ꝙ cuntatẽ
hostiu maximia fortissĩam oppulentissiam
uolebat auferri ut timore libide p̃meretũ
libido p̃ssa nõ lucxuriaretur lugouriaq
ꝓhibita nec auaricia crassuretur Q inb̃n
biciis obseratis ciitati ualis uirtus flore¬
riam br̃am cupitis habere securũ/ et pdi¬
ssimue moribus remota om̃i molestiap as¬
peritate defluere neq em pptea cupitis ha¬
bere pacem ⁊ om̃i genere copiarũ habunda
ta uarietas uoluptatũ in semis effuctoibꝰ
regptis morib mala illa congesta sunt

Expanded text:
rdia prius saeuis cruentisque seditionibus, deinde mox malarum conexione causarum bellis etiam ciuilibus tantae strages ederentur, tantus sanguis effunderetur, tanta cupiditate proscriptionum ac rapinarum ferueret inmanitas, ut Romani illi, qui uita integriore mala metuebant ab hostibus, perdita integritate uitae crudeliora paterentur a ciuuero luxuriosusque populus secundis rebus effectus est, quas Nasica ille prouidentissime cauendas esse censebat, quando ciuitatem hostium maximam fortissimam opulentissimam nolebat auferri, ut timore libido premeretur, libido pressa non luxuriaretur luxuriaque cohibita nec auaritia grassaretur; quibus uitiis obseratis ciuitati utilis uirtus floreram luxuriam cupitis habere securam et perditissimis moribus remota omni molestiarum asperitate diffluere? Neque enim propterea cupitis habere pacem et omni genere copiarum abundare, ta uarietas uoluptatum insanis effusionibus rruptis moribus mala illa congesta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ille insi cuĩ dens Is cuiꝰ hoc templũ omẽ
qd conspias iscis te corporie custodñs libe¬
uauit huc cibi aditus patere nõ pͣ hoiẽs
eñ sunt hac lege generati qui muentuͣ il¬
sũ globũ quem i templo hoc mediũbi¬

Expanded text:
isi enim Deus, is cujus hoc templum est omne quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vi
Abbreviated transcription (Latin):
nta lex eͥ inquit obi mõs tm̃ p̃fimuit o¬
culce quibus formã tnã aꝓpbes hñs dẽco¬
ris iustrim̃ta compa hũs sto speciosã
hop ce cͥciori credẽ noticie blcerior tui cõs¬
pectus suꝑnacna nxitatõẽ acͥsitas ĩsus¬
pictoem̃ et conien hereat necesse ẽss¬

Expanded text:
inquit 'tibi meos tantum praefinit oculos, quibus formam tuam adprobes. his decoris instrumenta conpara, his esto speciosa, horum te certiori crede notitiae. ulterior tui conspectus superuacua inritatione arcessitus in suspicione et crimine haereat necesse es
Abbreviated transcription (Latin):
chostrati. Symphoriam Castoris Sympli¬
ci nec nõ Seuerii Seueniam, Carpofori uic
fax / abachuc feliciam et agapiti ypo
lici cũ sua familia nimero ubm Nlqui
anascasui et felicis appollonis et bñdt̃i fe¬

Expanded text:
icostrati, Simphoriani, Castorii atque Simplicii necnon Seuerii, Seueriani, Carpoforii fax et Abacuk, Felicissimi et Agapiti, Ypoliti cum sua familia numero XIX, AquilAnastasii, Felicis, Apollionis, Benedi
Abbreviated transcription (Latin):
rex danorũ cũ uexore et filiis et ma¬
e bapcizatur et ab imperatore mune¬
ribus et parte frizie in bñficiũ sibida¬
regnabat sub fide ad se uemienti recõ¬
gnitatem imperii et regmĩ tribuit¬

Expanded text:
rex Danorum cum uxore et filiis et se baptizatur; et ab imperatore muneribus et parte Fresiae in beneficium sibi dario sub fide ad se venienti recongnitatem imperii et regni
Abbreviated transcription (Latin):
mam uascomam tocumq a pirenei mo¬
nauarros ortus fercilissimos hyspame
nomani/ daciam hystriam S et libũ¬
mam acq dalmaciam / exceptis mari¬
tinus auitacibus / quas ob amiaçiã et
fedus / cũ eo fedus constanti nopolitañ
Imperacorem habere ꝑmisit. postmo

Expanded text:
niam et Vasconiam, totumque Pyrenaei moNavarros ortus, et fertilissimos Hispania Daciam, Hystriam quoque et Liburnam atque Dalmatiam, exceptis maritimis civitatibus, quas ob amiciciam et iunctum fedus Constantinopolitanum imperatorem habere permisit; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ex condicto consedissent et de prioratu
sedendi inter se consultato decertassẽt
dato signo auiris costantim filii leom̾¬
ambo fr̃es solio deturbantur et tonsis
euuacuato palacio abusinis impera¬
toxibus Ipe constantinus et romanꝯ

Expanded text:
ex condicto consedissent, et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Constantini, ambo fratres solio deturbantur, et tonsis evacuato palatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
rege pessarum qui excepta india totu
amiciciam et concordia ut is grã eiꝰ
om̃ium qui in toto terrarũ orbe exant
lum honore at magnificencia colendũ
nariis ad sacratissimũ dñi sepulcru¬
de dni su uoluntate indicassent nõ solũ
que pecebantur fieri permisit S eciã
sacrum illũ et salutarem locũ ut illiꝰ
pocestati astriberetur concessit et reu̾¬
gens inger uestes / et a romata et cecẽas
orientaliũ cerrarũ opes ingencia il¬
si dona dixexit/ Cũ illi añ paucos ã¬
nos/ eum quem cũ solum habebat mi

Expanded text:
rege Persarum, qui, excepta India, totum in amicitia concordiam, ut is gratiam ejus, omnium qui in toto orbe terrarum erant lum honore ac magnificentia sibi colendum donariis ad sacratissimum Domini acei domini sui voluntatem indicassent, non solum quae petebantur fieri permisit, sed etiam sacrum illum et salutarem locum, ut illius potestati adscriberetur, concessit; et revegens, inter vestes et aromata, et ceteras orientalium terrarum opes, ingentia illi dona direxit, cum ei ante paucos annos eum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uiris illuscrib apassione dñ ad suam
etatem eccłiascicor actuũ terens hysto¬
riam multaq ad utilitatem oredenaum
pertinencia huic inde congregans qͥnq
libros composunt ẜmone simplici qͦrũ ui¬
tam sectabatur dicendi quoq caracterẽ

Expanded text:
ad suam aetatem Ecclesiasticorum actuum texens historias, multaque ad utilitatem legentium pertinentia hinc inde congregans, quinque libros composuit, sermone simplici, ut quorum vitam sectabatur, dicendi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
um ppło nõ alr egit quam accu ẽ sub ei¬
uitate libera Fuitq per omĩa modexati¬
ssimus in hmib deterrendis amalo in¬
uitandis ad bonũ remunerandis copia
indulgencia liberandis/ fecitq ex maliᷤ

Expanded text:
m non aliter egit quam est actum sub civitate libera, fuitque per omnia moderantissimus in hominibus deterrendis a malo, invitandis ad bona, remunerandis copia, indulgentia liberandis fecitque ex malis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis babcizati sumius nõ pdamus ergo¬
ne ueniens ĩuutator uestem nõ ĩuemat
impcialem dicat ministris mittite huc¬
in tenebras exteriores ubi erit flecus
et stridor dencium/ hec pena timenda est

Expanded text:
a baptizati sumus. Non perdamus inne ueniens inuitator uestem non inueniat nuptialem et dicat ministris: mittite in tenebras exteriores, ubi erit fletus oculorum et stridor dentium. Illa poena timenda eat
Abbreviated transcription (Latin):
cũctã que reperire poterat pro sua uolũ¬
tate dixipiens infirtam secũ ad galli¬
a theodoricus aliquãdiu antra mum¬
toes exercitũ retinens demũ relictis i¬
mulcitudie/ nnchil plane d̾ubius de e¬

Expanded text:
cuncta, quae reperire poterat, pro voluntate diripiens infinitam secum ad Galli. Theodoricus itaque aliquandiu intra munitiones exercitum retinens demum relictis imultitudine nihil plane dubius de E
Abbreviated transcription (Latin):
podagrici multi et ꝙ̃ pluriialii ꝓpc
etatem annosam luminib priuati ibi
eciã infantuli fuere ꝙͣ plu mii quos
terno prossequebantur affcũ Alie ueo¬
xmit / nec carnał pietas aliquem ĩcli¬

Expanded text:
podagrici quam plurimi, alii propter aetatem annosam lumine temporali priet infantuli fuere quamplurimi,  terno sequebantur affectu, alrunt nec carnalis pietas aliquem incl
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem /anichi euagiaco gladio terri¬
bilem mortem minantenꝰ insi cũcta
que ille pectebat explessem ¶ Igicu
honoria ualentiniam princip is soror
du afratre ob decus pudicitie districtꝰ

Expanded text:
rabilem illumque evaginato gladio sibi terribiliter mortem minitantem, nisi cuncta, quae ille expetebat, explesset. igitur Honoria Valentiniani principis Germana, dum a fratre ob decus pudicitiae districte
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut non dui in nupciali proposice
ret Si diligis castitatem et monach
uis ẽẽ mecum / te Site mee dnin cõfi¬
teor. Si aut hoc tibi graue Ridẽturut
iuueni/ accipe quastunq habeo facu
mee auie uirtutem heredem me ẽe
çiuꝰ nomen habeo recgnostam nã
uoluit deus ut hoc seculo fruerenur
nũꝙͣ mn ucrunq quem reperi ĩ mati¬
ra morte rapusset Cũ diu itaq qlt¬
cancium contencio uigũ nupciale

Expanded text:
sit, ut non diu in nuptiali proposito ret: Si diligis castitatem, et monachus vis esse mecum, te vitae meae dominum confitebor; si autem tibi grave hoc videtur ut juveni, accipe quascunque habeo faculejus virtutem, aviae haeredem me esse, cujus et nomen habeo, recognoscam. Nam si voluisset Deus ut hoc saeculo frueremur, nunquam mihi utrumque quem peperi, immatura morte rapuisset. Cum diu itaque altercantium contentio jugum nuptiale
Abbreviated transcription (Latin):
teri nec ingredi nec contingere p̃emi¬
truntur/ Egredere igitur et hanc expͥ¬
tatoem cũ ceteris habe coem purpu¬
ra namq imptes nõ sacerdotes faci ͭ
Dunc fidelissimꝰ imperator et hanc
traditoem ar̃o gratanti suscipiens re¬
mandauit nõ audacie cã intracã¬
cellos mansi set in constantinofolita¬
na uiebe hant consuetudiem ẽẽ cogno¬
¶ Tali ergo tancaq et presul et inipe¬
rator uirtute clarebant Ego aũt uir¬
tusq opus admiror illiꝯ fid̾nciã istiꝯ
obedienciam Illius zeli feruorem Istuis
fidei puritatem / Porro regulas pieta¬
tis quas amagno sacerdote percepit
reuersus eciam in constantinopolita¬
nam urbem seruaiit nam dimifese¬
uitatis tempore ad eccliam processi¬
sset oblacis in altari munerib mox¬
egressus ẽ/ Cumq nectarius tunt
eccłie presul ei mandasset curintus
scare noluisset, arandauit pͥnceps
uix inquit potui didiscere, que diffe¬
rencia sit imperacoris et sacerdotis

Expanded text:
teri nec ingredi nec contingere permiteri nec ingredi nec contingere permittuntur. Egredere igitur, et hanc exspectationem cum ceteris habe communem. Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esse cogno. Tali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant. Ego autem utriusque opus ammiror, illius fiduciam, hujus oboedientiam, illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis quas a magno sacerdote recepit, reversus etiam in Constantinopolitana urbe servavit. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis in altari muneribegressus est. Cumque Nectarius tunc praesul Ecclesiae mandasset ei cur intus stare noluisset, mandavit princeps: Vix, inquit, potui discere quae differentia sit imperatoris et sacerdotis;
Abbreviated transcription (Latin):
raco protulit siam set pocio mi¬
cundiam Ecribe legem que decreta fu¬
roris euacuet/ et ã xxx diebus sina
necis acq proscriptõis in licteris tã¬
cessante ratõ cãm indicans apud
semet ipãmn/ que cognonerit sub ue¬
ritate disponat In hus eñ diebus co
Si uero insga firmabit dierũ uero nu
merus ad hec examinanda sufficiet¬
¶ hac admonitoem imperator aĩo liben¬
ti suscipiens optimam ẽẽ confitens leg̃
constribi precepit/ et propie manus li¬
ingredi lmina presumens nõ stans
dño supplicauit/ neq iennia flexit S
promis in parimento iacens dñicõ
panimento lacoiĩarud gutas asper¬
gens ueniam impetrare poscebat,
Cumiq tempꝰ accederet quo munq
cũ lacrimis est ingressus Cũ uero ob¬
tulisset sicuri solucus eroit intra cã¬
cellos scetit, rursus aũt ambrosins
ꝙ ibidem expectaret Imperacore ueõ
dicente suscine se perdeptõez sacrorũ
diuuit/ Oimperator interiora loca tã¬
tũ sacerdotibus sunt collatu que oe¬

Expanded text:
ratio protulit sententiam sed iracundia, scribe legem, quae decreta furoris evacuet; et 30 diebus sententia necis atque proscriptionis tancessante, ratio causam judicans apud semetipsam, quae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus cogsi vero justa, firmabit, dierum vemerus ad haec examinanda sufficiet. Hanc admonitionem imperator animo lubenti suscipiens, et optimam esse confitens, legem conscribi repente praecepit, et propriae manus lins, non stans Domino supplicavit, neque genua flexit, sed pronus in pavimento jacens, Daviticam pavimentum lacrimarum guttis aspergens, veniam pCumque tempus accederet, quo munus re, surgens est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, et intra cancellos stetit, rursus Ambrosius d ibidem exspectaret. Imperatore autem dicente, sustinere se sacrorum O imperator, interiora loca tantum sacerdotibus sunt collata, quae ce
Abbreviated transcription (Latin):
em ut pitagoras duudit ut socrathe ᷤ
scimulat ut cesar Suadet ut catho di¬
uematur instruit ut ieronimꝯ/ destru¬
it ut lactancius ascruit ut augustmnꝰ
accossit ut Illarius Subnititur ut Ig¬
tur ut gregorius nazanzeus affluit¬

Expanded text:
 ut Pythagoras, diuidit ut Socrates, ssimulat ut Caesar, suadet ut Cato, diveniatur, instruit ut Hieronymus, destruit ut Lactantius, astruit ut Augustinus, attollitur ut Hilarius, submittitur ut Jt, ut Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
a m substituere intebatur quam obrẽ
alaricum cũctãq gothorũ geritem ꝓ
pace optimenda optima et quibuscuꝙ
sedibus suppliciter ac simpliciteꝵ orõ¬
tem occulto phedere fouens publice at
et belli et pacis copia negata adtenẽ¬
dam terrendãq rem pñͭꝰ resinauit
dalorum suenorũ burgundionũ ultro
metu suscitauit eas interim ripas
gallias uoluit sperans miser subhac
necessitatis circustancia extorquere
um preterea cũ sepe delere posset hos¬

Expanded text:
 sustinere nitebatur. Quamobrem Alaricum, cunctamque Gothorum gentem, pro pace optima et quibuscumque sedibus suppliciter ac simpliciter orantem, occulto foedere fovens, publice autem et belli et pacis copia negata, ad terendam terrendamque rempublicam reservavit. lsorum Burgundionum, ultro metu suscitauit. eas interim ripas Gallias uoluit, sperans miser sub hac necessitatis circumstantia, quia t mala. Nam cum saepe delere posset
Abbreviated transcription (Latin):
camis pelagius quidom execrabili
doctrina eccłiam dei macłare intitur¬
asserens hoiem sine gr̃a dei posse sal¬
bat preterea infantes sine peccacoo¬
riginali nasa d tam infances ꝙͣ¬

Expanded text:
a Pelagius execrabili doctrina aecclesiam Christi maculare nititur, dicens, hominem sine gratia Dei posse saltate regi; infantes sine peccato originali nasci, sed tam insontes e
Abbreviated transcription (Latin):
tos suorũ amiserunt / In ter aũc
berat/ apud ausenciam subita mo¬
te defũctus est/ Qͦ mortuo gothi
basencũ anne abalneo suorũ cap¬
tinorũ lalore dermantes/ corpus¬

Expanded text:
ures suorum ibi amisere. Inter haec ageret, apud Consentiam subita morte defunctus est. Gothi Basentium amnem de alveo suo captivorum labore derivantes,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt opinio / eaam ab ip̃o rege timebacłir
D mare ut creditur ut subornatis qͥbus
anascasium principem in italia euocaue¬
rat ut rem pubᵃ de manu cheodorici
bus apud papiam exilio belegauit ubi
in carcere ubi in carcere positus librum

Expanded text:
et opinio, etiam ab ipso rege timebatur: quare ut creditur subornatis quibusdAnastasium principem in Italiam evocaverat, ut rempublicam de manu Theodorici bus apud Papiam exsilio relegavit, ubi in carcere positus librum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ multa antiquorũ opustulaqͥe
ꝙͣ ad spũales profectus acq perfec¬
toem apicem tendenti utilis arbitror
me legisse / ⁊ Iam beatus pater nr̃ do¬
hũc qui collatões patrum instribit᷑
studiose legens ac uigilanterinte¬
lligens / salutis in eo riiatus smãs

Expanded text:
inter multa antiquorum opuscula quidquam ad spirituales profectus, atque perfectionis apicem tendenti utilius arbitror me legisse. Nam et B. Pater noster Doum qui Collationes Patrum inscribitur, studiose legens, ac vigilanter intelligens, salutis in eo rimatus semitas,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ insulam magnnis calamitatibꝯ
leriter carthaginem red̾nt pericu
rũ ille magis se amicu ꝙͣ hostem ui¬
deri molliens/ et de regis barbari ami¬
cicia inprouise presumeris ab ip̃o iefico
dolose peremptus est ¶ Post ciuꝯim¬
bus bellum concra ubandalos mouit
tacõib bellum defferences Sicilie ma¬
gis honeri ꝙ affrice presidio fuerunt
S cũ eo tempore hugni trachiam Illi¬
ricũq Seua populatoe uascarent/ is
excitus qui in sicilia morabatur ax̃

Expanded text:
ns, dum magnis eam calamitatibus leriter Carthaginem rediit ratus prum ille amicum se magis quam hostem videri uolens, dum de regis barbari amicitiis inprovise praesumit, infelici morte peremptus est. Post haec imbellum contra Wandalos movit tationibus negotium differentes Siciliae magis oneri quam Africae praesidio fuere. Per haec tempora Hunnis Tracias et Illyricum saeva populatione vastantibus exercitus, qui in Sicilia morabatur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
trem suam recenseam / pixcul dnobio
mit contulit ira uictoris/ et ne qͥsꝙͣ¬
forte dubitaret ad correctoem̃ sipbe
lacime/ ac blasphenne cinitatis ho¬
scib hoc fuisse permissum. Eodez tem¬
pore clarissimia uebis loca fulmminlꝰ

Expanded text:
tionem recenseam, procul dubio nunc intulit ira uictoris. neqforte dubitaret ad correptionem superbae lasciviae, et blasphemae civitatis hostibus fuisse permissum, eodem tempore clarissima Urbis loca fulminibus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis penicentiam agencibus dñs
nr̃ aperuit ¶ Tunc ancisces qͣm ĩ¬
quit penittenciam oscendisti post tã¬
tas impietaces/ quib medicamim¬
bus, incurabilia uulnera plagas
est docere et medicamina temperar
meũ uero est oblata sustiperẽ ceru¬

Expanded text:
cunctis poenitentiam agentibus Dominus noster aperuit. Tunc antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates, quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasqtor, edocere et medicamenta temperare, meum vero oblata suscipere. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
bisturrentib itaq ꝑ urbe baeba¬
ris forte unus gothorũ Idẽq
põtens et xp̃ianus sacra deo uirgi¬
nem iam etate pronectã in quada
etłiastica domo reꝑit Eũq aurũ ar¬

Expanded text:
Discurrentibus itaque per Urbem Barbaris, forte unus Gothorum, idemque potens et Christianus, sacram Deo virginem jam aetate provectam, in quadam ecclesiastica domo reperit: cumque a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ parcere subiectis et debellare supe¬
bos/ et ꝙ accepta iuuria ignoscere
ꝙͣ persequi malebant/ Qn cot tãtas¬
q urbes ut lace dñarentur exꝑug¬
natas captinasq enerterent legatñ
que templa excipere solebant/ ut adea
reticebant/ Egregnis rõmani nõĩs
marchus marcellus qui siracusã¬
Sicilie uebẽ ornatissimiã cepit reffe¬
tur eam prius flenisse rinturã et
añ eiꝰ sangniẽm suas illi lacrima
tur/ nam cũ eisscriba suggessisset qd
de signis deorum que multa capta fu¬
erant fieri iberet/ continencia sua
eciam iocando condinit Quesunt eĩ
cinꝯmodi eeñt et cũ ei nõ solũ mulco
grandia uerũ eciam renũciarẽtũ ar¬
mata/ relinquamus inquit tarenti¬
nis deos iratos ¶ Cũ igiturnec m̃g¬
celli fletũ nec maximi risum / nec il
rũ striptores tacere potuermit quandi
pretuncteretur si aliquib in honore¬

Expanded text:
est, Parcere sabjectis, et debellare superbos. et quod accepta injuria ignoscere, quam persequi malebant : quando tot tantasque urbes, ut late dominarentur, expugnatas captasque everterunt, legatur nobis quae templa excipere solebant, ut ad earirent? Egregius Romani nominis Marcus Marcellus. qui Syracusas urbem ornatissimam cepit, refertur eam prius fleuisse ruituram et ante eius sanguinem suas illi lacrimas tur. Nam cum ei scriba suggessisset quid de signis deorum, quae multa capta fuerant, fieri iuberet, continentiam suam etiam iocando condiuit. Quaesiuit enim cuius modi essent, et cum ei non solum multa grandia, uerum etiam renuntiarentur armata, <relinquamus>, inquit <Tarentinis deos i1\'at08. Cum igitur nec illius fletum nec huius risum, nec illstarum scriptores tacere potuerint: quando praetermitteretur. si aliquibus ho
Abbreviated transcription (Latin):
dit quendã pu ͤ mentis femĩam orru¬
ude sceleris indicasse Ille de inria ꝯ¬
uigos ymo pociꝯ sua ardenciꝰ inflam¬
tus inscriptũ sacerdotem trranp̃nũ ad
tormenta ded̾ucunt. Qͦ conmicto at¬
ꝙ confesso cecerisq frandibus reue¬
latis pudor om̃s et dedecus pagano¬
rũ p̃naserat domos adulteris mat̾¬
bns incertis patribus liberis spurii

Expanded text:
dit quandam pudicae mentis foeminam horruude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, imo potius sua ardentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso caeterisque fraudibus revelatis pudor omnis et dedecus paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spu-riis
Abbreviated transcription (Latin):
scatois trucidatois depcedatõis uł co¬
crematoĩs affuctois in ista recentissi¬
ma romana clade comissum ẽ fecit
humanitas : arbara tam mitis apparu¬
it nt amplissume basilice implende po¬
rulo cui rarceretur, ubi ne mi ferire¬
stibus abi̾ncerentur hec xp̃i nõ in
hec xp̃iano tempore tribuendũ qd¬
ingratus orisꝙ land̾ant reluctat᷑
insanus Absic ut prudens omsꝙͣ hec
feritati impntet barbarorũ tencu¬
lenussimas et seissimas mences
ilio torrint, ille frenauit ille mira¬
uca imquitates eorũ et in flagel

Expanded text:
stationis, trucidationis, depraedationis, concremationis, afflictionis, in ista recentissima Romana clade commissum est, fecit immanitas barbara tam mitis apparuit, ut amplissimae basilicae implendae populo cui parceretur, eligestibus abducerentur; hoc Christi nomini, hoc christiano tempori tribuendum qingratus, quisquis laudanti reluctatur, insanus est. Absit, ut prudens quisquam hoc feritati inputet barbarorum. Truculentissimas et saeuissimas mentes ille terruit, ille frenauit. e mirauirga iniquitates eo
Abbreviated transcription (Latin):
et post aliquos dies strangulatus
S acq ex ea quosdam uiolenter non
dub itarunt extrahere/ S morpenͣ
satrilegii ẽ secuta nã eisde suꝑstiti¬
bus atq insultantib quos de eccã

Expanded text:
rediisset, post aliquot dies strangulatus est, atque ex ea quosdam non dubitavit extrahere. Secuta mox poena sacrilegum est. Nam iisdem superstitibus atque insultantibus, quos ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ret up̃i uirgo adbarbarũ ait hec
petri apłi sacrata mĩsteria sũt presu¬
me si audes de fc̃õ tu uideris/ Egoqr
deffendere nequeo contempnere nõ
audeo. Barbarus uero ad reuencia
religionis tĩmore dei et fidei uirgis
um deffert, qui contimo reportari ad
apli basilicam unuersa ut exant uasa

Expanded text:
rgo Christi ad barbarum ait : haec Petri apostoli sacra ministeria sunt. praesume, si audes; de facto tu uideris. ego quia defendere nequeo, tenere non audeo. barbarus uero ad reuerentiam religionis timore Dei et fide uirginis um rettulit: qui continuo reportari ad apostoli basilicam uniuersa ut erant uasa
Abbreviated transcription (Latin):
teritam dicens/ Me miserũ quẽ uides
de magna illa ciitate romana suz
habens in palacio Imperatoris locum¬
ergo romam et ueni in solitudiem istã
Et addidit me quẽ uides hab̾ui domos
magnas et peccumas multas et cõ¬
cempnens eas ueni in iscã pemillam

Expanded text:
ris, dicens: Me miserum quem vides, de magna illa civitate Roma sum, habens in palatio maximum locuergo Romam et veni in solitudinem istam. Et iterum dixit: Me quem vides, habui domos magnas et pecunias multas, et contemnens eas, veni in istam parvam
Abbreviated transcription (Latin):
ba iaccarent signistrum quendã in¬
solenter resiscencem et iam pugnar
excitancem extracto gladio pexcussit
in brachio/ ip̃m̃q manu debilem cogi
toem fieri pͥorꝭ exiscimantes sextatĩ

Expanded text:
ba iactaret, signiferum quendam insolenter obsistentem et iamiamque pugnam excitantem gladio percussit in bracchio eumque manu debilem ipso iam fieri priorum existimantes certatim
Abbreviated transcription (Latin):
orientem protinꝰ mictit᷑ ubi uentur¬
querat et ubi archadium augustu
honorum uero pari dignatõe preditũ
ad occidentis imperiũ gubernandum
nis osculis et amplexibus prius con¬

Expanded text:
venturdarat. Ibique Arcadium Augustum  vero pari dignatione praeditum, ad occidentis imperium nis osculis complexibusque con
Abbreviated transcription (Latin):
itantes accẽptum iter deserentes uer¬
Ciicta ꝑ que ierant, igne rapinis¬
Tum deinde quantũ possent p̃de ĩhi¬
antes a sanguine temperarent Ca
tatur. Qd ergo ꝑ multas gentes q̃
inter se bella gessermt / et nuĩꝙ uic¬
cis in doꝵ suõrum sedibus peperse¬

Expanded text:
citati, coeptum iter deserentecuncta per quae ierant igne f, deinde in quantum possint praedae inhiantes a sanguine temperarent. || tis. Quid ergo per multas gentes, quae inter se bella gesserunt et nusquam victis in deorum suorum sedibus peperce
Abbreviated transcription (Latin):
et citlire uł aluis imusicis quo delecta¬
te/ S et pro peccatis meis que aña
faciebam modo cũ requie exhibeo par¬
uũ et inutile ministeriũ deo uni xog̾
te abbas ut non scandalizeris ꝓpt̾ m¬
firmitatem meam hoc audienis ecop¬

Expanded text:
et cithara vel alio musico opere, quo delectate. Sed et pro peccatis meis, quae ante faciebam, modo cum requie exhibeo parvum et inutile ministerium Deo. Vide ergo te, abba, ut non scandalizeris propter infirmitatem meam. Et haec audiens Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
reretur Gelut ad templi aquaꝵ et ĩun¬
dacoĩs actorem/ Subuerso aũt eiꝰ sim¬
ulacro / igniq consup̃to omes simul¬
pagani negabant serapin iqurieme¬
morem/ aquas ultra et affluenciam
solitam largitur O ut ostenderet deꝰ
nõ serapin qui multo exat nulo posteri¬
or Ez se ẽẽ qui aquas flumimis suis tẽ¬
poribus iuiberet excrestere/ tanta ex eo
et deinceps fuit ĩundatõ quãta fuissi
ta refferri ¶ Si ubi hec gesta religioso
principi iĩciata sunt/ extensis ad ce¬
lum palmmis cũ ingenti fertur exulta¬

Expanded text:
i aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse ta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exulta
Abbreviated transcription (Latin):
pagam dicebant Ex triditoẽ sibime
antiquitꝰ comendata euenisse phibet᷑
Signũ hoc nr̃m d̾m̃ce crncis mter il¬
tales licteras habere eccipañ dicuntur
uelut unũ ex ceteris licterarũ que apͤ
illos sunt elementis/ Einꝯ lictere seu
uoccabuli hãc ẽẽ asserunt intepreta¬
coem uita uentura Si cebat᷑ gͦ ¶ñ qui
admiratõe rerum gestarũ conuertebãt
diu biderent signũ istud̾ uenisse ĩ que
eẽt uita uñ accĩd̾it ut magis hniqͥ em̃
ex sacerdotib ul muistris ad fidem con¬

Expanded text:
e ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter iltales literas, habere Aegyptii dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur amdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel ministris templo
Abbreviated transcription (Latin):
est / Fuit eñ licteris grecis ⁊ laciis
et ad postremũ hebrãicis plenissime
eruditus monachorũ habitũ et ui¬
tam diu cenuit et semper uirgo ꝑ¬
manens in puritate mentis et ab¬
stinencia corporis om̃ib pꝯ futuris
eximia scitatis exempla ueliquid¬

Expanded text:
tus litteris grecis et latinis et hebraicis plenissime eruditus monachorum uitam et habitum diu tenuit; et semper uirgo permanens et puritate mentis et abstinentia corporis omnibus post futuris eximia sanctitatis exempla reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
coloribus ꝓictam aqua repletã ĩ med̃
statuit deinde excisum ueteris simitla¬
cri qd menelai gubernatoris ferebat᷑
capud de super positũ diligenter aptau
Assunt post hec caldei mire conflictũ
circa idriam ignns accenditur/ Cera
quib foramina fuerant obsturata re¬
soluitur sudante id̾ria ignis extingͥt
Sacerdotis fraude canoꝑis caldeorũ de
ostenditur uictor uñ ip̃m canopis sima¬
lacrũ pedibus pesigius acracto ulło ⁊

Expanded text:
coloribus pictam, aqua repletam coloribus pictam, aqua repletam statuit ut Deum. Et excisum veteris simulachri, quod Menelai gubernatoris ferebatur, caput desuper positum diligenter aptavit. Adsunt post haec Chaldaei: itur in conflictum: circa hydriam ignis accenditur: cera qua foramina fuerant obturata, resolvitur: sudante hydria ignis extinguitur. Sacerdotis fraude Canopus Chaldaeorum victor ostenditur. Unde ipsum Canopi simulachrum, pedibus perexiguis, attracto collo,
Abbreviated transcription (Latin):
Au uero canopis quis enume¬
ret suꝑsticiosa flagicia ubi pre¬
cextu sacerdõtaliũ sictaꝵ ita eñ appe¬
slant antiquas egiptõrum litteras /m̃¬
uelut fontem quendam atq originẽ
demonũ in tantũ uenerabanitur paga¬
ni ut mulco ibi maior gelebritas ꝙͣ
tradant/ absurdũ nõ erit paucis expo¬
nere / Ferunt aliqñ caldeos ignẽ deñ
suũ artunfererentes cũ omib prouĩ¬
aarũ diis habuisse conflictum Qnos
qui uicisset hic ẽẽ deus ab omibꝰ cre¬
deretur beliquarũ prom̃ciaꝵ diĩ aut
eris aut aut auri argentine autlig¬
ni ul lapid̾is uł ex quatũꝙ alia mã¬
teria constabat/ que ꝑ ignem ꝓculdu¬
bio corrumperentur Ex quo fiebat ut
ignis in locis om̃ib optineret hec cĩ
audisset canoꝑi sacerdos callidũ quidã
excogitauit Idie fieri solent in egipti
partibus fictiles undiq crebis et inm̃¬
tis ad modu foraminib patule quibꝰ
turbida aqua desudans defecatõr acpu
minib obturatis et de foris eciã uarus

Expanded text:
am vero Canopi quis enumeret superstitiosa flagitia? ubi praetextu sacerdotalium litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptiorum litteras ma locum velut fontem quendam atque originem daemonum intantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas, quam di originem tradant, absurdum non erit paucis exponere. Ferunt aliquando Chaldaeos Ignem Deum suum circumferentes, cum omnium provinciarum diis habuisse conflictum, quo scilicet qui vicisset, hic esse Deus ab omnibus crederetur. 300 Reliquarum provinciarum Dii  Al. Dei, aeris aut auri, argentive, aut ligni, vel lapidis, vel ex quacunque materia constabant, quae per ignem procul dubio corrumperetur. Ex quo fiebat, ut Ignis locis omnibus obtineret. Haec cum audisset Canopi sacerdos, callidum quiddam excogitavit. Hydriae fieri solent in Aegypti partibus fictiles, undique crebris, et minutis admodum foraminibus patulae, quibus turbida aqua desudans, defaecatior ac puminibus obturatis, desuper etiam variis
Abbreviated transcription (Latin):
randus ambrosins cũ ruffinũ ueie¬
pudorem ex frontẽ detergens non eru¬
bestis nec metins contra maiestatẽ
lacrare dininam Cum ruffimis suppli
ut imperatoris solueret uniculum et¬

Expanded text:
randus Ambrosius mox ut Rufinum vipudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis, contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret et imperatorem
Abbreviated transcription (Latin):
nullo profuit sudor / neq eiꝯ fruus ob̃¬
tecta subuenit uastata sunt oĩa atꝙ
apud̾ alexandria gestũ ẽ ꝙ eciã cho¬
races serapis qui p̃ singulas quasq
scissi sunt omes et abrasi ut ne uesa¬
gium quidem/ usq ul noĩs appellacõ
aut ip̃ius aut ciꝯlibet alcerius de¬
monis remaneret S prohus cncis

Expanded text:
nullus profuit sudor, nec ceris fraus obtecta subvenit. Vastata sunt omnia, atque apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui per singulas quasque scissi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis
Abbreviated transcription (Latin):
le uero qui ingenta mentis clemẽçia
errantes mailet emendare ꝙ̃ perdere
scribit Illocũ quidem uindcam quos oñ
aras sangnis fusus martires facit
nõ ẽẽ poscendam/ quib dolorem inteͣi
tus superauerit głia meritorũ de ce¬
ţero uero malorũ cã iudicesq discor¬
die qui pro similacarũ defensione uig̃¬
bant penitus debere succindi O mb̃lx¬
termminatis eciam besferũ ⁊ã pariter
conquiesceret Quo restripto in pube

Expanded text:
le qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante aras sanguis effusus Martyres effecit, non esse poscendam, in quibus dolorem intitorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae pro simulachrorum defensione veniebant, penitus debere succidi: quibus exterminatis, etiam bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta ve
Abbreviated transcription (Latin):
ritate dilexit / nec priua t rebus
set aurit honoribus In nominẽ p̃ta¬
pꝯ bictoriam priuatas ĩncietis
ualere permisit bella caulia nõ sic
finire uoluerunt S magis cꝯiuit
exorta ꝙͣ ciuꝙͣ nocere uoluit terim¬

Expanded text:
ritate dilexit, nec priuauit rebus et auxit honoribus. In neminem post uictoriam priuatas inimicitias ualere permisit. Bella ciuilia non sicut finire uoluerunt, sed magis doluit exorta quam cuiquam nocere uoluit termi
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ cuule fuerit cam pia nececi¬
tace susceptum tam diuina felicita¬
te confectũ tam clementi bemiginta¬
ce sopitum ubi nec pugna granem
cedem/ nec uictorie grauem ultrez

Expanded text:
bellum proferant tam pia necessitate susceptum, tam diuina felicitate confectum, tam clementi benignitate sopitum, ubi nec pugna grauem caedem nec uictoria cruentam
Abbreviated transcription (Latin):
pudoris ꝙͣ sceleris reus / cũ potuisser ena¬
dere erud̾itus ad modũ uir/ mereri se mõ¬
tem pro errore iustius ꝙͣ pro orninẽ indi¬
cauit Ceteri uero instriuint aciem et co¬
llatis in superiori iugo insidiis ip̃i pugnͣz
mus uero atq argobastes instructad a¬
cies/ campis expedierant arta alpium
lacer atq ĩeuitabiles transitus pre¬
missis callide insidiis occupauerat ut¬
⁊ si numero ac uiribus impares forẽt
sola iñ belli dispositoẽ uictores ¶ At
Theodosius in sumimis alp̾ibus cons¬
huii proserato mente celo fixus ora
precum continnacõe transegit/ et teste
am si nemo sequeretur uictor futurꝰ¬
accerrimũs gericur Scecit aliquãdi¬
u anceps uictoria fundebantur/ ia¬
auxilia barbarorum quos ad bellum
terga dabant / set fiebat hoc nõ ut the¬
odisius uinceretur S ne ꝑbarbaros
Sincere uideretur/ Tum ille ut cõuer¬
sas suorũ acies uidit proiectis aͣmi¬
scratus in conspectu dei ait Omipo
io cũ cã probabili in te confisus huc

Expanded text:
pudoris, quam sceleris reus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam nius atque Arbogastes instructas acies campis expedierant, arta Alpium latera atque ineuitabiles transitus praemissis callide insidiis occuparant, etiamsi numero ac uiribus inpares forent, sola tamen belli dispositione uictores. at uero Theodosius in summis Alpibus conshumi fusus, mente coelo fixus orabnoctem precum continuatione transegit, et testesam si nemo sequeretur, victor iacerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et us dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille ut conversas suorum acies vidit, stans istratus in conspectu Dei: Tu, inquiro cum caussa probabili, et in te confisus, huc
Abbreviated transcription (Latin):
abo ¶ Sacerdos eyat apud eos satur
matrone ad libid̃mez placuissent dice¬
bat sacurnũ precepisse ut bocorsna
sua pernoccaret in templo Tum isqͥ
audierat gaudens ꝙ uexor sua dig¬
na nimeris uocaretur egornatam
cu om̃m conclusa intrisecꝰ matron
cyranpnꝰ sacerdos clansis Iamus et
clauib craditis dicebat deinde fc̃o sile¬
cio ꝑ occultos et subtraneos aditus
intra ipm̃ sacurm summilacrũ paculis
repebat cauernis Erat eñĩ simulatͣ
illud acergo exesum et parien diligẽ¬
ter amieru Ardentib incra eodem
luminib nitente supplicantiq muli¬
eri uocem subito ꝑ sumulacrum oris cõ¬
cami conferebat/ ita ut panore et gau¬
dio infelix mulx crepidaret ꝙ dignã
se tanci muneris pugaret alloquio

Expanded text:
o. Sacerdos erat apud eos Saturnmatronae ad libidinem placuissent, dicebat, Saturnum sibi praecepisse, ut uxor sua pernoctaret in templo. Tum is qui audierat, gaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur, exornatam ctu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanti numinis alloquio
Abbreviated transcription (Latin):
is compussi in arma surgentes pͥmo¬
uicto ualentis excitu/ se per trachias
ac cede incendioq uascantes Qb cog¬
initis ualens anthrochia egressus cũ
aduersus gothos bellum instrueret
Sera peccãti pnĩa stimulatus clĩcos¬

Expanded text:
conpulsi in arma surgentes victo Valentis exercitu sese per Trachias  incendiisque vastantes. quibus cognitis Valens Antiochia egressus cum adversus Gothos exercitum aptaret, sera peccati paenitentia stimulatus episco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fuerant ꝑ totam alexand̾riã por¬
tenta poscꝙ similacrũ pari exitri ⁊
simili decore publicantur horret s¬
ninius dicere / qui miseris mortali¬
bus laquei ademonib sint p̃parati
que funera que scelera in illis qͦ
ibi infantũ capita desecta ĩaurntis
labris ĩuenta sunt est imẜoꝵ crucia
biles mortes depicte que cũ proderẽt᷑.¬
licet confusione ip̃a et pudore gentileᷤ
diffugerent tñ si quis adeẽ potuit mi¬
rabatur tot seclis/ et illis tam nepha¬
riis ca pudendis fraudibus inreciri¬
potusse uñ et pluriiũ ex hns cõdẽ¬
p̃nato erxore et scelere deprehenso xͥ
ui sunt nam ut omittam cetera fla¬
gicia q̃ in aluis locis ui neccatis par¬
uulis despicatisꝙ ob fimbriarũ ns¬
pectoem unginib gerebantur um̃

Expanded text:
 fuerant per totam Alexandriam portenta potius, quam simulachra pari exitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae funera, quae scelera in illis, quibi infantum capita desecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum biles mortes depictae. Quae cum proderentlicet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae in aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum
Abbreviated transcription (Latin):
itens illico solueretur in chaos celũ¬
q repente rueret in preceps/ Quereᷤ
paululũ scuporem quendam in popu
correptam bipemiem insurgens om̃i
uisu marille uentatoris illidit Cla¬
mor accollitur utrorũq populorum
neꝙ tñc aut celum ruit aut terra
destend̾is Inde iterũ atq iterũ repetẽ
putridi ligni fumosũ cedit¬
tũ igni adibito tam facile ꝙͣ ligniũ
aridum conflagranit ¶ Post hec

Expanded text:
et, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populcorreptam bipennem, insurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosuto, igni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc
Abbreviated transcription (Latin):
apud̃ alexandriam egiptiꝰ noui mot&
et contra temporũ fidemꝰ aduersq̃ ecle¬
quam constanciꝰ imperator donasse e¬
piscopis perfidiam suam predicantibꝰ
ferebatur Que longa in curia inchil
balidũ pret̾ parietẽs habebat uisũ ẽ
ep̃o qui ꝑ idem tempus gubernabat
ecclia hanc ab imperacore depostere
ut crestentib fidelium populis/ oratõ¬
nũ quoq cresterent domus quã cũ ac¬
ceptam uellet excolere reperta sut ĩ
loco antra quedam lacencia et terre de¬
fossa lacrocimis et scelerib magis ꝙ
cerimoniis apta ¶ Igitur gencles qͥ
retegi crminũ suorũ latebras et fla¬
gitiorũ cauernas uiderent nõ ferẽtes¬
palam furere cepermit / nec uocibus

Expanded text:
apud Alexandriam novi motus et contra temporum fidem adversum Ecclequam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tempus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore deposcere, 292 ut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui retegi criminum suorum latebras et flagitiorum cavernas viderunt  palam furere coeperunt. Nec vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
porem admiricõemq uidenciũ dolis
et arte composita / fenestra ꝑexigu
ab ortu solis ita erat aptata / nt di
qua instituta fuerat simulacrũ sel
ad serapĩ salutandam introferri di¬
ligenter temporib obẜnatis ingredi¬
ente simulacro radius sołis ꝑ eande
fenestram d̾irectus / os et labra Si¬
rapis illustraret/ ita ut in expectã¬
te populo ostulo salutatus serapis
bideretur asole/ S et multa alia de¬

Expanded text:
porem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutandum introferri, diligenter temporibus observatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
peret/. Oed i ait pr̃o impietatis mer¬
cede alciorem ꝓromittitis gradũ hũc
Impia precpienoũ singulũ iecit/ am¬
brosius uero aduersus regine furorẽ
nõ se manu defensabat aut gladio
S Iemimis continuatisq uigiliis sb
alcare positus obsecratoem defensorẽ
sibi et dm̃ eccłie parabat᷑ Inter hec

Expanded text:
peret: Quid mihi, ait, pro impietatis merperet: Quid mihi, ait, pro impietatis mercede altiorem promittitis gradum? Hunc impia praecipientium cingulum jecit. Ambrosius vero adversum Reginae furorem, non se manu defensabat, aut telo, sed jejuniis continuatisque vigiliis sub altari positus: per obsecrationes defensorem sibi atque Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
seos alumpna impietatis sue uenen
que uiuente uiro sumpserat/ ficilo fa¬
apud mediolanũ posita conturbare
eccliarũ statũ cominare sacerdotibus
depultoes exilia / insi arriañ consilii
decreta quib fides pacrũ temerata fu¬
erant reuocarent Qͦ belło ecclie murũ
et turrem ualidissima pulsabat am
mũ sibi aditum̃ debellande rimabat᷑
ecclie S quauĩs ille iezabel spũ pug¬
naret apimata/ resiscebat iñ ambro¬
sius helie uirtute repletus Ipã m̃ in
adoloscentulꝯ ꝑro contumelie inuria
quã falso conflauerat mater accesu ᷤᷤ
armatorũ globũ ad eccłiam mittit¬
et confrigi iamiam et oppugnare
sca sacerdotem dei pertrahi/ atq in
eini dictanda aduersus fidem patrũ
imperalia decreta mandantur beig¬
libus presidenti/ S ille cui acunab¬
ulis sacra fides et uenerabilis fuit
abnegat se impia uerba posse profer¬
re/ et contra deum loqui/ Tam̃ ne re
promittitur si imꝑleret inĩcta Ille
qui nobilior in fide ꝙͣ in honorib cu¬

Expanded text:
seos alumna, impietatis suae venena, quae, vivente viro, suppresserat, filio faapud Mediolanum posita, conturbare Ecclesiarum statum, comminari sacerdotibus depulsiones, exilia, nisi Ariminensis concilii decreta, quibus fides patrum temerata fuerat, revocarent. Quo bello Ecclesiae murum et turrim validissimam pulsabat Ambmum sibi aditum debellandae rimabatur Ecclesiae. Sed quamvis illa Jezabel spiritu pugnaret armata, resistebat tamen Ambrosius, Eliae virtute repletus et gratia. adolescentulus pro contumeliae invidia, quam falso conflaverat mater, accensus, armatorum globum ad Ecclesiam mittit: confringi januas, oppugnari sancta, Sacerdotem pertrahi, atque in rim dictanda adversum fidem patrum Imperialia decreta mandantur Benes praesidenti. Sed ille cui ab incunabulis sacra fides, et venerabilis fuit, abnegat se impia verba posse proferre, et contra Deum loqui. Tum vero nepromittitur, si impleret injuncta. Illo qui nobilior in fide esse quam in honoribus cu
Abbreviated transcription (Latin):
eugenum ꝑreparatur ad bellũ nõ tã
armorũ tellorumq ꝙͣ Ieuimorũ et ora¬
cõnũ subsidiis nec tam excubiarũ uigi¬
lus ꝙͣ obsecratõnũ pernoctatõe munitꝰ
Circubat em̃ cũ sacerdotibus et popu¬
lo omnia oracõnũ loca et añ apostolorũ
et martirũ thechas iacebat cinere et¬
alicio prostratus et auxilia sibifida
¶ At pagami qui ercores suos semper
nonis errorib aiañt ĩnonare sacrifici

Expanded text:
gitur praeparatur ad bellum non tam armorum telorumque, quam jejuniorum orationumque subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida . At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, i
Abbreviated transcription (Latin):
sset il saltim armis cuuilib abstine¬
re uolusset S magnũ imperiũ ne¬
q sine periculo renui nec sine armi
sepius euocauit receptũq intra pͥ¬
lacium uenerabilr honorabat toto
um gua et de eternitace scõrũ Et

Expanded text:
uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis epius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totuum gloria, de aeternitate sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ/ maximũ truce / et ab immãi¬
Isimis quoq germanorũ gentibus
tributa ac scipendia solo terrore ex¬
igentem sme dolo et congronersia
clausit cepit et occidit ¶ Audiga

Expanded text:
magnum, Maximum trucem, et ab immanissimis quoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Va