comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nnodccccxxxu.¬
Rodulfus rex qđ dã castrũ gosfri¬
diuocabulo uiriliacũ. qđ cera cũ
qͥdã aqͥ tanorũ tenebat. obsidens cep̃:
gosfrido reddidit. indeq infranciã
remeauit : & gosfridũ transrhenũ ad
heinricũ direx̃: hoc rege laudura
degente : tumultꝰ ipso die sc̃o pasche
int᷑ regios & ep̃i milite s exorit᷑ ubi ñ¬
nulli ñ modo laici sed &iã clericiqͥdã
uulnertiti: uł int̃ emptis. Vnde rex
plcicitũ suessionis cũregnipͥ matib
habuit De inde locutꝰ cũ missis he in¬
rici: adeiꝰ operat colloqͥũ. ubi ȩtiam
rodulfrex iurensis int̃fuit. pacctaq
int̃ ipsos amicitia. etiã heribtũ cũ hugo¬
ne pacar̃. redditis quib dã suis eidem
heribto possessi onibus. Sed & hemricꝰ
bosone recepto: terrãquã prius habu¬
ertit. ei exmagna parte restituit.
Sungariꝑbur gundiã diffunduntur.
p̃disq incendiis ac cedib ñ tam̃ diu
debacchati cõperto rodulfiregis ao¬

Expanded text:
Anno DCCCCXXXAnno DCCCCXXXRodulfus rex quoddam castrum Gosfridi vocabulo Viriliacum, quod contra eum quidam Aquitanorum tenebant, obsidens cepit, et Gosfrido reddidit; indeque in Franciam remeavit, et Gosfridum trans Rhenum ad Heinricum direxit. Hoc rege Lauduni degente, tumultus ipso die sancto paschae inter regios et episcopi milites exoritur; ubi nonnulli non modo laici, sed etiam clerici quidam vulnerati vel interempti sunt. Unde rex placitum Suessionis cum regni primatibus habuit; deinde locutus cum missis Heinrici, ad ejus properat colloquium, ubi etiam Rodulfus rex Jurensis interfuit; pactaque inter ipsos amicicia, etiam Heribertum cum Hugone pacarunt, redditis quibusdam suis eidem Heriberto possessionibus. Sed et Heinricus, Bosone recepto, terram quam prius habuerat ei ex magna parte restituit. Hungari per Burgundiam diffunduntur praedisque incendiis ac caedibus, non tamen diu, debachati, comperto Rodulfi regis ad
Abbreviated transcription (Latin):
secuta ÷ pestis. diuersis afficiens huma¬
na corpora morbis. Diaconꝰ quidãuiri¬
dunensis nomine ad elmarus. lango¬
re depressus. sp̃m uisus . ẽ. amisisse :
sed antequã feretro imponeret᷑ reuer¬
susita surrex̃ ualidus: ut sibi nihil
uideret᷑ ȩgritudinis fuisse ꝑpessus
Quise diuersa suppliciorũuł refrigerii
uidisse loca testat᷑: seq ipsũ locapenali
deputcitũ. dĩuͦ genitricis p̃cib becito
qͦq martino int̃cedente. ad agendam
penitentiã õsentiuite redditũ: Gis le¬
bertꝰ cũ lothariensib infranciã herib¬
ooueriit inauxilio: uelut oppidũ sc̃m
quintini obsessurꝰ. Sed antequã ad illito
ꝑuenir& missihugonis eiuenientes
obuiã. pacẽ int̃hugonẽ & heribtũ dato
utrimq iure iurando usq: ad naiũ men¬
sẽ pepiger̃. & lotharienses regrediurt᷑
insua Religio regulȩ monactorũ in
qͥb: dã monas teriis ꝑregnũ lotharien¬
se reparat᷑. Et emma regina defungit᷑:

Expanded text:
secuta est pestis, diversis afficiens humasecuta est pestis, diversis afficiens humana corpora morbis. Diaconus quidam Virdunensis nomine Adelmarus langore depressus, spiritum visus est amisisse; sed antequam feretro imponeretur, reversus, ita surrexit validus ut sibi nihil videretur aegritudinis fuisse perpessus. Qui se diversa suppliciorum vel refrigerii loca vidisse testatur, seque ipsum loco poenali deputatum, Dei vero genitricis precibus, beato quoque Martino intercedente, ad agendam poenitentiam praesenti vitae redditum. Gislebertus cum Lothariensibus in Franciam Heriberti venit auxilio, velut oppidum sancti Quintini obsessurus. Sed antequam ad illud perveniret, missi Hugonis ei venientes obviam, pacem inter Hugonem et Heribertum, dato utrimque jurejurando, usque ad Maium mensem pepigerunt; et Lotharienses regrediuntur ad sua. Religio regulae monachorum in quibusdam monasteriis per regnum Lothariense reparatur. Et Emma regina defungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
gressu. iã diuoblita recipit uestigiu
Itẽ in aeccła scĩ hilarii ante portã martisa
cetqͥdã nomine paulus illuminat᷑ : ad mo¬
nit prius in sõnis. ut ad ipsũ ueniret locũ
ibiq lum̃ recipere deber&: Rex iterũ
cũ hugone neglectis abheribto quos ui
derant obsidib omissã repetit miicio¬
nẽ: hemric̃gis lebtũ & ebrar di cũ ep̃ĩs
regni lothariensis ad rodulfũ regẽ ꝓ
heribto dirigit redditoq. regi castello¬
theoderici: hamus itq ꝑrona heribto
c̃cedunt᷑ usq halendas octobris. Arnulf
de flandris fili ã heribtioli sibuuram̃tis
alterutro datis de pactã sumit uxorem:
Heribtꝰ ꝑ uero mandinsẽ pagũ. messes
eorũ quise reliquerant. uł qͥb: hugo
ipsc̃ t̃rã dederat colligens pronã de¬
duciftic̃ Ignea remis incęlo acies
uisȩ discurrere . & quasi serpens igneus.
⁊ qued a iacula ferripridie idus octo¬
bris mane ante lucis exortũ: Mox sub¬

Expanded text:
gressu jam diu oblita repetit vestigia. gressu jam diu oblita repetit vestigia. Item in aecclesia sancti Hilari ante portam Martis caecus quidam nomine Paulus illuminatur, ammonitus prius in somnis, ut ad ipsum locum veniret, ibique lumen recipere deberet. Rex iterum cum Hugone, neglectis ab Heriberto quos sui dederant obsidibus, omissam repetit ob sidionem. Heinricus Gislebertum et Ebrardum cum episcopis regni Lothariensis ad Rodulfum regem pro Heriberto dirigit; redditoque regi Castello-Theoderici, Hammus atque Perrona Heriberto conceduntur usque Kalendas Octobris. Arnulfus de Flandris filiam Heriberti, olim sibi juramentis alterutro datis depactam, sumit uxorem. Heribertus per Veromandinsem pagum messes eorum qui se reliquerant vel quibus Hugo ipsam terram dederat colligens, Perronam deduci facit. Igneae Remis in coelo acies visae sunt discurrere, et quasi serpens igneus, et quaedam jacula ferri pridie Idus Octobris mane ante lucis exortum. Mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
dinat: Heribtꝰ castellũ theoderici suꝑ
mat̃nã fluuiũ positũ. tradentib illud
sibi qͥb: dã quosibi ad custodiã uualo reli¬
quertiã recipit. dispositisq recedit
custodibus Qđ audiens hugo: idem
castrũ quan tociens obsidere ꝓcurtã:
nno dcccc xxxiiii. obsiden uã¬
tib p̃notatã munitionẽ rege
rodulfo ⁊ hugone comite. quarto
tande mense. ascendente noctu mu¬
ros. custodib dormientib: uualone
cũ suis: pars oppidi capit᷑. arx tamen
tucior: abheribti fidelib retinet᷑ :
At regus militib insistentib: ñ mul¬
topost obsides dedunt.⁊ ab obsidione
discedit᷑ : Remis in ȩcłabetttȩ dĩ geni¬
tricis mariae. sollẽpnitate annun¬
tiationis dñi. dũ sacrarũ missarũ
ab artaldo p̃sule in ibi celebrarent᷑:
quidã iuuenis contriactis poplitũ
neruis. repere solitꝰ. repente reso¬
litis. extendentib q se genuũ crii¬
rũq cõpagib assurgit: retẽptatoq

Expanded text:
dinat. Heribertus Castrum Theoderici super dinat. Heribertus Castrum Theoderici super Maternam fluvium positum, tradentibus illud sibi quibusdam quos ibi ad custodiam Walo reliquerat, recipit, dispositisque recedit custodibus. Quod audiens Hugo, idem castrum quantotius obsidere procurat. Anno DCCCCXXXIV obsidentibus praenotatam munitionem rege Rodulfo et Hugone comite, quarto tandem mense, ascendente noctu muros, custodibus dormientibus, Walone cum suis, pars oppidi capitur, arx tamer tutior ab Heriberti fidelibus retinetur. At regiis militibus insistentibus, non multo post obsides dedunt, et ab obsidione disceditur. Remis in aecclesia beatae Dei genitricis Mariae solemnitate annuntiationis Domini, dum sacra missarum ab Artoldo praesule inibi celebrarentur, quidam juvenis, contractis poplitum nervis, repere solitus, repente resolutis extendentibusque se genuum crurumque compagibus, assurgit, retemptatoque
Abbreviated transcription (Latin):
fideiuł ꝓuisioni castrũ dimittitur:
lis francie uł burgun diȩ p̃sulib. cui
p̃seder̃ dõnus artaldꝰ antistes remorũ.
bͥti hammũ p̃sidiũ tenens. pagũ suesso
clã ueniens t̃cia die postquãuenit.
castrũ pugnando cȩpit oppidanis
ñ repugnantib: solis tantũ custodib:
hugonis obnitentib: Quos capiens
heribtꝰ accepto ab eisscara m̃to dimi¬
sit ibi. relictis &iã ex suis ad oppidi.
tutela cõplicib Qđ audiens hugo
mox adueniens. castrũ recipitꝰ. &
quenda nobilẽ lericũ nomine tedui¬
nũ al herib to ib dimissũ app̃hendens
aliis. Non nullis uͦ aliis menbra diuersa de¬
cidit: Indeq ꝓficiscenscũdõno artal do
ep̃o. municionẽ nomine raugã. traden¬
tib eã heribti custodib sine difficultate
capit: Hugorexitaliȩ: romã obsid&. &
saracenimetit alpiũ occupant. atq uici¬
naquȩq: loca dep̃dant᷑ : Artaldus archi¬
ep̃s. fulbtũ urbi camaracensi p̃sulẽ or¬

Expanded text:
fidei vel provisioni castrum dimittitur. fidei vel provisioni castrum dimittitur. lis Franciae vel Burgundiae praesulibus, cui praesederunt domnus Artoldus antistes Remorum, berti Hammum praesidium tenens, pagum Suessonclam veniens, tertia die postquam venit, castrum pugnando cepit, oppidanis non repugnantibus, solis tantum custodibus Hugonis obnitentibus; quos capiens Heribertus, accepto ab eis sacramento, dimisit ibi, relictis etiam ex suis ad oppidi tutelam complicibus. Quod audiens Hugo, mox adveniens castrum recipit, et quendam nobilem clericum nomine Treduinum ac Heriberto ibi dimissum apprehendens, aliis; nonnullis vero aliis membra diversa dedit. Indeque proficiscens cum domno Artoldo episcopo, munitionem nomine Raugam, tradentibus eam Heriberti custodibus, sine difficultate capit. Hugo rex Italiae Romam obsidet. Et Sarraceni meatus Alpium occupant, et vicina quaeque loca depraedantur. Artoldus archiepiscopus Fulbertum urbi Camaracensi praesulem or
Abbreviated transcription (Latin):
nomine albrico quimatrẽ quoq
suã marociã clausã seruabat. et
romã contra huganẽ regẽ tenebat
Hungarise intres partes diuidunt
quoꝵ pars una italiã petit: alia t̾ra hem¬
rici trans rhenũ inuadit: Contraquos
ꝓfect hemricꝰ cũ baio arus & saxonib:
ceterisq: quib: dã sibi subiectis om̃ib: om̃s
usq ad intnitionẽ sternit. qꝵ triginta
sex cesa referunt᷑. p̃t̃ eos quos ab sokbuit
fluuius & qͥuiui captis Richarius ep̃s
tungrensis qđdã castellũ bernardi co¬
mit̾is. qđ ipse bernarđ apud archeias
inpago porcinge construxerat. euer
rodulfo regi tradentib eã hisqͥ eã tene¬
bant deditur: Uuillelm princeps
nordmannorũ: eidẽ regise cõmit¬
tit : Cui &iã rex dat t̃rãbrittonũ. in
ora maritimasitã: Rodulfus rex
munitionẽ heribtique dicit᷑ castellũ¬
theo derici obsid& ebdomadassex:
ostea uialo qͥ custodiebat illud.
reginȩ emme se cõmittit. eiꝰ dẽq

Expanded text:
nomine Albrico, qui matrem quoque nomine Albrico, qui matrem quoque suam Marociam clausam servabat, et Romam contra Hugonem regem tenebat. Hungari se in tres partes dividunt; quorum pars una Italiam petit, alia terram Heinrici trans Rhenum invadit. Contra quos profectus Heinricus cum Bajoariis et Saxonibus ceterisque quibusdam sibi subjectis gentibus, omnes usque ad internetionem sternit; quorum triginta sex milia caesa referuntur, praeter eos quos absorbuit fluvius et qui vivi capti sunt. Richarius, episcopus Tungrensis, quoddam castellum Bernardi comitis, quod ipse Bernardus apud Harceias in pago Porcinse construxerat, evertRodulfo regi, tradentibus eam his qui eam tenebant, deditur. Willelmus, princeps Nortmannorum, eidem regi se committit; qui etiam rex dat terram Brittonum in ora maritima sitam. Rodulfus rex munitionem Heriberti, quae dicitur Castellum-Theoderici obsidet ebdomadas sex. Postea Walo qui custodiebat illud, reginae Emmae se committit, ejusdemque
Abbreviated transcription (Latin):
dulso cõmittunt Lupus quoq
acinarius uasco : quiequum fere¬
batur habere annorũ plus quã
centũ adhuctam̃ ualidissimum:
Gis lebtus cũ lothariensib: inuitante
sehugone. ꝑronã obsid&:. Vbi con¬
gressione frequenti. plures occidu
lotharienses reliqui munitionẽ
capere non ualentes recedunt.
locuto prius gis lebto duce. uu¬
hugone. Rodulfus rex cũ huu¬
gone hamũ castellũ heribti.
obsid&. acceptisq obsidib ita
relinquit: Gorbto laudunensiũ
p̃sule defuncto : in grannus decanꝰ
monasterii sc̃ĩ Med ardi: episcopus
lauduni ordinatur: Boso fr̃ regis
et bernunꝰ episcopꝰ uirdunensis. in¬
cendus int̃se dep̃dationib:q bacchu¬
tur: heribtus trans rhenũ adheinn¬
cũ ꝓficiscitur:
nno dccccxxx iii. missi remensis
aeccłae. giso & amalricꝰ. roma
redeuntes: palliũ altaldo p̃sul
defer̃: Nunciantq iohannẽ papa
filiũ mariae quȩ & matrocia dicit᷑
sub custodia detineri afratre suo

Expanded text:
dulfo committunt; Lupus quoque dulfo committunt; Lupus quoque Acinarius Vasco, qui equum ferebatur habere annorum plus quam centum, adhuc tamen validissimum. Gislebertus cum Lothariensibus, invitante se Hugone, Perronam obsidet; ubi congressione frequenti plures occiduntur Lotharienses; reliqui munitionem capere non valentes recedunt, locuto prius Gisleberto duce Hugone. Rodulfus rex cum Hugone Hammum castellum Heriberti obsidet, acceptisque obsidibus ita relinquit. Gozperto Laudunensium praesule defuncto, Ingramnus decanus monasterii sancti Medardi, episcopus Lauduni ordinatur. Boso frater regis, et Bernuinus episcopus Virdunensis, incendiis inter se depraedationibusque bachantur. Heribertus trans Rhenum ad Heinricum proficiscitur. Anno DCCCCXXXIII missi Remensis aecclesiae, Giso et Amalricus, Roma redeuntes, palleum Artoldo praesuli deferunt, nuntiantque, Johannem papam, filium Mariae, quae et Marocia dicitur, sub custodia detineri a fratre suo
Abbreviated transcription (Latin):
illud tenebat capit Rodulfus
rex cũ hugone locutus: bouonẽ
launense scilic& episcopiũ reddit:
Qualbtus corbeiensis abbas nouio¬
mensib: ordinatur episcopus Ro¬
dulfꝰ rex gis lebto recepto abur¬
gundia reuertitur infranciã ibiq
ab acia scĩ medardi quã heribtus
tenebat potitus regreditur inbur¬
gundiã : Nugo ambianensem
cũ quibus dã episcopis franciae
obsidens ciuitatẽ quã tenebant
fideles heribti. crebroq quatiens¬
bello sumptis tandem reliquid obsidib
& obsidione castrũ circũdat scĩ quinti¬
ni Milo qui catalaunense de p̃dabat᷑
episcopiũ ex cõmunicat᷑ ab artaldo
archiepiscopo ceterisq: remensis dio¬
ceseos episcopis. Hugo castellũ scĩ
quintini. post quã duob m̃sib obse¬
derat. oppidanorũ tandẽ deditione
capit. In crastinũ post quã illud in¬
gressus ẽ contractus unus in aeccła
ipsa erigit᷑. Ragemundus & ermin¬
gaudus principes gothiȩ : regise ro¬

Expanded text:
illud tenenat, capit. Rodulfus illud tenenat, capit. Rodulfus rex cum Hugone locutus, Bovonem launense scilicet, episcopium reddit. Waltbertus, Corbeiensis abbas, Noviomensibus ordinatur episcopus. Rodulfus rex, Gisleberto recepto, a Burgundia revertitur in Franciam, ibique abbatia sancti Medardi, quam Heribertus tenebat, potitus, regreditur in Burgundiam. Hugo Ambianensem cum quibusdam episcopis Franciae obsidens civitatem, quam tenebant fideles Heriberti, crebroque quatiensbello, sumptis tandem relinquit obsidibus, et obsidione castrum circumdat sancti Quintini. Milo, qui Catalaunense depraedabatur episcopium, excommunicatur ab Artoldo archiepiscopo ceterisque Remensis dioceseos episcopis. Hugo castellum sancti Quintini postquam duobus mensibus obsederat, oppidanorum tandem deditione capit. In crastinum postquam illud ingressus est, unus contractus in aecclesia ipsa erigitur. Ragemundus et Ermingaudus, principes Gothiae, regi se Ro
Abbreviated transcription (Latin):
inburgundiã reuertitur. aquitanis
d scordantib: obuiam ꝓficiscens.
Incon nordmannꝰ qui morabatur
inligeri cũ suis. brittanniã ꝑuadit.
uictisq & ꝑ uasis et cesis uł electis
brittonib: regione potitur: Ae¬
Inno dcccc xxxIi. Rexrodulr
in burgundiã reuersus: quaedã
Acastella gis lebti & richardi qui
a se desciuerant. receptat : Mirardus
inouiomensis ep̃s defungitur: Et
quidam clericꝰ eius urbis qui fieri
cupiebat ep̃s. ad elel mũ comitẽ
noctu inciuitatẽ latent̃ muro
conscenso recipit: A quo mane loci
milites urbe ꝓpulsi. collecta secũ
ñ nulla suburbanorũ mani ciui¬
tatẽ aggrediunt᷑ annitentib que
qui infra muros remanserant ciuib:
quidã exustaporta. quidã ꝑ aeccłae
fenestrã ingrediuntur. Ad elelmꝰ
in aeccłam confugiens: secus altare
cũ quibus dã quisecũ introierant
int̃emptus ẽ & ciues urbẽ recipiunt:
Heribtus comes hamme castro recep¬
to hebrardũ fratrẽ herlumi qui

Expanded text:
in Burgundiam revertitur, Aquitanis in Burgundiam revertitur, Aquitanis discordantibus obviam proficiscens. Incon Nortmannus, qui morabatur in Ligeri, cum suis Brittanniam pervadit, victisque et pervasis et caesis vel ejectis Brittonibus, regione potitur. Anno DCCCCXXXII rex Rodulfus in Burgundiam reversus, quaedam castella Gisleberti et Richardi, qui a se desciverant, receptat. Airardus Noviomensis episcopus defungitur, et quidam clericus ejus urbis, qui fieri cupiebat episcopus, Adelelmum comitem noctu in civitate, latenter muro conscenso, recipit; a quo mane loci milites urbe propulsi, collecta secum nonnulla suburbanorum manu, civitatem aggrediuntur, annitentibusque qui infra muros remanserant civibus, quidam exusta porta, quidam per aecclesiae fenestram ingrediuntur. Adelelmus in aecclesiam confugiens, secus altare cum quibusdam qui secum introierant interemptus est, et cives urbem recipiunt. Heribertus comes, Hammo castro recepto, Ebrardum fratrem Erluini, qui
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuerant in ipsis sollẽpnis sc̃i
Michaelis: om̃s int̾emisse dicunt᷑
qui int̃ eos morabant᷑ nordmannos
ceso primũ duce illorũ felecan no
mine. Rodulfus rexcũ hugone
& bosone ceterisq: suis: remorũ
obsidet urbẽ : Quã tercia tandẽ
ebdomada post obsidionẽ aperien
ingressus ordinari facit ibi p̃sulẽ
artoldũ monachũ. ex cenobio sc̃ĩ
remigii. qui iam pridem ipsotamen
anno reliquerat heribtũ & transi¬
erat adhu gonẽ: Bouonẽ quoq
catalau nensẽ ep̃m. quia se desciue¬
rat. cũ heribto rex capiens tradit
custodiendũ hugoni & ipsius epis¬
copatũ : miloni clerico tradidit
Sicq ꝑ gens laudunũ: obsid& imbi
heribtũ quiibidẽ sese concduse¬
rat cũ suis Necdiu ꝑsistens. locũ
petit egrediendi: Datoq sibi
spacio : recedit dimissa uxore
sua in arce quã infra laudunũ ipse
construxerat. At quã postea capi¬
endã maioris laboris & morte opus
regi fuit quia uix tandem potius.

Expanded text:
obtinuerant, in ipsis sollemniis sancti obtinuerant, in ipsis sollemniis sancti Michahelis omnes interemisse dicuntur qui inter eos morabantur Nortmannos, caeso primum duce illorum nomine Felecan. Rodulfus rex cum Hugone et Bosone ceterisque suis Remorum obsident urbem; quam tertia tandem ebdomada post obsidionem ingressue, ordinari facit ibi praesulem Artoldum monachum ex coenobio sancti Remigii, qui jam pridem, ipso tamen anno, reliquerat Heribertum et transierat ad Hugonem. Bovonem quoque Catalaunensem episcopum, qui a se desciverat cum Heriberto, rex capiens, tradidit custodiendum Hugoni, et episcopatum ipsius Miloni clerico tribuit; sicque pergens Laudunum, obsidet inibi Heribertum, qui ibidem sese concluserat cum suis. Nec diu persistens, locum petit egrediendi; datoque sibi spatio, recedit, dimissa uxore sua in arce, quam infra Laudunum ipse construxerat. Ad quam postea capiendam majoris laboris et morae opus regi fuit; qua vix tandem potitus,
Abbreviated transcription (Latin):
iunctis sib ꝑ gis lebtũ ducẽ lotha¬
riensib contra rergem uadit.
pactisq inducus usq kalendas
octobris utrimq disceditur :
Interim quidã fideliũ heribti
remensis ex urbe ꝓfecti : qđdã hugo¬
nis castrũ suꝑ uidulã sitũ nomine
brainã qđ ip̃se hugo ab ep̃o roto¬
magensi tulerat capiunt atq sub¬
uertunt: Rodulfus rex litteras
remis mittit ad clerũ & populũ
pagenda electione p̃sulis atq illi
respondent se id agere non posse
saluo suo electo & electione ma¬
nente quã fecerant: Heribtus
comes. adhe inricũ ꝓficiscit᷑ eiq
sese cõmittit Exercitus regis
atq: hugonis laudunensem & re¬
mensẽ pagũ dep̃dant᷑ Rodulf
rex ꝑgens adatiniacũ hugonẽ
adheinricũ mittit. a quo he in ric
acceptis opsidib et pacta securita¬
te trans rhenũ recedit : Interea
brittones qui remanserant nor¬
mannis in cornu galliae subditi
consurgentes aduersus eos qui se

Expanded text:
junctis sibi per Gislebertum ducem Lothajunctis sibi per Gislebertum ducem Lothariensibus, contra regem vadit; pactisque induciis usque Kalendas Octobris, utrimque disceditur. Interim quidam fidelium Heriberti, Remensi ex urbe profecti, quoddam Hugonis castrum super Vidulam situm, nomine Brainam, et quod ipse Hugo ab episcopo Rotomagensi tulerat, capiunt atque subvertunt. Rodulfus rex litteras Remis mittit ad clerum et populum pro agenda electione praesulis; ad quae illi respondent, se id agere non posse, salvo suo electo, et electione manente quam fecerant. Heribertus comes ad Heinricum proficiscitur, eique sese committit; et exercitus regis atque Hugonis Laudunensem et Remensem pagum depraedantur. Rodulfus rex pergens ad Atiniacum , Hugonem ad Heinricum mittit; a quo Heinzricus acceptis obsidibus, et pacta securitate, trans Rhenum recedit. Interea Brittones, qui remanserant Nortmannis in Cornu, Galliae subditi, consurgentes adversus eos qui se
Abbreviated transcription (Latin):
secũ interimitur alatronibus: Gis¬
leb̾tus filius manasse a rege rodulfo
desciscit ꝓpt̾ aualonũ castrũ: qđ
abeo emmaregina abstulerat:
Simulq recedit richarđ filius uuar¬
neru obeandẽ rationẽ Itemq: int̃
gis lebertũ lothariensem. & boso¬
nẽ simultas exorit᷑ pacato bosone
Acũ heribto castrũq bosonis¬
i duro fostũ agis lebto capitur:
Itẽq subipsis dieb: moritania
munitio filiorũ rotgarii. ab ar¬
nulfo filio balduini & heribtus
amicitiã gis lebti lothariensis accipit
Soso relicto hemrico ad rodulfũ
regẽ uadit Indeq rediens: cata¬
launicũ castrũ u cepit exussit
atq subuertit obinimicicias bo¬
uonis ep̃i. ciuius homines quosdã
bo sonis menbra truncauerant:
Rodulfus rex infranciã reuertit᷑
& heribto comite abillo deficiente.
rex iuncto sibi hugone: qđdã cas¬
tellũ heribti donincũ nomine
capit ac diruit Deinde atraba¬
tem obsidet H leribtus comes ad¬

Expanded text:
secum interimitur a latronibus. Gissecum interimitur a latronibus. Gislebertus, filius Manasse, a rege Rodulfo desciscit propter Avalonum castrum, quod ab eo Emma regina abstulerat, simulque recedit Ricardus, filius Warnarii ob eandem rationem. Item inter Gislebertum Lothariensem et Bosonem simultas exoritur, pacato Bosone cum Heriberto; castrumque Bosonis Durofostum a Gisleberto capitur, itemque sub ipsis diebus Moritania, munitio filiorum Rotgarii, ab Arnulfo, filio Balduini. Et Heribertus amiciciam Gisleberti Lothariensis accipit. Boso, relicto Heinrico, ad Rodulfum regem vadit; indeque rediens, Catalonicum castrum vi cepit, exussit atque subvertit, ob inimicicias Bovonis episcopi, cujus homines quosdam Bosonis membris truncaverant. Rodulfus rex in Franciam revertitur, et Heriberto comite ab illo deficiente, rex, juncto sibi Hugone, quoddam castrum Heriberti, Domincum nomine, capit ac diruit; deinde Atrabatem obsidet. Heribertus comes, ad
Abbreviated transcription (Latin):
interea du uagiũ capiunt. & hugo
illud rot gario filio rotgarii conce¬
dit: Heribtus uero castrũ scĩ quin¬
tini: arnoldo peo reddidit: Greci
sarracenos ꝑ mare insequentes: usq
infraxinidũ saltũ ubierat refugiu
ipsorũ: & unde egredientes it aliã
sedulis p̃dabantur incursib: alpib
&iam occupatis celeri dõ ꝓpitio
internitione ꝓterunt qui eã red¬
dentes alpib italiam.
Die purificationis beate dĩ geni
sus contractis obriguit neruis
ta manuũ quabasia ruentie sibi
pauimenti os uisũ e adhesisse lapi¬
Quo paulo post resoluto tã manibus
quã cruribus rigore contrictis.
defertur immobilis. At que post
resoluuntur ad missã : & crura
similit̃ ad missã quinta decima:
ui ressimilis die circũcisionis dñi
ante quinq: annos in eadẽ acciderat
aeccła Et resolutus ibidem post
triginta in ipsa purificationis fuerat
sis a eccłae. roma remeans: sub alpib
noctu infratentoria cũ comitantib:

Expanded text:
interea Duvagium capiunt, et Hugo interea Duvagium capiunt, et Hugo illud Rotgario filio Rotgarii concedit. Heribertus vero castrum sancti Quintini Arnoldo pro eo reddit Graeci Sarracenos per mare insequentes usque in Fraxinidum saltum, ubi erat refugium ipsorum, et unde egredientes Italiam sedulis praedabantur incursibus, Alpibus eciam occupatis, celeri Deo propitio internetione proterunt, quietam reddentes Alpibus Italiam. Die purificationis beatae Dei genisus, contractus obriguit nervis tam manuum quam basium, ruentique sibi pavimenti os visum est adhaesisse lapiquo paulo post resoluto, tam manibus quam cruribus rigore constrictis, defertur immobilis; atque post resolvuntur ad missam, et crura similiter ad missam quintadecima. Cui res similis die circumcisionis Domini ante quinque annos in eadem acciderat aecclesia, et resolutus ibidem post triginta dies in ipsa purificationis fuerat sis aecclesiae, Roma remeans, sub Alpibus noctu infra tentoria cum comitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. Rodulso rege inburgundio
regresso: lotharienses in franciã
cũgis leberto obui am ueniunt¬
hugoni & oppidũ qđdã nomine
duagiũ qđ arnoldus tenebat
ad actũ obsidione capiunt Interea
homines bosonis uicturiacũ ꝓdicio¬
ne recipiunt: & mosomũ fraude ꝑ¬
uadunt. Boso relictis quibus dam
fidelib suis adcustodiã mosomi
ꝓficiscitur ad obsidione castri p̃me¬
morati. At heribtus aquibus dam
mosomansib euocatus suꝑuenit
insperatus trans missaq mosa uadis
inopinatis & intrans oppidũ porta
los bosonis relicti ad munimen loci
fuerant om̃s capit Remis infra &
circa a eccłam scãe mariae. lumen
magnũ ab aquilonari & orientali
parte paulo ante initiũ diei appari
nno decec xxio
Rodulfus rex uiennam ꝓfectꝰ
Rarolo constantino lucdo uiu
orbis filio qui eam tenebat. sub¬
iectionẽ pollicitante reuertitur
& tu ronĩ ad sc̃m martinũ oratio¬
nis grã ꝓficiscitur: Lotharien ses

Expanded text:
cedit. Rodulfo rege in Burgundiam cedit. Rodulfo rege in Burgundiam regresso, Lotharienses in Franciam cum Gisleberto obviam Hugoni veniunt, et oppidum quoddam nomine Duagium, quod Arnoldus tenebat, adactum obsidione capiunt. Interea homines Bosonis Victoriacum proditione recipiunt, et Mosomum fraude pervadunt. Boso, relictis quibusdam fidelibus suis ad custodiam Mosomi, proficiscitur ad obsidionem castri praememorati. At Heribertus, a quibusdam Mosomensibus evocatus, supervenit insperatus, transmissaque Mosa vadis inopinatis, et intrans oppidum, porta los Bosonis, qui ibi relicti ad munimen loci fuerant, omnes capit. Remis infra et circa aecclesiam sanctae Mariae lumen magnum ab aquilonari et orientali parte paulo ante initium diei apparuit. Anno DCCCCXXXI Rodulfus rex Viennam profectus, Karlo Constantino, Lucdowici Orbi filio, qui eam tenebat, subjectionem pollicitante, revertitur, et Turonum ad sanctum Martinum orationis gratia proficiscitur. Lotharienses
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑronã obut: Simultas int̃ hugo¬
nẽ & heribtũ comites exoritur.
recepto herluino abhugone cũ
t̃rasua & hilduino quierat hugo¬
nis abheriberto: Uiae al pium
asarracenis obsessȩ aquib multi
romã ꝓficisci uolentes impediti
reuertuntur:
nno deccc xxx. Rodulfus rex¬
nordmannos deligeri qui
a quitaniã de p̃dationis in¬
festabant in pagolemocino uno
p̃lio pene deleuit & aquita nos sibi
sub ditos fecit: Heribtus harnol¬
dũ qui erat hugonis recepit. Di¬
uersi motus agitantur bellorũ
ꝑfranciã int̃ hugonẽ & heribtũ
Rodulfus rex infranciã ueniens
pacẽ int̾ eos atq: int̃bosonẽ multo
labore ꝑdiuersa placita cõponit
& heribtus uicturiacũ bosorired¬
dit. Adelelmo laudunensiũ p̃sule
defuncto gotbtus inepis copiũ
nepos eiꝰ adipiscit᷑H leribtus an¬
sellũ bosonis uassallũ qui uicru¬
riacũ tenebat. cũ ipsocastello reci¬
pit & codiciacũ illi cũ alia t̃ra con¬

Expanded text:
Perronam obiit. Simultas inter HugoPerronam obiit. Simultas inter Hugonem et Heribertum comites exoritur, recepto Herluino ab Hugone cum terra sua, et Hilduino, qui erat Hugonis, ab Heriberto. Viae Alpium a Sarracenis obsessae, a quibus multi Romam proficisci volentes, impediti revertuntur. Anno DCCCCXXX Rodulfus rexNortmanos de Ligeri, qui Aquitaniam depraedationibus infestabant, in pago Lemovicino uno proelio pene delevit, et Aquitanos sibi subditos fecit. Heribertus Arnoldum, qui erat Hugonis, recepit. Diversi motus agitantur bellorum per Franciam inter Hugonem et Heribertum. Rodulfus rex in Franciam veniens, pacem inter eos atque Bosonem multo labore per diversa placita componit; et Heribertus Victoriacum Bosoni reddit. Adelelmo Laudunensium praesule defuncto, Gozpertus nepos ejus episcopium adipiscitur. Heribertus Ansellum Bosonis vasallum, qui Victoriacum tenebat, cum ipso castello recipit, et Codiciacum illi cum alia terra con
Abbreviated transcription (Latin):
eiuratꝰ luminib qͥue priuatus est
Rodul fus rex remis ueniens pacẽ
fecit cũ karolo reddens illi atiniacũ
muneribusq: honorans illũ: e¬
nno dcccc uiiii. heribtus& hugo
comites contrabosonẽ rodulsi
regis fratrẽ ꝓficiscunt᷑ ꝓpt̃
quosdã rothildis alodes. nuꝑ de functȩ
quos ab osone ꝑuasos repetebat huga
gener ipsius rothildis : At heribtus
comes uictoriacũ hosonis castellũ
cepit & posthec inducias dant
bosoni usq ad finẽ maumensis¬
Boso ad he in ricũ ꝓfectus pacẽ pu¬
blice iurare compellitur. Derol¬
dus medicus. episcopatũ ambia¬
nensem ad ipiscit᷑. Abbero met¬
tensem bennoni quada abbatia
tellũ herlumi filii hil gaudi comi¬
tis obsident tandemq acceptis
obsidib reuertunt᷑. Iohannes papa
dũ aquadã potenti femina cogno¬
mine marocia. principatu priuat.
sub custodia detineretur. ut quidã
uiꝰ ut plures astruunt. actus angore
defungit᷑. Rarolus quoq rex apud

Expanded text:
eviratus luminibusque privatus est. eviratus luminibusque privatus est. Rodulfus rex Remis veniens, pacem fecit cum Karolo, reddens illi Atiniacum, muneribusque honorans illum. Anno DCCCCXXIX Heribertus et Hugo comites contra Bosonem, Rodulfi regis fratrem, proficiscuntur, propter quosdam Rothildis alodes nuper defunctae, quos a Bosone pervasos repetebat Hugo, gener ipsius Rothildis. At Heribertus comes Victoriacum, Bosonis castellum, cepit, et posthac inducias dant Bosoni usque ad finem Maii mensisBoso ad Heinricum profectus, pacem publice jurare compellitur. Deroldus medicus episcopatum Ambianensem adipiscitur, Albero Mettensem; Bennoni quadam abbatiatellum Erluini, filii Hilgaudi comitis, obsident, tandemque acceptis obsidibus revertuntur. Johannes papa, dum a quadam potenti femina cognomine Marocia principatu privatus sub custodia detineretur, ut quidam vi, ut plures astruunt, actus angore, defungitur. Karolus quoque rex apud
Abbreviated transcription (Latin):
tiis & terra epis copatuũ. quã potes¬
tatis auctoritate cȩperat & ꝑtina¬
citer heinrici p̃cepta spernens de¬
tinebat Mit tensq: ad bosonem
pacem spond& si ad se ueniat. Qui
acceptis obsidib pacto securitatis
abhemrico uenit ad eũ. eiq fidelitatẽ
& pacẽ regno iuramento ꝓmitcit.
t̾rã quã ui coeperat reddit data
sibi alia reconpensationes grã.
pacaturq: tam ipse quã ragenaruiꝰ
cũ gis leberto & ceteris lotharien¬
sibus: Hugo & heribtus ad hein¬
rico colloquii causa ꝓficiscuntur
Indeq reuertentes obuiã ꝑgunt
regirodulso rursusq: heribertus
se illi cõmittit iterũ redacto sub
custodia Rarolo: Deinde cũ rodulso
ꝓficiscit᷑ inburgundiã obuiã hugo¬
ni italiae regi. Uindemiae pȩne
ꝑagunt᷑ in fra mensẽ augustũ
Sugo rex habens collo quiũ cũ rodul¬
fo dedit heribto comiti ꝓuintiã
uiensem uice filu sui odonis. Benno
mettensis episcopꝰ insidiis appetitꝰ.

Expanded text:
tiis et terra episcopatuum, quam potestiis et terra episcopatuum, quam potestatis auctoritate ceperat, et pertinaciter Heinrici praecepta spernens detinebat; mittensque ad Bosonem, pacem spondet, si ad se veniat. Qui acceptis obsidibus pacto securitatis ab Heinrico, venit ad eum, eique fidelitatem et pacem regno juramento promittit, terram quam vi ceperat reddit, data sibi alia recompensationis gratia; pacaturque tam ipse quam Ragenarius cum Gisleberto et ceteris Lothariensibus. Hugo et Heribertus ad Heinricum colloquii causa proficiscuntur, indeque revertentes, obviam pergunt regi Rodulfo. Rursusque Heribertus se illi committit, iterum redacto sub custodia Karolo; deinde cum Rodulfo proficiscitur in Burgundiam obviam Hugoni Italiae regi. Vindemiae pene peraguntur infra mensem Augustum. Hugo rex habens colloquium cum Rodulfo, dedit Heriberto comiti provintiam Viennensem vice filii sui Odonis. Benno Mettensis episcopus, insidiis appetitus,
Abbreviated transcription (Latin):
comitib et episcopis Tempestates
uariae. diuersis locis effulsere :
Ot garius ambianensiũ p̃sul uis sc̃s
& plenus dierũ obiit: Cuuis uita
usq: ad annos centũ amplius ꝓlata
re fertur: Heribtus comes quandã
munitionẽ filiorũ lot gari quã
heribti comitis roma reuercit᷑
nuntians iohannẽ papã. auuidone
fratre lihugonis regis ꝓpt̃simul¬
tatẽ quandã inter illos exortã
retrusũ incarcere: Od alricus
aquensis episcopꝰ quidã in aeccła
remensis recipitur abheribto
comite. ad celebrandũ episcopale
dũ taxat ministeriũ: uice hugo¬
nis ipsius comitis filii. ad huc par¬
uuli concediturq ipsi od al rico.
abbatiatantũ scĩtimothei cũ p̃¬
henda canonica: Heinricꝰ ger¬
maniae princeps. cũ multitudine
germano rum. rhenũ transiit:
Et supra mosã ueniens obsid& qđdã
castrũ bosonis comitis. nomine duro¬
fostũ: Proeo quod boso ad legem
uenire nolebat. de quibus lã abba¬

Expanded text:
comitibus et episcopis. Tempestates comitibus et episcopis. Tempestates variae diversis locis effusae. Otgarius Ambianensium praesul, vir sanctus et plenus dierum, obiit; cujus vita usque ad annos centum et amplius protelata refertur. Heribertus comes quandam munitionem filiorum Rotgarii, quam Heriberti comitis Roma revertitur, nuntians Johannem papam a Widone, fratre Hugonis regis, propter simultatem quandam inter illos exortam retrusum in carcerem. Odalricus Aquensis quidam episcopus in aecclesia Remensi recipitur ab Heriberto comite ad celebrandum episcopale dumtaxat ministerium vice Hugonis, ipsius comitis filii adhuc parvuli, concediturque ipsi Odalrico abbatia tantum sancti Timothei cum praebenda canonica. Heinricus, Germaniae princeps, cum multitudine Germanorum Rhenum transiit, et supra Mosam veniens, obsidet quoddam castrum Bosonis comitis nomine Durofostum, pro eo quod Boso ad legem venire nolebat de quibusdam abba
Abbreviated transcription (Latin):
nnodecccxxuiii inchoante¬
in ipsis sollennisortus xp̃i :
rodulfus debur gundia cũ
hostilibur gundionũ manu: uenit
in franciam p̃dando ⁊ cłiã locaque¬
clam incendendo. Cui hugo filius
placitum conuenirent: Quo facto
rodulfus inbur gundiam reuercit᷑
non ualens suadere coniugi suae.
lauduno discedere: At heribtus
comes: remis cũ karolo uenit
Indeque litteras mittit romã
io hanni papę significans ei deres¬
titutione & honore karoli ut ille
sibi &iam sub ex cõmunicationis in¬
t̃minatione mandauerat se piurib de¬
certare : Rodulfꝰ rex & heribtus
comes iterũ ad placitũ iam infra
quad ra gesimã ueniunt: Regina
uxor rodulsi laudunũ relĩquit.
& in burgundiã redit Heribtus
comes lauduno potit᷑. & exinde
placitũ cũ nord mannis habuit.
ipse & hugo. amicitiãq cũ eis pepi¬
ger̃: Filius tamen heribti odo
quẽ rollo habebat obsidẽ . non red¬
dit᷑ illi: donec se committit karolo
pat̃. cũ aliis quibusdã franciele

Expanded text:
nno DCCCCXXVIII inchoantein ipsis solemniis ortus Christi, Rodulfus de Burgundia cum hostili Burgundionum manu venit in Franciam praedando, et etiam loca quedam incendendo; cui Hugo Robertiplacitum ReRodulfus in Burgundiam revertitur, non valens suadere conjugi suae Lauduno discedere. At Heribertus comes Remis cum Karolo venit, indeque litteras mittit Romam Johanni papae, significans ei de restitutione et honore Karoli, ut ille sibi etiam sub excommunicationis interminatione mandaverat se pro viribus decertare. Rodulfus rex et Heribertus comes iterum ad placitum jam infra quadragesimam veniunt. Regina uxor Rodulfi Laudunum relinquit, et in Burgundiam redit. Heribertus comes Lauduno potitur, et exinde placitum cum Nortmannis habuit, ipseque et Hugo amiciciam cum eis pepigerunt. Filius tamen Heriberti Odo, quem Rollo habebat obsidem, non redditur illi, donec se committit Karolo pater cum aliis quibusdam Franciae
Abbreviated transcription (Latin):
¶ris dionisius ionicus. et agnominaris machaniꝰ:
qͥ etiã deorũ nr̃orum culturã euacuas. et inuictis¬
simi pͥncipis statuta contẽpnis: Cui beatus dio¬
nisius ait senex qͥdem sum corpore: si feruore
deuotionis et fidei. atq salutari confessione
dñi et saluatoris mei ihu xp̃i maneo semꝑ no¬
uus: et nouoi illi genitos ꝑ ministeriũ p̃dicatio¬
nis mee infantes. quos illi fons sacri baptisma

Expanded text:
ris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, ris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum corpore, sed fervore devotionis et fidei atque salutari confessione Domini et Salvatoris mei Jesu Christi, maneo semper novus, et novos illi genitos per ministerium praedicationis meae infantes, quos illi fons sacri baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
eniq aduentus p̃fecti fescennini sismni cũ
romanorũ militũ apparitione. in urbem
parisiorũ. et ꝑ omnẽ regionẽ subito ꝑsonatur:
et apͥmorib ciuitatũ galliarũ ei occurrit᷑: im¬
perialis iussio urgens suꝑ captura sc̃i pontificis
macharii dionisii. cũ om̃i imꝑio diuulgat᷑. st qͥa
añs ihc xp̃c diu laboranti sem scissimo sudores
certamiũ suorũ decreuerat ꝓprii sanguinis fon¬
te abluere. quo posset liberius carnis sarcina u¬
beratus. et suꝑ muem dealbat̾. p̃sentie uliis ast.¬
ret et qͥ semet ipsum holo caustũ ocdoriferũ offere¬
bat sacrificiũ laudis iugiter immolare: ab innu¬
merabili pene caterua demonicorũ uirorũ cur¬
tur uluditur: loris durissimis crudelissime liga¬
tur. trahit᷑: et una cũ sc̃o rustico archip̃sbitero. et
eleutherio archidiacono suo. p̃fecti p̾sentie sistit᷑.
uem cum nimia seueritate p̃fectus alloqͥtur
dicens. Tu ne es ule infandissimꝰ senex. qͥ dice¬

Expanded text:
enique adventus praefecti Fescennii Sisinnii, cum Romanorum militum apparitione, in urbe Parisiorum, et per omnem regionem subito personatur, et a primoribus civitatum Galliarum ei occurritur imperialis jussio urgens super captura sancti pontificis Macarii Dionysii, cum omni imperio divulgatur. CAs Christus diu laboranti seni sanctissimo, sudores certaminum suorum decreverat proprii sanguinis fonte abluere, quo posset liberius, carnis sarcina liberatus, et super nivem dealbatus, praesentiae illius astare, et qui semetipsum holocaustum odoriferum offerebat, sacrificium laudis Jupiter immolare: ab innumerabili pene caterva daemonicorum virorum cerilluditur, loris durissimis crudelissime ligatur, trahitur, et una cum sancto Rustico archipresbytero, et Eleutherio archidiacono suo, praefecti praesentiae sistitur. Quem cum nimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui dice
Abbreviated transcription (Latin):
lugdunantisses creatus est: quam tanta pu¬
ritate.i. pietate. pacientia. ꝑ multos rexit
clatoꝵ obseruantia: ut etiam magnificos atq
prest antes illos dñi sacerdotes. omni preiret gr̃a
uira tum S cum tam ingenti eccłie sue ac plebis
profectu. dñi eccł̃ie p̾sideret: usq ad expulsionem
eiꝰ frementis diaboli exarsit inuidia. Nam qͣdam¬

Expanded text:
tum antistes ordinatus est, tanta puritate, modestia, pietate, patientia, per multos rexit datorum observantia, ut etiam magnificos atque praestantes illos Domini sacerdotes omni praeiret gratia virtutum, sed ita ingenti gloria suae plebis, populi Domini Ecclesiae praesideret, usque ad expulsionem ejus frementis diaboli exarsit invidia.
Abbreviated transcription (Latin):
mam egisset uitam. et dignus adesset finis
tantis laboribus. regnum spondens celorum:
atq illis iam extremis sc̃e cominigrantis anime:
flens et consternatus mente uiator astaret dicens
cui me dñe relinques: Respondisse dicitur. ne
conturbaretur quasi destitutus solatio÷ quia
breue se illo quoq ipse sequeretur: qͣm utiq
ꝓpħiam ac reuelationem. cito transitu scissimi

Expanded text:
mam angelis egisset vitam, et dignus adesset finis tantis laboribatque illis jam extremis sanctae commigrantis animae, flens et consternatus mente Viator astaret dicens: Cur me, Domine, derelinquis? respondisse dicitur, ne conturbaretur quasi destitutus solatio, quia brevi se illo quoque ipse sequeretur. Quam utique prophetiam ac revelationem cito transitu sanctissimi
Abbreviated transcription (Latin):
fines: Cui ille respon.dit. Ego nempe sũ. cui
ceco nato hactenus sol ñ luxit: s iꝑse paulus
cuiꝰ tͥ defero mandata salubria ⁊ iħu xp̃i magi¬
stri sui inuocata uirtute suauitatis in lumen
incdulsit. Qui ꝓtinꝰ surgens cũ om̃i domo et
clamari uxore sua. qͦm sumere more t̾cene no¬
bilitatis. propt̃ amorem suscipiente care soboł
eũ sui coegere parentes ⁊ ad manclata ꝓpat scĩ
pauli: credensq felicit̾. et ab negatis errorib pa¬
ganorũ: sacriẽ baptismatis uncda respsus: ac
sicdemũ se tradidit eiꝰ magisterio plemꝰ mibu
nr̃i misterio. seu cunctis archanis eccłiastice scĩ¬
tatis. affatim ut comes inseparabilis quocũq
gressũ mouerat. a beato paulo apło ꝑtrienm¬
um institutꝰ ⁊ thessalonicã magistrũ obseqͤn¬
uo reu̾teus. ab eodem beato paulo apło athe¬
mens. ũ ẽ ordinatꝰ antistes: ac cdeinde ipso

Expanded text:
fines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui fines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata salubria, Jesu Christi magistri sui invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mandata properat sancti Pauli. Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus: ac sic demum se tradidit ejus magisterio plenius imbue Domini nostri mysterio, seu cunctis arcanis ecclesiasticae sanctitatis affatim, ut comes ejus inseparabilis, quocunque gressum moverat, a beato Paulo per triennium institutus. Thessalonica, magistro obsequendo, revertens, ab eodem beato Paulo apostolo Atheniensium est ordinatus antistes, ac deinde, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑: ut illiꝰ cultor uerus. et suus mereret᷑ ẽẽ discroł
cecus quidam cepit eum obsetrationis
uocib compellere. Sc̃s aut̃ paulus apłs: cru¬
cis signũ clausis a natiuitate eiꝰ ocłis imposuit.
dicens. Xpistus dñs et magister ñr. qͥ ocłis lutũ
imposuit ceci nati. et lumen ei restituit: ipse te
potencia sua illaminet. Quẽ mox indentẽ his
uerbis ẽ affatus. Uade inqͥens ad dionisiũ et
dic ei qͥa paulus seruus ihu xp̃i adte me misit
ut memor sponsionis tue ad cum uenire non
differas: quo baptismũ salutis accipiens. ab
omnib possis absolui nexib delictorũ. Is aut̃
qͥlumen recepit. obedient uerba ibentis im¬
pleuit: et acd cionisium ꝓperans. pauli ei uer¬
ba per ordinem nuntiauit. Dionisius uͦ electio¬
nis gr̃a iam p̃uentus ⁊ ut cecũ respexit ñ ante
habitis luminib contuentẽ: ait adeum. Es ne
tu ille. que cuncti cecũ natũ cognouerunt af¬

Expanded text:
retur, ut illius cultor verus et suus mereretur esse discipuretur, ut illius cultor verus et suus mereretur esse discipucaecus quidam coepit eum obsecrationis vocibus compellare. Sanctus autem apostolus, crucis signum clausis a nativitate ejus oculis imposuit, dicens: Christus Dominus et magister noster, qui oculis lutum imposuit caeci natientia sua illuminet. Quem mox videntem his est verbis affatus: vade, inquiens ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolvi nexibus delictorum. Is autem, qui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei verba per ordinem nuntiavit. Dionysius vero, electionis gratia jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt af
Abbreviated transcription (Latin):
incognitũ usq nc̃ habuistis. mͦ cognoscite ⁊ qͥ
ipse est cds̃ solus: et p̃ter eum ñ est alter. Qui
nos de morte. sanguinis sui p̃cio reduxit acl
uitam: qͥ celũ et terram. hoĩes scilicet et angłos.
in unitate regni sui conuinxit. Qui mortificat
iniustos: et inuificat pios. Qui claudit. et nemo
aperit: aperit. et nemo claudit
singła plustrante. cõmendando xp̃m
iħm dei filium. et dm̃ uerũ esse ⁊ quẽ amica cu¬
riositate athenienses ꝓpter ipsam nouitatem
officiosissime acceptabant: dionisius ueram
doctrinam aucdiens. et cogma salutis audiens.
et nichil esse icdola quib seruiebat. qͥn magis
demonia qͣm cleos esse cognoscens⁊ sc̃m̃ uero
sp̃m. et uerba uitalia i pauli doctrina euiden¬
tissime sentiens: diumo lumine corde tactus
eidem paulo cessit: et ab eo expetut. qͣtinus ꝓ
illo ipsius clei quẽ p̃dicabat miscłiam dep̃ca¬

Expanded text:
incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram, homines scilicet et angelos, in unitate regni sui conjunxit, qui mortificat justus et vivificat pius: qui claudit, et nemo aperit; aperit, et nemo claudit singula perlustrante, commendando Christum Jesum Dei Filium et Deum verum esse, quae amica curiositate Athenienses, propter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, et nihil esse idola, quibus serviebat, quin magis daemonia quam deos esse cognoscens, sanctum vero Spiritum et verba vitalia in Pauli doctrina evidentissime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Dei, quem praedicabat, misericordiam depreca
Abbreviated transcription (Latin):
singła altana et simulachra falsorũ deoꝵ
plustrasset: inter ceteras ar s reppit altare unũ:
cui erat titulus su ꝑscriptus. deo iguoto. Et conũ
incognitus nobis ⁊ et scło uenturo futurus. Ipse
ẽ eñi ads qͥ regnaturus ẽ in celo et in terra: et reg¬
num ipsius non accipiet finem Subingens
itaq paulus: ait. Quid nob̾ indet᷑: homo erit :
an sp̃c cleorũ: Respondens ionisius: dixit.
llerus ds̃. et uerus homo ⁊ et ipse renouaturus
ẽ mundũ: s alhuc incognitus est hominib ⁊
qm̃ apua dm̃ in celo conuersatio eiꝰ est. Et ait
paulus Illum dm̃ p̃dico uobis. quẽ incognitũ
appellatis. Natus eñ ex maria uirgine passus
sub pontio pilato. ꝑ salute humana mortuus
resurrexit ⁊ celosq ascendens. sedet in dexteran
dei patris. uerus ds et uerꝰ homo. ꝑ quẽ factast̃
oĩa: et uenturus ẽ in fine scłi iudex omniũ. que
gerunt᷑. Qui notus ẽ iam in iudea ds: et mag¬
num in isrł. et sc̃m nomen eiꝰ. Quappter. quẽ

Expanded text:
ingula altaria et simulacra falsorum deorum perlustrasset, inter caeteras aras reperit altare unum, cui erat titulus superscriptus, Deo ignoto. Et converincognitus nobis, et saeculo futuro venturus. Ipse enim est Deus, qui regnaturus est in coelo et in terra, et regnum ejus non accipiet finem. Subjungens itaque Paulus ait: Quid vobis videtur? homo erit, an spiritus deorum? Respondens Dionysius, dixit: verus Deus et verus homo, et ipse renovaturus est mundum: sed adhuc incognitus est hominibus, quoniam apud Deum in coelo ejus conversatio est. Et ait Paulus: Illum Deum praedico vobis, quem incognitum appellatis. Natus enim ex Maria virgine, passus sub Pontio Pilato pro salute humana mortuus, resurrexit, coelosque ascendens, sedet in dextera Dei Patris, verus Deus et verus homo, per quem facta sunt omnia, et venturus est in fine saeculi judex omnium quae geruntur. Qui natus est in Judaea Deus, et magnum in Israel, et sanctum nomen ejus . Quapropter quem
Abbreviated transcription (Latin):
uer  is conuertit. Seripsit et ꝑiclem tempus
cipłim : diri no usus stilo. fulguranti sermois
sc eiusdem panis uerbo quo uiuunt angłi re¬
pletũ ostendens: de celesti pͥncipatu. iclest de
ordinib angłorum insigni eloquentia et iẽ¬
uerenda ꝓfundissimaq intelligentia⁊ sicutt
reuera is qui in celo os sinĩ posuerat eã . se cele¬
splendor. sedm benignitatẽ uane in pulen¬
tib ꝓcedens manet simplex. Et ñ hoctanter
uia decenter diuma et celestia ꝑ similitucli¬
quis est erga iherarchiam profestia
ciarum ornatꝰ qs mecliꝰ et qͥs ultimus.

Expanded text:
IX. Scripsit et per idem tempus scipulum, divino usus stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelesplendor secundum benignitatem varie in providentibus procedens, manet simplex: et non hoc tantum, Secundo, quia decenter divina et coelestia, per insimilitudiquis est erga hierarchiam profectus.iarum ornatus, quis medius, et quis ultimus.