comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aiu multitudim auaritiã fe¬
re om̃ibꝰ. extorq̃re. suellem
posse.ẜ non sꝑo. Et facilia
fateor ome sulphur ex
ethue iustiba/ om̃e cenũ ecũctis
paludibꝰ. egeri posse ꝙͣ mala
het. hos stelers ardores/ has mo¬
ro sordes/ ex nrbm centina ubi
taliũ. pessima m̾tiũ redes est.
Int quas infelitit᷑ felix l in¬
genrũ. conualestat/ et unde fe¬
licius. sit aberse. Quid gͦ ad
meum illud familiare consi¬
lium recurros ut pestes qͣs
fugare non possunis fugia¬
ma. In quam rem uincu
solitarre iite portũ/ at ꝓfu¬
gium stio. De quo dam młta
desserui ut iam uerear ne
fastidio tibi sim neue ipis
urbibus solitudo Dibi loqua¬
cior uideat᷑ ⁊ c̃¬

Expanded text:
am multitudini, avaritiam feam multitudini, avaritiam fere omnibus extorquere? Vellem posse, sed non spero, et facilius fateor omne sulphur ex Ethne visceribus, omne cenum e cuntis paludibus egeri posse, quam mala hec, hos scelerum ardores, has morum sordes ex urbium sentina, ubi talium pessima mercium sedes est, inter quas infeliciter felix licet ingenium coalescat, et unde felicius sit abesse. Quid ergo? Ad meum illud familiare consilium recurro, ut pestes, quas fugare non possumus, fugiamus; in quam rem unicum solitarie vite portum ac profugium scio. De quo tam multa disserui, ut iam verear ne fastidio tibi sim, ne ve ipsis urbibus solitudo tibi loquacior videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
les et enernati. afectꝰ hostes
aulti ⁊ indonniti ingensq ꝑa¬
tũꝙ. distͥmẽ nlla. sõpno lo¬
cq. aut inhercie, si salutem si
uictoriam optamꝰ. utannur
exͦ uictoriosi dutis quõ et
nos rer nr̃aꝵꝭ duces sumꝰ. ⁊
piculi ꝑitas ꝑem. exhigit
caucionez. Quid loquor ymo
quid̃. et piculum. nõb maiq
et p̾minn. Illi em̃ aliena
tantũ uicia nob ppoĩtũ est
et nr̃a courg̾e Ille mortal
aliquoq ꝑiture pr̃ĩe statũ
sibi uers tp̃ralem glonaz
ꝓcurribat. Nos inmortalis
c̃e. salutem et et̾nã uita
Qrobrem si maiora armo¬
suma diligencia quecuꝙ
huit ꝓpor̃to oficiũt ppellamꝰ
Et quo m ͦ inquies hoc fiet
tu ne uicia in exiliũ. pelles
quod nec leges. imꝙͣ potue¬
re. mec reges. Tu ne nois
artibus res in enodabiles
ut absoluas desꝑatũ ad hͦ
tempꝰ iter agrediere luxir z¬
diuitiba furta. ẜms lamenta
pauꝑiba mindiam plebi/ no¬
⁊bilitati suꝑbiam fraudem cu¬
rie uoluptatem foro distordi:¬

Expanded text:
enervati affectus, hostes multi et indomiti, ingens paratumque discrimen, nullus somno locus aut inertie; si salutem, si victoriam optamus, utamur exemplo victoriosi ducis, quando et nos rerum nostrarum duces sumus, et periculi paritas parem exigit cautionem. Quid loquor? imo quidem et periculum nobis maius et premium; illi enim aliena tantum vitia, nobis propositum est et nostra corrigere; ille mortalis aliquandoque periture patrie statum, sibi vero temporalem gloriam procurabat; nos immortalis anime salutem et eternam vitam. Quamobrem si maiora minosumma diligentia quecunque huic proposito officiunt propellamus. Et quomodo, inquies, hoc fiet? tu ne vitia in exilium pelles, quod nec leges unquam potuere nec reges? Tu ne novis artibus res inenodabiles ut absolvas, desperatum ad hoc tempus iter aggrediere? Luxum divitibus, furta servis, lamenta pauperibus, invidiam plebi, nobilitati superbiam, fraudem curie, voluptatem foro, discordi
Abbreviated transcription (Latin):
insolitudine gestũ ẽ. Et ne
is mirũ. sit infantem sruui
q̃ fuge comitem gestabat in
solitudine. ẜ uacim cele stisꝙ
bñficu mencõem. ⁊ ip̃m pꝰt so¬
licanũ enasisse
bid hoc pr̃e sãtꝰ ysa /
at quo sibi de terra
longin qua fecuda ux̃s
aduecta e. Quid putas a gebat
erat forsan in foro porabat
causas / ex̾cebat iudicia emebat
aliquid. aut uẽdebat dabat mu¬
niũ. aut poscebat uel datum
epigebat acceptũꝙ soluebat
yrichil hors om̃io Quid ergo de¬
ambulabat inꝙͥ eo tp̃re pmã¬
uiuens. oñna. Non sol. ut oui¬
ator solis ⁊ sideꝵ. rer ꝙ. oñu
oĩpotens. deqͦ apud quẽ pute¬
us siue. ut psalmista loquit
fons iute est /quo nõ dormien¬
do. nec ꝑ ruua gͣdiendo ẜ per
Siam de ambulando/ ꝑuenit᷑
Et sequit᷑ hicabat eĩ in t̾ra
australi et egressa fueran
ad meditandum. in agrolm
lmñata. iam die ubi srmli
mc il. ẽ quod nusteuio. naca¬
re p̾nte / hitaba em̃ ĩ teua

Expanded text:
in solitudine gestum est, ut ne in solitudine gestum est, ut ne id mirum sit infantem suum, quem fuge comitem gestabat, in solitudine servatum celestisque beneficii memorem, et ipsum post solitarium evasisse. id hoc patre satus Isaac? quando sibi de terra longinqua fecunda uxor advecta est, quid putas agebat? erat forsan in foro, perorabat causas, exercebat iudicia, emebat aliquid aut vendebat, dabat mutuum vel poscebat, vel datum exigebat acceptumque solvebat? Nichil horum omnino. Quid igitur? «Deambulabat» inquit «eo tempore, pvidens omnia, non Sol, ut Oviator solis et siderum rerumque omnium omnipotens Deus est, apud quem puteus, sive ut Psalmista loquitur, «fons vite» est: quo non dormiendo nec per invia gradiendo sed per viam deambulando pervenitur. Et sequitur: «Habitabat enim in terra australi, et egressus fuerat ad meditandum in agro, inclinata iam die». Ubi similiter nichil est, quod misterio vacare putem: habitabat enim in terra
Abbreviated transcription (Latin):
extremis otniamq nõ pessima.
hõinũ implent᷑ Ĩ dem nõ in
aula cortinis. obsita ⁊ iullis
nistrrita crispantiba ẜ in solo
herbido ac agresti otiq gene¬
seus textus. habet. in conual¬
le ut iosepha. ad ilicem mã¬
bre sedebat. quõ dicgna est
hitus dei angelos hre con¬
niuas Meue quid forte
aliuid ꝙͣ quod uerba. sonant
suspiteni. Non equid m̃. sub
sub. q̃rcus uubra. glaridifere
tante obediencie. ut dũ dei uis¬
sis obsequit᷑. binigenito. filio
nõ ꝑceret. ut reliqua laudum.
eiꝯ. fileam de quibꝰ. dicẽdi
tempꝰ forte. aluid. altq locꝯ
oportuior dabitur ex quibꝰ
om̃ibꝰ. mimine. mirũ fuiͥ si ta¬
lem. uirum arciꝰ. ẽ amplexa
diuiintas, illud magnũ. quod
suo mito. ancilla. eius egip¬
cia. fugiens ab angelo reuo¬
cata. ⁊ iterum in extremis
posita. acq despans rursa
ab angelo. recreata ẽ. ⁊ nt
ad ꝓpõitium speccet allimo
iux fontem aque alt̾um subt̃
unã arborem utruuq certe

Expanded text:
extremis utinamque non pessimis extremis utinamque non pessimis hominum, implentur. Idem non in aula cortinis obsita et villis instrata crispantibus, sed in solo herbido et agresti, utque Geneseos textus habet in convalle, ut Iosephus ad Ilicem Mambre sedebat, quando dignus est habitus Dei angelos habere convivas. Neve quid forte aliud quam quod verba sonant suspicemur, non equidem sub sub quercus umbra glandifere tante obedientie ut, dum Dei iussis obsequitur, unigenito filio non parceret, ut reliqua laudum eius sileam, de quibus dicendi tempus forte aliud, alterque locus oportunior dabitur. Ex quibus omnibus minime mirum sit, si talem virum arctius est amplexa divinitas. Illud magnum, quod suo merito ancilla eius egiptia fugiens ab angelo revocata et, iterum in extremis posita atque desperans, rursus ab angelo recreata est. Et ut ad propositum spectet, alterum iuxta fontem aque, alterum subter unam arborem, utrunque certe
Abbreviated transcription (Latin):
ta comemoracõe. p̾t̾itꝭ. ut sit
dicam atq sepoĩte ⁊ reliquis
silencio obrutis, quotquot sũt
id geq̃ quib sola hemꝰ celum
fuit in terris que copiosa et
amena. ⁊ uana et penetra bi¬
lis. atq ignea lcc̃o est ⁊ q̃ pre¬
ciose mat̾i e. stilum. habens ac¬
ꝙy magnis tes texta ingemis
nat᷑a pit̾ et aite delectenr. ali¬
quot exͣ minꝰ. trita. ꝑ secrecio¬
res. scipturars recessq̃ sparra
iecolicta m.
Tut. a pͥmis ordiar¬
Adam publicus. ille pa¬
Ro dui solus fiit / nemo felicioy
mox ut comitatus. neo miẜioe
Solꝰ. stetit conitatq. ruit / do¬
la brẽ cuus patrie./ Comitatus
infelicis exilii pegrina. dolus
in requie et gaudio connitatꝰ.
in laboribꝰ ⁊ doloribꝰ. multis
demꝙ solus miuortalis fuãt.
/iuiuge sociam mortalis efici¬
Ilr. Iam tunt. Clarum ⁊ insig¬
ne. p̾sagiũ. quid de societate fe¬
minea spare postitas deberet
Sed ne in liine heam mag¬
nꝯ ille multaꝵq. genciũ pater
abraham / non in palaciis intq

Expanded text:
cta commemoratione preteritis, ut sic dicam, atque sepositis et reliquis silentio obrutis, quotquot sunt id genus, quibus sola heremus celum fuit in terris — que copiosa et amena et varia et penetrabilis atque ignea lectio est et que, preciose materie filum habens ac magnis texta ingeniis, natura pariter atque arte delectet —, aliquot exempla minus trita, per secretiores scripturarum recessus sparsa, recolligam. 2 Et ut a primis ordiarAdam, publicus ille paquandiu solus fuit, nemo felicior; mox ut comitatus, nemo miserior: solus stetit, comitatus ruit; solus beate civis patrie, comitatus infelicis exilii peregrinus; solus in requie et gaudio, comitatus in laboribus et doloribus multis; denique solus immortalis fuerat, iunge sotiam, mortalis efficitur. Iam tunc clarum et insigne presagium, quid de societate feminea sperare posteritas deberet. Sed ne in limine heream, magnus ille multarumque gentium pater Abraham, non in palatiis interque
Abbreviated transcription (Latin):
nu mẽ fastidioq tradute:
m penuria est ngens¬
p̃tim uisa nl audita co¬
memimi. ꝑtim exiusis auditisꝙ
c̃mic̃o ut de altioribꝰ qͦdm ut pec¬
cator trepide de cõiba ut exꝑtus
audacius Quod miuh ꝯuraçio
hͣ et lib̾tatis scudiũ notꝯq lrãꝵꝭ
ac solitudinis amor ꝓĩtint quiba
iamtandem fiiis esto. si unumi
iectores Grbĩ ubi pmiũ fines
sue dicionis migressi sum /edi¬
to demĩciare maleficns ut ab¬
sestant Ee mos dolestente me
iytaliam frequens . An fic ad¬
hue nescio. Nam et inde ie¬

Expanded text:
murmure fastidioque traducere. 9 murmure fastidioque traducere. 9  penuria est ingenspartim visa vel audita commemini, partim ex visis auditisque conicio, et de altioribus quidem ut peccator trepide, de comunibus ut expertus audacius; quod michi conversatio hec et libertatis studium notusque literarum ac solitudinis amor prestant. Quibus iam tandem finis esto, si unum rectoresque urbium, ubi primum fines sue ditionis ingressi sunt, edicto denuntiare maleficiis ut absistant. Qui mos adolescente me per Italiam frequens erat, an sit adhuc nescio; nam et inde
Abbreviated transcription (Latin):
qui sen ecc̃a deceant hus omis
captat milla mutatõ ẽ insi quã
uya etas snafit. Qiuippe non
assunt quos imutari uelit
quibꝰ ue ducibꝰ insaniar ad
nat᷑am respitit hanc ut ducẽ
ut ꝑentem sequit᷑ / a qua non
uensnnle est ut aut cito cũ cele
ptes eratis bñe destripte suie
ext̾mũ accum tanꝙͣ ab inherti
poeta negleccum. Stio hornem
non dicam ut paulꝰ ẜrhomes
i coipore suerum ⁊ in solitu¬
ume constitutuz a gresti uictu
et studuis contentu suis Qui
et si multa desit ad felicẽ ui¬
tam/ hoc non exiguũ. soluudis
munꝰ adest ꝙ sine cicur su hoĩz
e sine cedio et sine ullis an¬
goriba. totꝰ illi arma lete atꝙ
transquille qͣi unus dies Igr
cum isti mũm. delicati urbem
inl uina et epłas int̾rosas et
nuguẽta sunt canta et spetratla
bathomadidi sopno marcidi
reium fessi sondiqi tedio simus
d uoluptatibꝰ difluentes die
umẽ a no iudicem longiorem
et iux paucas horas pñt sine

Expanded text:
qui senectam deceant. His animum coaptat: nulla mutatio est, nisi quam etas ipsa suaserit, quippe non adsunt quos imitari velit, quibus ve ducibus insaniat: ad naturam respicit, hanc ut ducem ut parentem sequitur, «a qua non verisimile est» ut ait Cicero «cum cetere partes etatis bene descripte sint, extremum actum tanquam ab inerti poeta esse neglectum». Scio hominem, non dicam ut Paulus, sed hominem in corpore verum, et in solitudine constitutum, agresti victu et studiis contentum suis, cui etsi multa desint ad felicem vitam, hoc non exiguum solitudinis munus adest; quod sine concursu hominum et sine tedio, sine ullis angoribus, totus illi annus lete ac tranquille quasi unus dies agitur. Cum isti interim delicati urbani, inter vina et epulas, inter rosas et unguenta, inter cantus et spectacula, bacho madidi, somno marcidi, rerum fessi, undique tedio simul et voluptatibus defluentes, diem unum anno iudicent longiorem, et vix paucas horas possint sine
Abbreviated transcription (Latin):
sine tinohĩt medio calle dis¬
cordie. et ante exitum damp¬
nata pͥncipia ⁊ expleti nchil
q̃runt quomͦ diem fallant.
Et qͣi parũ sol ad occasum
ꝓperet ingenio cursum iuuãt
lama. hant diem agamꝰ aꝙͥ ut¬
mẽtm dies hͨ transeat gitqui¬
dies frenanda erat nõ urgẽ/¬
da. Sed longa minniũ illieidies
mlcũq nox longior postͤ/¬
mo longua ad fastidio uita
e Nec tantũ hyme statẽ estate
aut̃. aurordon exposcunt uocẽ
utrãq. cũ uenit. contemptui

Expanded text:
sine termino, hinc medio calle dissine termino, hinc medio calle discordie, et ante exitum damnata principia, et expleti nichil. Querunt quomodo diem fallant et, quasi parum sol ad occasum properet, ingenio cursum iuvant. lamus hanc diem, agamus aliquerim dies hec transeat»! Atqui frenanda dies erat non urgenda; sed longa nimium illis dies, multumque nox longior, postremo longa ad fastidium vita est, nec tantum hieme estatem, estate autem auroram exposcunt votis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ira dei ⁊ iusta nos ultio ꝑse¬
quie⁊ dit selesus om̃potens.
sit se dountꝯ orbis ultscitur
iere denigratis ẜaus. iste de
suꝑbis dm̃s supliciũ simit.
Exclamarem quo ꝑgitis a bni¬
inẜi quo uos ultima rapit in¬
rama. cohibite gradum sub sis¬
fete ludete quo ruttis / deẜuis¬
tis pr̃m uestigia ut ambu¬
letis uias hostium. ⁊ quos
armis iucistis eor erroribꝰ
uicti estis. Repetite mores
seshiec dicerem ⁊ quid quid
in rem p̾sentem. indiguacio
dolorq dictarent nͥ obtor pu¬
isse. aĩos actumq derebus
mis crederem. Nempe qͥ aliis
Ier rectum ondere solebamꝯ
nnc quod goitio ꝓxinũ est
ceci cecis ducibꝰ ꝑ abrupta
rapimur alienoq cirtum
Eotum hot malum seu nr̃m
comuẽ. ignorãtio fins facit
nescumt in consulti hommnies
agunt mox ut cepii uerqͥ
in nauscam. Non actenda em
aͥunt ẜ quid aggant querins et
in anifissims fiugrcetis difi¬
cultatus iãs ac negocia aucu¬
pant̃ lme ille discuesus

Expanded text:
ira Dei et iusta nos ultio perseira Dei et iusta nos ultio persequitur; sic se lesus Omnipotens, sic se Domitor orbis ulciscitur; ille de ingratis servis, iste de superbis dominis supplicium sumit. Exclamarem: «Quo pergitis, oh miseri, quo vos ultima rapit insania? Cohibete gradum, subsistite et videte quo ruitis! deseruistis patrum vestigia ut ambuletis vias hostium, et quos armis vicistis, eorum erroribus victi estis. Repetite mores tis». Hec dicerem et quicquid in rem presentem indignatio dolorque dictarent, nisi obtorpuisse animos actumque de rebus nostris crederem. Nempe qui aliis iter rectum ostendere solebamus, nunc quod exitio proximum est, ceci cecis ducibus, per abrupta rapimur alienoque circumtotum hoc malum, seu nostrum comune, ignoratio finis facit. Nesciunt inconsulti homines agunt, mox ut ceperint, vergit in nauseam; non agenda enim agunt, sed quid agant querunt, et in densissimis fruticetis difficultatum causas ac negotia aucupantur. Hinc ille discursus
Abbreviated transcription (Latin):
arii militis ndiculam togã
sumpsit / aut eo ꝓfectꝰ ẽ unde
pubetenꝰ abscissa ueste domũ
redeat seu insigni a liqͦ ludi¬
brio deformatꝰ. et tale aliqͥ
passa liber/ quale dd in suis
ẜuis. ultꝰ est / tam grauiter
Eet quale nũc eciam si resur/¬
gat insamanꝰ ymitatoĩs et
imẜeat᷑ ⁊ scupeat in nepote
que quidm̃ om̃ia nõ aliter
ꝙͣ si ad me dedecoris aut glie
sũma ꝑtineat. Iam p̾deri
uestio cur mestꝰ intͥeor Et
mirũ. ĩ modi fateor animo
tum modus aut ubi res de¬
sinat hit sum et mallem
etate quas ÷ nata ẽẽ. Et si
enim milli euo querelaruz
tã defiñt. Et si tempus ta¬
tor. pessimꝰ. tp̃a excudert
certe pͥmi illi ꝙ om̃es aud̾inĩq
maiores ñi uirtutẽ ⁊ glia
nũcabant᷑ q̃ reposita ẽ allis mͥ
meniona homi sempiena/ Nos
quod om̃es uidemꝰ. obꝓbrium
miuortale/ et meras mepcias.
nundinam᷑ quod sepe. nã memi¬
m et Gerbo et lũs. questꝰ sum
ne quidꝙͣ tamen incubuit nõb

Expanded text:
iarii militis ridiculam togam iarii militis ridiculam togam sumpsit, aut eo profectus est unde pubetenus abscisa veste domum redeat, seu insigni aliquo ludibrio deformatus et tale aliquid passus liber, quale David in suis servis ultus est tam graviter, et quale nunc etiam, si resurgat, insani avus imitatoris et misereatur et stupeat in nepote. Que quidem omnia, non aliter quam si ad me dedecoris aut glorie summa pertineat, iampridem, nescio cur, mestus intueor et, mirum in modum, fateor, animo tum modus, aut ubi res desinat. Hic sum, et mallem etate qualibet natus esse. Etsi enim nulli evo querelarum causa defuerit, etsi «tempus tator pessimus tempus excuderat. Certe primi illi, quod omnes audivimus, maiores nostri virtutem et gloriam mercabantur, que reposita est illis in memoria hominum sempiterna. Nos, quod omnes videmus, obbrobrium immortale et meras ineptias nundinamur; quod sepe, nam memini, et verbo et literis questus sum, nequicquam tamen. Incubuit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
as quibus ytalicũ deco mrob¬
te nam barbariam. degenaare
compellerent. Sed imꝑn dila¬
tandi studio querendeq glie
pegrinab̾ant᷑ signis erectis
Parmatis exctitibꝰ /nõ defor¬
ꝯnõia relatur siec tñ usq ad¬
es suis delectabant̾ ut cuncta
passim a liena contepnerent
De dignũ erat seque apud
hostes acq amitos/ eq̃ apud
aliengenas et uicmos si cubi
uirtus aĩ sicubi moꝵ spẽdor
sicubi belli sicribi pacis artes
sĩcubi lingne: ul ingemi su¬
plex ornaçior aut epulençior
goct̾na cupide suam in domã
conuehebant nulla omispo¬
lia opimiora censentes nee
ño fallebat extimacõ. Alulle
eñ ꝓfecto diuicie cerciores ꝙͣq̃
in aĩo possident᷑/ Sicubi aũt turpe
Aliꝙ̾ uel castigare nł sꝑne̾.
studiũ. erat / nr̃a uo glosa pos¬
teritas magnum. se aliquis
assequtũ credit si quis ado¬
lestens. ⁊ qd magis stomacor
si quis senex nł ignoti ad¬
uene. turpe sagũ ul scipena¬

Expanded text:
ias, quibus italicum decus in obias, quibus italicum decus in obscenam barbariem degenerare compellerent, sed imperii dilatandi studio querendeque glorie peregrinabantur signis erectis et armatis exercitibus, non deforcognomina relaturi. Nec tamen usque adeo suis delectabantur, ut cunta passim aliena contemnerent;de dignum erat, eque apud hostes atque amicos, eque apud alienigenas ac vicinos. Sicubi virtus animi, sicubi morum splendor, sicubi belli, sicubi pacis artes, sicubi lingue vel ingenii suppellex ornatior aut opulentior doctrina, cupide suam in domum convehebant, nulla omnium spolia opimiora censentes — nec vero fallebat extimatio: nulle enim profecto divitie certiores quam que animo possidentur; sicubi autem turpe aliquid, vel castigare vel spernere studium erat. Nostra vero gloriosa posteritas magnum se aliquid assecutam credit, siquis adolescens et, quod magis stomacor, siquis senex, vel ignoti advene turpe sagum, vel stipend
Abbreviated transcription (Latin):
ran. ẽ uerũcia ad extrema per¬
uentũ ẽẽ. Et in nobis ẽẽ com/¬
⁊ plecum. quod añ tot scla dt̃m
erat. Sine in precipiti uiti¬
um stetit. Ut sine ruina nul¬
la ullior sit ꝓcessa Et forte
licenciꝰ institisse. iudear. huic
loco q̃ sat ẽ.Ep si cui nota sit
molestiae meaes pͥma et
maxima ex limnam gems
atq in pͥmis ytalie. comiẜa¬
cione. ꝓueiens. unde olim
sGirtutũ exemplaria patebãt
qͣz heu nũs uideo ꝑegrinorum
rituũ mitacõe corruptã ⁊ do¬
mitarim a se genciũ ut quõda
spoliis sic nñc erroribꝰ exim¬
dantem. fortasse imẜ abr̾ tantũ
me dolorem. cam bremiba ab¬
sorbuirse gemitibꝰ inam que
tacitũ ferat / hoc neftio unde
oriens rerum nrarum indig¬
num. et curpe fastidiũ. unde
tui pior admiraacõ et cultꝰ i¬
non sit maiores ñi quoruz
dĩci ũtina posteri meremur
sua illis placere pot̾antre
placebant. non renu Gallem
non dauubii fluencia lustra¬
uant ad conquirendas insam¬

Expanded text:
erum, iam ad extremam perventum esse, et in nobis esse completum quod ante tot secula dictum erat: «Omne in precipiti vitium stetit»; ut sine ruina nullus ulterior sit progressus. Et forte licentius institisse videar huic loco quam sat est. Quod sicui nota sit molestiarum mearum prima et maxima, ex humani generis atque in primis Italie commiseratione proveniens, unde olim virtutum exemplaria petebantur, quam, heu, nunc video peregrinorum rituum imitatione corruptam, et domitarum a se gentium, ut quondam spoliis, sic nunc erroribus exundantem, fortasse mirabitur tantum me dolorem, tam brevibus absorbuisse gemitibus. Nam quis tacitum ferat hoc nescio unde oriens rerum nostrarum indignum et turpe fastidium, unde turpior admiratio et cultus inon sic maiores nostri, quorum dici utinam posteri mereremur: sua illis placere poterant et placebant. Non Rheni vallem, non Danubii fluenta lustrabant ad conquirendas has insan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ se ip̃m. et imiẜie morite¬
lus ergastulum non adufi¬
me. ocium ẜ ad meditandum
Et quid aliud agens. ab
ammalis ꝯ brutis difert / pre¬
clare cido. docto iro. in ꝙͥ
uiu̾de. est cogitare. In hant
rem non urbem aliquani.¬

Expanded text:
 seipsum et miserie mortalis ergastulum, non ad infame otium sed ad meditandum. aut quid aliud agens ab animalibus brutis differt? Preclare Cicero: «Docto viro» inquit «vivere est cogitare». In hanc rem, non urbem aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
rel ut a tergo uenit. Est
soi san et her olim meminisse uiua¬
bit. Nec iᵈ ignotum uuat euasis¬
⁊ tot urbes argolicas/ mediosq
sugamte nuisse/ ꝑ hostes apud
eundem. poetam duo hec duĩsa
u̾boro sono s eodm̃ speitantia.
unus idemq loquitur. Eneas
audis ut pprie. mi̾ labores fun
temporis u̾bo usꝰ. illis exactis
meminisse iuiuat inꝙͥ euafisse
Sic ẽ eĩ dulce non minꝙͣ est
amara recordari. de mulcem

Expanded text:
Est forsan et hec olim meminisse iuvabit; nec illud ignotum ... iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes. Apud eundem poetam duo hec, diversa verborum sono sed eodem spectantia, unus idemque loquitur Eneas. Audis ut proprie inter labores futuri temporis verbo usus, illis exactis meminisse», «iuvat» inquit «evasisse». Sic est enim: dulce nonnunquam est amar
Abbreviated transcription (Latin):
rit quod mirent᷑r. Nullꝰ
Itaq. mutandi qr nullꝰ nuui¬
tandi modus. Cuncta illis
alrena placent. sua om̃ia displi¬
cet̃. quid libet eẽ maluit ꝙͣ
qd sunt. Idꝙ unũ hercle. nõ
nñito. si non ãĩ leuitate.ẜ gͣ¬
ui aliqua suaꝵ reꝵ extmia¬
cõe. contingẽt. unꝯ apud. Se¬
necam pmptator salustii Arũ¬
ciq ridet̾. Sed michi crede ui¬
cus omes arunciũ. suũ ymo
uero arucios. multos ht̃. nõ
Et ob eaudem causam. quisꝙ
dissimilis. sui est. uestigns
se nũ deliranciũ ingressa in¬
miũ. docilis pauentꝰ magno
spũ ad supͥmũ stultitie catumẽ
⁊euasit / pͥmos sidis ac stdos la¬
is. atq ita deinceps. facile mnice¬
tibꝰ sit ꝑ manꝯ tradita. et ĩt̃¬

Expanded text:
rit quod mirentur. Nullus rit quod mirentur. Nullus itaque mutandi, quia nullus imitandi modus: cunta illis aliena placent, sua omnia displicent, quidlibet esse malint quam quod sunt, idque unum hercle non immerito, si non animi levitate sed gravi aliqua suarum rerum extimatione contingeret. Unus apud Senecam imitator Salustii, Aruntius, ridetur; sed, michi crede, vicus omnis Aruntium suum, imo vero Aruntios multos habet, non et ob eam causam quisque dissimilis sui est. Vestigiis senum delirantium ingressa, nimium docilis iuventus magno spiritu ad supremum stultitie cacumen evasit, primos secundis ac secundos tertiis atque ita deinceps facile vincentibus. Sic per manus tradit
Abbreviated transcription (Latin):
m unũ undiq coentibus nig e¬
mis tantoꝙ studio magr̃orinri
⁊ sior mutatio sit ubi maxm̃a
mis furor iste u̾sat/ unde em̃
he hituurn atꝙ intessĩ. in dies
mira sil ac ridendi uarietas.
⁊ mine pedes contegens muĩ
pudenda undans uestis uñe
⁊ferram tergentes: uñt ubiis
artantes manice. mĩt manul
zona. unde illa apisiti modu¬
la minis non sme graui distri¬
mĩe recum. publicaꝵ ut plom
uides. Postremo uñ ista
ms tam crebra anitat̃o. Ni¬
mirphas. odiosas ⁊ mamenas
nugas/ nichil mag̃. ꝙͣ p̾ceps et
inportũa. n ͨ suis unꝙͣ contẽta
casꝙ. aluit auxitꝙ. Quomͦ
ei fieri pot̾. ut iuuendi tenoi
idm̃ maneat hnis qui nõ se
n̾ctuti/ nõ suo iudico / nõ amnico/¬
x. consiliis regendos / ẜ enui¬
latiom/ s aliene de mencie.
stultore ꝙ furoribꝰ se uolue¬
dos cradunt. demq qͣ natu¬
ram ꝓpͥam. exiunt pños mo
num. atq auenticiũ. uenda¬
nt̃r. dociens mutent̾ opor¬
tet quociens alil occurre¬

Expanded text:
unum undique coeuntibus ingeniis tantoque studio magistrorum. sior imitatio sit, ubi maxima mis furor iste versatur. Unde enim hec habituum atque incessuum in dies mira simul ac ridenda varietas, et nunc pedes contegens nunc pudenda nudans vestis, nunc terram tergentes nunc cubitum arctantes manice, nunc mamillzona? Unde illa musici modulaminis, non sine gravi discrimine rerum publicarum ut Platoni videtur, postremo unde ista nis tam crebra mutatio? Nimirum has odiosas et inamenas nugas nichil magis quam preceps et importuna nec suis unquam contenta tasque aluit auxitque. Quomodo enim fieri potest, ut vivendi tenor idem maneat his qui non se virtuti, non suo iudicio, non amicorum consiliis regendos, sed emulatione, sed aliene dementie stultorumque furoribus se volvendos tradunt? Denique qui naturam propriam exuunt, patrios mornum atque adventitium venerantur, totiens mutentur oportet, quotiens aliquid occurre
Abbreviated transcription (Latin):
lute. ut doloris ⁊ miẜie
nomen amet. Sed amant.
sumorum dolorum/ Constat
aũt sicut effectꝰ. ĩ causis
sit in amore causaruu
miorem. efectuũ ꝯtini᷑ Iiaq
stridor denaũ uides ut ex
caura efftm̃. elicit / quia a¬
marunt. in digenciã imẜia
conseq̃nt᷑. Multa tibi ptea
dine in hani sinam deẜuit

Expanded text:
lute ut doloris et miserie lute ut doloris et miserie nomen amet —, sed «amant» surnmorum dolorum». Constat autem, sicut effectus in causis, sic in amore causarum amorem effectuum contineri; itaque stridor dentium». Vides ut ex causa effectum elicit: quia amarunt indigentiam, miseriam consequentur. Multa ibi preterea divine in hanc sentent
Abbreviated transcription (Latin):
suram adeo uoluptatis no¬
men. ab adolestencia dilec¬
tum usq in semũ dulce
est, ut si uoluptas de sit bo¬
luptate efectuz sꝑnantil
nͥ fedo. ⁊ egnoso tramite
ueluit quo cu puint ꝑuẽisse
prorsa infelices et erronci
uiatores qui t̾minũ oderũt
mam ament. iam thmno
ꝓpͥnquats/ quor si quis
ad facendum talia tardior
aparet. Ita tamen dubitaniẽ
ita disputantem audias ut
incelligi detur pudere eum
magis a falso. retralri ꝙͣ am
mi iudicio uerum seqmi de hus
in libro uere religionis Aug ꝯ¬
Cuibꝰ inꝙͥ uilis est corporis
falq. malunt uesti ꝙͣ saciari
mire ꝙͣ non dor mire. Cum
om̃is illiq̃ noluptatis sinis.
sit non exmire nõ sitire
e nõ desidrãre concubitu.
et non esse fatigato corpore
nec longe post. qui sitire
nỹ et exurire. uolunt et
in libidinem ardescere. et
defutigau. ut li bent edãt
et bibant et concubant et
gormiant. non dixit amant
miẜrĩam. et dolorem Nemo
est eñ. tam adusus a sa¬

Expanded text:
suram. Adeo voluptatis nosuram. Adeo voluptatis nomen ab adolescentia dilectum usque in senium dulce est ut, si voluptas desit, voluptatis effectum spernant, nec nisi fedo et cenoso tramite velint quo cupiunt pervenisse, prorsus infelices et erronei viatores, qui terminum oderint, viam ament iam termino propinquantes. Quorum siquis ad fatendum talia tardior appareat, ita tamen dubitantem, ita disputantem audias, ut intelligi detur pudore eum magis a falso retrahi, quam animi iudicio verum sequi. De his in libro Vere religionis Auguit «vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari,mire quam non dormire; cum omnis illius voluptatis finis sit non esurire ac sitire, et non desiderare concubitum, et non esse fatigato corpore». Nec longe post: «Qui sitire» inquit «et esurire volunt et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant et bibant et concumbant et dormiant»... non dixit: amant miseriam et dolorem — nemo est enim tam aversus a sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. ex hus audim qͥ nõ hant
nr̃am miẜiam illi btẽtudi¬
in. p̃ferendã intrepide di¬
⁊fimiret. qͦn illud nnsama
exultantes dicere solit i
sunt. Nam quid si sõpnũ.
si ꝯcubitum si cibum potũq
subserapis accuri sumꝯ due
q̃ nam uica fut᷑a est. uite.
nimib et ofiens spoliata ut
penita p̾se ferant et impudẽ¬
⁊ cissime fateantur / ad ml se
aliud uiue. ꝙͣ ad ea q̃ comino
bruce. anmantibꝰ sunt nõbũ
qͣi u̾o non ꝑditum. id tempo
quo breuissimaz haut uitaz
cũ sõpno ⁊ uoluptate ꝑtinẽ
iii melionbꝰ curis ⁊ ul̃ in
contemplacõe. dei ul in co¬
gitacõe rerum uł in excticio
uirtutum. possit expendi ꝙͦ
grauiꝰ scomaceris. om̃i fere
samoris ꝯsiln spesublata
deum memoriãq meam
testor/ hͦ me sepius exore se¬
ini. audisse ꝙͣ iuuenũ. Ea
nr̃ore senũ gͣnit̾s atq ma¬
tuntas ẽ ut a uoluptate
diuelli miẜum durant
mortem ante otcłos hntes
mox e putri. ruinosoꝙ mẽ¬

Expanded text:
quem ex his audivi, qui non hanc quem ex his audivi, qui non hanc nostram miseriam illi beatitudini preferendam intrepide diffiniret! Qui illud insania exultantes dicere soliti sunt: nam quid si somnum, si concubitum, si cibum potumque subtraxeris acturi sumus? Aut quenam vita futura est, vite muneribus et officiis spoliata? Ut penitus pre se ferant et impudentissime fateantur, ad nil se aliud vivere quam ad ea, que comunia brutis animantibus sunt nobiscum. Quasi vero non perditum illud tempus, quo brevissimam hanc vitam cum somno et voluptate partimur, in melioribus curis, et vel in contemplatione Dei, vel in cognitione rerum, vel in exercitio virtutum possit expendi. Quoque gravius stomaceris, omni fere sanioris consilii spe sublata, Deum memoriamque meam testor hec me sepius ex ore senum audisse quam iuvenum. Ea nostrorum senum gravitas atque maturitas est, ut a voluptate divelli miserum ducant, mortem ante oculos habentes mox e putri ruinosoque mem
Abbreviated transcription (Latin):
iussimũ./ Nam si quid age¬
rent. scirent confestu. que¬
rele omes conquiesceret
cuiꝰ em̃ rei cedet oro ten
ignorancie sculticieq ꝓpͥe.
Senece u̾bum ẽ om̃is stulti¬
cia laborat sastidio sui.¬
non placet. eis uita. Nec inmi¬
toꝰ nichil eĩ ħet stabiliti consili
qũi. ut ibidem. ait̾ idem insi
sapienti suaͬ p̾lacent / nescĩt
quid agant. Seq id nescire.
tent. proisq in fausta. manci¬
pia tam turpibꝰ diñs abdita
quod ita se here ne qͣ dubicacõ
fit. q̃r mt̾ eos solet Si qua
nature parentis
indulgencia lomm. uitaz
daret sõpm neq concubitꝰ
non cibi / neq potꝯ. indigen¬
cia. S cui absꝙ hus adesẜ
⁊ quies et soboles ⁊ sobria. iii¬
gisꝙ. sacietas. au optabilior
ea uita esset/ an hᶜ. nr̃a q̃ in ne¬
cessi tatibꝰ. tam multis obiecta
semꝑ.atq. subiecta ẽ. ⁊ quo¬
ciens. casu aliquo hus distep/¬
tacionisꝰ int̾fui ⁊ infinem¬
⁊ tacitꝰ intendens raro ali¬

Expanded text:
issimum. Nam si quid ageissimum. Nam si quid agerent scirent, confestim querele omnes conquiescerent. Cuius enim rei tedet, oro te, nisi ignorantie stultitieque proprie? Senece verbum est: «Omnis stultitia laborat fastidio sui»Non placet eis vita, nec immerito: nichil enim habent stabiliti consiliiquoniam, ut ibidem ait idem, «nisi sapienti sua non placent». Nesciunt quid agant, seque id nescire ntent, prorsus infausta mancipia tam turpibus dominis addicta. Quod ita se habere nequa dubitatio sit, queri inter eos solet, siqua nature parentis indulgentia homini vitam daret non somni neque concubitus, non cibi neque potus indigam, sed cui absque his adesset et quies et soboles et sobria iugisque satietas, an optabilior ea vita esset, an hec nostra, que necessitatibus tam multis obiecta semper atque subiecta est. Et quotiens casu aliquo his disceptationibus interfui! et in finem tacitus intendens raro ali
Abbreviated transcription (Latin):
pites euritudmes posehor¬
renda naufragias post
hostilem carterem formidaia
q redditos portimrq tenẽtes et
ex infpaco dinculs elapsos
aut iuctores crebro audiar
piculoꝵ histonas suoꝵ cem
gaudio renairantes ꝙͣ uero
Inau̾it᷑ in aim redeinit uel
prete mũdi blandicie nl
ontẽpti honores ul bñ spse.
diuicie /uł despecte uolupta¬
ces neglecteq. mine nl alto
ammo calcata calamitas nl
quidꝙͦ aĩo fallere potini nec
sefellit. si. tamen poussiniũ
her delectant cum pcorsus
euafiis. ut muilliꝯ iam picu¬
t ut mimma. ecl. quide¬
tur acingani. paꝵ ne
ubi uide tur cotidiano
illo tedio caruisse/ quo uix
huator urbiũ iꝙͣ caret qd
stilz non hõi tantum homos
sibi eciamn egra mens. part
secũ ipa discordans. Occiurẽt
tibi passim in plateis nrbi¬
um stultoꝵ greges/ quibꝰ
nichil fit in ore fre qñtiꝰ/ꝙͣ
nba illa gramaticoꝵ piget
cedet ac peinitet Et illus
derencii. nec quid agamstio
credo singula p̾cipueq no-¬

Expanded text:
pites egritudines, post horrenda naufragia, post hostilem carcerem formidataq sanitati redditos portumque tenentes et ex insperato vinculis elapsos aut victores crebro audias periculorum historias suorum cum gaudio renarrantes. Quam vero suaviter in animum redeunt, vel sprete mundi blanditie, vel contempti honores, vel bene sparse divitie, vel despecte voluptates neglecteque mine, vel alto animo calcata calamitas, vel quicquid omnino fallere potuit nec fefellit! Sed tamen potissimum hec delectant cum prorsus evaseris, ut nullus iam pericuEt ut minima etiam que videntur attingam, parum ne tibi videtur quotidiano illo tedio caruisse, quo vix habitator urbium unquam caret, quod scilicet non homini tantum homo sed sibi etiam egra mens parit, secum ipsa discordans? Occurrent tibi passim in plateis urbium stultorum greges, quibus nichil sit in ore frequentius quam verba illa grammaticorum: piget, tedet ac penitet; et illud Terrentii: «Nec quid agam scio». Credo singula, precipueque nov
Abbreviated transcription (Latin):
nemo põt equare cꝯ̃ nestigiis siꝰ¬
bi uticq insistendũ putat Nec¬
cespe ẽ em̃ semꝑ sit postior qͥ se
ut illic. cognitu pulcheiriẽ
ita hͥ relatu suꝑnacue sint.
Cetero quod utilit̾ in oratona
hoc ẽ bñe ornateq. loquẽdi ar-¬
te p̾cipit᷑ ad artem male tur¬
pir̾.q iuuendi dampnabilit̾
est transl atuz. Et quod ille
uissie impleiũq̃. Contẽdimis
equaniꝯ uicimꝰ. Iamdeseqͣ¬
cibꝰ. duces sumq uemẽt qui
nos seqͣnt᷑ et suꝑent et una
eadm̃q res. uarie sit ꝓporta
eiut mnttatõ e dicta contẽtio.
In utraq tibi quintiliane.
Dam dicis/ nos actuũ tenebras
mutan᷑ Inq. hoc unũ studiu
et feruens .i ͤ. conata. nr̃ impedi¬
⁊ s atꝙ. utina tã cito bomi imi¬
tatores si qui sunt duces suos
equent ꝙͣ cito. mali uincunt
suos. Quod ad nos actinet
Satũ oroĩs uirtute consilulz
pessimo artis abdicamẽto mo¬
ꝑ uiciis aplicantes relicta
nb̾ a pr̃ba magno cũ fenore

Expanded text:
«nemo potest equare, cuius vestigiis si«nemo potest equare, cuius vestigiis sibi utique insistendum putat; necesse est enim semper siut illic cognitu pulcerrime, ita hic relatu supervacue sint. Ceterum quod utiliter in oratoria, hoc est bene ornateque loquendi arte, precipitur, ad artem male turpiterque vivendi damnabiliter est translatum, et quod ille iussit implevimus: contendimus, equavimus, vicimus; iam de sequacibus duces sumus; venient qui nos sequantur et superent, ut una eademque res varie sit. Proposita erat imitatio, edicta contentio; in utraque tibi, Quintiliane,  imitandam dicis, nos actuum tenebras imitamur, inque hoc unum studium et fervens ille conatus noster impenditur. Atque utinam tam cito boni imitatores, siqui sunt, duces suos equent, quam cito mali vincunt suos! Quod ad nos attinet, datum de orationis virtute consilium pessimo artis additamento morum vitiis applicantes, relicta nobis a patribus magno cum fenore
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ẽ. Itaq simul eñt rede/¬
Sunt et utrumꝙ cũ tedioidisti alii
ut se raptime loco moneant ut gre-¬
gat̾i ꝓdeantint repente dissen¬
ciant. cũ uns hat ire cupiat
aliꝯ illat. Quomodo em̃inter
multos conueniat. Cũ quisꝙꝭ¬
secũ dessideat. urꝙ adeo libet
enĩ inmorari. ut quẽ paulo coni
Gidñs non agnostas. et quem
sio et temana ne collcto po¬
sicioq. et aiutatõ in horas. que
et peculara semen su quors
instabilitas eo dampnosior
quo liberior ⁊ mõitores asꝑ¬
nat᷑. et auct᷑e se contingit et
suis uicns ħundet/ magna
tamen pars malorum ex e¬
mulacõe quadam emitan diq
libidint nata est Niam quis
unꝙͣ Imitator sui ducis eur¬
re. contentꝰ fuit. Transcedẽ
de lectam᷑. et conspici et quos
seq̃banĩ. post terga relmq̃re
dedit h ͦ preceptũ faceor elo¬
quentie studiosis quintilianꝰ
malit ea si racione qr forsitã
que transire initis ⁊ si non
transierit equabit. Euz no inqͥ

Expanded text:
ventus est». Itaque simul eunt, redeventus est». Itaque simul eunt, redeunt, et utrunque cum tedio. Vidisti aliquando ut se raptim loco moveant, ut gregatim prodeant, ut repente dissentiant, cum unus hac ire cupiat alius illac. Quomodo enim inter multos conveniat, cum secum quisque dissideat usque adeo — libet enim immorari — ut quem paulo ante videris non agnoscas, et quem sio et temeraria ire collectio positioque et mutatio in horas, que et peculiaria senum sint. Quorum instabilitas eo damnosior, quo liberior et monitores aspernatur, et autoritate se contegit, et suis vitiis abundet, magna tamen pars malorum ex emulatione quadam imitandique libidine nata est. Nam quis unquam imitator sui ducis errore contentus fuit? Transcendere delectamur et conspici, et quos sequebamur post terga relinquere. Dedit hoc preceptum, fateor, eloquentie studiosis Quintilianusmalit, ea scilicet ratione, quia forsitan quem transire nititur, etsi non transierit, equabit «Eum vero» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
miriam paucos, qui alius
uelinr. O et si occulos pau¬
lo alciq. actollere intuntur
uulgari fumo at puluere ex¬
cetati neq̃unt ad meliora.
uocantibꝰ / aurem prestentstre¬
pidꝰ ac pͦpulariũ erroꝵꝭ fragor
impedu itaꝙ pars magna
mortaliũ, seu nolens, seu co¬
acta beluaro moribꝰ ꝓcurna
in terram et coipori obsequẽs
aĩ negligens sine uirtuns
illecebra. sine ulla notiti a
sui met spm̃ trahit᷑. ingloriũ
melior. int̾dum pungat ac
uellicet et amoueat sim ob¬
stant tamen impedimenta
q̃ dixi. huic urte odiũ huic
tedii radix huit illa inquie¬
tudo. aĩ qua ml peiꝯ. pa¬
titur mortalis ho dũ uiuit
Quid igitur. miri est si
horum actꝰ. et ꝯsilia fluctu¬
ant. si ꝙͥꝙͥ incepint nõ delec¬
tat. Non est em̃ quod uole¬
bant. cum nl peintꝯt̾ei delĩt
Certum et semꝑ unu uelle.
sapientis est sigurmn uoto¬
rum inconstancia sumum
scultitie argumontũ est
Non desma tibi senecã in¬
cultare ignoranti quem
portũ petat. nllus suus¬

Expanded text:
i iam paucos qui aliud velint, quod, etsi oculos paulo altius attollere nituntur, vulgari fumo ac pulvere excecati nequeunt, ne ve ad meliora vocantibus aurem prestent, strepitus ac popularium errorum fragor impedit. Ita pars magna mortalium, seu volens seu coacta, beluarum moribus procurva in terram et corpori obsequens, animi negligens, sine virtutis illecebra, sine ulla notitia suimet spiritum trahit inglorium melior interdum pungat ac vellicet et admoneat sui, obstant tamen impedimenta que dixi. Hinc vite odium, hinc tedii radix, hinc illa inquietudo animi, qua nil peius patitur mortalis homo dum vivit. Quid igitur miri est si horum actus et consilia fluctuant? Si quicquid inceperint non delectat? Non est enim quod volebant, cum nil penitus certi velint. Certum et semper unum velle, sapientis est signum; votorum inconstantia summum stultitie argumentum est; non desinam tibi Senecam inculcare: «ignoranti quem portum petat, nullus suus
Abbreviated transcription (Latin):
eũtem coitetur gres susq licet uagos
in tutũ iubeat ꝓueire O utinã id̾ michi
ꝯtingat qdo p̃caris ut et duce deo integei
ex tot anfractib euadam et dum rocan¬
tem sequor non excitem ip̃e puluerem in
oculos meos subsidantq fluctus aniimi
sileat mũdꝰ et fortuna non obstrepat

Expanded text:
euntem comitetur, gressusque licet vagos, euntem comitetur, gressusque licet vagos, in tutum iubeat pervenire. O utinam id michi contingat, quod precaris; ut et duce Deo integer ex tot anfractibus evadam, et, dum vocantem sequor, non excitem ipse pulverem in oculos meos; subsidantque fluctus animi, sileat mundus et fortuna non obstrepat
Abbreviated transcription (Latin):
mamena sme hac aũt nulla foret ⁊e Impe¬
tratũ puta / modo te ip̃e nõ defas. Alloquin
uire optimo de ferens ab om̃ib ¶ Adero
m᷑ ip̃e ꝙͣtũ poto et sparsa aĩe fragonta
necolligam/ moraborq mecũ sedulo Sane
nũt dũ loqͥ mur mlta me magnaq ꝙͣuis
adhuc mortalia negotia expectãt. Ma¬
ius fortasse nulg̾o aliquid uideat᷑ at
ete utiliꝰ nichil est nchilq qd possit
fructuosiꝰ cogitari Relique enim cottita¬
cões pñt fuisse suꝑuatue Has aũt̾ semꝑ
nccͣias ĩ euitabilis probat exitat fateor
neq aliã ob̾ cam ꝓpero nũt tam studiosa
ad reliqua nͣ ut illis explicitis ad hec re¬
deam nõ ignarꝰ ut paulo añ dicebas młto
m futiu ẽẽ securiꝰ studiũ hoc nnũ sec¬
tari et deuiis p̃termissis rectũ callem
salutis app̾hende̾ s desidiu frenare
non uales a In antiquã lite relabimur
uoluntatem mpetenciam uotas si sic eat
quo alr ẽẽ non põt suplexq deu oro ut

Expanded text:
inamena, sine hac autem nulla foret. Impeinamena, sine hac autem nulla foret. Impetratum puta, modo te ipse non deseras; alioquin, iure optimo desereris ab omnibus. Adero michi ipse quantum potero, et sparsa anime fragmenta recolligam, moraborque mecum sedulo. Sane nunc, dum loquimur, multa me magnaque, quamvis adhuc mortalia, negotia expectant. Maius fortasse vulgo aliquid videatur, at certe utilius nichil est nichilque quod possit fructuosius cogitari. Relique enim cogitationes possunt fuisse supervacue; has autem semper necessarias inevitabilis probat exitus. Fateor; neque aliam ob causam propero nunc tam studiosus ad reliqua, nisi ut, illis explicitis, ad hec redeam: non ignarus, ut paulo ante dicebas, multo michi futurum esse securius studium hoc unum sectari et, deviis pretermissis, rectum callem salutis apprehendere. Sed desiderium frenare non valeo. In antiquam litem relabimur, voluntatem impotentiam vocas. Sed sic eat, quando aliter esse non potest, supplexque Deum oro ut
Abbreviated transcription (Latin):
eque impetum at̃ qui cũ sit turpie ad reli¬
studuis ad̃dixiscem el Dixi equid sepe et in
rp̃is p̃mordiis ubi te calamũ arrpuste.
uidi pfatus sĩ uita breuis et mc̃ta q lon¬
guãs ꝑ centus labor q opus grande q fis
ppłor uooes quas odisse snuil et secuti ͤ.
te stupeo E eter qr satis mlta atuleꝰ a
ꝯso si quiã ex in gnatũ accepisti ne paci¬
ario situ desidiaq marceste̾ si ꝙͣ aut ce
molesti aspiꝰ nẽ moleste feras Etgo uo
tibi tum ꝓ alun mltis tum ꝓhoc indu¬
ans cossoquio magnas itras agto quiet
calictantia lumima dẽtsisti et densã tir¬
cufusteiroris me bula distu sisti huic aut
quas re fa̾m grates q̃ mltilo quio no gra¬
uata usq nõs ad exitũ expectauit. qͥ si
Seia uattarem᷑. solidũq nichil uł tua
Sit nescio / et in hoc pendeo auxiꝰ ut uides
obsetro ne me l magins trattib distante
deẜratis Sme te emim pr̃ optime uita mea

Expanded text:
Sequere impetum animi, qui cum sit turpis ad reliSequere impetum animi, qui cum sit turpis ad relistudiis addixissem. Dixi equidem sepe; et in ipsis primordiis, ubi te calamum arripuisse vidi, prefatus sum, quod vita brevis et incerta, quod longus et certus labor, quod opus grande, quod populorum voces, quas odisse simul et secutum esse te stupeo. Ceterum, quia satis multa contulimus, queso, siquid ex me gratum accepisti, ne patiaris situ desidiaque marcescere; siquid autem asperius, ne moleste feras. Ego vero tibi, tum pro aliis multis, tum pro hoc triduano colloquio magnas gratias ago, quoniam et caligantia lumina detersisti et densam circumfusi erroris nebulam discussisti. Huic autem quas referam grates, que, multiloquio non gravata, usque nos ad exitum expectavit? Que si devia vagaremur, solidumque nichil vel tsit nescio et in hoc pendeo anxius, ut vides, obsecro ne me, licet magnis tractibus distantem, deseratis. Sine te enim, pater optime, vita mea
Abbreviated transcription (Latin):
mlta et nen dubito sed hec erant q̃ e
diligenciꝰ ꝯtẽplare / c̃tus eandẽ t sedem ac
pennem aulam fore p̾pataz Tendimꝰ huc
ip̃e calcaberis. hec cogita hec dieb ac nocti¬
bus meditare non solũ ut hominẽ sobrium
Ista mꝙͣ cogitatio docebit te mortalia fta
ꝯtẽpnẽ aliãq iuuendi uiam quã arripis
monstrabit Int̾roctabis aũt que nam het
uia est seu quib adeunda tramitibus Rn¬
debo tͥ lotris te moĩtoib nõ egere Audi
modo uocantẽ iugiter hortantemq spm̃ et
dicentem hac iter est in prĩam Ecis quid
ille tibi fugggerit/ quas uias et que dema
quid sequedũ uitandũ ue ꝓnũciet Illa
pare. si saeuũ te si liberũ ¶sse tupis no
longis delibͣacoib opus est ftm̃ exhigit
natura ꝑiculi hostis instat a tergo et in
fatiem insultat parietes tremint inqͥb
cosesra es nõ est ult̾is hesitand quid t ꝓdest
dulciter alus canere si te ip̃e nõ audis fine
faciam Effuge scopulos Eripe te in tutũ

Expanded text:
multa esse non dubito; sed hec erant que ex diligentius, contemplare, certus eandem tibi sedem ac perennem aulam fore preparatam. Tendimus huc ipse calcaberis. Hec cogita; hec diebus ac noctibus meditare, non solum ut hominem sobrium Ista, inquam, cogitatio docebit te mortalia facta contemnere, aliamque vivendi viam, quam arripias, monstrabit. Interrogabis autem quenam hec via est, seu quibus adeunda tramitibus. Respondebo tibi longis te monitionibus non egere. Audi modo vocantem iugiter hortantemque spiritum et dicentem: "Hac iter est in patriam". Scis quid ille tibi suggerit, quas vias et que devia, quid sequendum vitandum ve pronuntiet. Illi pare, si salvum te, si liberum esse cupis. Non longis deliberationibus opus est. Factum exigit natura periculi: hostis instat a tergo et in faciem insultat; parietes tremunt in quibus obsessus es. Non est ulterius hesitandum; quid tibi prodest dulciter aliis canere, si te ipse non audis? Finem faciam: effuge scopulos. Eripe te in tutum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuetis Et tum̃ crede nõ adeo ut t paderis
fporsitan puer es malor ꝑoe aotin hiano
qua tn ꝯu degis etate ne dittinseat u¬
peat ⁊ ꝯsenen amatorem dici det fli
decus ausins: net defret ignomiia a sieno

Expanded text:
net. Et tu, michi crede: non adeo, ut tibi videris forsitan, puer es. Maior pars hominum hanc, quam tu nunc degis, etatem non attingit. Pudeat ergo senem amatorem dici; pudeat esse nec
Abbreviated transcription (Latin):
amĩ faltez que nemo tam senex est ut
nõ suꝑesse sibi speret quod citerom plac¬
a At ut eidem uidet᷑ nõ mͦ senũ s adoles¬
centiũ quoq spes stulta ẽ. sibi ꝓ mc̾tit
est et Amplũ simł et certũ iute spatium
ꝯtictisse quãta tibi uidẽ amencia meliores
annos atq optimas eiũ partes uł in placẽdo
otulis aliens uł aurib hõmi demulcendis ex¬
pendẽ det̾rimas aũt at ultimas pene ad in¬
chil utiles iuuendiq smil ⁊ fmem ⁊ fastidiũ
allaturas deo tibiqr reẜuare ut aĩe tue liber¬
tas extrema omi cuui sit certo ꝙͣuis in tprẽ
nõ ne tibi cr̾do tñsusus iudetus meliora post¬
ponẽ F Est aũt aliqua ꝓpoiti mei rac̃õ Ea
enz quã hic sꝑare l głia hic quoq manẽ¬
ti q̃rendũ eẽ ꝑsuadeo ipẽ michi illa maiore

Expanded text:
annum saltem, quem nemo tam senex est ut non superesse sibi speret, quod Ciceroni placet. At, ut eidem videtur, non modo senum sed adolescentium quoque spes stulta est sibi pro certiest et amplum simul et certum vite spatium contigisse; quanta tibi videtur amentia meliores annos atque optimas evi partes, vel in placendo oculis alienis vel in auribus hominum demulcendis expendere; deterrimas autem atque ultimas, pene ad nil utiles, vivendique simul et finem et fastidium allaturas, Deo tibique resenare, ut anime tue libertas extrema omnium cura sit? Certo quamvis in tempore, nonne ordo tibi transversus videtur meliora postponere? Est autem aliqua propositi mei ratio. Eam enim, quam hic sperare licet, gloriam hic quoque manenti querendam e
Abbreviated transcription (Latin):
mensis imissis adlnic semestre supest
ua ẽ crustim uerba st̃ cic̾onis morienda
et ttu est uet hoc unũ nc̃tũ smn hoc eade
die nec est aliquis adeo iuuenis cui cõ¬
Euero gͥ ex te q̃ro it idẽ ex tũctis mor

Expanded text:
mensibus amissis, adhuc semestre superessor est crastini? Verba sunt Ciceronis: "moriendum esse certum est et hoc ipsum incertum an hac eadem die", nec est aliquis adeo iuvenis "cui comQuero igitur ex te, quero itidem ex
Abbreviated transcription (Latin):
non mouetur quiq octasum uesci su ꝑet̃
fedutiquos modo pueros uidisti ascen¬
dentes etatũ gguidib recodare delem¬
tentes alio cale destende coq sceseri
quo idlore natum fit om̃us hpauir̃
casub uetu sta cernenti memoi sresstrut
in p̃mis ub̃i sunt quorosilla contefurt
mans scencia tuenti ubi mox futur
epe fructũ nõ legit Ip̃e qui colur
se ꝓplantauit᷑. In młtis enim obẜuatũ

Expanded text:
non movetur quique occasum nescit, superesse urrunt quos modo pueros vidisti, ascendentes etatum gradibus, recordare te interim alio calle descendere eoque celerius quo secundiore natura fit omnis gravium casus. Vetusta cernenti menia succurrat in primis: "Ubi sunt, quorum illa congesserunt manus?". Recentia tuenti: "Ubi mox futuri sepe fructum non legit ipse, qui coluit ac plantavit. In multis e