comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deualis iplus uenalis curia pͥmĩt
firiugit in uenerem legis et nature
in perio reluctatur hanc abrogat
extinguit et sepelit lianc infatuat
enerũat et subliertit lex gͦ ipi non
est et ei natura feie ociosa et ebna
e quent se naturt nec meuit oibꝰ
engo scorta placent frrictiq enerui
corpore gressus Et lari cunes et tot
noua nõia uestis queqz uiru quent
Si ntiua in bac duãcione luxiie
les natiue tame aut ligi obtemꝑe¬
rrntibus Eo hus pacet quia nec ba¬
liticonus nec geuerosi tatis nec copie
e laus primã sed urtutis cuius
l instriuuenca sunt ⁊ ideo appete¬
Ai Siquidem non decet naturam
q uirtute aui solam aut fecit prece¬
tiris expectendam ei nõ expetẽda
fecisse instrumenta In eoq rectius
uidentur sentire peupatetia ꝙ cum
mitutem suis fateautur ad exerciciũ
agendorum ggeri instrumẽtis ipã
quoq instrumenta ⁊ si pp̃r aliud fatẽ¬
tur expectenda stoitis tamẽ placet

Expanded text:
Venalis populus, venalis curia patrum. frangit in Venerem, legis et naturae imperio reluctatur. Hanc abrogat, exstinguit, et sepelit. Hanc infatuat, enervat et subvertit. Lex ergo ipsi non est, et ei natura fere otiosa et ebria est, Quaerit se natura, nec invenit. Omnibus ergo Scorta placent, fractique enervi corpore gressus, Et laxi crines, et tot nova nomina vestis, Quaeque virum quaerit. Sed utinam in hac dominatione luxuriae iles, naturae tamen aut legi obtemperantibus. Ex his patet, quia nec valetudinis, nec generositatis, nec copiae est laus prima, sed virtutis, cujus haec instrumenta sunt, et ideo appetenda. Siquidem non decet naturam, quae virtutem aut solam, aut fecit prae caeteris expetendam, ei non expetenda fecisse instrumenta. In eoque rectius videntur sentire Peripatetici, quod cum virtutem suis fateantur ad exercitium gerendorum egere instrumentis, ipsa quoque instrumenta, etsi propter aliud, fatentur expetenda: Stoicis tamen placet
Abbreviated transcription (Latin):
ne mortuo sedem ullam darent insi inter
nupios Et llcet ueneficui sempen de testabile
fuerit uenenũ quo ille extictus est orbis
censint ce uitale signu impern deliem cer¬
tum habitum est ꝙ cor inter ossa cremari
ĩontuã est icneptũ Ea eni iern estima¬
tur natuta ut tictum ueneno igne confici
uequeat ¶ zꝰ. tuanna Gaio Caligula occi¬
sus e a domesticis suis ¶Tibena claudia
quintus a Inlio et si tuaiidem uitauent
man festis ut alter tibenꝰ uenem siguis

Expanded text:
m ullam darent nisi inter impios. Et licet veneficium detestabile semper fuerit, venenum, quo ille exstinctus est, orbis censuit esse vitale. Signum veneni certum habitum est; quod cor inter ossa cremati inventum est incorruptum. Ea enim rerum aestimatur natura, ut tinctum veneno, igne confici nequeat. Tertius tyrannus C. Caligula, occisus est a domesticis suis. Tiberius Claudius, quintus a Julio, etsi tyrannidem vitaverit, manifestis, ut alter Tiberius, veneni signis
Abbreviated transcription (Latin):
concessa de super pocestate in subditio
abututur Rno si potestas accedat
sapienti qui ierũ omium nouit et
Lolet esum omib bous guita est ⁊ oiba
ntilis Si uero cadat in insipiente et si
bonis quibus omia coopantu in bonũ mala
ẽẽ non possit molesta tanio ad modicum
temporis est nam eam ntusq contiugere
manifestũ est licet exugente malicia tẽpo¬
nis nostii qui ⁊̃ nos flagellum diũ ingit̾¬

Expanded text:
concessa desuper potestate in subditis concessa desuper potestate in subditis abutuntur. Porro si potestas accedat sapienti, qui rerum omnium novit et habet usum, omnibus bonis grata est, et omnibus utilis. Si vero cadat in insipientem, etsi bonis quibus, omnia cooperantur in bonum, mala esse non possit, molesta tamen ad modicum temporis est. Nam eam utrisque contingere manifestum est, licet exigente malitia temporis nostri, qui in nos flagellum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
mandami scificatis meis ⁊ nocam
sortes meos in ira mea et oxuscuntes
in głia mea. Etce quia st̃isficat bocut
medos et persas nõ ꝙ st̃i essent s duu
aduersus babilonem mplelant dolu¬
tutem ⁊libi quoq ecce ege adducam
inquit nabucodonosor seruũ memi
dabo ei egiptum omis antem potestas
bona qui ab eo est a quo solo ouniã
et sola sunt bona utenti tame int̾dũ
bona non est aut pacienti sed mala
licet ꝙͣ ad uniu̾sitarem sit bona illo
aut aliquis aliꝰ ꝑ sẽ consideratꝰ ĩdeces
est et. tauien in tota pictum decet
Sic pei se quedam inspectr ĩdecora ⁊
mala telatu ad uniuersitatem boua
apparent ⁊ pulcra eo oĩa sibi adap¬
tante cuiꝰ omia opera ualde sunt
bona Ego et tirrm potestas bona
quidem est oumunde tame nichil e
peiꝯ est enõ tuuuis adeo concesse ho
potestus abusus in hoc tauen malo
luultꝰ et magnus est bonor usus
patet ago nõn in solis principibꝰ ee
tuniudem ses omes ee tuannos qͥ

Expanded text:
ificatis meis, et vocavi fortes meos in ira mea, et exsultantes in gloria mea . Ecce quia sanctificatos vocat Medos et Persas, non quod sancti essent, sed Domini adversus Babylonem implebant voluntatem. Alias quoque: Ecce ego adducam, inquit, Nabuchodonosor, servum meum, dabo ei Aegyptum . Omnis autem potestas bona, quoniam ab eo est, a quo solo, omnia, et sola sunt bona. Utenti tamen interdum bona non est, aut patienti, sed mala, licet quoad universitatem sit bona, illo aut aliquis alius per se consideratus, indecens est, ettamen in tota pictura decet: sic per se quaedam inspecta, indecora et mala, relata ad universitatem, bona apparent et pulchra, eo omnia sibi adaptante, cujus omnia opera valde sunt bona. Ergo et tyranni potestas bona quidem est, tyrannide tamen nihil est pejus. Est enim tyrannis, a Deo concessae homini potestatis abusus. In hoc tamen malo, multus, et magnus est bonorum usus. Patet ergo non in solis principibus esse tyrannidem, sed omnes esse tyrannos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
presumpsont ei uns ualidissino responde¬
bitur aigumengo cui resistere ⁊ contra¬
dicere nõn audebunt om̃es aduensani i
quo inquis Operam inuꝙͣ que ip̃i facuit
testionium perhibent de hus Si locum
q̃tio efectu quo de cause suceritate ꝯstet
actende Cniꝰ em̃ opus lonũ est ip̃m
quoq bonu est Si auctorem en qui ait a finc¬
tiba eorum cognostetis eos ⁊ Non eñ ꝑt
arbor mala finctus bonos facere ant ꝯuersim
abor boua finctus malos facere possent ꝓ
eis si quis came est qui eis censeat de truhe

Expanded text:
praesumpserit, ei uno validissimo respondepraesumpserit, ei uno validissimo respondebitur argumento, cui resistere et contradicere non audebunt omnes adversarii nostri. Quo? inquis. Opera, inquam, quae ipsi faciunt, testimonium perhibent de eis. Si locum quaeris, effectum quo de causae sinceritate constet, attende; cujus enim opus bonum est, ipsum quoque bonum est. Si auctorem? eum qui ait: A fructibus eorum cognoscetis eos. Non enim potest arbor mala fructus bonos facere; aut conversim, arbor bona fructus malos . Possent pro eis, s
Abbreviated transcription (Latin):
nent comertia ut cum eis dum caxat cotra¬
here in talibꝰ liceat id agentes ut omibus
fuit terrori amentur a nullo quiete docoãt
ut faciant rixas humilitate idicant et
siuuilent ut uendicent fastu alienu pul¬
fuites i suam fouentos auaricia dictantes
largitatem conacitati in sistentes ut pau¬
ais loci huius anfractus ⁊ uolumma spacio¬
sa complectur cim sceleratis ⁊ flagiaosis
onubꝯ ponentes porcionem aut flagicia
uendicantes in solidum ut indeatur cõsiliu
uauitatis iniqua gerenciũ synagoga ecle¬
sia malignantiũ in quorum mambꝰ mi¬
quitates sunt et dextera eoro repleta e
numeribus sibsit ut ħ qui sꝙͣ audeat sspi¬
cari nec cadat in quemqua tantũ stelus
ut os sim̃ ponat ĩ colum et patrũ q̃ nõ
sunt pndenda demidet Oma cor abba
funt et decorr nichil in eis est ꝙ camino
moism pateat aut famiam at satiricꝰ ait
posticam uereatur Si tamẽ quispiam ħ

Expanded text:
nent commercia, ut cum eis duntaxat in tanent commercia, ut cum eis duntaxat in talibus contrahere liceat, id agentes ut omnibus sint terrori, amentur a nullo, quietem doceant, ut faciant rixas, humilitatem indicant et simulent, ut vindicent fastum, alienam pulsantes, et suam foventes avaritiam, dictantes largitatem, tenacitati insistentes; et, ut paucis loci hujus anfractus et volumina spatiosa complectar, cum sceleratis et flagitiosis omnibus ponentes portionem, aut flagitia vindicantes in solidum, ut videantur concilium vanitatis, iniqua gerentium in synagoga, ecclesia malignantium, in quorum manibus iniquitates sunt, et dextera eorum repleta est muneribus? Absit ut hoc quisquam audeat suspicari! ne cadat in quemquam tantum scelus, ut os suum ponat in coelum, et Patrum quae non sunt pudenda denudet. Omnia eorum alba sunt et decora, nihil in eis est, quod canino morsui pateat, aut sannam, ut satyricus ait, posticam vereatur. Si tamen quispiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iicredibile est ꝙ ea comittere presuuat nł
dignentur que de uire gentilui in presidibꝰ
prounciarum ⁊ proconsulibꝰ idest legatis
cesans constat ee illicita qua ergo ipudecia
ħ attemptare audeat discipulus crucifiri
uicarius potri pastar animaru ꝙ in gente
infideliu disciplina uicaria impenitons sub
officio consulis tector corporum presumere
no audebat pona Repecundarum ex suꝑioribꝰ
liquet et tam institutis legum ꝙͣ historiar
cremplis seculo m̃o inotuit et ꝙ nisi in
causa esculenti et poculenti uidici a ꝓuin¬
cialibꝰ accipere no litobat ita taniẽ ut accep¬
ta noquaꝙͣ cederent in munens racionem
Quis eigo ardet ꝙ paties ecclesie indices or¬
bis et ut ita dicam clarissima luuuma nũ¬
di diligant munera sequautur Retribucio¬
nes puincias concuclant et excuciant lo¬
culos exiamant alieuos ut solident suos
uerbis predicent panpertate et criminibus
ad diuicias pperent bonorum spualui amp¬

Expanded text:
 ea committere praesumant vel dignentur, quae de jure gentilium in praesidibus provinciarum, et proconsulibus, id est legatis Caesaris constat esse illicita. Qua vero impudentia hoc attentare audeat discipulus crucifixi, vicarius Petri, pastor animarum, quod vigente infidelium disciplina, vicarius imperatoris sub officio consulis, rector corporum praesumere non audebat? Poena repetundarum ex superioribus liquet, et tam institutis legum, quam historiarum exemplis saeculo nostro innotuit, et quod nisi in causa esculenti et poculenti judici a provincialibus accipere non licebat, ita tamen ut accepta nequaquam cederent in muneris rationem. Quis ergo credet, quod Patres Ecclesiae, judices orbis, et, ut ita dicam, clarissima lumina mundi, diligant munera, sequantur retributiones, provincias concutiant, ut excutiant loculos, exinaniant alienos, ut solident suos, verbis praedicent paupertatem, et criminibus ad divitias properent, bonorum spiritualium dam
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ uullos modestie me ut et qui alit̾
agebaut sepe auditis trilibꝰ ad emẽ¬
dacionem uenirent Si autẽ uicus
inetitos si et ħ in cõpiiis ogerit
tes ut liber pater tirso fent per
ob li quacionem circufuse ddere hedere la¬
bente mucrone quia no ita ꝓfitebitur i
couiuo censorem ut palam uicia castiget
Ceterum hus obuoru repugnabut et
talis erit cõmii titułꝰ ut sub huiꝯno¬
di iuitati uideaũtur edicto ꝙ suꝑest leti
nurum si feriat sapiens ut dico nõ seu¬
cientes cum interdum sic reprehendat
ut leprehensus hylaretur uectantũ fabu¬
lis suis scd int̾rogatonibus quoq uimi
pliye nichil ieptum loquetis ostendet
Haut ergo uulla houestꝰ acta loca ue ceta
millꝰ cxcludat que ita se aꝑtat ut ubiq
sit appareat uecessana tuuꝙͣ abee illa

Expanded text:
nonnullos modestiae, ut et qui aliter nonnullos modestiae, ut et qui aliter agebant, saepe auditis talibus, ad emendationem venirent. Sic autem vitiis irretitos, si et hoc in conviviis exegerit  sentientes, ut Liber pater thyrso fecit, per iquationem circumfusae hederae latente mucrone, quia non ita profitebitur in convivio censorem, ut palam vitia castiget. Caeterum his obnoxii repugnabunt: et talis erit convivii tumultus, ut sub hujusmodi invitati videantur edicto: Quod superest, laeti mirum si feriat sapiens, ut dico, non sentientes, cum interdum sic reprehendat, ut et reprehensus hilaretur? Nec tantum fabulis suis, sed interrogationibus quoque vim philosophiae nihil ineptum loquentis ostendet. Hanc ergo nullus honestus actus, locusve, coetus nullus excludat, quae ita se aptat, ut ubique sic appareat necess
Abbreviated transcription (Latin):
Eigo primacius obsernatio erit esti¬
mare couinas deĩde nbi sibi ꝑatere lo¬
cum inderit non de ip̃is ꝓfunditatis
sue int̾ pocua secietis loquetur nec
uodosas et auias sc̃d ntiles quidein
faciles tame mouebit q̃stiones nã
sicut init̾ illos qui hoc exercicu genꝰ
hut in medus saltare cõnimis si quis
ut se ampliꝰ exerceat sodales uł ad
cursum uł ad pugilatu lascessiuit
quasi ieptus re legabitur ab a lacri¬
leticiam nati adhibeatur nõ modo
inpharũ sed musarũ quoq admixti¬
one temp enies Na si ut facen necesse
ẽ. in onui cõuentu aus tacendũ e
autloquẽdũ quenimꝰ silenciũ ne cõ
Si enĩ ut apitõ atheuas achicas ano¬
pagite tacentes iudicant ita inter
epulas opportet filen nõ est ultra q̃¬
rendum an inter mẽsas phandũ sit
nec ne Si ergo nõ ermit nuita co¬
uiuia cur ub̃i sermo ꝑmittit᷑ honestꝰ
tam cognatum sapiencie ꝙͣ locis et
exempla nirtutũ Alios beneficior

Expanded text:
Ergo prima ejus observatio erit aestiErgo prima ejus observatio erit aestimare convivas. Deinde ubi sibi patere locum viderit, non de ipsis profunditatis suae inter pocula secretis loquetur, nec nodosas et anxias, sed utiles quidem, faciles tamen, movebit quaestiones. Nam sicut inter illos, qui hoc exercitii genus habent in mediis saltare conviviis, si quis ut se amplius exerceat, sodales vel ad cursum, vel ad pugillatum lacessiverit, quasi ineptiis relegabitur ab alacrilaetitiam nati adhibeatur non modo Nympharum sed Musarum quoque admixtione temperies. Nam si, ut fateri necesse est, in omni conventu aut tacendum est aut loquendum, quaeramus, silentiumnSi enim, ut apud Athenas Atticas Areopagitae tacentes judicant, ita inter epulas oportet sileri; non est ultra quaerendum inter mensas philosophandum sit, necne. Si vero non erunt muta convivia, cur ubi sermo permittitur, honestus tam cognatum sapientiae, quam locis et exempla virtutum, alios beneficiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus pacrie uolunitati sed pħ postea
sibi insum ẽẽ paterne apciꝰ pietati
ut in sencenciã liberornm ip̃e conce¬
deret/ scuet gͥ ciuitas sobolem Rogis
cum patre concordem hoc comento spẽ
detraxit insidiantibus Regnancium
quieti ita in oñi genere uite precipueq
in leticia cõuiuali om̃e quoi uidetur.
absonũ in unam concordia soui sal¬
na mocencia Redigendum E Sic
agathonis couiuiu quia socuitas pheditio
pansanias ⁊ hismacos habuit nerbũ
nullum uisi phycum sensit at uero alcio¬
ni ul dicoino mensa quasi solis opta
delicus habuit ħ coppam illa poliphemũ
cothara cauentes / nec deerant apud
alcionu saltatores uni ⁊ apud didonẽ
bicias sic hauriens merũ ut se totñ
supflua eius infusione prolueret
Nonne si quis aut inter pheacas ant
apus penos sermones de supiẽçia erutos
conualibus fabulis niscuisset ⁊ gra¬
ciam illis cetibus quiicã peneret/ et
in se Risum plane instum moueret

Expanded text:
tibus patriae voluntati, sed hoc postea tibus patriae voluntati, sed hoc postea sibi visum esse paternae aptius pietati, ut in sententiam liberorum ipse concederet. Sciret igitur civitas, sobolem regis cum patre concordem. Hoc commento spem detraxit insidiantibus regnantium quieti. Ita in omni genere vitae, praecipueque in laetitia convivali, omne quod videtur absonum, in unam concordiam soni, salva innocentia, redigendum est. Sic Agathonis convivium, quia Socratas, Phaedros, Pausanias et Herisimacos habuit, verbum nullum nisi philosophicum sensit. At vero Alcinoi, vel Didonis mensa, quasi solis apta deliciis, habuit hic Iopam, illa Polyphemum cithara canentes. Nec deerant apud Alcinoum saltatores viri, et apud Didonem Bitias sic hauriens merum, ut se totum superflua ejus infusione prolueret. Nonne si quis aut inter Phaeacas, aut apud Poenos, sermones de sapientia erutos, convivalibus fabulis miscuisset, et gratiam illis coetibus amicam perderet, et in se risum plane justum moveret?
Abbreviated transcription (Latin):
cietur agitan quia uelut pance lre
uinte disperse iiter multas uocales
in societate in uocis facile mansuesciuit
ta fauores i periti gaudentes cõsoicio
peritorun aut consonant si qua put
aut rerum talu capintur auditu Si
nero plures ab ĩstitucõe discipline eius
alien sunt prudentibus qui paucio¬
res intereruit sanciet ⁊ dissimula ci¬
onẽ sui ⁊ pacietur loquatitatem ma¬
ion parti amiciorẽ sonaie ne nra no¬
bilitas a plebe tumultuosi ore tibet᷑
aderunt doctiores in consensũ indis
consorcii salua et intra se questione mi
facessat Nec mrũ si doctus faciet quod
fecit quondam pisistatus achenarũ
tyrãnꝰ. qui cum filus suis rectũ dido
cõsilui uon obtiuisset assensũ et
ideo ẽẽt e in simulcate cum liberis ubi
hoc enuulis causam fuisse gundi cõ¬
pent eo illa discordia perntibꝰ in
domio reguantis nasti posse nouitate
uniu̾sitate cimum cõuocata ait succẽ¬
suisse quidem se filus non acquiesten¬

Expanded text:
tietur agitari: quia, velut paucae litterae tietur agitari: quia, velut paucae litterae mutae dispersae inter multas vocales in societatem vocis facile mansuescunt, ita rariores inperiti gaudentes consortio peritorum aut consonant, si qua possunt, aut rerum talium capiuntur auditu. Si vero plures ab institutione disciplinae huius alieni sint, prudentibus, qui pauciores intererunt, sanciet dissimulationem sui, et patietur loquacitatem maiori parti amiciorem sociare, ne rara nobilitas a plebe tumultuosiore turbeturaderunt doctiores in consensum rudis consortii salva et intra se quiescente vefacessat. Nec mirum si doctus faciet quod fecit quondam Pisistratus Athenarum tyrannus: qui cum filiis suis rectum dando consilium non optinuisset adsensum atque ideo esset in simultate cum liberis, ubi hoc aemulis causam fuisse gaudii comperit ex illa discordia sperantibus in domo regnantis nasci posse nouniversitate civium convocata, ait, succensuisse quidem se filiis, non acquiescen
Abbreviated transcription (Latin):
identur forte paru cimlia
et suꝑsticiosa nims que de
sacris apicibꝰ ꝓfermitur Ce¬
tenu ut miciꝰ agamꝰ nobi stum
Gentiliũ pħorum couiuandi rogula
in mediu ꝓferatur Etquidem ples
in hauc partem officior piecepta de¬
derunt sed ad presens panci susfici¬
uit Int̾ alios seiturnalioꝵ liber pͥms
occumt talis si Recte iuspiciatur ⁊
cantus at mahil aliũ de bppoiteat
uiutuari Cum eigo dn presenti capło
nõ tam uestigus ꝙͣ passibus deceuinus
inuitari et ex oppulentia ꝓmptuarii sui
cellule nr̃e supplere ãgustias Siquid
cõspicuus ẽ in sentencus In uerbis flo¬
udus et canta morum uenustate redũ¬
daus ut ĩsticucõe cõuimi ⁊ dispensacio¬
ne socinticam iudeatur dulcediuẽ ppi¬
uare. Ait ergo Scio plyam que ieru
õĩum moderatrio est ħ pͥmũ obser na¬
turaui ut secũ extimet presenciũ ĩge¬
na cõuinarini et si plines peritos
uł saltem amatores sui in cõumi so¬
ciecatem repperent sermonẽ de se pa¬

Expanded text:
em forte parum civilia, et superstitiosa nimis, quae de sacris apicibus proferuntur. Caeterum ut mitius agamus nobiscum, gentilium philosophorum convivandi regula in medium proferatur. Et quidem plures in hanc partem officiorum praecepta dederunt, sed ad praesens pauci sufficiunt. Inter alios Saturnaliorum liber primus occurrit, talis, si inspictantus, ut nihil aliunde oporteat mutuari. Eum ergo in praesenti capitulo non tam vestigiis, quam passibus decrevimus imitari, et ex opulentia promptuarii sui, cellulae nostrae supplere angustias. Siquidem conspicuus est in sententiis, in verbis floridus, et tanta morum venustate redundans, ut in institutione convivii et dispensatione, Socraticam videatur dulcedinem propinare. Ait ergo: Scio philosophiam, quae rerum omnium moderatrix est, hoc primum observaturam, ut secum aestimet praesentium ingenia convivarum: et si plures peritos vel saltem amatores sui in convivii societate reppererit, sermonem de se pa
Abbreviated transcription (Latin):
et pro utilita te aui maru ⁊ pascorbus
et salutis dispensatonbꝰ agerentur
Sũt q amici Sut et uenerribiles ⁊ pa¬
trum letantur honore et si mercenami
sunt mercede sua nĩꝙͣ me pͥnabuntur.
auctore/ utinam sit in istis qui ueibũ
dei loquatur qui edificet ecclesia dei
uł aõ lucrũ no ĩuuideo lucro si oporri
anteccaat. Qui nero sic inhyant lucs
ut que opi suit uni̾sa contempnant
et si nec heresim deceant uec contencio¬
nibus ecclesiam scindant nec pastons
nes mercenarui digni sunt noc honore
ues nonne no loquor de legatis eccle¬
siam Romauã que parens auctore deo
⁊ nutricala fidei ⁊ morum est ⁊ non

Expanded text:
et pro sua utilitate, animarum pastoribus et salutis dispensatoribus aggregentur, sintque amici, sint et venerabiles, et Patrum laetentur honore; etsi mercenarii sunt, mercede sua me nunquam privabuntur auctore. Utinam sit in istis, qui verbum Dei loquatur, qui aedificet Ecclesiam Dei, vel ad lucrum! Non invideo lucro, si opera antecedant. Qui vero sic inhiant lucris, ut quae Christi sunt, universa contemnant, et sic nec haeresim doceant, nec contentionibus Ecclesiam scindant, nec pastoris nec mercenarii, digni sunt nec honore, nec nomine. Non loquor de legatis. Ecclesiam Romanam, quae parens auctore Deo et nutricula fidei, et morum est, et non
Abbreviated transcription (Latin):
fuguuit quia in mauu eius indent
⁊ in ore audũt oper moitis Siquide
no modo fur ẽ et latro sed lupꝰ tapax
seqmipodu seonis qui tugiens cirenit
qnereus quẽ deuoret ouo ergo illor
tepellat aut saltem fugiat qui ad hoc
in contrariũ uorsa e ut cũ omes
foie defiderent episcopan cũ quod tur¬

Expanded text:
fugiunt, quia in manu ejus vident, fugiunt, quia in manu ejus vident, et in ore audiunt opera mortis. Siquidem non modo fur est et latro, sed lupus rapax, sequipeda leonis, qui rugiens circumit, quaerens quem devoret . Quis ergo illum non repellat, aut saltem fugiat, qui ad hoc in contrarium versata est, ut cum omnes fere desiderent episcopari, cum quod
Abbreviated transcription (Latin):
idurati parietem indeautur liuisse qui p̃¬
apiente dño fuenit fodiendus utitueret
et abhiominacõnes pessime a domo dia dis¬
penrẽt hn sunt qui consunt puluillos sub
capite uiiner se etatis cernicalia smpone tes
ue capiant amimas ⁊ lac comedit lans
openantur ouiũ quasi in sopniũ nec¬
sigentie uł audatie induixerut fur
autem cõuinatur ab operibꝰ suis qr
non uenit nisi ut finetur et ocaait
et mactet et perdait Inimutꝰ utiq per¬
niciosus et apertus qui nec ie bastons
liab nec speciem et nec ad luañ pastit
ses sim sucu reputat eciã cu occidit᷑
Pastor utiq debetur amor qr diligit
mercenano paciencia qi indit᷑ amate
piuitari furi uero no debet ecclesia
iisi penam si scuet ꝑat̾ familias qͣ
hori fur beniret uigilaret utiq et no
sineiet perfidi domũ suã bocem pastoꝵ
auõrunt ones et seciitur uocem
mercẽnarĩ init̾dũ audiunt sed eũ
qui uo dadit ad uitam sequi cotepunt
docem furis aspemantur. honet et

Expanded text:
indurati parietem videantur, qui, praecipiente Domino, fuerat fodiendus ut rueret, et abominationes pessimae a domo Domini disperirent. Hi sunt qui consuunt pulvillos sub capite universae aetatis , cervicalia supponentes  capiant animas, et lac comedant, lanis operiantur ovium, quas quasi in somnum negligentiae vel audaciae induxerunt. Fur autem convincitur ab operibus suis, quia non venit nisi ut furetur, et occidat, et mactet, et perdat . Inimicus utique perniciosus et apertus, qui nec rem pastoris habet, nec speciem, et nec ad lucrum pascit, sed suum lucrum reputat, etiam cum occidit. Pastori itaque debetur amor, quia diligit. Mercenario patientia, quia videtur amantem imitari. Furi vero non debet Ecclesia, nisi poenam. Si sciret paterfamiliasur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Vocem pastoris audiunt oves, et sequuntur . Vocem mercenarii interdum audiunt; sed eum, quia non vadit ad vitam, sequi contemnunt. Vocem furis aspernantur, horrent et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣta cuatur ambicione uolui quide
multi uersontur in gradu optato
iesene dificilius põtero uniũ tame
scio quia non ea amiditate cunũt
ut ꝓ alus animas ponant qui for¬
tune munustula ał ꝙ fectiꝰ dioe¬
umi gracie dei temporalia dona in
hunc tamẽ concessa usum ut ꝓme¬
reantur eteria fecu sant ĩ necessi¬
tate frbꝰ erogare hauc tame ee
pastomilis osficu fonnã premostuunt
tam exemplo ꝙ uerbo pastorũ pͥnceps
Eigo tauto currentes ambitu mer¬
çenani ꝓperant aut fures fien
bene tamien agitur cũ ombꝰ q̃ illis
custodie demandantur qui eas ul
ad preciũ pastat Nam et ⁊̃ ipis
mercenaris gradus ⁊ diferente sunt
lauant quidem omes Rorhia in captuna
Si sni in captura animaru ⁊ rerum ille
tes pistantin du taxat contepto ꝑiculo
amiinaru et sepe turbant oia quo pis¬
candi ad uotu ulerior succedat occasio
miraberis uauam smpellectile et cresi ut
dicitur facultates apud eos qui predicat
panpere upu et quia suis no cogunt᷑

Expanded text:
olui quidem multi versentur in gradu optato, referre difficilius potero. Unum tamen scio, quia non ea aviditate currunt, ut pro aliis animas ponant, qui fortunae munuscula, vel, quod rectius dixerim, gratiae Dei temporalia dona, in hunc tamen concessa usum, ut promereantur aeterna, recusant in necessitate fratribus erogare. Hanc tamen esse pastoralis officii formam, praemonstravit tam exemplo quam verbo pastorum princeps. Ergo tanto currentes ambitu, mercenarii properant, aut fures fieri. Bene tamen agitur cum ovibus, quae illius custodiae demandantur, qui eas vel ad pretium pascat. Nam et in ipsis mercenariis, gradus et differentiae sunt. Laxant quidem omnes retia in capturam; sed hi in capturam animarum et rerum, illi res piscantur duntaxat, contempto periculo animarum. Et saepe turbant omnia, quo piscandi ad votum uberior succedat occasio. Miraberis variam supellectilem, et Croesi, ut dicitur, facultates apud eos, qui praedicant pauperem Christum, et quia suis non coguntur
Abbreviated transcription (Latin):
lat quare inquit appenditis argentũ no
panbus et labore urm non in saturitate au¬
dite audientes me et comedite uonũ ⁊ de
lectabitur in crissitudine aia ura no utiq
in illa quia delectatione non habet anma
st̃o caro in ilsa in qua Recascitiruit dilecta
marissatus inpignata dilatatꝰ sos i qua
beuediatu filius ut in Rore suꝑuementis
gracie et piignedine liben arbitru uolu¬
tatem dei prudenter mtlligat potenter
impleat toleret pacient̾ hec ituq ipiu¬
guantes et dulces aque siit et q̃ alias
omes temperunt qr hus salsugnie eam
absorbuit ligini oucis et dulcorunt eas
et sipiencie celestis infusio eaudem ĩ salute
aiumaru ⁊ pcietatem fecit ee potabiles hee
liberi nequaꝙͣ sunt insi quos filia libera¬
uent tu nature gracie ⁊ glie distingue li¬
bertate et iemes nulla caro de uanitate
contiugere nec tibi condicio magis ser¬

Expanded text:
lac. Quare, inquit, appenditis argentum non in lac. Quare, inquit, appenditis argentum non in panibus: et laborem vestrum non in saturitate? Audite audientes me, et comedite bonum, eectabitur in crassitudine anima vestra . Non utique in illa, in qua delectationem non habet anima, sed caro; in illa in qua recalcitravit dilectus, incrassatus, impinguatus, dilatatus, sed in qua benedicitur filius ut in rore supervenientes gratiae, et pinguedine liberi arbitrii voluntatem Dei prudenter intelligat, potenter impleat, toleret patienter. Hae itaque impinguantes et dulces aquae sunt, et quae alias omnes temperant, quia his salsuginem earum absorbuit lignum crucis, et dulcoravit eas, et sapientiae coelestis infusio, easdem in salutem animarum et satietatem fecit esse potabiles. Haeliberi nequaquam sunt, nisi quos filius liberaverit. Tu naturae, gratiae et gloriae distingue libertatem, et invenies nullam earum de vanitate contingere, nec tibi conditio magis ser
Abbreviated transcription (Latin):
tur in iacob et eis aut no usus aut odore
suauitatis de disse pati non scuibitur esau¬
⁊ ram dum bonis abncitur seusibꝰ ĩtegns
gritus ee non ꝑt ergo uaua louoruin
spoties net saciat nec letfficat nec liltrat
nec exaltat ¶Pono adueisue luyuiam
auariciam et uenodoria quedam supia
deu sinit uirium affectato quodamodo hacte¬
mis masit intacta que et si libertatis ⁊
celsitudiuis indeatur asferre sufiugii
a uoritate utriusq puiciosia abducit
enantem li est oui que perniciosissima
meducit pestem et triamdis procunus
ortum compagem quietis et pacis qua
nichil salubrius e molitur extunguẽ
Si quidem ħ fluuina caritate extigunt
lius quibus uita uegatur In huo tanta¬
lus laborat in fubulis atra sacietate
et sermo ppheticus degentui in hus aqͥs
mcrpat siti Sicientes eigo ad aq̃s
Inuitat appositas que a spn profluit absq
coniutacione gratis acceptum a gra uinu ⁊

Expanded text:
ntur in Jacob, et eis aut non usus, aut odorem ntur in Jacob, et eis aut non usus, aut odorem suavitatis dedisse patri non scribitur Esau. Nam dum bonis abutitur, sensibus integris gratus esse non potest. Ergo vana bonorum species nec satiat, nec laetificat, nec liberat, nec exaltat. Porro adversus luxuriam, avaritiam, cenodoxiam, quaedam superius dicta sunt: virium affectatio quodammodo hactenus mansit intacta, quae, etsi libertatis et celsitudinis videatur afferre suffragium, a veritate utriusque perniciosius abducit errantem. Haec est enim quae perniciosissimam inducit pestem, et tyrannidis procurans ortum, compagem quietis et pacis, qua nihil salubrius est, molitur exstinguere. Siquidem haec flumina charitatem exstinguunt his, quibus vita negatur. In his Tantalus laborat in fabulis citra satietatem, et sermo propheticus degentium in his aquis increpat sitim. Sitientes ergo ad aquas invitat appositas, quae a spiritu profluunt absque commutatione, gratis accepturos a gratia vinum et
Abbreviated transcription (Latin):
diluun delinquendi occasiones ꝑmittens
ut subtracta gracia qui in sordibus est soi¬
destat amplia et quem ppno conuttit ar¬
bitrio quasi ulcisteus ferit no ꝙ appetitu
comodi si temperata sit dicam ee culpa¬
bilem aut copia teru susficientem ant
seticiam mentis aut naturale libertatis
amorem aut emmendi mentu ducion
in cuine sed nichil istoꝵ ꝙ pollicetui
affert eo quidem modo quo ꝗnitur contiuuin
poous openatur affectum hec aute onia
bona sunt si eis docente gracia Recte filia
cõuersus carne dactauns ⁊ saucinue ed
a patis gaudu et exultaco iis budicenda
utatur et eisdem quasi flondo fingifero
⁊ io ciudo indunitur uestimeto Si uero
sangnieus frterqi cumalio contepues
miãtus gricie familiaritate h omia
morum in dumeta nsmpet nec fraugat
nec docent nec pastendo Refitiunt et hide
ast forte ꝙ uestes esan placuisse saubu¬

Expanded text:
diluvii, delinquendi occasiones; permittens diluvii, delinquendi occasiones; permittens ut subtracta gratia, qui in sordibus est, sordescat amplius, et quem proprio committit arbitrio, quasi ulciscens ferit. Non quod appetitum commodi, si temperatus sit, dicam esse culpabilem, aut copiam rerum sufficientem, aut laetitiam mentis, aut naturalem libertatis amorem, aut eminendi meritum ducam in crimine; sed nihil istorum quod pollicetur, affert; eo quidem modo quo quaeritur, contrarium potius operatur effectum. Haec autem omnia bona sunt, si eis, docente gratia, recte filius adversus carnem luctans et sanguinem, et a patre gaudii et exsultationis benedicendus, utatur, et eisdem quasi florido, frugifero, et jucundo induitur vestimento. Si vero sanguineus, fraterque carnalis, contemnens matris gratiae familiaritatem, haec omnia morum indumenta usurpet, nec fragrant, nec decent, nec pascendo reficiunt. Et hoc est forte quod vestes Esau placuisse scribu
Abbreviated transcription (Latin):
possuere ul scire ¶ilter nero luonne
sellocimia diffincoit et defluta ba
nas uoluptates/ dum adᵈ tirmquilli¬
tatis et licencie gaudia tendens as¬
tueatur habere sibertatem natunis
et auꝯius molestia ꝓpulsare posfite
ĩuinas et cum onibus habundane¬
flimina q̃ infundunt ⁊ arcuenuit
oibem et de fonte por neise uolutatis
statimunt qui sedem sulbet ꝑiuo ⁊
ongnem centrnh it a luto uanita¬
tis cum autem excreuennt diuer¬
sos er se panunt tinos et qsi
timestentiba a quio disuni ndũ
abrunt aimancia penonut et
sic ounã desent ut teni nider
pessit mn solitudmem tedigrenda insi
quia pancis idest .a. aminas re¬
surectioius suicet᷑ filios doma
gnte archa colisenat lgui sunt
utioi quos ex omi carne dus preelegit ue¬
inptamen qui sunt in dilumo aquaru
mulcarum ad enm no apximabunt
Equidem amor comodi de quo predan est
bs quasi mare altern fundit aquas et
iualeste lite malicia uelut catharactis celi
pertis uarias pluit dus in angnetum

Expanded text:
possidere, vel scire. Alter vero luxuriae lenocinia diffundit, et defluit in varias voluptates, dum ad tranquillitatis, et laetitiae gaudia tendens astueatur naturae libertatem, et cujusvis molestiae propulsare possit injurias: et cum viribus abundaveflumina, quae infundunt et circumeunt orbem, et de fonte perversae voluntatis scaturiunt, qui sedem habent in imo, et originem contrahunt a luto vanitatis. Cum autem excreverint, diversos ex se pariunt rivos, et quasi intumescentibus aquis diluvii, mundum obruunt, animantia perimunt, e ut terra videri possit in solitudinem redigenda, nisi quia paucas, id est octo animas, resurrectionis scilicet filios, domus Domini arca conservat. Hi sunt utique, quos ex omni carne Dominus praeelegit. Verumtamen qui sunt in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Et quidem amor commodi, de quo praedictum est, has quasi in mare altum fundit aquas, et invalescente malitia, velut cataractis coeli apertis, varias pluit Dominus, in augmentum
Abbreviated transcription (Latin):
Si oculos bñdue eopectare fta Si comedi bucella
meam solus ⁊ non comedit pupilla ex ea Si
fous mansit peregiius et ostui meu no pa¬
tuit uiatori Si deppexi preteremite eo ꝙ no
habuent indiuuetli et absq operimeto panꝑo
Si no benediount michi laceni eis a de uelle¬

Expanded text:
Si oculos viduae exspectare feci, si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea. Si foris mansit peregrinus, et ostium meum non patuit viatori. Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem. Si non benedixerunt mihi late
Abbreviated transcription (Latin):
fugit quia nõ pastor ses mercenariꝰ ẽ mes
quidem ouium sed sucii curam habet came
ntiq nuttus latrare no dalens ut uł clamio¬
re ul tuiuultu lupum abstrrat uemientem
Si quidem eñ timet qui temporilui dipit
futustate et eñ no attendit qmi auinia¬

Expanded text:
fugit, quia non pastor, sed mercenarius est, nec fugit, quia non pastor, sed mercenarius est, nec quidem ovium, sed lucri curam habet . Canis utique mutus latrare non valens , ut vel clamore et tumultu lupum absterreat venientem. Siquidem eum timet, qui temporalium diripit facultatem, et eum non attendit, qui ani
Abbreviated transcription (Latin):
dolosa pondus mensura ⁊ mensina utrumq ab¬
honnabile est aput deuni Aput homies tauie¬
tamen qui negociacionei exercent graudis
uidetur ee prudencie sed tamen illicite que
calliditas et dolus ẽ si alio pondere ul me¬
sumi sua distirlhant et aluis comparet alle¬
na At in prelato Racio exigit equitatis
ut quod aliis imponit omis ip̃e perferat
et quos doce uoluent oꝑe doceat ad nuplere
hot est in sudicio ⁊ iusticia pastere ⁊ no in auste¬
ntte et potencia inperare quod utiq facuit
qui bnuuers honunũ alligant ouera grauia
et nuporta bilia et digito suo ea contigere itu¬
puit Uud̃e sequitur ⁊ cum purissima aquam
scibantur ⁊ que peas uri tuibaueuit ħ bi¬
bebant Propterea ecce ipe indico int̾ pecus
et petus macillentũ pro eo ꝙ lateribꝰ et sui¬
nins ipingebatis et cornib uns dentilaba¬
tis omia infirma pecora donec dispgere tͦ
forus merceuaria autem oues quidem ne
qe pastit sed quia omiã facit ad precium
s supũ indeat inuentem dimittit ones et

Expanded text:
dus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Apud homines tamen qui negotiationem exercent, grandis videtur esse prudentiae, sed tamen illicitae, quae calliditas et dolus est, si alio pondere vel mensura sua distrahant, et aliis comparent aliena. At in praelato ratio exigit aequitatis, ut quod aliis imponit onus, ipse praeferat, et quod docere voluerit, opere studeat adimplere. Hoc est enim in judicio et justitia pascere, et non in austeritate et poenitentia imperare. Quod utique faciunt, qui humeris hominum alligant onera gravia et importabilia, et digito suo ea contingere recusant. Unde sequitur: Et cum purissimam aquam bibebant. Propterea ecce ego ipse judico inter pecus pingue, et macilentum, pro eo quod lateribus et humeris impingebatis, et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora, donec dispergerentur foras . = Mercenarius autem oves quidem vel specie pascit, sed quia omnia facit ad pretium, si lupum videat irruentem, dimittit oves et
Abbreviated transcription (Latin):
tur hec quidem omiã put a supeno¬
ribus facilleme comprohendi michi
uerr indignan non debent sacerdo¬
tes si et in eis fatear ĩuenin posse
tuamios slio qui quorsum ẽ illud
ꝓpheticum/ fili homis ꝓpheta de

Expanded text:
tur. Haec quidem omnia possunt a superiotur. Haec quidem omnia possunt a superioribus facillime comprehendi. Mihi vero indignari non debent sacerdotes, si et in eis fatear inveniri posse tyrannos. Alioquin quorsum est illud propheticum: Fili hominis, prophetiza de
Abbreviated transcription (Latin):
uiuctus. inter captiuos ul pona sua sa¬
tissaciens muste oppressis Oracoe tamie
basilu post sertum diem de abdnetone
siberatus e destendente signo impiali
sicut un suis optauerat Itaq et tuam
nomuine for et ecouerso interdu priu¬
illud principes tri infideles socu furũ
buerat liberiui ⁊ ⁊am et in sacerdocio ĩ¬
ueninitur ꝙͣ plines id tota agentes
ambicione et omiba artibus cuis ut
sub pretertu o fficn sua possit tnu ide
euercere habet eui ⁊ Res pu  impioꝵ
caput et mẽbra sua et quasi cullibus
matici saculegi sacerdotes ⁊ ut nerbo
plutarchi ntar prefecti religionui
puguantes legem diũ Cor consilia¬
ri impu quasi senatus iniquitatis
oculi aures lugna manꝰ ĩeriis iu¬
dices ⁊ legis officiales uusti mauꝰ
armata milites uiolenti quos cicero
latroues appllat Pedes qui ĩ ipis
liumilior ibus negotus preceptis diu
⁊ sogitams gcia iustitutu aduersan¬

Expanded text:
vinctus inter captivos, vel poena sua savinctus inter captivos, vel poena sua satisfaciens injuste oppressis. Oratione tamen Basilii, post sextum diem de abductione liberatus est, descendente signo imperiali, sicut vir sanctus optaverat. Itaque et tyranni nomine rex, et e converso interdum prinillud: Principes tui infideles, socii furum buerat liberari. Nam et in sacerdotio inveniuntur complures, id tota agentes ambitione, et in omnibus artibus ejus, ut sub praetextu officii, suam possint tyrannidem exercere. Habet enim et respublica impiorum caput et membra sua, et quasi civilibus matici, sacrilegi sacerdotes, et ut verbo Plutarchi utar, praefecti regionum impugnantes legem Domini. Cor consiliarii impii, quasi senatus iniquitatis. Oculi, aures, lingua, manus inermis, judices et leges, officiales injusti. Manus armata, milites violenti, quos Cicero latrones appellat. Pedes, qui in ipsis humilioribus negotiis praeceptis Domini, et legitimis institutis adversan
Abbreviated transcription (Latin):
piraisse indiciũ quo primigenis et fe¬
possent inflictũ ẽ ne possuit eciam
iusticie obtemperare cũ uolut ⁊ iam
et ꝓuerbio dici solet quia qui non
uult cum p̃t nõ utiq poterit cum
uolet huia uerbi et magna ba silius
auctor ẽ Rogatus eiũ a muliercula
ut pro ea principi intorcederet car¬
tam eius accipiens sic scuipsit prin¬
ci/ Paupercula ħ accessit adme
diceus posse me apud te Si ergo
possum ostende et dedit miulien car¬
trlmi que abiens de dit eplam pͥuci¬
pi legensq eam princeps rest̾ysit
hec Propter uos o pater ste uolui
misereri maliercule sed nõ potui ꝓ
eo ꝙ tributis subiacet Scũs uero
rescupsit ei Si quidem uoleus non
pocusti bene ut cuq Res se habet
Si autem potens noluisti ducer te
xp̃us ad ĩ digentur chorum ut
quando uoles no possis Si organo suo
no semper electis adest uentas neqͣꝙ
defuit ⁊ Iam in brem princes idem
peniali in dignacione tentus ducto e

Expanded text:
dicium, quod primigenis, et sepossent, inflictum est, ne possint etiam justitiae obtemperare cum volunt. Nam et proverbio dici solet: « Quia qui non vult cum potest, non utique poterit cum volet. » Hujus verbi etiam magnus Basilius auctor est. Rogatus enim a muliercula, ut pro ea principi intercederet, chartam ejus accipiens sic scripsit principi: « Paupercula haec accessit ad me, dicens, posse me apud te. Si ergo possum, ostende. » Et dedit mulieri chartam. Quae abiens dedit epistolam principi; legensque eam princeps, rescripsit haec: « Propter vos, o Pater sancte, volui misereri mulierculae, sed non potui, pro eo quod tributis subjacet. » Sanctus vero rescripsit ei: « Siquidem volens non potuisti, bene utcunque se res habet; si autem potens noluisti, ducet te Christus ad indigentium chorum, quando voles, non possis. » Sed organo suo quae semper electis adest veritas, nequaquam defuit. Nam in brevi princeps idem, imperiali indignatione tentatus, ductus est
Abbreviated transcription (Latin):
non dicit leoues ursos alobam ⁊ simias
et h nꝯmodi mõstra aut probrrl natine qͥd
ergo noune ħ sunt quibus nr̃e etatis li¬
bouilitus illustratur unquid sine hus lar¬
gitus ẽẽ pt humerus inquit meꝰ a iũt

Expanded text:
Non dicit: Leones, ursos alebam et simias, Non dicit: Leones, ursos alebam et simias, et hujusmodi monstra, aut probra naturae. Quid ergo? Nonne haec sunt, quibus nostrae aetatis liberalitas illustratur? Nunquid fere sine his largi
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ad enm̃ qui bermibꝰ scatens iacet
in sterquilimo ⁊ testa fluente de coipore
semniem Radit audi quid loquat᷑ nir instus¬
⁊ timens deũ ⁊ Ricedens a malo aĩo utiq
dicit acharu et lym psalteriũ et sambuca
et ome genus nusicor in conins meis
no dicit opulabar cotidie splendide gustus
per omia elementa quereus sollicitudine
multa q̃rens contrahens unde conficorẽt᷑
steicora aut uenter distentus facile in li¬
bidines despumaret no dicit induebar pur¬
pura et bisso opere ue pͥmano affeccans
affectaus ꝙ in lotis acus complexũ pectiue
serum falsis ĩauis uite obduxit ymagnubꝰ
et uestibus fulgebam de auiutis circundatꝰ
uanetate, non dixit ad me confluebant
undiq mẽdici iniie balationes hoc genꝰ
ouie ueuatoros clauiosi dulcorari mẽ¬
daces hiscriones uaui ⁊ parasiti edaces me¬
ietrices dolose Ruiuigeruli falsiloqui/ et
Relatores aut cõtentores ĩamũ fabularũ

Expanded text:
oculos ad eum qui vermibus scatens, jacet oculos ad eum qui vermibus scatens, jacet in sterquilinio, et testa fluentem de corpore saniem radit. Audi quid loquatur vir justus, timens Deum, et recedens a malo: non utique dicit: Cithara, et lyra, et psalterium, et sambuca, et omne genus musicorum in conviviis meis. Non dicit; Epulabar quotidie splendide, gustus per omnia clementa quaerens, sollicitudine multa contrahens, unde conficerentur stercora, aut venter distentus facile in libidinem dispumaret. Non dicit: Induebar purpura et bysso, opereve plumario, affectans quod in locis acus complexum pectine serum, falsis inanis vitae obduxit imaginibus, et vestibus fulgebam deauratis, circumdatus varietate. Non dixit: Ad me confluebant undique Mendici, mimi, balatrones, hoc genus omne, venatores clamosi, dulcorarii mendaces, histriones vani, et parasiti edaces, meretrices dolosae, rumigeruli, falsiloqui, et relatores, aut concentores inanium fabularum.
Abbreviated transcription (Latin):
u ques nemo tenacitatis iasimulare
presumet Aduer sus haut multa superiꝰ
dc̃a sunt ⁊ liberalitatis officia ex libris
officiorum facile motestei Ut tame libert¬
litatis ingenue facies demdetur modus ille
laigiendi nobilior et landabilior e ⁊ absqz
om̃i contrdictione optimꝰ qui spem remu¬
ueniconis excludit Siquidem ad recribuco em
dare a liberilitate aliemi e ⁊ consentauen
maricie ⁊ lam fenerator ut plus recipiat
interdum aliquid prelargitur Uude cocꝰ¬
Tamuneriba ꝙ senibus uidiusq ĩgẽcia mittis
¶io te munificu gaigiliane uocem¬
¶ Sordidius nichil ẽ nichil e te spurcio ymo
¶Qui potes insidias douaie uocare tuas¬
¶ Sic aui dis fullax indulgot piscibꝰ hamiꝰ
¶Lallidu sic stultas decipit esta fers¬
¶ Quid sit largii quid sit douare docebo
¶Si uestis dona gaigiliane michi Dis
hominem indere li berlem uis uorã et
finctuosam largitatem audue deflecte

Expanded text:
esar, et alii, quos nemo tenacitatis insimulare esar, et alii, quos nemo tenacitatis insimulare praesumet. Adversus hanc multa superius dicta sunt, et liberalitatis officia ex libris Officiorum facile innotescent. Ut tamen liberalitatis ingenuae facies denudetur, modus ille largiendi nobilior et laudabilior est, et absque omnium contradictione optimus, qui spem remunerationis excludit. Siquidem ad retributionem dare, a liberalitate alienum est, et consentaneum avaritiae. Nam fenerator ut plus recipiat, interdum aliquid praelargitur. Unde coquus: Munera quod senibus, viduisque, ingentia mittis, Vis te munificum, Gargiliane, vocem. Sordidius nihil est, nihil est te spurcius uno, Qui potes insidias dona vocare tuas. Sic avidis fallax indulget piscibus hamus, Callida sic stultas decipit esca feras. Quid sit largiri, quid sit donare docebo, Si nescis, dona, Gargiliane, mihi. Vis hominem videre liberalem? Vis veram et fructuosam largitatem audire? Deflecte
Abbreviated transcription (Latin):
arguit quintillianus ubiq fidclis custos
nintutis ubiq uicioꝵ hostis occuit
tantus ntiq ut eũ fionto sc̃om̃ qͦsdã
nepos plutarchi cuiꝰ menuinit ĩ p̾mo
Iuuenalis sic frontonis platani quulsa¬
q marnora clamant Semper eum
inꝙͣ sic assent uniu̾sos exterminaie
enores ut aurea uideatur secula ie¬
formare ⁊ deos ab humauo gonere
exulantes enis opora Renocatos ho ibꝰ
contracta societate mistere/ Consenciã
facile lict̾aciorem ertitisse qͥntillianũ
et acumine ⁊ grrauitate dicendi p̃cede
at ilse diligencior e et ꝙͣtum ĩ te¬
clonas uincitur cantũ unnct ĩ ethica
pe quoq quitillianꝰ in magnis et
precipius bonis fiugalitate ducit ⁊
in comendacione eius tantꝰ e nt ul
solus possit su ficere quis taue ost qui
no landes qui nõ eam necessanam
ciedit ne taitie a luxruriosis aignar
auanis fingalitatis laud̾atõ eam li¬
beralitati credo et fatron cohere Ci

Expanded text:
arguit Quintilianus; ubique fidelis custos arguit Quintilianus; ubique fidelis custos virtutis, ubique vitiorum hostis occurrit, tantus utique, ut eum Fronto, secundum quosdam nepos Plutarchi, cujus meminit in primo Juvenalis sic: Frontonis platani, convulsaque marmora clamant; semper eum, inquam, sic asserat univeros exterminare errores, ut aurea videatur saecula reformare, et deos ab humano genere exsulantes, ejus opera revocatos, hominibus contracta societate miscere. Consentiam facile litteratiorem exstitisse Quintilianum, et acumine, et gravitate dicendi praecedere. At ille diligentior est, et quantum in rhetoricis vincitur, tantum vincit in ethica. Ipse quoque Quintilianus in magnis et praecipuis bonis frugalitatem ducit, et in commendatione ejus tantus est, ut vel solus possit sufficere. Quis tamen est qui non laudet? Quis non eam necessariam credit? Ne tamen a luxuriosis arguar avarus frugalitatis laudator, eam liberalitati credo et fateor cohaerere. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
si parum ne concupisset si non omĩa
sua amasset si ier̃ ponden minicissi¬
mis sententus non fregisset consensu
pocia enstitorum ꝙͣ pueiorum amore co¬
probantur uerũ sit quoq iã robustis
et seuerore genere satis firgatis legen¬
musta eui ut diri probuida in eo multa
eciã admiranda sunt eligendi nero cure
sit ꝙ utinam ipe fecisset digna eĩ fuit
issa naturaa q̃ mesioia uesset ꝙ uoluit
efecit ¶ Iec in seuecã qui tillianꝰ sed an
recte sensent sapiencionĩ inficio dreli¬
quo ħ tauie ꝙ ei ascribit multã merum
.s. elegaucia et si in eloquendo comptã
nequaꝙͣ arbitron detrahendum morilia
cigo elus precepta aduttantur ⁊ es ge¬
uere loquatur quisq ꝙ ceteris prefeĩt
et planu erit nirtutũ inulos de pissi¬
Illi quoq quos .u. onitorũ sente ucus so
ymagiue de clamaconũ stolariu illustra¬
uit et hu quos de natuilibꝰ q̃sti omiba
edidit ⁊ quos de phiya parũ dillgentes

Expanded text:
si non concupisset, si non omnia si non concupisset, si non omnia sua amasset, si rerum pondera minutissimis sententiis non fregisset, consensu potius eruditorum, quam puerorum amore comprobaretur. Verum sic quoque jam robustis, et severiore genere satis firmatis legenMulta enim, ut dixi, probanda in eo, multa etiam admiranda sunt. Eligere vero curae sit, quod utinam ipse fecisset. Digna enim fuit illa natura, quae meliora vellet; quod voluit, effecit. Haec in Senecam Quintilianus; sed an recte senserit, sapientiorum judicio derelinquo. Hoc tamen quod ei ascribit, multam morum scilicet elegantiam, etsi in eloquendo corruptam, nequaquam arbitror detrahendum. Moralia ergo ejus praecepta admittantur et eo genere loquatur quisque, quod caeteris praefert, et planum erit virtutum rivulos de purissiilli quoque quos decem oratorum sententiis sub imagine declamationum scholarium illustravit, et hi quos de naturalibus quaestionibus edidit, et quos de philosophia parum diligentes