comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um exclamat. Heume qui ꝑtot
annoꝵ militiam ad hanc infelicẽ
etatem ueni. et in legionemilitare
non merui. Quam bene inter tales
gloriose mortis honore donatus.
finem uitȩ in uenire potiussem.
Saltem si cõmilito indigus eram. uel
me ante actas horas uiandi ne¬
cessitas detulisset. ut senilis pecto¬
ris eruor tantorũ uiroꝵ iuctimis
mise̾retur. obtuleram corpus hoc
neci. dum modo tantȩ laudis con¬
sortio non carerem. Talt a di¬
centem ꝓfanorum statim turba
uallauit. quem utrum xp̃ianus
esset respondere minaciter iubet
Atille paululum occulos ad cęlũ eri¬
gens. tali ꝑcunctantibs sermone
respondit . Longus me uiuendi u¬
sus adhanc quam uidetis ꝑduxie
ȩtatem. Quȩcumq in hoc mundo
aguntur aut̃ studium reperit. aut̃
rerum uolubilitas agit. aut̃ uarius
semꝑ casus infestat. Quod cũq uolu¬
mus. obtamus scimus & cupimus to¬
tus mundus caligine sub mersus
tenebris circum fluentibs latet. ni¬
ego fideli mente ꝑ pendens. utinã

Expanded text:
 exclamat. Eu mi qui per tot annorum| miliciam ad hanc infelicem aetatem uini| et in hac legione militare non merui . quam| bene inter tales gloriose mortis honore donatis| finem uitae inuenire potuissem saltim si com| milito indignus eram uel me ante actas . oras| uiandi necessitas detullisset. Vt senilis| pectores cruor tantorum uirorum uictimis mis| ceretur. Obtuleram corpus hoc neci . dum modo| tante laudes consorcio non carerem. Talia| dicentem profanorum statim turba uallauit .| que utrum christianus esset. Respondere minaciter| iubet. At ille paulolum oculos ad caelum erigens| tali percontantibus sermoni respondit. Longus| me uiuendi usus . ad hanc quam uiditis perduxit| aetatem quecumque in hoc mundo aguntur .| aut studium repperet . aut rerum uolubilitas| agit. Aut uarius semper casus infestat quodcum| que uolumus optamus scimus aut cupimus totum| mundum caliginem submersum tenebres circum| fluentebus latet niego fideli| mente perpendens utinam
Abbreviated transcription (Latin):
causa ẽẽt lȩcitiȩ. quod interꝰ tot
corpora interemptorũ gaudentes
exultantesq possent milites epulari.
Dictum abhĩs est quod legio rꝑianȩ
legis studio cerimonias romanas
cultumq deoꝵ pariter. cum imꝑato¬
ris iussionibs contẽpnere uoluisset:
dataq nec esset ut disciplinȩ mi¬
litaris traditus ordo seuerius te¬
neretur. Tunc iuictor alte gemitũ
trabens. grauiterq suspirand. detes¬

Expanded text:
od inter tot corpora peremptorum gauden“tes”| exultantesquae possint milites epolare. Dictum| a quodam est quod legio christianae legis studio| caeremonias romanas cultumque nominum pa| riter cum imperatoriis iussionibus contemnere| uoluisset. Dataque neci essit ut disciplinae| militaris traditus ordo seuerius teneretur. Tunc| uictor . alte gemitum trahens grauiterque| suspirans e
Abbreviated transcription (Latin):
exuperius quẽ ante pͥncipem uel
tis legionis suȩ signis hac circũstan¬
tes gratione confirmat. Tenere
bellorum signa ꝑspicitis. sed non
adhec arma ꝓuoco. ñ ad bella animos
ur̃os uirtutẽq coortor aliud nob̾ ge¬
Nus eligendũ ẽ preliorũ. Non ꝑ hos
gladios potestis ad regna celestia ꝓperan
robur nob̃ opis ẽ animarũ. in uicta

Expanded text:
exsuperius quem ante prenci| pem uel exsuperius quem ante prenci| pem uel superius| legionis sui signis hac circumstantes oracione confer| mat tenere bellorum signa perspicitis . sed non ad hec ar| ma prouoco . non ad haec bella animos uestros| uirtutemque conpello . aliod nobis genus elegendum| est praeliorum non per hos gladios potest . ad regna| caelestia properare. Robor nobis opus est animorum| inuicta
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝓmittere: Quin inmo for¬
tissimi cõmilitones olim deuoras
animas subdamꝰ p̃ciosissime passi¬
oni. Sit nob uirilis animus. fides
in uiolata ꝑmaneat. Iam cerno an¬
te tribunal ap̃i stantes eosi qͦs ne¬
ei paulo ante satelles regius aeputaũ.
Illa uera gła ẽ. quȩ ȩt̾nitatem beatã
uitȩ huiꝰ byeuitate mercat᷑. E qua¬
les om̃s animo. una uoce responsũ
satellitib demus. Id nuntia. Milites
quidem cesar tui sumꝰ. & ad defen¬
sionẽ rei publice romana arma
suscepimꝰ. nec umquã aut̃ deserto¬
legib xp̃ianis demonũ cultus &. aras
semꝑ pollutas sanguine uitaremꝰ. Cõpe¬
rimus p̃cepisse te aut sacrile gus pol¬
gius latitantes. nos omnes eẽ cognosce
hãbes potestati tuȩ. subdita om̃iũ cor¬
cesari ꝑ satellites nunciatur: Tunc¬
iterum decimum renouate erude¬
litatis ordo consumeret. Post uocem
ad legationẽ uelociter ꝓperatur.
crudelia p̃cepta ꝑ agunturꝰ. Tunc¬

Expanded text:
one promit| tere. Quin immo forone promit| tere. Quin immo fortissimi commilitonis . olim deuot\a/s| animas subdamus praeciosissimae passioni sit no| bis uirilis animus . fides inuiolata permaneat. Iam| cerno ante tribunal christi stantes eos quos neci . paulo| ante satellis regius depotauit illa uero gloria est . quae| aeternitatem beatam uitae huius breuitatem erca| tur. Aequali omnes animo. Vna uoce responsum satel| litibus demus. Ii . nuncia milites quidem caesar tui sumus| et ad defensionem rei pupuci . romana arma suscipi| mus. Nec umquam aut desertolegibus christianis| demonum cultus et aras semper pollutas sangui| ne uitaremus. Conperimus praecepisse te . ut aut| sacrilegies polgius latitantes. Nos omnes christianos| esse cognosce . habebis potestati tuae subdita| omnium corcesari per satellites nun| ciatur Inciterum de| cimum renouate crudilitates ordo consummeret .| post anc uocem ad legionem uelociter properatur .| crudilia praecepta peraguntur
Abbreviated transcription (Latin):
nis beatissimis funerib obuã ire
qui exemptũ uagina apłi gladiũ
ꝓprie uocis uissione recondidit:
docens maiorẽ armis om̃ib xp̃iane
nequisquam diuino operi mortalib
aextris obfirtisset. Quin immo cep¬
ti operis fidem. ꝑ henui religione cõplete.
hactenus exempla sacris inserta codici¬
b legebamus: Iam iuic ꝑ nosmet p¬
sos quos sequi deberemus asperimus
cce uallatus sum cõmilitonum meoꝵ
corporib quos delatere meo funett
b meis porto. & dubito eorũ sequi nece.
quoriĩ gratulans ad mi    exemplũs
perator uibeat. qui sorte mͥ mortis
equalis ẽ. Si habere aliquid uiriũ un¬
peratoria p̃cepta potuissent. eircabe
menta olim dedisse nos memuii. qđ
contẽptu lucis istius & despec tione
uitȩ defensare rem publicã deberemꝰ.
Iam tunce ꝓmisi mei corporis uilitatẽ.
& spopondi hanc imperatorib fidem.
nec tam̃ mͥ ullus t̾c regna cęlestiaꝓ
endũ ẽ. si ħ potuimus militie deuoti¬

Expanded text:
nis| beatessimis funeribus manus onis| beatessimis funeribus manus oqui exemtum uagina| apostoli gladium propriae uoces iussione recon| didet . docens . maiorem armes omnibus . christiane| ne quisquam deui| no opere mortalibus dexteris obuiaret . quin immo .| caepti operis fidem perennem religionem conplete| hactenus . exempla sacris inserta codicibus legebamus| Iam nunc per nosmet ipsos quos sequi deberemus as| peximus. Ecce uallatus sum commilitonum| meorum corporibus quos de latere meo funestubus meis porto. Et dubito eorum sequi| necem quorum gratulans ammiror exemplum mperar iubeat qui sorte| mihi mortalitates equales est. Si habere aliquid| uirium imperatorea praecepta potuissent circa| bmenta olim dedisse| nos menime quod contemtu lucis istius et disperacione| uitae defensare rem puplicam deberemus . iam tunc| promisi mei corporis uilitatem et spopondi hanc impe| ratoribus fidem . nec tamen mihi ullus tunc regna| celestia pen| dum est . si hoc potuemus miliciae deuoci
Abbreviated transcription (Latin):
tempnit᷑. Sentiat contumax miles me
non solum mͥ. sed etiam dus meis dare
posse iundictam. Iam nc̃ fidissimorũ
meoꝵ turba festinet. decimum quẽq
morti funesta sors p̾beat. discant ea᷑¬
lium nece. quos ordo premiserit mo¬
riendi. qualiter maximianus uel sibi
uel dus suis hac seueritate dederit ul¬
tionem. Post hanc uocem apparitoris¬
uissio infaustum porrigitur. ad legio¬
nem uelocit᷑ ꝓperatur. crudelia p̃cep¬
ta reserantur. Tradunt᷑ neri: quo s ordo
repperit numerantꝰi. Leti ꝑcussorib
ceruices p̾bent. solaq inter eos erat
degloriose mortis acceleratione conten¬
tio. Perfecto itaq scelerȩ. ut octodorũ
legio reueat᷑ iubetur. Tunc maurici¬
us pͥmicerius paululum asatellitib
tulor uirtitti ur̃ę cõmilitones opti¬
mi. quod amore religionis niiłauob
cesaris p̃cepta attulere formidine̾.
Gaudentibus quodã modo animis tradi
armatis facile est spetie defensio¬

Expanded text:
temnitur. Sencia contu| ax miles . me temnitur. Sencia contu| ax miles . me non solum mihi sed eciam nominibus meis| dare posse uendectam. Iam nunc fidelissimorum meorum| turba festinet . decimum quem que morti funesta| sors praebaeat. Discant equalium neces ques ordo| praemiserit moriendi. Qualiter maximianos uel sibi| uel nominibus suis . hanc seueritate dederit ulcio| nem. Post hanc uocem paritur iussio infausta por| rigitur Ad legionem uelociter properatur . crudilia| praecepta reserantur . traduntur neci quos ordo| repperit numerandi. Laeti percussoribus ceruices| praebent. Solaque inter eos est de gloriosae mortes| occupacione contencio perfecto scelere ut octodorum| legio redeat iubetur. Tunc . mauricius primicerius .| paululum a satellibus tulor uirtute uestrae commilitones| optimi quod amore relegionis nullam uobis caesa| ris praecepta attullere formidinem . gaudentibus| quodam modo animis . tradi armatis facile est . speciae defensio
Abbreviated transcription (Latin):
itaq quid maximianus cȩsar ira
dictante mandasset. Pictũ ẽ . eis.
quod cesar uiberet milites om̃s im¬
molare hostias. libare sacrificia.
& sacramenta fanatici ordi¬
nis ad trectare. iubere cesarem ut
legio festinanter reuerteretur. & ad¬
cõmilitonum se p̾pararet exemplũ
Timc hi qui p̾erant legioni. miti asfa¬
gressus octodorum: quia iam fama
sibi in animo dm̃ uiuũ colere. & tra¬
ditam orientali more religionem usq
ad finem uite phenniter custodire. U¬
uii. Reruersus itaq satelles. nunciat.
obstinatos. & animos legionis. nes uelle
p̃ceptis imperatoriis obedire. Lunc maxi¬
mianus cesar iracundię nimuietate suc¬
census. ad hanc uocem subito furore ꝓ¬
siliuit dicens. Ergone milites mei im¬
peratoria p̃cepta & sacrorum mȩorũ
ordinẽ spernunt Statuenda eẽtꝰ uin¬
dicta publica. etiam si tantum males¬
tatem regiam contempnere uoluissent.
Iungitur despectui meo celestis in iuiria.
& mecum pariter religio romana con¬

Expanded text:
itaque quid maximianos caesar ira dictante man| dasset. Dictum ab his est . quos caesar miserat . milites| omnes inmolasse hostias libasse sacrificia et sacra| menta fanatici ordinis praebuisse iubere caesaraem| ut legio festinanter reuertens commilitonum pare| ret exemplo. Tunc hii qui praeerant legione miti af| fagressos +se ocdodorum .| quia dum fama sibi in animo deum uiuum colere| traditam orientali more relegionem usque ad diem ui| tae perenniter costodire . Reuersus itaque| satellis nuntiat obstinatus esse animos legionis.| Nec uelle praeceptes imperatoris obaedire. Tunc| maximianos caesar iracundiae nimietate succensus| ad hanc uocem subito furore prosiluit. Ergone milites| mei imperatoria praecepta et sacrorum meorum ordinem| spernunt sanciendum erat uendecta publica eciam| si tantum maiestatem regiam contemnere uolues| sent. Iungitur dispectui meo celestes iniuria et mecum| paretur religeo romana con
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen seruitutẽ liberi confitemđdi.
Tibi militiã debemꝰ. illi innocentiam.
Ate stipendium laboris accepinꝰ. ab
illo uite ex ordium sũpsimus. Sequi
unperatorem in hoc nequaquã pos¬

Expanded text:
sed tamen servi, quod libere confitemur, Dei; tibi militiam debemus, illi innocentiam. A te stipendium laboris accipimus, ab illo vitae exordium sumpsimus. Sequi imperatorem in hoc nequaquam pos
Abbreviated transcription (Latin):
uastis rupib rodani fluminis cur¬
sus artatur ut cõmeandi falcultotẽ
subtracta constratis pontibus uiam
fieri itineris necessitas impe raret.
undiq tam̃ imminentib saxis. paruꝰ
quiõem sed amenus & irriguus fonti¬
b campus in cluditur. tbi fessi milites
legionis thebee post laborem tantita.
ad sacramenta superius memorata ennc¬
tos in exercitu suo cogeret: agnouit p̾¬
ter gressum ut diximus legionem. Su¬
bito iracundiȩ furore repletus satelli¬
tes mittit. ut legionem ad sacramentoꝵ
suorum sacrilegia reuocarent. Erat
in eadem legione primicerius inau¬
ritius. & signifer exuperus. & can¬
didus senator: Qui ita cõmilitonibus
suis p̾erant. ut amore potius equa¬
litatis. quam terrore militari obe¬
dienuiã p̃ciperent: Uiri in rebus belli¬
cis strenui. uirtute nobiles. sed fide¬
in dõ nobiliores. Erga imperatorem
fortitudine. erga xp̃m deuorione
certabant. Si qui tunc dĩ u̾ipi cultũ

Expanded text:
uastis rupibus rhodani fluminis curuastis rupibus rhodani fluminis cursus| ardatur . ut cum eandem facultate subtracta constra| tis pontibus uiam fieri iteneris necessitas imperaret.| Vndique tamen inminentibus saxis . paruus quidem sed “a”| oenus inrigiis fontibus campus includitur ubi fessi mili| tes legionis tebeae post laborem tanti ad sacramenta superius| memorata cunctos in exercito suo cogeret . agnouit| pratergressam ut diximus legionem subito iracundie| furorae conpletus satelletes mittet . ut legionem| ad sacramentorum suorum sacrilegia reuocarent| Erat in eadem legione primicirius mauricius . et signifer| exsuperius . et candidus senator . qui ita conmilitonibus| suis praeerant. Vt amore potius aequalitates quam| terrore militare obaeiti uenerant, uiri in rebus bellicis strenui et uirtute nobiles, sed nobiliores fide; erga imperatorem fortitudine, erga Christum deuotione certaban
Abbreviated transcription (Latin):
tatem imperialem nimia crudelitate
polluerat. Ingalliam ꝓperans: ad al piũ
penninarum aditũ uenit. Transmean¬
tibus gͥ iterꝰ alpium. post arduam &
orridam uiam. subito equalis loci cam¬
pestris occurrit grata planities. Quo
in loco opidũ factum ẽ. quod octodor
nom̃ accepit. Girca qđ irrigua flu¬
nis ualidus cursus offertur. qui mole
sua leniter fluens. regionis ipłius gram
ꝓ pria amenitate cõmendat. Transcensis
igiturꝰ alpib maximianus cesar octo¬
dorũ uenit. ibiq sacrificaturus idolis
suis conuenire exercitum iussit. atroci
ꝓ posita uissione ut ꝑ aras demonib
consecratas uirarent. cõequalib sibi ani¬
mis cont᷑ bagaudarum turbas esse pug¬
nandum ixp̃ianos uero: uelud iimicos
diis suis ab om̃ib ꝑsequendos. Quod
cum primum ꝑ uenit ad noticiam
tebaide legionis. preteriens oeto do¬
rense opp̾idum ad locum eui agau¬
no nomen est celeriter ꝓparauit.
ut octo milium spatio ab octodoro
separata. nec essitatem comitendi sa

Expanded text:
tatem imperatoriam nimia crudelitate| polluerat. In galliam properans ad alpium pennina| rum aditum uenit. Transmeantibus iter alpium .| post arduam et orredam uiam. Subite +qualis loci .| campestres occurret grata planities . quo in loco| oppidum factum est quod octodori nomen accipet| circa quod aut inrigua flunes cursus offertur . qui mole sua lini| ter fluens . regionis ipsius graciam propriam amoe| nitate commendat Transcensis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pugnandum chris| tianosque uelut inimicos diis suis ab omnibus persequendos| quod ubi primum peruenit ad noticiam thehaide| legionis praeteriens octodorum oppidum . ad locum cui| acauno nomen est celeriter properauit. Vt duodicem| milium spacio ab octodoro seperata necessitatem com| mettendi sac
Abbreviated transcription (Latin):
ioclecianus quondam romane
sione ꝑspiceret. ad consortiũ imperii
uel laboris olim sibi cõmilitonem her¬
culium maximianum cesarẽ fecit.
liam destinauit. Cui ad supplemen¬
tum exercitus. legionem thębeam
uiros ualidos animis. & instructos
armis. antiquorũ romanorũ habebat
exemplo. hi igit᷑ milites xp̃ianȩ re¬
ligionis ritum orientali traditione
om̃ib p̾ponebant. Urbem quippe¬

Expanded text:
ioclicianos quondam roman cione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . lias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione omnibus praeponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
elestus. etiã ep̃s cartaginis constitu¬
tus est huiꝰ ingenui suꝑ fluũ eius indi¬
cem texere. cum sole clariore sunt
opera eius. passus est sub ualeriano
et gallieno principibus ꝑ secutionẽ
oc taua. Lodem die quo rome corne¬
lius sedens. eodem anno hec ihero¬

Expanded text:
etiam episcopus Carthaginiensis constitutus est. Hujus ingenii superfluum est indicem texere, cum sole clariora sint ejus opera. Passus est sub Valeriano et Galieno principibus, persecutione octava, eodem die quo Romae Cornelius, sed non eodem anno.
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc cũ dixisset: p̃tiosiinam partẽ
ugni quã secũ detuleratꝰ in locũ
suũ restituit. Tunc renouantur
adeo. antiqua miracula. Die eodẽ
mortiuis unus recepitꝰ ꝓpriam
uitam. paralitici quatuor ad¬
epti sunt sanitatem amissam. le¬
ꝓsi decẽ cutem receperuntꝰ mun¬
dam. quindecim quoq ceri luci
sunt restituti. plurimi aut̃e ade¬
monib erepti multiq auaris in
firmitatib sunt liberati: Tunc imp̃r
sumptib reddens pͥuilegia auctori¬
tate p̃lata. restituens captiuos in
ꝓ pria. dans opportuna p̃sidia.
constantino polim rediens fretus¬
erucis miraculo miraculorum
plurimo increm̃to donante dño

Expanded text:
dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperasumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim rediit, fretuscrucis signaculo, miraculorum plurima incrementa, donante Do
Abbreviated transcription (Latin):
peratores. ualerianus. & galienus
uteras ad me dignati sunt dirigere.
quibis preceperunt eos qui noebero¬
manam religionem colunt debepe¬
eos romana cerimonia cognoscere.
Exquisiui dͥe nomine tuo quid mͥ
respondes. Cyprianus ep̃e diosde
Xͥ p̃ianus sum et ep̃c. nullos alios cleot
noui. nisi unũ et uerũ dm̃. qui fecit
cełu et terrã mare &. omĩa que i
tate ipsorũ imperatorũ: Paterinis
ꝓ consul dixit. & in hac uoluntate
quibus locis conciliabula fiant. neq
cimiteria ingrediantus. Siqͥs itaq tã
salubre p̾ceptũ ñ obseruauerit: caꝑi¬
te plectetur. Cyprianus dixit. Fac

Expanded text:
peratores Yalerianus et Gallienus litteras ad me dare dignati sunt, quibus praeceperunt eos qui Romanam religionem non colunt, debere Romanas caeremonias recognoscere. exquisiui ergo de nomine tuo, quid mihi respondes? Cyprianus episcopus dixit: Christianus sum et episcopus. nullos alios deos noui, nisi unum et uerum Deum, qui fecit caelum et terram, mare et quae sunt in tate ipsorum imperatorum. Paternus proconsul dixit: In hac ergo voluntate quibus locis conciliabula fiant nec coemeteria ingrediantur. si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non obseruauerit, capiteplectetur. Cyprianos episc
Abbreviated transcription (Latin):
te templum palatũ quem
Sic definisti ut nec deos consi
nr̃as minas metuas. ut contra rẽ¬
publicam litteras accipias et dirigas:
Cornelius ep̃c respondit dicens. Ego
de corona dñi litteras accepi ñ cont̾
rem publicam. sed magis. arumas in
iracundia plenus. precepit os be¬
aticornelii cum plambatis cedi . &.
martis ut sacrificaret duis. Quod
exmilitib nomine cerealis cȩpitꝰ ro¬

Expanded text:
te templum Palladis. Cui Sic definisti, ut nec deos, nec nostras minas timeas, ut contra Rempublicam litteras accipias et dirigas? Cornelius episcopus respondit dicens: Ego de corona Domini litteras accepi, non contra Rempublicam, sed magis speciale coiracundia plenus, jussit os beati Cornelii cum plumbatis caedi, et Martis ut sacrificaret duceretur: quod ex militibus nomine Cerealis rogare c
Abbreviated transcription (Latin):
biter: & uilianus subdiaconus ipsi
ligauerunt. Ipse sibi manu ꝓpria
oculos texit. & genua interram
posuit. orationemq ad dm̃ fudit.¬
& sic gladio ꝑ cussus occubuit.
Corpus eius ꝓp̾ter gentium curiosi¬
tatem. inpximꝰ collocatumẽ. Sed ne
agentilibus tolleretur. nocte adue¬
mente ex eodem loco ubi positum
fuerat sublatũ ẽ. & inde cum cere¬
is & scolarib in area cuiꝰdam can¬
didi ꝓcuratoris. in uia mappalien¬
si uixta piscinas: cũ magno trium¬
Sosanguine illustrant: ꝓ honore ges¬
torum stilo ex plicauimus. ea utiq
fide. qua ad nos martẏrii ordo ꝑ¬
uenit. Nam succedentem religionẽ.
singulȩ urbes insignes habentur nec
in merito quia ꝓ dõ summo. p̃cio¬
sas sc̃i animas refundunt. ninc¬

Expanded text:
byter et Julianus subdiaconus ipsi byter et Julianus subdiaconus ipsi ligaverunt. Ipse autem sibi manu propria oculos texit, et genua in terra posuit, orationemque ad Dominum fudit, et sic gladio percussus migravit. Corpus ejus propter gentilium curiositatem in proximo collocatum est. Sed ne a gentilibus tolleretur, nocte adveniente ex eodem loco, ubi positum fuerat, sublatum est. Et inde cum cereis et scolacibus, in area cujusdam Candidi procuratoris, in via Mappaliensi juxta piscinas cum magno triumso sanguine inlustrant pro honore gestorum stilo explicamus, ea utique fide qua ad nos martyrii ordo peruenit. nam per succedentium relationem singulae urbes insignes habentur, nec inmerito, quia pro deo summo pretiosas sancti animas refundunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum. Maximus ꝓ consul dixit.
t ute papate sacrilega m̃te hominib
Ego. Galerius maximus dixit. Iussert
ur nulla ẽ. consolatio. Ealernis maxi¬
mus dixit. Locutus sum consilio uise¬
re sententiam dictauit. diu sacrilega
mente uixisti. & nefarias tibi. conspi¬
rationes om̃s ad gregasti & inimicos
te dus romanis & sacris religionibus.
constituisti nec te pii pͥncipes. sacra¬
tissimi ad secretum cerimomarum
suorũ reuocare potu erunt. Itaq cũ
sis nequissimi criminis auctor & sig¬
nifer rep̾hensus. eris ipse documentũ
cũ his. quos inscelere tuo tecũ ad gre
gasti sanguine tuo societur disciplina.
cyprianum gladio animadti placet.
Cyprianus ẽp̃c dixit. Dõ gr̃as. Post
no byrro expoliauit. & ubi genua
b tradiditꝰ etͫ linea stetit. sustine¬
dari p̃cepit. Fr̃s uͦ flentes lintea¬
mina & oraria ante eũ ponebant.
ne sc̃s cruor defluens absorberet᷑
a terra. Qui cum lacinias mamiales
sibi ligare ñ potuisset. uilianus pres¬

Expanded text:
erius Maximus proconsul dixit: tu papam te sacrilegae mentis hominibus pondit. ego. Galerius Maximus proconsul dixit: iusserunt  nulla est consultatio. Galerius Maximus collocutus cum concilio sententiam uimente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te pii imperatores ad sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum agasti: sanguine tuo sancietur disciplina. Cyprianum gladio animaduerti placet. Cyprianus episcopus dixit: Deo «gratias.. Post na byrro expoliauit et genu in tebus tradidisset, in linea stetit dari praecepit. Fratres vero, flentes, linteamina et oraria ante eum ponebant, ne sanctus cruor defluens absorberetur a terra. Qui cum lacinias manuales sibi ligare non potuisset, Julius pres
Abbreviated transcription (Latin):
sitatu angełico. depositis imperii
insignib discal atus ꝓtinus linea
tantũ zona p̾cintus. crucẽ dñi
manu suscipiens ꝑfasus faciem
laerimus ad celũ oçculos erigeus.
ꝓperabat ad portã usq ꝓgrediens.
Mox illo hamiliter ꝓpinquante. duri¬
tia lapidum cęleste ꝑ sensit imꝑiũ.
Statimiq porta subrigens liberum
intrantibus patefecitꝰ ingressum.
odorq suauissimus qui uolitante di.¬
uinitus aura de ꝑsarum ꝓuincia
ꝑ longa terrarũ spacia ierosolimis
fueratꝰ inlapsus. Mom̃to eodem qͦ
de fano chosdroe sc̃a crux fuerat
cebat enĩ aromata om̃a there¬
bintina tura uel balsama atq mir¬
ram. Confestim gͥ popularis gaudii fa
tiam. Sicq gloriosus augustus erum¬
pens in lauqdib ait. Ocrux admi
angelis & niueis candorib radiante
hominib multũ amabilis. sauttior u¬
nuersis. que sola fuisti digna portare
talentum mundi. dulce lignũ. dulcem

Expanded text:
su angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat cebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favtiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus ait: O crux, admangelis, niveis candoribus radiante hominibus multum amabilis, sanctior universis! quae sola digna fuisti portare talentum
Abbreviated transcription (Latin):
des porte. clauserunt se iniicem.
et factus est paries unus. Cumq mi¬
rarentur aͦtoniti nimio merore cons¬
tricti respicientes in altum. iuderunt
signum crucis incelo flãmeo fulgure
resplendere. Angelus enĩ dm̃ acci¬
piens illud in manib stetit super
portam et ait. Quando rex cęloꝵꝑ
dñs tocis mundi passionis sacra¬
menta ꝑ aditum. Hunc comple¬
turus introiuit. ñ se purpuratum
nec diademate renitentem exibii.¬
it. aut equipotentis uehiculum
requisiuit. sed humilis aselli terga
in si dens. cultoribus suis humilitatis

Expanded text:
dentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
P rono qͥ al factũ illius detestori demde nicturu¬
stimdu mneũ est. Multi laudant quod dictures
sum sea aliqui et rephendunis eerisuin eagie
sams. sialde dificile est. Audistis ma cam epdum
leges etat s intaiuimꝰ uobis: et non satastis. plamri¬
resueretat non luxistis. Uentt iohannes Bapostiui m

Expanded text:
Primo, quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quod dicturus sum, sed aliqui et reprehendunt: utrisque facere satis valde difficile est. Audistis modo cum Evangelium legeretur: Cantavimus vobis, et non saltastis: planximus, et non luxistis. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
donatus est. Ante quã ordinaret᷑ prb̃ri
in ipso loco monasteriũ instituit. Sed tam̃
quia nomine ipsius donatus erat locus.
murauit instrumenta. ut nomine mo¬
nasterii possi deat᷑. Pefuns Ilqͦuicto rianen¬
si. ego rogo. ego hortor. ego peto. ut siquiᷤ
relligiosus est. fide agat. et exibent ȩcłiȩ
istani operã. ut cito debitũ reddam.
Quod sinemo de laicis fuerit inuentus.
ego p̾pono aliũ. iste illuc non accedet.
Quid uultis amplius: Nemo laceret ser¬
uos dei. qͥa ñ expedit laceratrtib Seruᷤ d qͥ de
mer ea  falsis dete monib ereett. sed eresent. oera pe¬

Expanded text:
donatus est. Antequam ordinaretur presbyter, donatus est. Antequam ordinaretur presbyter, in ipso loco monasterium instituit. Sed tamen quia nomine ipsius donatus erat locus, mutavit instrumenta, ut nomine monasterii possideatur. De fundo Victorianensi ego rogo, ego hortor, ego peto, ut si quis religiosus est, fide agat, et exhibeat ecclesiae istam operam, ut cito debitum reddam. Quod si nemo de laicis fuerit inventus, ego propono alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo laceret servos Dei, quia non expedit lacerantibus. Servis Dei quidem merces falsis detractionibus crescit, sed cres
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ remansisset. cepimꝰ quȩrere unde debitã
redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nul¬
lus accessit. nͥ quadraginta solidos offerens pensi¬
onem. Sed uudimꝰ fundũ amplius posse dare.
ut celerius debtram redderet᷑. Pe cõmisi fidei eiꝰ.
ut de ipsa conductione lucraten requirerent
fr̃s. sed quic qͥd dare fundus de ipsis fructib
in putarent addebitũ. Fide agitur Paratꝰ ẽ.
reddat. ex numero ur̃o sit aliquis. eut hoc
cõmittam. Ex numero ipsoꝵ. qui ad uoᷤ talia
ꝑtulerant. Sunt enĩ in uõbis homines religiosi.
Si qui eũ rumoyẽ falso rephensum eẽ doluerunt.
et tanĩ crediderunt factum. ex ipsis gͦ aliqͥs
cieniat ad nos. suscipiat possessionẽ. om̃s fruc¬
tus p̃cus suis fideliter̃ uendat ut reddi possit
facilius quod debet᷑. et bodie recedit inde
cura prb̃ri. Locus etiam ipse ubi monasteri¬
um constitutum est. a memorato honorabi¬
li filio meo eleusino. ipsi prb̃ro barnabe

Expanded text:
ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessit, nisi quadraginta solidorum offerens pensionem. Sed vidimus fundum amplius posse dare, ut celerius debitum redderetur, et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lucra non requirerent fratres: sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. Fide agitur. Paratus esfratribus debitum reddat. Ex numero vestro sit aliquis cui hoc committam, ex numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vobis homines religiosi, si qui eum rumorem falso reprehensum esse doluerunt, et tamen crediderunt factum. Ex ipsis ergo aliquis veniat ad nos, suscicipiat possessionem, omnes fructus pretiis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod debetur, et hodie recedat inde cura presbyteri. Locus etiam ipse, ubi monasterium constitutum est a memorato honorabili filio meo Eleusino, ipsi presbytero Barnabae
Abbreviated transcription (Latin):
eohabitatores meos. inter quos ẽ. et ꝓrbr
barnabas. Sed et de illo audimi queclum
fuisse lactita. Ante om̃ĩa quia enite uilam.
adilecto et honorabili filio mes elensi noe
hoo falsum est. Monasterio donaut ulei
non uendidit: Ego saim testis. Qaid ampliꝰ
Sed du non creilitar donare potusse. erediius
ẽ tiendidise. ẜcats homo quitan borã opus
fecit ut non erederit᷑. ł amen uel mͦ ercdite.
ee detractore audire libenter desinite
Iam dixi egosum testis. Dictũ e̾ deillo. qͦd
anno p̃positure suȩ ꝑ industriã debita fe¬
cerit. Et dũ uolo ego redeli debita. darem
illi poscendi fundum uictoriauensemr. tan¬
quam dixisset mͥ cit reddam debitamea
da m in decẽ annos fundũ uictorianensem.
Bt hoc falsum ẽ. Sed fuit unde rumorꝰ
nasceret᷑. fecit debita reddenda. Anobis
reddita st̃. partim unde potuerunt
Remansit aliquid qͦd ñ debebat᷑ & iam motiaᷤ¬
terio illi quod ꝑ ipscim deus instituit. Cunt

Expanded text:
cohabitatores meos, inter quos est et presbyter cohabitatores meos, inter quos est et presbyter Barnabas. Sed de illo audivi quaedam fuisse jactata, ante omnia quod emit villam a dilecto et honorabili filio meo Eleusino. Hoc falsum est: monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo, qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est de illo quod anno praepositurae suae per industriam debita fecerit, ut dum volo ego reddi debita, darem illi licentiam poscendi fundum Victorianensem: tanquam dixisset mihi, Ut reddam debita mea, da mihi in decem annos fundum Victorianensem. Et hoc falsum est. Sed fuit unde rumor nasceretur, fecit debita reddenda. A nobis reddita sRemansit aliquid quod non debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut mittant. Prandiũ tam̃ et cenam
audiunt. Qui habere uoluerit ꝓpͥum.
et deꝓpͥd iuuere. et contra ista p̾cepta
nr̃a facere parũ ẽ ut dicam ñ mnęcũ mane¬
bit. sed clericus ũ erit. Pixera eĩ et scio
me dixisse ut si uollent susciꝑe socialom¬
Seorsũ manerent. seorsum uiuerent. qͦmͦ
nossent dõ uiuerent. Et tamen ante ocu¬
los posui. quantum malifit aꝑpefito cadere.
Malii enim habere uel dlaudos. quã plari¬
gere mortuos. Sui etũ hẏ poerita ẽ. mortatisest.
Luomiꝰo ᷤ gͦ quieũq uolusset extra manere etle
fuociuuere. not ei tollerem clericatũ. Ita modo
quia psc̃uit illis do ꝓpitio socialis hec uita. qͥs qͥs
cus y Pcrisi uixeritꝰ. quisquis inuentus fuerit
uabens ꝓpͥtim. non illi ꝑmitto ut in de facrat
testamentũ. sed delebo eũ de tabula clericoꝵ.
nterpellet contra me mille concilia.
naitiget contra me quo uoluerit. sit certe ubi
potuerit. adiuuabit me añsut ubi ego ep̃e¬

Expanded text:
ut mittant: prandium tamen et coenam ut mittant: prandium tamen et coenam audiunt: Qui habere voluerit proprium et de proprio vivere, et contra ista praecepta nostra facere; parum est ut dicam, non mecum manebit: sed et clericus non erit. Dixeram enim, et scio me dixisse, quod si seorsum manerent, seorsum viverent  quomodo nossent Deo viverent,  et tamen ante oculos posui quantum mali sit a proposito cadere . Malui enim habere caecos vel claudos, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicunque voluisset extra manere, et de suo vivere, non ei tollerem clericatum: ita modo, quia placuit illis, Deo propitio, socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto, ut inde faciat testamentum, sed delebo eum de tabula clericorum. Interpellet contra me mille concilia, naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit. Adjuvabit me Dominus, ut ubi ego ep
Abbreviated transcription (Latin):
b natũ. Modo dicturi sunt homines quia in¬
ueni p̾ciosas uestes quas ñ possem habere
uel indomo patris mei. uel in illa scłari ꝓ¬
fessione mea. Non decet. talem debeo qualem
possum si non habuerit fr̃i meo qͥare. Qualẽ
potest habere prb̃r. qualem potest habere
decenter diaconus. et subdiaconus. talem
uolo acciꝑe. quia in cõmune accipior da
quis meliorẽ dedit uendo quod et facere soleo.
ut quando ñ potest uestił ẽẽ cõmunis. pre¬
ciũ uestis possit ẽẽ comane. Ueudo. et erego
pauperib Si hoc eũ delectat ut ego habeã.
talẽ det. dequo non erubescã. Fateor enĩ uob
de p̃ciosa ueste erubesco. quia ñ decet hanc
non decet hec meubra. ñ decet hos canos.
Etiã illud dico. si forte in nr̃a domo. in
nr̃a societate egger est aliquis. uel post
egritudinẽ ut necesse sit eũ ante horam
prandis reficere. non ꝓͥibes relligiosos uel
pelligiosas inttere ens quod eis iuidecur

Expanded text:
bus natum. Modo dicturi sunt homines quia inbus natum. Modo dicturi sunt homines quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet: talem debeo habere, qualem possum, si non habuerit, fratri meo dare. Qualem potest habere presbyter, qualem potest habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo accipere: quia in commune accipio. Si quis meliorem dederit, vendo: quod et facere soleo; ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis possit esse commune. Vendo, et erogo pauperibus. Si hoc eum delectat, ut ego habeam; talem det, unde non erubescam. Fateor enim vobis, de pretiosa veste erubesco: quia non decet hanc non decet haec membra, non decet hos canos. Etiam illud dico: si forte in nostra domo vel in nostra societate aeger est aliquis, vel post aegritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reficere; non prohibeo religiosos vel religiosas mittere eis quod eis videtur
Abbreviated transcription (Latin):
Non etũ homineᷤᷤ nominaturus sũ. et dictur
ille hoc adyeit. illesic detraxit. cũ fortasse
etiã adme falsa. qͥa i hoc potest fieriꝑferant᷑.
Ierutamen quect̾i ꝑlata suerunt. fioppor¬
tere uidebitur. loqͥtar inde caritati ufȩ.
Ante. occulos ur̃osi uolo fit uit̾a nostra
Scio quia quereates licentiã male faciendi.
querunt sibi exempla male uiuentium. et
meltos infainant ut socios inuemiꝰse uideant᷑.¬
aliquid uultis oleriesꝰ dare. sciatiꝰ. quua non de¬
becis: quasi tucia eorũ fotiere contra ine.
Oituib offerte quod utltis. offerte. de uolur¬
tate uifa. qđ cõmune erit. distribuet᷑ uinenuq
pnt cuiq opꝰ erit. Garoplilatiũ adtendete.
er oñs habebimus. Ualde me aelectat. si
ipsũ suerit p̃sepe nr̃m. ut noᷤ sinꝰ uñtad.
decentiiᷤ ntar. Offerat᷑ mͥ. uerbi grã byrrũ p̃¬
ciosam. Forte decet epm: quãtuis ñ deccatꝰ
acgustimĩ. ide hominẽ pauperem de patiꝑi¬

Expanded text:
Non enim homines nominaturus sum et dicturus, Non enim homines nominaturus sum et dicturus, Ille hoc dixit, iste sic detraxit; cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecumque perlata fuerint, si oportere videbitur, loquar inde Charitati vestrae. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quaerentes licentiam male faciendi, quaerunt sibi exempla male viventium, et multos infaaliquid vultis clericis dare, sciatis quia non debetis quasi vitia eorum fovere contra me. Omnibus offerte quod vultis, offerte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique sicut cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectat, si ipsum fuerit praesepe nostrum, ut nos simus jumenta Dei, decentius utar; offerat mihi, verbi gratia, byrrhum pretiosum: forte decet episcopum, quamvis non deceat Augustinum, id est, hominem pauperem, de pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
sia pecuniaria. Sed tamen ficut inter fr̃s sal¬
ua dõ ꝓpitio caritate Promiseram gͦ audire
interꝰ illos. et quicquid esset iudicaudo fimrẽ.
Parauerã me uidicem. sed antequam indicare.
ipsi unde uidicaturus ftierã fuuerunt.
Non inueni tde uidicarem. sed unde letarer
Ad quieuerunt om̃ino concorditer uoluntati
mee et confilio meo ut pares ẽent in pecunia
quã reliquid pater eorꝙ. eccła renuntian¬
te post sermone meũ Locuturi st̃ hominie:
Sed et quodlibet homineᷤ loquant᷑. qualicumq
aura flante ꝑducet᷑ indde aliquid ad autesmes:
Et si fuerit tale ut sit iterũ necesse pargare.
tib p̾positis suis: responaebo ut potero. qđ
añs dederit. Interim mͦ ũ ẽ necesse quia nibil¬
forte dicturi sunt: Iui nos libere amant.
gaudeant: Quinos oderunt. tacite dolebunt:
Tam̃ silingͥis exereuernt. audient do ꝓpi¬
tio nobiseũ responsionẽ meam. ñ litẽ meã

Expanded text:
sia pecuniaria: sed tamen sicut inter fratres, salsia pecuniaria: sed tamen sicut inter fratres, salva Deo propitio charitate? Promiseram ergo audire, ut inter illos quidquid esset judicandum finirem. Paraveram me judicem, sed antequam judicarem, ipsi, quod judicaturus eram, finierunt. Non inveni unde judicarem, sed unde laetarer. Acquieverunt omnino concorditer voluntati meae et consilio meo, ut pares essent in pecunia, quam reliquit pater eorum, ecclesia renuntiante, post sermonem meum. Locuturi sunt homines. Sed et quodlibet homines loquantur, qualicunque aura flante perducetur inde aliquid ad aures meas: et si tale fuerit, ut sit iterum necesse nos purgare, tibus praepositis suis. Respondebo, ut potero, quod Dominus dederit. Interim modo non est necesse, quia niforte dicturi sunt. Qui nos amant, libere gaudebunt: qui nos oderunt, tacite dolebunt. Tamen si linguas exercuerint, audient, Deo propitio, vobiscum responsionem meam, non litem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
rosuitn ad oecto martires fabricont edeliꝰ
qus puios deus aonat. Ceptt erm de pecumia
quȩ data erat ȩecłiȩ ꝓpt̾ xenodoobium
Eb concepisset edificare ut funt religiosi
desiderantes oꝑa sua meȩlo scribi. adiuerũ
peti a qusiqs uoluit et fabricaute. Qpꝰ arte de¬
uauis hribanus Oĩis homo quid factũ sit mueet.
Deperunia quia ñ habet. mͥ credat. depee ania¬
prscunt he frarigant. Emerat de ipsa pecuna
xenodo chiii quandam domũ in carrariaiquã
sibi ex istimalut ꝓpt̾ lapides ꝙ futara. Sedla¬
pides eiꝰ domiꝰ fabricȩ necessarti ñ fuerunt.
qra ab unde ꝓuisi sunt. domus gͦ ꝓpsa sis
remansit. pensionẽ prestat seđ ecołie. non
prb̃o. Nemo amplius dicat. in domũ prbia
Ad int̃i. sed nbicũq habet dm̃. Quud ampluuis
querits. ħ quia me illud menum etiã ꝓmi¬
sisse ut aduos ꝑferami. quid egissem incer
duos fr̃em uidelicet et sororem filioᷤᷤ ianua¬
rii prbi. quia orta inter illos fuerat controuer¬

Expanded text:
basilicam ad octo Martyres fabricavit, de his quae per vos Deus donavit. Coepit enim de pecunia quae data erat Ecclesiae propter xenodochium, et cum coepisset aedificare, ut sunt religiosi desiderantes opera sua in coelo scribi, adjuverunt prout quisque voluit, et fabricavit. Opus ante oculos habemus: omnis homo quid factum sit videt. De pecunia, quia non habet, mihi credant, dentem compescant, non frangant. Emerat de ipsa pecunia xenodochii quamdam domum in Carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam; sed lapides ejus domus fabricae necessarii non fuerunt, quoniam aliunde provisi sunt. Domus ergo ipsa sic remansit, pensionem praestat; sed Ecclesiae, non presbytero. Nemo amplius dicat: In domum presbyteri, domum, sed ubicunque habet Deum. Quid amplius quaeritis, nisi quia me illud memini etiam promisisse, ut ad vos perferrem quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios Januarii presbyteri: quia orta inter illos fuerat controver
Abbreviated transcription (Latin):
quale ereier emplis et dosritis parerotes. aafer¬
uestatis ꝗ udia qtio illi p̃cessert eraleauit pnenurei
Quoms sicꝰ hi qͥ eoꝵ doctrinis et exem plis sama
democione obediunt. ȩterniꝰ gaudiis inseruiit
tta marti ea sectari nolenteᷤᷤ et̾is supplietis
manerpant᷑. Memoratas itaq seori patr ui sen¬
tentias qͥb clericał ordo ad bene uuendũ in¬
ferun sedule ꝑ legat & diligent᷑ ꝑ trae teie qͥs¬
ꝗs canonicã ꝓfessus ẽ uitã. Quas cũ bene ꝑ¬
scrutatis fuerit patent̃ inueniet. qͣa li lo
eneruate sed religiose uiuendũ sit . Epilo¬

Expanded text:
inis parentes, ad felicitatis gaudia, quo illi praecesserunt, valeant pervenire. Quoniam sicut hi qui eorum doctrinis et exemplis summa devotione obediunt, aeternis gaudiis inferuntur, ita nimirum ea sectari nolentes aeternis suppliciis mancipantur. Memoratas itaque sanctorum Patrum sententias, quibus clericalis ordo ad bene vivendum instruitur, sedule perlegat et diligenter pertractet, quisquis canonicam professus est vitam. Quas cum bene perscrutatus fuerit, patenter inveniet, quod illi non enervate, sed religiose vivendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet et adnoᷤ si congaudeamus. hortus ẽunꝰ
ubi nostis. ubi monasteriũ suis constituit. quia et ipsi
dũ seruiunt. Ille hortus ad ęccłam ñ ꝑtinet:
nec adipsum. Et adquẽ dixerit aliquis.
Ad illud quod ibi ẽ maͦnasteriũ  Sed qͦđ uerũ
ẽ. usq a hoc tẽpꝰ curã ꝓ illiᷤᷤ ita gerebat̾. ut
sũ ticulos quib sustentant᷑ apud se haberet.
et eis ipse ui udebatur inpenderet. Sed̃ ne
ꝓpt̃ hoc earet᷑ locꝰ hominib. suspiciones suas
rodentib. et uentr̃e ñ implentib: hoc placa¬
it et mͥ et ipsi. ut sic se illi transigant. quasi
iste iam de scło exierit. Nũguid eui eñ obuerte.¬
pse alis asspensatarus est abigurdo oalies ẽ
it uidennt illos beneuersantes regente do a
qucipla na ⁊pͥi sic iiuentes. ut de illis tarctut
ganden. ALlon eorii necefsitatib oc eupetur.
P ccunia t̃i haber quã suo dicere. possit

Expanded text:
pertinet et ad pertinet et ad ubi nostis ibi monasterium suis constituit, quia et ipsi Deo serviunt. Ille hortus ad ecclesiam non pertinet, nec ad ipsum. Et ad quem? dixerit aliquis: ad illud, quod ibi est, monasterium. Sed quod verum est, usque ad hoc tempus curam pro illis ita gerebat, ut sumpticulos, quibus sustentantur, apud se haberet, et eis ipse ut videbatur impenderet. Sed ne propter hoc daretur locus hominibus suspiciones suas rodentibus, et ventrem non implentibus, hoc placuit et mihi et ipsi, ut sic se illi transigant, quasi iste jam de saeculo exierit. Nunquid enim cum obierit ipse, illis dispensaturus est aliquid? Melius est ut videat illos bene versantes, et regente Deo, in disciplina Christi viventes, ut de illis tantummodo gaudeat, non eorum necessitatibus occupetur. Pecuniam non habet, quam suam dicere poss
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ subdiacones pauperes st̃. dõ ꝓpitio
miscđiã di expectant. Unde ipsi faciant
non habent. Nullas habentes facułtates. finierunt
mundi citpiditates. uuunt nob̾cũ in societate
cõmuni. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquid
ad eos gradatun asçendere uolui. Ctto dixe¬
rim pauperes dĩ st̃. nichil ad domũ societati
nr̃e attulert̃. nͥ ipsam qua nichil ẽ caruis ca¬
ritatem. uerũtam̃ qm̃ scio nates fuisse runlo¬
res de diuitus ipsorũ. Non ame ad aliquid c̃õ¬
pellendi. sed uob̾ meo sermone purgandi sunt .
sciunt prb̃m leporiũ quã uis scłi natalib
clarũ. et apud et clarũ apud suos honestissimo
loco natũ. tam̃ iã dõ seruientẽ cunctis quę ha¬
bebat relictis in opem suscepi. Non quia nichil
habuit. sed quia iã fecerat quod lectioista ꝑsu¬
adetꝰ. hic non fecit. sed nos seimꝰ. et ubi fecit.
i nitas xꝑi ẽ: ȩccłia unafst. Ubicũq fecit opꝰ boniũ

Expanded text:
id est subdiacones, pauperes sunt; Deo propitio, id est subdiacones, pauperes sunt; Deo propitio, misericordiam Dei exspectant. Unde ipsi faciant, non habent: nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquad eos gradatim ascendere volui. Cito dixerim, pauperes Dei sunt. Nihil ad domum societatis nostrae attulerunt, nisi ipsam, qua nihil charius est, charitatem. Verumtamen quoniam scio natos fuisse rumores de divitiis ipsorum: non a me ad aliquid compellendi, sed vobis meo sermone purgandi sunt. 1sciunt: presbyterum Leporium, quamvis saeculi natalibus clarum, et apud suos honestissimo loco natum, tamen jam Deo servientem, cunctis quae habebat relictis, inopem suscepi; non quia nihil habuit, sed quia jam fecerat quod lectio ista persuadet. Hic non fecit, sed nos scimus et ubi fecit. Unitas Christi et Ecclesiae una est. Ubicumque fecit opus bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
iulla sie culparet᷑ ep̃i fama. Seio em̃ quaritũ
uob sit necessaria mea fama. Hauseaie suf¬
tieti conscientia mea. Enit etiam spac iueri
abista postera ȩccłȩ notũ uob̾. &t sua pecu¬
iia edificauit domũ. et hoc nostis. Ante
pauscos dies pͥusquã sermonẽ de hac re ha¬
uere uobiscĩ eã donauit ecłes. E xpectabat
uer it eo ꝑficeret. et ꝑfecta donaretu
F abricandi aut domũ necesscias illi nulla
erat nͥ quia cogitauit matrẽ suam Iiue
ẽe uentura. Si ante uenisset.: in oe fili sui
babitaret. Modo si uenerit. in ope filui
siuihabitabut. ł estimoniũ enĩ ꝑhibes. pao¬
per remansit. sed in caritatis possessione
ꝑmansit. Aliqui seruuli ei reliqui fue¬
rant iam quidem in monasterio uiuen¬
ti. quos tamen gestis ȩccłasticis mari¬
missurꝰ est hodie Nemo gͦ dicat diuesẽ.
nemo existimet. nemo male loquatur.
Nemo se ipsũ et animã suã suis dentibus
lamet. Pecuniã nullã habet seruatam.
utinam quam debet restituat. Ceteri

Expanded text:
episcopi fama. Scio enim quantum vobis sit necessaria fama mea. Nam mihi sufficit conscientia mea. Emit etiam spatium ab ista postea ecclesia, notum vobis; et sua pecunia aedificavit domum, et hoc nostis. Ante paucos dies, priusquam sermonem de hac re haberem vobiscum, eam donavit ecclesiae. Exspectabat enim ut eam perficeret, et perfectam donaret. Fabricandi autem domum necessitas illi nulla erat, nisi quia cogitavit matrem suam huc esse venturam. Si ante venisset, in re filii sui habitaret: modo si venerit, in opere filii sui habitabit. Testimonium ei perhibeo: pauper remansit, sed in charitatis possessione permansit. Aliqui servuli ei reliqui fuerant, jam quidem in monasterio viventes, quos tamen gestis ecclesiasticis manumissurus est hodie. Nemo ergo dicat, Dives est, nemo existimet, nemo male loquatur, nemo seipsum et animam suam suis dentibus laniet. Pecuniam nullam habet servatam, utinam quam debet restituat. Caeteri,