comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ugilias: In quibus ingiliis teneatur mẽsuras
ro est modulatis ut supra dispo suimus sex psalmis et
uersu: Residentib cunctis disposite et pordinem. in sub¬
sellus. legantur incodice ut supra diximus quatuor lectõ¬
nes cum responsoriis suis: Ubi tantũ in quarto responso¬
rio dicatur acantante gła Quã dum in cipit: mox om̃s
cum reuerentia furgant: Post quas lectõnes. sequant᷑
exordine alii sexpsalmi cum antiphonis: sic̃ anteriores
tiones cum responsoriis suis. ordine quo supra: Post qͣs
iterum dicantur tria cantica de ꝓpħis: que instituerit
abba. Que cantica cum alła psallantur: Dicto ⁊ iam uer¬
su. et benedicente abbate. legantur a lie quatuor lectõnes
de nouo testamento: ordine quo supra. Post quartũ ãt¬
responsorium. incipiat abba ymn̾u̾: te deũ laudamus:
Quo ꝑdicto. legat abba lecconem de euuangelio: cum
honore et tremore stantib omĩb: Qua ꝑ lecta. besis̃¬
deant om̃s amen: ⁊ sub sequatur mor abͥba hỹm te

Expanded text:
ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post lectiones sequantur ex ordine alii sexro tres lectiones cum responsuas dicantur tria cantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te
Abbreviated transcription (Latin):
icut ẽ zelus amaritudinis malus qui seꝑat a deo
et ducit ad infernũ. ita est ⁊ zelus bonus qui seꝑ¬
at auicus ⁊ ducit ad dm̃ ⁊̃ aduitã eternã. hunc ergo ze¬
num feruentissimo exerceant amore monachi. Id est ut
honore in uicem se p̾uemant et in firmitates fuas siue
corpoꝵ siue moꝵ patientissime tolerent. Obedientiam
sibi certatim imperduant. stullus quod sibi ntile iuicai
sequatur: s qd̾ magis alio. kautate fraternĩtatis sasto
impendant. amore. Dñi timeant. abbatem suũ sincera
⁊ humili karitate diligant. xp̃o onimo nichil prepo¬
nant qui nos pariter ad uitam ꝑducat et̾nam.¬

Expanded text:
icut est zelus amaritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
cumq priore suo corripitur quolibet mͦ uel si leuit̾ sen
serit animũ prioris cuniscũq contrase iratum uel c̃omo¬
tum qmuis modice. mox sine mora tamdin prostratus
int̾r n anre pedes eius iaceat sattiffaciens usq dũ bene¬
diecone sanetur illa comotio. Quod qui contep̃serit facere
ant corpuli umdicte subiaceat. aut si contumax fuerit
de monasterio expellatur. De bono z elo. arn¬

Expanded text:
cunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter scunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter sserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usque dum benedictione sanetur illa coaut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. § II.--EX R
Abbreviated transcription (Latin):
omis p̾sumptõnis occasio. Ordinamꝰ atq constitu¬
anius ut nulli liceat quẽqͣm fr̃m suoꝵ excõictare aue
dere nisi cui potestas ab abbe data fuerit. peccntes ant
coram omĩb arguantur ut ceteri metũ habeant. In fã¬
tibus uero usq ad quintũ decimũ annũ etatis discipline
diligentia ab omĩb. ad hibeatur et custodia fit. S et hoc
cum oĩ mensura: et ratione. Nam in fortiori etate qui pre¬
sũpserit aliquatenꝰ sine p̾cepto abbis. uel in ip̃is in fan¬
tibus fine discretõne exarserit: discipline regulari sub¬
iaceat. quia scriptum est. Quod tibi non uis fieri: alii
eñtes ꝑ hanc obedientie uiam se ituros ad dm̃. premisso
ergo abbatis aut p̾positoꝵ qui ab eo constituuntur imꝑio.
cuinon p̾mictinus priuata imperia p̾poni: de cetero om̃s
nimores priorib suis cum caritate et sollicitudine obe¬
diant. Quod siquis contentiosus reperitur: corripiatur.
Siquis aũt tr̃ proquauis minima causa ab abbe̾ uel aquo¬

Expanded text:
omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum aetates disciplinae diligentia adhibeatur ab omnibus, et custodia sit. Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio entes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quo
Abbreviated transcription (Latin):
in lecto. Marcus non hoc inciuitait eius que na¬
zareth uecatur. dicit factum: s in caplurnaũ. nisi for¬
te poterit dici tota galilea ciuitas xp̃i in quocũq ĩ ea
opido ẽẽt xp̃s: In galilea eñ nazaretꝰ et capbarnaum
sunt: Mlare qd̾ dñs transt̾retauit. scłm istud significat
Nauis uero inqͣm ascendit aliquotiens corpus esꝯ
aliquotiens crucem. aliquotiens uero sc̃am animani
specialiter uel genera ater totam eccłiam signi ficat

Expanded text:
 etc. Marcus non hoc in civitate ejus, quae Nazareth vocatur, dicit factum, sed in Capharnaum, nisi forte poterit dici tota Galilaea civitas Christi, in quocunque in ea oppido esset Christus. In Galilaea enim Nazareth et Capharnaumsit. Mare quod Dominus transfretavit, saeculum istud significat. Navis vero, in quam ascendit, aliquoties corpus ejus, aliquoties crucem, aliquoties vero animam sanctam specialiter vel generaliter totam significat
Abbreviated transcription (Latin):
Simile est regnũ celoꝵ homini: qui fecit nuiptias fi¬
no suo Iam intelligit karitas ur̃a quis est rex regis
filii pater Iue nimirum cui psalmista ait Deus ui¬
dicium tuum regida: et iustiaa tuam filio regis Q
fecit nuptias filio suo Tunc eĩ ds pater. deo filio nup
tus fecit. quando hunc in utero uirginis. humane
nature conumxit: Quando ante secula fieri uoluit ho¬
minem in cine seculorum.

Expanded text:
e est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. 3. Jam intelligit charitas vestra quis est iste rex, regis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uod de herode et pontio pilato legimus in dĩ necẽ
eos fecisse concordiam. hoc etiam nnc dephariseis
cermimis ad siduceos qui inter se contrarii sunt. sed
ad temptandũ sh̾m pari mente consentiunt: In terro¬
gat unꝯ elegis doctorib non scire desiderans. s tẽptans.
an interrogatus nosset qd̾ interregabatur qd̾ sit mai̾
sint. quicqͥd ille responderit. occasionem habeat calũp
di. annouerit ille qui responsurus est in similitudĩe¬
ꝑ hariseoꝵ nõ qͣi discipłs. s quasi temptator accedit:¬

Expanded text:
uod de Herode et Pontio Pilato legimus, in Domini nece eos fecisse concordiam, hoc etiam nunc de Pharisaeis cernimus et Sadducaeis, qui inter se contrarii sunt, sed ad tentandum Jesum pari mente consentiunt. gat unus ex legis doctoribus, non scire desiderans, sed tentans, an interrogatus nosset quod interrogabatur, quod sit majus sint: quidquid ille responderit, occasionem habeat calumnidi, an noverit ille qui responsurus est, in similitudinem Pharisaeorum non quasi discipulus, sed quasi tentator accedit
Abbreviated transcription (Latin):
uirultis esset. ut xp̃s credi potuisset: elegit solide sub¬
sistere in se: ne humana opiniore raperetur manit
sup sez. Nam confessus est: et non negauit. Confessir
est: quia non sum ego xp̃s:. Sed qui dixit non sum. ne¬
gauit plane quod non erat: sed non negauit qd̾ erat.¬

Expanded text:
virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
onfessio non semꝑ penitentiã. s grãrum accõnem
significat: ut in plalmis sepissime legimus: Audiãt
qui saluatorẽ non natum. s creatum calup̃niant᷑. qd̾ patr̃e
suũ uocet celi ⁊ terre dñm: Si eĩ et ip̃e creatura est. et crenuxa
suũ putrem conditorẽ appeliare porest̾. stultũ fuit nõ ⁊ sui ⁊
celi ⁊ terre dinn uel patrẽ appellare: Daic .in.lxxͣ. matħmn.

Expanded text:
onfessio, non semper poenitentiam, sed et gratiarum actionem significat; ut in psalmis saepissime legimus. Audiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniantur, quod Patrem suum vocet coeli et terrae Dominum. Si enim et ipse creatura est, et creatura conditorem suum patrem appellare potest, stultum fuit non et sui et coeli ac terrae Dominum, vel Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ulti sunt qui ledi qnͣdam inte huius consuetudi¬
nem. dicuntur bom. hoĩes boni uiri. bone femine
in nocentes. et qua si obseruantes. ea que in lege p̾cepta
om̃ia faciunt. ⁊ nescut ad quẽ finẽ referant: inani¬
ter faciunt. Dñs de grege suo. et de hostio quo intrat᷑
ꝓd oui le sumilitudinẽ ꝓposuit in hodierna lectione:¬

Expanded text:
 sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione
Abbreviated transcription (Latin):
prandeant. Que pͣndii sexta si oꝑa in agros habuerint. aut
estatis feruor nimius fierit fuerit. continuanda erit: et
in abbis pendeat prouidentia: et sic omĩa tẽꝑet atq dispo¬
nat: quałr ⁊ aĩe saluent᷑. ⁊ qd̾ faciunt fratres sñ ulla mͣ¬
muratõne faciant. Abydib aũt septembris usq ad cap̃
quadragesime: ad nonã semꝑ reficiant: In quadragesima
gatur. ut lumme lucerne non indigeant reficientes. s
luce ad huc diei onn̾a consum̃tur: S ⁊ om̃i tp̃r siue sene
siue refectõnis hora sit temꝑetur: ut cũ lice fiant omĩa:¬

Expanded text:
prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit providentia. Et sic omnia temperet atque disponat, qualiter animae salventur, et quod faciunt fratres, absque justa murmuratione faciant. Ab idibus autem Septembris usque ad caput quadragesimae ad nonam semper reficiant. In quadragesima gatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃mo abõm̃ib abstineatur cõmestio p̾ter debiles et egto
habet ex deo: Alius sic. alius uero sic: Et ido̾ cũ aliqͣ
crupolositate a nobis mensura uictus alioꝵ constituit᷑.
tolerantiam. abstinentie: ꝓpriam se habitaturos m̾cedẽ
sciant: Quod si aut loci necessitas. aut labor aut ardor
estatis amplius poposcerit: in arbitrio prioris consistar:
Consiterans in om̃ib ne subrepat satietas uel ebrietas.
consentiamus ut nõ usq ad sacietatem bibamꝰ sed parciꝰ:
quia uinum apostatare facit etiam sapientes: ubi neces¬
sitas loci expossit ut nec supra scripta mensura inueni¬
ri possit. s multominus. aut extoto nichil benedicant
costen ad sextam reficiant fr̃s:⁊ ad seram cenent:
apente coste autem tota estate si labores egrorum ñ hñt
monachi aut nimietas estatis non ꝑturbat quarta et
sexta feria ieiunent usq ad nonã. Reliquis dieb: ad sextã

Expanded text:
omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter oomnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter ohabet ex Deo; alius sic, alius vero sic . Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. onat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si loci necessitas aut labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio prioris consistat, considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas, consentiamus ut non usque ad satietatem bibant, sed parcius, quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant costen ad sextam reficiant fratres et sera coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam. Reliquis vero diebus ad sextam
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianam tam sexte quam none omĩb men-¬
sis cocta duo pulmentaria: propter diu̾soꝵ in firmita
tes ÷ ut forte qui eximo non potuerit edere. exalio refi¬
ciatur Ergo duo pulmentaria cocta fratrib omĩb suffi¬
ciant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminũ:
ad datur et tercium: Pams libra una propensa sufficiat
in die siue una sit refectio. siue prandii ⁊ cene: Quod si
tenaturi sunt: de eadem libra tercia pars acellerario ser¬
uetur reddenda cenaturis Quod si labor forte factus fu¬
erit maior in arbitrio ⁊ potestate abbatis erit si expedi¬
at aliquid angeri remota p̾om̃ib crapula: Ut mĩquã sb̾¬
ripiat monacho in digeres. Quia nichil sic contrariũ est
om̃i xp̃iano quomodo crapula  Sicut ait dñs nr̃. Uidete
ne grauentur corda ur̃a in crapula. ⁊ ebrietate: pueris u̾o
mĩnori etate: nõ eadem seruetur quantitas: sec minor qua̾
maiorib seruata iñ omĩb parcitate: Carniũ quadrupedũ

Expanded text:
otidianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo putes, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit contrarium omni Christiano, quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum
Abbreviated transcription (Latin):
non est que tribuatur: sermo responsionis porrigatur
bonus. Ut scriptum est. Sermo bomis: suꝑ datum opti¬
mum. Omĩa que ei inuinxerit abba: ip̃a habeat sub cu¬
ra sua. aquib eum prohibuerit: nõ p̾sumat: fratribus
constitutam annonam sine aliquo typo uel mora offe¬
rat. ut non scandalizentut. memor diuini eloquii qͥd
mereatur qui scanda lizauerit unũ de pusillis: Si cong̾¬
gatio maior fuerit: solatia dentur ei. aquib adiutus.
et ip̃e equo animo impleat officium dͥ cõmissũ. horis com¬
petentib. dentur que danda sũt et petant᷑ que peten¬
da sunt: ut nemo pro perturbetur neq contristetur
in domo dei:

Expanded text:
non est, quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur non est, quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua, a quibus eum prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliqua typho, vel mora offerat: ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid meruerit qui scandalizaverit unum de pusillis . Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus et dentur quae danda sunt; et petantur quae petenda sunt: ut nemo perturbetur, neque contristetur in domo De
Abbreviated transcription (Latin):
de congregatõne
sapiens maturus morib sobrius. nĩ mustm
edax non elatus. non turbulentus. non uiriosus. ñ¬
tardus. non prodigus. s timens dm̃: qui om̃i congix¬
gationi sit sicut pater Curam gerat de om̃ib. Sine
nissione abbatis nichil faciat: Que iubentur custo¬
diat fr̃s non contristet: Siquis frater abeo forte aliqͣ
irrationabiliter postulat. non sꝑnendo eum cont̾stet.
s rationabiliter cum humilitate male petenti deneget.
Animam suam custodiat. Mlemoret semꝑ illud apostoli¬
cum. qr qui bene ministrauerit. gradum sibi bonũ acqͥ¬
rit. In firmoꝵ in fantum. hospitum. pauperũq cum oi
sollicitudine curam gerat Sciens fine dubio quia ꝓhis
omĩb in die iudicii ratõnẽ redditurus est: Omĩa liasa
monasterii.cunctãq substantiam. ac si altaris uasa sacra¬
ta conspiciat: Nichil ducat negligendũ. neq auaricie
studeat neq prodigus sit. aut stirpator monasterii sb̾¬
abbatis humilitatẽ ante omĩa habea. Et cui substantia

Expanded text:
de congregatione, sapiens, maturis moribus, sobria, non multum audax, non elata, non turbulenta, non injuriosa, non prodiga, sed timens Deum, et omni congregationi sit sicut mater, curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatissae nihil faciat; quae ei jubentur custodiat; sorores non contristet. Si qua forte soror ab ea aliqua irrationabilia postulat, non spernendo eam contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illius apostolici, quod qui bene ministraverit, gradum sibi acquiret . Infirmorum, infantium, hospitum, pauperum cum omni sollicitudine curam gerat, sciens sine dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata, conspiciat; nihil ducat negligendum, neque avaritiae studeat, neqabbatis. Humilitatem ante omnia habeat. Et cui substantia
Abbreviated transcription (Latin):
uentu tamen omĩno breuiet᷑ or̃o: et signo fc̃o a priore õs
pariter surgant: De decams monasterui. Mran¬
imaior fuerit congregatõ eligantur de ipĩs fratres
boni testimonii et sc̃e conuersationis: et constituã¬
tur decam qui sollicitudinẽ gerant suꝑ decanias suas in
omib scdm mandata dei ⁊ precepta abbatis sui: Qui decam
t. les eligantur in quib securus abbas parciatur oña sua:
repertus fuerit rep̾hensibilis. correctus semel et iterum
atq tertio. siemendare noluerit deitiatur. et alt̾ in loco
eius qui dignus est succegi. et depreposi to eadem consti

Expanded text:
ventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, omnes ventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, omnes pariter surgant. Item alia constitutio: prmajor fuerit congregatio, eligantur de ipsis fratribus boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant super decanias suas in omnibus secundum mandata Dei et praecepta abbatis sui. Qui decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter in loco ejus, qui dignus est, subrogetur. Et de praeposito eadem consti
Abbreviated transcription (Latin):
biq credimus diuinã ẽe p̾sentiã ⁊ ocłos dñ ĩ om̃i
loco speculari bonos ⁊ malos: Marime tamen hoc sine
aliqua dubitatõne credamus: cum ao opus diuinũ assis¬
timus. Ideo semꝑ memores simus quod ait propheta
Seruite dño in timore: Et iterum: psallite sapienter. Et
in conspectu angeloꝵ psallam tibi: Ergo consideremus qua¬
liter oporteat nos in conspectu diumitatis et angeloꝵ eiꝰ
ẽẽ Et sic stemus ad psallendum ut mens nr̃a concordet
uoci nostre:
De reuerentia orationis. Mranai
icumi hominib potentib uolumus aliqua sugge¬
rere non p̾sumimus nisi cam humilitate et reue¬
rentia quantomagis dño deo uniu̾soꝵ cum om̃i humilita
te et puritatis deuotõne supplicandum est: et nõ ĩ młti¬
loquio s inpuritate cordis et cõpuctõne lacrimaꝵ nos
exandiri sciamus. Et ideo breuis debet eẽ ⁊ pura oratõ. nisi
forte ex affectu inspiratõnis diume gr̃e ꝓtendatur In con¬

Expanded text:
bique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos; maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus, quod ait Propheta: Servite Domino in timore ; et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu Divinitatis et angelorum ejus esse; et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. De reverentia orationis. Si cum hominibus potentibus volumus aliqua suggerere, non praesuminus nisi cum humilitate et reverentia; quanto magis Domino Deo universorum cum omni huotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In con
Abbreviated transcription (Latin):
cũdũ dispositõnem abbatii sui accipiant. Si potest fieri
om̃s mins loco dormiant: Si aũt multitudo non sant.
dem aut uicem cum se moribus qui suꝑ eos solliciti sint
pausent: Candela iugiter in cadem cella ardeat usq ma¬
ne. uestiti dormiant et cincti. cingulis aut fimibr. et cul
sompnũ uulnerentur dormientes ⁊ ut ꝑati fint monqͥ¬
chi semꝑ. Et facto signo absq mora surgentes: festinẽt
se inuicem preuenire ad opus dei: Cum om̃i tamen gra¬
uitate et modestia. Adolescentiores fr̃s iuxta se nõ habeãt
lecta: s ꝑ mixti cum semorib. Surgentes uero ad opus
dei inuicem semodeuate cohortentur ꝓpter sompnolentoꝵ
excusationes.

Expanded text:
cundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni cum senioribus suis, qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibus; et cultsomnum vulnerentur dormientes; et ut parati sint monachi semper, et facto signo absque mora s invicem se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes.
Abbreviated transcription (Latin):
cipum. in cunctis que prouide gessit. magis ꝑsequi quã
in eum ccredere maluerunt. et multũ miseri. uite auctã¬
rem potias morti care. quã ꝑeum ip̃i uiui ficari stucebat.
uerum nos ꝑfidoꝵ cecitate declinata: eoꝵ magio exempla
qui fideliter deum laudant sequam᷑. et iter etus mistici
miscica ut decet interpreta tt̾ ne scruten. In die sc̃o pasche

Expanded text:
cipum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina e
Abbreviated transcription (Latin):
os de sompno surgere: Et aptis ocłis nrĩs ad deificũ lu¬
men. atentis auribus audiamus. diuina cotidie clamans
quid nos amoneat uox dicens: hodie si uocem eius audi¬
eritis: nolite obdurare corda uestra: Et iterum: Qui habet
aures: audiendi: audiat. quid sp̃s dicat ecclesus: Et quid
dic̾: Uenite filu audite me: timorem diũ docebo uos: Curri

Expanded text:
nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lunos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina quotidie clamans quid nos vox admoneat. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra . Et item: Qui habet aures audiendi audiat, quid Spiritus dicat Ecclesiis . Et quod dicit: Venite, filii, audit
Abbreviated transcription (Latin):
Us culta ofili precepta magistri. et inclina
aurem cordis tui. et amonitõnem pii pa¬
tris libenter excipe: et eficaciter comple:
ut ad eum pobedientie laborem redeas: aquo
ꝑ in obedientie de sidiam recesseras: Ad te
ergo nunc m̃s sermo dirigitur: quisquis ab remintians
propriis uoluntatib. dño xp̃o uero regi militaturus. obe¬
dientie fortissima atq p̾clara arma assumis. in primis
ut qui quid agendum inchoas bonum: ab eo ꝑfici instantis¬
sima oratõne deposcas: Ut qui nos iam infilioꝵ diguatus
es nuimero cõputari: non debat aliquando de malis hactibꝰ
nr̃is contristari: Ita eñi ei om̃i tempore. de bonis suis ĩ nob̾
parendum est: ut nõ solum iratus pater. suos nõ aliqͣnͣdo
filios exheredet. s nec ut metuendus dñs irritatꝰ malis
nrĩs: ut nequissimos seruos perpetuã tradat ad penam:
qui eũ sequi uoluerit at głam ¶Exsurgamꝰ ergo rendem
aliquando.⁊patante nos scriptura hac dicente.hora est iã

Expanded text:
usculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorum numero dignatus est computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam. Exsurgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam
Abbreviated transcription (Latin):
dictante. equitatis uatõne ꝓpt̾ emendatõnem uicioꝵ.
uel conseruatõnem caritatis processerit. et non ilico
pauore ꝓt̾ritus refugias uiam salutis. que non ẽ nisi
angusto inicio incipienda processu uero conu̾satõnis
et fidei. Dilatato corde in ennarrabili delectatõnis dusce¬
dine.curritur uia mandatoꝵ dei Ut ab ip̃nis nũquam
magisterio discedentes: in eius doctrina usq ad mortẽ
in monasterio ꝑ seuerantes passionib xp̃i ꝑpascientiã¬

Expanded text:
dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes, passionibus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
supra petram: Hec complens dñs expectat nos cotidie his¬
suis sanctis monitis factis nos respondere debere: Ido̾ nob̾
prepter emendatõnem maloꝵ huius uite dies ad indu¬
cias relaxantur. dicente apło: An nescis. quia pacientia
dei ad penitentiã te adducit: Nam pius dñs dic̾. Nolo
mortem peccatoris: set ut conuertatur et uiuat. ¶Cum gͦ diuii
interrogassemus dnñ fr̃s de habitatore tabernaculi eius:
militatura. et qd̾ mimis habet in nobis natura possibi¬
ie. rogemus dnm ut gracie sue iubeat nobis adiutori¬
um ministrare Et si fugientes geenne penas. ad ui
tam uolumus ppetuam ꝑuenire: dum ad huc uacat
re: currendũ ⁊ agendum est modo. qd in perpetuũ nob̾
expediat. Constituenda est ergo a nobis dnĩci scola ser
uicii. in qua institutõne nichil asperũ. nnchilq graue¬
nos cõstituturos sꝑamus: Set ⁊ siquid paululũ restrictiꝰ¬

Expanded text:
super petram . Haec complens Dominus tacet, ssuper petram . Haec complens Dominus tacet, ssuis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed magis convertatur et vivat . Cum ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, m obedientiae militatura; et quod minus habet in nobis natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministam volumus perpetuam pervenire, dum adhuc vacat, re, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est ergo a nobis Dvitii, in qua institutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtiu
Abbreviated transcription (Latin):
proximũ suũ qui malignũ diabolum aliqua suadentẽ sibi
cum ipã suasione sua a conspectib cordis fui respuens d enr̃¬
ad ichilum. et paruulos cogitatus eius teninit. et allisit
ad xp̃m Quitimentes dn̾m de bona obseruantia sua non
se reddunt elatos: s ip̃a in se bona: Nona le posse: s a dño
fieri existimantes: oꝑantẽ in se dñm. magnificant: illud
cum ꝓpħa dicentes: Non nob̾ dñe non nob̾: sed nõi tuo
da głam: Sicut nec paulus apłs de p̾dicatõne sua sibi ali¬
quit imputauit dicens: Grã dei sum id quod sũ Et iterũ¬
ip̃e dic̃ Quĩ gloriatur in dño glorietur Unde ⁊ dñs in
euuãgelio ait: Qui audit uerba mea hec et facit ea:fimi¬
labo eum uiro sapienti qui et dificauit domũ suã supra
petram: uenerũt flumina. flauerunt uenti:et inpege¬
runt in domũ illam. et non cecidit Fundata enĩ erat:

Expanded text:
proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti et impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibe linguam tuã a malo: et labia tua neloquant᷑ dolum:
Diuerte a malo ⁊ fac bonũ: in quire pacem ⁊ sequere me eãz
ces ur̃as Et antequã me inuocetis: dicam: Ecce adsũ: Quid
dulcius. nobis hac uoce dñi inuitantis nos fr̃s karissimi:
Ecce pietate sua demonstrat nob̾ dñs: uiam uite. Succnctis diuisio¬
ergo fide. uel obseruantio bonoꝵ actuũ. lumbis nrĩs. ꝑduca
uocauit in regnũ suũ uidere: In cuius regni tabernaculo
siuolumus habitare: nisi illuc bonis hactib curratur mi¬
nime ꝑuenitur: Set in terrogemus cum propheta dñm: di¬
centes ei: Dñe quis habitabit in tabernacło tuo: aud quid
requiescet in monte sc̃o tuo: Post hanc interrogatõnem¬
fr̃s: audiamus dnm respondentẽ et ostendentẽ nob̾ uiã
ip̃ius tabernaculi. hac dicentem: Qui ingreditur sine
macula: et operatur iusticiã. Qui loquitur ueritatem in
corde suo: qui non egit dolum in linga sua Qui nõ fecit
proximo suo malũ: et obprobriũ non accepit ad uersus

Expanded text:
abia tua ne loquantur dolum; diverte a malo, et fac bonum; inquire pacem, et sequere eam Ibid. ces vestras. Et antequam me invocetis, dicam vobis: Ecce adsum. Qudulcius nobis hac voce Domini invitantis nos, fratres charissimi. Ecce pietate sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumvocavit, videre: in cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus cum Propheta Dominum, dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sfratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit doluproximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus
Abbreviated transcription (Latin):
iquis frater frequenter correptus ꝓqualibet cul¬
ꝑa si etiam excomunicatus non emendauerit:
accrior ei accedat correptio. id est ut uerberum iundicta
in eum procedat: Quod si nec ita correxerit. aut forte qd̾
absit in supbiam elatus etiam defendere uoluerit oꝑa sua.
tc̃ abbs faciat quod sapiens medicus. si exhibuit fom̃ti
si ungͤnta ad horratõnum. si medicamina diuinarum
scripturarum. si ad ultimũ ustionẽ. ex comunicatõis.
lere industriam. adhibeat quod mauis est. suam et ot̃ũ
lutem circa infirmũ frẽm: Quod sinec isto modo santus fu¬
erit tt̃ abba utatur ferro abscisionis ut ait apłs: Auferte
malum exuobis: Et iterum: In fidelis si discedit. disce¬
dat: ne una ouis morbida omnẽ gregem contaminet:

Expanded text:
quit, frater frequenter correptus pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus se non emendaverit: acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita se correxerit, aut forte, quod absit, in superbiam elatus, etiam defendere voluerit opera sua: tunc abbas faciat, quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamenta divinarum Scripturarum, si ad ultimam ustionem excommunicationis, lere industriam: adhibeat etiam, quod magis est, suam, et omniulutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, jam tunc abbas utatur ferro abscissionis, ut ait Apostolus, auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat : ne una ovis morbida omnem gregem contaminet.
Abbreviated transcription (Latin):
tutina. uel uespertina. non transeat aliquando. insi.
in ultimo ordine orat̃o dñca omĩb audientib dicat᷑
apriore: Propter scandaloꝵ spinas que oriri solent. ut
nob debita nra. sic̃ et nos dimittimꝰ debitorib nrĩs Pur¬
gentur se ab huiꝰ modi uicio Ceteris uero agendis ulte¬
ma pars eiꝰ oratõis dicat᷑. ut ab omĩb respondeat᷑. set
lib̾a nos amalo¬

Expanded text:
tutina vel vespertina non trtutina vel vespertina non trin ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore propter scandalorum spinas, quae oriri solent in mnobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, purgent se ab hujusmodi vitio. Caeteris vero Agendis ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur: Sed libera nos a malo
Abbreviated transcription (Latin):
iebus autem priuatis matutinoꝵ sollempnitas
ita agatur: Ut sexa gesimus sextus psalmus di¬
catur sine antiphona. subtraendo modice sic̾ dnĩca.
ut om̃s occurrant ad quinqͣgesimũ: qui cum antipho¬
na dicatur Post quem alii duo psalmi dicantur scd̃m
consuetudinẽ. Id est scd̾a feria. quintꝰ. et tricesimꝰ qͥntꝰ.
Tercia feria quadragesimꝰ scd̃s. et quinquagesimꝰ sextus.
Quarta feria sexagesimus tercius. et sexagesimꝰ quartꝰ.
Quinta feria octogesimus septimus. et octogesimus
nomis Sexta feria septuagesimus quilitus. et nonage
simus primus: Sabbato aũt centesimus quadragesim᷑
sed̾s et canticũ de utero nomii: qd̾ diuiditur in duas
głas: Nam ceteris diebus. canticũ unũ qd̃q die suo
ex ꝓpħis sic̃ psallit eccłia romana dicatur: P ost et se¬
quant᷑ landes. De inde. lecto ua apłi memorit̾ recitan¬
da. Responsorium ambrosiamis. uersus. canticũ de eu¬
uangelio: letama. et conpletũ est. Plane agenda ma¬

Expanded text:
Diebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. Tertia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimus tertius, et sexagesimus quartus. Quinta feria, octogesimus septimus, et octogesimus nonus. Sexta simus primus; sabbato autem centesimus quadragesimus secundus et canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas Glorias. Nam caeteex prophetis, sicut psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequantur laudes; deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda, responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania: 291 et completum est. Plane agenda ma
Abbreviated transcription (Latin):
homo quidam peregre proficissens uocauit seruos
suos: et tradidit illis bona suaz arairanran.¬
uis nte honio est qui peregre profitiscitur. insi re¬
demꝑtor no̾ster qui in ea carne qmͣ assũpserat. ibnt
incelum: Sarnis et eñ locus ꝓprie terra ẽ. que quasi ad
peregrinandum ducitur. dum ꝑ redemptorem nostrum
in celo collocatur:¬

Expanded text:
 peregre proficiscens vocavit servos suos, et tradidit illis bona sua. Quis itaque homo est qui peregre proficiscitur nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum. Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrinam ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur
Abbreviated transcription (Latin):
n illo tp̃r. Dixit iħs discipłis suis. Modicum et iam nõ
uidebitis me. ⁊ it̾m modicum et uidebitis: qr uado ad
patrem. Hec deun uerba ita obscura erant discipłis
tur: uequitur emi euuangeliũ. Dixerunt ergo ex disci¬
pulis eius ad inuierm: Quid est qd̾ dicit nob̃ modiaumm

Expanded text:
. Modicum et jam non videbitis me; et iterum modicum, et videbitis me, quia vado ad Patrem. Haec ita obscura erant discipulistur. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem: Quid est hoc, quod dicit n
Abbreviated transcription (Latin):
lis ambulantib inuia. non quidem credentib s tamen¬
de le loquentib dñs apporit: s eis specem quã recognos¬
cent
non ostendit: hoc ergo egit foris dũs in ocłis corporis
qd̾ apud ip̃os intus agebatur in oclis cordis: Ip̃i namq
Apud semet ipos. in tus. ⁊ amabant et dubitabant: sis at
dñs forso ⁊ preseus aderat: et quis eẽt non ostendebat:¬

Expanded text:
lis ambulantibus in via, non quidem credentibus, Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foras Dominus in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant; eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat
Abbreviated transcription (Latin):
teriis aliquatemis uel honestatem morum aut micium
conuersionis nos demonstremus habere. Ceterũ ad ꝑfectõ¬
nem com̾satõnis qui festinant: sunt doctrine sc̃oꝵ pr̃m.
quaꝵ obseruatõ ꝑducat hominẽ ad celsitudine̾ ꝑfectõnis
Que eñ pagina aut quis sermo diuine auctoritatis uete¬
ris ac noui testament non est rectissima norma uite hu¬
mane: Aut quis liber sc̃oꝵ catholicoꝵ patrum hoc nõ reso
nat. ut recto cursu ꝑueniamus ad creatorem nr̃m: Nec nõ
et collatõnes patrum et instituta et uita eoꝵ. sed et regula
scĩ patris nr̃is basilu. quid aliud sunt nisi bene uiuentiũ
et obedientiũ monachoꝵ in strumenta uirtutũ : Nobis at¬
desidiosis ⁊ male uiuentib atq negligentib: rubor confu¬
sionis est. Quis quis ergo ad patriam celestem festinas.
Et tunc demũ ad maiora que supͣ cõmemorauiꝰ doctrine
uirtutumq culmina d̾o ꝓtegente ꝑuenies Amen. ar¬

Expanded text:
teriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum ad perfectionem conversationis qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducat hominem ad celsitudinem perfectionis. Quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis Veteris ac Novi Testamenti non est rectissima norma vitae humanae? Aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non nat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? nec non et cellationes Patrum et instituta, et vitae eorum, sed et regula sancti Patris nostri Basilii, quid aliud sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum, instrumenta virtutum? CAP. desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, et tunc demum ad majora, quae supra commemoravimus, doctrinae virtutumque culmina, Deo protegente, pervenies.
Abbreviated transcription (Latin):
gredietur de iherico turbis eductis suos est.¬
inde quam plurimis. Et cecis reddita sanitate. appropin¬
quat iherosoluis. magnis ditatus mercib salutẽ credẽ¬
tium redoit. Ingredi cupit urbem pacis ⁊ locũ uisionis
dei: ⁊ arcem speculatorii Cumq appropinquasset iheio¬
solimis. et uenisset bethphage ad domũ maxillarũ qui
sacerdotum uiculus erat. et confessionis portabat typũ:
et euit situs in monte obueti. ubi lumen scientie. ubi la¬
rentur castellum:¬

Expanded text:
greditur de Jericho, turbis eductiinde quamplurimis, et caecis reddita sanitate, appropinquat Jerosolymis, magnis ditatus mercibus: salute credentium reddita, ingredi cupit urbem pacis, et locum visionis Dei, et arcem speculatorii. Cumque appropinquaret Jerosolymis, et venisset Bethphage ad domum maxillarum qui sacerdotum viculus erat, et confessionis portabat typum; et erat situs in monte Oliveti, ubi lumen scientiae, ubi larentur castellum
Abbreviated transcription (Latin):
Que humiliato corde a dño erigitur ad celũ: Latera enim¬
eius scale: dicimus nr̃m ẽẽ corpus ⁊ aĩam In que latera
diuersos gradus humilitatis uel discipline. euocato di¬
Rimus itaq humilitatis gradus est: si timorẽ
dei sibi ante oculos semꝑ ponens. obliuionẽ õmo
fugiat. et fit semꝑ memor omnim que precepit deus:
qualiter contempnentes dm̃ ingehemiam pro pecratis¬

Expanded text:
quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nostrum esse corpus et animam, in qua latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio dirimus itaque humilitatis gradus est, si timorem Dei sibi ante oculos semper ponens oblivionem omnino fugiat, et semper sit memor eorum quae praecepit Deus: ut qualiter et contemnentes Deum gehe
Abbreviated transcription (Latin):
uel uerba ociosa. et risum mouentii. eterna clausuta in
om̃ib locis dampnamus Et ad tale eloquiũ discipulum
aꝑerux os: non permittimus: De humilitate.
qui se exaltat humiliabitur: et qui se humiliat ex¬
altabitur: Cum hec ergo dic̃. ostendit nobis omne exalta¬
tõnem gemis esse superbie. qd̾ se cauere propheta indicat
dicens: Dñe non est exaltatum est cormeum. neq elati
sunt oculi meiz Neq ambulaui in magnis: neq ĩ mi¬
rabilibus suꝑ me: Set quid: Si non humiliter sencie¬
bam. si exastaui aĩam meam Sicut ablactatus suꝑma
trem suam: ita retribues in aia mea Unde fr̃s.si iume
humilitatis uolumus culmen atting̾e̾. et ad exaltatõnẽ¬
iuam celestem ad quam p̾ presentis uite humilitatẽ ascẽ¬
ditur: uoluius uelociter ꝑuenire: actib nrĩs ascenden¬
ruit ꝑ quam ei descendentes ⁊ ascendentes angłi monstra¬
bantur: Non aluit sine dubio descensus et ascensus ille
tate ascendere. Scala uero ip̃a etecta: nrã est uita in scło

Expanded text:
vel verba otiosa, et risum moventia, aeterna clausura in omnibus locis damnamus, et ad tale eloquium discipulum aperire os non permittimus Regula S.qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae. Quod se cavere Propheta indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei; neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingillam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire; actibus nostris ascendensomnio Jacob apparuit, per quam ei descendentes et ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus tate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo,
Abbreviated transcription (Latin):
taris semꝑ erempla patrũ p̾cedentiũ quib ad meuora
ꝓliciant quib agnitis de licis accib humilient᷑ ĩ quire¬
re ue econ eirio reprobi liquid force in electis rep̾hiens¬
uile reprunt. quasi luas nequitias obtecturi. aut ꝓuiste
defentr. ubentissi me solent. implecti. uniꝰ. apłi. Ioh̃m.¬

Expanded text:
cedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque m
Abbreviated transcription (Latin):
emonte dño descendente: occurrunt turbe. quia ad
altiora ascendere nõ ualuerant. Et primus ei occuy¬
rit leprosus: nec dum enĩ poterat cum lepra tam multipli¬
cem in monte saluatoris audire sermonẽ: Et notand̾ quod
ad orabat eum dicens: Rec te post predicatõnem atq doctri¬
tus apud audientes sermo firmetur: Daĩc. inii.s. mathm.¬

Expanded text:
monte Domino descendente, occurrunt turbae, quia ad altiora ascendere non valuerunt. Et primus ei occurrit leprosus. Necdum enim poterat cum lepra tam multiplicem in monte Salvatoris audire sermonem. Et notandum quod adorabat eum, dicens. Recte post praedicationem atque doctritus apud audientes sermo firmetur. Domine, si vis, pot
Abbreviated transcription (Latin):
corde Hn ergo secuti sunt eum. nõ tantũ gressus eius sequen¬
tes. s magis sc̾itatem comitantes. ⁊ iusticiã eius consectã¬
tes. Et ecce tempestas magna facta est in mari: ut nauicu¬
la operiretur fluctibus: Cũ eĩ multa magna ⁊ miranda os¬
tendiss in terra: transut in mare. ut et ibidem ad huc ex¬
cellentiora opera de monstraret quatenꝰ terre marisq dmm̃¬
se esse cunctis ostenderet:¬

Expanded text:
eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari ita ut navis operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit in mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisqse esse cunctis ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
uigilate ⁊ orate. Nescitis enĩ: quando tempus sit: chũ.
er spicue ostendit quare dixerit de die aũt illo uel ly¬
ra. nemo scit neq angeli in celo. neq filius nisi pa¬
ter. quia nõ expediat scire apłis ut pendule expectatõnis ĩ¬
certo semꝑ eum credant esse uenturũ: quem ignorant qͣndo
uenturus sit. Et non dixit qr nescimꝰ: qua hora dñt uentu¬

Expanded text:
igilate, et orate; nescitis enim quando tempus sit, etc. Perspicue ostendit Dominus quare dixerit: De die autem illo, vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, neque Pater, quia non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerti semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit: Quia nescimus qua hora Dominus ventu