comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid muz si sẽ¬
sa adu̾sitate turb¬
dam carnoteni terri¬
torii ciuis acceptau¬
xore ut dono dei pro¬
creationis sue prole
ditaretur orabat. s
nich̾ ex eag̾minis
merebatur accipere.
Gricesimꝰ et enĩ ãnuꝰ
curricłm expedierat
uxore st̾ili ꝑmanẽ¬
te. Cum uir saluber¬
rime ꝓ anime cõmo¬
dum tractãs ait uxo¬
ri. Ecce scłm quo u¬
timur preteriens
est. et nulla int̾ noᷤ
soboles gignitur q̃
nob̾ deficientib con¬
gestũ laboris nr̃i de¬
beat possid̾e. Accedã¬
ergo inquit ad basi¬
licam sc̃i martini. Et¬
eam faciam heredem
michi ut lib̾is ab ne¬
gatis uł cum eadẽ q̃
hr̃e pot̾o possideã ĩ futoͣ.
consensit muliersa¬
piens uiri prudentĩ
ꝯsilio. Nec mora ꝓce¬
ditur ad basilicam
scĩ. fusaq oratione ĩ¬
uitat abbatẽ secum
domi accedere. Quo
accedente tradidit
ei omnẽ passionem
suam dicẽs sint ħ̾
omnia penes sanc¬
ti martim ditionẽ
que habere uideor.
Et hoc tantum ex ĩ¬
de utar ut de his
dum iuxero alar.

Expanded text:
quid mirum, si sensa adversitate turbadam Carnoteni terretorii civis, accepta uxore, ut dono Dei procreationis suae prole ditaretur, orabat; sed nihil ex ea germinis merebatur accipere. Tricisimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, cum vir, saluberrime pro animae commodum tractans, ait uxori: 'Ecce saeculum, quod utimur, praeteriens est, et nulla inter nos subolis gignitur, qui, nobis deficientibus, congestum laboris nostri debeat possedere. Accedam', inquit, 'ad basilicam seam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat abbatem domi secum accedere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionem quae habere videor, et hoc tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar.
Abbreviated transcription (Latin):
puella paralisi hu¬
more percussa usũ
gressuum male re¬
dacta perdid̾at itant
ꝯtractis in poplitib
neruis. caltaneos
ad crura coniung̾et.
Quã pater turonus
deferẽs ante pedes bĩ
martini deuotꝰ expo¬
suit. Ibiq trib mẽ¬
sib lacẽs scipem ap̾¬
tereuntib postula¬
bat. Fc̃m est autem
ĩ die insignis sollẽp¬
nitatis bĩ uiri ut
illa nob̾ missam di¬
centib ĩ loco quem
suꝑiuis noĩauimus
fideliter exoraret. Cũ¬
q nos rite satroscã
sollempnia celebrã¬
tes ꝯtestationẽ de sã
domni uirtutib nr

Expanded text:
puella paralisi umore percussa, usum gressuum male redacta perdiderat, ita ut, contractis in poplitibus nervis, calcaneos ad crura coniungeret. Quam pater Turonus deferens, ante pedes beati Martini devotus exposuit, ibique tribus mensibus iacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die insignis solemnitatis beati viri, ut illa, nobis missas dicentibus, in loco quem superius nominavimus fideliter exoraret. Cumque nos rite sacrosancta solemnia celebrantes, contestationem de sancti domini virtutibus n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus fuiss incisa
ꝯfestim ista cessassẽt.
Dum ħ cogeto ac re-¬
uoluo amboꝵ tim¬
nouatur dolor qui
prius fuerat etiam
non unam partem
capitis s totum ar-¬
ripit caput. Cõmo¬
tis ergo dolorib ad
basilicam proꝑo ac
ꝓ cogitatõe parua de¬
precans ueniam. pal¬
la que beatum tegit
tigi. Mox dolore se¬
dato sanus recessi
a tumulo. Multa
quidem sunt et alia

Expanded text:
protinus fuisset incisa, protinus fuisset incisa, confestim ista cessassent. Dum haec cogito ac revolvo, amborum timnovatur dolor, qui prius fuerat, et iam non unam partem capitis, sed totum arripit caput. Commotus ergo doloribus, ad basilicam propero, ac pro cogitatione prava deprecans laque, quae beatum operit tigi; mox, dolore sedato, sanus recessi de tumulo. Multa quidem sunt et alia
Abbreviated transcription (Latin):
te suꝑ me facta ĩcep¬
ut ad eũ finiretur a
quo legitur ceptꝰ. In
quo cum quĩquagĩ¬
ta nouem uirtutes
descripsissem. Et sexa¬
gesimam ad huc at¬
tentius prestolarer
subito michi sinistr̃
capitis timpus arta¬
tur dolorib. Et pul¬
santib uenis defluẽ¬
tib lacrims tantus
ĩminebat cruciatus
ut ocłm ui ꝯprime¬
rem ne creparet. Ꝙ̾
dum ꝑ unam diem
ac noctem grauit
ferrem mane adueni¬
ensad basilicã sci or̃o¬
ni ꝓsternor. Qua ex¬
pleta doloris locum
uelo qui ante beatũ
dependebat sepulct̃
attigi. Quo tacto pro¬
tinus et pulsus ue¬
narũ et lacrimaꝵ
fluxus scetit. Post tͥ¬
duum uero dextrã
capitis partẽ simili
attigit dolor. Pulsa¬
bant uene. atq ub¬
tim lacrime deflue¬
bant. Iter mane ꝯ¬
surgens pari ut priꝰ
modo: ꝯtacto uelo
capite sanus absces¬
si. Transactis u̾o de¬
cem dieb iusũ est in
minuere sanguinẽ.
Tertia u̾o die post
sanguinis diminis
leram asanguine e¬
uenissent. Et siuena

Expanded text:
te super me facta coeput ad eum finiretur, a quo legitur coeptus. In quo cum quinquaginta novem virtutes descripsissem, et sexagesimam adhuc attentius praestolarer, subito mihi sinistrum capitis tempus arctatur doloribus, et pulsantibus venis, defluentibusque lacrymis, tantus imminebat cruciatus, ut oculum vi comprimerem ne creparet. Quod dum per unam diem ac noctem graviter ferrem, mane adveniens ad basilicam Sancti, orationi prosternor. Qua expleta, doloris locum velo, qui ante beatum dependebat sepulchrum, attegi. Quo tacto, protinus et pulsus venarum et lacrimarum fluxus stetit. Post triduum vero dextram capitis partem similis attigit dolor. Pulsabant venae, atque ubertim lacrimae defluebant. Iterum mane consurgens, pari ut prius modo contacto velo capite, sanus abscessi. Transactis vero decim diebus, visum est mihi minuere sanguinem; tertia vero die post sanguinis diminutileram a sanguine evenissent, et, si vena
Abbreviated transcription (Latin):
tum. et lingue offi¬
cium diuinitꝰ recepit.
Guillermꝰ quoq par¬
uulus puer ex oppido
cui nom̃ est montau¬
reus oriundꝰ cum iã
preualescente morto
morti eẽt deditus et
uicinus. mat̾ enĩ mo¬
rientẽ filium meri¬
tis bĩ martini tota
deuotione ꝯmisit. Ꝙ
cũ fecisset. Qui neci
facib iam tenebatꝰ
statim uite don atꝰ
est.

Expanded text:
tum et linguae offitum et linguae officium divinitus recepit. LX. Guillermus quoque parvulus puer ex oppido cui nomen est Montaureus oriundus, cum jam praevalescente morbo morti esset deditus et vicinus, mater eum morientem filium meritis beati Martini tota devotione commisit. Quod cum fecisset, qui necis faucibus jam tenebatur, statim vitae donatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
prius passus fuissz egri¬
tudinem. Aluid.
st opere preciũ de
trib ydropicis rẽ
głosam memorie the¬
sauro ꝯmendare. Isti
siquidẽ diuersis in
locis poĩti eodem ĩ cõ¬
moditatis genere detẽp¬
ti cunctis ydropico
morbo artub tume¬
factis recuperandea
liqñ sanitatis sp̃ẽ
amiserant. Exqui¬
b primus erat de
pago cenomanẽsi
ex oppido malicorna
nuncupato. Scds de
prouincia andega¬
uensi ex uico quẽ
burguliũ uocant.
Tercius de territorio
pictauensi. de bur¬
go qui dr escubiliacus
Tres igitur isti pariuo¬
tosaluatoris clemen¬
ciam ut sibi sanitatẽ
m̾itis beati martim
ĩdulgeret iugiter fla¬
gitantes diuersis pro¬
uinciis sicut supra
taxauimꝰ ꝯstituti pa¬
rem sp̃uał medicine
gr̃am consecuti sũt.
minus die mul̾r
quedam maria noĩe
abeadem qua et tres
prefati uiri ĩ cõmodi¬
tate liberata ẽ. Aliud
irca idem tp̃c a
lia femĩa uia no¬
mine de castro locha.
muta. surda. ceca. me¬
diante sancto sb̃uno
mom̃to. uisũ audi¬

Expanded text:
prius passus fuisset aegritudinem. LVII. Est operae pretium de tribus hydropicis rem gloriosam memoriae thesauro commendare. Isti siquidem diversis in locis positi, eodem incommoditatis genere detenti, cunctis hydropico morbo artubus tumefactis, recuperandae aliquando sanitatis spem amiserant. Ex quibus primus erat de pago Cenomanensi, ex oppido Malicorna nuncupato. Secundus de provincia Andegavensi, ex vico quem Burgulium vocant. Tertius de territorio Pictavensi, de burgo, qui dicitur Estubiliacus. Tres igitur isti pari loco salvatoris clementiam ut sibi sanitatem meritis beati Martini indulgeret jugiter flagitantes, diversis provinciis, sicut supra taxavimus, constituti, paris spiritualis medicinae gratiam consecuti sunt. LVIII. minus die mulier quaedam, Maria nomine, ab eadem qua et tres praefati viri incommoditate liberata est. LIX. Circa idem tempus lia femina, Nia nomine, de castro Loca, muta, surda et caeca, mediante sancto, sub uno momento visum, audi
Abbreviated transcription (Latin):
O si et creditorẽ exhibe¬
ret necius uisitatio
michi fiat occasio fi¬
dei infringende. His
dictis peciniã colligi
et ad hospicium iubet
deportari. Cum ecce ĩ
ip̃uis eccł̃ie introitu
ad est improuisus il¬
le cui debitor teneba¬
tur. Eunc uir excla¬
mat pre gaudio mi¬
racłm explicat mar¬
tinum atcollit mͣr¬
tinũ inclamat. mar¬
tini facit audiri mira¬
bilia. Tandem credito¬
ri reconsignat pecuni¬
am plebs urbana ꝯ¬
currit et rustica cle¬
ro preconante p̾sente
marchisio simul ⁊ ꝓ¬
testante miracłm ex¬
ponitur xp̃i glia. mar¬
tini pietas ĩꝯmuni
laudatur. Uir igitur
preclarus quẽ et ĩge¬
nitas lib̾alitas exor¬
nabat et martini p̾¬
irgata humanitas
ad melius incitabat
regressus ad ꝓpria scĩ
bñficiis aut ingratꝰ
extitit. Nempe eccł̃i¬
am inhonore domni
martini ĩ ꝓprio fun¬
dauit alodio eamq
de ꝓpriis redditib su¬
a munificẽcia ampli¬
auit ut ꝯuentu mo¬
nachoꝵ inibi ꝯgre¬
gato et prelato eis

Expanded text:
O si et creditorem exhiberet, ne ejus visitatio mihi fiat occasio fidei infringendae. His dictis, pecuniam colligi et ad hospitium jubet deportari, cum ecce in ipsius ecclesiae introitu adest improvisus ille cui debitor tenebatur. Tunc vir exclamat prae gaudio; miraculum explicat; Martinum attollit; Martinum inclamat; Martini facit audiri mirabilia. Tandem creditori reconsignat pecuniam. Plebs urbana concurrit et rustica, clero praeconante, praesente Marchisio simul et protestante miraculum exponitur. Christi gloria, Martini pietas in communi laudatur. Vir igitur praeclarus, quem et ingenuitas et liberalitas exornabat, et Martini praerogata humanitas ad melius incitabat, regressus ad propria, sancti beneficiis haud ingratus exstitit. Nempe ecclesiam in honore domni Martini in proprio fundavit allodio, eamque de propriis redditibus sua munificentia ampliavit, ut conventu monachorum inibi congregato, et praelato eis
Abbreviated transcription (Latin):
magistris: flagris
hinc ac inde resonã¬
tib nich penitꝰ mo¬
uebantur. Cõsur¬
gunt deinde om̃s
parit̾ in uerb̾a cõ¬
sumit galligas mu¬
laiz pena mastigias¬
Rapitur silua tota
de proximo tͣbibus
ium̃ta tõduntur. s
nich penitꝰ seue ma¬
nus agebant uno
atq eodem ĩ loco sta¬
bant fixa simulatͣ.
Quid agerent infeli¬
ces homines nescie¬
bant. Nec iam ultͣ
dissimulare pot̾ant
quin quãlibet bru¬
tis pecorib agnosce¬
rent diuino numi¬
ne se teneri. Tandẽ
ergo inse regressi ce¬
perunt querere quiˢ
ille eẽt ꝙ̃ in eodẽ loco
añ paululum ceci¬
dissent cũ ꝑcunctã¬
tes cognoscunt ex
uiantib a se maR¬
tinũ tam crudeliter

Expanded text:
magistris, flagris magistris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigiasrapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino numine se teneri. tandem ergo in se regressi coeperunt quaerere, quis ille esset, quem in eodem loco ante paululum cecidissent, cum percontantes cognoscunt ex uiantibus, Martinum a se tam crudeliter
Abbreviated transcription (Latin):
uefacta cesserunt. De¬
inde funib implica¬
tis protentos illos qͥb
ut sepe uidistis mi¬
sera illa aĩalia ꝯglo¬
bantur ordines mis¬
cuerunt. Dumq egͤ
expediunt᷑ morã fece¬
re ꝓperantib. Qua
ꝑmoti inuiria mili¬
tantes precipitatis in
terrã saltib se deder̃t
Deinde martinũ fla¬
gris acfustib urgere ce¬
perunt cũ quidẽ ille mu¬
tus et incredibi li paci¬
entia p̾bens t̾ga ceden¬
tib maiorẽ insaniã
ĩ felicib ꝯmoueret:
Mag̾ ex hoc furentes ꝙ
ille quasi ñsentiens.u̾¬
bera illata ꝯtempn̾et
Nos ilico ꝯsecuti fide
cruentũ. atq uniuer¬
sa corporis parte la¬
niatum cum ex ani¬
mis interra procu¬
buiss inuenimꝰ. Sta¬
tunq eum a sello su¬
o imposuimꝰ ac loc̃
cedis illuis execran¬
tes raptĩ abire pro¬
perauimꝰ. Interea il¬
li ingressi ad rhedã
suam furore saciato
agi quo ire ceperãt
um̃ita precipuĩt. Q̾
cũ oĩa solo fixa ac si
enea riguissent tol¬
lentib alciꝰ uocem

Expanded text:
uefacta cesserunt. dein funibus inplicatis protentos illos, quibus, ut saepe uidistis, misera ipsa animalia conglobantur, ordines miscuerunt: dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. qua permoti iniuria militantes praecipitatis in terram saltibus se dederunt. dehinc Martinum flagris ac fustibus urguere coeperunt, cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus maiorem insaniam infelicibus commoueret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens uerbera inlata contemneret. nos ilico consecuti foede cruentum adque uniuersa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, inuenimus: statimque eum asello suo inposuimus ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properauimus. interea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecipiunt. quae cum omnia solo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem
Abbreviated transcription (Latin):
rim assumat. ut cũ
a se desid̾abile ocło¬
rum auferri uid̾int
me ad ostium cordi
sui pulsantẽ contẽp¬
sisse peniteat. Per hoc
accidit arregantia
nr̃a ut ita dixerim
nob̾ infaciem res-¬
pondit. Et omnimo¬
dis cauendũ ẽ. ne for¬
te sicut illic sequit᷑
sp̃s fornicationis sit
in medio nrm et in¬
t̾ni illius ignis per¬
nities. isti exteriori to¬
ciens sit fomes. Sepe
autẽ fit ut peccator
quanto deterior ẽ.
tanto densiori ceci¬
tate cor eius obtene¬
brascat. et cũ boni
aliquid fecerit. hoc a¬
pud se sicut ille pha¬
riseus iactet minꝰ
attendẽs quia bona
quelibet deo ñ placẽt.
que maloꝵ admix¬
tione macłantur.
Tali cuilibet diui¬
na uox imlamat.
Dicis qr diuel lum:
et nescis qr misera¬
bilis es et cecus et
nudus. Nudus uide¬
licet iusticia: cecus
uero nesciens ip̃am
nuditatẽ suam ui¬
dere. Effudit ergo
dñs ut scriptum ẽ
ignẽ in syon et uo¬
luit reddere uasta¬
tionem ĩ flamina
ut iudelicet per in¬
dignationẽ que ĩ

Expanded text:
rim assumat, ut cum a se desiderabile oculorum auferri viderint, me ad ostium cordis sui pulsantem contempsisse poeniteat. Per hoc accidit, arrogantia nostra, ut ita dixerim, nobis in faciem respondit. Et omnimodis cavendum est, ne forte, sicut illic sequitur, spiritus fornicationis sit in medio nostrum, et interim illius ignis pernicies, isti exteriori toties sit fomes. Saepe autem fit ut peccator quanto deterior est, tanto densiori caecitate cor ejus obtenebrescat, et cum boni aliquid fecerit, hoc apud se, sicut ille Pharisaeus, jactet, minus attendens quia bona quaelibet Deo non placent, quae malorum admistione maculantur. Tali cuilibet divina vox inclamat: Dicis quia dives sum, et nescis quia miserabilis est, et caecus et nudus: nudus videlicet justitia; caecus vero, nesciens ipsam nuditatem suam videre. Effudit ergo Dominus, ut scriptum est, ignem in Sion, et voluit reddere vastationem in flamma; ut videlicet per indignationem, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm de martino pos¬
se mentiri facessat a
quoꝗͣ qui sub deo ui¬
uit ista suspicio. Neq
enim martinus ħ in-¬
diget ut mẽdaciis as-¬
seratur: S tñ tocius
sermonis fidem apd̾¬
te xp̃e depromimꝰ nos
nec alia dixisse. nec a¬
lia dicturos quam que
aut ip̃i uidimꝰ aut q̃
manifestis auctorib
uł pł̾mq ip̃o referen¬
te cognouimus. Ceter
et si dialogi sp̃em quo
ad leuiand̃ fastidium
lectio uariaretur as-¬
sumpsimꝰ. nos pie pre¬
struere profitemur hy¬
storie ueritatẽ. ħ meex¬
trinsecꝰ inserere ñ nul¬
loꝵ incredulitas ñ si¬
ne meo dolore ꝯpulerit.
S redeat ad nr̃m sermo
ꝯsensum ĩ quo cũ me tã
studiose audiri iudeã
fatebor necesse est aprũ
fecisse constant̃ qui re¬
pulit infideles eos tm̃
uidicans audire debere
qui crederent. Ubi qͦti¬
ens uenturꝰ ad eccl̃iam
pedem extra cellule sue

Expanded text:
emquam de Martino posemquam de Martino posse mentiri. facessat a quoquam, qui sub Deo uiuit, ista suspicio: neque enim Martinus hoc indiget, ut mendaciis adseratur. sed totius sermonis fidem, Christe, apud te deponimus, nos nec alia dixisse nec alia dicturos, quam quae aut ipsi uidimus aut quae manifestis auctoribus uel plerumque ipso referente cognouimus. ceterum etsi dialogi speciem, quo ad leuandum fastidium lectio uariaretur, adsumpsimus, nos pie praestruere profitemur historiae ueritatem. haec me extrinsecus inserere nonnullorum incredulitas non sine meo dolore conpulit. sed redeat ad nostrum sermo nsessum: in quo cum me tam studiose audiri uideam, fatear necesse est Aprum fecisse constanter, qui reppulit infideles, eos tantum iudicans audire debere qui crederent. ens uenturus ad ecclesiam pedem extra cellulae suae
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. Satis soluerim
hucusq penaꝵ. Crede
qr ñ leuit ap̃me actũ
est. ut ip̃e proced̾em pꝰ
discessum autẽ sancti
aduocat officiales su¬
os: iubet om̃s custodi¬
as relaxari. Et mox ip¬
se ꝓficiscitur. Ita fuga¬
to auiciano letata est
ciuitas et liberata. Hec
cũ multis auiciano re¬
ferente ꝯꝑta sint. tũc
nuꝑ refrigerius pres¬
biter quẽ coram uide¬
tis abagando fideli ui¬
ro ex tribunis sub inuo¬
catione diuine maie¬
statis audiuit qui si¬
bi hoc auiciano rela¬
tum ẽẽ uirabat. Cet̾m
nolo miremini me
ad quas siquis fuit
incredulus qr ad hͨ
ĩ corporesunt recur¬
rat. Exigit id infide¬
que hest̾no memorata
sunt nutare dicunt᷑.
Accipiant ergo testes
adhuc ĩcolumes atq
uiuẽtes. quib qr de fi¬
de nr̃a dubitant ma¬
gis credant. S si ado
infideles sunt: ꝓfite¬
or. qr nec illis sunt
credituri. Miror aũ
quẽqͣm qui uł tenu¬
em sensum religioĩs
habeat tm̃ piacłi uel¬
le ꝯmitt̾e ut putet ꝙ̃¬

Expanded text:
sumat: satis soluerim hucusque poenarum. crede quia non leuiter apud me actum est, ut ipse procederem. post discessum autem sancti aduocat officiales suos, iubet omnes custodias relaxari et mox ipse proficiscitur. ita fugato Auitiano laetata est ciuitas et liberata. Haec cum multis Auitiano referente conperta sint, tum nuper Refrigerius presbyter, quem coram uidetis, a Dagrido, fideli uiro ex tribunis, sub inuocatione diuinae maiestatis audiuit, qui sibi hoc ab ipso Auitiano relatum esse iurabat. ceterum nolo miremini me ad quas si quis fuerit incredulus, quia adhuc in corpore sunt, recurrat. exegit id infidequae hesterno memorata sunt, nutare dicuntur. accipiant ergo testes adhuc incolumes adque uiuentes, quibus, quia de fide nostra dubitant, magis credant. sed si adeo infideles sunt, profiteor quia nec illis sunt credituri. miror autem quemquam, qui uel tenuem sensum religionis habeat, tantum piaculi uelle committere, ut putet qu
Abbreviated transcription (Latin):
tate.que cotidie etiã
ĩ scĩs uiris. scło fri¬
gente frigescit. In il¬
lo tñ usq ad finem
aucta ĩdies ꝑseuera¬
uit. Quo ego illuis
bono uł sp̃alit̾ fruit᷑
sum cum indignum
et ñ merentẽ unice di¬
ligebat. En rursus
lacrime fluunt ĩmo
de pectore gemitus e¬
rumpit. In quo mi¬
chi post hunc hoĩem
similis requies: Int̾uꝰ
erit caritate solaci¬
um: Me misere. me
infelicẽ. Pot̾o neun¬
quam si diutius
iuxero ñ dolere qd̃ mͣt¬
tino superstes sum:
Erit post ħ uita iocun

Expanded text:
ae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucun
Abbreviated transcription (Latin):
te repulit. Nemo unꝙͣ
illum uidit iratum.
naturam hominis
uidebatur. Nunquã
ĩ illiuis ore nisi xp̃c. ñ
quã in illiꝰ corde nisi
pietas. nisi pax. nisi
debantur. Solebat
flere pecc̃is: Qui re-¬
motum et quietum
uenenatis lingius.
⁊uipereo ore carpe¬
bant. Et uere ñ nul¬
los exꝑti sumꝰ inui¬
dos iurtitib uiteq
eius qui in illo ode

Expanded text:
te reppulerit. Nemo umquam illum uidit iratum, naturam hominis uidebatur. numquam in illius ore nisi Christus, numquam in illius corde nisi pietas, nisi pax, nisi debantur, solebat flere peccatis, qui remotum et quietum uenenatis linguis et uipereo ore carpebant. et uere nonnullos experti sumus inuidos uirtutis uitaeque eius, qui in illo ode
Abbreviated transcription (Latin):
aulinus quo beatꝰ
nolane urbis ep̃c
post scriptos uersus de
uirtutib eius quas
seuerꝰ ꝓsa complexꝰ
ẽ. quinq libris illa
cõprehendit miracu¬
la que post eius tran¬
ĩsexto oꝑis sui libro
autem̃. Cum in ergu¬
mini percancellos ba¬
silice acrĩo ueherent᷑
affectu. et sepe ĩpute¬
um impulsu demo¬
nis iactarentur ab¬
stracti exinde illesi po¬
pulis spectantib sũt
resumpti. Idq et nr̃iᷤᷤ
temporib uidimus
gestum. alius quoq¬
demon acquisitum uaᷤ¬
culũ precipitẽ duxit

Expanded text:
aulinus quoque beatus Nolanae urbis episcopus post scriptos versus de virtutibus eius, quae Severus conplexus est, quinque libros illa conprehendit miracula, quae post eius sexto operis sui libro. Ait enim: 'Cum inergumini per cancellos basilicae aereo veherentur volatu et saepe in puteum inpulsu daemonis iactarentur abstracti, exinde inlaesi, populis spectantibus, sunt resumpti'. – Idque et nostris temporibus vidimus gestum. – 'Alias quoqdaemon adquisitum vasculum praecipitem duxit
Abbreviated transcription (Latin):
habito cum us¬
q pictauam acces¬
sissemus urbem li¬
buit gratia tarctũ
orationis mon ast̾i¬
um loco tigiacense
adire. Quod congr¬
gata monachoꝵ cãt¬
ua locauerat iur be¬
atus. Ibi enuĩ mortu¬
um primũ suscitas¬
se legitur et ex illo
ad eꝑiscopatũ duct
scribitur. Ergo de¬
sideratum expetẽs
locum. prosternor
ad cancellos angi¬
li. in quo dicitur
defũcti sp̃m reduxi¬
se. post effusis uen
cũ oratione lacim¬
ac celebratis sollemp

Expanded text:
habito, cum usque Pectavam accessissemus urbem, libuit gratia tantum orationis monasterium Locotigiacensim adire, quo congregata monachorum caterva locaverat vir beatus. Ibi enim mortuum primum suscitasse legitur, et ex illo ad episcopatum ductus scribitur. Ergo desideratum ego expetens locum, prosternor ad cancellos anguli, in quo dicitur defuncti spiritum reduxisse. Post effusis vero cum oratione lacrimac celebratas solem
Abbreviated transcription (Latin):
ta s et meruit seruire
sapienti. Adħ postu¬
mianus. iã dudũ in¬
quit galle au dienste
loquentẽ uchement̃
admiror regine fidẽ.
quã nulla femina fe¬
rebatur ꝓpius astitis¬
se martino: Ecce ista
regina nõ solũ astitit
s etiã ministrauit.
Et uercor ne isto ali¬
quantulũ se tueant᷑.
exemplo. qui libent̃
feminis inseruntur.
Tũc gallus. Qͥd tu ĩ¬
quit ñ uides qd solẽt
docere grãmatici: loc̃.
tempus. ꝑsonam: ꝓ¬
pone enĩ dibi ante o¬
culos captũ ĩ palati¬
o imperatoris precibꝰ
ambiri regine fide cogi
temporis necessitate ꝯ¬
stringi: ut clausos
propoĩti relaxaret. Ue¬
rumptam̃ qr occasio¬
ne huiꝰ exempli male
usuros eẽ aliquos ar
bitraris. Illi uero feli¬
ces erunt si a discipli¬
uideant enĩ qr marti¬
no semel tm̃ inuita
iam septuagenario¬
ñ uidua libera. ñ uir¬
go lasciuiens s sub
uiro uiuẽs. ip̃o iuro
pariter supplicante
regina seruiuit. et mi¬
nistrauit. hec edenti ñ

Expanded text:
ta, sed et meruit servire sapienti. VII. Postumianus, jamdudum, inquit, Galle, audiens te loquentem vehementer admiror reginae fidem: quod nulla umquam femina ferebatur propius astitisse Martino? ecce ista regina non solum astitit, sed etiam ministravit: et vereor, ne isto aliquantulum se tueantur exemplo qui libenter feminis inseruntur. Tum Gallus, Quid tu, inquit, non vides quod solent docere grammatici, locum, tempus, personam? Propone enim tibi ante oculos captum in palatio imperatoris precibus ambiri, reginae fide cogi, temporis necessitate constringi, ut clausos propositi relaxaret? Verumtamen quia occasione hujus exempli male usuros ebitraris, illi uero felices erunt, si a discipliuideant enim, quia Martino semel tantum in uita iam septuagenario non uidua libera, non uirgo lasciuiens, sed sub uiro uiuens, ipso uiro pariter supplicante, regina seruiuit et ministrauit edenti, n
Abbreviated transcription (Latin):
mista quoq uidẽs
in labore hominũ
ñ sunt. s obtinẽtĩ
scł̃o diuitias pene
motos ꝯmemorat
gressus suos: eo qd̃
ipse fuerit tota die fla¬
gellatus et illoꝵ im¬
pietas quasi ex adi¬
pe fluxerit. Et nati¬
onem filioꝵ dei sine
causa iustificatam
crederet: nisi ĩnouis¬
simus utriusq par¬
tis intellexiss. Et h
illi labor fuerat: ni¬
si inpotentias dñi
hoc est ĩ sacramscrip¬
turam intrans ad¬
disceret qd̾ timẽti de¬
um bene erit ĩnouis¬
simo. Et ue impio in
malum: retributioe¬
nĩ manuũ eius fiet
ei. Et qui iustus fu¬
erit non leuabit ca¬
put saturatus affli¬
ctione et miseria. Qͥ
autẽ impuis fuerit
sicut illic p̾mitittur
oꝵ ad nichilum in
ciuitate dei rediget᷑
et isti qui nũc sunt
quasi iumetum cũ
gloria suscipientur
et erunt cum deo. Q¬
uis ergo dicant erronei
ppłm illum beatũ qͦꝵ
filii sunt sicut nouel¬
la plantationis et qͦ¬
rum pueri exultant
lusib ĩquoꝵ plateis

Expanded text:
mista quoque videns mista quoque videns in labore hominum non sunt, sed obtinent in sæculo diuitias, pene motos commemorat gressus suos: Eo quod ipse fuerit tota die flagellatus, & illorum impietas quasi ex adipe fluxerit. Et nationem filiorum Dei sine causa iustificatam crederet, nisi in nouissimis vtriusque partis intellexisset, Et hoc illi labor fuerat: non in potentias Domini, hoc est in sacram Scripturam, intrans addisceret, quod timenti Deum bene erit in nouissimo: Et, Væ impio in malum. Retributio enim manuum eius fiet ei. Et, Qui iustus fuerit, non leuabit caput, saturatus afflictione & miseria. Qui autem impius fuerit, sicut illic præmittitur, orum ad nihilum in ciuitate Dei redigetur: & isti qui mente sunt quasi iumentum, cum gloria suscipientur, & erunt cum Deo. Quamuis ergo dicant erronei, populum illum beatum, quorum filij sunt sicut nouellæ plantationes, & quorum pueri exultant lusibus, in quorum plateis
Abbreviated transcription (Latin):
potencia eius: et abhu¬
milib honoratur. id
est abhis qui ñ au¬
dẽt ꝯtemplari. qui
sia cantare et utͣq
inscrutabilia scire.
Nam uidicia dei ab¬
yssus multa. Et qͥs
sapiens intelligit
miscd̃ias dñi: dicit
apłs. O quam ĩscru¬
et ueritas. Quas idem
apłs cum perscrutari
uetuissent dixit. O
homo tu quis es qui
respondeas deo: homo
nanq uocatur ab
humo qd nomẽ ad
hoc irterposuit ut ĩ
iposuo noĩe cegnos¬
cat homo qd̃ ad dei
iudicia perscrutan¬
da nequaquã ydo¬
neus sit. Si ergo ait
augustinus nonuis
ercare cur ita uł nõ
ita sit. noli discute¬
re. Et item. Gregoriꝰ
ille dulciloqus. Ni¬
chil euenire potest:
nisi qd̃ deus aut i¬
ratus permiserit aĩt
placatus indulserit
Quod autẽ patimur
eo ip̃o iustum ẽẽ con¬
stat: qd̾ ñ sit nisi or¬
dinante deo: qui n¬
chil potest facere in¬
iuste. uis autẽ dis¬
pensationis eiusne¬
quaꝙͣ. uitari potest
s hanc sibi multũ
leuigat qui subiet¬
to cordis hum̾o spon¬
te eam portat. Psal¬

Expanded text:
potentia ejus, et ab humilibus honoratur, id est, ab his qui non audent contemplari, qui sia cantare, et utraque inscrutabilia scire. Nam judicia Dei abyssus multa . Et quis sapiens intelligit misericordias Domini? Dicit Apostolus: O quam inscru& veritas. Quas idem Apostolus cum perscrutari vetuisset, dixit, O homo tu quis es qui respondes Deo? Homo namque vocatur ab humo, quod nomen ad hoc interposuit, vt in ipso suo nomine cognoscat homo quod ad Dei iudicia perscrutanda nequaquam idoneus sit. Si ergo, ait Augustinus, non vis errare, cur ita, vel non ita sit, noli discutere. Et item Gregorius ille dulciloquus. Nihil euenire potest, non quod Deus aut iratus permiserit, aut placatus indulserit. Quod autem patimur, eo ipso iustum esse constat, quod non sit non ordinante Deo, qui nihil potest facere iniuste. Vis autem dispensationis eius nequaquam vitari potest, sed hanc sibi multum leuigat, qui subdito cordis humero sponte eam portat. Psal
Abbreviated transcription (Latin):
uerberatum. Tunc
uero apparere omĩb
causa manifesta nͨ
ignorare iam pote¬
rant quin obilliuᷤ
uiri iniuriã tenerẽ¬
tur. Igitur om̃s uoᷤ
rapidis passibz ꝯse¬
cuntur. Conscii facti
ac meriti pudore cõ¬
fusi flentes et pulu̾e
quo se ip̃i fedauem̃t
caput atq ora cõ¬
spersi ante marti¬
ni se genua ꝓuol¬
uunt ueniam pre¬
cantes. et ut eos. sine
Satis se. uel sola cõ¬
scientia dedisse pena¬
rum. satisq intelle¬
xisse quam eosdem
ip̃os uiuos absorb̾e
terra potuissz uel ip

Expanded text:
erberatum. Tunc vero apparere omnibus causa manifesta; nec ignorare jam poterant, quin ob illius viri injuriam tenerentur. Igitur omnes rapidis nos passibus consequuntur: conscii audacis facti ac merito pudore confusi, flentes et pulvere quo se ipsi foedaverant, caput atque ora conspersi, ante Martini se genua provolvunt, veniam precantes, et, ut eos abire satis se vel sola conscientia dedisse poenarum, satisque intellexisse quam eosdem ipsos vivos absorbere terra potuisset, vel ip
Abbreviated transcription (Latin):
guens ut tandem uo¬
ta compłet cũ festina¬
tione uenit. cereosq
quos iam pridem con¬
fessori spopond̾at sol¬
lempniter ei et deuo¬
te reddidit. Aiud.
erueus quidam
iuuenis de terri¬
torio pictauensi. cũ
cuciter decẽ per annos
aridum brachium
spe obtinende sanita¬
tis ꝑ plurima scõꝵ
loca deferens. nllm ad¬
huc laboris sui frut¬
tum ꝑcepisset ĩ ui¬
gilia sc̃i laurẽtii qͣ di¬
es dñica hẽbatur cũ
aliis fidelib pia mẽ¬
te. et fide deuota ad
sepulchrũ benignis¬
simi pris accessit. Ꝙ¬
cum fc̃m fuiss: meri¬
tis scĩ ꝯfessoris sospi¬
tatem diu desidara¬
tam onuĩ ppło ĩ lau¬
des xp̃i acclamante
eadem hora recepit.
lominus die du¬
o iuuenes surdi pa¬
riter et muti.quor
alter draco uocatũ.
de uico quẽ lauua
liacum mausoleũ
piissimi ꝯfessoris
pulchra fide certatĩ
deosculantes. offm̃
lingue simul etau¬
rium qd natura eiᷤ
negauerat meritis
sci uiri una eadem¬
q hora ꝑcipere me¬
ruerunt. Aliud.

Expanded text:
guens, ut tandem vota compleret, cum festinatione venit, cereosque quos jampridem confessori spoponderat solemniter ei et devote reddidit. XXXI. Herveus quidam juvenis de territorio Pictavensi, cum circiter decem per annos aridum brachium spe obtinendae sanitatis per plurima sanctorum loca deferens, nullum adhuc laboris sui fructum percepisset, in vigilia sancti Laurentii, quae dies Dominica habebatur, cum aliis fidelibus pia mente et fide devota ad sepulcrum benignissimi Patris accessit. Qcum factum fuisset, meritis sancti confessoris sospitatem diu desideratam, omni populo in laudes Christi acclamante, eadem hora recepit. ilominus die duo juvenes, surdi pariter et muti, quorum alter Draco vocatus, de vico quem Launacliacum, mausoleum piissimi confessoris pulchra fide certatim deosculantes, officium linguae simul et aurium, quem natura eis denegaverat, meritis sancti viri una eademque hora percipere meruerunt. XXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
serato ostio homineᷤ
ꝑ aera subleuatos fo¬
ris tecto patente pro¬
duxit dicens. Ego sũ
martinus miles x
absolutor uester. Ab¬
scedite cum pace et
abite seturi. S cum
nos ad regẽ accedentẽ
famaremus miracu¬
lum affirmauit rex
quosdam exhis qui
absoluti fuerant ad
se uenisse atq cõ¬
positionẽ fisco debi¬
tam quã illi fredũ
uocant a se fuisse re¬
is indultam. Hoc ꝗͥ
tuor festiuitatis di
a debilitate sanato.

Expanded text:
serato ostio homines serato ostio homines per aera sublevatos, foris tecto patente produxit, dicens: Ego sum Martinus miles Christi, absolutor vester. Abscedite cum pace, et abite securi. Sed cum nos ad regem accedentes, famaremus miraculum, affirmavit rex quosdam ex his qui absoluti fuerant ad se venisse, atque compositionem fisco debitam, quam illi fredum vocant, a se fuisse reis indultam. Hoc auttuor festivitatis diea debilitate sanato.
Abbreviated transcription (Latin):
equo ad basilicã scĩ
ꝯfessoris accessit. Pul¬
sansq ostiũ cellule-
ĩqua editiis quie¬
scebat uirũ suscitare
nequiuit. Cumq ba¬
silicam sc̃am ingre¬
di n ualeret:coram
absida sepulchri fu¬
dit or̃onem.Collegit¬
q parumꝑ de pulu̾e
terreno quem secũ
fide plenus euexit eũ¬
q dilutum it puel¬
lule ad bibendum ꝓ¬
tulit ꝓtinus febris
chil deberti regis ad¬
ire presentiam. Per-¬
gentib quoq nob̾¬
ac iter ꝑagum re¬
mensem aggressis
suo patefactum car¬
cerem huius urbis
inquo inter reliquos
uinctos huius famo
solutos liberos abs¬
cessisse indicauit.
Erat enĩ huiusce-¬
perstruem tignoꝵ
axes ualidi super po¬
siti pulpitarẽtur. Ac
desuper qui eosdẽ ob¬
primerẽt ĩsignes la
pides collocãti. Nich̾¬
minus et ostium car¬
ceris sera ferro muni¬
ta obducto claue
pessulo obserabatur
S uirtus antistitis
ut ip̃e relator asse¬
ruit lapides dimo¬
Catenas confregit
et trabem que iinc¬
torum coartabat
pedes aperuit. Ac re¬

Expanded text:
equo, ad basilicam sancti Confessoris accessit, pulsansque ostium cellulae, in qua aedituus quiescebat, virum suscitare nequivit. Cumque basilicam sanctam ingredi non valeret, coram absida sepulcri fudit orationem, collegitque parumper de pulvere terreno, quod secum fide plenus evexit, eumque dilutum, ut puellulae ad bibendum protulit, protinus febris Childeberti regis adire praesentiam. Pergentibus quoque nobis, iter per pagum Rhemensem aggressi ssuo patefactum carcerem hujus urbis, in quo inter reliquos vinctos hujus famulsolutos, liberosque abscessisse narravit. Erat enim hujusper struem tignorum axes validi superpositi pulpitarentur, ac desuper, qui eosdem opprimerent, insignes fuerant lapides collocati. Nihilominus et ostium carceris sera ferro munita, obducto clave pessulo obserabatur: sed virtus Antistitis, ut ipse relator asseruit, lapides dimocatenas confregit, et trabem quae vinctorum coarctabat pedes, aperuit, ac nec re
Abbreviated transcription (Latin):
tudine tenebatur:
ta ut iam ꝑ multum
tempꝰ nullo adhu¬
manos usus corpo¬
ris officio fungeret᷑
Omni ex partẽ pre¬
mortua: iux tenui
sp̃u palpitabat. eri¬
stes ad solam fim̾is
expectationẽ assiste¬
bant propinqui. Cũ
lia regaturus. Et for¬
te martinꝰ iam eccłi¬
am fuerat ingressꝰ
ibi inspectante ppło:
nex genua eus am¬
plectit᷑ dicens. filia
mea morit᷑ misero
gen̾e langoris. et qd̃
ip̃a est morte crudeliꝰ
solosp̾uuiuit iam
carne pre mortua.
Rogo it eam adeas
a tq benedicas. Confi¬
do enĩ qd̃ perte reddẽ¬
da sit sanitati. Qua
stupuit. et refugit
dicens. ħsue non cẽ
uirtutis. Senẽ erra¬
re iudicio. ñ se eẽdig¬
num perquẽ dñs si¬
gnum uirtutis ostẽ¬
deret. Pͥstare uehemẽ¬
rareut exanimẽ ui¬
sitaret. postremo a
circunstantib ep̃is
ire ꝯpulsus descendit
ad domũ puelle in¬
gens turba p̃ro fori¬
b expectans quidnã
deiseruus eẽt facturꝰ.

Expanded text:
itudine tenebatur, itudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fungeretur: omni ex parte praemortua uix tenui spiritu palpitabat. tristes ad . solam funeris expectationem adstabant propinqui, cum filia rogaturus. et forte Martinus iam ecclesiam fuerat ingressus. ibi inspectante populonex genua eius amplectitur dicens: filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu uiuit, iam carne praemortua. rogo ut eam adeas adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua stipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehemenrare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset factur
Abbreviated transcription (Latin):
uidetiãm ĩ pago
eduoꝵ gestũ sit
referam: Ibidẽ tem¬
plum itidem euer¬
teret. furẽs gentiliũ
rusticoꝵ ĩ eum irru¬
it multitudo. Cũq
unus audacior ce¬
teris stricto eũ gla¬
dio pet̾et. reiecto pal¬
lio nudã ceruitẽ ꝑ¬
cussuro prebuit. N
cunctatus ferire gẽ¬
tilis. s cũ dexteram
altiꝰ extuliss: resu¬
pinus ruit. Const̃¬
natusq diuino me¬
tu. ueniam preca¬
batur. Nec dissimi¬
le huic fuit illud.
cum eum ydola de¬
struentẽ cultro qui¬
dam ferire uoluissz
In ip̃o ictu ferrũ de
manib ei excussum:
ñ ꝯparuit. Plerq
autẽ ꝯtradicentib
sibi rusticis ne fana
eoꝵ destrueret. ita p̾¬
dicatione sancta gẽ¬
tilium aĩos mitiga¬
bat. ut luce eis ueri¬
tatis ostensa: ip̃i sua
templa subuerc̾ent.
Curationũ uero tã
potens in eo grã erat:
ut nullus fere ad e¬
um egrotꝰ accesserit
qui non ꝯtinuo re¬
ceperit sanitatẽ. Q
uł ex sequenti liq̃bͭ
reueris puella q̃dã¬
dira paralisi egͥ¬

Expanded text:
uid etiam in pago Aeduorum gestum sit, referam. ubi dum templum itidem euerteret, furens gentilium rusticorum in eum inruit multitudo. cumque unus audacior ceteris stricto eum gladio peteret, reiecto pallio nudam ceruicem percussuro praebuit. nec cunctatus ferire gentilis, sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, consternatusque diuino metu ueniam precabatur. nec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuerterent. Curationum uero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod uel ex consequenti liquebit reueris puella quaedadira paralysis aegr
Abbreviated transcription (Latin):
mum supponant: qͦ
se patriam incelis
habere meminerint.
Namq hoc distare so¬
let inter electos et re¬
ꝓbos: qd̃ electi peregͥ¬
ni nunc et exules pa¬
triam expectant ĩ fut᷑o.
Tantoq minus gau¬
diis delectantur cadu¬
cis quanto se patriã ĩ
celis habere desidera¬
uerint. At contra re¬
probi hic habẽt patri¬
am et gaudiũ mise¬
rabile: et ducunt in
delectationib iniqͥs
dies suos et in punc¬
to adinferna descend̃t

Expanded text:
mum subponant, quo mum subponant, quo se patriam in coelis habere meminerint. Namque hoc distare solet inter electos et reprobos, quod electi peregrini nunc et exsules patriam exspectant in futuro, tantoque minus gaudiis delectantur caducis, quanto se patriam in coelis habere desideraverint. At contra reprobi hic habent patriam et gaudium miserabile, et ducunt in delectationibus iniquis dies suos, et in puncto ad inferna descend
Abbreviated transcription (Latin):
tam magnum pre¬
mium nobis datũ
consideramus:s ne¬
gligentiam torporis
et ignauie nr̃e per¬
timescamus. Galen¬
tum ergo magnũ
et in estimabile sa¬
cramentum: nobis
et uobis in ip̃o con¬
cessum ẽ qd̃ cõmo¬
datum est ueracit̾
apud ydoneos pro¬
ficere potest apud
negligentes deperire
non potest. Aliis cũ
multiplici gratia
restituetur ab aliis
cum penaꝵ usura
requiretur. Ep̃c eĩ
talentum qđ com
tiam rependit nõ sol¬
uentem penis depita
et ignib suppliciis¬
q eternis. hoc talen
gii patris domni mar¬
tini commodamus
ut lutrum aliquod
salutis ur̃e deo assig¬
nemus. Rationem
reddituri sumus qͣ¬
liter predicatio nr̃a¬
in uobis proficiat:
et obedientia ur̃a¬
ĩ animab uris deo
fructificet. Uolo enĩ
uos pro certo scire qͦ¬
niam dum ꝯcupiscẽ¬
ciis blandientib ca¬
ro eneruiter subiui¬
exercitus aduersus a¬
minam fortiter ar-¬
matur. Omnes qͦ
catholicos ammonet
xp̃i eccł̃ia: ut eo mi¬
nus terrenis reb ant¬

Expanded text:
Tam magnum praemium nobis datum consideramus, sed negligentiam torporis et ignaviae nostrae pertimescimus. Talentum ergo magnum, et inaestimabile sacramentum, nobis et vobis in ipso concessum est: quod commodatum veraciter apud idoneos proficere potest, apud negligentes deperire non potest. Aliis cum multiplici gratia restituetur, ab aliis cum poenarum usura requiretur. Christus enim talentum quod commtiam rependit, non solventem poenis deputat et ignibus suppliciisque aeternis. Hoc talentgii Patris domni Martini commodamus, ut lucrum aliquod salutis vestrae Deo assignemus. Rationem reddituri sumus qualiter aut praedicatio nostra vobis proficiat, et obedientia in animabus vestris Deo fructificet. Volo enim vos pro certo scire quoniam dum concupiscentiis blandientibus caro enerviter subjuexercitus adversus animam fortiter armatur. Omnes quoque catholicos admonet Christi Ecclesia, ut eo minus terrenis rebus ani
Abbreviated transcription (Latin):
niis uł̾ nulla forte
uel rara fides adhi¬
benda est. hoc tanie
per pecc̃m exaspera¬
tur. Et quisquis
ut ait ysaias int̾¬
ra scõꝵ iniqua ge¬
rit non uidebit głi¬
am dñi. Et non so¬
lum quemlibet sc̃m
cui forte locus conse¬
cratus est. s ip̃m d̾i
ꝯtristat qui peccan¬
do templũ eius con¬
taminat. Cum enĩ
ab ociosis uerbis ⁊
scurrilitate fideles
ꝯpesceret:subui¬
xit. Et nolite ꝯtris

Expanded text:
niis et nulla forte, vel rara fides adhibenda est; hoc tamen per peccatum exasperatur. Et quisquis, ut ait Isaias, in terra sanctorum iniqua gerit, non videbit gloriam Domini. Et non solum quemlibet sanctum, cui forte locus consecratus est; sed ipsum Dei contristat, qui peccando templum ejus contaminat. Cum enim ab otiosis verbis et scurrilitate fideles compesceret, subjunxit: Et nolite contri
Abbreviated transcription (Latin):
trogodaregina.
am et ułtrogoda
regina auditis
miraculis que ad lo¬
cum fuit quo scãm̃¬
bra quiescunt. tanqͣ
tinẽs ergo se acibis et
sompno. precurrenti¬
b etiam largissimiᷤᷤ¬
donis et elemosinis.
Ingressaq basilicã
timens et tremens ne
sepulchrũ. indignã
se ẽẽ ꝓclamans. nec i¬
bidem posse obsisten¬
tib culpis accedere
eñ deducta uigiliis
et or̃onib ac profluis
lacriis una nocte
mane oblatis multiͤ
munerib in honore
beati ꝯfessoris missaᷤ
expeciit reuocari. Q̾
dum celebrarentur su¬
bito tres coci qui adpe¬
dos beati antistitis lõ¬
go tempore priuati
lumine presidebant
fulgore nimio circũ¬
datĩ lum̃ꝙ olim per¬
did̾ant recepert̃. Quo
fc̃o clamor ĩcelum at¬
tollitur magnificãci¬
ũclm̃ adistud mira¬
cłm cucurrit regina
cucurrit et ppłs. mi¬
rãtur om̃s fidẽ muli¬
etis mitantur głam
ꝯfessoris. S suꝑ omĩa
collaudatur d̾s nr̃ qͥ

Expanded text:
trogotha Regina. Nam et Ultrogotha regina, auditis miraculis quae ad locum fiunt quo sancta membra quiescunt, tanquatinens ergo se a cibis et somno, praecurrentibus etiam largissimis eleemosynis, ingressaque basilicam, timens et tremens, nesepulcrum, indignam se esse proclamans, nec ibidem posse, obsistentibus culpis accedere. Tamen deducta in vigiliis et orationibus ac profluis lacrymis una nocte, mane oblatis muneribus multis, in honorem beati Confessoris missas expetiit revocari. Quae dum celebrarentur, subito tres caeci, qui ad pedes beati Antistitis longo tempore privati lumine residebant, 1016 fulgore nimio circumdati, lumen, quod olim perdiderant, receperunt. Quo facto, clamor in coelum attollitur magnificantium Deum. Ad istud miraculum currit regina, concurrit et populus, mirantur omnes fidem mulieris, mirantur gloriam Confessoris: sed super omnia collaudatur
Abbreviated transcription (Latin):
acies ergo beatissi¬
me ꝯfessor tuomo¬
re. propitiaris iniqͥ¬
tatib ppli et sanas
langores oĩum. cũc¬
tosq te fidelit̾ inuo¬
santes tuis medica¬
mentis illustras. Nͤ
fraudas extraneis ꝙ
ꝓpriis libenter ĩdul¬
ges. homo ergo inco¬
la territorii turoni¬
u anno quasi uigĩ¬
ti quinq cũ afebre
lupitudinis graua¬
retur decidentib ca¬
tharactis obstrictis¬
q palpebris ualde ce¬
catus est suꝑ quot
malum adicitur
et illud qd̃ a fuste per¬
cussus disrupto insu
unus ei crepuit ocu¬
lus. Iam enim per ui¬
ginti quĩq annos
in hac cecitate dege¬
bat. Ad monitus er¬
go ꝑ uisum ad beatũ
tumulum uenit. U¬
bi or̃oni incumbẽs
die tercia unius o¬
culi lumen recepit.
De hinic animatus
hoc medicamine at¬
tencius cepit orare.
Quarta autem die
oculus qui crepuerat
reformato aperitur¬
uisu. Qui licet ñ tã
clarus cernatur ut¬

Expanded text:
acis ergo, beatissime Confessor, tuo more, propitiaris iniquitatibus populi, et sanas languores omnium, cunctosque te fideliter invocantes tuis medicamentis illustras; nec fraudas extraneos, quod propriis libenter indulges. Homo ergo incola territorii Turonici, annorum quasi viginti quinque, 1066 cum a febre lippitudinis gravaretur, decidentibus cataractis, obstrictisque palpebris valde caecatus est. Super quod malum adjiciebatur et illud, quod a fuste percussus, disrupto visu, unus ei crepuit oculus. Jam enim per viginti quinque annos in hac caecitate degebat. Admonitus ergo per visum, ad Beati tumulum venit, ubi orationi incumbens, die tertia unius oculi lumen recepit. Dehinc animatus hoc medicamine, attentius coepit orare. Quarto autem die oculus qui crepuerat, reformato visu, aperitur. Qui licet non tam clarus cernatur
Abbreviated transcription (Latin):
De manu hoĩs ꝯtͣcta.
ebilis quidã cu¬
ius manus manus¬
ꝯtracta diriguerat¬
et dum ĩ atriũ qui
ante beati sepulchrũ
habetur et oraret rit¬
fente ĩsancta euisui¬
gilia uisitatus est.
Directis q digitis
rulo suscitato.
quotiens hic pro¬
phetaꝵ et subli¬
tutes. quas olim
gestas legimus reno¬
uari miramur.S
hi multi feterunt
iuuentes in seculo
gimus.: Quid silemꝰ:
Quid occultamꝰ pau¬
ci qd̃ pplideclamãt
multi: Non diucũ
hac statione morem᷑
proferamus nouum
helyseum scl̃o nostro
qui cadauer defũcti
uiuum remisit a
tus ꝯfessor nobis p̃¬
sentib operatus est.
Que ciuĩ causa fuerit
aditoriũ in diuise
trinitatis efflagitãs
explicabo. Puer̃ gent¬
tus lacte maternode¬
ficiente nutriti ad a¬
lendum datuiz Q
hoc liquore sterilis
dum ñ copiose utl
luis etatule oportu¬
nũ est lactis alim̃¬
ta ministrat. Cepit
qui ꝓficere debuerat

Expanded text:
De manu hominis contracta. Debilis quidam, cujus manus contracta diriguerat, dum in atrio, quod ante Beati sepulcrum habetur, oraret attente, in sancta ejus vigilia visitatus est, directisque digitis,rulo suscitato. O quoties hic prophetarum, et subliorum, quas olim gestas legimus, renovari miramur? Sed hi multi fecerunt viventes in saeculo,gimus? quid silemus? quid occultamus pauci quod populi declamant multi? Non diutius in hac statione moremur. Proferamus novum Elisaeum saeculo nostro, qui cadaver defuncti vivum remisit a tus Confessor nobis praesentibus operatus est. Quae enim causa fuerit, adjutorium individuae Trinitatis efflagitans, explicabo. Puer genitus, lacte materno deficiente, nutrici ad alendum datur. Quae hoc liquore sterilis dum non copiose, ut illi aetatulae opportunum est, lactis alimentum ministrat, coepit qui proficere debuerat
Abbreviated transcription (Latin):
q puero hauriendũ
dedit. fimbrias ueroi
collo illius alligauit
mox febre restincta
sanatus est. Non dis¬
parimodo et ulfaritꝰ
presbit̾ alt̾o puero fe¬
bricitanti studium
adhibens et ille proti¬
nus febre carens cõ¬
quidam uir bonꝰ
petrogorice urbis cuiꝰ
amentiam nescio ꝙͣ¬
ĩcurrisse putabatur.
et tain grauiter age¬
bat. interdum ut sen¬
su uideretur excedere.
Qd̃ cum multis mẽ¬
n ꝑferret beati anti¬
stitis basilicam expe¬
tiuit ibiq ut arbi¬
tror quatuor residens

Expanded text:
 puero hauriendum dedit, fimbrias vero collo illius alligavit. Mox febre restincta, sanatus est. Non dispari modo et Ulfaricus presbiter altero puero febricitanti studium adhibens, et ille protinus febre carens, conquidam vir bonus, Petrocoricae urbis civis, amentiam nescio incurrisse putabatur, et tam graviter agebatur interdum, ut de sensu videretur excidere. Quod cum multis mensibus perferret, beati Antistitis basilicam expetivit; ibique, ut arbitror, quatuor residens