comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timae salutaris offerebant. habentes secũ uas cula sacn
& tabulã altaris uice dedicatã sus pectis habiti. quia siꝑ
uenirent ad satrapã & loquerentur cũ illo a uerterent
illũ adiissuis. & ad nouã xpi anȩ fidei religionẽ trans¬
ferrent: sicq paulatim omnis eorũ prouintia uberẽ
sione gladii nigellũ autẽ longo suppliciorũ cruciatu
& horrenda mẽ brorũ omniũ discerptione: quos int̾ ems
uolebant audiss& iratus ẽ ualde. Qđ adse uenire uolen¬
tes peregrini ñ ꝑmitterentur: & mittens occidit
uicanos illosom̃s. uicumq: incendio consup sit: passis aus

Expanded text:
timae salutaris offerebant, habentes secum vascula sacra timae salutaris offerebant, habentes secum vascula sacra et tabulam altaris vice dedicatam, suspecti sunt habiti, quia si pervenirent ad satrapam et loquerentur cum illo, averterent illum a diis suis et ad novam Christianae fidei religionem transferrent, sicque paulatim omnis eorum provincia veteremisione gladii, Nigellum autem longo suppliciorum cruciatu et horrenda membrorum omnium discerptione: quos interemptvolebant audisset, iratus est valde quod ad se venire volentes peregrini non permitterentur; et mittens occidit vicanos illos omnes, vicumque incendio consumpsit. Passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
erant autẽ unius ambo sicut deuotionis sic&iĩ uocabuli :
nãq uterq: eorũ appellabat᷑ heu uald: Eatam̃ distincti¬
one ut ꝓ diuersa capillorũ specie unus niger heuuald
alt̃ alb: heuuald dicer&ur : quorũ ut̃q pi&ate religionis
inbutus : sedniger heuuald. magis sacrarũ litterarum
ꝑferre : Non enĩ habent regẽ idem antiqui saxones
sed satrapas plurimos suae genti p̃positͦs: qui ingruem
belli asticulo mittunt aequaliter sortes : & quẽ cumq sors
ostenderit. hunc tempore belli ducẽ om̃s seq̃untur. huic
obtemperant. ꝑ acto autẽ bello rursũ aequalis potentiae
om̃s fiunt satrape: suscepit ergo eos uilicus: & ꝓmittens
se mittere eos ad satrapam quisuꝑ se erat ut p&ebant
Aiquot diebus secum rbenuit .: qui cum cogniti eent̃ aba¬
baris quod eẽnt alterius religionis Nam & psalmis sẽꝑ¬
at que orationibus uacabant. & cotidie sacrifitiũ đo uic¬

Expanded text:
Erant autem unius ambo, sicut devotionis, sic etiam vocabuli: Erant autem unius ambo, sicut devotionis, sic etiam vocabuli: nam uterque eorum appellabatur Hewald; ea tamen distinctione, ut pro diversa capillorum specie unus Niger Hewald, alter Albus Hewald diceretur: quorum uterque pietate religionis imbutus, sed Niger Hewald magis sacrarum litterarum perferre. Non enim habent regem iidem antiqui Saxones, sed satrapas plurimos suae genti praepositos, qui ingruente belli articulo mittunt aequaliter sortes, et quemcumque sors ostenderit, hunc tempore belli ducem omnes sequuntur, huic obtemperant; peracto autem bello, rursum aequalis potentiae omnes fiunt satrapae. Suscepit ergo eos villicus, et promittens se mittere eos ad satrapam qui super se erat, ut petebant, aliquot diebus secum retinuit. Qui cum cogniti essent a barbaris quod essent alterius religionis, nam  Al. atque orationibus vacabant, et quotidie sacrificium Deo vic
Abbreviated transcription (Latin):
dit nauẽ
& fresiã ꝓueniens. duob: annis continuis genti illi regi
laboris fructũ upud barbaros inuenit auditores: tum
reuersus addilectae locũ peregrinationis. solito insilen
rat suis amplius ex uistutũ exẽplis ꝓdes securabut:¬
t autẽ uidit uir dni ecgberet quia nec ipse ad p̃dicand
illas deueniens in partes quic quã ꝓficiebat: temtauit
adhuc inopus uerbi mitere uiros scõs & industrios. in qui¬
b eximius Giil brord presbiterii gradu & merito p̃ful¬
gebat : Quicũ illõ aduenis sent erant autẽ numero .xiͦ..
diuertentes adpippinũ ducẽ francorũ gratant᷑ ab illo
sus ceptis : & quia nuꝑ citeriorẽ fresiã expulso in de
molestiae inferr& : multisq: eos quifidẽ sus cipe re
uellent beneficiis ad tollens : unde factũ ẽ opitulante
gratia diuina : ut multos in breui. abido latria ad fiđe con
denatione anglorũ qui in hibernia multo tẽpore ꝓa&na
si foste aliquos ibidẽ p̃dicando. xp̃o adquirere possent

Expanded text:
dit navem, et Fresiam perveniens duobus annis continuis genti illi ac relaboris fructum apud barbaros invenit auditores. Tunc reversus ad dilectae locum peregrinationis DCXCI, solito in silenrat, suis amplius ex virtutum exemplis prodesse curabatt autem vidit vir Domini Ecgberct, quia nec ipse ad praedicandum illas deveniens in partes, quicquam proficiebat, tentavit adhuc in opus verbi mittere viros sanctos et industrios, in quibus eximius Uilbrord presbyterii gradu et merito praefulgebat. Qui cum illo advenissent, erant autem numero duodecim, divertentes ad Pippinum ducem Francorum, gratanter ab illo suscepti sunt: et quia nuper citeriorem Fresiam, expulso inde Rcantibus quicquam molestiae inferret; multisque eos qui fidem suscipere vellent beneficiis adtollens: unde factum est, opitulante gratia divina, ut multos in brevi ab idolatria ad fidem conde natione Anglorum, qui in Hibernia multo tempore pro aeterna Saxonum, si forte aliquos ibidem praedicando Christo adquirere possent.
Abbreviated transcription (Latin):
nauit antistes &iã gebmundo hrofensis ecđȩ p̃sul. e de¬
functo tobiã proillo consecrauit: uirũ latina greca & sax¬
nica lingua. atque eruditione multiplicit̃ instructũ Un¬
Sotempore uenerabilis &cũ omni honorificentia nominan¬
dus famulus xp̃i & sacerdos ecgberet. quẽ inhibernia
insula peregrinã ducere uitã ꝓ adipiscenda in caelis patria
r&ulim : ꝓposuit animo plurib: ꝓdesse id est inito opere ap¬
tolico uerbũ đi aliquib earũ quae nondũ audierant gena
euangeli zando cõmittere: quorũ ingermania plurimas
nouerat eẽ nationes : a quib: angli uelsaxones quinunc brus¬

Expanded text:
navit antistites, etiam Gebmundo Hrofensis Ecclesiae praesule denavit antistites, etiam Gebmundo Hrofensis Ecclesiae praesule defuncto, Tobiam pro illo consecravit, virum Latina, Graeca et Saxonica lingua atque eruditione multipliciter  venerabilis, et cum omni honorificentia nominandus famulus Christi et sacerdos Ecgberct, quem in Hibernia insula peregrinam ducere vitam pro adipiscenda in caelis patria retulimus, proposuit animo pluribus prodesse; id est, inito opere apostolico, verbum Dei aliquibus earum quae nondum audierant, gentibus evangelizando committere: quarum in Germania plurimas noverat esse nationes, a quibus Angli vel Saxones qui nunc Br
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quã antea potuere coeper̃: cuius ꝑsonã uitã. aflictẽ
Robitũ: epitaphiũ quoq monum̃ti ipsius uersib heroicis
xxx &iiii. palã aclucide cunctis illo aduenientib panos
p̃sul: quẽ nunctheo dorũ. lingua pelas ga uocat. princeps
pontificũ felix summusq: sacerdos: limpida discipulis
dogmata dis seruit. Vltimi autẽ hi: nãq diem nonã decin
september habebat : Cum carnis claustra sps̃ egredit᷑: Abmi
nouȩ scandens felix consostia uitae : Ciuib angelicis iunctus
in arce poli : succes sit autẽ theodoro inepis copatdberet uala
quierat abbas in monasterio qđ iuxta ostiũ aquilonale flu¬
minis genladȩ positũ racuulfe nuncupatur: uir &ipse
scientia scripturarũ inbutus sed& ecclesiasticis simul ac
monasteriadib: disciplinis sũme instructus. tam eisi p̃i¬
sua pridie Hłrĩseptẽbriũ dñica: quiint̃ multos quos ordi¬

Expanded text:
nunquam antea potuere, coeperunt. Cujus personam, vitam, aetatem, nunquam antea potuere, coeperunt. Cujus personam, vitam, aetatem, et obitum, epitaphium quoque monumenti ipsius versibus heroicis palam ac lucide cunctis illo advenientibus  Al.praesul Quem nunc Theodorum lingua Pelasga vocat. Princeps pontificum, felix, summusque sacerdos Limpida discipulis dogmata disseruit. Ultimi autem hi: Namque diem nonamdecimam September habebat, Cum carnis claustra spiritus egreditur. Alma novae scandens felix consortia vitae, Civibus angelicis junctus in arce poli. Successit autem Theodoro in episcopatu Berctuald, qui erat abbas in monasterio  Al. add. quodaminis Genladae positum  Al. add. quod Racuulfe nuncupatur: vir et ipse scientia Scripturarum imbutus, sed et ecclesiasticis simul ac monasterialibus disciplinis summe instructus, tametsi prasua pridie Kalendarum Septembrium Dominica; qui inter multos quos ordi
Abbreviated transcription (Latin):
innis imperiũ tenuis s& gentis illius : & ipse relicto regno
gregorio pontificatũ tenente ꝓfectus ẽ. cupiens inuici
nascõrũ locorũ adtẽ pus peregrinari interris quosa¬
miliarius ascis recipi mer&ur in caelis: qđ histẽporib
plures degente anglorũ nobiles ignobiles: laici derici.
uiri ac femine: certatim facere consueuerat :UIII¬
ꝓximo id est dcxcͦ incarnatioꝵ đmicae . theodorus be¬
atae memoriae archi ep̃s senex & plenus dierum
annorũ fuisse habiturũ ipse iam dudũ somni reue¬
latione edoctus. suis p̃dicare solebat.: mansit autem
p&ri inquã omniũ episcoporũ doruuernensiũ sunt
corpora de posita: De quo una cũ sostib eisdem suigra¬
dus recte acueracit dicipotest: quia corpora ip̃sorũ
in pace sepultas : & nom̃ eorũ uiu& in generationes & ge¬
nerationes : ut enim breuit̃ dicã tantũ profectus spiri¬
talis tempore p̃sulatus illius anglorũ ecclaesia: quantũ

Expanded text:
annis imperium tenuisset gentis illius, et ipse, relicto regno Gregorio pontificatum tenente profectus est, cupiens in vicinia sanctorum locorum ad tempus peregrinari in terris, quo familiarius a sanctis recipi mereretur in caelis: quod his temporibus plures de gente Anglorum, nobiles, ignobiles, laici, clerici, viri ac feminae certatim facere consueruimo nonagesimo incarnationis Dominicae, Theodorus beatae memoriae archiepiscopus senex et plenus dierum, annorum fuisse habiturum, ipse jamdudum somnii revelatione edoctus suis praedicere solebat. Mansit autem cclesia sancti Petri, in qua omnium episcoporum Doruvernensium sunt corpora deposita: de quo una cum consortibus ejusdem sui gradus recte ac veraciter dici potest, quia corpora ipsorum in pace sepulta sunt, et nomen eorum vivet in generationes et generationes. Ut enim breviter dicam, tantum profectus spiritalis tempore praesulatus illius Anglorum Ecclesiae, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
simã gessit uitã ibiq diem clausit ultimũ: post quĩ den
ꝑ annos aliquot infresia qui aduenerant docuerunt.
misit pippinꝰ fauente omniũ consensu uirũ uenera bilem¬

Expanded text:
simam gessit vitam, ibique diem clausit ultimum. Postquam vero simam gessit vitam, ibique diem clausit ultimum. Postquam vero per annos aliquot in Fresia, qui advenerant docuerunt DCXCVI, misit Pippinus, favente omnium consensu, virum venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
modestũ moribus & mansu&ũ corde suidberctum.
quieis ordinar&ur antistes: quẽ brit taniã destinatũ:
ad peutionẽ eorũ ordinauit reuerentissimꝰ iulfrid
eps quitum foste patria pulsus in merciorũ regionib:
exulubat : Nonenĩ etitẽ pore habebat episcopũ cantia
defuncto quidem theodoro : sed nec dũ beretualdo successo¬
reeius quitrans mare ordinandus ierat ad sedem epis¬
copatus sui reuerso : quiuid elio& suidberet accepto
episcopatu debrittania regressus : non multo postad gent̃
bornotuarorũ secessit : ac multos eorũ p̃dicando adiuã
ueritatis ꝑdux̃  sed expugnatis ñ longo posttẽ pore bori¬
tuaris agente antiquorũ saxonũ disꝑsir qđ lib& hi
qui uerbũ recoeperant ipse antistes cũ quib: đã pippinũ
locũ mansionis in insula quađa hreni q̃ lingua illorũ
uocatur in litore: inqua ipse constructo monasterio qua
actenus heredes possident eius aliquan diu continentis¬

Expanded text:
modestum moribus et mansuetum corde Suidberctum modestum moribus et mansuetum corde Suidberctum qui eis ordinaretur antistes, quem Brittaniam destinatum ad petitionem eorum ordinavit reverentissimus Uilfrid episcopus, qui tunc forte patria pulsus in Merciorum regionibus exulabat. Non enim eo tempore habebat episcopum Cantia, defuncto quidem Theodoro, sed necdum Berctualdo successore ejus qui trans mare ordinandus ierat, ad sedem episcopatus sui reverso. Qui videlicet Suidberct accepto episcopatus de Brittania regressus, non multo post ad gentem Boructuarorum secessit, ac multos eorum praedicando ad viam veritatis perduxit. Sed expugnatis non longo post tempore Boructuaris a gente antiquorum Saxonum, dispersi sunt quolibet hi qui verbum receperant; ipslocum mansionis in insula quadam Rheni, quae lingua eorum vocatur In littore: in qua ipse, constructo monasterio quod hactenus haeredes ejus possident, aliquandiu continentis
Abbreviated transcription (Latin):
co quo occisis fons ebullierit : quibi eodẽ loco usq hodie
copiosa fluenti suidona ꝓfundat: xi
ut comperiit uilbrord datã sibia principe licentiã ibidẽ
p̃dicandi accelerauit uenire romã cuius sedi a postolicȩ
tunc sergius papa p̃erat: ut cũ eius licentia & benedictione
euangeli zandigentib: opus in ir& : simul&reliquias beatoꝵ
a postolorũ ac mastrrũ xp̃i. ab eo se sperans accipere : ut
dum ingente cuip̃ dicar& destructis toolis ecclesias institu¬
er& : haber& in promtu reliquias scõrũ quas ibi intro¬
ducer& : Quib: q ibidẽ positis : consequentes in eorum
sed & alia ꝑpluraq̃tanti operis negotiũ q̃ rebat uel
ibi discere uelinde accipere cupiebat: inquib omnib
cũ sui uoti compos ess& effectus : ad p̃dicandum
rediit: quotẽpore fratris quierant infresia uerbi
ministerio mancipati: elegerunt ex suo numero uirũ

Expanded text:
 loco in  Al. om. in quo occisi sunt fons ebullierit, qui in eodem loco usque hodie  loco in  Al. om. in quo occisi sunt fons ebullierit, qui in eodem loco usque hodie copiosa fluenti sui dona profundat  ut comperit Uilbrord datam sibi a principe licentiam ibidem praedicandi, acceleravit venire Romam, cujus sedi apostolicae tunc Sergius papa praeerat, ut cum ejus licentia et benedictioneevangelizandi gentibus opus iniret, simul et reliquias beatorum apostolorum ac martyrum Christi ab eo se sperans accipere, ut dum in gente cui praedicaret destructis idolis ecclesias institueret, haberet in promptu reliquias sanctorum quas ibi introduceret; quibusque ibidem depositis, consequenter in eorum Sed et alia perplura quae tanti operis negotium quaerebat, vel ibi discere, vel inde accipere cupiebat. In quibus omnibus cum sui voti compos esset effectus, ad praedicandum rediit. Quo tempore fratres qui erant in Fresia verbi ministerio mancipati, elegerunt ex suo numero virum
Abbreviated transcription (Latin):
passis̃ aut̃
p̃fati sacer dotes & famuli xp̃i .v. non arũ octobriũ die:
nec martrro eorũ caelestia defuere miracula : Na cum
pemta eorũ corpora amni ut diximꝰ a paganis essent
socitrans ferentur : sed & radius lucis ꝑmaximꝰ atq: ad cae¬
lũ usq altu s omni nocte supra locũ fulgebat illũ ubicũq
eos ꝑuenisse contingeret: & hoc &iã paganis qui eos occi¬
derant intuentib sed & unus ex eis in uisione noc turna
apparuit cuidam desoci is suis cui nom̃ erat til monuiro
inlustri & ad scłm quoq nobili quidemilite factus erat
monadis : indicans qđ eo loci corpora eorũ poss& bnuenire
ubi lucẽ decaelo terris radiase conspicer& : qđ ita compl&ũ
est: inuenta nã quȩ eorũ corpora iuxta hononẽ mastrrib:
condignũ reconditas : & dies passionis uel inuentionis eorũ cop¬
grua illis in locis ueneratione caelebratus : denique glo¬
& adducta adse eorũ corpora condidit cum multa gloria.

Expanded text:
Passi sunt autem praefati sacerdotes et famuli Christi quinto Nonarum Octobrium die. Nec martyrio eorum caelestia defuere miracula. Nam cum perempta eorum corpora amni, ut diximus, a paganis essent socii, transferrentur. Sed et radius lucis permaximus atque ad caelum usque altus omni nocte supra locum fulgebat illum ubicumque ea pervenisse contingeret, et hoc etiam paganis qui eos occiderant intuentibus. Sed et unus ex eis in visione nocturna apparuit cuidam de sociis suis, cui nomen erat Tilmon, viro illustri, et ad saeculum quoque nobili, qui de milite factus fuerat monachus; indicans quod eo loci corpora eorum posset invenire, ubi lucem de caelo terris radiasse conspiceret. Quod ita completum est. Inventa namque eorum corpora juxta honorem martyribus condignum recondita sunt, et dies passionis vel inventionis eorum congrua illis in locis veneratione celebratur. Denique glo. . . adducta ad se eorum corpora condidit cum multa gloria
Abbreviated transcription (Latin):
nasssues & absq: dolore gracui sobolem procreare:
Cuius uerbis delectatus rex promisit se abrenuntiatis
idolis xpõ seruiturũ siuitã sibi &uictoriã donaret
pugnanti aduersus regem a quo homicida ille qui
cum uulnerauerat missus ẽ.: & inpignus prominsi¬
dam paulino epõ adsignauit:: que baptirita ẽ diescõ
quo sinnecem suam conspirasse didicerat : aut oecidit

Expanded text:
na sospes et absque dolore gravi sobolem procrearet. na sospes et absque dolore gravi sobolem procrearet. Cujus verbis delectatus rex, promisit se abrenunciatis idolis Christo serviturum, si vitam sibi et victoriam donaret pugnanti adversus regem, a quo homicida ille, qui eum vulneraverat, missus est: et in pignus promissidam Paulino episcopo adsignavit; quae baptizata est die sancto to, universos quos in necem suam conspirasse didicerat, aut occidit,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ saxonis¬
nomine cuichel mosperansse regem aeduinum regno
simul euta priuaturum: quihabebat si cambicipitẽ
toxicatam : ut si ferri uulnus minus ad mostẽ regis
sufficer& peste iuua r&ur ueneni: ꝑuenit autemad
onem ubi tunc erat uilla regalis: intrauitq quasinun¬
tio dominisui referens : &cum simulatam legationẽ
oreas tuto uoluera exsurrex̃ repente & euaginata
sub ueste sica impeum fecit in regem: Quod cũ uide¬
nd llla minister regiamicissimus Non habens scutum
adminum quo regem a nece defendere : moxint̃ posuit
corpus suũ ante ictum pungentis: sedtanta ui hostis
ferrũ infixit : ut ꝓcorpus militis occisi & regẽ uuin erar&:
Quicum mox undique gladiis imp&ereur in ipsotumulto
ea dẽ autẽ nocte sacroscã dñĩ cae paschae. peper at
regiru filiã regicuinom̃ eanfled: cumq idem rex p̃sen¬
te paulino epõ gratias ager& diissius pronata sibi filic
ere quodipse p̃cibus suis apud illũ obtenuerit ut regi¬

Expanded text:
um Saxonunomine Cuichelmo, sperans se regem Aeduinum regno simul et vita privaturum: qui habebat sicam bicipitem toxicatam; ut si ferri vulnus minus ad mortem regis sufficeret, peste juvaretur veneni. Pervenit autem ad onem, ubi tunc erat villa regalis, intravitque quasi nuncium domini sui referens: et cum simulatam legationem ore astuto volveret, exsurrexit repente, et evaginata sub veste sica, impetum fecit in regem. Quod cum videret Lilla minister regi  Al., regis amicissimus, non habens scutum ad manum quo regem a nece defenderet, mox interposuit corpus suum ante ictum pungentis: sed tanta vi hostis ferrum infixit, ut per corpus militis occisi etiam regem vulneraret. Qui cum mox undique gladiis impeteretur, in ipso tumultu Eadem autem nocte sacrosancta Dominici Paschae pepererat regina filiam regi, cui nomen Eanfled. Cumque idem rex, praesente Paulino episcopo, gratias ageret diis suis pro nata sibi filia, ere, quod ipse precibus suis apud illum obtinuerit, ut regi
Abbreviated transcription (Latin):
& sic cum pfata uirgine adregem aediunũ quasi come
copulȩ carnalis aduenit sed ipse potius toto anumoin¬
multũ ut eos quisecum uenerant nea fide deficeren
sicut apostolus uit quamuis multo tempore ullo didio¬
rante in uerbo ds̃ scłi huius excecauit mente sinfidelu
uocabulo eumer missus arege occidentaliũ saxonis¬

Expanded text:
 sic cum praefata virgine ad regem Aeduinum quasi comes copulae carnalis advenit. Sed ipse potius toto animo inmultum, ut et eos qui secum venerant, ne a fide deficerentsicut Apostolus ait, quamvis multo tempore illo laborante in verbo, deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, vocabulo Eumer  Al., Eumerus, missus a rege Occidentalium Saxonu
Abbreviated transcription (Latin):
esse relegionẽ : sitamen examinata a prudentibus sane¬
tior acdõ dignior poss& mueniri: Itaque promuositu
uirgo at quȩ aeduino mittĩturs eiux quoddis positũ
fuerat drebmitu  epis cur de dilectus paulinus qudcu
socieate pollui cotiduana exhostatione et sacrputan
caelestium caelebratione confirmar: Ordinatuse

Expanded text:
esse religionem; si tamen examinata a prudentibus sancesse religionem; si tamen examinata a prudentibus sanctior ac Deo dignior posset inveniri. Itaque promittitur virgo, atque Aeduino mittitur, et juxta quod dispositum fuerat, ordinatur episcopus vir Deo dilectus Paulinus qui cusocietate pollui, quotidiana exhortatione et sacramentorum caelestium celebratione confirma
Abbreviated transcription (Latin):
at q: ubestaite felicior Nongentarũ .Ix. familiarũ m̃ surã
iux aestimationẽ anglorũ secundatrecentarum &ultra
spatuĩ tene. Huic autẽ genti occasio fuit ꝑcipiende fidei
quoo pfatus sex eius cognatione iunctus est regibus cantũ¬
ariorũ uaccepta in coniugem aedilberge filia aedilbent
regis que alio nomine tatẽ uocabatur: huius consostum
cũ primo ipsemisis procis a fratre eius a eodbaldo quitunc
esse licitũ xpĩcenã uirginẽ pagano inconiugs etn
eficdes & sacramentõ caelestis regis consortio profana¬
fentur regis quiueridi cultus essa prorsus igai arus
quȩcũ aediuno uerba nuntii referent: proniusit sa oabil
omnimodis contrarium xpĩanȩ fidȩi quac uirgo coleba
esse facturũ : quinpotius promissurũ ut fidem cultũ que
suae relegionis cũ omnibus qui secum uenis sent uiri
siue feminis sacerdotibus seu ministris mocexpieno
seruar&: Neque ab negauit se etiã eandem subituri

Expanded text:
atque ubertate felicior, nongentarum sexaginta familiarum mensuram, juxta aestimationem Anglorum; secunda trecentarum et ultra spatium tenet. Huic autem genti occasio fuit percipiendae fidei, quod praefatus rex ejus, cognatione junctus est regibus Cantuariorum, accepta in conjugem Aedilbergae filia Aedilbercti regis, quae alio nomine Tatae  Al. Tate vocabatur. Hujus consortium cum primo ipse missis procis a fratre ejus Aeodbaldo, qui tunc esse licitum Christianam virginem pagano in conjugem dari, ne fides et sacramenta caelestis regis consortio profanarentur regis qui veri Dei cultus esset prorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianae fidei quam virgo colebat, esse facturum: quin potius permissurum ut fidem cultumque suae religionis cum omnibus qui secum venissent, viris sive feminis, sacerdotibus seu ministris more Christiano servaret. Neque abnegavit se etiam eandem subiturum
Abbreviated transcription (Latin):
carper& austu: ex quo uiuificus fulgor ubiq fluit:
ꝑcipiensq
alacer rediuiuae premiauitae. Barba¬
riã rabiem nom̃ & in desuũ : Conuersus conuertit ouan
p&rũq uocari sergius antistes. uissit ut ipse pat̾: fon¬
te renascentis quẽ xp̃i gratia purgans. protinus alba¬
tũ uex̃ in arce poli: mira fides regis dem̃tia maxima
xp̃ĩ: cuius consiliũ. nullus adire potest: sospes enĩ ue¬
Aspex̃ p&ri mistica dona gerens : Candidus int̾ oues xp̃i
sociabilis uut. Corpore nã tumulũ mente suꝑnatend
conmutasse magis. sceptrorũ insigna credas: quẽ regrus

Expanded text:
carperet haustu, Ex quo vivificus fulgor ubique fluit; carperet haustu, Ex quo vivificus fulgor ubique fluit; Percipiensque alacer recidivae praemia vitae, Barbaricam rabiem nomen et inde suum Conversus convertit ovans, Petrumque vocari Sergius antistes iussit, ut ipse pater Fonte renascentis quem Christi gratia purgans Protinus albatum vexit in arce poli. Mira fides regis, clementia maxima Christi, Cuius consilium nullus adire potest! Sospes enim veAspexit Petri, mistica dona gerens. Candidus inter oves Christi sociabilis ibit, Corpore nam tumulum, mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, Quem regnum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ e& relicto imperio propt̃ dñm regnũq ꝑp&uũ.
uenit romã hoc sibi gloriae singularis desiderans
ad ipisci: ut adlimina beatorũ a postolorũ fonte bap¬
tis matis abluer&. in quo solo didicerat generi huma¬
no patere uitae caelestis introitũ: simul &iã spe¬
rans quia mox baptizatus carne solutus ad a&ina
cui &iã tempore baptis matis papa memoratus. pecri
nom̃ in posuerat : Vt beatissimo a postolorũ principi ad cu¬
ius sacratis simũ corpus afinib t̾re pio ductus amore
uenerat. &ic̃ nominis ipsius consortio inger&ur : qui
in eius quoque ecclesia sepultus ẽ : & iubente pontifice
accender& : scriptũ ẽ ergo hoc modo: culm̃ opes. subolim
pollentia regna triumphos: ex uuias. proceres. moenia
castralares: quaeq patrũ uistus & q̃ congesserat ipse
caedual armi potens liquiđ amore dĩ: ut p&rũ seđe
p&ri rex cerner& hospes. cuius fonte meras su¬
mer& Almus aquas : splendificũq iubar radian di

Expanded text:
praeesset, relicto imperio propter Dominum regnumque perpetuum, venit Romam, hoc sibi gloriae singularis desiderans adipisci, ut ad limina beatorum apostolorum fonte baptismatis ablueretur, in quo solo didicerat generi humano patere vitae caelestis introitum: simul etiam sperans quia mox baptizatus, carne solutus, ad aeterna Cui etiam tempore baptismatis papa memoratus Petri nomen imposuerat, ut beatissimo apostolorum principi, ad cujus sacratissimum corpus a finibus terrae pio doctus amore venerat, etiam nominis ipsius consortio jungeretur: qui in ejus quoque ecclesia sepultus est: et jubente pontifice accenderet. Scriptum est ergo hoc modo: Culmen, opes, subolem, pollentia regna, triumphos, Exuvias, proceres, moenia, castra, lares; Quaeque patrum virtus, et quae congesserat ipse Caedual armipotens, liquit amore Dei, Ut Petrum, sedemque Petri rex cernermeret almus aquas, Splendificumque iubar radianti
Abbreviated transcription (Latin):
bielate scre respondi quia salutari fonte in remissi¬
onẽ peccatorũ essẽ ablutus : & nom̃ pres biteri aquo
me baptizatũ nouerã dixi : Atille: si ab hoc inquid
sacerdote baptiratus ñ es ꝑfecte baptizatus : noui
nãq eũ : & quiacũ eẽt prȩsbit ordinatus nullatenus
ppt ingeni tarditatẽ potuit catherizandi uelbap

Expanded text:
bietate scire respondi, quia salutari fonte in remissibietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel bap
Abbreviated transcription (Latin):
peuuus Vlomebani autẽ sangui ne meo quod not escuniea
ꝓduusse đ nuiendo conuulsas ueeꝵ si grauis sime decasu
& interitumeo  dolebat : eo qđ me specmlor t ilũcleric
asfeetu mec uoluit noete illo ratoaemosist eũ lecies
suie manereouerũ solus inoratione ꝑsistens noctem
ducebat puigilem . promea utreor sospitate a suꝑ nȩ
pucati supplicans & mane primo ingres susa dideque
dicta supine oratione uocuit me nomine meo uiquesi
de somnograui excitatũ int̾rogauit si nosieio quis ets
quo querdur. ad me at ego aperiens oculas alo &ũ
tues antistes mĩ amatus: potes inquit uiuere. Eego¬
possũ in quã ꝑ orationes uras. si uoluerit dñs: qui lnpo¬
nens capite meo manũ cũ uerbis benedictionis rediit
tem euic̃ loqui ualentẽ : copit queme interrogare diuino
ut mox patuit ad monitus instinctu anme et̃ baptiza tũ
absque scrupulo nossem: cuiego absq ulla mehoc du¬

Expanded text:
perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea essent ruendo convulsa. At episcopus gravissime de casu et interitu meo dolebat, eo quod me speciali diligeret affectu: nec voluit nocte illa juxta morem cum clericis suis manere, verum solus in oratione persistens noctem ducebat pervigilem, pro mea, ut reor, sospitate supernae pietati supplicans. Et mane primo ingressus ad me, ac dicta super me oratione, vocavit me nomine meo, et quasi de somno gravi excitatum interrogavit si nossem quis esset qui loqueretur ad me. At ego aperiens oculos, aio: Etiam tu es antistes meus amatus. Potes, inquit, vivere? EPossum, inquam, per orationes vestras, si voluerit Dominus. Qui imponens capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit tem et jam loqui valentem: coepitque me interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc du
Abbreviated transcription (Latin):
tu dicentẽ : Oquam magnũ uae facis mihi. sic equitando
&ego audiens nihilominus. coeptis institi u&itis : Nec mo¬
ra dũ feruens equis qđ đa it neris coauum ualenti¬
ore impeu transilir& lapsus decidi& mox uelut emo¬
riens sensũ penitus motũq: omnẽ ꝑdidi: Erat nãque
illo in loco lapis terre aequalis obtectus cespite tenui.
neq ullus alt̃ in tota illa campi planitiae lapis inueniri
poterat: Casuq euenit uel potius diina prouisione ad
puniendũ in oboedientiae mae culpã ut hunc capit e
acmanu quã capitiruens sub posuerã tungerẽ. atq: In¬
fracto pollice. capitis quoque iunctura soluer& ur
elego ut dixi simillimus mostuo fierẽ : & quia moueri
Nom potera t &enderunt ibidem papilionẽ in qua iacerẽ
erat autẽ i ora diei circit̃ septima paqua adera oulũ¬
usq quieius e quats mostuus ꝑmanens e ine paudulũ
reuiuiso ferorque domũ asotus agta tuo dorate ra nea

Expanded text:
tu dicentem: O quam magnum vae facis mihi sic equitando! tu dicentem: O quam magnum vae facis mihi sic equitando! Et ego audiens, nihilominus coeptis institi vetitis. Nec mora, dum fervens equus quodam itineris concavum valentiore impetu transiliret, lapsus decidi, et mox velut emoriens sensum penitus motumque omnem perdidi. Erat namque illo in loco lapis terrae aequalis obtectus cespite tenui, neque ullus alter in tota illa campi planitie lapis inveniri poterat; casuque evenit, vel potius divina provisione, ad puniendam inobedientiae meae culpam, ut hunc capite ac manu quam capiti ruens subposueram, tangerem, atque infracto pollice capitis quoque junctura solveretur; et ego, ut dixi, simillimus mortuo fierem. Et quia moveri non poteram, tetenderunt ibidem papilionem in qua jacerem. Erat autem hora diei circiter septima  Alusque quietus, et quasi mortuus permanens, tunc paululum revivisco, ferorque domum a sociis, ac tacitus tota nocte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte aiuuenibus cohibens in lecebris: contigit die quađa
nos iter agentes cũ illo. deuenisse inuiã planã & amplã.
abtamq: cur sui lequorũ : coeper̃q: iuuenes quicũ ipso
erant maxime laici postulare epis copũ: ut cursu maiore
equos suos in uicẽ probare licer& : atille primo negauit
otiosũ dicens eẽ quod desiderabant : sed adultimũ mul¬
torũ unanima intentione deuictus. facite in quid siuul¬
tis ita tam̃ ut herebald ab illo se certamine funditus
abstineat . porro ipse diligentius obsecrans ut & mihi
cestandi cum illis copia dar&ur. uehebar namq: equoquem
mihi ipse optimũ donauerit nequaquã inp&rare potui.
At cũ sepius huc atq illuc spectante me & concitatis
concitatis
incursũ aequis reuercerentur : & ipse lasciuo superatus
animo non me potui cohibere. sed prohibente lic& illo
ludentibus me miscui. &simul cursu e qui contendere
coepi : quod dũ agerẽ : audiui illũ postergũ mihi cũ gemi¬

Expanded text:
rfecte a juvenilibus cohibens inlecebris, contigit die quadam nos iter agentes cum illo devenisse in viam planam et amplam aptamque cursui equorum: coeperuntque juvenes qui cum ipso erant, maxime laici, postulare episcopum ut cursu majore equos suos invicem probare liceret. At ille primo negavit, otiosum dicens esse quod desiderabant; sed ad ultimum multorum unanima intentione devictus: Facite, inquit, si vultis, ita tamen ut Herebald ab illo se certamine funditus  Al. om. funditus abstineat. Porro ipse diligentius obsecrans, ut et mihi certandi cum illis copia daretur, fidebam namque equo quem mihi ipse optimum donaverat, nequaquam impetrare potui. « At cum saepius huc atque illuc spectante me et episcopo, concitatis in cursum equis reverterentur; et ipse lascivo superatus animo non me potui cohibere, sed, prohibente licet illo, ludentibus me miscui, et simul cursu equi contendere coepi. Quod dum agerem, audivi illum post tergum mihi cum gemi
Abbreviated transcription (Latin):
aquo
ab huius
p̃sumptione ministeru qđ regularit̃ inplere nequi¬
me cathezizare ipse curauit: factũ queẽ ut ex suf¬
flante illo in faciem meã: Confestim me melius habero
sentirẽ : Vocauit autẽ medicũ. & dissolutã mihi emicrami
accepta eius bene dictione conualui. ut incrastinũ ascer¬
dens equum. cũ ipso it̃ in aliũ locũ facerẽ: nec multo
post plene curatus : uitali &i amunda ꝑfusus sũ : mansit
autẽ inepis copatu annos xxXIII. & sic caelestia regna
conscendens sepultus ẽ in posticu scĩ p&ri in monasterio suo
quod dr insilua derorũ. Anno in car dñica dcc xxi
nã cũ post maiori senectute minus episcopatũ adminis¬
trandũ sufficer& ordinato in episcopatũ eburacensis
eccłȩ uilfrido presbitero suo. secessit ad monasterium

Expanded text:
quod ab hujus aesumptione ministerii quod regulariter implere nequime cathechizare ipse curavit; factumque est ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim me melius habere sentirem. Vocavit autem medicum, et dissolutam mihi emicraniiaccepta ejus benedictione convalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda perfusus sum. » Mansit autem in episcopatu annos triginta tres, et sic caelestia regna conscendens sepultus est in porticu sancti Petri, in monasterio suo, quod dicitur In silva Derorum, anno ab incarnati prae majore senectute minus episcopatui administrando sufficeret, ordinato in episcopatum  Al., episcopum Eboracensis Ecclesiae Uilfrido presbytero suo, secessit ad monsterium
Abbreviated transcription (Latin):
seipso ab eo factũ sol& narrare miraculũ : quitunc
quidem indero illius conuersatus. nunc monasterio
quẽ ab ipso ut lta dicã mortis limite reuocans aduiã uss
sua oratione acbene dictione redux̃: Ncc̃ cũ prima aeu
quidem canendiqstudiis traditus. sed ñ adhucanss¬

Expanded text:
seipso ab eo factum solet narrare miraculum, qui tunc quidem in clero illius conversatus, nunc  Al. add. quem ab ipso, ut ita dicam, mortis limite revocans, ad viam vitae sua oratione ac benedictione reduxit. Nam cum primaevo aquidem canendique studiis traditus, sed non adhuc an
Abbreviated transcription (Latin):
elindissi
loullarũ orouintiarũ regiminȩ ꝑmansit: Ordinatis aut̃
strum urũ adprouintiã pictorũ q̃ tunceẽ poris anglor
erag lngerio subiecta aeat haedum delindipo isuriglor
Soquod aedil red piuntiã recepisra hrepensicets pfecit¬
pangatis romũ adutbra taniã rediit : & si propt inimica¬
sio sobiberp si quidem diuestens ad prouintit austali
lsq adoci dentales saxonũ ꝑtingit habeno ese fami

Expanded text:
Lindissi, in illarum provinciarum regimine permansit. Ordinati sunt aet Trumvini ad provinciam Pictorum, quae tunc temporis Anglorum erat imperio subjecta. Eadhaedum de Lindissi reversum, eo quod Aedilred provinciam recepisset, Hrypensi Ecclesipervagatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; et si propter inimicirio cohiberi: siquidem divertens ad provinciam Australium sque ad Occidentales Saxones pertingit, habens terram
Abbreviated transcription (Latin):
Cur qđ inundamente mulier exnatura patitur ei in in¬
munditã reput far : Virautom cum propria coniugo
dormiens nisi lotus aqua intrare ecdesiam non deb&
sedneq lotus intrare statim deb&: lex autem ueeripopulo
pcepit ut mixtus uirmulieri & lauari aqua debect &on
te iolis occasu ecdesã non intrare qđ tamen intellegi
spĩ talit̃ potest : quia mulieriuir misc&ur quando in¬
licitae concupis centiae cnimus in cogitatione ꝑ de¬
lectationẽ coniungitur: quianisiprius ignis concu¬
piscentiae comente deferueat : dignũ se congrega¬
tioniftatrum aestimare non debeecnuuss atui de

Expanded text:
cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in imcur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare: quod tamen intellegi spiritaliter potest. Quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
laudundes: Dum uero ꝑcipiendo exreligiosȩ uitae con¬
su&udine eius dem mysteri amore tapiuntur. reprimen
riora opera obseruantur : It a intestamento nouo nontam
quod exterius ugitur quam id qđ interius cogitatur sollici¬
ta hitentione ad tenditur. ut subtili sententia puniatur. ⁊¬
Nan cum multa lex uelut inmunda manducare ꝓhibeut.
Ineuangelio taen dns̃ dicit: non quod intrat in os comqui¬
nat hominem : sed quȩ exeunt deore. illa sunt quȩ inquinant
hominẽ: At que paulo subiecit exponens: ex corde exe¬
ut cogitationes male: ubiubestim indicatum ẽ quic illud
ab omnipoteedõ pollutum esse in opere ostenditur: quod
expollutae cogitationis radice generatur : Vnde paulus
quoq: apostolus dicit : omnia munda mundis: comquinatis
acutem & infidelibus nihilẽ mundum : Atq mox eiusdem
causaã en inquinationis adnuntians: sub iungit: coin¬
quinata sunt enim &mens eorum & conscientia: siergo
eicibus in mundus non est . cuimens in munda non fuerit:

Expanded text:
ndo  Al., percipiendi ex religiosae vitae consuetudine, ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis posita laudabiliter potuit dnĩ uestimentum
tiongere. Cur quȩ menstruum sunguinis patitur ei ñliceia
đii ecclesi ã intrare seddicis : illã infirmitas compulit.
has uero dequibus loquimur consu&udo constringit:
perpende ccutẽ sr̃ carissime : qui a omne qđ in hac qnostob
carne patimur exinfirmitate naturȩ e dignodi iudicio post
culpã ordinatũ: esurire namq sitire. aestucte. algerell ies¬
cere ex infirmitate naturȩ est : & quidẽ udiud contrafamẽ
alimenta contrasitim potum. Contra aestum auras. Coc¬
trafrigus uestem Contralas situdinem requietindinȩ
explorare : feminȩ itaquȩ & menstruus sui sergiunis fie
egritudo est.: sigicur bene p̃sumpsit ꝙ̃ uestim̃tũ di¬

Expanded text:
sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende autem, frater carissime, quia omne quod in hac mortali carne patimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaererexplorare? Feminae itaque et menstruus sui sanguinis fluxus egritudo est. Si igitur bene praesumsit  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
igigna
uelhoc quod gignitur eadem quanatum ẽ nullo modo prohibe᷑.
quia sci misterii gratia sicut uiuentibus atque discernentibus
cummagna dis cr&ione prouidenduẽ itahis quibus mors
i min& sine ulla dilatione pro ferenda: Nedum adhuc on
adnutriendũ tradant: Quod ui delic& ex sola causa in con
tinentiae uideur. inuentũ quia dumse continere nolua
dispiciunt lactare quos gignunt: hȩitaq: filios suos expra¬
ua consu&udine aliis adnutendum tradunt: nisi purgationis
tempus transierit . uirisuis ondebentadiisceri: quippe
uirssuis misceri prohibentur : ita ut moste lex sacra feriat¬
si quisuir ad menstruatã mulierem accedat : qua& amen
mulier dum consu&udinẽ menstruã patitur prohiberi
non ual& reputari: & prohoc quodinuita patitur iustum
nonẽ ut ingressu ecdesȩ priu&ur : Nouimus nãque
quodmulier quȩ fluxum patiebatur sanguinis post tergũ
dnĩ humilit̃ ueniens uestimenti eis. fimbriã t&igit
atꝙ abec statim suac infirmitas recessit. siergo influxci

Expanded text:
gignit, vel hoc quod gignitur, eadem hora qua natum est, nullo modo prohibetur: quia sancti mysterii gratia sicut viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita his quibus mors imminet, sine ulla dilatione proferenda, ne dum adhuc tead nutriendum tinentiae videtur inventum: quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri: quippe viris suis misceri prohibentur; ita ut mosi quis vir ad mulierem menstruatam accedat. Quae tamen mulier, dum consuetudinem menstrualem patitur, prohiberi  Al., pro hoc quod invita patitur, justum non est ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu
Abbreviated transcription (Latin):
siam intire eut &iam nemorte prȩoccup&ur quodge¬
nuerit post quoͬ dies hocliceat sacribaptis matis sacramenta
ꝑcipere : aut pest quantum temporis huic uir suus possit
in carnis copulatione coniungi: Aut si menstrua consu&sudo¬
ne ten&ur anecclesiam intrare et liceat: aut sacrȩ cõmuni¬
onis sacramenti ꝑcipere : Aut uirsuae coniugiꝑmixtus
prius quam lau&ur aquasi ecclęsiam possit intrare. ueleuc
admy sterium cõmunionis sacrȩ accedere: quȩ omni co
rudi aenglorum genti opost& habere conꝑta.

Expanded text:
siam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod gesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum genti oportet haberi  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cumtuȩ sc̃i tatis p̃sentia ingallus & ipse totamente subueniat
& q̃s creatoris ntĩ iussionicont raria. ab epis coporum moribus
conpescat : Iose autẽ extra auctoritatem proptiã episco
bona quoq opera eorũ imitationi monstrando prauorum
mendee adicitatis studia reformã : Quiascriptũ c inlege
peradienã messem transiens falcem mitteren debco
sedimanuspicas conterere &manducare : falcem enĩiuidiqu
mutre n potes in ea seg&e ꝙ̃ adteri uid&cun enset cgmundicu
Sedo asfectum boni operis stumenta dominica uitiorum
suorum paleu s expolia & ineclesiȩ corpore monendo
&psuadendo quasi mandendo conueste quic quiduero
exauctoritate agendum est : cum p̃dicto crelatense episcopo
igatur nep̃termitti possit hoc quodantiqua patrũ inftitu
ritieti cõmittimus : ut in docti doceantur infirm ꝑsua sione¬
roborentur. puersi auctoritae corrigantur:na
nterrogatio agustini : si prȩgnans mulier debeat baptirari :
aut post quam genuerit post quantũ tempus posst ecde¬

Expanded text:
ut cum tuae sanctitatis praesentia in Galliis, et ipse tota mente subveniat, et quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria, ab episcoporum moribus compescat. Ipse autem extra auctoritatem propriam  Al., bona quoque opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reforma: quia scriptum est in lege: Per alienam messem transiens, falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni operis, frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpore monendo et persuadendo quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatense episcopo agatur, ne praetermitti possit hm fraternitati committimus, ut indocti doceantur, infirmroborentur, perversi auctoritate corrigantur. VIII. Interrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari? aut postquam genuerit, post quantum tempus possit eccle
Abbreviated transcription (Latin):
neces sariȩ uidebantur questionibus eius consultafli¬
gitans: Nec mora congrua quȩsitui responsic recepit :
quȩ euc̃ huic historiȩ nraẽ cõmodũ duximcs indere
siae de episcopis quadit̃ cum suis dericis conuersentur e
uel dehis q̃ si debum oblationibus accedunt altario

Expanded text:
necessariae videbantur quaestionibus, ejus consulta flanecessariae videbantur quaestionibus, ejus consulta flagitans. Nec mora, congrua quaesitui responsa recepit; quae etiam huic Historiae nostrae commodum duximus indere. siae. De episcopis, qualiter cum suis clericis conversentur, vel de his quae fidelium oblationibus accedunt altario
Abbreviated transcription (Latin):
credens
baptizatus ẽ coep̃ere plures cotidie adacudiendum uerbum
desiȩ credendo sociare: quorũ fidei & conuersationi ita con¬
gratulatus es se rex ꝓhib&ur : ut nullum tam̃ coger& ix pĩ¬
anis mum sed antum modo credentes astiori dilectioni
quasi conciues sibi regni caelestis amplecteret᷑ : di dicerat enĩ
Adoctoribus aucto ribus que suȩ salutis seruitiũ xpĩ uolum¬
tariũ ñ coacticium esse debere: Nec distulit : quin&i ã ipsis
doctoribus suis locum sedis corũ gradui congruũ indoru
uernime ropolisua donar&. Simul & neces sicrias indi¬
uersis speciebus possessio nes confer&.¬
ntereuirdñ augustinus uenit arelas &ab arhi epis copo
eius dem ciuitutis aeherio. iuxta quodiussi scĩ patris
gregorii acceperant. archi epis copus gentianglorum
laurentium pres biterũ & p&rum monachum Quibe¬
ato pontifici gregorio gentem anglorum sidem xpĩsus¬
cepisse ac se epm̃ factum esse refertent : simul & de cis q

Expanded text:
credens baptizatus est, coepere plures ad audiendum verbum sti Ecclesiae credendo sociare. Quorum fidei et conversioni ita congratulatus esse rex perhibetur, ut nullum tamen cogeret ad Christianismum; sed tantummodo credentes arctiori dilectione, quasi concives sibi regni caelestis, amplecteretur. Didicerat enim a doctoribus auctoribusque suae salutis, servitium Christi voluntarium, non coactitium esse debere. Nec distulit, quin etiam ipsis doctoribbernensi metropoli sua donaret, simul et necessarias in diversis speciebus possessiones conferrDomini Augustinus venit Arelas, et ab archiepiscopo ejusdem civitatis Aetherio, juxta quod jussa sancti Patris Gregorii acceperant, archiepiscopus genti Anglorumntinuo Romam Laurentium presbyterum, et Petrum monachum, qui beato pontifici Gregorio gentem Anglorum fidem Christi suscepisse, ac se episcopum factum esse referrent DXCVIII: simul et de eis quae