comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it ppło t̾re ut ennarent mirabilia dłi
Iam uͭ ad illud ueniendũ est. qualit ibẽ
beatoꝵ pͥnceps sp̃ĩnum: anglica reue¬
dam tp̃re cum religiosissimꝰ ac dõ ama¬
bilis p̾fate urbis antistes aub̾tus nõie
sopori se dedisset: ad monitus ẽ angłiea
reuelatione. ut in iam dicti sũmitate
loci sẽĩ construeret in honore archagli
ebem. ut cuiꝰ celebrabat᷑ ueneranda
cõmemoratio in gargani monte: ñ
minori tripudio. celebraret᷑ in pelago:
est iussione. qͦ ꝑficerer quod iubebat̾¬

Expanded text:
iter populo terrae ut enarrentur mirabilia Dei. iter populo terrae ut enarrentur mirabilia Dei. Jam vero ad illud veniendum est, qualiter idem beatodam tempore cum religiosissimus et Deo amabilis praefatae urbis antistes Autbertus nomine sopori sese dedisset, admonitus est angelica revelatione, ut in jam dicti summitate loci sancti construeret in honore archangeli aedem: ut cujus celebrabatur veneranda commemoratio in monte Gargano, non minori tripudio celebraretur in pelago. s visione, quo perficeret quod jubebat
Abbreviated transcription (Latin):
latibula ferarũ.& quia secret̾iora celi
ꝑcontẽplationis subtilitatẽ rimari
uolentibꝰ gratissima ẽẽ solent remo¬
ciora heremi loca: imbi olim in habi¬
tasse comꝑimꝰ monachos. ubi etiã usq
nunc due extant eccłe. pͥscoꝵ manu
constructe. Nam ipsi monchi ibidẽ
dño seruientes. dispensatione cũcta
regentis dĩ fustentabant᷑: pb̃ro qͦdã
de uilla que nũc dicit᷑ asteriacꝰ talit̾
eis fente aurilium. Nam ut illis sine
quo humana ñ potest exigi uita de¬
erat uictus. fumo signifero discurren¬
it altaq celi petente: onerabat asellũ
dapibꝰ dilectione uera farcitis. sicq du¬
ce inussibili p̾uio. ꝑ loca ibat imiia ac
redibat: ferens dñi uissa illisq nece¬
ssaria. Sed quia hic locus nuru di fu¬
turo parabat᷑ miraculo. scĩq sui archan¬
głi uenerationi: mare quod longe dista¬
bat paulatim assurgens. omnẽ filue mag¬
nitudinẽ uͥtute cõplanauit sua: ⁊ in
arene sue formã cuncta redegit. p̃bens

Expanded text:
atibula ferarum. Et quia secretiora coeli per contemplationem subtilitatis rimari volentibus gratissima esse solent remotiora eremi loca, inibi olim inhabitasse comperimus monachos, ubi etiam usque nunc duae exstant ecclesiae priscorum manu constructae. Nam ipsi monachi ibidem Domino servientes dispensatione cuncta regentis Dei sustentabantur, presbytero quodam de villa eis ferente auxilio. Nam ut illis sine quo humana non potest exigi vita, deerat victus, fumo signifero discurrente altaque coeli petente, onerabat asellum dapibus dilectione vera farcitis: sicque duce invisibili praevio, per loca ibat invia, ac redibat ferens Domini jussa illisque necessaria. Sed quia hic locus Dei nutu futuro parabatur miraculo sanctique sui archangeli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitudinem sua virtute complanavit, et in arenae suae formam cuncta redegit, praebens
Abbreviated transcription (Latin):
in electoꝵ sp̃uum societate cog¬
ret deuocatum. Deniq adu̾ten
ẽ. quo misterio locum morta
uiderit in partibꝰ occiduis. uͥ ex
orde confluit uenerant̾ angłicũ
peat᷑a subsidiũ. religiosa multitu
ab harenis em̾gens in altum: in spa¬
ciducentoꝵ cubitoꝵ porrigit᷑. Ocẽ¬
auo unq cinctus locus. angustum
admitabilis insule p̾bet spatium:
int̾ ostia situs uͥ ĩmergunt se mari

Expanded text:
in electorum spirituum societate cognosceret devocatum. Denique advertendum est quo mysterio locum mortalibus praeviderit in partibus occiduis, ubi ex omni orbe confluit veneranter angelicum imprecatura subsidium religiosa multitudab arenis emergens in altum, in spatio ducentorum cubitorum porrigitur, Oceano undique mari cinctus locus, angustum admirabilis insulae praebet spatium inter ostia situs, ubi immergunt se mari
Abbreviated transcription (Latin):
fabricȩ adhuc dubiꝰ cogitaret: na¬
te metia sicuti condã gedeom in
signũ uictorie. ros iacuit suꝑ ulꝰ
montis. Ubi aũt fundam̃ta locao
erant: siccitas fuit. Dictumq ẽ q
ta iace. Iui statim õipotenti dord
gr̃as agens. scĩq implorans arclꝰ¬
głi michaelis auxilium: exurgis
celsam. sed ĩ modũ eripte rotule
centũ ut estimaret᷑ hoñum eop ᷝ ͤ¬

Expanded text:
icae adhuc dubius cogitaret, nocte media, sicuti quondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem fundamenta locanda erant, siccitas fuit, dictumque est menta jace. Qui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique implorans archangeli Michaelis auxilium, exsurgencelsam, sed in modum cryptae rotundam, centum ut aestimatur hominum cap
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. Cong̾gataq rusticoꝵ net¬
ma multitudine. locũ purgaua
inspatiũ complanauit. In cuiꝰ medi
duȩ maxime p̾minebant rupes qu
oꝑantiũ multoꝵ mouere ñ potera
manus: nec a suo diuellere stati
cũ du hererent. nec õĩo qͥd face
inuengrent: nocte insecuta uisio
cũ laborantibus ⁊ ipse labor mi¬
teret.festinꝰ ad locũ cum filis ut
impleturꝰ quod fuerat iussus.q eͥ
ꝑuenisset. fretꝰ auxilio sc̃i miehe
archangłi. quod humana ñ poĩt
uͥtus. mirũ in modũ tam facile n¬
lem tante magnitudinis remont
ut nullũ ponbus inibi ẽẽ uideto
At om̃s in cõmune dm̃ laudantes sõ¬

Expanded text:
gataque rusticorum maxima multitudine locum purgavit, atque in spatium complanavit: in cujus medio duae praeeminebant rupes, quas operantium multorum movere non poterant manus, nec a suo divellere statu. Qui cum diu haererent, nec omnino quid facerent invenirent, nocte insecuta visio cum laborantibus et ipse labori insisteret, festinus ad locum cum filiis venit, impleturus quod fuerat jussus. Quo cum pervenisset, fretus auxilio sancti Michaelis archangeli, quod humana non poterat virtus, mirum in modum tam facile molem tantae magnitudinis removit, ut nullum pondus inibi esse videretur. At omnes in commune laudantes Deu
Abbreviated transcription (Latin):
geincrem̃tum: qͥ ab abrincaten
ii ab aitannia. Nulla ibi exerceri
ualer actio mũdialis: his solis con¬
grui extat locus. qͥ xp̃m sedule ue¬
nerari disponunt: ⁊ hos susipit: qͥs
abethera ardens uͥtutũ amor euehit:
loptatũ pisciũ ibide repit᷑: que¬

Expanded text:
Noemi. Qui ab Abrincatensmit a Britannia. Nulla ibi exerceri valet actio mundalis; his solis congruus exstat locus, qui Christum sedule venerari disponunt: et hos suscipit, quos ad aethera ardens virtutum amor evehit. Copia tanta piscium ibidem reperitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ost quã gen frai¬
tociꝰ occidue. nec ñ septenitrioniᷤᷤ.
& meribianẽ partis strenue gub̾nã¬
tibꝰ principat᷑. beatus archangło unuᷤ
ex septem. in conspectu dm̃ semꝑ assi¬
stentium: qui etiam ⁊ parapisi p̃po¬
fitus. saluatoꝵ animas in pacis re¬
gione collocandas legit᷑: post eã ma¬
nifestationem qua se in monte gan¬
gano ad adorandum ⁊ głificandum
quomͥ ⁊ qualit̾ uoluit sicut scͥptis
habetur ostendit. lit comp̾bensum
ẽ ꝑbeatũ archangłũ patratis. illumi¬
natis. xp̃i gr̃a cunctis gentibꝰ in ori¬
entalibꝰ romane partibꝰ: accipe quibꝰ
sese indiciis manifestare idẽ beatissi¬
mus pͥnceps cuiiũ suꝑnoꝵ uoluerit
p̾sulem occibentaliũ ppłoꝵ. ut qui
quondã benedicto in patͥarchis ppło
isrłitico cdefensionis attribuerat
opem. ipse custos existeret ac p̃uu
uocatis filiis ꝑ aboptionem. las
legit᷑ iniisione clamehlis ꝓpħs a
cente. erdẽ angło. Nemo ẽ adnuto¬

Expanded text:
ostquam gens Frantotius occiduae et septentrionis, necnon et meridiei partis strenue gubernantibus principatur; beatus archangelus unus ex septem in conspectu Domini semper assistentibus, qui etiam et paradisi praepositus salvatorum animas in pacis regione collocaturus legitur, post eam manifestationem qua se in monte Gargano ad adorandum ac glorificandum quomodo et qualiter voluit, sicut in scriptis habetur, ostendit; his, ut comprehensum est, per beatum archangelum patratis, illuminatis Christi gratia cunctis gentibus, in orientalibus Romaniae partibus accipe quibus sese indiciis manifestare idem beatissimus princeps civium supernorum voluerit praesulem occidentalium populorum: ut qui quondam benedicto in patriarchis populo Israelitico defensionis attribuerat opem, ipse custos existeret ac praevius vocatis filiis per adoptionem. Namque legitur in visione Danielis prophetae dicente eidem angelo: Nemo e
Abbreviated transcription (Latin):
posterule pusille. quasi hoĩs ueli¬
gia marmori artius inp̾ssa. Agno¬
cunt beatũ michaelem. hoc p̃sent
suȩ signũ uoluisse monstrare.
postea culmine apposito ⁊ altan
imposito: ipsa eccła obsigna uesti¬
gioꝵ eiꝰ appodonia ẽ uocata. Intea m¬
ta dubitatio ẽ exorta int̾ sepontinos i
delicet quid de loco agerent: ⁊ sint¬
Unde collatione facta: aborientẽ locil¬
beati petri apłoꝵ pͥncipis noĩe cot
eccłam ⁊ debicant. In qua etiã ber
semꝑ uͥginis mariȩ sc̃i quoq bui¬
tistȩ iħois altaria statuunt. Tañ¬
aũt antistes salubri reꝑto consibi
dum sit ꝑnuntioᷤ scis citat᷑. Qui tib
quagesimo miliario ab romana io¬

Expanded text:
posterulae pusillae quasi hominis vestigia marmori arctius impressa, agnoscunt beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare. Ubi postea culmen appositum et altare impositum, ipsa ecclesia ob signa vestigiorum Appodonia est vocata. Multa dubitatio inter Sepontinum et Beneventanum quid de loco agerent, utrum intUnde collatione facta, ad meridiem locibeati Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam et dedicant. In qua etiam beatae semper virginis Mariae sanctique baptistae Iohannis altaria statuunt. Tandem antistes, salubri reperto consilio, ndum sit, per nuntios sciscitabatur. Qui tunc inquagesimo miliario a Romana ur
Abbreviated transcription (Latin):
li pꝰ multas febrium flãma hac austa
stilla. celeri confesti refrigerio ponunt᷑
salutis. Innumeris quoq aliis modis
ibi ⁊ crebro sanant᷑ egroti: ⁊ multa qͦͣ
angelice tantũ licent potestati geri
miracła comꝓbant᷑. Oaxime tamen
eiꝰdem die natalis. cũ ⁊ de ꝓumciis cir¬
cumquaq positis plus solito c̃flua¬
turba recurrit. ⁊ angłice uirtutis
maior quodã mͦ crebit᷑ ad eẽ freqͣntia.

Expanded text:
li per longas febrium flammas hac hausta li per longas febrium flammas hac hausta stilla, celeri confestim refrigerio potiuntur salutis. Innumeris quoque et aliis modis ibi crebro sanantur aegroti, et multa quae angelicae tantum congruunt potestati, geri illic miracula comprobantur, maxime tamen ejusdem die natalis, cum et de provinciis circumpositis plus solito cturba recurrat et angelicae virtutis maior quodammodo credatur adesse frequentia,
Abbreviated transcription (Latin):
ce tangr: alibi mani ure posit
si siredo docente arehangpos
dñm ñ ornatũ lapibũ. sed cordis
querere ⁊ diligere puritatẽ Uertex
uͦ montis extrinsecus partĩ cornea
silua tegit᷑: partĩ uirenti planicͥe di¬
latat᷑. Missarũ itaq celebratione com¬
pleta: magno attoniti gaubio quiq
redier̃ in sua. Ep̃s aũt cdelegato mi¬
instroꝵ. cantorum. sac̾dotumq officio.
et mansione constructa: õnem ibidẽ
congruo p̾cepit ordine celebrari. Nul¬
lus aũt illuc nocturno tp̃re ausus¬
ẽ ingrebi. sed aurora transacta ibibẽ¬
matutinos cantant ymnos. Ex ipso
aũt saxo quo sacra contegit᷑ edes.
gut᷑atim aqua delabit᷑. qua incole
stillã uocant. Obhoc ⁊ uitreũ uas̾
eiꝰdem receptin p̾paratum: argentea
pendet catena fuspensum. Morisq
est ppło cõmunicato. singłos ad hoc¬
uasculũ ascende ꝑ gratꝰ: donũq cele¬
stis degustare liquoris. Nam ⁊ gustu
suauis ẽ: ⁊ austu salubris. Demq ñ iuil¬

Expanded text:
ce tangi, alibi manu vix possit attingi, credo docente archangelo, Deum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Vertex vero montis extrinsecus partim cornea sylva tegitur, partim virenti planitie dilatatur. Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quique redierunt in sua. Episcopus autem delegato ministrorum, cantorum, sacerdotumque officio, et mansione constructa, omnem ibidem congruo praecepit ordine celebrari. Nullus autem huc nocturno est tempore ausus ingredi, sed aurora transacta matutinos ibi decantavit hymnos. Ex ipso autem saxo quo sacra tegitur aedes, um lucida guttatim aqua dilabitur, quam incolae stillam vocant. Ob hoc et vitreum vas ejusdem receptui praeparatum argentea pendet catena suspensum, morisque est populo communicato singulos ad vasculum ascendere per gradus, donumque coelestis degustare liquoris. Nam et gustu suavis et tactu salubris; denique nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
men obdux̃: impleta ꝓpħeia quȩ do¬
miũ laubans ait. ui facis angłos
Fugiunt pagani. partim ferro bosti¬
um. partim igniferis impulsi sagit¬
tis: ⁊ neapolim usq sequentibꝰ att
extrema queq cedentibꝰ adu̾sariis:
menza tandem sue urbis moribũ¬
di subintrant.  ui aũt euasere ꝑi¬
culumr: compto qͥa angłs dĩ i abi¬
toriũ uenit xp̃ianis. nã ⁊ sexcems

Expanded text:
men obduxit, impleta prophetia, quae Domen obduxit, impleta prophetia, quae Dominum laudans dicit: 'Qui facit angelos Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant. Qui autem evasere periculum, comperto quod angelus Dei in adjutorium venerit Christianis, nam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmmnente: agamꝰ ambo tridu
cum ciuibꝰ nr̃is ieiunrũ: sc̃am
tatẽ rogantes. ut mimera qͤ
ignatꝰ est: ab certũ usq finem
ucat. Factumq ẽ ut suggesserat
antistes. Nocte uͦ constituti ieninis
sepontino ꝑuisionẽ apparens: non
ui dedicare basilicã. Ipse eñi qͥ con¬
didis etiã dedlicau. Uos tantũ intra¬
te: ⁊ me astante patrono: p̾cibꝰ locũ
frequentate.& te qͥdem eras ibi mis¬
sas celebrante: ppłs nuxta morẽ com¬
municet. Meum aũt erit ostenłe:
quomͦ ꝑ memet ipfum locũ conse
oblationibꝰ suis. ⁊ magna ĩstantia
p̾cum intrant regiã australem.
se longa porticus in aqͥlone por¬
lecta att illam attingens posteru¬
lam: extra quã uestigia marmori
diximꝰ in p̾ssa. ses priꝰquã huc ꝑue¬
mat᷑. apparet aborientẽ basilica ꝑ¬
grandis: qua ꝑgradꝰ ascenbit᷑. hec
ipsa cũ porticu sua: quingentõ fere
homines caꝑe uidebat᷑. Altare ue¬
nerandũ rubroq contectũ pallio:
mediũ parietis meribiam cõ

Expanded text:
inminente agamus ambo triduanum cum civibus nostris ieiunium, sanctam Trinitatem rogantes, ut munera, qudignatus est, ad certum usque finem perducat'. Factumque est ut suggesserat antistes. Nocte vero instituti ieiunii Sepontino per visionem apparens: 'Non edificavi dedicare basylicam. Ipse enim qui condidi etiam dedicavi. Vos tantum intrate et me adstante patrono precibus locum frequentate. Et te quidem cras ibi missas caelebrante, populus iuxta morem communicet; meum autera erit ostendere, quomodo per memet ipsum locum conseoblationibus, et magna instantia precum intrant regiam Australem. Et ecce longa porticus in Aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam, extra quam vestigia marmori diximus impressa. Sed priusquam huc venirent, apparet ad Orientem basilica pergrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque coopertum palliolo, prope medium parietis Meridiano
Abbreviated transcription (Latin):
emoriam beati
michaelis arch-¬
angeli toto orbe
uenerandam: ip¬
sus ⁊ oꝑe condi¬
ta ⁊ conseerata no¬
mine cemonstrat ȩccła. Iue noa
metilloꝵ fulgore. sed priuile¬
gio ẽ commendata signoꝵ. Uili
mad ꝓmerendam ibi mortali
porrectꝰ. in cacumine sup̾mo beati an¬
changłi qũa p̾fatus sum gestat eccłã:
hanc mortalibꝰ hoc mͦ cognitam: libellꝰ
in eadem eccła positꝰ inclicat. Er̃at in
bulum indidit. Huiꝰ dũ pecora quoꝵ
infinita multitudine pollebat. passim
ꝑdeuexi montis latera pascerentiur
tum. ad extremũ rebeunte pecore
domũ non ẽẽ reu̾sum. Iuẽ dñs col-¬
lecta multitubine seruoꝵ ꝑdeuia
tice montis foribꝰ curꝰdam assistere
saguta toxicata.Que uelut uenti
flantine retorta: eũ a quo iactata ẽ
mer reu̾sa ꝑcussit. Turbati ciues
⁊ stupefacti qualit̾ res fuerit ef¬
fecta. ñ enim accedere ꝓpͥus aude¬
bant: consulunt ep̃m. quis facto
opus ẽẽt. Qu indicto ieninio tͥdua¬

Expanded text:
emoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgore, sed privilegio commendata signorum; vilad promerendam ibi mortalibpedum erectus, in cacumine supremo beati archangeli, quam praefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam, libellus in eadem ecclesia positus indicat. Erat in e vocabulum indidit. Hujus dum pecora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per devexi montis latera pascerentur, tum, ad extremum redeuntibus pecoribus domum non esse reversum. Quem dominus collecta multitudine servorum tis pro foribus cujusdam assistere sagitta toxicata. Quae veluti venti flamine retorta, eum a quo jacta est, mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti qualiter res fuerit effecta, non enim accedere propius audebant, consulunt episcopum, quid facto opus sit. Qui indicto jejunio tridua
Abbreviated transcription (Latin):
insanza adhuc estuanti manda¬
ta mittunt sic̃ pia ita ⁊ forcia:
dum. Milites sumꝰ imꝑator tui:
sed tam̃ serui quod libere. confire¬
innocentĩã. A te stipendiũ laboris
accipimꝰ: ab illo uite ex ordiũ sũpsimꝰ.
Sequi impatorem in hoc neqͥquam
possumꝰ: ut auctorẽ negemus. dm̃
utiq auctorem nr̃m: dm̃ auctorẽ
uelis nolis tuũ. Si ñ in tã funesta
compellimꝰ ut hunc offendamus:
tibi ut fecimꝰ hactenus. adhuc pa¬
rebimꝰ. Sin aluer: illi parebimꝰ potiꝰ
quam tibi. Offerimꝰ nras in quelibq
hostem manus: quas sangͥne in¬
nocentiũ cruentare nefas ducimꝰ:
Dextre iste pugnare abu̾sus ĩpios
atq mimiicos sciunt: laniare pios
& ciues nesciunt. Meminimꝰ. nos
ma sũpsisse. Pugnauimꝰ semꝑ
ꝓrsticia: ꝓ pietate: ꝓ in nocenti¬
um salute. Hec fuerunt hactenꝰ
nob̾ p̾cia ꝑiculoꝵ. Pugnauimꝰ
ꝓfire. Quam quo pacto conser¬
tiabimꝰ tibr: schanc dõ nr̃o non
exhibentus: Iurauimꝰ pͥmim

Expanded text:
insania adhuc aestuanti mandainsania adhuc aestuanti mandata mittunt, sicut pia, ita et fortia dum: Milites sumus, imperator, tui, sed tamen serui, quod libere confiteinnocentiam. a te stipendium laboris accepimus, ab illo Sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, ut auctorem negemus Deum, utique auctorem nostrum, dominum autem, velis nolis, tuum. Si non tam funesta agere compellimur, ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus, adhuc parebimus, sin autem, illi parebimus potius, quam tibi. Offerimus nostras in quemlibet hostem manus, quas sanguine innocentum cruentare nefas ducimus. Dextere iste pugnare adversus impios atque inimicos sciunt; laniare pios et cives nesciunt. Meminimus nos ma sumpsisse. Pugnavimus semper pro iusticia, pro pietate, pro innocentum salute. Haec fuerunt hactenus nobis precia periculorum. Pugnavimus pro fide, quam quo pacto servabimus tibi, si hanc Deo nostro non exhibemus? Iuravimus primum
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. His itaq comꝑtis mari¬
ianꝰ. om̃i belua cruentior. rurs
ad ingenis suii seuicum redit
atq impałiut it̾um decimꝰ eoꝵ morii
derurticet̃q nichlomniꝰ ad hec qͣ¬
spnerent compellerentur.: ⁊uibͥ
iissis denuo in castra ꝓlatis. seg̃¬
gatus atq ꝑcussus ẽ. qui decimꝰ
sorte obuenerat. Reliqua uͦ se ml¬
tituoo mutuo sermone ĩstigabat:
ui in tam p̾claro oꝑe ꝑsisterent.
Incitam̃tum tam̃ maxintũ fiõi
in illo tp̃re penes sc̃m mauricium
fuit: primicertũ tunc sc̃ tradit᷑
ligionis eiꝰdem. Iui cũ exuꝑio
ut in exercitu apellant᷑ campi
doctore: ⁊ candido senatore: mili¬
tũ accendebat exhortando siglos
et monendor fideliumq c̃õtuih¬
tonũ ⁊ iam mr̃m exempla inge
abmonebat socios ⁊ contub̃na¬
les suos. qui iam in celũ p̾cesse¬
rant. Flagrabat aũt iam tunc
in beatissimis uiris. m̃rii głosuᷤ
ardor. His itaq pͥmoribꝰ suis atq
auctoribꝰ anmati: marimiano

Expanded text:
uenire. his deinde conpertis Maxiuenire. his deinde conpertis Maximianus omni belua . cruentior rursus ad ingenii sui saeuitiam redit atque imperat, ut iterum decimus eorum morti detur et ceteri nihilo minus ad hspernerent compellerentur. Quibus jussis denuo in castris perlatis, segregatus est atque percussus qui decimus sorte obvenerat. Reliqua vero se mtigabat, ut in tam praeclaro opere persisteret. Incitamentum tamen maximum fidei in illo tempore penes sanctum Mauricium fuit primicerium tunc, sicut traditur, legionis eius qui cum Exuperio, ut in exercitu appellant, campi doctore et Candido senatore militum accendebat exhortando singulos et monendo fideliumque conmilitonum etiam martyrum exempla ingeradmonebat socios illos et contubernales suos qui iam in caelum praecesserant; flagrabat enim iam tunc in beatissimis uiris martyrii gloriosus ardor. his itaque primoribus suis atque auctoribus animati Maximiano
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ milibꝰ distat a capite lemam
lacus. quẽ influit rodanꝰ. Locus
ipser inter alpina nga in ualle
simot̃. Ad quem ꝑgentib. aiffie¬
aili tansitu asꝑum atq aitum
s paroit᷑. Infestus namq rodan
subito ñ eriguus in t muci¬
egio seã consederat. st
sic̃ supͣ diximꝰ cognito maximianꝰ
thebeoꝵ responso. p̃cepit ira fer¬
uidus ob neglecta imꝑiar decimũ
quemq ex eadem legione gladio
feriri: quo faciliꝰ cet̾ regiis p̾ceptiᷤᷤ
t̾riti metu ceberent. Ped integratiꝰq
mandatis ebicit: ut reliqu in ꝑse¬
cutionem xp̃ianoꝵ cogantur:
ubi uͦ ad thebeos demuntiatio it̾ata
ꝑuent. cognitumq ab eis ẽ innun¬
gi sibi rursus exsecutiones ꝓfanas:
uociferatio passim ac tumultus
in castris exoritur: affirmantũ
nunquã se ulli in tam sacͥlega mi¬
insteria cessuros: Idoloꝵ se ꝓfana
semꝑo de testatos: xp̃ianis se imbu¬
tos faeuia diuine religioni cultu
insticiuo. tinũ se et̾nitatis dm̃

Expanded text:
uero milibus distat a capite Lemanni uero milibus distat a capite Lemanni lacus quem influit Rhodanus. locus ipse iam inter Alpina iuga in ualle situs est ad quem pergentibus difficili transitu asperum atque artum iter panditur. infestus namque Rhodanus subito nec exiguus inter montegio sancta consederat. igitur, sicut supra diximus, cognito Maximianus Thebaeorum responso praecipiti ira feruidus ob neglecta imperia decimum quemque ex eadem legione gladio feriri iubet, quo facilius ceteri regiis praeceptis territi metu cederent, redintegratisque mandatis edicit ut reliqui in persecutionem Christianorum cogantur. ubi uero ad Thebaeos denuntiatio iterata peruenit cognitumque ab eis est iniungi sibi rursum exsecutiones profanas, uociferatio - passim ac tumultus in castris exoritur adfirmantium numquam se ulli in haec tam sacrilega ministeria cessuros, idolorum se profana semper detestatos, Christianis se inbutos, sacrae et diuinae religionis cultu institutos unum se aeternitatis deum
Abbreviated transcription (Latin):
onem arma cõmouerant. E ro
eobem tp̃re in exercitu legio i
litum: qui thebei apellabantus.
Legio aũt uocabatur: quȩ ser
milia ac sexcentos uiros ĩ aris
habebat. Hii in auriliũ mar
nobiliores. Prga imꝑatorẽ
e certabant᷑. Eugłici p̾cep
tiam. sub armis non in me¬
mores: rebdebant quȩ dĩ erãt
leo: ⁊ quȩ cesaris cesari restitu¬
ebant. Itaq cum ⁊ hiisic̃ ceteri
studelitatis ministerio detrec¬
tare auisi sunt: atq huiꝰ modi pre¬
ciptis se obtemꝑaturos negãt
Maximianꝰ aũt non longe aberat
Nam se circa octodorum itmere
fessuo tenebat. Ubi cum ei per
nuntios declaratũ eẽt: legi¬
onem hanc adu̾sus mandata
regia rebellem in agaunen¬
sibus angustiis substitisse:
in furorem in stinctu incligna¬
tionis exarsit. Sed michi priꝰ¬
quã reliqua c̃omemorẽ. situs loci
aꝰ relationi inserendꝰ uidetur. A¬
gaumꝰ sexagnita fermȩ mmbbꝰage¬
nauensi urbe abest. Quatuõdeci

Expanded text:
onem arma conmouerat. erat onem arma conmouerat. erat eodem tempore in exercitu legio litum, qui Thebei appellabantur. Legio autem vocabatur, quae tunc sex milia ac sexcentos viros in armis habebat. Hii in auxilium Maxinobiliores. Erga imperatorem ne certabant. Euangelici precepetiam sub armis non inmemores reddebant quae Dei erant Deo et quae Caesaris Caesari restituebant. 4. Itaque cum et hi, sicut ceteri crudelitatis ministerium detrectare ausi sunt atque huius modi praeceptis se obtemperaturos negant. Maximianus non longe aberat; nam se circa Octodorum itinere fessus tenebat, ubi cum ei per nuntios delatum esset legionem hanc aduersum mandata regia rebellem in Agaunensibus angustiis substitisse, in furorem instinctu indignationis exarsit. sed mihi priusquam reliqua conmemorem, situs loci eius relationi inserendus uidetur. Agaunus sexaginta ferme milibus a Genauensi urbe abest, quattuordecim
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝵ passionẽ mt̃m
qui agaunũ gloso
sangurne illustrant: ꝓhonore
stoꝵ stilo explicamꝰ. ła utiq fibe.
qua ad nos mr̃ii ordo ꝑuenit. llo
ꝑ succebentiũ relationem: rei gels
memoriã nondũ int̾cepit obliupo
Q si ꝓ mr̃ibꝰ singłis loca singła que
eos possioent uł singłe urbes ha¬
quanta ex colendus ẽ reuerentu
sacer ille agaunensiũ locus. inq
referuntur: Nunc iam ipsã bu¬
tissime passionis causam loqua
Sub maximiano qui romane reip¬
lice cũ diocleciano collega imy¬
lanzati aut int̾fecti. mr̃m ppłi.
Idem namq maximianꝰ. sic̃ aua¬
cia. libroine. cͥubelitate. cet̾sq u¬
ciis obsessus fuerat: ira etiã en¬
crandis gentiliũ ritibꝰ deditu
& erga dm̃ celi ꝓfanꝰ: impietaten
suam ad extinguendũ xp̃ianita
nom̃ armauerat. Sed qui tuncã
ueri cultũ ꝓfiteri audebant: spe¬
sis usq quaq militum turmis
uł ao supplicia uł ao necẽ rapis¬
bantur: ac uelut uagatione bal¬
baris gentib̾ cdlata: ꝓrsus in rels¬

Expanded text:
 passionem martyrum qui Agaunum glorioso sanguine inlustrant pro honore gestorum stilo explicamus, ea utique fide qua ad nos martyrii ordo peruenit. nam per succedentium relationem rei gestae memoriam nondum intercepit obliuio, etsi pro martyribus singulis loca singula quae eos possident uel singulae urbes inquanta excolendus est reuerentia sacer ille Agaunensium locus in qureferuntur? nunc iam ipsam beatissimae passionis causam loquamur. Sub Maximiano qui Romanae reipublicae cum Diocletiano collega implaniati aut interfecti martyrum populi. idem namque Maximianus sicut auaritia, libidine, crudelitate, ceterisque uitiis obsessus furebat, ita etiam exsecrandis gentilium ritibus deditus et erga deum caeli profanus impietatem suam ad extinguendum Christianitatis nomen armauerat. si qui tunc dei ueri cultum profiteri audebant, sparsis usquequaque militum turmis uel ad supplicia uel ad necem rapiebantur, ac uelut uagatione barbaris gentibus data prorsus in religi
Abbreviated transcription (Latin):
iffectuo: impiã uitam digna moree
fusit. At uero beatissimora agau¬
nensũ mr̃m corpora ñ pꝰmalto
passionis eoꝵ annos sc̃o theodoro
eiusde loci ep̃o. reuelata tradut᷑
In quoꝵ. honorẽ dum extrueretun
bafilica. que uaste nunc adnicta
rupi. uno tantũ latere acclinis
racet. quid myracłi tunc aparu¬
erit. niquaqͣm tacẽdum putaui.
Accidit ut int̾ reliquos artifices.
qui inuitati ꝯuitiesse ad illud opꝰ
uidebant᷑ quidã faber ad eẽt. qͣm¬

Expanded text:
adfectus impiam uitam digna morte adfectus impiam uitam digna morte finiuit. ad uero beatissimorum Agaunensium martyrum corpora post multos passionis annos sancto Theodoro eiusdem loci episcopo reuelata traduntur in quorum honorem cum exstrueretur basilica quae uastae nunc adiuncta rupi uno tantum latere adclinis iacet, quid miraculi tunc apparuerit, nequaquam tacendum putaui. accidit, ut inter reliquos artifices, qui inuitati conuenisse ad illud opus uidebantur, quidam adesset
Abbreviated transcription (Latin):
labant᷑ leti mr̃m spoliis: atq ab his
ad conuescendũ inuitatꝰ ꝓlatã ab ex¬
ultantibꝰ ꝑ ordmem causam cogno¬
uisser: detestatꝰ conimias decestatꝰq
conuiuiũ. refugiebat. R equirenti¬
dit. Ac statim ab irruentibꝰ int̾fectus
est. cet̾req m̃ribꝰ in eodem loco sic̃
morte ita etiam honore confunctꝰ.
Hec nob̾ tantũ de num̃o illo mr̃m.
compta s̃ nõia. Id ẽ beatissimorũ.
matricii. exsuꝑii. candidr: atq
uictoris. Cet̾a uero nob̾ quidẽ in¬
cognita. seb in libro uite scͥpta s̃:
Ex hac earem legione fuisse dicunt᷑
etiam illi m̃r̃es. ursꝰ ⁊ iictor. quo
solouorõ passos fama confirmat.
Soloborũ uero: castrum ẽ suꝑarulã
Siem̃ non longe a reno positum.
qui demde marintianũ tyran¬
nium exitꝰ consecutus sit. Eum
dispositis in sioiis genero suo costaa¬
mo tunc regnũ tenenti morte
moluretur. depͥhenso dolo ei ap̃o
masiliã captus. nec millto posp̾
strangulas: tet̃rimoq hoc sipplicio

Expanded text:
ulabantur laeti martyrum spoliis atque ab his ad conuescendum inuitatus prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognouisset, ac detestatus conuiuas detestatusque conuiuium refugiebat requirentie respondit ac statim ab inruentibus interfectus est ceterisque martyribus in eodem loco sicut morte ita etiam honore coniunctus est. haec nobis tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina: id est beatissimorum Maurici, Exuperi, Candidi atque Uictoris, cetera uero nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt. ex hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat. Salodorum uero castrum est supra Arulam flumen neque longe a Rheno positum. qui deinde Maximianum trucem tyrannum exitus consecutus est. cum dispositis insidiis genero suo Constantino tunc regnum tenenti mortem moliretur, deprehenso dolo eius apud Massiliam captus nec multo post strangulatus teterrimoque hoc supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
Hii aũt qui forĩ erant putabant¬
tabant eũ foris eẽꝵ ⁊ ignorabãt
illũ a leone comestum: qͦusq¬
eumã unc uenatores ingressi:
inuenerunt. ĩuestibulo uestes
ołisericas scissas ⁊ sangͥnolentas:

Expanded text:
foris erant . putabanttabant eum esse foris . et ignorabant omnes| eum a leone comestum quousq. Tunc uenato| res ingressi inuenerunt in uestibulo uestis olesiricas scis| sas . et sanguilentas .
Abbreviated transcription (Latin):
mitum. abcessit humilis fera:
increpans ĩmo condenmans
qͦdã modo feritatẽ humanam
Tunc in tanta angustia animi fact̾
Quod considerans helenꝰ consiliariꝰ
eiꝰ: innuit seruis pͥsci dicens:
uindicate mortẽ dñi uri. Tunc
ingressus quidã carnifex ex offi¬
cio: mersit in dextrum eiꝰ latus
gladium ⁊uẽ respiciens apelli¬
na: qui fec̃ finem fatigationibꝰ
nr̃is. Tunc iactauit illi torquem
auream: ⁊ coronã ⁊ uestem oli¬
sericam ⁊ statim induit se Uestitꝰ¬

Expanded text:
mitum abscessit . humilis feritas mitum abscessit . humilis feritas incre| pans immo condemnans quodam modo feritatem hu| manam. Tunc in angustia animi factusquod considerans helenus consiliarius eius . innuit| seruis prisci dicens uindecate mortem| domini uestri. Tunc ingressus carnifex ex officio mersit in dex| trum latus eius gladium Quem respiciens appellina quia fecit| finem fatigationibus nostris. Tunc iactauit torquem au| reum et coronam et uestem . olosiricam et induit se uesti
Abbreviated transcription (Latin):
risum facta ẽ. Tunc angusto
se apuella sepissime inomĩs
quasi oũu sorbile homiiᷤ
p̃libabant. Statimq ab se¬
lam dĩ cum honore accusͤ
n ei ex fuis membriᷤᷤ cõ¬
tam exhibebant ad se-¬
dum. Ubi ipsa sebens:
e clarissima loquebatun:¬
ut ectam deposito corpore
d̾i. qͥ ita cultoribꝰ sins subuenit:
ut facrat fuis adu̾sariis insul¬
quis ẽ qui eã adiiat: Apel¬
lianus dix̃. Dii patientiã suã
ostendunt hominib̾: ut dum
eor cusa suppliciis aguntur.
supplicia ñ sentiant: ut ułsi
Dicit ei priscꝰ. & qͥd faciã ut intfi¬
tiã cam: Apellianꝰ respondit:
Oeminisse debet potestas tua.
me dixisse istam fuꝑsticionẽ
sinem solo ferro posse fusciꝑe:
extinguat᷑ ferro. Tunc induci eã
fecit. in locũ ubi erãt bestieꝰ. E di¬
misi: tres ursi: uenerũt impetu
ad eam: ⁊ ad orantes eã recesserũt:
Similit̾ receptis ursis. leo dimissꝰ ẽ
Qui ⁊ ipse recumbens ante pedes
eiꝰ: dedit mugitũ quasi incre¬
dulos argueret.U ter dans fre¬

Expanded text:
risum. Tunc angustiase a puella saepissime in omniuquasi ouum sorbilem hominem praelibarent. Statim| ad famulam dei cum honore adcurrunt dram ei ex suis membris compositam et exhibent ad sedendum| ubi illa sedens uoce clarissema loquut iam deposito cor| pore di qui ita cultoribus| suis subuenit . ut eos faciat suis aduersariis insulquis est qui eam adiuuat. Appellianus dixit dii pati| entiam suam ostendunt hominibus ut dum eorum causa suppli| ciis aguntur suplicia ipsa non sentiunt . ut uel sic Dicit ei . priscus et quid faciam ut interficiam eam. | Appellianus . respondit . meminisse debet potestas tua me| dixisse istam supersticionem finem solo ferro posse suscipereextinguitur ferro. Tunc in| duci eam fecit . ubi erant bestiae et demissi tres ursi uene| runt +impetu ad eam et odorantes eam recesserunt . simili| ter receptis ursis . leo dimissus est . et ipse recubans ante| pedis eius dedit mugitum qui quasi incredulos argueret et tertium fre
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ multitudine. ñ armoꝵ mu¬
nitione elati funt: ut ferro cona¬
tenur asserere iusticiȩ causam.
sed hoc solum reminiscentes se il¬
lum confiteri: qu nec reclaman¬
do ab occisionem ductus est: ⁊ tan¬
in mortẽ corporibꝰ piori. flurerũt
p̾ciosi sangumis riuii. iͦue utiqm
rabier absq bello tantã humanoꝵ
corporũ stragem dedit. quȩ fen¬
tas exsententia fua tot simul
pue uł reos iufsit:: Ne iusti pu¬
nremtir multitudo ñ obgnuit:
cim multũ ẽẽ soleat: quod mmuiltitu¬
as delinquit. hanc gͥ crudelitate
mmanssimi tyranm confectus est

Expanded text:
suorum multitudine, non armorum musuorum multitudine, non armorum munitione elati sunt, ut ferro conarentur adserere iustitiae causam, sed hoc solum reminiscentes se illum confiteri qui nec reclamando ad occissionem ductus est et tamin mortem corporibus piorum; fluxerunt pretiosi sanguinis rivi. Quae umquam rabies absque bello tantam humanorum corporum stragem dedit? Quae feritas ex sententia sua tot simul perire vel reos iussit? Ne iusti punirentur, multitudo non obtinuit, cum inultum esse soleat, quod multitudo delinquit. Hac igitur crudelitate inmanissimi tyranni confectus est
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑsis: trucidari ferro e tam̃ fr̃m¬
sc̃issimori comilitonũ mortes ⁊ fñ
funera ñ fleuimꝰ. ñ dolurmꝰ. sedu
tius laudauimꝰ: ⁊ gaudio ꝓsecu
sumus: quia digni habiti eẽnt p
nem coegit: non nos adu̾sus t
imꝑator armauit: ipsa salti qu
fortissima ẽ in ꝑicłis desꝑatio ũ¬
nemꝰ ecce arma ⁊ ñ resistimꝰ qu
mori quã occibere maluimꝰ: nu
nocentes int̾re: qũa noxii uiiu
p̾obptamꝰ. Siquid in nos ultrab
tueris. si qͥd ad huc nsseris. siqus
abmoueris. ignes. torm̃ta. feri
subire parati fumus. Ap̃ianos
nos fatemur: ꝑsequi xp̃ianos
cerneret anmos uiror. desꝑã
głosam eoꝵ constantiã reuocas¬
posse. una sententia om̃s deci
fusis milititm agniimbꝰ iube
Iui cũ missi ad beatissimã legͥisᷤ
pssent: stringunt in scos impi
ferrum: mori ñ recusanteᷤ uite
ore. Cedebant᷑ itaq passim gla¬
Ir non reclamantes saltimaut
ignantes: sed depositis armiᷤᷤ
ices ꝑsecutoribꝰ prebentes:
integrum offerentes. Non uł ipsa

Expanded text:
aspersis trucidari ferro et tamen sanctissimorum conmilitonum mortes et fratrum funera non fleuimus, non doluimus, sed potius laudauimus et gaudio prosecuti sumus, quia digni habiti essent pnem coegit, non nos aduersum te, imperator, armauit ipsa saltim quae fortissima est in periculis desperatio. tenemus ecce arma et non resistimus, quia mori quam occidere satinocentes interire quam noxii vivere peroptamus. Si quid in nos ultra statueris, si quid adhuc jusseris, si quid admoveris; ignes, tormenta, ferrum subire parati sumus. Christianos nos fatemur, persequi Christianos cerneret animos eorum, desperans gloriosam eorum constantiam possfusis militum agminibus iubet. qui cum missi ad beatissimam legionem uenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae amore. caedebantur itaque passim gladiis non reclamantes saltim aut repugnantes, sed depositis armis ceruices persecutoribus praebentes et um corpus offerentes. non uel ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
oorino et beatissimo
eucherius ep̃s Mit¬
to ad beatitubinẽ tuã nr̃oꝵ mĩm
incuriã tam głosi gesta m̃rii: ab
honiinũ memoria tp̃s aboleret:
Proinde. ab idoneis auctoribꝰ rei¬
ipsius ueritatem quesiui. ab
his utiq: qui affirmabant se
ab ep̃o genauensi sc̃o ysaac hunc
quẽ retuli passionis orbinẽ cog¬
nouisse. Qui crebo rursus hec re
ant̾ioris acceperat. Itaq cũ alii
ex diu̾sis locis atq ꝓuinciis in
honorem officiumq sc̃oꝵ. auri
atq argenti diu̾sarumq rerũ
munera offerant: nos scripta
hec nr̃a uob̃ suffragantibus
dignant̾ offerimꝰ. ex poscens ꝓ
his int̾cessionem omngũ delicto¬
rum: atq. in pͦsterũ iuge p̾si¬
chum patronorũ semꝑ meori:
Mementote uos quoq nr̃i in
conspectu dñi: scõrum semꝑ
officiis in herentes explcit ꝓ:¬

Expanded text:
Domino beatissimo EUCHERIUS Mitto ad beatitudinem tuam, nostrorum incuriam tam gloriosi gesta martyrii ab hominum memoria tempus aboleret. Porro ab idoneis auctoribipsius ueritatem quaesiui, ab his utique qui adfirmabant se ab episcopo Genauensi sancto Isaac hunc quem praetuli passionis ordinem cognouisse, qui credo rursum haec retanterioris acceperit. itaque cum alii ex diuersis locis atque prouinciis in honorem officiumque sanctorum auri atque argenti diuersarumque rerum munera offerant, nos scripta haec nostra uobis suffragantibus dignanter offerimus exposcens pro his intercessionem omnium delictorum atque in posterum iuge praesidium patronorum semper meorum. Mementote uos quoque nostri in conspectu domini, sanctorum semper officiis inhaerentes, domi
Abbreviated transcription (Latin):
nim iõo uulnerabant quos po¬
ternit: ut nuln̾ari ipsos roga¬
rnt. Qui ⁊ iõo curare putabant᷑.
qͣma lesione cessabant. Matheus
rrabat quos illi ledebam: sed
etiam om̃s qui ad eũ afferebat᷑.
infirmitatibꝰ diu̾sis obsessi. P re¬

Expanded text:
nim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabantur, quoniam a laesione cessabant. Matthaeurabat quos illi laedebant, sed etiam omnes, qui ad eum afferebantur infirmitatibus diversis obsessi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ad ẽẽ non possumus: ro¬
gamꝰ te ut aĩas nr̃as. suscipiã.
et quos dignatꝰ es illumonare
noticia tua: digneris eripere¬
Que petitis accipite. Illi aũt po¬
sitis genibꝰ moratione: ambo
dantes sibi pacis osculum: sp̃m̃
emiserunt dicentes priscq
Ut scias quia ñ tibi datur poteᷤᷤ¬
uero die prima luce. sebens
publice pͥscus: p̾sentari sibi
officium meũ eu̾titur: ⁊ res
publica molatur: Suphemia
dixit. Canis rabibe qͥd insam :
quid ceco furore quocumq te
conũteris morbes: ⁊ laceras eoᷤ
quite de catena incrudelitatiᷤ
conant᷑ exsoluere: Quib miser
martẽ tuũ estimas dm̃ qui te
sic̃ canẽ malignissimũ oblatͣn¬
capillis suspendi. Cui pendẽti
cepit dicere. Ad hanc deformi
tatem sponte uenisti. Beata¬
euphemia dixit. Numquam
meliꝰ arnari possunt cͥnes mer.
Modo enĩ certa sum. capitis mei
comã placuisse illi: ꝓ cuiꝰ amore
mori parata fum. Priscus dixit:
amore hom̃is crucis patibulum
sir̃psit. Tunc uibens eam priscꝰ

Expanded text:
nobis adesse non possumus rogamus te+. animas| nostras accipias . ut quos dignatus es inluminare noticia tua| digneris quia petistis accepi| pite. et positis genibus in oracione . ambo dantes sibi pacis oscu| lum spiritum emiserunt . dicentes prisco ut scias quia non tibi detur| tur potes namque die prima luce sedens| publicae praesentare sibi officium meum euertitur et res| publice uiolatur. Eufemia dixit . canis rabide . quid in| sanis . quid ceco furore . quocumque te conuerteris mordis . et la| ceras eos qui te de catena incredulitatis conantur exsolue| re quid miser . martem tuum estimas deum qui te sic tamen malignissimum oblatrana capillis suspendi. Cui pendenti coepit dicere ad hanc defor| mationem tua sponte deuenisti. Eufemia dixit . numquam| melius ornati sunt crines mei . modo certa sum+ capitis mei| comam placuisse illi . pro cuius amore mori parata sum. | Priscus dixit amore hominis . crucis patibulum| sumpsit. Tunc uidens eam priscus
Abbreviated transcription (Latin):
ferentes: sepelier̃ illud cum oĩ
gaudio ⁊ cũ onĩi gła: non longe
⁊muro caleronensiũ ciuitatis:
illi sacrificarent. tota nocte inuy¬
cem se laniantes: ⁊ se morsibus.
ine mortu int̾ienti funt.T unc
om̃s gentiles ⁊ iudei qu erant

Expanded text:
ni sepelierunt illud cum omni gaudio| et cum omni gloria non longe a muro chalcedonensium ciui| tatis. ubi sacrifecauerant tota nocte inuicem se lani| antis et morsibus ne mortui inuen| ti sunt. Tunc omnes gentiles et i
Abbreviated transcription (Latin):
sa. supͣ petras acutissimas ꝙ
uimanes uolubili arte com¬
positas gerens. t̾rorem etian
aspicientibꝰ ineutiẽbat. Tunc
sc̃a euphemia expanbens mi¬
nus ad celum: dixit. Tu clĩp
qui es uerꝰ lapis angularis.
qui es solida perra uoñs fon¬
tes aquar. qui es lapis repl
ab edificantibꝰ. qui es lapic
offensionis ⁊ petra scandale
tu cominue lapides istos in
inuisibilem lapides tiisibile
ñ curare: ⁊ eũ cum fuis regl
ꝓ nichilo computare. Heci
his similia cum dixiss&. ⁊ or¬
illi lapides ita conu̾si s̃ in pl¬

Expanded text:
attuor petras . acutissimas et inmanes . uolubili ar| te conpositas gerens terrorem etiam aspicientibus excita| uit. Tunc sancta eufemia expandens manus ad caelum di| xit . tu domine qui es uerus lapis angularis qui es solida pe| tra . uomens fontes aquarum qui es lapis reprobatis ab ae| difecantibus qui es lapis offensionis et petra scandali . | tu comminue lapides istos . in| uisibilem . lapides eius uisibiles non curare . et eum cum suis regi| bus pro nihilo conputare. Haec et his similia cum dixisset| et orIlli lapides ita con| uersi sunt in pul
Abbreviated transcription (Latin):
uictor ad priscũ ait. Dñe mii¬
dex. putabam usq hodie sani
ẽẽ consiliũ tuum: ⁊ iuste conꝰ
dei famulam indignari. Sei
Nam ⁊ ego ꝑgens ad eam. uii
ibi exercitum uirginũ splen¬
dum. cum quibꝰ illa gauuens
exultabat in dño: non cura
neq cde te neq de officiis tu
nec de ministris tius. U hocu
certum sit. quia ⁊ ego ex ha
Tuñc indignatus priscus iułs
et hunc cum sostene uincab
ait. Immolate diis. Illi aus

Expanded text:
uictor ad priscum . | ait . domine mi iuictor ad priscum . | ait . domine mi iudex putabat usque hodie sanitatem esse| consilii . et iuste contra dei famolam indignaNam+ ego pergens ad eam . uidi ibi exercitum| uirginum splendendum. Cum quibus illa gaudens exsult\a/t .| non curans nec de te . nec de officio tuo . nec de ministris tuis et hoc| tibi certum sit . quia et ego ex hac Tunc indignatus priscus . iussit et| hunc cum sustene uinculo ait immolate diis. Illi| aut
Abbreviated transcription (Latin):
quidã theodorus nomie. &
mittens ad eam manum: totꝰ
paraliticus factus. cepit uoceᷤᷤ
ululatum tet̾rimũ dire uocĩ
emittens: uix inde semianomiꝰ
liberatꝰ est. It̾um ascendit ad
eam alius sostenes noĩe: ⁊ cum
Ad quẽ statimꝰ clamare c̃ep̃ officiũ
ꝓconfulis dicens. Miser mala
morte punendus es⁊ uio est
qͦp agis. Tunc ille exemit gla
lam manũ mittere. Uideo enim
confortantes faciunt eã te peni¬
tus ñ timere. Unde cum descen¬
dentẽ sostenen recepisset in car-¬
cerem: illam a multis officialibꝰ
depositam misit incippo dicens:
excancellariis sus nomine uic¬
carcerem ⁊ facies ad eã induci
omnẽ petulantiũ iuuentu¬
tem. ut eam turpit̾ fatiganteᷤᷤ
defectã faciant int̾re. Tunc
dextera leuaq eiꝰ multe aliȩ uix¬
gines. quari aspectus splendide
sole fulgebat: ⁊ dicunt ei. U icto
diceris. factis ꝓba. Tunc illae in¬
t̾ram se ꝓsternens: cepit dicen
Ab ista hora qua merui uidere u

Expanded text:
quidam thoribus nomine . et quidam thoribus nomine . et mittens| +eam manum+ totus paraliticus factus . coepit uoces ululatum teterrimum dirae uocis emittens . uix| inde semianimis liberatus est. Ascendit ad eam alius susti| nes nomine . et cum Ad quem clamare coepit| ficium proconsulis dicens. Miser . mala morte ducturus es . | quid est quod agis. Tunc ille et exemit gladlam| manum mittere Video enim i eam confortantes . faciunt te paenitus non timire unde dis| cendentes sustenem recepi+ iussit in carcirem. Illam autem| a multis officibus depositam . misit in cippo dicens .ex cancillariis suis . nominem| uiccarcirem et induci facies ad eam| omnem petulantium iuuentutem . ut eam turpiter fatigantes | defectum faciant interire. Tunc dextera leuaque eius multae alies uirgines qua| rum aspectus splendidior solae fulgebat. Et dicunt ei uictor |diceris . factis proba. Tunc ille prosternens se . coepit dicere | Ab ista hora qua merui uidire uos .
Abbreviated transcription (Latin):
colen martem uanum ⁊ trũ¬
mia dixit. Nolite boni ciues mi
animos ur̃os in fide corroborate.
et contra malignũ draconẽ pug¬
nantem confidentẽq in dño expec¬
tate. ut cũ impleuero curfũ meũ:
lium error insanus minuebatur:¬
Denzq ingressus adinuicem apellianꝰ
dixit. Tu estimas euphemiã igne
consumptã illa uero publice legẽ
xp̃ianã omnẽ ppłm docet. Supra
quod adigratꝰ iubex: dixit apel¬
uerũ colit. sui apellianus dixit:
Ignoras magicam artẽ. xp̃ianort
ne suꝑ̾ari sed ferro: Iube gͦ illam
deponi inde ubi eam artes ma¬
gice leuauerunt. ⁊ urgens eam di-¬
uerfis fuppliciis: ferro eã int̾fice:
sciens eam alit̾ suꝑari ñ posse:
Tunc ꝑrexit ꝓconsul: ⁊ audiens
illam constant̾ de xp̃i nomine
ppłm alloquentem: furore ductꝰ
p̃cepit scasoribꝰ. ut ligantes ma¬
chinam deponerẽt illam.Erat
enim locus in quo stabat beata¬
erat penitus qualit̾ sine ma¬
china aliquis posset ascendere:
Igit᷑ facta macbina: ascendit.

Expanded text:
colere uanum et trun Eufemia dixit. noli| te boni ciues inpanimos uestros| ad fidem conuertite . et me contra draconem pugnantem fidenter| in domino expectate ut dum conpleuero cursum meum .lium error in| sanus. Denique ingressus ad iudicem Appelianus dixit . tu es| timas . eufemiam igne consuptam. Illa autem puplice legem| christianam omnem populum docet supra quo admiratus iudex | dixit ad appelolet si uiuit. Cui ap| pellianus . dixit. Ignoras magicam artem christianne superare| sed ferro. Iubet ergo illam+ deponi . ubi eam artes magicae leua| uerunt . et agens eam diuersis suppliciis ferro eam interfice sci| ens eam aliter superare non posse. Tunc perrexit proconsul et ui| dens eam constanter christi nomen populum alloqui et in furore| ductus . praecepit scasoribus ut ligantes machinam depone| rent illam. Erat enim locus in quo stabat erat paenitus quo illic sine machinam posset ascendi. Igitur| factis machinis ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq aũt hoc contepserit: sũ
se inimicũ saluti regum: ⁊ ut adꝰ¬
sarnim maiestatis eori diu̾lis lus¬
ciis puniendũ. Nona itaq die n
ut increpuerit tuba: om̃s su
ad tẽplum martis alacres uenu
luctuosa uoce: uocare cepit
serõs. gentiles ad mortẽ . Erãt¬

Expanded text:
Quicumque| atem hoc contempserit . sciat se inimicum saluti regum| et ut aduersarium maiestatis diuersis suppliciis puni| endum. Nona itaque diae mox ut increpuerit tuba om| nes simul . ad templum martis . alacres uenia tubicinatur . luctuosa uoce uocare coepit miseros gentilis ad| mortem pot
Abbreviated transcription (Latin):
dñs de celo descendens soluit
ta erat eam constituit. fac¬
ris dm oninibꝰ lignis. respiciens
ppł suꝑ arcum digesto fumo tranᷤ¬
acdoq incendio: uident beatã euphe¬
miã sup arcum stantẽ in columem:
indutam uestimentis suis. manibꝰq

Expanded text:
ni de cae| lo discendens . soluiqui iuxta erat . consti| tuit. Faca cum omnibus| lignis respiciens populus super arcum digesto fumo transac| toque incendio . uident eufemiam super arcum stantem inco| lomem . indutam uestimentis suis . ouante et
Abbreviated transcription (Latin):
dedit sonitum. Illi aũt putans
illũ ad signum quod constitu¬
rat ꝑsonare: trahere ceperull
cum impetu: ⁊ tota rota inhͥ
immobilis: cantans dño ⁊ tlo
cedonie int̾fectum: sedic io l
mnur exagitant. Clamabat:
n c̾iitatem ad tumultum &
itũ incitabant. Cumq lib̃¬

Expanded text:
dedit sonitum. Illi| autem putantes illum ad signum quod constituerat perso| nasse. trahere coeperunt cum impetu . et tota rota inte| immobilis . can| tans domino hedoniae interfectum . sediciosum murmur| et exagitant clamabat nem ciuitatem ad tus multum et fremitum| incitaltant. Cumque lib
Abbreviated transcription (Latin):
uiscitate. Ubicũq gͦ ẽ pietas.fi¬
des. iusticia. innocentia. ueritas.
inipsis aliquã maiestatẽ posse
constare. Priseus audiens hec ⁊¬
ua furore cepit gemere: ut sifi
Tam̃  petita uoce.ait ad eos:
Infelice doleo uos magicis arti¬
bus ab euphemia deceptos. ⁊ idõ

Expanded text:
stare . ubicumque ergo est pietas| fides . iusticia . innocentia . ueritas . in ipsis aliquam maiestatem posse constare | Priscus audiens haec ita furore coepit gemere . ut si ptamen re| petita uoce . ait ad eos Infelicis . doleo uos magicis artibus eu| femiam interemtos . et ideo