comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testaniẽto Nobi non solum
ungebatur faterdos sed etia
rexatq ꝓpheta sicut in libro
de et reuertete in domũtuã
perdesitum damastũ cuq p¬
ueneris illut unges aiabes¬
in regez super syriaz et yen
filiũ nãsi Unges rege suꝑ
isrł eliseũ auter filud̃ sapħat
qui est deabel ungel ꝓphaz¬

Expanded text:
Testamento non solum ungebatur sacerdos, sed et rex, et propheta, sicut in libro de, et revertere in viam tuam per desertum in Damascum; cumque perveneris illuc, unges Hazael regem super Syriam, et Jehu, filium Namsi, unges Regem super Israel; Elisaeum autem, filium Saphat, qui est de Abelmala
Abbreviated transcription (Latin):
ob sidente actũ est ut in castrib
cum obsidio trahe retur in lon¬
gum tenantibꝰ regys liuẽibꝰ
inter quos et collatinꝰ erat nõ¬
nmo calentibus uino deton
dendes in uenissent uersis eqͥs
ficio dcrtantẽ ⁊ millo exorna¬
tam cultu inuenerũt lũcreciã
quã obrem iudicio om̃i lauda¬

Expanded text:
set, actum est ut in castris, cum obsidio traheretur in longum, cenantibus regiis iuvenibus, inter quos et Collatinus erat,nimio calentibus vino, caderdentes invenissent, versis equis ficio vacantem et nullo exornatam cultu invenere Lucretiam; quam ob rem iudicio omnium lauda
Abbreviated transcription (Latin):
Domi male uiuitur. expug¬
nentur licet urbes corripiã
gentes regnis manꝰ miciãt
nisi foro ⁊ curie officiũ et
uerecundia constiterit partaꝵ
rerum celo cumulus equatꝰ
sedem stabilem non habebit

Expanded text:
domi male uiuitur? expugnentur licet urbes, corripiantur gentes, regnis manus iniciantur, nisi foro et curiae officium ac uerecundia sua constiterit, partarum rerum caelo cumulus aequatus sedem stabilem non habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
toncitauit et atarquimo ade¬
ut imperiũ mox exertitus
quoq qui ciuitatem ardeam
tum ipso rege oppugnabat¬
eum reliquit ueniensque
adurbem rex portib clausis

Expanded text:
concitauit et Tarquinio ademit imperium. mox exercitus quoque eum, qui civitatem Ardeam cum ipso rege obpugnabat, reliquid veniensque ad urbem rex portis clausis
Abbreviated transcription (Latin):
difficilibus bellis sieri potuit
qr rudes adħus adresistendũ
gentes exant nec tam multe
et magne. Si quidem Post
teansierant qñ ninꝰ afiam
totam excepta india subiga¬
uit oma uero tot gentes̾ et
orientis et occidentis quas uo¬

Expanded text:
difficilibus bellis fieri potuit, difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post le transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uero tot gentes et Orientis et Occidentis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
peruenisse pastorem atq¬
abeius acca uxore nutritos.
Quãtp si adarguendum ho¬
nimẽ regem qui eos inaqnĩ
proici trudeliter iusserat eis
in fantibub̾ perquos tanta
ciuitas condenda fuerat dea¬
qua diuĩtus liberatib perlac¬
tantẽ feram deus uoluit sub¬
ueunce quid miꝵ est aimulio
successit in regnũ laciale fr̃
numitoris primo anno con¬
Aita est roma ac perhot cũ
suo deinceps idest romiulo ne¬
pote regnauit. Ne multis mo¬
est tuuitas rama uelut altera
babilon et uelut prioris filia
babilorris porquã deo placu ͭ
orbem debellare terraꝵ ⁊ in
unã societatem rei publite
leguniq panctum longe
fateq paccare. Erant enĩ
populi iamualidi ⁊ fortes
et armib gentes exercitate que
non facibe cederent et quas opa
esset ingentibub ꝑiculis ⁊ ua¬
stacione utrimꝙͣ non parua
atꝙ horrendo labore suꝑari
Nam qñ regnũ assirioꝵ to¬
tam pene assiam subiutauie
licet uellando fit factum non
tamen multum asperib et

Expanded text:
peruenisse pastorem adqperuenisse pastorem adqab eius Acca uxore nutritos. Quamquam si ad arguendum hominem regem, qui eos in aquam proici crudeliter iusserat, eis infantibus, per quos tanta ciuitas condenda fuerat, de aqua diuinitus liberatis per lactantem feram Deus uoluit subuenire, quid mirum est? Amulio successit in regnum Latiare fratNumitoris primo anno condita est Roma; ac per hoc cum suo deinceps, id est Romulo, nepote regnauit. CAPUT est ciuitas Roma uelut altera Babylon et uelut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam societatem rei publicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim iam populi ualidi et fortes et armis gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus periculis et uastatione utrimque non parua adque horrendo labore superari. Nam quando regnum Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et
Abbreviated transcription (Latin):
uirgiliano uersu eloquar
pximꝰ ille procas troyane
qloria gentis. Uiuꝰ tempe
qripiam qdamõ roma ꝑturie¬
batur illud om̃i regnoꝵ max¬
imiũ assirioꝵ finem tante᷑
diuturnitat aiccepit idine¬
translatũ est post annos fer¬
me nulle trecentos quĩq ut
etiam beli qui iuũ genine
nauit ante amuliũ. ꝓporro
amuliꝰ fris sui Numitoris
feliam ream nonnĩe q̃ eciã
ylia uotabatur Ronuili mre
uestalem uoirgniẽ fecerat
quam uoluit de marte gemi¬
nos concepisse Isto modo stu¬
prum eius honoranteb Uel
uutrierit hoc eñ genus
bestie admartem existimant
ptinere ut uidelicet ideo lupa
tredatur admouisse ubera ꝑ¬
imiłis quia filios am̃ sui mar¬
tis agnouĩt. ¶ tuãnis nõ
desiñt qui dicant cum expo¬
siti nagientes iacerent Ane¬
ria qua pͥmũ meretrice fu¬
isse collectas ⁊ primas cuib
suxisse mamillas ineretri¬
tes ile tupas inĩcupabant
Fnde eciã nĩt tupia loca
daꝵ supanaria uocantur
E eos postea ad faustulum

Expanded text:
Vergiliano uersu eloquar: Vergiliano uersu eloquar: Proximus ille Procas, Troianae gloria gentis. Cuius tempore quia iam quodam modo Roma parturiebatur, illud omnium regnorum maximum Assyrium finem tantae diuturnitatis accepit. Ad Meanslatum est post annos ferme mille trecentos quinque, ut etiam Beli, qui Ninum genuit tem regnauit ante Amulium. Porro Amulius fratris sui Numitoris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel nutriuerit. Hoc enim genus bestiae ad Martem existimant pertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admouisse ubera paruulis, quia filios domini sui Martis agnouit; quamuis non desint qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas meretrices autem lupas uocabant, unde etiam nunc turpia loca earum lupanaria nuncupantur, et eos postea ad Faustulum
Abbreviated transcription (Latin):
perloca memorata regnãtibꝰ
iselitaꝵ regnũ finito temꝑe
Iudicũ a saule rege sumpsit
exordiũ quotempore fint
ppheta samuel Rbillo igitur
tempore hy reges latinore
esse ceperunt quos ꝯgnoĩti¬
bant siluios/ Abeo quippe quia
filius enee primꝰ est dictus
saluiꝰ ceteris subsecutis et pro¬
pria noiã imponebautur et
hoc non defuit ꝯgnomentĩ
sicut longe postea cesares cog
quam exeis stirpe regnaret
eoq desucto successit dauid¬
in regnũ post annob asaulis
Omꝑio quadraginta ꝑꝯ dauid¬
qui etiã ipse .xiͣ regnauit
annos filius ens salomon
rex iselitaꝵ fuit qui templũ
illud nobilissimũ dei. Iherosõ¬
limitanũ condidit uiꝰ tem¬
latio ceperunt. Sala moni sut¬
quo induo regna ppłus ille
dinisus est / et singule partel
suos singulos reges hrẽ cepe¬
sepultus ineo monte qui et
mt eius noiẽ nũcupatur
Deoꝵ taliũ quales sibi fecert¬
conditor Rome inter rstum
aut̃ et illa reges repunitur
Auo quoꝵ primꝰ est ut cũ

Expanded text:
per loca memorata regnantibus Israelitarum regnum finito tempore iudicum a Saule rege sumsit exordium, quo tempore fuit propheta Samuel. Ab illo igitur tempore hi reges Latinorum esse coeperunt, quos cognominabant Siluios; ab eo quippe, qui filius Aeneae primus dictus est Siluius, ceteris subsecutis et propria nomina inponebantur et hoc non defuit cognomentum; sicut longe postea Caesares cognquam ex eius stirpe regnaret, eoque defuncto Dauid successit in regnum post annos a Saulis imperio quadraginta. Tuqui etiam ipse quadraginta regnavit annos, filius ejus Salomon rex Israelitarum fuit, qui templum illud nobilissimum Dei Jerosolymitanum condidit. Cujus temLatio, coeperunt. Salomoni sucquo in duo regna populus ille divisus est, et singulae partes suos singulos reges habere coepesepultus in eo monte, qui etiam nunc ejus nomine nuncupatur, deorum talium, quales sibi facconditor Romae. Inter istum autem et illum reges reperiuntur duo, quorum primus est, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
Megnante nero apud hebos
sedech̃ia et apud romanos
tarq̃mo pristo qui fuccesserat
Cyrus rex psarum qui etia
caldeis et dissirys impanit
relaxata aliquanta eaptiui¬
tate indeorum qumquagita
milia hom exeis adinstaurad
templũ regredi fecit. Equibꝰ
tantũ prima cepta fundamĩa
et altare construgũ est.incur¬
santibus autem hostibꝰ neqͥq
progredi edificando uasuert̃
dilatumꝙ opus est usque
addarium Peridem eciã tps
illa sunt gesta que ꝯscripta
sunt in libro indith quẽ sane
incanone strĩpturaꝵ indei
non recepisse Dicutur. Dub
dario go rege persarum im
septimo r̾gie tarquinio. ¶ao
expulso romani aregũ suoꝵ
dñacõe liberi esse ceperunt
usq adhot tempus ꝓphetab

Expanded text:
egnante uero aput Hebraeos Sedechia et aput Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat Cyrus rex Persarum, qui etiam Chaldaeis et Assyriis imperabat, relaxata aliquanta captivitate Judaeorum, quinquaginta millia hominum ex eis ad instaurandum templum regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina, et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus, nequaquam progredi aedificando valuerunt, dilatumque opus est usque ad Darium. Per idem tempus etiam illa sunt gesta, quae conscripta sunt in libro Judith: quem sane in canone Scripturarum Judaei non recepisse dicuntur. Sub Dario ergo rege Persarum impseptimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione liberi esse coeperunt. Usque ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auarto latmoꝵ rege siluio
euee filio non aetrensa deq̃
fuit astaniꝰ qui tertius ibi
regnauit sed delaninia latim
flłia ꝙ̃ postumu eneas dici᷑
habuisse Asfirioꝵ aut̃ uite¬
simo et nono oneo ⁊ melanto
athenensiũ sexto decimo Indi¬
te aut̃ hebreoꝵ heli sacerdote

Expanded text:
uarto Latinorum rege Siluio Aeneae filio, non de Creusa, de qua fuit Ascanius, qui tertius ibi regnauit, sed de Lauinia Latini filia, quem postumum Aeneas dicitur habuisse, Assyriorum autem uicensimo et nono Oneo et Melantho Atheniensium sexto decimo, iudice autem Hebraeorum Heli sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
exextitu relictis nocte uenit
tollatũ Dobi eo ꝙ uiri con¬
sagromens esset alutrecia
ediuit̾ susteptus ⁊̃ honoratꝰ
postquam domũ ome lia¬
idpitos arbitratꝰ enaginato
qui esteret uolinitati tandem

Expanded text:
 nocte venit Collatium. Ubi, eo quod viri consanguineus esset, a Lucretia comiter susceptus et honoratus, postquam domum omnem tacsopitos arbitratus, exerto quiesceret voluntati. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
stab eas et bellicosas quaqua
Wersum dilatabatur inuenit
Tempore antem quo roma cõ¬
dita est pplus ifel̃ habebat in
terra promissionib cumos
septingentos decem ⁊ octo ex
quibus Uigniti septem ꝑtinẽt
ad iħ̾m naue Peinide adtempq
iundicũ trecenti uginti nouẽ
Eequo autem retreb ibi esse
ceperunt amii erant trecẽti
tuiꝰ nomẽ Achas Ioel sicut
aly ꝯputant qui ei successit
Czechias quem quidem ꝯstat
optimũ et pyssimũ regem
Ronuili regnasse temꝑibus
Inea uero parte hebrei po¬
puli que appellabatur ysul
regnare ceperat osee hut¬

Expanded text:
stas eas et bellicosas, quaqua uersum dilatabatur, inuenit. Tempore igitur, quo Roma condita est, populus Israel habebat in terra promissionis annos septingentos decem et octo. Ex quibus uiginti septem pertinent ad Iesum Naue, deinde ad tempus iudicum trecenti uiginti nouem. Ex quo autem reges ibi esse coeperant, anni erant trecenti cuius nomen erat Achaz uel, sicut alii conputant, qui ei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temporibus. In ea uero Hebraei populi parte, quae appellabatur Israel, regnare coeperat Osee
Abbreviated transcription (Latin):
arege latinoꝵ proca siue.
suꝑiore auentino uiq adre¬
gem romulũ iam romanõ
Nel etiam usq adrenm p̾mor¬
dia fuccessoris eins mõme
pompily Ezecgias quuppe
modum regni assiriorum
primo tempore Extitit abra¬
ham cui promissiones aper¬
tissime fierent meiub semiẽ
beneacõis omi gentiũ ¶ta
occidentalib babilonis exordio
qua suerat xpũs impante
uenturub inquo implerenͭ
illa promissa oracula ꝓphaꝵ
non solum loquenciũ uerũ
etiã scribenciũ in tante rei
future testimoniũ pluentur
Cum enĩ ꝓphete nĩquam
fere desuissent ppło istł exqͦ
ibi reges esse ceperunt inusũ
tantũ eoꝵ suere nõ genciũ
¶ruando autem scriptura
manifestiꝰ ꝓphetica/ condeba ꝓ¬
het ciuitas que gentibus

Expanded text:
a rege Latinorum Proca siue superiore Auentino usque ad regem Romulum iam Romanum, uel etiam usque ad regni primordia successoris eius Numae Pompilii Ezechias quippe modum regni Assyriorum primo tempore exstitit Abraham, cui promissiones apertissimae fierent in eius semine benedictionis omnium gentium, ita occidentalis Babylonis exordio, qua fuerat Christus imperante uenturus, in quo inplerentur illa promissa, oracula prophetarum non solum loquentium, uerum etiam scribentium in tantae rei futurae testimonium soluerentur. Cum enfere defuissent populo Israel, ex ibi quo reges esse coeperunt, in usum tantummodo eorum fuere, non gentium. Quando autem scriptura manifestius prophetica condebatur, quae gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Not clm diuicie suit bona
fortuita que dati et auferri
possunt esset in fortime ar¬
ditrio sita nobilitas ut as
euntibus copys smł et no¬
arbitror non exanimi iudiꝰ
locutuz. nam methit ubi
exueritate qd̾ sentit exp̾mit
illum appellat generosum
tui ex nat᷑ali inest ut discer¬
nat que uera sunt et appetat

Expanded text:
Nam cum divitie sint bona fortuita, que dari et auferri queunt, erit in fortune arbitrio sita nobilitas, quoniam abeuntibus copiis et arbitror non ex animi iudicio, locutum. Nam in Ethicis, ubi ex veritate quod sentit exprimit, illum appellat generosum, cui a natura existit ut discernat que vera sunt et appetat
Abbreviated transcription (Latin):
oiñ prestantissimꝰ in quĩto
polliticoꝵ destribens nobili¬
et antiquas diuitias ⁊ alio
in loco nobiles iuderi duył qui¬
bus existerent uirtutes et¬
et diuicie progenitoꝵ. Dod

Expanded text:
s in quinto Politicorum libro scribit nobiliet antiquas divitias, et alio in loco nobiles videri dixit quibus existerent virtutes et divitie progenitorum. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
qͣri hereditario iure obtinue
Ut tante potestatib fastiquõ
que non debetur sangromi
sed uirtuti nõ ꝑuia successio
sed elconis protederet Tot
dignissimꝰ ħ abeatur addigt¬

Expanded text:
 hereditario iure obtinuerut tante potestatis fastigium, que non debetur sanguini, sed virtuti, non per viam successionis, sed electionis procederet, ut dignissimus eligeretur ad dig
Abbreviated transcription (Latin):
aut sua exhortatõe ꝑdes
et in ronia ulłm placitu aut
ordinatõ faciet de om̃ibus
que adte ꝑtinent aut adrõnos
sine tuo consilio. Et quitꝙ
fatiet illu ut adiutor tuus
sit ad defendenda terra seti

Expanded text:
aut sua exhortatione perdetis. Et in Roma nullum placitum aut ordinationem faciet de omnibus, que ad vos pertinent aut ad Romanossine tuo consilio, et quidqufaciam illum, ut adjutor tuus sit ad defendendam terram S.
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus autem enee qui in
ytalia apud latinos resede
toniu occupanerat lingna
latina germanos eo ꝙ̃ de
carentur miserunt partem
exercitus adthuringia ult᷑
renũ qui ibide regnũ in¬
stituentes multo põst tempe
reges habuerunt enepost

Expanded text:
ercitus autem Enee, qui in Italia apud Latinos resederoccupaverat, lingua latina Germanos appellabaessent, miserunt partem exercitus in Thuringiam ultra Renum, et ibidem regnum instituentes multo tempore reges habebant crinit
Abbreviated transcription (Latin):
ut illos turpi ẜuituti fubtra¬
herent nocte cadem mnt uallũ
ase confectum ne ipẽ in dedeca
sue castitatis et uctoꝵ ludi¬
briũ traherentur laqueo se

Expanded text:
t via, turpi servitati subtraherent, nocte eadem intra vallum a se confectum, ne et ipse in dedecus sue castitatis et victorum ludibrium traherentur, laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petrum apłore prinipe
qm regale sacerdotiũ intelli¬
gimus. Qluid uero ꝑbacłin
pastoralem perquem pastor
sustentatur ouis errans ad
ouile reducitur lupusq rapax
repellitur nsi sacrum imꝑiũ¬

Expanded text:
 principem nisi regale sacerdotium intelligimus? Et quid per baculum pastoralem, per quem pastor sustentatur, ovis errans ad ovile reducitur et lupus rapax repellitur, nisi sacrum im
Abbreviated transcription (Latin):
tesaris imꝑatorisq augusti noiẽ
qmissum est Sosq quo deficiẽ¬
te in francia et lacessente rgio
scemate romanũ imperiũ a
thẽtimitꝭ principibus amñstra¬
tum est usq in hodieruũ diẽ¬

Expanded text:
esaris imperatoris augusti nomine commissum est, usque quo deficiente in Francia et lacessente regio stemate Romanum imperium a Theutonicis principibus amministratum est usque in hodiernum die
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa in manesq siit nacoes
seuessimis durate frigoribus
qui mores exipso celi rigore
traxerunt ferotis animi et
semper in domiti raptu uena¬

Expanded text:
pora inmanesque naciones, sevissimis durate frigoribus, qui mores ex ipso celi rigore traxerunt, ferocis animi et semper indomiti, raptu vena
Abbreviated transcription (Latin):
Dest̾maret uidelic enchariũ
inuilla que legia dicitur ne᷑
tinꝰ corpus encharius ⁊ ua¬
lerius terre quiedantes eadẽ
qua uenerant uia magna cũ¬
festinatõe adurbem romana
sunt reuersi et dum starent

Expanded text:
stinaret, videlicet Eucharium, in villa, que Legia dicitur, Cuius corpus Eucharius et Valerius terre commendantes eadem qua venerant via cum magna festinatione ad urbem Romanam sunt reversi. Et dum starent
Abbreviated transcription (Latin):
unctus est et bis equidẽ p̾mo
namq in francia cum frẽsuo
Rarolomiano adhut puer
in regem deinde rone in im¬
Reges et imꝑatores more an¬
tiqui dei põpuli m ungi cepe

Expanded text:
unctus est bis equidem, primo in Francia cum fratre Karlomanno adhuc puer in regem, deinde Rome in imreges et imperatores more antiqui Dei populi ungi cepe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nbus leonis pape ⁊ priu¬
cipum regni om̃q p̾matum.¬
quam hoñi uolinitati consen¬
tiens cum magua uniuersał
cleri plebisꝙ teipudio ipã te¬

Expanded text:
ati Leonis pape et principum regni omniumque primatumquam hominum voluntati consentiens cum magno universalis cleri plebisque tripudio in
Abbreviated transcription (Latin):
et unctus est romanoꝵ imꝑa¬
tor ipõ pp̃a coronã aureã capiti
eius imponente minbilo cor¬
dis et oris GRomano clero et
ppło acclamante barolo augusto
adeo toronato magno ⁊ paci¬
fito imꝑatori romanoꝵ uita

Expanded text:
et unctus estKarolus imperator, ipso papa coronam auream capiti eius imponente, in iubilo cordis et oris Romano clero et populo acclamante: 'Karolo augusto, a Deo coronato a magno et pacifico imperatori Romanorum, vita
Abbreviated transcription (Latin):
aureis lrĩs scriptũ collotãtes¬
stra uero sceptrũ tenebat aureñ
suꝑ qm̃ sedebat ne caput defũti
decideret affexerunt. Ded et
cerant aute faciẽ eius statuert̃¬

Expanded text:
aureis litteris scriptum, collacaveistra vero sceptrum tenebat. Catenuper quam sedebat, ne caput defuncti decideret affigentes, sentem fecerant, ante faciem ejus statuent
Abbreviated transcription (Latin):
allexandriã petyt ut arege
egipti cui tutor asenatu dãtꝰ
fuerat pp̃ iuuemilem eius eta¬
tem accipet auxilia. Qui for¬
tunã mairis qm̃ amicicia se¬
cutus occĩdeus Pompeiũ capͭ
eius et anulũ tesari misit No
ꝯspecto tesar eciã lacrimas su-¬
disse dicitur tanti uiri intues
caput et generi quondã sui

Expanded text:
Alexandriam petiit, ut a rege Aegypti, cui tutor a senatu datus fuerat propter iuvenilem eius aetatem, acciperet auxilia. qui fortunam magis quam amicitiam secutus occidit Pompeium, caput eius et anulum Caesari misit. quo conspecto Caesar etiam lacrimas fudisse dicitur tanti viri intuens caput et generi quondam sui
Abbreviated transcription (Latin):
Primo quide ꝙ tempore fui
totu mõdum pacificauit ut
esset in uniuersa terra adde
signandum ꝙ ipse erat pax
et per eñ ut dicit Aplus ad
coloseñ. Reconalianda erant diã
que sunt oncelo et interra

Expanded text:
tempore sui totum orbem pacavit, ut esset in universa terra, ad significandum, quod ipse esset pax er eum, ut dicit apostolus ad Colosenses, reconcilianda erant omnia, que sunt in celo et in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
modis expomitur Iono mõ
sit de super idest adeo quia nõ
superͣ est acesare qui pilatũ
enĩ fuit auctor potestatis
pilati primarius. Cesar aut̃
oscendit em̃ potescate cesar/
alys potestatibus mũdanis
p̃eminere et ipãs subeo cõ¬
tiueri. ¶euid eñ est pote¬
scatem dari de fuper nisi dari
uet alias potestas iũda¬
nas camquã in feriores
et uñores subse ꝯtineat et

Expanded text:
modis exponitur; uno modo sic: desuper, id est a deo, quia non super, id est a cesare, qui Pilatum enim fuit auctor potestatis Pilati primarius, cesar autemOstendit enim potestatem cesaris aliis potestatibus mundanis preeminere et ipsas sub eo contineri. Quid est enim potestatem dari desuper, nisi dari otestas et alias potestates mundanas tamquam inferiores et minores sub se continet et
Abbreviated transcription (Latin):
duas potestas significant in
satib est. Et quid est dicere sa¬
tib est insi sufficit et nichil de¬
est protescatur ergo doꝰ esse¬
de sua uoluntate potestate sa¬
cerdotale et potestate impia¬
niũdus printipasiter regi᷑¬
stilicet pontificalis auct̾as et
cipales perquas deus detre¬
et ꝑ eos genus hũauũ per
irris regulas aduitandum
mala et faciendum uoniũ sa¬
lubriter in formaietur fes

Expanded text:
duas potestates signant, hic in t. Et quid est dicere: satis est, nisi: sufficit et nichil deest. Protestatus ergo dominus est sua ipsius voce potestatem sacerdotalem et potestatem imperiamundus principaliter regitur, pontificalis auctoritas et cipales, per quas deus disceut genus humanum per juris regulas ad vitandum mala et faciendum bona salubriter informetur. S
Abbreviated transcription (Latin):
bis cotar. Bermani atque
alamani quibus census Pa¬
trimony adudu suppetit
et q̃ys procul urbibus aut
qui castellis et opidulis do¬
mmantur quoꝵ magna¬
nobles censentur et quibꝰ
hũamꝰ ingeniũ natura de¬
dit herent princpibus qͦ e
in aula assuescunt ciaciori
uite rudes tamen et mori¬

Expanded text:
bus nostris? Germani atque Alamanni, quibus census patrimonii ad victum suppetit, et iis procul urbibus, aut qui castellis et oppidulis dominantur, quorum magnanobiles censentur; quibus humanius ingenium natura dedit herent principibus, quorum in aula assuescunt cultiori vite, rudes tamen et mori
Abbreviated transcription (Latin):
poteris Un freta dum flu¬
uy current dim montibꝰ
umibre Et lustrabunt/ quexa
polus dum sideia pascet
demper honos nomenqz
tuo laudesq manebunt

Expanded text:
t, in freta dum fluuii current, dum montibus umbrae lustrabunt conuexa, polus dum sidera pascet. semper honos, nomenque tuum laudesque manebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iobi dicit. Eognostant princi¬
pes seculi se debere reddituros
uãtione ꝓpter eccłia quam
axpõ tuendar fuscipĩt. Nam
fiue augeatur pax⁊ distiplina
ecclie ꝓpter fideles prinçipes
exiget qui eoꝵ potestati suã

Expanded text:
impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo se debere reddere rationem, propter Ecclesiam quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, exiget, qui eorum potestati suam
Abbreviated transcription (Latin):
existimare maioreẜ iros ar¬
mis rempublica exparua
magna fecisse. sed quia eiõ¬
fuit domi industria foris
iustum imperumi Incon
Met delicto nec libidini ob¬

Expanded text:
existimare maiores nostros armis rem publicam ex parua magnam fecisse. Si ita et domi industria, foris iustum imperium, animus nec delicto nec libidini ob
Abbreviated transcription (Latin):
bitieiũ datur sed̾ prout me¬
xita nr̃a depostunt Si ma¬
li funt actus neĩ et oꝑam̾
maligna inconspectudei
sobi regem et non perme
Uidetur desaule illo quer

Expanded text:
bitrium datur, sed prout merita nostra deposcunt, si mali sunt actus nostri et operamur malignum in conspectu Dei, sibi regem, et non per mevidetur de Saule illo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
est dum in prohenno institu¬
torum sic dicit. Impatoria ma¬
lestate non solum arimib de¬
corata sed ena legibus oꝑtet
esse armata ut ut qͣ tempus
et belloꝵ et pacis recte possit

Expanded text:
 Institutionum libri dicens: Imperatoriam maiestatem non solum armis decoratam, sed etiam legibus oportet esse armatam, ut utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit
Abbreviated transcription (Latin):
Dumes nobis dies ac noc¬
tes ꝯtingit cum omni lugn¬
bracõe et cogitacoẽ degere
semper uolentibus ut aliꝙͥ
Utile et placens deo anobis
uas ducimꝰ sed in huiõi ccuf
expendimꝰ confilia ꝑ noctã¬
tes et noctibus subequali ͭͤ
dieꝵ utentes Iot nr̃i sub¬
iecti fubonini quiete consistãt

Expanded text:
es nobis dies ac noctes contingit cum omni lucubratione et cogitatione degere semper volentibus, ut aliquid utile et placens deo a nobislias ducimus, sed in huiusmodi eas expendimus consilia pernoctantes et noctibus sub aequalitate dierum utentes, ut nostri subiecti sub omni quiete consistant
Abbreviated transcription (Latin):
causaꝵ sueqi desensionis
iuribus in rebus sepe pͥublicib
ac priuatis lapsa erigunt
prouident huãno generi
qũ si prelys atque uolueri¬
qui gladys cłĩpeis et thoraci¬
bus Utiuitur sed eciar ad uo¬
qui gloriose uotib ꝯfifi mu-¬
nmnine laborancutz spem
uita et posteros defendunt

Expanded text:
causarum, suisque defensionis iuribus in rebus sepe publicis ac priuatis lapsa erigunt et reparant prouident humano generi quam si prelijs atque uulneriqui gladiis clupeis et thoracibus nituntur, sed etiam advoqui gloriosae vocis confisi munimine laborantium spem vitam et posteros defendunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiat uichil paratus et medita¬
tum dedomo defert.sed sicut
audit et iudicat et sicut se ht̃
natura decernt obsequitur
legibus non aduersatur ex auĩat
cause mita non mutat st ꝑ¬
sed tenere qd̾ legum est. Hẽc

Expanded text:
ti, nihil paratum et meditatum domo defert, sed sicut audit ita iudicat et sicut se habet negotii natura decernit. obsequitur legibus, non aduersatur, examinat causae merita, non mutat. ando tenere d
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Titanas proficistere¬
in bellu eius in auspicio
apparuisse feratur qm̃ ille
pro indicio uictorie ac¬
teptam tutelamq suam¬

Expanded text:
sus tytanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparvisse ferunt, quam ille pro indicio victorie acceptam tutele su
Abbreviated transcription (Latin):
minit lucaniub dicens sig̃
pareb̾ aquilas et pila miuã¬
tia pilis draconũ signa ap
pollinis morte pithonis ser¬
pentis in choata funt d̾hine
agretis et romanis in bello
tescari ceperunt. pilã insigno
constituisse fertut augusta
pp̃ nationes sibi in cũcto orbe
orbis ostenderet. Porro ar¬

Expanded text:
minit Lucanus dicens: Signa pares aquilas, et pila minantia pilis 3. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. 4. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in cuncto orbe orbis ostenderet. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
egisse terraꝵ nisi armore
eercicio distiplina castrẽsi
usuq milicie. Quid eiũ
aduersus gallorum multi¬
tudine paucitas romana
potiusset. Quid aduersꝰ
germanoꝵ senerĩtate tem¬
poris breuitas ualuisset

Expanded text:
egisse terrarum nisi armorum exercitio, disciplina castrorum usuque militiae. Quid enim adversus Gallorum multitudinem paucitas Romana valuisset? Quid adversus Germanorum proceritatem brevitas potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
ueterani qui ex negligencia
uite neq rus colunt neq ali¬
quid honestatis pagunt se
latrotiuys sese dederunt õibꝰ
ueteranoram priuilegyb ex¬
uti penis ꝯꝓpetentibus apro¬
luntiaꝵ rectoribus fubitĩatur

Expanded text:
Veterani, qui ex neglegentia vitae neque rus colunt neque aliquid honestum peragunt, sed latrociniis sese dederunt, omnibus veteranorum privilegiis exuti poenis competentibus a provinciarum rectoribus subiciantur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a epla stribit. Qui tenet
teneat douet demedio fiat
et tunc ueuelabitur ille mi¬
quus que añs interficiet
spriritu oris sui. Super
neat NRomanũ imperiũ
de siguat quo destructo ue¬
manũ imiperiũ aufera᷑
demedio. Demedio nãq
ꝑiet donec de medio fiat
idest demedio tollatur et
tunt reuelabitur ille mĩqꝰ¬

Expanded text:
Qui tenet, teneat, donec de medio fiat; et tunc revelabitur ille iniquus, quem dominus interficiet spiritu oris sui." Superneat" etc. Romanum imperium designat, quo destructo vemanum imperium auferatur de medio. De medio enim rat, imperet, donec de medio fiat, id est de medio tollatur, 'et tunc revelabitur ille ini
Abbreviated transcription (Latin):
Constantins impator qr̃to
die sui baptismatis p̃mlegiũ
romane ecclie pontifiti con¬
tulit ut intoto orbe romano
sacerdotes ita hunc taput ha¬
beant sicut iudices regem in
eoq p̾uilegio ita intertetera
legitur Potile indicaiut
unatũ om̃ibus satrapis mĩs
⁊ cuniuerso senatu optimatibꝰ¬

Expanded text:
Constantinus imperator quarta die sui baptismi privilegium Romanae ecclesiae Pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut judices regem. In eo privilegio ita inter cetera legitur: « Utile judicavimus una cum omnibus satrapis nostris et universo senatu optimatib
Abbreviated transcription (Latin):
nendas atq iuri sancte o¬
mane ecclesie ꝑmnanẽdas¬
nostrum imperium et regiã
potestatem orientalibus trans¬
ferri regionibus ⁊ inbisantie
prouincie optimo loco nõi no¬
stro ciuitatem edificari et illit
nostrum censtitur imperiũ
Quoniam ubi princeps
sacerdotum xpĩane religiõt
caput constitutũ est abnuꝑ¬
atore cilesti iustum nõ est uit
lia decreta statiumꝰ atet
fremamus usq in finẽ id̾i
illibata ⁊ inconcussa ꝑmane̾
decreuimus ¶Onde corã
deo uiuo qui nos regnare
plissimũq senatum 2. uni¬
uersum populum in uniuer¬
so orbe terraꝵ nec nõ ⁊ in
posteꝵ nulli ⁊oꝵ quo quo
modo licere h̃oc aut confr̃i¬
dimus in hoc temerator ex¬
titerit eternis ꝯdẽpnacioĩ¬
bus fubiaceat ꝯdempnatꝰ
et sauctos dei aplos petͫ
et paulum sibi in pñti et
in futura uita sentiat con¬
trarios atq in ĩferno nife¬
riori concrematꝰ cũ dyaͦ
et om̃bus deficiat impys¬

Expanded text:
nendas atque iuri sancte Ronendas atque iuri sancte Romane ecclesie permanendasnostrum imperium et regni potestatem in orientalibus transferri regionibus, et in Byzantiae provinciae optimo loco nomini nostro civitatem aedificari, et nostrum illic constitui imperium, qsacerdotum et christiane religionis caput constitutum est ab imperatore celesti, iustum non est, ut lia decreta statuimus atque confirmamus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanenda decernimus. Unde coram Deo vivo qui nos regnare amplissimumque senatum et universum populum in universo orbe terrarum, necnon et in posterum nulli eorum quoquo modo licere hoc aut confrindimus, in hoc temerator extiterit, eternis condemnationibus subiaceat condemnatus, et sanctos Dei apostolos Petrum et Paulum sibi in presenti et in futura vita sentiat contrarios, atque in inferno inferiori concrematus cum diabolo et omnibus deficiat imp
Abbreviated transcription (Latin):
arabs natione fuit uilit
genere antique pͥmũ ydola¬
trie cultor ⁊ alae ficut ⁊ aly
arabes tunt adhuc erant in¬
deignobili et egeno in diui¬
tem et frmosum prouectꝰ
hic paulatim crestendo et
contignos quosqi at maxie
sagromis ꝓpinquos in sidys
rapinis in cursionibꝰ fretp̃r
in uadendo quos poterat
furtim quos poterat publite
occidendo tre̾xorem sui auoit
ꝑior adregnũ sue gentis
aspirare cepit. Cuinque
uniuersis pari nͣ resistẽ¬
tibus eiusq ignobilitatem cõ¬
tẽpuentibus iuderet se hac
uia non posse consequi quod
sperabat quia ui glady nõ
potuit ueligionis uelamie
⁊ dui ꝓphete noĩe rexfieri
attemptauit. It quia inter
barbaios barbarus inter ydo¬
latras et ipse ydolatra habita¬
bat atque interillos quos
naros faciles adseducendum
esse nouerat concepte imquita¬
ti dare operam cepit Et qnĩ
ꝓphetas dei magnos fuisse ho
ribilis inconsilys Dicitur fuꝑ
filios hom et miseretur cui ro
et quem W ͬ in dinat dedit

Expanded text:
Arabs natione, vilis genere, antiquae primum idololatriae cultor, sicut et alii Arabes tunc adhuc erant, inde ignobili et egeno in divitem et famosum provectus. Hic paulatim crescendo, et contiguos quosque ac maxime sanguinis propinquos insidiis, rapinis, incursionibus frequenter insistendo, quos poterat furtim, quos poterat publice occidendo, terrorem sui auxit.actus superior ad regnum suae gentis aspirare coepit. Cumque, universis pari modo resistentibus, ejusque ignobilitatem contemnentibus, videret se hac via non posse consequi quod sperabat, quia vi gladii non potuit, religionis velamine et divini prophetae nomine rex fieri attentavit. Et quia inter barbaros barbarus, inter idololatras et ipse idololatra habitabat, atque inter illos quos,naros, faciles ad seducendum esse noverat, conceptae iniquitati dare operam coepit. Et quoniam prophetas Dei magnos fuisse horibilis in consiliis dicitur super filios hominum, et qui miseretur cui vult, et quem vult indurat, dedit
Abbreviated transcription (Latin):
post tritĩphum uincitur fi
pietas abimpietate suꝑatur
Uoincat eigo pietas mrsto co¬
gressie melius est eni me
mori salua uita ĩ notenciũ
Uitam recupare crudelem

Expanded text:
post triumphum uincitur si pietas ab impietate superatur. Vincat ergo pietas in hoc congressu. Melius est me mori salua uita innocentium, itam tam crudelem
Abbreviated transcription (Latin):
ductus suasit ne pax cum
affris fieret illos enĩ fractob
ullam. At se tanti non esse
ut tot milia captinoꝵ quob
fe Et seue et paucos qui exro¬
manis capti erant uedderent᷑¬
offerentibus autem romanib
ut eum rome tenerent nega¬
uit se mea urbe mansur in
qua ꝑꝯquam affeis seruierat
Dignitatem honesti cuub hrẽ¬

Expanded text:
ui persuasit, ne pax cum Poenis fieret, illos enim fractos ullam habere, tanti non esse, ut tot millia captivorum se et senem, et paucos qui ex Romanis capti erant, redderentofferentibusque Romanis ut eum Romae tenerent, negavit se in ea urbe mansurum, in qua postquam Afris servierat, dignitatem honesti c
Abbreviated transcription (Latin):
carius der uidetur esse const.¬
tutꝰ eciã et pontifices ipuus
principis apłoꝵ. Uitem prm¬
cipatus potestatem amplius
quam terrene lmpialis nr̃e
serenitatis mansryetudo ha¬
bere iuderetur contestam a
nobis nostroq impio bbtineãt
Eligentes nobis ipsũ princi¬
pem aploꝵ uel eius uica¬
.rios firmos apund deũ ee
pat᷑uos. Et sicut nr̃a ẽ ter¬
rena impialis potencia ita
eius satro sctã romanã et¬
clesiam detreuimꝰ doenerãt
honorare et amplius quã
nr̃m imꝑiũ terrenũq thro¬
nũ sedẽm sacratissimã beati
petez gloriose ex altari tribue¬
tes ei potestatẽ ⁊ gloriã et
dignitatẽ atq cuigorẽ et ho¬
norificentiã imꝑialem Atq¬
dxxdec̾uẽtes sanctimꝰ ut pn̾

Expanded text:
i Dei videtur esse constitutus, ita etiam et pontifices ipsius principis apostolorum vice, principatus potestatem, amplius quam terrenae imperialis nostrae serenitatis mansuetudo habere videtur, concessam a nobis nostroque imperio obtineant, eligentes nobis ipsum principem apostolorum, vel ejus vicarios, firmos apud Deum esse patronos. Et sicut nostra est terrena imperialis potentia, ita ejus sacrosanctam Romanam Ecclesiam decrevimus veneranter honorare, et amplius quam nostrum imperium terrenumque thronum sedem sacratissimam B. Petri gloriose exaltare, tribuentes ei potestatem et gloriae dignitatem, atque vigorem et honorificentiam imperialem; atque decernentes sanci
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia decorari uolumq ⁊ ut
amplissime pontificale decꝰ
p̃fulgeat deceruimꝰ et ut
clerĩci sancti eiusdem sancte
romane ecclie in appulis
et lintheamĩbus idest tandi¬
dissimo colore decoratos eq̃s
equitẽt et ficut noster senatꝰ
caltiam̃etis utitur cum udo¬
nibus idẽ candido linitheamie
stro et successoribus eius ex
nostro in dicta ut quẽ placatii
ꝓprio confilio clexicare uoluĩt

Expanded text:
ecclesiam decorari volumus. Et ut ecclesiam decorari volumus. Et ut amplissime pontificale decus prefulgeat, decernimus et, ut clerici sancti eiusdem sancte Romane ecclesie mappulis et linteaminibus, idest candidissimo colore decoratos equos equitare. Et sicut noster senatus calceamentis utitur cum udonibus, id est candido linteamine istro et successoribus ejus ex nostro indicto, ut quem placatus proprio consilio clericare voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
frugiũ necrion ⁊ suphũ¬
merale uidelicet loruum qd̾
imꝑiale crrtũdare solet cos¬
lum uerũ eciã clauindem
purpureã atq tunicã tot¬
cineã ⁊ omnã ampialia in¬
dumenta sen ecia dignita¬
tem impialem p̃sidentiũ
equitam. Conferentes ecꝭ
ei impialia sceptra simulq
cuncta supia atq banna
et diuelsa ornaniẽta im¬
perialia ⁊ om̃e processio
imꝑialis culiuis ⁊ gloriã
potestatis nr̃e Ĩ Uiris etiã
diuersi ordinis reuerendis¬
simis clericis sancte romane
ecclesie ẜuientibus illud cul¬
mien singularis potentie et
precellencie habere sanctimꝰ
tiuꝰ amplissimꝰ nre senato
didetur glorian ad ornari
idest patricios consules effiti
Net non inteteris dignitatibꝰ
imꝑialibus eos prominlga:¬
uimus decorari. Et sicut
impialis extat decorata mi¬
licia ita cleꝵ sancte romaẽ
ecclesie adornari det̾uimus
Et quẽ admod impialis po¬
tencia diuersis ossitys Eubi¬
cularioꝵ nempe et hostiari
dinatur Ita ⁊ sanctã comds

Expanded text:
rygium, necnon et superhumerale, videlicet lorum quod imperiale circumdare assolet collum, verum etiam et chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta, seu et dignitatem imperialium praesidentium equitum, conferentes etiam et imperialia sceptra, simulque et cuncta signa atque banna etiam et diversa ornamenta imperialia, et omnem processionem imperialis culminis et gpotestatis nostre. Viris etiam diversi ordinis, reverendissimis clericis sancte Romane ecclesie servientibus, illum culmen singularis potentie et precellentie habere sancimus, cuius amplissimus noster senatus videtur gloria adornari, idest patricios consules effici, necnon in ceteris dignitatibus imperialibus eos promulgavimus decorari. Et sicut imperialis extat decorata militia, ita clerum sancte Romane ecclesie adornari decrevimus. Et quemadmodum imperialis potentia diversis officiis, cubiculariorum nempe et hostiariodinatur. ita et sanctam Romanam
Abbreviated transcription (Latin):
et iuginiti cum in hyspaniam
proconsulare sortitus esset uni
adulto frore uirga pulther¬
rima abeo ꝯp̃hensa fuisset eã
paterna pietate suauit con¬
cedens ꝑarentibus ut eam ue¬
dimerent Ridse etiam spon¬

Expanded text:
 imperium in Hispaniam proconsulare sortitus, ultionem adulto flore virgo pulcherrima ab eo comprehensa fuisset, eam paterna pietate servavit, concedens parentibus ut eam redimerent. Ad se etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
tes et cõmilitones mei ⁊ oẽs
populi qui astatib. Dignitas
romann impery de fonte na¬
scitur pietatis qui ⁊ hanc
eciã legem dediunt capitali
sentencie subderetur quitũ¬

Expanded text:
tes et commilitones mei, omnesque populi qui astatis. DRomani imperii de fonte nascitur pietatis. Que hanc etiam legem dedit, ut capitali sententie subderetur quicu
Abbreviated transcription (Latin):
sũma liberttite ditata in illu¬
scribus domibus eos qui ab
lirbe roma erant uirob̾ racio¬
nabiles collocauit et exalys
locib ẜm genus eligens et
domob inagnas eis distribu¬
erb ut habitaretur ciuitas

Expanded text:
summa liberalitate data, in illustribus domibus eos qui ab urbe Roma erant viros rationabiles collocavit, et ex aliis locis secundum genus eligens, et domos magnas eis distribuens, ut habitaretur civitas,
Abbreviated transcription (Latin):
periũ in ꝯsulendo aiq̃ liber
Siet delicto nec libidi ob¬
noxius prolyb ait nob heg
luxuriam ⁊ anancia publice
egestatem prinatim opulen¬
ciam laudamus diuicias se¬
quimur merciam bonos et
malos distrimen ulłm oma
possidet ambicio. S ⁊uid dicã

Expanded text:
us in consulendo liber neque delicto neque libidini obnoxius. Pro hiis nos habemus luxuriam, avariciam, publice egestatem, privatam opulenciam, laudamus divicias, sequimur inerciam, inter bonos et malos discrimen nullum, possid
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitꝰ bĩsanciũ eocaretur
auxit et maximo eam muro
tirtũdedit diuersisq ornatã
fabritꝭ equam impiali romẽ
constituit et denonñatã a¬
noie fuo Constantmopolim
appellari eam scd̾a romã lege
fremauit sicuti lex ipã in
instrategio iuxta equestrẽ
scatuã eius fuĩt constitut a

Expanded text:
mitus Byzantium vocaretur, auxit et maximo eam muro circumdedit, et diversis ornatam fabricis aequam imperiali Romae constituit ; et denominatam Constantinopolim, appellari secundam Romam lege firmavit, sicut lex ipsa in min Strategio juxta equestrem statuam ejus est constituta
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum eciã ut t̾uies eterne
illius ciuitatis quam diu pere¬
et sobrie illa intueantur ex¬
empla et uideant quanta diłt¬
cio debeatur suꝑue patrie pp̃
uitam eternam. si cantũ asius
cinibus terrena dilecta est ꝓp̃¬

Expanded text:
uerum etiam ut ciues aeternae illius ciuitatis, quamdiu hic pereet sobrie illa intueantur exempla et uideant quanta dilectio debeatur supernae patriae propter uitam aeternam, si tantum a suis ciuibus terrena dilecta est p
Abbreviated transcription (Latin):
Ionicuicũq enĩ nõstrũ cari
funt parentes tari liberi cari¬
sunt ꝓpinqui at familiares
sed omnes om̃i caritates ꝑa¬
tria una ꝯplexa est proqua
quis bonub non dubitat mor¬
tem oppetere si eidem sit pro¬

Expanded text:
Unicuique nostrum chari sunt parentes, chari liberi, propinqui, familiares; sed omnes omnium charitates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere si ei sit pro
Abbreviated transcription (Latin):
uei priblice tuicio inquit destir¬
pe dnaꝵ reꝵ armoꝵ atq legũ
Ueniens uiniq suam exinde mu¬
niens felix romanoꝵ genus
om̃bus anteponi nacõibus oĩ¬
bub que dñari tam p̃sentibus
effecit temporibus quã deo pro¬
picio ineternũ efficiet. Istorum
eñ alteꝵ alterius auxilis semꝑ
eguit et tam militaris res le¬
t̾ribus intuto collocata est quã
ipse leges armoꝵ podio seruate

Expanded text:
rei publicae tuitio de stirpe duarum rerum, armorum atque legum veniens vomque suam exinde muniens felix Romanorum genus omnibus anteponi nationibus omnibusque dominari tam praeteritis effecit temporibus quam deo propitio in aeternum efficiet istorum etenim alterum alterius euxilio semper viguit, et tam militaris res legibus in tuto collocata est, quam ipsae leges armorum praesidio servatae
Abbreviated transcription (Latin):
desertor in signiꝰ excellebat
regna uidelis tria. Sichim¬
Sed assirioꝵ multo erat potẽ¬
rex ille mnꝰ beli filius excep¬
ta india uniuelse asie ppłos
subiugauerat. siam mĩt
dico n ou illam partem que
liniꝰ maioris afie una pro¬
uincia est sed eam que uni¬
uersa asia nĩcupatur qmͣi
quidam in altera duaꝵ ple¬
riq autem int̾cia totuis or¬
bis parte posuerunt uot sint
oñis Risia europa ⁊ affriça
qd̾ non equali diuisione fe¬
terunt. Namq ⁊sta que asia
nũcupatur ameridie ꝑori¬
entem usq ad septemtrioẽ
ꝑuenit. Europa uero aseptẽ¬
trione usq occidentẽ Ait qͣr
inde affrica aboccidente in
meridlem Tonde uidentur
orbem dimidiũ tene̾ europa
et affrica. Aliũ uero duni¬

Expanded text:
desertorum insignius excellebat, regna uidelicet tria, SicyonSed Assyriorum multo erat potenrex ille Ninus Beli filius excepta India uniuersae Asiae populos subiugauerat. Asiam nunc dico non illam partem quae huius maioris Asiae una prouincia est, sed eam quae uniuersa Asia nuncupatur, quam quidam in altera duarum, plerique autem in tertia totius orbis parte posuerunt, ut sint omnes Asia, Europa et Africa; quod non aequali diuisione fecerunt. Namque ista, quae Asia nuncupatur, a meridie per orientem usque ad septentrionem peruenit; Europa uero a septentrione usque ad occidentem, adque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde uidentur orbem dimidium duae tenere, Europa et Africa, alium uero dimi
Abbreviated transcription (Latin):
prius uiuebant hoĩes adin¬
uentiõ menfuraꝵ et pondeꝵ
permutauit integ̃ramq eoꝵ
simplicitate adcalliditatẽ cor¬
etiã p̃mꝰ posuit ciuitatebq
constituit et muris mumiuit¬

Expanded text:
prius vivebant homines, ad inventionem mensurarum et ponderum permutavit, integramque earum ignorantia ad calliditatem corerrae primus posuit, civitatesque constituit, murisque munivit
Abbreviated transcription (Latin):
Exy annob filius uero eius
niuꝰ qui defuncto patri suc
quadraginta treb quando na¬
tus est̃ abraham qui erat ãnꝯ
circit mllesimꝰ Autẽtesimꝰ
aute conditã uoniã Cueluti
alterã in occidente babilonia

Expanded text:
e annos. Filius uero eius Ninus, qui defuncto patri succquadraginta tres, quando natus est Abraham, qui erat annus circiter millensimus ducentensimus ante conditam Romam, ueluti alteram in occidente Babylonia
Abbreviated transcription (Latin):
itaq reg̾nia deducitia adcha¬
ad oblaciõ fumo pont̾ifici ex¬
hibenda statq in gradibus iux̃
absidem Euersus altare sancte
leonis donec demanu sami
pontifitis post imꝑatore sacͥ ͫ
coionez accipiat Et tut̃ ad th̃ia¬
lamũ reducta ibi ꝑmanebit
usque ad sine misse. Sic

Expanded text:
regina reducatur ad thaad oblationem summo pontifici exhibendam stetque in gradibus iuxta obsidiam versus altare sancti Leonis, donec de manu summi pontificis post imperatorem sacram communionem accipiat. Et tunc ad thalamum reducta permaneat usque ad finem misse. C
Abbreviated transcription (Latin):
sice surgente rex ipẽ aparte
dextra et prior dyaconus asi
subdyacono ewangely textum
romanor ãmiente dño su¬
turꝯ impator prountto spon¬
deo et possiceor atq iuro corã
deo et beato petro me d̾me
cetero protectores proturato¬
et defensorem fore sũmi pon¬
tificib et huiꝰ sancte romane
ecclie in oñibus uct̾itatibꝰ et
Utilitatibus suis custodiẽdo
et conszuando possessiones
honores et iura euis qñtũ
Auũo fultꝰ adiutorio fuero
frin stire et posse meũ rctã
et pura fide fic deus me ad¬
iuuet et hi saucta dei eiran¬
sumꝰ pontiseꝵ cum ordinibꝰ¬
cessionalr̃ procedit et facta
tum suis Et tribus epĩs uͭ
liensi in p̃fata sancte mare
tibus Iobi acononicis sttĩ
petri receptus in frẽ imꝑ¬
ialibus in diutur in figuys
dentibub canonics et can¬

Expanded text:
urgente rex ipse a parte dextra et prior dyaconorum a  ante altare subdyacono ewangelii textum Romanorum, annuente Domino futurus imperator, promitto, spondeo, et polliceor atque juro Deo et beato Petro, me de caetero protectorem aac defensorem fore summi pontificis et sancte Romane ecclesie in omnibus necessitatibus et utilitatibus suis custodiendo et conservando possessiones, honores et iura eius / quantum divino fultus adiutorio fuero secundum scire et posse meum recta et pura fide. Sic me deus adiuvet et hec sancta dei ewansummus pontifex cum omnibad altare procedit; et facta cum suis et tribus episcopisnensi, in ecclesia sanctae Mariae te, ubi, a canonicis sancti Petri receptus in fratrem, imperialibus induatur insignibus, cedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
bus gloriosissime gestis
spetule pp̃alis tribunalis
Et imꝑator scand ad fandi¬
scorium supra inamplo
gradu fubaplici dextra para¬
tum. Deinde coronatub in¬
dextra manu in siistra uero¬
sceptrũ portans ad thalamũ
latis et principibus assistẽte
prior subdyaconoꝵ cũ alys
sub dyaconis romane eccłie
et cappellanis aule pp̃alis
ad pectorale dextrũ aute
trucifixur argenteũ laudes
imꝑatoris alta note d̾cantãt
mary uero urbis seritis cap¬
pis induti ante pectorale ĩ
augusto salus ⁊ nictoria et¬
tercio repetita prioi subdya¬
conoꝵ cum suis dicit tribꝰ¬

Expanded text:
bus gloriosissime gestis specule tribunalis et imperator ad faldistorium scandit ei in amplo gradu sub apostolici dextera preparatum. Qui coronatus indextera manu portat, in sinistra sceptrum et sic ad thalamum is principibus consistente prior subdyaconorum cum subdyaconis Romane curie et cappellanis aule imperialis ad pectorale dextrum ante crucifixum argenteum laudem imperatori alta voce decantant niarii vero urbis sericis cappis induti ante pectorale conaugusto, salus et victoriatercio repetita prior subdyaconorum cum suis trib