comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicũ p̃sidio pugnãdi fucultus eẽt. Ceteꝵ nichi¬
lo eipirei quã eleusinis facilior hustẽ ferre def¬
ẽtẽtibus oppugnatio fuit. apyro athenas repẽte du¬
xit. inde eruptõne subita reditũ equitũ q̃ int̾ angu¬
stias semirpti muri quibus brachiis duobus por
ꝓfectus cũ pͥorẽ ppłutõnẽ sepulcris eca urbẽ dur¬
uẽdas ex̾cuisset nequid ĩuolatũ resĩqueret tem¬
pla deũ q̃ pagãti sacra habebãt dĩcui atq ĩcendi
iussit. ⁊ ornata eogne̾ operũ exunie t̾ra atͥca ⁊ co¬
pia domestici marmorĩs ⁊ ĩgenu artificũ p̃buit hu¬
ic furori mat̾ia. n eĩ dirruere moto ip̃a temp¬
la ac simulacra eu̾tere satis huĩt. S lapites q¬
uoq ne ĩtegri cumularẽt nũnas frangi iuss¬
it. Et pt quã nõ tam ira saciata quã ue ex̾cẽte
oni ad diuuchiũ ad carsu flume
ustiũ legatũ cũ ꝑte copiaꝵ. ad depp¬
Candõ hostiũ fines mictit pustiꝰ exr¬
rema macedonie ppłatus eohargo. ⁊ germio erg¬

Expanded text:
ictum expugnandi facultas esset. ceterum nihilo ei Piraei quam Eleusinis facilior iisdem fere defendentibus oppugnatio fuit. a Piraeo Athenas repente duxit. inde eruptione subita peditum equitumque inter angustias semiruti muri, qui bracchiis duobus Piraprofectus, cum priorem populationem sepulcris circa urbem diruendis exercuisset, ne quid inviolatum relinqueret, templa deum, quae pagatim sacrata habebant, dirui atque incendi iussit; et ornata eo genere operum eximie terra Attica et copia domestici marmoris et ingeniis artificum praebuit huic furori materiam. neque enim diruere modo ipsa templa ac simulacra evertere satis habuit, sed lapides quoque, ne integri cumularent ruinas, frangi iussit. et postquam non tam ira erat satiata quam irae exercendae oniam ac Dyrrachium ad Apsum flumen ustium legatum cum parte copiarum ad depopulandos hostium fines mittit. Apustius, extrema Macedoniae populatus, Corrhago et Gerrunio et Org
Abbreviated transcription (Latin):
s romañ eĩtẽ subiectas uiteãt imꝑio. Capua ꝗte̾
sepulcrũ ac monum̃tu cãpani pplĩ. elato ⁊ extõri
eiecto ip̃o ppło sup ẽ urbis crũca. sine senatu sine
blete sine mãgrãtibus ꝓdigiũ relicta cruteliuꝰ hĩ¬
tãda quã si teiecta foret. furorẽ si alienigene. hoĩes
plus lingua. ⁊ moribus ⁊ legibus quã maris t̾rar¬
obis. ultra quã pacẽ petit. sidẽq horie pacis ⁊ pac¬
ẽ desiderat. Assuefucite hus t̾us legioẽs extͥnas.
ciᷤᷤ seciũ. pħu queritĩs. etholos. accãranas. mateto¬

Expanded text:
m, eidem subiectas videant imperio. Capua quidem, sepulcrum ac monumentum Campani populi, elato et extorri eiecto ipso populo, superest, urbs trunca sine senatu, sine plebe, sine magistratibus, prodigium, relicta crudelius habitanda, quam si deleta foret. furor est, si alienigenae homines, plus lingua et moribus et legibus quam maris terrarvobis ultra quam pacem petiit fidemque hodie pacis pactae desiderat. adsuefacite his terris legiones externas tis, socium Philippum quaeretis. Aetolos, Acarnanas, Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
iudissc̃t. extẽplo ꝯiuges libosq ĩt̾ncẽnt. Aurũ argẽtũ
uestẽq que ĩ maĩbus eeñt ĩ mari dricerẽt. rectis publ¬
icis pͥuatisq quã płi̾mis locis possẽt ignes subicerẽt.
⁊ se faciũ ꝑpecraturos p̾eũtibus ⁊ execrabile carmẽs¬
ac̾dotibus iure iurãdo adactis. Tũm militariᷤ eras.
iurare neminẽ uiuũ uisi uictorẽ acie excessur. In
memores deoꝵ adeo ꝓtinacit̾ pugnauerũt. ut cũ płi̾¬
u nox direpcura eẽt. Rex por tẽritus rabie eoꝵ pugn¬
a obstinerit pͥnciies. quibus acrocior ꝑs facinoris de¬
legata eãt cũ paucos. ⁊ ꝯfectos uuln̾ibus ac lassitu¬
onẽ ex hus legatis romani qui allexãdriã. uiusi erãt m
arcus enulius tͥum osẽsu minꝰ natu audita obsidiõe

Expanded text:
xtemplo coniuges liberosque interficerent, aurum argentum vestemque, quae in navibus esset, in mare deicerent, tectis publicis privatisque, quam plurimis locis possent, ignes subicerent; id se facinus perpetraturos praeeuntibus exsecrabile carmen sacerdotibus iureiurando adacti; tum militaris aetas iurat neminem vivum nisi victorem acie excessurum. hi memores deorum adeo pertinaciter pugnaverunt, ut, cum proelium nox diremptura esset, rex prior, territus rabie eorum, pugna abstiterit. principes, quibus atrocior pars facinoris delegata erat, cum paucos et confectos vulneribus ac lassituonem ex iis legatis, qui Alexandream missi erant, M. Aemilius trium consensu, minimus natu, audita obsidione
Abbreviated transcription (Latin):
ãde firmãteq cũ atteniẽilbus societatis cã tͣieat cui¬
itas om̃is obuiã erfusa cũ ogiugibus ac liberis. sac̾¬
dotes ĩ sigͥbus sius ĩtrãtẽ urbẽ cadim ꝓpe ipĩ excitis¬
edibus sius acccꝑũt. In acõnẽ extẽplo ppłs uouitus.
ut rex que uellet corã ageret. de iñ exdigͥtate mag¬
is uisũ iccite̾ cũ de quibus uiteret᷑. ꝙͣ presentẽ aut
referẽdis suis ĩ ciuitatẽ benificus erubesdere aut si¬
gͥficatõnibus adclamatiõnibusq multicudinis.
adiẽtioẽ ĩmodica pudorẽ onerãtis. In lict̾is aut̃ q̃
misse in ocioẽ recitate sũt. omemoratio erat bñficĩ
gessuset ad postremũ a doetatio capescẽdi bellũ. dum

Expanded text:
firmandaeque cum Atheniensibus societatis causa traiecit. civitas omnis obviam effusa cum coniugibus ac liberis, sacerdotes cum insignibus suis intrantem urbem ac di prope ipsi exciti sedibus suis acceperunt. in contionem extemplo populus vocatus, ut rex, quae vellet, coram ageret; deinde ex dignitate magis visum scribere eum, de quibus videretur, quam praesentem aut referendis suis in civitatem beneficiis erubescere aut significationibus adclamationibusque multitudinis adsentatione immodica pudorem onerantis. in litteris autem, quae missae in contionem recitataeque sunt, commemoratio erat beneficios Philippum gessisset, ad postremum adhortatio capessendi belli, dum
Abbreviated transcription (Latin):
si quo minus ĩuẽtũ foret explerĩ. ao piacłaria.
si uiteͣt᷑. sic̃ añt̃ põtifices cẽsuissẽt fi̾.euã expiẽ¬
de uiolatiois eiuo tẽpli.: Prodigia ⁊̃ subidĩ
tp̃s pli̾bus locis uũciata acciterũt. ⁊ Inluca¬
nis celũ arsisst. ad ferebãt p̾u̾ni sereno. ꝑdiẽ cot¬
ũ rubrũ selem fuisse. Lauinii cẽplo sopite uiui¬
onis nocte stiepitũ ĩ gc̃tem exortũ. iam aialiumo¬
bscem setus płibus locis nũciabãt᷑.: In sabin¬
is ĩ cercus ĩ fans natus maschulus an femina
eẽt alt̾ sexdecĩ iã annoꝵ. itẽ ambiguo sexuĩuẽtꝰ.
fruino ne agnus qiͣ sine ullo capite. si nuesset p¬
orcus. cũ capite huano. natus. In lucanis ĩ agrop¬
uͦ. equus cũ quĩque petibus. feda oia. ⁊ de formĩa
eͣ asseq ĩ alienos fetus nat᷑a iusa. ant oia ab homi¬
nati senumates. iussiq ĩ mare extẽplo deportari. si¬
cut ꝓxĩe ꝯsule claudio.m. liuio ꝯsus. deportatus.
hunilis ꝓdigii fetus erat. nichilomuꝰ dec̃e uiros

Expanded text:
 ac piacularia, si videretur, sicut ante pontifices censuissent, fieri. curam expiandae violationis eius templi prodigia etiam sub idem tempus pluribus locis nuntiata accenderunt. in Lucanis caelum arsisse adferebant, Priverni sereno per diem totum rubrum solem fuisse, Lanuvi in templo Sospitae Iunonis nocte strepitum ingentem exortum. iam animalium obsceni fetus pluribus locis nuntiabantur: in Sabinis incertus infans natus, masculus an femina esset, alter sedecim iam annorum item ambiguo sexu inventus; Frusinone agnus cum suillo capite, Sinuessae porcus cum capite humano natus, in Lucanis in agro publico eculeus cum quinque pedibus. foeda omnia et deformia errantisque in alienos fetus naturae visa; ante omnia abominati semimares iussique in mare extemplo deportari, sicut proxime C. Claudio M. Livio consulibus deportatus similis prodigii fetus erat. nihilo minus decemviros
Abbreviated transcription (Latin):
citui parãto ausus naiũ facto cõciliãfortit᷑ ac
ib̾e hĩtur dimisit. ĩt̾im ad senatores regios ante
aucis militibus osipͥtis corithũ atq ĩ atrita
t̾ra rediic. ꝑeos ipõs dies quibus ph̾us in
achaya fuit pholoquẽs p̃fectus regius ex ulira
loco ad ĩsidias opportuno oscẽdit. ut si ex castello
ab eulesine ĩ p̃datis impitus fie̾t. repẽte hostis esp¬
usos ex ĩꝓuiso atoriret᷑. nõ sefellẽ insidie. Ituq n¬
uocatis qui discũcerãt adp̃dãdu militibus. inste¬
uctisq adpugnãdum castellũ eleusine ꝓfectus e¬
ũ multĩs inte uilrcribus recessit. Phylupoq se u¬
eniẽti ex achaya ꝯiũxit. Teptuca. ⁊ ab rege oppug¬
natio ei̾te eastelsi est. S naues romant. apirto ilen¬
iẽtes intromissu qui p̾sidiũ obsistere corgerunt. di¬

Expanded text:
citu parando adversus Nabim facto consilium fortiter ac libere habitum dimisit, inter adsentatores regios ante aucis militibus conscriptis Corinthum atque in Atticam terram rediit. per eos ipsos dies, quibus Philippus in Achaia fuit, Philocles, praefectus regius, ex Euboeloco ad insidias opportuno consedit, ut, si ex castello ab Eleusine in praedantis suos impetus fieret, repente hostis effusos ex improviso adoriretur. non fefellere insidiae. itaque revocatis, qui discurrerant ad praedandum, militibus instructisque, ad oppugnandum castellum Eleusinem profectus cum multis inde vulneribus recessit Philippoque se venienti ex Achaia coniunxit. temptata et ab ipso rege oppugnatio eiusdem castelli est; sed naves Romanae a Piraeo venientes intromissumque praesidium absistere incepto coegerunt. di
Abbreviated transcription (Latin):
ari ne me ĩt̾im p̃diis midẽ. Actuq si uobis uitet᷑
tãtũ parare militũ quãtũ adporreũ. ⁊ calcitẽ⁊
corĩthũ tuẽda sacis sint. ut meis ab t̾go tutus sẽ¬
curius bellũ nabidi ĩferã ⁊ lacede monis. Non
ferellit atheos quo spectusset. tã benigna pollicit¬
acio. auxiliũq oblatũ adu̾ssus lacetemonios. io
queri ut obsitẽ acteoꝵ iuuẽtutẽ edureret eue¬

Expanded text:
ue, si vobis videtur, tantum parate militum, quantum ad Oreum et Chalcidem et Corinthum tuenda satis sit, ut meis ab tergo tutis securus bellum Nabidi inferam et Lacedaemoniis. ’ non fefellit Achaeos, quo spectasset tam benigna pollicitatio auxiliumque oblatum adversus Lacedaemonios: id quaeri, ut obsidem Achaeorum iuventutem educeret e
Abbreviated transcription (Latin):
nsuerũt eostẽ cartaginẽ. ut nũciarẽt ciuẽ eoꝵ ham¬
ilcarẽ relictũ ĩ gallia. aut sacisscire. ex as drubalis
pͥus an exmagonis postea ex̾citu bellũ gtͣ fedus. fa¬
cere. ex̾citus galloꝵ liguxq exciuisse adarma gͣ.
ppłm romanũ. eũ si pax placeret reuocãdũ. illis de
eddicos et̃. ad magnã ꝑtẽ eoꝵ palã cartagini obu̾s¬
rẽcissima. syphacis f̾iniũ adiecta ⁊̃ auxisse. Nũciaẽ
p̾terea iussi bellũ. eũ rege philippo. susceptũ. ꝙ caͣ¬
taginẽsibus. auxilus iuuisset. ĩ iuriasq sõciis
asses ex̾citusq ĩgreciã mitti. ⁊ destinãto copias cã
ĩ pͥms fuisset ẜuis ĩ affricã trabiciẽte. peterẽtq. ut
ad idbellũ micterẽt auxiliã mũdaꝵ eauitũ.: Do¬
na ampla. data que ferrẽt᷑ regi. uasa autea argẽte¬
aq toga purpurea ⁊ palmata cunica cũ ebruneo sc¬
epcro ⁊ coga p̃cexa cũ curili sella. iussiq polli cẽi siq¬

Expanded text:
sam: Carthaginem, ut nuntiarent civem eorum Hamilcarem relictum in Gallia—haud satis scire ex Hasdrubalis prius, an ex Magonis postea exercitu—bellum contra foedus facere, exercitus Gallorum Ligurumque excivisse ad arma contra populum Romanum; eum, si pax placeret, revocandum illis et redditos esse, ac magnam partem eorum palam Carthagini obversissima Syphacis finium adiecta etiam auxisset. nuntiare praeterea iussi bellum cum rege Philippo susceptum, quod Carthaginienses auxiliis iuvisset iniuriasque Graeciam mitti et distinendo copias causa in primis fuisset serius in Africam traiciendi; peterentque, ut ad id bellum mitteret auxilia Numidarum equitum. dona ampla data, quae ferrent regi, vasa aurea argenteaque, toga purpurea et palmata tunica cum eburneo scipione et toga praetexta cum curuli sella; iussique polliceri, si q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuĩcie cͥci ariminũ substiterat. is tũ senatui stb̃¬
sit quoĩ tumultu ꝓuĩcia eẽt duar coloniaꝵ aue
ĩ gẽtẽ illam temixstatẽ ꝓunicibelli subcͥfugis¬
ses. Alt̾a captã aut dureptã. ab hostibuo. Alo¬
am oppugmnari ner ĩ excitu suo satis psidu colo¬
nis laboratio fore udi aiũaue milia socium
quadrugita milibus hostiũ. toc eĩ ĩ armis cĩtira¬
c̃da obice᷑ uelic tãta suaclate iã ĩflatos ex cidio
colonie rromane auge̾ hostiũ aĩos. hus lict¬
erio ixcitatis dec̾uerũt. ut ꝯsul aureliꝰ. ꝯsul exci¬
cũ cui ĩ ecruriã ad gueĩẽdũ diẽ eorerat arim¬
ini eatẽ die ad eẽ iuberet ⁊ aut ipẽ si ꝓcomodũ ⁊ ei
puͭ. posset ad oppͥmc̃oũ gallicũ cumultũ ꝓficiscẽt᷑.

Expanded text:
s tum senatui scripsit, quo in tumultu provincia esset: duarum coloniarum, quae ingentem illam tempestatem Punici belli subterfugissent, alteram captam ac direptam ab hostibus, alteram oppugnari; nec in exercitu suo satis praesidii colonis laborantibus fore, nisi quinque milia socium quadraginta milibus hostium—tot enim in armis esse—trucidanda obicere velit, et tanta sua clade iam inflatos excidio coloniae Romanae augeri hostium animos. his litteris recitatis decreverunt, ut C. Aurelius consul exercitum, cui in Etruriam ad conveniendum diem edixerat, Arimini eadem die adesse iuberet et aut ipse, si per commodum rei publicae posset, ad opprimendum Gallicum tumultum proficisceretur
Abbreviated transcription (Latin):
ue nato ĩ pretorio patris fortissimi ducis alito ⁊¬
atq educato inter arma puero quõdã milite uix¬
dũ iuuene imꝑatore qui senex uincendo fcũs his¬
panias. gallias. italiã ab alpibus ad frctũ mo¬
niimentis ugentiũ reꝵ compless ducere excitũ e¬
qualẽ stipendus suis diratũ oĩũ reꝵ pacientia qͥ fidẽ
fat hoĩes passos ꝑfusos milies cruore romano ex u¬
uas nõ militũ modo s etiã imꝑator portantẽ mui¬
tos ocursuros scipioni ĩ acie ꝗ pretores ꝗ tmꝑatores
insignes coronis puagatos capta castra captas ubes
romanas. Non esse hodie tot fasces magistratib
hannibal Has formidines agitando cũs ip̃i cu¬
annos bellũ ante cculos aliis atq alus ꝑtib italie
lenta spe in nullũ ꝓpinquũ de bellandi fine gerere.
Erexerant õĩũ aĩos scipio ⁊ hantubal uelut ad sup¬
plemiũ certam̃ comꝑati diices ei quoq qb erat nimi¬

Expanded text:
prope nato in praetorio patris fortissimi ducis, alito prope nato in praetorio patris fortissimi ducis, alito atque educato inter arma, puero quondam milite, uixdum iuuene imperatore, qui senex uincendo factus Hispanias Gallias Italiam ab Alpibus ad fretum monumentis ingentium rerum complesset. ducere exercitum aequalem stipendiis suis, duratum omnium rerum patientia quas uix fides fiat homines passos, perfusum miliens cruore Romano, exuuias non militum tantum sed etiam imperatorum portantem. multos occursuros Scipioni in acie qui praetores, qui imperatores, ibus uallaribusque insignes coronis, peruagatos capta castra captas urbes Romanas. non esse hodie tot fasces magistratibus Hannibal. has formidines agitando animis ipsi cuannos bellum ante oculos aliis atque aliis in Italiae partibus lenta spe in nullum propinquum debellandi finem gerere, erexerant omnium animos Scipio et Hannibal uelut ad supremum certamen comparati duces. iis quoque quibus erat i
Abbreviated transcription (Latin):
lutos. cõs pͥus ꝙͣ ad bellũ profiascerent̃ facen̾
qui in circo ꝑ quadriduũ facti hostia qq̃ ꝗlis
nota erãt distesse. Inter hec simul spes simul cura
i dies crescebat nec satis certũ constare aput annũ
poterat utrũ gaudio dignũ cẽt hãmbalẽ post sextũ
aetimũ annũ ex italia decedentẽ uacuã possessione
aus reliꝗsse ppłm romañ an magis metuẽctũ ꝙ ĩ
columĩ eecitu in affricã trãsiss. Egum in mirũ
nõ ꝑiculũ mutatũ cuiꝰ tante dĩmicationis uatẽ q
nuꝑ decessiss. Q. fabiũ aut frustra omere soli¬
nł grauiorẽ in sua tr̃a futuro hostem hannibale
ꝙͣ in aliena fuiss nec cũ scipioni aut syphace ĩcon¬
dice barbarie regere cui statorius ei in hac aduce̾
ecitus solitus aut cũ sccero eius haforibale fugatiᷤ¬
simo ducere futura aut tumultuaris cxatus bis
gengrestiũ enerui turba sb̾ito giectus s aĩ anibale

Expanded text:
ludos consules, priusquam ad bellum proficiscerentur, facerent. ludos consules, priusquam ad bellum proficiscerentur, facerent. ludi in circo per quadriduum facti hostiaeque quibus votae erant dis caesae. inter haec simul spes simul cura in dies crescebat, nec satis certum constare apud animos poterat utrum gaudio dignius esset Hannibalem post sextum decimum annum ex Italia decedentem vacuam possessionem eius reliquisse populo Romano, an magis metuendum quod columi exercitu in Africam transisset: locum nimirum non periculum mutatum; cuius tantae dimicationis uatem qui nuper decessisset Q. Fabium haud frustra canere solitum grauiorem in sua terra futurum hostem Hannibalem quam in aliena fuisset. nec Scipioni aut cum Syphace inconditae barbariae rege, cui Statorius semilixa ducere exercitus solitus sit, aut cum socero eius Hasdrubale fugacissimo duce rem futuram, aut <cum> tumultuariis exercitibus ex agrestium semermi turba subito conlectis, sed cum Hannibale,
Abbreviated transcription (Latin):
dio affrica euenit ut qnquaginta nauiũ das¬
se om̃s ꝗnq remes in affricã traige̾t᷑ patriq im¬
pio cũ scipione imꝑator eẽt. Mẜulius etui¬
nam sortitus in eade piũcia ⁊ .c. ẜuilio pro¬
rogatũ ĩpiũ sicut manere ad urbẽ senatũ pba¬
ciusset. Pretores. m̃. sextius galliã ẽ sortitus
ac duas legiones ꝓuĩciãq traderet . p̃. quulio
uarro .C. liuius bruccios cũ duab legionib
Ct̃s remelius siciliã ut aput uilliot appulo
.pr. pͥoris anui ꝓiũciã ⁊ duas legiones accipa
ex orã sicilio tutaretur.m̃. pomponius uigĩ¬
C. aurelio cote urbana euenit Cetensq ita
uti quisꝙ obtinẽbant ꝓuĩcias ex̾citusq ꝓro¬
gata amꝑio sedetĩ nõ amplius eo anno legio¬
mib defensu imꝑiũ est ⁊ ut ad placatis duo
om̃ia incipent. egerẽt qr ludos. quos . nĩ. glau¬
hsq hostias maioros nouerat. si ꝑ ꝗnqueniũ¬
illud romanũ ppłu eodẽ statu fuisset ut eos

Expanded text:
dio Africa euenit ut quinquaginta nauium classem, omnes quinqueremes, in Africam traiceret parique imperio cum P. Scipione imperator esset: M. Seruilius Etruriam sortitus. in eadem prouincia et C. Seruilio prorogatum imperium si consulem manere ad urbem senatui placuisset. praetores M. Sextius Galliam est sortitus ut duas legiones prouinciamque traderet ei P. Quinctilius Uarus : C. Liuius Bruttios cum duabus legionibus Cn. Tremelius Siciliam ut a P. Uillio Tappulo praetore prioris anni prouinciam et duas legiones accipermille oram Siciliae tutaretur: M. Pomponius uiginC. Aurelio Cottae urbana euenit. ceteris ita uti quisque obtinebant prouincias exercitusque prorogata imperia. sedecim non amplius eo anno legionibus defensum imperium est. et ut placatis dis omnia inciperent agerentque, ludos quos M. uasque hostias maiores voverat, si per quinquennium res publica eodem statu fuisset, ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex̾citũ defendẽdi. aut oppugnãdi cuiꝰ ꝗͣcã regẽ
ĩ greciaꝵ missuꝵ eẽ uł quictuꝵ eũ ĩ rexͦ si ppło rom¬
ano socios defentere liceat uel romanos quiescere
si maluit passuꝵ atq ipm auxllia que facile adu̾sił
phylippũ tueri athenas possẽt nussur.: Gracier¬
egi ab senatu acte.respõsũq tutari socios puͤ. rel ĩ
les hẽrent pararẽtq que ad bellũ opus eẽnt ĩ ciui¬
tates religiosas ĩ pͥnçipiis maxͤ nouoꝵ belloꝵ supli¬
catioĩbus habitis iã. ⁊ obseerone eica oiã puluma¬
ia euenisset. iussic morã ueto puͭ . Licinius põtifex
mariũs attulit qnegaũ ex ĩc̾ta pecuia nõ posset ĩ bel
isceri. ꝙ fattũ eẽt uotũrite solui nõ posse. Quãꝙͣ⁊
res ⁊ auctor mouebat. tñ ad collegiũ põtisicũ referre
ꝯsul uisus si posset recte uotũ. ĩc̾te peciuẽ suscipi
posse recti uiq ⁊̃ ẽẽ põtisices dec̾uerũt. uouit ĩ eadem

Expanded text:
neque exercitum defendendi aut oppugnandi cuiusquam causa regem in Graeciam missurum esse; vel quieturum eum in regno, si populo Romano socios defendere libeat, vel Romanos quiescere, si malint, passurum atque ipsum auxilia, quae facile adversus Philippum tueri Athenas possent, missurum. gratiae regi ab senatu actae responsumque tutari socios populo Romanonsules haberent pararentque, quae ad bellum opus essent, civitas religiosa, in principiis maxime novorum bellorum, supplicationibus habitis iam et obsecratione circa omnia pulvinaia evenisset, iussit. moram voto publico Licinius pontifex maximus attulit, qui negavit ex incerta pecunia vovere si factum esset, votum rite solvi non posse. quamquam et res et auctor movebat, tamen ad collegium pontificum referre consul iussus, si posset recte votum incertae pecuniae suscipi. posse rectiusque etiam esse pontifices decreverunt. vovit in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
aumnꝰ. Deos dies. pͥꝯsul elio asule comicia hñte cͥatĩ
ꝯsules ꝓ ꝯsul. Sulpiciꝰ galba. osul aureliꝰ cecta pił.¬
ei ex inde facti. quat̾ inimicus nisus libius furius
omanĩ scenici eo anno magnifice aparateq ftĩ ab edĩ¬
libus curulibus.l.
flacto ⁊ cito qiĩto flãminio btduũ ĩstauratum
ẽ. frum̃tiq uim ĩ gentem ꝙ ex asfrica ꝓosul scipiom¬
iserat quatẽnis eris ppło cũ sũma fide ⁊ grã diuirut᷑.
⁊ plebei ludi ter toti ĩstaurati ab edilibus plebi.
apustio fullone ⁊ q̃t̾ mimico ruro qui ex
dilicate puͤ.⁊ ei creatus eãt.⁊ Ioius epulum fuitł
ulpicio galba ꝯsule. Aurelio ꝯsule bellũ cũ rege phro¬
lipo initũ ẽ paucis m̃sib post pacẽ cartaginẽsibus datã.
ibus hostiis rẽ diuinã facerẽt ꝗb diis ipĩs uiceret᷑ cũ

Expanded text:
. Aelio consule comitia habente creati consules P. Sulpicius Galba , C. Aurelius Cotta . praetores exinde facti Q. Minucius Rufus , L. Furius omani scaenici eo anno magnifice apparateque facti ab aedilibus curulibus L.ctio Flaminino; biduum instauratum st; frumentique vim ingentem, quod ex Africa P. Scipio miserat, quaternis aeris populo cum summa fide et gratia diviserunt. et plebeii ludi ter toti instaurati ab aedilibus plebi L. Apustio Fullone et Q. Minucio Rufo , qui ex aedilitate praetor creatus erat. et Iovis epulum fuit ulpicio Galba C. Aurelio consulibus, bellum cum rege Philippo initum est, paucis mensibus post pacem Carthaginiensibus ibus hostiis rem divinam facerent quibus diis ipsis videretur cum
Abbreviated transcription (Latin):
dii un mortales qui mͥ sacͥficãti p̃cãciq ut hoe bell¬
um mͥ senatui uobisq qui rites socus oc nõĩ lati¬
no classibus ex̾citibusq nrĩs bñ ac felicit̾ euenꝵ¬
et̃ leca oĩa psꝑaq portẽtert. Abhac orõne ĩ suf¬
fragiũ missi uti rogarẽt tellũ usserũt. siuplicatõ

Expanded text:
dii immortales, qui mihi sacrificanti precantique, ut hoc bellum mihi, senatui vobisque, sociis ac nomini Latino, classibus exercitibusque nostris bene ac feliciter eveniret, laeta omnia prosperaque portendere. ’ ab hac oratione in suff
Abbreviated transcription (Latin):
pucni ad pͥmas eroee poss. ue suꝑatio ꝓmũtaro ꝯspi¬
cerẽt᷑. class ĩ statõnẽ usq ad noctẽ tenuit. Primis tene¬
bris mouit .⁊ trãquillo ꝑuectͦᷤ halctdẽ paulo ante lu¬
cẽ qua ĩ frẽquẽtissima urbe sũt paucis militibus tu
rñ pximã cͥca scalis cepit. alibi ĩopitis custodib alibi
nullo custodiẽte. pgͥsi ĩ de ad frequẽtia hedificus laca
custodibus ĩc̾iectis. remitaq corta ceterã multititoi¬
nẽ armãtoꝵ ceꝑũt. ude ĩ totã urbẽ discursum est. Acto
⁊ tumultu quodcirca foꝵ igͥs tectis inictus erat. cõ¬
flagarũt ⁊ hõrea regia ⁊ armamẽtar cũ ĩgẽti apara¬

Expanded text:
ustias Euboeae posset, ne superato promunturio conspiceretur, classem in statione usque ad noctem tenuit; primis tenebris movit et tranquillo pervectus Chalcidem paulo ante lucem, qua infrequentissima urbis sunt, paucis militibus turrim proximam murumque circa scalis cepit alibi sopitis custodibus, alibi nullo custodiente. progressi inde ad frequentia aedificiis loca custodibus interfectis refractaque porta ceteram multitudinem armatorum acceperunt. inde in totam urbem discursum est aucto etiam tumultu, quod circa forum ignis tectis iniectus erat. conflagrarunt et horrea regia et armamentarium cum ingenti appara
Abbreviated transcription (Latin):
lie quã maiorẽ greciã uocait. ut linguã ut no¬
m̃ secutos eredert. S lucanꝰ ⁊ bructꝰ ⁊ samius
a nobis defecerũt. Hec uos si phyluppus. ĩ ytaliã
enfiniẜit quietura. aut mãsuros ĩ fide ẽdicis:
mãserut eĩ punico postea bello. nũquã isti ꝓpłi
nͥ cã de erit adquẽ desistãt a nobis nõ deficiẽt. Si
pigius s uos ĩ africã trabicire. hodie ĩ ytalia¬

Expanded text:
 quam maiorem Graeciam vocant, ut linguam, ut nomen secutos crederes, sed Lucanus et Bruttius et Samnis ab nobis defecerunt. haec vos, si Philippus in Italiam transmiserit, quietura aut mansura in fide creditis? manserunt enim Punico postea bello. numquam isti populi, nisi cum deerit, ad quem desciscant, ab nobis non deficient. si piguisset vos in Africam traicere, hodie in Italia
Abbreviated transcription (Latin):
tentes ĩ adu̾sã hostiũ acic̃ mãreie. Is denum
eꝗtũ impetus fudit hostẽ. Multi cercũuenti
una ue cesi ꝑ patentem circa campũ fuga spãsi
tenentẽ omĩa cũ eꝗtatu passim interienĩt. Car¬
taginiensiu socioꝵ cesa eo die supra milia .xx. par
ferme nũs captus cũ signis militaribus centu
gna exptus ⁊ confessione ⁊̃ scipionis ouĩq p̃teritoꝵ
militũ ⁊ om̃em illa laudẽ adeptus. singłari acit̃
arte eo die instruxisse. clefantos ĩ pͥma fionte
quoꝵ fortuitus ipetus atq intollenbilis uis
signa seꝗ ⁊ ẜuare oroines in quo płimũ spci po¬
nerent romanos phiberent. Tum ubi om̃is¬

Expanded text:
rtentes in auersam hostium aciem incurrere. is demum rtentes in auersam hostium aciem incurrere. is demum equitum impeulti> per patentem circa campum fuga sparsi tenente omnia equitatu passim interierunt. Carthaginiensium sociorumque caesa eo die supra uiginti milia: par ferme numerus captus cum signis militaribus centum gna expertus, et confessione etiam Scipionis omniumque peritorum militiae illam laudem adeptus singulari arte aciem eo die instruxisse: elephantos in prima fronte quorum fortuitus impetus atque intolerabilis uis signa sequi et seruare ordines, in quo plurimum spei ponerent, Romanos prohiberent; deinde auxil
Abbreviated transcription (Latin):
da acios afri ⁊ cartagimenses adeo nõ substin ebat
ut ꝯtra ⁊̃ ne resistẽtes ꝑtinaciter pͥmo cedendo
ad se ꝑueniret hostis pode refenent. Ig aupeili¬
ares terga dant repentẽ ⁊ ĩ suos reu̾si ptim refu¬
gere in sclam acie. ꝑtim nõ recipientes redete
uti paulo ante nõ adut ⁊ tuẽ cedusi. ⁊ ppe duo
ara cãpũ ex̃ p̃liũ eitiere ne pauos fuga uulnierb¬
Uaulo ante auxiliares compleuerant. ut ꝓpe diffici¬
lor transitus eet ꝙ̃ ꝑ confertissimos hostes fueãt.
sapio ubi uidit receptui xpe canẽ aistatis iussit᷑ ⁊
saucro in postremã acc̃ sbductis pͥnapts trimosq
in cornua inducit. quo tutior firmiorq meclia asta
⁊ usu militie ⁊ fama rers gestaꝵ ⁊ magnitudine uel
⁊ aiõ ꝙ iã eꝗtes iã elcfantos fuderat iã p̾ma acie ⁊¬
pulsa ĩ sccłam pugnabat. Intempore lelius ac
masinissa pulsos ꝑ alig̃tũ spacu secuti milites. itũ¬

Expanded text:
da acies, Afri et Carthaginienses, adeo non sustinebant da acies, Afri et Carthaginienses, adeo non sustinebant ut contra etiam, ne resistentes pertinaciter primos caedendo ad se perueniret hostis, pedem referrent. igitur auxiliares terga dant repente et in suos uersi partim refugere in secundam aciem, partim non recipientes caedere, ut et paulo ante non adiuti et tunc exclusi; et prope duo circa campum extra proelium eiecere, ne pauido fuga uolneribupaulo ante auxiliares compleuerat ut prope difficilior transitus esset quam per confertos hostes fuerat. Scipio ubi uidit receptui propere canere hastatis iussit et sauciis in postremam aciem subductis principes triariosque in cornua inducit quo tutior firmiorque media hastaet usu militiae et fama rerum gestarum et magnitudine uel  quod iam equites, iam elephantos fuderat, iam prima acie pulsa in secundam pugnabat. in tempore Laelius ac Masinissa pulsos per aliquantum spatii secuti equites, reue
Abbreviated transcription (Latin):
equestri auxilio pauce tam̾ bestiaꝵ intrepide m
ostẽ acte int̾ uelitũ ordines cũ multis suis uulne¬
nbus ingentẽ ftragẽ edebant. Eesilientes eĩ ad
mamipulos uelites cũ uiã elefantis ne obterẽrent
acti ex romana acie.hii quoq in suo destero cõnu
ip̃os cartaginiensiũ equites in fugã uerterũt. Le¬
lius ut turlatos uiaĩt hostes addidit ꝓcłsis t̾rorẽ
Nmuĩq nudata ete erat punica acios cũ pecles cõ¬
manis eoq maior ⁊ t̾ibilior dissone illis. ut gẽtiũ
młraꝵ discrepantib linguis uoces.Pugna ro¬
mana stabilis ⁊ suo ⁊ armoꝵ pondere incumbẽtiũ
na ala de inde uinboni pulsantes uisũ motos gra¬
du ĩ lato aliꝙ̃tũ spatio uelut nullo restiftente ĩ¬
cessere urgentibo ⁊ nouissimos p̾mos ut semel mo¬
tã aciem sensere. qd̾ ip̃ ui magnã appellendum
hostẽ ad deb at aput hostis auxilians cedentis fecũ¬

Expanded text:
equestri auxilio. paucae tamen bestiarum intrepidae in equestri auxilio. paucae tamen bestiarum intrepidae in hostem actae inter uelitum ordines cum multis suis uolneribus ingentem stragem edebant. resilientes enim ad manipulos uelites cum uiam elephantis ne obtererenturacti ex Romana acie hi quoque in suo dextro cornu ipsos Carthaginiensium equites in fugam uerterunt. Laelius, ut turbatos uidit hostes, addidit perculsis terrorem. utrimque nudata equite erat Punica acies cum pedes conmanis eoque maior et terribilior, dissonae illis, ut gentium multarum discrepantibus linguis, uoces; pugna Romana stabilis et suo et armorum pondere incumbentium ni. ala deinde et umbonibus pulsantes in summotos gradu inlato aliquantum spatii uelut nullo resistente incessere, urgentibus et nouissimis primos ut semel motam aciem sensere, quod ipsum uim magnam ad pellendum hostem addebat. apud hostes auxiliares cedentes secun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ non cã militãdi eadẽ. eẽt. Ausili aribus ⁊ p̃ses
nultipricata merces ⁊ p̃da ostentatur. Galli
ꝓpio atqi insito in romanos odio accenduntur lĩ¬
qurib campi urbes italie decluctis exaspũ rimis¬
is montib ĩ spem uictorie substẽtatur. Mau̾os
numidasq masinisse impotenti futuo dñatu tĩent.
alis alie spes ac metus iactant᷑. Tartaginien¬
sibus monia patria dii penates sepulcra maiori¬
sepulciti libi u cũ parentib cõuiges pauide. aut
imetu aut ĩ metu aut ĩ spem mediũ ostentatur.
Cũ maxime hec imꝑator epud cartaginẽses du¬
ces suaꝵ gentiũ inter populares pleraq ꝑ intẽp¬
tes interim mixtos alienigenis age̾t tube cornua.¬
q ab romanis cecinerũt. tantusꝙ clamor ortus
ut elefancti in suos sinistro maxime cornu uer¬
terentur mauros ac numidas. Addit facile
masinissa ꝑculsis t̾rorẽ nũdauit q̃ ab ea ꝑte acieni

Expanded text:
sque, non causa militandi eadem esset. auxiliaribus et praesens sque, non causa militandi eadem esset. auxiliaribus et praesens et multiplicata ex praeda merces ostentatur: Galli proprio atque insito in Romanos odio accenduntur: Liguribus campi uberes Italiae deductis ex asperrimis montibus in spem uictoriae ostentantur: Mauros Numidasque Masinissae impotenti futuro dominatu terret: aliis aliae spes ac metus iactantur. Carthaginiensibus moenia patriae, di penates, sepulcra maiorum, liberi cum parentibus coniugesque pauidae, aut ihil aut in metum aut in spem medium, ostentatur. cum maxime haec imperator apud Carthaginienses, duces suarum gentium inter populares, pleraque per interpretes inter immixtos alienigenis agerent, tubae cornuaque ab Romanis cecinerunt, tantusque clamor ortus ut elephanti in suos, sinistrum maxime cornu, uerterentur, Mauros ac Numidas. addidit facile Masinissa perculsis terrorem nudauitque ab ea parte aciem
Abbreviated transcription (Latin):
mampulos ut aliquãtu inter se distantes eẽt
spatiũ. quo elefanti hostiũ acti nich. ordines
turbarent. leliũ cuiꝰ ante legati eo anno que
equitatu ab sinistro cornu masinissam numi¬
dasq ab destro oppo suit uias petentes inter ma¬
nipulos ante signoꝵ uelitib ea. tũc leuis arma¬
tura ent compleuit. dato p̃cepto ut ad impitũ
eefãtoꝵ aut post in rectos resurgeret ordines
am quã ĩruerẽt mancipia tela belius daretit
de ind̾ auxilia liguꝵ galloꝵ q balliarib mauns¬
q admixtis. in seda acie cartaginienses afrosq
et maceclons legionẽ modi cũ de inde interuallo
relicto sp̃sidianam aciẽ italicoꝵ militũ biucti.
dui instrirxit. equitatũ ⁊ ip̃e crcũledit. Torni¬
bus destrũ corraginenses sinistrũ numude tenuert̃
haria ad orͣatio erat in ex̾citu ĩter tot hoĩes. quib
nõ lingua ñ mox. ñ lex. nõ arma nõ uestitus habit̾¬

Expanded text:
manipulos aliquantum inter se distantes ut esset manipulos aliquantum inter se distantes ut esset spatium qua elephanti hostium acti nihil ordines turbarent. Laelium, cuius ante legati, eo anno quaequitatu ab sinistro cornu, Masinissam Numidasque ab dextro opposuit. uias patentes inter manipulos antesignanorum uelitibus—ea tunc leuis armatura erat—compleuit, dato praecepto ut ad impetum elephantorum aut post directos refugerent ordines am qua inruerent in ancipitia tela beluis darent. deinde auxilia Ligurum Gallorumque, Baliaribus Maurisque admixtis: in secunda acie Carthaginienses Afrosque et Macedonum legionem: modico deinde interuallo relicto subsidiariam aciem Italicorum militum—Bruttii cuti—instruxit. equitatum et ipse circumdedit cornibus; dextrum Carthaginienses, sinistrum Numidae tenuerunt. uaria adhortatio erat in exercitu inter tot homines quibus non lingua, non mos, non lex, non arma, non uestitus habitu
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝙͣ ratione ꝙͣ rõe pensarẽt. uires simul leta
simul tristia obuersabantur. que ip̃i sua spõte
nõ succurrebant. ea duces ammonẽdo atq hone̾¬
to subbiciũt. Penus sextecĩ annoꝵ intin ita¬
cidione. cocsos ⁊ sui cuiq decora uͥ ad insignẽ ali¬
au pugne memoria militẽ uenerat referebat.
Scipio hispanie s recentia in affrica p̃lia ⁊ con¬
fessionem hostiũ ꝙ neq nõ petere pacẽ ꝑꝑ metũ
ħ colloqiũ amibał insecreto hĩtu hac libeꝵ fui¬
genti q̃ uult flectito minatur. quibp quonda
sulas co illis exeuntib macie portẽdis s eos.
adesse fidẽ. belli ac laboris ĩ manilo et p̃dam
cartaginis. recditũ domũ ĩ patriã adpetentes
tuq ita leto ut uicisse iã citderes dicebat. In sin¬
it de is̃ pͥmos hastatos post eos pͥncipes ta¬
arus postiemã acien dausit: Tlon confertas
aũt cohortes ante sua ꝙ signa instiuebat. s

Expanded text:
gis quam ratione pensarent uires, simul laeta, gis quam ratione pensarent uires, simul laeta, simul tristia obuersabantur: quae ipsis sua sponte non succurrebant, ea duces admonendo atque hortando subiciebant. Poenus sedecim annorum in tcidione occisos et sua cuique decora ubi ad insignem alicuius pugnae memoria militem uenerat referebat: Scipio Hispanias et recentia in Africa proelia et confessionem hostium quod neque non petere pacem propter mhoc conloquium Hannibalis in secreto habitum ac liberum fingenti qua uolt flectit. ominatur, quibus quondamt insulas, ea illis exeuntibus in aciem portendisse deos. adesse finem belli ac laboris; in manibus esse praedam Carthaginis, reditum tuque ita laeto ut uicisse iam crederes dicebat. instruit deinde primos hastatos, post eos principes; triariis postremam aciem clausit. non confertas autem cohortes ante sua quamque signa instruebat sed
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ pacẽ pati nõ potustis. Ita infecta pace ee
conloquio ad suos cũ se recepissent. frustra uerto
precata renũptiãt armis. decernendã esse halen¬
damq fortiman quã dei dedissent. In cata
ut est uentũ ꝓnũptiant ambo arma expedites
milites aĩosq ad supplemũ certam nõ ĩ unũ qt̃
s in ꝑpetuũ si felicitas ad esset uictores. Roma
an cartago uirga gentib darent. an crastinaᷤ
noctẽ scituros. Neq enĩ affricam aut italiam
s orbem tar uictorie p̃miũ fore per piculi
p̃mio qu adu̾se pugne fortuna fuiss. Nlan
neq romanis effugiũ ullũ petebat in aliena
diũ. Ad hoc discrimẽ ꝓcedũc postero die dub¬
rũ opulentissimoꝵ ppłoꝵ. duo longi clarissi duo
duces. duo fortissum duces ex̾citus młta ante
parta decora aut cumulaturi eo die aut cũsit
Anceps igitur spes metus miscebãt aĩos conten¬
plancibq modo suã. mõ hostiũ aciẽ cũ odis mi¬

Expanded text:
quoniam pacem pati non potuistis.' ita infecta pace ex quoniam pacem pati non potuistis.' ita infecta pace ex conloquio ad suos cum se recepissent, frustra uerba temptata renuntiant: armis decernendum esse habendamque eam fortunam quam di dedissent. in castra ut est uentum, pronuntiant ambo arma expedirent milites animosque ad supremum certamen, non in unum diem sed in perpetuum, si felicitas adesset, uictores. Roma an Carthago iura gentibus daret ante crastinam noctem scituros; neque enim Africam aut Italiam sed orbem terrarum uictoriae praemium fore; par periculum praemio quibus aduersa pugnae fortuna fuisset. nam neque Romanis effugium ullum patebat in aliena cidium. ad hoc discrimen procedunt postero die duorum opulentissimorum populorum duo longe clarissimi duces, duo fortissimi exercitus, multa ante parta decora aut cumulaturi eo die aut euersuri. anceps igitur spes et metus miscebant animos; contemplantibusque modo suam, modo hostium aciem, cum oculis ma
Abbreviated transcription (Latin):
est aiues tuos quãto ꝑ te honere leuentur. Si
m laborandũ .ẽ. nesi q tũ pepigerũt. hodie sb̾¬
tracta ex conditionib pacis. p̃mia ꝑfidie ha¬
beant mdigni quib eadem petat cõditio. ⁊̃ ut
ꝓsit uobis finus petitis. Neq pacres nri poer
nob̾. pia. ac iusta induerũt arma. U qo lace¬
scere ⁊ turpẽ fateris ⁊ dei testes. utꝗ ⁊ illius belli
exitũ scdm iuistũ meritũ. dederũt ⁊ hunis dac̃
et dabũt. Quod ad me attinet ⁊ humane in¬
firmitatis memini. ⁊ uĩ fortune reputo. ⁊ oĩa
quecũq agimꝰ sb̾iecta mille casibus scio. Ce¬
terã quẽ admodũ supbe ⁊ uiolenter me fatere
te cedentem italie. ⁊ imposito in naues exercitu
ip̃m uenicutẽ ad paceni petendam aspeniarei sici
nuc̃ ꝓpe manu conẜ̾tũ residentẽ ac tergi u̾santeni
affricã adcraxcrum. nulla sum tibi uerecundia ob¬
strictus. Pinde si quid ad ea queq aĩ pat cõ oe¬
tum uidebatur. q̃ simultas nauiũ cũ cõmeatu p ñ¬

Expanded text:
e ciues tuos quanto per te onere leuentur, sic mihi laborandum est ne quae tum pepigerunt hodie subtracta ex condicionibus pacis praemia perfidiae habeant. indigni quibus eadem pateat condicio, etiam ut prosit uobis fraus petitis. neque patres nostri priores nobis pia ac iusta induerunt arma. uos lacessisse et tu ipse fateris et di testes sunt qui et illius belli exitum secundum ius fasque dederunt et huius dant et dabunt. 'quod ad me attinet, et humanae infirmitatis memini et uim fortunae reputo et omnia quaecumque agimus subiecta esse mille casibus scio; ceterum quemadmodum superbe et uiolenter me fatererte cedentem Italia et imposito in naues exercitu ipsum uenientem ad pacem petendam aspernarer, sic nunc cum prope manu conserta restitantem ac tergiuersantem in Africam attraxerim nulla sum tibi uerecundia obstrictus. proinde si quid ad ea in quae tum pax conuentura uidebatur, quasi multa nauium cum commeatu per in
Abbreviated transcription (Latin):
briam quã tribũ sappimam uocãt agr boioꝵ ĩuade
uissit. Nrẽ eodẽ apto itinere ꝑ mõtes duxit. Appius ĩgͥ¬
ssus hostiũ sinis ꝑͥo populatoẽs satis ꝓsꝑe ac tute ferit.
derelieto de iñ adrastrũ mutillũ satis ydoneo loco ad
plorato cͥca uͦ statoĩb satis firms que armate in ermis
atq oꝑi ĩtentos tutaret positis ĩ ꝓuiso imperu. galloꝵ cũ
frum̃tatorib ẽ cͥcũ uẽtus. inte rauor fugu q̃ etiã armat
es cepit. ad sepẽ nulia hoĩu palaca ꝓ segetes sũt cessa.
int̾ quos irẽ consul appius int̾fectꝰ ceteri ĩ castea metu.
compulsi. Inte sine c̾to duce cõsensu nulitei ꝓxima
nocte relicta magͣ ꝓte zex suaꝵ ad cõsulẽ ape ĩmos¬

Expanded text:
tribum Sapiniam vocant, agrum Boiorum invadere iussit; ipse eodem aperto itinere per montes duxit. Ampius ingressus hostium fines primo populationes satis prospere ac tuto fecit; delecto deinde ad castrum Mutilum satis idoneo loco ad plorato circa nec stationibus satis firmis, quae armatae inermis atque operi intentos tutarentur, positis improviso impetu Gallorum cum frumentatoribus est circumventus. inde pavor fugaque etiam armaem milia hominum palata per segetes sunt caesa, inter quos ipse C. Ampius praefectus; ceteri in castra metu compulsi. inde sine certo duce consensu militari proxima nocte relicta magna parte rerum suarum ad consulem per s
Abbreviated transcription (Latin):
asset̃ asules rẽ diuinã rite ꝑfectã ẽẽ ⁊ p̾̃catõẽ adini¬
ualerii aureliiq lecte. ⁊ legati acheniẽsiũ auditĩ.
licitati ne obsidioĩs qd̾ metu fide decessissẽt. De au¬
ad ipł tulissẽt uͭ pholipo regi macedonũ ĩ diceret᷑ b¬
ellũ. ꝓ ꝯsuli sulpicio ꝓiũcia macedonia sorti euen¬
it. Isq rogutoem ꝓmulgauit. uellẽt. uiterẽt. Un¬
xliꝓporegi maie donibiisq qui subregno eius etnt
ob ĩ uirias armaq ĩlata socus ipli romani bellum
induia alceri cõsuli aurelio ytalia ꝓiũcia Op¬

Expanded text:
assent consules rem divinam rite peractam esse et precationi an tum litterae Valerii Aureliique lectae et legati Atheniensium auditi. slicitati ne obsidionis quidem metu fide decessissent; de aupopulum tulisset, ut Philippo, regi Macedonum, indiceretur bellum. P. Sulpicio provincia Macedonia sorti evenit, isque rogationem promulgavit, vellent iuberent Philippo regi Macedonibusque, qui sub regno eius essent, ob iniurias armaque illata sociis populi Romani bellum indici. alteri consulum Aurelio Italia provincia o
Abbreviated transcription (Latin):
.p. liciniꝰ regula expiatis. omĩbus religioĩbus. nã
⁊ locris saclegiũ puestigatũ mimitio erat. iecun¬
ia q ex boĩs norioꝵ inchesauros repositu. : Cum
ꝯsules ĩ ꝓuĩcios ꝓficisci uellẽt pͥuatĩ freãte ᷤᷤ quib
ex pecuiã quã marco ualerio.m. claudio osules ñ
magͥso ex̾citibus gerẽdũ eẽt uixea que suicere
negauerãt eẽ. uñ hus ĩ p̾sẽna soluertã. Senetus
auerẽtes cos nõ substinuit. si ĩ puncũ ballsitusa¬

Expanded text:
bus religionibus—nam etiam Locris sacrilegium pervestigatum ab Q. Minucio erat, pecuniaque ex bonis noxiorum in thensauros reposita—cum consules in provincias proficisci vellent, privati frequentes, quibus ex pecunia, quam M. Valerio M. Claudio consulibus magnisque exercitibus gerendum esset, vix aerarium sufficeret, negaverant esse, unde iis in praesentia solveretur. senatus querentes eos no
Abbreviated transcription (Latin):
nauigũ numeꝵ ꝯpassi rex. et quẽ comodũ cͥca omĩs
nõ ꝯtinẽtis modo urres. s ⁊ ĩsulas ꝑtimi ipẽ adeundo
ꝑtim plegatos garet hoĩes ad arma maiore conaturo
mi cũde agbo uetex militũ relatũ eẽt. qui ductu atai
ausoicio ꝓ osuł s̃cipiõis ĩ affricã bellũ ꝑfecisset. dẽcue¬
rũt patres uͭ miles Iuniꝰ. prꝰ.¬

Expanded text:
modum circa omnis non continentis modo urbes sed etiam insulas partim ipse adeundo, partim per legatos conciret homines ad arma: maiore conatu Roni cum de agris veterum militum relatum esset, qui ductu atque auspicio P. Scipionis in Africa bellum perfecissent, decreverunt patres, ut M. Iunius pr
Abbreviated transcription (Latin):
multa egͥgia nõ in ułtis laudũ fuĩt hoc Hãnbalẽ
cui tot d̾ romanis ducib uictoriã dii dedissent. t
casus dederit an fortuna. ut cũ patre tuo ce
pim arma. cũ codẽ p̾mũ romano imꝑatore si¬
gna contulerim. ad filiũ eius in ermms ad pace
petendã uenia. Optimũ quitẽ fuerat. cam
patrib nñs mẽte tatã ab dus esse ut ⁊ uos uta¬
lic ꝙ nos affrice impio contenti ec̃mꝰ. neq enim
ne uobis quitẽ sicilia ac sardinia satis digna p̃tia
sũt. ꝓ tot dassib tot excitib. tot tamegiegus ad¬
missis ducib. s preterta magis rep̃hendi possunt
ꝙͣ corrigiIta alicna appetimꝰ. ut de mio dimi¬
caremꝰ. Nlec ittilie solũ nobis nobis ĩ affirom
menibo signa armaq ostiũ uidistis. ⁊ nos a cariti¬
gine firmitũ castroꝵ romanor exaudimꝰ. Quc
igitur nos matime a uobis minanĩ. ues aut̃ ante
om̃ia eptantis ĩ meliora ur̃a fortuna de ꝑice. a¬

Expanded text:
multa egregia non in ultimis laudum hoc fuerit Hannibalem multa egregia non in ultimis laudum hoc fuerit Hannibalem cui tot de Romanis ducibus uictoriam di dedissent tibcasus ediderit fortuna ut cum patre tuo consule ceperim arma, cum eodem primum Romano imperatore signa contulerim, ad filium eius inermis ad pacem petendam ueniam. optimum quidem fuerat eam patribus nostris mentem datam ab dis esse ut et uos Italiae et nos Africae imperio contenti essemus; neque enim ne uobis quidem Sicilia ac Sardinia satis digna pretia sunt pro tot classibus, tot exercitibus, tot tam egregiis amissis ducibus; sed praeterita magis reprehendi possunt quam corrigi. ita aliena appetiuimus ut de nostris dimicaremus nec in Italia solum nobis bellum, uobis in Africa moenibus signa armaque hostium uidistis et nos ab Carthagine fremitum castrorum Romanorum exaudimus. quod igitur nos maxime abominaremur, uos ante omnia optaretis, in meliore uestra fortuna de pace a
Abbreviated transcription (Latin):
mpti legntũ. cũ aliis .x. legaitis tradit in castia ad
scipionem uenisse. Teter scapio cũ colloqũ aut abnu¬
isset ambo ex composito duces castra protulerũt. ut co¬
iti ex propinquo possent. Scipio aut ꝓcul uaiti¬
gara urbe cũ ad cetera loco opturno. cũ ꝙ aqualio
intrateli comẽctũ erat con sedit. hanniba tumulũ
a quatuormilib ind̾ tutũ cõmodũq alioqn nisi ꝙ lõ¬
ginqui aquat̾oĩs erat cepit. Ibi ĩ meclio laus con¬
spectus undiq neqt insidiaꝵ esset delectus sũmotis
par spaciũ armatis cũ singłis int̾pẽtib congressi
sũt. Non sue modi etatis maximi duces. s oẽs
ante se memorie oĩũ gentiũ cuilib regũ imꝑatorũ¬
ue pares. Paulisꝑ alter alteriuo con spectu admi¬
ratione mutua ꝓpe ad toniti cõticuere. Tũ annibal
p̃tor. Si lex ita fato datũ erat ut ꝗ pͥmus bel.¬
is ultro ad paccm petendam uenirẽ letor te in sor¬
te potissimũ tatũ a quo peterem. Tibi quaꝵ int̾

Expanded text:
pti, legatum cum aliis decem legatis tradit in castra ad Scipionem venisse. ceterum Scipio cum conloquium haud abnuisset, ambo ex composito duces castra protulerunt, ut coire ex propinquo possent. Scipio haud procul Naraggara urbe, cum ad cetera loco opportune tum quod aquatio intra teli coniectum erat, consedit. Hannibal tumulum a quattuor milibus inde, tutum commodumque alioqui, nisi quod longinquae aquationis erat, cepit. Ibi in medio locus conspectus undique, ne quid insidiarum esset, delectus. summotis pari spatio armatis, cum singulis interpretibus congressi sunt, non suae modo aetatis maximi duces, sed omnis ante se memoriae, omnium gentium cuilibet regum imperatorumve pares. paulisper alter alterius conspectu, admiratione mutua prope attoniti, conticuere. tum Hannibal prior: " si hoc ita fato datum erat, ut qui primus belis ultro ad pacem petendam uenirem, laetor te mihi sorte potissimum datum a quo peterem. tibi quoque inter
Abbreviated transcription (Latin):
iii fore. osulatio de macedonico bello ĩtegra ad ꝯsuleᷤᷤ
dui tuc̃ ĩp̾lio cũ bois erãt reiecta ẽ. Int̾im ad ptolom¬
eũ egypti regem legati tres missi ꝯsuł claudius nero
marcꝰ. emiliꝰ. lepidus. ꝓ ꝯsuł. Semproniꝰ. tudicanꝰ. ut
nũcarẽt uictũ ãnibalẽ. penosq. ⁊ grãs agerẽt regi q¬

Expanded text:
ui fore; consultatio de Macedonico bello integra ad consules, ui fore; consultatio de Macedonico bello integra ad consules, qui tunc in provinciis erant, reiecta est. interim ad Ptolomaeum, Aegypti regem, legati tres missi, C. Claudius Nero, M. Aemilius Lepidus , P. Sempronius Tuditanus , ut nuntiarent victum Hannibalem Poenosque et gra
Abbreviated transcription (Latin):
teat᷑.: Pacem punicã bellũ macedonicũ excepit
picło. haud quãquã ꝯpandũ. aut uͥtute ducis. aut
militũ robore. S elaritate regũ ãtiquoꝵ uetustaq fã¬
ma gẽtis ⁊ magͥtudinẽ ĩpu quo multa quondã ero¬
re. maioremq ptẽ asie. obtinuerãt armis ⁊pe nobiliꝰ.
Ceteꝵ ceptũ bellũ adu̾ssus philippũ decẽ ferme añt
ãnis. tͥeĩo. pͥus depositũ erat. cũ ertholi. ⁊ belli ⁊ pacis
fuissent cãe. Nacuos de iñ pace riouca iam romanoᷤᷤ
et ĩfessos philupo cũ ob ĩtidã adu̾ssus ectholos aliosqi
regioĩs ciꝰdẽ socios pacẽ. tũ ob auxilia. cũ peruĩa nuꝑ
ĩ affricã missa anibali peiusq p̃ces atreniẽsiũ. quos
agro puastato ĩ urbẽ otulerat excitauerũt adroman¬
u bellũ sub ttẽ fere tp̃s ⁊ abattalorege ⁊ rodiis le¬
gati uenerũt. nũciãtes asie qͦ eiuitates sollicitari.
Hiis legatiõib respõsu ẽ. cu re asianã rem senat¬

Expanded text:
videbatur. pacem Punicam bellum Macedonicum excepit, periculo haudquaquam comparandum aut virtute ducis aut militum robore, claritate regum antiquorum vetustaque fama gentis et magnitudine imperii, quo multa quondam Europae, maiorem partem Asiae obtinuerant armis, prope nobilius. ceterum coeptum bellum adversus Philippum decem ferme ante annis triennio prius depositum erat, cum Aetoli et belli et pacis fuissent causa. vacuos deinde pace Punica iam Romanos et infensos Philippo cum ob infidam adversus Aetolos aliosque regionis eiusdem socios pacem, tum ob auxilia cum pecunia nuper in Africam missa Hannibali Poenisque preces Atheniensium, quos agro pervastato in urbem compulerat, excitaverunt ad renovandum bellum. sub idem fere tempus et ab Attalo rege et Rhodiis legati venerunt nuntiantes Asiae quoque civitates sollicitari. his legationibus responsum est curae eam rem senat