comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abluenda erimina Om̃is acousatio intrapunciã audiatur & a con¬
ꝓuncialib terminetur. Utra ꝓuinciȩ terminos accusandilicentia
iustũ iudicare. aut condãpnare uiru: cuiꝰ causa aliquidũ nẽ exami¬
nata Maior : aminore nom potest: iudicari. Iudicis non e. que libet
iudicare uł condẽpnare. absq le gitimo accistore : quia & dñs iudã

Expanded text:
intra provinciam audiatur, et a conprovincialibus terminetur. Ultra provinciae terminos accusandi licentia iustum iudicare aut condemnare virum, cuius causa ad liquidum non est examinata. Maior a minore non potest iudicari. Iudicis non est quemlibet iudicare vel condempnare absque legitimo acc
Abbreviated transcription (Latin):
honestior ꝑsonaẽ. & ꝓscelere rationẽ reddat. & quȩ ablata ułeuersa fuerant
quadrupli cõpositione resticuat. Qđ sicerte apud seruũ repine pars re¬
periatur centũ quinquaginta flagella publice extensus accipiat & socios
suos nominare ñ differat: de ñsuscipienda criminatione ad u̾sus doctorem

Expanded text:
est, et pro scelere rationem reddat et quae ablata vel eversa fuerant, est, et pro scelere rationem reddat et quae ablata vel eversa fuerant, quadrupli conpositione restituat. Quod si certe apud servum rapinae pars reperiatur, centum quinquaginta flagella publice extensus accipiat, et socios suos nominare non differat. 356. De
Abbreviated transcription (Latin):
uero qui uiolentiã ꝑtulit imniuersam statu quofuerant recipiat & quȩ
possedit securus teneat. Si uͦ illud muadit qđ ꝑiuditiũ obtinere potuit:¬
& causam amittat & aliud tantũ quantũ mua sit reddat expulso. Si.
peccora uł animalia quȩ cũq diripiat illi cuiꝰ res direptaẽ in septuplũ
quȩ sublata sunt restituat. hiu̾ qui cũ ipso fuerint sungenui sint qͥ nos
solđ cõponere cõpellatur. aut si non habuerit unde cõponant: el flagel¬
la suscipiant. Siuͦ serui hoc sine dñi uoluntate cõmiserint : centenis
quin quagenis flagellis uerborentur & ab eis res om̃s in tegro instatu
reddantur t socios suos nominet apud quẽ pars rapinȩ fuerit inuenta
Apud quẽ scelus agnoscitur & pars rapine fuerit inuenta statomn socio suos
nõminare cogatur. Qđ si nominare noluerit : teneatur ad uindictã Iđ si

Expanded text:
vero qui violentiam pertulit, universa in statu quo fuerant recipiat, et quae vero qui violentiam pertulit, universa in statu quo fuerant recipiat, et quae possedit securus teneat. Si vero illud invadit quod per judicium obtinere potuit, et causam amittat, et aliud tantum quantum invasit reddat expulso. CAP.pecora vel animalia quaecunque diripiat, illi cujus res direpta est in septuplum quae sublata sunt restituat; si vero qui cum ipso fuerint, ingenui sint, quinos solidos componere compellantur. Aut, si non habuerint unde componant, 150 flagella suscipiant. Si vero servi hoc sine domini voluntate commiserint, centenis quinquagenis flagellis verberentur, et ab eis res omnes integro in statu Ut socios suos nominet apud quem pars rapinae fuerit inventa. Ex eodem cap. 355. Apud quem scelus agnoscitur, et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
citur. acceptã p̃cii mediȩtatẽ restituat. atq ambodatis inuicẽ sacra¬
m̃tis ꝓmittant. qđ furẽ fidelit̃ quȩrant . Qđsi omĩno furẽ inuenire ne¬
quiuerint : rem tantũq empta ẽ. dño rei emptor ex integritate refor¬
met. Si uͦ dñs rei furẽ nouerit & eũ publicare noluerit : rem ex coto
amittat quẽ emptor qui ete possideat : Hȩc & deseruis forma seruabit᷑.
contra quẽ quã testimoniũ dicere amit tantur: excepto in aliquib: causis
ubi ingenuitas de ẽẽ. dinoscitur sicut pinissumẽ & deseruis quia indig¬
nũ nr̃ã pensat clem̃tiã ut libertorũ testimonia ingenius dã pnaconcu¬
ciant. Iuiuero deeisdẽ fuerint ꝓgeniti ad testimoniũ a tercia generati¬
Quicũq uiolent̃ expulerit possidentẽ prius quã ꝓ ipso udicis sententi a
ꝓcedat. si causam meliorẽ habuerit ipsam causa dequa agitur ꝑdat : Ille

Expanded text:
citur, accepta pretii medietate restituat; atque ambo datis invicem sacracitur, accepta pretii medietate restituat; atque ambo datis invicem sacramentis promittant, quod furem fideliter quaerant. Quod si omnino furem invenire nequiverint, rem tantum, quae empta est, domino rei emptor ex integritate reformet. Si vero dominus rei furem noverit et eum publicare noluerit, rem ex toto amittat, quam emptor quiete possideat. Haec et de servis forma servabitur. quemquam testimonium dicere permittantur, exceptis illis causis in quibus ingenuitas deesset, sicut praemissum est et de servis, quia indignum nostra pensat clementia ut libertorum testimonia ingenuis damna incutiant. Qui vero ex iisdem fuerint progeniti, ad testimonium a tertia generatiQuicunque violenter expulerit possidentem priusquam pro ipso judicis sententia procedat, si causam meliorem habuerit, ipsam causam de qua agitur perdat. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ratres sorores uterini. patrui. auũculi matertere. seu eoꝵ filii. Item
nepos. neptis consobrini. uł amitini. seu etiã quidã exꝑpria consangui¬
nitate inuiditio aduersus ex traneos cestimoniũ dicere ñ ꝑmittimus
nisi forsitan parentes eiꝰdẽ cognitionis int̾se litẽ habuerint. aut in cau¬
sa dequa agitur aliã omino ingonuitatẽ de eẽ. constiterit.
aut legicimã definitionẽ uenire non liceat. quia iuste repellitur prȩ¬
sũptio illius qui facta seniorũ in iuste conatur inrũpere : Siquis defure¬
de incognito homine cõparare. nisi certe iussorẽ adhibeat cui credi
possit ut excusatio ignorantiȩ auferatur. Qđ si alit̃ fecerit qui cõpa¬
rauerit aiudice districtus auctorẽ presentet. infra tempus sufficient̃
aiudice constitutũ. Quẽ si non potuerit inuenire adꝓbet se aut sa¬
cram̃to aut testib: innocentẽ qđ cũ furẽ nescierit. & qđ apud eũ agnos¬

Expanded text:
ratres, sorores, uterini, patrui, avunculi, materterae, seu eorum filii, item nepos, neptis, consobrini, vel amitini, seu etiam quidam ex propria consanguinitate in iudicio adversus extraneos testimonium dicere non permittimus; nisi forsitan parentes eiusdem cognationis inter se litem habuerint, aut in causa de qua agitur aliam omnino ingenuitatem deesse constiterit. aut legitimam definitionem venire non liceat, quia juste repellitur praesumptio illius qui facta seniorum injuste conatur irrumpere. CAP. de incognito homine comparare, nisi certe fideiussorem adhibeat, cui credi possit, ut excusatio ignorantiae auferatur. Quod si aliter fecerit qui comparaverit, a iudice districtus auctorem praesentet infra tempus sufficienter a iudice constitutum. Quem si non potuerit invenire, adprobet se aut sacramento aut testibus innocentem, quod eum furem nescierit; et quod apud eum agnos
Abbreviated transcription (Latin):
sed magis patrũ regulis roborari iNã & libius papa ꝓ athanasio du¬
ob annis in exilio trusus ẽ & multi alii ep̃i qui eũ lãpnaremoluer
exilio sunt dãpnati. quoꝵ exemplũ om̃s conuenit sequi sacerdotes
Multũ derogatio p̃ualeti quando derogator creditur fide dighusui
ido ñ om̃s ad mittendi sunt sed uiri ꝓbatissimi. Primo semꝑ ꝑsonafides
fidelit̃ ꝑtrastenturi quia nihil alit̃ fieri debet: nisi imꝑeditorũ prĩus

Expanded text:
sed magis patrum regulis roborari. Nam et Liberius papa pro Athanasio duobus annis in exilio trusus est, et multi alii episcopi, qui eum damnare noluerunt, exilio sunt damnati: quorum exemplum omnes convenit sequi sacerdotes. Multum derogatio praevalet, quando derogator creditur fide dignus. Ideo non omnes admittendi sunt, sed viri probatissimi. Primo semper persona, fides, fideliter pertractentur: quoniam nihil aliter fieri debet, nisi impetitorum prius
Abbreviated transcription (Latin):
lut unus quisq uestrũ p̃uideat ꝑ suã parrochiã ut eccładi suũ haboat
honorẽ simul & altaria scđm suã magnitudinẽ uenerentur a& non
sit domus dĩ & altaria sacrata ꝑuia canibus & utuasa sacrata dõ cum
magna ueneratione habeatur & ut sacrifitia scificata cũ magna
diligentia ab eis colligantur qui digni sunt. uł cũ honore seruentur
& ut secularia negotia uł uana gloria inȩcđis non agantur quia domꝰ
dĩ domꝰ orationis debet eẽ. non spelonca laitro nũ & ut intentes habe¬
ant animos addm̃ quando ueniunt admis sarũ sollẽpnia &e noñ
exeant ante completionẽ benedictionissacerdo talis. Sexs
cor

Expanded text:
suam parrochiam, ut ecclesia Dei suum habeat honorem, simul et altaria secundum suam magnitudinem venerentur, et non sit domus Dei et altaria sacrata pervia canibus, et ut vasa sacrata Deo cum magna veneratione habeantur, et ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligantur, qui digni sunt, vel cum honore serventur, et ut secularia negotia vel vana gloria in ecclesiis non agantur; quia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum. Et ut intentos habeant animos ad Deum, quando veniunt ad missarum sollemnia; et non exeant ante completionem benedictionis sacerdotalis. Sex sucor
Abbreviated transcription (Latin):
aut retentare uł auferre. aut inuadere uł uastare p̃sumpserint : nec
in hostẽ nec ad pugnã ire nec ribũ sumere. Nec ad eccła uł ad palatiũ
aut initine: tre ꝑgere rec etiã nr̃os homines cũ eoꝵ hominibus
aut caballos uł reliqua peccora cũ eorũ peccoribus. aut pastũ ire aut
simul habitare uł manere. nec ullã partitipationẽ cũ eis nisi ꝓemen¬
dationẽ ante publicã em̃dationẽ & ecđȩ satisfactionẽ ũ quã scient̃
ꝓimipio Tales uͦ a nob sinos fideles habere uultis segregate & iner¬
gastulũ subpublica pęnitentia redigite : & postulate concedite. Ut
ergo hȩc omia a uob & a nobis siue a successoribus ur̃is & nr̃is futuris
temporib: absq ulla dissimulatione conseruentur scriptis eccłasticis
inserere iubere : & int̾ ur̃a capitula in t̃polare p̃cipite. Qđ ita fac¬

Expanded text:
aut retentare vel auferre aut invadere vel vastare praesumpserint, nec aut retentare vel auferre aut invadere vel vastare praesumpserint, nec in hostem nec ad pugnam ire, nec cibum sumere, nec ad ecclesiam vel ad palatium aut in itinere pergere, nec etiam nostros homines cum eorum hominibus, aut caballos vel reliqua pecora cum eorum pecoribus aut ad pastum ire aut simul habitare vel manere, nec ullam participationem cum eis nisi pro emendatione, ante publicam emendationem et ecclesiae satisfactionem umquam scienter pro impio. Tales vero a nobis, si nos fideles habere vultis, segregate et in ergastulum sub publica poenitentia redigite, et postulata concedite. Ut ergo haec omnia a vobis et a nobis, sive a successoribus vestris et nostris, futuris temporibus absque ulla dissimulatione conserventur, scriptis ecclesiasticis inserere iubete et inter vestra capitula interpolare praecipite. Quod ita fac
Abbreviated transcription (Latin):
uł dare uoluerit p̃t̃ ep̃i conscientiã uł eiꝰ cui huiꝰcemodisunt officia cõ¬
missa. nec cũ eiꝰ uoluerit agere consilio anathemasit. Absit enĩ ut rerũ
eccłarũ cupiditate uł ablatione sacrilegi aut anathema efficiamiur
aut talibus laqueis ũ quã deuincamur. m̃scimꝰ a nathematos homines
uł sacrilegos ñ solũ infames& a consortio fideliũ priusquã hȩc ꝑpublicã
satis factionẽ eccłȩ & epõrũ reconciliationẽ manusq impositionẽ emen¬
dent alienos eẽ . sed etiã a regno dĩ extorres fieri sintalibus defecerin
tris in manib tenentes eaque ꝓpriis emanib: eicientes. corãdõ& an¬
głis eiꝰ ac uob cunctisq sacer dotib & popłis circũstantib: nẽc calia
facere neo ficere uolentibus consentire. sed magis dõ auxiliante resistere.
& hoc uob om̃ibq fidelibus scȩ̃ dĩ eccłȩ & nr̃is notũ esse cupimus. qđ cũ his
qui absq uoluntate aut consensu uł datione rectoris illius eccłȩ. cui ipse

Expanded text:
i conscientiam vel eius, cui huiuscemodi sunt officia commissa, nec cum eius voluerit agere consilio, anathema sit. » Absit enim, ut rerum ecclesiasticarum cupiditate vel ablatione sacrilegi aut anathema efficiamur aut talibus laqueis umquam devinciamur; quoniam scimus anathematos homines vel sacrilegos non solum infames et a consortio fidelisiae et episcoporum reconciliationem manusque impositionem emendent, alienos esse, sed etiam a regno Dei extorres fieri, si in talibus defecerinttris in manibus tenentes easque propriis e manibus eicientes, coram Deo et angelis eius ac vobis cunctisque sacerdotibus et populis circumstantibus, nec talia facere nec facere volentibus consentire, sed magis Deo auxiliante resistere. Et hoc vobis omnibusque fidelibus sanctae ecclesiae et nostris notum esse cupimus, quod cum his qui absque voluntate aut consensu vel datione rectoris illius ecclesiae, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a utilitate inueneritis concedero paratissimi sumus & modo ista
sit̃ petistis concedimus : & quando uita comite dõ auxiliante ad geno¬
rale placitũ uenerimus sicut petistis consultu om̃iũ fideliũ nostroꝵ
scriptis firmare nr̃is nr̃orũq: atq fucuris tẽporibus in refragabilit̃
manenda firmissimae dño anniculante cupimus. Modo ea quegene¬
ralia sunt & om̃ib: conueniunt ordinibus statuere acunctis sc̃ȩ
tradere parati sumus & ad ꝓximũ sinodale. nr̃m conuencũ acgene¬
rale placitũ ubi plures ep̃i & comites conuenerit ista sicut postu¬
lastis firmabimus. Exquib supra sac̃ dotib omĩb
Drimo omĩũ monemus ut fides catholica a presbiteris & ep̃is diligent̃
legatur & om̃i popło p̃diceturi quia hoc primũ p̃ceptũ dñi omũ poten¬
tis pilege est dicentas. Audi isrł dñs ds̃ tuus ds̃ unusẽ & ut dilgatur

Expanded text:
vestra utilitate inveneritis, concedere paratissimi sumus. Et modo ista, sicut petistis, concedimus; et quando vita comite Deo auxiliante ad generale placitum venerimus, consultu omnium fidelium nostrorum scriptis firmare, nostris nostrorumque atque futuris temporibus inrefragabiliter manenda firmissime Domino amminiculante cupimus. Modo ea, quae generalia sunt et omnibus conveniunt ordinibus, statuere ac cunctis sanctradere parati sumus, et ad proximum synodalem nostrum conventum ac generale placitum, ubi plures episcopi et comites convenerint, ista sicut postulastis firmabimus. 372. Ex quibus supra. Sacerdotibus omnibus. Primo omnium monemus, ut fides catholica a presbiteris et episcopis diligenter legatur et omni populo praedicetur; quia hoc primum praeceptum Domini omnipotentis in lege est dicentis: Audi, Israel, dominus Deus tuus Deus unus est. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
adlrions di. d sisuꝑbia qđ absit inflatus se cornendũ seabep̃i sui
cemunione duxerit aut separaitim cũ aliquib scisma faciens saerifidiũ
dẽ obtulerit. loco amiso a nathema habeatur. Nihil hominus & deci
lotes a songregatione in qua fuerit longius repellacur ne uł igno¬
rontes ul sompliciter uiuences serpentina snu decipiat It epr lapsi incuirrens
Siquis ep̃s qđ non obtamus in reatũ inreatũ aliquẽ ineurrerit & fuerit
ei nimia necessitas non posse plurimos congregare : ne incrimine rema

Expanded text:
rit, sed superbia, quod absit, inflatus secernendum se ab episcopi sui communione duxerit ac separatim cum aliquibus schisma faciens sacrificium Deo obtulerit, loco amisso anathema habeatur: nihilominus et de civitate in qua fuerit longius depellatur, ne vel ignorantes vel simpliciter 124 viventes serpentina fraude decipiat. Secunepiscopus quod non optamus, in reatum aliquem incurrerit, et fuerit ei nimia necessitas non posse plurimos congregare, ne in crimine manea
Abbreviated transcription (Latin):
ta unanimes diuinis & apłic is constitutionib: seruiatis ut innullo
patiamini pia canonũ decreta uiolari. Ut nulli fassit sine status sui ꝑiculo
uł diuinas constitutiones uł aplice sedis decreta temerare : deamicitiȩ fan
Oñs ut non contendant ꝓtegat amicitiã. Nã & apłs ad chorinthios : aritate
scribi cũ sint in teruos emulationes & contentiones nonne carnales estis
humanitate m̃tis inuicẽ estimantes semet ipsos non sua singuli respici¬
ad negotiorũ uero : discussionẽ & resultamus & ꝓhibemus. Quãuis enim
eloquiis polleant. tam̃ difficultatibus herent de uera caritate
Dlacuit ut ammoneantur om̃s fideles qđ hȩc sit uera caritas quid m̃ di¬
ligit pulsquã se & ꝓximũ tanquã se & qui nihil uult alii facere nisi qđ sibi
uult fieri & plura quȩ recenseri longũẽ. Nã quicũq in potu & cibo & dandis
atq accipientis reb caritatẽ putant ñ mediocriter erant dicente apło¬

Expanded text:
ta unanimes divinis apostolicis constitutionibus serviatis, ut in nullo patiamini pia canonum decreta violari. Ut nulli fas sit svel divinas constitutiones vel apostolice sedis decreta temerare, connim qui non contendunt, protegit amicitia. Nam et Apostolus ad Corinthios ait : Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis, humilitate mentis invicem aestimantes semetipsos non sua singuli respiciAd negotiorum vero discussionem resultamus et prohibemus; quamvis enim eloquiis polleant, tamen difficultatibus haerent. 344. Deomnes fideles, quod haec sit vera caritas, quia Deum diligit homo plusquam se, et proximum tanquam se; et quia nihil vult alii facere nisi quod sibi vult fieri, et plura, quae recenseri longum est. Nam quicumque in potu et cibo et dandis atque accipiendis rebus caritatem putant, non mediocriter er
Abbreviated transcription (Latin):
ubi orta sunt finienda m axime quia unicuiq concessũ ẽ. siiuditio of¬
fensus fuerit cognitorũ ad concilia suȩ ꝓ uidentiȩ uł etiã uniuersale
quȩ sunt ꝑ unã quãq ꝓuinciã ipsius ꝓuinciȩ sinodus dispenset. sicut
cialibus ep̃is sit contenta. Male dictꝰ om̃is qui transfert t̃minos pro¬
ximisui. & dicit om̃is popłs am̃ & rełqͣ. Iuisunt supra diocesim ep̃i
nequaquã ad eccłas que sunt extra p̃fixos sibi t̃ minos accedant. nec eas

Expanded text:
ime teneatur: maxime quia unicuique concessum est, si judicio ofime teneatur: maxime quia unicuique concessum est, si judicio offensus fuerit cognitorum, ad concilia suae provinciae, vel etiam universale sunt per unamquamque provinciam, ipsius provinciae synodus dispensat, sicut cialibus episcopis sit contenta. Maledictus omnis qui transfert terminos proximi sui. Et dicet omnis populus: Amen. Et reliqua. Qui sunt supra diocesim episcopi, nequaquam ad ecclesias, quae sunt extr
Abbreviated transcription (Latin):
ouns fideles quinegotus ac mercationibus rerũ inuigilant : ut non plus
terrena luera qua uitã accipiant sempiternã ã quiplus degebus
terrenis quã de animȩ suȩ salute cogitat ualde auia ueritatis ober¬
ent orluxta quandam sapientẽ inuita sua ꝑdit intimasiua Sequendusẽ¬
enu orbae parte sicut & moeteris a postolicus sermo qui ast. Et nequ&
suꝑgerecdiatur neque circũ ueniat in negotio fratre suu: uindexetenin
uessec̃ & nec essaria usibus humanis ad quirero in hiantes instant Decime
acelemiosone dandesunt uĩ ta his quoq quipnecessitatib negotiis insitunt
fic uendũ ẽ. Unieuiq. homini ds̃ dedit artem qua pascituri ee aenbsquliou
det mde si ne desua corporis nec essaria id subsidia nabet anmus quoso
qd magis necessariũ ẽ. subsidiũ ad ministrire debet deaudues quo¬

Expanded text:
onendi sunt qui negotiis ac mercationibus rerum invigilant, ut non plus terrena lucra quam vitam cupiant sempiternam. Nam qui plus de rebus terrenis quam de animae suae salute cogitat, valde a via veritatis aberrat, et juxta quemdam sapientem, in vita sua perdidit intimaenim in hac parte, sicut et in caeteris apostolicus sermo, qui ait: Et ne quis supergrediatur neque circumveniat in negotio fratrem suum; vindex est enim que vestitum et necessaria usibus humanis adquirere inhiantes instant, decimae et elimosinae dandae sunt: ita his quoque qui pro necessitatibus negotiis insistunt, faciendum est. Unicuique homini Deus dedit artem, qua pascitur; et unusquisque de arte sua, de qua corporis necessaria vel subsidia habet, animae quoque, quod magis necessarium est, subsidium administrare debet. 300. U
Abbreviated transcription (Latin):
Conspirationes quicũq facere p̃sũpserit & sacram̃to fecerint
quãcũq: conspirationẽ firmauerint tripliciratione iudicentur. Primo
ut ubicũq aliqđ malũ ꝓpt̃ hoc ꝑpetratũ fuerit. auctores facti int̃ficiant᷑
Adiutores uero eorũ: singuli alt̃ ad altero flagellentur: & nares sibi iri¬
uicẽ p̃cidant. Ubi uero nihil mali ꝑpetratũ ẽ. similit̃ quidẽ interse flagel¬
lentur & capillos sibi inuicẽ detonde̾nt. Siuero ꝑdexteras aliqua cons¬
piratio firmata fuerit si libis aut iurent cũ idoneis iuratorib: qđ hoc¬
cõponant Siuero seruis flagellentur : ut decetero in regno nr̃o nulla¬

Expanded text:
Conspirationes vero quicunque facere praesumpserint, et sacramento quamcunque conspirationem firmaverint, triplici ratione judicentur. Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis juratoribcomponant. Si vero servi sunt, flagellentur. De confratr
Abbreviated transcription (Latin):
Defalsis monetis quia immultis locis contra monetis¬
iustitiã & contra edictũ fiunt: uolumus ut innullo alio loco moneta sit
nisi inpalatio nr̃o nisi forte iterũ alit̃ a nobis fuerit ordinatũ. Illi
tamen denarii qui modo monedatisunt. si pensantes & merifuerint
habeantur. Ut census regalis unde soluatur
de soluatur siue dȩppria ꝑsona hominis siue rebus deliberis canonis¬
Uolumus e ita misis nr̃is mandare p̃cipimus ut ineclis libri cano¬
Hr uericos hnbeantur: si cut iã in alio capitulari scpius mandaumꝰ¬

Expanded text:
De falsis monetis, quia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut in nullo alio loco moneta sit nisi in palatio nostro, nisi forte iterum aliter a nobis fuerit ordinatum. Illi tamen denarii, qui modo monedati sunt, si pensantes et meri fuerint, habeantur. de solvatur sive de propria persona hominis sive de rebusolumus, et ita missis nostris mandare precepimus, ut in aeclesiis libri canonici veraces habeantur, sicut iam in alio capitulare sepius manda
Abbreviated transcription (Latin):
laubim. ad algaudus p̃uideat. & ad marga debruc p̃uideat atto. Adher¬
fes furt p̃uideat madalgaldus & ad alagastat similit̃ ad forachem & adbrehem¬
brec & ad ragenes bruc p̃uideat otulfus. Ad lauariocã uuarnarius ut
arma & brunias nonducant aduendendũ . Qđsi inuentus fuerint portan¬
tes omnẽ substanorũ auferantur ab eis. Dimidia quidẽ pars partib palatii¬
Alia uero medietas inter iam dictos missos & inuentores diuidatur.
eclam atorib uł cause dicis. qui nec iuditiũ scabinorũ ad quiescere necblas¬
phemare uolunt antiqua consuetudo seruetur. idẽ. ut in custodiã redu¬

Expanded text:
la, ubi Madalgaudus praevideat; ad Magadeburc, praevideat Atto; ad Herphesfurt, praevideat Madalgaudus; et ad Alagastat, similiter ad Forachem et ad Brehembret et ad Ragenesburc praevideat Ottulfus, ad Lavariocam Warnarius, ut arma et brunias non ducant ad vendendum. Quod si inventi fuerint portantes, omnem substantiam eorum auferant ab eis; dimidia quidem pars partibalia vero medietas inter missum et inventorem dividatur. 8. De clamatoribus vel causedicis qui nec iuditium scabinorum adquiescere nec blasfemare volunt, antiqua consuetudo servetur, id est ut in custodia
Abbreviated transcription (Latin):
eteloneis placet nob̵. ut antiqua & iusta telonea anegotiatoribus
exigant᷑ tã depontib quãq denauigiis seu mercatis Noria uero
seu in iusta ubi uel funes tendunt᷑ : uel cũnauib: sub pontib: transita:
seu his similia inquib nullũ adiutoriũ itinerantib p̃stat᷑. Similit̃ etiã
net dehis quisine negotiandi causa substantiã suã deuna domo sua ad
aliã aut ad palatiũ aut in exercitũ ducunt teloneũ nullatenus ab eis¬
exigatur.
efalsis monetis quia in multis locis contra iustitiã & contra edictũ
fiunt : uolumꝰ ut nullo alio loco moneta sit nisi in palatio nr̃o. misi

Expanded text:
ur 12. De teloneis. De teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta teloneexigantur, tam de pontibus quam de navigiis seu mercatis. Nova ergo seu injusta ubi vel funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliaexigatur. 13. De falsis monetis. De falsis monetis, quia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut nullo alio loco moneta sit, nisi in palatio nostro; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
laborationib: s̃ & nullo modo munitione angunt᷑ casus sic fieri solet : a
quib libet hominib aliqđ dã nũ factũ fuerit qũ auis idẽ ager aut cãpus
ł silua ad eccłam ł monasteriũ p̃ceptũ immunitatis habentẽ ꝑtineat¬
ñ tam̃ in hoc immunitas fracta udicanda ẽ. Et ideo ñ sexcentorũ solido¬
rũ cõpositionẽ : sed scđm legẽ quȩ in eodẽ loco tenet᷑ isdẽ multandus ẽ.
qui scandalũ ł dãnũ intali loco fecisse conuetꝰ fuerit.
De iustuns generalibus
De iustitus ȩccłarũ dĩ uiduarũ osphanorũ & pupillorũ p̃cipimꝰ. ut pͥu¬
blicis iudiciis ñ despiciant᷑ clamantes : sed pͥmo diligent̃ audiant᷑¬
t nullus cõparet caballũ bouẽ & ium̃tũ ł alia nisi illũ hominẽ cognoscat
qͥ eũ uiendit: aut dequo pago ẽ. uł libi manet. aut quis ẽ. eiꝰ senior

Expanded text:
laborationibus sunt, et nullo modo munitione cinguntur, casu sicut fieri solet a laborationibus sunt, et nullo modo munitione cinguntur, casu sicut fieri solet a quibuslibet hominibus aliquod damnum factum fuerit, quamvis idem ager, aut campus, vel silva ad eccnon tamen in hoc inmunitas fracta iudicanda est; et ideo non sexcentorum solidorum conpositione, sed secundum legem, quae in eodem loco tenetur, is multandus est qui scandalum vel damnum in tali loco fecisse convictus fuerit. 280. De iustitiis generalibus. De iustitiis ecclesiarum Dei, viduarum, orphanorum et pupillorum praecipimus, ut in publicis iudiciis non despiciantt nullus conparet caballum, bovem, aut iumentum, vel alia, nisi illum hominem cognoscit qui ei vendidit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est eius senior
Abbreviated transcription (Latin):
Etionẽ habe ualeant: ꝓpt̃ hoc qđ ab eisde emunitate᷑ temeratoribe dicat᷑:
ñ plus immunitatis nomine cõplecti: quã claustra monasterii. Cȩtera
quoq quãuis ud easdẽ ȩccłas ł monasteria ꝑtineant: extra ĩmunitatẽ
esse. Propt̃ hec uo lupꝰi atq decernimꝰ : ut om̃s intelligant ñ solũ claustra
monasterii ł ȩcđe atq castitia eccłarũ sub immunitatis defensione
consistere: uerũ etiã domꝰ &iullas & septa uillarũ & piscatoria manufacta
& quio qͥd fossis aͣcsepib ł eciã alio clauso̾rũ generȩ p̃cingit᷑: eodẽ im¬
munitatis nomine contineri. Et quicqͥd intra hui modi monum̃ta ad
ius earũdẽ ȩccłarũ ł monasteriorũ ꝑtinentia a quolibet homine no¬
cendi dãnũ inferendi causa spontanea uoluntate cõmittit᷑: in hoc facto
immunitas fracta iudicat᷑. Qđ uͦ in agros & cãpos ac siluas quȩ sine

Expanded text:
tionem habere valeant, propter hoc quod ab eisdem inmunitatum temeratoribus dicatur tionem habere valeant, propter hoc quod ab eisdem inmunitatum temeratoribus dicatur non plus inmunitatis nomine complecti, quam claustra monasterii; caetera quoque, quamvis ad ePropter hoc volumus atque decernimus, ut omnes intellegant, non solum claustra monasterii vel ecclesiae atque castitia ecclesiarum sub inmunitatis defensione consistere, verum etiam domus et villas et septa villarum et piscatoria manu facta et quicquid fossis aut sepibus vel etiam alio clausarum genere praecingitur, eodem inmunitatis nomine contineri. Et quicquid intra huiusmodi munimenta ad ius earundem ecclesiarum vel monasteriorum pertinentia a quolibet homine nocendi vel damnum inferendi causa spontanea voluntate committitur, in immunitas fracta judicatur. Quod vero in agros, et campos, et silvas, quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
rũ habe cognoscit᷑. Similit̃ & uassi nr̃i aut in cõmune tantũ oꝑis accipiant
quantũ rerũ ȩccłasticarũ habent : ł unꝰquisq ꝑse iuxta quantitatẽ quã
ipse tenet. Aut si int̃ eos conuenerit: ut ꝓoꝑe faciendo argentũdonent :
iuxta estimationẽ oꝑis in argento ꝑsoluant : Cũ quo p̃cio rector ȩccłe
ad p̃dictã restaurationẽ oꝑarios conducere : & materiã emere possit. &
qui nonas & decimas dare neglexerit: pͥmũ quidẽ illas cũ sualege restituat.
& insuꝑ bannũ nr̃m ꝑsoluat . ut ita castigatꝰ caueat. nesȩpius iterando bene¬
ficiũ amittat. De his qui agro dommicatos ideo negligunt bi nonas exunde non
comitũ aut uanallorũ nr̃orũ ꝓpt̃ hoc extiterit. ꝑfideiussores ad palatiũ
eruenit ad nos qđ quȩdã ȩccłȩ ac monasteria
nrãs acp̃decessorũ nr̃orũ immunitates habentia: multa p̃iudicia & infesꝰ¬
tationes aqͥbusclã patiant̃ & nec ꝑ easdẽ immunitates ulla defensionis tui¬

Expanded text:
vassi nostri aut in commune tantum operis accipiant quantum rerum ecclesiasticarum habent, vel unusquisque per se iuxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit, ut pro opere faciendo argentum doiuxta extimatione operis in argento persolvant. Cum quo praecio rector ecclesie ad praedicta restauratione operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare neclexerit, primum quidem ilet insuper bannum nostrum persolvat, ut ita castigatus caveat, ne sepius iterando beneficium amittat. 278. De his, qui agros dominicatos ideo neglegunt, ut nonas exinde noncomitis aut missorum nostrorum propter hoc exstiterit, per fideiussores ad palatium Pervenit ad nos, quod quaedam ecclesiae aut monasteria nostras et praedecessorum nostrorum inmunitates habentia multa praeiudicia et infestationes a quibusdam patiantur, et nec per easdem inmunitates ullam defensionis tui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit concessa si ipsi iustitiã ab aliiss reqͥsiorint̾. aut ab eis alii iustitiam
quȩrere suoluerint: ita int̃ illos iudiciũ t̾minet᷑. Primũ om̃iũ de illis causis
ꝓ quib iudicatꝰ fuerit ad mortẽ nullũ potest facere repecitionẽ quia hp̃is
res suȩ scđm iudiciũ francorũ inpublico fuer̃ reuocatȩ: Et si aliquid in post¬
modũ pꝰquã eiuita concessa ẽ. cui iustitia acquirere potuenit in sua
libertate teneat & defendat scđm legẽ . incestimoniũ ñ susca opiatur
aliquid iudicatũ fuerit quid uirare debeat si abiipas ipsĩ sacram̃tũ

Expanded text:
fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requisierint, aut ab eis iustitiam quaerere voluerit, qualiter inter eos iuditium terminetur. Primum omnium de illis causis pro quibus iudicatus fuit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suas secundum iuditium Francorum in publico fuerunt revocatas. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonio non suscipiatur,aliquid ei iudicatum fuerit quod iurare debeat, si aliquis ipsum ad sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
reddere uule. soluere cogat᷑. Et
ip̃se comes
ueniens licentiã habeat ipsũ homint̃ infra immunitatẽ quȩrendi
ubicũq eũ inuenire .e potuerit. Si a ẽ in prima in quisitione comiti
respbnsũ fuerit qđ reus in fra immunitatẽ quidẽ fuisst sed fuga lapsus¬
fuert. statim iuret qđ ipse eũ ad iustitiã cuius libet disfaciendã fugere
ñ fecisset: & sit ei in hoc satis factũ. Si aut̃ intranti in ipsã imminitatem
comid collecta manu quis libet resistere tẽptauerit: comes hoo ad regem
uł ad pͥncipẽ deferat. ut ibidẽ iudicet᷑: Et sic̃ ille qui im munitate dã nũ
fecit sex centos soł cõponere debet: ita qͥcomiti collecta manu resistere

Expanded text:
reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem vel ad principem deferat, ibique iudicetur, ut sicut ille qui in immunitate damnum fecit, sexcentos solidos componere debeat, ita ut qui comiti collecta manu resistere
Abbreviated transcription (Latin):
soluant nonas & decimas cũ sua lege : & insuꝑbannũ nr̃m. Et hoc eis denunti¬
et᷑: qđ qͥcũq hanc negligentiã iterauerit: beneficiũ unde hȩc nona & de¬
cima ꝑsolui debuit: amissurũ sesciat. Ita enĩ continet᷑ in capitulare bonȩ
memoriȩ genitoris nr̃i in libro pͥmo cap̃ Luii. Quicũq decimã abstrahit de
citiã : uł aliã qualibet occasionẽ ad alterã eccłam dederit: a comite ł amis¬
so nr̃o distringat᷑ : ut eiusdẽ decimȩ quantitatẽ cũ sua lege restituat.

Expanded text:
s anni nonam et decimam cum sua lege, et insuper bannum nostrum. Et hoc eis denuntietur, quod quicumque hanc neglegentiam iteraverit, beneficium unde haec nona et decima persolvi debuit, amissurum se sciat. Ita enim continetur in capitulare bonae memoriae genitoris nostri in libro primo, cap. 157. « Ut qui citiam vel aliam quamlibet occasionem ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringatur, ut ejusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat.
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑiuriis ut caueant᷑ & ñ ad mittant᷑ testes adiuram̃tũ
anteꝗ discutiant᷑: Et si alit̃ discuti ñ possunt. separent᷑ ab inuicẽ & singularit̃
in grant᷑. & ñ soli accusatoriliceat testes eligere. absente suo dccusatore. Et om̃ino
nullus nisi ieumꝰ adiuram̃tũ ł ad testimoniũ admittat᷑. Et illeqͥ ad testimoniũ ad du
pago ñdealtero testes eligant᷑. nisi forte longius extracomitatũ causa sit inqͥrendo
Etsiquis conuentꝰ fuerit ꝑiurii ꝑdat manũ aut redimat.
e aduocatis uicedominis. uicariis. centenariis prauis ut tollant᷑.
eteloneis placet nob̵ ita. ut antiqua & iusta telonea
anegotiatorib: exigant̃ tã depontib: quã denauigus seu mercatis. Nona uͦ
siue siniusta ubi ł funes tendunt᷑ Ecũ nauib: sub pontib transit᷑. seu his similia
inebib nullũ adiutoriũ iterantib p̃statur ñ exigant᷑. Similit᷑ etiã nec
dehis qͥsine negotiandi causa substantiã suã deuna domosua ad aliã. aut

Expanded text:
uriis ut caveantur, et non admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur. Et si aliter discuti non possunt, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur; et non solum accusatori liceat testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus, nisi jejunus, ad sacramentum vel testimonium admittatur. Et de ipso pago et de pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. e advocatis, vicedominis, vicariis et centenariis pravis, ut tollantur,  teloneis. De teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta telonea negotiatoribus exigantur, tam de pontibus quam de navigiis seu mercatis. Nova ergo seu injusta ubi vel funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
regalẽ fugiendo. Quodã uͦ cupiditatis causa abhis qͥres illorũ concupiscunt
circũuentos audiuimꝰ. & hoc ideofieri ꝓhibemꝰ s
De oppressione pauꝑũ liborũ hominũ ut ñ fiant a potentiorib
ꝑ aliqđ malũ ingeniũ contra iustitiã opp̃ssi. ita ut coacti reseorũ uendant
aut fradant. Ideo hec ut supra & hic delibis hominib: diximꝰ: ne forte coei¬
parentes
ꝓpt̃ indigentiã m̃dici uł latrones seu malefactores efficiant᷑ & ut sepius
ñ fiant manniti ad palatiũ. nisi scut in alio capitulari p̃cepimꝰ¬

Expanded text:
cupescunt, circumventos audivimus, et hoc ideo fieri prohibemus 16. De oppressione pauperum liberorum hominum, ut non fiant a potentioribus per aliquod malum ingenium contra iustitiam oppressi, ita ut coacti res eorum vendant aut tradant. Ideo haec et supra et hic de liberis hominibus diximus, ne forte parentes opter indigentiam mendici vel latrones seu malefactores efficiantur, et ut saepius non fiant manniti ad placita, nisi sicut in dominico capitulari olim
Abbreviated transcription (Latin):
adseruitiũ dĩ & aducilitatẽ nram. uł ad om̃iũ xp̃ianorũ hominũ ꝓfectũ in¬
nouare studeant. & quantũ dño donante p̃ualent ad ꝑfectũ usq ꝑducant &
nob̾ omĩno an iuntient quis in decertam̃ bonũ hoc ad implere habuisset ut
adõ & a nobis grãm habeat. Qui aut̃ neglegens inde fuerit: ut talẽ discipli¬
nã ꝑcipiat: qualẽ tolis sit contẽptor reciꝑe dignꝰ. ita ut cȩteri metũ ha¬
beant amplius uliigula

Expanded text:
ium Dei et ad utilitatem nostram, vel ad omnium christianorum hominum profectum inium Dei et ad utilitatem nostram, vel ad omnium christianorum hominum profectum innovare studeant, et quantum Domino donante prevalent, ad perfectum usque perducant; et nobis omnino annuntient, quis inde certamen bonum hoc adimplere habuisset, ut a Deo et a nobis gratum habeat. Qui autem neglegens inde fuerit, talem disciplinam percipiat, qualem talis sit contemptor percipere dignus, ita ut ceteri metum habeant amplius. Exca
Abbreviated transcription (Latin):
librã habuerit solidos u ita ut iterũ se ualeat p̃pararer addi seruitiinsi auan¬
nram ualitatẽ. Et nusinr̃ĩ caueant᷑ ie diltgent inquirant: ne ꝑaliqđ mali in¬
geniũ nrãmti subtrahant ustitiã. alteri tradendo aut cõmclendoa lu i
mines sinilit̃ fiscalinos regios habent aut accipiunt ł deheredreate aroncũ¬
uł de qusa sua quȩ renda nec detestimonio ꝓhac re abiciant᷑. sedtalis etiã nob
in hac cqusa honor seruet᷑: qualis & antecessorib nr̃is regib uł imꝑatoribus
t laici symbolũ & orationẽ dñica plenit̃ ediscant
Comites quoq &centenarii & ceteri nobiles uiri legẽ suã plenit discant sic̃
in alio loco decretũ est. Precipimꝰ aut̃ missis nr̃is ut eãquȩ amultis iã annis pꝑ
capitularia nr̃a intto regno nr̃o mandauimꝰ. agere. discere: obseruare. ut
in c̃suetudinẽ hab̾e debeant. ut hȩc omĩa nune diligent᷑ in quirant: & om̃ino

Expanded text:
iterum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradendo aut commendando. mines similiter fiscalinos regios accipiunt, ut non de hereditate parentumel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus  laici symbolum et orationem dominicam pleniter ediscant. Comites quoque et centenarii in alio loco decretum est . Praecipimus autem missis nostris, ut ea quae a multis iam annis per capitularios nostros in toto regno nostro mandavimus agere, discere, observare, vel in consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
concordit̃ uiuatis. & eis adiutoriũ ad suũ ministeriũ ꝑagendũ pbeatis
&lt uos ipsi ministerus urĩs pacẽ & iustitiã faciatis & quȩ nra auctori¬
tas publice fieri decernit : ut in nr̃is ministeriis studiose ꝑficiae¬
ns lauos moneñ ut honorẽ ȩccłasticũ conseruent. & dignã uenerationẽ
epbe eidi sae dotib exibeant: & ad eorũ pdicatione cũsiuis deuote occuront:
liꝑeiunia ab illis cõmunit̃ indicta reuerent᷑ conseruent:. Eiuos obseruant

Expanded text:
ministerium peragendum praebeatis, et ut vos ipsi in ministeriis vestris pacem et iustitiam faciatis, et quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in vestris ministeriis studiose perficiagnam venerationem episcopis et Dei sacerdotibus exhibeant et ad eorum praedicationem cum suis devote occurrant et ieiunia ab illis communiter indicta conservent et suos observare
Abbreviated transcription (Latin):
lpib in restaurationẽ ȩccłarũ siue in faciendo siue in redimdo ep̃alis
potius sequat᷑ uoluntas. nullatenꝰ tam̃ remaneat: quimn sic̃ a nob sȩpetiur
sum est. hȩc aut̃ illud partib ȩccłarũ ꝑsoluat᷑. Et hoc om̃ib notũ sit. quia qui¬
cũq negligent̃ exinde egerit & corã uobis exinde negligens reꝑtꝰ fuerit
illid uolumꝰ omĩno ut subeat qđ in nr̃o capitulari dehacre cõmuni consultu
possint. adiutores in om̃ib: fiant. Et qͥcũq pͥma & scđa uice dehis a comite
admonitꝰ ñ se correxerit. uolumꝰ ut ꝑeundẽ comitẽ  eiꝰnegligentia ad
nram notitiã ꝑferat᷑ ut nr̃a auctoritate qđ in nr̃o capitulari continet siubi

Expanded text:
ibus in restauratione ecclesiarum, sive in faciendo, sive in redimendo, episcopalis potius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin, sicut a nobis saepe sum est, hoc aut illud partibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicumque neglegenter exinde egerit, et coram nobis exinde neglegens repertus fuerit, illud volumus omnino ut subeat, quod in nostro capitulari de hac re communi consultu possint, adiutores in omnibus fiant. Et quicumque prima et secunda vice de his a comite admonitus non se correxerit, volumus ut per eundem comitem eius neglegentia ad nostram notitiam perferatur, ut nostra auct
Abbreviated transcription (Latin):
eauram̃to ut nulli alteri ꝑsacram̃tũ fidelitas ꝓmittat᷑ nisi nob̵ & unicuiq ꝓ
uicũq conspirationes facere p̃sũpserint. & sacram̃to
quacũq conspirationẽ firmauerint . tripliciratione iudicent᷑. Primo ut ubicũq
aliqđ malũ ꝓpt̃ hoc ꝑpetratũ fuerit : auctores facti int̃ficiant᷑. ad iuitoresu eo
Siuͦ ꝑdexteras aliqua conspiratio firmata fuerit. silibi s̃ aut iurent cũ idone¬

Expanded text:
 Ut nulli alteri per sacramentum fidelitas promittatur nisi nobis et unicuique 331 uicunque facere praesumpserint, et sacramento quamcunque conspirationem firmaverint, triplici ratione judicentur. Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idone
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cohibet tales legũ censura sacrarũ
Pecretisq uetat ista patrare pus
Ergo duces laudare decet ꝑ carmina fertes
Munere uirtutũ qͥ micuere sacro
Frantia sub quorũ sceptris cutissima mansit
lib̾tate uigens colla suꝑba terens
Quã uariȩ gentes dominã timuere scuerã.
Stpote quas armis cepit ouando suis
Unde sibi nom̃ meruit decus atq ꝑhenne
Deuictis popłis celsa trophea ferens
Cȩlestis patriȩ donatis munere reges
Exulcent iugit᷑ & sine fine canunt¬

Expanded text:
Sed cohibet tales legum censura sacrarum, Sed cohibet tales legum censura sacrarum, Decretisque vetat ista patrare piis. Ergo duces laudare decet per carmina fortes, Munere virtutum qui micuere sacro; Francia sub quorum sceptris tutissima mansit, Libertate vigens, colla superba terens, Quam variae gentes dominam timuere severam, Utpote quas armis caepit ovando suis. Unde sibi nomen meruit decus atque perenne, De victis populis celsa trophea ferens. Coelestis patriae donati munere reges Exultant iugiter et sine fine canunt
Abbreviated transcription (Latin):
Consuluit popłis: plebib atq suis.
Scilicet ut regnũ renouans sancita pͥorũ
Prudent̃ titulos adđet ipse pios
Qua ꝓpt̃ moriens penitrauit sidera cȩli
Soluens p̃celso cantica digna dõ.
hinc etiã seqͥt᷑ soboles ueneranda ꝑorbem
Ipsius insigni nomine digna patris
hludouuicꝰ enĩ fluuicis litora r̾eni
Imꝑat. & gentes cõpͥmit eoce feras
Necñ hlothariꝰ parili ditione potitꝰ
Francorũ cesar sceptra trem̃da uehit
lũ karolus regnũ gallorũ sorte recentat
Nom̃ aui referens auxiliante dõ.
Nos qͥb illa tenent t̃niquȩ iura libelli
obtulimꝰ scripta seꝑ habenda sibi
Quorũ norma docet iugit̃ nos uiuere recte:
Et studiis dño rite placere piis
hȩc resecant prauos ȩquo mođamine mores
Uiuendi normã contribuendo pis
Nanq patrant multi funestas sepe rapinas
Nonnulli uolant tẽpla dicata dõ.
Sunt alii scelerũ fedati labe suorũ
Fistula quos om̃s cõmemorare nequit

Expanded text:
Consuluit populis plebibus atque suis. Consuluit populis plebibus atque suis. Scilicet ut regum renovans sancita priorum, Prudenter titulos adderet ipse pios. Quapropter moriens penetravit sidera coeli, Solvens praecelso cantica digna Deo. uitur soboles veneranda per orbem Ipsius insigni nomine digna patris. Hludowicus enim fluvii cis littora Reni Imperat et comprimit ecce feras. Necnon Hlotharius parili ditione potitus Francorum cesar sceptra tremenda vehit. Tum Karolus regnum Francorum sorte retentat, Nomen avi referens auxiliante Deo. Nos quibus illa, tenent terni quae iura libelli, Obtulimus scripta, semper habenda sibi. Quorum norma docet iugiter nos vivere recte Et studiis Domino rite placere piis. Haec resecant pravos aequo moderamine mores, Vivendi normam contribuendo piis. Namque patrant multi funestas sepe rapinas, Nonnulli violant templa dicata Deo; Sunt alii scelerum fedati labe suorum, Fistula quos omnes commemorare nequit.
Abbreviated transcription (Latin):
oniuente añoti ut parem omnes ex hoc mer cedem
habere mertamur amen:
urea ꝓgenies felicis tẽmate pollens
.Francorũ uirt᷑ ꝑpetuũq decus
Pippinꝰ quondã micuit subtilit̃ atq
Carlomannꝰ agens quȩ placuere dõ:
Censores & enĩ ueri. pietatis amore
Eccłȩ leges instituere sacras. istic¬
Quas dũ lector ouans descriptas legerit
hinc cesar carolus diuino munere fretꝰ
Nobilii ꝓceres rex̃ in orbe suos
Quorũ sceptra pnsima moderatꝰ abenis
Cunctorũ uicit inclita gesta patrũ.
Uirtutũ gẽmis dauid reliquosq secutꝰ.
Insignã fama fulsit ubiq sui  gentes¬
Nec mirũ coluit dũ regis iussa suꝑni
Decernens scĩs iura tenenda uiris
Obquȩ ꝓmeruit cȩlestia scandẽ regna:
Quã qͦq ꝑcepit p̃mia larga satis
Inde hludouuicꝰ regno successit auito:
Eximiꝰ pͥnceps: diuus & orbis apex.
Angusto nituit sub quo germania cultu
Cultori tribuens cõmoda multa suo.
Pacis amator enĩ cȩsar pietatis & almȩ

Expanded text:
annuente Domino, ut parem omnes ex hoc mercedem habere mereamur. Amen. urea progenies, felici stemmate pollens, Francorum virtus, perpetuumque decus, Pippinus quondam micuit sublimiter atque Karlomannus agens, quae placuere Deo. Censores etenim veri pietatis amore Ecclesiae leges instituere sacras. Quas dum lector ovans descriptas legerit Hinc cesar Karolus divino munere fretus Nobiliter proceres rexit in orbe suos: Quorum sceptra piis una moderatus habenis Cunctorum vicit inclyta gesta patrum; Virtutum gemmis David reliquosque secutus, Insigni fama fulsit ubique sui. Nec mirum, coluit dum regis iussa superni, Decernens sanctis iura tenenda viris; Ob quae promeruit celestia scandere regna, Qua quoque percepit praemia larga satis. Inde Hludowicus regno successit avito, Eximius princeps, divus et orbis apex: Augusto nituit sub quo Germania cultu, Cultori tribuens commoda multa suo. Pacis amator enim caesar pietatis et almae
Abbreviated transcription (Latin):
si se putat adca repetenda iustitiã hab̾e repetat: & scđm legẽ ad qͥrat.
Siuerã utc̃pore dõni Raroli genitoris ñri inuillã alla eonsugeruit

Expanded text:
si se putat ad ea repetenda iustitiam habere, repetat et secundum legem adquirat. si se putat ad ea repetenda iustitiam habere, repetat et secundum legem adquirat. Si vero tempore domni Karoli genitoris nostri in villam il
Abbreviated transcription (Latin):
una cũ misso ñro quẽ ipsi sibi ad hoc elegerint considerationẽ faciant
ut unus quisq eorũ tantũ inde acciprat adoꝑandũ & restaurandũ quan¬
tũ ipse dereb eccłarũ habe cognoscit᷑ Similit̃ & uassi nr̃i aut in cõmu
ne tantũ oꝑis accipiant: quantũ rerũ ȩcclesiasticarũ habent : uł unus¬
quisq ꝑse iuxta quantitatẽ: quã ipse tenet Aut si nt̃ eos conuenerit ut
ꝓ opere faciendo argentũ donent iuxta ȩstimationẽ oꝑis in argento ꝑ¬
soluant: cũ quo p̃cio rector ȩccłȩ ad p̃dictã restaurationẽ operarios
conducere & materiã emere possit: Et qui nonas & decimas dare negle¬
xerit: primũ quidẽ illas cũ lege sua restituat & in suꝑ bannũ nr̃m
soluat: ut ita castigatus caueat nesȩpius iterando beneficiũ:¬
icuius libet mancipia inuillã nr̃am confugerint auctor eiusdẽ uillȩ
quęrenti dño ea ñ contradicat: sed statĩ ea foras deeadẽ uilla eiciat. Et

Expanded text:
una cum misso nostro, quem ipsi sibi elegerint ad hoc, considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habere dign accipiant operis quantum rerum ecclesiasticarum habent, vel unusquisque per se juxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesiae ad praedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare neglexerit, primum quidem illas cum lege sua restituat, insuper et bannum nostrum solvat, ut ita castigatus caveat ne saepius iterando beneficiucuiuslibet mancipia in villam nostram confugerint, actor eiusdem villae quaerenti domino ea non contradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Et