comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s lic ip̃e actor defecerit. sueposterita¬
ti huuis modi cause cur sum eum re¬
linquere posse definuit mus ut eiꝰ
heredib ut successiosib liceat eã
quo nouissima ꝓcessit cognitio. pꝰ
tollend&. ⁊ dediu̾sis tp̃ibus ⁊ exceptioĩbꝰ
⁊ p̃scrqtioĩb ⁊ int̃ruptionibus : eaꝵ¬
mp̃. a Suꝑ annali exceptione q̃
exitalicis ꝯtractib oritur: tante mo¬
les alt̃ catitionum inomĩib iudiciiᷤ
exortesunt: quantas enumerari
di̾ficile. et ex planarunpossubue ẽ :
primũ et eninatura euiᷤᷤ obẜ u¬
anioras cũ oĩ scrupulositate et diffi¬
cultate cõposita est cũ multa concur
tere debent ut eanascatur. deinde
illud spatiũ annale aliiquidemi¬
ta eff use int̾p̃tabantur: ut possit
us ꝙ addecennium extendi: aliiui¬
dicantes usq adquinque ninũ stã¬
dũ ẽẽ putauerunt: et in nr̃is t̃porib
sepius suꝑ huius modi calculo aiu¬

Expanded text:
Sed licet ipse actor defecerit, suae posteritaSed licet ipse actor defecerit, suae posteritati huiusmodi causae cursum eum relinquere posse definimus, ut eius heredibus vel successoribus liceat eam quo novissima processit cognitio, postollenda et de diversis temporibus et exceptionibus et praescriptionibus et interruptionibus ea. Super annali exceptione, quae ex Italicis contractibus oritur, tantae moles altercationum in omnibus iudiciis exortae sunt, quantas et enumerari difficile et explanari impossibile est. Primum etenim naturae eius observatio cum omni scrupulositate et difficulrere debent, ut ea nascatur. Deinde illud spatium annale alii quidem ita effuse interpretabantur, ut possit usque ad decennium extendi, alii iudicantes usque ad quinquennium standum esse putaverunt. et in nostris temporibus saepius super huiusmodi calculo a iu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.a. Sepe quidam suoe obnoxi¬
os iniudicium uocantes et uidicariis
certaminib uentilatis non ad certũ.
finem litis ꝓducebãt s. tacit᷑nitate
inmedio tẽpore adhibita ꝓꝑ potenti¬
am forte fugientium uł suamin.¬
becliͥtatem ut alios euos cũq casuᷤ:
cum sortes humane mutasunt. que
nec dier. nec enumeriri possĩt. dem̃¬
de iure suolapsiẽe uidebantur. eoꝙ.
post cogrinonem nouisimam: ł¬
ginta annoꝵ spatium effiuxerit et
huius modi exceptione opposita suas
fortuna ad alioᷤ trans latas indentesꝰ. me¬
rito quidem sine remedio aũt lugebãt.
quod nos corrigentes eamdẽ exeptiõe.
que ex triginta annis orietuꝵ in hui¬
us modi easu opponimimine patimũ:
s. licet ꝑ sonalis actio ab inino fuerit
instituta eam tam̃ in quadragesimũ
annũ ex tendimus cum nonsimilis¬
sit quipenitus abimitio tacuit ei qui et
postulationem deposuit. et inuidiciũ¬
uenit subut cͥtamina. litem aut̃
implere ꝑquosdam casusppeditus ẽ :

Expanded text:
. Saepe quidam suos obnoxios in iudicium vocantes et iudiciariis certaminibus ventilatis non ad certum finem lites producebant, sed taciturnitate in medio tempore adhibita, propter potentiam forte fugientium vel suam imbecillitatem vel alios quoscumque casus  cum sortis humanae multa sunt, quae nec dici nec enumerari possint, deinde iure suo lapsi esse videbantur eo, quod post cognitionem novissimam triginta annorum spatium effluxerit, et huiusmodi exceptione opposita suas fortunas ad alios translatas videntes merito quidem, sine remedio autem lugebant. Quod nos corrigentes eandem exceptionem, quae ex triginta annis oritur, in huiusmodi casu opponi minime patimur, sed licet personalis actio ab initio fuerit instituta, tamen eam in quadragesimum annum extendimus, cum non sit similis, qui penitus ab initio tacuit, ei, qui et postulationem deposuit et in iudiciet subiit certamina, litem autem implere per quosdam casus praepeditus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aũt nondum ex die publice uẽ¬
ditionis legiimũ tp̃us trans mis¬
sũsit. iudex ex aminatis allegatioĩ¬
btuis: quodrei qualitas dictauerit.
sequetur: non in gnarus siiiustam
socontractudatũẽ. sedm pͥncipaliũ
statutoꝵtenorem. malefidẽ empto¬
rib restrtui nonoporterez¬
ep̃ .a. Male agitur dominis
p̃diorũ. si tantap̃eario possidẽrib
p̃rogatiua defertur. ut eos postq̃¬
draginta annoꝵ spacia qualibr
ratione decur sa: inquietare ñliceat:
cũlex constantiniana iubeat ab
his possessionis initiũ non requi¬
riquisibi potius qũa alteripoᷤ¬
sederunt: eos aũt possessores noncon¬
uenit appellari quiitatenent ut ob
cedẽ: nemo igitur qui ad possessiõe
conductor accidit. diu alie nas res
retinendo: iussibi ꝓprietatis usur¬
pet ne cogãtur dñi aut amitte
quodlocauerunt: aut cõductores uti¬
les sibi fortassis excludere aut anniᷤ
omnib suꝑdominio suo publice ꝓ¬
testari.

Expanded text:
Si autem nondum ex die publicae venSi autem nondum ex die publicae venditionis legitimum tempus transmissum sit, iudex examinatis adlegationibus tuis quod rei qualitas dictaverit sequetur, non ignarus, si iniustam so contractu datum est, secundum principalium statutorum tenorem mala fide emptoribus restitui non oportereens . Male agitur cum dominis praediorum, si tanta precario possidentibus praerogativa defertur, ut eos post quadraginta annorum spatia qualibet ratione decursa inquietare non liceat, cum lex constantiniana iubeat ab his possessionis initium non requiri, qui sibi potius quam altesederunt, eos autem possessores non convenit appellari, qui ita tenent, ut ob cedem. Nemo igitur, qui ad possessionem conductor accedit, diu alienas res tenendo ius sibi proprietatis usurpet, ne cogantur domini aut amittere quod locaverunt aut conductores utiles sibi fortassis excludere aut annis omnibus super dominio suo publice protestari.
Abbreviated transcription (Latin):
tum inqualibi ꝓuincia uendite:
ut ullo alio pacto alienate sunt: abh
tinent. nulla longi teporis p̃scriptio¬
ne officiente niubemus restitui: itaut
necp̃tiũ quidem iniquis cõparatori¬
b repo sẽreliceat:
I qua loca ad sacr¬
ũ dominiũ ꝑtinentia cuius lib⁊ te¬
meritas occupauit: scđmueteris
census fidẽ insua iura detrahantur:
rescriptaigitur obredoptionib ĩ¬
petͣ ta cum p̃scriptione longitẽpo¬
ris et nouicensus p̃iudicio sub mo¬
uebit auctoritas tua. it ꝙ: ita oĩa suo
corpori que sunt auulsa restituee
neq em̃i incubatio diut᷑na aut nou¬
ella professio proprietatis nr̃e pri¬
uilegiũ abolere poterit Deprescripti¬
absente: eos qui oculos prediis tus im¬
posuerãt opera dedisse: ut anno nane
collationis p̃textu uilip̃tio abof¬
ficiop̃sidali. p̃diatua distraheren¬
tur: silegitum tẽporis spanũ eruen¬
dĩtiõnis diefluxit. qui prouineiam der¬
reg int uos cognoseet. et quod
publicoiuri p̃seriptũ est. stanuiet

Expanded text:
um in qualibet provincia venditae vel ullo alio pacto alienatae sunt, ab tinent, nulla longi temporis praescriptione officiente, jubemus restitui, ita, ut nec pretium quidem iniquis comparatoribus reposcere liceat. quam loca ad sacrum dominum pertinentia cuiuslibet temeritas occupavit, secundum veteris census fidem in sua iura trahantur. Rescripta igitur obrectionibus inpetrata cum scriptione longi temporis et longi census preiudicio summovebit auctoritas tua adque ita omnia suo corpore que sunt avulsa restituet. Neque enim incubatio diuturna aut nobella professio proprietatis nostrę privilegium abolere poterit. Dabsente eos, qui oculos praediis tuis imposuerant, operam dedisse, ut annonariae collationis praetextu vili pretio ab officio praesidali praedia tua distraherentur, si legitimi temporis spatium ex venditionis die fluxit, qui provinciam regit inter vos cognoscet et, quod publico iure praescriptum est, statuet.
Abbreviated transcription (Latin):
eiq̃ aliqũa dubitationem acceperũt:
clariorib ⁊ cõpendiosis sanctionib
renouari: iubentus õs personale ᷤᷤ
actiones quas ũbosa quorumdã
int̃ p̃t atio iactare ex trametas tͥ¬
ginta annorũ conabatur tͥguita
annoꝵ spatiis concdudi. nizile¬
gitimus modus. qui et ueteri b
et nr̃is legib enumeratus est. ĩtru¬
ptionẽ tẽporis introduxett sola
y pothe caĩa actioẽ quadraginta anoꝵ

Expanded text:
e aliquam dubitationem acceperunt, clarioribus et compendiosis sanctionibus renovare, iubemus omnes personales actiones , quas verbosa quorundam interpretatio iactare extra metas triginta annorum conabatur, triginta annorum spatiis concludi, nisi legitimus modus, qui et veteribus et nostris legibus enumeratus est, interruptionem temporis introduxerit: sola hypoth
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa. Cum papinanus sũmi
ingenii uir: inquestion ib suis
rite disposuit: nõ solum udicem
de absolutioẽ rei iudicare / s ip̃um
auctoie: siecontrario obnoxius fue¬
rit inuentus condẽsare huius modi
sententiam non solũ roboradam. s
etiã augentum ẽẽ sancimꝰi ut liceat
iudici ut cõtra actorem ferre sr̃am:
et aliquid euntuturumuł facturũ
pronĩtiare: nulla ei opponã du exce¬
ptione. ꝙ ñcõpetens uidex agẽtiꝰ eẽ
cognoscitur. cũis eñi magendo obs.¬
uat ãbitrium eũ habere. et contrase
iudicũ sicint̃ locutionẽ proferri. ut
non liceat partib añdifinitiuã sñã ad
appellationis uł recusationis ueni¬
re auxilium quidam putabant nõ

Expanded text:
. Cum Papinianus summi ingenii vir in quaestionibus suis rite disposuit non solum iudicem de absolutione rei iudicare, sed ipsum actorem, si e contrario obnoxius fuerit inventus, condemnare, huiusmodi sententiam non solum roborandam, sed etiam augendam esse sancimus, ut liceat iudici vel contra actorem ferre sententiam et aliquid eum daturum vel facturum pronuntiare, nulla ei opponenda exceptione, quod non competens iudex agentis esse cognoscitur. Cuius enim in agendo observavit arbitrium, eum habere et contra se iudicum sic interlocutionem proferri, ut non liceat partibus ante definitivam sententiam ad appellationis vel recusationis venire auxilium, quidam putabant non
Abbreviated transcription (Latin):
oiͦp. S epenũo p̃̾ceptũ est. ut ẜui:
at q liberti coloniꝙ p̃terea rei nĩe necñ
etiã eoꝵ soboles: ac nepotes quicũq
denostĩs possessionib recessissent. ac se
adiũsa militie genera cõtulissent cͥin¬
gulo in quo obresserant fraudu¬
lent̃ exutisi adliquas fortasse trascẽ¬
deritit dignitates om̃ĩtp̃or̃is difi¬
nitione submota. nr̃cao patrimoni¬
oredoetẽtur.

Expanded text:
. Saepenumero praeceptum est, ut servi atque liberti, colonique praeterea rei nostrae nec non etiam eorum suboles ac nepotes, quicumque de nostris possessionibus recessissent ac se ad diversa militiae genera contulissent, cingulo, in quo obrepserant fraudulenter, exuti, si ad aliquas fortasse transcenderint dignitates, omni temporis definitione submota nostro patrimonio redderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
lum alienatioĩs. siuemobiles. siue ĩ¬
mohiłe. seuse mouentes. ut uira ĩ¬
corporalia. ut panes euules iudieuꝰ
afficere ut sperare aliquã contra
eos ẽẽ sibi uiã aꝑtam. ẜ om̃s adituꝰ¬
excludatur om̃ismotus ⁊ spes hu¬
ius modi pͥetullantie s aduͣsus dom¬
os nr̃as. habeãt intra quadrienni¬
ũ ram̃ scd̃m immitationẽ fisci quã
estimant. posse sibicõpet̃e actioẽ ᷤ
in rem. uł ypotecariã. aut ex nr̃a
uissione causa moueat̃. et cõpeten¬
tẽ moetatur effectũ. NQuod si quadri¬
ennium fuerit emen̾sũ nec adu̾suᷤ

Expanded text:
mobiles sive immobiles seu se moventes vel iura incorporalia vel panes civiles, iudiciis adficere vel sperare aliquam contra eos esse sibi viam apertam, sed omnis adituexcludatur, omnis motus et spes huiusmodi petulantiae. Sed adversus domos nostras habeant, intra quadriennium tamen, secundum imitationem fisci, quas existimant posse sibi competere actiones in rem vel hypothecariam, ut ex nostra iussione causa moveatur et competentem mereatur effectum. Quod si quadriennium fuerit emensum, nec adversus
Abbreviated transcription (Latin):
fus. et ex enonib exptochotro phis.
et epĩs. et monachis. et alus innume¬
rabilib ꝑsonis. et eandẽ libalitate ex no¬
stra sub stãtiea siue seremissime cõiun¬
gis nr̃e ẽẽ cõfectã sancimus etiam eos
firmouire. quod cõsecurisunt. uta ut cõ¬
traillos quidẽ nulla moueatur actio ĩtͣ
quadriẽniũ aũt exp̃sentidienumeran¬
dũ pateat oĩb aditus cõtra nr̃as diuin¬
as domos souõs actiones suꝑhis dẽ
reb mouere. scituris quod p̾factoq̃a¬
driennio funto. neq aduͣsus nr̃as do¬
mos aliquis eis reẜuetur regressus.
Cumq eñi młta priuilegia augusta for¬
tuna meruit. et indonationib sine in¬
sinuatiõe gestorum omẽmfirmitatẽ
habentib et suꝑ reb quas ꝓtẽporae sere¬
nissimus princeps diune auguste cõ¬
stante matrimoniodonauerit ut ip̃e a.

Expanded text:
onibus et ptochotrophiis et episcopis et monachis et aliis innumerabilibus personis, et eandem liberalitatem ex nostra substantia sive serenissimae coniugis nostrae esse confectam, sancimus etiam eos firmo iure habere quod consecuti sunt, ita ut contra illos quidem nulla moveatur actio, intra quadriennium autem ex praesenti die numerandum pateat omnibus aditus contra nostras divinas domos suas actiones super isdem rebus movere, scituris, quod praefato quadriennio finito neque adversus nostras domos aliquis eis reservetur regressus. Cum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in donationibus sine insinuatione gestorum omnem firmitatem habentibus et super rebus, quas pro tempore serenissimus princeps divinae Augustae Constante
Abbreviated transcription (Latin):
ce gra.ut inꝑsonas: ciueles seup̾tori¬
as: ut exlegib aut sacratissimis con¬
stitutionib. desc̃ẽ dentes: uł qualib
alias licet nominatm p̃sentisan¬
tioĩ non sĩt cõp̃hẽse moueri data
uolentib licentia intra qua drienni¬
um cõtra sacratissimũ erarium. si quãᷤ
sibi cõpetere actiones estimant. exer¬
cere ita tam̃ ut post elapsũ quadriẽ¬
nium. nec sacratissimũ fiscũlicere si¬
bimet quib lib actionib pulsare co¬
gnoscãt. sadhec. fiscaliũ rerũ emptori¬
b cũratione iustitie cõsulentes. iube¬
mus quotiens cõpetens seriniũ ges¬
tis int̾uementib distractarũ rerũp̃¬
tia sese diͤsposuerit suscepisse. mini¬
me post huiusmodi solute pecurie
de positionẽ. emptorẽ quasi ñ nuͣa¬
tis pecunus molestari: uł necessitat̃e
isdẽ ep̃torib ĩponi. licet ñsolempnẽ
cõsecuti fuerint securitatẽ: soluta fu¬
isse p̃tia ꝓbare s cũ sit inarbito p̃ri¬

Expanded text:
 civiles seu praetorias, vel ex legibus aut sacratissimis constitutionibus descendentes vel quaslibet alias, licet nominatim praesenti sanctione non sint comprehensae, moveri: data volentibus licentia intra quadriennium contra sacratissimum aerarium, si quas sibi competere actiones existimant, exercere, ita tamen, ut post elapsum quadriennium nec sacratissimum fiscum lice re sibimet quibuslibet actionibus pulsare cognoscant. Ad haec fiscalium rerum emptoribus cum ratione iustitiae consulentes iubemus, quotiens competens scrinium gestis intervenientibus distractarum rerum pretia sese deposuerit suscepisse, minime post huiusmodi solutae pecuniae depositionem emptores quasi non numeratis pecuniis molestari vel necessitatem isdem emptoribus imponi, licet non sollemnem consecuti fuerint securitatem, soluta fuisse pretia probare. Sed cum sit in arbitrio preti
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .a. nud indiuidũum cõ¬
mune prosolido possidens int̃¬
uallo temporis. quominus soti¬
mum diuidumdo iudicio prouo¬
care possit. non defenditur cum
neq familie hercis cũde iudiciũ:
neque cõmunidiuoũdoac¬
cio ex eluditur. lõgitem poris p̃

Expanded text:
 . Unus individuum commune pro solido possidens intervallo temporis, quominus socimuni dividundo iudicio provocare possit, non defenditur, cum neque familiae erciscundae iudicium neque communi dividundo actio excluditur longi tem
Abbreviated transcription (Latin):
cpa. Haclege ꝑpetua credi¬
mus ordinandũ ut iuidices quoͦ
cognosendi. et ꝓnuntiandi neces¬
sitas tenet. non subĩtas. seddelibe¬
ratione habita post. negotiũ sentẽ¬
tias pon deratas sibi anteformarẽt
⁊ ementutas statim in libellũ secuta
fidelitate c̃oferrent scriptaq exlibe¬
llo partib legerent s nͨ sit eis post¬
hac copiacorrigendi. uł mutandi.
exceptis tam iu̾ris eminentissimi
p̃fectis p̃torio quam aluis inlustrẽ
administrationẽ gerentib cetens
inlustrib iudicib quͥb licentia cõce¬
ditur enã ꝑofficiũ suum ⁊ eos qui¬
ministrrium suũ eis acomodant:
sententias diffimtiuas recitare.
ltatẽ cognitis causis ubamas de fi¬
ninones descͥtas recitatione ꝓferãt

Expanded text:
. Hac lege perpetua credimus ordinandum, ut iudices, quos cognoscendi et pronuntiandi necessitas teneret, non subitas, sed deliberatione habita post negotium sententias ponderatas sibi ante formarent et emendatas statim in libellum secuta fidelitate conferrent scriptasque ex libello partibus legerent, sed ne sit eis posthac copia corrigendi vel mutandi. Exceptis tam viris eminentissimis praefectis praetorio quam aliis illustrem administrationem gerentibus ceterisque illustribus iudicibus, quibus licentia conceditur eministerium suum eis accommodant, sententias definitivas recitare. ltatem, cognitis causis ultimas definitiones de scripti recitatione proferant
Abbreviated transcription (Latin):
no quotũmodotu ad actiones ⁊
eaꝵ iuraꝑuenerũt. ut incor pora¬
les con stitute possint ubicumꝙ¬
iuis suũ et effeec tũ corpora lẽ extẽ¬
dere. sit gitur scd̃m hanc difini¬
tionẽ causa ꝑfectissime conposi¬
ta. et nemo post hac dubitet. ne¬
que ĩt̃p̃sentes: neque int̃ ab¬
sentes: quid statuendum sit. ut
bono initio. possessione tenentiᷤ:
et utriusq partis domicilio requi¬
suosit ex pedita questio ꝓro rebus
ubi cũ ꝙ positis: nulla scientia uł
ignorantia ex pectanda: nealtea du¬
bitationis mex tricabilis oriatur
occasio eod̾ obẜuando. et sires ñ
solisint. s in cor porales que inure
consistunt. ł utiusus fructus: et
cetere ẜ uitute:. In quibus causis cessat¬
longi tẽporis prescͥptio
dum dedisti post instrumentoaq
b dominium ad teꝑtinere pri ba¬
ri posse uidetur. ꝑ nouercã tuam
subtrarit. Hoc solo ꝑscriptione tẽ¬
poris defendi nõ potest.

Expanded text:
no quodam motu ad actiones et no quodam motu ad actiones et earum iura pervenerunt, ut incorporales constitutae possint ubicumsuum et effectum corporalem extendere. 3b . Sit igitur secundum hanc definitionem causa perfectissime composita et nemo posthac dubitet, neque inter praesentes neque inter absentes quid statuendum sit, ut bono initio et possessione tenentis et utriusque partis domicilio requisito sit expedita quaestio pro rebus ubicumque positis, nulla scientia vel ignorantia expectanda, ne altera dubitationis inextricabilis oriatur occasio. Eodem observando et si res non soli sint, sed incorporales, quae in iure consistunt, veluti usus fructus et ceterae servitutes. IUlongi temporis praescriptidum dedisti, post instrumenta, quibus dominium ad te pertinere probari posset, per novercam tuam subtraxit, hoc solo praescriptione temporis defendi non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
domiciliũ ut tam isqui domini
ł ipothece questionẽ induc̃: ꝗ
is quires possidet. domiciliũ inumno
habeat loco: idẽ inuna prouincia:
hoc et eñi nobis magis eligendũ
uidetur: ut non inciuitate conclu¬
datur domiciliũ.s. magid ꝓuĩcia:
et suit ꝙ domiciliũ in eahabet ꝓ¬
uincia. causam int p̃sentes ẽẽ uid̃¬
ex cludi dere bus aũt deꝗb dubi¬
tatio ẽ: nulla erit differentia siue
inea prouincia. sint. siue ĩ
uicina. uel trans mare posite. uł
longospacio seꝑate. ssin aũt non
ĩ eadem prouincia ut̃q domiciliũ
rabet. s alt̾in alia alius ina¬
ltera: tũc. ut inter absentes causã
ma ciuitate quid enĩ ꝓde est
inp̃a prouincia ẽẽ possessionẽ:
an inalia: cũ uis uendicationiᷤᷤ
incorpor ale est: et ubicũꝙ res
posite sunt et dominiũ eaꝵ et
uinculum ad dñm ułcre dito¬
rem possit reuͣti ⁊ Ideo eñĩ nr̃i ma¬
iores subtilissimo animo: et diui¬

Expanded text:
domicilium, ut tam is qui dominii domicilium, ut tam is qui dominii vel hypothecae quaestionem inducit quam is qui res possidet domicilium in uno habeant loco, id est in una provincia. Hoc etenim nobis magis eligendum videtur, ut non civitate concludatur domicilium, sed magis provincia, et si uterque domicilium in eadem habet provincia, causam inter praesentes esse videexcludi De rebus autem, de quibus dubitatio est, nulla erit differentia, sive in eadem provincia sint sive in vicina vel trans mare positae et longo spatio separatae. Sin autem non in eadem provincia uterque domicilium habeat, sed alter in alia, alius in altera, tunc ut inter absentes causam ma civitate 3a . Quid enim prodest in ipsa provincia esse possessionem an in alia, cum ius vindicationis incorporale est et, ubicumque res positae sunt, et dominium earum et vinculum ad dominum vel creditorem possit reverti? ideo enim nostri maiores subtilissimo animo et divi
Abbreviated transcription (Latin):
pleta: ꝓficit. cũ post motam contͦ¬
ũsiam inpreteritum estimetuꝵ
p̃scriptione: que exdecem etiugĩ¬
tiantus introducitur. ꝑspicuo
iure sancimus. ut siue exdonatio¬
ne. siue eealia lueratiua causabona
fide quis ꝑdecem uł iugnti ãnoꝰ
remdetinusse probetur. adiecto
silicet etã tẽpore prioris posses¬
soris. memorata longitemporis
ex ceptiosine dubio ei competat
nec occasione lucratiue cause
p̃scriptione tresemer gebãt uete¬
rib ambiguitates prima propt
res ubipõĩte sunt sed̾a propt̃ ꝑ¬
sonas: siue utrius ꝙ siue alteru¬
trius p̃sentiam exigims ⁊t̃
cia siueineadem prouincia: siue
ineadẽ ciuitate de¬
bent ẽẽ ꝑsone: tam petentis: quã
possidentis. et res proquib certat᷑.
õe p̃sentis legis am plectim̃ difini¬
tione ut nichil citra eam relĩqua¬
tui: sancimus itaq debere in hu¬
ius modi specie. utriusq ꝑsone. tã
petentis: qũa posidentis spectari

Expanded text:
pleta proficit, cum post motam contrpleta proficit, cum post motam controversiam in praeteritum aestimetur. praescriptione, quae ex decem vel viginti annis introducitur, perspicuo iure sancimus, ut, sive ex donatione sive ex alia lucrativa causa bona fide quis per decem vel viginti annos rem detinuisse probetur, adiecto scilicet etiam tempore prioris possessoris, memorata longi temporis exceptio sine dubio ei competat nec occasione lucrativae causapraescriptione tres emergebant veteribus ambiguitates, prima propter res, ubi positae sunt, secunda propter personas, sive utriusque sive alterutrius praesentiam exigimus, et  si in eadem provincia vel si in eadem civitate debent esse personae tam petentis quam possidentis et res, pro quibus certatur: omnes praesentis legis amplectimur definitione, ut nihil citra eam relinquatur. Sancimus itaque debere in huiusmodi specie utriusque personae tam petentis quam possidentis spectari
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ã. S ifraud̾ ⁊ dolo. lictint̃ maioe̾s anniꝰ
facta uenditio est. hãc confirma¬
re non potuit conse quens tempiᷤ:
cumlongitemporis p̃scriptio in
male fidei cõtractibus. locum
non habeat.
ongitem poris pos¬
amissio. nichiliuris aufert nec di¬
ut᷑ nitate possessionis pentanise¬
curitatẽ. maleficium alterius t̃¬
bare potest:¬
de .a. Siis cõtra quẽ supplicã:
matris tue quondã manci¬
piaquasi filius excã tantũ ad¬
optionis deferoit: affectiode¬
stinate illicite adoptõnus ad hoꝵ
domimũ eiquerendũ solanon
sufficit quapropt̃ mancipia.
petere non ꝓhiberis: nłłam timens
teporis p̃scriptionẽ. si hoc tantũ
initio procedente:. is contraque
est:
p̃sentem. decennii p̃scriptione
Cuuiꝰ in initio cõtestanione haberi
sufficit: postea quam suã imple¬
uerit intentionẽ petitor. adhi bi¬
ta probatione iustepossessioᷤ.
ecbonafide possessionẽ
adeptn. longi temporis p̃scriptio
post moram litis contestate cõ¬

Expanded text:
 . Si fraude et dolo, licet inter maiores annis, facta venditio est, hanc confirmare non potuit consequens tempus, cum longi temporis praescriptio in malae fidei contractibus locum non habeat. ongi temporis praamissio nihil iuris aufert nec diuturnitate possessionis partem securitatem maleficium alterius turbare potest . Si is contra quem supplicas matris tuae quondam mancipia quasi filius ex causa tantum adoptionis defendit, adfectio destinatae illicitae adoptionis ad horum dominium ei quaerendum sola non sufficit. Quapropter mpetere non prohiberis nullam timens temporis praescriptionem, si hoc tantum initio procedente is contra quem est. praesentem decennii praescriptione, cuius initio contestationem haberi sufficit, posteaquam suam impleverit intentionem petitor, adhibita probatione iustae possessionec bona fide possessionem adeptis longi temporis praescriptio post moram litis contestatae com
Abbreviated transcription (Latin):
op. Gor. N iuturnum silentiũ
iongitem poris preseriptione cor¬
roboratum creditorib pignus ꝑ¬
sequentib inefficacem accionem
constituit p̃t̃ quã si debitores. uł ꝗ
iniura eoꝵ successerunt obligate
rei po̾sẽsioĩ: in cũbant ubi aũt cre¬
ditori apossessore longitemporis
p̃scriptio obicitur. ꝑsonalis accio
adu̾sus debitorem saluaei com pent:
extitistis iustauiginti anorum poᷤ¬
sessione collatinte donatio robora¬
taest: neq ꝑsonali accione. qui a
debitori non successisti eduenire
te iuris ratio ꝑmit tit nec tuta pi¬
gnori p̃dia: post int̃ uallum lon¬
gi temporis. tibi au fferẽ¬
tasunt quan do p̾sentib. credito¬
rib decem annorum p̃scriptionũ
oponiposse. tam rescriptis nr̃is ꝗ
pͥorum prĩcipium stnutis. proba
onem post quadrienium continu¬
um suꝑbonis uacantib inchoãdã
ñẽe ad oitum etiã est eͣt eos quinr̃a
largitate nitũtur. nulla in quietu¬
dine lacescen dos: nechis afisco

Expanded text:
 . Diuturnum silentium longi temporis praescriptione corroboratum creditoribus pignus persequentibus inefficacem actionem constituit, praeterquam si debitores vel qui in iura eorum successerunt obligatae rei possessioni incumbant. Ubi autem creditori a possessore longi temporis praescriptio obicitur, personalis actio adversus debitorem salva ei competit extitisti, sed iusta viginti annorum possessione collata in te donatio roborata est, neque personali actione, quia debitori non successisti, conveniri te iuris ratio permittit nec data pignori praedia post intervallum longi temporis tibi auferenda sunt, quando etiam praesentibus creditoribus decem annorum praescriptionem opponi posse tam rescriptis nostris quam priorum principum statutis probatuonem post quadriennium continuum super bonis vacantibus inchoandam non esse. Additum etiam est et eos, qui nostra largitate nituntur, nulla inquietudine lacessendos nec his a fisco
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa. Hereditatẽ qui tempe¬
tentib longitemporis p̃scripti¬
o nocere ñ potest Uerum his qui
nec ꝓ herede. nec ꝓ pose̾sõe. s ꝓ ẽ¬
ptoe. ł donato.seu aliontulo.res q̃
hereditarie sunt uł fuerunt pos¬
sident: cũ ab his successio uendi¬
cari ñ pofsit. ni̾hil hec uiris di fini
habitum.s ab hostib uul neratum.
simptib cuis. sicut ad seueras. libe¬
rum existimans curasti longi tẽ¬
poris p̃scriptione. quominus õnͦ
euis offerens errogata recte uen¬
dicet. defendi non potesx
orb nõ obitiat longi tempoĩs p̃scͥptio:
Mp̃ .a I. empus expeditionis.
aduersus petitionis siꝙͥ conpetis¬
se uiste proburi possunt. p̃scriptio¬
nem non parit:¬
eos dequib quereris in res uiris tui
ituisse ad seueres: teq obmedendi
curam: acomitatu nr̃odiscedere ñ
posse pala sit. p̃fectus p̃torio nr̃: ac¬
cersitis his quos causa contingit.
int̃ uos cognoscet nõ necessario
aũt petis ex longi temporis diut᷑¬

Expanded text:
e. Hereditatem quidem petentibus longi temporis praescriptio nocere non potest. verum his, qui nec pro herede nec pro possessore, sed pro emptore vel donato seu alio titulo res quae hereditariae sunt vel fuerunt possident, cum ab his successio vindicari non possit, nihil haec iuris definithabitum, sed ab hostibus vulneratum sumptibus tuis, sicut adseveras, liberum existimans curasti longi temporis praescriptione, quominus dominus eius offerens erogata recte vindicet, defendi non potes. IBVS NON OBICIATVR LONGI TEMPORIS PRAESCRIPTIO.  . Tempus expeditionis adversus petitiones, si quae competisse iuste probari possunt, praescriptionem non pariteos, de quibus quereris, in res iuris tui inruisse adseveres teque ob medendi curam comitatu nostro discedere non posse palam sit, praefectus praetorio nostro accitis his quos causa contingit inter vos cognoscet. Non necessario autem petis ex longi temporis diur
Abbreviated transcription (Latin):
e i possessio incon cus¬
safine cõtrauersia ꝑseuerauĩt: fir¬
mitatem suã teneat obiecta pre¬
scriptio qua contra absentes: uł
reipublice causa uł maxime for¬
tinto casunequaquam ualere decer¬
nimus:

Expanded text:
i possessio inconcussa sine controversia perseveraverit, firmitatem suam teneat obiecta praescriptio: quam contra absentes vel rei publicae causa vel maxime fortuito casu nequaquam valere decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
mp.a. Cum post motam et o¬
missam questionem: resad noua
dominia bonafide trandierũt: et
exinde noui uiginti anniint̃ ces¬
serũt sine int perllatione. norẽ
inqui etanta que nũc poꝰ sitet ꝑso¬
na. que sicut accessiõe prioris dm̃
nõutitur. qui est inquietatus:
itanec inpedienda est qd eim¬
ota contro uersiasit: quodsi pri¬
or possessorinquietatus est: et fi
postea ꝑlongum tempus sine a¬
liqua int̃ pellatiẽẽ ĩpossessione
remansit tam̃ non potẽ uti longi
tẽporis p̃scriptione: quodetiam
in republica ẜuari oportet.
mnp̈a. Iongitemporis p̃scri¬
prio his qiibona fide acceptam
possessionem. ⁊ continuatant:
nec int ruptã inquiendine litis:
tenuerunt. solet patrocinari
cła. Siuinee quas mat̃ tua ui¬
tricotuo indotem dedit. tue pro¬
prietatis sunt: nec ulla p̃scriptio
extransacti tẽporis prolixitate
ad oleuit. p̃ses prouincie restitu¬
itibi eas efficiet:
nonem. hac sola ratione non po
ũ ab eo cui petẽti solus error causam

Expanded text:
. Cum post motam et omissam quaestionem res ad nova dominia bona fide transierint et exinde novi viginti anni intercesserint sine interpellatione, non est inquietanda quae nunc possidet persona, quae sicut accessione prioris domini non utitur, qui est inquietatus, ita nec impedienda est, quod ei mota controversia sit. Quod si prior possessor inquietatus est, etsi postea per longum tempus sine aliqua interpellatione in possessione remansit, tamen non potest uti longi temporis praescriptione. Quod etiam in re publica servari oportet.nus . Longi temporis praescriptio his, qui bona fide coeptam possessionem continuatam nec interruptam inquietudine litis tenuerunt, solet patrocinario. Si vineae, quas mater tua vitrico in dotem dedit, tuae proprietatis sunt nec ulla praescriptio ex transacti temporis prolixitate adolevit, praeses provinciae restitui tibi eas efficiet. tionem hac sola ratione non potum ab eo, cui petentis solus error causam
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus. inꝓbe retinere pote¬
st ac multominus is qui ad seue¬
ranone falsa uelud ẽp tor: eum si¬
ne obligatione pignoris mutuã¬
pens alienum retinendi uistam
habet causam
sessionis duplicẽ ẽe rationem.
aliã. que iure consistit: aliã que cor¬
pore utramq aũt itademum ẽẽlegi¬
timã cũ õium aduẽsarioꝵ silentio
ac tacrturnitate firmetur. int̾ pel¬
latione uõ et cõtrouersia ꝓgressa:
non posse eum intellegi possesso¬
rem quiliez eorpore teneat tam̃
ex inter posita cõtestatione. et cau¬
sa iniudicio deducta: suꝑiure pos¬
sessionis uacillet acdubitet.

Expanded text:
adeptus, improbe retinere poteadeptus, improbe retinere potest: ac multo minus is, qui adseveratione falsa velut emptor, cum sine obligatione pignoris pens alienum retinendi iustam habet causam. sessionis duplicem esse rationem, aliam quae iure consistit, aliam quae corpore, utramque autem ita demum esse legitimam, cum omnium adversariorum silentio ac taciturnitate firmetur: interpellatione vero et controversia progressa non posse eum intellegi possessorem, qui, licet corpore teneat, tamen ex interposita contestatione et causa in iudicium deducta super iure possessionis vacillet ac dubitet.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi᷑ possionis mũtare possit: ꝓ¬
ponasq co lonum nulla extrin¬
secus accedente causa: excolendi
occasione adimiꝙ uenditionus ui¬
tium ẽẽ ꝓlap̃sum: p̃ses ꝓuincie
inquisita fide ueridõminiituiiᷤᷤ
con uelli ñ sinet:
đ.aa. S iexmilla iusta causa:
ingressũ agͥrũ siue uineas eum
cuius meministi: p̃ses reppererit.
nec ulla p̃scriptione ur̃a int̃ pel¬
latur petitio. restitu̾e tͥ po̾sessiõe¬
in cũ oĩ causa non dubitabit
mum titulum possidendi nullu
p̃stare potẽ unde in gredientẽ
inuacuam possessionẽ ali enifũ¬
di non con sentiente dño: E ac¬
tore qui eins rei cõceben de pote¬
statem habuit: causã iustã possessi¬
onis adipisci ñ potuisse. certum
dẽ .a.a. Per ꝓcimitorem utilitati
causa possessionem. et si ꝓprietaᷤᷤ
abhac separari non possit: domi¬
niũ etiã queri placuit.
d.a. Nec ex uera uerroitione:
possessionẽ qũa nonfuerat ẽp tor

Expanded text:
sibi possessionis mutare possit prsibi possessionis mutare possit proponasque colonum nulla extrinsecus accedente causa ex colendi occasione ad iniquae venditionis vitium esse prolapsum, praeses provinciae inquisita fide veri domini tui ius con. Si nulla iusta ex causa ingressum agrum sive vineas eum cuius meministi praeses reppererit nec ulla praescriptione vestra interpellatur petitio, restituere te possessioni cum omni causa non dubitabit.mum titulum possidendi nullum praestare potest. unde ingredientem in vacuam possessionem alieni fundi non consentiente domino vel actore, qui eius rei concedendi potestatem habuit, causam iustam possessionis adipisci non potuisse certum  . Per procuratorem utilitatis causa possessionem et, si proprietas ab hac separari non possit, dominium etiam quaeri placuit.us . Nec ex vera venditione possessionem, quam non fuerat emptor
Abbreviated transcription (Latin):
mp. alee. ¶ Iinus instructus
est quite sõlicitum redli dit. qͣ
cũipse ꝓponas du̾ te inpossessio¬
nem fuisse. om̃ĩaq ut domi¬
nũ gessisse. licet instrumentoñ
sit cõmp̃hensum: quodtibi tradi¬
ta sit possessio: ipsa tamen reiue¬
ritate. id cosecutus es. sisciẽnte uen¬
cũque ꝑson̾a. infantiuaeua pos¬
sessio tradita corpore queritur. ꝗͣ¬
uis em̃ sĩt auctoꝵ sententie dissen¬
tientes: tam̃ cõsultius uroetur ĩ¬
terim licet animiplenus non
fuiss affectus: possessionem ꝑ
traditionem ẽẽ quesitam alioꝗu
sicut uiri consultissimipapinia¬
Nresponso continetur: nec qui¬
dem ꝑtutorem possessio infanti
poterit ad qu̾iri
mp̃p a L icet pofsessio: nu¬
do anmo adquiri non possit: tam̃
solo animoretineĩ põt si igitur
deẜtã p̃dioꝵ possessionem nõ
derelinquendi affectione transac¬
to tempore ñcoluisti.. s exme¬
tus ꝑecessitate culturam eoꝵ
distulisti. p̃iudicium tibi ext̃a¬
missi temporis in iuria genera

Expanded text:
 . Minus instructus est, qui te sollicitum reddidit, quascum ipse proponas diu te in possessione fuisse omniaque ut dominum gessisse. Licet enim instrumento non sit comprehensum, quod tibi tradita sit possessio, ipsa tamen rei veritate id consecutus es, si sciente venacumque persona infanti vacua possessio tradita corpore quaeritur. Quamvis enim sint auctorum sententiae dissentientes, tamen consultius videtur interim, licet animi plenus non fuisset adfectus, possessionem per traditionem esse quaesitam: alioquin, sicuti viri consultissimi Papiniani responso continetur, ne quidem per tutorem possessio infanti poterit adquiri Licet possessio nudo animo adquiri non possit, tamen solo animo retineri potest. si igitur desertam praediorum possessionem non derelinquendi adfectione transacto tempore non coluisti, sed ex metus necessitate culturam eorum distulisti, praeiudicium tibi ex transmissi temporis iniuria generar
Abbreviated transcription (Latin):
memorie. fiscalib alienationib ꝓ¬
spectum ẽ. nehoĩnes qui ex nr̃o erra¬
rio donationes uł ẽprionis. ł cuiuᷤ¬
lib alienationis trtulo quicquã aeci¬
puĩt. si quidcirea contraetum cõtra¬
rium emerserit. ut euinctionis ut
alterius in quietudinis gr̃a. ad domi¬
nium uł ỹpothecã respiens: aliquod¬

Expanded text:
memoriae fiscalibus alienationibus prospectum est, ne homines, qui ex nostro aerario donationis vel emptionis vel cuiuslibet alienationis titulo quicquam accipiunt, si quid circa contractum contrarium emerserit vel evictionis vel alterius inquietudinis gratia ad dominium vel hypothecam respiciens, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ł cindens gr̃a corũ qui arbitrati
s̃unt int̃cefsit: ad uersus filiam
tuã agentem cestipulatu. c̃xccp̃¬
tiore lolimaliiti poteris: s
exdoli clausula. quecõꝓmiffi
stipulationi fubici solet.filiam
turm cõuentre nõuetaberis
cram̃ti religione cligẽdie per¬
uiriũ comiitatur. Sdetͣ licen¬
tra ꝑficdis hominib passim difi¬
ritiones iudicum cludere. sanc¬
tissimo arbitrio. ⁊hutusmoditẽ
censemus cẽ cõponendã sugit᷑
iudicem fuit cõsenfũ ut cũ facia¬
m̃ti religione lis ꝓcedat. ipsi ꝗdc̃
litigatores scriptis hoc ss̃ manib
ł ꝑ publicas ꝑsoãs scripserint. ⁊
ap̃t suum arbitrũ tnhuctis ꝓpͥa
uoce deposucunt. qd sacram̃tis¬

Expanded text:
idens gratia eorum qui arbitrati sunt intercessit, adversus filiam tuam agentem ex stipulatu exceptione doli mali uti poteris. Sed et ex doli clausula, quae compromissi stipulationi subici solet, filiam tuam convenire non vetaberis. ramenti religione eligendis periurium committatur et detur licentia perfidis hominibus passim definitiones iudicum eludere, sanctissimo arbitrio et huiusmodi rem censemus esse componendam. Si igitur iudicem fuerit consensum, ut cum sacramenti religione lis procedat, et ipsi quidem litigatores scriptis hoc suis manibus vel per publicas personas scripserint vel apud ipsum arbitrum in actis propria voce deposuerint, q
Abbreviated transcription (Latin):
rim̃da. ctus di fuitionc̃ ualidã
q actort̃. posse discedere: sedte¬
nereoĩ fariã. quatenus obedire
ci cõpellant ¶maũt dearbit
quidẽ nichi tile fũt ł cõposi¬
tũ.x scriptum: ipẽ aũt̃ partes
litteris hoc marifestiuerint. ꝙ
iuirim̃ti nexib se ĩlig auerint.
ut arbitri sententie ftet᷑. ⁊upit
senti cifu oĩmodo diffinitionẽ
arbitri inmutitĩ fuari uticri
indelicet eo similem iñ opituen

Expanded text:
rimenda, eius definitionem validam que actorem posse discedere, sed tenere omnifariam, quatenus oboedire ei compellantur. Sin autem de arbitro quidem nihil tale fuerit vel compositum vel scriptum, ipsae autem partes litteris hoc manifestaverint, quod iuramenti nexibus se illigaverint, ut arbitri sententia stetur, et in praesenti casu omnimodo definitionem arbitri immutatam servari, litteris videlicet eorum sim
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. añtͣ Nouatione legium
e ꝑfec̾tadebiti ĩalium trãslatipͥoris ꝯ¬
tͣct᷑ fideuissores ut mandatores liba¬
tos et̾ ñabigitisimõ ĩsequenti se nõ
obligauer̃.¬

Expanded text:
. Novatione legitime perfecta debiti in alium translati prioris contractus fideiussores vel mandatores liberatos non ambigitur, si modo in sequenti se non obligaver
Abbreviated transcription (Latin):
stipulandicertos habeat reos
duos ut plures debitores habeat
uł ecõ trano muluõditores unũ
debitorẽ: ⁊ aliiex reis ꝓmitendi
ad certos c̃ditores debitum agno¬
osmodos quo inantĩ orib sactioĩ¬
b in t̃ruptionis ⁊ inuenimus
positoᷤ: ⁊ nos ãppliauimũ. ul for¬
te adunumeditorem quidam
exdebitorib deuotionem suã
ostenderũt: uł cumplureseẽt cdi¬
tores. debitor quisolus existeret
ad unum ex his uł quosdam de¬
bitum agnouit: ⁊ querebatur
sieis ut eidatur licentia adũsus
alios indeuotionem suamexertẽ.
i quasi tp̃r em̃ soeractionem suã¬

Expanded text:
stipulandi certos habebant reos duos vel plures debitores habebat, vel contrario multi creditores unum debitorem, et alii ex reis promittendi ad certos creditores debitum agnoos modos, quos in anterioribus sanctionibus interruptionibus et invenimus positos et nos ampliavimus, vel forte ad unum creditorem quidam ex debitoribus devotionem suam ostenderunt, vel cum plures essent creditores, debitor qui solus existeret ad unum ex his vel quosdam debitum agnovit, et quaerebatur, si eis vel ei datur licentia adversus alios indevotionem suam exercere et quasi tempore emenso exactionem
Abbreviated transcription (Latin):
relicto reo eligendifide uusores: nͥ
ĩt cõt᷑ entes aliud placitũ doceatun:¬
gatioi ñ testis adsigͣ uit. cõueniris:
dato ad scͥpte cũ pecumã mutuam
darz ĩaccipien dis hypothecisñ
paruit frustͣa te iudiciomandati
conueñ. qñ ñalia̾ te obligasse in¬
telligariᷤ. quã sipignorib cõtͣbe¬
ref obligatio¬

Expanded text:
relicto reo eligendi fideiussores, nisi inter contrahentes aliud placitum doceatugationis ut testis adsignavit, conveniris. dato adscriptae, cum pecuniam mutuam daret, in accipiendis hypothecis non paruit, frustra te iudicio mandati convenit, quando non alias te obligasse intellegaris, quam si pignoribus contraheretur obligatio
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ a. Creditoriqui peo
dẽ debito pignora ⁊ fideur¬
ssores accepit licet. si mauult
fideuissorẽ cõuenire.i nea peciũa
in quaseobligauint. quodcũ
fac̃: debruis pignoris in eos
trans fetre sedcũmalia q̃q
causa eadempignora ił hypo¬
thecas habet obligatã: ñ pͥuꝰ
conpellendus ẽ trans ferre pi¬
gnora: quam oe debitum ex¬
soluatur:
toresnuĩ si a legationi tue si¬
des adeẽt audire te noluerunt.
ex bomꝰfide uissoris quead fiscũ
ꝑuenerunt: pecuniam reppe¬
tẽtẽs reũpͥncipalem conue¬
inreuisserumt. cũ electionis po¬
testas ꝑmitatur eͣdatõi ẜcũtu
duos fidciussores accepisse
te ꝓponaᷤ: sialtidoneus ẽ intelli

Expanded text:
. Creditori, qui pro eodem debito et pignora et fideiussorem accepit, licet, si malit, fideiussorem convenire in eam pecuniam, in qua se obligaverit. quod cum facit, debet ius pignorum in eum transferre. Sed cum in alia quoque causa eadem pignora vel hypothecas habet obligatas, non prius compellendus est transferre pignora, quam omne debitum exsolvatur. tores nostri, si adlegationi tuae fides adesset, audire te noluerunt ex bonis fideiussoris quae ad fiscum pervenerunt pecuniam repetentem, sed reum principalem convenire iusserunt, cum electionis potestas permittatur creditori. Sed cum tu duos fideiussores accepisse te
Abbreviated transcription (Latin):
recusare ut quib exdebitoribide¬
bitum agnosendumtib pł ĩudi¬
tiopulsatisdebe̾nt ⁊ alii ^ oñi cõ¬
tradictione rep̃elli nobis pitatẽ
suggerente uidetur ẽe umanũ.
semelimimo eodemq contractu
qualicũq int̾ruptione ut a¬
gnio̾ne ad hibita õs simł ꝯpel¬
uiadlebitũ ꝑsolluendũ siue
plures sint rei siuenms suie
plures oditores ut non ãpli q̃
unus. Sancamꝰ mnõib casib qͦs

Expanded text:
recusare, vel quibusdam ex debitoribus debitum agnoscentibus vel in iudicio pulsatis debent et alii ab omni contradictione repelli: Nobis pietate suggerente videtur esse humanum semel in uno eodemque contractu qualicumque interruptione vel agnitione adhibita omnes simul compelli ad debitum persolvendum, sive plures sint rei sive unus, sive plures creditores vel non amplius quam unus. Sancimus in omnibus casibus
Abbreviated transcription (Latin):
eosꝗsoluendo s. an ꝯdẽnationemȩe
ordine postulari solet:
u̾sus eũ quiunafide uissit. ñ ꝯpetit:
potiustisane cufisco solueres defide¬
rare ut iꝰ pignoriᷤꝙ fiscꝰ habuit: in
te tͣnsferret᷑ ⁊ sihoc ita factũ ẽcessis

Expanded text:
solvendo sunt, ante condemnationem ex ordine postulari solet. versus eum qui una fideiussit non competit. Potuisti sane, cum fisco solveres, desiderare, ut ius pignoris quod fiscus habuit in te transferretur, et si hoc ita factum est, cessis
Abbreviated transcription (Latin):
tesũboꝵ obligatio contrahi ñ
potest. ita alticinus iun subiec¬
tus nẽ alquiddari uł restitui
insisua int sit nemostipula¬
n potest: ¶ Cũ igitur defũcta
inmatumonio filiatua suꝑsti¬
tis filii nõe. partem dimidiam
ait̾ẽ nepõti tuo ut siis in rebh
umanis noneẽt. iuliano resti¬
tui ꝑ pactum conueni̾se ꝓpõã.
p̃uentoq morte nepote.etiã
stipulationẽ ad iulianum fac¬
tamobabsentiã eiꝰ ñualaisse
significe. acꝓpt̃ta ex ꝑsona ac
tuo adip̾sidem ꝓuncie ut
examinatis partium allegatio¬
nib quamtũ cõstitent int ẽẽ tu¬
anuxta placiti fidemdotis por¬
nonẽ uiliano iestituta fuisse.
obincente actionis effectũ. ꝯclu¬
dat ꝯdẽpnatoem taxate qñtitatiᷤ¬
dẽaa ͤ Exeoinstram̃to nullã
uoshabe actionem quo contrabo¬
nos mores de successione futura
int̾ poĩta fuit stipulatio manife¬
stũẽ C ũoĩa que contrabonos
mores ut inpactouł instipula¬
tione deducũ tur: nullius mo

Expanded text:
tes verborum obligatio contrahi non potest, ita alteri, cuius iuri subiectus non est, aliquid dari vel restitui, nisi sua intersit, nemo stipulari potest. Cum igitur, defuncta in matrimonio filia tua, superstitis filii nomine partem dimidiam partem nepoti tuo vel, si is in rebus humanis non esset, iuliano restitui per pactum convenisse proponas, praeventoque morte nepote etiam stipulationem ad iulianum factam ob absentiam eius non valuisse significes, ac propterea ex persona ac tuo adi praesidem provinciae, ut examinatis partium adlegationibus, quantum constituerit interesse tua, iuxta placiti fidem dotis portionem iuliano restitutam fuisse, ob incertae actionis effectum concludat condemnationem taxatae quantita tiDomnae. Ex eo instrumento nullam vos habere actionem, quia contra bonos mores de successione futura interposita fuit stipulatio, manifestum est, cum omnia, quae contra bonos mores vel in pacto vel in stipulatione deducuntur, nullius mom
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.a.: Siauia urã sibi ⁊ eusto¬
lio quam mutuam dederat pe¬
cuniam danfuĩt stipulata nħ
eicuius subi ecta iuri ñ fuit que¬
rere potuit sanesupẽ quod eĩ
soliui placuerat instipulatione
suo nõe deduxit obligationẽ¬

Expanded text:
. Si avia vestra sibi et eustolio, quam mutuam dederat pecuniam, dari fuit stipulata, nihil ei, cuius subiecta iuri non fuerit, quaerere potuit. sane si ipse quod ei solvi placuerat in stipulatione suo nomine deduxit, obligation
Abbreviated transcription (Latin):
tib ue rissimile eẽ uidetur hoo
int̃ eos actũ: ut in cipiat quidẽ contͣ
morientẽ obligatõ. immineat
aut̃ heredibi eiꝰ doneo ad effectum
ꝑducatur. Nemo iitastultus in¬
uenitur. ũ taliammofaceret sti¬
pulatiõe. ut putaret possetantũ
edificium unotantũmom̃to hore
extollere: ut eũquimor itur ta¬
modioꝑis completionem Sãca¬
m̃ itaq siquid tale euẽrit: herede᷑
tentnat factum quod mortis
tpr̃ facere ꝓmisit. hoc heredeseiꝰ
adimpleat᷑ quasi specialit h̃dĩ
m̃tione habitalic⁊ ħ minime fu̾it
ex p̃ssũ. que mamodum enim
sildando suiͣt stipulatio ⁊ cõtra hr̃¬
des trãsmittebat᷑: itasi in faciendoẽ:
licet inmortis tp̃s colligatur. atim̃

Expanded text:
tibus veri simile esse videtur hoc inter eos actum, ut incipiat quidem contra morientem obligatio, immineat autem heredibus eius, donec ad effectum perducatur. nemo enim ita stultus invenitur, ut tali animo faceret stipulationem, ut putaret posse tantum aedificium in uno momento horae extollere, vel eum qui moritur tamodi operis completionem. Sancimus itaque, si quid tale evenerit, heredes teneri, ut factum, quod mortis tempore facere promisit, hoc heredes eius adimpleant quasi speciali heredis mentione habita, licet hoc minime fuerit expressum. quemadmodum enim, si in dando fuerit stipulatio, et contra heredes transmittebatur, ita et si in faciendo est, licet in mortis tempus colligatur, attamen
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa. E x primere debu¬
eras tuisp̃cib utrum ne in par¬
tem aninsolidum siguliuõ obli¬
gauenntis acduoieĩ ꝓmitendi
extiteritis cũsiquidem ab initio
unus quis q᷑ parte sit oligatus
egredi cõtracius fidẽ ñ possit di
ud insolidũ electio resenpto adi¬
mi ñ debi¬

Expanded text:
. Exprimere debueras tuis precibus, utrumne in partem an in solidum singuli vos obligaveritis ac duo rei promittendi extiteritis, cum, si quidem ab initio unusquisque pro parte sit obligatus, egredi contractus fidem non possit, si vero in solidum, electio rescripto adimi non deb
Abbreviated transcription (Latin):
rĩt obligata ⁊ postea resalu peciali¬
t̃pignoridentur. qĩn exgenera¬
liobliganone potior habeturẽdi¬
tor quiãte cõtrax̃. siabillopͥore
tp̃rtuconparasti: ñ oportet
abeoquiposteacredidit. inquie¬
tari:
gnorib mintis c̾ditorib diuer¬
sis tp̃ib datis pͥores hãntur potioes.: tñ
eũ cuiꝰ pecunia p̃diũ cõꝑatũ conp¬
batur: ꝙͣ ei pignoi eẽ spałr obligatũ
statĩ conuenit om̃ib añferri uinꝰ¬

Expanded text:
sint obligata et postea res alii specialiter pignori dentur, quoniam ex generali obligatione potior habetur creditor qui ante contraxit, si ab illo tu comparasti, non oportet te ab eo qui postea credidit inquietari. gnoribus multis creditoribus diversis temporibus datis priores habeantur potiores, tamen eum, cuius pecunia praedium comparatum probatur, quod ei pignori esse specialiter statim con