comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ehario conpuncti sunt corde. ac se nũquã talia audisse
uł cõperisse testatisunt. Ad fuit ȩtiam huic salutifer
admonitioni diuinȩ uirtutis confirmatio. et tam
mox subsecuta c̃ stupendi miraculi ad testatio. Nam
fuit in eodẽ spectaculo quȩdã uidua nomine albana
genere p̃clara. rebus opulentissima. quȩ a famulis il¬
luc cũ festinatione currentib triste accepit nuntiũ
uidelicet unicũ filiũ suũ quẽ domi reliquerat infir

Expanded text:
chario, conpuncti sunt corde, ac se numquam talia audisse vel comperisse testati sunt . Affuit etiam huic salutiferae ammonitioni divinae virtutis confirmatio, et eam mox subsecuta est stupendi miraculi attestatio. Nam fuit in eodem spectaculo quaedam vidua nomine Albana, genere praeclara, rebus opulentissima, quae a famulis illuc cum festinatione currentibus triste accepit nuncium, videlicet unicum filium suum, quem domi reliquerat infir
Abbreviated transcription (Latin):
ũq teo debertiregis ministerio dignũ aptauit. Aam uir¬
tutẽ belligerandi seu potentiã in armis quis enarrare
queat. presertim cũ sept phalangas aduersarũ gentiuar¬
suo abegisset mucrone: Qua ꝓpter effectus ẽ demũ xp̃o
presule omnium primus. quidudum pene cunctorũ ultimꝰ
uidebatur. ita ut sex ꝓunciȩ quas extunc  nunc totidẽ
ꝓcurant domestici. sub eius solius amministratione & arbi¬
trio regerentur. Nam sedulus in oratione. in ituniis. in
miscdĩa pauperum incum bebat. & sicut scriptum est: reo¬
debat quȩ dĩ sunt dõ. et quȩ cęsaris cęsari restiturbat
nterea igitur uix cogentibus amicis atꝙ paren¬
tibus : ab inclita et nobilissima gente puellam quia ds̃
sic uoluit. preclaris moribus duxit uxorem. Nam illuo
tidem dñs speciale munus ueluti duarũ gemmarũ splen¬
didum decus inmundo indulsit. ut eadem. femina. du¬
orum filiorũ gaudia suscepisset Cum haec itaq agerentͥ

Expanded text:
ue Teutberti regis ministerio dignum aptavit. 4. Nam virtutem belligerandi seu potentiam illius deinceps in armis quis enarrare queat, praesertim cum saepe phalangas adversarum genciusuo abigisset mucrone? Quapropter effectus est Christo presolem omnium primus, qui dudum pene cunctorum ultimus videbatur, ita ut sex provinciae, quas ex tunc et nunc totidem agunt domestici, sub illius ministratione solius regerentur arbitrio. Nam sedolus in oracione, in ieiuniis, in misericordia pauperum incumbebat et, sicut scriptum est, reddebat quae Dei sunt Deo et quae caesaris caesari restituebat. 5. Interea igitur, vix cogentibus amicis atque parentibus, inclitam et nobilissimam a gente puellam, quia Deus sic voluit, praeclaris moribus duxit uxorem. Nam illud eidem Dominus speciale munus veluti duarum gemmarum splendidum decus in mundo indulsit, ut ex eadem egregia femina duorum filiorum gaudia suscepisset. Dum haec itaque agerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
decumq eo die confluxerat. ad locũ scĩ apri quo ire
acereuerant ꝑducuntur. Illa uero estuosa cȩli sereni¬
tis quȩ ardente syrio terras uidebatur exurere. in nubes morx
cocpit densescere. et datis largis imbribus. impetrati roris
grãm. pleniter ministrare. Quid uero interim contige¬
rit. non est silentio preterire. Ca P̃ x iii¬
n hac copiosa multitudine quȩ tantum spectaculum
impleuerat. huius tunc urbis comes sendebaldus corũ
unus erat. Is cũ immone quodam domini presulis non
ignobili milite. sci uiri glebe sepetut subponi deferende
Quem scilicet pre doloribus omni humano officio desti¬
tuta manus ualde fatigabat. Hanc ĩã saluandam aliter
d esperauerat. quam si ut assolet ustione depellerit.
quod grauiter dolebat. De ipso uero beati mansu¬
eti quod ferebat corpore expletis m̃isteriis missarum.
ita manum morbo liberã cunctis uidentibus extulit.

Expanded text:
decunque eo die confluxerat, ad locum sancti Apri quo ire decunque eo die confluxerat, ad locum sancti Apri quo ire decreverant, perducuntur. Illa vero aestuosa coeli serenitas quae ardente Syrio terras videbatur exurere, in nubes mox coepit densescere, et datis largis imbribus, impetrati roris gratiam pleniter ministrare. Quid vero interim contigerit, non est silentio praeterire. In hac copiosa multitudine quae tantum spectaculum impleverat, hujus tunc urbis comes Sindebauldus eorum unus erat. Is cum Immone quodam domni praesulis non ignobili milite, sancti viri se glebae petiit supponi deferendae. Quem scilicet prae doloribus omni humano officio destituta manus valde fatigabat. Hanc jamjam salvandam aliter desperaverat, quam si, ut assolet, ustione depelleret quod graviter dolebat. Deposito vero beati Mansueti quod ferebat corpore, expletisque missarum solemnibus, ita manum morbo liberam cunctis videntibus extulit,
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝓlatum fuerat. celũ desuꝑ spetiẽ minabatur
ereã. deorsum uero  terra crudelis pretendebat fer¬
ream. Hoc autẽ indies irȩ cȩlestis effulgurante iudicio
iussu pontificis plebi aestuanti agendum triduo ieiu¬
nium in dicitur. Et quia facile non ualet contra iri
diuine ultioni. presulem expetunt. beati uiri corpus
harentiũ agrorum finibus deferendum. ut pote cras¬
santibus his aestibus. miseri corditer opponendum.
Quid plura: Ad stante domno pontifice & plebe
uniuersa. exponitur deloco. in quo pridem iacu¬
rat. Dant uoces in excelsis cȩlestibus ꝑsonantes ymnis.
dm̃ laudantes et fletibus beati mansueti patrocinium¬
medio ꝓcedentibus ut ostenderetur diuinitus. cuiꝰ
interra ferebatur corpus. tantus decęlestibus repente¬
fragor bis in horruit. ut uoces. psallentium & corda: supcret¬
stupentia redderet singulorum. Ita attonita multi¬
tudine quȩ ad duo milia hominũ uel eo amplius. un¬

Expanded text:
ante probatum fuerat, coelum desuper speciem minabatur ante probatum fuerat, coelum desuper speciem minabatur aeream; deorsum vero terra crudelis praetendebat ferream. Hoc autem in dies irae coelestis effulgurante judicio, jussu pontificis plebi aestuanti agendum triduo jejunium indicitur; et quia facile non valet contrairi divinae ultioni, praesulem expetunt beati viri corpus arentium agrorum finibus deferendum, utpote arescentibus hisae stibus misericorditer opponendum. Quid plura? Astante domno pontifice, et plebe universa, exponitur de loco in quo pridem jacuerat. Dant voces in excelsis, coelestibus personant hymnis Deum laudantes, et flebilibus B. Mansueti mediedentibus, ut ostenderetur divinitas cujus in terra ferebatur corpus, tantus de coelestibus fragor repente bis inhorruit, ut voces rumperet psallentium, et corda stupentia redderet singulorum. Ita attonita multitudine quae ad duo millia hominum, vel eo amplius un
Abbreviated transcription (Latin):
coposita non longo temporis interiettu. laudabilis
memorie abbatis hunberti consilio qui tunc tempo¬
nis beati aprigloriose regebat monasterium. cuius
nomen ut speramus &e cupimus. libro beate uite
tenetur ad fixũ. suorũ etiã consensu fideliũ. quen¬
& actibus institutũ. adam nominẽ eidem loco ab¬
batẽ prefecit & rectorẽ. Ex his uͦ quȩ ase uideban¬
tur ꝑptinere rebus. locum decenter ampliauit et nu¬
merũ dõ famulantium secundum regularis uite discipli¬
nam fideliter instruxit. His tandem ita gestis. quia hȩc
nigerardi pontificis tempore beati uirtute mansueti
gesta sunt breuiter explicemus. Ca ẽ xii¬
uspensqs celo ymbribus inimica frugibus magna et
illius temporis inusitata sterilitas aruis squalentib
incubuerat. Deinde tellure fatiscente laborib homi¬
num aestu nimium irruente pene concrematis ex¬
uste terre. dictu horrendũ cultura deperiebat. Et
ut multionẽ infidelis populi inuectione dñi longe

Expanded text:
composita, non longo temporis interjectu laudabilis memoriae abbatis Huncberti consilio, qui tunc temporis B. Apri gloriose regebat monasterium; cujus nomen, ut speramus et cupimus, libro beatae vitae tenetur fixum. Suorum etiam consensu fidelium, quemgentem, verbis et actibus institutum, eidem loco abbatem praefecit et rectorem. Ex his vero quae ad se videbantur pertinere rebus, locum decenter ampliavit, et numerum Deo famulantium secundum regularis vitae disciplinam fideliter instruxit. His tandem ita gestis, quia hae ni Gerardi pontificis tempore, beati virtute Mansueti gesta sunt, breviter explicemus. Suspensis coelo imbribus, inimica frugibus magna et illius temporis inusitata sterilitas arvis squalentibus incubuerat; deinde tellure fatiscente, laboribus hominum aestu nimium irruente pene concrematis, exustae terrae dictu horrendum! cultura deperibat, et ut in ultionem infidelis populi invectione Domini longe
Abbreviated transcription (Latin):
nit nobis quicquã ille prȩposuit. Raritati cius inst̃parabi¬
litet adherere nouerat. cruci eius fortiter ac fidenter assistt¬
bat. quia hõc didicerat coheredem xp̃i exstere. hoc essẽ prȩcep¬
tum d̃ĩ facere. hoc esse uoluntatem pattis implere. Quȩ aut̃ di¬
cium his qui cum exterius nouerant ineredibilia forte uaebunt᷑
quia & nobilitate carius & ratura supta mortales cunctos tener
& delicatus erat: et ad ꝑferenda quȩ dura sunt omnino inbecilis
Missas & sactamenta dunna sine cilicio numqua edebrauit panc̃
clestis misterii intimis lagimis irtorabat. potum itidem dium̃
cum fletu scmꝑ temperabat. Uigilias natalis dm̃q & sci pasche
sine aliquo cybo semꝑ transigebat. et id in occulto cubiculo con¬
scientie. et cordis am̃ exorans faciebat. Quadtagsime dies sine
monachis simpatria demorari poterat numqua edebrabat.

Expanded text:
nec nobis quicquam ille praeposuit. Karitati ejus inseparabinec nobis quicquam ille praeposuit. Karitati ejus inseparabiliter adherere noverat, cruci ejus fortiter ac fidenter assistebat, quia hoc didicerat coheredem Christi existere; hoc esse praeceptum Dei facere, hoc esse voluntatem Patris implere. Quae autem dicam, his qui eum exterius noverant incredibilia forte videbuntur, quia et nobilitate carnis et natura supra mortales cunctos tener et delicatus erat, et ad perferenda quae dura sunt omnino imbecillis. Missas et sacramenta divina sine cilicio numquam celebravit, panem coelestis misterii intimis lacrimis irrerebat, potum itidem divinum cum fletu semper temperabat. Vigilias natalis Dominici esine aliquo cibo semper transigebat, et in occulto cubiculo conscientiae et cordis Deum exorans faciebat. Quadragesimae dies sine monachis, si in patria demorari poterat, numquam celebrabat
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant sua cura. qui erant suus summus amor cuncta im¬
pendebat. cuncta largiebatur. crredi fas non est qđ is bona
alicũi. etiã legibus adquisita sibi reseruare. aut marsupiis ee¬
desiasticis includere concupisset. Vere beatus. uere uir in quo
dolus nullus erat. nullu cirtumueniens. nulli fraudem inferens.
quin pocius sua libenter imꝑtiens. in crastinũ aut nulla aut
pauca reanens. apl̃ici prȩcepti deuotis sim & continuus executor
habens uictũ & uestitũ his contentus erat. nhil inquiens intu¬
limus in hunc mundum. uerum nec auferre aliqͥd possumus.
Erac ei humilitas in conuersatione. stabilitas infide. uerecundia
inuerbis. infactis iusticia. in operib miscđia. in morib disci¬
plina. in iuriã facere nescius. illatam ferre sciens. Cum fr̃ib
pacem tenere. dm̃ toto corde diligeit. amare in illo qđ pa¬
ter est timere qđ ds̃ est. Xp̃o omnino nihil prȩponere. qͥa

Expanded text:
qui erant sua cura, qui erant suus summus amor, cuncta imqui erant sua cura, qui erant suus summus amor, cuncta impendebat, cuncta largiebatur, credi fas non est, quod is bona alicujus, etiam legibus adquisita, sibi servare aut marsubiis aecclesiasticis includere concupisset. Vere beatus, vere vir in quo dolus nullus erat, nullum circumveniens, nulli fraudem inferens, quin potius sua libenter impertiens, in crastinum aut nulla aut pauca retinens; apostolici praecepti devotissimus et continuus executor, habens victum et vestitum, his contentus erat: Nihil, inquiens, intulimus in hunc mundum, verum nec auferre aliquid possumus. Erat ei humilitas in conversatione, stabilitas in fide, verecundia in verbis, in factis justicia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, injuriam facere nescius, illatam ferre sciens. Cum fratribus pacem tenere, Deum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus est, Christo omnino nihil praeponere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
prino solo d̃õ testt scđ̃o adhiberi unum Auit duos testes tercio
achere dici ȩcdȩ. dcinceps si ccłam non audient deputati in¬
ter ehmnicos & publicanos. his om̃ib ci qui in corrigibilis existẽ¬
bat exhibitis. aliquando uinculo anathematis cum astringett
aliquando praua euis domi cibia sũmert ie. mnrltocies tt̾bus
ypnis sibuertere. non cupiditate actus sea ꝓcotrectione pat¬
magis qũa auarita hȩc faciebat. ea res indicio erat. du aboali¬
quo n aligno quppia leg dccipiebat sius usibus exide ii¬
hil umquam miscere uoluit. sed aut pauperibus ta statim dis¬
tnbuenda. aut restruendarũ ȩcłarum usibus largiena dis
Ium enim ea quȩ sibi uel expatris matrisq
patrimonio uel excommisse ȩccłȩ thesauris & magnis diuitis
uire competebant. non reseruare. non congregare umqua uo¬
lebat. sed pauperibus. uiduis. orphanis. & precipue monachis

Expanded text:
primo solo Deo teste, secundo adhiberi unum aut duos testes, tertio primo solo Deo teste, secundo adhiberi unum aut duos testes, tertio debere dici aecclesiae, deinceps si aecclesiam non audierit, deputari inter ethnicos et publicanos ; his omnibus ei qui incorrigibilis existebat exibitis, aliquando vinculo anathematis eum astringere, aliquando prava ejus domicilia subvertere, multoties rebus propriis subvertere, non cupiditate actus, sed pro correctione pramagis quam avaricia haec faciebat, ea res indicio erat, dum ab aliquo maligno quippiam lege accipiebat, suis usibus exinde nihil umquam miscere voluit, sed aut pauperibus ea statim distribuenda, aut restaurandarum aecclesiarum usibus largienda dispertiebatur. 22. Dum enim ea quae sibi vel ex patris matrisque patrimonio vel ex commissae aecclesiae thesauris et magnis divitiis jure competebant, non reservare, non congregare umquam volebat, sed pauperibus, viduis, orphanis et praecipue monachis,
Abbreviated transcription (Latin):
uerum om̃ium geaturarum.
aec cuncta d̃s filius dĩ in
sua natura impassibilis. in nr̃a effeccus passibilis uirtutẽ pa¬
neqtiȩ ꝓ nobis ꝑferre dignatus. patientes nos esse non modo
uerbis uerum exemplis suasit. quȩ & hic beatus sic sequi sic ami¬
taristuduit. ut iniurias sibi aquocumꝙ etiã infimo illatis nũ¬
qua iundicatit numqua ultus fuent. sed fitmo pectore pre¬
cepti dominici executor. quo beatũ petrĩ instruxerat Nondico
tibi pctit dimittende septies sed usꝙ septuagies septies. quicqhd
insc umqua aliquis delinquere poterat. patientis sime igios¬
cete potetat & mniuriarũ imnimemor magis beneficia ꝓmals
quã undicta recompensabat. Rapinas uͦ ecđarum & quȩ fi¬
lis aecde in ferebant᷑. dui quidem ꝑ patientiã sustinens iantri¬
dem ueł malorum enormitate ued pauperũ nimus assiduisꝙ
damorib tediatus. quia ia censura fiadet officii expetebat . et id
anicum praeceptu fieri mandat dicens corripiendum ptaium

Expanded text:
erum omnium creaturarum. 21. Haec cuncta Dei Filius, in sua natura impassibilis, in nostra effectus passibilis, virtute pacientiae pro nobis perferre dignatus, patientes nos esse non modo verbis verum exemplis suasit. Quae et hic beatus sic sequi, sic imitari studuit, ut injurias sibi a quocumque etiam infimo illatas numquam vindicarit, numquam ultus fuerit, sed firmo pectore praecepti Dominici executor, quo beatum Petrum instruxerat: Non dico tibi, Petre, dimittendi septies, sed usque septuagies septies , quicquid in se umquam aliquis delinquere poterat, pacientissime ignoscere poterat, et injuriarum immemor, magis beneficia pro malis quam vindictam recompensabat. Rapinas vero aecclesiarum et quae filiis aecclesiae inferebantur, diu quidem per patientiam sustinens, jam tandem vel malorum enormitate vel pauperum nimiis assiduisque clamoribus tediatus, quia id censura officii expetebat, et id Dominicum praeceptum fieri mandat, dicens corripiendum pravum
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis uir. inmultis diuitiis pollens. accepit filiã clotarii regis f¬
corũ ad conuigem nomine bliothildẽ siue blithildẽ & habuit. exta
filios cresaunã filiã. Primogenitꝰ ipẜus habuit nom̃ arnoaldus sc̃o
stnolus. ter tius modericus. & filia ipsius tarsitia. Feriolus quidẽ qs
mortuos suscitasse. Arno aldus primogenitꝰ ipsius genuit dom nĩ
aseiolsyu domnꝰ arnulfꝰ geñ clodulfũ. & ansusũ. Fodulfus di¬

Expanded text:
nobilis, in multis divinis pollens, accepit filiam HLOTHARII regis Francorum ad conjugem, nomine BLICHILT., et habuit ex ea filios tres et filiam unam: primogenitus ipsius ARNOLUS; tertius MODERICUS; et filia ipsius TARSICIA. FERIOLUS quidem epimortuos suscitasse. ARNOLDUS primogenitus ipsius genuit dominum ARNULFUM; dominus ARNULFUS genuit FLODULFUM et ANSKISUM. FLODULFUS di
Abbreviated transcription (Latin):
cernens luminibus ad diuersoriũ lȩta remeauit.
A luid deniq rursus miraculũ non silcã. quod nuꝑ nar¬
rante uiro religioso Arigisilo abbate comperi. Siquidẽ
mulio̾r nomuine ceucerella in suburbio medio maitrici de¬
gens. ausa fuit dominicadit operari. Sed max diuinitus
uerberita. utraq manu contracta ẽ. Tunc magnis ualla¬
ta angorib ad supra scriptũ abbatẽ ꝑuenit. At ille
p̃cepit eidẽ. quatenus ad sepulcrũ sc̃i antistitis cũ fide
festinaret. Ubi cũ ad fuisset hostia obserata repagulis
inuenit. Ilco ante ualuas sc̃c̃ busilicȩ semet ipsa ꝓsternens

Expanded text:
cernens luminibus, ad diversorium laeta remeavit. cernens luminibus, ad diversorium laeta remeavit. 28. Aliud deneque rursum miraculum non sileam, quod nuper, narrante vero religiosum Arnegausio abbati, comperi. Mulier quidam nomine Ciorcilla in suburbano Mediomatrici degens, ausa fuit dominica die operare; set mox divinitus verberata, utraque manu contracta est. Tunc magnis vallata ancoribus, ad superscriptum abbatem pervenit. At ille praecepit eidem, quatenus ad sepulchrum sancti antistitis cum fidem festinaret. Ubi cum fuissent ostia obserrata repacolis, invenit ilico ante faculas sancti basilicae sepultur
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ quid ceruisȩ. Quib auditis uniuersus populus
iter retorquens. tanta uelocitate ꝑgunt. ut potius geruli
semet ipsos portari quã portare sentirent. atꝙ dici ad huc lu¬
cẽ habentes addestinatũ ꝑueniunt locũ. Tunc noddo ait.
est nobis ipso intercedente ad esse potest. Statim intanta
exuberantia ad creuit modicitas potus illius. ut om̃ibus
ost hec autẽ cũ magna ꝓsperitate & letitia ad urbem
atq ingenti giudio et ammiratione obuiã currit. & pasto¬
rem suum quẽ dudum ueluti fugacẽ amiserant. celo iam
regnantẽ recipiunt: atꝙ sacrũ corpus illius inbasilica sc̃oꝵ¬
apłoꝵ cũ reuerentia & grandi exultatione sepulturȩ re¬
cundunt. Max quippe sepultus. quid apud xp̃m in he
luminib oculorũ olim cecata ad sepulerũ eius accessit
U bi dũ ꝓstrata cũ fide orasset. absꝙ mora lumen multorũ
annorũ temporib desideratũ recepit. atq exitus uiarum
quos externa auxiliante manucalcare consueuerat. ꝓpriis

Expanded text:
modicum quiddam cervisae'. Quibus auditis, universus populus iter retorquens, in tanta velocitate pergunt, ut potius geroli semet ipsos portare, quam portare sentirent; adque diei adhuc lucem habentes, ad destinatum pervenerunt locum. Tunc Noddo ait: est vobis, pro intercedente adesse potest'. Statim in tanta exuberancia adcrevit medietas potus illius, ut, omnes Post haec cum magna prosperitate et laetitia ad urbem atque ingenti gaudio et admiratione obviam currunt, pastoremque suum, quem dudum judicio Dei fugacem amiserant, coelo jam regnantem recipiunt, atque sacrum corpus illius in basilica s cum reverencia et grandi exultacione sepulturae recondunt. Mox quippe sepultus, quid aput Chluminibus olim cUbi cum prostrata cum fide orasset, absque mora lumen multorum annorum temporibus desideratum recepit, adque exitus viarum, quos, externa auxiliante manu, calcare consueverat, propriis
Abbreviated transcription (Latin):
t st sanaret. Statimq digiti illius qui iuam dudum fortiter pal¬
us in heserant. resoluto igore. pristinã receperunt medelam.
remeat moox ad ꝓpria incoldmis et leta. quȩ uenerat tristis
e contracta.
Ser idt̃ namq tempus homunculus fuit nomine ciaro. ne¬
quiter pedib contractus. qͥ exutroꝙ latere auxiliantibus
paculis uix pede tentim & cũ ingenti inuiria callẽ nitebatur
ontingere. Elic cũ croceis suis adurnã sc̃i uiri semet ipsum sa¬
undum inorationẽ ꝓstrauit. Statimq resolutis neruorum
contractionib surrexit sanus & lctus. atq ad domiciliũ suum
pedib ꝓ priis reuertitur. qͥ ad scm sepulchrũ fustib sustenta¬
tus uenit ut sanaretur. Hate nos pauca de plurib huius.
uiri miraculis uel operib bonis. ut ualuimus scriptis indidi¬
mus. Ceterũ si om̃ia bona quȩ egit stilo ꝓsequentes menbra¬
nis inserere. studuissemꝰ. enorme uolumen & magnũ legentib¬

Expanded text:
t se sanaret. Statimque digite illius, que iam dudum fortiter palmis inhaeserant, resoluto regore, pristinam receperunt medelam, et remeat mox ad propria incolomis et laeta, quae venerat tristis et contracta. 29. Per idem namque tempus homuncio fuit nomine Cero nequiter pedibus contractus, qui ex utroque latere, auxiliantibus paculis, vix peditemtim et cum ingente iniuria callem nitebatur contingere. Hic cum crociis suis ad ornam sancti viri semet ipsum sanandum in oracione prostravit; statimque resolutis nervorum contractibus, surrexit sanus et laetus adque ad domicilium suum pedibus propriis revertitur, qui ad sanctum sepulchrum fustibus sustentatus venit, ut sanaretur. 30. Haec nos pauca de plurimis huius viri miraculis vel operibus bonis, ut valuimus, scriptis indidimus. Ceterum, si omnia bona quae egit stilo persequentes, membranis inserere studuissemus, enorme volumen, diesque ant
Abbreviated transcription (Latin):
ltteralis magisterii disciplinam sic dilt xit. sic est ꝓsetut
ut neminẽ consortis collegii ꝑspicatiorem. neminẽ m
his fludiis habuerit precedentem. Cumq felicib auspi¬
ciis diuiniftruoris instantia Animos aspiraret adoles¬
centis. Aromanis artibus. exp̃iane fidei beati. petriapłi
sollertia titulo radiante romã ꝓfectus eius quẽ totis

Expanded text:
isciplinam sic dilexit, sic est prosecutus, ut neminem consortis collegii perspicaciorem, neminem in his studiis habuerit praecedentem. Cumque felicibus auspiciis divini fervoris instantia animos inspiraret adolescentis, a Romanis arcibus Christianae fidei beati Petri apostoli solertia titulo radiante Romam profectu
Abbreviated transcription (Latin):
Naec et plura similia ꝓsecutus ad pedes scĩ gemebun¬
dus puer substernitur. & fonte salutis ablui hu¬
militer ac deuote ꝓfitetur. patrem ac matrem cete¬
rosq quorũ sollicitior fuerat. ut idẽ facerent uo¬
tis. monitis quibus poterat suadebat dicens scm̃
pontificẽ adõ fuisse destinatum urbi insalutẽ ue¬
nisse. ciuib pastorẽ sc̃m. animarũ rectorẽ atq cus¬
todẽ diuina dispensatione & apostolica institu

Expanded text:
a et plura similia prosecutus ad pedes sancti gemebuna et plura similia prosecutus ad pedes sancti gemebundus puer substernitur, et fonte salutis ablui humiliter ac devote profitetur. Patrem ac matrem caeterosque quorum sollicitior fuerat, ut idem facerent votis et monitis quibus poterat suadebat, dicens suum pontificem a Deo fuisse destinatum urbi, in salutem venisse civibus, pastorem sanctum animarum rectorem atque custodem divina dispositione et apost
Abbreviated transcription (Latin):
hens. libere cepit dicere. quod in inferno positus uel
senserat uel audisset. multa uidelicet & innumera¬
bilia tormentorũ genera inter tartareos ignes.
flamm iuomos uigere serpentes. in mensas iterum
multitudines diuersis suppliciis mancipatos. Ac
miserorũ sp̃s inter flammas & frigora coartatos
stridore deficere. atq ex suo defectu ad rediuiua
iterũ incendia reuocari. Ubi ad uitã nulla recupe¬
ratio. sed omnium bonorũ obliuio. sola presentiũ
penarũ in enarrabilis cruciacio. adquã quoꝙ ip¬
se rex ac regina: om̃sq qui presentes aderant
ꝓculdubio essent ꝑuenturi. nisi antistitis beati
dictis & factis crederent. & xp̃iane fidei colla
sub iugarent. seq ipsum adeadem loca penarũ
deductum. ꝑpetue dampnationis tenebris fuisse
deputatũ. nisi beati confessoris xp̃i citius intercessio
sub ueniret. quȩ eum amalignis spiritibus atꝙ in
fernalibus claustris eripere & ad superos reuocaret

Expanded text:
hens, libere coepit edicere quid in inferno positus vel hens, libere coepit edicere quid in inferno positus vel senserat vel vidisset; multa videlicet et innumerabilia tormentorum genera, inter tartaraeos ignes flammivomos vigere serpentes, immensas reorum multitudines diversis suppliciis mancipatos, ac miserorum spiritus inter flammas et frigora coarctatos stridore deficere, atque ex suo defectu ad rediviva iterum incendia renovari, ubi ad vitam nulla recuperatio, sed omnium bonorum oblivio, sola praesentium poenarum inenarrabilis cruciatio; ad quam ipse quoque rex et regina, omnesque qui praesentes aderant, procul dubio essent perventuri, nisi beati antistitis dictis et factis crederent, et Christianae fidei colla subjugarent, seque ipsum ad eadem poenarum loca deductum perpetuae damnationis tenebris fuisse deputatum, nisi beati confessoris Christi citius intercessio subvenisset, quae eum a malignis spiritibus atque ab infernalibus claustris eriperet, et ad superos revocaret
Abbreviated transcription (Latin):
genu flexo inorationẽ diuine maiestati supplicaturus
humi ꝓsternitur. & xp̃ianos qui tune forte pauci admo¬
bras concutitur. atq ad sci uiri imperiũ in pedes erigitua
& cunetis admirantibus patri incolumis itaditus. Ca Exiiii¬
une unuersi qui adhoc spectaculꝰ conuenerant man¬
festa dĩ uirtute flere p̃gaudio. nomen xp̃i in c̃omune
fateri. et illum pre omnibus esse colendum. qui cunc¬
tis mortalibus spiraculum uitȩ dedit. & post lȩtalia
funera mortuorũ sp̃s imperio coercet. atꝙ iterũ cũ
uoluerint rediuiuus corporibus ad superos reuocari
iubet. Tunc fidelis dñi sacerdos ad resuscitatum pue¬
rum conuersus. accede inquit ꝓpius & ꝑtemet enar¬
ra parentibus quid uidesis uel ubi fueris. cunctis si¬
mul patenter ostende. Tunc ille ut recens ab infer¬
nalibus ꝓdiens emerserat umbris. ad nutũ antistitis
ora resoluens atq a tenero pectore alta suspiria tra¬

Expanded text:
genu flexo, in orationem divinae majestati supplicaturus genu flexo, in orationem divinae majestati supplicaturus humi prosternitur, et Christianos qui tum forte pauci admobris concutitur, atque ad sancti viri imperium in pedes erigitur, et cunctis admirantibus patri incolumis redditur. CAPUT Iunc universi qui ad hoc spectaculum convenerant, manifesta Dei virtute flere prae gaudio, nomen Christi in commune fateri, et illum prae omnibus esse colendum, qui cunctis mortalibus spiraculum vitae dedit, et post lethalia funera mortuorum, spiritus imperio coercet, atque iterum, cum voluerit, redivivis corporibus ad superos revocari jubet. Tunc fidelis Domini sacerdos ad resuscitatum puerum conversus: Accede, inquit, propius, et per temet enarra parentibus quid videris, vel ubi fueris, cunctis simul patenter ostende. Tunc ille, ut recens ab inferis prodiens emerserat umbris, ad nutum antistitis ora resolvens, atque a tenero pectore alta suspiria tra
Abbreviated transcription (Latin):
lutora cinxerant aspicientibus corpus iacentis pueri apparuit
& apfundis eductũ ferri suꝑ equora cepit. Sliod celertes
ab undis ereptum. ante pedes beatiuiri ꝓtinus est inlatũ
cce habes inquit adpatrẽ corpus eocanime quoa petisti.
si tamen in plere decreueris quod spopondisti. aderit qͦ q
diuima elementia. quȩ tibi ad huc ualtat multo presta¬
t maiora Nam et ego adhoc ueni & pereginationem
canta assũpsi. ut ꝑme uobis pateat celestis unua regni
a principe apłoꝵ missus. salutis uestre negotia ꝓsequor
uestrarũ giudens lucra ammarum quero. Tune pater et
cuncti qui aderant unanimiter ꝓfitentur abdicatis id olis
ueridĩ futuros esse cultores. si is qui iacebat exxanimis. sp̃u
redeunte monstraritur post mortẽ ad superos posse reme¬
ast. Hic scs pontifto plenus semꝑ uisceribus pictatis. id
quod pecchatur ꝑspiritũ intellegit operandum. ditrũ

Expanded text:
littora cinxerant aspicientibus, corpus jacentis pueri apparuit, littora cinxerant aspicientibus, corpus jacentis pueri apparuit, et a profundis eductum ferri super aequora coepit. Quod celeriter ab undis ereptum, ante pedes beati viri protinus est illatum. Ecce habes, inquit ad patrem, corpus exanime quod petisti. Si tamen implere decreveris quod spopondisti, aderit quoque divina clementia, quae tibi adhuc valeat multo praestare majora. Nam ego ad hoc veni, ad hoc peregrinationem tantum assumpsi, ut per me vobis pateat coelestis janua regni. A principe apostolorum missus salutis vestrae negotia prosequor, vestrarum gaudens lucra animarum quaero. Tunc pater, et cuncti qui aderant, unanimiter profitentur, abdicatis idolis, veri Dei futuros se esse cultores, si is qui jacebat exanimis, spiritu redeunte, monstraretur post mortem ad superos posse respirare. Hinc sanctus pontifex, plenus semper visceribus pietatis, id quod petebatur per Spiritum intelligit operandum. Iterum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ die tertio. tandẽ ꝓlibitu uirdi inuentus. regiis ob¬
tutib p̃sentat᷑. Cui ille pristine feritatis rigore deposito.
o sc̃e inquit dĩ quẽ siluti nr̃e ab exteris partib gaudemꝰ
ad uenisse. miserere orbati parentis. miserere extincti na¬
ri adhuc sub aquis letifert derumbentis. Iam ꝓtinꝰ ad sto
& credulus aras destruo. templa et simulachra sub uerto.
demonũ figmenta cuncta contẽpno. immolatitios cruo¬
res deuito. fidem quã predicas sucipio. dm̃ cęli quẽ orbis
romnꝰ iã petro docente ꝑsensit ad orandũ spondeo. & me
sentiens tantã frugẽ populoꝵ diuinã sibi adesse uirtutẽ
ad muri locũ se ꝑduci precepit. decuius culmint p̃ceps
deuolutus puer. ingur gitẽ decidisset. In quo uidelicet
loco orationẽ fundens. ac precipue fidens in dño. deuotis
pitcibus incubuit. Inuocatoꝙ xp̃i nomine. cunctis qui

Expanded text:
autem die tertio tandem pro libitu vir Domini inventus, regiis obautem die tertio tandem pro libitu vir Domini inventus, regiis obtutibus praesentatur. Cui ille pristinae feritatis rigore deposito: O sancte, inquit, Dei, quem saluti nostrae ab exteris partibus gaudemus advenisse, miserere orbati parentis, miserere exstincti nati, adhuc sub aquis lethifere decumbentis. Jam pronus asto et credulus, aras destruo, templa et simulacra subverto, daemonum figmenta cuncta contemno, immolatitios cruores devito, fidem quam praedicas suscipio, Deum coeli, quem orbis Romanus jam Petro docente prosensit, adorandum spondeo; et me,sentiens tanta fruge populorum divinam sibi adesse virtutem, ad muri locum se perduci praecepit, de cujus culmine princeps devolutus puer in gurgitem decidisset. In quo videlicet loco orationem fundens, ac praecipue fidens in Domino, devotis precibus incubuit, invocatoque Christi nomine, cunctis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ra fuisses. uel multo salubrius hoc contingerent. dum
animam simul cũ corpore pereuntis. beata quies exci¬
peret uitȩ renascentis. Sed nunc quid iã facies. si uel
corpus extincti recipere merearis.  At uͦ illa se deuo
uenis quod imperaret acturã. cũ ꝓlixiora sc̃i uiri ambi¬
rit colloquia. eius uisio inter affamina rumpitu&.
Atilla ꝓtinus somno excita marito quod uiderat ex ordint
intimauit. Tunc ille. Osi possim inquic eius quem
sc̃m dĩ edoces ꝓmereri p̃sentiã. Polliceor eñĩ me eius
dictis assensũ prebiturũ. tantũ ꝑeũ obtineã uel cada¬
uer exanimȩ & lania mẽbra gurgustio ñ el eul de
nter hace nocte discedente. dies adducitur crastinus.
Querit᷑ uir sc̃s aregis officialibus. sed eo die minime potuit¬
repptriri. Labor frustra querentiũ usq indit̃ tertiũ ꝓteli¬
tur. umq spes inueniendi pene subtraitur. Illuscetente

Expanded text:
ra fuisses, vel multo salubrius haec contingerent, dum ra fuisses, vel multo salubrius haec contingerent, dum animam simul cum corpore pereuntis, beata quies exciperet vitae renascentis. Sed quid jam nunc facies, si vel corpus exstincti recipere merearis? At vero illa se devovens acturam quod imperaret, cum prolixiora sancti viri ambiret colloquia, ejus visio inter affamina rumpitur. At illa protinus somno excitata, marito quod viderat ex ordine intimavit. Tunc ille: O si possim, inquit, ejus quem sanctum Dei edoces, promereri praesentiam, polliceor enim me ejus dictis assensum praebiturum, tantum per eum obtineam ut cadaver exanime et lanianda membra gurgustio non carere senter haec, nocte decedente, dies adducitur crastinus. Quaeritur vir sanctus a regiis officialibus; sed eo die minime reperiri potuit. Labor frustra quaerentium usque in diem tertium protelatus, jamque spes inveniendi pene subtrahitur. Illucescente
Abbreviated transcription (Latin):
illic aquarũ ꝓfunditas. ut absortũ auoragine puerũ:
arte & spe decisceret querentium. solers industria uirtꝵ
Ciuitas totaruit infunera. clamor attollitur rusticoꝵ.
pater & mater pene edcanimes referuntur. Trague¬
die ꝑsonant mulierũ. falsorũ frustra ꝓuocantur subspe¬
tie aeorũ. Dies uertitur inluctum. ludi inmiseriã. sollẽp¬
nitas inmerorẽ. Ita sorte. duplici. merore & labore con¬
sũptis omnib nocte irruente. dies clauditur. Cumꝙ
fessa membra post tantũ laborẽ lecto reclinarent. gra¬
ui uterq parens somno deprimitur. cũ ecce dormienti repente¬
regis coniugi ut ambo decũbebant. beatus mansuetus
ꝑuisũ apparuit dicens. Merito regma turbaris. merito
confunderis. merito triste filii tuiꝰ funus ex soluis. Nã
si conditorẽ tuũ cognosceres. & uerbis olim meis tu &
rextuus fidẽ adhiberit. ab hoc fositan inportunio libe¬

Expanded text:
illic aquarum profunditas, ut absorptum hac voragine puerum illic aquarum profunditas, ut absorptum hac voragine puerum arte et spe descisceret quaerentium solers industria virorum. Civitas tota ruit in funera, clamor attollitur rusticorum, pater et mater pene exanimes referuntur, tragediae personant mulierum, falsorum frustra provocantur sub specie deorum; dies vertitur in luctum, ludi in miseriam, solemnitas in moerorem; ita sorde duplici moerore et labore consumptis omnibus, nocte irruente dies clauditur. Cumque fessa membra post tantum laborem lecto reclinarent, gravi uterque parens somno deprimitur; cum ecce repente dormienti regis conjugi ut ambo decumbebant, beatus Mansuetus per visum apparuit, dicens: Merito, regina, turbaris, merito confunderis, merito triste filii tui funus exsolvis; nam si Conditorem tuum cognosceres, et verbis olim meis tu et rex tuus fidem adhiberet, ab hoc forsan infortunio libe
Abbreviated transcription (Latin):
diuina pietas inter. arma barbarica & mores ferocissimos.
aderudiendam plebẽ fidelium & expiandam urbẽ fecib
idolorum conseruabat illesum. nolens uitam eius breui con¬
summare articulo martyris. sed ꝓlixis temporũ sudorib
immorantem. fructum afferre copiosiorẽ & pacẽ ȩccłȩ quã
recturus erat: multimoda cõmertia referentẽ. ad regnũ
transire celorum. Ca Ẽ UII
titudo. ludissuis sollẽpnẽ frequentiã agerent & consuetis
otiisui exercitiis uacarent. Cumq talibus intenti tenerent᷑.
accidit p̃dicti regis unicũ paruulum filium. ex muro eui
tunc suꝑstare uidebatur. ea uidelicet parte. qua reduc¬
to paululũ sinu. quẽ sors aedificantibus dederat. muri
ambitus quendam reflexerat angulũ. esublimi loco
plapsum. casu in fluuiũ moselle decidisse. Qui scilicet
fluuius aluei sui cursu locauiciniora possidens. tunc
tẽporis ꝓpter menia ciuitatis influebat. tantaq erat

Expanded text:
divina virtus inter arma barbarica et mores ferocissimos divina virtus inter arma barbarica et mores ferocissimos ad erudiendam plebem fidelium, et expiandam urbem faecibus idolorum conservabat illaesum, nolens vitam ejus brevi consummare articulo martyrii, sed prolixis temporum sudoribus immorantem, fructum afferre copiosiorem, et navem Ecclesiae quam recturus erat, multimodo commercia referentem, ad regnum transire coelorum. CAPUT VII. titudo ludis suis solemnem frequentiam agerent, et consuetis otii sui exercitiis vacarent. Cumque talibus intenti tenerentur, accidit praedicti regis unicum parvulum filium ex muro cui tum forte superstare videbatur, ea videlicet parte qua reducto paululum sinu quem sors aedificantibus dederat, muri ambitus quemdam deflexerat angulum, e sublimi loco prolapsum casu in fluvium Mosellae cecidisse. Qui scilicet fluvius alvei sui cursu loca viciniora possidens, tunc temporis prope moenia civitatis influebat. Tantaque erat
Abbreviated transcription (Latin):
tum etiã magistri sui apostolorũ principis. subsidiis innixu.
signis & uirtutibus coruscabat. Clarus aspettu. moribus
duscis. allo quio mitis. constantia fortis. patientia longani¬
mis. castitate precipuus. in beneficis largus. egenorũ mise¬
riis ꝓnus. consiliis cautus. miscđi̾a plenus. hospitalitatis
grã consectatus. in orationibus assiduus. in lectione deuotꝰ
ilacrimis ꝓfusus. in cordis conpunctione attritus. incete¬
is bonis actib ꝓbatus atq ꝑfectus. Cuius uirtutẽ cũ in
rebus maximis. tũ etiã inminimis et uilib causarũ euenti¬
hus plures sunt exꝑti. Nam magendis ftrarũ exxecutio¬
mibus quelibet animalia canũ uiolentia illud hominum
genus insequeretur qui talibus exercitiis impliciti tene¬
stupefactos cerneres riguisse. nec ultra exxempte necẽ
intẽptare capturȩ. Qua et sepe regia indignata potestas
scm̃ dñi pontificem decreuerat trucidandum. Quẽ tamen

Expanded text:
tum etiam magistri sui apostolorum principis subsidiis innixus, tum etiam magistri sui apostolorum principis subsidiis innixus, signis et virtutibus coruscabat. Clarus aspectu, moribus dulcis, alloquio mitis, constantia fortis, patientia longanimis, castitate praecipuus, in beneficiis largus, egenorum miseriis pronus, consiliis cautus, misericordia plenus, hospitalitatis gratiam consectatus, in orationibus assiduus, in lectione devotus, in lacrymis profusus, in cordis compunctione attritus, in caeteris bonis actibus probatus atque perfectus. Cujus virtutem cum in rebus maximis, tum etiam in minimis et in vilibus causarum eventibus plures sunt experti. Nam cum in agendis ferarum exsecutionibus, quaelibet animalia canum violentia illud hominum genus insequeretur, qui talibus exercitiis impliciti tenestupefactos cerneres riguisse, nec ultra exemptae necem intentare capturae. Quare saepe regia indignata potestas, tum Domini pontificem decreverat trucidandum; quem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
guinis aberrore demonum eos absoluit. quos uite per¬
ennis heredes futuros p̃finiuit. Quid plura : Regina
eredidit. & nͥ pagani regis potestas obstitisset. legittimo
ad nexca matrimonio. purgari non desisteret fonte salu¬
tari. Tamen rege aliarũ rerũ euentib & curis applicato.
quotiens regina seria oportuna conciderant. uirũ dĩ
frequentius ad scitũ. uiã salutis intendebat strenue de¬
monstrantẽ.Ca ẼUI
rat igitur hisparuulus filius. qͥ instituebat᷑ adritũ
parentum ꝓ fanorũ. Cuius uidelicet exigna pueritiȩ tẽpora. hes¬
licet teneris ageret natura subannis. pariib tamen ut
post patuit res fuit mitiũ et ꝓuentus tandiu dilatę cre¬
dulitatis et salutis. Beatus autem pontifex in ꝓspectũ urbis
ut diximus umbrosis siluarũ ftondibus contectũ locũ dele¬
gerat & remotũ. in qͦ solidño uacans. attentius opus quod
ceptrat. uotis assiduis deferebit. Qui non tantũ suis. quan¬

Expanded text:
guinis ab errore daemonum eos absolvit, quos vitae perguinis ab errore daemonum eos absolvit, quos vitae perennis haeredes futuros praefinivit? Quid plura? Regina credidit, et nisi pagani regis potestas obstitisset, legitimo annexa matrimonio purgari non desisteret fonte salutari. Tamen rege aliarum rerum eventibus et curis applicato, quoties reginae seria opportuna considerant, virum Dei frequentius ascitum, viam salutis intendebat strenue demonstrantem. CAPUT rat igitur his parvulus filius, qui instituebatur ad ritum parentum profanorum, cujus videlicet exigua pueritia tempora licet teneris ageret natura sub annis, parentibus tamen, ut post patuit res, fuit initium et proventus tandiu dilatae credulitatis et salutis. Beatus autem pontifex in prospectu urbis, ut diximus, umbrosis silvarum frondibus contectum locum delegerat, et remotum, in quo soli Domino vacans attentius, opus quod coeperat, votis assiduis deferebat. Qui non tantum suis quan
Abbreviated transcription (Latin):
quiens haec noua & actenus nobis mnaudita religio.
quã nostroꝵ cultꝰre deoꝵ suꝑ ducere gestiens. alia no¬
bis colendadenuntias. quȩ usq in presens generi nro
& incognita pminent &e meultaꝰ Intelle gens autt̃¬
uir beatus intentionẽ reginȩ sciscitantis. & spem habens ineꝰ
uitȩ regenerantis. dm̃ inquit unũ et uerum in distinctione
trium ꝑsonarum patris scilicet filii ac sp̃s sc̃i. omniũ rerũ
in c̃omutabile principium. qͥ ẽ fons & origo bonorũ. aquo
om̃ẽ genus mortalium existendi sũpsit in .tiũ. cuius po¬
testas neccepit esse nec desinit inȩternũ ꝑquẽ pereunti
missus ad terras. ꝑ uterũ intactę uirginis carne uestitus
humana. mortalib uisibilis apparuit. plurimis & miran¬
dis uirtutum signis declaratus. adultimum ut diaboli exx¬
cluderet dominationẽ incruce iudeoꝵ infidelitate. spon¬
tanea dispensatione sui consilis appensus pretio fusi san¬

Expanded text:
quiens, haec nova et hactenus nobis inaudita religio, quiens, haec nova et hactenus nobis inaudita religio, quam nostrorum culturae duorum superducere gestiens, alia nobis colenda denuntias, quae usque in praesens generi nostro et incognita permanent et inculta? Intelligens autvir beatus intentionem reginae sciscitantis, et spem habens in ea vitae regenerantis: Deum, inquit, unum et verum in distinctione trium personarum: Patris scilicet, Filii, ac Spiritus sancti, omnium rerum incommutabile principium, qui est fons et origo bonorum, a quo omne genus mortalium existendi sumpsit initium, cujus potestas nec coepit esse, nec desinit in aeternum; per quem pereunti missus, ad terras per uterum intactae Virginis carne vestitus humana, mortalibus visibilis ostensus, plurimis et mirandis virtutum signis declaratus, ad ultimum ut diaboli excluderet dominationem, in cruce Judaeorum infidelitate spontanea dispensatione sui consilii appensus, pretio fusi san
Abbreviated transcription (Latin):
susceperat. acterne salutis ministerium acclinaret. Insta¬
bat igitur negotio ꝑstueranter quod ceperat. Cumq
plurimorum. rumoris huius sollẽpnis frequentia ad
notitiam reginȩ ꝑfertur. Cui familiares adomestici ad¬
iungunt talia restrentes. ad esse uidelicit quendam
patria quidẽ peregrinum. genere ignotũ. affatu dis¬
similẽ. uultu et habitu sibipenitus ignotũ. et non esse¬
eis consortẽ. conditione tamen xp̃iane fidei esse culto¬
rem. abitalie partibus uenientẽ. ab eo quẽ romanum pars
maxima uere fidei signiferum & papam sequitur st pe¬
tro esse missum ueraciter asserentẽ dm̃ celi hominumꝙ
factorem aꝑtissimis atq assiduis uocib predicantem.
Cumꝙ hȩc & similia rei noue ad miratione referentibus
regiuȩ gentilis animus aliquo modo fleteret᷑ ad audien¬
dum absentis regis sui libera potita facultate. secreto usa
cubiculi. uirũ dĩ sibi precepit intromitti. Quȩ est in¬

Expanded text:
susceperat, aeternae salutis ministerium declinaret. Instasusceperat, aeternae salutis ministerium declinaret. Instabat igitur negotio perseveranter quod coeperat. Cumqueplurimum, rumoris hujus solemnis frequentia ad notitiam reginae profertur, cui familiares ac domestici adjungunt talia referentes, adesse videlicet quemdam, patria quidem peregrinum, genere ignotum, affatu dissimilem, vultu et habitu sibi penitus non esse consortem, conditione tamen Christianae fidei esse cultorem, ab Italiae penitus venientem, ab eo quem Romanorum pars maxima verae fidei signiferum et papam sequitur; se a Petro esse missum veraciter asserentem, Deum coeli hominumque factorem apertis atque assiduis vocibus praedicantem Cumque haec et similia rei novae admiratione referentibus reginae gentilis animus aliquo modo flecteretur ad audiendum, absentis regis sui libera posita facultate, secreto usa cubiculi virum Dei sibi praecepit intromitti. Quae est, in
Abbreviated transcription (Latin):
horrende uanitatis esse ludibria. Animarũ dispendia
ꝑ enniũ tormentorũ nil aliud quã futura irritamenta
rat tunc temporis memorata ciuitasc
populorum stipata cateruis. rerum ditissima copiis:
ac diuersẽ suppellettilis referta cõmertiis. Rex quoq
gentilis ce barbarus. cũ sua coniuge leo nomine dm̃ ig¬
norans. cũ om̃i populo suo idolatriȩ caltibus sub iugi¬
tus. Ad quem cũ ꝑlatus esset sc̃i uiri aduentus. & quã
populos serelut diuini predicatio uerbi. spreuit & ab¬
nuit &e uerũ ecernȩ dĩtatis preconẽ surda aure p̃teribat.
ir autẽ dñi instanti constantia reluctatus ꝓpe me¬
nia ciuitatis edigue habitationis sibi receptortum p̃¬
parauit. cunctosq ad seuenientes ad cognitionem
neri dĩ a suꝑstitionib demonũ reuocabat. digens
potius diuersis eruciatib ac supplicuis corpus esse
tradendum. quamid quod beati apłi magistri sui edicto

Expanded text:
horrendae vanitatis esse ludibria, animarum dispendia, horrendae vanitatis esse ludibria, animarum dispendia, perennium tormentorum nihil aliud quam futura irritamentaErat tunc temporis memorata civitas populorum stipata catervis, rerum ditissima copiis, ac diversae supellectilis referta commerciis. Rex quoque gentilis et barbaricus cum sua conjuge, Leo nomine, Deum ignorans, cum omni populo suo idololatriae cultibus subjugatus. Ad quem cum perlatus esset sancti viri adventus, et quam per populos serebat divini praedicatio verbi, sprevit et abnuit, et verum aeternae deitatis praeconem surda aure praeteribat. Vir autem Domini instanti constantia reluctatus, prope moenia civitatis exiguae habitationis sibi receptorium praeparavit, cunctosque ad se venientes ad cognitionem veri Dei a superstitionibus daemonum revocabat; eligens potius diversis cruciatibus ac suppliciis corpus esse tradendum, quam id quod beati apostoli magistri sui edicto
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinationi ꝓxp̃i regnose ultro subiciens. leuchorum
urbis se ciuibus intulit: mominia supplicioꝵ ꝑferenda ge¬
nera preparatus. Que uidelicet eiuitas. aquis irrigua:
pascuis uberrima. murorũ ambitu nicunda seris & turtib
sccus undiq premunita. idolorum tamen sordib usquequaꝙ
polluta fuerat & confusa. Metas itaq prefate cuittatis. exp̃o
duce ac beatipetri preuia auctoritate ingressus. barbaricã
multitudinẽ nihil ueritus. uere fidei sacramentũ. & xp̃iane
teligionis cultum gentib predicare cepit. idola uana esse¬
surda et̃ muta manti potius facta homina & cõmento. quam
ad beatã felicitatẽ quȩ post hanc mortaltm uitã secututa ẽ.
aliquid atientia. Unum dm̃ potius colerent. qui terras.
et mariã condidisset. quicęli sublimitatẽ sua ditione te:¬
neret: quicorporibus uitam post mortem felicius presta.¬
ret uuiendi facultatẽ. Tantoꝵ falsoruam deoꝵ culturam.

Expanded text:
peregrinationi pro Christi regno se ultro subjiciens, Leuchorum peregrinationi pro Christi regno se ultro subjiciens, Leuchorum urbis se civibus intulit, in omnia suppliciorum perferenda praeparatus genera. Quae videlicet civitas aquis irrigua, pascuis uberrima, murorum ambitu jucunda, seris et turribus secus undique praemunita, idolorum tamen sordibus usquequaque polluta fuerat et confusa. Metas itaque praefatae civitatis Christo duce ac beati Petri praevia auctoritate ingressus, barbaricam multitudinem nihil veritus, verae fidei sacramentum et Christianae religionis cultum gentibus praedicare coepit: idola vana essesurda et muta, manu potius facta hominum et commento  alad beatam felicitatem, quae hanc mortalem vitam secutura est, aliquid attinentia; unum Deum potius colerent, qui terras et maria condidisset, qui coeli sublimitatem sua ditione teneret, qui corporibus vitam post mortem felicius praestaret vivendi facultatem; tantorum falsorum deorum culturam