comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝓut res haud oppulente erant. colebanturq
religiones. pie magis qm magnifice. Isclem auc¬
torib cognitum ẽ. equosuolscosq summa uibel¬
lum appare̾re. Itaq partiri ꝑiuntias consules
uissi. horatio sabini ualerio equi euenere. Cum
adeabella dilectum edixissent. fauore plebis ñ
iunioresmͦ. s emeritis etiam stipendiis pars
magna uoluntarioꝵ adnomina danda p̃sto
fuere. Eoq non copia mͦ s gen̾e etiammilitum
ueteranis admixtis firmior eĩcitus fuit. Priꝰꝗͣ
trbe egredentur. leges .x. iurales quib tabulis
duodecim ẽ. nom̃ in es incisas. inpublico ppo¬
suerunt. Sunt qui iussu tribuorum ediles
functos eo miffio scribant .c. claudius qͥ ꝑosus
.x. uiroꝵ scelera. ⁊ ante om̃s fr̃s fr̃is filii suꝑbiȩ
infestus regillum antiqͣm inpatriam se con-¬
tulerat. is magno iam natu cum ad ꝑicula
eius dep̃canda rediss cuius uitia fugerat. sor¬

Expanded text:
deris, prout res haud opulentae erant colebanturque deris, prout res haud opulentae erant colebanturque religiones pie magis quam magnifice. iisdem auctoribus cognitum est Aequos Uolscosque summa ui bellum apparare. itaque partiri prouincias consules iussi. Horatio Sabini, Ualerio Aequi euenere. cum ad ea bella dilectum edixissent, fauore plebis non iuniores modo sed emeritis etiam stipendiis pars magna uoluntariorum ad nomina danda praesto fuere, eoque non copia modo sed genere etiam militum, ueteranis admixtis, firmior exercitus fuit. priusquam urbe egrederentur, leges decemuirales, quibus tabulis duodecim est nomen, in aes incisas in publico proposuerunt. sunt qui iussu tribunorum aediles functos eo ministerio scribant. C. Claudius , qui perosus decemuirorum scelera et ante omnes fratris filii superbiae infestus Regillum, antiquam in patriam, se contulerat, is magno iam natu cum ad pericula eius deprecanda redisset cuius uitia fugerat, sor
Abbreviated transcription (Latin):
uelut bello captam ab complexupatris abrep¬
tam ministro cubiculi suiclienti dono dederit.
uͥcrudeli decreto nefandisq uindiciis dextram
patris infiliam armaũit. ubi tollentis corpus
semianimȩ uirginis sponsum auũq in carce¬
rem duciuisserit. stupro int̾pellato magisꝗͣ
cede motus. ⁊ illi carcerem edificatum eẽ. quod
domicilium plebis romanȩ in uocare sit solitꝰ.
dem̃ ut ille iterũ ac sepiusꝓuocet. sic se iter̃ ac
sepius iudicẽ illi ferrent iñditias ab lib̃tate ĩ
seruitutẽ ded̾int. si ad udicem ñ eat. ꝓ dãpna-¬
to mnuicda duci mb̃e. ut haud qͦqm impbante
sic magno motu ammoꝵ cum tantiuiri sup¬
plitiosuam ⁊ plebuam nimia lib̾tas uideret᷑
incarteremẽ. comectus. Cribimꝰei diem ꝓdyxit.
Int hec ab latinis ⁊ hernicis legati gratulatum
de concordia patrum acplebis romam uenerũt.
donumq obeam ioui optumo maximo coro-¬
nam auream incapitolium tulere paruipon¬

Expanded text:
Romani, uelut bello captam, ab complexu patris abrepRomani, uelut bello captam, ab complexu patris abreptam ministro cubiculi sui clienti dono dederit; ubi crudeli decreto nefandisque uindiciis dextram patris in filiam armauerit; ubi tollentes corpus semianime uirginis sponsum auumque in carcerem duci iusserit, stupro interpellato magis quam caede motus. et illi carcerem aedificatum esse quod domicilium plebis Romanae uocare sit solitus. proinde ut ille iterum ac saepius prouocet, sic se iterum ac saepius iudicem illi ferre ni uindicias ab libertate in seruitutem dederit; si ad iudicem non eat, pro damnato in uincla duci iubere. ut haud quoquam improbante, sic magno motu animorum, cum tanti uiri supplicio suamet plebi iam nimia libertas uideretur, in carcerem est coniectus; tribunus ei diem prodixit. inter haec ab Latinis et Hernicis legati gratulatum de concordia patrum ac plebis Romam uenerunt, donumque ob eam Ioui optumo maximo coronam auream in Capitolium tulere parui pon
Abbreviated transcription (Latin):
cemuiros criminati sint ait se ꝓuocare ad po¬
pulum implorare leges de ꝓuocatione ⁊ consu-¬
lares & tribunitias eo ip̃o anno latas. quẽ enĩ
ꝓuocaturũ si hoc indẽpnato indicta causa ñ
liceat c̃iui plebeio ⁊ humili p̃sidium in legib fo¬
re. si appio claudio non sitͤse docũto futurũ.
utrum nouis legib dominatio an lib̃tas fir-¬
matasit. ⁊ appellatio ꝓuocatioq ei adũsꝰ ĩui¬
riam magistratuum ostentata tantum ĩanib
litõis. anuere data sit. sontra ea uerginius unũ
appium claudium ⁊ legum exꝑtem ⁊ cuulis ⁊
humani fecdis eẽ. aiebat. Respic̾ent tribunal
homines castellum omnium sceler̃ uͥ decẽ uir
ille ꝑpetuus bonisnis t̾go sanguinis cuuum
infestus uirgas securesq oĩb minitans cdoꝵ
hominumq contẽptor carificib ñ lictorib
stipatus. iam ab rapinis ⁊ cedib animo ad libi-¬
dinem uerso uirginem ingenuam in ocł̃is. p .R.

Expanded text:
cemuiros criminati sint, at se prouocare ad pocemuiros criminati sint, at se prouocare ad populum, implorare leges de prouocatione et consulares et tribunicias, eo ipso anno latas. quem enim prouocaturum, si hoc indemnato indicta causa non liceat? cui plebeio et humili praesidium in legibus fore, si Ap. Claudio non sit? se documento futurum utrum nouis legibus dominatio an libertas firmata sit, et appellatio prouocatioque aduersus iniuriam magistratuum ostentata tantum inanibus litteris an uere data sit. contra ea Uerginius unum Ap. Claudium et legum expertem et ciuilis et humani foederis esse aiebat: respicerent tribunal homines, castellum omnium scelerum, ubi decemuir ille perpetuus, bonis, tergo, sanguini ciuium infestus, uirgas securesque omnibus minitans, deorum hominumque contemptor, carnificibus, non lictoribus stipatus, iam ab rapinis et caedibus animo ad libidinem uerso uirginem ingenuam in oculis populi
Abbreviated transcription (Latin):
leues tam̃ uenire penas ꝓuocare. qui ꝓuocatio¬
nem sustuliss. ⁊ imploraret p̃sidium ppłi qui
oĩaiuira pͥp obtriuiss. rapiq in uinclaegentem
uire lib̾tatis quilib̃m corpus in seruitutem ad¬
dixiss. ip̃i appiint̃ contionis murm᷑ fidem. p.
lix erga plebem romanam studium coeqͣndaꝵ
legum cã cum maxima offensione patrũ cũ osu-¬
latu abiss. suas leges quib manentib lator
earum inuncla ducatur. cet̾m sua ꝓpria bõa
malaq cum causȩ dicende data facultas sit.
tum se eiꝑturum in p̃sentia se comuniiure ciuui¬
tatis cuiem romanum. Die dicta postulare.
inuidiam ꝑtimuisse. ut nicħ inequitate ⁊ mi-¬
scd̃ia ciuium suoꝵ spei hãt. Quod sundicta
causa in uincla ducatur. tt̃ se tribunosple¬
bei appesare imoñe ne mitentur qͥlodint
Ꝙ sitribuni eod̃ federe obligatos se fateantur.
tollende appellationis cã inqm conspirasse de-¬

Expanded text:
leues tamen uenire poenas— prouocare qui prouocatioleues tamen uenire poenas— prouocare qui prouocationem sustulisset, et implorare praesidium populi qui omnia iura populi obtrisset, rapique in uincla egentem iure libertatis qui liberum corpus in seruitutem addixisset,—ipsius Appi inter contionis murmur fidem populi lix erga plebem Romanam studium, quo aequandarum legum causa cum maxima offensione patrum consulatu abisset, suas leges, quibus manentibus lator earum in uincla ducatur. ceterum sua propria bona malaque, cum causae dicendae data facultas sit, tum se experturum; in praesentia se communi iure ciuitatis ciuem Romanum die dicta postulare inuidiam pertimuisse, ut nihil in aequitate et misericordia ciuium suorum spei habeat. quod si indicta causa in uincla ducatur, iterum se tribunos plebei appellare et monere ne imitentur quos oderint. quod si tribuni eodem foedere obligatos se fateantur tollendae appellationis in quod conspirasse de
Abbreviated transcription (Latin):
cendiss. redintegrata ẽ. extemplo ẽ. oĩb me-¬
moria fedissime potestatis. cum ip̃m satellitẽqͣ
apud uos eum tempꝰ teram. acuius crudelita-¬
te uosmet ip̃iarmis uindicastis. nec istum ad
cetera scelera inpudentiamindefendendo se
adic̾e patiar. Omniumgͥ tͥ appi claudique in-¬
pune nefarieq ꝑ biennium alia suꝑ alia es
ausus gr̃am facio. uniꝰ tantũcͥminis reũ nͥ ui-¬
dicem. diceste ab lib̃tate inseruitutẽ contͣ leges
uindicias non dedisse. Inuincla duci iubebo.
Nec in tribunitio auxilio appiꝰ. nec inuiditio
ppͥuslam spem habebat. Ac tam̃& tribunos
appellauit:⁊ nullo morante arreptus a uiato¬
re. ꝓuoco inquit. Audita uox una uindex
libertatis er eo missa ore quo uinditiȩ nuꝑ
ab lib̃tate dĩcte erant. silentium fecit. Et dum
ꝓse quisq deostandem eẽ ⁊ non neglig̃e huma¬
na fremunt:⁊ suꝑbiȩ crudelitatiq.⁊ si seras ñ

Expanded text:
cendisset, redintegrata extemplo est omnibus mecendisset, redintegrata extemplo est omnibus memoria foedissimae potestatis, cum ipsum satellitesque apud uos eum tempus teram, a cuius crudelitate uosmet ipsi armis uindicastis, nec istum ad cetera scelera impudentiam in defendendo se adicere patiar. omnium igitur tibi, Appi Claudi, quae impie nefarieque per biennium alia super alia es ausus, gratiam facio. unius tantum criminis nisi iudicem dices, te ab libertate in seruitutem contra leges uindicias non dedisse, in uincla te duci iubebo.' nec in tribunicio auxilio Appius nec in iudicio populi ullam spem habebat; tamen et tribunos appellauit et, nullo morante arreptus a uiatore, 'prouoco' inquit. audita uox una uindex libertatis, ex eo missa ore quo uindiciae nuper ab libertate dictae erant, silentium fecit. et dum pro se quisque deos tandem esse et non neglegere humana fremunt et superbiae crudelitatique etsi seras, non
Abbreviated transcription (Latin):
auspiciis quib consules crearentur. cautum ẽẽ.
iudicem enim consulem appellari. Que refellit᷑
int̾preto. qͦd his temꝑib nondum consulem u-¬
dicem. s pretorem appellarimos fu̾it. hee con¬
sulares leges fuere institutum etiam ab hisdẽ
differrentur. que ante arbit̾o consulum suppri-¬
mebantur. uitiabant᷑q. Marcus diulliꝰ. deinde
tꝵ. pł̃. plebemrogauit. plebesq sciuit. qͥ ple-¬
bem sine tribunis reliquiss quiq magistratꝰ
sine ꝓuocatione creassent: gͦ ac capite puniret᷑.
ħomniaut inuitis ita ñ adu̾santib patͥciis
transacta. quia ñ duminquemqͣm unum se-¬
uiebatur. fundata dem̃ ⁊ potestate tribuni-¬
cia. ⁊plebis lib̾tate. tum tribuni aggredi sin-¬
gulos tutum maturumq iam rati. accusato-¬
rempͥmum uerginuu ce appiumreum dili-¬
gunt. Cum diem appio uerginius dixiss.⁊ap-¬
pius stipatus patriciis iuuenib inforum des-¬

Expanded text:
auspiciis quibus consules crearentur, cautum esse: auspiciis quibus consules crearentur, cautum esse: iudicem enim consulem appellari. quae refellitur interpretatio, quod iis temporibus nondum consulem iudicem sed praetorem appellari mos fuerit. hae consulares leges fuere. institutum etiam ab iisdem deferrentur, quae antea arbitrio consulum supprimebantur uitiabanturque. M. Duillius deinde tribunus plebis plebem rogauit plebesque sciuit qui plebem sine tribunis reliquisset, quique magistratum sine prouocatione creasset, tergo ac capite puniretur. haec omnia ut inuitis, ita non aduersantibus patriciis transacta, quia nondum in quemquam unum saeuiebatur. fundata deinde et potestate tribunicia et plebis libertate, tum tribuni adgredi singulos tutum maturumque iam rati, accusatorem primum Uerginium et Appium reum deligunt. cum diem Appio Uerginius dixisset et Appius stipatus patriciis iuuenibus in forum des
Abbreviated transcription (Latin):
potestate euersam ñ resistunt mͦ. s etiam in
posterum muniunt. sanciendo nouã legem.
ne quis ullum magistratum sine ꝓuocatiõe
crearet. Qui creass eum ius fasq eẽt occidi. ne¬
ue eacedes capitalis noxe hab̃etur. Et cumple-¬
bem hinc ꝓuocatione hinc tribunitio auxilio
satis firmassent. ip̃is qͦ tribunis ut sacroscĩui¬
dentur. cuiusreiꝓpe iam memoria ab oleuerat
relatis quib dam ex magno int̾uallo cerimo-¬
niis renouarunt. Et cumreligione inuiola¬
ioiu sacrumẽẽt: familia adedem cereris lib̃ili¬
bereq uenumiret. haciuris lege int̾pretes ne-¬
gant quemqm sacroscm̃n ẽe. s eum qui deorũ
ciuquamnocuerit: id sacrum sancciri. Itaq
ñliceat. tamen argum̃tum eẽ. non hab̃i pro
sacroscõ edilem tribunos uetes iure iurando
plebis cum pͥmum eam potestatem creauit sa¬
croscõs eẽ. fuere qui int̾pretarentur. Cadem hac
oratia lege consulib quoq & p̃torib. quia eisd̃

Expanded text:
potestate euersam, non restituunt modo, sed etiam in potestate euersam, non restituunt modo, sed etiam in posterum muniunt sanciendo nouam legem, ne quis ullum magistratum sine prouocatione crearet; qui creasset, eum ius fasque esset occidi, neue ea caedes capitalis noxae haberetur. et cum plebem hinc prouocatione, hinc tribunicio auxilio satis firmassent, ipsis quoque tribunis, ut sacrosancti uiderentur, cuius rei prope iam memoria aboleuerat, relatis quibusdam ex magno interuallo caerimoniis renouarunt, et cum religione inuiolaIoui sacrum esset, familia ad aedem Cereris Liberi Liberaeque uenum iret. hac lege iuris interpretes negant quemquam sacrosanctum esse, sed eum qui eorum cui nocuerit Ioui sacrum sanciri; itaque non liceat—tamen argumentum esse non haberi pro sacrosancto aedilem; tribunos uetere iure iurando plebis, cum primum eam potestatem creauit, sacrosanctos esse. fuere qui interpretarentur eadem hac Horatia lege consulibus quoque et praetoribus, quia eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
nius .c. apronius. appius uillius. gopius. Tri¬
bunatu inito lucius icilius extemplo plebem ro-¬
gauit. ⁊plebs sciuit ne cui fraudi eẽt secessio ab
.x. iuris facta confestim de consulib creandiscũ
ꝓuocatione. martus duillius rogationem ꝑtu¬
lit. Caomnia in pratis flaminiis concilio pleb̃¬
acta. quem nunc circumflaminium appellãt
ꝑ inter regem. Dem̃ consulescreati .l. ualerius
m. horatius. qui extemplomagistratum acce-¬
ꝑunt. Quorum consulatus popularis sine ulla
patrum iniuria. nec sine offensione fuit. Qcͥ-¬
quid enim lib̃tati plebis caueretur. id suis de-¬
ced̾e opib credebant. Omnium pͥmum cum
uelutun controu̾̃so uire eẽt tẽnentur ne patreᷤ
plebiscitis legem centuriatis comitiis tulere:
ut ꝙ tributim plebis iussiss ppls. teñet. Qua
lege tribunitiis rogationib telum acerrimũ
datum ẽ. Aliam deiñ consularem legem de ꝓ-¬
uocatione unicum p̃sidium lib̃tatis .x. iurali

Expanded text:
nius C. Apronius P Ap . Villius C. Oppius. trinius C. Apronius P Ap . Villius C. Oppius. tribunatu inito L. Icilius extemplo plebem rogavit et plebs scivit ne cui fraudi esset secessio ab decemviris facta. confestim de consulibus creandis cum provocatione M. Duillius rogationem pertulit. ea omnia in pratis Flaminiis concilio plebacta, quem nunc circum Flaminium appellant. per interregem deinde consules creati L. Ualerius M. Horatius , qui extemplo magistratum occeperunt. quorum consulatus popularis sine ulla patrum iniuria nec sine offensione fuit; quidquid enim libertati plebis caueretur, id suis decedere opibus credebant. omnium primum, cum uelut in controuerso iure esset tenerenturne patres plebi scitis, legem centuriatis comitiis tulere ut quod tributim plebes iussisset populum teneret; qua lege tribuniciis rogationibus telum acerrimum datum est. aliam deinde consularem legem de prouocatione, unicum praesidium libertatis, decemuirali
Abbreviated transcription (Latin):
nates coniuges liberosq ur̃os. S qua hic mode¬
stia fustis ubi nulliꝰ ager intot rerum usu ne¬
cessario tante multitudini ẽ . uiolatus: eam mo-¬
destiam ferte inurbem. In auentinumite un
ꝓfecti estis. ibi felici loco ubi pͥma mitia incho-¬
astis lib̾tatis ur̃ȩ tribunos plebi creabitis: p̃sto
erit pontifex maximus. qui comitia hãt. Ingens
ad sensus alacritasq cuncta approbantiũ fu¬
it. Conuellunt iñ signa. ꝓfectiq romam cercãt
cum obuiis gaudio armati ꝑurbem silentio in¬
auentinum ꝑueniunt. Ibi extimplo pontifice
maximo comitia habente tr. pt. creauerunt.
Omnium pͥmum aulum uerginium. iñ .l. icili¬
quem primum. tr. pt̃. creatumin sacro monte
ꝓditum memoriȩ ẽ.⁊m. dullium qui tribuna¬
tum insignem ante .x.uros creatos gesserat. nͭ
in .x. iuralib certaminib plebi defuerat. Spe
dem̃ magis qmͣ m̃iti dilecti.m. titimꝰ.m. pompo¬

Expanded text:
nates coniuges liberosque uestros; sed qua hic modenates coniuges liberosque uestros; sed qua hic modestia fuistis, ubi nullius ager in tot rerum usu necessario tantae multitudini est uiolatus, eam modestiam ferte in urbem. in Auentinum ite, unde profecti estis; ibi felici loco, ubi prima initia incohastis libertatis uestrae, tribunos plebi creabitis. praesto erit pontifex maximus qui comitia habeat.' ingens adsensus alacritasque cuncta adprobantium fuit. conuellunt inde signa profectique Romam certant cum obuiis gaudio. armati Aventinum perveniunt. ibi extemplo pontifice maximo comitia habente tribunos plebis creaverunt, omnium primum L. Verginium, inde L. Icilieniem eius, quem primum tribunum plebis creatum in Sacro monte proditum memoriae est, et M. Duillium, qui tribunatum insignem ante decemviros creatos gesserat nec in decemviralibus certaminibus plebi defuerat. spe deinde magis quam meritis electi M. Titinius M. Pompo
Abbreviated transcription (Latin):
tib cunctis mox redituros se legati reb ꝑfec¬
cis afumant Pteti cum mandara plebis pa¬
trib exposuissent: alii .x. uiri qñquidẽ preter
spesipsorum supplicii sui nulla m̃tio fieret.
haud quicqmabnuere. Appius truci ingenio
⁊ inuidia p̃cipua odium in sealioꝵ suo in eos
metiens odio. haud ignaro inquit ĩminet for¬
tuna uideo donec arma adũsariis tradant᷑
differri adũsus noscertam̃. dandꝰ inuidiȩ ẽ.
sangius. Nichil ne ego quidem moror. qͦ minꝰ
fectis dimisso senatu .x. uiri ꝓdeunt incontionẽ.
abdicantq se magistratu ingenti hoĩum leti-¬
cia. Nuntiantur hec plebi: legatos quicqͥd in
urbe hominum suꝑerat ꝓsequitur. Huic mul¬
titudini leta aliaturba ex castris occurrit. congͣ¬
tulantur lib̾tatem concordiamq ciuitati resti¬
tutam. legatiꝓ contione ꝙ bonum faustũ fe-¬
lixq sit uobis reiq p. redite inpatriam adpe-¬

Expanded text:
ttentibus cunctis, mox redituros se legati rebus pettentibus cunctis, mox redituros se legati rebus petis adfirmant. profecti cum mandata plebis patribus exposuissent, alii decemuiri, quando quidem praeter spem ipsorum supplicii sui nulla mentio fieret, haud quicquam abnuere: Appius truci ingenio et inuidia praecipua odium in se aliorum suo in eos metiens odio, 'haud ignaro' inquit, 'imminet fortuna. uideo donec arma aduersariis tradantur diferri aduersus nos certamen. dandus inuidiae est sanguis. nihil ne ego quidem moror quo minus fectis dimisso senatu, decemuiri prodeunt in contionem abdicantque se magistratu, ingenti hominum laetitia. nuntiantur haec plebi. legatos quidquid in urbe hominum supererat prosequitur. huic multitudini laeta alia turba ex castris occurrit. congratulantur libertatem concordiamque ciuitati restitutam. legati pro contione: 'quod bonum faustum felixque sit uobis reique publicae, redite in patriam ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
eos equumcensebant. uiuosq igni concre¬
maturos minabantur. legati adeaqueq
consilii fuerunt adeo inqͥunt eqͣpostulatis. ut
ultro uobis deferenda fu̾int. lib̃tati enĩ ea
presidia petitis ñ licentiȩ admpugnandos
alios. ire ur̃s magiignõtendũ quam indul¬
gendum ẽ. Quippe qui crudelitatis odio ĩcru¬
delitatem ruitis. & prius pene quam ipsi lib̃i
sitis dñari iam in aduersarios uultis. Nunꝗͣ¬
ne quiescit cuuitas nr̃a a suppliciis aut patr̃
in plebem romanam. aut plebis in patres:
Scuto uobis magis qm gladio opusẽ. Satis
suꝑq humiliẽ. qui iuire equo inciuitate ui¬
uit: nec inferendo iniuriam. nec patiendo.
Etiam si qñ metuendos uos prebituri estis
cum reciꝑ atis magistratib legibq ur̃is. iu¬
ditia penes uoserunt. de capite nr̃o fortuniq
tũcut queq causa erit statuetis. Nunc lib̃ta¬
tem repeti satis ẽ. Facerent ut uellent ꝑtim̃¬

Expanded text:
eos aequum censebant uiuosque igni concreeos aequum censebant uiuosque igni concrematuros minabantur. legati ad ea: 'quae consilii fuerunt adeo aequa postulastis ut ultro uobis deferenda fuerint; libertati enim ea praesidia petitis, non licentiae ad impugnandos alios. irae uestrae magis ignoscendum quam indulgendum est, quippe qui crudelitatis odio in crudelitatem ruitis et prius paene quam ipsi liberi sitis dominari iam in aduersarios uoltis. nunquamne quiescet ciuitas nostra a suppliciis aut patrum in plebem Romanam aut plebis in patres? scuto uobis magis quam gladio opus est. satis superque humili est, qui iure aequo in ciuitate uiuit, nec inferendo iniuriam nec patiendo. etiam si quando metuendos uos praebituri estis, cum reciperatis magistratibus legibusque uestris iudicia penes uos erunt de capite nostro fortunisque, tunc ut quaeque causa erit statuetis: nunc libertatem repeti satis est.' facerent ut uellent permi
Abbreviated transcription (Latin):
affirmant. id mͦ simul orant acmonent ut
ip̃is ab inuidia caueatur. nec suo sanguine
ad supplicia patrum plebẽ adsuefaciant. Tũ
ualerius horatiꝰq missi adplebem conditio¬
q res .x. uiris qͦ abira & impetu młtitudinis
pcauere ubentur. Predefi gandio mgenti
plebis incastra accipiuntur. Quippe liberato¬
res haud dubiȩ.⁊ motus mitio & exiturei. Ob ħ
his aduenientib gr̃ȩ actȩ. Icilius ꝓmultitudi¬
ne uerba facit. Idem. cumdeconditionib age-¬
retur q̃rentib legatisque postulata plebis
eẽnt: ꝯpositoiam ante aduentum legatoꝵ
consilio. ea postulauit ut appareret inequi¬
tate rer̃ plusqͣm iarmis reponi spei. Potes¬
tatem enim tribunitiam ꝓuocationemq re-¬
petebant. que ante .x. uiros creatos auxilla
plebis fuerant.⁊ necui fraudi ẽẽt. conscisse
milites aut plebem adt repetendam ꝑ se-¬
cessionesn libertatem. de .x. iurorum mͦ sup¬
plitio. atrox postulatum fuit. Dedi quippe

Expanded text:
adfirmant. id modo simul orant ac monent ut adfirmant. id modo simul orant ac monent ut ipsis ab inuidia caueatur nec suo sanguine ad supplicia patrum plebem adsuefaciant. tum Ualerius Horatiusque missi ad plebem condicioque res, decemuiris quoque ab ira et impetu multitudinis praecauere iubentur. profecti gaudio ingenti plebis in castra accipiuntur, quippe liberatores haud dubie et motus initio et exitu rei. ob haec iis aduenientibus gratiae actae; Icilius pro multitudine uerba facit. idem, cum de condicionibus ageretur, quaerentibus legatis quae postulata plebis essent, composito iam ante aduentum legatorum consilio ea postulauit ut appareret in aequitate rerum plus quam in armis reponi spei. potestatem enim tribuniciam prouocationemque repetebant, quae ante decemuiros creatos auxilia plebis fuerant, et ne cui fraudi esset concisse milites aut plebem ad repetendam per secessionem libertatem. de decemuirorum modo supplicio atrox postulatum fuit; dedi quippe
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ẽet. uocatis utiq in senatum patͥb deser¬
tum apparuiss forum. pluresq iam qmͣ ho¬
ratius ac ualerius uociferabantur. Quid ex¬
ciunt ruere ac deflagrare omnia passuri esti:
tis: Tectis acparietib iura dicturi estis: Non
pudet listorum ur̃orum maiorem ꝓpe nũm
inforo conspici. quam togatorum aliorũq:
Quid sihostes ad urbem ueniant facturi estis:
Quid siplebs mox uͥparum secessione moueat᷑
armataueniat: Occasu ne urbis uultis finire
imꝑium: At qui aut plebs non ẽ. habenda
aut habendi sunt tre. pt̃. Nosciciꝰ canerimꝰ
patriciis magistratib. qmilliplebeis. Nouã
inexꝑtamq eampotestatem eripuere patͥb
nr̃is. ne nunc dulcedine semel capti ferant de-¬
sidium. cum presertim nec nos temꝑemꝰ ĩꝑiis.
quo minꝰ illi auxilii egeant. sum hec ex omni
parte iactarentur uicti consensu .x. uri futu¬
ros sequando it a uideatur ĩ potestate patrũ

Expanded text:
nemo esset, uocatis utique in senatum patribus desernemo esset, uocatis utique in senatum patribus desertum apparuisset forum, plures iam quam Horatius ac Ualerius uociferabantur: 'quid exciunt, ruere ac deflagrare omnia passuri estis?tis? tectis ac parietibus iura dicturi estis? non pudet lictorum uestrorum maiorem prope numerum in foro conspici quam togatorum aliorum? quid si hostes ad urbem ueniant facturi estis? quid si plebs mox, ubi parum secessione moueamur, armata ueniat? occasune urbis uoltis finire imperium? atqui aut plebs non est habenda aut habendi sunt tribuni plebis. nos citius caruerimus patriciis magistratibus quam illi plebeiis. nouam inexpertamque eam potestatem eripuere patribus nostris, ne nunc dulcedine semel capti ferant desiderium, cum praesertim nec nos temperemus imperiis, quo minus illi auxilii egeant.' cum haec ex omni parte iactarentur, uicti consensu decemuiri futuros se, quando ita uideatur, in potestate patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ante abissent. Decemiuri querentes se in ordinẽ
cogi. ñ anteqm ꝑlatis legib quarum causacre-¬
atieẽnt deposituros imꝑium seaiebant. ꝑ õ
duilsum qui tre. pl. fuerat certior facta plebs
contentionib assiduis nichil transigi in sacr̃
montem ex auentino transit. affirmante.c. du-¬
illio. non priusqͣm deseri urbem uideant. curã
in animos patrum descensuram. admoniturã
sacrum montẽ constantiȩ plebis. sciturosq sine-
restituta potestate redigi in concordiam res neq̃¬
ant. Uia num̃tana cuitum figulensi nom̃ fu¬
it ꝓfecti. castra inmonte sacro locauere. mo¬
destiam patrum suorum nich uiolando imi-¬
tati. Secuta ex̃citum plebs nullo qui ꝑ etatem
ire poss retractante. ꝓsecuntur coniuges libe¬
riq. suinam se relinquerent in eaurbe in qͣ
nec pudicitia nec lib̃tas scã ẽẽt: miserabiliter
rogitantes cumuasta romȩ omnia insueta so-¬
litudo feciss in foropret̃ quem paucos senioꝵ.

Expanded text:
ante abissent. decemuiri querentes se in ordinem ante abissent. decemuiri querentes se in ordinem cogi, non ante quam perlatis legibus quarum causa creati essent deposituros imperium se aiebant. per M. Duillium qui tribunus plebis fuerat certior facta plebs contentionibus adsiduis nihil transigi, in Sacrum montem ex Auentino transit, adfirmante Duillio non prius quam deseri urbem uideant curam in animos patrum descensuram; admoniturum Sacrum montem constantiae plebis scituros qua sine restituta potestate redigi in concordiam res nequeant. uia Nomentana, cui tum Ficolensi nomen fuit, profecti castra in monte Sacro locauere, modestiam patrum suorum nihil uiolando imitati. secuta exercitum plebs, nullo qui per aetatem ire posset retractante. prosequuntur coniuges liberique, cuinam se relinquerent in ea urbe in qua nec pudicitia nec libertas sancta esset miserabiliter rogitantes. cum uasta Romae omnia insueta solitudo fecisset, in foro praeter paucos seniorum
Abbreviated transcription (Latin):
nempetita acciderat. Icilius ubi audiuit tͥbunoᷤᷤ
militum in auentino creatõi comitioꝵ militari-¬
um p̃rogatiuã urbana comitia hisdẽ tre. ple-¬
bis creandis sequerentur. pesitus rerum pplari¬
nensq ⁊ potestati & ipse priꝰqm iretur adurbẽ
pari potestate eundem numerum ab suis cre-¬
andum curat porta collina urbem intrauere.
subsignis mediaq urbe agmine in auentinũ
ꝑgunt. Ibi coniuncti altiexercitui .xx. tͥbunis
militum negotium dederunt. ut ex suo num̾̃o
duoscrearent. qui sũmȩ rerũ p̃eẽnt .o. oppium.
sex. manilium creant. Patres solliciti de sũma
rerum cũ senatus cotidie ẽẽt. iurgiis sepiꝰ terũt
tempꝰ. qm consiliis. Siccͥicedes .x. uiris ⁊ appia-¬
na libido ⁊ dedecora militiȩ obitiebantur. Pla-¬
cebat ualerium horatiumq ire in auentinum.
Illi negabant se alit̾ ituros. qmͣsi .x. uiri depo-¬
ñent insignia magistratus eius. quo anno iam

Expanded text:
nem petita accenderat. Icilius ubi audiuit tribunos nem petita accenderat. Icilius ubi audiuit tribunos militum in Auentino creatos, ne comitiorum militarium praerogatiuam urbana comitia iisdem tribunis plebis creandis sequerentur, peritus rerum popularipotestati et ipse, priusquam iretur ad urbem, pari potestate eundem numerum ab suis creandum curat. porta Collina urbem intrauere sub signis, mediaque urbe agmine in Auentinum pergunt. ibi coniuncti alteri exercitui uiginti tribunis militum negotium dederunt ut ex suo numero duos crearent qui summae rerum praeessent. M. Oppium Sex. Manilium creant. patres solliciti de summa rerum cum senatus cottidie esset iurgiis saepius terunt tempus quam consiliis. Sicci caedes decemuiris et Appiana libido et dedecora militiae obiciebantur. placebat Ualerium Horatiumque ire in Auentinum. illi negabant se aliter ituros quam si decemuiri deponerent insignia magistratus eius quo anno iam
Abbreviated transcription (Latin):
clamatum ẽ. ut .l. ualerium.⁊ .m. horatium
ad se mitt̃ent. his se daturos responsũ. Dimis-¬
sis legatis admonet milites uerginius inre ñ
maxima pauloantrepidatum eẽqr sine capi¬
te multitudo fu̾int. responsumq qmqmͣ ñ in¬
utiliter. fortuito tam̃ magis consensu qmͣ cõmu-¬
ni consilio eẽ. placere .x. creari qui sũme rei . p.¬
p̃eẽnt. militariq honore tribunos militũ ap¬
pellare. sum adeum ip̃m pͥmum hiis honos
deferretur. meliorib meis nr̃isq reb reserua¬
te inquit ista de me uiditia. nec mͥfilia ĩ uita
honorem ullum iocundum ẽẽ. patitur: nec
mi inuidiȩ sint. Siquis ususmeiẽ. nichilo
minor ex priuato capietur. Ita .x. numero
tribunos militares creant. seq in sabinis qͥ¬
euit exercitus. Ibi quoq auctore icilio numitorio¬
q secessio ab .x. iuris facta est: non minore mo¬
tu animorum siccͥi cedis memoria renouata. qmͣ
que nouafama de uirgine adeo fede ad libidi¬

Expanded text:
clamatum est ut L. Ualerium et M. Horatium clamatum est ut L. Ualerium et M. Horatium ad se mitterent: his se daturos responsum. dimissis legatis, admonet milites Uerginius in re non maxima paulo ante trepidatum esse, quia sine capite multitudo fuerit, responsumque, quamquam non inutiliter, fortuito tamen magis consensu quam communi consilio esse; placere decem creari qui summae rei praeessent militarique honore tribunos militum appellari. cum ad eum ipsum primum is honos deferretur, 'melioribus meis uestrisque rebus reseruate' inquit, 'ista de me iudicia. nec mihi filia inulta honorem ullum iucundum esse patitur, nec in mi inuidiae sint. si quis usus mei est, nihilo minor ex priuato capietur.' ita decem numero tribunos militares creant. neque in Sabinis quieuit exercitus. ibi quoque auctore Icilio Numitorioque secessio ab decemuiris facta est, non minore motu animorum Sicci caedis memoria renouata quam quem noua fama de uirgine adeo foede ad libidi
Abbreviated transcription (Latin):
urisimul his que uudebant. hus que asta
romȩ audierant ꝑturbati. alius in aliam
partem castrorum ad sedandos motus discur-¬
runt. ⁊ leuiter agentib responsum ñ reddit᷑
imꝑuim si quis in hiberet ⁊ uiros ⁊ armatos
se cẽ. respondetur. Eunt agmina adurbẽ. et
auentinum insidunt. Ut quisq octurrerat.
plebem adrepetendam lib̃tatem. creandõq
tribunosplebis adhortantes. alia uox nulla
uiolenta audita ẽ. Senatum sp̃. oppuis ht̃. ni¬
chil placet asꝑeagi. Quippe ab ip̃is datum lo¬
cum seditionis ẽe. Mittuntur tres legati consu¬
lares. spurius tarpeius .c. iulius .p. sulpiciꝰ qui
quererent senatusurbis. cuius iussu castrade-¬
seruissent. aut quid sibiuellent qui armati
auentinum obsedissent. belloq aũso abho¬
stib patriam suamcepissent. Non defuit qͥd
respondẽtur. deerat qui daret responsum.
nullo dumcerto duce. nec satis audentib sin-¬
gulis inuidiȩ seofferre. idmͦ amultitudine con-¬

Expanded text:
uiri simul iis quae uidebant iisque quae acta uiri simul iis quae uidebant iisque quae acta Romae audierant perturbati, alius in aliam partem castrorum ad sedandos motus discurrunt. et leniter agentibus responsum non redditur: imperium si quis inhiberet, et uiros et armatos se esse respondetur. eunt agmine ad urbem et Auentinum insidunt, ut quisque occurrerat plebem ad repetendam libertatem creandosque tribunos plebis adhortantes. alia uox nulla uiolenta audita est. senatum Sp. Oppius habet. nihil placet aspere agi; quippe ab ipsis datum locum seditioni esse. mittuntur tres legati consulares, Sp. Tarpeius C. Iulius P. Sulpicius , qui quaererent senatus uerbis cuius iussu castra deseruissent aut quid sibi uellent qui armati Auentinum obsedissent belloque auerso ab hostibus patriam suam cepissent. non defuit quod responderetur: deerat qui daret responsum, nullodum certo duce nec satis audentibus singulis inuidiae se offerre. id modo a multitudine con
Abbreviated transcription (Latin):
appĩ claudi extinctam eẽ. s quomnpuniti-¬
or sit eo effrenatiorem fore. aliena calami-¬
tate docum̃tum datum illis cauende simi-¬
lis iniuriȩ. Ꝙ ad se attineat uxorem sibi fa-¬
to ereptam filiamqr ñ ultra pudica iuctu¬
ra fũit miseram s honestam mortem oc¬
cubuisse. ñ ẽeiam appͥi libidinilocum ĩ do-¬
mo sua ab alia molentia euis eod̃ se aĩo su-¬
um corpus undicaturum qͦ uindicau̾it fi¬
liȩ. cet̾i sibi ac lib̃is siuis consulerent. Hecuer¬
ginio uociferanti. succlamabat multitu¬
oo. nec illiuis dolori nec suȩ lib̃tati se defu-¬
turas. ⁊ inmixte turbȩ militum togatitũ
eadem illa querendo docendoq quanto
uisa qm audita indigniora potuerint.
uderi simul ꝓsligatam iam rẽ ꝓ nuntiã¬
do rome eẽ. insecutosq qui appiũ ꝓpe inter¬
emptum in exilium abisse dicerent. ꝑpu-¬
lerunt ut ad arma conclamaretur.uelle¬
rentq signa. ⁊ romam ꝓficiscerent᷑. Decẽ¬

Expanded text:
Ap. Claudi exstinctam esse, sed quo impunitiAp. Claudi exstinctam esse, sed quo impunitior sit eo effrenatiorem fore. aliena calamitate documentum datum illis cauendae similis iniuriae. quod ad se attineat, uxorem sibi fato ereptam, filiam, quia non ultra pudica uictura fuerit, miseram sed honestam mortem occubuisse; non esse iam Appi libidini locum in domo sua: ab alia uiolentia eius eodem se animo suum corpus uindicaturum quo uindicauerit filiae: ceteri sibi ac liberis suis consulerent. haec Uerginio uociferanti succlamabat multitudo nec illius dolori nec suae libertati se defuturos. et immixti turbae militum togati, eadem illa querendo docendoque quanto uisa quam audita indigniora potuerint uideri, simul profligatam iam rem nuntiando Romae esse, insecutis qui Appium prope interemptum in exsilium abisse dicerent, perpulerunt ut ad arma conclamaretur uellerentque signa et Romam proficiscerentur. decem
Abbreviated transcription (Latin):
tes eisedederant conspectus ẽ. strictum ⁊̃
telum resꝑsusq ip̃e cruore tota in se castͣ
conĩttit. ⁊ toge multifariã in castris uise
maioris aliquanto quam erat speciẽ ur¬
banȩ multitudinis fec̾ant. Querentib
quid reiẽẽt flens diu uocem ñ misit. Tandẽ
sutiam ex trepidatione concurrentñ turba
constitit. ac silentium fuit. ordine cuncta
ut gesta erant exposuit. Supinas dem̃ ten-¬
dens manus cõmilitones appellans orabat:
nequid scelus appĩdaudieẽt sibi attribue¬
rent. neu se ut parricidam lib̃m aũsarent᷑.
sͥ uitam filiȩ suȩ cariorem fuisse. si lib̾e ac-
pudice uiuere licitum fuissz. cum uelut ser-¬
uam ad stuprum rapiuideret. morte amit¬
ti meliusratum. quam contumelia lib̃os
suꝑstitem filiȩ futurum fuisse. nisi spem
ulciscende mortis eius in auxilio comilito¬
num habuiss. Illis qͦ enim qͦ filias sororeᷤᷤ
coniugesq eẽ. nec cum filia sua libidinẽ

Expanded text:
tes ei se dederant, conspectus est, strictum etiam tes ei se dederant, conspectus est, strictum etiam telum respersusque ipse cruore tota in se castra conuertit. et togae multifariam in castris uisae maioris aliquanto quam erat speciem urbanae multitudinis fecerant. quaerentibus quid rei esset, flens diu uocem non misit; tandem, ut iam ex trepidatione concurrentium turba constitit ac silentium fuit, ordine cuncta, ut gesta erant, exposuit. supinas deinde tendens manus, commilitones appellans orabat ne quod scelus Ap. Claudi esset sibi attribuerent neu se ut parricidam liberum auersarentur. sibi uitam filiae sua cariorem fuisse, si liberae ac pudicae uiuere licitum fuisset: cum uelut seruam ad stuprum rapi uideret, morte amitti melius ratum quam contumelia liberossuperstitem filiae futurum fuisse, nisi spem ulciscendae mortis eius in auxilio commilitonum habuisset. illis quoque filias sorores coniugesque esse, nec cum filia sua libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuato lictores iubebat: cum fractis animis
appiꝰutȩ metuens in domum se ꝓpinqm fo-¬
re inscns adũsariis capite obuoluto reci-¬
pit. Sp̃. oppusut auxilio college eẽt in foꝵ
ex altera parte irrumpit. uidet imꝑiũ ui
uictum Agitatus dem̃ consiliis atq ex oĩ
parte assentiendo multis auctorib trepi¬
dauerat. Senatum postremo uocari uissit.
Pares qd̵ magne parci patrũ displic̾e acta
.x. uirorum uidebantur. spe ꝑ senatũ fini-¬
ende potestatis eius multitudinem sedauit.
Senatusnec plebem irritandam censuit. ⁊
multomagis ꝓuidendum nequid uerginii
aduentus in exercitu motus fac̾et. Itaq mis¬
si iuniores patrum in castra que tũ imon¬
te uetilio erant: nuntiant .x. iuris. ut oĩ
ope ab seditione milites contineant. U̾ uer¬
ginius maiorem quam reliquerat ĩ urbe
motum exsciuit. nam pret̃ quam qd̃ ag-¬
mine ꝓpe quadringentoꝵ hominũ neniẽs.
qui aburbe indignitate rei accensi comi¬

Expanded text:
priuato lictores iubebat, cum fractis animis priuato lictores iubebat, cum fractis animis Appius, uitae metuens, in domum se propinquam foro insciis aduersariis capite obuoluto recipit. Sp. Oppius , ut auxilio collegae esset, in forum ex altera parte inrumpit. uidet imperium ui uictum. agitatus deinde consiliis ad quae ex omni parte adsentiendo multis auctoribus trepidauerat, senatum postremo uocari iussit. ea res, quod magnae parti patrum displicere acta decemuirorum uidebantur, spe per senatum finiendae potestatis eius multitudinem sedauit. senatus nec plebem inritandam censuit et multo magis prouidendum ne quid Uergini aduentus in exercitu motus faceret. itaque missi iuniores patrum in castra, quae tum in monte Uecilio erant, nuntiant decemuiris ut omni ope ab seditione milites contineant. ibi Uerginius maiorem quam reliquerat in urbe motum exciuit. nam praeterquam quod agmine prope quadringentorum hominum ueniens, qui ab urbe indignitate rei accensi comi
Abbreviated transcription (Latin):
dolor quo ẽ mestior in becillo aĩo: eo misera¬
bilia magis querentib subicit. Uirorum ⁊
maxime icili uox tota tribunitiȩ potestatis.
ac ꝓuocationis ad popłm erepte publicaꝵq
indignationum erat. soncitatur multitu
tatis. Appius nunc uocari icilum. nc̃ retrac¬
tantem arripi. Postremo cum locus adeimn-¬
di apparitorib non daretur: ip̃e cum ag¬
mine patriciorum iuuenum ꝑ turbam
uadens. inuincula duci iubet. Iam circa
icilium ñ solum multitudo. s duces qͦ mul-¬
titudinserant .L. ualerius: .m. horatiꝰ
quitepullo lictore sinre aget iuindicare se a
priuato icilium atebant. suum afferre cona-¬
rentur ibi qͦ se haudmpares fore. Hinc atrox
rica oritur. Ualerium horatiumq lictor .x.¬
iuri muadit. franguntur a multitudine
fasces. Incontionem appiꝰ ascendit: secuntur
horatius ualeriꝰq. Cõcontio audit .x.auro ob¬
strepitur. Iam ꝓ imꝑio ualerius discedẽ a

Expanded text:
dolor, quo est maestior imbecillo animo, eo miseradolor, quo est maestior imbecillo animo, eo miserabilia magis querentibus subicit. uirorum et maxime Icili uox tota tribuniciae potestatis ac prouocationis ad populum ereptae publicarumque indignationum erat. concitatur multitudtatis. Appius nunc uocari Icilium, nunc retractantem arripi, postremo, cum locus adeundi apparitoribus non daretur, ipse cum agmine patriciorum iuuenum per turbam uadens, in uincula duci iubet. iam circa Icilium non solum multitudo sed duces quoque multitudinis erant, L. Ualerius et M. Horatius , qui repulso lictore, si iure ageret, uindicare se a priuato Icilium aiebant; si uim adferre conaretur, ibi quoque haud impares fore. hinc atrox rixa oritur. Ualerium Horatiumque lictor decemuiri inuadit: franguntur a multitudine fasces. in contionem Appius escendit: sequuntur Horatius Ualeriusque. eos contio audit: decemuiro obstrepitur. iam pro imperio Ualerius discedere a
Abbreviated transcription (Latin):
queso inquit appi pͥmum ignosce pat̾o do¬
lori. si quod inclementiꝰ inte sumĩnectus. De¬
inde sinas hic coram uirgine nulcemper¬
cunctari. quid hoc reisit ut si falso pat̃ dictus
sumequiore hinc animodiscedam. Dataue-¬
ma seduci filiam ac nutricem ꝓpecdoacite
tab̾nas. quib nunc nouisẽ. nom̃. atq ibi
ablanio cultro arrepto hoc te uno quo pos¬
sum ait mͦ filiam inlib̃tatem uindico. Petꝰ
dem̃ puellȩ transsigit. respectansq ad tri-¬
bunal te inquit appituumq caput sangͥ¬
ne hoc exsecroClamore ad tam atrox facinꝰ
orto: excitus appius. comp̃hendi uerginiũ
iubet. Ille ferro quacumq ibat uiamfac̾e.
donec multitudine ⁊̃ ꝓsequentiũ tuente ad
portam ꝑrexit. Icilius numitoriꝰq ex̾angue
corpus sublatum ostentant ppͦ. scelus appĩpu-¬
ellȩ infelicem formam necc̃itatem patris de-¬
plorant. Sequentes clamitant matrone eã¬
ne lib̾orum ꝓcreandorum conditionẽ eapu-

Expanded text:
'quaeso' inquit, 'Appi, primum ignosce patrio do'quaeso' inquit, 'Appi, primum ignosce patrio dolori, si quo inclementius in te sum inuectus; deinde sinas hic coram uirgine nutricem percontari quid hoc rei sit, ut si falso pater dictus sum aequiore hinc animo discedam.' data uenia seducit filiam ac nutricem prope Cloacinae ad tabernas, quibus nunc Nouis est nomen, atque ibi ab lanio cultro arrepto, 'hoc te uno quo possum' ait, 'modo, filia, in libertatem uindico.' pectus deinde puellae transfigit, respectansque ad tribunal 'te' inquit, 'Appi, tuumque caput sanguine hoc consecro.' clamore ad tam atrox facinus orto excitus Appius comprehendi Uerginium iubet. ille ferro quacumque ibat uiam facere, donec multitudine etiam prosequentium tuente ad portam perrexit. Icilius Numitoriusque exsangue corpus sublatum ostentant populo; scelus Appi, puellae infelicem formam, necessitatem patris deplorant. sequentes clamitant matronae, eamne liberorum procreandorum condicionem, ea pud
Abbreviated transcription (Latin):
pondi.⁊ adnuptias ñ ad stuprum educaui.
placet pecudum ferarumq ritu ꝓmiscue. ã
concubitus ruere: Passuri ne ħ isti sint nescio.
ñsꝑo ẽẽ. passurosulos qui arma hñt. Cum re¬
pelleretur assertor uirginis aglobo mulierũ
circumstantiumq aduocatorum silentiũ fac
negat exff̾no tantũ conuitio icilii. molentiaq
uerginii ciꝰ testem ppͫ. rumor hãt. s certis ĩndi¬
tiis qͦq comꝑtum sehre. Nocte totacetus inur-¬
befactos ẽẽ. admouendam seditionẽ. Itaq se
haudinscium eius dimicationis cũ armatis
descendisse. ñ ut quẽquam inquietũ iuolaret:
s ut turbantes ciuitatis otium ꝓ maiestate ĩ¬
ꝑii coherceret. Pm̃ qui ẽẽ: erit meluis inquit
lictor submone turbam: ⁊ dauiam dño app̾hen-¬
dendum mancipiũ. Cumħ intonuiss plenꝰ
irȩ. multitudo ip̃a se suasponte dimouit.
Desertaq preda inuiriȩ puella stabat. Tum
uergiins ubi nicħ uisqͣm auxili indit.

Expanded text:
pondi et ad nuptias, non ad stuprum educaui. pondi et ad nuptias, non ad stuprum educaui. placet pecudum ferarumque ritu promisce in concubitus ruere? passurine haec isti sint nescio: non spero esse passuros illos qui arma habent.' cum repelleretur adsertor uirginis a globo mulierum circumstantiumque aduocatorum, silentium facnegat ex hesterno tantum conuicio Icili uiolentiaque Uergini, cuius testem populumiis compertum se habere nocte tota coetus in urbe factos esse ad mouendam seditionem. itaque se haud inscium eius dimicationis cum armatis descendisse, non ut quemquam quietum uiolaret, sed ut turbantes ciuitatis otium pro maiestate imperii coerceret. 'proinde quiesse erit melius. i,' inquit, 'lictor, submoue turbam et da uiam domino ad prehendendum mancipium.' cum haec intonuisset plenus irae, multitudo ipsa se sua sponte dimouit desertaque praeda iniuriae puella stabat. tum Uerginius ubi nihil usquam auxilii uidit,
Abbreviated transcription (Latin):
somitatus muliebris plus tacito fletu qmͣ ul¬
la uox mouebat adũsusque omnia obstina-¬
to aimo appĩtantauis ãmentiȩ ueriꝰ quã
amoris mentem uibauerat incribumal ascẽ¬
dit: ⁊ultro querente pauca petitore quod sibi
pridie ꝑ ambitionem dictum ñ eẽt. priꝰqm aut
ille postulatum ꝑagẽt. aut uerginio respon¬
dendi daretur locus: appiꝰint̃ fatur. Quemde-¬
creto sermonem precend̾it: forsan aliqm uer̃
auctores antiqui tradid̃int. quia nusqm ullũ
intanta feditate decretiueri similem ĩuenio.
Id quod constat nudum uĩ ꝓponendũ decreᷤ¬
se uinditias scd̾m seruitutẽ. primo stuporõs
admiratione reitam atrocis defixit. silentiũ
inde aliqͣnduitenuit. Demñ cum m. claudius
circumstantib matronis iret ad p̃hendendã
uirginem: lam̃tabilisq eum mulierum com¬
ploratio excepiss. uerginus intentans in appi¬
um manus icilio inquit. appi ñtͥ filiam des¬

Expanded text:
comitatus muliebris plus tacito fletu quam ulcomitatus muliebris plus tacito fletu quam ulla uox mouebat. aduersus quae omnia obstinato animo Appius—tanta uis amentiae uerius quam amoris mentem turbauerat—in tribunal escendit, et ultro querente pauca petitore quod ius sibi pridie per ambitionem dictum non esset, priusquam aut ille postulatum perageret aut Uerginio respondendi daretur locus, Appius interfatur. quem decreto sermonem praetenderit, forsan aliquem uerum auctores antiqui tradiderint: quia nusquam ullum in tanta foeditate decreti ueri similem inuenio, id quod constat nudum uidetur proponendum, decresse uindicias secundum seruitutem. primo stupor omnes admiratione rei tam atrocis defixit; silentium inde aliquamdiu tenuit. dein cum M. Claudius , circumstantibus matronis, iret ad prehendendam uirginem, lamentabilisque eum mulierum comploratio excepisset, Uerginius intentans in Appium manus, 'Icilio' inquit, 'Appi, non tibi filiam des
Abbreviated transcription (Latin):
aliis pre cura uniꝰ nemo adibat: domũ se
recepit. collegisq incastra scribit. ne uergi¬
nio comeatum dent. atq ⁊̃ incustodia ha-¬
beant. Imꝓbum consilium serum ut debu¬
it fuit. Etiam cõmeatu sumpto ꝓfectus uer-¬
ginius. pͥma uigilia erat. Cumpostõ diema-¬
ne de retinendo eo ne quiqͣm lut̾e reddunt᷑.
At mnurbe pͥma luce cum cuitas inforo ex¬
pectatione erecta staret: uerginius sordidatꝰ
filiam secum obsoleta ueste comitantib ali-¬
quot matronis. cumingenti aduocatione in
forum deducre. sircumire ibi ⁊ pensare hoĩes
cepit.⁊ ñhonorare solum p̃cariam opem. s
ꝓdebita pet̾e se ꝓlib̃is eorum. aconuigib co-¬
tidie in aciestare. nec alium uirum ẽẽ. cuiꝰ
strenue acferociter fc̃ambello plura memo-¬
rari possent quid ꝓdẽe si incolumi urbeque
capta ultima timeantur. lib̃i sui sint pati¬
enda: hec ꝓpe contionabundꝰ circumibat
homines. similia his abicilio iactabant᷑.

Expanded text:
aliis prae cura unius nemo adibat, domum se aliis prae cura unius nemo adibat, domum se recepit collegisque in castra scribit, ne Uerginio commeatum dent atque etiam in custodia habeant. improbum consilium serum, ut debuit, fuit et iam commeatu sumpto profectus Uerginius prima uigilia erat, cum postero die mane de retinendo eo nequiquam litterae redduntur. at in urbe prima luce cum ciuitas in foro exspectatione erecta staret, Uerginius sordidatus filiam secum obsoleta ueste comitantibus aliquot matronis cum ingenti aduocatione in forum deducit. circumire ibi et prensare homines coepit et non orare solum precariam opem, sed pro debita petere: se pro liberis eorum ac coniugibus cottidie in acie stare, nec alium uirum esse cuius strenue ac ferociter facta in bello plura memorari possent: quid prodesse si, incolumi urbe, quae capta ultima timeantur liberis suis sint patienda? haec prope contionabundus circumibat homines. similia his ab Icilio iactabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
onis auctores contentum se suis lictorib fore.
sumdilatum tempꝰ inuiriȩ eẽt. secessissentq
aduocati puellȩ. placuit omnium pͥmum
frẽm icilii filiumq numitorii impigros iu¬
uenes ꝑg̃e m̃ recta ad portam. ⁊ quantũ acce¬
lerari poss uerginiũ acciri ẽ castris. In eou̾ti
puellȩ salutem si postero die uindex inuirȩ
ad tempr psto ẽt:. Iussi ꝑgunt. cttatisq eqͥs
nuntium ad patrem ꝑferunt. Cuminstaret
adsertor puelle: ut uindicaret. sponsoresq da¬
rent. atq idip̃m magidiceret iciliꝰ sedulo tẽpꝰ
terens dum p̃ciꝑent. int̾nuncii missũ castͣ
manꝯ tollere undiq multitudo. ⁊ sequisq
paratum adspondendum icilio ostendere.
atq ille lacͥmabundꝰ. gͣtum ẽ. inquit crasti¬
nadie ur̃a oꝑautar. sponsoꝵ nunc satis ẽ.
Ita uindicatur uerginia. spondentib pro-¬
pinquis appiꝰ paulisꝑ moratus ne eius rei
cã sedisse uideretur. postqmomissis reb

Expanded text:
onis auctores: contentum se suis lictoribus fore. onis auctores: contentum se suis lictoribus fore. cum dilatum tempus iniuriae esset secessissentque aduocati puellae, placuit omnium primum fratrem Icili filiumque Numitori, impigros iuuenes, pergere inde recta ad portam, et quantum adcelerari posset Uerginium acciri e castris; in eo uerti puellae salutem, si postero die uindex iniuriae ad tempus praesto esset. iussi pergunt citatisque equis nuntium ad patrem perferunt. cum instaret adsertor puellae ut uindicaret sponsoresque daret, atque id ipsum agi diceret Icilius, sedulo tempus terrens dum praeciperent iter nuntii missi in castra, manus tollere undique multitudo et se quisque paratum ad spondendum Icilio ostendere. atque ille lacrimabundus 'gratum est' inquit; 'crastina die uestra opera utar; sponsorum nunc satis est.' ita uindicatur Uerginia spondentibus propinquis. Appius paulisper moratus ne eius rei causa sedisse uideretur, postquam omissis rebus