comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
one uiure ueniunt ¶Si mutugnus
sũ peciiã ut c̾ditorẽ tuũ abiolña.
qui aut inpossõnẽ mittend̾ eiit bõꝵ
tuoꝵ aut pignora uenditurus. qd̃
si domi hñs ꝓpt̃ eandẽ cam. solui
puto um̃ si lib̾nu te exmagno incõ¬
modo deb̾e dici usuras uenire. e
aũt que inregione frequentainti
ut est in bõe fid̾i iudicus ꝯstiturũ.¬

Expanded text:
 si mutuatus sum pecuniam, ut creditorem tuum absoluam, quia aut in possessionem mittendus erat bonorum tuorum aut pignora uenditurus. quid si domi habens propter eandem causam solui? puto uerum, si liberaui ex magno incommodo, debere dici usuras uenire, eas autem, quae in regione frequentantur, ut est in bonae fidei iudiciis constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
receiit. ꝯnemo heres eiꝰ exstitit. Que¬
io si simproniꝰ ꝯueniẽt actores hor
bonoꝵ piculs̃ inopis tefũcti ad ꝗ̃s

Expanded text:
decessit et nemo heres eius extitit. quaero, si Sempronius conueniet actores horum bonorum, periculum inopis defuncti ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
odestus .ł.s Sititio quirẽ meã
ignorante me c̾ditori suo pigͦ¬
ni obligau̾t hr̃s exstitero. ex ũ¬
facto pignus directo quidẽ nõ
ꝯualescit. S utili pignorana da¬
bitur creditori.

Expanded text:
entiarum, Si Titio, qui rem meam ignorante me creditori suo pignori obligauerit, heres exstitero, ex postfacto pignus directo quidem non conualescit, sed utilis pigneraticia dabitur creditori.
Abbreviated transcription (Latin):
quipupuic ꝑductũ ad magisttum
uissũẽ. alim̃ta pupille.⁊ mercedes
.u̾ͥlibalib artib instruct̃. pupille nõe.
p̃ceptoib direpubes factuspupui
pubeĩ ia facte sorori suc ducenta le¬
gati cã soluit. Qucĩtũt̃ antutulc uro¬

Expanded text:
tum iussus est alimenta pupillae et mercedes, ut liberalibus artibus institueretur, pupillae nomine praeceptoribus dare: pubes factus pupillus puberi iam factae sorori suae ducenta legati causa soluit. quaesitum est, an tutel
Abbreviated transcription (Latin):
nitib atq annid̾ tutõĩp̃tor edicto ꝓpo¬
dũ eũ qdigñ talinota uid̃bitui. Dar
eĩt expcłr alim̃ta pupillo.Si uõ nat¬
saĩa abscentia tutois ⁊ ꝓuisi acciocit ꝙ
fortt subbito acogͥtione pͥncipalem ꝓ¬
fectũ ⁊ri sut ñ puidere noc consiuere¬

Expanded text:
 atque amicis tutoris praetor edicto propoeum, qui dignus tali nota uidebitur, decernet erit, expediet alimenta pupillo. si uero necessaria absentia tutoris et inprouisa acciderit, forte quod subito ad cognitionem principalem profectus
Abbreviated transcription (Latin):
umd̃ sit̃ ĩt̃ eõ quisolunoos dunditu
accio. S ꝓũ quĩ q̃ soluedo ẽ potũt ꝯue¬
mris si forte quĩ ex facto altiꝰ tutoĩ cõ¬
dnatũ p̾stitĩt s ł ex coĩgestu neceimc ei
mãdate sũt accioẽ ꝯsfitutũt̃. adiuopio
accionc̃ tutoĩ ad usc̾tuto ẽ dão ¶plansi.

Expanded text:
 sint, inter eos qui soluendo sunt diuiditur actio. sed prout quisque soluendo est, poterunt conueniri.Et si forte quis ex facto alterius tutoris condemnatus praestiterit uel ex communi gestu nec ei mandatae sunt actiones, constitutum est a diuo Pio actionem
Abbreviated transcription (Latin):
mił .ł. Serui uendioi pecu¬
liũ accessurum dixit. Siuicariꝰ
turũ lab̾o ant. Quia sine ñ fuit
inpeculio nõ accesserit. Siue
fuenit inuiriã ai̾udice ep̃tor p¬
assus est. alit̃ atꝙ si nominatio
debebit inpeculio eũ ẽẽ.
exꝯsuetudine eiꝰ regioĩs inqua
negm̃ gestũ est. pro euictione
caueri oportet.
tuto exempto poterit. ⁊ exstipu¬
latu de einciõe . cũ neurram eaꝵ
actionũ adu̾sus pupillũ habe¬
re potuerit.
pr̃are debet. quanti eiꝰ utt est.
hoiẽm uẽonoris fuisse. qr̃ siue
partus ancille. siue hr̃ditas. ꝗͣ
ẜnus uissu ẽptoris adierit eiũc¬
ta fuĩt. agi exempto põt. ⁊ sicut᷑
obligatus est uenditor ut pr̃ẽt
licere hr̃e horẽm quẽ uen̾didit

Expanded text:
m. Serui uenditor peculium accessurum dixit. si uicarius torem Labeo ait, quia siue non fuit in peculio, non accesserit, siue fuerit, iniuriam a iudice emptor passus est: aliter atque si nominatim deberet in peculio eum esse. ex consuetudine eius regionis in qua negotium gestum est pro euictione caueri oportet. tuto ex empto potest et ex stipulatu de euictione, cum neutram earum actionum aduersus pupillum habere potuerit. praestare debet, quanti eius interest hominem uenditoris fuisse. quare siue partus ancillae siue hereditas, quam seruus iussu emptoris adierit, euicta fuerit, agi ex empto potest: et sicut obligatus est uenditor, ut praestet licere habere hominem quem uendidit
Abbreviated transcription (Latin):
deuissorem obeuictõnẽ dare q̃
uulgo auctorẽ scõm uocant᷑.
ciest relanim. ñ debere nisi hoc
noĩatũ accũ est. ¶ Si inpubis
noĩe tutor uendiõit euictione
ac̾tõnẽ s adicit mid demuo
qd̃ roĩb eiꝰ accepto latum est.
s. an intotũ si turor soluendo
nõ sit uid̾amꝰ ꝙ mag̃puto neque

Expanded text:
deiussorem ob euictionem dare, quem uolgo auctorem secundum uocant. et est relatum non debere, nisi hoc nominatim actum est. Si impuberis nomine tutor uendiderit, euictione actionem, sed adicit in id demum, quod rationibus eius accepto latum est. sed an in totum, si tutor soluendo n
Abbreviated transcription (Latin):
peos qui m̾ces suas en̾anfrago l¬
mittu placuit. cũ iactus remedio ẽ¬
pis in cõi xiculo salua naͣui ꝯsultũe¬
Arbore cesa ut naiis cũ m̾cib libi
nposit equitas ꝯtribioĩs habebit
nͣtts arm̃tis ⁊ arbores ⁊ antenna hy¬
põne delata ea. ibiq tinnulania¬

Expanded text:
eos, qui merces suas naufragio lmitti placuit, cum iactus remedio ceteris in communi periculo salua naui consultum est.Arbore caesa, ut nauis cum mercibus liberari possit, aequitas contributionis habebit ustis armamentis et arbore et antemna Hipponem delata est ibique tumultua
Abbreviated transcription (Latin):
stitui.⁊ idcͥcotutões sinõdumudic.¬
tum fecerunt. possȩ ꝓuocantespet
ceptioem doliconsequiuteis mandent̃
adu̾sustutões acoẽs. quidtñ supã feier̃
iudicatum curatores. hoc ꝓderit tuto¬
rib quoniãnichilmmnoĩ̾ abẽ quidp̃
da magis quãd dãpno solicitusẽ. misift¬

Expanded text:
stitui et idcirco curatores, si nondum iudicatum fecerunt, posse prouocantes per exceptionem doli consequi, ut eis mandentur aduersus tutores actiones. quid tamen si iam fecerunt iudicatum curatores? proderit hoc tutoribus, quoniam nihil minori abest, qui de praeda magis quam de damno sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
dx xi. ads. Cũqueitin iuditio tute¬
ue q̃ noĩa. suctoẽ. fata agnostẽ. pupillui.
pupillimutuã doiss suonoie stipuiatuᷤ
cet possedici noĩ a mtigrapupillocẽ salua eẽ
ueruiseputart p̃sc tutor̃ cicditione ao¬
olescetio feroe ut ioꝙgisisc̾ tutor incõt¬

Expanded text:
iudicio tutelae, quae nomina a tutore facta agnoscere pupillus pupilli mutuam dedisset et suo nomine stipulatus esset, posse dici nomina integra pupillo salua esse, uerius se putare posse tutorem eam condicionem adulescenti deferre, ut id quod gessisset tutor in co
Abbreviated transcription (Latin):
conꝑatioem bladiunt. i Nuiputant h¬
onorũos tutoẽs oĩo ñtencĩteñtur enĩ
sedin caq̃ supͣ ostendimꝰ. SQuãuis aũt.
Spotissimum se tutela cõmissurũpre¬
corchicat cuitestator delegauit. at¬
ater minpͣsocsilio hoc fecit. forte

Expanded text:
ui putant honorarios tutores omnino non teneri: tenentur enim secundum ea quae supra ostendimus. Quamuis autem ei potissimum se tutelam commissurum praetor dicat, cui testator delegauit, atater minus penso consilio hoc fecit, forte
Abbreviated transcription (Latin):
p̃at ꝓmiserit Situtor. piccunĩpupilla¬
rẽ suonõe fenerauit: ita d̾mũcogei ussux¬
tisquas ꝑcepit prat̃: sisuscipiit pupil¬
luscetoꝵ nõiũ ꝑicłum: sd epom oportet
peccuĩã ad p̃dioꝵ conparationt siude
factũc usure non eurrẽt sii u̾ factun¬

Expanded text:
promiserat. Si tutor pecuniam pupillarem suo nomine faenerauit, ita demum cogetur usuras quas percepit praestare, si suscipiat pupillus ceterorum nominum periculum. Si deponi oporteat pecunias ad praediorum comparationem, si quidem factum est, usurae non cur
Abbreviated transcription (Latin):
negat aliquã quatitatẽ penesse et̃pu
pillis: ad honera sua exp̃edia mposuit. be¬
nccessitatem mutuã peccuĩa legnaimã
usuris accipiendĩ tenebit in legramis¬
s Ite n adbitoib legitimã exegit excet̾ical. ÷¬
sis sccđm more ꝓuince prabit usura au

Expanded text:
tem penes se esse, pupillis ad onera sua expedienda imposuit necessitatem mutuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in legitimas. item si a debitoribus legitimas exegit. ex ceteris causis secundum morem prouinciae praestabit usuras aut
Abbreviated transcription (Latin):
Cum maritus ꝗ estima¬
ta p̃dia indotẽ acceꝑat in anente
in m̾o pactus est cͥcum scribente
mulieris grã. ut p̃dia mestima¬
ta eeñt. ut sine ꝑiculo suo ea de¬
tiora face̾t. Quesitũ est an scd̾m bͥ¬
mata remaner̃⁊ .⁊ꝑiculum eoꝵ ad
pactum de quo q̃ritur impediri ꝙ
dos nõ eẽt. nicͥominꝰ eo pacto ad¬
uortii. diuortio secuto ñ repeti¬
ta dote. ticius decessit. mulier ex
uolũtate hĩdis eꝰ redintegrauit
matmoniũ. Quesitũ est an exsti¬
pulatu dotem petere possit. Re. hr̃¬
dem ticii si ꝯsensiss ut ea quãti¬
tas ꝗͣ exstipulani ꝯsequi potuea̾t
dotis recontiliato m̾ĩno fieret p̾se
pacti exceptione submꝰoueri.
Mulier detote ꝗ̃ dedit pacta eat
ut si in m̾m̾o decestiss fr̃ reddẽt¬
lier decedens quasdam res dotailes
marito legauit. ⁊ alus. quodã ex
obnoxii sunt.

Expanded text:
Cum maritus, qui ata praedia in dotem acceperat, manente matrimonio pactus est circumscribendae mulieris gratia, ut praedia inaestimata essent, ut sine periculo suo ea deteriora faceret: quaesitum est, an secundum prmata remanerent et periculum eorum ad pactum de quo quaereretur impediri, qdos non esset: nihilo minus eo pacto advortii: divortio secuto non repetita dote Titius decessit: mulier ex voluntate heredis eius redintegravit matrimonium: quaesitum est, an ex stipulatu dotem petere possit. respondi heredem Titii, si consensisset, ut ea quantitas, quam ex stipulatu consequi potuerat, dotis reconciliato matrimonio fieret, posse pacti exceptione summoueri. Mulier de dote quam dedit pacta est, ut, si in matrimonio decessisset, fratri eecedens quasdam res dotales marito legavit et aliis, quosdam ex obnoxii sint.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ modo fundus erit restituendꝰ.
st pat̃ filie noĩe c̾tam pecuniã in
dotem ꝓmis at ⁊ pactus est neni¬
uitus eam soluerit. nicͥ ab eo exi¬
gñdũ putoq id qd̾ pacto ꝯuento
ne inuitus exigererur ꝯuenerit.
de funto dotali ce̾ssatuis si obio qd̾¬
marit᷑ dãpni infecti nõ cauebat
missus sit uicimis in possõem do¬

Expanded text:
modo fundus erat restituendus. Si pater filiae nomine certam pecuniam in dotem promiserat et pactus est, ne inuitus eam solueret: nihil ab eo exigendum puto, quia id, quod pacto conuento ne inuitus exigeretur conu‹en›erit, DE FUNmaritus damni infecti non cauebat, missus sit uicinus in possessionem do
Abbreviated transcription (Latin):
tur.uł si post mortem patͥs in mn̾no.
sine liberis fiua decessiss. ut dimi¬
dia dos apud marillũ remanẽt.¬
⁊ dimidia fratri mulieris restĩtu¬
eretur. eaq ⁊̃ instipulationem
deducta erant mortuo. martel¬
lõ fiłio ⁊ filia superstitibus. dõte
uniuersa filie prelegata maril¬
lus nata filĩa diuerterat. et
mulier decesserat. fratre suo ⁊
filia exparãtibus equis heredi¬
bus relictis ap̃ petronũ mãgnũ
torem marilł abhr̃de filio mãcelli
exdotis ꝓmissioẽ uniu̾sam dotẽ
petebat exfilie ꝯiectura. qͣi mnt̃ du¬
os plãc̾uns nullo filioꝵ exstante

Expanded text:
›tur, uel si post mortem patris in matrimonio sine liberis filia decessisset, ut dimidia dos apud Marullum remaneret, dimidia fratri mulieris restitueretur: eaque etiam in stipulationem deducta erant. mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote uniuersa filiae praelegata Marullus nata filia diuerterat et mulier decesserat fratre suo et filia ex partibus aequis heredibus relictis. apud Petronium Magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione uniuersam dotem petebat illa coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante
Abbreviated transcription (Latin):
ñ haberet. spenies auri dedit. ut pig¬
ri aput aliũ c̾oitõrem ponẽt. si um
solutõe lib̾atas receptasq eas isqui
susceꝑat. tenz. exhitẽ iubñd̾ ẽ. quod
si ⁊̃ nunc ap̃ c̾ditorem c̾ditoris sunt.
uolũtate dñi nexe uident. s̃ ut libe¬

Expanded text:
non haberet, species auri dedit, ut pignon haberet, species auri dedit, ut pignori apud alium creditorem poneret. si iam solutione liberatas receptasque eas is qui susceperat tenet, exhibere iubendus est: quod si etiam nunc apud creditorem creditoris sunt, voluntate domini nex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣia . nõ m̃ sic uͥ cogatur ẜuis carere
ꝓquãtitate sũptuũ debĩtor. Sic̃ enĩ
neglige̾ c̾oitorem dolus ⁊ culpa qͣ
ũstat. nõ patitur. ita nec talem effi¬
cere rem pigritam ut g̃uiꝰ sit debito¬
ni adrecuꝑandũ. puta saltũ gnͣdẽ
pigri datum ab homine qui uix ln¬
ere põt. nedum excolere. tũ acceptũ
pigri excoluisti sp ͣmaͥg p̃tii face̾s.
alioqum nõ est oqũ aut querere ox
alios c̾ditores. aut cogi distiłihere
qd̃ uelĩ receptũ aut pemiria coactuo
dẽlĩquere me tibi. gn̾ aiudice erunt¬
⁊ dispitienda. ut neque delicatꝰ debitor
neq honerosus c̾oitor aͥudi nt.¬
d̾ .i.iii. tnsp̃t. Nonest mirũ siex
quacĩtq cã magistrat᷑ inponsesiõe
aliquẽ misĩt. pignꝰ ꝯstiturcũ testaõ.¬
patre sepissiẽ rescͥpsit. ¶ Scientũ
est ubi iussu magistratus pignꝰ cõ¬
stituit᷑. nõ alias ꝯstitui nͥ uentũ fu¬
erit inpͥossessionẽ.
cumiã cͥoitõri. cũ admanũ debitor

Expanded text:
ia, non tamen sic, ut cogatur servis carere pro quantitate sumptuum debitor. sicut enim neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut gravis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui vix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres. alioquin non est aequum aut quaerere me alios creditores aut cogi distrahere quod velim receptum aut tibi paenuria coactum derelinquere. medie igitur haec a iudice erunt dispicienda, ut neque delicatus debitor neque onerosus creditor audiatx quacumque causa magistratus in possessionem aliquem miserit, pignus constitui, cum testamenpatre saepissime rescripsit. Sciendum est, ubi iussu magistratus pignus constituitur, non alias constitui, nisi ventum fuerit in possessionem.cuniam creditori, cum prae manu debitor
Abbreviated transcription (Latin):
tis furẽ occidĩt. nõ dubitabit qui¬
inlege aquilia ñ teneãt. Sin ãt cũ
poss app̃hñdere maluĩt occrõe ma¬
gis est ut in uiͣriã fecisse uiteatur
Ergo ci cornelia tenebitur. ¶In¬
uiriã ãt hic acciꝑe nos oporiet nõ
que admodũ cirta iniuriaꝵ accõẽ
ꝯtumeliam quãdam ẜ qd̃ ñ iure

Expanded text:
tu furem occiderit, non dubitamus, quin lege Aquilia non teneatur: sin autem, cum posset adprehendere, maluit occidere, magis est, ut iniuria fecisse videatur: ergo etiam lege Cornelia tenebitur. Iniuriam autem accipere hic nos oportet non, quemadmodum et circa iniuriarum actionem, contumeliam quandam
Abbreviated transcription (Latin):
fans daỹnũ dedĩt. idẽ erit dicẽdũ
qd̃ si impubes to fecĩt. labeo ait qr
furti tenẽtur. tenĩ ⁊ aquilia eiꝑ.
ꝗ noc puto uerũ silit inuirie capex
¶Si mãgister ⁊disciplina uuln̾aiit
ẜuũ uł occid̾it an aquilia teneãt
qĩ tap̃nũ innuria dedĩt. quilianus
scribit aquilia teneri. eũqui elusca¬
uiͣt discipulũ inroisciplina multo
mag̃ gͥ mocciso id̾ erit dicendum.
puero discenti ingemuo filio fam¬
ilias parũ bñfitienti ꝙ demõ straũt¬

Expanded text:
 idem erit dicendum. quo‹dsi› inpubes id fecerit, Labeo ait, quia furti tenetur, teneri et Aquilia eum: et hoc puto uerum, si sit iam iniuriae capax. Si magister in disciplina uulnerauerit seruum uel occiderit, an ‹Aquilia› teneatur, quasi damnum iniuria dederit? et Iulianus scribit Aquilia teneri eum, qui eluscauerat discipulum in disciplina: multo magis igitur in occiso idem erit dicendum. puero discenti ingenuo filio familias, parum bene facienti quod demonstrau
Abbreviated transcription (Latin):
lx̃ .ł. Defructibi quoꝙ uideamus
ũi exfructib p̃dioꝵ que donata sunt
locupleta sit. an incã donationis
ut usuras licitam hr̃e donationem.
s siquid ẜuus donatus ad quisiuit
ri ẜ uus aut uestim̃tis usus ł isa

Expanded text:
. De fructibus quoque uideamus, si ex fructibus praediorum quae donata sunt locupletata sit, an in causam donationis ut usuras licitam habere donationem. Sed si quid seruus donatus adquisiit, ari seruis aut uestimentis usus uel usa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ datum ad uillã exstruendam.
uł agrũ ꝯserendũ. qd̾ alioquin fic¬
turum nõ erat. is qui accepit inspe¬
tiẽ donatoĩs cad̾e. gͦ int̃ inirũ ⁊ uxo¬
incendio ꝯiup̃te sunt adrefectionẽ
eoꝵ pecuniã donaui̾t. ualet doratõ
intõ inquãtũ edĩitu exstructio po¬
stulat.¬
Si satis in modicũ est. idẽ sup̃ iures
dotis. ¶Si maritus uxori pecuni am
donaui̾t. eaꝙ usuis exdõ ata pecĩa

Expanded text:
enim datum ad villam extruendam vel agrum serendum, quod alioquin facturus non erat is qui accepit, in speciem donationis cadere. ergo inter virum et uxoincendio consumptae sunt, ad refectionem earum pecuniam donaverit, valet donatio in tantum, in quantum aedificii extructio postulat.si satis immodicum est, id est supra vires dotis. Si maritus uxori pecuniam donaverit eaque usuras ex donata pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
arito cui conabitur. Si amuliere
int̃põitus est. obligauit se ꝯõitoe.
simanto rr̃adid̾it. Si aũt amarito
sit int̃põitus mortua muliere cõ¬
festĩ fundus efficitur ei quẽ maritus
int̃posuit ⁊ actõnẽ iꝑ̃e mart᷑ cũ eo
nabebit. ¶ Si uxdrẽ auã amarito
suo morin cã acceꝑat uiuo eo alii
tradid̾it nic̾agitur ea traditioẽ.
qr nõ añ ultimũ uite ip̃s muei̾s
fuit plane in quib casib placet
retto igi donationẽ q̃ sequens ira¬
ditõ amuliere facta inpendenti
habebitut. ¶ Simaritus uxori
donauent morti cã eaꝙ diu̾terit
au dissoluatur donatõ. Iuł scͥbit.¬

Expanded text:
arito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fundus efficietur eius quem maritus interposuit et actionem ipse maritus cum eo habebit. Si uxor rem, quam a marito suo mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habebitur. Si maritus uxori donauerit mortis causa eaque diuerterit, an dissoluatur donatio? Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.ł. Sed si mors sit insecuta.
ñ urõi factas res muliens qr doã
passus est. an donatõ ualeat. uide¬
amꝰsialias. placet incasum depor
qͣ mc̾ uitiũ mulieris incurrit. hoc¬
numanũ est donatõne que mortis
cã abinitõ facta est. tali exilio sub¬
secuto ꝯfirmari tãquã si mortuo
to eam renocare. qr qmors eius
expectanda est. ut tunc plenissim¬
am hãt firmitatẽ. qn abhac luce

Expanded text:
inum. sed si mors sit insecuta, non uideri factas res mulieris, quia donatitationem passus est, an donatio ualeat, uideamus. et alias placet in casum deportet nihil vitium mulieris incurrit, humanum est donationem, quae mortis causa ab initio facta est, tali exilio subsecuto confirmari, tamquam si mortuo to eam revocare, quia et mors eius exspectanda est, ut tunc plenissimam habeat firmitatem, quando ab hac luce
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo mantuti agam pr̃ate mͥ q̃truplũ
debeb̾. nĩqui alt̾ius negotia ãmini¬
stranda suscip̃. id p̃rare debet insua
⁊ hoc mãdatũ inĩtessiss. fore mãdati
act̃ existimo. ¶ Siquis aut mãdaũ
alicui nelegatũ ase repellat. longe
ei dissimile est. nã legatum ab qui¬
situm ñquã tibi dũpno eẽ potuit. hr̃¬
ditas iñt̃doum dãpnõsa est fũsũma

Expanded text:
cum eo mandati agam, praestare mihi quadruplum debebit: nam qui alterius negotia administranda suscipit, id praestare debet in suaet hoc mandatum intercessisset, fore mandati actionem existimo. si quis autem mandauerit alicui, ne legatum a se repell‹a›t, longe ei dissimile esse: nam legatum adquisitum numquam illi damno esse potuit: hereditas interdum damnosa est
Abbreviated transcription (Latin):
eum pa falsas rationes ꝯfocisse. uł ĩ¬
sidias uite pͥons dñi stiuxisse. tene¬
bor nͥ denĩtiatoi ꝓcuratoris paru̾o
Siũo nulla iusta cã. ꝓcuratoriᷤᷤ fint
denũtiandi. ne fuꝰ manumitteretut.
nõ potĩt mec̃ agͥi qͣuis ad lib̾tatem

Expanded text:
ea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denuntiandi, ne seruus manumitteretur, non poterit mecum agi, quamuis ad libertate
Abbreviated transcription (Latin):
tebere põt nec ẜue põt deberis S cum
eo u̾bo ab̾mimur. factũ mag̾ temõ¬
stramꝰ. ꝗͣ adiꝰ ciuile referrimnꝰ obligati¬
onẽsiraq qd̾ ẜuo debetur ab extrane¬
is dñs recte peret qd̾ ẜuus ip̃e debet.
eo noĩe inpeculũi ⁊ siq̾uid inde iurẽ
uñi u̾sũ est ĩ diim̃ actõ datur.¬

Expanded text:
ebere potest nec seruo potest deberi, sed cum eo uerbo abutimur, factum magis demonstramus quam ad ius ciuile referimus obligationem. itaque quod seruo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod seruus ipse debet, eo nomine in peculium et si quid inde in rem domini uersum est in dominum actio datur.
Abbreviated transcription (Latin):
te depeculio. nmime dubitandũait
ꝯputari ñ oportere. itaq adex hibñt̾¬
me agere. ⁊ exhibitam ueñditare de¬
bere. ¶Si nuptura filio familias
dotis noĩe c̾tam pecumã ꝓmiserit ⁊
oiuiortio facto agat dẽdote cũ patie
utrũ ne tota ꝓmissiõe an deducto
eo qd̾ patri fuius debeat lib̾ari eam
oporteret. respondit. tota ꝓmissione
eam libantã ẽẽ. cũ cͥte ⁊ si exuito¬
imisioẽ cũ ea agẽtur exceptõe doli
mati tueri se pͥosiet. ¶ Stichus aũ

Expanded text:
culio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibitam vindicare debere. Si nuptura filio familias dotis nomine certam pecuniam promiserit et divortio facto agat de dote cum patre, utrumne tota promissione an deducto eo, quod patri filius debeat, liberari eam oporteret? respondit tota promissione eam liberandam esse, cum certe et si ex promissione cum ea ageretur, exceptione doli mali tueri se posset.
Abbreviated transcription (Latin):
nix ait. sisticho poculiũ legatum oẽ
ꝓponĩt. qui c̾te si extestamto agar do¬
gend̃ nõ est. eiꝰ ꝯd̾ igariꝰ suus nbet
ilit̃ quã cxpeculio ip̃iꝰ deductõne un
alioqiũ fituꝵ ut sitantũtẽ uicirius
ꝯno tebet. ip̃e nlĩpetulio hr̃e intẽli¬

Expanded text:
turum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus non est eius, quod uicarius suus debet, aliter quam ex peculio ipsius deductionem pati: alioquin futurum, ut, si tantundem uicarius domino debeat, ipse nihil in peculio habere intel
Abbreviated transcription (Latin):
arẽ .ł .u. regł. Peculiũ nascitur c̃¬
scit dec̃scit amoritur. ⁊iõ papiiꝰ eleg̃it᷑
rap̃iꝰ stõto dicebat peciliũ siłe esse ¶ quõ¬
modo aũt peculiũ nascitur. q̃sitũ est¬
⁊ ita ueteres disting̃t. siro acquisiuit
peculiũ. siu̾o tunicas aut aliquid si¬
mile qd̾ ei dñs nocesse ht̃ pr̃are. nõ eẽ
peculium Ita gͥ nascitur peculiũ cͥ sot
auc̃ auctũ fuĩt dec̾scit cũ yui uicarui
moriunt res im̃tidunt cum adep¬

Expanded text:
regularum. Peculium nascitur crescit decrescit moritur, et ideo eleganter Papirius Fronto dicebat peculium simile esse homini. Quomodo autem peculium nascitur, quaesitum est. et ita ueteres distingu‹u›nt, si id adquisiit peculium, si uero tunicas aut aliquid simile quod ei dominus necesse habet praestare, non esse peculium. ita igitur nascitur peculium: crescit, cum auctum fuerit: decrescit, cum serui uicarii moriuntur, res intercidunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽt. q̃ sisine culpaeiꝰ res ꝑierit uł
tãprñi datũ ẽ. nͥ siquit dãpno fatali
conting̃. iñ lab̾o scrib̾. siquid naufra¬
gio aut ꝑiũ pirataꝵ ꝑieĩt. nõ ẽẽ ini¬
quũ exceptõẽ eidari. Id̾ eit dicendũ.
tisi instabulo aut incaupona uis ma
ũ suũ recipiũt. Cet̾um siext̃ negotu¬
ꝗͥ receꝑint. ñ ten ebuntur. ¶ Si¬
lius familias aut ẜuus receꝑit. ⁊⁊

Expanded text:
etiam si sine culpa eius res periit uel damnum datum est, nisi si quid damno fatali contingit. inde Labeo scribit, si quid naufragio aut per uim piratarum perierit, non esse iniquum exceptionem ei dari. idem erit dicendum et si in stabulo aut in caupona uis maiium suum recipiunt: ceterum si extra negotium receperunt, non tenebuntur.Si filius familias aut seruus
Abbreviated transcription (Latin):
soluit.S meuiꝰ exstinit qui dice¬
bat añ rem .p. sibi fundũ obliga¬
tũ fuisse. inueniebatur. meuius
aũt instrum̃to cantionis cũ re .p.
facto ascio. int̃ fuisse. ⁊i subscͥsi¬
se quo cauerat seiꝰ fundum nulli

Expanded text:
soluit: sed Maeuius exstitit, qui dicebat ante rem publicam sibi fundum obligatum fuisse: inueniebatur autem Maeuius instrumento cautionis cum re publica facto a Seio interfuisse et subscripsisse, quo cauerat Seius fundum nulli
Abbreviated transcription (Latin):
otest᷑ .ł. ¶itiꝰ senpronio fundũ
ƿignori dẽdit. cieum fundũ p̾a gno
seio pignon dedit. nꝙ ita idem nci
señpronio ⁊⁊ gño seio fundũ euntẽ
iassem uendidit. quib pignori
añ ded̾at insolidum singulis. q̃ro
an uenditõe int̾põita uis pignois
extinctum sit. an ꝑ hoc ius solum
emptionis aput araboc ꝑ manseiͣt
qͣr emptoĩs iuire ꝑtinere. ⁊ cũ con¬
sensũ mutuo uenditõi dedisie pro¬
ponantur.inu̾cem pignoraticiam
actõñe eos nõ hr̃e. ¶ Ticiꝰ ieio pe¬
cuniam subpignore fundi ded̾at.
qui fundus cũ eẽt rer .p. añ obligat᷑¬

Expanded text:
onsorum Titius Sempronio fundum pignori dedit et eundem fundum postea Gaio Seio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem vendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an venditione interposita ius pignoris exstinctum sit ac per hoc ius solum emptionis apud ambos permanserit. r emptionis iure pertinere: cum consensum mutuo uenditioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem eos non habere.Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publica
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. U oliutate ẽ ditoris pignꝰ
debitor uendion. ⁊pꝰa placuit int̃
cum qi emptorem ut auenditõe
disced̾et ius pignorum saluũ erͣit
ita demũ si emptor rem retineat
nec reddat uenditoriguõ siuidi¬
rio quoꝙ accepto uenditor ab so¬
listus sit. uł quia rem ñ tradebit
inid qd̾ int̃ est ꝯdem̃pnatus. saluũ
fore pignus cͥonori dicendumi est.¬

Expanded text:
um.Uoluntate creditoris pignus debitor uendidit et postea placuit inter eum et emptorem, ut a uenditione discederent. ius pignorum saluum erit ita demum, si emptor rem retineat nec reddat uenditori. et ideo si iudicio quoque accepto uenditor absolutus sit uel quia non tradebat in id quod interest condemnatus, saluum fore pignus creditori dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
tate c̾ditoris uendidisi. ¶ Creditor
quoꝙ sipignus distraxit. ⁊ exuenditõt
recessum fui̾t uł hõ redibitus dñtũ
idebitorem reu̾nitur. Id̾q est iñoĩb¬
si cui ꝯcessum ẽst rem alienã uẽd̾e.
emptore ius recipiunt. s inpͥstinã

Expanded text:
tate creditoris uendidisset.Creditor quoque si pignus distraxit et ex uenditione recessum fuerit uel homo redhibitus, dominium ad debitorem reuertitur. idemque est in omnibus, quibus concessum est rem alienam uendere: emptore ius recipiunt: sed in pristina
Abbreviated transcription (Latin):
ego tõi ꝯcessero ius mͥ uti fnu ñ eẽ
nõ alit̃ eo loco uteris frueris qnã ut
ire age̾ mͥ recteliceat. Itẽ si qducẽ ꝑ¬
t tuũ fũdũ aquã ire potuero. ⁊
meo tibiedificare in uitome ius
nõ fuit. sitibi ꝯcessero ius ẽẽ edifica¬
re. nicͥominꝰ hãc ẜuitutẽ mp̃stare
debeb̾. ne alit̃ edifices quãut ductus

Expanded text:
ego tibi concessero ius mihi uti frui non esse: non aliter eo loco uteris frueris, quam ut ire agere mihi recte liceat. item si et ducere per tuum fundum aquam iure potuero et in eo tibi aedificare inuito me ius non fuerit: si tibi concessero ius esse aedificare, nihilo minus hanc seruitutem mihi praestare debebis, ne aliter aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ictõnẽ decidendi cã int̃põ̾itam aiõ si
p᷑a is qui mandauit mͣsactionẽ ratã
nõ nibiit. nõ posie eum repelli ab ac

Expanded text:
ionem decidendi causa interpositam: et ideo si postea is qui mandauit transactionem ratam non habuit, non posse eum repelli ab act
Abbreviated transcription (Latin):
dere .s. exstipulatu obrẽ ñ defensimagi
posse. at si uistas dãs hãt cur iuditiu
accipe nolit. fideiussores ñ teneri. Quia
uir b̾onꝰ arbitratur᷑ ñ fiñt. ut ꝗ uistã
excus.itionẽ auferret tefend̃e cogẽt.¬

Expanded text:
dere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: a‹t› si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores non teneri, quia uir bonus arbitraturus non fuerit, ut qui iustam excusationem adferret, defende
Abbreviated transcription (Latin):
Ad actionẽ in uiri nr exlege cõr¬
nelia ꝓcurator turi põt. Namet si pro
ꝑͣuͣblica utilitate ex̾cet᷑. pͥuita tam̃ eit.
Ea obligatio que int̃ dnm ⁊ ꝓcurato¬
reni ꝯsistere solet. mandati acrionẽ
parit. ¶ Aliqũato m̃ nõ ꝯtitihitur
obligatõ man̾dati. sicut euei̾t cũ inrẽ
luã ꝓcuratorẽ p̃stamꝰ. eoq nõe iutuca¬
tum solui ꝓmittimꝰ. Nã si exea ꝓmit¬
sione aliguio p̃stiterimꝰ nõ mantti
s. exueõtt᷑o si hereoitatẽ uẽduntuł si
expͥstina cã mantuti agcẽ telxmus.
ut fit cũ ftdenissor reũ ꝓcumtõe dedĩt.
¶Is cui hr̃ditas extrebelliano seat
ꝯsulto. restituta ẽ. hr̃oẽ iure trbit pro¬

Expanded text:
rum ex lege Cornelia procurator dari potest: nam etsi pro publica utilitate exercetur, priuata tamen est. Ea obligatio, quae inter dominum et procuratorem consistere solet, mandati actionem parit. aliquando tamen non contrahitur obligatio mandati: sicut euenit, cum in rem suam procuratorem praestamus eoque nomine iudicatum solui promittimus: nam si ex ea promissionsed ex uendito si hereditatem uendidimus, uel ex pristina causa mandati agere debemus: ut fit cum fideiussor reum procuratorem dedit. Is cui hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est heredem iure dabit pro
Abbreviated transcription (Latin):
tuome uł alia nista cã ipediatur.
Sñipuletur prociator tãpni ĩ.¬
fecti uł legatoꝵ debebit terato caue¬
re. ¶ S ⁊is qui qĩ defensorĩnrẽ
actione ꝯueninir p̃t solitam satis
cauere. Q uid enĩ sunhoe iuditio
uis defensor extitãt. uelit sunoũ
uendicare nõne ratũ ñ iudebitur
habere quod urdicatumẽ. ¶deni¬
que siuerus ꝓcurator extitiss ł ip̃e
p̃sens cam̃ suã egiss quctꝰ eẽt. si a
me uendicaret exceptione rei

Expanded text:
diatur. Si stipuletur procurator damni infecti uel legatorum, debebit de rato cauere. Sed et is, qui quasi defensor in rem actione conuenitur, praeter solitam satisddebet cauere. quid enim si in hoc iudicio uius defensor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne ratum non uidebitur habere quod iudicatum est? denique si uerus procurator extitisset uel ipse praesens causam suam egisset et uictus esset: si a me uindicaret, exceptione rei
Abbreviated transcription (Latin):
fenã. cã cognita ꝑmittit ꝓcurato¬
rem dure. qp᷑a alius agẽs exceptione
repellitur. ¶ Si procuratoi opꝰnonũ
nũtiatũ stasq it̾dicto ut̾atur. neui e
fiat ecdificãti. defensoris pntes eue
sustinere nec ꝯpelli cauere ratã rẽ do
casu stipulatõ ꝯmittitur.

Expanded text:
torem dare, et postea alius agens exceptione repelletur. Si procuratori opus nouum nuntiatum sit isque interdicto utatur 'ne si u‹i›s fiat aedificanti', defensoris partes eum sustinere nec compelli cauere ratam rem domcasu stipulatio committatur.
Abbreviated transcription (Latin):
exẜuitute rilb̾tatẽ aou̾ius eũ
nus litiget. siue ip̃e delib̾tate inẜ
uitutẽ petut. debet cauere ratã reo
ut utroq latere qĩ actoruabeatur.
¶ Est ⁊casus quoquis eiꝰdẽ actios
nõe cderato caueat q iudicatũ
solui. Ut uuta postulata est cogtõ
alt̾ius ꝓcurator existit. deb cauẽ
hic ꝓcurator ratã tẽ dñm n abituꝵ
ne forteoñs reu̾sus uelit ꝗo pere.
Itẽ iudicatũ solui. ut siquid foite¬

Expanded text:
eruitute in libertatem aduersus eum quis litiget siue ipse ex libertate in seruitutem petat, debet cauere ratam rem ut ex utroque latere quasi actor habeatur. Est et casus, quo quis eiusdem actionis nomine et de rato caueat et iudicatum solui. ut puta postulata est cognitialterius procurator existit: debet cauere hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reuersus uelit quid petere, item iudicatum s
Abbreviated transcription (Latin):
dño hec incũbebat cantõ. ¶ Sitẽ
dõte agcit pat̾ cauereteb ntã rem
filiã habiturã. S gtecentere eam
d̃ebet ut magellus scribit. ¶ Sip¬
ater filu noĩe in uriaꝵ agat cum
due sint actiones. una patris alt̃a
filii cessat derato cauiõ. ¶Sitr
ꝯͣtrou̾siã cui fatiat ꝓcinnor. sine

Expanded text:
o haec incumbebat cautio. Si de dote agat pater, cauere debet ratam rem filiam habituram: sed et defendere eam debet, ut et Marcellus scribit. Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio. Si status controuersiam cui faciat procurator, siue
Abbreviated transcription (Latin):
tur suscepit ⁊ optmuit. cohr̃s abeo
partem suam yecebat. nec partem
sũptuũ facam inlitẽ pr̃are uolebat.
q̃situm est andoli exceptõ nocẽt re¬
spõti. siid cͥco amplĩ errogatũ eẽt ꝙ
ip̃iꝰ quoq cã defensa eẽt. habendam
ratõne sup̃tuũ. S qsi omiserit do¬
li exceptõe ag̾e põt derecipienta por¬
tione sũptuũ. ¶ Intestato mori¬
ens. codicillis p̃dia sua oĩa ⁊ patͥmo¬
niũ int̃ lib̾os diuisit. ita ut longe ã¬
pliꝰ filio quã fiue relinqueret. q̃sitũ
tate defuncti collatõnẽ dons cessaẽ.
¶Seruo lib̾tatem t̾dit qui erat ãnoꝵ¬

Expanded text:
 suscepit et optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio noceret. respondi, si idcirco amplius erogatum esset, quod ipsius quoque causa defensa esset, habendam rationem sumptuum. sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum tate defuncti collationem dotis cessare. Seruo libertatem dedit qui erat anno
Abbreviated transcription (Latin):
bit solus sustinẽt. p̾ea unꝰ exfiliis cũ
peccuniam mutuart᷑. int̾uenit pat̃.
ciꝰq ꝯsensu p̃dia q̃ filio acsignauea̾t
pignori data sut. pꝰmortẽ patris ea¬
dem p̃dia id̾ filius possedit. usuras
soluit. q̃ro anfamilie hertiscunde iu¬
ditõ sip̃dia pigno̾i data distrahat c̾¬
ditor analiquid ei achoherede p̃stã¬

Expanded text:
bit, solus sustineret: postea unus ex filiis cum pecuniam ‹m›utuaretur, interuenit pater eiusque consensu praedia quae filio adsignauerat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit, usuras soluit: quaero, an familiae erciscundae iudicio, si praedia pignori data distrahat creditor, aliquid ei a coherede praestan
Abbreviated transcription (Latin):
iure nõ ꝑunit usũ fructũ. Nõ mag̃
usũ fructũ ꝯtingit. debebit planere¬
negariusus fruct᷑ ꝑ secutõ. si ei qui
noxe accepitlitis estimatõ ñ offe¬
ratur a fructuario. ¶ Siquis ẜm̃¬

Expanded text:
usum fructum, non magis usum fructum contingit. debebit plane denegari usus fructus persecutio, si ei qui noxae accepit litis aestimatio non offeratur a fructuario. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
cisolus. betatis dñt locũ religiosũ
põt facere. finge enĩ eũ testatorẽ
inferre cũ nõ eẽt tũ oportune ubi
tionẽ hr̃e. simodo siñ dolo malo fa¬
nat. ¶Quaius usufnictuariꝰ. nec

Expanded text:
oprietatis dominus locum religiosum facere potest: finge enim eum testatorem inferre, cum non esset tam oportune, ubi citionem habere, si modo sine dolo malo faciat: quamvis usufructuarius nec
Abbreviated transcription (Latin):
bi quã indenica ñ utẽt. s an ⁊ locae̾
possit uidendũ ẽ. ⁊putolocatuꝵ ⁊ li¬
cet restator ꝯmotare nlocare fuei̾t
solitus tñ ip̃m fructuariũ locatuꝵ
tam scenicã q̃ fuebrẽ uestẽ. ¶ pr̃o¬
pͥetatis dñi ñ debebit impedire fruc¬
tuatiũ itautentẽ ne deterriorẽ esꝰ
ꝯditõe fatiat dequib dã plane du¬
bitabantur. sieũ uti ꝓhib̾atim iure
io fatiat ut puta doliis forte funti:
usus fruct sit legatus ipitãt᷑ ꝗ tam
qͣ sidefossa sĩt uti ꝓhibendũ. I̾ ẽ
et si inseriis q uicuppis quicadis
a amphoris putãt item ẽ qinspe¬

Expanded text:
i quam in scaena non utetur. sed an et locare possit, videndum est: et puto locaturum, et licet testator commodare, non locare fuerit solitus, tamen ipsum fructuarium locaturum tam scaenicam quam funebrem vestem. Proprietatis dominus non debebit impedire fructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plane dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure id faciat: ut puta doleis, si forte fundi usus fructus sit legatus, et putant quidam, etsi defossa sint, uti prohibendum: idem et in seriis et in cuppis et in cadis et amphoris putant: idem et in spe
Abbreviated transcription (Latin):
ria necess aria eĩt dimimitõ. S fres tẽ¬
pore ꝑiuras ꝑmittẽ deb p̃tor dntraete
¶dũius adrianꝰ trebio sergrano rescꝓsit.
ut elius asia̾ticus turet satis de hr̃oitate.
q̃ abeo pe̾titur. ⁊ sifalsũ dicat. ħ ĩo quia
sustłnctur hr̃oitatic petitoĩs iuditium.

Expanded text:
ria necessaria erit deminutio. sed et res tempore perituras permittere debet praetor distrahere. Diuus Hadrianus Trebio Sergiano rescripsit, ut Aelius Asiaticus daret satis de hereditate quae ab eo petitur, et sic falsum dicat: hoc ideo, quia sustinetur hereditatis petitionis iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
lebit ad lib̾ile iuditiũ iredicens suscep¬
tiu se temostitioso restam̃to iuditiũ
petituꝵ hroitatẽ. qi libtatẽ ⁊ hr̃ditite
ca testmm̃to sibi defendebat. duius piꝰ
nt. Siquid̾ possesor eẽt hr̃ditatis licini¬

Expanded text:
suscepturum se de inofficioso testamento iudicium et petiturum hereditatem, quia libertatem et hereditatem ex testamento sibi defendebat: diuus Pius ait, si quidem possessor esset hereditatis Licin
Abbreviated transcription (Latin):
Dexcorere enĩ ad inuenĩt põt. q̃litate
eoiũ ñ inmutata. ¶Itemneria
enmi cui eoiũ usus .f. legat᷑ sit altẽ
tollere nõ posĩe qͣiuis liina no
obscurentur. qr tedũ mag̃ tiurbañ.¬

Expanded text:
excolere enim quod inuenit potest qualitate aedium non immutata. item Nerua eum, cui aedium usus fructus legatus sit, altius tollere non posse, quamuis lumina non obscurentur, quia tectum magis turba
Abbreviated transcription (Latin):
qui añ siñ tutoris actoritate deinde
nitoris nictoritate enit. ꝗͣuis uendi¬
toriã ei obligatus fint. tn qr pupisiꝰ
ñ tenebatur. renouata uenditõ effi¬
tiet ut inuicẽ obligati sint ¶ꝑsi ante
tutoris auctoritas int̃uen̾it. dem̃ sm̃
tutore auctore emiit. nitͥ actũ est postĩ¬
ore ep̃toe ¶d̾ põt q̃risisine nitors¬

Expanded text:
ctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore auctore emit, nihil actum est posteriore emptione. idem pot
Abbreviated transcription (Latin):
s.s. Siquã rem ate emieadem
rursũs ⁊te płis minoris ueemo. di¬
scessimꝰ apͥore emptiõe. põt .ni. dum
res integra est ꝯuentoẽ nr̃a ĩ fecra
fi ẽptõ. atq ita ꝯfistit postĩor ep̃t̃o
qͣi milia p̃cesserit ¶ nõ pot̾imꝰ eatẽ¬

Expanded text:
Si quam rem a te emi, eandem rursus a te pluris minorisve emero, discessimus a priore emptione potest enim, dum res integra est, conventione nostra infecta fieri emptio atque ita consistit posterior emptio, quasi nulla praecesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siꝯueniat ut abeatur abea uendi¬
tõe. int̾ patrẽ ⁊ filiũ ⁊me ꝯuenire
debere. ne sicũ patre solo pactꝰ sim.
filiꝰ nõ possit lib̾at᷑i. ⁊ c̃rebat᷑ utr̃ ne
nit agatur. exea paciõe. anũ ego qd̾
liberfiliꝰ maneat obligat᷑. sicuti si
pupillus sine uoĩs anctoritate pa¬
ciscatur. ip̃e quid̾ lib̾atur. ñ c⁊̃ ꝗ cũ eo
patnis ẽs. nã ꝙ aristo dnͣ posse na
paciscunt unꝰ maneat᷑ obsigat᷑. ñ est¬

Expanded text:
etiam, si conueniat ut abeatur ab ea uenditione, inter patrem et filium et me conuenire debere, ne, si cum patre solo pactus sim, filius non possit liberari et quaeratur, utrumne nihil agatur ex ea pactione an uero ego quidem liberer, filius maneat obligatus, sicuti, si pupillus sine tutoris auctoritate paciscatur, ipse quidem liberatur, non etiam qui cum eo pactus est. nam quod Aristo dixi‹t› posse ita pacisci, ut unus maneat ob
Abbreviated transcription (Latin):
añꝙ fuĩt res secuta. ¶õqꝙ q̃sitũ eit.
si emptor fidenissorẽ accepit uł uen¬
ditor stipulat᷑ fu̾it. an nuda uolĩtate
resoluatur obligatõ ⁊uł scribit ex ep̃¬
to quitꝰ agi no posse. qi bone fid̾i uior¬
tio exceptões pacti inst̃. anaũ fideuis¬
sori ntił sit exceptõ. uident̾ ẽ. ⁊ puto
lib̾ato reo ⁊ fideuissorẽ li̾ari s ⁊̃t uen¬

Expanded text:
am fuerit res secuta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio.Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
lege aquilia tetineri s infactũ S si
quis depõite aliquẽ p̃cipitaũt. celsꝰᷤ
ait siue ip̃o ictu ꝑierĩt. aut ꝯtinuo
subm̾sus est. aut lassatus  flumminis
nictus ꝑierit. lege aquilia reñ quẽ ad¬
modũ siquis puerũ saxo illurisset.¬
¶ proculus ait. si medicus ẜu̾u inꝑite
secuerit. uł exlocato uł exlege aquilia
ꝯpetere acrõnem.

Expanded text:
factum. Sed si quis de ponte aliquem praecipitavit, Celsus ait, sive ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus vi fluminis victus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisisset. Proculus ait, si medicus seruum imperite secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe debemꝰ sine glaio siue q̃ fu¬
ste uł alio telo. uł manib siforte
stangulauit eũ uł calce petiit ł ca
iuisto honeratus deiecit honꝰ. ẜuũ
occio̾it. aquilia locũñt. fuit e inip̃i
arbitrium ita se nõ honerare. Nlam
p̃ssent pegasus ait. lege aquilia cum
teneri. ita denñi suie plus iusto se
honeram̃t. uł negligentiꝰ ꝑlubricũ
tãsierit ꝓm̃ siquis alt̾ius inpulsu
dap̃nũ dedit. ꝓculus scribit. neq

Expanded text:
accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel calce petiit uel ciusto oneratus deiecerit onus et seruum occiderit, Aquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non onerare. nam presserit, Pegasus ait lege Aquilia eum teneri ita demum, si vel plus iusto se oneraverit vel neglegentius per lubricum transierit. Proinde si quis alterius inpulsu damnum dederit, Proculus sc
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ eũ qui inpulsus est qr dip̃nũ
accõ erit dinor meũqui inpulit.
Siquis incolluctatõe. nł inpaut᷑¬
tio. uł pugiles dum int̃ se excent᷑.
alius aliũ occioĩt. siquid̃ inpũblico
infilio faguilias uulnerato ꝓcedit.
plane sicetentẽ uulnerauit erit aqui
lie locus. aut siño inc̾tamine ẜuũ¬
s. occdĩt. nͥ si dño comittẽte hoc factũ
sit. tc̃ enĩ aquilia cessat. ¶ S siquis
recte labeo nt. lege aquilia eũ reneni
quia aluid alii mortiferũ eẽ solet.
¶cellus at multũ int̾ eẽ dicit. occidĩt¬

Expanded text:
 eum qui impulsus est, quia damnum actio erit danda in eum qui impulit. Si quis in colluctatione vel in Pancratio, vel pugiles dum inter se exercentur alius alium occiderit, si quidem in publico in filio familias uulnerato procedit. plane si cedentem uulnerauliae locus, aut si non in certamine servum occidit, nisi si domino committente hoc factum sit: tunc enim Aquilia cessat. Sed si quis recte Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, quia aliud alii mortiferum esse solet. Celsus autem multum interesse dicit, occid
Abbreviated transcription (Latin):
ł iie ł inaliũ ꝯprõmittẽtũ. am
⁊ uilianꝰ ait ĩpine ñpareri. Si uibeat
ad aliũ arbiitũ ire. ne finis ñ sit sꝙ
sipoc mõ dixĩt ut arbitrio publu
t̃dum inimicos agñtiũ tñs ferant᷑.

Expanded text:
 uel in alium compromittendum. nam et Iulianus impune non pareri, si iubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si ho‹c› modo dixerit, ut arbitrio Publiiterdum inimicos agentium transferantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt. nͥlominꝰ ulło cegẽte dicẽ ꝑ seu̾¬
ceptõe. Et id̾ cũ aioice ꝯsulerẽt ap̃
q̃ peã petebatur. rescͥpsit ⁊ si appellari
ñ põt. doli mali exceptõẽ ĩpene petici¬
tractãtib sciendũ est oem̃ tracratũ
exip̃o ꝯpromisso sim̃dũ. Nec e aliũ
illi licebit. quã qd̾ ibi ut esfice̾ possit
cautũ est. nõgͦ ad̾libet statuere arbit
poterit. nͨ inre qualibet nͥ dequa re

Expanded text:
diceret, nihilo minus nullo cogente dicere perseueceptione. et idem, cum a iudice consuleretur, apud quem poena petebatur, rescripsit, etiamsi appellari non potest, doli mali exceptionem in poenae petititr‹a›ctantibus sciendum est omnem tractatum ex ipso compromisso sumendum: nec enim aliud illi licebit, quam quod ibi ut efficere possit cautum est: non ergo quod libet statuere arbiter poterit nec in qua re libet nisi de qua re
Abbreviated transcription (Latin):
me ułoꝑe uł cuiꝰcũq altiꝰ iei causa.
Cracomi sotietatẽ posse ut millã pͣatẽ
dap̃ni alt̃ sentiat. lucm̃ u̾o cõe sit
cassiꝰ purat. qd̾ it᷑a demũ ualebit ut
cssab̾ scribit. sitanti sit oꝑa quãt dãp¬
nũ est. płmq enĩ tanta est industiu
sotu ut plus sotietati ꝯferat ꝗ peͣcu¬
nia. It̃. snsolus nauiget. sisolut ꝑegͥ¬
netur ꝑicula subeat solus. ¶ Arnto
alt̃ dãpiũ sentiret. ⁊ hãnc sotietatẽ
leoninã solitũ appellare.mnos cõ¬
sentimꝰ ralẽ sotietatẽ millã oe̾. ut

Expanded text:
e uel cuiuscumque alterius rei causa. Ita coiri societatem posse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius putat: quod ita demum ualebit, ut et Sabinus scribit, si tant‹i› sit opera, quanti damnum est: plerumque enim tanta est industria socii, ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus nauiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo ralter damnum sentiret, et hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentim
Abbreviated transcription (Latin):
tietati iccessit cũ tup̃no. cata diuũ
marcũ ꝓraũtiasse. nec possedici so
att̃ius p̃posuerĩt nõ tenebitur dñs
eiꝰ noĩe. nͥ dum taxit tepeculio. cõe
enĩ ꝑiculum eẽ oportet cũ ambo

Expanded text:
ietati accessit, cum damno: et ita divum Marcum pronuntiasse, nec posse dici soalterius praeposuerint, non tenebitur dominus eius nomine, nisi dumtaxat de peculio: commune enim pericul
Abbreviated transcription (Latin):
debͥebit eis pr̃are sicuti suũ. qr ip̃e
adu̾suc eos nt actonẽ. ¶ It c̾tũ est
nichil uetaie pꝰ ut̃ eum ꝗ admisĩt.
ci cum qui admissus fu̾it sotietatis
iditõ agi. ꝗͣ igi incipiat int̾ cet̾̃os.
⁊ cũ qui admiserit.

Expanded text:
cuti suum, quia ipse adversus eos habet actionem. item certum est nihil vetare prius inter eum qui admiserit et eum qui admissus fuerit societatis iudicio agi, quam agi incipiat inter ceteros et eum qui admiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
picroñe ꝯmittit. ⁊ttenetuir sotietatis
ant cõi diuidũdo uõntõ. ¶Si ab¬
senti renũtiata sotietas sit. qͦ. ao is
scierit ꝙ s acquisinit ꝗ reñtiauit
in cõe redigi. deim̃tũ mnͣ eiꝰ soliꝰ eẽ qui

Expanded text:
committit et tenetur societatis aut communi diuidundo iudicio. Si absenti renuntiata societas sit, quoad is scierit, quod is adquisiuit qui renuntiauit in com mune redigi, detrimentum autem solius
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ . S icõuen̾it int̃ sotios. ne
int̃ c̾tum tp̃s coĩ res diuitañt. ñ ui¬
tetur ꝯuenisse ne asotietate abeat᷑. an¬
Qo tñ si hoc ꝯuenit ne abeatur. an
ualeat. elegint᷑. pop̃. scͥpsit ⁊ frustra
hoc ꝯuenire. Nam aisinõ ꝯuenit. si
tnĩ intẽpestiue reñtiẽt᷑ sotietati. eẽ x
c̾tũ tp̃s sotietate abeat᷑. ⁊añ tp̃s reñ¬
netur. põt rõñe hr̃e renũtiatõ nec te¬
dictõ q̃dã qua sccietiserat coita. ei ñ pr̃at᷑.¬

Expanded text:
ne intra certum tempus communis res diuidatur, non uidetur conuenisse, ne societate abeatur. quid tamen si hoc conuenit, ne abeatur, an ualeat? eleganter Pomponius scripsit frustra hoc conuenire: nam et si non conuenit, si tamen intempestiue renuntietur societati, esse pro certum tempus societate abeatur, ntietur, potest rationem habere renuntiatio. nec tecondicio quaedam, qua societas erat coita, ei non praes
Abbreviated transcription (Latin):
cessores restituu possũt. ⁊ ta sepissime
est ꝯstinitũ. siue gͥhr̃s sit siue is cui
hĩditas restituta est. siue filui familias
te hic minor erat capt᷑ inheteoitate
quam adierit.

Expanded text:
restitui possunt, et ita saepissime est constitutum. siue igitur heres sit siue is cui hereditas restituta est siue filii familias te hic minor erat captus in hereditate quam adierit,