comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine eĩ regni occupãdi uenire paticis annuis antoaᷤ gabinu tu excimi fuisse ĩ
egypto. Põpciu se ex fuga eode recepisse. Cesate uenisse cu copus neq morte põ¬
pei quiꝙͣ ꝓfictũ quonini apd̾ Cesar cõmoraret᷑. quẽ sinõ expulisset futura ex de¬
recipere trãsmarina auxilia nõ posse. Inter̾ disẽsione orta int̾ achilla qui uete¬
tanoexcitui p̾eras ⁊ Atsioen degis ꝑtholomei minore filia ut sup̃ demostratũ
est. cu ut̾q utriq ĩ sroiaret᷑. ꝗsuma impeti ip̃e optinẽ uellet p̾occupat atsince
ꝑgamimede eiinuchu mitritiũ suũ atq achilla int̾fecit. Hoc occiso sine ullo
socio ⁊ custode ip̃a om̃e imꝑiu optinebat. Excitus Ganimedi tradit᷑. Is suscepto
offitio largitõne ĩmulites anget. reliqua paridiligetia ad ministrat. ¶Alexan¬
dria ẽ fere tota fussossa: spetusq ħt adnilu ꝑtingetes quib aqua pͥuatiͣ ꝑ domos¬

Expanded text:
suetudinem eius regni occupandi venire. Paucis annis ante A. Gabinium cum exercitu fuisse in Aegypto; Pompeium se ex fuga eodem recepisse; Caesarem venisse cum copiis, neque morte Pompei quicquam profectum quo minus apud se Caesar commoraretur. Quem si non expulissent, futuram ex reni tempus recipere transmarina auxilia non posse. § 4 Interim dissensione orta inter Achillan, qui veterano exercitui praeerat, et Arsinoen, regis Ptolomaei minorem filiam, ut supra demonstratuperi ipse obtinere vellet, praeoccupat Arsinoe per Ganymeden eunuchum, nutricium suum, atque Achillan interficit. Hoc occiso sine ullo socio et custode ipsa omne imperium obtinebat; exercitus Ganymedi traditur. Is suscepto officio largitionem in militem auget; reliqua pari diligentia administrat. § 5 Alexandrea est fere tota suffossa specusque habet a Nilo pertinentis, quibus aqua
Abbreviated transcription (Latin):
lio comius acrebas adeos cofugit germanos. aquib aoidbellũ aueilia mutratus erat. Se¬
teri euestigio mictũt adc esare legatos petũt q ut ea pena sit ꝯteritus hostiũ quã sisiue di¬
fuctas opes eq̃stri p̃sio bellonacoꝵ ee. delectoꝵ peditu multa milia iitisse. iux refugisse. nũ¬
tios credns. tu inagiui ut itantacalaru itatebellonacos co plio cõmodu. e ꝯsecutos. ꝙ corleus

Expanded text:
lio Commius Atrebas ad eos confugit Germanos, a quibus ad id bellum auxilia mutuatus erat. Celio Commius Atrebas ad eos confugit Germanos, a quibus ad id bellum auxilia mutuatus erat. Ceteri e vestigio mittunt ad Caesarem legatos petuntque, ut ea poena sit contentus hostium, quam si sine daturus. Adflictas opes equestri proelio Bellovacorum esse; delectorum peditum multa milia interisse, vix refugisse nuntios caedis. T
Abbreviated transcription (Latin):
interi nulla calamitate uictus corbanis excedẽ prelio siluasꝙ petere. aut ĩuitantib nr̃s
addedritionẽ potus adduci. quĩ fortissime p̾lia̾to cõplesq iuilrierãdo cogẽt elatos iracundia
uictores ĩ se tela cõnicẽ. Dali mo̾ regesta recentib p̃lii uestigus ĩgressus Cesar cu uictos tã¬
ta calamtate existrmaret hostes. nũtio accepto locu castroꝵ relictuitos. que nõ longiꝰ abca cede
abeẽ.plusnimĩ diii. milib dicebãtur tñ ⁊ si flumine ĩpeditũ trãsitũ uidebat tr̃ excitu ꝓduc
to ꝑgredit᷑. At bellonaci reliq que ciuitates repc̃te ex fuga paucis atoy hiis uulrieradis uecx¬
pt̾is qui siluaꝵ br̃fitõ casu euitatat. onib adu̾sis cog̾nita calamitate intfecto corbeo am¬
nusso equitatu ⁊ fortissinus peditib cu aduentare romanos existimarẽt. ꝯsilio repẽte
cantu tubar ꝯuocato ꝯclamiãt legati obsidesq adc esare mictãtur. Hoc omibꝰ ꝓbato cosi¬

Expanded text:
aut invitantibus nostris ad deditionem potuit adduci, quin fortissime proeliando compluresque vulnerando cogeret elatos iracundia victores in se tela conicere. Tali modo re gesta recentibus proeli vestigiis ingressus Caesar, cum victos tanta calamitate existimaret hostes nuntio accepto locum castrorum relicturos, quae non longius ab ea caede abesse plus minus octo milibus dicebantur, tametsi flto progreditur. At Bellovaci reliquaeque civitates repente ex fuga paucis atque his vulneratis receptis, qui silvarum beneficio casum evitaverant, omnibus adversis, cognita calamitate, interfecto Correo, amisso equitatu et fortissimis peditibus, cum adventare Romanos existimarent, concilio repente cantu tubarum convocato conclamant, legati obsidesque ad Caesarem mittantur. Hoc omnibus probato consi
Abbreviated transcription (Latin):
dani emĩ loco suꝑiore decurrũt. ⁊emimꝰ sine perido p̾liant᷑. młtosq ꝑtinacit᷑ sucredentes
nulrierãt. Non deterrẽturtam̃ milites ñi uiueas ꝓferre. ⁊ labore cu oꝑib locoꝵ uĩcere
difficultates. Eode̾ tp̃e curiculos tectos ⁊ uineas agũt ad capud foritis. qd̃genĩ oꝑis sine
ullo periculo sine susceptiõe hostuĩ facẽ licebat: extritit᷑ager ĩ altitudĩe pedes sex. collocatin

Expanded text:
dani enim loco superiore decurrunt et eminus sine periculo proeliantur multosque pertinaciter succedentes dani enim loco superiore decurrunt et eminus sine periculo proeliantur multosque pertinaciter succedentes vulnerant; non deterrentur tamen milites nostri vineas proferre et labore atque operibus locorum vincere difficultates. Eodem tempore cuniculos tectos ab vineis agunt ad caput fontis; quod genus operis sine ullo periculo, sine suspicione hostium facere licebat. Exstruitur agger in altitudinem pedum sexaginta, collocatur
Abbreviated transcription (Latin):
aũt oppidanis difficilis et p̾ruptus eo descerisus. ut ꝓhibẽtib nr̃is sine nuluerib ac pe¬
riculo inte neq adire flumen. neq arduo se recipe̾ possẽt ascerisu. Qua difficultate
eoꝵ cognita Cesar funditorib sagictariisq dispoi̾tis tormẽtis etia quibda locis ꝯͣt fa¬
cillimos descẽsus collocati aqua flintũs ꝓhibebat oppidanos. Quoꝵ omĩs postea multi¬
tudo aquaꝵ uniũ in locu cõueniebat subip̃ius oppidi muru. magnus foris aque pro¬
rũpebat abea ꝑte que fere pedu trecẽtoꝵ int̾uallo flumĩe circuitu uacabat. Hoc forit
phiberi posse oppidano cu optarẽt reliqui Cesar itiius uideret eregione eĩ uincas ag¬
gere adu̾sus montẽ ⁊ aggere ĩstruere cepit magno cu labore ⁊ cõtuma dirucatõe. Oppi¬

Expanded text:
autem oppidanis difficilis et praeruptus eo descensus, ut prohibentibus nostris sine vulneribus ac peautem oppidanis difficilis et praeruptus eo descensus, ut prohibentibus nostris sine vulneribus ac periculo vitae neque adire flumen neque arduo se recipere possent ascensu. Qua difficultate eorum cognita Caesar sagittariis funditoribusque dispositis, tormentis etiam quibusdam locis contra facillimos descensus collocatis aqua fluminis prohibebat oppidanos. Quorum omnis postea multitudo aquatorum unum in locum conveniebat sub ipsius oppidi murum, ubi magnus fons aquae prorumpebat ab ea parte, quae fere pedum CCC intervallo fluminis circuitu vacabat. Hoc fonte prohiberi posse oppidanos cum optarent reliqui, Caesar unus videret, e regione eius vineas agere adversus montem et aggerem instruere coepit magno cum labore et continua dimicatione. Oppi
Abbreviated transcription (Latin):
tunitate frete se ĩndicarẽt inlib̾tate. cu omũb gallis notu ẽe sciret. Reliqua ẽẽ uriam
estate sue ꝓuintie. qua si sustinere potuissẽt. nullu ultra periculu uererẽtur. Itaq.E
calenũ legatu cu legionib reliꝗt. qui iustis itinerib sb̃sequẽtur. Ip̃e cu om̃i equitatu
quã põt celerime adcaniniũ ꝯtendit. Cu ꝯͣt expectatiõe omũi Cesar uxelludonũ ue¬
nisset. oppidũq oꝑibꝰ clausu aĩadu̾teret. neq ab opugnatõne recedi uidẽt ulla ꝯdc̃one
posse. Magna aũt copia fiiẽti habundare: oppidanos ex ꝑfugis cõgnoscẽt: aqua prohi¬
bere hoste tẽptare cepit. flum̾ ĩ fima uallez diuidebat. que penetotu montẽ cingebat. in
fimis eñi sic radicib mõtis ferebat᷑. ut nulla ĩ ꝑter depressis fossis deriuari posset. Erat

Expanded text:
tunitate fretae se vindicarent in libertatem, cum omnibus Gallis notum esse sciret reliquam esse unam tunitate fretae se vindicarent in libertatem, cum omnibus Gallis notum esse sciret reliquam esse unam aestatem suae provinciae, quam si sustinere potuissent, nullum ultra periculum vererentur. Itaque Q. Calenum legatum cum legionibus reliquit qui iustis itineribus subsequeretur; ipse cum omni equitatu quam potest celerrime ad Caninium contendit. Cum contra exspectationem omnium Caesar Vxellodunum venisset oppidumque operibus clausum animadverteret neque ab oppugnatione recedi videret ulla condicione posse, magna autem copia frumenti abundare oppidanos ex perfugis cognosset, aqua prohibere hostem temptare coepit. Flumen infimam vallem dividebat, quae totum paene montem cingebat, in  in infimis enim sic radicibus montis ferebatur, ut nullam in partem depressis fossis derivari posset. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ timore lib̾aret. pͥncipe sceleris illius ⁊ ꝯcitatore bellisSat iat᷑ ad supplitunt
deposcit: qui a sine cinib quide suis se cõmictebat. tñ celexit̾ om̃iu cura quesitus ĩca¬
stra ꝑducit᷑. Cogitur ĩeĩ supplitiu Cesar ꝯͣt sua naturã ꝯcursu maximo militũ qui
onũa pericula et detrimẽta belli aggratiato accepta referebãt. adeout uerberib ex aĩ¬
matu corpus securi ferurt᷑. Ibi crebris licteris canin fit certior que drappete ⁊ luc̾tio ge¬
sta ẽẽrit quoq inꝯsilio ꝑmanẽnt oppidam. Quoꝵ et si pancitatẽ ꝯtẽpnebat tamien
ꝑtinatia magna ẽe pena ẽe afficienda iudicabat: ne unu̾sa gallia nõ ibi ures defus¬
sc adresistẽdu romanis. s cõstantiã putaret. ne uehoc exẽplo cetere ciuitates locoꝵ opor¬

Expanded text:
civitatem timore liberaret, principem sceleris illius et concitatorem belli, Gutruatum, ad supplicium civitatem timore liberaret, principem sceleris illius et concitatorem belli, Gutruatum, ad supplicium depoposcit. Qui etsi ne civibus quidem suis se committebatstra perducitur. Cogitur in eius supplicium Caesar contra suam naturam concursu maximo militum, qui ei omnia pericula et detrimenta belli accepta referebant, adeo ut verberibus exanimatum corpus securi feriretur. Ibi crebris litteris Canini fit certior quae de Drappete et Lucterio gesta essent, quoque in consilio permanerent oppidani. Quorum etsi paucefuisse ad resistendum Romanis, sed constantiam putaret, neve hoc exemplo ceterae civitates locorum oppor
Abbreviated transcription (Latin):
dato loca supiora capiurt. Q nod ubi accidit germani equites signis legionis iu̾¬
sis uehem̃tissime p̾liant᷑. Confestĩ cohortes iidiq impetũ fatui̾t om̃ibq aut inter¬
fcĩs aut captis magna p̾da potiunt᷑. Capit᷑ ip̃c eo p̃lio drappes. Caninius felicissĩe
regesta sinc ullo pene militis nulriẽ adobsibendos oppidanos ren̾tit᷑. ext̾noq hoste
delcto. cuĩtimore antea diuidere p̃sidia ⁊ ituintõe õppidanos circũdare ꝓbibitus e¬
ras. opa uudiq inipat adiuiiustrari. Denuit code cũ suis copiis. postero die Gaius¬
fabius ꝑtemq oppidi partẽ oppidi sut ad obsidendu. Cesar interĩ. M. Antoniũ que¬
store cu cohortib.xu. ĩ belgis relinqd. nequa rursus nouoꝵ cõsilioꝵ caꝑiẽdoꝵ belgio fa¬
cultas daret᷑. Ip̃e reliquas ciuitates addit. obsides pluxes imꝑat. timẽtes omĩu aĩos

Expanded text:
dato loca superiora capiuntur. Quod ubi accidit, Germani equitesque signis legionis vidato loca superiora capiuntur. Quod ubi accidit, Germani equitesque signis legionis visis vehementissime proeliantur. Confestim cohortes undique impetum faciunt omnibusque aut interfectis aut captis magna praeda potiuntur. Capitur ipse eo proelio Drappes. Caninius felicissime re gesta sine ullo paene militis vulnere ad obsidendos oppidanos revertitur externoque hoste deleto, cuius timore antea dividere praesidia et munitione oppidanos circumdare prohibitus erat, opera undique imperat administrari. Venit eodem cum suis copiis postero die GaiusFabius partemque oppidi sumit ad obsidendum. Caesar interim M. Antonium quaestorem cum cohortibus XV in Bellovacis relinquit, ne qua rursus novorum consiliorum capiendorum Belgis facultas daretur. Ipse reliquas civitates adit, obsides plures imperat, timentes omnium animos
Abbreviated transcription (Latin):
telligeret fugato drice alto ꝑterritos reliquos facile opprimi posse magne felicitatis esse
arbitrabat᷑. neminẽ excede refugisse ĩcastra quide accepta calamitate nũtiu drappeti ꝑ¬
ferret. S inexꝑuindo cu periculu nullu uide̾t equitatu om̃ez germanosq pedites
sũine uelocitatis hoĩes ad castra hostiũ premictit. Ip̃e legionẽ una ĩtra castra distribuit.
altam secu expeditã ducit. Eu ꝓpri hostis accessisset abexploratorib quos p̾miẜat con¬
gnoscit castra coꝵ. ut barbaroꝵ fere cõsuctudo ẽ relictis locis suꝑiorib adripas ẽe fiunũs
denuissa. At germanos equitesq ĩ prudẽtib ꝯnĩb de ĩꝓuiso aduolasse p̃fiuuiq cõiuis¬
se. Qua re cogta legionez armata ĩ structãq adducit. Ita repente om̃ib ex ꝑtib sigͦ

Expanded text:
gnita, cum intellegeret fugato duce altero perterritos reliquos facile opprimi posse, magnae felicitatis esse gnita, cum intellegeret fugato duce altero perterritos reliquos facile opprimi posse, magnae felicitatis esse arbitrabatur neminem ex caede refugisse in castra qui de accepta calamitate nuntium Drappeti perferret. Sed in experiendo cum periculum nullum videret, equitatum omnem Germanosque pedites, summae velocitatis homines, ad castra hostium praemittit; ipse legionem unam in trina castra distribuit, alteram secum expeditam ducit. Cum propius hostes accessisset, ab exploratoribus quos praemiserat cognoscit castra eorum, ut barbarorum fere consuetudo est, relictis locis superioribus ad ripas fluminis esse demissa; at Germanos equitesque imprudentibus omnibus de improviso advolasse proeliumque commisisse. Qua re cognita legionem armatam instructamque adducit. Ita repente omnibus ex partibus signo
Abbreviated transcription (Latin):
rere quomĩ sumerẽt nõ poterãt. magnũ mũ frumẽti cõparãt. Non nũꝙͣ aũt ex¬
peditoĩb nocturius castella nr̃oꝵ adoriut̃. Quaz obc̃am Gai̾ canim toto oppido mu¬
intões cutũdarr morat᷑. ne aut opus effectũ tuen nõ posset. aut plimis ĩ locis ĩ firma di¬
drappes castris p̾sidiocu ꝑte copiaꝵ estitit. Luccius agm̃ inm̾toꝵ adoppidu ducit dis¬
positis ibi p̾sidiis. hora noctis curit᷑ .x. siluestrib angustisq itinerib frumẽtu ĩporta¬
re ĩoppidu ĩstituit. Q noꝵ strepitũ uigiles castroꝵ cũ sensissẽt. exploratoresq iuissi q̃¬
gerent᷑ renũtiassẽt. Caruiꝰ celerit᷑ cu cohortib aritiatis exꝓxinus castellis ĩ frunẽta¬
nos sb̾ip̃a luce impetũ fecit repẽtino malo ꝑterriti diffugiũt adsua p̾sidia. Que nr̃i

Expanded text:
bere quo minus sumerent non poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autem exbere quo minus sumerent non poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autem expeditionibus nocturnis castella nostrorum adoriuntur. Quam ob causam Gaius Caninius toto oppido munitiones circumdare moratur, ne aut opus effectum tueri non possit aut plurimis in locis infirma dincias partiuntur: Drappes castris praesidio cum parte copiarum restitit; Lucterius agmen iumentorum ad oppidum ducit. Dispositis ibi praesidiis hora noctis circiter decima silvestribus angustisque itineribus frumentum importare in oppidum instituit. Quocohortibus armatis ex proximis castellis in frumentarios sub ipsam lucem impetum fecit. Ei repentino malo perterriti diffugiunt ad sua praesidia; quae nostri
Abbreviated transcription (Latin):
trahete conarẽtur effuge̾ nõ itĩo equitatũ. sed ne legioties ꝗde poss triꝑto cohortib diu¬
sis t̾na celsissimo loco. castra fecit. aquib paulatĩ ꝙ̃tuz copie patiebãtur uallu ĩoppidi
cucuitũ duce̾ ĩstitrnit. Q uod cũ aĩadũterẽt oppidãi miẜiãq alexie memoria solliciti
simile cãm obsessionis uerẽrit᷑. maximeq exonũb lũctĩ qui fortune illi periculu
fecerat. Monẽt fruẽti rone ẽẽ hu̾da. cõstituũt om̃iu ꝯsensu ꝑte ibi relicta copi¬
aꝵ. ip̃icu expeditis ad ĩportãdu frumẽtu ꝓficisci. Eo ꝯsilio ꝓbato ꝓxima nocte du¬
b nuilibarmatoꝵ relictis. ueliquos exoppido drappes ⁊ lucͣtins educũt. Hu paucos
dies morati exfinihꝰ cadurcoꝵ. qui ꝑtĩ refrimiẽtaria sblenare eos cupiebãt. ꝑtĩ ꝓhi¬

Expanded text:
trahere conarentur, effugere non modo equitatum, sed ne legiones quidem possent, tripertito cohortibus divtrahere conarentur, effugere non modo equitatum, sed ne legiones quidem possent, tripertito cohortibus divisis trina excelsissimo loco castra fecit; a quibus paulatim, quantum copiae patiebantur, vallum in oppidi circuitum ducere instituit. Quod cum animadverterent oppidani miserrimaque Alesiae memoria solliciti similem casum obsessionis vererentur, maximeque ex omnibus Lucterius, qui fortunae illius periculum fecerat, moneret frumenti rationem esse habendam, constituunt omnium consensu parte ibi relicta copiarum ipsi cum expeditis ad importandum frumentum proficisci. Eo consilio probato proxima nocte duobus milibus armatorum relictis reliquos ex oppido Drappes et Lucterius educunt. Hi paucos dies morati ex finibus Cadurcorum, qui partim re frumentaria sublevare eos cupiebant, partim prohi
Abbreviated transcription (Latin):
q lucratius cu legiones caniniũq adẽe cognoscerẽt. nec se sine c̾ta ꝑnitie ꝑseq̃nte ex̾citu
putarẽt. ꝓuintiẽ firios ĩtrare posse. noc tãm libere uagãdi latrocuuoꝵ q fatiẽdoꝵ facul¬
tate ht̃e: infinib cõstituĩt caduroꝵ. Ibieu luftĩ apd̃ suos cines qu̾oda ĩtegris reb mul
tu potuisse sẽꝑq auctor nouoꝵ cõsilioꝵ magnã apiro barbaros auctoritate hr̃et. oppidũ
auxilio dunu qd̃ inclietẽla fuerat eĩ egregie natura loci nnunitũ occupat siuis ei drappe¬
tis copiis. oppidariosq sibi cõigit. Quocũ ꝯfestim Gauus canini uenisset. aĩadu̾tẽt¬
q om̃es oppidi ptes p̾ruptissimis saxis ẽẽ itinitas qd̃ defedẽte nullo tũ ariratis ascẽ¬
dere ẽet difficile Magna aũt ĩpedim̾ta oppidanoꝵ uideret:. que siclãdestina fuga sub¬

Expanded text:
que Lucterius, cum legiones Caniniumque adesse cognoscerent nec se sine certa pernicie persequente exercitu que Lucterius, cum legiones Caniniumque adesse cognoscerent nec se sine certa pernicie persequente exercitu putarent provinciae fines intrare posse nec iam libere vagandi latrociniorumque faciendorum facultatem habetum potuisset, semperque auctor novorum consiliorum magnam apud barbaros auctoritatem haberet, oppidum Vxellodunum, quod in clientela fuerat eius, egregie natura loci munitum, occupat suis et Drappetis copiis oppidanosque sibi coniungit. Quo cum confestim Gaius Caninius venisset animadverteretque omnes oppidi partes praeruptissimis saxis esse munitas, quo defendente nullo tamen armatis ascendere esset difficile, magna autem impedimenta oppidanorum videret, quae si clandestina fuga sub
Abbreviated transcription (Latin):
mẽto aut timore ꝓiuntie magna ĩfamia ꝑditoꝵ hoĩu lattocinuis caperet᷑. Gaius fa¬
buis cu reliquo exẽcitu ĩ carnutes ceterasq ꝓficiscit᷑ ciuitates. quaꝵ eo p̃lio qd̃ cũdũria¬
co fecerat copias ẽc accitas sciebat. Uon eñi dubitabat quĩ recẽti calamitate sũmissiores
c̾ent future. Dato uõ spatio ac tp̃e. eode ĩstigãte dũ nacto possẽt cõcitam. Qua ĩre sum¬
ma felicitas celentas q ĩ recipiẽdis curitatib fabiũ cõsoquit᷑. Na caruites qui sepe
uexati nũꝙͣ pacis focerãt mentiõe datis obsidib uenũt ĩdeditionẽ. cetereq ciuitates
posite ĩultiinis gallie finib oceano ꝯiũcte que anorice appellant᷑ auc̃te adducte cãmu¬
tu aduentu fabi legionũq imꝑata sine mora fatiũt. Dũnacus siuis finib expul¬
sus erras lacitansq solus exinas gallie regiones petere est coactus.At drappes una¬

Expanded text:
ovinciae magna infamia perditorum hominum latrociniis caperetur. Gaius Fabius cum reliquo exercitu in Carnutes ceterasque proficiscitur civitates, quarum eo proelio, quod cum Dumnaco fecerat, copias esse accisas sciebat. Non enim dubitabat quin recenti calamitate summissiores essent futurae, dato vero spatio ac tempore eodem instigante Dumnaco possent concitari. Qua in re summa felicitas celeritasque in recipiendis civitatibus Fabium consequitur. Nam Carnutes, qui saepe vexati numquam pacis fecerpositae in ultimis Galliae finibus Oceano coniunctae, quae Armoricae appellantur, auctoritate adductae Carnutum adventu Fabi legionumque imperata sine mora faciunt. Dumnacus suis finibus expulsus errans latitansque solus extremas Galliae regiones petere est coactus. At Drappes una
Abbreviated transcription (Latin):
du dextreq adcedẽdu ualẽt. tantũ eo p̾lio int̾fitĩt. Itaq amplĩ nulib ꝑs duo
detim milib aimatoꝵ aut eoꝵ qui eotp̃e arma ꝓiecerãt int̾fectis. omĩsanultitudo
capitut ĩpedimẽtoꝵ. Qua ex fuga cu cõstaret drappetẽ senonẽ. qui ut pͥmũ defe¬
uitat᷑u receptis latrociniis ĩ pedim̾ta. ⁊ cõmeatus romanoꝵ int̾reꝑat. nõ amplius

Expanded text:
dum dextraeque ad caedendum valent, tantum eo proelio interficidum dextraeque ad caedendum valent, tantum eo proelio interficiaut armatorum aut eorum qui eo timore arma proiecerant interfectis omnis multitudo capitur impedimentorum. Qua ex fuga cum constaret Drappetem Senonem, qui, ut primum defevitatum adscitis, receptis latronibus impedimenta et commeatus Romanorum interceperat, non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
legiones menũssẽt ⁊ pudore cedendi ⁊cupiditate ꝑse cõfitiẽdi p̾lii fortissime ꝯͣt pedi¬
tes p̃liant᷑. Hostesq nichil ampliꝰ copiaꝵ accessuꝵ crede̾tes ut pͥdie cognouerãt delẽ¬
di equitat᷑ nti nactioccasionẽ indebãtur. Cu aliquã diu sũma ꝯtentione ducaretͣ.
du nacus istruit aciẽ que sius e̾et equitib ĩuice p̃sidio cu repẽte ꝯferte legiones
ĩcõspectu hostiũ uenũt. quib nisis ꝓcul se barbaroꝵ turme ac ꝑterrite acies hostiũ
pturbato ĩpedimẽtoꝵ agimine magnoclamore discursuq passim fuge semãdãt.
At ñi equites qui pauloañ cu resistẽtil fortissimie cõfluxerãt leticia uictorie
clati magno undiq lamore sblato cedentib circũ fusi ꝙͣtu equoꝵ uires ad ꝑsequẽ¬

Expanded text:
oppugnare instituit. Cum complures dies in oppugnatione consumpsisset et magno suorum detrimenoppugnare instituit. Cum complures dies in oppugnatione consumpsisset et magno suorum detrimenliantur, hostesque nihil amplius copiarum accessurum credentes, ut pridie cognoverant, delendi equitatus nostri nacti occasionem videbantur. Cum aliquamdiu summa contentione dimicaretur, Dumnacus instruit aciem quae suis esset equitibus in vicem praesidio, cum repente confertae legiones in conspectum hostium veniunt. Quibus visis perculsae barbarorum turmae ac perterritae acies hostium, perturbato impedimentorum agmine, magno clamore discursuque passim fugae se mandant. At nostri equites, qui paulo ante cum resistentibus fortissime conflixerant, laetitia victoriae elati magno undique clamore sublato cedentibus circumfusi, quantum equorum vires ad persequen
Abbreviated transcription (Latin):
liquos feasset. nullu reditu pꝑtantas calamitates hr̃et ĩciuitate. cu ĩomĩes ꝑtes Am¬
eade se rocipẽt castra. Cõsecunt᷑ equites nr ĩ ut erat p̾ceptu ĩuadũt q dũnaci agmen
et fugiẽtes ꝑterritosq sb̾saccinis itinẽ agressi magna p̃da młtis int̾fectis potiunt᷑. Ita
re benegesta se recipuĩt ĩcastra. In seq̃nte nocte fabius equites p̾mictit sic ꝑatos utꝯ fli¬
gerẽt. atq om̃e agm̃ morarẽtur du cõsequẽtur ip̃e. Cui preceptis ut regeret᷑ quf̾titati
narus p̃fectus equitu singlis ⁊ amimi ꝯ prudẽtie uir suos hortat᷑ agñiq hostiũ ꝯsecu¬
tus turmas ꝑtim ydoneis locis disponit. ꝑtĩ equitũ preliũ cõmictit. co̾fligit audatius
equitat᷑ hostiu succedẽtib sibi peditib qui toto agiine sb̾sistẽtib equitib suis ꝯͣt nr̃os

Expanded text:
liquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. Cum in omnes partes liquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. Cum in omnes partes eadem se reciperet castra. Consecuntur equites nostri, ut erat praeceptum, invaduntque Dumnaci agmen et fugientes perterritosque sub sarcinis in itinere adgressi magna praeda multis interfectis potiuntur. Ita re bene gesta se recipiunt in castra. Insequenti nocte Fabius equites praemittit sic paratos ut confligerent atque omne agmen morarentur, dum consequeretur ipse. Cuius praeceptis ut res gereretur, Quintus Atius Varus, praefectus equitum, singularis et animi et prudentiae vir, suos hortatur agmenque hostium consecutus turmas partim idoneis locis disponit, parte equitum proelium committit. Confligit audacius equitatus hostium succedentibus sibi peditibus, qui toto agmine subsistentes equitibus suis contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
mu q̃store cu legione duodecima sibi ꝯmĩgit. G. fabiũ legatu cu cohortib.xxd. nuc¬
cit ĩdiu̾sissimã ꝑt̾e gallie: ꝙ ibi quasda cinitates ĩ aritis ẽe audiebat. neq .g̾. caniniũ
rebilum legatu qui ĩillis regionib erat satis firmas duas legiones hr̃e existimabat ti¬
tum labienũ ad seeuocat. legione aũt duodecimã quecũ eo fuerat ĩ hub̾nus ĩtogata gal¬
liã mictit. adcolonias ciuiu romanoꝵ. tuẽdas neꝙ siłe ĩcõmodu accideret discursione
batbaroꝵ ut suꝑiore estate tergestins acciderat. ꝗa repentino latrocinio atq ĩpetr ĩcolle¬
illoꝵ erãt oppressi. ip̃e mouastãdos de populãdoos fines ambigiorigis ꝓficiscit᷑. quẽ ꝑte ri¬
tum ac fugiẽte cu redigi posse ĩsua potestate desꝑaret ꝓximũ sue digtatis ẽẽ dicebat.
Adeo fines eĩuastare. Eiuib. hedifitiis pecore ut odio suoꝵ ambiorix. siquos fortuna re¬

Expanded text:
legatum cum cohortibus XXV mittit in diversissimam partem Galliae, quod ibi quasdam civitates in armis esse audiebat neque C. Caninium Rebilum legatum, qui in illis regionibus erat, satis firmas duas legiones habere existimabat. Titum Labienum ad se evocat; legionem autem XV, quae cum eo fuerat in hibernis, in togatam Galliam mittit ad colonias civium Romanorum tuendas, ne quod simile incommodum accideret decursione barbarorum ac superiore aestate Tergestinis acciderat, qui repentino latrocinio atque impetu illorum erant oppressi. Ipse ad vastandos depopulandosque fines Ambiorigis proficiscitur; quem perterritum ac fugientem cum redigi posse in suam potestatem desperasset, proximum suae dignitatis esse ducebat, adeo fines eius vastare civibus, aedificiis, pecore, ut odio suorum Ambiorix, si quos fortuna re
Abbreviated transcription (Latin):
Gaium uolusenu quadratũ misit. qui eu ꝑsimulatõe colloqui curaret int̾ficiẽdũ
adeam re delectos ydoncos eitratit centiniones. Eu ĩcolloquiũ uentu ẽẽt ⁊ ut cõ¬
uenerat manu cõmii uolusen arupuisset. Centurio uelud ĩ sueta re ꝑmotꝰ. uł cele¬
ut̾ afamilianb ꝓhibitus cõnuii. cõficẽ hoĩe nõ potuit grauit̾ tñ pͥmo ictu gladio
capud ꝑcussit. cu utnagladii destactiẽent: nõ tam pũgnãdi ꝙͣ diffugiẽdi fuit utroꝵ
plura ꝙͣ iudebãt extimescebãt. Quofc̃o statuisse cõnĩ dicebat᷑. nũꝙͣ inꝯspectu ciuĩꝙͣ
romam uenire. Bellicosissimis gentib deuictis Cesar cĩs uideret nulla iam ẽẽ ciuita¬
te que bellu id pararet ꝙ sibi resisteret. S nõnullos exoppidis demigrare. exagris di

Expanded text:
Gaium Volusenum Quadratum misit, qui eum per simulationem colloqui curaret interficiendum. Gaium Volusenum Quadratum misit, qui eum per simulationem colloqui curaret interficiendum. Ad eam rem delectos idoneos ei tradit centuriones. Cum in colloquium ventum esset, et, ut cosueta re permotus vel celeriter a familiaribus prohibitus Commi conficere hominem non potuit; graviter tamen primo ictu gladio caput percussit. Cum utrimque gladii destricti essent, non tam pugnandi quam diffugiendi fuit utroruplura quam videbant extimescebant. Quo facto statuisse Commius dicebatur numquam in conspectum cuiusquam Romani venire. Bellicosissimis gentibus devictis Caesar, cum videret nullam iam esse civitatem quae bellum pararet quo si
Abbreviated transcription (Latin):
deditione ẽe p̾ductos. scireatq ĩtelligẽ secãm poccati facillicime mortius delegati nemi¬
ne uõ tantu pollere: ut ĩuitis pͥncipib resistẽte senatu. omĩb bonis repugnãtib ĩ¬
fitina manu plebis hellu ꝯcitare ⁊gerẽ posset.stam̃ seꝯtentũ fore ea pena qua sibi
ip̃i ꝯtraxissẽt. Nocte ĩseq̃nti legati responsa ad suos teferũt. obsides ꝯfitiũt ꝯcurrũt
reliquaꝵ ciuitatu legati. qui bellonacoꝵ speculabant᷑ euẽtu. obsides dant imꝑata fa¬
tuuĩt excepto cõmio quẽtuuor ꝓhibebat cuiꝙ̃ fidei suã ꝯmictere s alute. Lam suꝑior̃
annotitus labienꝰ Cosate ĩgallia citeriore ius dicente.cu conũ ꝯpisset sollicitare
ciuitates. ⁊ cõuiratõe ꝯͣt c̾esare facere. ĩ fidelitate eiꝰ sine ulla ꝑfidia iudicanit cõpͥ¬
iniposse. Que ꝗa nõ achitrabat᷑ uocatu ĩ castrauentuꝵ ne tẽptãdo cautiorẽ facẽt

Expanded text:
deditione esse perductos. Scire atque intellegere se causam peccati facillime mortuis delegari. Neminem vero tantum pollere, ut invitis principibus, resistente senatu, omnibus bonis repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset. Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent. Nocte inseqreliquarum civitatium legati, quae Bellovacorum speculabantur eventum; obsides dant, imperata faciunt excepto Commio, quem timor prohibebat cuiusquam fidei suam committere salutem. Nam superiore anno Titus Labienus, Caesare in Gallia citeriore ius dicente, cum Commium comperisset sollicitare civitates et coniurationem contra Caesarem facere, infidelitatem eius sine ulla perfidia iudicavit comprimi posse. Quem quia non arbitrabatur vocatum in castra venturum, ne temptando cautiorem faceret,
Abbreviated transcription (Latin):
is dispositi. cũ sibi delegisient campu ad re gerendã nõ amplius patẽte ĩ om̃s ꝑtes p¬
sib nulle silius irroiq ant impeditissimo flignune munitu ueludĩdagine hũc in¬
sidiis cirũ dederũt. E xplorato hostiũ ꝯsilio n ad p̾liandũ aĩmo atq artius ꝑaticu sb¬
seq̃utib legionib nulla dimicatõe recusarẽt. turmat̾ĩ ieu̾ locu deuenerũt. Q.uoꝵ

Expanded text:
is dispositi, cum sibi delegissent campum ad rem gerendam non amplius patentem in omnes partes pis dispositi, cum sibi delegissent campum ad rem gerendam non amplius patentem in omnes partes passibus mille, silvis undique aut impeditissimo flumine munitum, velut indagine hunc insidiis circumdederunt. Explorato hostium consilio nostri ad proeliandum animo atque armis parati, cum subsequentibus legionibus nullam dimicationem recusar
Abbreviated transcription (Latin):
recipiendi belluacis dederũt. Ita fuga timoris simul calliditatisq plena. sine ullo de⁊¬
trimẽto milia nõ amplĩ dece progressi hostes loco mimitissimo castra posuerũt. Inde
cu sepe inĩsidiis equites peditesꝙ disponeret magna detim̃ita romanis ĩ pabulatio¬
nib inferchãt. Quodcu coebrius accroeret excaptiuo quodã cõꝑit Cesar corbeum
bello uacoꝵ duce fortissimoꝵ milia expeditu elegisse. equitesq ex oitũ nũo mille.
quos inĩsidis coloco collocarat quẽ in locu ꝑꝑcopiã frumẽti ac pabuli romanos
missuos suspicaret᷑. Nuo cognito cõsilio legiones plures qua solebat educit. eꝗ¬
tatũq quẽ cõsuetudĩe pabulatorib mictere presidio ꝯsuerat. p̾mictit. hiic int̾roĩt
auxilia leuis armature. Ip̃e cu legionib ꝙͣ põt maxime aꝑpinquat. hostes ĩisidi¬

Expanded text:
recipiendi Bellovacis dederunt. Ita fuga timoris simul calliditatisque plena sine ullo derecipiendi Bellovacis dederunt. Ita fuga timoris simul calliditatisque plena sine ullo detrimento milia non amplius decem progressi hostes loco munitissimo castra posuerunt. Inde cum saepe in insidiis equites peditesque disponerent, magna detrimenta Romanis in pabulationibus inferebant. Quod cum crebrius accideret, ex captivo quodam comperit Caesar Correum, Bellovacorum ducem, fortissimorum milia sex peditum delegisse equitesque ex omni numero mille, quos in insidiis eo loco collocaret, quem in locum propter copiam frumenti ac pabuli Romanos missuros suspicaretur. Quo cognito consilio legiones plures quam solebat educit equitatumque, qua consuetudine pabulatoribus mittere praesidio consuerat, praemittit: huic interponit auxilia levis armaturae; ipse cum legionibus quam potest maxime appropinquat. Hostes in insidi
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝑnoctare aut ouitĩ ꝑmanẽ fine ꝑiculo eode loco possẽt tale ꝯsiliũ sui recipiẽdi cepe¬
rũt fasces ut cõsuenerãt. nãq ĩ acie sedere gallos ꝯsuesse suꝑiorib cõmẽtariis Cesa¬
ris declaratũ est ꝑmanꝰ stramẽtoꝵ ac u̾gultoꝵ quoꝵ sũmã erat ĩcastris copia intẽ
te acõspectu texit romanoꝵ. Quodubi accioit barbari uehemẽtissimo cursu re¬
fugerũt. Cesar ⁊ sidiscessu hostiũ aĩadu̾tẽ nõ poterat ĩcendiis oppoĩtis tñ id ꝯsili
ne fore ĩ eode loco sb̾sistere hosti ãtq elicere nr̃os ĩ locu conaret᷑ iniquũ cãt dĩ ꝓcedit.
Equites cu ĩtrare sm̃nũ igũ et flãma fortissimãtimerẽt. ac siquicupidius ĩtra¬
uerãt uix suoꝵ ip̃i pͥores ꝑtes aĩad u̾terẽt. equoꝵ ĩ sioias ueriti lib̾aui fatultatez sin

Expanded text:
neque pernoctare aut diutius permanere sine periculo eodem loco possent, tale consilium sui recipiendi cepeneque pernoctare aut diutius permanere sine periculo eodem loco possent, tale consilium sui recipiendi ceperunt. Fasces, ubi consederant namque in acie sedere Gallos consuesse superioribus commentariis Caesaris declaratum est, per manus stramentorum ac virgultorum, quorum summa erat in castris copia, inter te a conspectu texit Romanorum. Quod ubi accidit, barbari vehementissimo cursu refugerunt. Caesar, etsi discessum hostium animadvertere non poterat incendiis oppositis, tamen id conne forte in eodem loco subsistere hostis atque elicere nostros in locum conaretur iniquum, tardius procedit. Equites cum intrare fumum et flammam densissimam timerent ac, si qui cupidius intraverant, vix suorum ipsi priores partes animadverterent equorum, insidias veriti liberam facultatem sui
Abbreviated transcription (Latin):
su aimu adu̾teret. pontib palude ꝯstrata legiones traducit. celerit̾q ĩ sũma pla¬
nitie iigi ꝑuenit que decliui fastidio duob alatib iuuiebat᷑. Ihi logionih ĩstructĩ
adultiu ngã ꝑuenit. aitiẽq eo loco ꝯstitiut. Uñtormẽto missa tela mbostiũ crrrcos
conici posse̾t. Sarbari cõfisi locinatura cu dimicare nõ recusarẽt. si forte roriam subi¬
re collem conatẽtur paulatĩ copias distribrtas dimictẽ nõ possẽt disꝑsi ꝑturbarẽtur
ĩatie ꝑma̾senĩt. N noꝵ ꝑtinatia cõgnita Cesar.xx. cobortib ĩstaictis castrisq co loco
metatis mui iubet castra ac solitis oꝑib ꝓuallo legiones ĩstructas collocat. eqtes
frenatis equis ĩstatione disponit. Bellonacicu romãnos adĩseq̃ndu ꝑatos inderẽt

Expanded text:
cisum animum adverteret, pontibus palude constrata legiones traducit celeriterque in summam placisum animum adverteret, pontibus palude constrata legiones traducit celeriterque in summam planitiem iugi pervenit, quae declivi fastigio duobus ab lateribus muniebatur. Ibi legionibus instructis ad ultimum iugum pervenit aciemque eo loco constituit unde tormento missa tela in hostium cuneos conici possent. Barbari confisi loci natura, cum dimicare non recusarent, si forte Romani subire collem conarentur, paulatim copias distributas dimittere non possent, ne dispersi perturbarentur, in acie permanserunt. Quorum pertinacia cognita Caesar XX cohortibus instructis castrisque eo loco metatis muniri iubet castra. Absolutis operibus pro vallo legiones instructas collocat, equites frenatis equis in statione disponit. Bellovaci, cum Romanos ad insequendum paratos viderent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpri accessissẽt legiones. Et garũ treboniũ legatu cognouissẽt duces bellonacoꝵ ue¬
ritisimile obsessionẽ alexie. noctu dimictũt eos quos etate aut uirib ĩferiores aut ĩẽ¬
mes hebãt unaq reliqua impeoinita quoꝵ ꝑturbatũ ⁊cõfusudu explicãtagm̃. magͤ
eñi multitudo. cartoꝵ expeditos sequigallos cõsucuit. oppressi luce copias an̾ratoꝵ sui
ĩstriuĩt castris ne pͥus romam ꝓsequi se ĩciperẽt ꝙͣ longĩagm̃ impedime̾tor suoꝵ pro¬
cessisset. At Cesar noꝙ resistẽtes agrediui̾dos tarito collis ascensu uidicabat. neq on
usq eo legiones admonẽdas ut disçedẽ exco loco sinc periculo harbari militib ĩ stãtib
atq ioigũ ꝙ trãs palude pene adhostiũ castra ꝑtinẽ̾t. mediocri ualle acastris eoꝵ ĩten¬

Expanded text:
propius accessisse legiones et Gaium Trebonium legatum cognossent, duces Bellovacorum vepropius accessisse legiones et Gaium Trebonium legatum cognossent, duces Bellovacorum veriti similem obsessionem Alesiae noctu dimittunt eos quos aut aetate aut viribus inferiores aut inermes habebant, unaque reliqua impedimenta. Quorum perturbatum et confusum dum explicant agmen magna enim multitudo carrorum etiam expeditos sequi Gallos consuevit, oppressi luce copias armatorum pro suis instruunt castris, ne prius Romani persequi se inciperent quam longius agmen impedimentorum suorum processisset. At Caesar neque resistentes adgrediendos tanto collis ascensu iudicabat, neque non usque eo legiones admovendas ut discedere ex eo loco sine periculo barbari militibus instantibus atque id iugum quod trans paludem paene ad hostium castra pertineret mediocri valle a castris eorum inter
Abbreviated transcription (Latin):
statones disponẽ/ ac modeyatiꝰ cedentẽ inseꝗ hoste. Nõ int̾iictit ĩteritĩ cotidiana p̾lia.
inꝯspectu utroꝵq castroꝵ que aduata trãsitus q ficbãt paludis. Q.ua cõfectiõe gema¬
in quos ꝑpea Cesar trãsoriserat thenũ ut equitib int̾positis p̃liarẽtur cũ cõstãtius
inuũsi ꝑalude trãsissent. Paucisq ĩ resistẽdo intfectis ꝑtinatiꝰ reliꝙͣ młtitudĩe ẽent
ĩsccuti: ꝑterriti nõ solu hui qui aut comin ꝯppͥmebãtur. aut emiñ uulnerabãtur. set
etiã qui songĩ subsidiari cõsuenerãt: turpit̾ refugerũt sepe aissis suꝑioribo locis quã¬
se aut ĩcastra suoꝵ reciꝑent aut nõ nullis pridore coaictis longiꝰ ꝓfugerẽt. Quoꝵ piculo
sic om̃s copie sũt ꝑturbate. ut uixiudicar posset utrũ secũdis ninunisq reb ĩ soler¬
tiores: anadu̾so medioca casutimudiores c̾erit. Cõpłib dieh hisoe ĩcastris ꝯsũptis. cũ

Expanded text:
stationes disponere ac moderatius cedentem insequi hostem. Non intermittunt interim cotidiana proelia in conspectu utrorumque castrorum, quae ad vada transitusque fiebant paludis. Qua contentione Germani, quos propterea Caesar traduxerat Rhenum ut equitibus interpositi proeliarentur, cum c paucisque resistentibus interfectis pertinacius reliquam multitudinem essent insecuti, perterriti non solum ei qui aut comminus opprimebantur aut eminus vulnerabantur, sed etiam qui longius subsidiari consuerant, turpiter refugerunt, nec prius finem fuse aut in castra suorum reciperent, aut nonnulli pudore coacti longius profugerent. Quorum periculo sic omnes copiae sunt perturbatae ut vix iudicari posset, utrum secundis minimisque rebus insolentiores an adverso mediocri casu timidiores essent. Compluribus diebus isdem in castris consumptis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
multitudĩe ip̃oꝵ detrimẽtu accipit. Cumdispositis turins ĩ uice ran p̾liarent᷑. req a
laterib crru neniti suos patexent᷑. erũpũt ceteri corbeo p̾liate ex silius fit magna ꝯtẽ¬
cedit. pedituq nr̃s cregit cedere equites quibꝰ celerit̾ sy̾uerĩt leuis armature pe̾di¬
tes: quos an̾̃ legiones missos docui. tutmisq nr̃oꝵ int̾positis. ꝯstant̾ preliant᷑. Pugna¬
turaliquã dui pari ꝯtentione. de ĩde ut ratio postulabat p̾lii qui sbstimietãt pͥmos im¬
petus ĩsidiaꝵ. hoc ip̃o fui̾t suꝑiores: qd̾ nullu ab ĩsidiãtib ĩ prudẽtes acor perat detrin

Expanded text:
multitudine ipsorum detrimentum accipitur. Cum dispositis turmis in vicem rari proeliarentur neque ab lateribus circumveniri suos paterentur, erumpunt ceteri Correo proeliante ex silvis. Fit magna conten procedit peditum, quae nostros coegit cedere equites. Quibus celeriter subveniunt levis armaturae pedites, quos ante legiones missos docui, turmisque nostrorum interpositi constanter proeliantur. Pugnatur aliquamdiu pari contentione; deinde, ut ratio postulabat proeli, qui sustinuerant primos impetus insidiarum hoc ipso fiunt superiores, quod nullum ab i
Abbreviated transcription (Latin):
płib cũ cognouisset atq ea que ꝓponẽnt᷑ ꝯfilia plena prudẽtie longeq a temerita¬
te barbaroꝵ demota ẽẽ iudicaret. om̃ib reb ĩ seruiẽdu statuit. quo celerius hostes
ꝯterita suoꝵ pancitate ꝓdirẽt ĩatiẽ. Singłaris en̾ uirtutis ueterimas legiones
.uiiͦ. uiiiͣ. uiiiiͦ. hebat su̾me spei delecteq iuuẽtutis .xiͦ. que octauo iam stipẽdio tñ
ĩ collocatiõe reliquaꝵ. nõ dũ eadẽ uetustatis ac uirtutis ceꝑat opinionẽ. Itaq cõsilio
aduocato: reb hiis queadse ẽe̾nt delate onũb expoĩtis aĩos młtitudĩs ꝯfirmat. Si
forte hostes triũ legionũ nũo posset elicẽ addimicãdu. Agtis ordine ita ꝯstituit.

Expanded text:
pluribus cum cognosset atque ea quae proponerentur consilia plena prudentiae longeque a temeritapluribus cum cognosset atque ea quae proponerentur consilia plena prudentiae longeque a temeritate barbarorum remota esse iudicaret, omnibus rebus inserviendum statuit, quo celerius hostis contempta sua paucitate prodiret in aciem. Singularis enim virtutis veterrimas legiones VII, VIII, VIIII habebat, summae spei delectaeque iuventutis XI, quae octavo iam stipendio tamen in collatione reliquarum nondum eandem vetustatiadvocato, rebus eis quae ad se essent delatae omnibus expositis animos multitudinis confirmat. Si forte hostes trium legionum numero posset elicere ad dimicandum, agminis ordinem ita constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
quib cu querẽt Cesar quo loco multitudo ẽẽt bellonacoꝵ qõ ne eẽt ꝯsiliu eoꝵ ĩueni¬
ebat bellonacos om̃es qui arma ferre possẽt ĩunu locu ꝯuenisse. Itaq ambianõ
Auiuras. Calctos. Ueliocassos. Atrebatas. locu castris ĩsilua excelsuz cirrũdata
palude de legisse ĩpedin̾ita omĩa ĩultimo res siluas cõtulisse. Cõpłes ẽẽ pͥncipes he¬
lli auctores. S młtitudiẽ maxime cõreo obtẽꝑare ꝙ eisũmo ẽẽ odionom̃. pͥꝑ. Ro.
intellexissẽt. paucis ante dich ex hiis castus atrebate cõnũ discessisse adauxilia
germanoꝵ adducẽda quoꝵ et uicinitas ꝓpinqua ⁊ młtitudoeẽt ĩ finita ꝯstitiusse
aũt bellonacos omĩu pͥncipu ꝯserisu. sũma plebis cupiditate. siut diceret᷑ Cesar
cu tab legionib ueniret offerẽt se addimicãdu. ne miẜiore ac duriore postea ꝯ¬

Expanded text:
quibus cum quaereret Caesar quo loco multitudo esset Bellovacorum quodve esset consilium eorum, inveniquibus cum quaereret Caesar quo loco multitudo esset Bellovacorum quodve esset consilium eorum, inveniebat Bellovacos omnes qui arma ferre possent in unum locum convenisse, itemque Ambianos, Aulercos, Caletos, Veliocasses, Atrebatas; locum castris excelsum in silva circumdata palude delegisse, impedimenta omnia in ulteriores silvas contulisse. Complures esse principes belli auctores, sed multitudinem maxime Correo obtemperare, quod ei summo esse odio nomen populi Romani intellexissent. Paucis ante diebus ex his castris Atrebatem Commium discessisse ad auxilia Germanorum adducenda; quorum et vicinitas propinqua et multitudo esset infinita. Constituisse autem Bellovacos omnium principum consensu, summa plebis cupiditate, si, ut diceretur, Caesar cum tribus legionibus veniret, offerre se ad dimicandum, ne miseriore ac duriore postea c
Abbreviated transcription (Latin):
tintasq hiis ciuitates duce corbeo bellouaco ⁊ comio atrebate ex̾citus coꝑare. atq ĩumu
locuni cogere. ut om̃i młtitudĩe ĩ fines suessonu qui remis erãt adtributi facerent
tate sotios optime dere publica meritos accipere. legione exhibitis enocat. rursus ĩ¬
decinia. lict̾as aũt ad Gaiu fabiũ mictit ut ĩfines fuessonũ legiones duas quas ha¬
is copiis coactis adbeluacos ꝓficiscit᷑. castrisq ĩ eoꝵ finib positis equitu turmas di¬
nuictit ĩ oñis ꝑtes adaliquos excipiẽdos ex quib hostiu cõsuła cõgnoscẽt. Equites o̾¬
fitio fũcti renũtiãt paucos ĩ hedifitus ẽẽ ĩuentos/ atq hoc nõ qui agroꝵ colendoꝵ c̃a re¬
mãsisset. nãq ẽẽt undiq diligent᷑ de mugratu. s qui speculãdi c̾a ẽẽnt remissi a

Expanded text:
timasque his civitates duce Correo Bellovaco et Commio Atrebate exercitus comparare atque in unum timasque his civitates duce Correo Bellovaco et Commio Atrebate exercitus comparare atque in unum locum cogere, ut omni multitudine in fines Suessionum, qui Remis erant attributi, facerentitatem socios optime de re publica meritos accipere, legionem ex hibernis evocat rursus undecimam; litteras autem ad Gaium Fabium mittit, ut in fines Suessionum legiones duas quas hais copiis coactis ad Bellovacos proficiscitur castrisque in eorum finibus positis equitum turmas dimittit in omnes partes ad aliquos excipiendos ex quibus hostium consilia cognosceret. Equites officio functi renuntiant paucos in aedificiis esse inventos, atque hos, non qui agrorum colendorum causa remansissent namque esse undique diligenter demigratum, sed qui speculandi causa essent remissi.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩom̃s ꝑtes mictit. quascũq petisse dicebãtur hostes: nec frustra. Na plerũq magna
p̃da potiti nr̃i reu̾tunt᷑. oppressi carnutes hyemis difficultate terrore ꝑiculi cũ tectis
expulsi nullo loco diutĩ ꝯsistere auderẽt nec siluaꝵ p̾sidio tẽpestatib durissimis tegi
possẽt disꝑsi magna ꝑte amissa suoꝵ dissipãtur ĩ firitimas ciuitates. Cesar tp̃e amu
difficilio cu satis hr̃et cõueniẽtes manus dissipare neqd̃ initi belli nasceret᷑ ꝙͣtũcq¬
in dõne ẽẽt exploratũ hr̃et. sb̾tp̃s estiuoꝵ nullu sũmiu bellu posse cõflari. Galum atr¬
boniu cu duab legionib quas secũ hebat ĩ hibnis cenabi collocauit. Ip̃ecu crebris le¬
gatoĩb tonoꝵ cercior fieret bellonacos qui helli głia gallos om̃es belgasq pr̾abãt fini¬

Expanded text:
in omnes partes mittit quascumque petisse dicebantur hostes; nec frustra: nam plerumque magna in omnes partes mittit quascumque petisse dicebantur hostes; nec frustra: nam plerumque magna praeda potiti nostri revertuntur. Oppressi Carnutes hiemis difficultate, terrore periculi, cum tectis expulsi nullo loco diutius consistere auderent nec silvarum praesidio tempestatibus durissimis tegi possent, dispersi magna parte amissa suorum dissipantur in finitimas civitates. Caesar tempore anni difficil nullum summum bellum posse conflari, Gaium Trebonium cum duabus legionibus, quas secum habebat, in hibernis Cenabi collocavit; ipse, cum crebris legationibus Remorum certior fieret Bellovacos, qui belli gloria Gallos omnes Belgasque praestabant, fini
Abbreviated transcription (Latin):
lum sibi quedebãtur. Qua recognita cu dies nõ amplius .x.iuiii. ĩ hibͥnis ẽẽ ĩ no¬
ratus legiones .xiiii. ⁊ sexta exhib̾nis ab arare ducit. quas ibi collocatas explicãde rei fr¬
itẽtariẽ causa suꝑiore ꝯmẽtario demostratu est.Ita cu duab legionibꝰ ad ꝓseq̃r idos
carrutes ꝓficiscit. Cum fama ex̾citus adhostes ẽẽt ꝓlata calamitate exteroꝵ duet cã¬
nutes de ẜtis uicis oppidisq que tollerãde hiemis cã cõstitutis repẽte exigius adne¬
cessitate hedifitiis ĩcolebãt. nuꝑ eĩ deuicti cõpła opida dimiẜant. disꝑsi ꝑfugñt. Ce¬
sã erũpẽtes eo maxime tpͣe acẽrimas tẽpestates: cu subire milites nollet inoppidu
torioꝵ tegẽdoꝵ gr̃a ecãt hedificata milites ꝯtegit. E quites tam̃ ⁊ auxilianos pedites

Expanded text:
lum sibi querebantur. Qua re cognita, cum dies non amplius decem et octo in hibernis esset molum sibi querebantur. Qua re cognita, cum dies non amplius decem et octo in hibernis esset moratus, legiones XIIII et VI ex hibernis ab Arare educit, quas ibi collocatas explicandae rei frumentariae causa superiore commentario demonstratum est: ita cum duabus legionibus ad persequendos Carnutes proficiscitur. Cum fama exercitus ad hostes esset perlata, calamitate ceterorum ducti Carnutes desertis vicis oppidisque, quae tolerandae hiemis causa constitutis repente exiguis ad necessitatem aedificiis incolebant nuper enim devicti complura oppida dimiserant, dispersi profugiunt. Caesar erumpentes eo maxime tempore acerrimas tempestates cum subire milites nollet, in oppido toriorum integendorum gratia erant inaedificata, milites compegit. Equites tamen et auxiliarios pedites