comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obsideret / legati costãtim impe¬
ratoris ad fuia castra denerũt exparte
dc̃i principis deprecantes. acq imꝑalia
dona multa promittentes si auitacem
rauennam ul ceteras easdem exharta¬
tus cĩitates ⁊ castra imperiali restitu¬
eret dicioni/ S nequaꝙͣ xp̃ianissimus
rex amimũ ad illorum munera ac ꝑ¬
missiones inclinauit, asserens milla
ratr̃e easdem cũutates que de Iure beatͥ
petri et romane eẽtit ecclie alterius se
uelle subingare dino/ Et ꝙ milla sibi the¬
saurorum copia ꝑsuadere posset ut qd
senil beato petro suo labore de manib
loginardorum recuperauerat auferret
Qb̃us auditis imperiales mĩcii ad ꝑro¬
pria redierunt ¶ Igitur dum predõs.
francorum rex papiam uobem acriter
impugnasset, cũ iam obcessi fame et
tulphus snos ad regem legatos dirigi
qui ex ꝑsona sua ueniam peccerent de¬
inde quas in pactorum prius federe y
castra Cuiꝯ peticoi rex amuens mĩ¬
cios suos ut dcas cũutates noĩe romãi

Expanded text:
obsideret, legati Constantini imperatoris ad sua castra venerunt, ex parte dicti principis deprecantes atque imperialia dona inulta promittentes, si civitatem Ravennam vel ceteras eiusdem exarchatus civitates et castra imperiali restitueret iurisdictioni. Sed nequaquam christianissimus rex animum suum ad eorum munera et promissiones inclinavit, asserens, null a ratione easdem civitates, que de iure beati Petri et Romane essent ecclesie, alterius se velle subiugare dominio; et quod nulla sibi thesaurorum copia persuadere posset, ut, quod semel beato Petro suo labore de manibus Langobardorum recuperaverat, auferret. Quibus auditis, imperiales nuntii ad propria redierunt. 42. Cum igitur rex Francorum Papiam acriter imptulphus suos ad regem legatos misit, qui ex persona sua veniam peterent. Deinde quas in pactorum prius federe prcastra. Cui petitioni rex annuens, nuntios suos, ut dietas civitates nomine Romani
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾uersarius et sne aĩe ĩimicus astul¬
phus dolore tactus intrinsemꝰ et dap̃¬
na que afrancorũ rege receꝑat aĩo
renolnens, ea que pramento promisẜ¬
ac minime adimpleuit insup cũ uin¬
uersi regni populo romam proꝑans
ipãm undiq ꝑ tres menses obsidiõe
uallauit, onna que extra urbis me¬
ma erant igne et ferro consumens
Niam et multa scõrũ corpora effodi¬
ens illorũ symiteria subuertit lu¬
diens itaq rex ꝑipinus hec oĩa/ ma¬
gno affectus dolore/ iterũ ut eccłie
subueniret / exercitus congregat at¬
fulminis emolliens expugnatis¬

Expanded text:
adversarius et sue anime inimicus Haistulphus, dolore tactus intrinsecus, et damna que a Francorum rege receperat animo revolvens, ca que iuramento promiserat minime adimplevit. Insuper cum universo regni sui populo Romam properans, ipsam undique per tres menses obsidione vallavit, omnia que extra urbis menia erant igne et ferro consumens. Insuper et multorum sanctorum corpora effodiens, illorum cimiteria subvertitdiens itaque rex Pipinus hec omnia, magno affectus dolore, denuo, ut ecclesie subveniret, exercitum movit, ats omnia demolliens, expugnatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserat ad ius beatri petri resticuit ĩ
franciam reuersus ẽ hasculphus ãt¬
toĩ in silua quadam insisteret diuino
gregans se regem loginardorũ consa¬
tuit. Qd ceteri soginardorũ principes
ergo desiderius se nõ posse retinere qd
ceperat insi romanorũ et francorum
romana eccłia semꝑ pugnaturũ si illo¬
ginardorum principes direxit iogans
et obscestans ut a aiuili effusione sang¬
ns abscinerent. Cuiꝯ uerbis emoliti lo¬
gmandi ad sua quiq redierũt/ Et oĩpo¬
tens deus disposuit ut sñ ulla armoꝵ
concussione prefatus desideriꝰ regale
obtineret dignitatem/ Q deo ita dispo

Expanded text:
etri restituit, in Franciam regreditur. 43. Haistulphus auttioni die quadam insisteret, divino gregans, se regem Langobardorum constituit. Quod ceteri Langobardorum principes ergo Desiderius, se non posseretinere quod ceperat, nisi Romanorum et Francorum Romana ecclesia pugnaturum, si illongobardorum principes direxit, rogans et obtestans, ut a civilis effusione sanguinis abstinerent. Cuius verbis emolliti Langobardi, ad sua quique redierunt. Et sic omnipotens Deus disposuit, ut sine ulla armorum concussione prefatus Desiderius regalem obtineret dignitatem. 45. Qui, Deo ita dispo
Abbreviated transcription (Latin):
illum generalem congregauit exerci¬
tum dumq iam medium itineris con
sionis xp̃iam sangñis ẽẽ uideretur
obsecratorias et admonitorias illi di¬
rexit litteras ꝑ quas fortit᷑ ꝑ omĩa di¬
nina misteria et futuri examims diẽ
ut pacifice et absq humani sangius
effusione/ ea que ad scam̃ romanai
eccłiam ⁊ romanam rem pu᷑ pertinebãt
restitueret. S in sua nequitia obstina¬
tus, non tñ desiscere uoluit S uiro scõ
cominatus ẽ ⁊ franchis. Quare confisꝯ
phus de sua confisus multitudiẽ nõ du¬
bitauit occurrere/ S diuina potencia
fractus afrancis supatus et usq ad ĩ¬
ternitoem snorũ ẽ contritus excitus Sͨ¬

Expanded text:
illum exercitum congregavit. Et cum iam medium itineris confsionis christiani sauguinis esse videretur, obsecratorias et admonitorias illi direxit litteras, per quas per omnia divina misteria et futuri diem examinisit, ut pacifice et absque humani sanguinis effusione ea que ad sanctam Romanam ecclesiam et Romanam rem publicam pertinebant, restitueret. Sed in sua nequitia obstinatus, non tantum desistere noluit, sed sancto viro comminatus est et Francis. Quare confisusautem de sua confisus multitudine, illi non dubitavit occurrere, sed divina potencia fractus, a Francis superatus, usque ad internitionem suorum est contritus exercitus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uallauit/ Cũmq iam obcessi fame defi¬
cerent / neq amplius impugnancibus
frantis refistere ualerent. ad suũ põ
poncifex regem deprecatus ẽ ut ad pa¬
cem niclinari deberet, ne amplius xp̃i¬
anorũ sangnis effunderetur quare rer
ergo d cmitace hasculphus añ oĩa
obsedes regi francorũ tradidit denide
cũ cũctis sius nobilibus / ac indicibus
sub terribili ac fortissimo inramẽto ꝑ¬
misit atꝙ ꝑ scriptam pagniam confir¬
mauit se illico reddicuru/ primo om¬
tatem rauenniam cũ siis ꝑtinenciis
Insuꝑ et quidqd ip̃e ul sui predecessõr̃
ab nure scẽ romane eccłie absculiissẽt¬

Expanded text:
vallavit; cumque iam obsessi fame deficerent nec amplius impugnantibns Francis resistere valerent, ad Stephanumpontifex regem deprecatus est, ut ad pacem inclinari deberet, ne amplius christianorum sanguis effunderetur. Quare rexergo de civitate Haistulphus, ante omnia obsides regi Francorum tradidit, deinde cum cunctis suis nobilibus et iudicibus sub terribili ac fortissimo iuramento promisit et per scriptam paginam confirmavit, se illico redditurum civitatem Ravennam cum omnibus pertinenciis, insuper et quicquid ipse et sui predecessores a iure sancte Romane ecclesie abstulissent
Abbreviated transcription (Latin):
bns usq ad regni fines obiuiam proce¬
ssit S cũ illum apropinquare cerneret
ꝑtrium miliariũ spacium ex equo defili¬
ens cũ magna humilitate pedes illi ob
uiam cũ uexore et filiis usq ad ip̃m pẽ¬
terram / eiꝯ satros pedes denerabilr̃ ostu

Expanded text:
suis usque ad regni fines processit. Sed cum illum appropinquare cerneret per trium miliarium spatium, ex equo desiliens, cum magna humilitate pedes obviam illi cum uxore sua et liberis usque ad ipsum perterram
Abbreviated transcription (Latin):
tus dum rex loginardorũ astulphꝰ
magnas ꝑsecutdes romane inferret
cinitati multasq cimtates et castra
ad eiꝯ ius ꝑtinencia absculisset Idem
beacissimus ppͣ paulũ d̾yaconũ ger¬
manũ suũ uirũ sc̃ssimũ atq ambrosi¬

Expanded text:
tus rex Langobardorum Aistulphus magnas persecutiones inferret civitati Romane multasque civitates et castra ad ius illius pertinencia abstulisset, idem memorabilis papa Paulum diaconum, germanum suum, virum sanctissimum, atque Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
mabiłr deprecatus ẽ ut ꝑ pacis federa
cam beaci petri ac rei pn᷑ romanorũ tãꝙ
ecclie brachium ip̃e defenderet Si kar¬
formatus inccebatur aĩo et uehemẽtẽ
decertabat st̃e dei romane eccłie cam
subuertere. S deo propiciante mimẽ
Qui promitteret ac eciã inramento
fensurii Deinde ad suggestione st̃i¬

Expanded text:
mabiliter deprecatus est, ut per pacis federa causam beati Petri et rei publice Romanorum t an quam ecclesie brachium ipse defenderet. Sed Karformatus, nitebatur omnimodo et vehementer decertabat sancte Romane ecclesie causam subvertere. 35. Propiciante autem quin promitteret et iuramento suo fensurum. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ns cigo uoces uarias emitebat et int̾ s̃e
contĩarias / Oid ergo ego pcussore ñn
securũ ambulare paciar me solliato ergͦ
nõ dabit penas qui tot omilib belli fr¬
nsira petitu apᵈ tot nanalib tot pedestͥ¬
maiore mulco uoce sibi ꝙ omne irascebat᷑
Quid mins si perirs se multorũ int̾est
Quis finis erit suppligiorũ qͥs sangnimꝰ
Ego sum nobilib adoloscentibus exposi¬
ad̾ capud in quo mucrones acuantꝰ
muliebre cosilui nfac ꝙ medici solent
qui nsi usitata remedia nõ procedunt
pidum murena murenã cepio cepionẽ
ignacis ut alios taceam quos tãtu
ausos pudet mĩt tempta quom cibi ce¬
dat clemencia ignoste .l. cume dephensue
et cuma solum ad se acc̾sut dĩissioq
omib ⁊ ubiculo cũ alterã mx se ponicur¬
me cathedram insfisset hoc inquit augꝰ
pͥmũ ate peto ne me loqñtem int̾pelles
ne medio ẜmone nõ proclames dabit᷑¬
em̃ tib loqͥndi liberũ tempꝰ Ego te cimͣ

Expanded text:
nde voces varias emittebat et inter se contrarias : " Quid ergo ? Ego percussorem meum securum ambulare patiar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestrmaiore multo voce sibi quam Cinnae irascebatur : " Quid vivis, si perire te tam multorum interest ? Quis finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adulescentulis expositum caput, in quod mucrones acuant " muliebre consilium ? Fac, quod medici solent, qui, ubi usitata remedia non procedunt, pidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos pudet. Nunc tempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. Deprensus et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram iussisset : " Hoc," inquit, " primum a te peto, ne me loquentem interpelles, ne medio sermone meo proclames ; dabitur tibi loquendi liberum tempus. Ego te, Cinna,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus cuiꝰ parcentes mecũ militanerãt
dedi cũ sic de te mernerĩ occidere me con¬
scicuisci Cum ad hanc uocem exclam̃¬
sset Cuma procul hanc a se esse cleme¬
ciam/ No prestas inquit fidem cuma cõ¬
nenerat ne interloquereris. occidere inqͥt¬
socios diem ordiem insidiarũ Cui comi¬
rei pub ͭ ͤ princeps male me hercule cũ
re pub ͭ ͤ agcitur si tibi ad impandũ nich
p̃ter me obstat demũ tua tueri mõ tri nõ
potes/ nplibertini homins gra in p̾na¬

Expanded text:
ibus, quorum parentes mecum militaverant, dedi ; cum sic de te meruerim, occidere me constituisti. " Cum ad hanc vocem exclamasset procul hanc ab se abesse dementiam : " Non praestas," inquit, " fidem, Cinna ; convenerat, ne interloquereris. Occidere, inquasocios, diem, ordinem insidiarum, cui commiUt ipse sis princeps ? Male mehercules cum populo Romano agitur, si tibi ad im- perandum nihil praeter me obstat. Domum tueri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in priva
Abbreviated transcription (Latin):
aut maior filios et si nõ genuerit ad¬
optaint quibus ⁊ si sufficere posset cla¬
xus sangnis ad głam ⁊ lona heredicãi¬
a magĩs ad copiam ꝙ̃ ad usũ ea tñ di¬
ligencia iuscicuti sunt filu ac si sua reti¬
nexi nł aliena aquiri neqͣꝙͣ possint insi
ꝑ uirtutem Eos gͦ ad gradũ militarem
⁊ cursimi ⁊ saltũ fecit ex̾ceri usũq na¬
tandi / ⁊ oesim ⁊ pnccim feriendi et iaciẽ¬
di missilia et lapides manu uł fundaa
docunit Et quałr bellu om̃e sustimi debe¬
at aut inferri nouerat prudentissima

Expanded text:
aut major? Filios etsi non genuerit, adoptavit, quibus etsi sufficere posset clarus sanguis ad gloriam, et bona haereditaria magis ad copiam, quam ad usum, ea tamen diligentia instituti sunt, ac si sua retineri, vel aliena acquiri nequaquam possint, nisi per virtutem. Eos ergo ad gradum militarem, et cursum, et saltum fecit excitari, usumque natandi, et caesim et punctim feriendi, et jaciendi missilia, et lapides manu vel funda docuit, et qualiter bellum omne aut sustineri debeat, aut inferri. Novit enim prudentissimus
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sic in laificio fecsse inscitunit ut
si pret spem eas in extremã panperca¬
tem fortuma piecisset uitam possent ar¬
te deductis facultatib exhibere nã et
uendi texendi ⁊ accũ ex̾cendi / uestesq
formandi fingendi ⁊ componẽdi / nõ n
artem set usum habebant ⁊ consuecudie¬
¶ Ex̾citatões campestres eqnorũ et ar¬
morũ scatĩ pꝯ ciuilia bella omifit S ĩ¬

Expanded text:
tus sic in lanificio fecisse institui, ut si praeter spem eas in extremam paupertatem fortuna projecisset, vitam possent arte deductis facultatibus exhibere. Nam et nendi, texendi, et acum exercendi, vestesque formandi, fingendi, componendi, non modo artem, sed usum habebant et consuetudi Exercitationes campestres equorum et armorum statim post ciuilia bella omisit et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃e insidiatori ac pat̾cide ex hodierno¬
die hodie int̾ nos amicicia mcipiat/ Cõ¬
tendamus ueru ergo meliore fide uitã
dedernm an tu debeas post hec detulit
ultro consulatũ questus ꝙ nõ audetur
petere amicissimũ fidelissimũ q huiche¬
lius amplius insidus ab ullo petitus

Expanded text:
nunc insidiatori ac parricidae. Ex hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, helis amplius insidiis ab ullo petitus
Abbreviated transcription (Latin):
co uł domito omi occłis sicnaretur at¬
q amodo in se solos uigor romansim
dus eet quippe quos p̾stina ulascende
crassiane cedis ꝯstia mordebat ult̾mi
traditis firmũ fidei fedus smpͫ ͤ adire

Expanded text:
to omnium oculis signarentur atque in se solos omnis uigor Romani dus esset, quippe quos pristina ulciscendae Crassianae caedis conscientia mordebat, ultro traditis firmum foedus fideli supplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
raconem cicerioris hispame urbem cu¬
głiam que .sᵈ. hispanorũ gallorũq le¬
gatis in medio oriente apnd babilomã
contemplatõnũ spacuis adũt ita mit
apᵒ. hispanias in occidentis ulcĩo cũ mu¬

Expanded text:
raconem, citerioris Hispaniae urbem,gloriam: quem sicut Hispanorum Gallorumque legatio medio Oriente apud Babyloniam contemplatione pacis adiit, ita hunc apud Hispaniam in Occidentis ultimo su
Abbreviated transcription (Latin):
in heremo cũ fratrib circa sedentibus
operaretur/ intense fixit occlos in celũ
muit Et statĩ fixis occłis añ dei uultũ
prouolutus orauit/ ut clemencia sua
futurum auerteret scelus Succedũt
oracoĩ lacrime metus ingens ĩuadit
Pñtes obsecrant ut tante calamita¬
as exponeret uisionem Qui plenus¬
lim ĩminẽs piaculum cita morte lu¬
et homines iumentis similes xp̃istã
diripient bidi em̃ altare d̾nĩ muloꝵ
circundatum multitudĩe qui gebis
calciũ ictibus oiã discipabant hec est
cã gemituum quos audistis Et scã ẽ
uox dñ dicens Abhõmabitur altare

Expanded text:
nim fratribus circa se sedentibus operaretur, intente fixit oculos in coelum, muit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum scelus averteret. Succedunt orationi lacrymae, metus ingens invadit praesentes, obsecrant, ut tantae calamitatis exponeret visionem. impendens piaculum cita morte luet homines jumentis similes Christi sancta diripient. Vidi enim altare Domini mulorum circumdatum multitudine, qui crebris calcium ictibus omnia dissipabant. Haec est causa gemituum meorum, quos audistis. Et facta est vox Domini dicens: Abominabitur altarium
Abbreviated transcription (Latin):
tum ¶Interea ꝑ dies singulos agi¬
tabatir conuentus, nec facile teme¬
re d̃ retanta scatuere audebant Que¬
cabatur freqñter arrius in consilio
et assiduo cractatu assertoẽs eiꝰ dise¬
ciebantur/ et ꝗd aduersũ hec teneride¬
bere aut statui sũma cũ deliberatõe q̃¬

Expanded text:
 Interea per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere de re tanta statuere audebant. Evocabatur frequenter Arius in Concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quid adversum haec teneri deberet, aut statui, summa cum libratione qu
Abbreviated transcription (Latin):
ticendũ/ Et eñ cũ ex omib pene locis
epĩ conuenissent / et ut fieri solet diuẽ¬
sis excaĩs inter se quedam uirgia de¬
tulissent Interpellabantur frẽqñter
asingulis/ offerebantur libelli culꝑe ꝓro¬
ferebantur et magis ad hoc ꝙͣ ad id ꝑ
quo uentum suerat aĩos dabant At il¬
mi negocu frustraretur diẽm certã sta¬
tuit qua uniusquisq epõrũ siquis q̃¬
rimonie halere uideretur defferret Et
cũ resedisset imperator suscipit ab oĩ¬
bus libellos/ Et simi omes in simusu
concinens/ nec in eis quid̾ contieretũ
aperiens, ait ad epõs deus uos insti¬
cuit sacerdotes/ et potest atẽ dedit Robiᷤ
de nobis quoq uidicandi et ideo nos
a uobis recte iudicanur uos aũt nõ
potesçis ab homib iudicari ipt̾qͣd
dei solius inter uos expectare indici¬
um / et urã iurgia quecunq sũt ad
illud̃ d̾iuinũ rẽseruetur examen uos
enĩ nobis adeo dati estis dni et conuie¬
mens nõ ẽ ut hõ uidicet deos s ille

Expanded text:
chorus. Etenim cum ex omnibus pene locis episcopi convenissent, et, ut fieri solet, diversis ex causis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo ventum fuerat, animos dabant. At ilmi negotii frustraretur, diem certam statuit, qua unusquisque episcoporum si quid querimoniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a singulis libellos, quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur aperiens, ait ad episcopos: Deus vos constituit sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque judicandi; et ideo nos a vobis recte judicamur, vos autem non potestis ab hominibus judicari. Propter quod Dei solius inter vos exspectate judicium, ut vestra iurgia quaecunque sint, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveniens non est, ut homo iudicet deos, sed il
Abbreviated transcription (Latin):
que dicitur mangana bsq ad palaciũ
secus portũ direcre pretendicur. Alte¬
gũ bero ab eodem sã georgii monast̾io
usq ad auream portam secus helespõ¬
tũ ducitur ¶ Terciũ uero ab eadem
porta usq ad predcm̃ palaciũ blasq̃¬
rnas/ per campescria muris carrib
et añ muralibus insigne protenditu¬

Expanded text:
quae dicitur Mangana, usque ad palatium quae dicitur Mangana, usque ad palatium secus portum directe protenditur; alterum vero ab eodem Sancti Georgii monasterio, usque ad Auream portam, secus Hellespontum ducitur; tertium vero ab eadem porta usque ad praedictum palatium Blaquernas, per campestria, muris, turribus et antemuralibus insigne protenditu
Abbreviated transcription (Latin):
filiam in lonis effigie assup̃ta transills
mare legitur trasportasse/ hellepontus
aut̃ ab elle fryoi sorore que super arie¬
tem cum eos fr̃e suo nichiloĩꝰ dicitũ trã¬
sfrrtasse ¶ uerbo aũt uulgare dicitur
brachiũ sc̃ĩ ueorgnĩ engopie / et asie lim¬
es/ cinq illa ẽ longitudo ꝙͣ diximꝰ uer
latitudĩs nõ ẽ usq quaq modꝰ idem nã
pro adiacencum situ et dispositõe regio¬
nũ nũc ad unius contrahitur miliarii
mꝰ in occide̾ntem portus est inter eos qͣs
orbis habet comoda scacõe famosissimꝰ
itra quem et boffoꝵ in angulo quoda
sita est predcã cinitas ołimi ut predixi¬
pliatoris costantim feliciori insignita bo¬
cabulo princeps promicĩaꝵ frã est et im¬
ꝑii romani familiare domiciliũ rome se¬
moris/ et nomen miidens et dignicat᷑
perrogatiam formã habens trianguli
ab eo angulo qui int̾ portũ et hellespon¬
tũ contĩnetur. ubi est eccia sc̃i georgii¬

Expanded text:
filiam in bovis effigie assumpta, trans illud filiam in bovis effigie assumpta, trans illud mare legitur deportasse; Hellespontus autem ab Helle Phryxi sorore; quae super arietem cum eodem fratre suo nihilominus dicitur transfretasse. Verbo autem vulgari dicitur Brachium Sancti Georgies, cujus illa est longitudo, quam diximus. Verum latitudinis non est usquequaque modus idem; nam pro adjacentium situ et dispositione regionum, nunc ad unius contrahitur milliariimus, in Occidentem, portus est inter eos quos orbis habet, commoda statione famosissimus: infra quem et Bosphorum, in angulo quodam, sita est praedicta civitas, olim dipliatoris Augusti feliciore insignita vocabulo, princeps provinciarum facta est, et imperii familiare domicilium: Romae senioris et nomen invidens, et detur, formam habens trianguli, ab eo angulo, qui inter portum Hellespontum continetur, ubi est ecclesia Sancti Georgii
Abbreviated transcription (Latin):
rectum inter sexton/ et ambidon urbes
que inflerio apredc̃o mari transfusa pa¬
quam tagnica miliarib apriis fau¬
aibus / uñ habet introitum que continuo
tractu descendit sinũ facit in partem occi¬
dentalem/ cuiꝯ longitudo est ad milix᷑
aũt ita augustũ / mare qd apontico in
sforus siue hellespontus appellatur Md
Omnus Elesponto mapit meothis hostiͦ
terminatur stq om̃is hec lacitudo que
Enropam asiamq dimidit in .uii. scad̾io¬
rum angustias stringitur hic helespõ¬
b sc̃o permeauit Idem deinde Europus
porrigitur ad asie urbem principũ quã
alexander magnꝰ pociundi orbis amo¬
re transtendit et potitus est Inde desidio
equore pacentissimo rursus scringitur
in p̃ponstitidem / mox in quingentos pa¬
ssus coartatur fitq bofforus traiciꝯ qͦ
daris copias cransportanit ¶ Horur
aũt cãe nõinũ abentib pohetarũ fabu¬
lis uidentur adducte / nam bofforus ide¬
oid̾icitur ꝙ inpiter enropam agenoriᷤᷤ

Expanded text:
rectum inter Seston et Abidon urbes Quae influxio a praedicto mari transfusa, postquam triginta milliariis a primis faucibus, unde habet introitum, continuo tractu descendit, sinum facit in partem occidentalem, cujus longitudo est ad millia autem ita angustum mare, quod a Pontico in s sive Hellespontus appellatur. Qusinus Hellesponto incipit, Maeotis ostio terminatur, atque omnis haec latitudo, quae Europam Asiamque dividit, in septem stadiorum angustias stringitur. Hic est Hellesponibus facto permeavit tenus deinde. Europus porrigitur ad Asiae urbem Priapum, qua Magnus Alexander potiundi orbis amore transcendit, et pontus est inde diffusus, aequore patentissimo rursus stringitur in Propontidem, mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, qua Darius copias transporae nominum a veteribus poetarum fabulis videntur deductae. Nam Bosphorus ideo dicitur quod Jupiter Europam Agenoris
Abbreviated transcription (Latin):
nem/ adhibuit prio unam ex cai¬
cibus / et nchil profecit/ adhibuit ⁊¬
scd̃am nec si quidem aliquid actũ est
ut uero admouir terciam/ repente aꝑ¬
cũ sana fuerit tota domo discurre¬
ꝑit ¶ Sic erudenti iudicõ regina ꝯpo̾
uoti effc̃a templum mirificũ in eo loco
in quo coucem repererat/ regia ambi¬
trẽ construxit/ Clauos quõq qͥus
corꝑa dm̃cũ fuerat affixum portauit
ad filium / Exquib ille frenos cõpo¬
suit quib uceretur ad bellum/ Et ex
aliis galleam nchiloiꝰ bellicis usibꝰ
aꝑtam fextur se armasse ligni uers
ip̃ius saluatoris partem deculit filio
partem uero tetis argentes condita
de reliquit in laco ¶ deliquit eciã hoc
rabilis/ uirgines quas ibi r̃epererat
deo consecratas muitasse ad prandiũ
et tanta eas ueneratõe crasse dicitũ
ut ind̾ignum crederet si famulgrũ ute
habitu succinta cibum apponeret pocu
mularũ xpi se famulã deputaret¬
martiris Contubernalis qui in sccip¬

Expanded text:
et, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profecit. Adhibuit secundam, et ne sic quidem aliquid actum est. Ut vero admovit tertiam, repente acum sana esset, tota domo discurrepit. Sic evidenti indicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. Clavos quoque, quibus corpus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium. Ex quibus ille frenos composuit, quibus uteretur ad bellum: et ex Al. tac. ex aliis galeam nihilominus belli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc rabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uter, famulae habitu succincta, cibum apponeret, pocumularum Christi se famulam deputaretmartyris contubernalis; cui nos i
Abbreviated transcription (Latin):
foueas suas serpentes, et religone lã¬
quis preparabitur Tantũ uidete ne
sidei ur̃e sinceritas arriana labe sorde¬
stat non apłorũ set demonũ et pat̾s
eorũ diaboli ista doctrina ẽ¶gitur cũ¬
hõ ña leius et quietus assid̾uis como¬
apud alexandriã uerũ eciam per ali¬
as urbes proiĩciasq dispersas ꝑm¬
tõsum fore credens si distimularet᷑ ata¬
libus plurimis sacerdotib rem Iudi¬
cat questio laciꝰ inotestit ¶ Sermo
usq ad aures Religiosi pricipis pue¬

Expanded text:
foveas suas serpentes, et religio longius propagabitur; tantum videte, ne fidei vestrae sinceritas Ariana labe sordescat. Non apostolorum, sed daemonum et patris eorum diaboli ista doctrina est; natura lenis et quietus, assiduis commapud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo usque ad aures religiosi principis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
litteris ob̾secabant ut reciꝓrocis eos
licet enĩ diuersa sit dignitas atñ¬
cũ accipiam licteras / quib consueta
nestiam reddere salucatoĩs offcã Ro
ꝑsuasit et ne magnam putarẽt regi¬
am pocestatem / ne pñtis carnis imꝑ¬
io tumences se hoĩes ẽẽ nestirent Et
uid̾icandos se axp̃o obluusterentur
Postremo clemencie circa subiectos

Expanded text:
litteris, obsecrabant ut reciprocis eos est? Licet enim diversa sit dignitas, atlis regum? cur accipiam litteras, quibus consueta nesciam reddere salutationis obsequia? persuasit, ne magnam putarent regiam potestatem, ne praesentis carnis imperio tumentes, et se homines esse nescirent, et judicandos a Christo obliviscerentur; ad postremum, clementiae c
Abbreviated transcription (Latin):
O Idem cempus helena/ Costã¬
cini mater femina incompa
filius, et crederetur diuinis admoĩta
bisionibus Ierosoliãm petit atq ibi-
locum in quo sacro scmñ corpus xp̃i pa¬
cibulo affixũ pependerat ab incolis¬
loci perquirit Qui icirco ad inuenion¬
dum difficilis erat / eo ꝙ ab antiquis
persectoribus simulacrũ in eo uen̾is
fuerat defixum/ Et si quis upianorũ
in loco illo up̃m aduorare uolaisset ue¬
nerem adorare uideretur Et ob hoc in¬
freqñs pene obliuioni datus erat lo¬
cus S ut cũ supra diximus Beligio¬
sa femina properasset ad locũ celes¬
ci sibi inditõ designatum cũcta ex eo
prophana et polluca decurbans ĩ al¬
cũ purgatis ruderibus / tres confuso
ordine reperit cruces / Set curbabat
reperti muneris leticiam uinꝯcinꝯq
crucis indiscreta propiecas Aderat
quidem et titulus ille/ qui grecis laci¬
nis acq hebraycis licteris apilato fu
humane ambigiutatis meternũdi¬
uinũ flagitat cescionim Accidit in e¬

Expanded text:
 idem tempus Helena Constantini mater, femina incompartinus et esset filius et crederetur, divinis admonita visionibus Hierosolymam petit, atque ibi locum, in quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat, ab incolis perquirit. Qui idcirco ad inveniendum difficilis erat, quod ab antiquis persecutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum, ut si quis Christianorum in loco Christum adorare voluisset, Venerem videretur adorare: et ob hoc infrequens et pene oblivioni datus fuerat locus. Sed cum, ut supra diximus, religiosa femina properasset ad locum coelesti judicio designatum, cuncta ex eo profana et polluta deturbans in altum purgatis ruderibus, tres confuso ordine reperit cruces. Sed obturbabat reperti muneris laetitiam uniuscujusque crucis indiscreta proprietas. Aderat quidem et titulus ille qui Graecis et Latinis atque Hebraicis litteris a Pilato fuehumanae ambiguitatis incerto, divinum flagitat testimonium. Accidit in e
Abbreviated transcription (Latin):
leam arcundatũ lacrimis propͥnqrũ
et presidis caliditate facigari ñ infle¬
eti aut infligi mullatñ posse exclamͣt
Qd ĩaniter et suꝑfluo conscanciã ui
temptatis. Quid eum qui fidem deiẜ
uat infidelem uultis efficere Ouis
enm cogitis negare deũ ut hoĩnbus
acquescat/ Non uidetis ꝙ aures eiꝯ
urã uerba nõ audiunt et ꝙ occłi eiꝯ¬
nis laceunis flecti cuiꝰ occłi celestẽ
quib libent̾ aminens index utrimq
plecti capite mbet De hiis qui passisũt

Expanded text:
am circumdatum lacrymis propinquorum, et praesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejnis lacrymis flecti, cujus oculi coelestem Quibus libenter annuens judex, utrumque plecti capite jubet. Passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quidem et si peccator sum tĩ stio me uo¬
catre celesti ad agonem martirii ẽẽ uo¬
catũ uob añt piu ẽ conficeri miinst̾mn
Acchilla post uero alexandĩ ¶ Scitote¬
em ꝙ hac hora noctis ut uob dearrio
consnetudi¬
nem deo sacrificiñ cõsũmasse¬

Expanded text:
quidem etsi peccator sum, tamen scio me vocatione coelesti ad hunc agonem martyrii esse vocatum. Vobis igitur pium est confiteri mAchilla, post te vero Alexander. In hac hora noctis, ut vobis totum consuetudine Deo sacrificium ora
Abbreviated transcription (Latin):
iam procul aponte milmo castra po¬
uencns tiranius agitur in occursu
ntis sequi se reliquũ ex̾atum ib̾et pri¬
ns ip̃e obuus occurrit armatus Iusse¬
uit aut̃ namb ad desciplam compositi
fluuun scerni et suppositis pontibns

Expanded text:
 procul a ponte Milvio castra poxentius agitur in occursum, e sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pontibus
Abbreviated transcription (Latin):
ac primo illum in pannomiã belło cõ¬
bellum apud chiballas instruentem
repentins oppressit Omĩq dardema
resfia ac macedomia potitus ĩnume¬
ras prouĩcias occupauit uaria dem¬
çeps mter eos bella et pay reconçiliat¬
et iupta est ¶Postremo naualiet ce¬

Expanded text:
Ac primo eum in Pannonia sebellum apud Cibalas instruentem repentinus oppressit omnique Dardania, Moesia, Macedonia potitus numerosas provincias occupavit. Varia deinceps inter eos bella et pax reconciliata ruptaque est. Postremo Lic
Abbreviated transcription (Latin):
Omilibus aũt artib et scudus libea¬
insti amoris q̃ sibi et liberalitate et
affabilitate quesiuit / Et sic in nõ ñł¬
los amicos dubius/ ita in reliquos
ẽo oppulentõres clarioresq prestare

Expanded text:
ilibus artibus et studiis liberaiusti amoris, quem omnem sibi et liberalitate et docilitate quaesivit, sicut in nonnullos amicos dubius, ita in reliquos quo opulentiores eos clarioresque praestare
Abbreviated transcription (Latin):
hinꝯ sacre oppiõnis fama pomod in
coto orbe tantũ excreuit ut ab ori¬
ence et occidente, uementes uiderent
uurs ex patricio consule sauare pedes
pauperum ponentem mensain ⁊ aquã
mambus effundentem languentibꝰ
sollicite ministrantem et cet̾a scẽ ser¬
uitutis officia et efficina exhibẽtem

Expanded text:
 sacrae opinionis fama postmodum in toto orbe in tantum excrevit, ut ab Oriente et Occidente venientes, viderent virum ex patricio et consule lavantem pedes pauperum, ponentem mensam, aquam manibus effundentem, languentibus sollicite ministrantem, et caetera sanctae servitutis officia exhibentem
Abbreviated transcription (Latin):
uincialiũ ac priuatorũstudens fisti co¬
moda nõ multũ affectans dicens me¬
lius pn. opes prmatis habere ꝙͣ unũ
intra claustrũ reseruari Adeo añt cul¬
amabilis set uenerabilis eciãgalłis¬
fuit precipne ꝙ diocleciam suspectã
prudenciam et marimiam sanceuina¬
riam temeritatem euaserant ¶E

Expanded text:
vincialium ac privatorum studens, fisci commoda non admodum affectavit, dicens, melius publicas opes a privatis haberi quam intra unum claustrum reservari: culamabilis sed et venerabilis Gallis, precipue quod Diocletiani suspectam prudentiam et Maximiani sanguinariam temeritatem imperio e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Erant mĩe roman et mutuo głi¬
entur ut regło quorũ alter neccã¬
dũ se hoscibus tradidit / eoꝙ captinũ
pudiut unnere Alter ab hostib de¬
prehensus cũ uideret se mortẽ uit᷑¬
re nõ posse manũ foco ĩiecit nt ꝓ
facinore suo sacisfaceret hosci que
uolebat occidere / eaq pena ueniã quã
nõ meruerat accepit/ Ecce apud xͥ¬
firmꝰ et fragilis etas dilaceniri
se coto corpore uriq ꝑpetitur/ n lõ ne¬
cecitate / qr licet uitare si uelit ẜ᷑ uo¬

Expanded text:
 et Mucio glorientur aut Regulo, quorum alter necandum se hostibus tradidit, quod captiuum puduit uiuere, alter ab hostibus deprehensus cum uideret mortem se uitare non posse, manum foco iniecit, ut pro facinore suo satisfaceret hosti quem uoluit occidere, eaque poena ueniam quam non meruerat accepit: ecce sexfirmus et fragilis aetas dilacerari se toto corpore urique perpetitur non necessitate, quia licet uitare si uelint, sed uo
Abbreviated transcription (Latin):
nem deduci imperabat./ Tantus uero
metus pres plebenq oppresserat ut
ne hoc ip̃m quidẽ qd in mente erat
palam ostendere uolebant n auderẽt
S gementes in suetam ẜuitutem et¬

Expanded text:
ne quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem
Abbreviated transcription (Latin):
pus dei martires cq̃rpebantur post
hec trahebantur ad bestias/ adhibebãtũ
leones ursi pardi/ atq om̃e ferarũ genꝰ
apri quoq set et Chauri quib ferro ⁊
iggne feritas addebatur/ prepanbãtũ

Expanded text:
pus martyres Dei carpebantur, post haec tradebantur ad bestias, adhibebantur leones, ursi, pardi, atque omne ferarum genus; apri quoque, sed et tauri, quibus ferro et igni feritas addebatur. Statuuntur
Abbreviated transcription (Latin):
rator a xp̃ians sc̃m falsa suspitã
presumpsit. Ex ineffabili furore sũ¬
ccensus iussit omẽs xp̃ianos coater¬
nati collectos / alios guide gladio ob¬
trũcari alios ignib conflagrari

Expanded text:
rator a Christianis factum falsa suspicione praesumpsit. Ex quo inaestimabili furore succensus, jubet omnes Christianos acervatim collectos alios quidem gladio obtruncari, alios ignib
Abbreviated transcription (Latin):
fuc̃tus Eruditõe quoq liberaliũ lict̾a¬
rũ et omib que ad animi uirtutem
ꝑtinent ex̾ciciis primo eruditus. Cũ
sidem ducebatur/ eiꝯq monitis aqͥeste¬
re cot et cancis ꝑropinquis exorantibꝰ
respectũ habere uocoris et contempla¬
dca respuere animũ ad celu tendere

Expanded text:
uoque liberalium litterarum, et omnibus quae ad animi virtutem pertinent exercitiis, apprime eruditus. Hic sidem ducebatur: ejusque monitis acquiescere, tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contempladicta respuere, animos ad coelum tendere
Abbreviated transcription (Latin):
ipi conites formdatur non cibus ꝓ bo¬
ruptate nõ iter pro auctoritate nõ bel¬
la pro nidt̃o non arma pro studio adeo
qr omĩs etcs in imperio reprehenditũ
gener ẽ quispia inhabilis uidetur ad¬

Expanded text:
ipsi comites formidantur. non cibus pro voluptate, non iter pro auctoritate, non bella pro iudicio, non arma pro studio, adde quod omnis aetas in imperio repre- henditur. senex est quispiam? inhabilis videtur
Abbreviated transcription (Latin):
certe nõ hoii magis uiciã illa ꝙ
etatũ fuerinit dii auertant p̾nape
pueros et patres patrie dici eciã pu¬
puberes et quib ad substribendum
magri ligeraru manũteneant qs
ad consulatus dandos dulcia et ar¬
culi et quecunq uoluptas puerilis
aut ad nitricem uirgaliũ magr̃a¬
liũ / ictibus cerroriq subiaceat ⁊ fa¬
gis gratulemur ꝙ habennus princi¬
pemi senem ꝙͣ illa iteremus, que pla
ꝙͣ lacrimanda tollerantib exciterũt
Gras igitur dnis ĩmortalib ego at¬
ꝙ habeo et quidẽ ꝓ uniu̾sa re pub.Te
q tacite angusce conuemo petens
ob̾secrans/ ac libere pro coĩ pacria depo
spice/ et imitare neruam Traianin
ria ẽ morientis prinapis rem pub ͨͣ̃
magis amare ꝙͣ filios ¶hac oratoe ⁊
tacitus uehementer ẽ motus et totus
senatorius ordo ẽ concussus ¶ post

Expanded text:
certe non hominum magis vitia illa quam aetatum fuerunt, di avertant principes pueros et patres patriae dici impuberes et quibus ad subscribendum magistri litterarii manus teneant, quos ad consulatus dandos dulcia et circuli et quaecumque voluptas puerilis at ad nutricem, virgarum magistralium ictibus terrorique subiaceat, fagis gratulemur quod habemus principem senem, quam illa iteremus quae plus quam lacrimanda tolerantibus exstiterunt. gratias igitur dis inmortalibus ago atque habeo, et quidem pro universa re publica, teque, Tacite Auguste, convenio, petens, obsecrans ac libere pro communi patria etspice, imitare Nervas, Traianos, ria morientis principis rem publicam magis amare quam filios. Hac oratione et Tacitus ipse vehementer est motus, et totus senatorius ordo concussus, st
Abbreviated transcription (Latin):
cũq et si domi triscis fuit apud extã
gentes efflorint ¶ passa deinceps
tot nerones ꝑ uaspasianũ Titũq si¬
liũ capud extulit/ nec oĩ ita felicit᷑¬
te lecata/ domiciam uulnerata ĩma¬
nitate ꝑ neruã atq traignũ us¬
q ad marchũ anthomũ solito meli¬
or/ Set comodi uecordia acq crude¬
litate lacerata ẽ ¶ Post hos precẽ
Deneri diligencia/ usq ad alexã¬

Expanded text:
cumque, etiamsi domi tristis fuit, apud exteras cumque, etiamsi domi tristis fuit, apud exteras gentes effloruit. passa deinceps tot Nerones per Vespasianum extulit caput, nec omni Titi felicitate laetata, Domitiani vulnerata inmanitate per Nervam atque Traianum usque ad Marcum solito melior, Commodi vaecordia et crudelitate lacerata est.Nihil post haec praeter Severi diligentiam usque ad Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
peratoris probi mors sacis oscendit¬
nã cũ ductam ꝑ tempora uariis He¬
rectam motibus ul afflictã nõ fe¬
aca oña prope passa est/ que paci¬
tur in hoĩe uno mortalitas. Na si
uelimus ab ipo ortu romane uebiꝰ
repetere quas uarietates passa sit
romana res pu ͨͣ inueniema nulla
magis ul boms floruisse ul malis
laborasse ¶Et ut a Romulo inçiprã
patre ac parente rel pu ͤ que illius
fixquentem bellis et grauidam temĩ¬
pħis cintatem religĩone mumuit
uiguit igitur usq ad carquimi su¬
perbi tempora romana res puꝰ Si¬
Adoleũt usq ad tempora gallicãi
belli/ S tut quasi quod̾a naufngio
capta preter crecem urbe plus prõpe
dd̾it se deinde in integrũ S eo usq gͣ¬
uata est punici belli ac terroni pirri
ut mortalitatis mala precordiorũ
defectũ sentiret ¶ Crenit inde uicta
cartaccie cransiaria missis imperi¬
is s socialib affecta discordns ex¬
ta dici potest libertate deposita/ tñ bt¬

Expanded text:
etrahi Probi mors satis prodidit.Nam cum ducta per tempora variis vel erectam motibus vel adflictam, nunc teata omnia prope passa esset, quae patitur in homine uno mortalitas, viurbis repetere quas varietates sit passa Romana res publica, inveniemus nullam magis vel bonis floruisse vel malis laborasse. et, ut a Romulo incipiam, vero patre ac parente rei publicae, quae illius frementem bellis et gravidam triumphis civitatem religione munivit? viguit igitur usque ad Tarquinii Superbi tempora nostra res publiadolevit deinde usque ad tempora Gallicam belli, sed quasi quodam mersa naufragio capta praeter arcem urbe plus prope ddidit se deinde in integrum, sed eo usque gravata est Punicis bellis ac terrore Pyrrhi ut mortalitatis mala praecordiorum timore sentiret. crevit deinde victa Carthagine trans maria missis imperiis, sed sodalibus adfecta discordiis exta dici potest libertate deposita, tamen ut
Abbreviated transcription (Latin):
flanis iurnere uł cedentib gladn
certatĩ obiectare cernices / Cũq iã
illis ip̃is expectatob inmietas cru¬
delitatis horresceret Mmnistri scelu
partẽ ppłi naniclis iniectam ĩmedi¬
ũ pelag̾ adducũt Ibiq in sinã fidei
persiscentes precipitant in profũdũ¬

Expanded text:
flammis irruere, vel caedentibus gladiis certatim objectare cervices. Cumque jam illis ipsis spectatoribus nimietas crudelitatis horresceret, ministri scelerum partem populi naviculis injectam in medium pelagus abducunt, ibique in sententia fidei persistentes praecipitant in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
nõb talem principem qualez semp op¬
tauimꝰ dederũt Sirecte cogitamus
nõ nõb aurelianus nõ alexandẽ nõ
anthoniꝰ nõ trayanus nõ Claudiꝰ
requirendi sunt omia in isto pͥnci¬
pesinit conscicuta rei militaris sei¬
encia animꝰ clemens uita uenerabi¬
lis exemplar augende rei pnͣ acq¬
probus nõ uiicendo didicerit ẽeste ᷤ
smt marmande in affrico solo uicti
Tesces sunt franchi in uns scrati pa¬
ludibus/ Testes germam ⁊ alemai
longe a rehem sublaci lictoribz Iam
uero quid sarmathas locor qd gothy
qd parthos ⁊ psas atq om̃e porti¬
cũ cractũ ubiq uigent probi uirtu

Expanded text:
nobis principem talem qualem semper optabamus dederunt, si recte cogitemus, non nobis Aurelianus, non Alexander, non Antonini, non Traianus, non Claudius requirendi sunt. omnia in uno principe constituta sunt, rei militaris scientia, animus clemens, vita venerabilis, exemplar agendae rei publicille non vincendo didicerit? testes sunt Marmaridae, in Africae solo victi, testes Franci, in inviis strati paludibus, testes Germani et Alamanni, longe a Rheni summoti litoribus, iam vero quid Sarmatas loquor, quid Gothos, quid Parthos ac Persas atque omnem Ponticum tractum? ubique vigent Probi virtut
Abbreviated transcription (Latin):
bitam uiriq concederent/ et scatoem
tuende rei pu ͦ ͤ uiridiorib Iumoribus¬
uaco habitu impii insigne mutauere
nichomedie dioclecianus maxĩanꝰ
cul a salonis ẽ In qua p̃claro ocio cõ¬
nate uice statum ciuilitatemq renie¬

Expanded text:
tam concederent et stationem tuendae rei publicae viridioribus iunioribuso habitu imperii insigne mutavit, Nicomediae Dioclitianus, Herculius cul a Salonis est, praeclaro otio ivatae vitae statum civilitatemque reme
Abbreviated transcription (Latin):
mentis Adolestens tribunatus nõ
lõge pꝯ adolescencia/ regendas legi¬
ones accepit/ O iupiter oꝑtime Ma¬
xime õiimo regiã Tnq uirtutũ ꝑre¬
sul aimiua. Tũ orbis concordia da
militibus date socus atq exterienͣ¬
impet ꝙͣ admodũ militauit Dec̾no
igitur patres conscripti ei impium

Expanded text:
meruit! adulescens tribunatus, non longe post adulescentiam regendas legiones accepit. Iuppiter Optime Maxime, Iuno Regina tuque virtutum praesul Minerva, tu orbis Concordia et militibus, date sociis atque exteris naemadmodum militavit! de cerno igitur, pat
Abbreviated transcription (Latin):
tur post diuersitatem malorũ iam
secura concimiata felicitate mansu¬
ra post auxelianũ uehementem pͥn¬
cipem Probo ex smã Senatus et po¬
puli leges et gubernacla tempan¬
te S ruina ingens uł naufraccii
mody nł insendiis accensis facałr
amilitib sublato emedio tali pͥnci¬
ꝑe. in ea desperacõe uotũ pu᷑ redeci
ut timerent om̃es nerones donna¬
modos plus em̃ timẽtur de ĩcertis
moribus principis quam speracur

Expanded text:
tur post diversitatem malorum iam secura continuata felicitate mansura post Aurelianum vehementem principem Probo ex sententia senatus ac populi leges et gubernacula temperante. sed ruina ingens vel naufragii modo vel incendii accensis fataliter militibus sublato e medio tali principe in eam desperationem votum publicum redegit ut timerent omnes Domitrones. plus enim timetur de incertis moribus principis quam speratur,
Abbreviated transcription (Latin):
merabiles alni no inferiori gla
cam uiri ꝙͣ femĩe S et pueriac senes
nem quesierũt Quidam ex ip̃is pꝯuẽ
diuersis generis horribiles aenciato
flamis craditi sut alii in mari precipi¬
sponte cernices suas sceleratis darẽt

Expanded text:
merabiles alii non inferiori gloria tam viri quam feminae, sed et pueri ac senes,nem quaesivere: quidam ex ipsis post diversflammis traditi sunt, alii in mare praecipisponte cervices suas securibus darent
Abbreviated transcription (Latin):
ssent si bom pͥncipes ferro ĩmolabiles
extitissent / ut longiorẽ d̾ncerent uitã
neq contra eos eet potestas hus qͥ
neces nephandas tristissima mẽte cõ¬
oprunit uineret em̃ princeps nr̃ au¬
relianus quo neq modo indicõ utili¬
or quisꝙͣ fuit Respirare certe pꝯ mor¬

Expanded text:
pti, si boni principes ferro inviolabiles exstitissent, ut longiorem ducerent vitam, neque contra eos aliqua esset potestas iis qui neces infandas tristissima mente concipiunt. viveret enim princeps Aurelianus, quo neque fortior neque utilior fuit quisquam. respirare certe pos
Abbreviated transcription (Latin):
iniirie ultoisq mensuram unius
hominanda captiuitas qͣ tot milia
excruciata scõrum iustorũq sanguis
ad eũ clamans in eadem sese tra in qͣ
susus est uindicari rogat nã eidem
solo institugore precep̃ti iusto iudicio
suppliciu flagitabatur S eciam ere¬
cucores delatõres actatores spectato¬
res / ac indices postremo qui inustis¬
sime crudelitati tacita uoluntate ass¬
enciebantur qr deus secretorũ condi¬
tor est/ Et quorũ maxͣ pars ꝑ omes
tes laxatisꝙ habenis/ in om̃es wã¬
norũ fines ĩnehmitur/ primo ger¬
alamanni gallias ꝑuagantes cũcta
cia macedoma ponto asia gothoru
in ulteriores abrasa pociuntur hyspa¬
ma parthi Mesopotamiam auferunt

Expanded text:
injuriae ultionisque mensuram unius ominanda captivitas, contra tot millia excruciata sanctorum, justorumque sanguis, ad Deum clamans, in eadem sese terra ubi fusus est, vindicari rogat. Non enim de solo constitutore praecepti justo supplicium judicio flagitabatur, sed etiam exsecutores, delatores, accusatores, spectatores ac judices, postremo omnes qui injustissimae crudelitati vel tacita voluntate assentabantur, quia Deus secretorum cognitor est, et quorum maxima per omnes tes, laxatisque habenis in omnes Romanorum fines invehuntur. GerAlamanni Gallias pervagantes, etiam cia, Macedonia, Pontus, Asia Gothorum ni ulteriores abrasa potiuntur Hispania. Parthi Mesopotamiam auferunt
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾ ꝙͣ cumee/. Qui libri apud̾ roma¬
nos occultabantur nec illos ullo / inisi
bent et dũ singuloru singuli libri
cred̾untur Omitq confusi ñ discerii
ac suũ cuiq assignari potest insie

Expanded text:
praeterquam Cymaeae, cuius libri a Romanis occultantur nec eos ab ullo nisi bent. et sunt singularum singuli libri: credunt, suntque confusi nec discerni ac suum cuique adsi
Abbreviated transcription (Latin):
acꝙ bistictus alter quem Rex psarum
ipe quoq pariope fabritatus/ Tertiꝰ
quem sib ienobia composuerat sperãs
se urbem romanã c̃ ip̃o uisuram q̃d il¬
la nõ fefellit/ nam oĩ illo cimtatem in¬
gressa est S uicta ⁊ triuphata fu¬

Expanded text:
tque distinctus, alter, quem rex Persarum ipse quoque pari opere fabricatus, tertius, quem sibi Zenobia composuerat sperans s se urbem Romam cum eo visuram; quod illam non fefellit, nam cum eo urbem ingressa est
Abbreviated transcription (Latin):
relianus imperator rõam urbis ac
receptor orientis zenobie ceterieq qͦe
societas belli tenet/ Sponte facere deb¬
nistis id ꝙ nĩc mers licteris inbetur
dedicoe em precipio in te in puritate
proposita / ita ut illic tu renobia cum
tuis uitam agas ubi te ex senatꝰ smã¬

Expanded text:
relianus imperator Romani orbis et receptor orientis Zenobiae ceterisque, quos societas tenet bellica.Sponte facere debuistis id, quod meis litteris nunc iubetur. Deditionem enim praecipio inpunitate vitae proposita, ita ut illic, Zenobia, cum tuis agas vitam, ubi te ex senatus a
Abbreviated transcription (Latin):
dem deprauatus ⁊ aueritate deiectus p
quendam doctorem pessimũ magr̃m̃ ⁊
doctorem egipcorũ magorũ ut instos
et scos uiros ꝑsequi et int̾im iuberet tã¬
ꝙͣ qui aduersarentur magios arcib qͥ¬

Expanded text:
dejectus per quemdam doctorem pessimum magistrum et principem Aegyptiorum magorum ut justos et sanctos viros persequi et interimi juberet, tanquam qui adversarentur magicis artibus, qu