comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ ducẽ cũ .xx. milia hominũ cetidit
Enlenitulus cõsul male. id uersus sparthatũ
tores acie uicti sũt: sertorius & am̃. ꝓpenna
& M. antonio & aliis cõiuratis incõuiuio ĩ¬
terfectus est. octauo ducatus sui año ma¬
gntiᷤ dux & ad uersus duos imperat ores põ¬
peiũ & metellũ sepes par uel frequentiis
iuctor adultimũ sten̾s & prodigus imperiũ
parciũ admãcũ translatũ quẽ. En. põpeius
uictũ captũq interfetit ac recepit hispanę¬
as de cimos fere año quã ceptũ est bellum
C. cassius pro cõsuil &. En. malius pretot
male aduersus sparthacũ pugnauerũt. idq
bellũ.M.crasso p̃tori mãgdatũ Et. LIB RI. UI
Arcus p̃tot pͥmũ cũ parte fugitiitorum
que ex gallis germanisq cõstabat felicitꝰ
cesis cũ eo .Xxxx. milib. M. Antonius P̃tot bellũ
aduersus cretẽses parũ prosꝑe sub sęptũ mõte
sua finiuit .M. lucullus pro cõsul trachas sb̾exit
Llucullus ĩponto ad uersus mitridantẽ felici¬

Expanded text:
uorum ducem, cum XX hominum cecidit. Cn. Lentulus cos. male aduersus Spartacum ius praetor acie uicti sunt. Sertorius a M. Perperna et M. Antonio et aliis coniuratis in conuiuio interfectus est octauo ducatus sui anno; magnus dux et aduersus duos imperatores, Pompeium et Metellum, uel frequentius uictor, ad ultimum et saeuus et prodigus. Imperium partium ad Marcum translatum, quem Cn. Pompeius uictum captumque interfecit, ac recepit Hispanias decimo fere anno quam coeptum erat bellum. C. Cassius procos. et Cn. Manlius praetor male aduersus Spartacum pugnauerunt idque bellum M. Crasso prassus praetor primum cum parte fugitivorum, quae ex Gallis Germanisque constabat, felicitecaesis cum ipso sexaginta milibus. M. Antonius praetor bellum aduersus Cretenses parum prospere susceptum morte sua finiit. M. Lucullus procos. Thracas subegit. L. Lucullus in Ponto aduersus Mithridaten felici
Abbreviated transcription (Latin):
titudo erat p̃lio uictos indeditionẽ Accepit
ac de inde cõtra neruos unius exhiis ciui-¬
tatis cũ magno discrimine pugnauit eaq
gentẽ deleuit que bellũ gessit donec lex .Lx.¬
milib arinatorũ supessentꝰ & ex . Uc senatorib
tres tantũ euaderet lege data de redigẽda
ĩ prouintie formã cipro & publicãda pecuniã
regu M. Eatoni ad ministratio eius deĩ mãda

Expanded text:
titudo erat, proelio victos in deditionem accepit; titudo erat, proelio victos in deditionem accepit; ac deinde contra Nervios † unius ex his civitatis cum magno discrimine pugnavit eamque gentem delevit, quae bellum gessit, donec ex LX armatorum D superessent, ex DC senatoribus tres tantum evaderent. lege lata de redigenda in provinciae formam Cypro et publicanda pecunia regia M. Catoni administratio eius rei manda
Abbreviated transcription (Latin):
liam profectus heluecios gentẽ uagã domuit
que sedẽ querẽs ꝑ prouintiã cesaris narbonã
iter facere nolebãt p̃terea sitũ galliarũ cõtinet
põpeius deliberis mitbidatis thigtane & tigra¬¬
nis filio triumphauit magnusq a tota cõ-¬
tione consalitatus est. IBRIU
DRima pars libri sitũ germanie moresq c̃õ¬
tinet .C. sesar cum aduersus germanos ꝗ
ariusto duce ĩgalliã transcendetãt exercitũ
duceret. Rogatus ab edius & sequanis quorum
ager possicdebatur trepidatione militum pp¬
metũ nouorũ hostiũ ota allocutione execi¬¬
tus ĩbuit: & uictos p̃lio romanios gallia expu-¬
lit . M.cicero pompeio ĩter alios exerante &
camnio milone tribuno plebis ingẽti gaudio
senatus ac tocius itailie. ab exilio reductus est
Ein. pompeio ꝑ quinquenniũ añone cura ma¬
data E. Cesar ambiatio suessignas uitnor ma¬
duos a trebates belgarũ prołos: quorũ gens mł¬¬

Expanded text:
liam profectus Heluetios, uagam gentem, domuit, liam profectus Heluetios, uagam gentem, domuit, quae sedem quaerens per prouinciam Caesaris Narbonensem iter facere uolebat. Praeterea situm Galliarum continet. Pompeius de liberis Mithridatis et Tigrane, Tigranis filio, triumphauit Magnusque a tota contione consalutatus est. Ex libro CIV Prima pars libri situm Germaniae moresque continet. C. Caesar cum aduersus Germanos qui Ariouisto duce in Galliam transcenderant exercitum duceret, rogatus ab Aeduis et Sequanis, quorum ager possimetum novorum hostium ortam adlocutione exercitus inhibuit et victos proelio Germanos Gallia expulit. M. Cicero Pompeio inter alios † exerente et T. Annio Milone tribuno plebis ingenti gaudio senatus ac totius Italiae ab exilio reductus est. Cn. Pompeio per quinquennium annonae cura mandata est. Caesar Ambianos, Suessionas, Viromanduos, Atrebates, Belgarum populos, quorum ingens mul
Abbreviated transcription (Latin):
cõsulitus passus cũi lẽtulo p̃tore & cethego &
plurib aliis cõiutiuit decede cosulũ & senat¬
& inde cẽdiis urbis & oprimẽda republita ger¬
citu quoq in etruriã cõperato ea cõiuratio in¬
dustria. M tulii ciceronis erupta ẽ. catilina
urbe pulso de reliquis coniuratis supplici¬
um sumptum eit. LIRRI .IIII
Atilina ac. Antonio pro cõsule cũ exerci-¬
tu cesus ẽ.P. clodius accusatus ꝙ ĩlbitu
mulieris ĩ sacrariũ in quo uirũ intrure nefas
ẽ. cũ intrasset & uxorẽ metelli põtificis stru¬
passet obsolutus ẽ. Ein. põtinus p̃tor allobro¬
ges qui rebellauerãt ad solutionẽ domuit
p.clodius ad plebẽ transit .C. cesar lusitanos
subegit eoq cõsulatus cãdidato & captande
rem publicã in uadere cõspiratio ĩtres ciui¬
tatis prĩcipes facta ẽ. En. põpeiũ .M. crassũ¬
parũ prospe tem gessit .M. cicero lege a.P.
clodio tribuno plebis lata quod indempnatos

Expanded text:
consulatus passus cum Lentulo praetore et Cethego et consulatus passus cum Lentulo praetore et Cethego et compluribus aliis coniurauit de caede consulum et senatus, incendiis urbis et obprimenda re p., exercitu quoque in Etruria conparato. Ea coniuratio industria M. Tulli Ciceronis eruta est. Catilina urbe pulso, de reliquis coniuratis supplicium sumptum est. Ex libro CIII Catilina a C. Antonio procos. cum exercitu caesus est. P. Clodius accusatus quod in habitu mulieris in sacrarium, in quo uirum intrare nefas est, cum intrasset et uxorem Metelli pontificis stuprasset, absolutus est. C. Pontinus praetor Allobrogas qui rebellauerant ad Solonem domuit. P. Clodius ad plebem transiit. C. Caesar Lusitanos subegit. Eoque consulatus candidato et captante rem p. inuadere conspiratio inter tres ciuitatis principes facta est, Cn. Pompeium, M. Crassumparum prospere rem gessit. M. Cicero lege a P. Clodio tr. pl. lata quod indemnatos
Abbreviated transcription (Latin):
Neus põpeius mitridate noctur. LIBRI.II.¬
no p̃lio uictũ coegit hosforon profugere. Ti¬
gt̾anẽ in deditionẽ accepit & que ademptis siria
fenice sicilia regnũ armenie restituit. Coniuratio
eoꝵ qui impetiatione cõsulatus ambitus dãp̃nati
erãt facti de ĩterficiẽdis cõsulib oppressa est
Ein. pompeius cũ mitridatẽ ꝑsequeretur ĩulti-¬
mas ĩgnotasq gẽtes penetrauit. hiberos. Albanos¬
q qui trinsitũ nõ dabãt p̃lio uicit. preterea fuga
mitridatis per colchos nicosq & tes ab eo in
befforo geltas cõtinet LBRI. EEI
lleus põpeius inprouintie formã pontũ rethe¬
Ogit pharnaces filius mitridatis bellũ patri
intulit & ab eo mitridites obsessus ĩregia cũ
ueneno supto parũ profeciss& ad mortẽ a mi¬
litẽ gallo nõie bithoco a quo ut ad iuuaret
se petierat interfectus e. En. pompeius indeos
sub egit fanũ eoꝵ ierosolima in molatũ ate ieł¬
tẽpus cepit .L. catilina is repulsam ĩpeticione

Expanded text:
n. Pompeius Mithridaten nocturno proelio uictum coegit Bosporon profugere. Tigranen in deditionem accepit eique ademptis Syria, Phoenice, Cilicia, regnum Armeniae restituit. Coniuratio eorum qui in petitione consulatus ambitus damnati erant facta de interficiendis consulibus obpressa est. Cn. Pompeius cum Mithridaten persequeretur in ultimas ignotasque gentes penetrauit. Hiberos Albanosque, qui transitum non dabant, proelio uicit. Praeterea fugam Mithridatis per Colchos Heniochosque et res ab eo in Bosporo gestas continet. Ex libro CII Cn. Pompeius in prouinciae formam Pontum redegit. Pharnaces, filius Mithridatis, bellum patri intulit. Ab eo Mithridates obsessus in regia cum ueneno sumpto parum profecisset ad mortem, a milite Gallo, nomine Bitoco, a quo ut adiuuaret se petierat, interfectus est. Cn. Pompeius Iudaeos subegit, fanum eorum Hierosolyma, inuiolatum ante itempus, cepit. L. Catilina bis repulsam in petitione
Abbreviated transcription (Latin):
udiũ pulcrũ legatũ &. P. uarenũ pretotem
prelio uicerũt Llucullus procõsul adcin¬
siũ urbẽ exercitũ mitridatis fame ferroq de¬
leuit. pulsũq bitinia regẽ uariis belli ac nau¬
fragium casib fractũ coegit in por profugere.

Expanded text:
udium Pulchrum legatum et P. Varenum praetorem udium Pulchrum legatum et P. Varenum praetorem proelio uicerunt. L. Lucullus procos. ad Cyzicum urbem exercitum Mithridatis fame ferroque deleuit, pulsumque Bithynia regem uariis belli ac naufragiorum casibus fractum coegit in Pontum profugere.
Abbreviated transcription (Latin):
Maurelius cocta cõsul ad calsidoniã p̃lio ab repe
uictus resq apompeio emetello gestas cõtiuet:¬
ad uersus sertoriũ quib om̃ib belli militie
artib par fuit quos ab obsidione calagris op¬
pidi depulsos coegit diuersas nacõnes ac re¬
giones petere inetellum ulteriorem inis¬
paniam pompeium galliam. LIBRE.IIII.¬
Ucius liciuius lucullus cõsul aduersus mi¬
tridatẽ equestrib p̃liis feliciter pugnauit¬
& aliquot expeditiones prospas fecit poscẽtes¬
q pugnam milites aseditione mibuit. deyota¬
rus gallo gretie tetratces prefectus initridi¬
tes bellũ infrigia mouẽtes occidit P̃tereires
a neo põpeio in huspanea contra sartorium
prospere gestas cõtinet. LIBRI.U¬
Arius curio pro cõsul dardanos intratia
res capuȩ exludo lẽtuli pro cõiulis ꝓ fuger̃t
& cõgregata seruitoꝵ ẽgastulotuq młtitudi¬
ne Icriso & spartato ducib bello excitato cla¬

Expanded text:
M. Aurelius Cotta cos. ad Calchedona proelio a rege M. Aurelius Cotta cos. ad Calchedona proelio a rege uictus; resque a Pompeio et Metello aduersus Sertorium omnibus belli militiaeque artibus par fuit, et ab obsidione Calagurris oppidi depulsos coegerit diuersas regiones peterepaniam, Pompeium Galliam. L. Licinius Lucullus consul adversus Mithridaten equestribus proeliis feliciter pugnavit et aliquot expeditiones prosperas fecit poscentesque pugnam milites a seditione inhibuit. Deiotarus Gallograeciae tetrarches praefectos Mithridatis bellum in Phrygia mouentes cecidit. Praeterea res a Cn. Pompeio in Hispania contra Sertorium prospere gestas continet. Ex libro XCV C. Curio procos. Dardanos in Thracia res Capuae ex ludo Lentuli profugerunt et congregata seruitiorum ergastulorumque multitudine Crixo et Spartaco ducibus bello excitato Cla
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem suam redegit. appius claudus procõ¬
sul trachas plurib p̃luis uicit. Q metellus procõ¬
sul. L herculeũ questorem sortori cum exerci¬
Aubleus pompeus dubio euẽtu cũ sertorio pu¬
Qmetellus sertoriũ & perpendam cũ duobus
exercitib p̃lio fudit cuius uictorie. partẽ cupi¬
eno ferre pompeius parũ prosꝑe pugnauit cib¬
sexus de inde clume sertorius assiduis eruitio¬
nib nõ leuiora dãpna obsidẽtib intulit. pretetei
tinet & aduersus darcdanos & &sertorũ młtu
crudelia in suos facta cõtinet quĩ plurios ex
amicis & sociã proscriptis crimine proditionis
in simulitos oecidit LIBEI III¬
iblius suilius pro cõsul insicilia isauros do¬
muit & aliquot urbes epirotirũ &xpignauit
Nicomedes bitinie rex ppłm Romanũ secit heredẽ
dates federe cũ sertorio icto. bellũ populo eo
ari pe ũculit ippuritus de inde regiarũ copi¬
arũ pedestriũ naualiũq & occupat i bitimĩa¬

Expanded text:
potestatem suam redegit. Appius Claudius procopotestatem suam redegit. Appius Claudius procos. Thracas pluribus proeliis uicit. Q. Metellus procos. L. Hirtuleium, quaestorem Sertori, cum exerciCn. Pompeius dubio euentu cum Sertorio puuicerint. Q. Metellus Sertorium et Perpernam cum duobus exercitibus proelio fudit, cuius uictoriae partem cupiens ferre Pompeius parum prospere pugnauit. Obsessus deinde Cluniae Sertorius adsiduis eruptionibus non leuiora damna obsidentibus intulit. Praeterea aduersus Dardanos et Q. Sertori multa crudelia in suos facta continet; qui plurimos ex amicis et secum proscriptis crimine proditionis insimulatos occidit. Ex libro XCIII P. Seruilius procos. in Cilicia Isauros domuit et aliquot urbes piratarum expugnauit. Nicomedes, Bithyniae rex, populum R. fecit heredem o R. intulit. Apparatus dein regiarum copiarum pedestrium naualiumque; et occupata Bithynia
Abbreviated transcription (Latin):
pẽxit. silla nolam insamnio recepit.XXXiI.
legiones igros tiptos de duxit & cos his diui¬
sit. Uolterras qđ oppidum ad huc in armis
erat obsensum indeditionẽ accepit. Mictilene
quoq in. isia que sola urbis post uictũ mitri¬
datem arnia retinebant expugnate deuic̃¬
teque sunt LIBRI .R.
Dylla de cessit honosq ei exsenatu habitus
Dest ut incampo marcio sepelliretut.
lepidus cum acta sille tentaret rescindere bel¬
lum ex citauit ab. Qcatulo collega italia pul
sus est & insardinia frustra bellum molitus
peciit. marcus brutus qui cisalpinã galliã ob¬
torius proscriptus inultenore ispanȩa ingens
bellũ excitauit lucius mãlius cõsul & m. do¬
mitius legatus ad hirculeio questore prelio
iucti sunt p̃terea res a .P. seruilio pro cõsule
id uersus cilicas gest. is cõtinet. EIICIPII.
id huc equester ẽẽt cũ imperio con¬
sulari ad uersus sertoriu missuis ẽ. ẜtorius
aliquot urbis expugnauit plurimasq cinitites im

Expanded text:
persit. Sylla Nolam in Samnio recepit. XLVII legiones in agros captos deduxit et eos his diuisit. Volaterras, quod oppidum adhuc in armis erat, obsessum in deditionem accepit. Mitylenae quoque in Asia, quae sola urbs post uictum Mithridaten arma retinebat, expugnatae dirutaeque sunt. Ex libro XC Sylla decessit honosque ei a senatu habitus est, ut in campo Martio sepeliretur. M. Lepidus cum acta Syllae temptaret rescindere, bellum excitauit. sus et in Sardinia frustra bellum molitus perit. M. Brutus, qui Cisalpinam Galliam obtorius proscriptus in ulteriore Hispania ingens bellum excitavit. L. Manlius proconsul et M. Domitius legatus ab Hirtuleio quaestore proelio victi sunt. praeterea res a P. Servilio procos aduersus Cilicas gestas continet. Ex libro dhuc eques R. esset, cum imperio proconsulari aduersus Sertorium missus est. Sertorius aliquot urbes expugnauit plurimasque ciuitates in
Abbreviated transcription (Latin):
Ellum ad uersus germanoꝵ transthenum
ciuitates gestum adrusio refertur ipse &
fractura equo super eius cłus alapso. Xxxͦ die
quam id acciderit mortuus corpus a ne¬
rone fratre nuntio ualitudinis euocatus
raptim accurrerat Romam per uectum &
muulo .C. iulii conditum: laudatus est
acesare augusto uictłico & suppremis t¬
eius plures honores dedit. EIUIUIIT EE¬

Expanded text:
ellum adversus Germanorum trans Rhenum ellum adversus Germanorum trans Rhenum civitates gestum a Druso refertur. ipse ex fractura, equo super crus eius conlapso, XXX die, quam id acciderat, mortuus. corpus a Nerone fratre, qui nuntio valetudinis evocatus raptim adcucurrerat, Romam pervectum et in tumulo C. Iulii reconditum. laudatus est a Caesare Augusto vitrico, et supremis eius plures honores dati.
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ior eiisso referuntur. LIBRI UI
uigno domita: igrippa cesaris gener mor¬
tuus abdruso census actus est. LIB RI . UIII
luitates germanie cis rhenum & transrhe¬
Anum posite oppugnantur. idruso & tumul
tus qui ob censum exortus in gallia erat com¬
primitũs ara dei cesaris ad Eluentem maris
& rodini dedicata sacerdote creito: C. lulio
Raches domitio sepione item etrusci centrei
cancii alięq gerianorum transrhenum gen¬
tes sub acte adruso referuntur octaniã sorot
iugusti ele functa anto omisso filio inarcello
cuiuis monumenta sunt theatrum et por¬
ticus nomini eius dicata. LEBRI. N.¬
R ellum ad uersus trinsrhenas gentes ab dru¬
Uso gestum refertur in quo inter primores
pugnauerunt tum senetius & anecius tribu¬
ni& exciuitate neruiorum dalmatas & paño¬
nios nero frater drusii sub egit pax cum par
tis facta est signis ab regt eorum que sub
crasso & postea sub antonio capti erĩt reditis. LIBRIXI¬

Expanded text:
gentes a M. Crasso referuntur. Ex libro CXXXV gentes a M. Crasso referuntur. Ex libro CXXXV uignis, domiti. Agrippa, Caesaris gener, mortuus. A Druso census actus est. Ex libro CXXXIX Ciuitates Germaniae cis Rhenum et trans Rhenum positae otus, qui ob censum exortus in Gallia erat, componitur; ara divi Caesaris ad confluentem Araris et Rhodani dedicata, sacerdote creato C. Iulio races domiti a L. Pisone, item Cherusci, Tencteri, Chauci aliaeque Germanorum trans Rhenum gentes subactae a Druso referuntur. Octauia, soror Augusti, defuncta, ante amisso filio Marcello cuius monimenta sunt theatrum et porticus nomine eius dicata. Ex libro CXLI Bellum aduersus transrhenanas gentes a Druso gestum refertur. In quo inter primores pugnauerunt Chumstinctus et Auectius, tribuni ex ciuitate Neruiorum. Dalmatas et Pannonios Nero, frater Drusithis facta est signis a rege eorum, quae sub Crasso et postea sub Antonio capta erant, redditis. b
Abbreviated transcription (Latin):
pugne de inde nauales & prelia equestria
secundi cęsaris referuntur. LIBRI. IIII.
Ase. Alexandriam profugit: obsexusque
icesire in ultima desperatione terum pre¬
cipue occilȩ cleopatre falso rumore impul¬
sus se ipse intetfecit cesar alexandria im
potestate redacta cleo patra ne in arbitriũ
uictoris ueniret: uoluntaria morte de fun¬
ta in urbem reuersus tres triumphos egit
num inillirico alterum ex acciya uictoria
Tertium de cleopatra. inposito fine ciuilibus
bellis & altero & trigesimo anno. M. lepidus
lepidi qui trium uir fuerat filius coniuritio¬
ne ud uersus cesarem facta bellum molies
opprossus & occisus eit. LIS RI U
IAiuis cesir rebus compositis & omnibus
Iprouinciis in certim forniam redlictis
igilstus quoque cognominatus est. & men¬
sio sextilis in honorem eius appellatus esti
tum ille conuentum narbone egit census
ituibus gallus qua cesar pater uicerit actus
bellum ad uersus tastẽnas & moesos & alito

Expanded text:
Pugnae deinde naualis et proelia equestria Pugnae deinde naualis et proelia equestria secunda Caesaris referuntur. Ex libro CXXXIII ctus Alexandriam profugit, obsessusque a Caesare, in ultima desperatione rerum, praecipue occisae Cleopatrae falso rumore inpulsus, se ipse interfecit. Caesar Alexandria in potestatem redacta, Cleopatra, ne in arbitrium uictoris ueniret, uoluntaria morte defuncta, in urbem reuersus tres triumphos egit, unum ex Illyrico, alterum ex Actiaca uictoria, tertium de Cleopatra, imposito fine ciuilibus bellis altero et uicesimo anno. M. Lepidus Lepidi, qui triumuir fuerat, filius coniuratione aduersus Caesarem facta bellum moliens oppressus et occisus est. Ex libro CXXXIV C. Caesar rebus compositis et omnibus prouinciis in certam formam redactis Augustus quoque cognominatus est; et mensis Sextilis in honorem eius appellatus est. Cum ille conuentum Narbone egit, census a tribus Galliis, quas Caesar pater uicerat, actus. Bellum aduersus Basternas et Moesos et alias
Abbreviated transcription (Latin):
bellum culpa sua passus est. qua hiemare in
armenia uolebat duĩ adeleopatrã festinat LiB RI
E bxtus pompeius cuminfidem. MII.
Dantonu ueniret. bellum aduersus eumĩ
asia moliens oppressus alegatis eius occisus
est. cesar seditiones ueteranoꝵ cum magna
prountie motam in hibuit. lapigas &dalma¬
tas & pangnios sub egit. Antonius artundem
armenie regem fide data ꝑductum in uĩ¬
cula conici suxit regnumq armenie filio
suo ex cleopatri nato dedit. quam uxoris
loco iã pridẽ ciptus amore eius. habere cepereit.
muit cum . M. Antonius ob amarem deo¬
patre Ex qua duos filios habebat fila delfuũ
& Alexandrum neq in urbem uenire uellet
nec finiro eius ratus tempore imperium
de ponere: bellumq moluetur quod ur-¬
bi & italie inferret ingentibus tam naua-¬
libus quam t̾restibus copiis ob hoc contrac¬
tis remissoque ot tauie sorotis cesaris repit¬
dio. Cesar in epirum cum exercitu traiecit

Expanded text:
bellum culpa sua passus est, quia hiemare in bellum culpa sua passus est, quia hiemare in Armenia nolebat, dum ad Cleopatram festinat. Ex libro CXXXI Sex. Pompeius cum in fidem M. Antoni ueniret, bellum aduersus eum in Asia moliens oppressus a legatis eius occisus est. Caesar seditionem ueteranorum cum magna pernicie motam inhibuit, Iapydas et Dalmatas et Pannonios subegit. Antonius Artauasden, Armeniae regem, fide data perductum in uincula conici iussit, regnumque Armeniae filio suo ex Cleopatra nato dedit, quam uxoris loco iam pridem captus amore eius habere coeperat. Emuit. Cum M. Antonius ob amorem Cleopatrae, ex qua duos filios habebat, Philadelphum et Alexandrum, neque in urbem uenire uellet neque finito IIIuiratus tempore imperium deponere bellumque moliretur quod urbi et Italiae inferret, ingentibus tam naualibus quam terrestribus copiis ob hoc contractis remissoque Octauiae, sorori Caesaris, repudio, Caesar in Epirum cum exercitu traiecit.
Abbreviated transcription (Latin):
duabus cesaris classibus altera cui agrippi pis¬
erat uicetit altera quam cesat duxerit deleta
ex positi inter ea milites ĩmagno periculo es¬
sent uictus de inde sextus pompeius insei¬
ciliam profugit.M. lepidus qui ex africi ue¬
lut ad societatem belli contra sextum pom¬
peium cesare gerere truecerat cum bellum
cesari infereret relicto exercitu ab rogato
trium uiritus honore uitam impettau̾it. M.
agrippa uiuali corona ab cesare donatus est
qui honos nulli anteeum habitus erat dum cũ
ingressus bellum cum legionibus pe¬
ditum . XUiii. & . XUi. equitum partis
intulit & cum duabus legionibus amissis
nulla te prospere cedente retro cediret in¬
secutis sub inde partio & in genti trepidatio¬
ne & magno tocius exercitus periculo in
armeniam reuersus est .xxi. DccCC. milia fu¬
ga emensis circa. Uui milia hominum tem¬
pestatibus amisit: tempestates quoq infestas
super tam infelicitex susceptum particum

Expanded text:
duabus Caesaris classibus altera, cui Agrippa praduabus Caesaris classibus altera, cui Agrippa praeerat, uinceret, altera, quam Caesar duxerat, deleta expositi in terram milites in magno periculo essent. Victus deinde Pompeius in Siciliam profugit. M. Lepidus, qui ex Africa uelut ad societatem belli contra Sex. Pompeium a Caesare gerendi traiecerat, cum bellum Caesari quoque inferret, relictus ab exercitu, abrogato triumuiratus honore uitam impetrauit. M. Agrippa nauali corona a Caesare donatus est, qui honos nulli ante eum habitus erat. Ex libringressus bellum cum legionibus XVIII et XVI equitum Parthis intulit , et cum, duabus legionibus amissis, nulla re prospere cedente retro rediret, insecutis subinde Parthis et ingenti trepidatione et magno totius exercitus periculo in Armeniam reuersus est, XXI diebus CCC milia fuga emensus. Circa VIII hominum tempestatibus amisit. Tempestates quoque infestas super tam infeliciter susceptum Parthicum
Abbreviated transcription (Latin):
monium duxit. Q. samdienum consilia ne¬
pharia aduersus cẽsarem molitum inditio
suo protexit isq dapnatus mortem consci¬
uit.p. uentidius antonui legatus partos pre¬
lio uictos siria expulit labions corum duce
occiso cum uicinis it ilie hostis sextus pom¬
peius sciciliam teneret & comiertium an¬
none im pediret᷑ eo postulatam cum pacem
cesar & antonius fecerunt ita ut sçiciliam
prouintiam haberet preterea motus africe
& bella in ea contin̾et. LiBRI .UIIII
Um sextus pompeius & rursus latrociniis
imare infestum reder& nec pacem quam
acceperatꝰ prestaret cesir aduersalio aduersus
cum bello suscepto duohus naualibus preliis
cum dubio euentu pugnauit. L. uendicius lega¬
tus.M. Antonii partos insiria prelio uicit. regem
eorum occidit/ ludei quoq a legatis Autouii sub¬
acti sũt. p̃terei belli siculi apparitũ cõtinet. LIBRI
Duersus sextum pompeinm uario euẽ N¬
Utu naualis preliis pugnatum est ita ut exil

Expanded text:
monium duxit. Q. Saluidenum consilia nemonium duxit. Q. Saluidenum consilia nefaria aduersus Caesarem molitum indicio suo protraxit, isque damnatus mortem consciuit. P. Ventidius, Antoni legatus, Parthos proelio uictos Syria expulit Labieno, eorum duce, occiso. Cum uicinus Italiae hostis, Sex. Pompeius, Siciliam teneret et commercium annonae impediret, expostulatam cum eo pacem Caesar et Antonius fecerunt ita ut Siciliam prouinciam haberet. Praeterea motus Africae et bella ibi gesta continet. Ex libro CXXVIII Cum Sex. Pompeius rursus latrociniis mare infestum redderet nec pacem quam acceperat praestaret, Caesar necessario aduersus eum bello suscepto duobus naualibus proeliis cum dubio euentu pugnauit. P. Ventidius, legatus M. Antoni, Parthos in Syria proelio uicit regemque eorum occidit. Iudaei quoque a legatis Antoni subacti sunt. Praeterea belli Siculi apparatum continet. Ex libro CXXIX Aduersus Sex. Pompeium uario euentu naualibus proeliis pugnatum est ita ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
cum grani periculo imbuit. L.Antonius consul
M.Antonii frater eadem fuluia consiliante bellũ
cesari intulit/ receptis impartes suas populis q̃ꝵ
agri ueterinis assignati erant.R. M. lepido qui
custodit urbis cum exercituᷤᷤ parte erat fuso
hostiliter in urbem in rupit. LIBRI.UII.
Fesir cum esset annoꝵ .xxiii. ob seissũs in op¬
pidum perusiã.L. antonium. conatumq ali¬
quociens erumpere & repulsum famem goe¬
git indeditionem uenirripiq & omb militib
eius ignouit perusiam diruit redapͣtisq impo¬
testatem suam omnibus diuerse partis exerci¬
tibus bellum circa illũ sanguine cõfecit. LEBRI.UII
Arti labiendo qui pompeianarũ parciũ fuerit
duce ĩsiriam irruperũt iuctoq decidio sa¬
Ixa&. M.antonii legato totam eam prouintiam
occupauerunt.M. Antonius cum adhellum ad¬
uersus cesarem gerendum uxore fulua incita¬
retur ne concordie ducum ostaret pace facta
cum cesare sororem eius ostauiam ĩmatri¬

Expanded text:
cum graui periculo inhibuit. L. Antonius cos., cum graui periculo inhibuit. L. Antonius cos., M. Antoni frater, eadem Fuluia consiliante bellum Caesari intulit. Receptis in partes suas populis quorum agri ueteranis adsignati erant, et M. Lepido, qui custodiae urbis cum exercitu praeerat, fuso hostiliter in urbem inrupit. Ex libro CXXVI Caesar cum esset annorum XXIII, obsessum in oppido Perusia L. Antonium conatumque aliquotiens erumpere et repulsum fame coegit in deditionem uenire ipsique et omnibus militibus eius ignouit, Perusiam diruit, redactisque in potestatem suam omnibus diuersae partis exercitibus bellum citra ullum sanguinem confecit. Ex libro CXXVII Parthi Labieno, qui Pompeianarum partium fuerat, duce in Syriam inruperunt uictoque Decidio Saxa, M. Antoni legato, totam eam prouinciam occupauerunt. M. Antonius cum ad bellum aduersus Caesarem gerendum uxore Fuluia ne concordiae ducum obstaret, pace facta cum Caesare, sororem eius Octauiam in matri
Abbreviated transcription (Latin):
de inde totam prouintiam occupauit. occiso¬
ꝙ pompeo uctinico pretore qui saliuderiũ¬
legatum cesaris nauali prelio eiͤit. cesar & Anto¬
nius cum exercitib grętiam traiecerũt bellum
ad uersus brutum & cassium gestum. Q cor¬
Itu aduersus brutum pugnauerunt. ita ut
dextra utriusq cornua uincerent & castra qͦ
utrinq ab hiis qui uincerant expugnarentur
set in equalem fortunam parcium mos cisũ fecit.
Qui cumĩeo cornu fuisset quod pulsum erat totũ
exercitum fusum tatus mortem sibi consiuit. Alte¬
ra de inde uictus . M. brutus & ip̃e uitam finiuit
exerato stratone fuge comite ut sibi gladium
adiceret annoꝵ erat circa.xl. inter quos. Qor¬
tẽsius occisus est.
Esar relicto transmare antonio prouintie ex
parte imperii postte recesserat reuersus in
italiam ueteranis agros ditisit seditiones exer¬
citus sui quas correpti afuluia. M. Antonii uxõr
Milites aduersus imperatorem suũ conritauerãt

Expanded text:
dein totam prouinciam occupauit occisodein totam prouinciam occupauit occisoque Pompeio Bithynico praetore, Q. Saluidenulegatum Caesaris, nauali proelio uicit. Caesar et Antonius cum exercitibus in Graeciam traiecerunt bellum aduersus Brutum et Cassium gesturi. Q. Corntu aduersus Brutum et Cassium pugnauerunt ita ut dextra utriusque cornua uincerent et castra quoque utrimque ab his qui uicerant expugnarentur. Sed inaequalem fortunam partium mors Cassi fecit qui cum in eo cornu fuisset quod pulsum erat, totum exercitum fusum ratus mortem consciuit. Altera dein die uictus M. Brutus et ipse uitam finiit exorato Stratone, fugae comite, ut sibi gladium adigeret. Annorum erat circiter XL, inter quos Q. Hortensius occisus est. esar relicto trans mare Antonio prouinciae ea parte imperi positae ei cesserant reuersus in Italiam ueteranis agros diuisit. Seditiones exercitus sui quas corrupti a Fuluia, M. Antoni uxore, milites aduersus imperatorem suum concitauerant,
Abbreviated transcription (Latin):
& M.Ciceronis hius occisi oppilio legionario
manu in rostris positum est preterea res a.M.
bruto ingratia gestas cõtinet. LiBRI.II.
Aius cesar cui mandatum ab senatu erat ut
dolo bellam hostem iudicatum bellamose¬
queretur autoritate rei.P. ad uitus siriam.
cum tribus exercitib qui in eadem prouintia
erat impotestatem suam redegit dola bella ĩ
urbe logaditia obsessum mori coegit . M. quo¬
q bruti uixu.C. antonius ceptus & obtisus ẽ. LibRI.AII
Arcus brutus aduersus tracas parum pros¬
Ipere rem gexit omnibusq transmariis
prouincuis exercitibusq im potestatẽ eiuis &
c. cassũ redactis cogerunt set uenere uterq
ad ordinanda belli futuri cõsilia. M.messale
publicolam fratrem unctum comuni con¬
silio condepnauerunt. LBRE. IIII.
Extus pompeius magni filius lectis ex
epirro conscriptis ac fugitiuis cum exet¬
citu du sine ulla cuiusqͣ possessione preda¬
tus inmari messana oppidum inscitilia pͥmũ

Expanded text:
et M. Ciceronis. huius occisi a Popillio legionario et M. Ciceronis. huius occisi a Popillio legionario manu in rostris positum est. praeterea res a M. Bruto in Graecia gestas continet. C. Cassius, cui mandatum a senatu erat, ut Dolabellam hostem iudicatum bello persequeretur, auctoritate rei publicae adiutus Syriam cum tribus exercitibus, qui in eadem provincia erant, in potestatem suam redegit, Dolabellam in urbe Laodicia obsessum mori coegit. M. quoque Bruti iussu C. Antonius captus occisus est. Ex libro CXXII M. Brutus aduersus Thracas parumper prospere rem gessit, omnibusque transmarinis prouinciis exercitibusque in potestatem eius et C. Cassi redactis coierunt Smyrnae uterque ad ordinanda belli futuri consilia. M. Messalae Publicolam fratrem uinctum communi consilio condonauerunt. Ex libro CXXIII Sex. Pompeius, Magni filius, collectis ex Epiro proscriptis ac fugitiuis cum exercitu diu sine ulla loci cuiusquam possessione praedatus in mari Messanam, oppidum in Sicilia, primum,
Abbreviated transcription (Latin):
cesar reconsiliata.per M. lepidum cum .M. An¬
tonio pra Romam cum exercitu uenit & pre¬
clusis ad uentu eius his qui in eum iniqui erãt
cũ. Xuiii.años haberet cõsul creitus ẽ. E NCLBIT¬
sul legem tulit de questione habenda ĩ¬
A eos quorũ operi pater occisus ẽ postu¬
latiq ea lege .M.brutus .C. cassius .D. brutus ab¬
sentes ea sege dãpnati sunt. Cum.M. Antonio
uires asiriͥus quoq pollio & munatius plan¬
cius cum exercitibus suis ad unti ampliassẽt
D.brutus cui senatus ut persequeretur anto
nium mandauerat relictus alegionib suis
iuxu antonii incuius petestate uenerat pro¬
fugisset: cesus ab capeno sequano interfectus
est .C. cesar pacem cum antonio & lepido fec̃
quennium essent ip̃e & lepidus & Antonius
& ut suos quisq inimicos proscriberent ĩqua
proscriptione plurimi equites & .Cxxx.senato¬
rum nomina fuerunt & inter eos.L. pauli
fratris.M. lepidi & cesaris antonii aminculi

Expanded text:
Caesar reconciliata per M. Lepidum cum M. AnCaesar reconciliata per M. Lepidum cum M. Antonio gratia Romam cum exercitu uenit et praeclusis aduentu eius his qui in eum iniqui erant, cum XVIIII annos haberet, consul creatus est. Ex lis. legem tulit de quaestione habenda in eos quorum opera Caesar pater occisus esset; postulatique ea lege M. Brutus, C. Cassius, Dec. Brutus absentes damnati sunt. Cum M. Antoni uires Asinius quoque Pollio et Munatius Plancus cum exercitibus suis adiuncti ampliassent, et Dec. Brutus, cui senatus ut perseqnium mandaverat, relictus a legionibus suis, iussu Antonii, in cuius potestatem venerat, † profugisset caesus a Capeno Sequano interfectus est. C. Caesar pacem cum Antonio et Lepido fecit quennium essent ipse et Lepidus et Antonius, et ut suos quisque inimicos proscriberent. in qua proscriptione plurimi equites Romani, CXXX senatorum nomina fuerunt, et inter eos L. Pauli, fratris M. Lepidi, et L. Caesaris, Antonii avunculi,
Abbreviated transcription (Latin):
manufm saga sumpsit.M. Brutus impicẽo ..
Antonium pretorem cum exercitu pote¬
stati sue subegit. LIBERI .IX
ulus trebonius inasia frande.p. dolo helle
occisus est. obsid facinus dolo belle hostis
ab senatupiudicatus est. cum pansa consul ma¬
le ad uersus antonium pugnasset. Aircius cõ¬
sul cum exercitu superueniens. fusis .M. An
tonii copiis fortuna utriusq partis equauit
uictus de inde ab ircio & cesare antonius
in galliam gͥꝓ fugit & M. lepidum cum legio¬
nibus que sub ip̃o erant sibi iunxit hostisq a¬
eius essent iudicatus est. Aircius qui post
uictoriam in ip̃is hostium castris cecidetat
&.l. pansa ex uulnere quod inad uerso p̃lio
acceperat defunctus incampo martio sepulti
sunt. aduersus .C. cesarem qui solus extribus
ducibus supeͬrat parum gratus senatus fuit
qui de obsidione mutinensi ab cesire liberato¬
triumphi habere de creto cesaris militisq eius
menfionem non satis gratiam habuit obq .c.

Expanded text:
. saga sumpsit. M. Brutus in Epiro C. . saga sumpsit. M. Brutus in Epiro C. Antonium praetorem cum exercitu potestati suae subegit. Ex C. Trebonius in Asia fraude P. Dolabellae occisus est. Ob id facinus Dolabella hostis a senatu iudicatus est. Cum Pansa cos. male aduersus Antonium pugnasset, A. Hirtius cos. cum extonii copiis fortunam utriusque partis aequavit. victus deinde ab Hirtio et Caesare Antonius in Galliam confugit et M. Lepidum cum legionibus, quae sub eo erant, sibi iunxit; hostisqeius essent iudicatus est. A. Hirtius, qui post uictoriam in ipsis hostium castris ceciderat, et C. Pansa ex uulnere quod in aduerso proelio exceperat, defunctus in campo Martio sepulti sunt. Aduersus C. Caesarem, qui solus ex tribus ducibus supererat, parum gratus senatus fuit, qui Dec. Bruto obsidione Mutinensi a Caesare liberatotriumphi honore decreto Caesaris militumque eius mentionem non satis gratam habuit. Ob quae C.
Abbreviated transcription (Latin):
ac tu multu leppidum pontificem tum maxi¬
mea interfecit. & M. Autonius consul cũ
paraturus deductus in colonia ueterinos ex¬
citauit legiones quoq martia & quarta signa
ab Antonio ad cesarem tulerũt de inde et
quam plures seuitia .M. Antonii passun in
castris suis trucidati quia & suspecti erint
ad cesirem descinierunt: decius brutus &
petenti cisalpinam galliam Antonio obsiste¬
ret mutinam cum exercitu occupauit discũ
prouĩcias apparitusq belli cõtinet LIBRI. X.¬
Arcus brutus ingretia sub pretextu rei
publice & suscepti cõtra .M. antonium
belli exercitum cui uatumes preherit cũ
prouintia impotestate sua redegit. C. Cesari
qui primus tel publice arma luͣserat ꝓ popło
Romano in perium ab senatu datum est. cum
consularibus ornamentis adiectumq ut senatõ
esset. M.Antonius. D. brutum mutine obsedit
missiq ad eum ab sena̾tu legati de pace parũ
ad componendum eam ualuerũt.populus Ro¬

Expanded text:
ac tumultu M. Lepidus pontificatum maxiac tumultu M. Lepidus pontificatum maximum intercepit. Et M. Antonius cos. cuparaturus deductos in colonias ueteranos excitauit. Legiones quoque quarta et Martia signa ab Antonio ad Caesarem tulerunt, deinde et complures saeuitia M. Antoni, passim in castris suis trucidantis qui ei suspecti erant, ad Caesarem desciuerunt. Dec. Brutus ut petenti Cisalpinam Galliam Antonio obsisteret, Mutinam cum exercitu occupauit. Praeteprouincias apparatusque belli continet.  Brutus in Graecia sub praetexto rei publicae et suscepti contra M. Antonium belli exercitum, cui P. Vatinius praeerat, cum provincia in potestatem suam redegit. C. Caesari, qui privatus rei publicae arma sumpserat, pro praetore imperium a senatu datum est cum consularibus ornaesset. M. Antonius Dec. Brutum Mutinae obsedit, missique ad eum a senatu legati de pace parum ad componendam eam ualuerunt. Populus R
Abbreviated transcription (Latin):
huis causibus ꝯspiratione in eum facta cuius
capita fuerunt.M. brutus & cassius & excesa¬
ris partib. D. brutus & M. trebonius ĩ pompei
curia occisus est . Xxiii. uulnerib occupatũq
ab inter sectorib eius capitoliũ obliuione: de¬
inde cedis eius ab senatu decreta obsidibus
antonii lepidi deliberis acceptis cõiurati acci¬
pitolio descenderunt test.im̃to cesaris expat¬
te dimidia lieres institutus est . C. octanius so¬
roris nepos & in nomen adoptatus est cesa¬
ris corpus cum in campũ marciũ ferẽtur. aple¬
be ante rostra crematũ est dictatulm honos
ĩ perpetuum ablatus est. chamaces huit illime
sorbis homo qui se .C. marii filiũ ferebat
cum apud credulam plebem seditiones
moueret necitus est. Lł BRI .IX.¬
Aius octauius Romam exepyro uenit eo
enim cesar illum pęremiserit bellum in
macetlonia gestinus om̃ibq prospete excep¬
tus & nomen cesaris sumpsit inelusione rerũ

Expanded text:
his causis conspiratione in eum facta, cuius his causis conspiratione in eum facta, cuius capita fuerunt M. Brutus et C. Cassius et ex Caesaris partibus Dec. Brutus et C. Trebonius, in Pompei curia occisus est XXIII uulneribus occupatumque ab interfectoribus eius Capitolium. Obliuione deinde caedis eius a senatu decreta, obsidibus Antoni et Lepidi de liberis acceptis coniurati a Capitolio descenderunt. Testamento Caesaris heres ex parte dimidia institutus est C. Octauius, sororis nepos, et in nomen adoptatus est. Caesaris corpus cum in campum Martium ferretur, a plebe ante rostra crematum est. Dictaturae honos in perpetuum sublatus est. Chamates, humillimae sortis homo, qui se C. Mari filium ferebat, cum apud credulam plebem seditiones moueret, necatus est. Ex libro CXVC. Octauius Romam ex Epiro uenit eo enim illum Caesar praemiserat bellum in Macedonia gesturus ominibusque prosperis exceptus et nomen Caesaris sumpsit. In confusione rerum
Abbreviated transcription (Latin):
& affranius occisi catonis filio uenia data.bru¬
tus legatus cesaris ingallia beluadio rebel
lia ex egipto exponto ex africa epulũ
romanis genaris spectacula dedit.M. mar¬
cello consulari. senatu rogante reditũ cõces¬
sit /qui bñfitio eius marcellus frui nõ potu¬
it a ein. magno cliente suo athenis occisus t¬
censum egit. quo censa sunt ciuium capitac.
milia profectus in hispania aduersus. Emn. pom¬
peium multis utriusq expeditionib factis
et aliquot urbib ex pugnatis sũtnam uicto¬
riam cum magno discrimine ad mundã
egit & cum plurimi maximiq hono¬
res ab senatu de creti essent inter quos ut
parens patriae appellaretur & sacẽo larictus
ic dictator inperpetium esset inuidie ad¬
uersus eum ciusam prestiterunt ꝙ senatui
de ferenti honores hos hos cum ante uene¬
ris genetricis edemꝰ sederet non. assurressit.
tio flauo tribuno plebis in uidiam & tanquã
regnum affectinti potestas ab rogata ẽ ex

Expanded text:
et Afranius occisi. Catonis filio uenia data. Bruet Afranius occisi. Catonis filio uenia data. Brutus legatus Caesaris in Gallia Bellouacos rebelllia, ex Aegypto, ex Ponto, ex Africa, epulum et omnis generis spectacula dedit. M. Marcello consulari, senatu rogante, reditum concessit. Quo beneficio eius Marcellus frui non potuit, a Cn. Magio cliente suo Athenis occisus. Recensum egit, quo censa sunt ciuium capita CL. Profectusque in Hispaniam aduersus Cn. Pompeium, multis utrimque expeditionibus factis et aliquot urbibus expugnatis summam uictoriam cum magno discrimine ad Mundam egit. Et cum plurimi maximique honores a senatu decreti essent, inter quos ut parens patriae appellaretur et sacrosanctus ac dictator in perpetuum esset, inuidiae aduersus eum causam praestiterunt, quod senatui deferenti hos honores, cum ante aedem Veneris Genetricis sederet, non adsurrexit, tio Flauo trib. pl. inuidiam ei tamquam regnum adfectanti potestas abrogata est. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
mora uictus est. Cum seditiones rome a p.
dola bella tribuno plebis lepemferente: de no¬
uis tabulis excitate essentꝰ. & ex ea causa ple¬
os tumularetur in ductia . M.Antonio magi¬
stro equitum in urbem militib octigẽtis a
plebe cesi sunt. Cesar ueteranis cumꝰ sedicio¬
ne missionem postulantib dedit. & cum in
africam traiecisset aduersus copias lube re¬
gis cũ discrimine magno pugnauit. LIBRI UI¬
Ellum insiria cetilius bassus eques romanus
pompeianatum parciũ excitauit relicto a
legine sexta cesare que ad bissum transierit co¬
cisoq eo cesar scipionẽ pretotẽ iubanq uicit
id tapsum castris eorum ex pugnatis.Cato audi¬
tare cum se per cussisset utice & inter ueniẽ¬
te filio curaretur inter ĩpam cutationẽ resci¬
petreius iubam seq interfecit. P. scipio inna¬
ue circumuentus honeste morti uocem quoq:
adiecit querentib enim imperatorẽ hosti¬
bus duxit. imperator se bene habet faustus

Expanded text:
mora victus est. cum seditiones Romae a P. mora victus est. cum seditiones Romae a P. Dolabella tribuno plebis, legem ferente de novis tabulis, excitatae essent et ex ea causa plebs tumultuaretur, inductis a M. Antonio magistro equitum in urbem militibus octingenti ex plebe caesi sunt. Caesar veteranis cum seditione missionem postulantibus dedit, et cum in Africam traiecisset, adversus copias Iubae regis cum discrimine magno pugnavit. bellum in Syria Caecilius Bassus, eques Romanus Pompeianarum partium, excitavit, relicto a legione Sexto Caesare, quae ad Bassum transierat, occisoque eo. Caesar Scipionem praetorem Iubamque vicit ad Thapsum castris eorum expugnatis. Cato audita re cum se percussisset Uticae et interveniente filio curaretur, inter ipsam curationem rescivo. Petreius Iubam seque inue circumuentus honestae morti uocem quoque adiecit. Quaerentibus enim imperatorem hostibus dixit: imperator se bene habet. Faustus
Abbreviated transcription (Latin):
xandriam tumultuantem intrauit. Cesar dic¬
tator creatus cleopatram in regnum egipti re¬
duxit & inferentem bellum ptholomeum
hisdem auctoribus quibus pompeium inter¬
fecerat cum magno suo discrimine uicit płho¬
lomeus dum fugit in nilo nauicula sub sedit
p̃terea laboriosum . M.catonis in africa per de¬
serta cum legionibus iter & bellum. En. do¬
mitio aduersus farnacem parum Prospere
gestum continet. LIBRI.U
⁊perium earum publio scipioni delatum est
Catoni cui ex quo deferebatut imperium ceden
te & cum de diruenda urbe utica propter
fauorem ciuitatis eius in censarem delibeuiret
idq fieret M. cato tenuisset iuba suadente
ut dirueretur tutela eius & custodia manda¬
ta ẽius iCatoni in pompeii magni filium in Ispri¬
nia contractis uiribus quarum ducatum nec
affranius nec petreius excipere uolebãt bel¬
lum aduersus cesarem renouauit. Pharria¬
ces initridatis filius ex ponto sine ulla belli

Expanded text:
xandriam tumultuantem intrauit. Caesar dicxandriam tumultuantem intrauit. Caesar dictator creatus Cleopatram in regnum Aegypti reduxit et inferentem bellum Ptolemaeum isdem auctoribus, quibus Pompeium interfecerat, cum magno suo discrimine euicit. Ptolemaeus dum fugit, in Nilo nauicula subsedit. Praeterea laboriosum M. Catonis in Africa per deserta cum legionibus iter et bellum a Cn. Domitio aduersus Pharnacen parum prospere gestum continet. Ex libroperium earum P. Scipioni delatum est, Catone, cui ex te. et cum de diruenda urbe Utica propter favorem civitatis eius in Caesarem deliberaretur, idque ne fieret M. Cato tenuisset, Iuba suadente, ut dirueretur, tutela eius et custodia mandata est Catoni. Cn. Pompeius Magni filius in Hispania contractis viribus, quarum ducatum nec Afranius nec Petreius excipere volebant, bellum adversus Caesarem renovavit. Pharnaces Mithridatis filius, rex Ponti, sine ulla belli
Abbreviated transcription (Latin):
patra egipti regina aptholomeo regno fratre¬
q cordubenses inispania cum duabus uarruanis
regionib a partib cesaris desciuerũt .c. põpe¬
ius ad brũdisium obssesssus a cesare & p̃sidiis
eius cũ magna clade diuerse partis expugna¬
tis obsidionꝰe liberates translato intesaliam bel¬
lo apud farsiliam acie uictus est. Cicero in ca¬
stris remansit uir nichil minus quam aid belli na¬
tus omnibusq aduesarũ parciũ qui se potestate iucto¬
Iterrarum partes & tuga refertut. qu põpeius
cum egiptũ petisset iussii ꝑtholomei regis pu¬¬
pilli auctore theodoto p̃ceptore cuius magna
apud regẽ auctoritas ęrat & photiuo occisus
est ab arthelio cui id facinus erat delegatum
in nauicula anteqͣ in terra exiret coruelia uxor
& Sextus pompeius filius cipron refugerũt.
esar post tercium diem in secutus cum eo theo¬
dotus capud pompeii & antlum eius optuliss&
infensus est & lacrimauit. sine periculo Ale¬

Expanded text:
patra regina Aegypti ab Ptolemaeo patra regina Aegypti ab Ptolemaeo mque Cordubenses in Hispania cum duabus Varronianis legionibus a partibus Caesaris desciuerunt. Cn. Pompeius ad Dyrrachium obsessus a Caesare et, praesidiis eius cum magna clade diuersae partis expugnatis, obsidione liberatus translato in Thessaliam bello apud Pharsaliam acie uictus est. Cicero in castris remansit, uir nihil minus quam ad bella natus. Omnibusque aduersarum partium, qui se potestati uictoterrarum partes et fuga refertur. Cn. Pompeius cum Aegyptum petisset, iussu Ptolemaei regis, pupilli sui, auctore Theodoto praeceptore, cuius magna apud regem auctoritas erat, et Pothino occisus est ab Achilla, cui id facinus erat delegatum, in nauicula antequam in terram exiret. Cornelia uxor et Sex. Pompeius filius Cypron refugerunt. Caesar post tertium diem insecutus, cum ei Theodotus caput Pompei et anulum obtulisset, infensus est et inlacrimauit. Sine periculo Ale
Abbreviated transcription (Latin):
legato pompeii cum exercitu ĩpotestatẽ suã
redacto gaditanis ciuitatẽ dedit. Massilienses
duob naualib p̃liis uicit post longã tamen ob¬
sidionẽ. petestati cesaris se ꝑ miserũt .c. Anto¬
nius legatus cesaris male aduersus põpeyanos
in hillirico reb gestis captus ẽ in quo bello opi-¬
tergini transpandini cesaris ausiliares tate sua
ab hostium nauib clausa pocius quã impotesta
tem uenirẽt inter se occũrentes occubuerunt
Ecurio legatus cesaris in africa cũ prospere ad¬
uersus pom̾peienarũ parciũ ducẽ uarrũ pugnas¬
set a luba rege maritanse cũ exercini cesus est.
C.cesar ingratiam truecit. LIBRI. III..¬
Arcus cecilius rufus pretor cum sediditiones
in urbe cõcitaret nouarũ tabularũ spe plebs
sollicitata ab rogato magistratu. pulsus urbe inilo
ni qui fugitinoꝵ exercitũ cõtraxerãt se cõiunsit
uterq cum bellũ moliretur. in teriectiis sũt. Cleo¬

Expanded text:
legato Pompei, cum exercitu in potestatem suam legato Pompei, cum exercitu in potestatem suam redacto. Gaditanis ciuitatem dedit. Massilienses duobus naualibus proeliis uicti post longam obsidionem potestati Caesaris se permiserunt. C. Antonius, legatus Caesaris, male aduersus Pompeianos in Illyrico rebus gestis captus est. In quo bello Opitergini transpadani, Caesaris auxiliares, rate sua ab hostibus nauibus clusa, potius quam in potestatem hostium uenirent, inter se concurrentes occubuerunt. C. Curio, legatus Caesaris in Africa, cum prospere aduersus Varum, Pompeianarum partium ducem, pugnasset, a Iuba, rege Mauretaniae, cum exercC. Caesar in Graeciam traiecit. M. Caclius Rufus praetor, cum seditiones in urbe concitaret novarum tabularum spe plebe sollicitata, abrogato magistratu pulsus urbe Miloni exuli, qui fugitivorum exercitum contraxerat, se coniunxit. uterque, cum bellum molirentur, interfecti sunt. Cleo