comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illi uidices facere potuerũt : qui si innocentes fabricios condempnassẽt
tũ in oppianico sibi coustare. & supiorib consistere iudiciis debuerũt.
An uõ illi sua ꝑ se sibi uidicia rescͥ̾nderent. cum cęteri soleant in iudi¬
cando ne ab alioꝵ iudiciis discrepent prouidere: Et num qui fabricii
libertum quia minister in maleficio fuerat. patronũ quia conscuis. cõ¬
dempnassent. ip̃m pͥncipem acq architectum sceleris absoluerent: E
qui cęteros nullo p̃iudicio facto. tũ ex ip̃a causa condempnassẽt. hũc
quem bis cõtempnatũ iam acceperant liberarent: Tum uõ illa u¬
dicia senatoria non falsa muidia. sed uera atq insigm turpitudine
notata atq opta dedecore & infanna defensiom locum millũ reliquis¬
sent. Quid enm tandem illi iudices responderent. si qui ab his queret
condempnastis scamandeum quo crimine: Nempe qd̾ habitũ ꝓ seruũ

Expanded text:
illi iudices facere potuerunt? qui si innocentis Fabricios condemnassent, illi iudices facere potuerunt? qui si innocentis Fabricios condemnassent, tamen in Oppianico sibi constare et superioribus consentire iudiciis debuerunt. an vero illi sua per se ipsi iudicia rescinderent, cum ceteri soleant in iudicando ne ab aliorum iudiciis discrepent providere? et illi qui Fabrici libertum, quia minister in maleficio fuerat, patronum, quia conscius, condemnassent, ipsum principem atque architectum sceleris absolverent? et qui ceteros nullo praeiudicio facto tamen ex ipsa causa condemnassent, hunc quem bis iam condemnatum acceperant liberarent? tum vero illa iudicia senatoria non falsa invidia sed vera atque insigni turpitudine notata atque operta dedecore et infamia defensioni locum nullum reliquissent. quid enim tandem illi iudices responderent, si qui ab eis quaereret: 'Condemnastis Scamandrum, quo crimine?' 'nempe quod habitum per servum
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Nlec quicqͣm proprius est factum qm ut illum ꝑseq̃retur. E collo
obtorto ad subsellia reduceret ut reliqua posset porare. Ita tum fabriciꝰ
primũ suo iudicio. quod est grauissimũ. teinde legis ui & sentenciis iudi¬
cum est condempnatus. Quid est quod iam de oppianici ꝑsona causaq
plura dicamus: Apud eostem iudices reus est factus. Cum his duobus
p̃iudiciis iam dampnatus eẽt. ab histem autem iudicib qui fabricioꝵ
dampnatione de oppianico iudicarant. locus ei primus est constitutus.
Accusatus est criminb grauissimis & iis que a me bene breuit̾ dicta
Epreterea multis que ego omia nunc omitto accusatus est apud eos
qui scamandrum nuustrũ oppianiti. C. fabritium conscium malefi¬
cii condempuarant. Utrum ꝑ deos ĩmortales magis est mirandum. qd̃
is condempnatus est. an qd̃ omĩno respondere ausus est. Quid enim

Expanded text:
cere; nec quicquam propius est factum quam ut illum persequeretur et collo cere; nec quicquam propius est factum quam ut illum persequeretur et collo obtorto ad subsellia reduceret ut reliqua posset perorare. ita tum Fabricius primum suo iudicio, quod est gravissimum, deinde legis vi et sententiis iudicum est condemnatus. quid est quod iam de Oppianici persona causaque plura dicamus? apud eosdem iudices reus est factus, cum his duobus praeiudiciis iam damnatus esset; ab isdem autem iudicibus qui Fabriciorum damnatione de Oppianico iudicarant locus ei primus est constitutus. accusatus est criminibus gravissimis, et eis quae a me breviter dicta praeterea multis quae ego omnia nunc omitto; accusatus est apud eos qui Scamandrum ministrum Oppianici, C. Fabricium conscium malefici condemnarant. Vtrum per deos immortalis! magis est mirandum quod is condemnatus est, an quod omnino respondere ausus est? quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ammũ iam demissum & oppressum oppianicus. Gaudebat ip̃e fabricius.
Non intelligebat animos uidicũ non illiuis eloquencia. sed defensionis ĩ¬
pudentia commoueri. Postea qmͣ de re dicere cepit ad ea quȩ erant ĩ cau¬
sa addebat etiam ip̃e noua quędam uuluera. Noc qmꝙͣ sedulo faciebat.
tũ interdum nõ defendere sed preuaricari accusatiomi uidebatur. Itaq cũ
callidissime se dicere putaret. & cum illa uerba grauissima ex intimo
artificio deprompsisset. respicite iudices hominũ foctunas. respicite dubi¬
os uariosq casus. respicite. C. fabricii senectutẽ. Cum hoc respicite orande
oronis causa sepe dixisset. respexit ip̃e. At. Cfabeicius a subselliis demis¬
so capite discesserat. Hic iudices ridere. Stomachari atq acerbe ferre pa¬
tromis causam sibi eripi. & se çętera de illo lco respicite iudices non posse di¬

Expanded text:
animum iam demissum et oppressum Oppianicus; gaudebat ipse Fabricius; animum iam demissum et oppressum Oppianicus; gaudebat ipse Fabricius; non intellegebat animos iudicum non illius eloquentia sed defensionis impudentia commoveri. postea quam de re coepit dicere, ad ea quae erant in causa addebat etiam ipse nova quaedam volnera ut, quamquam sedulo faciebat, tamen interdum non defendere sed praevaricari videretur. itaque cum callidissime se dicere putaret et cum illa verba gravissima ex intimo artificio deprompsisset: 'respicite, iudices, hominum fortunas, respicite dubios variosque casus, respicite C.Gaii Fabrici senectutem' — cum hoc 'respicite' ornandae orationis causa saepe dixisset, respexit ipse. at C.Gaius Fabricius a subselliis demisso capite discesserat. hic iudices ridere, stomachari atque acerbe ferre patronus causam sibi eripi et se cetera de illo loco 'respicite, iudices' non posse di
Abbreviated transcription (Latin):
hominis non aliem qͣmͣius suspiciosam defendere humanitatis esse puta¬
bamus. iudicatam labefactare conari. impudencie. Itaq tum ille t̃opia
& necessitate coactus in causa eiusmodi ad cepasios frẽs confugit. horẽs
industrios atq eo ammo ut quecunq dicendi potestas eẽt data ni ho¬
nore acq in beneficio ponerent. Iam hoc ꝓpe inquissime comꝑatũ est
quod in morbis corpis ut quisq est difficilimꝰ ita medicus uobilissi¬
mus atq optimus queritur. In ꝑiculis capitis ut quęcũq causa diffi¬
cilima est. ita deterrimꝰ obscurissimꝰ q patronus adhibetur. Nisi for¬
te hoc causa est ꝙ medici nhil preter artificium. oratores eciã auito¬
ritatem p̃stare debent. Citatur reus. Agitur causa. Paucis uͥbis accu¬
sat ut de re iudicata camiiciꝰ. Incipit longo & alte petito prohemio
respondere maior cepasuis. Primo attente auditur eius oratio. Erigebat

Expanded text:
hominis non alieni quamvis suspiciosam defendere humanitatis esse putahominis non alieni quamvis suspiciosam defendere humanitatis esse putabamus, iudicatam labefactare conari impudentiae. itaque tum ille inopia et necessitate coactus in causa eius modi ad Caepasios fratres confugit, homines industrios atque eo animo ut quaecumque dicendi potestas esset data in honore atque in beneficio ponerent. iam hoc prope iniquissime comparatum est quod in morbis corporis, ut quisque est difficillimus, ita medicus nobilissimus atque optimus quaeritur, in periculis capitis, ut quaeque causa difficillima est, ita deterrimus obscurissimusque patronus adhibetur. Nisi forte hoc causae est quod medici nihil praeter artificium, oratores etiam auctoritatem praestare debent. citatur reus, agitur causa; paucis verbis accusat ut de re iudicata Cannutius; incipit longo et alte petito prooemio respondere maior Caepasius. primo attente auditur eius oratio. erigebat
Abbreviated transcription (Latin):
id quod Habito daretur esse quesitum: Quȩ poero temussima suspitio
collata in scamandrũ est. aut conferri potuit ut is sua sponte necare
uoluisse Habitum putaretur: Atq hoc tum iudicio facto. ꝙ oppianito
re & existimatõne iam. lege et pronũciatione nũdum condempnato. tñ
Habitus oppianicũ reum statim non fecit. Uoluit cognoscere utrũ iudi¬
ces in eos solos eẽnt seueri. quos uenenũ habuisse ipõs compissent. an
eciam consilia. constientiasq eiusmodi facmoꝵ supplicio dignas iudicarẽ
Itaq .C. fabricium quẽ propt̾ familiaritatẽ oppianici consciũ illi facino¬
ri fuisse arbitrabatur reum statim fecit. Utiq ei locus primus consti¬
tueretur ꝓpter cause comunctionem impetrauit. Hic tũ fabricus non
modo ad me meos iutinos & auncos aletrinates non adduxit. s ip̃e his
neq defensorib uti postea. neq laudatorib potuit. Rem enim integrã

Expanded text:
id quod habito daretur esse quaesitum? quae porro tenuissima suspicio id quod habito daretur esse quaesitum? quae porro tenuissima suspicio conlata in Scamandrum est aut conferri potuit ut is sua sponte necare voluisse habitum putaretur? atque hoc tum iudicio facto et Oppianico re et existimatione iam, lege et pronuntiatione nondum condemnato tamen habitus Oppianicum reum statim non fecit. voluit cognoscere utrum iudices in eos solos essent severi quos venenum habuisse ipsos comperissent, an etiam consilia conscientiasque eius modi facinorum supplicio dignas iudicarent. itaque C.Gaium Fabricium quem propter familiaritatem Oppianici conscium illi facinori fuisse arbitrabatur reum statim fecit, utique ei locus primus constitueretur propter causae coniunctionem impetravit. hic tum Fabricius non modo ad me meos vicinos et amicos Aletrinatis non adduxit sed ipse eis neque defensoribus uti postea neque laudatoribus potuit. rem enim integram
Abbreviated transcription (Latin):
cabat om̃i studio grãq pugnabat. Postremo id quod maximo malo illi
cause fuit. hoc ip̃o in loco quasi reus ip̃e esset sedebat. Oculi omĩum iudicũ
non in scamandruni. sed in oppiancum comciebantur. Timor eius. ꝓturba¬
tio. suspensus incertusq nultus. crebra coloris mutatio. que erãt autea su¬
spiciosa. hec apta & manifesta faciebant. Cum in consiliũ iri oport̾e̾t
quesiuit ab reo. C. Iumꝰ quesitor ex lege illa cornelia quȩ tum erat. cdã
an palam de se sentenciam ferri uellet. De oppianici sententia responsũ
est qd̃ is habiti familiarem Iuniũ esse dicebat clam uelle ferri. Itũ est
in consilium. Om̃bus sentenciis preter unã quami suam staienꝰ eẽ
dicebat scamander prima actione condempnatus est. Quis tum erat
om̃ium qui scamandro condempnato non iudiciũ de oppianico factum
ẽẽ arbitraretur: Quid est illa dampnatõne iudicatum nisi uenenũ

Expanded text:
cabat, omni studio gratiaque pugnabat; postremo — id quod maximo malo illi cabat, omni studio gratiaque pugnabat; postremo — id quod maximo malo illi causae fuit — hoc ipso in loco, quasi reus ipse esset, sedebat. oculi omnium iudicum non in Scamandrum sed in Oppianicum coniciebantur; timor eius, perturbatio, suspensus incertusque voltus, crebra coloris mutatio, quae erant antea suspiciosa, haec aperta et manifesta faciebant. cum in consilium iri oporteret, quaesivit ab reo C.Gaius Iunius quaesitor ex lege illa Cornelia quae tum erat clam an palam de se sententiam ferri vellet. de Oppianici sententia responsum est, quod is habiti familiarem Iunium esse dicebat, clam velle ferri. itum est in consilium. omnibus sententiis praeter unam quam suam Staienus esse dicebat Scamander prima actione condemnatus est. quis tum erat omnium qui Scamandro condemnato non iudicium de Oppianico factum esse arbitraretur? quid est illa damnatione iudicatum, nisi venenum
Abbreviated transcription (Latin):
honestissima semp existimata est scamandrũ patrono eẽ probatum. fate¬
batur. sed querebat cui probatus eẽt ip̃e patronus. Cum ego pluribus
constitutũq inter eos alia de re fuisse. ut medicamentũ non uenenum
dyogenes afferret. Hoc cui usu uenire posse querebat. cur in eiusmodi
locum tam abditum. cur solus. cur cum obsignata pecunia tenuisset.
Demq hoc loco cã testib honestissimis homĩb premebatur. Al. bebriꝰ¬
pecumaq dep̃hensum esse dicebat .P. qͥncuis uarus homo sũma religiõẽ
& sumina auctoritate preditus de insidiis quȩ fierent Habito & de sol¬
licitatione dyogenns recenti re secum deophantum locutũ esse dicebat.
Atq in illo iudicio cum scamandeũ nos defendere iuderemur. ũbo ille
reus erat. re quidem uera & piculo & tota accusatõne oppianitus. Nleq id
obscure ferebat. nec dissimulare ullo mͦ poterat. Aderat frequens aduo¬

Expanded text:
honestissima semper existimata est, Scamandrum patrono esse probatum, fatehonestissima semper existimata est, Scamandrum patrono esse probatum, fatebatur, sed quaerebat cui probatus esset ipse patronus. cum ego pluribus constitutumque inter eos alia de re fuisse ut medicamentum, non venenum Diogenes adferret; hoc cuivis usu venire posse: quaerebat cur in eius modi locum tam abditum, cur solus, cur cum obsignata pecunia venisset. denique hoc loco causa testibus honestissimis hominibus premebatur. M.Marpecuniaque deprehensum esse dicebat. P.Publius Quintilius Varus, homo summa religione et summa auctoritate praeditus, de insidiis quae fierent habito et de sollicitatione Diogenis recenti re secum Cleophantum locutum esse dicebat. atque in illo iudicio cum Scamandrum nos defendere videremur, verbo ille reus erat, re quidem vera et periculo tota accusatione Oppianicus. neque id obscure ferebat nec dissimulare ullo modo poterat; aderat frequens, advo
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter eẽ agendum illi ętati qua tum eram. solere laudi dari eciam
si in minus firmis causis hominũ ꝑiculis non defuissem. Itaq feci. Sic
pugnaui. Sic omi rõne contendi. Sic ad omĩa confugi. qnͣtum ego as¬
sequi potui remedia ac ꝑfugia causarum. ut hoc qd timide dicam cõ¬
secutus sim. ne quis illi cause patronũ defuisse arbitraretur. Sed ut
quicquid ego adprehenderam statim accusator extorquebat e manib.
Si quesieram quę inimicicie scamandro cũ Habito. fatebatur nullas
fiusse. sed oppianicum cuiꝰ mimister fuisset huic inimicissimũ fuisse.
atq esse dicebat. Sin autem illud egeram nullum ad scamandrũ mor¬
te Habiti uenturũ emolumentũ fuisse. concedabat. sed ad uxorem oppi¬
anici hominis in uxorib necandis exertitati omia bona Habiti uentura
fuisse dicebat. Cum illa defensione usus eẽm. quȩ in libertinoꝵ causis

Expanded text:
fortiter esse agendum; illi aetati qua tum eram solere laudi dari, etiam fortiter esse agendum; illi aetati qua tum eram solere laudi dari, etiam si in minus firmis causis hominum periculis non defuissem. itaque feci; sic pugnavi, sic omni ratione contendi, sic ad omnia confugi, quantum ego adsequi potui, remedia ac perfugia causarum ut hoc quod timide dicam consecutus sim, ne quis illi causae patronum defuisse arbitraretur. sed ut quidquid ego apprehenderam, statim accusator extorquebat e manibus. si quaesiveram quae inimicitiae Scamandro cum habito, fatebatur nullas fuisse, sed Oppianicum cuius ille minister fuisset huic inimicissimum fuisse atque esse dicebat. sin autem illud egeram, nullum ad Scamandrum morte habiti venturum emolumentum fuisse, concedebat, sed ad uxorem Oppianici, hominis in uxoribus necandis exercitati, omnia bona habiti ventura fuisse dicebat. cum illa defensione usus essem quae in libertinorum causis
Abbreviated transcription (Latin):
tela totius accusationis in oppianicum comciebantur. Aporiebat᷑ causa
insidiarum. Fabricioꝵ familiaritas cõmemorabatur. Hominis uita et
audacia prõferebatur. Demiq omĩs accusatio uarie grauiterq tractata
ad extremũ manifesta ueneni dep̃hensione conclusa est. Hic ego cum
ad respondendum surrexi. qua cura dii ĩmortales. qua sollicitudine
amini. quo timore. Semꝑ equidem magno cũ ietu incipio dicere. Q ͦ¬
cienscũq dico. tociens mihi uideor in iudĩcium uenire non ingemi solũ
sed eciam uirtutis atq officii. ne aut id profiteri uidear quod nõ pos¬
sim᷑ quod est impudentie aut non id efficere quod possim quod est aut
ꝑfidiȩ. aut negligẽtie. sum uero ita sum ꝑturbatus ut omĩa timerẽ.
Si inhil dixissem. ne infantissimꝰ. si multa in eiusmodi causa dixissẽ
ue impudentissimꝰ existimarer. Collegi me aliqnͣdo. & ita constitui

Expanded text:
tela totius accusationis in Oppianicum coniciebantur, aperiebatur causa tela totius accusationis in Oppianicum coniciebantur, aperiebatur causa insidiarum, Fabriciorum familiaritas commemorabatur, hominis vita et audacia proferebatur, denique omnis accusatio varie graviterque tractata ad extremum manifesta veneni deprehensione conclusa est. hic ego tum ad respondendum surrexi qua cura, di immortales! qua sollicitudine animi, quo timore! semper equidem magno cum metu incipio dicere; quotienscumque dico, totiens mihi videor in iudicium venire non ingeni solum sed etiam virtutis atque offici, ne aut id profiteri videar quod non possim, quod est impudentiae, aut non id efficere quod possim, quod est aut perfidiae aut neglegentiae. tum vero ita sum perturbatus ut omnia timerem, si nihil dixissem ne infantissimus, si multa in eius modi causa dixissem ne impudentissimus existimarer. conlegi me aliquando et ita constitui,
Abbreviated transcription (Latin):
plerisq eorum magnũ usum eẽ sciebat. frequentes eos ad me domum
adduxit. Qui qm̃ꝙͣ de hom̃e sicut necesse erat existimabant. tñ qd̾
erat ex eodem numicipio. suȩ dignitatis esse arbitrabantur eũ quib
reb possent defendere. Idq a me ut facerem & ut causam scamãdri
susciperem petebant. in qua causa patrom onĩe ꝑiculum continebatur.
Ego qui neq illis talibus uiris ac tam amantib mei remi possem ullã
negare. neq illud crimen tantum ac tam mamfestum esse arbitra¬
rer. sicut nec illi quidem ip̃i qui mihi tum illam causam cõmendabãt
arbitrabantur. pollicitus his sum me omĩa que uellent eẽ facturũ.
Res agi cepta est. Citatus est scamander reus. Actusabat.P̾. camui
cius homo in primis ingemosus. ẜ indicendo exercitatus. Accusabat
autem ile quidem scamandeũ uerbis trib uenenũ ẽ dephensũ. Onña

Expanded text:
plerisque eorum magnum usum esse sciebat, frequentis eos ad me domum plerisque eorum magnum usum esse sciebat, frequentis eos ad me domum adduxit. qui quamquam de homine sic ut necesse erat existimabant, tamen quod erat ex eodem municipio, suae dignitatis esse arbitrabantur eum quibus rebus possent defendere, idque a me ut facerem et ut causam Scamandri susciperem petebant, in qua causa patroni omne periculum continebatur. ego, qui neque illis talibus viris ac tam amantibus mei rem possem ullam negare neque illud crimen tantum ac tam manifestum esse arbitrarer, sicut ne illi ipsi quidem qui mihi tum illam causam commendabant arbitrabantur, pollicitus eis sum me omnia quae vellent esse facturum. res agi coepta est; citatus est Scamander reus. accusabat P.Publius Cannutius, homo in primis ingeniosus et in dicendo exercitatus; accusabat autem ille quidem Scamandrum verbis tribus, venenum esse deprensum. omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ facultas dicendi. quȩ a quoqmͣ excogitata defensio huic uni cͥmini
potuit obsistere : Simul et illud quis est qui dubitet quin hac re com¬
pta manifestoq deprehensa. aut obeunda mors cluencio. aut suscipien¬
da accusatio fuerit. Satis eẽ arbitror demonstratũ iudices his criminib
accusatum eẽ oppianicũ. ut honeste absolui nullo modo potuerit. Cog¬
noscite nũc ita rerum citatũ esse illum ut re semel atq iterum p̃iudica¬
ta condempnatus in iudiciũ uenerit. Nam cluentius iudices primũ
nomen eius detulit cuiꝰ in manib uenenũ deprehenderat. Is erat liber¬
tus fabricioꝵ scamander. Integrum consiliũ uidicii corrupti. nulla suspi¬
cio. simplex in iudiciũ causa. certa res. unũ crimen allatum ẽ. Hic cũ
causa fabricius iside quo ante dixi. qui liberto dampnato sibi illud mi¬
pendere piculum uideret. qd̃ mihi cum aletrinatib uicinitatem & cum

Expanded text:
quae facultas dicendi, quae a quoquam excogitata defensio huic uni crimini quae facultas dicendi, quae a quoquam excogitata defensio huic uni crimini potuit obsistere? simul et illud quis est qui dubitet quin hac re comperta manifestoque deprehensa aut obeunda mors Cluentio aut suscipienda accusatio fuerit? satis esse arbitror demonstratum, iudices, eis criminibus accusatum esse Oppianicum uti honeste absolvi nullo modo potuerit. cognoscite nunc ita reum citatum esse illum ut re semel atque iterum praeiudicata condemnatus in iudicium venerit. nam Cluentius, iudices, primum nomen eius detulit cuius in manibus venenum deprenderat. is erat libertus Fabriciorum, Scamander. integrum consilium, iudici corrupti nulla suspicio; simplex in iudicium causa, certa res, unum crimen adlatum est. hic tum C.Gaius Fabricius, is de quo ante dixi, qui liberto damnato sibi illud impendere periculum videret, quod mihi cum Aletrinatibus vicinitatem et cum
Abbreviated transcription (Latin):
non incallidus sed ut ip̃a res declarauit frugi atq integer sermonem
fabricii nõ est asꝑnatus. Rem ad dñm detulit. Deophantus autẽ cũ
habito est conlocutus. Habitus statim cum. Ml. bebrio senatore famili¬
arissimo suo cõmunicauit. Qui qua fide. qua prudentia. qua dign¬
tate fuerit. meminisse uos arbitror. Ei placuit ut dyogenem ha¬
bitus emeret a deophanto. quo facilius aut comp̃henderetur res eiuł in¬
dicio. aut falsa eẽ cognosceretur. Ne multis. dyogenes emitur. Uene¬
num dieb paucis comꝑatur. Multi uiri bomi cum ex occulto int̾ue¬
nissent. petumaq obsignata quȩ ob eam rem dabatur in manib sca¬
mandri liberti fabrcioꝵ dep̃henditur. Pro dii ĩmortales oppiamcũ
quisqͣm his reb rognitis curuuẽtum eẽ dicit: Quis unqmͣ audacior
quis nocentior. quis aꝑtior in iudicium adductus est:. Quod ingemũ

Expanded text:
non incallidus et, ut res ipsa declaravit, frugi atque integer sermonem non incallidus et, ut res ipsa declaravit, frugi atque integer sermonem Fabrici non est aspernatus; rem ad dominum detulit; Cleophantus autem cum habito est conlocutus. habitus statim cum M.Marco Baebio senatore, familiarissimo suo, communicavit; qui qua fide, qua prudentia, qua diligentia fuerit meminisse vos arbitror. ei placuit ut Diogenem habitus emeret a Cleophanto, quo facilius aut comprehenderetur res eius indicio aut falsa esse cognosceretur. ne multa, Diogenes emitur, venenum diebus paucis comparatur; multi viri boni cum ex occulto intervenissent, pecunia obsignata quae ob eam rem dabatur in manibus Scamandri, liberti Fabriciorum, deprehenditur. pro di immortales! Oppianicum quisquam his rebus cognitis circumventum esse dicet? quis umquam audacior, quis nocentior, quis apertior in iudicium adductus est? quod ingenium,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium constans & moderata racio uite nemo ut̃m ut uiea fert opi¬
mo ignorat. His fabriciis semper est usus oppiantus familiarissime.
lam hoc fere scitis om̃s qnͣtam uim habeat ad cõiungendas amicicias
studiorum ac uature similitudo. Cum illi ita iuuerent ut nullũ que¬
stum ẽẽ turpem arbitrarẽtur. cum omĩs ab his fraus. om̃s insidiȩ curũ¬
scriptionesq adolescentiũ nascerentur. cũq eẽnt uiciis acq improbi¬
tate omĩb noti. studio ut dixi ad eorum se familiaritatem multis iã
ante annis oppianicus applicarat. Itaq tum sic statuit ꝑ . C. fabriciũ
uam. L. erat mortuꝰ insidias habito comparare. Erat illo temꝑe
infirma ualitudine Habitus. Utebatur autem medico non ignobili
sed spectato homine deophanto. Cuius seruum dyogenem fabricius
ad uenenũ Habito dandu spe et precio sollicitare cepit. Seruꝰ

Expanded text:
omnium constans et moderata ratio vitae nemo vestrum, ut mea fert opiomnium constans et moderata ratio vitae nemo vestrum, ut mea fert opinio, ignorat. his Fabriciis semper est usus Oppianicus familiarissime. iam hoc fere scitis omnes quantam vim habeat ad coniungendas amicitias studiorum ac naturae similitudo. cum illi ita viverent ut nullum quaestum esse turpem arbitrarentur, cum omnis ab eis fraus, omnes insidiae circumscriptionesque adulescentium nascerentur, cumque essent vitiis atque improbitate omnibus noti, studiose, ut dixi, ad eorum se familiaritatem multis iam ante annis Oppianicus applicarat. itaque tum sic statuit, per C. Fabricium — nam L. erat mortuus — insidias habito comparare. erat illo tempore infirma valetudine habitus. Vtebatur autem medico non ignobili sed spectato homine, Cleophanto; cuius servum Diogenem Fabricius ad venenum habito dandum spe et pretio sollicitare coepit. servus
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. hunc a causa martialiũ remoueri. Suberat etiam alia causa
maior que oppianici homĩs auarissimi atq audacissimi mentẽ maxĩe
cõmonebat. Nlam Habitus usq ad illius uidicii tempꝰ nullum testamẽ¬
tum unqͣm fecerat. Neq enim legare eiusmodi matri poterat amnũ
inducere. neq testamento nomen oio pretermittere parentis. Id cum
oppiancus sciret neq enim erat obscurũ intelligebat. Habito mortuo
bona euis omĩa ad matrem eẽ uentura. quȩ ab sese postea aucta pecu¬
uia. maiore p̃inio. orbata filio. minore ꝑiculo necaretur. Itaq his re¬
bus incensus qua rõne hĩtum ueneno tollere conatus sit cognoscite.
C.E Luciuis fabricii frẽs gemini fuerunt ex mũncipio aletrinate. ho¬
unnes iuter se cum forma tũ morib similes. qutũtipũ autẽ suoꝵ
dissimilum. In quib qnͣtus splendor sit. qm properȩquabilis. qmͣ fere

Expanded text:
bantur hunc a causa Martialium demoveri. suberat etiam alia causa bantur hunc a causa Martialium demoveri. suberat etiam alia causa maior quae Oppianici, hominis avarissimi atque audacissimi, mentem maxime commovebat. nam habitus usque ad illius iudici tempus nullum testamentum umquam fecerat; neque enim legare quicquam eius modi matri poterat in animum inducere neque testamento nomen omnino praetermittere parentis. id cum Oppianicus sciret — neque enim erat obscurum — intellegebat habito mortuo bona eius omnia ad matrem esse ventura; quae ab sese postea aucta pecunia maiore praemio, orbata filio minore periculo necaretur. itaque his rebus incensus qua ratione habitum veneno tollere conatus sit cognoscite. C. et L.Lucii Fabricii fratres gemini fuerunt ex municipio Aletrinati, homines inter se cum forma tum moribus similes, municipum autem suorum dissimillimi; in quibus quantus splendor sit, quam prope aequabilis, quam fere
Abbreviated transcription (Latin):
item ut in sicilia ꝑmulti uenerii sunt. sic illi larini in martis familia
numerarẽtur. repente oppianicus eos om̃s liberos esse ciuesq romanos ce¬
pit defendere. Grauiter id decuriones larinatiũ cunctiq municipes tule¬
runt. Itaq ab Habito petiuerunt ut eam causam susciperet. publiceq
defenderet Habitus cum se ab om̃i eiusmodi negocio remouisset. tamẽ
pro loco. pro antiquitate generis sui. pro eo ꝙ se non suis solum cõmo¬
dis sed eciam suorum mumicipũ cȩterorũq necessarioꝵ natum ẽẽ arbi¬
trabatur. tante uoluntati uniu̾sorum larmatiũ deesse noluit. Suscep¬
ta tausa romamq delata magne cotidie contentiones inter Habitũ et
Oppianicũ. ex utriusq studio defensionis excitabantur. Erat ip̃e ĩmani
acerbaq natura oppiancus. Incendebat eius amenciam infesta atq
nmica filio mater habiti. Magni autem illisua interesse arbitra¬

Expanded text:
item ut in Sicilia permulti Venerii sunt, sic illi Larini in Martis familia item ut in Sicilia permulti Venerii sunt, sic illi Larini in Martis familia numerarentur, repente Oppianicus eos omnis liberos esse civisque Romanos coepit defendere. graviter id decuriones Larinatium cunctique municipes tulerunt. itaque ab habito petiverunt ut eam causam susciperet publiceque defenderet. habitus cum se ab omni eius modi negotio removisset, tamen pro loco, pro antiquitate generis sui, pro eo quod se non suis commodis sed etiam suorum municipum ceterorumque necessariorum natum esse arbitrabatur, tantae voluntati universorum Larinatium deesse noluit. suscepta causa Romamque delata magnae cotidie contentiones inter habitum et Oppianicum ex utriusque studio defensionis excitabantur. erat ipse immani acerbaque natura Oppianicus; incendebat eius amentiam infesta atque inimica filio mater habiti. Magni autem illi sua interesse arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
ceni. tam nefariũ. tam nocentẽ nunqm accusasset hĩtus iudices. si id
pret̾iitere saluo capite suo potuisset. Erat huic municus oppiamcus
erat. sed tamen erat uitricus crudelis. & huic infesta mater actamẽ mat̾
Postremo inhil tam remotum ab accusatione qm̃ cluencius & natura
& uoluntate & instituta rõue uite. Sed cum esset hec ei ꝓposita condi¬
tio ut aut iuste pieq accusaret. aut acerbe indigneq moreret᷑. accusare
quoquo modo posset. qm̃ illo modo emori maluit. Atq ut hoc ita eẽ
pspicere possitis exponam uobis oppianici facinus manifesto comptum
atq deprehensum. ex quo simul utrũq et huic accusare & illum con¬
dempnari necesse fuisse ĩtelligetis. Mlarciales quidam larim appellabã¬
tur ministri publici martis. atq ei deo ueterib iustitutis religiombusq
larmatiũ conseciati. Quorũ cum satis magnus nuiuerus esset. cumq¬

Expanded text:
cem, tam nefarium, tam nocentem numquam accusasset habitus, iudices, si id cem, tam nefarium, tam nocentem numquam accusasset habitus, iudices, si id praetermittere suo salvo capite potuisset. erat huic inimicus Oppianicus, erat, sed tamen erat vitricus; crudelis et huic infesta mater, at mater; postremo nihil tam remotum ab accusatione quam Cluentius et natura et voluntate et instituta ratione vitae. sed cum esset haec ei proposita condicio ut aut iuste pieque accusaret aut acerbe indigneque moreretur, accusare quoquo modo posset quam illo modo emori maluit. atque ut hoc ita esse perspicere possitis exponam vobis Oppianici facinus manifesto compertum atque deprensum; ex quo simul utrumque, et huic accusare et illi condemnari, necesse fuisse intellegetis. Martiales quidam Larini appellabantur, ministri publici Martis atque ei deo veteribus institutis religionibusque Larinatium consecrati. quorum cum satis magnus numerus esset, cumq
Abbreviated transcription (Latin):
faciente cum tabulas prendisset oppianicus. qui gener eius fuisset di¬
gito legata deleuit. E cum id multis locis fecisset post mortem eius
ne lituris coargui posset testamentũ in alias tabulas transcriptũ sig¬
ins adulterimis obsignauit. Multa pretereo consulto.  eium uereor
uec hec ip̃a miniũ multa ẽẽ iudeantur. Uos tamen simlem sui eũ fuis¬
se in ceteris quoq uitȩ partib extimare debetis. Illum tabulas publicas
larim censorias corrupisse decuriones inuisi iudicauerũt. Cum illo ne¬
mo iam rõnem. nemo rem ullam contrahebat. nemo illum ex tã mul¬
tis cognatis & affimib tutorem unqͣm liberis sius scupsit. nemo illum
aditu. nemo congressione. nemo sermone. uemo conuuo dignũ uidi¬
cabat. Om̃s asꝑnabantur. om̃s abhorrebant. om̃s ut aliquem ĩmanem
ac ꝑuiciosam bestiam pestemq fugiebant. Hunc tñ hominem tã auda¬

Expanded text:
faciente, cum tabulas prehendisset Oppianicus, qui gener eius fuisset, difaciente, cum tabulas prehendisset Oppianicus, qui gener eius fuisset, digito legata delevit et, cum id multis locis fecisset, post mortem eius ne lituris coargui posset testamentum in alias tabulas transcriptum signis adulterinis obsignavit. multa praetereo consulto; etenim vereor ne haec ipsa nimium multa esse videantur. vos tamen similem sui eum fuisse in ceteris quoque vitae partibus existimare debetis. illum tabulas publicas Larini censorias corrupisse decuriones universi iudicaverunt; cum illo nemo iam rationem, nemo rem ullam contrahebat; nemo illum ex tam multis cognatis et adfinibus tutorem umquam liberis suis scripsit, nemo illum aditu, nemo congressione, nemo sermone, nemo convivio dignum iudicabat; omnes aspernabantur, omnes abhorrebant, omnes ut aliquam immanem ac perniciosam bestiam pestemque fugiebant. hunc tamen hominem tam auda
Abbreviated transcription (Latin):
Pecuniam ab eo accipit. Causam & susceptam & tam manifestam re¬
linquit. Ac tum in oppiamci causa crimen hoc asimanũ cum testibus¬
men priuũ esse constabat. eius quem uos miserum atq ĩnocentem falso
uidicio cirtũuentum ẽẽ dicitis. Quid aiã tuam oppiance dinaeam cui
tu es heres pater tuus non mainfesto necauit: Ad quam cum adduxisset
medicum illum suũ. iam cognitum & sepe uctorem ꝑ quen uit̾fecerat
plurimos. nulier exclamat se ab eo nullo modo uelle curari. quo curante
luos omnes pdidisset. Tum repente antointanũ quẽdam. L clodium
pharmacapolam cutũforanũ qui casu cum lariũ uenisset aggredit᷑.¬
&. cum eo. NS. Cc̃cs. id quod ip̃ius tabulis tum est demonstratũ tũsi¬
git.L. clodius cũm properaret. cui fora multa restarent. simuł itro¬
ductus est rem confecit. Pruna potione mulierem sustulit. Neq postea
larim. punctũ est temꝑis cõmoratus. Eadem hat dinaea testamẽti

Expanded text:
pecuniam ab eo accipit, causam et susceptam et tam manifestam repecuniam ab eo accipit, causam et susceptam et tam manifestam relinquit. ac tum in Oppianici causa crimen hoc Asuvianum cum testibusmen primum esse constabat, eius quem vos miserum atque innocentem falso iudicio circumventum esse dicitis. quid? aviam tuam, Oppianice, Dinaeam cui tu es heres pater tuus non manifesto necavit? ad quam cum adduxisset medicum illum suum iam cognitum et saepe victorem per quem interfecerat plurimos mulier exclamat se ab eo nullo modo velle curari quo curante omnis suos perdidisset. tum repente Anconitanum quendam, L.Lucium Clodium, pharmacopolam circumforan duobus milibus, id quod ipsius tabulis est demonstratum, transigit. L.Lucius Clodius, cum properaret, cui fora multa restarent, simul atque introductus est rem confecit; prima potione mulierem sustulit neque postea Larini punctum est temporis commoratus. eadem hac Dinaea testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
se. liberti asinii & non nulli amici quod eo die quo postremũ asmiꝰ uisus
erat. anilium cum eo fuisse & a multis iusum eẽ constabat. in eum in¬
uadunt et hoiem ante pedes Quinti inamlii qui tum erat triumiur
constituũt. Atq ille continuo nullo teste nullo indice maleficii conscĩa
pterritus omĩa ut a me pauloante dicta sunt exponit. asimumq ab
se consilio oppianici interfectũ fatetur. Extrahitur domo latitans oppia¬
unicus. Amamlio index ainluis ex altera parte coram tenetur. Nic iam¬
quid reliqua queritis: Naniliũ pleriq noratis. Non ille honorem a
puericia. non studia uirtutis. non ullum existimationis bone fructũ
unqͣm cogitarat. sed ex petulanti atq improbo scurra in discordiis ci¬
uitatis ad eam colũpnam ad quam multoꝵ sepe conuitiis ꝑductus erat
tum suffragiis populi ꝑuenerat. Itaq rem cum oppianico transigit.

Expanded text:
se, liberti Asuvi et non nulli amici, quod eo die quo postremum Asuvius visus se, liberti Asuvi et non nulli amici, quod eo die quo postremum Asuvius visus erat Avillium cum eo fuisse et a multis visum esse constabat, in eum invadunt et hominem ante pedes Q. Manli qui tum erat triumvir constituunt. atque illic continuo nullo teste, nullo indice recentis malefici conscientia perterritus omnia, ut a me paulo ante dicta sunt, exponit Asuviumque a sese consilio Oppianici interfectum fatetur. extrahitur domo latitans Oppianicus a Manlio; index Avillius ex altera parte coram tenetur. hic quid iam reliqua quaeritis? Manlium plerique noratis; non ille honorem a pueritia, non studia virtutis, non ullum existimationis bonae fructum umquam cogitarat, sed ex petulanti atque improbo scurra in discordiis civitatis ad eam columnam ad quam multorum saepe conviciis perductus erat tum suffragiis populi pervenerat. itaque tum cum Oppianico transigit,
Abbreviated transcription (Latin):
fusis sumptib non modo conscio sed eciam conuua & adiutore oppiam¬
co. longum est dicere mihi presertim ad alia ꝓperanti. exitum huiꝰ as¬
sunulate familiaritatis cognoscite. Cum ẽẽt adolescens apud muliertũ¬
lam quandam atq ibi ꝑnoctaret. & ibidem posterũ commoraret᷑ auiliꝰ
ut erat constitutum simulat se egrotare. & testamentũ facere uelle
Oppianicus obsignatores ad eum qui neq asinium. neq amlium nossẽt
adducit. & illum asimũ appellat ip̃e. Testamẽto asimi nomĩe obsignato
disceditur. Aulius illico conualescit. Asimus autem breui illo tempore
quasi in hortulos iret in areuarias quasdam extra portã exquilinam
pductus occiditur. Qui cumunũ iam et alterũ diem desideraret᷑. neq
in his locis ubi ex consuetudine querebatur ĩueiuretur. & oppianicus in
foro larmaciũ dictitaret nuꝑ se & suos amicos testam̃tum eius obsignas¬

Expanded text:
fusis sumptibus non modo conscio sed etiam conviva et adiutore Oppianifusis sumptibus non modo conscio sed etiam conviva et adiutore Oppianico longum est dicere mihi, praesertim ad alia properanti; exitum huius adsimulatae familiaritatis cognoscite. cum esset adulescens apud mulierculam quandam atque ubi pernoctarat ibi diem posterum commoraretur, Avillius, ut erat constitutum, simulat se aegrotare et testamentum facere velle. Oppianicus obsignatores ad eum qui neque Asuvium neque Avillium nossent adducit et illum Asuvium appellat ipse; testamento Asuvi nomine obsignato disceditur. Avillius ilico convalescit; Asuvius autem brevi illo tempore, quasi in hortulos iret, in harenarias quasdam extra portam Esquilinam perductus occiditur. qui cum unum iam et alterum diem desideraretur neque in eis locis ubi ex consuetudine quaerebatur inveniretur, et Oppianicus in foro Larinatium dictitaret nuper se et suos amicos testamentum eius obsignas
Abbreviated transcription (Latin):
eium nõ matrimonii dignitate sed sceleris societate coniũcte. Quid
illa çȩdes asinii larinatis adolescentis pecumosi qͣm clara tum recenti re
fuit qm̃ om̃ĩum sermone celebrata. Fuit auiliuis quidã larmas ꝑditã
nequicia et sũma egestate arte quadam preditus ad libidines adolescen¬
tulorum excitandas accõmodatus. Qui ut se blandiciis & assentatio¬
nib in asimi consuetudinem penitus ĩmersit. Oppianitus continuo spe¬
rare cepit. hoc se auilio tanꝙͣ aliqua machina admota capere asimi ado¬
lescentiam. & fortunas eius patrias expugnare posse. Ratio excogitata
larmi est. res translata romã. Iniri enim consilium faliciꝰ solitudine.
ꝑficere rem eiusmodi cõmoduis in curba posse arbitrati sunt. Asimus
cum aiulio romam est profectus. Nos uestigiis oppianicus secutus est.
Iam ut romȩ iuixerint. quib comuuiis. quib flagiciis. qnͣtis et qͣm ꝓ¬

Expanded text:
enim non matrimoni dignitate sed sceleris societate coniunctae. quid? enim non matrimoni dignitate sed sceleris societate coniunctae. quid? illa caedes Asuvi Larinatis, adulescentis pecuniosi, quam clara tum recenti re fuit et quam omnium sermone celebrata! fuit Avillius quidam Larino perdita nequitia et summa egestate, arte quadam praeditus ad libidines adulescentulorum excitandas accommodata. qui ut se blanditiis et adsentationibus in Asuvi consuetudinem penitus immersit, Oppianicus continuo sperare coepit hoc se Avillio tamquam aliqua machina admota capere Asuvi adulescentiam et fortunas eius patrias expugnare posse. ratio excogitata Larini est, res translata Romam; inire enim consilium facilius in solitudine, perficere rem eius modi commodius in turba posse arbitrati sunt. Asuvius cum Avillio Romam est profectus. hos vestigiis Oppianicus consecutus est. iam ut Romae vixerint, quibus conviviis, quibus flagitiis, quantis et quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
iudetis. quid iudicarit obscurum non est. Nam cum eius filiũ faceret
heredem eum tutorem liberis non adscripsit. Quid oppianicus fecerit
cognoscite. ut illum magiũ intelligatis longe animo prospexisse mori¬
entem. Quȩ pecuna mulieri legata er at a filio si qui natus erit. eam
p̃sentem oppianicus non debitam mulieri soluit. si hec solucio legator
& non merces aborcionis appellanda est. Quo illa p̃cio accepto multisq
preterea inimerib quȩ tum ex tabulis oppianci recitabantur. spem illam
quam in aluo cõmendatam a uiro continebat uita auaricia sceleri oppi¬
anici uendidit. Nihil posse iam ad hanc improbitatẽ addi uidetur attẽ¬
dite exitum. Quȩ mulier obtestatõne iuri decem illis mensib ne domũ
quidem ullam nisi socrus sue nosse debuit. hec quinto mense post uiri
mortem ip̃i oppianico nupsit. quȩ nuptiȩ non diuturne fuerunt. Erant

Expanded text:
videtis; quid iudicarit obscurum non est. nam cuius filium faceret videtis; quid iudicarit obscurum non est. nam cuius filium faceret heredem, eum tutorem liberis non adscripsit. quid Oppianicus fecerit cognoscite ut illum Magium intellegatis non longe animo prospexisse morientem. quae pecunia mulieri legata erat a filio, si qui natus esset, eam praesentem Oppianicus non debitam mulieri solvit, si haec solutio legatorum et non merces abortionis appellanda est. quo illa pretio accepto multisque praeterea muneribus quae tum ex tabulis Oppianici recitabantur spem illam quam in alvo commendatam a viro continebat victa avaritia sceleri Oppianici vendidit. nihil posse iam ad hanc improbitatem addi videtur; attendite exitum. quae mulier obtestatione viri decem illis mensibus ne domum quidem ullam nisi socrus suae nosse debuit, haec quinto mense post viri mortem ipsi Oppianico nupsit. quae nuptiae non diuturnae fuerunt; erant
Abbreviated transcription (Latin):
attulisset se ip̃a cruciauit. Hic autẽ idem illud effecit ꝑ aliem corpis
mortem atq cruciatum. Ceteri non iudentur. in singulis hominibus
multa parzicidia susçipere posse. oppiancus inuentus est. qui in uno cor¬
pore multos uecaret. Itaq cum hanc eius consuetudinem audatiamq
cognosceret auunculus illius adulescentis oppianici. GN. maguis. isq
graui morbo affectus esset. & heredem illum sororis suȩ filiũ faceret. ami¬
cis adhibitis presente matre sua dinaea uxorem suam interrogauit eẽt¬
ne pregnans. quȩ cum se eẽ respondisset. ab ea repetit ut se mortuo
apud dinaeam quȩ tum ei mulieri socrus erat. quoad pareret hĩtaret.
difigentiamq adhiberet. ut id quod concepat seruaret. ut saluũ paiere
posset. Itaq ei testamento legat grandem pecumam a filio si qui natꝰ
erit ab secundo herede inhil legat᷑. Quid de oppianico suspicatus sit

Expanded text:
attulisset, se ipsa cruciavit, hic autem idem illud effecit per alieni corporis attulisset, se ipsa cruciavit, hic autem idem illud effecit per alieni corporis mortem atque cruciatum. ceteri non videntur in singulis hominibus multa parricidia suscipere posse, Oppianicus inventus est qui in uno corpore pluris necaret. itaque cum hanc eius consuetudinem audaciamque cognosset avunculus illius adulescentis Oppianici, Cn.Gnaeus Magius, isque, cum gravi morbo adfectus esset, heredem illum sororis suae filium faceret, amicis adhibitis praesente matre sua Dinaea uxorem suam interrogavit essetne praegnas. quae cum se esse respondisset, ab ea petivit ut se mortuo apud Dinaeam — quae tum ei mulieri socrus erat — quoad pareret habitaret diligentiamque adhiberet ut id quod conceperat servare et salvum parere posset. itaque ei testamento legat grandem pecuniam a filio si qui natus esset; ab secundo herede nil legat. quid de Oppianico suspicatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
deret. aditum sibi aliis scelerib ante muniuit. Nam cum ẽẽt graui¬
da iuiria fr̃is uxor & iam appropinquare partus uideretur mulierẽ ue¬
neno interfecit ut una cum illa qd̃ erat ex frẽ concẽptum necaretur.
Post frẽm adgressus est. qui sero iam exhausto illo poculo mortis cum et
de suo & de uxoris interitu clamaret. & testamentũ mutare cuperet in
pͥus uita priuauit. qm illi hanc a natura propͥam lucem accipere po¬
tuerunt. ut om̃s intelligerent iuhil ei clausum. nnhil sanctum esse
posse a cuius audacia fratris liberos ne materm quidem corporis custo¬
dia tegere potuisset. Memoria teneo nulesiam quãdam mulierem
cum cẽm in asia. qd̾ ab heredib suis accepta pecuna partum sibi ip̃a
medicamentis abegisset rei capitalis eẽ dampnatam. Nec iniuria. q̃
spem parentis. inemoriam nomĩs. subsidium generis. heredem fauulie
designatum rei.P. ciuem sustulisset. Qnͣto est oppianitus in eadem
inuiria maiore supplicio dignus : Si quidem illa cum suo corpori uim

Expanded text:
deret aditum sibi aliis sceleribus ante munivit. nam cum esset gravida Auria, fratris uxor, et iam appropinquare partus putaretur, mulierem veneno interfecit ut una illud quod erat ex fratre conceptum necaretur. post fratrem adgressus est; qui sero iam exhausto illo poculo mortis, cum et de suo et de uxoris interitu clamaret testamentumque mutare cuperet, inprius vita privavit quam illi hanc a natura lucem accipere potuerunt; ut omnes intellegerent nihil ei clausum, nihil sanctum esse posse a cuius audacia fratris liberos ne materni quidem corporis custodiae tegere potuissent. memoria teneo Milesiam quandam mulierem, cum essem in Asia, quod ab heredibus secundis accepta pecunia partum sibi ipsa medicamentis abegisset, rei capitalis esse damnatam; nec iniuria quae spem parentis, memoriam nominis, subsidium generis, heredem familiae, designatum rei publicae civem sustulisset. quanto est Oppianicus in eadem iniuria maiore supplicio dignus! si quidem illa, cum suo corpori vim
Abbreviated transcription (Latin):
tua maius qͣm ut possis. nec natura meluis qmͣ ut uelis conseruare
qͣmplurimos. Longiorem orationem causa forsitan postulat. tua cer¬
te natura breuiorem. Quare cum utilius esse arbitrer te ip̃m qm
aut me. aut quen qͣm loqui tecum. finem iam faciam. Tantum
te ipsum admonebo. si illi absenti salutem dederis:. presentibus his¬

Expanded text:
tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. longiorem orationem causa forsitan postulet, tua certe natura breviorem. qua re cum utilius esse arbitrer te ipsum quam aut me aut quemquam loqui tecum, finem iam faciam: tantum te admonebo, si illi absenti salutem dederis, praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
hec diuinabat misi ut tu eum studiosum & bonũ uirum iudicares.
nunc a te supplex frĩs salutem petit. Qmͣ huiꝰ ammonitus officio
cum utrisq his dederis tres fratres optimos et integerrimos. nõ solũ
P. condonabis. Fac igitur qd de homĩe nobilissimo et clarissimo. Al.¬
Marcello restituto nuꝑ fecisti in curia. nunc idem in foro. de optimis et
huic omni frequentie probatissimis fratrib. ut concessisti illum senatui.
sit da hunc populo cuius uoluntatẽ carissimam semꝑ habiusti. Et si
ille dies tibi gloriosissimus et . P. R. gratissimus fuit noli obsecro dubi¬
tare. G. Cęsar simlem illi glorie laudem. qmͣ sepissime quere. Nlihil est¬
enim tani populare ꝙͣ bonitas. Nulla de uirtutib tuis plurimus nec ad¬
mirabilior. nec gratuor est misericordia. Homines eniui ad deos nulla
re. propius accedunt qmͣ salutẽ hom̃ĩb dando. Nihil habet nec fortuna

Expanded text:
haec divinabat—nisi ut tui se studiosum et bonum virum iudicares, haec divinabat—nisi ut tui se studiosum et bonum virum iudicares, nunc a te supplex fratris salutem petit. quam huius admonitus officio cum utrisque his dederis, tris fratres optimos et integerrimos non solum scae condonaveris. fac igitur, quod de homine nobilissimo et clarissimo fecisti nuper in curia, nunc idem in foro de optimis et huic omni frequentiae probatissimis fratribus. ut concessisti illum senatui, sic da hunc populo, cuius voluntatem carissimam semper habuisti, et, si ille dies tibi gloriosissimus, populo Romano gratissimus fuit, noli, obsecro, dubitare, C. Caesar, similem illi gloriae laudem quam saepissime quaerere. nihil est tam populare quam bonitas, nulla de virtutibus tuis plurimis nec admirabilior nec gratior misericordia est. homines enim ad deos nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando. nihil habet nec fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Quis est qui horum consensum conspirantẽ et pene conflatũ
in hac propͥa equalitate fraterna uon noui̾t. qui hoc non seuciat
quidius pruis futurum fuisse qmͣ ut hi frẽs diuersas sentencias. for¬
timasq sequerẽtur. Uoluntate gͥ om̃s tecum fuerunt. tempestate
abreptus est uinis. qui si consilio id fecisset. eẽt eorum similis. quoll
tu tamen saluos ẽẽ uoluisti. Sed ierit ad bellum. dissenserit nõ a te
solum. uerum eciã a fratrib. hi te orant tui. Equidem cũ tuis om̃ib
negociis interessem memoria teneo qualis tum titus ligarus questor
urbanus fuerit erga te & dignitatem tuam. Sed parum est me
hoc memiinisse. Spero eciam te qui obliuisci nihil soles nisi iniuri¬
as qm hoc est auimi qmͣ eciam ingenii tui. te aliquid de huiꝰ q̃sto¬
ris officio cogitantem eciam de aliis quibdam questorib reminiscẽ¬
tem recordari. Hic gͥ. T. ligarius qui tum nihil egit aliud neq enĩ

Expanded text:
runt? quis est qui horum consensum conspirantem et paene conflatum runt? quis est qui horum consensum conspirantem et paene conflatum in hac prope aequalitate fraterna noverit qui hoc non sentiat, quidvis prius futurum fuisse quam ut hi fratres diversas sententias fortunasque sequerentur? voluntate igitur omnes tecum fuerunt: tempestate abreptus est unus qui, si consilio id fecisset, esset eorum similis quos tu tamen salvos esse voluisti. sed ierit ad bellum, dissenserit non a te solum verum etiam a fratribus: hi te orant tui. equidem, cum tuis omnibus negotiis interessem, memoria teneo qualis T. Ligarius quaestor urbanus fuerit erga te et dignitatem tuam. sed parum est me hoc meminisse: spero etiam te qui oblivisci nihil soles nisi iniurias—cum hoc est animi, tum etiam ingeni tui—te aliquid de huius illo quaestorio officio, etiam de aliis quibusdam quaestoribus reminiscentem recordari. hic igitur T. Ligarius, qui tum nihil egit aliud—neque enim