comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona patriȩ auxisse. et mala in se transferre uoluisse.
Quid illud quod.L paulo consule euenit: qͣ meõ¬
rabile: Cum ei sorte euenisset ut bellum cum rege p¬
sa gereret. et domum e curia regressus filiolam suam
nomine tertiam. quae tum erat admodum paruula
osculatus tristem animaduerteret: interrogauit quid
ita eo uultu ẽẽt: quȩ respondit Persam perisse. deces¬
serat autem Catellus: quem puella in deliciis hũerat
nomine persa. Arripuit igitur omen Paulus: ex q
fortiuito dieto quasi certam spem clarissimi trium¬
phi animo sumpsit. At Cecilia Metelli. dum so¬
roris filiȩ adultę aetatis uirgimi more prisco nocte cõ¬
cubia. nuptialia petit. omen ip̃a fecit. Nam cum in
Sacello quodam. eius rei gratia aliquandiu ꝑsedisset
nec aliqua uox proposito congruens cẽt audita: fessa
longa standi mora puella: rogauit materteram: ut
sibi paulisper locum residendi accommodaret. Cui

Expanded text:
bona patriae auxisse et mala in se transferri uoluisse. bona patriae auxisse et mala in se transferri uoluisse. Quid illud, quod L. Paulo consuli euenit, quam memorabile! cum ei sorte obuenisset ut bellum cum rege Perse gereret et domum e curia regressus filiolam suam nomine Tertiam, quae tum erat admodum paruula, osculatus tristem animaduerteret, interrogauit quid ita eo uultu esset. quae respondit Persam perisse. decesserat autem catellus, quem puella in deliciis habuerat, nomine Persa. arripuit igitur omen Paulus exque fortuito dicto quasi certam spem clarissimi triumphi animo praesumpsit. At Caecilia Metelli, dum sororis filiae, adultae aetatis uirgini, more prisco nocte concubia nuptiale petit omen, ipsa fecit: nam cum in sacello quodam eius rei gratia aliquamdiu persedisset nec aliqua ulla uox proposito congruens esset audita, fessa longa standi mora puella rogauit materteram ut sibi paulisper locum residendi adcommodaret. cui
Abbreviated transcription (Latin):
migrarent an sua moenia restituerent: forte eo tempo¬
re presidio cohortibus redeuntib centurio in comitio
exclamaret. Signifer statue signum hic optime mane¬
bimus. Ea enim uoce audita senatus accipere omen
se respondit: euestigioq Ueios transeundi consiliu
omisit. Q: paueis uerbis de domicilio futuri summi
impii confirmata est conditio. Credo indignum diis
existimantib prosperrimis auspiciis Romanum nom̃
ortum Ueientanȩ urbis appellatione mutari. inlytȩ¬
ꝙ uctoriȩ decus modo abiectȩ urbis ruinis infurtoi
Nuius tam p̃clari opis auctor Camillus cum ẽẽt p̃¬
catus: ut si cui deorum nimia felicitas ppłi Ro uide¬
retur: eius inuidia. suo aliquo incommodo saciaretur
subito lapsu decidit: quod omen ad damnationem
qua postea opp̃ssus est ꝑtinuisse uisum est. Merito
autem de laude interse et uictoria. et pia p̃catio am¬
plissimi uiri certauerit. Eque enim uirtutis est et

Expanded text:
migrarent an sua moenia restituerent, forte eo tempomigrarent an sua moenia restituerent, forte eo tempore praesidio cohortibus redeuntibus centurio in comitio exclamaret 'signifer, statue signum, hic optime manebimus': ea enim uoce audita senatus accipere se omen respondit e uestigioque Veios transeundi consilium omisit. quam paucis uerbis de domicilio futuri summi imperii confirmata est condicio! credo indignum diis existimantibus prosperrimis auspiciis Romanum nomen ortum Veientanae urbis appellatione mutari inclitaeque uictoriae decus modo abiectae urbis ruinis infundi. Huius tam praeclari operis auctor Camillus, cum esset precatus ut, si cui deorum nimia felicitas populi Romani uideretur, eius inuidia suo aliquo incommodo satiaretur, subito lapsu decidit. quod omen ad damnationem, qua postea oppressus est, pertinuisse uisum est. merito autem de laude inter se uictoria et pia precatio amplissimi uiri certauerint: aeque enim uirtutis est et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tametsi debita supplicia non exsoluit. dedecore
tamen filii mortuus poenas rependit: quas uiuus ef¬
fugerat. Lento enim gradu ad uindictam sui diuina
procedit ira. tarditatemq supplicii grauitate compẽ¬
sat. In quam ne incideret Thimasitheus Liparitanꝰ¬
rum princeps consilio sibi aliter. atq: uniuerse patȩ
utili prouidit exemplo. Excepta nanq in freto a ci¬
uubus suis piraticam exercentibus magni ponderis au¬
rea cratera: quam Romani phythio apollini decima¬
rum nomine dicauerãt: incitato ad eam partiendã
renti. salutaris aquilae conspectus fuit. Qua
uisa. abstinuit se ab eius tecti usu: quod
nocte insequenti ruina solo aequatum est.Ominũ
etiam obseruatio aliquo contactu religionis innexa
est. quoniam non fortuito motu sed diuina prouidẽ¬
tia constare creditur: quae effecit ut urbe a gallis dis¬
iecta. deliberantib patribus conscriptis utrum Ueios

Expanded text:
qui, tametsi debita supplicia non exsoluit, dedecore qui, tametsi debita supplicia non exsoluit, dedecore tamen fili mortuus poenas pependit, quas uiuus effugerat: lento enim gradu ad uindictam sui diuina procedit ira tarditatemque supplicii grauitate pensat. In quam ne incideret Timasitheus Liparitanorum princeps † consilio sibi aliter atque uniuersae patriae utili prouidit exemplo: excepta namque in freto a ciuibus suis piraticam exercentibus magni ponderis aurea cratera, quam Romani Pythio Apollini decimarum nomine dicauerant, incitato ad eam partiendam renti salutaris aquilae conspectus fuit, qua uisa abstinuit se ab eius tecti usu, quod nocte insequenti ruina solo aequatum est. DE OMINIBVS Ominum etiam obseruatio aliquo contactu religioni innexa est, quoniam non fortuito motu, sed diuina prouidentia constare creduntur. quae effecit ut urbe a Gallis disiecta, deliberantibus patribus conscriptis utrum Veios
Abbreviated transcription (Latin):
do uento classe ueheretur: ridens amicis: uidetis ne
ait. qͣ bona nauigatio ab ipĩs diis immortalib sacrile¬
gis tribuatur: Detracto etiam loui olympio magni
ponderis aureo amiculo: quo eum tyrannus hyero
e manubiis carthaginensium ornauerat: iniectoq
ei laneo pallio dixit aestate ẽẽ graue aureum amiculũ
hyeme frigidum: Laneum autem ad utrunq: tempꝰ
anni aptius. Idem Epidauri Esculapio barbam au¬
ream demi iussit: ꝙ affirmaret non conuenire apol¬
linem imberbem. ip̃m barbatum conspici. Idem men¬
sas argenteas atq aureas e fanis sustulit: ꝙq in his
more graeciȩ scriptum erat bonorum deorum eas eẽ
uti se bonitate eorum praedicauit. Idem uictorias au¬
reas et pateras et coronas quae simulacrorum porre¬
ctis manib sustinebant᷑ tollebat: et eas se accipe. nõ
auferre dicebat: perqͣ stultum ẽẽ argumentando a qb
bona p̃camur: ab iis porrigentibus nolle summere.

Expanded text:
do uento classe ueheretur, ridens amicis 'uidetisne' do uento classe ueheretur, ridens amicis 'uidetisne' ait 'quam bona nauigatio ab ipsis dis inmortalibus sacrilegis tribuatur?' detracto etiam Ioui Olympio magni ponderis aureo amiculo, quo eum tyrannus Gelo e manubiis Karthaginiensium ornauerat, iniectoque ei laneo pallio dixit aestate graue esse aureum amiculum, hieme frigidum, laneum autem ad utrumque tempus anni aptius. idem Epidauri Aesculapio barbam auream demi iussit, quod adfirmaret non conuenire patrem Apollinem inberbem, ipsum barbatum conspici. idem mensas argenteas atque aureas e fanis sustulit, quodque in his more Graeciae scriptum erat bonorum deorum eas esse, uti se bonitate eorum praedicauit. idem Victorias aureas et pateras et coronas, quae simulacrorum porrectis manibus sustinebantur, tollebat et eas se accipere, non auferre dicebat, perquam stultum esse argumentando, a quibus bona precamur, ab his porrigentibus nolle sumere.
Abbreviated transcription (Latin):
tis tota cum classe uicinis deȩ littoribus illisus est.
in quibus pecuna ĩçoliũs repta. sanctissimi thesauri cu¬
stodię restituta est. At non similiter Massinissa rex.
cuius cum praefectus classis Melitam appulisset. ẽq fa
no lunonis dentes eburneos eximiȩ magnitulinis
sublatos ad eum pro dono attulisset: ut comperit. un¬
de aduecti ẽẽnt: quinqueremi reportandos Melitam
inq templo iunonis collocandos curauit insculptos
gentis suȩ litteris: significantibus regem ignorantem
eos acccpisse. libenter deȩ reddidiese. Factum Massi¬
nissȩ animo: ꝗͣ punico sanguini conueniens. quanqͣ
quid attinet mores natione perpendi: In media bar¬
baria ortus sacrilegium alienum rescidit. D yra¬
eusis genitus Dionysyus tot sacrilegia sua quot iam reco¬
gnoscimus: iocosis dictis prosequi uoluptatis loco dux̃.
fano enim proserpinȩ spoliato. Locris cum platum secũ¬

Expanded text:
tis tota cum classe uicinis deae litoribus inlisus est, tis tota cum classe uicinis deae litoribus inlisus est, in quibus pecunia incolumis reperta sanctissimi thesauri custodiae restituta est. At non similiter Masinissa rex. cuius cum praefectus classis Melitam appulisset et aeque ex fano Iunonis dentes eburneos eximiae magnitudinis sublatos ad eum pro dono adtulisset, ut conperit unde essent aduecti, quinqueremi reportandos Melitam inque templo Iunonis conlocandos curauit, insculptos gentis suae litteris significantibus regem ignorantem eos accepisse, libenter deae reddidisse. factum magis Masinissae animo quam Punico sanguini conueniens! Quamquam quid attinet mores natione perpendi? in media barbaria ortus sacrilegium alienum rescidit: Syracusis genitus Dionysius tot sacrilegia sua, quot iam recognoscemus, iocosis dictis prosequi uoluptatis loco duxit: fano enim Proserpinae spoliato Locris, cum per altum secun
Abbreviated transcription (Latin):
duobus filiis in illyrico militantib: alterum defecisse:
alter grauiter audisset affectum cuius casu motus seã¬
tus tegulas locris reportandas curauit. decretiq circun¬
sꝑectissima sanctisate impium opus censoris retexuit.
Iam me hercule ꝗͣ .p. leninii legati scipionis in tau¬
no proserpinae spoliando sceleratam auariciam iusta ãĩ¬
maduersione uindicauit. Cum enim eum uinctum ro¬
mam pertrahi iussisset. ante causae dictionem in carce
teterrimo genere morbi consumptus est.pecuniam dea
eiusdem senatus imꝑio et quidem summam dupli¬
cando recuperauit:
Uae quod ad publii lemnii facinus pertinuit
bene a patribus conscriptis uindicata: quod
ad uiolentas pyrrhi regis sordes attinuerat se ip̃am po¬
tenter. atq efficaciter defendit. Coactis enim locren¬
sibus ex thesauro eius magnam illi pecuniam dare: cu
onustus nefaria praeda nauigaret: ui subitȩ tempesta¬

Expanded text:
duobus filiis in Illyrico militantibus alterum decessisse, duobus filiis in Illyrico militantibus alterum decessisse, alterum grauiter audisset adfectum. cuius casu motus senatus tegulas Locros reportandas curauit decretique circumspectissima sanctitate inpium opus censoris retexuit: 8 tam me hercule quam Plemini legati Scipionis in thesauro Proserpinae spoliando sceleratam auaritiam iusta animaduersione uindicauit: cum enim eum uinctum Romam pertrahi iussisset, † qui ante causae dictionem in carcere taeterrimo genere morbi consumptus est, pecuniam dea eiusdem senatus imperio et quidem summam duplicando recuperauit. uae, quod ad Plemini facinus pertinuit, bene a patribus conscriptis uindicata, quod ad uiolentas regis Pyrri sordes attinuerat, se ipsa potenter atque efficaciter defendit: coactis enim Locrensibus ex thesauro eius magnam illi pecuniam dare, cum onustus nefaria praeda nauigaret, ui subitae tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
tate in se manus uertit. Nec minus efficax ultor contẽ¬
ptȩ religionis filius quoq eius esculapius. qui ob conse¬
cratum templo suo lucum a Turrulio praefecto antomi ad
naues ei faciendas magna ex parte succisum inter ip̃m
nefarium ministerium deuictis partibus antonii impe¬
rio cęsaris morti destinatum Turullium manifestis nu¬
minis sui uiribus: in eum locum quem uiolauerat tra¬
xit. effecitq ut ibi potissimum a militibus Caesarianis
occisus eodem exitio. et euersis iam arboribus poenas lu¬
eret. et adhuc suꝑantibus impunitatem consimilis iniu¬
riȩ pareret: suamq uenerationem. quam apud colentes ma¬
ximam semper habuerat. deus multiplicauit. Quintus
autem fuluius flaccus non tulit impune ꝙ in censum te¬
gulas marmoreas ex lunonis locrina templo in adem
Fortuna equestris quam Romȩ faciebat transtulit.Nega¬
tur enim posthoc factum mente constitisse. quin etiam
per summam aegritudinem animi expirauit. Cum ex

Expanded text:
ae inuenirentur. Nec minus efficax ultor contemptae religionis filius quoque eius Aesculapius, qui consecratum templo suo lucum a Turullio praefecto Antonii ad naues ei faciendas magna ex parte succisum , inter ipsum nefarium ministerium deuictis partibus Antonii, imperio Caesaris morti destinatum Turullium manifestis numinis sui uiribus in eum locum, quem uiolauerat, traxit effecitque ut ibi potissimum a militibus Caesarianis occisus eodem exitio et euersis iam arboribus poenas lueret et adhuc superantibus inmunitatem consimilis iniuriae pareret suamque uenerationem, quam apud colentes maximam semper habuerat, † dis multiplicauit. Q. autem Fuluius Flaccus inpune non tulit, quod in censura tegulas marmoreas ex Iunonis Laciniae templo in aedem Fortunae equestris, quam Romae faciebat, transtulit: negatur enim post hoc factum mente constitisse. quin etiam per summam aegritudinem animi expirauit, cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Reditum est Uaronem consulem apud cãnas
cum Carthaginensibus tam infeliciter di¬
micasse ob iram lunonis: ꝙ cum ludos Cir¬
censes aedilis faceret in louis optimi maximi templo
eximia facie puerum histrionem ad excubias tenen¬
das posuisset. Quod factum post aliquot annos repe¬
titum sacrificiis expiatum est. Hercules quoq de¬
tractȩ religionis suę grauem et manifestam poenam
exegisse traditur. Nam cum poticii sacrorum eius ri¬
tum: quem pro dono genti eorum ab ip̃o assignatum. uelut
hereditarium obtinuerant. auctore appio censore ad humi
numero super xxx. puberes intra annum extincti sunt.
nomenq poticium in xii. familias diuisum prope inte¬
riit. Appius uero huminibus captus est. Acer etiam
sui numinis uindex Apollo: qui Carthagine a Romanis
opp̃ssa ueste aurea nudatus. id egit. ut sacrilege manus
inter fragmenta eius abscise inuenirent᷑. Brenus gal¬

Expanded text:
reditum est Varronem consulem apud Cannas cum Karthaginiensibus tam infeliciter dimicasse ob iram Iunonis, quod, cum ludos circenses aedilis faceret, in Iouis optimi maximi tensa eximia facie puerum histrionem ad exuuias tenendas posuisset. quod factum, post aliquot annos memoria repetitum, sacrificiis expiatum est. Hercules quoque detractae religionis suae et grauem et manifestam poenam exegisse traditur: nam cum Potitii sacrorum eius ritum, quem pro dono genti eorum ab ipso adsignatum uelut hereditarium optinuerant, auctore Appio censore ad humilnumero super XXX, puberes intra annum extincti sunt nomenque Potitium in XII familias diuisum † prope interiit, Appius uero luminibus captus est. Acer etiam sui numinis uindex Apollo, qui Karthagine a Romanis oppressa ueste aurea nudatus id egit ut sacrilegae manus inter fragmenta eius abscisae inuenirentur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
mum hostem ppło ro. futurum. ut ꝑtinacissimis p̃¬
cibus instantis belli commilitium expͥmeret. Idẽ
significare cupiens quanto interse ocdio carthago et
roma interse dissiderent infucto interram pede su¬
cifatoq puluere: tunc inter eas finem fore belli dix̃.
cum alterutra pars in hĩtum pulueris ẽẽt redacta. In
puerili pectore tantum uis odii potuit. sed in mulie¬
bri quoq ȩque multum ualuit. Nanq Semira¬
mis Asyriorum regina. cum ei circa cultum capitis
sui occupatȩ nunciatum eẽt babyloniam defecisse.
altera parte crinium adhuc soluta ꝓtinus ad eam
expugnandam occurrit. Nec prius decorem capillo¬
rum in ordinem ꝗͣ tantam urbem in potãtem suam
redegit. Quocirca statua eius babylone posita est
illo hĩtu quo ad ultionem exigendam celeritate
p̾cipiti tetendit.
De auaricia

Expanded text:
mum hostem populi Romani futurum, et pertinacissimis prmum hostem populi Romani futurum, et pertinacissimis precibus instantis belli commilitium exprimeret. idem significare cupiens quanto inter se odio Karthago et Roma dissiderent, inflicto in terram pede suscitatoque puluere, tunc inter eas finem fore belli dixit, cum alterutra pars in habitum pulueris esset redacta. In puerili pectore tantum uis odii potuit, sed in muliebri quoque aeque multum ualuit: namque Samiramis Assyriorum regina, cum ei circa cultum capitis sui occupatae nuntiatum esset Babylona defecisse, altera parte crinium adhuc soluta protinus ad eam expugnandam cucurrit nec prius decorem capillorum in ordinem quam urbem in potestatem suam redegit. quocirca statua eius Babylone posita est illo habitu, quo ad ultionem exigendam celeritate praecipiti tetendit. DE AVARITIA
Abbreviated transcription (Latin):
Eq ab ignotis exempla petere iuuat: et maximis
uiris exprobrare uitia sua uerecundiȩ ẽ. Cȩterũ
cum ꝓpositi fides excellentissima quȩq complecti mo¬
neat. uoluntas oꝑi cedat: dum p̃clara libent̾ probando.
neceĩa narrandi conscientia non desit.Alexandrũ
iracundia sua ꝓpemodum celo diripuit. Nam quid
obstitit. quominus illuc assurgeret. nisi lysimachus leo¬
ni obiectus et clytus hasta traiectus. et Callisthenes mo¬
ri iussus quia tres maximas uictorias totidem amicoꝵ
ppłm ro. hamilcharis odium. quatuor enim puerilis.e¬
tatis filios intuens eiusdem numeri catulos leominos in
ꝑniciem imꝑii nr̃i alere se p̃dicabat. Digna nutrimẽta
quȩ in exitium patriȩ suȩ ut euenit conuerterent᷑: i
quib annibal mature adeo patris uestigia subsecutꝰ
est: ut eo exercitum in hĩspaniam traiecturo. et ob
id sacrificante. nouem annoꝵ natu altaria tenens
iuraret. se cum pͥmum per aetatem potuisset. acerri¬

Expanded text:
eque ab ignotis exempla petere iuuat et maximis uiris exprobare uitia sua uerecundiae est. ceterum cum propositi fides excellentissima quaeque conplecti moneat, uoluntas operi cedat, dum praeclara libenter probandi necessaria narranti conscientia non desit. Alexandrum iracundia sua propemodum caelo deripuit: nam quid obstitit quo minus illuc adsurgeret nisi Lysimachus leoni obiectus et Clitus hasta traiectus et Callisthenes mori iussus, quia tres maximas uictorias totidem amicorupopulum Romanum Hamilcaris odium! quattuor enim puerilis aetatis filios intuens eiusdem numeri catulos leoninos in perniciem imperii nostri alere se praedicabat. digna nutrimenta, quae in exitium patriae suae, ut euenit, conuerterentur. quibus Hannibal mature adeo patria uestigia subsecutus est, ut eo exercitum in Hispaniam traiecturo et ob id sacrificante viiii annorum natu altaria tenens iuraret se, cum primum per aetatem potuisset, acerri
Abbreviated transcription (Latin):
Uod sequitur externis adnectam: quia ante
gestum est ꝗͣ ethruriȩ ciuitas daretur. Ex¬
cellentis in ea regione pulchritudinis adolescens noĩe
spurina cum mira specie complurium foeminaru:
illustrium sollicitaret oculos. ideoq uiris ac paren¬
tibus earum se suspectum eẽ sentiret: oris decorem
uulnerib confudit: deformitatemq sanctitats suę
fidem ꝗͣ formam irritamentum alienȩ libidinis esse
maluit. A thenis quidam ultimȩ senectutis: cum
spectatum ludos in theatrum ueniss eumq nemo
e ciuib sessum recipet. ad lecedȩmonioꝵ legatos
forte puenit: qui hominis aetate moti canos eius et
annos assurgendi officio uenerati sunt: sedemq ei
inter ipõs honoratissimo loco dederunt. Quodut¬
fieri ppłs aspexit: maximo plausu aliena urbis uerecun¬
diam comprobauit. Ferunt tunc unum ex lacedȩmo¬
niis dixisse. ergo athenienses quid sit rectum sciunt:sed
id facere negligunt.
De amore contugali

Expanded text:
uod sequitur externis adnectam, quia ante gestum est quam Etruriae ciuitas daretur. excellentis in ea regione pulchritudinis adulescens nomine Spurinna, cum mira specie conplurium feminarum inlustrium sollicitaret oculos ideoque uiris ac parentibus earum se suspectum esse sentiret, oris decorem uulneribus confudit deformitatemque sanctitatis suae fidem quam formam inritamentum alienae libidinis esse maluit. Athenis quidam ultimae senectutis, cum spectatum ludos in theatrum uenisset, eumque nemo e ciuibus sessum reciperet, ad Lacedaemoniorum legatos forte peruenit. qui hominis aetate moti canos eius et annos adsurgendi officio uenerati sunt sedemque ei inter ipsos honoratissimo loco dederunt. quod ufieri populus aspexit, maximo plausu alienae urbis uerecundiam conprobauit. ferunt tunc unum e Lacedaemoniis dixisse 'ergo Athenienses quid sit rectum sciunt, sed id facere neglegunt'. DE AMORE CONIVGALI
Abbreviated transcription (Latin):
eius tutus ẽẽ posset. scelere nefarii iuuenis effectum est
Siquidem per ip̃a uestigia patris militib ductis occi¬
dendum eum in conspectu suo obiecit. bis patricida
consilio prius. iterum spectaculo. Ne Uectius quiđd
fallassis proscriptus parum amari exitus. quem laten¬
tem uxor interficiendum quid dicam tradidit. an ip̃a
iugulauit: Quanto enim leuius est scelus. cui tan¬
tum modo manus abest:¬

Expanded text:
eius tutus esse posset, scelere nefarii iuuenis effectum est, eius tutus esse posset, scelere nefarii iuuenis effectum est, si quidem per ipsa uestigia patris militibus ductis occidendum eum in conspectu suo obiecit, bis parricida, consilio prius, iterum spectaculo. Ne Vettius quidem Salassus proscriptus parum amari exitus. quem latentem uxor interficiendum, quid dicam, tradidit an ipsa iugulauit? quanto enim leuius est scelus, cui tantum modo manus abest
Abbreviated transcription (Latin):
lutem clarissimi ciuis recuꝑandamꝰ attinuit acerbala¬
bes. Hanc crudelitatem cui nihil adiici posse uid¬
tur. C. Turamus atrocitate parricidii suꝑauit. Na
trium uiroꝵ partes secutus: ꝓscripti patris sui prę¬
torii. et ornati uin latebras aetatem notasq corpois
quib agnosci posset centurionib edidit. qui eum
ꝑsecuti sunt. Senex de filii magis uita. et incremẽtis
ꝗͣ de reliquo sp̃u suo sollicitus: an incolumis ẽẽt: ẽ
an imꝑatorib satisfaceret introgare eos coepit.
quib unus ab illo inquit. quem tantope diligis¬
demonstratus nr̃o minsterio filii indicio occideris.
ꝓtinusq pectus eius gladio traiecit. Collapsus itaq ẽ
infelix auctore cȩdis ꝗͣ ip̃a cȩde miserior. Cuius fa¬
cti acerbitatem. L. Tullius annalis sortitus. cum in cã¬
pum ad quȩstoria comitia. filii descendens. ꝓscriptu
se cognosceret ad clientem suum confugit: sed ne fide

Expanded text:
lutem clarissimi ciuis recuperandam attinuit, acerba lalutem clarissimi ciuis recuperandam attinuit, acerba labes. Hanc crudelitatem, cui nihil adici posse uidetur, C. Toranius atrocitate parricidi superauit: namque triumuirorum partes secutus proscripti patris sui praetorii et ornati uiri latebras, aetatem notasque corporis, quibus agnosci posset, centurionibus edidit, qui eum persecuti sunt. senex de filii magis uita et incrementis quam de reliquo spiritu suo sollicitus an incolumis esset et an imperatoribus satis faceret interrogare eos coepit. e quibus unus 'ab illo' inquit, 'quem tantopere diligisdemonstratus nostro ministerio filii indicio occideris', protinusque pectus eius gladio traiecit. conlapsus itaque est infelix, auctore caedis quam ipsa caede miserior. Cuius fati acerbitatem L. Villius Annalis sortitus, cum in campum ad quaestoria comitia filii descendens proscriptum se cognosset, ad clientem suum confugit. sed ne fide
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus ẽẽt. cui pro scĩtate morum satis digna lau¬
datio reddi non posset: respondit obiecturum se
illi ꝙ parcius corpore telum recepisset. licentiam
furoris aegrę rei.p. gemitu ꝓsequendam. Luciꝰ
uero Catilina insenatu.M.cicerone incendium ab
ip̃o excitatum dicente sentio inquit et quidem il¬
lud si aqua non potuero riuna extinguam. Que
quid aliud existimemus ꝗͣ conscientię stimulis a
ctum a se inchoati parricidii ꝑeꝯisse. Conster¬¬
natum etiam magis Chilonis amentia pectus qui. m
Marcello datum a cęsare sp̃m sua manu eripuit. Ue¬
tus enim pompeianȩ militiȩ comes indignatus ali¬
quos sibi amicoꝵ ab eo p̃ferri urbem a mitylenis
quo se contulerat repente in atheniensium portu eũ
pugione confodit: protinusq ad irritam̃ta uęsaniȩ
suę trucidanda tetendit. amicicie hostis diuini be¬
nesicii interceptor: publicȩq religionis. quod ad sa-¬

Expanded text:
dicturus esset, cui pro sanctitate morum satis digna laudicturus esset, cui pro sanctitate morum satis digna laudatio reddi non posset, respondit obiecturum se illi quod parcius corpore telum recepisset. licentiam furoris aegrae rei publicae gemitu prosequendam! L. uero Catilina in senatu M. Cicerone incendium ab ipso excitatum dicente 'sentio', inquit 'et quidem illud, si aqua non potuero, ruina restinguam'. quem quid aliud existimemus quam conscientiae stimulis actum reum a se inchoati parricidii peregisse? Consternatum etiam Magi Chilonis amentia pectus, qui M. Marcello datum a Caesare spiritum sua manu eripuit, uetus amicus et Pompeianae militiae comes, indignatus aliquos sibi amicorum ab eo praeferri: urbem enim a Mytilenis, quo se contulerat, repetentem in Atheniensium portu pugione confodit protinusque ad inritamenta uaesaniae suae trucidanda tetendit, amicitiae hostis, diuini beneficii interceptor, publicae religionis, quod ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
Unc quatenus uitȩ humanȩ tum bona tum
etiam mala substitutis exemploꝵ imaginib
ꝑsequamur dicta improba et fca scelerata
referant᷑.Ande autem potius ꝗ a tullia ordiar.
quia tempore uetustissimum: conscientia nefarium
uoce monstri simile exemplum ẽ.Cum carpento ue¬
heretur: et is qui ium̃ta agebat: succussis srenis cõ¬
stitisset. repentinȩ morȩ causam requisiuit. Iet ut cõ¬
perit corpus patris ẜuii Tulli occisi ibi iacere supra
id duci uehiculum iussit: quo celerius in complexũ
interfedboris eius Tarquinii ueniret.Qua tam impia
tamq probrosa festinatione non solum se eterna infa¬
mia: sed ip̃m etiam uicum cognomine sceleris cõma¬
culauit. Non tam atrox. c fimbrię ẽ factum et di¬
ctum. S si perse estimet᷑ utrunq audacissimum. id
egerat ut scȩuola in funere. C. marii uigularetꝰ. quẽ
postꝗ̃ ex uulnere recreatum comꝑit. accusare apud
ppłm instituit. Int̾rogatus dem̃ quid de eo secus

Expanded text:
unc, quatenus uitae humanae cum bona tum etiam mala substitutis exemplorum imaginibus persequimur, dicta inproba et facta scelerata referantur. Vnde autem potius quam a Tullia ordiar, quia tempore uetustissimum, conscientia nefarium, uoce monstri simile exemplum est? cum carpento ueheretur et is, qui iumenta agebat, succussis frenis constitisset, repentinae morae causam requisiuit, et ut comperit corpus patris Seruii Tulli occisi ibi iacere, supra id duci uehiculum iussit, quo celerius in conplexum interfectoris eius Tarquinii ueniret. qua tam impia tamque probrosa festinatione non solum se aeterna infamia, sed etiam ipsum uicum cognomine sceleris conmaculauit. Non tam atrox C. Fimbriae est factum et dictum, sed si per se aestimetur, utrumque audacissimum. id egerat, ut Scaeuola in funere C. Marii iugularetur. quem postquam ex uulnere recreatum conperit, accusare apud populum instituit. interrogatus deinde quid de eo secus
Abbreviated transcription (Latin):
lorumq ciuilium domestico sanguine manantes fu¬
rores amentib ꝓpositis furoris tui repñtare et uince̾
uoluisti. S uigilarunt oculi deorum sidera suum
uigorem obtinuerunt. arȩ puluinaria. templa pñti
numine uallata sunt. Nihilq quod pro capite au¬
gusti. ac patria excubare debuit torporem sibi ꝑ¬
misit: et in pͥmis audtor. ac tutela me incolumita¬
tis iupiter ne excellentissima merita sua totius orbis
ruina collaberentur: diuino consilio ꝓuidit.Itaq stat
pax ualent leges. sincerus priuati. ac publici officii
tenor seruatur. Qui autem hȩc uiolatis amiciciȩ foe¬
deribus temptauit subuertere omni cum stirpe sua
ppłi ro. uiribus obrutus etiam apud inferos si tam̃
illuc receptus est quȩ meretur supplicia rependit
De mortibus non uulgaribus:

Expanded text:
lorumque ciuilium domestico sagnuine manantis † fulorumque ciuilium domestico sagnuine manantis † furores amentibus propositis furoris tui repraesentare et uincere uoluisti. sed uigilarunt oculi deorum, sidera suum uigorem obtinuerunt, arae, puluinaria, templa praesenti numine uallata sunt, nihilque, quod pro capite augusto ac patria excubare debuit, torporem sibi permisit, et in primis auctor ac tutela nostrae incolumitatis ne excellentissima merita sua totius orbis ruina conlaberentur diuino consilio prouidit. itaque stat pax, ualent leges, sincerus priuati ac publici officii tenor seruatur. qui autem haec uiolatis amicitiae foederibus temptauit subuertere, omni cum stirpe sua populi Romani uiribus obtritus etiam apud inferos, si tamen illuc receptus est, quae meretur supplicia pendit. DE MORTIBVS NON VVLGARIBVS
Abbreviated transcription (Latin):
mut̾ent: atq cum inuicem soluerent. pro eo quix
ferrent. pro salute parentis: tam cruenta conspiratio¬
ne foedus facientem. S ed quid ego ista conse¬
ctor. aut quid his immoror cum umus parricidii
cogitatione. cuncta scelera suꝑata cernam: Omni
igitur impetu mentis omnib indignationis uirib
ad id lacerandum pio magis qͣ ualido affectũ rapior
Quis enim amiciciȩ fide extincta genus humanum
cruentis in tenebris sepellire conatum profundo exe
crationis debitȩ. satis efficacibus uerbis adegerit.
Tu uidelicet efferatȩ barbariȩ ĩmanitate truculentior
babenas romani imꝑii. quas pͥnceps. parensq nr̃ sa¬
lutari dextra continet cape potuisti: Haud te com¬
pote furoris in suo statu mundus mansisset. Urbem
agallis captam et trecentoꝵ inclytę gentis uirorũ
strage foedatum. aliensem diem. et opp̾ssos in hispa¬
nia scipiones et transimenum lacum et cannas bel¬

Expanded text:
mitterent atque eum inuicem sorberent? vix mitterent atque eum inuicem sorberent? vix ferrem pro salute parentis tam cruenta conspiratione foedus facientem. Sed quid ego ista consector aut quid his immoror, cum unius parricidii cogitatione cuncta scelera superata cernam? omni igitur impetu mentis, omnibus indignationis uiribus ad id lacerandum pio magis quam ualido adfectu rapior: quis enim amicitiae fide extincta genus humanum cruentis in tenebris sepelire conatum profundo debitae execrationis satis efficacibus uerbis adegerit? tu uidelicet efferatae barbariae immanitate truculentior habenas Romani imperii, quas princeps parensque noster salutari dextera continet, capere potuisti? aut te conpote furoris mundus in suo statu mansisset? urbem a Gallis captam et trecentorum inclytae gentis uirorum strage foedatum amnem Cremeram et Alliensem diem et oppressos in Hispania Scipiones et Trasimennum lacum et Cannas bel
Abbreviated transcription (Latin):
llud autem facinus. quia extnum ẽ tranquillio¬
re affectu narrabitur. Scipione africano pa¬
tris et patriui memoriam. gladiatorio mune̾ in car¬
thagine noua celebrante. duo regis filii. nuꝑ patre. mõ¬
tuo in arenam ꝓcesserunt: pollicitiq sunt ibi se de re¬
gno p̃liaturos: quo spectaculum illud illustrius pu¬
ꝯna sua facerent. Eos cum scipio momuss: ut uer¬
bis. ꝗͣ ferro diuidicare mallent uter regnare deberet.
ac maior natu consilio eius obtemꝑaret: minor cor¬
poris uiribus frȩtus in amentia ꝑstitit. Initoq certa¬
mine ꝑtinacior impietas. fortunȩ iudicio. morte mł¬
ctata est. Mithrydates aũt multo sceleratius:. qui
non cum frẽ de paterno regno: sed cum ip̃o patre bel¬
lum de dominatione gessit᷑: in quo quis aut homĩes
ullos adiutores inuenerit: aut deos inuocare ausus
usitatum ullis gentib miremur cum sariaster aduer¬
sus patrem suum tigranem armeniȩ regem. ita cu
amicis consenẜit: ut om̃s dextris manib sanguinẽ

Expanded text:
llud autem facinus, quia externum est, tranquilliore adfectu narrabitur. Scipione Africano patris et patrui memoriam gladiatorio munere Karthagine Noua celebrante duo regis filii nuper patre mortuo in harenam processerunt pollicitique sunt ibi se de regno proeliaturos, quo spectaculum illud inlustrius pugna sua facerent. eos cum Scipio monuisset ut uerbis quam ferro diiudicare mallent uter regnare deberet, ac iam maior natu consilio eius obtemperaret, minor corporis uiribus fretus in amentia perstitit initoque certamine pertinacior impietas fortunae iudicio morte multata est. Mitridates autem multo sceleratius, qui non cum fratre de paterno regno, sed cum ipso patre bellum de dominatione gessit. in quo qui aut homines ullos adiutores inuenerit aut deos inuocare ausus usitatum illis gentibus miremur, cum Sariaster aduersus patrem suum Tigranen Armeniae regem ita cum amicis consenserit, ut omnes e dexteris manibus sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
haec pietas. Aristotiles uero supp̾̃mȩ uitȩ reliꝗas
senilib ac rugosis membris in summo luterarum
ocio uix custodiens: adeo ualenter pro salute patriȩ
excubuit: ut eam ab hostilibus armis solo ȩquatã
in lectulo atheniensi iacens equidem macedonum
manib quib abiecta erat eripet. Ita urbs non tam
strata atq euersa alexandri ꝗͣ restituta aristotilis
notum est opus. Pater ergo ꝗͣ benigne: ꝗͣq profu¬
sae pietatis. erga patriam omnium ordinum. omĩs
etatis homines extiterint: sanctissimisq naturȩ le¬
ꝯibus mirisicoꝵ etiam exemploꝵ: clara mimdo sb̃¬

Expanded text:
haec pietas. Aristoteles uero, supremae uitae reliquias haec pietas. Aristoteles uero, supremae uitae reliquias senilibus ac rugosis membris in summo litterarum otio uix custodiens adeo ualenter pro salute patriae excubuit, ut eam ab hostilibus armis solo aequatam in lectulo Athenis iacens, et quidem Macedonum manibus, quibus abiecta erat, erigeret. ita non tam urbs strata atque euersa Alexandri quam restituta Aristotelis notum est opus. patet ergo quam benignae quamque profusae pietatis erga patriam omnium ordinum, omnis aetatis homines extiterint, sanctissimisque naturae legibus mirificorum etiam exemplorum † clara mundo su
Abbreviated transcription (Latin):
gressu in longius promotis t̾minis. Quod cum intel¬
lexissent Cyrenensium iuuenes diu de fallacia eorum
questi. postremo acerbitate conditionis inuiriam dis¬
cutere conati sunt. Dixerunt nanq sic eum finem
ratum fore. si phileni uiuos ibi se obrui passi ẽẽnt
s: consilio euentus non respondit. Illi enim nullaĩ¬
terposita mora corpora sua iis terra opienda tradi¬
giores eẽ maluerunt. bene iacent manib et ossibus
suis dilatato punico impio.U
thaginis alta moenia: ubi maritima glĩa inclyti põ¬
tus: ubi cunctis lutoribus t̾ribilis classis: ubi tot ex¬
citus. ubi tantus equitatus: ubi immẽso africȩ spacio
non contenti sp̃s: Omnia ista duob scipionib for¬
tuna partita ẽ. At philenoꝵ egregii facti memori¬
am: ne patriȩ quidem interitus extinxit. Nihil ẽ
igitur excepta uirtute: quod mortali animo ac ma-¬
nu immortale queri possit. luuenili ardore plena

Expanded text:
gressu in longius promotis terminis. quod cum intelgressu in longius promotis terminis. quod cum intellexissent Cyrenensium iuuenes, diu de fallacia eorum questi postremo acerbitate condicionis iniuriam discutere conati sunt: dixerunt namque sic eum finem ratum fore, si Philaeni uiuos ibi se obrui passi essent. sed consilio euentus non respondit: illi enim nulla interposita mora corpora sua his terra operienda tradi terminos esse maluerunt, bene iacent manibus et ossibus suis dilatato Punico imperio. ubi sunt superbae Karthaginis alta moenia? ubi maritima gloria inclyti ptus? ubi cunctis litoribus terribilis classis? ubi tot exercitus? ubi tantus equitatus? ubi inmenso Africae spatio non contenti spiritus? omnia ista duobus Scipionibus fortuna partita est: at Philaenorum egregii facti memoriam ne patriae quidem interitus extinxit. nihil est igitur excepta uirtute, quod mortali animo ac manu inmortale quaeri possit. Iuuenali ardore plena
Abbreviated transcription (Latin):
grãs debebunt: respondit. dii faciant: ut quantas ip̃e il¬
lis debeo uidear retulisse. Quo affectu inclytum destru¬
ctȩ tyrannidis opus laude cumulauit. I hemisto¬
cdes aut̃ quem uirtus sua uictorem: in uiria imꝑatorẽ
psarum fec̾at. ut se ab ea oppugnanda abstineret: in¬
stituto sacrificio. exceptum patria tauri sanguinem ha¬
usit: et ante ip̃ãm aram quasi quȩdam pietatis uicti
ma clara concidit. Quo quidem tam memorabili eiꝰ
excessu ne graeciȩ altero themistode opus ẽẽt effectũ
est. Sequitur eiusdem generis exemplum. Cum
inter carthaginenses et cyrenas de margine agri per¬
tinacissima contentio eẽt. ad ultimum placuit utrin¬
q eodemq tempore iuuenes mitti: et locum in quẽ
ii conuenissent sinem ambob hẽri ppłis. Uerum hoc
pactum duo carthaginenses fratres nomine phileni ꝑ¬
sidia p̾currerunt. citra constitutam horam maturato

Expanded text:
gratias debebunt?' respondit 'di faciant ut quantas ipse ilgratias debebunt?' respondit 'di faciant ut quantas ipse illis debeo uidear retulisse'. quo adfectu inclytum destructae tyrannidis opus laude cumulauit. Themistocles autem, quem uirtus sua uictorem, iniuria patriae imperatorem Persarum fecerat, ut se ab ea obpugnanda abstineret, instituto sacrificio exceptum patera tauri sanguinem hausit et ante ipsam aram quasi quaedam pietatis clara uictima concidit. quo quidem tam memorabili eius excessu ne Graeciae altero Themistocle opus esset effectum est. Sequitur eiusdem generis exemplum. cum inter Karthaginem et Cyrenas de modo agri pertinacissima contentio esset, ad ultimum placuit utrimque eodemque tempore iuuenes mitti et locum, in quem hi conuenissent, finem ambobus haberi populis. uerum hoc pactum Karthaginienses duo fratres nomine Philaeni perfidia praecucurrerunt, citra constitutam horam maturato
Abbreviated transcription (Latin):
ex athemensium Codrus: cum ingenti hostium ex¬
citu attica regio debilitata ferro igni uastaretur
diffidentia humani auxilii. ad Apollinis delphici o¬
raculum confugit. perq legatos sciscitatus est quo nã
modo tam graue illud bellum discuti posset. Respon¬
dit deus ita finem ei fore si ip̃e hostili manu occidis¬
set. Quod quidem non solum totis atheniensium in
castris: sed etiam contrariis ꝑcrebuit. Eoq factum est
ut ediceretur: ne quis Codri corpus uuleraret. Id p̾t¬
ꝗͣ cognouit: depositis insignib impii. familiarem cul¬
tum induit: ac pabulantium hostium globo se obiecit.
unumq ex iis falce ꝑcussum in cȩdem suam compulit.
Cuius interitu. ne athenȩ occiderent effectum est.Ab
eodem fonte pietatis Thrasybuli quoq: animus manauit
ls cum atheniensium urbem triginta tyrannoꝵ tet̾ri¬
ma dominatione liberare cupet. paruaq manu maxi¬
me rei molem aggrederetur: et quidam e consciis dixiss
quantas tandem tibi athenae per te libertatem consecutȩ

Expanded text:
ex Atheniensium Codrus, cum ingenti hostium excitu Attica regio debilitata ferro ignique uastaretur, diffidentia humani auxilii ad Apollinis Delphici oraculum confugit perque legatos sciscitatus est quonam modo tam graue illud bellum discuti posset. respondit deus ita finem ei fore, si ipse hostili manu occidisset. quod quidem non solum totis Athenis, sed in castris etiam contrariis percrebruit, eoque factum est ut ediceretur ne quis Codri corpus uulneraret. id postquam cognouit, depositis insignibus imperii famularem cultum induit ac pabulantium hostium globo se obiecit unumque ex his falce percussum in caedem suam conpulit. cuius interitu ne Athenae occiderent effectum est. Ab eodem fonte pietatis Thrasybuli quoque animus manauit. is, cum Atheniensium urbem xxx tyrannorum taeterrima dominatione liberare cuperet paruaque manu maxie rei molem adgrederetur, et quidam e consciis dixisset 'quantas tandem tibi Athenae per te libertatem consecutae
Abbreviated transcription (Latin):
iecit etiam caritatem: nec hactenus beniuolentia ꝓ¬
cessit: sed in eo conseruando mira quoq arte usus
ẽ. Nam ut sensit cupidos sanguinis milites super¬
uenire: amoto domino rogum extruxit eiq: egẽ¬
tem a se comp̃hensum et occisum senem suꝑiecit.
Int̾rogantib dem militib ubinam ẽẽt Antius. ma¬
num rogo intentans ibi illum datis sibi crudelita¬
tis piaculis uri respondit. Quia uerissimilia loque¬
batur: hĩta est uoci fides. quo euenit ut antius sta¬
tim quȩrendȩ incolumitatis occasionem assequeret᷑
De mutatione morum. aut fortunȩ

Expanded text:
iecit etiam caritatem. nec hactenus beniuolentia piecit etiam caritatem. nec hactenus beniuolentia processit, sed in eo conseruando mira quoque arte usus est: nam ut sensit cupidos sanguinis milites superuenire, amoto domino rogum extruxit eique egentem a se conprehensum et occisum senem superiecit. interrogantibus deinde militibus ubinam esset Antius manum rogo intentans ibi illum datis sibi crudelitatis piaculis uri respondit. quia ueri similia loquebatur, habita est uoci fides. quo euenit ut Antius tutam quaerendae incolumitatis occasionem adsequeretur. DE MVTATIONE MORVM AVT FORTVN
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽm huius exemplis generis. nisi unum me dicere
admiratio facti cogeret. Antius restio ꝓscriptus
a triumuiris. cum omnes domesticos circa rapinam
et p̃dam occũpatos uideret: qͣmaxime pot̾at dissimu¬
lata suga se penatibus suis intempesta nocte subdirẽ.
cuius furtiuum egressum. seruus ab eo uinculoru:
poena coercitus: inexpiabiliq litterarum nota ꝑ sũ¬
mam oris contumeliam in ustus curiosis speculatus
oculis. ac uestigia huc. atq illuc errantia. beniuo¬
lo studio subsecutus lateri uoluntarius comes adre¬
psit. Quo quidem tam exquisito tamq ancipiti of¬
sicio. ꝑfectissimum expectatȩ pietatis cumulum ex¬
pleuerat. lis enim. quoꝵ felicior in domo status fu¬
erat lucro intentis. ip̃e nihil aliud ꝗͣ umbra. et ima¬
go supplicioꝵ suorum maximum eẽt emolum̃tũ
euis. a quo tam grauiter punitus erat salutem iu¬
dicauit. Cumq abunde foret iram remittere: ad¬

Expanded text:
essem huius exemplis generis, nisi unum me adicere essem huius exemplis generis, nisi unum me adicere admiratio facti cogeret. Antius Restio proscriptus a triumuiris, cum omnes domesticos circa rapinam et praedam occupatos uideret, quam maxime poterat dissimulata fuga se penatibus suis intempesta nocte subduxit. cuius furtiuum egressum seruos ab eo uinculorum poena coercitus inexpiabilique litterarum nota per summam oris contumeliam inustus curiosis speculatus oculis ac uestigia huc atque illuc errantia beniuolo studio subsecutus lateri uoluntarius comes adrepsit. quo quidem tam exquisito tamque ancipiti officio perfectissimum inexpectatae pietatis cumulum expleuerat: his enim, quorum felicior in domo status fuerat, lucro intentis ipse, nihil quam umbra et imago suppliciorum suorum, maximum esse emolumentum eius, a quo tam grauiter punitus erat, salutem iudicauit, cumque abunde foret iram remittere, ad
Abbreviated transcription (Latin):
seruorum fidem expiretur: an ẜui: qui tam iusta
domini miẜicordia quęstionis sȩuitia liberarent.
Quid urbani panapionis ẜuus ꝗͣ admirabilis fi¬
dei Cum ad dominum proscriptum occidendũ
domesticoꝵ indicio certiores facti milites in rheati¬
nam uillam uenisse cognosceret: cõmutata cum eo
ueste. ꝑmutato etiam anulo. illum postico elam ẽĩ¬
sit. se autem in cubiculum ac lectum recepit: et ut
panapionem occidi passus ẽ. Breuis huius facti
narratio: s. non parua mat̾ia laudationis. Nam
si quis ante oculos ponere uelit subitum militum
accursum. conuulsa ianuȩ claustra. minacem uocẽ
truces uultus. fulgentia arma. rem uera aestimatiõe
ꝓsequetur. nec qͣcito dicitur aliquem pro alio moiͣ
uoluisse. tam id ex facili etiam fieri potuisse arbitra¬
bitur. Panapio autem quantum suo deberet am¬
plum ei faciendo monumentum: ac testimonium
pietatis grato titulo reddendo confessus ẽ. Contẽtꝰ

Expanded text:
seruorum fidem experiretur, an serui, qui tam iusta seruorum fidem experiretur, an serui, qui tam iusta domini misericordia quaestionis saeuitia liberarentur. Quid Vrbini Panapionis seruus, quam admirabilis fidei! cum ad dominum proscriptum occidendum domesticorum indicio certiores factos milites in Reatinam uillam uenisse cognosset, conmutata cum eo ueste, permutato etiam anulo illum postico clam emisit, se autem in cubiculum ac lectulum recepit et ut Panapionem occidi passus est. breuis huius facti narratio, sed non parua materia laudationis: nam si quis ante oculos ponere uelit subitum militum adcursum, conuulsa ianuae claustra, minacem uocem, truces uultus, fulgentia arma, rem uera aestimatione prosequetur, nec quam cito dicitur aliquem pro alio mori uoluisse, tam id ex facili etiam fieri potuisse arbitrabitur. Panapio autem quantum seruo deberet amplum ei faciendo monumentum ac testimonium pietatis grato titulo reddendo confessus est. Contentus
Abbreviated transcription (Latin):
bus debitam exegisti uindictam ꝑsidum erga te cap̃
sordidi auxilii supplex fieri cogendo eo animi aestu cõ¬
pulsum ut neq retinere uitam uellet neq finire sua
manu auderet. Adiunxit se his cladibus.C. plotinꝰ
plancus. munacii planci consularis et censorii frater
qui cum a triumuiris proscriptus in regione salerni¬
tana lateret. delicatiore uite genere et odore unguẽti
occultam salutis custodiam detexit. Istis enim uestigi¬
is corum qui miseros ꝑsequebantur sagar inducta¬
cura: abditum fugȩ illius cubile odorata ẽ. A qui¬
bus comp̃hensi serui latentes: multumq ac diu toͣ¬
ti negabãt se scire ubi domimis ẽẽt. Non sustinu¬
it deinde plancus. tam fidelis. tamq boni exẽpli
seruos ulterius cruciari: sed processit in medium
uigulumq gladiis militum obiecit. Quod certa¬
men mutuȩ beniuolentiȩ arduum dignosci fac̃
utrum odignior domins fuerit. qui tam constantẽ

Expanded text:
bus debitam exegisti uindictam, perfidum erga te caput bus debitam exegisti uindictam, perfidum erga te caput sordidi auxilii supplex fieri cogendo, eo animi aestu conpulsum, ut neque retinere uitam uellet neque finire sua manu auderet. Adiunxit se his cladibus C. Plotius Plancus Munatii Planci consularis et censorii frater. qui, cum a triumuiris proscriptus in regione Salernitana lateret, delicatiore uitae genere et odore unguenti occultam salutis custodiam detexit: istis enim uestigiis eorum, qui miseros persequebantur, sagax inductacura abditum fugae eius cubile odorata est. a quibus conprehensi serui latentis multumque ac diu torti negabant se scire ubi dominus esset. non sustinuit deinde Plancus tam fideles tamque boni exempli seruos ulterius cruciari, sed processit in medium iugulumque gladiis militum obiecit. quod certamen mutuae beniuolentiae arduum dinosci facit utrum dignior dominus fuerit, qui tam constantem
Abbreviated transcription (Latin):
porum hunc alii uocitatum existimant. ego de nomĩe
nihil disputo. familiaris tantummodo fidei robur ad¬
miror. Cuius si pñtiam animi generosus iuuenis imita¬
tus foret: suo non serui beneficio imminentia suppli¬
cia uitasset. Nunc commisit ut philoeratis.ꝗͣ gracchi
cadauer speciosius iaceret. Alia nobilitas alius furor
s fidei par exemplum. Pindarus cassium philippẽ¬
si p̃lio deuictum. nuꝑ ab eo manumissus iussu ipius ob¬
truncatum. insultationib hostium subtraxit. seq econ¬
espectu hominum uoluntaria morte abstulit: ita ut ne
corpus quidem eius absumpti inueniret᷑. Ouis deoꝵ
grauissimi sceleris ultor illam olext̾am quȩ in necem
patriȩ parentis exarxerat tanto torpore illigauit ut
se tremebundam pindari genib summitteret. ne publi¬
ci parricidii quas merebat᷑ poenas arbitrio pii uictoris
exsolueret. Tu profecto diue luli cȩlestibus tuis uulneiͣ¬

Expanded text:
porum alii hunc uocitatum existimant: ego de nomine porum alii hunc uocitatum existimant: ego de nomine nihil disputo, famularis tantum modo fidei robur admiror. cuius si praesentiam animi generosus iuuenis imitatus foret, suo, non serui beneficio inminentia supplicia uitasset: nunc conmisit ut Philocratis quam Gracchi cadauer speciosius iaceret. Alia nobilitas, alius furor, sed fidei par exemplum. Pindarus C. Cassium Philippensi proelio uictum, nuper ab eo manu missus, iussu ipsius obtruncatum insultationi hostium subtraxit seque e conspectu hominum uoluntaria morte abstulit ita, ut ne corpus quidem eius absumpti inueniretur. quis deorum grauissimi sceleris ultor illam dexteram, quae in necem patriae parentis exarserat, tanto torpore inligauit, ut se tremibunda Pindari genibus summitteret, ne publici parricidii quas merebatur poenas arbitrio piae uictoriae exsolueret? tu profecto tunc, diue Iuli, caelestibus tuis uulneri