comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat ocaidisse. R.ꝑ. cum tibi arbitria fimeris soluebantur. Uno eodẽq
tempore domus mea diripiebatur. ardebat. bona ad uicinum cõsulem
de palacio de tusculano. ad ite uicinĩ alterum consulem deferebantur.¬
cum istemi operis suffiragium ferentibus eodem gladiatore latore. uacuo
non motdo a bonis. sed eciam a liberis atq mam foro. ignaro.p. R quid
ageretur. senatu uero oppresso & aftlicto duob impiis nefariisq con¬
sulibus. erarium. prounicie. legiones. imperia donabantur. Horum
consulum ruinas uos cõsules urã uirture fulsistis. sinina. TR.ꝑi
uiro . h anino dicam: aut quis te tali ciuic satis digne inqm̃ loquet᷑:
qui cum uideret sceleratiurtduem aut domesticum potius hostem.
si legibus uti liceret indicitresse frangendum. sm ip̃a in iudicia uis
impediret ac tolleret audaciam. uirtute furorem. fortitudine temeri¬
tatem. consilio manũ. uim ui esse superandam. Primo de ui postula¬
uit. postea qm̃ ab eodem iudicia sublata esse uidit. ne illa omina iui

Expanded text:
solvebantur: uno eodemque tempore domus mea diripiebatur, ardebat, bona ad vicinum consulem de Palatio, de Tusculano ad item vicinum alterum consulem deferebanturcum, isdem operis suffragium ferentibus, eodem gladiatore latore, vacuo non modo a bonis sed etiam a liberis atque inani foro, ignaro populo Romano quid ageretur, senatu vero oppresso et adflicto, duobus impiis nefariisque consulibus aerarium provinciae legiones imperia donabantur. Horum consulum ruinas vos consules vestra virtute fulsistis, summa tribunorviro, T. Annio, dicam, aut quis de tali cive satis digne umquam loquetur? qui cum videret sceleratum civem aut domesticum potius hostem, si legibus uti liceret, iudicio esse frangendum, sin ipsa iudicia vis impediret ac tolleret, audaciam virtute, furorem fortitudine, temeritatem consilio, manum copiis, vim vi esse superandam, primo de vi postulavit; postea quam ab eodem iudicia sublata esse vidit, ne ille omnia vi
Abbreviated transcription (Latin):
tum ialu dui continerent id in me uno pocuis qmͣ in optimo quoq ꝙ
unuersa ciuitate deficeret. Hloc si animo in uos liberosq nrõs fuissem
ut aliqndo uos patresq conscriptos italiamq uniuersam memoria mei
misericordiaq desiderium teneret eius deuotionis me esse comunctã in¬
dicio deorumi mimortaliũ. testimomo senatus. consensu italie. confest¬
one inimicorũ. leneficio diuino numortaliq ur̃o maxime letor quiri¬

Expanded text:
tum iam diu continerent, id in me uno potius quam in optimo quoque et universa civitate defigerent,—hoc si animo in vos liberosque vestros fuissem, ut aliquando vos patresque conscriptos Italiamque universam memoria mei misericordia desideriumque teneret: eius devotionis me esse convictum iudicio deorum immortalium, testimonio senatus, consensu Italiae, confessione inimicoru
Abbreviated transcription (Latin):
perpetuaq fortima. secundus uite sinc ulla offensione cursus tamen
si muhi tranquilla & placata omma fuissent. incredibili quadam a
pene diuina qua nunc ur̃o beneficio fruor. leticię uoluptate caruissẽ.
Quid dulcius hominũ generi ab natura datum est qmͣ sui cuiq liberi.
Dihi uo & propter indulgenciam meam. & ꝓpter excellens eorumu
ingenium uta sũt mea cariores tamen non tanta uoluptate erant
suscepti. qnͣta nunc sunt restituti. Nihil cuiqm fuit unqͣmͣ iocun¬
dius. qm mihi meus frater. Non tam id senciebã cũ fruebar. qnͣtum
cum carebam. et postea qmͣ uos me illi & mihi eum reddidistis. Res
familiaris sua quemq delecͥtat. Reliquȩ mee fortune recuperate plus
nnhi nunc uoluptatis afferĩt qm tum incolumitatis afferebant.¬

Expanded text:
uaque fortuna secundo vitae sine ulla offensione cursu, tamen, si mihi tranquilla et placata omnia fuissent, incredibili quadam et paene divina, qua nunc vestro beneficio fruor, laetitiae voluptate caruissem. quid dulcius hominum generi ab natura datum est quam sui cuique liberi? mihi vero et propter indulnon tanta voluptate erant suscepti quanta nunc sunt restituti. nihil cuiquam fuit umquam iucundius quam mihi meus frater: non tam id sentiebam cum fruebar quam tum cum carebam, et postea quam vos me illi et mihi eum reddidistis. res familiaris sua quemque delectat: reliquae meae fortunae reciperatae plus mihi nunc voluptatis adferunt q
Abbreviated transcription (Latin):
quid haberẽt uoluptatis. carendo magis intellexi qmͣ fruendo. Iam u̾o
honos. dignitas. locus. ordo. beneficia ur̃a qmͣꝙ̃ mihi semper clarissiã
uisa sunt. tamen ea nunc renouata illustriora uidentur qmͣ si obscurata
non essent. Ipã autem patria. dii iimortales dici uix pot̾. quid carita¬
tis. quid uoluptatis habet. Quȩ species italiȩ. quȩ celebritas opidoriun

Expanded text:
exi quam fruendo. iam vero honos, dignitas, locus, ordo, beneficia vestra, quamquam mihi semper clarissima visa sunt, tamen ea nunc renovata inlustriora videntur quam si obscurata non essent. ipsa autem patria, di immortales! dici vix potest quid caritatis, quid voluptatis habeat; quae speci
Abbreviated transcription (Latin):
GRACAs. EG
UOD. PRECAT US. a ioue optinio maxĩo
ceterisq diis mimortalibus sum quirtes eo tem¬
pore cum me fortuasq meas pro ura incolomi¬
talite ocio concordiaq deuoui. ut si meas rõnes
iuunqm ur̃ẽ saluti anteposiussem. sempiternam
pocnam sustierem mea uoliuitate susceptam.¬

Expanded text:
GRATIAS EGIT quod precatus a Iove optimo maximo ceterisque dis immortalibus sum, Quirites, eo tempore cum me fortunasque meas pro vestra incolumitate otio concordiaque devovi, ut, si meas rationes umquam vestrae saluti anteposuissem, sempiternam poenam sustinerem mea voluntate susceptam
Abbreviated transcription (Latin):
monas dici beatos quoꝵ demon bonꝰ id ẽ a mĩnꝰ untute ꝑfectus ẽ. cũ nr̃a lin¬
cõuictionẽ nrãm uec sit̃ que uideant᷑ mͥ obtestari corpꝰ et aĩam duob
nõib cõp̃hendẽtes qͦꝵ coĩo et copłatõ sumꝰ. Est et scdo̾ significatu spẽs de¬
nonũ aĩmꝰ hũanꝰ emeritis stipendiis uite corpori suo abiurãs. Hũc uetẽ
latina sua lingua reꝑio lemurẽ dictitatũ. Ex hisce gͦ lemurib qui post̾ĩoꝵ
suoꝵ curã sortitus placido et quieto nuum̃e domũ possidet. lar dicit᷑ famili¬
aris. Qui u̾õ ad unu̾sa uitȩ m̃ta nullis bonis sedib in certa uagatõne
seu quodã exordio punt᷑ in aue t̾riculam̃tũ bons hoĩb ceti̾s ĩ malis no¬
riũ. hoc genus płimiq laruas phibent. Cũ uo̾ incertũ ẽ qd̾ ciuiq eorũ
iuste ac prudent̃ curriculo uitȩ gub̾nato p̃noĩe postea hõĩb p̃diti fanis et

Expanded text:
monas dici beatos, quorum daemon bonus id est animus uirtute perfectus est. Eum nostra linmonas dici beatos, quorum daemon bonus id est animus uirtute perfectus est. Eum nostra linconiunctionem nostram nexumque uideantur mihi obtestari, corpus atque animum duobus nominibus conprehendentes, quorum communio et copulatio sumus. Est et secundo significatu species daemonum animus humanus emeritis stipendiis uitae corpore suo abiurans. Hunc uetere Latina lingua reperio Lemurem dictitatum. Ex hisce ergo Lemuribus qui posterorum suorum curam sortitus placato et quieto numine domum possidet, Lar dicitur familiaris; qui uero ob aduersa uitae merita nullis bonis sedibus incerta uagatione ceu quodam exilio punitur, inane terriculamentum bonis hominibus, ceterum malis noxium, id genus plerique Laruas perhibent. Cum uero incertum est, quae cuique eorum iuste ac prudenter curriculo uitae gubernato pro numine postea ab hominibus praediti fanis et
Abbreviated transcription (Latin):
runt. longa uarietate pompaꝵ agnuna. mistĩor silentia. sacerdotũ officia.
arũ cruores. et colores q̃ omĩa pro cuiꝰq more loci solemina et tara sũt. ut
plerũq somiuis et uaticinatõib et oraculis compimꝰ sepe nõ indign̾ata
num̃a. si qͥd in satris secordia uel suꝑbia negligat᷑. Curꝰ genis m̃ exẽpla
affatim suppetũt s adeo celebrata et frequẽtata st̃ ut uemo ea posse cõmẽõ¬
rare adortus sit. ꝙͣ multo pła omiserit ꝙͣ receusuerit. Idcuto supsedelo ĩpre¬
senciaꝵ in his reb orõnem octupare q̃ ante apd̾ om̃s c̾tã fidem at certe pe¬
nes cũ custos uoticiã ꝓmiscuã possidet hic potius prestiti̾t latme disertare
deq eiꝰ annco minuĩe cognoscatis. Nlã qͦdã signficatu et aĩmꝰ hũanꝰ
ã nũc dũ in corpe situs est demon nũcupat᷑ Dn ne hunc ardorem.Al. A.

Expanded text:
runt longe uarietate: pomparum agmina, mysteriorum silentia, sacerdotum officia, runt longe uarietate: pomparum agmina, mysteriorum silentia, sacerdotum officia, arum cruores et colores. Quae omnia pro cuiusque more loci sollemnia et rata sunt, ut plerumque somniis et uaticinationibus et oraculis conperimus saepenumero indignata numina, si quid in sacris socordia uel superbia neglegatur. Cuius generis mihi exempla adfatim suppetunt, sed adeo celebrata et frequentata sunt ut nemo ea commemorare adortus sit, quin multo plura omiserit quam recensuerit. Idcirco supersedebo inpraesentiarum in his rebus orationem occupare, quae si non apud omnis certam fidem, at certe penes cunctos notitiam promiscuam possident. Id potius praestiterit Latine dissertare, t 15 Nam quodam significatu et animus humanus etiam nunc in corpore situs daemon nuncupatur: . . . dine hunc ardorem m‹entib
Abbreviated transcription (Latin):
uel nolle. Sed et hec ciuicta et id genꝰ cetera demonuĩ mediocritati nte con¬
griũt. Sunt enĩ int̾ nos & deos ut loco regionis ita ingeĩo mẽns int̾siti hñ¬
tes cõem cũ suꝑis ĩmortalitatẽ. cũ inferis passionẽ. łlam ꝓmide ut nos pati
ĩgenio rõnabilia. aĩo passiua. corpe acrea. tpr̃e ȩtͥna. Ex hic qͥuq q̃ cõmemo¬
raui ta a pͥncipio eadẽq nobistũ. qrͣtum ꝓpriũ. Postremũ conu̾se cũ dis i¬
mortalib hũt. S differũt ab his passioẽ. Que ꝓptea passiua nõ absuide ut
uulli sũt ex hoc dĩnoꝵ nuõ qui nocturins uel diunus. promptis uel occultis
letiorib tristiorib hostiis uel cerimonis uel ritib gaudeant. uti egiptia mui¬
mĩa ferme plangorib greta plerũq choreis. barbara autẽ strepitu cimba¬
listaꝵ et tĩpamstaꝵ et coraulaꝵ. Itidem pro regionib et cetã in sacris diffe¬

Expanded text:
uel nolle. caput 13 Sed et haec cuncta et id genus cetera daemonum mediocritati rite conuel nolle. caput 13 Sed et haec cuncta et id genus cetera daemonum mediocritati rite congruunt. Sunt enim inter nos ac deos ut loco regionis ita ingenio mentis intersiti, habentes communem cum superis inmortalitatem, cum inferis passionem. Nam proinde ut nos pati ingenio rationabilia, animo passiua, corpore aëria, tempore aeterna. Ex his quinque, quae commemoraui, tria a principio eadem quae nobis sunt, quartum proprium, postremum commune cum diis inmortalibus habent, sed differunt ab his passione. Quae propterea passiua non absurde, utnullos ex hoc diuorum numero, qui nocturnis uel diurnis, promptis uel occultis, laetioribus uel tristioribus hostiis uel caerimoniis uel ritibus gaudeant, uti Aegyptia numina ferme plangoribus, Graeca plerumque choreis, barbara autem strepitu cymbalistarum et tympanistarum et choraularum. Itidem pro regionibus et cetera in sacris diffe
Abbreviated transcription (Latin):
omuẽq hũam aĩ faciẽ pati siłi motu cordis et salomentis ad om̃s cogitatio¬
nũ estus fluctuare. q̃ om̃s tribule tẽpestatesq procul a deoꝵ celestiũ tũquillita¬
te exulant. Cuncti eñ celites suꝑ eodẽ stati mẽtis ef̾una ȩqualitate patiũtur.
qui uũqm̃ illis neq ad dolorẽ usus neq ad uoluptatẽ fimb suis pellitur.
uet quoꝙͣ a sua ppetua secta ad quẽpiã subitũ hitũ demonet᷑. nec altiꝰ iu. nã
nihil est deo potencius. neq suapte natura. Nam il est deo pfectiue. Forro
autẽ qui potest uideri ꝑfectius fuisse qui priore statu ad alium iectiorẽ sta¬
tũ migrat. cũ p̃sertim nemo capessat noua nͥ quẽ penituit poꝵ: Nou põt
ricordia contĩgi. nullo angore cõtrahi. nulla alacritate gestire. s ab om̃ĩb aĩ
passioĩb liber nec dolere unꝙͣ nec letari aliqnͣdo. neq aliqͥd ad repẽtuĩ uelle

Expanded text:
omnemque humani animi faciem pati, simili motu cordis et salo mentis ad omnes cogitatioomnemque humani animi faciem pati, simili motu cordis et salo mentis ad omnes cogitationum aestus fluctuare, quae omnes turbelae tempestatesque procul a deorum caelestium tranquillitate exulant. Cuncti enim caelites semper eodem statu mentis aeterna aequabilitate potiuntur, numquam illis nec ad dolorem uersus nec ad uoluptatem finibus suis pellitur nec quoquam a sua perpetua secta ad quempiam subitum habitum demouetur nec alterius ui—nam nihil est deo potentius—neque suapte natura—nam nihil est deo perfectius. Porro autem qui potest uideri perfectus fuisse, qui a priore statu ad alium rectiorem statum migrat, cum praesertim nemo sponte capessat noua, nisi quem paenituit priorum? Non potest ricordia contingi, nullo angore contrahi, nulla alacritate gestire, sed ab omnibus animi passionibus liber nec dolere umquam nec aliquando laetari nec aliquid repentinum uelle
Abbreviated transcription (Latin):
aues ĩmoret᷑ s fila corpoꝵ possidẽt rara et teniua et splendida usq adeo ut
radios omĩs ur̃i tũoris et raritate tñsimttãt. splendore ieu̾berẽt. et subti¬
hibendo achilli int̾uent ũsũ gretũ si paulisꝑ oꝑimin latine enũciabo. atq¬
hc sit ĩpñtiaꝵ. Mmerua gͥ ut dixi achilli moderãdo iussu uinonis aduenit.
soli ꝑspicua ẽ alioꝵ nemo tuet᷑. Hinc et illa iugilãcia iuiturna q̃ in mediis
milib auxilianda fr̃i cõu̾sat᷑ imsceturq uiris. nec cerit᷑ ulli. Rrorsus quod
plautinꝰ nules suꝑ clipeo suo głatur pstrĩgens oculoꝵ aciem hostib. Ac ne
cetos longius pseqr ex hoc ferme demonũ iõ poete solent haut qͣꝙͣ procul
a uitate osores et amatores qrundã hominũ deos finge̾. hoc ꝓspare et euehe̾
illos contra adu̾sari et afflige̾. Igit᷑ et misereri et indignari et augi et letari

Expanded text:
acies inmoretur, sed fila corporum possident rara et splendida et tenuia usque adeo ut acies inmoretur, sed fila corporum possident rara et splendida et tenuia usque adeo ut radios omnis nostri tuoris et raritate transmittant et splendore reuerberent et subtihibendo Achilli interuenit. Versum Graecum, si paulisper opperiamini, Latine enuntiabo,—atq Minerua igitur, ut dixi, Achilli moderando iussu Iunonis aduenit: soli perspicua est, aliorum nemo tuetur. Hinc et illa Vergiliana Iuturna, quae mediis milibus auxiliabunda fratri conuersatur miscetque uiris neque cernitur ulli, prorsus quod Plautinus miles super clipeo suo gloriatur, praestringens oculorum aciem hostibus. caput 12 Ac ne ceteros longius persequar, ex hoc ferme daemonum numero poetae solent haudquaquam procul a ueritate osores et amatores quorundam hominum deos fingere: hos prosperare et euehere, illos contra aduersari et adfligere; igitur et misereri et indignari et angi et laetari
Abbreviated transcription (Latin):
mobiles huc atq illuic uice nauiũ in aeris pelago uentis gub̾nãtur. paululũ
ĩmnuutãtes ꝓximitate et longĩquitate. Quippe si in alio hũore fecunde sunt
ueluti ad fetũ edendũ deorsum tegrassantur atq ideo humectõres hũiliꝰ me¬
ant aqͥlonis agmũe tractu segniores. Sup uo sublimior cursus. et cũ lauaꝵ
uellerib similes agũt᷑ cauo agm̃e uolatu pincõre. N õne uides nõne audis
quid suꝑ tortru lucreciꝰ facũdissiẽ disserat. Ermcipio tomtru qͣtiũtur ceru¬
Qͥd tandẽ censes demonũ corpa q̃ sb̾ cõcreta tanto multo sb̾tiliora. Non enĩ
ex hac feculenta nubecula tiunda caligĩe conglobata sicuti nubiũ genꝰ ẽ.
s ex illo purissimo aeris liquido & sereno elem̃to coalita. eoq uenũ hom̃
locũ limñs occuparit q̃ nrĩs liũib possit obsiste̾ qua soliditate uct̾io offẽsa

Expanded text:
mobiles huc atque illuc uice nauium in aëris pelago uentis gubernantur, paululum mobiles huc atque illuc uice nauium in aëris pelago uentis gubernantur, paululum inmutantes proximitate et longinquitate. Quippe si aliquo umore fecundae sunt, ueluti ad fetum edendum deorsus degrassantur. Atque ideo umectiores humilius meant aquilonis agmine, tractu segniores; sudis uero sublimior cursus est, cum lanarum uelleribus similes aguntur, cano agmine, uolatu perniciore. Nonne audis, quid super tonitru Lucretius facundissime disserat? principio tonitru quatiuntur caeruquid tandem censes daemonum corpora, quae sunt concretio multo tanta subtilior? Non enim ex hac faeculenta nubecula et umida caligine conglobata, sicuti nubium genus est, sed ex illo purissimo aëris liquido et sereno elemento coalita eoque nemini homilocum luminis occuparit, quae nostris oculis possit obsistere, qua soliditate necessario offensa
Abbreviated transcription (Latin):
neq tã beuta ꝙͣ t̾r̃ea ueq tã leuia ꝙͣ etherea s qͣdãmꝰ utrĩq se iigato nei
em̃ utrĩq cõnueta siunit siue amolita seu modificata utuius ier ptitpate
sed facilius ex utroq ꝙͣ neutro intelligũtur. Hẽant gͥ hec demonũ corpora
et modicũ ponderis. ne ad suꝑiora incedãt. aliquid leuitatis ne ad infera p̃
cipitẽtur. Qd̃ ne uobis uidear poetico ⁊itu incredibilia confiunge̾ dabo primũ
exemplũ huiꝰ librate medietatis. Neq enĩ procul ab hac corꝑis subtilitate
nubes concretas iudemꝯ. q̃ si usq adeo leues forent ut ea q̃ oĩo carent ponde̾
nũꝙͣ infia iuga ut sepe uuo aĩadũtimꝰ grauate caput editi mõtis ceu quib¬
dam curus torquib coronarẽt porro si suapte nata spisse tã graues forent.
ut nulla illas uegetioris leuitatis admixtio sbleuaret prostõ nõ secus ꝙͣ plũ¬
bi robur et lapis suopte ixii caduce t̾ris illid̾entur. Nũt enĩuo pendule et

Expanded text:
uam terrea neque tam leuia quam aetheria, sed quodam modo utrimque seiugata uel enim utrimque commixta sint, siue amolita seu modificata utriusque rei participatione: sed facilius ex utroque quam ex neutro intellegentur. Habeant igitur haec daemonum corpora et modicum ponderis, ne ad superna inscendant, ‹et› aliquid leuitatis, ne ad inferna praecipitentur. caput 10 Quod ne uobis uidear poëtico ritu incredibilia confingere, dabo primum exemplum huius libratae medietatis: neque enim procul ab hac corporis subtilitate nubes concretas uidemus; quae si usque adeo leues forent ut ea quae omnino carent pondere, numquam infra iuga, ut saepenumero animaduertimus, grauatae caput editi montis ceu quibusdam curuis torquibus coronarent. Porro si suapte natura spissae tam graues forent ut nulla illas uegetioris leuitatis admixtio subleuaret, profecto non secus quam plumbi rodus et lapis suopte nisu caducae terris inliderentur. Nunc enimuero pendulae et
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit. Qm̃ gͥ et tu qͥ te ad studiũ sapĩe mergis uel proꝑas altũ ut n¬
hil alienũ in laudib tius audias. s ut qui te uolet nobilitate eque laudet

Expanded text:
tempsit. Quin igitur et te ad studium sapientiae ingeris, vel propera saltem, ut ntempsit. Quin igitur et te ad studium sapientiae ingeris, vel propera saltem, ut nihil alienum audias in laudibus tuis; sed ut, qui te volet nobil
Abbreviated transcription (Latin):
specta. Aliena aũt uoco q̃ parentes peperũt et q̃ fortuna largita ẽ. Quor
inhil laudib socratis mei admuisces nullã gnositatẽ. nullã ꝓsapiã. nuł¬
los locos naturales. nullas ĩuidiosas diuicias. Hec em̃ cũta ut dico alicã
sunt. Sat e ꝓthaonio gla est qͥ talis fuit ut eiꝰ uepotem nõ pudẽt. Igit᷑
om̃a similit aliena nunieres licebit. Generosus est parentes laudas. diues
est non credo fortunȩ magis ista dimimeratõ. ualidus est egritudine fatiga¬
bitur. pnix est abit in senectutẽ. formosus est expecta paulisꝑ et nõ erit.
At eim bonis artib doctus et apprime eruditus. et ꝙͣtũ licet hoĩ sapiens
et bom consultus. Tandem aliqñ ip̃m uirũ laudas. Hoc enĩ uet a pr̃e here¬
ditariũ. nec casu pendulũ. nec a suffragio ãminiculũ. uec a corꝑe caductũ.
uet ab etate mutabile. Hec oĩa meus socrates habuit. et ideo çȩtera hr̃e cõ

Expanded text:
exspecta. Aliena autem voco, quae parentes pepererunt, et quae fortuna largita est, quorum exspecta. Aliena autem voco, quae parentes pepererunt, et quae fortuna largita est, quorum nihil laudibus Socratis mei admisceo: nullam generositatem, nullam prosapiam, nullos longos natales, nullas invidiosas divitias. Haec enim cuncta, ut dico, aliena sunt. Sata Prothaonio gloria est, qui talis fuit, ut ejus nepotem non puderet. Ergo omnia similiter aliena numeres licebit. Gest': non credo fortune. Magis ista dinumero: 'validus est': egritudine fatigabitur; 'pernix est': stabit in senectute; 'formosus est': expecta paulisper et non erit; 'at enim bonis artibus doctus et apprime eruditus et, quantum licet homini, sapiens et boni consultus': tandem aliquando ipsum virum laudas. Hoc enim nec a patre hereditarium est, nec a casu pendulum, nec a suffragio anniculum, nec a corpore caducum, nec ab etate mutabile. Hec o
Abbreviated transcription (Latin):
unde sitim. sed uere btĩtuduns. id ẽ secũte uite et prudẽcie fortunatissime e¬
surit et sitit. Quippe nõ intelligis eque diuites spectari sole ut eqs qͣs m̾ca
nur. Neq euĩ in emẽdis equis faleras cõsideramꝰ et baltei polunẽta ĩspici¬
mꝰ. et ornatissime ceruicis diuicias contẽplam᷑. si ex auio et argento et gem¬
mis momilia uarie gaza dependẽt. si plena artis ornam̃ta capite et collo cur¬
cũacent. si frena celata. si epiphia fucata. cingula aurata sũt. s istis oĩb
ut sit ad spẽm honestus et ad cursurã uegetus. et ad uecturã ualidꝰ Iam
pͥmũ in corꝑe si sit argutũ caput. breuis albus. obesaq terga luxuriatq cho¬
ris aĩosũ pectus honestis. p̃tẽa si duplex agitur ꝑ lũbos spma. Uolo enĩ nõ¬
ena existimare. s ip̃m hoĩem penitus cõsidera. ip̃m ut meũ socratẽ pauperẽ

Expanded text:
undae sitit, sed uerae beatitudinis, id est secundae uitae et prudentiae fortunatissimae, eundae sitit, sed uerae beatitudinis, id est secundae uitae et prudentiae fortunatissimae, esurit et sitit. Quippe non intellegit aeque diuites spectari debere ut equos mercaideramus, et balthei polimina inspicimus, et ornatissimae cervicis divitias contemplamur. Si ex auro et argento, et gemmis, monilia variae gazae dependent, si plena artis ornamenta capiti et collo circumjacent, si frena caelata, si ephippia fucata, si cingula aurata sunt: si istis omnibus ut sit ad speciem honestus, ad cursuram vegetus, et ad vecturam validus. Jam primum in corpore si sit Argutumque caput, brevis alvus, obesaque terga, Luxuriatque toris animosum pectus honestis. Praeterea si duplex agitur per lumbos spina. Volo eniena aestimare, sed ipsum hominem penitus considera: ipsum, ut meum Socratem pauperem,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ artis disciplinã simł et iguorãtiã detiactãt. Igit᷑ cotidiana eoꝵ era dispĩ¬
gas ĩuenies in rõĩb młta ꝓdige diffusa in semet inhil. ĩ sui dico deõnis cul¬
tũ qͥ cultus nõ aliud ꝙͣ phie sacram̃tũ est. plane qͥdẽ uillas opipare extru¬
unt. et domos ditissime exornant. et familias numiosissime cõꝑant. S in
istis om̃ib tanta asfluẽtia reꝵ inhil est pt̾ ꝙͣ ip̃e dommnꝰ pudendũ. nec
miuria. Cumłata em̃ hñt q̃ sedulo excolũt. ip̃i aũt horrẽdi indocti incisiti¬
q curtũeunt. gͦ illas spẽs in q̃ pr̃imonia sua ꝑfuderũt amenissiã et extructis¬
sima et ornatissiã depiehẽdas. uillas emulas urbiũ. conditas domos uice tẽ¬
ploꝵ. exornatas familias nuosissiãs et calamistratas. opiparã supellectilem.
ciis mops. egens. pauꝑ nõ qͥdem fluentũ illũ fugitinũ captat et fallatis

Expanded text:
m artis disciplinam simul et ignorantiam detrectant. Igitur cotidiana eorum aera dispunm artis disciplinam simul et ignorantiam detrectant. Igitur cotidiana eorum aera dispungas: inuenias in rationibus multa prodige profusa et in semet nihil, in sui dico daemonis cultuunt et domos ditissime exornant et familias numerosissime conparant. Sed in istis omnibus tanta adfluentia rerum nihil est praeterquam ipse dominus pudendum; nec iniuria: cumulata enim habent, quae sedulo percolunt, ipsi autem horridi, indocti incultique circumeunt. Igitur illa spectes, in quae patrimonia sua profuderunt: amoenissima et extructissima et ornatissima deprehendas, uillas aemulas urbium conditas, domus uice templorum exornatas, familias numerosissimas et calamistratas, opiparam supellectilem, tiis inops, egens, pauper non quidem fluentum illud fugitiuum captat et fallacis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiãt optime uiue̾ & sciãt nõ alia re ꝙͣ aĩo uui. uͨ fieri posse qͥn optĩe
uiiax aĩmꝰ colendꝰ sit cũ animũ suũ nõ colãt. At si qui uelit acrit̾ cer¬
pedes curandi st̃ quib currit᷑. et uide si pugillare ualde uelis brachia
uegetanda sũt quib pugillat᷑. Silr in oĩb cetis mẽbris sua cuiq cura¬
pro studio est. Qd̃ cũ onĩs facile pspiciant neq̃o satis mecũ reputare. et pm̃
eq̃ nccia est. nõ rõ pingẽdi nec rõ psallendi. qͣs qͥuis bonꝰ uir sine ulla aĩ ni¬
tupatõe sũ turpitudĩe sine labore contẽpserit. Nescio ut hismenia tibiis cane
s nõ pudet me tibicinẽ uon ẽẽ. Nescio ut Apelles colorib pinge̾. s nõ pudet
iuxerũt. ñ pudet me nescire bñ uiui̾e. Nũꝙͣ hoc dice̾ audebis. S tũ in pͥmis
mirãdũ est qd̾ ea q̃ mĩme uderi uolũt nestire disce̾ tũ negligũt. Et eiꝰ dẽ¬

Expanded text:
 animo uiui nec fieri posse quin, ut optime uiuas, animus colendus sit, tamen animum suum non colant. At si quis uelit acriter cerpedes curandi sunt, quibus curritur; itidem si pugillare ualde uelis, brachia uegetanda sunt, quibus pugillatur. Similiter in omnibus ceteris membris sua cuique curapro studio est. Quod cum omnes facile perspiciant, nequeo satis mecum reputare et proinde, essaria est, non ratio pingendi nec ratio psallendi, quas quiuis bonus uir sine ulla animi uituperatione, sine turpitudine, sine rubore contempserit. Nescio ut Ismenias tibiis canere, sed non pudet me tibicinem non esse; nescio ut Apelles coloribus pingere, sed non puduixerunt, nec pudet me nescire bene uiuere'; numquam hoc dicere audebis. Sed cumprimis mirandum est, quod ea, quae minime uideri uolunt nescire, discere tamen neglegunt et eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
pote uir appͥie ꝓfectus ex sese ad oĩa cõgruentia sibi officia promptꝰ nullo
adhortatore unꝙͣ indigebat. At uo̾ ꝓhibitore nõ umꝙͣ. si quib forte co¬
uel postea capesce̾t uel alia ua adoriret᷑. In huiꝰ cemodi reb dixit uocẽ quã¬
cũ phedro extra pomeriũ sb̾ qͦdã arboris opaco ũbracło signũ illud ãnũci¬
atũ sensit. ne prius tnͣscend̾e̾t illiꝰ ãnis modicũ fluenti ꝙͣ increpitũ ĩcliã¬
tũ amore retinẽdũ placasse cũ p̃tea si oĩa obseruaret aliqñ eoꝵ nõ nlła
eciã hortam̃ta hr̃e. E uidemꝰ płieq usu euẽĩre qͥ mima oĩu suꝑstitõe
nõ suopte corde s altiꝰ u̾bo regũtur. ac ꝑ angiporta reptãtes cõsilia ex
alienis uocib colligũt. et ut ita dixerim. et ut ita dicunt nõ aĩo s au¬

Expanded text:
pote uir adprime perfectus, ex sese ad omnia congruentia sibi officia promptus, nullo pote uir adprime perfectus, ex sese ad omnia congruentia sibi officia promptus, nullo adhortatore umquam indigebat, at uero prohibitore nonnumquam, si quibus forte corum, quae tutius uel postea capesseret uel alia uia adoreretur. In huiuscemodi rebus dixit uocem quamcum Phaedro extra pomerium sub quodam arboris opaco umbraculo signum illud adnuntium sensit, ne prius transcenderet Ilissi amnis modicum fluentum, quam increpitum indignatum Amorem recinendo placasset. Cum etiam hortamenta haberet, ut uidemus plerisque usu euenire, qui nimia ominum superstitione non suopte corde sed alterius uerbo reguntur ac per angiporta reptantes consilia ex alienis uocibus conligunt et, ut ita dixerim, non animo sed au
Abbreviated transcription (Latin):
et trãquillitas maris. et clem̃cia uentoꝵ ꝑ fibiaꝵ notas et alitũ uas et
serpentiũ estas explorandȩ tacent. Nempe mutuo illa duo sapĩe graie
sũma cacuĩa itatensis et puluis. Caltas aũt longe p̾stabiłꝰ ariolꝰ simł
alites et altaria et arborẽ contẽplatus ẽ. ac cũ sua diuinatõne et tẽpesta¬
tes flexit. & classem deduxit. decẽmũ predixit. Non secus et in troiano
ex̾citu cũ dinatõe res indige̾t. tacet ille sapiens senatus. nͨ audet aliquid
prouũciare. uel hic &̃ uel lampo uel clicias. S om̃s silencio auscultant
aut iugrata auguria helene. aut incredita uaticimna cassandre. Ad eũtẽ
modũ socrates quoq sicubi locoꝵ aliene sapĩe officiis consultato ĩgruerat
ibi u demonis p̃sagia regebat. ueꝵ eius monitis sedulo obediebat. eoq era
deo suo louge acceptior. Qd̾ autẽ incepta socrati quepiã demon ille fer

Expanded text:
et tranquillitas maris et clementia uentorum per fibrarum notas et alitum uias et et tranquillitas maris et clementia uentorum per fibrarum notas et alitum uias et serpentium escas exploranda est, tacent nempe mutuo duo illa sapientiae Graiae summa cacumina, Ithacensis et Pylius; Calchas autem longe praestabilis hariolari simul alites et altaria et arborem contemplatus est, actutum sua diuinatione et tempestates flexit et classem deduxit et decennium praedixit; non secus et in Troiano exercitu cum diuinatione res indigent, tacet ille sapiens senatus nec audet aliquid pronuntiare uel Hicetaon uel Lampo uel Clytius, sed omnes silentio auscultant aut ingrata auguria Heleni aut incredita uaticinia Cassandrae. Ad eundem modum Socrates quoque, sicubi locorum aliena sapientiae officiis consultatio ingruerat, ibi ui daemonis praesagiari egebat. Verum eius monitis sedulo oboediebat eoque erat deo suo longe acceptior. caput 19 Quod autem incepta Socratis quaepiam daemon ille ferm
Abbreviated transcription (Latin):
oracula cursitãt. At nõ apud homerũ ut qͣdam ĩgenti specła claruis cer¬
uis hec duo distributa seorsꝰ dĩnatõnis. seorsus sapĩȩ officia. Nlã duo coli¬
mĩa totiꝰ excitus dissident agamenon regno potens. ꝙ achilles bello po¬
tens. desid̾aturq uir facundia laudatus et picia meoratus. Qui atride
supbiam sed et pelide ferotiã cõpestat. atq eos autoritate aũtat. exẽplis
moueat. oĩone ꝑmulceat. Quid igit᷑ tali n tẽpe me ad dicendũ exhorta¬
tus est. nẽpe phielictus orator eloquio conus. exꝑimẽtis cautus. senectã
uenerabilis. cui oñĩs sciebãt corpꝰ ãms hr̃e aĩmũ prudentia inge̾. u̾ba dul
tẽpesta castra hostiũ penetrẽt. Nõne ulixes cũ diomede deligñt᷑ ueluti cõsil
de sedib obsessis ac tedio abmiẽtib difficultas belli et facultas itiueris

Expanded text:
oracula cursitent. An non apud Homerum, ut quodam ingenti speculo, clarius ceroracula cursitent. An non apud Homerum, ut quodam ingenti speculo, clarius cernis haec duo distributa, seorsus diuinationis, seorsus sapientiae officia? Nam cum duo columina totius exercitus dissident, Agamemnon regno pollens et Achilles bello potens, desideraturque uir facundia laudatus et peritia memoratus, qui Atridae superbiam sedet, Pelidae ferociam conpescat atque eos auctoritate aduertat, exemplis moneat, oratione permulceat, quis igitur tali in tempore me ad dicendum exortatus est? Nempe Pylius orator, eloquio comis, experimentis catus, senecta uenerabilis, cui omnes sciebant corpus annis hebere, animum prudentia uigere, uerba dulctempesta castra hostium penetrent, nonne Vlixes cum Diomede deliguntur ueluti consil ab Aulide desidibus et obsessis ac taedio abnuentibus difficultas belli et facultas itineris
Abbreviated transcription (Latin):
dico proesus custos singularis p̃fectus. domesticus speculator. ꝓpriꝰ curator.
intimꝰ cogintor. assiduus obseruator. indiuiduꝰ arbiter. inseꝑabilis testis.
maloꝵ improbator. bõr probator. & si rite aĩadũtatur sedulo cognoscatur.
religione colatur ita ut a socrate iusticia et ĩnocẽcia cultus ẽ. in reb ĩctis
prospector. dubiis p̃monitor. piculosis tutator. egenis opitulator qͥ t̾ queat
tũ in sompnis. tũ in signis tũ &̃ fortasse coram cũ usus postulat mala au¬
tẽ rũcare. bona prosperare. hiũlia sublimare. nutãcia fulcue. obscura de¬
et apolluns qͦ testĩonio sapiens hũc deũ cognouit & coluit at ꝓptẽa eie
custos ꝓp̾e dicam par cõtub̾uio familiaris cũcta q̃ arcenda sunt artuit.¬
q̃ cauenda st̃ p̃cauit. et q̃ p̃monẽda p̃monuit. Sicubi tũ int̾ftĩs sapiencie

Expanded text:
dico, priuus custos, singularis praefectus, domesticus speculator, proprius curator, dico, priuus custos, singularis praefectus, domesticus speculator, proprius curator, intimus cognitor, adsiduus obseruator, indiuiduus arbiter, inseparabilis testis, malorum inprobator, bonorum probator, si rite animaduertatur, sedulo cognoscatur, religiose colatur, ita ut a Socrate iustitia et innocentia cultus est, in rebus incertis prospector, dubiis praemonitor, periculosis tutator, egenis opitulator, qui tibi queat tum insomniis, tum signis, tum etiam fortasse coram, cum usus postulat, mala auerruncare, bona prosperare, humilia sublimare, nutantia fulcire, obscura et Apollinis quoque testimonio sapiens, hunc deum suum cognouit et coluit, ac propterea eius custosraecauenda praecauit et praemonenda praemonuit, sicubi tamen interfectis sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
longe dignitate suꝑius aliud augustiꝰ genꝰ demonũ qͥ semꝑ a corꝑis cõ¬
pedib et nexib liberi c̾tis potestatib curãtur. Quoꝵ e nuo somnꝰ atq a¬
mor diu̾sam int̾ se uim possident amor uigilaudi. somnꝰ soporandi. Ex
hac gͥ subliimore demonũ copia plato autumat singulis homĩb ĩ uita
agenda testes et custodes singulos additos qui nem̃ cõspicui semꝑ adsĩt.
aibitri om̃iũ nec inͦ actoꝵ uerũ eciã cogitatoꝵ. At ubi uita edita remean¬
dũ est eundẽ illum qui uobis preditus fuit raptare illico et trah̾e ueluti
custodiã suam ad iudiciũ. atq illic in causa assistere. Si qͣ cõmẽciat᷑ redargue
cũq agenda aut meditanda formate ut sciatis inhil oĩo p̃istis custodib nͨ
intra amniũ nec foris esse secreti qͥn omĩa curiose ille ꝑcicipet. oĩa uisat.
om̃ia intelligat. et in ip̃is penitissimis mẽtib uice consciencie diu̾set᷑. hic ꝙ̃

Expanded text:
is conpedibus et nexibus liberi certis potestatibus curant. Quorum e numero Somnus atque Amor diuersam inter se uim possident, Amor uigilandi, Somnus soporandi. Ex hac igitur sublimiore daemonum copia Plato autumat singulis hominibus in uita agenda testes et custodes singulis additos, qui nemini conspicui semper adsint arbitri omnium non modo actorum uerum etiam cogitatorum. At ubi uita edita remeandum est, eundem illum, qui nobis praeditus fuit, raptare ilico et trahere ueluti custodiam suam ad iudicium atque illic in causa dicunda adsistere, si qua commentiatur, redargcumque agenda uel meditanda formate, ut sciatis nihil homini prae istis custodibus nec intra animum nec foris esse secreti, quin omnia curiose ille participet; omnia uisitet, omnia intellegat, in ipsis penitissimis mentibus uice conscientiae deuersetur. Hic, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Neq eo contentus fuit. sed eciam in concionem descendit. eaq dixit
q̃ si eius iur catilma reuixisset dicere nõ esset ausus. se nonarum
decembrium que me consule fuissent eluuq capitolim poenas ab
equitibus. R. esse repetiturum. Neq solum id dixit. sed quos ei cõ

Expanded text:
neque eo contentus fuit, sed etiam in concionem ascendit, eaque dixit, neque eo contentus fuit, sed etiam in concionem ascendit, eaque dixit, quae, si eius vir Catilina revixisset, dicere non esset ausus: se Nonarum Dec. quae me consulefuissent, clivique Capitolini poenas ab equitibus Romanis esse repetiturum.
Abbreviated transcription (Latin):
pretoris. nec multitudinem creditorum. nec bonorum proscriptio¬
nem effugere potuisset. Qui in magistratu insi rogationem de
piratico bello tulisset. profecto egestate & improbitate coactus. pira¬
ticam ip̃e fecisset. ac inmore quidem cum. R. P. detrimento qͣmͣ qd̾
intra moenia nefarus hostis prędoq uersatus est. Quo inspectan¬
te ac sedente legeni. CR .Pl. tulit. ne auspiciis optemꝑaretur. ner
obnuntiare concilio aut coniciis: ne legi intercedere liceret. ut lex ae¬
lia & sufiane ualeret. que nr̃i maiores certissima subsidia. R. L.
contra tribuncios furores esse uoluerunt. Idemq postea cum ĩmi
merabilis multitudo bonorum de capitolio supplex ad eum sordidata
uenisset. cum adolescentes nobilissim cunctiq equites. R. se ad le¬
nonis iipudicissim pedes abiecissent. quo uultu cincumatus ganeo
non solum cuuum lacrimas. uerum eciam patrie p̃ces repudiauit .

Expanded text:
praetoris nec multitudinem creditorum nec bonorum proscriptiopraetoris nec multitudinem creditorum nec bonorum proscriptionem effugere potuisset? qui in magistratu nisi rogationem de piratico bello tulisset, profecto egestate et improbitate coactus piraticam ipse fecisset, ac minore quidem cum rei publicae detrimento quam quod intra moenia nefarius hostis praedoque versatus est? quo inspectante ac sedente legem tribunus plebis tulit ne auspiciis obtemperaretur, ne obnuntiare concilio aut comitiis, ne legi intercedere liceret, ut lex Aelia et Fufia ne valeret, quae nostri maiores certissima subsidia rei publicae contra tribunimerabilis multitudo bonorum de capitolio supplex ad eum sordidata venisset; cumque adolescentes nobilissimi, cunctique equites Rom. se ad lenonis impurissimi pedes abiecissent: quo vultu cincinnatus ganeo, non solum civium lacrimas, verum etiam patriae preces repudavit?
Abbreviated transcription (Latin):
non consules sed mercatores prouintiarũ ac uenditores iũe dignitatis.
quorum alter a me catilinam amatorem suũ multis audientib. alter:
cethegum consobrinum reposcebat. Qui me duo sceleratissimi post
hominũ memoriam non consules sed latrones. non modo deseruerunt
i causa presertim publica & consulari. sed prodiderunt / oppugnarũt
oni auxilio non solum suo/ sed eciam nr̃o cęterorũq ordinũ spoliatũ
elle uoluerut. Quorum alter tamen neq me. neq quemꝙ̃ fefel¬
lit. Quis enin ullam ullius bom sꝑem haberet in eo cuius primum
tempus etatis ꝑalam fuisset ad om̃s libidines diuulgatum qui me a
sanctissimia quidem parte corporis potuisset hominũ impuram intẽ¬
peranciam ꝓpulsare. Qui cum suam rem non imnus stremiue qmͣ
postea publitani confecisset egestatem & luxuriem. domestico leuoti¬
nio sustentauit. Qui msi in aram tribunatus confugisset: neq iũ

Expanded text:
—non consules, sed mercatores provinciarum ac venditores vestrae dignitatis; —non consules, sed mercatores provinciarum ac venditores vestrae dignitatis; quorum alter a me Catilinam, amatorem suum, multis audientibus, alter Cethegum consobrinum reposcebat; qui me duo sceleratissimi post hominum memoriam non consules sed latrones non modo deseruerunt, in causa praesertim publica et consulari, sed prodiderunt, oppugnarunt, omni auxilio non solum suo sed etiam vestro ceterorumque ordinum spoliatum esse voluerunt. quorum alter tamen neque me neque quemquam fefellit. quis enim ullam ullius boni spem haberet in eo cuius primum tempus aetatis palam fuisset ad omnis libidines divulgatum? qui ne a sanctissima quidem parte corporis potuisset hominum impuram intemperantiam propulsare? qui cum suam rem non minus strenue quam postea publicam confecisset, egestatem et luxuriem domestico lenocinio sustentavit? qui nisi in aram tribunatus confugisset, neque vim
Abbreviated transcription (Latin):
uato. urãm i posterũ dignitatem auctoritatemq sanciret: Dii mi¬
mortales. qnͣtum mihi beneficium dedisse udemni ꝙ hoc amĩo.P.
lentulus. cõs. qnͣto maius dedissetis si suꝑiore anno fuisset Nec enime¬
guissem meditina consulari. uisi consulari uulnere concidissem. Audi¬
eram ex sapientissimo homine atq optimo cii & uiro. Q tatulo.
dum uel uiis in .R. P. consul esset. quod uere dixerat si illud de du¬
obus consulibus quod ante i. Rͦ. P. non fuerat ꝑhenne at proprium
manere potuisset. Qd̾ si. Q. metellus illo tempore consul fuisset
immitus. dubitatis quo ammo fuerit in me conseruando futurus. cũ
in restituendo auctorem fuisse adscriptoremq iudeatis: Sed fuerunt
hi consules quorum mentes anguste. humiles. praue. opplete tenebris.
ac sordibus nomen ip̃m consulatus. splendorem illius honoris. magni¬
tudinem tanti imperii/ nec intueri. uec sustinere. nec capere potuerũt¬

Expanded text:
vato vestram in posterum dignitatem auctoritatemque sanciret? di imvato vestram in posterum dignitatem auctoritatemque sanciret? di immortales, quantum mihi beneficium dedisse videmini, quod hoc anno P. Lentulus consul populi Romani fuit! quanto maius dedissetis si superiore anno fuisset! nec enim eguissem medicina consulari, nisi consulari vulnere concidissem. audieram ex sapientissimo homine atque optimo civi et viro, Q. Catulo, dum vel unus in re publica consul esset; quod vere dixerat si illud de duobus consulibus, quod ante in re publica non fuerat, perenne ac proprium manere potuisset. quod si Q. Metellus illo tempore consul fuisset inimicus , dubitatis quo animo fuerit in me conservando futurus, cum in restituendo auctorem fuisse adscriptoremque videatis? sed fuerunt ii consules quorum mentes angustae humiles pravae, oppletae tenebris ac sordibus, nomen ipsum consulatus, splendorem illius honoris, magnitudinem tanti imperi nec intueri nec sustinere nec capere potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
R. P paululum a mea causa recesserit. Reliqui fuerunt quos
neq terior. nec uis. nec spes. nec metus nec promissa. nec mineꝰ
te depellerent. Priceps.P. lentulus parens ac deus mẽ uite fortune.
memorie. nomuns. hoc specimen uirtutis hoc iudicium animi. hoc
lumen consulatus sui fore putauit. si mc mihi. si meis. si uobis. si
R.P. reddidisset. Qui ut est designatus nũqm̃ dubitauit senten¬
ciam de salute mea. sed &.Rͦ.P. diguam dicere. Cum a. TRi. Pl.
uetaretur. cũ preclarum caput recitaretur. ne quis ad uos referret.
ne quis decerneret. ne disputaret. ne loqueretur. ne pedibus iret. ne
scribendo adesset. totam illam ut ante dixi proscriptionem nõ legẽ
putauit qua ciuis optime de. R.P.meritus nominatim sũ udicio
unia cũ senatu .R.P. esset ereptus. Ut uero muit magistratum nõ
dicãm quid egit prius sed quid om̃ino egit aliud nisi ut me conser¬

Expanded text:
rei publicae paululum a mea causa recesserunt: reliqui fuerunt quos rei publicae paululum a mea causa recesserunt: reliqui fuerunt quos neque terror nec vis, nec spes nec metus, nec promissa nec minae, te depellerent. princeps P. Lentulus, parens ac deus nostrae vitae fortunae memoriae nominis, hoc specimen virtutis, hoc indicium animi, hoc lumen consulatus sui fore putavit, si me mihi, si meis, si vobis, si rei publicae reddidisset. qui ut est designatus, numquam dubitavit sententiam de salute mea se et re publica dignam dicere: cum a tribuno plebis vetaretur, cum praeclarum caput recitaretur ne quis ad vos referret, ne quis decerneret, ne disputaret, ne loqueretur, ne pedibus iret, ne scribendo adesset, totam illam, ut ante dixi, proscriptionem non legem putavit, qua civis optime de re publica meritus nominatim sine iudicio una cum senatu rei publicae esset ereptus. Vt vero iniit magistratum, non dicam quid egit prius, sed quid omnino egit aliud nisi ut me conser
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ego meam salutem deserui. ne propter me ciuium uulneribus
R P truentaretur. Illi meum reditum non .P. Rͥ. suffragiis. sed flu¬
mine sanguinis intercludendum putauerunt. Itaq postea iihil uos
cuubus. inhil sociis. inhil regibus respondistis: mhil iudices senten¬
ciis. in hil populus suffragiis. mihil hic ordo auctoritate delarauit. mu¬
tum forum. elinguem curiam. tacitam & fiactam ciuitatẽ uidebatis
Quo quidem tempore cuni is excecisset qui cędi & flamine uobis
auctoritatib restiterat. cum ferro & facibus homines tota urbe uoli¬
tantes magistratuũ tecta impugnata. deorum templa inflammata
summi uiri. & clarissimi consulis fasces fractos. fortissum atq opti
mi.¶ R. Pl. sanctissimum corpus non tactum ac iuolatum manu:
sed uulneratum ferro cõfectumq uidistis. Qua strage nõ nulli
permoti magistratus. partim metu mortis partim desperatione.

Expanded text:
tis. ego meam salutem deserui, ne propter me civium vulneribus tis. ego meam salutem deserui, ne propter me civium vulneribus res publica cruentaretur: illi meum reditum non populi Romani suffragiis sed flumine sanguinis intercludendum putaverunt. itaque postea nihil vos civibus, nihil sociis, nihil regibus respondistis; nihil iudices sententiis, nihil populus suffragiis, nihil hic ordo auctoritate declaravit; mutum forum, elinguem curiam, tacitam et fractam civitatem videbatis. quo quidem tempore, cum is excessisset qui caedi et flammae vobis auctoribus restiterat, cum ferro et facibus homines tota urbe volitantis, magistratuum tecta impugnata, deorum templa inflammata, summi viri et clarissimi consulis fascis fractos, fortissimi atque optimi tribuni plebis sanctissimum corpus non tactum ac violatum manu sed vulneratum ferro confectumque vidistis. qua strage non nulli permoti magistratus partim metu mortis, partim desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
autem ciuitatis non legum presidio parictum intam suam tueretur
re p sine. Ri.P. sine consusib esset. neq solum parentib perpetuis.
uerum eciam tutoribus anuus esset orbata. sentencias dicere pror¬
hiberenuum. caput mec proscriptionis recitaretur. nũqmͣ dubitastisi
meam salutem cum cõmum salute comungere. Postea uo̾ qmͣ. singu¬
lari & prestantissinia iirtute. P. lentuli consulis. ex suꝑioris ani tali¬
metelli nobilissimi hominis atq optimi uiri siuna dignitas. cum pre¬
torum tribunorũ. Pł. pene ominiũ uirtus & fides. Rͥ. P . subuenisset
cum iurtute. gloria. rebus gestis. GN. pompeius om̃ĩum gentiũ.
om̃ium seculorum. om̃is meniorie facile princeps tuto se uenie in
senatum arbitraretur. tantus ur̃ consensus te salute mea fuit Iut
corpus abesset meuim: diguitas iam mn prĩam reuertisset. Quo qͣdẽ
mense. quid inter me & meos ĩmicos interesset. existimare potuis¬

Expanded text:
autem civitatis non legum praesidio sed parietum vitam suam tueretur, autem civitatis non legum praesidio sed parietum vitam suam tueretur, res publica sine consulibus esset, neque solum parentibus perpetuis verum etiam tutoribus annuis esset orbata, sententias dicere prohiberemini, caput meae proscriptionis recitaretur, numquam dubitastis meam salutem cum communi salute coniungere. postea vero quam singulari et praestantissima virtute P. Lentuli consulis ex superioris anni caliMetelli, nobilissimi hominis atque optimi viri, summa dignitas, cum praetorum tribunorum plebis paene omnium virtus et fides rei publicae subvenisset, cum virtute gloria rebus gestis Cn. Pompeius omnium gentium, omnium saeculorum, omnis memoriae facile princeps tuto se venire in senatum arbitraretur, tantus vester consensus de salute mea fuit ut corpus abesset meum, dignitas iam in patriam revertisset. quo quidem mense quid inter me et meos inimicos interesset existimare potuis
Abbreviated transcription (Latin):
ie fidelem & minime timidum si dimicare placuisset defensorẽ
salutis mee. Postea qm uobił decernendi potestas non est per eũ
lere dełit. Nͥunꝙͣ de me siluistis. nunqm̃ meam salutem ñ ab
his consulibus qui uendiderant flagitanstis. Itaq ur̃o studio atp
auctoritate ꝑfectum est ipẽ ille mimis quem ego mibi qmͣ patriȩ ma¬
lueram esse fatalem. hos tribimos haberet. qui & promulgarent de
salute mea. & ad uos sepe uunero referrent. Nam consules modesti le¬
gumq metuentes impediebantur lege non ea quȩ de me sed ea quȩ
de ipsis lata erat. Cum meus mimicus promulgauit ut si reiuxissẽt
hi qui hec pene delerunt. tum ego redirem quo facto utiumq cõfes¬
sus est & se illorum uitam tesiterare. & magno in periculo. Riͦ. P.
futuram. si aut hostes atq interfectores. R. P. reuixissent. aut ego ñ
reuertissem. Itaq illoipõ tamen anno cum ego gessissem. princẽps

Expanded text:
me fidelem et minime timidum, si dimicare placuisset, defensorem me fidelem et minime timidum, si dimicare placuisset, defensorem salutis meae: postea quam vobis decernendi potestas non est permissalere delituit, numquam de me siluistis, numquam meam salutem non ab iis consulibus qui vendiderant flagitavistis. itaque vestro studio atque auctoritate perfectum est ut ipse ille annus, quem ego mihi quam patriae malueram esse fatalem, octo tribunos haberet qui et promulgarent de salute mea et ad vos saepe numero referrent. nam consules modesti legumque metuentes impediebantur lege, non ea quae de me, sed ea quae de ipsis lata erat, quam meus inimicus promulgavit ut, si revixissent ii qui haec paene delerunt, tum ego redirem; quo facto utrumque confessus est, et se illorum vitam desiderare, et magno in periculo rem publicam futuram si, cum hostes atque interfectores rei publicae revixissent, ego non revertissem. idemque illo ipso tamen anno, cum ego cessissem, princeps