comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes aid ĩaborem necessarios
in ocio detinet uita studiosoꝵ
qui uirtute laboriosa regi¬
mini popłoꝵ accõmodatist̃.
et si scientie uacare delege¬
rant: suscipiant exꝑ̃iam¬

Expanded text:
ndarum necessarios in otio detinet uita studiorum,, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant exper
Abbreviated transcription (Latin):
iatus innotescens ppl̾arem
grãm mereatur. iriustũ
est autem ut eam conseqͣs.
quod uirum meũ accepisti.
nificani omnes. qui cũ sint
stus remoueri. et in ociodo¬
cendi et discendi consedere

Expanded text:
ius innotescens popularem gloriam mereatur, iniustum est autem, ut eam consequatur, st tibi, quod uirum meum accepisti, nificans eos omnes, qui cum sint stiis remouere atque in otio discendi ac docendi condere
Abbreviated transcription (Latin):
ti. quia ꝑ illum gñatio ad¬
abraham tnͣsit. quid gͦ ꝓba¬
bilus sit hebreos dici tan¬
qmͣ hebreos uł tanqmͣ᷑ ab ͭ¬
hodos merito queritur.

Expanded text:
vel quia per illum generatio adAbraham transit? Quid bilius sit Hebraeos dici tanam Heberaeos, vel tanquam aeos, merito quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
do p̃posuit. Ido ñ sc̃ificans diem qͥ ea facienda in
oꝑatur administrationem
eoꝵdem geñum que tunc in¬
stituta sunt. Creatoris enim
uͥtus causa subsistendiest
creature continuam ad mi¬
nistratõem ostendit. Die gͦ septimo reqͥeuit
non cesset

Expanded text:
do praeposuit: non sanctificans diem quo ea facienda insed administrationem rumdem generum, quae tunc instituta sunt. Creatoris enim tus causa subsistendi est creaturae continuam administrationem ostendit. Die ergo septimo requievit, non cesset
Abbreviated transcription (Latin):
uos et armillas totilem
xitq ad eam Cuiuses fi¬
lia: Indica mchi. Est in
domo patristui locus ad
manendum: Que respõ

Expanded text:
uos, et armillas totidem xitque ad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respo
Abbreviated transcription (Latin):
braham et dictus est pu¬
tauis quem fodit. puteus¬
iurationis: quom congͥ¬
it ũitati. Agar enun de¬
domo abrahe cum filio

Expanded text:
braham et appellatus est puteus quem fodit puteusiurationis , quomodo congruat ueritati. Agar enim ddomo expulsa cum filio
Abbreviated transcription (Latin):
im⁊dlitudie. Ot factus est
tauitq indeserto pharan.
et accepit illi mater sua u¬
xorem de terra egypti. Eod̾

Expanded text:
solitudine, factusque est tabitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti. Eod
Abbreviated transcription (Latin):
ego u clamallem et aucli¬
set uocẽ meam: reliquit pal¬
lium quod tenebam et fu¬
git fores. In argumentum
ergo fidei retentum palliũ:
ostendit marito reũtentido¬
mum et cut. Ingressus est
ad me seruus hebreꝰ que m
adcluxisti ut illucłet mͥ Cũ:
uiclisset meclamare: reliqͥt
pallium et fugit foras. His
auditis dñs. et nimiũ credu¬
l ũbis conuigis iratꝰ ẽ ual

Expanded text:
ego succlamassem, et audset vocem meam, reliquit pallium quod tenebam, et fugit foras. In argumentum ergo fidei, retentum pallium ostendit marito revertenti domum, et ait: Ingressus est ad me servus Hebraeus, quem adduxisti, ut illuderet mihi. Cumque vidisset me clamare, reliquit pallium et fugit foras. His auditis, dominus, et nimium credulus verbis conjugis, iratus est val
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est uesꝑe. Creator enim humane culpe p̃sci
tunc exp̃ssit in tp̃re: qd̾ nunc ũsat᷑ in mente. Lu¬
men namq rectitudinis: sequit᷑ umbra temp¬
tationis. s quia electoꝵ lux temptatiõe sĩ extrn¬
guit᷑: non nox s uesꝑa fc̃a memorat᷑. quia temp

Expanded text:
m est vespere. » Creator enim, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lumen namque rectitudinis sequitur umbra tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, no
Abbreviated transcription (Latin):
nuptie honorabiles. et thorꝰ ĩmaculatꝰ sine ardore
libidinis. sine labore ꝑiendi. ñ ut mouentib prĩb¬
filii succed̾ent. s in aliqͦ forme statu morientib. et
deligno uite corꝑalem uigorẽ sumentib. et filui ad
eundem ꝑducentur statum. donͦ impleto nũo sine
morte a ĩalia corꝑa in aliam qͣlitatem tnͣsirent. in qͣ
oĩno regenti spũi deseruirent. et solo spũ uiuifican¬
te sine corꝑis alimentis uiũent. Cur gͦ non coierunt

Expanded text:
nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidinis, sine labore pariendi. 2. Quare in paliquo formae statu manentibus, et de ligno vitae vigorem sumentibus, et filii ad eumdem perducerentur statum, donec impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatis cherubin et flãmeum
gladium. non qd̃ ad am habi¬
tare fecisset cont᷑ ꝑadisum uo¬
luptatis. s illo eiecto ante foreᷤᷤ
ꝑadisi cherubin et fla meum
ꝑo suit gładium nequis posset
intrare.

Expanded text:
tatis cherubin, et flammeum gladium. » Non quod Adam habitare fecerit contra paradisum voluptatis, sed, illo ejecto, ante fores paradisi cherubin et flammeum posuit gladium, ne quis posset intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum hebraicum mo¬
yn. num̃um magic
qmͣ agnos sonet. et
ex sequentib is sens̃
ꝓbatur. qd̃ ꝑ singulos
fetus. laban conditio¬
si uidebat uarium naᷤ¬
ci pecus dicebat. uolo
ut in futuro nascant᷑
mͥ uaria. Tunc iacob
uirgas in canailib ñ
ponebat. ut fetus um¬
color nasceretur. Quo
fc̃o laban ea pecora
sue ꝑti fieri debere
diceb̾at. Sic usq ad
decem uices mutata
conditioẽ: et qd̾cũq
ꝓposuerat labati ut
sibi nasceretur inqͣ¬
rium colorem ũteba¬
tur. Nunc autem in
sex annis decem pa¬
riendi uices incredi¬
biles uidentur.Ss le¬
ge uirgilium inquo
dr᷑. bis grauide pecu¬
des. Natura autem
italicoꝵ ouiumet me¬
sopotamie ead̾ esse

Expanded text:
bum Hebraicum mom numerum magis quam annos sonat; et ex sequentibus is sensus probatur, quod per singulos fetus super Laban conditioSi videbat varium nasci pecus, dicebat: Volo ut in futuro nascantur mihi varia; tunc Jacob virgas in canalibus non ponebat, ut fetus unicolor nasceretur: quo facto Laban ea pecora suae parti fieri debere dicebat; sic usque ad decem vices mutata est conditio: et quodcunque proposuerat Laban ut sibi nasceretur, in contrarium colorem vertebatur. Nunc autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles viderentur; sed lege Virgilium, in quo dicitur: « Bis gravidae pecudes. » Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae eadem esse
Abbreviated transcription (Latin):
hic septuaginta .u. anias ꝑ
x̃unt. In deut̾onomio septua¬
gratti tm̃ introisse memoran¬
amimas ingressas ẽẽ megyp¬
tum faciłꝰ excusatio ẽ. None
postoloꝵ uo a lumen emtireis
contrari ui ei scͥbere

Expanded text:
hic septuaginta quinque animxerunt, in Deuteronomio septuaginta tantum introisse memoraranimas ingressas esse Aegyptum, facilis excusatio est. Non epostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere
Abbreviated transcription (Latin):
rabubel quoq filiꝰ bechsemat
uxoris ei. Eueruntq filii eli¬
phat. theman. omath. sephu.
Erat autem thamna concu¬
binaeliphat filii esau que pe¬
ꝑit ei amalech. Hisunt filii
ade uxoris esau. Silii autem
rahubel: naath. et zara. et¬
semna. et mesa. Ii filii bech¬
semath uxorũ esau. Isti qͦ
erant filii oolibama filie ane

Expanded text:
semath uxoris eius fueruntque filii Eliphaz Theman Omar Sephu rat autem Thamna concubina Eliphaz filii Esau quae peperit ei Amalech hii sunt filii Adae uxoris Esau filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana
Abbreviated transcription (Latin):
inuocauit
ibi nomen
dñi. Sedet
loth qui e¬
rat cum a¬
bram fuer̃t
gregesouiũ
et armenta. et tab̾nacula
nec potẽrat eos caꝑe t̾ra u

Expanded text:
invocavit ibi nomen Domini sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra u
Abbreviated transcription (Latin):
semath genuit rabuhel. Do¬
libama genuit hieus. et hie¬
lon et chore. Hi filii esau qui
nati sunt ei interra chanaan.
Tulit autem esau uxores su¬
as. et filios et filias. et omnẽ
animam cdomꝰ sue et substda¬
tiam et pecora et cuncta que
habere poterat interra cha¬
naan. et abiit in alt̾am regi

Expanded text:
semath genuit Rahuel; Olibama edidit Jehus, et Elon, et Chnati sunt ei in terra Chanaan. Tulit autem Esau uxores suas et filios et filias, et omnem animam domus suae, et substantiam, et pecora, et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan: et abiit in alteram regi
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. Queri potest cur e¬
sau post mortem prĩs
dicatur abisse inseyr.
et recessisse a fr̃e. cũ
se Es fieri potuit ut

Expanded text:
ic quaeri potest cur Esau post mortem patris dicatur abiisse in Seir, et recessisse a fratre suose? Sed fieri potuit ut
Abbreviated transcription (Latin):
ce septem anni uemient ferti¬
litatis magne in uniu̾sa f̾ra
egypti. quos sequent᷑ septẽ
anm alii tante st̾ilitatis: ut
oblunoni tradat᷑ cuncta retro¬
enim fames omnẽ t̾ram: et u¬
b̾tatis magnitudinẽ ꝑditura
est mopie magnitudo. Quod
autẽ uidisti scd̾o. ad eandem
rem ꝑtinens sompniũ: firmi

Expanded text:
 septem anni venient fertilitatis magne in universa terra Egypti. Quos sequentes septem anni alii tante sterilitatis: ut oblivioni tradantur cuncta retroenim fames omnem terram. Et ubertatis magnitudinem perditura est inopie magnitudo. Quod autem vidisti secundo ad eandem rem pertinens somnium: firmi
Abbreviated transcription (Latin):
It omnẽ¬
differentiã¬
hominis qͥ faci¬
ginem dei. et si
p̃cepta seruaret:
ꝑpetua immuta¬
bilitate man̾et.
a sic fc̃a sunt: ut
alia aliis in ali¬
moniã ced̾ent. uł
senio deficerent.

Expanded text:
t omnedifferentiahominis, qui faciginem Dei, et, si praecepta servaret, perpetua immutabilitate maneret. a sic facta sunt, ut alia aliis in alimoniam cederent vel senio deficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
guitur sara quia risit. et non abrahã
cum similt riserit. quia illiꝰ risus ao¬
mirationis fuit. hui dubitationis.
quod diudicare potuit qui corda no¬
uit. Negat sara se risisse: cum dm̃
non possit latere. s forte homines
putabat: abraham uͦ dm̃ intellige¬
bat. S humanitatis officia p̃bendo.
que tm̃ infirme carni necessaria
sunt. mirum nͥ homines pͥus arbi¬
tratus ẽ. S in quib dm̃ loqui intelli¬
geret quibdam signis diuine ma¬
iestatis apparentib sicut in homi¬
nib dm̃ appariuiise sepe scͥptura te¬
stat᷑. s postea angelos fuisse cogno¬
uerunt.

Expanded text:
guitur Sara quia risit, et non Abraham, cum similiter riserit; quia illius risus admirationis fuit, hujus dubitationis, quod dijudicare potuit qui corda novit. Negat Sara se risisse cum Deum non possit latere, sed forte homines putabat. Abraham vero Deum intelligebat, sed humanitatis officia praebendo, quae tantum infirmae carni necessaria sunt; mirum est: nisi homines prius arbitratus est, sed in quibus Deum loqui intelligeret, quibusdam signis divinae majestatis apparentibus: sicut in hominibus Deum apparuisse saepe Scriptura testatur, sed postea angelos fuisse cognoverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et duma aliaregio. et the
pitisli uixta. lxx legimꝰ
es faciem omnium fr̃m
suoꝵ habitabat. heruiᷤᷤ
ẽ qdͥ posuimus coram oĩb
beris. Frẽs enim filii ap¬
nat᷑ coram fr̃ib meis et
fr̃ib tuis et diuidicent
int̃ nos. Non enim cre¬
dendum ẽ qd̵ iacob excep¬
tis liberis aliquos fr̃es
secum habuerit
grim .s. et eufratem. nã
mesos medius. potamoᷤ
fluuius dr᷑. hinc ipota¬
ic̃. promotione uel col¬
lisione .lxx. posuerunt
ludebant. uel recalcit᷑¬
bant. Aquila confige¬
bantur filii in ut̾o eius.
Symachꝰ in similitu¬
dine nauis in suꝑficie
ferebantur.
.e. ⁊ c̃. Ducdecim fili al¬
cuntur hysmaeli. iͥ¬
mogenitus nabaiot
a quo omnis regio dl
eufrate usq ad ma¬
re rubrum. nabatha
dr᷑ que pars arabi
ẽ. Nam familie eon
his cedar in deserto.¬

Expanded text:
et Duma alia regio, et Thempituli juxta LXX legimus, « contra faciem omnium fratrum suorum habitabat, » verius est quod posuimus, « coram omnibus beris. Fratres enim filii apnatur coram fratribus meis, et fratribus tuis, et dijudicent inter nos. » Non enim credendum est quod Jacob, exceptis liberis suis, aliquos fratres secum habueritgrin videlicet et Euphratem. Nam mesos medius, potamos fluvius dicitur. Hinc hippopotac. Promotione vel collisione LXX posuerunt, « ludebant » vel « recalcitrabant: » Aquila, « confligebant filii in utero ejus. » Symmachus, « in similitudine navis in superficie ferebantur.» etc. Duodecim filii nascuntur Ismaeli, primogenitus Nabajoth, a quo omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabathea dicitur, quae pars Arabiae est. Nam familiae ipsorum o ex his, Cedar in deserto
Abbreviated transcription (Latin):
Iuodecim principes tribuum suaꝵ. Et
tͣiginta septem. et deficiens mortiuis. et
appositus est ad popłm suum. Habita

Expanded text:
uodecim principes tribuum suarum. triginta septem, et deficiens mortuus est, et appositus ad populum suum. Habita
Abbreviated transcription (Latin):
suam in spesamicoteegri duplici que¬
respiciebat mambre. hec ẽ ebron in¬
terra chanaan. et confirmatus ẽ a¬
ger et antrum qd̾ eiat in eo abrahe¬
inpossessionẽ monum̃ti afiliis het.
Erat autem abraham senex. dierũq multoꝵ
et dñs in cunctis bñcdix̃at ei. Hiritq ad ser¬
ũũ ieniore om iue. qͥ perat oib que bẽbat.

Expanded text:
suam in spelunca agri duplici qrespiciebat Mambre haec est Hebron interra Chanaan et confirmatus ger et antrum quod erat in eo Abrahin possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus
Abbreviated transcription (Latin):
die nuntiantes ei de puteo quem foclant
atq dicentes. Inuenimus aquam. U nde
appellauit abundantiam: et nomen urbi
impositum est bersabee usq in p̃sentem dͥi¬
em. Esau uero quadragenarius duxit uxmi
iudith filiam beeri ethei. et bescimath filies
elom eiusdem loci. que ambe offenclanta¬
nimum ysaac et rebecce. Se unsintuen ei¬

Expanded text:
nuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae. T. XXII,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa sunt reptilia: sic corꝑali cͥcumcisione ⁊ sacͥficus
tanqͣm in mari gentium ppłs ille seruie¬
bat. Istam uͦ dĩam uiuam dicio: qua uita
iam incipio et̾na desid̾ari. Serpentes nͦet
pecora que tra ꝓducit: gentes sig̃cant e
ues

Expanded text:
pora sunt reptilia, et adhuc corporali circumcisione et sacrificiis tanquam in mari Gentium populus ille serviebat Legi. Istam vero animam vivam dicit, qua vita jam incipiunt aeterna desiderari. Serpentes ergo et pecora quae terra producit, gentes significantus
Abbreviated transcription (Latin):
comeditq p̾cium nr̃m: Sed
cdeus tulit opes prĩs nr̃i: et
nob̃ eas tracliclit ac filiis no¬
stris. U nole omnia que p̃cep̃
tibi dñs fac. Surrexit itaq
iticob. et impositis lib̾is ac cõ¬
uigib suis suꝑ camelos abi¬
it. Mulitq omnem substan¬
tiam. greges. et quicquid in
mesopotamia acquisierat
ꝑgens ad ysaac prẽm suum.
int̾ram chancan. Eo temꝑe
erat laban ad tondendas o
ues. et rachei fiata est ydo
iã: in hebee theraphin icptum est. ꝗd̃ aquila figuras uł imagi¬
nes interpi. hoc autem ido dico ut sciamꝰ quid in iudicum ⁊ ibro the
confiteri socero suo qd̾ fuge¬
nes  uinq abisset tam ip̃e
quamomnia que sui iuris
erant. et amne transmisso

Expanded text:
ceditque pretium nostrum? sed Deus tulit opes patris nostri, et nobis eas tradidit ac filiis nostris. Unde omnia quae praecepit tibi Dominus fac. Surrexit itaque Jacob, et impositis liberis et conjugibus suis super camelos abiit; tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas oves suas, et Rachel imus, in Hebraeo theraphim scriptum est; quod Aquila « figuras, retatur. Hoc autem ideo dico ut sciamus quid in Judicum libro theconfiteri socero suo quod fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam omnia quae juris ejus erant, et amne transmenso
Abbreviated transcription (Latin):
Quinon quemlibet lanctorũ
imitando: sed ip̃am ĩutatem intu¬
endo. oꝑatur ĩticiam ut ip̃am ĩu¬
tatem intelligat et sequatur. ħͥ
accipit potestatem suꝑ omnia.
quia sp̃alis quisq effectus et d̾o
similis omnia iudicat et ip̃e a

Expanded text:
Qui non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem intuendo, operatur justitiam, ut ipsam veritatem intelligat et sequatur: hic accepit potestatem super omnia, quia spiritualis quisque effectus, et Deo similis, omnia judicat, et ipse a
Abbreviated transcription (Latin):
tiate pr̃ĩ meo uniu̾sam glam
meam. et cuncta que uidistis
in egypto. Festinate et adclu¬
cite eum ab me. Cumq am¬
plexat᷑ cecidisset in collum fr̃i
rauit suꝑ singulos. Postque
ausi sunt loqͥ ad eum. Nuditũ¬
q ẽ et celebri sermone uulgatĩ

Expanded text:
iate patri meo universam gloriam meam, et cuncta quae vidistis in Aegypto: festinate, et adducite eum ad me. Cumque amplexatus recidisset in collum Benjaravit super singulos: post quae ausi sunt loqui ad eum. Auditumque est, et celebri sermone vulgat
Abbreviated transcription (Latin):
nosci. et nomine pecoꝵ et bestiaꝵ
orane irrõnale aiãl solet comp̃¬
hendi.
augꝰ. Deuenenosis et ꝑnitiosis
querit᷑ utrũ pꝰ pecc̃m hominis ad
uindictam creata suit. an potiꝰ cre¬

Expanded text:
 Et nomine pecorum et bestiarum omne irrationale animal solet comprehendi.um uenenosis et perniciosis quaeri solet, utrum post peccatum hominis ad uindictam creata sint, an poti
Abbreviated transcription (Latin):
chri uob̃cum ut se peliã mor¬
tuum meum. Respondunt¬
q filii heth. Audinos dñe.
Princeps dei es apud nos.
nelectis sepulchris nrĩs se¬
pelimortuum tuum. Nul¬
lusq prohibereᷤ poterit qͥn
in monumento eiꝰ sepelias
mortuum tuum. Surrexit

Expanded text:
cri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. Responderuntque filii Heth: Audi nos, domine, princeps Dei es apud nos; in electis sepulcris nostris sepeli mortuum tuum, nullusque te prohibere poterit, quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. Surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
lltrum admittenda
sit compensatio fla¬
gitioꝵ uł quorũlibet
pecc̃oꝵ ut faciamꝰ ma¬
ia ne fiant grauiora.
an ꝑturbationiloth
non consilio tͥhuend̾¬
sio: merito qrͣ. et nimi

Expanded text:
trum admittenda sit compensatio flagitiorum, vel quorumlibet peccatorum, ut faciamus maa, ne fiant graviora: an perturbationi Lot, sit consilio tribuendum, merito quaeritur? et nimi
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorib eam edificauerio. si płes hoĩes
non fuerint qmͣ scͥptura dicto. S scien¬
dum est mnulto płes fuisse tunc. quia
diu uiuenido płes pot̾ant gñare. sec
mirũ cum filii irł ꝑ quadringentos
annos sic multiplicati leguntur: ut
non posset numerari exercitus.

Expanded text:
ribus eam aedificaverit, si plures homines non fuerint quam Scriptura dicit. Sed sciendum est multo plures fuisse tunc, quia diu vivendo plures poterant generare. Nec mirum, cum filii Israel per quadringentos annos sic multiplicati leguntur, ut non possit numerari exercitus.
Abbreviated transcription (Latin):
gemens et tremens. Gemens:
dolore amissi regni. tremens:¬
sub multitudine xͥam popłi:
ne occid aris. maior ẽ .i. in.q .ii.
.u.m. culpam exaggerat: sed
suꝑbe confitetur. nec ueniam
flagitat.
le dimittere: aut ñ posse. tan
qmͣ omnia non possit. aut in¬
¶uideat saluti.
re corꝑis. et agitatione furiate mentis:
quicunq inueñit me cognoscet me ẽẽ re¬
uissima ultione puniet᷑. Non enim debu¬
it homo occid̾e eum cui deus seruauit ui¬
tam ł ad penam ip̃iꝰ: uł ad correctionem
quia diu et ꝑfecte puniet᷑. ne quis homi¬
cidium audeat iterare.

Expanded text:
gemens et tremens. » Gemens, dolore amissi regni; tremens, multitudine Christiani populi, ne occidaris. « Major est iniquitas mea, » etc. Culpam exaggerat, sed superbe confitetur, nec veniam flagitat. le dimittere, aut non posse, tanquam aut omnia non possit, aut invideat saluti.re corporis et agitatione furiosae mentis, quicunque invenerit me, cognoscet me re est, gravissima ultione punietur: non debuit homo occidere eum cui Deus reservavit vitam, vel ad poenam ipsius, vel ad correctionem quia diu et perfecte punietur, ne quis homicidium audeat iterare.
Abbreviated transcription (Latin):
aque de terra euntes et
recleuntes et ceꝑunt mi¬
nui post centum quin¬
quaginta dies. Neqͥue¬
uitq archa mense men¬
se septimo. iicesima sep¬
tima die mensis super
montes armenie. At uͦ
aque ibant et clecresce¬
bant usq ad clecimum
mensem. Decimo enim

Expanded text:
aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Armeniae. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem: decimo enim
Abbreviated transcription (Latin):
.xl. dies pluiue fieri ce¬
ꝑunt. ut hoc solum ad
aut de fontib abyssi iã¬
cessante pluuia. aut q¬
mansit in altitudine
mense apparuer̃t cacu¬
cubitis exresserant aque
diluiuii. quia sacramen¬
ta et̃ne quietis et głam
resurrectionis qmͣ nes¬
ciuit sapĩa suꝑboꝵ. intl̃¬
lexit eminentia scõꝵ ꝑ
impletionem p̃ceptoꝵ.

Expanded text:
 dies pluuiae fieri coeperunt, ut hoc solum ad aut de fontibus abyssi cessante iam pluuia aut qmansit in altitudine mense apparuerunt cacucubitis excesserant aquae diluvii, quia sacramenta aeternae quietis et gloriam resurrectionis quam nescivit sapientia superborum intellexit eminentia sanctorum per impletionem praeceptorum;
Abbreviated transcription (Latin):
rata. Ex omnib enĩ
gentib uł biꝑtitã
multitudinẽ congͥ¬
gat eccłia ex cͥcum¬
cisione ⁊ prepitio. ł
triꝑtitam ex trib fi¬
lus nor quoꝵ ꝓgenie
repletꝰ est orbis. In¬
feriora arche distin¬
cta surtt. quia in hc̃
uita t̃rena est diũ¬
sitas gentium. In
summno autem om¬
nes consummamur
in unum. quia o m¬
nia in omnib xp̃e.¬
spũalib angusta. Ubi e¬

Expanded text:
Ex omnibus enim gentibus vel bipertitam multitudinem congregat Ecclesia, ex circumcisione et praeputio; vel tripartitam, ex tribus filiis Noe, quorum progenie repletur orbis. Inferiora autem arcae distincta sunt, quia in hac vita terrena est diversitas gentium: in summo autem omnes consummantur in unum, quia omnia et in omnibalibus angusta. Ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
sicut passer unicꝰ in edi
grana que in horreis ser¬
uant᷑. grandes acerui
que mandi possunt et
comportabis apud te⁊
erunt tamtͥ qm illis in¬
incibum. Fecit ergo noe omnia que prece
gredere tu et omnis domus tua in archam. te
enim uidi iustum coram me: in generatione
hac. Ex omnib animantib mundis tolles

Expanded text:
sicut passer unicus in aedifgrana quae servantur horreis, et grandes acervi ae mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tam tibi quam illis in cibum. Fecit ergo Noe omnia quae praecgredere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle
Abbreviated transcription (Latin):
nimalia in escam. quia
in uocatione gentium ad
fidem nulla est distantia
qd̾ in disco petri figurat᷑.
Sangͥnẽ manducare ꝓhi¬
bentur: ne uita pͥstina qiͣ
suffocata in conscientia
teneatur sed effundat᷑
per confessionem.

Expanded text:
nimalia in escam, quia in vocatione gentium ad fidem nulla distantia est, quod in disco Petri figuratur. Sanguinem manducare prohibentur, ne vita pristina quasi suffocata in conscientia teneatur, sed effundatur per confessionem.
Abbreviated transcription (French):
sio. et electoꝵ ꝓpa
ganda succeiuio.
ma. et massa. et dab. et thema. et ithur. et
naphir. et cedmato.
el. et hec nomia ꝑ castella et oppida eoꝵ.

Expanded text:
sio, et electorum ganda successio.ma, et Masa, Hadar, et Thema, et Itur  Vulg. Jethur, et Naphis, et Cedma. el, et haec nomina per castella et oppida eo
Abbreviated transcription (Latin):
te post diluuium no¬
uitas geñis humani
reꝑandi memoratur.
t̾ram.
bustus .i. hominum oppressor et extinctor quos allexit. ut

Expanded text:
te post diluvium novitas generis humani randi memoratur, « erram. Id est, hominum oppressor et exstinctor, quos allexit ut
Abbreviated transcription (Latin):
Iey. Iste est ana
qui inuenit iam¬
num in deserto cũ
pasceret asinos  priᷤ
breos de hoc capitu
appellata. Hecdem
enim scribuntur
aquaꝵ congregatiõeᷤᷤ
reꝑisse. que iuxta
nulli putant aqͦs
uelocissimi nascerẽ

Expanded text:
Ipse est Ana, qui invenit Iamin in deserto cum pasceret asinos Zebeonbraeos de hoc capitulappellata, iisdem enim scribuntur m hic congregationes reperisse, quae juxta nulli putant aquasvelocissimi ex
Abbreviated transcription (Latin):
isrł uocabulo diriuatur: pͥncipem
et tu qui mecum luctari potiusti. pͥn¬
cepꝰ uocaberis. Si autẽ mecũ qui d̾s sũ
tantur pugnare potiustr⁊ qnͣtomag̃
cum hominib .i. cum esau. quem for

Expanded text:
Israel vocabulo derivatur, principem et tu, qui mecum luctari potuisti, Princeps vocaberis. Si autem mecum, qui Deus sutantur, pugnare potuisti, quanto magis cum hominibus, hoc est, cum Esau, quem for
Abbreviated transcription (Latin):
ñtam uere qmͣ iuolent̾ interp̃tatũ ui¬
detur. hic enim ire ꝑ has litt̃as scͥbit᷑.
dens deum hic litt̃is scͥbitur. ut uir trib
littĩs sc̾ͥbatur. aleph. Ioth. Syn. et dica¬
t is uidens. ex trib. Res aleph. he. et

Expanded text:
n tam vere quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scribitur: dens Deum, his litteris scribitur, ut vir ex tribus litteris scribatur: aleph, iod, sin, et dicatur ais; videns vero tribus: res, aleph, he, et
Abbreviated transcription (Latin):
discat: ẜ uidex ut punuat. iq hodie indei cum ꝑ sẽpt̃e¬
mꝰ: respondent se
nescire quem dici¬
mus. Mendax ca¬
ym ignoratio. uid̾o¬
rum est falsa nega
stodes: si corde cre¬
derent. et ore fate¬
rentur.

Expanded text:
udex ut puniat. Usque hodie Judaei, cum perespondent se nescire quae dicimus. Mendax Cain ignoratio, Judaeorum est falsa negatstodes, si corde crederent et ore faterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
subtilit̃ dis¬
cernat᷑. Oblata enim recte
licite discernendo pensare.
qd̾ qui agere dissimulat:
etiam recte offerens peccat.
Sepe enim qd̾ bono studio
agimus dum discernere cau

Expanded text:
subtiliter discernatur. Oblata enim recte licite discernendo pensare: quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caut
Abbreviated transcription (Latin):
et quare concidit uultꝰ tuus: Nonne si
bñ egeris dimittet᷑ tibi. et si non bene
egeris. aute fores pecc̃m tuum sedebit.
ad te societas eiꝰ. s tu magis domina¬
Nonne si bene feceris dimittet᷑ tibi
omne delictum: Nel scd̾m theodotio
nem acceptabile erit .i. inunꝰ tuum
suscipiam. sicut suscepi munꝰ frĩs
tui. qd si male egeris. ulico pecc̃m tu¬
um ante uestibulũ tuum sedebit.
et tali ianitore comitaberis. Sed
quia liberi arbi¬
trii es. moneo ut¬
tu peccato domine

Expanded text:
et quare concidit vultus tuus? Nonne si bene egeris, dimittetur tibi, et si non bene egeris, ante fores peccatum tuum sedebit? et ad te societas ejus: sed tu magis dominaNonne si bene feceris, dimittetur tibi omne delictum? sive, ut Theodotion ait, acceptabile erit, id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi munus fratris tui. Quod si male egeris, illico peccatum tuum ante vestibulum sedebit, et tali janitore comitaberis. Verum quia liberi arbitrii es, moneo uttu peccato domine
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ magnam sanguis xͥ in tra
cum ip̃o accepto ab omnib
in loco sunt sig̃cantur. quasi.
maledictus eris ab his qui st̃
suꝑt̾ram. qui aꝑuerunt suũ
in confessione pecc̃oꝵ acciꝑe san¬
guinem qui effusus est in re¬
missione eoꝵ de manu ꝑ secu¬
toris qui noluit ẽẽ sub gr̃a s
sub lege. ut ẽẽt maledictus
ab eccłia que intelligit et o¬
stendit ẽẽ maledictum. qui
enim ex oꝑib legis sunt:
sub maledicto sunt.

Expanded text:
cem Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibusin loco sunt significantur; quasi maledictus eris ab his qui sunt super terram, qui aperuerunt os suum in confessione peccatorum, accipere sanguinem, qui effusus in remissionem eorum de manu persecutoris, qui noluit esse sub gratia, sed sub lege, ut esset maledictus ab Ecclesia: quae intelligit et ostendit esse maledictum: qui enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cet .i. carnał cͥcumci¬
sio. pascha. salbm.
et similia. que hñt
occultam uͥtutem in¬
delligende gre dei
s nondant uideis
fructum nolentib
tem nrãm uidei cru¬
Mortuuis enim est

Expanded text:
cisio, pascha, sabbatum, et similia quae habent occultam virtutem intelligendae gratiae Dei, sed non dant Judaeis fructum nolentibustem nostram Judaei cru« Mortuus est enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Iacob fugiens doloᷤᷤ¬
fr̃s. relicta domo. pa¬
cria. et parentib. ua¬
dit in regionem longĩ¬
quam ut accipiat uxo¬
ꝑentib scd̾m carnem
ierosolima. et omnibꝰ¬
uidee regionibꝰ. abiit
ingentes. ut acciꝑet¬

Expanded text:
» Jacob fugiens dolris, relicta domo paria, et parentibus, vadit in regionem longquam, ut accipiat uxorentibus secundum carnem, est Hierosolyma, et omnibuaeae regionibus, abiit in gentes, ut accipe
Abbreviated transcription (Latin):
autem esau quod pͥles¬
benedixisset paͣter suus iacob.
et miiset eum im meottos¬
miam syrie ut inde hoiem du¬
ceret. et quod post bñcdictionẽ
precepisset eidicens. non accipias ꝯ

Expanded text:
autem Esau quod enedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopmiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. s estu
tepida uomitum facit. Et
rat agar in solitudine cũ
sa detra sua sine sacerdo¬
tio et sacrificio. et uiamq̃¬

Expanded text:
tim, sed aestu tepida vomitum facit. Quod vero errat Agar in solitudine cum de terra sua sine sacerdotio et sacrificio, i
Abbreviated transcription (Latin):
ubimors ñ ẽ:
omnis oꝑatio
ẽ custodire qd̾.
tenes. datum
de oĩ ligno ꝑa¬
deligno scĩe bo¬
scc eo frueret᷑
ii integͥtatẽ na¬
te sue usurpã¬
do uetitũ uo¬
laret.

Expanded text:
ubi mors non est, omnis operatio est custodire quod tenes. Datum de omni ligno pade ligno scientiae bosic eo fruerentur, ut integritatem naturae suae usurpando vetitum violarent.
Abbreviated transcription (Latin):
Rab̾. Dixit q lamech. ⁊c̃. Aiunt hebrei
lamech dui uiuendo caliginem oculoꝵ in¬
currisse. ⁊ adolescentẽ ducem et rectorem
itineris habuisse. Ex̃cens gͦ uenationẽ sa¬
gittam direxit quo adolescens indicauit. ca¬
su q caym inter frutecta latentem int̾fec̃.¬
qd infixi: non bestiam s hominẽ occidi. Nñ
et furore accensus: adolescentem occidi.

Expanded text:
 Dixitque Lamech, » etc. Aiunt Hebraei Lamech diu vivendo caliginem oculorum incurrisse, et adolescentem ducem et rectorem itineris habuisse. Exercens ergo venationem, sagittam direxit quo adolescens indicavit, casuque Cain inter fruteta latentem interfect vulnere quod infixi non bestiam sed hominem occidi; unde et furore accensus occidi
Abbreviated transcription (Latin):
cognomento ieschã.
melcham duxit nã¬
chor. et saray abram.
Nondum enum inter
patruos et neptes
int fr̃s et sororẽ oelebͤ¬
te sunt.¬

Expanded text:
cognomento Jescham. Melcham duxit Nachor, et Sarai Abram. Nondum enim inter patruos et neptes inter fratres et sorores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctis actionib fundi
in se contumelias
carnis edomuit: su
contempłonis ex¬
tendat. Nonẽ enĩ ꝑ¬
fectꝰ ꝑfectus p̃dica¬
tor qͥ ꝓpt̾ contẽpłois¬

Expanded text:
ctis actionibus fundiin se contumelias carnis edomuit, supcontemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
Is. Uenit dñs ad oueᷤᷤ
tondendas .i. pecc̃is exo¬
nerandas. Dequib dr᷑.
Dentes tui sicut grex
consaꝵ. Thamar ha¬
bttũ mutat. Nam et
cõmutans interpr᷑ mu
petrꝰ amare fleuit.
Nam et uidas confes¬
sio dr᷑. Confessiomi gͦ
amaritudo misceat᷑
ut uera penitentia p̃¬
signetur. ac peniten¬
tia fecundetur eccłia:
inomnib gentib con¬
stituta. Oportebat e¬
nim patixꝑm. et re¬

Expanded text:
. Venit Dominus ad oves tondendas, id est peccatis exonerandas, de quibus dicitur: « Dentes tui sicut greges tonsarum. » Thamar habitum mutat: nam et commutans interpPetrus amare flevit. Nam et Juda Latine confessio est: confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesignetur. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportebat enim pati Christum, et re
Abbreviated transcription (Latin):
belmodao e calep hrre a¬
lermioth . ared. et aduram.
et iezal. dela. et ebal. et a¬
bimael. saba. et ophir. et¬
eluila. et iobab. Omnesi¬
sti filii iectan. facta est ha¬
bitatio eorum demessa ꝑ¬
gentib usq sophar. mon¬
tem orientis. Isti sunt filii
sem scłm cognationes et
linguas et regiones in gen¬
tib suis.he familie noe
uixta populoi et nationeᷤ

Expanded text:
Elmodad, et Saleph, rmoth, Jare, et Aduram, et Uzal, et Decla, et Ebal, et Abimael, Saba, et Ophir, etEvila, et Jobab; omnes isti filii Jectan. Et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem. Isti filii Sem, secundum cognationes, et linguas, et regiones, in gentibus suis. Hae familiae Noe juxta populos et nationes
Abbreviated transcription (Latin):
diuisione lingͣ¬
rum nicħ noui
fecir d̾s. s dicen¬
dimodos et for¬
mas loquel aꝵ
diũsis gñib di¬
uisit. uñ eaᷤ dem
sillabas et eiꝰdem᷑
potestatis litt̾as
alit̾ coniunctas
in diũsis inuenimꝰ
lingius. et sepe ea¬
dem nomina uł
ũba aliud signi

Expanded text:
divisione linguarum nihil novum fecit Deus, sed dicendi modos et formas loquelarum diversis gentibus divisit. Unde easdem syllabas et ejusdem potestatis litteras aliter conjunctas in diversis linguis invenimus, et saepe eadem nomina vel verba aliud signif
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionibiacos & hystoria tenenda. aue¬
goria inuestiganda. hysto. ra de diuisione tr̃e ꝓmis¬
sionis. auegoria de xͦ et ecct̾ia. que in nouitsimis tera ꝑits
eftraim et sicut manasle.
manassem: et ait ao ioseph
filium suum. En ego mori¬
or et erit cleus uob̾cum: re¬
ducetq uos ad t̾ram prm̃¬

Expanded text:
benedictionibus Jacob historia tenenda, goria investiganda: historia de divisione teonis, allegoria de Christo et Ecclesia, Ephraim et sicut Manasse. Manassem. Et ait ad Joseph filium suum: En ego morior, et erit Deus vobiscum, reducetque vos ad terram p
Abbreviated transcription (Latin):
nium reptiliumq que reptant suꝑ
terran. Uniu̾si homines et cunctãm
qͣuib spnacuilum iute est suꝑterrã
mortua sunt. Et deleuit omnẽ sub¬
stantiam que erat suꝑ t̾ram ab ho¬
mine usq ad pecus. tam reptile qmͣ
uolucres celi. et deleta sunt de t̾ra.
Nemansit autem solus noe ⁊qui cũ
eo erant in archa. obtinuerunt q aque diluuii tram .cl.¬

Expanded text:
ue reptilium quae reptant super terram; universi homines; et cuncta, in quibus spiraculum vitae est in terra, mortua sunt. Et delevit omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque aquae terras c
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝑ fenestram uidit eũ
iocantem cum urore sud: et
accersito ait. Perspicuũ ẽ
quod uxor tua sit. Cur me¬
frtiiscs soonem tuam eẽ :
Nespondit. O unui ne mo¬
rerer ꝓpt eam. Erritq abi
nobis: Potuut eoir quiispiam cle ppło cum u¬
xore tua: et induxeras su ꝑ nos grande pec̃c m.
rͣecepitq omm populo dicens. Quitetigerit ho¬
minis huius uxorem: morte morietur. S e mina¬
locupaesesuin etismo. et ibat ꝓfirciena ato:
succrescens donec uehementer magnits effe¬
clui ẽst. Habuit quoq posiessiones oulum.

Expanded text:
r fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua et accersito ait perspicuum est quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit timui ne morerer propter eam dixitque Abinobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Selocupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habu
Abbreviated transcription (Latin):
nec̃catem moriendi. Iaubꝰ. Stola pͥma aut iusticia
ẽ de qua laps est. uł si corꝑalem immortalitatẽ sig¬
nificat: hanc amisit cum peccando ad eam ꝑuenire
non potuit. Sic gͦ adam corpꝰ animaie hũit. non mͦ
añ ꝑadisum s etiam in paradiso. qmͣuis in int̾iori
homine fu̾it sp̃ał qd̾ amisit peccando. et m̾uit corꝑiᷤᷤ
mortem. qui non peccando mereret᷑ in corpꝰ sp̃ale

Expanded text:
necessitatem moriendi. Stola prima aut justitia est, de qua lapsus est: vel si corporalem immortalitatem signat, hanc amisit, cum peccando ad eam pervenire non potuit. Sic ergo Adam corpus animale habuit, non modo ante paradisum, sed et in paradiso quamvis in interiori homine fuit spirituale quod amisit peccando, et meruit corporis mortem, qui non peccando mereretur in corpus spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utrum recapitu¬
latio sit ut dicat᷑
quomͦ homo fc̃s
sit. quem septima
die fc̃m legimꝰ. an
tunccum fecit õ¬
nia simul etiam
hominem in his
fecit. aut accessu
temꝑis etiam hoc
mͦ fieret. qͦ in hac
ꝑspicua forma iu¬
tam gerit. sicut fe¬
croriretur. accedẽ¬
te temꝑe et fontiᷤᷤ
irrigatione. exor¬
tum est ut esset¬
suꝑ terram.¬

Expanded text:
est utrum recapitulatio sit, ut dicatur quomodo homo factus sit, quem sexta die factum legimus. An tunc cum fecit omnia simul, et hominem in his fecit, ut accessu temporis etiam hoc modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam gerit? sicut feexoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum est, ut super terram
Abbreviated transcription (Latin):
aubͦ. Ion sunt audiendi qͥ putant animã ẽẽ ꝑtẽ
dei Si enim hoc eẽt nec a se nec ab alio decipi pꝰs.
nec ad malum faciendum uł patiendum compel¬
li. nec in meliꝰ uł det̾us mutari. flatꝰ autem qͦ ho¬
tu sumpto et effuso. Deus uͦ potuit de nichilo ui
uum et rõnalem. fac̃e: qd̾ non pot̃ homo. qͥdam

Expanded text:
Non sunt ergo audiendi qui putant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hotu sumpto et effuso: Deus vero potuit et de nihilo, et vivum rationalemque, quod non potest homo. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
scõ gͣnes sunt. Nec ut
in .lxx. legitur abiit uñ¬
uenerat in desertur us
abiit in itinere suo ꝑ
austrum usq bethel. de
egypto enm ꝓfectus est
ñ ut desertum peteiet qd̃¬
inegypto reliquerat. s
ꝑ austrum qui aquiloni¬
contrarius est ueniret ad
domum dei. ubi erat tab̾¬

Expanded text:
iro graves sunt; nec, ut in LXX legitur, « Abiit unvenerat in desertum usque « Abiit in itinere suo per austrum usque Bethel. » egypto enim profectus est, non ut desertum peteret,Aegypto reliquerat, sed ut per austrum, qui aquilonicontrarius est, veniret ad domum Dei, ubi erat tab
Abbreviated transcription (Latin):
aus. M ixitq adam. Mulier qmͣ dedisti. m.¬
.s. ⁊ c̃. Nondix̃ peccaui. Suꝑbia enim confusi¬
onis deformitatem: non confessionis hũi¬
litatem. Ad hoc autem scͥptum ẽ. ⁊ int̾roga¬
tiones ad hoc fc̃e ũaciter et utiliter scͥberen
qmͣ de. in .s. ic̃. qs ad hoc data sit ut non ip̃a
obediret uiro. ⁊ ambo deo.

Expanded text:
 Dixitque Adam: Mulier quam dedisti, » etc. Non dicit, Peccavi: superbia enim habet confusionis deformitatem, non confessionis humilitatem. Ad hoc autem scriptum est, et interrogationes ad hoc factae, ut veraciter et utiliter scriberentquam dedisti, » etc. Quasi ad hoc data sit, ut non ipsa obediret viro, et ambo Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
bierunt. Necnon et loch et
iubstintiam eiꝰ filium fr̃is
abram qui habitabat in so¬
clomis. Et ecce unus qui e¬
uaserat nuntiauit abram
hebreo qui habitabat in con¬
ualle nambre amorrei fr̃i
eschol. et frĩs aner. Hienĩ

Expanded text:
bierunt: necnon et Lot et substantiam ejus, filium fratris Abram, qui habitabat in Sodomis. Et ecce unus qui evaserat, nuntiavit Abram aeo, qui habitabat in convalle Mamre Amorrhaei, fratris Escol, et fratris Aner: hi eni
Abbreviated transcription (Latin):
le. s intorrente.
Dequo scͥptumẽ.
De torrrente in .il.
intemꝑe famis bi
tetraditꝰ est dedi¬
cans regeneratõ¬
nem nr̃am. et
baptĩ sacͤm̃tum.

Expanded text:
tem in torrente de quo scriptum est: De torrente bibit in Elias tempore famis bibte traditus est, dedicans regenerationem nostram et baptismi sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑgunt. ut intẽ¬
tionis oculos a lu¬
ce intime iusiomi
obscurent. Nos e¬
nim puteos fodi¬
mus: cum scͥptu¬
re alta penetramꝰ
Quos occulte al¬
lophilireplent.
qr t̾renas cogitões
ing̃unt. ⁊ diuine
scĩe a qmͣ tollunt.¬

Expanded text:
gunt, ut intentionis oculos a luce intimae visionis obscurent. Nos enim puteos fodimus, cum Scripturae alta penetramus, quos occulte Allophyli replent: quia terrenas cogitationes ingerunt et divinae scientiae aquam tollunt
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ. Non negligent̃ gͦ cõ¬
sid̾ andum puto tantam mise¬
riam in ꝑturbatione fmm̃ su¬
it tenuit. et qnͣta uoluit mo¬
bat. ut eoꝵ gaudium differ¬
retur. Ad hoc agebat ut dila¬
tione cumularet᷑. tanqmͣ non
eẽnt condigne passiones hiu¬

Expanded text:
futurorum. Non negligenter considerandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suit, tenuit, et quantum voluit mobat, ut eorum gaudium differretur, ad hoc agebat, ut eadem dilatione cumularetur, tanquam non essent condignae passiones
Abbreviated transcription (Latin):
tes in t̾ram saccos: aꝑuerunt
singłi. Quos scͥtatꝰ incipiens
a maiore usq ad minimum.
inuenit scypbum in saccobẽ
iudas cum fr̃ib ingressus ẽ
ad ioseph. necdum enim de
loco abierat. Omnesq ante
eum intram parit̾ corruer̾t.
Quib ille ait Cur sic agere

Expanded text:
tes in terram saccos, aperuerunt singuli. Quos scrutatus, incipiens a majore usque ad minimum, invenit scyphum in sacco BenJudas cum fratribus ingressus est ad Joseph necdum enim de loco abierat omnesque ante eum in terram pariter corruerunt. Quibus ille ait: Cur sic agere
Abbreviated transcription (Latin):
s uelit queri solet. anquia non serio s loco dem̃
ẽ ut exitꝰ docet. non ẽ hñdum menda cium: Mẽ¬
datia enim a mendacib serio agunt᷑ ñ ioso.
ctio ioseph qua fr̃s suos donec eis aꝑiret quis
eẽt totient iudificauit. et tanta expectatione
suspendit. ad̾ licet ranto icosuauiꝰ cum legtͤ.
quͣto uł sit mopinatiꝰ cum quib agit᷑. tũ s̃apĩẽ¬

Expanded text:
 uelit quaeri solet. an quia non serio sed ioco dictum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; ctio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius cum legitur, quanto illis fit inopinatius cum quibus agitu
Abbreviated transcription (Latin):
nini aid fidem. ad sapientiam in
ad ordinem reuocandum. ut afi¬
de incrpicit. et bonis oꝑib uita¬
tur ꝑuenire qͦ tendit. Inquo e
uim ũsatur uirtus est laboriosa.
in eo quod appetit: luminosa sa¬
pientia. Quid opus est inqueo
ñ potest ad id ꝑueniri
habebitar in hoc scło
huc corpꝰ qd̾ corrump᷑
aggrauat animam.

Expanded text:
enti amore ad ordinem reuocandum, ut a fide incipiat et bonis moribus enitatur peruenire quo intendit. in eo quippe quod uersatur uirtus est laboriosa; in eo uero quod appetit luminosa sapientia. "quid opus est" inquit non potest ad id peruenirhabebitur in hoc saecuhuc corpus, quod corrumpitur, aggrauat animam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuasi ꝑ huiꝰ seciu uarias nocdes
tołantia laboris ad heserit. uelt
ꝓ rachel lia mopinata conung̾
et hane sustinet ut ad illam pue¬
niat ii ꝑseuerant᷑ amat. Aece pti
alis septem p̃ceptis acsidicatꝰ ei.
serui clios .uii. annos ꝓ uachel
uo sic pauꝑ sp̃u. mitis. lugens. e¬
suriens. sitiensq iusticiam. mi¬
sericors. mundicordis. pacificus.
lerantia laboris que in agendo.
petiendoq amplectenda esb. ad¬

Expanded text:
quasi per hujus saeculi noctem, tolerantia laboris adhaeserit, velut pro Rachel Lia inopinata conjuncta sit, et hanc sustinet ut ad illam perveniat si perseveranter amat, acceptis aliis septem praeceptis, ac si ei dicatur: Servi alios septem annos pro Rachel, ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens, sitiensque justitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. lerantia laboris, quae in agendo patiendoque amplectanda a
Abbreviated transcription (Latin):
.S.t luceant. ⁊ c̃ Sera¬
ꝑ luminaria in frrma¬
mento lucent. S opor¬
tunis tpr̃ib t̃ram illu¬
minant. Aliqͦtiens enĩ
nebulosus aer obsiftit.¬

Expanded text:
t luceant, » etc. Semper luminaria in firmamento lucent, sed opportunis temporibus terram illuminant. Aliquoties enim nebulosus aer obsistit
Abbreviated transcription (Latin):
et succedit t̃cia etas
simił adolescentie. Et
bñ comꝑatur diei t̃tio
quo ab aquis tr̃a seꝑa¬
taẽ. Ab omnib enĩgen¬
tib quaꝵ error instabi¬
l. et uanis simulachroꝵ
doctnis tanqmͣ uentiᷤ
omnib mobił qd̃ ma¬
ris nomine bñ sĩgcat᷑.¬

Expanded text:
et succedit aetas tertia similis adolescentiae. Et bene comparatur diei tertio, quo ab aquis terra separata est. Ab omnibus enim gentibus, quarum error instabilis et vanis simulacrorum doctrinis tanquam ventis omnibus mobilis, maris nomine bene signi
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsit eos dñs suꝑ faciem cun-¬
ctarum regionum. he generati¬
ones sem. Sem centum erat¬
it arfaxat biennio pꝰ¬
diluuium. Uixitq sẽ
postqͣm genuit arfax¬
at quingentis annis

Expanded text:
dispersit eos Dominus super faciem cunctarum regionum. Hae sunt generationes Sem: Sem centum ait Arphaxat, biennio pdiluvium. Vixitque Sem postquam genuit Arphaxat, quingentos annos:
Abbreviated transcription (Latin):
singla Dulcia ꝑiter/ ecdamara despicias / fidentissie ab ad u̾so maro neũ illud
tis medica m̃ta u̾boꝵ młtid in efficatia uisum iri / S nec illud quoq me p̃terit
ut ĩ uisibiles aĩoꝵ mortos sic ĩuisibiba eẽ iemedia falsib oppionib cutũ¬
uenti, ueris sñiis lib̾andi sunt ut qui audiendo ceciderant / audiẽdo ꝯsinga
Ad hec ꝗ qd̾ hu̾it eganti libens obtulit amieo / quãtulũcũq est plend amiciciẽ
funcrũs est mune̾ lium eĩm specrat amicicia / nõ rem q̃ parua lic̃ magni

Expanded text:
singula, dulcia pariter et amara despicias, fidentissime ab adverso Maroneum illud singula, dulcia pariter et amara despicias, fidentissime ab adverso Maroneum illud tis, medicamenta verborum multis inefficacia visum iri, sed nec illud quoque me preterit, ut invisibiles animorum morbos, sic invisibilia esse remedia. Falsis opinionibus circumventi veris sententiis liberandi sunt, ut qui audiendo ceciderant, audiendo consurgant. Ad hec qui quod habuit egenti libens obtulit amico, quantulumcumque est, pleno amicitie functus est munere. Animum enim spectat amicitia, non rem,
Abbreviated transcription (Latin):
ur uł ob hoc unum ml̃tib qui antea tium nom̃ oderanti te amandum mirã¬
Dumq p̾bueris ht̃ eĩm hoc ꝓprium uirtus ut in amorem sui bonos engat
in scuporemꝰ malos/ idq cum om̃is uirtub hẽat cum p̾cipue fortituo, cuius
inter fortune turbines / ac tenebrab roꝵ terribilliũ. et tranquilitas gracior et
lux ip̃a conspectior est michi uoͣ non solum ad antiquum tuum amorem qd̾
impossibile factu rebar mł̃tũ noue bniuolentie od ieceris s alio festinãte
calamum. ad hic non suo tpr̃e scribenda deflexeris ut et in scriptis meis
aĩmi cui uultum uelut in speculo contempleris et siquid ibi minub oxcultũ
apparuerit quod bona fide displiceati/ ad hunc modum formed acq ita ce in¬
stituab/ ut seu solitis seu nouis artibub/ q ĩ nuãbiles ei sunt/ recũ posthec
fortuna uariau̾it nulla te spẽd ioꝵ turbeti s pararub ad omĩa ꝓ intus ad omĩa¬

Expanded text:
ut vel ob hoc unum, multis qui antea tuum nomen oderant te amandum miranut vel ob hoc unum, multis qui antea tuum nomen oderant te amandum mirandumque prebueris —habet enim hoc proprium virtus, ut in amorem sui bonos erigat, in stuporem malos idque cum omnis virtus habeat, tum precipue fortitudo, cuius inter fortune turbines ac tenebras rerum terribilium et tranquillitas gratior et lux ipsa conspectior est —, michi vero non solum ad antiquum tuum amorem, quod impossibile factu rebar, multum nove benevolentie adieceris, sed alio festinantem calamum ad hec non suo tempore scribenda deflexeris, ut et in scriptis meis animi tui vultum velut in speculo contempleris. Et si quid ibi minus excultum apparuerit, quod bona fide displiceat, ad hunc modum formes atque ita te instituas, ut seu solitis seu novis artibus, que innumerabiles ei sunt, tecum posthac fortuna variaverit, nulla te species rerum turbet, sed paratus ad omnia, promptus ad