comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causam cur xp̃o mortuus sit uidelic&
qr cestam̃tum condicurus erat. Testam̃tu
enĩ. hisi amoriente non conditur. UDI
ut gentẽs. s & uid eos tam uiuos quan
mortuos aduitam et̾nam p̾destinatos a
p̾uaricationib quas ipsi sub uetq̾ testam̃to¬
ł lege comiserant redimer&. Uslaortut¬
ENio. Scđ̾m leges scł loquitur: in quibus p̃¬
cipitur uiuente testatore testam̃ tum non
ẽc̃ ratum. Est aut̃ testamentum aqͦ diui¬
na testam̃ta similitudinem ducunt. ordi¬

Expanded text:
causam cur Christus mortuus sit, videlicet quia testamentum conditurus erat. Testamentum autem nisi a moriente non conditur. 12. ut gentes, sed et Judaeos, tam vivos quam mortuos, ad vitam aeternam praedestinatos a praevaricationibus quas ipsi sub veteri lege commiserant, redimeret. 11. Uis. Secundum legales saeculi loquitur, in quibus praecipitur vivente testatore testamentum non esse ratum. Est autem testamentum, a quo ad divina testamenta similitudine ducitur, ordi
Abbreviated transcription (Latin):
& generans herbam oportunam illis aquibus
colitur accepit benedictionem adco. Proferens
autem spinas ac tribulos reꝓba est. & maledicto

Expanded text:
 germinans herbam opportunam illis, a quibus colitur; accipit benedictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos, reproba est, et maledicto
Abbreviated transcription (Latin):
habundetis magis. & oꝑam detis ut quicti sitis. &
ut urm̃ negotium agatis. & operemini manibꝰ
uestris sicut p̃cepimus uobis. & ut honeste ambu¬
lecis ad eos qui foris sunt. & nullius aliquid de¬
sideretis. Nolumus autem uos ignorare fratres de

Expanded text:
abundetis magis et operam detis, ut quieti sitis et ut uestrum negotium agatis et operemini manibus uestris, sicut praecepimus uobis, ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt et nullius aliquid desideretis. nolumus autem uos ignorare, fratres, de
Abbreviated transcription (Latin):
uram̃. quoniam nunc uiuimus siuos statis in dtĩo:
Quam enim gr̾ãrum accionem possumus deo re¬
tribuere ꝓ uobis. in omni gaudio quo gaudemus
ꝓpter uos ante dm̃ urm̃. nocte acdie habundanti¬
us orantes ut uideamus fatiem uram & compleamus
rela. inscĩtat̾e ante dm̃ & patrem nostrum. in ad¬
ergo fratres rogamus uos & obsecramus indño
ihesu: ut quem admodum accepistis a nobis quo¬
modo uos oporteat ambulare & placere dõsic̃
& ambulatis ut habund etis magis. Scitis enim

Expanded text:
ram, quoniam nunc vivimus, si vos statis in Domino. Quam enim gratiarum actionem possumus Deo retribuere pro vobis, in omni gaudio, quo gaudemus propter vos ante Deum nostrum, nocte ac die abundantius orantes, ut videamus faciem vestram, et compleamus rela in sanctitate, ante Deum et Patrem nostrum, in adergo, fratres, rogamus vos et obsecramus in Domino Jesu, ut quemadmodum accepistis a nobis, quomodo oporteat vos ambulare, et placere Deo, sic et ambuletis, u
Abbreviated transcription (Latin):
nim uocauit nos as̃ inmmundĩtiam sedin
scĩficatione. Itaq qui haec spernit. noͣn hominen
spernit sed dm̃. qui eciam dedit spiritum suum
innobis. DECARITALE autem fr̃n¬
tatis. non necesse habemus scribere uobis. Ipsi
enim uos adõ didicistis: ut diligatis inuicem.
Et enim facitis illud in omnes fratres mnunuer¬
sa macedonia. Rogamus autem uos fratres. ut

Expanded text:
nim uocauit nos deus in inmunditiam, sed in sanctificationem. itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed deum, qui etiam dedit • spiritum suum sanctum in uobis. de caritate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in uniuersa Machedonia. rogamus autem uos, fratres, ut
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa inx pristo. quae uicelis & que ii terra surl
impso in quo etiam sorte uocatisumus. predestinati
secundum ꝓpositum eius. qui omnia operat᷑
secundum conilium uoluntatis suae. ut simus

Expanded text:
omnia in Christo quae in caelis et quae in terra sunt in ipso in quo etiam sorte vocati sumus praedestinati secundum propositum eius qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae ut simus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ bonumi non habitet incarne sia. Oe etum
bonum q inbomine ÷ autbona uoluntas. aut
bona oꝑatio. d U Ellt in quit boniun non est in
airne mea. ł ruranitace enim ammae adiac&
.i. ureinum sibi est. Perficere autem bonum .i. bo

Expanded text:
quod bonum non habitet in carne sua. Omne enim bonum quod in homine est, aut bona voluntas, aut bona operatio. Sed velle, inquit, bonum non est in carne mea. Ex vicinitate enim animae adjacet, id est vitium sibi est. Perficere autem bonum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Amplioris autem iste glorie pre moise dignus
habitus est: quanto amplioren honorera bab&
domus qui fabricauit illam: Omnis namque
domus fabricatur abaliquo. qui autem omnia
creauit deus. Et moises quidem fidelis erat into¬
ta domo cius. tamquam famulus intestimoniũ
eorum quac dicenda erant: Upristus uero tam¬
quam filius indomo sua. que donius sumus
nos. si fidutiam & głam spei usq ad finem firmã
retincamus. Quã ꝓpter dicit sicut sp̃s ico. ꝑio

Expanded text:
amplioris enim gloriae iste prae Mose dignus habitus est quanto ampliorem honorem habet domus qui fabricavit illam omnis namque domus fabricatur ab aliquo qui autem omnia creavit Deus et Moses quidem fidelis erat in tota domo eius tamquam famulus in testimonium eorum quae dicenda erant Christus vero tamquam filius in domo sua quae domus sumus nos si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam retineamus q
Abbreviated transcription (Latin):
GIIAIE SUNI GATEI HIerbum ueritatis
primum ab apostolo acceperunt Sed post discessũ
cius temptati sunt afalsis apostolis. ut uilegem et
circum cisionem uerterentur. Hos apostolus reuo¬
cat ad fidem ueritatis scribens eis ab epheso. INCIBIT

Expanded text:
ae sunt Graeci: hi verbum veritatis primum ab Apostolo acceperunt, sed post discessum ejus tentati sunt a falsis apostolis, ut in legem et circumcisionem everterentur: hos Apostolus revocat ad fidem veritatis, scribens eis ab Epheso. Hoc ut
Abbreviated transcription (Latin):
tate orando posset sullis bona fatientib suis ora¬
tionib ꝑficere᷑ ut inc̾nscientiis eoꝵ ꝓbus apparer&.
FLINI IUSTUIST. Hec placce do ut hõ sc̃s apparere
querat. neq ꝓpt̾ id tantũ ut uidentes bonum
cur nolit apparere ꝓbatus.

Expanded text:
 quando posset si illis bona facientibus, orationibus proficeret, ut in conscientiis eorum probus appareret. Non justum est, nec placet Deo, ut homo sanctus apparere quaerat, nisi propter id tantum, ut videntes bonum cur nolit apparere probatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tiones cutut. ce scm̃ seculare: Labnaculum etome
sactum est primum in quo erant canadabra &emen
a a ꝓpositio panum quac dr sc̃a Post udameitum
autem secundum tabnaculum quod dicitr sca scoꝵ
auireum habens turibulum. & archam testamenti
h abeus manna. & iurga aaron quac fronuerat. &
cabusa testamenti super quac erart eb eribin sꝰl ã¬
o umbrantis ꝓpitiatorium. dequibus nonest ai

Expanded text:
s culturae et sanctum saeculare tabernaculum enim factum est primum in quo inerant candelabra et mensa et propositio panum quae dicitur sancta post velamentum autem secundum tabernaculum quod dicitur sancta sanctorum aureum habens turibulum et arcam testamenti habens manna, et virga Aaron, quae fronduerat, et tabulae testamenti, super quae etiam Cherubim gloriobumbrantia propitiatorium. » Haec si
Abbreviated transcription (Latin):
ut referat unusquisq ꝓpria corporis ꝓut gesstt
siue bonum siue malum. Scientes gͦ qporsiti fiamꝰ.
dm̃ hominibus suademus. dõ autem manifesti
sumus. Sꝑo aut̃e & in conscientiis arĩs manifes¬
tos nos esse. Noniterum nos cõmendamus uobis.

Expanded text:
at unusquisque propria corporis prout gessit sive bonum sive malum scientes ergo timorem Domini hominibus suademus Deo autem manifesti sumus spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse non iterum nos commendamus vobis
Abbreviated transcription (Latin):
& erunt duo incarne una Sacramentum¬
hoc magnum est. Ego autem dico in xpristo
& inecclesia. Uerumptamen & uos singuli. unꝰ¬
quisque suam uxorem sicut scipsum di¬
ligat: uxor autem timeat uirum. Filii o
enim᷑ iustum est. Honora patrem tuum &
matrem. quod est primum mandatum
in promissione. ut benesit tibi & sis longe¬
uus supor terram. Et patres ad iracundiã
nolite ꝓuocare filios uestros. sed educate
illos indisciplina & correptione dñi. Serui
obedite dominis carnalibus cum tinore.
& tremore insimplicitate cordis uestri sicut
xpristo: non ad oculum seruientes quasi ho¬
minibus placeatis. Sed ut serui xpristi fatien¬
tes uoluntatem dei ex animo. cum bona uo¬
luntate sicut domino & non hominibus: sci¬
entes quoniam unus quisq quod cumq fe¬
cerit bonum. hoc ꝑcipiet adõ siue seruus si¬
ue liber. Et uos domini eadem facite illis
remiteentes minas. scientes quia & illorum
& uester dominus est incelis. & ꝑsonarum
acceptio non est apud dm̃.

Expanded text:
 erunt duo in carne una. sacramentumhoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oenim iustum est. honora patrem tuum et matrem, quod est mandatum primum in promissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram. et patres, nolite ad iracundiam prouocare filios uestros, sed educate eos in disciplina et correptione domini. serui, oboedite dominis carnalibus cum timore tremore, in simplicitate cordis uestri, sicut Christo: non ad oculum seruientes, quasi hominibus placentes, sed ut serui Christi facientes uoluntatem dei ex animo, cum bona uoluntate seruientes ut domino et, non hominibus, . scientes quoniam unusquisque quodcumque fecerit bonum hoc recipiet a domino, siue seruus, siue liber. et domini, eadem facite illis remittentes minas, scientes. quia et illorum et uester dominus est in caelis et personarum acceptio non est apud eum.
Abbreviated transcription (Latin):
deriumti. S emulationem.s uindictam. In om̃ibus
exhibuistis uos incontaminatos esse negotio. Igtẽ
&e si scripsi uobis. nonꝓpter enm qui fecit iui¬
riam. nec ꝓpter eum qui passus est. sed ad mani¬
festantdam sollicitudinem nr̃am quam ꝓuobis¬
habemus coram dõ. Idõ consolati sumus. In conso¬
latione autem nra habundantuis magis gauisi
sum suꝑ gaudio titi. quia refectus est spiritus eius ab
onũibus uobis. Et siquid apud illum de uob̾ glo¬

Expanded text:
derium, sed aemulationem, sed vindictam. In omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio. Igitur, etsi scripsi vobis, non propter eum qui fecit injuriam, nec propter eum qui passus est: sed ad manifestandam sollicitudinem nostram, quam habembis coram Deo: ideo consolati sumus. In consolatione autem nostra, abundantius magis gavisi sumus super gaudio Titi, quia refectus est spiritus ejus ab omnibus vobis. Et si quid apud illum de vobi
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate locuti sumus ita & gloriatio nrã quȩ fuit ad
titum ueritas facta est. Et uiscera eius habundantius
inuobis sunt reminiscentis om̃ium uestrum obedien¬

Expanded text:
i sumus, ita et gloriatio nostra, quae fuit ad Titum, veritas facta est, et viscera ejus abundantius in vobis sunt, reminiscentis omnium vestrum obedien
Abbreviated transcription (Latin):
lestem. Ido hon confunditur ds̃ uocari deus eoꝵ: parauit
tartur. & uni cum offerebats quosusceperat repinis¬
siones ad quem diccum est. Quia misaac uocabitur
tibi semen. arbitrans quia & amortuis susctare peceris.

Expanded text:
lem . Ideo non confunditur Deus vocari Deus eorum. Paravitaretur. Et unigenitum offerebat, qui susceperat repromissiones, ad quem dictum est: Quia in Isaac vocabitur tibi semen, arbitrans quia et a mortuis suscitare potens
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus meis ꝓ omnibus uobis cum gaudi¬
o. deprecationem fatiens suꝑ commainicatio¬
ne uestra in euuangelio aprima die usq
nunc. Gonfiders hoc ipsum. quia qui cepit
in uobis opus bonum ꝑfitiet usq indiem
xpristi ihesu. Sicut est michi iustum hoc
sentire pro omnibus uob̾. eo quod habeam
uos incorde & inuinculis meis & indefensi¬
one & confirmatione euuangłii. Sotios
gaudii mei omnes uos esse. Testis enim mi¬
chi est deus. quomodo cupiam om̃s uos in
uisceribus xpristi ihesu. Et hoc oro utca¬
ritas urã magis ac magis habundet insci¬
entia & omni sensu. ut ꝓbetis potiora ut
sitis sinceres & sine offensa indie xpristi.
euuangłi uenerunt. ita ut iuncula mea

Expanded text:
tionibus meis pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens super communicatione vestra in evangelio a prima die usque nunc confidens hoc ipsum quia qui coepit in vobis opus bonum perficiet usque in diem Christi Iesu sicut est mihi iustum hoc sentire pro omnibus vobis eo quod habeam in corde vos et in vinculis meis et in defensione et confirmatione evangelii socios gaudii mei omnes vos esse testis enim mihi est Deus quomodo cupiam omnes vos in visceribus Christi Iesu et hoc oro ut caritas vestra magis ac magis abundet in scientia et omni sensu ut probetis potiora ut sitis sinEvangelii venerunt; ita ut vincula mea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus anouitit onocis. Iuahora sanguis dm̃¬
redemptionis delatere. dñi incruce pendentis
exiuit. dimissum ẽ peccatum adȩ hum ano
gnri: & pacificata sunt celestria & terrestria
qr̾ tunc patuit hominibus introitus in regna
celor. Aliinati. Eiuonci .i habentes alie¬
Passiones ap̃i fuer̾ uincula. sputa. colapħi ad
desint uocat mortis angustias. quas adhuo

Expanded text:
sanguinem crucis. Qua hora sanguis redemptionis de latere Domini in cruce pendentis exivit, dimissum est peccatum Adae humano generi, et pacificata sunt coelestia et terrestria, quia tunc patuit hominibus introitus in regnum coelorum. 18. Alienati, id est, habentes aliePassiones Christi fuerunt vincula, sputa, colaphi, vedesunt vocat mortis angustias, quas adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
his quisunt laoditie. & quicumq noniuderunt fa¬
tiem meam incarne. Utconsolentur corda ipsoꝵ.
instructi in caritate. e inom̃s quutias plenitudinis
intellectus. magnitionem: misterii dei patris xp̃i¬
ibesu: inquo sunt omnes thes auri sapientiae & sci

Expanded text:
is, qui sunt Laodiciae, et quicumque non viderunt faciem meam in carne: ut consolentur corda ipsorum, instructi in charitate, et in omnes divitias plenitudinis intellectus, in agnitionem mysterii Dei Patris et Christi Jesu: in quo sunt omnes thesauri sapientiae et sci
Abbreviated transcription (Latin):
uicopistis spu alit uiuere. ad carnales. obseruiantias redeatis¬
passi estis sine causa. Sitamen sine causa. Qui ergo
uobis tribuit spiritum. et operatur uirtutes in uobis

Expanded text:
coepistis, ad carnales observantias redeatipassi estis sine causa? si tamen sine causa Qui ergo tribuit vobis spiritum, et operatur virtutes in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut suprascripũ inbreui. ꝓ ut potestis legences
intelligere prudentiam meam in misterio. quod
aliis generationibus non est agnitum filiis homi¬
num sicuti. nunc reuelatum est scĩs apostolis eiꝰ
& ꝓpħis inspiritu. esse gentes coheredes & con¬
corporales & conparticipes promissionis inxpõ
secundum donum gratiȩ dei. quȩ data est
michi scđm operationem uirtutis euis. Michi
omnium sanctorum minimo. data est gratia
haec ingentibus euuangłizare. inuestigabiles
diuitias xpristi. & in luminare omnes quae
sit dispensatio sacramenti absconditi a seculis

Expanded text:
psi in brevi prout potestis legentes intellegere prudentiam meam in mysterio Christi quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum sicuti nunc revelatum est sanctis apostolis eius et prophetis in Spiritu esse gentes coheredes et concorporales et conparticipes promissionis in Chrisecundum donum gratiae Dei quae data est mihi secundum operationem virtutis eius mihi omnium sanctorum minimo data est gratia haec in gentibus evangelizare ininvestigabiles divitias Christi et inluminare omnes quae sit dispensatio sacramenti absc
Abbreviated transcription (Latin):
didi & certus sum. quia potens est depositaum.
meum scruare aullum diciti. Fornam habe
sanore uerbore. quac amȩ audisti infide. et di¬
ieccione inxpristo ibesu. Bonum depositum cus¬
todi ꝑspiritum s anctum quihabitat innobis.
Scis hoc quod auersi sunt ame
omnes qui inasia sunt. Cexquibus est figeł.
& bermogenes: Dec miscđiam dominus ouesiꝑbo¬
ri domdi. quia sepe me refrigerauit. & catenam

Expanded text:
didi et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem formam habe sanorum verborum quae a me audisti in fide et dilectione in Christo Iesu bonum depositum cusr Spiritum Sanctum qui habitat in nobis scis hoc quod aversi sunt a me omnes qui in Asia sunt ex quibus est Phygelus et Hermogenes det misericordiam Dominus Onesifori domui quia saepe me refrige
Abbreviated transcription (Latin):
donatum est ꝓxpristo. Nonsolum ut ineum creda¬
tis. sed ut etiam ꝓillo patiamini. eundem cercam̃
Si qua ergo consolatio inxp̃o. Siquod solatium

Expanded text:
donatum est pro Christo non solum ut in eum credatis sed ut etiam pro illo patiamini eundem certamen si qua ergo consolatio in Christo si quod solacium
Abbreviated transcription (Latin):
Ae mor ses grandis faccus. negauit se esse filium filias
temporalis peccati habere iocunditatẽ. Maiges exist

Expanded text:
e Moyses grandis factus negauit se esse filium filie ptemporalis peccati habere iocunditatem’, ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fundamentum bonum infuturum. ut a dp̃¬
bendant bonam uitam. timothee depositũ
custodi. deuitans ꝓfanas uocum nouitates & op¬
positiones falsi nominis seientiae. quam quidã
ꝓmittentes circa fidem naufragauerunt. Gra

Expanded text:
sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam.s o Timothee, depositum custodi, deuitans profanas uocum nouitates et oppositiones falsi nominis scientiae, quam quidam omittentes circa fidem exciderunt. gra
Abbreviated transcription (Latin):
quo positus sum ego predicator & apostolus.
& magister gentium. Ob quarti causamt eig ecũ
hȩc patior. sed non confundor. Scio enum qui cre

Expanded text:
o positus sum ego praedicator, et Apostolus et magister gentium. Ob quam causam etiam haec vincula patior: sed non confundor, non e
Abbreviated transcription (Latin):
cationis indescrto. Ubi temptauerunt me patres ur̃i. pro¬
baucrunt. & uiderunt operamea audraginta annis:
Propter quod osfensus fui generationi huic. & dixi sem¬
ꝑ cirant corde. Ipsi autem non cognouerunt uias me¬
As sicut uiraui inira mea. Suntroibunt in requiem
meam. Uidete fratres neforte sit ialiquo uestrum
cor malum in credulitatis. aiscedendi adeo uiuo.
sed adhortamini uos metipsos ꝑsingulos dies. donec
hodit cognominatur: ut non oburetur quisee
uobis filiatia peccati. Participes enĩ apristi effecti

Expanded text:
ationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri; probaverunt, et viderunt opera mea quadraginta annis. Propter quod infensus fui generationi huic, et dixi: Semper errant corde. Ipsi autem non cognoverunt vias meas, sicut juravi in ira mea: Si introibunt in requiem meam. Videte, fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis, discedendi a Deo vivo: sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia pec
Abbreviated transcription (Latin):
illo nonhabens meam iusticiam que ex lege est. sed
illam quȩ exfide est apristi ihesu. Qucͤ erdõ est
iusticia infide. ad agnoscendum illum. & uirtutem

Expanded text:
illo non habens meam iustitiam quae ex lege est sed illam quae ex fide est Christi quae ex Deo est iustitia in fide ad agnoscendum illum et virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
debemus grãs agere dõ semper ꝓuobis fratres dileca
adeo. quod elegerit nos deus primitias insalittem. in
sc̃ificationem spͥs & fide ueritatis. In quamt & uocauit
uos per cuu angłium nostrum. in ad quisitionera
glorie domini nostri ihesu xp̃i.

Expanded text:
debemus gratias agere Deo semper pro vobis fratres dilecti a Deo quod elegerit nos Deus primitias in salutem in sanctificatione Spiritus et fide veritatis ad quod et vocavit vos per evangelium nostrum in adquisitionem gloriae Domini nostri Iesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Arbitramur eñ. Cumgͥ dictt apłs arbitrari se
iustificari haminẽ ꝑ fidem sine oꝑib legis. non hoc
ait ut ꝑcepta ac ꝓfessa. fide oꝑa iustitiae contemp¬
ri. etiam si legis oꝑa non ꝓcefserint. QUI IUSTiticr
cirmaicision E. Hon adaliquam differentiã dic¬
tum÷ tamꝗ aliud sit exfide. aliud ꝑfidem. s
uarictatẽ locutionis Alio quippe loco cum deg. ĩt̃ibꝰ
dicer&. hoc est dep̃pitoo. p̃uidens inquit scripuuaa
q ex fide iustificat om̃s gs ds. Itemq cum de
cucũcisione loqueretur unde erat nos in quit
natara uidei & non ex gentibꝰ peccatores sciciites
qr nonuistificabitur homo exoꝑibus legis nisi ꝑfidẽ
tum dicit iuistificari exfide & circum aisioncm

Expanded text:
rauerunt. cum ergo dicit apostolus arbitrari se iustificari hominem per fidem sine operibus legis, non hoc agit, ut percepta ac professa fide opera iustitiae contemri, etiamsi legis opera non praecesserint. 28. Qui justificat circumcisionem . Non ad aliquam differentiam dictum est, tanquam aliud sit ex fide, aliud per fidem; sed ad varietatem locutionis. Alio quippe loco, cum de gentibus diceret, hoc est de praeputio: Praevidens, inquit, Scriptura quia ex fide iustificat omnes gentes Deus. Itemque cum de circumcisione loquernatura Iudaeiet non ex gentibus peccatores sci entes quia non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidtium dixit iustificari ex fide et circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis ingenium bonum comꝓbans. Scitis enĩ¬
est cum eẽt diues. ut illius in opia uos diuites esse

Expanded text:
caritatis ingenium bonum conprobans. scitis eniest, cum esset diues, ut inopia illius uos diuites esse
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem. Patientiam. ꝑsecutiones. passiones.
qualia michi facta sunt antiochiȩ. hiconii. listris:
quales ꝑsecutiones sustinui: & ex omnibus me
erpuit dominus: & omnes qui uolurł pie ui¬
uere inxpristo ihesu: ꝑsecutionem patientur.
Mali autem homines & seductores ꝓfitient
in peius: errantes & inerrorem muttentes. Iu
uero ꝑmane in his quȩ didicisti. & credita surs
tibi: sciens aquo didiceris. & quia abinfantia
sacrais lutãs nosti. quac te possunt uistruere a dsalutẽ
ꝑfidem quac est inrpristo ibesu. Omnis scriptura di¬
unitus inspirata: utilis est addocendum. adarguen¬
dum. ad corrigendum. aderudiendum in iustitiã
ut ꝑfeccus sit homo dĩ adomine opus bonum instrus¬
tus
IMIsIcoR coram dõ & apristo
ibesu qui uidicaturus est uiuos ac mortuos: & ad

Expanded text:
passiones qualia mihi facta sunt Antiochiae Iconii Lystris quales persecutiones sustinui et ex omnibus me eripuit Dominus et omnes qui volunt pie vivere in Christo Iesu persecutionem patientur mali autem homines et seductores proficient in peius errantes et in errorem mittentes tu vero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi sciens a quo dsacras litteras nosti, quae te possunt instruere ad salutem per fidem, quae est in Christo Iesu. omnis scriptura diuinitus inspirata est utilis ad docendum, ad arguendum, ad corrigendum, ad erudiendum in iustitia: ut perfectus sit homo dei, ad omne opus bonum instructus. Testificor coram deo et Christo Iesu, q
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Exhis enim sunt qui penetrant domos. &
captiuas ducunt mulierculas honeratas pecca¬
tis que ducuntur uariis desideriis. semper
discentes. & num quam adscientiam ueritatis
peruenientes. Quemadmodum autem iamnes
& mambres restiterun moisi. ita & isti resistuNT
ueritati. Honines corrupti mente. rȩpbi circa
fidem. sed ultra non ꝓfitient. Insipientia enim
eoꝵ manifesta erit omnibus. sicut & illoꝵ fuit
Tu autem assecutus es nicam doctrinam. institu¬

Expanded text:
sunt qui penetrant domos et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis quae ducuntur variis desideriis semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes quemadmodum autem Iannes et Mambres restiterunt Mosi ita et hii resistunt veritati homines corrupti mente reprobi circa fidem sed ultra non proficient insipientia enim eorum manifesta erit omnibus sicut et illorum fuit tu autem a
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad sua desideria coaceruabunt sibi magistros
prurientes auribus. & aueritate quidem auditũ
a uerters. adfabulas autem conuertentur. Tuu
uigila iomnibus labora. opus fac etuiangłistȩ
ministerium tuum imple. Ego enim iam deli¬
bor. & tempus meae resolutionis instat. Bonum
certamen certaui. cursum consummaui. fidem
seruaui: inreliquo reposita est michi corona uisti

Expanded text:
abunt sibi magistros, prurientes auribus, et a ueritate quidem auditum auertent, ad fabulas autem conuertentur. tu uero uigila, in omnibus labora, opus fac euangelistae, ministerium tuum imple. ego enim iam delibor, et tempus meae resolutionis instat. bonum certamen certaui, cursum consummaui, fidem seruaui: in reliquo reposita est mih
Abbreviated transcription (Latin):
subuerterunt quorundam fidem. Sed firmum
fund amentum dei stat þabens signaculum hoe.
Cagnouit dominus quisunt eius. Et discedat
abiniquitate ominis qui nominat oromen dñi:
In magna enum domo non solum uasa aurea
& argentea. sed & lignea & ficcilia. Et quedã
quidem i honorem. quedam autem incontinne¬
uas in honore scificãtum.: & utile doratio ad
omne opus bonum paratum. Iuucnilia autem

Expanded text:
subvertunt quorundam fidem sed firmum fundamentum Dei stetit habens signaculum hoc cognovit Dominus qui sunt eius et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini in magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea sed et lignea et fictilia et quaedam quidem in honorem quaedam autem in contvas in honorem sanctificatum, utile Domino, ad omne opus bonum paratum. Juvenilia autem
Abbreviated transcription (Latin):
II IIMEORITUS autem & momentis fratres
non indigetis ut seribamus uobis. Ipsi enim dili¬
genter. scitis: quia dies domini sicut furita in noc¬
fratres non estis in tenebris. ut uos ille dies tam¬

Expanded text:
De temporibus autem et momentis, fratres, non indigemus, ut scribamus uobis. Ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini sicut fur in nocfratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa, tan
Abbreviated transcription (Latin):
PAOEIIL AUOD memores estote. qđ
aliquando uos qui eratis gentes in carne. qui dice¬
bamini preputium. ab ea quedicit᷑
cutumcisio incarne manufacta. quia eratis illo

Expanded text:
Propter quod memores estote, quod aliquando vos eratis gentes in carne, qui dicebamini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta, quia eratis illo
Abbreviated transcription (Latin):
dedicatum est. Lecto enim sacerdotio legis amorse
unuierso populo. accipiens sanguinem uitulorum.
& hircorum cum aqua & lana coccinea. & hisopo.
ipsum quoq librum & omnem populum as ꝑsit
dicens. Hic sangius testamenti quod mandauit ad
uos deus. &iam tab̃naculum & omina uasa minis¬
terii. Sanguine similiter asꝑsit. & omnia pene.san

Expanded text:
dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua, et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque librum, et omnem populum aspersit dicens: Hic sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus. Etiam tabernaculum, et omnia vasa ministerii, sanguine similiter aspersit. Et omnia p
Abbreviated transcription (Latin):
cum erad cum esset gentilis: compulsus est cir¬
cum cidi.
nonbo arrogantia.
SIo ENOEIII sub introductos falsos fratres
qui sub introier explorare lbertatem nram̃n quã¬

Expanded text:
cum erat, cum esset gentilis ab apostolis, compulsus est circumcidi, non hoc ex arrogantia, sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ribus legis non iustificabitur omnis caro. Qđsi que
rentes iustificari in xp̃o. inuenti sumus et ipsi pecca¬
tores. Num quid. xpristus peccati minister est:
absit. Sienum quȩ destruxi illud iteruml ẽdiffico.
preuaricatorem me constituo. Ego enini ꝑlegem
legi mortuussum : ut deo uiuam. expõ confrxus

Expanded text:
stificabitur omnis caro. Quod si stificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores, numquid Christus peccati minister est? Absit. Si enim quae destruxi, iterum haec aedifico: praevaricatorem me constituo. Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vi
Abbreviated transcription (Latin):
illa simulatione. Sed cum uidissem quod non recce
ambul arent alueritatem euuangłu: dixi cephe co¬
ram om̃ibus. Situ cum iudeus sis gentiliter & non
uidaice uiuis quomodo gentes coges uidarart
Nos natura uidei & non exgentibus percatores
Scientes autem quod non iustificatur homo
ex oꝑibus legis. nisi ꝑfidem ibesu xpish. & nos
in xp̃o ihesu creditu s: ut iustificemur exfide
xp̃i. & non exoperibus legis. ꝓpc̃ quod exope

Expanded text:
illa simulatione sed cum vidissem quod non recte ambularent ad veritatem evangelii dixi Cephae coram omnibus si tu cum Iudaeus sis gentiliter et non iudaice vivis quomodo gentes cogis iudaizare nos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidem Iesu Christi et nos in Christo Iesu credidimus ut iustificemur ex fide Christi et non ex operibus
Abbreviated transcription (Latin):
celestis participes considate apostolum. & pontifi¬
cem confessionis nrãe ihesum. quifidelis est ei
quifecit ilum. sicut & morses inonini domo ei

Expanded text:
caelestis participes, considerate Apostolum, & Pontificem confessionis nostra Jesum, qui, fidelis est ei, qui fecit eum, sicut & Moyses in omni domo e
Abbreviated transcription (Latin):
in carne adici illi qui dicebamini nonillo dicto
qͦ g̃s dix̃. ut sit sensus. incarne p̾putiatos debere
quȩ excircũ oisione fiebat cum om̃i legẽ fecit cessar
Namꝑ resurrecaonẽ in mortalitatẽ nob pstans
destrux hȩc. In mortali & enĩ natura circia¬
cisio nequaqua poterit cclebrari.¬

Expanded text:
in carne adjici illi debet, qui dicimini non in illo dicto, quo gentes dixit, ut sit sensus in carne praeputiatos debere quae ex circumcisione fiebat, cum omni lege fecit cessare. Nam post resurrectionem, immortalitatem nobis praestans destruxit haec. In immortali etenim natura circumcisio nequaquam poterit celebrari.
Abbreviated transcription (Latin):
sida disposita fulgent & sc̃i angłi cõmorant᷑
s in huius aeri infimi caliginoso habrtaculo.
&ubi nebula conglobantar Reciprtt aLOra¬
ẽe ut quasi qͥs cutũ semꝑ scutũ sit : aut qͥ galeaẽ
semꝑ galeasit. autquȩ lorica e semꝑloricasit. In
istũ etũ armis corporalib semꝑ ittie. Quan q
& deferro qͥ fiunt mutari posi int. ut exgla dio¬
fiat securis. Iañ ipsũ apłm uidemis dixissẽ.
lorica ẽ qr urteriora tu a. transtigi nonsunt.
Eiros etat similia in simplicatate corđ &
bona uoluntate ut serui đi. facientes uoluntatẽ xp̾i

Expanded text:
sidera disposita fulgent, et sancti angeli commorantur, sed in hujus aeris infimi caliginoso habitaculo, ubi et nebula conglobatur. AMBResse ut quasi quod scutum, semper scutum sit, aut quod galea est, semper galea sit; aut quae lorica, semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio securis; tamen ipsum apostolum videmus dixisse Lorica est, quia interiora tua transfigi non sinit. id est, similia in simplicitate cordis, et bona voluntate, ut servi Christi facientes voluntatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
consolantes. & tantomagis quando uideritis ad ꝓ¬
pin quantem diem. Uoluntarie enim peccantibus
nobis post acceptam notitiam ueritatis. iam non
relinquitur ꝓpetcatis hostia. Terribilis namquȩ¬
est quedam expettactio uiditii. & ignis emulatio.
quae consumptura est aduersarios. Prritam quis

Expanded text:
consolantes, et tanto magis quanto videritis appropinquantem diem. Voluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam veritatis, jam non relinquitur hostia pro peccatis. Terribilis namque quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios. Irritam quis
Abbreviated transcription (Latin):
tendere nichil enĩ utile est ͥ Ad sub uersionem audi¬
entium. Sollicite curate ipsum ꝓbabilem
exibere deo operarium. inconfusibilem. recte
traccantem uerbum ueritati sełphana autẽ
& inani Ioquia deuita multum enim ꝓettacrł ad
impntatem & sermo eors ut cancer serpit Ex

Expanded text:
Ad nihil enim utile est, nisi ad subuersionem audientium. Solicite autem cura teipsum probabilem exibere Deo, operarium inconfusibilem, recte tractantem uerbum ueritatis. Prophana autem et uaniloquia deuita, multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum ut canc
Abbreviated transcription (Latin):
qua uocatione uocatus est: in ea ꝑmaneat. Seruus
uocatus es: nonsit tibi curae. S & si potes lib fieri: ma¬
gis utere. Qui enĩ in dno uocatus est seruus: lib̃tus est
dñi. Similit̃ & quilib̾ uocatus est: seruus est xp̃i. Pre¬
tio empti estis. Nolite fieri serui hominum. Unus¬
quisq in qͦ uocatus est fr̃ in hoc maneat apud dm̃
non habeo: consiliũ aut̃ do.: tamquam miscđiam
consecutus adõ: ut simfidelis. Eacistimo gͦ hoc bonũ
ẽẽ ꝓpt̃ inminentẽ necessitatẽ. qm̃ bonum ÷ hoĩ

Expanded text:
qua uocatione uocatus est, in ea permaneat. seruus uocatus es? non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere. qui enim in domino uocatus est seruus, libertus est domini: similiter qui liber uocatus est, seruus est tio empti estis nolite fieri servi hominum unusquisque in quo vocatus est fratres in hoc maneat apud Deum non habeo consilium autem do tamquam misericordiam consecutus a Domino ut sim fidelis existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem q
Abbreviated transcription (Latin):
priore. Nunc uero ce facta ꝑficite. ut quem adimodum prõp¬
tus est animus uoluntatis itasit &ꝑficiendi. exeo quod
habet acceptã est. nonscãm id quo d nonbabet. Nonͣ
enim ut aliis sit remissio. uobis autem tribulatio: sed¬
ex equalitate inp̃senti tempore uestrahabundantia
illoꝵ inopiam suppleat. ut & illorum habundatia
uestrac inopiȩ ssit supplȩmentum: ut fiat equalitas. sic
scriptum est Qui npultumꝰ nonb a hundauit. & qui mo¬
dicum non minorauit. Grãs autem dõ. qui dedit ean

Expanded text:
priore; nunc autem et facto perficite, ut quemadmodum promptus est animus voluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod habet accepta est, non secundum quod non habet. non enim ut aliis sit remissio, uobis autem tribulatio, seex aequalitate: in praesenti tempore uestra abundantia illorum inopiam suppleat, et illorum abundantia uestrae inopiae sit supplementum, ut fiat aequalitas, sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modi- . cum, non minorauit. gratias autem deo, qui dedit ean
Abbreviated transcription (Latin):
qui dr̃ uistus quisunt ex circumcisione. Hisolisunc
ad iutores mei in regno dei qui michi fuerurł so¬
latio. Salutat uos epafras qui exuobis est seruus
xp̃i shesu semꝑ sollicitus ꝓ uobis mnorationibus. ut
tetis ꝑfecti & pleni in omni uoluntate dei. Lestino¬
nium enim illi ꝑhibeo. quodhab& multum laborẽ
ꝓuobis. & ꝓhis quisunt laoditie. & qui iherapoli.
Salutat uos lucas medicus carissimus. & demas. Salu¬
tate fratres qui sunt laoditie. & nimpham. & quae
indomo eius est gccła. & cum lecca fuerit apud uos
epistola. facite ut & in laodicensium ecdesia legatur.
& eam quȩ laodicensium est uoslegatis. Et dicite ar¬
inppo. Uide ministerium quod accepisti a dño: ut
illud impleas. Salutatio mea manu pauli. Me¬
mores estote uinculorum meoꝵ. Grã uobis cum

Expanded text:
ur Justus, qui sunt ex circumcisione. Hi soli sunt adjutores mei in regno Dei, qui mihi fuerunt solatio. Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est, servus Christi Iesu semper sollicitus pro vobis in orationibus ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei testimonium enim illi perhibeo quod habet multum laborem pro vobis et pro his qui sunt Laodiciae et qui Hierapoli salutat vos Lucas medicus carissimus et Demas salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam et cum lecta fuerit apud vos epistula facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur et eam quae Laodicensium est vos legatis et dicite Archippo vide ministerium quod accepisti in Domino ut illud impleas salutatio mea manu Pauli memores estote vinculorum meorum gratia vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
Gras agimus dõ semꝑ pro omnibus uobis. meinoriã
uestri fatientes in orationibus nr̃is sine int̾missio¬
ne memores operis fidci urãc & laboris & cari¬
tatis. & sustinentiae spȩi domini nostri ihesu xp̃i.
ante deum & patrem nostrum Scientes fratres
dilecti adeo. electionem uram̃: quia enuangłium
nostrum non fuit aduos insermone tantum: sed
& in uitute & inppũ sancto. & inplenitudine multa.

Expanded text:
agimus Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris sine intermissione, memores operis fidei vestrae, et laboris, et sustinentiae spei Domini nostri Jesu Christi, ante Deum et patrem nostrum: scientes, fratres dilecti a Deo, electionem vestram: quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in sermone tantum, sed et in virtute, et in Spiritu sancto, et in plenitudine multa
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam dei. scđ̃m usticiam quȩ inlege conuersatus
sine querela. Sed quȩ michi fuerunt lucra: hec ar¬
bitratus suni propter xpristum detrimenta. Uc¬
rumptamen existimo omnia detrinentum essẽ
ꝓpter eminentem scientiam iħiu xpristi domini mei

Expanded text:
ecundum justitiam quae in lege est, conversatus sum sine querela. Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta. Verumtamen et existimo omnia detrimentum esse propter eminentem scientiam Jesu Christi Domini mei
Abbreviated transcription (Latin):
domini nostri ihesu xpristi. & nrãe congrega¬
tionis inipsum: ut non cito moueamini a sensu¬
urõ: Neque terreamini. neq perspiritum Neq¬
ꝑ sermonem. neq ꝑ epistolam. tam quam per
nos missam. quasi inst& dies domini. Nequis

Expanded text:
rae congregationis in ipsum ut non cito moveamini a senro neque terreamini neque per spiritum neque per verbum neque per epistolam tamquam per nos missam quasi instet dies Domini ne
Abbreviated transcription (Latin):
usq polam. Opinari licet priscos italorum foelicitate florentes in cõmuni
deuocasse finitimos. Hunc in modum adductis deinde uiribus in romanorũ
imperium prouenisse: Tandem uo quandoq ex quo romani in regnũ socie¬
atem et in ciuitatem italos uocauere Decretum est & gallis cisalpinis et
insuper colonias partim prioribus annis partim posterioribus cmictere: quibus me

Expanded text:
«Opinari nobis licet priscos Italiae incolas, cum foelicitate florerent, in communionem devocasse finitimos; auctis deinde viribus in eorum imperium illos pervenisse. Tandem vero ubi Romani in regni societatem atque in civitatem Italos vocavere, decretum fuisse ut Gallis Cisalpinis et  esse. Multas insuper colonias partim prioribus partim superioribus annis e
Abbreviated transcription (Latin):
a rauenna inchoantes propriora deinceps tenent. Sarsena: ariminũ. Senam
amarinũ. ibi et esis fluuics est & mons cingurius & sentinum amniq: meta¬
rus et fanũ fortunȩ: In hisce nanq locis priores fuere italię termini & galliȩ.
ad quandam maris eius partem. Lcet imperatores sępenumero transposcerint.
intea quidem esim fluuiũ terminũ faciebant. Rurstis rubiconẽ fluui¬

Expanded text:
iora deinceps tenent Sarsinam, Ariminum, Cesenam, Camarinum. Ibi et Esis est fluvius et Cingunus mons et Sentinum amnisque Metaurus et Fanum Fortunae. In hisce nanque locis priores fuere Italiae termini atque Galliae ad quandam maris partem, licet imperatores saepenumero transposuerint. Antea quidem Esim fluvium terminum faciebant, postea Rhubiconem. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ciuitas magna inter gręcos gloria cum hominũ fortitudine: tum ũ
iustitia daruit. Nam cum potentissima ẽet ab latrocinus prorsus abstinuit. In
pythii apollinis templo agyllinorũ nominatim positus est chesaurus Nam que¬
nunc cere dicitur quondam nominabatur agilla: ea apelasgis ex chessalia pro¬
fectis condita fertur. Ceterũ lydis quos mutato uocabulo tyrenos nomina¬
ant aduersus agyllinos belligerantibus: murũ sabinos aliquis cirbis nom
precunctabatur. Cui emuro thessalus quidam pro responso salutem nũtiante
ato nomine uocauere: Uerum tam splendida tam gloriosa quondam cu¬

Expanded text:
abo, civitas magna inter Graecos gloria cum hominum fortitudine tum vero iusticia claruit; nam cum potentissima esset, ab latrociniis prorsus abstinuit. Nam in Pythii Apollinis templo Agillinorum nominato thesaurus ununc dicitur quondam nominabatur Agilla eaque a Pelasgis, e Thessalia profectis, condita fertur. Coeterum Lydis, quos mutato nomine Tyrrhenos appellabant, adversus Agillinos bellum gerentibus, murum subiens quidam urbis nomen percontabatur, cui e muro Thessalus quidam pro responso salutem renuncians  Ceren vocavere. Verum tam splendida tamque gloriosa quondam ci
Abbreviated transcription (Latin):
sdem appellationis occeani accolis colonos ẽẽ memoriȩ prodiderunt. Nõnul¬
e uenetis qui post bellum troianũ cum antenore salutem assocciti cursũ huc
paphlagonia tenuere descendisse affirmant. hoc usi testimonio sua in al¬
tudcum agitabatur. Cuius rei meminit homerus. Mularũ genus e uenet
que robore prestent. Dyonisius quoq siciliȩ tyrãnus hinc alendorũ semen
equorũ constituit quos ad equestre certamen tollebat: adeo ut per grecos enę
rolis uenete nobilitas maneret: & ad longa tempora propago ipsa fam̃a u
referta est. Huic adest et maris cõditio. Nam sole partes iste ex nostro fere
nari similes occeano casus habent. et pares illi crescendi ad decrescendi uires
rere: Unde maior campi pars marinis aquis plena stagnat fossisq aggeribus
icut egyptus inferior deductis irrigatur riuis ac partim exsiccatur: et rusti
cultu frcctuosa est partim nauigationibus cõmoda. Urbium plereq insularũ¬

Expanded text:
eiusdem appellationis Oceani accolis colonos esse memoriae prodiderunt». Ine Venetis qui post bellum Troianum cum Anthenore salutem assecuti cursum huc ex Paphlagonia tenuere, descendisse affirmant». 8 Et Plinius: studium impendebant. Cuius meminit Homerus: «Mularum genus e Venetis, quae robore praestent». Dionysius quoque Siciliae tyrannus hinc alendorum equorum semen constituit quos ad equestre certamen tollebat adeo ut apud Graecos equinae prolis Venetae nobilitas maneret atque ad longa tempora propago ipsa famam sibi referta est; huic adest et maris condicio. Nam solae partes hae ex nostro mari Oceani fere similes habent casus paresque illi crescendi et decrescendi vices gerunt, unde magna campi pars marinis aquis plena stagnat. Fossisque et aggeribus, sicut Aegyptus Inferior, diductis irrigatur rivis partimque exsiccatur et rusticorum cultu fructuosa est, partim navigationibus commoda. 11 In ea au
Abbreviated transcription (Latin):
antea. combustis expetris ut color indicat ut pote quas ignis obieserit. Quare
cõcecturis assem quare plagam istam prioribus annis ardere solitam &
ignis habere crateras. restinctam autẽ esse cessante materia. Forte hanc fer¬
ectum ab ethneis ignibus cinerem ea ex parte letam uinetis tellurem efti¬
cisse. Excoctas enim igne glebas pingue aliquod haberc quad uberiores frc¬
ctus efferat: uapore nanq ipso magis uliginis abundances cõmodiores fie
quẽ adinodum omnes humectate: deinde  excitis cineribus restinctę

Expanded text:
ex petris combustis, ut color indicat, utpote quas ignis abroserit. Quare coniectura possumus assequi plagam hanc prioribus annis ardere solitam et ignis habere crateras; restinctam autem esse cessante materie. 123 Forte hanc ferm prodidere, eiectum ab Aetneis ignibus cinerem ea ex parte laetam vinetis tellurem effecisse: excoctas enim igne glebas pingue aliquid habere quod huberiores afferat fructus. Vapore nanque ipso magis uliginis abundantes, commodiores fieri quemadmodum et sulphureae omnes. Humectatae deinde et exustis cineribus restinctae,
Abbreviated transcription (Latin):
Contiguus bais lucrinus adest sinus intra quem auernus est: qui comprehensa
usq misenum tellurem cheronesu idest manualem efficit insulam a maris spatio
I n auerno maiores nostri homerica defunctorum uacicinia fuissc fabulis edidere: ibiq cũ
oraculum extitisse traditum sit: ulixem eo nauigasse. Est acĩt auernus in fundo & ho¬
stio sinus cõmodus et magnitudine & natura portum continens usum tamen
ortus nequaꝗͣ prebens: quoniã ante illum lucrinus portus iaceat. Supercilia q¬

Expanded text:
o, Baiis erat contiguus. Intra quem erat Avernus, qui comprehensam usque Misenum tellurem Cherronesum efficit a maris spacio In Averno maiores nostri, inquit Strabo, Homerica defunctorum vaticinia fuisse fabulis edidere, ibique cum oraculum fuisse traditum sit Ulyxem eo navigasse. Est autem Avernus et fundo et hostio sinus commodus magnitudineque atque natura portum continens, usum tamen portus nequaquam praebens, quoniam ante illum est Lucrinus portus. Haec loca
Abbreviated transcription (Latin):
inpleraq oppida colonias deduxisse et ꝑmultos celeberrimos edidisse uiros.
gubernande reipu. curtutem seu doctrinę magnitudinẽ proposcieris. conr¬
puellam in matrimoniũ petiisset Rhegini sercii publici siue littoris filiam
fedifragi apparuerant maxima exparte deleuit. Terremotibus quo paulo ante
bellum marsicum urbis pars magna corruit. Postea cęsar augustus fugato e
sicilia fompeio cum desolatam hominibus urbem cerneret acceptos de classe ꝑ¬

Expanded text:
erum scriptoribus proditum est multosque celeberrimos edidisse viros seu gubernandae rei publicae virtutem seu doctrinae magnitudinem proposueris. puellam in matrimonium, Regini servi publici sive lictoris filiam fidefragi fuerant, maxima ex parte delevit. Terraemotibus quoque paulo ante bellum Marsicum urbis pars maxima corruit. Postea Caesar Augustus, fugato ex Sicilia Pompeio, cum desolatam hominibus urbem cerneret, acceptos e classe p
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitus habitatum simul & amorgantus fusse eradit. ꝗui deinde ab oe¬
triis ciecti in siciliam traiecere: Sunt qui morgantiũ abhisce nomen di¬
xisse scribant. Ingens olim rhegine ciuitas potentia fuit ualidis quaqua uer¬
sum munita castellis propugnacclũ assidũe ĩminens habens insulȩ: & pri
annis & etate nostra cum sollicitante sexto pompeio sicilia desciuit a

Expanded text:
antiquitus habitatum simul et a Morgantiis qui deinde, eiecti ab Oenotriis, in Siciliam traiecere. Iniecere. Ingens vero olim Rheginae civitatis potentia fuit, validis quaqua versum castellis munita, propugnaculum assidue imminens habens insulae et priscis annis et aetate Strabonis quom, solicitante Sexto Pompeio, Sicilia descivit a
Abbreviated transcription (Latin):
profundam densam ue per silciam iter faceret. longe atramite deuiasse:Trun
m ingentem adactis cuneis inuenientẽ insertis manibus pariter ac pedibe
in scissuram eius hiantem ut penitus discinderet conari. Tantũ autẽ ualusse
ut exilirent eunei. ligni uõ partibus statim in se coeuntibus derelictũ in eius
neris laqueo a feris deuoratũ fuisse. Deinceps ab achiuis conditũ oppidun¬

Expanded text:
profundam densamque silvam iter faceret, longe a tramite deviasse; truncum deinde ingentem adactis cuneis invenientem, insertis manibus pariter ac pedibus in scissuram eius hiantem, ut penitus diffinderet esse conatum, tantum autem eum valuisse, ut exilirent cunei. Ligni vero partibus statim in se coeuntibus, derelictum eum in eius generis laqueo a feris devoratum fuisse. 67 Ipsa Croto non e
Abbreviated transcription (Latin):
nplissima significabimus. quibus hoc tempore ad tantũ maiestatis f¬
stigium res romana conscenderit. Unum quidem quod eam instar insci¬
lȩ tutam in circuitu maria custodiunt paucis exceptis partibus. q̃ tamen
accessis uti muro montibus uallatȩ sunt. Seccindũ est maxima ex ꝑ¬
te ipsius importuositas. qđ sicubi portus existunt. magnitudine ac excel¬
lentia mirabiles ad stant adstant aduersus externoꝵ impetus cõmali.
& abundantiã. Tertium aeris diuersa temperies ccũ subiacet. ad quã uari¬
etatem atalia arbores: et ut paucis simpliciter dicam: cuncta quibus citilissimus
ortalibus uictus suppeditatur plurimã diuersitatem habent siue bonum

Expanded text:
amplissima de ipsa significabimus quibus hoc tempore ad tantum maiestatis fastigium res Romana conscenderit. Unum quidem quod instar insulae tutam eam in circuitu maria custodiunt, paucis exceptis partibus quae tamen inaccessis montibus vallatae sunt. Secundum est maxima ex parte ipsius importuositas. Sicubi autem sint portus, magnitudine atque excellentia sunt mirabiles nec minus sunt adversus externorum impetus commodi; et abundantiam. Tertium aeris universi temperies cui subiacet. Ad quam varietatem animalia, arbores et, ut paucis simpliciter dicam, cuncta quibus utilissimus mortalibus victus suppeditatur, plurimam habent diversitatem, sive bonum