comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad sotios: qͥd uiðit refert. negatq c̃timuo
illi se ꝓrsus parere posse: qͥ se malit esse
feminã quã uirũ. & fit mox ꝯiuracio me¬
doꝵ adu̾s gñtẽ assirioꝵ: ⁊ ĩdicit᷑ bellũ Sarda¬
napallo. At sardanapallus cũ resiftere rebel
Ubi extructa ⁊ accesa pyra: se suasq di¬
tiaslatu: ĩ medos affirioꝵ regnũ. ꝑarbastũ¬

Expanded text:
ad socios, quae viderit refert, negat se illi prorsus parere posse, qui se malit esse feminam quam virum, moxque fit conjuratio Medorum contra Assyrios, et indicitur bellum Sardanapalo. At Sardanapalus cum resistere tot ubi accensa pyra se, suasque ditranslatum
Abbreviated transcription (Latin):
uentiᷤ supinata retrorsũ: ipsos infelicit̃
ꝯfigebat᷑. ꝓsperit itaq sibi: humane
conscientie pauor. Nã continuo sese
parua suoꝵ mami fusa uiclori theodosio.
hostil ꝓstrauit ex̃cttꝰ eugeniꝰq eaptꝰ atq
int̾fectꝰ e. arbogasteꝰ uͦ sua sese manu ꝑ¬
culit. sicq hoꝵ duoꝵ sanguine. bellũ

Expanded text:
venti impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter venti impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibi humanae conscientiae pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bellum
Abbreviated transcription (Latin):
insituctaᷤᷤ aciẽ cãpiꝰ expedierat. ⁊ alpiũ alta
lat̾a ineuitabile̾q tnͣfitꝰ p̾misis callide in
thodosiꝰ in sũmĩ alpibꝰ constitut᷑. ex perscibi
ac sop̃ni sciens ꝗ desitutꝰ suiͦ nesciens ꝙ clau
corpore humi fusus mente celo firꝰ orabat.
De hinc uͦ p̃ ꝙͣ. insonnẽ noctẽ p̾cũ conti¬
nuatione tnsegit. ⁊ teste̾ ꝓpe mod̾ qͣs inp̃¬
tiũ p̃sidii celesti appenderat. laeͥmarũ la
cunaᷤ reliqͥt. fiducialit̾ arma fu corripuit.
Sołq sciens se eẽ ñ solũ: signũ eruciꝰ p̃lio
dedit. ac se inbellũ ⁊̃ si nemo sequeret᷑: uie¬
tor inmisic futurꝰ. Prima saluti uia exti¬
cit arbitio: hostiliũ partiũ comẽ. Qui cũ
ignarũ inꝑatorẽ cͥ cũposit̾i excepis&. infidiis:
ꝯu̾suꝰ adreuerentiã p̾sentiᷤ augͥti ñ solũ
ꝑicło lib̾auit. uerũ ⁊̃ instruxit auxilio At
ubi ad contigua miscende pugne spatia
ruit. ferebant᷑q ꝑ aera spicula m̃oꝵ atq

Expanded text:
instructas acies campis expedierant, arta Alpium latera atque ineuitabiles transitus praemissis callide insTheodosius in summis Alpibus constitutus expers cibi ac somni, sciens quod destitutus suis, nesciens quod clauscorpore humi fusus, mente caelo fixus orabat. dehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transegit et testes propemodum quas in pretium praesidii cunas reliquit, fiducialiter arma corripuit. Solusque sciens se esse non solum, signum crucis praelio dedit, ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, victor immisit futurus. Prima salutis via exstitit Arbitio hostilium partium comes. Qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conuersus ad reuerentiam praesentis Augusti, non solum periculo liberauit uerum etiam instruxit auxilio. at ubi ad contigua miscendae pugnae spatiruit. ferebantur per aera spicula missa nost
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ꝓmittat. ł ⁊̃ uiret alicui se usq ad tẽpꝰ pla¬
citũ illam ductmn. et illa ꝓmittat. ł uiret
se illi nupturam. nũqͥd tał sp̃osio eosꝯiuges
fecit: Si mutato ꝓposito. alt̾ ł ut̃q ad alienã
copłam tñ sit. nũqͥd ob pͥorem sponsionẽ iura¬
m̃to subnixã sccłe fedłatiõis pactũ scindet᷑
Consicła qr longe aliud ÷ ꝓmittẽ. ⁊ aliuo fa¬

Expanded text:
 etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est aliud promittere, et aliu
Abbreviated transcription (Latin):
bu̾t. ⁊ utiq fornicores eent. nͥ eis susfraga¬
ret᷑ uoluntas u̾b exp̃ssa dep̾senti: q̃ legiti¬
s mat̾moniũ. ñ sancit ꝯsensus qͥ i occul¬
to fuit. Si em̃ alt altm̃ dimiserit. nͥ cogit᷑
uidicio eccłe redire ⁊ ꝯmanẽ qͣi cũ ꝯuige:¬
suffragat᷑. ut fiat ꝯugiũ. Manifeste uͦ ex¬
p̾ssa. suffragat᷑ ut sanciat ⁊ roboret. ac li¬
b̾m fiat ȩccłiȩ de hoc uidicare si expeclierit

Expanded text:
bunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitised matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiae redire et commanere quasi cum suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit
Abbreviated transcription (Latin):
ad ehoruchios: due. ad gala.¬
losenses: una. ad philipenses: tena
ad thessalonicenses: due.⁊ ad hebre¬
iad philomenẽ : una

Expanded text:
ad Corinthios duabus, ad Galaos una, ad Philippenses una, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossead Philemonem
Abbreviated transcription (Latin):
mea domũ t̾cio nupta coniugi. re¬
meare ñ enibeseares :S: mͥ cure ne
diutiꝰ maneat. ⁊tumelia mea. ꝯtagioq:
tua. nec longũ letabit᷑ fuat̾ni incest᷑
matmonii. Exsunexit mulier ⁊
familiarib nanauit sonnium. atq
ip̃a biouo post defuncta. fidem fecit:
qd̾ huiꝰ mͦi ꝯtugia. nec uioꝵ legibꝰ
ĩ punita sut̃t: nec mortuoꝵ uoluntatibꝰ.
Ip̃e qͦ archelaus uidit in sonnĩ spica
nouẽ. plenes ⁊ magnaᷤ a bobus uora¬
ni. Cui querenti respondit int̾pres:.
nouẽ spicas nouẽ annos significari.
quibꝰ potestate usus sit aplissima⁊
maxima. Hono itaq anno ĩꝑii sui
mutationẽ eid̾ẽ fore. eo qd̾ boues
qͥ arua aratro soleant in uertere:
mutacionẽ significet laboriosõ que
deuoret otq absorbeat. merita su¬
ꝑiora. his cognitiᷤ : quinto die ue¬
nie a ceiare. qui eũ ad iudiciũ romã
deducer&. In quo condennatꝰ iac¬
tus mexiliũ: & morte ĩ pleuit.

Expanded text:
meam domum tertio nupta coniugi remeam domum tertio nupta coniugi remeare non erubesceres? Sed mihi curae ne diutius maneat contumelia mea contagio tua, nec longum laetabitur fraterni incestus matrimonii.’ Exsurrexit mulier et familiaribus narrauit somnium, atque ipsa biduo post defuncta fidem fecit, uod huiusmodi coniugia nec uiuorum legibus inpunita sint nec mortuorum uoluntatibus. Ipse quoque Archelaus uidit in somnis spicas VIIII plenas magnas a bubus uorari. Cui quaerenti respondit interpres VIIII spicis VIIII annos significari, quibus potestate usus sit amplissima et maxima. Nono itaque anno imperii sui mutationem eidem fore, eo quod boues, qui arua aratro soleant interuertere, mutationem significent laboriosam, quae deuoret atque absorbeat merita superiora. His cognitis quinto die uenit a Caesare qui eum ad iudicium Romam deduceret, in quo condemnatus et actus in exilium etiam morte inpleuit
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ cesarẽ. cognita int̾ parces causa.
Uienrã relegatt᷑: opesq eiꝰ thesauris cesars
associate. Hoc merito p̾ciũ luit. qͥ nec
imꝑĩo neci traditꝰ: glaphira uxor eiꝰ
archelao rege capadocũ genita. quẽ¬
ad modũ supͣ memorauimꝰ. lybic̃ Regi
tõda sedis ẽ copulata nuptiis. Qͦ defu¬
neto. reutre ad patrã. Illie eam ꝯtẽplatꝰ
archelaus qd̾ fratrẽ mariti filioꝵ patru¬
ũ haud quãꝗ pie refugientẽ dũ arbtrͣ
retur. ita deꝑire coꝑte: ut uxorẽ eica¬
ret mariagne ⁊ glaphirã in locũ eilliꝰ
subsicueret. Non mlto pꝰ uͥ mulier in
iudeã redirt: indit insonnis alerãdrũ
⁊ ꝯ plecti desiderauit. At ille in dig¬
nanti simił : a ꝯspectu refugꝰ. uisus ẽ
dice. Hec ẽ glaphira ꝓmissi fic̃es : Ita
amores eiga te seruasti meos. qͥrum
memore te ẽe oportuit: Sͥ esto. Ad¬
oscentisla scd̾as nuptias ñ refuge¬
ras. &̃ nec t̾rias. etiã nec fiẽm mariti :
Ita mea delectauit in uiria. ut in

Expanded text:
apud Caesarem cognita inter partes causa Viennam relegatur opesque eius thesauris Caesaris adsociatae. Hoc merito pretium luit qui nec imperio neci traditus, Glafyra uxor eius Archelao rege Cappadocum genita, quemadmodum supra memorauimus, Libyes regi Iubae secundis est copulata nuptiis. Quo defuncto reuertit ad patrem. Illic eam contemplatus Archelaus, quod fratrem mariti filiorum patruum ha deperire coepit, ut uxorem eiceret Mariammen et Glafyram in locum illius substitueret. Non multo post, ubi mulier in Iudaeam rediit, uidit in somnis Alexandrum et conplecti desiderauit. At ille indignanti similis a conplexu refugus uisus est dicere: ‘Haec est, Glafyra, promissi fides? Ita amores erga, te seruasti meos, quorum memorem te esse oportuit? Sed esto: adulescentula secundas nuptias non refugeras, etiamne tertias, etiamne fratrem mariti? Ita te mea delectauit iniuria, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
deficudaret: Imitare dõs indulgen¬
tiores. qͥ nob̃ sine p̾cio tͥbuũt: qd̾
ate magno p̾cio ĩ petre neqͥtũ.
Q̾ si te humana offendutt uoca¬
bula: anube me uocan placuit:
p̃stricta serm̃one mulier. illusũ sibi
inteslerit. & dolens in iuriã pudici¬
ci&: confessa ẽ fraude marito. Ille
nicħ hñs qd̾ uxori indignaret᷑
cui ip̃e cubandi inteplo potesta
tus potentis uiri ꝯ cumelia. atq
atrociꝰ fiagicii ꝯm̃to. saẽdoteĩ ẽ¬
tẽplo rapit. qͥstioni subicit. confenos
necat. simulacrĩ ysidis tibi de¬
mergit. Mundo fugiendi potes¬
tas ꝑmissa ẽ: eo qd̾ in amoris ⁊ for¬
suoꝵ p̾ciis młtandꝰ estimaret᷑. Qd

Expanded text:
defraudaret? Imitare deos indulgendefraudaret? Imitare deos indulgentiores, qui nobis sine pretio tribuunt quod abs te magno pretio impetrari nequitum. Quodsi te humana offendunt uocabula, Anubem me uocari placuit et aestricta sermone mulier inlusum sibi intellexit et dolens iniuriam pudicitiae confessa est fraudem marito. Ille nihil habens quod uxori indignaretur, cui ipse cubandi in templo potestattus potentis uiri contumelia atque atrocis flagitii commento sacerdotes templo rapuit, quaestioni subicit, confessos necat, simulacrum Isidis Tiberi demergit. Mundo fugiendi potestas permissa, eo quod ui amoris et forsuorum pretiis m
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ faciliꝰ multer plena sompni deciꝑet᷑:
Mundꝰ assumpto uultu anubĩ pͥten. babituq aduenit.
dit᷑. Illa deũ credidit. beatã se assertt
Amplexũ petenti ñ negat. refert tñsꝑge facta e mulio
exepla. qd̾ nouẽ sũmũ dõꝵ almena ia nuibiꝰ pͣtendit.i
susccꝑit. ⁊ ledea eiꝰdem concubitu po¬
tita. & plurime alie: que ediderite
dõs paitu. De se quoq ⁊ illa: dm̃
ẽẽ generandũ: ꝑsuad& muliebri:
ꝯcubitu miscetur. Redit ad maritũ
instrupro mulieriᷤ: mariti gaudiũ.
Post ea occiunt mundꝰ mulieri: &
ait. Beata paulina: ꝯcubitu dĩ. M¬
agnꝰ ds̃ anubiᷤᷤ: cuiꝰ tu accepisti miste¬
ria. S disce te sic̃ diis tta ⁊ hõibꝰ ñ
negare qͥbꝰ dii tͥbuut qd tu neggaue¬
ras: qr nec formas suas dare nob̃ nec
noiea de dignant᷑. Ecce ad sacra sua
deus uocauit ⁊ mundũ: ut ÷ͥ iungeret᷑
Quid tͥ ꝓfuiz duritia tua. nͥ ut te
.xx. miliũ que obtulerã cõpendio

Expanded text:
quo facilius mulier plena somni deciperetur, quo facilius mulier plena somni deciperetur, Mundus assumto uultu Anubis habituque aduenit, dit. Illa deum credidit, beatam se adserit Amplexum petenti non negat, refert tamen exempla quod et Iouem summum deorum Alcmena susceperit et Leda eiusdem concubitu potita et plurimae aliae, quae ediderint deos partu. De se quoque et illa deum esse generandum persuadet mulieri, concubitu miscetur. Redit ad maritum in stupro mulieris mariti gaudium. Postea occurrit Mundus mulieri et ait: ‘Beata Paulina concubitu dei, magnus deus Anubis, cuius tu accepisti mysteria. Sed disce te sicut diis ita et hominibus non negare, quibus tribuunt quod tu negaueris, quia nec formas suas dare nobis nec nomina dedignantur. Ecce ad sacra sua deus Anubis uocauit et Mundum ut tibi iungeret. Quid tibi profuit duritia tua, nisi ut te XX milium quae obtuleram conpendio
Abbreviated transcription (Latin):
ginis femine Rome ꝑcelebratũ ẽ.
Que cũ egregie castitatĩ apd̃ om̃s
fama haber&. cẽt auitr p̃stantissi¬
mi decoris ⁊eminentis gracie. tep̾¬
tata Mundi equestisᷤ milicie aueĩ
int̾pellationibꝰ nec inflexa uitio:
nimie suꝑsticioniᷤ patuit enori Rõq
sub ornatis ssidiꝰ sac̃dotibꝰ qͥ uelud
Anubiꝰ ad eã mandata ꝑfenet: od̾
ea ad teplũ inuitaret. delectatũ
se eiꝰ sedulitate ⁊ pudicicia nocte
posc̾e. hab̾e se qd̃ eide secreto uell&. ꝯmte¬
tere. Qd illa accipies. leta ad maritũ ãe¬
tulit dm̃ suᷤ ad ẽe uotis. ab eo suam
posci p̾sentiã. negare se nͥ posse obedi¬
entiã. Itaq & ex sua ⁊ ex mariti sen¬
tentia : ꝑgit ad teplũ esidis. nocte exigit.
Remotisq ꝓcũ arbits. quasi sacͥs cogni¬
tione̾ mifterii ꝑcept᷑a: se se strauit. ꝯpo¬
suit suis. estimans qd̃ ad eã as suus in
sonis uenu. ⁊ ꝑuisionẽ sese eidẽ de¬
monstrat&. Uerũ uͥ aliqͥd noctiᷤ ꝓcessit.

Expanded text:
eminae Romae percelebratum est. Quae cum egregiam castitatis apud omnes famam haberet, esset autem praestantissimi decoris et eminentis gratiae, temtata Mundi equestris militiae ducis interpellationibus nec inflexa, uitio nimiae superstitionis patuit errori, namque subornatis Isidis sacerdotibus qui uelut Anubis ad eam mandata perferrent, quod eam ad templum inuitaret, delectatum se eius sedulitate et pudicitia noctem poscere, habere se quod eidem secreto uellet committere. Quod illa accipiens laeta ad maritum detulit, deum suis adesse uotis, a deo suam posci praesentiam, negare se non posse oboedientiam. Itaque et ex sua et ex mariti sententia pergit ad templum Isidis, noctem exegit remotisque procul arbitris quasi sacri cognitionem mysterii perceptura sese stratis conposuit suis, aestimans qsomnis ueniret et per uisionem sese eidem demonstraret. Verum ubi aliquid noctis processit,
Abbreviated transcription (Latin):
occupatꝰ. Ingͣtũ tn sibi me ñ sensit
antoniꝰ. cui iadium̃ta exercitꝰ: ⁊ fru¬
o celar uicisti antoniũ legionibꝰ tuis
maximi. uicisti eũ ꝯfiliis tuis. uicisti
imꝑii romani uiribꝰ: qd̾ dereliquerat
uiribꝰ tui: s magi moribꝰ suis. Uice¬
maluit ẽ cleopat᷑ uinci. ꝙͣ. sine ea
uincere. Hicit eũ mulier infestior sui:

Expanded text:
occupatus. Ingratum me tamen sibi non sensit Antonius, cui et adiumenta exercitus et fru Caesar, Antonium legionibus tuis maximis, uicisti consiliis tuis, uicisti imperii Romani uiribus, quod dereliquit, et tutibus tuis sed magis moribus suis. Vicmaluit cum Cleopatra vinci quam sine ea uincere. Vicit eum mulier infestior suis
Abbreviated transcription (Latin):
accusat᷑ hanc ꝓpinquitatẽ iuram̃to
firmauerint. uł sitres uel duo exan¬
tiquiorib genuensib qͥb hec ꝓpinqui¬
tas est nota qͥ bonȩ fame ⁊ ueracis ces¬
timonii sint remoto amore. timore.
p̾cio. ⁊ om̃i malo studio pͣdicto mͦ

Expanded text:
ae, hanc propinquitatem jurejurando firmaverint, vel tres, aut duo ex antiquioribus Genuensibus, quibus haec propinquitas nota est, qui bonae famae et veracis testimonii sint, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, supradicto m
Abbreviated transcription (Latin):
stituit. Qd̃ audi ens nepos p̾sidio
nudi dalmatias fugit. uͥ ⁊ pͥuatꝰ
defecit. Augustolo uͦ in rauenna
degente odo acer tortilingoꝵ rex¬
augustulũ de regno pulsũ inlus¬
culano cãpanie castello exilii
pena dapnauit. Sicq hesꝑiũ ro¬

Expanded text:
avit. Quod audiens Nepos, praesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degenteeius de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exilii poena damnavit. sic quoque Hesperium Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tantio augusto. italiã illoricũq ꝑuasit.
instuctione belli parchici derelicta: uenit
conte᷑ illũ. S initinere defunctꝰ ẽ: anno

Expanded text:
tantio Augusto, Italiam et Illyricum pervasit. itione belli Parthici derelicta, venit contra illum. Sed in itinere defunctus est anno
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾arũ elem̃ta didicis&. Itaq cũ pͥmũ
litt̾as. litc̾arũq silłas ĩꝑator senex int̾dũ
inuitꝰ meditaret᷑: a constantio qͥ tẽ in
magnentiũ ultione fris accensus bellũ
parabat. deponere iussus ĩꝑiũ: abiciens
palatiũ simł scolãq dimisit. hꝰ ⁊ dico
rome repotianꝰ constantini sororiꝰ filiꝰ :
Aadiatoꝵ manu fretꝰ inuait inꝑiũ.¬

Expanded text:
litterarum elementa didicisset. itaque cum primas litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accensus bellum parabat, deponere iussus imperium, abicienpalatium simul scholamque dimisit. Nepotianus deinde Romae, Constantini sororis filius, gladiatorum manu fretus inuasit imperiu
Abbreviated transcription (Latin):
ad psteneoᷤᷤ montes extendit᷑: ⁊ obliqͦ ligers cur¬
su qͥeã ex parte t̾minat: pene morbe emegt᷑.
continent᷑ ĩ ea utoeᷤ eggregie. Narbona. aruxer¬
chenꝰ. lemouir. petgorica. pietauis. b̃urdegala.
sanctonaᷤᷤ. ⁊ engoliia. Meat ꝑ aqͥtaniã: dordo¬
nia. q̃ in wiarunnã ĩ mergit᷑. Silua habet᷑
ĩ ea lienna: biturigibꝰ ⁊ arimiᷤᷤ confins. NLug¬
dunensis ꝓuincia orit᷑. a monte uirano qͥẽ
int̾ seqͣnos ⁊ heluetioᷤ. ⁊ alacu lemanno ⁊ ro¬

Expanded text:
t obliquo Ligeris cursu, qui eam ex parte terminat, pene in orbem cingitur. Continentur in ea urbes egregiae: Narbona, Arverthenus, Lemovis, Petragorica, Pictavis, Burdegala, Sanctona et Engolisma. Meat per Aquitaniam Dordonia, quae in Varunnam immergitur. Silva habetur in ea Letenna, Biturigibus et Arvernis confinis. Lugdunensis autem provincia oritur a monte Jurano, qui est inter Sequanos et Helvecios,
Abbreviated transcription (Latin):
dioeletianꝰ ab inuito eregit maximia¬
no. ut simul pͤpurã ĩ ꝑiũq deponeret᷑
tiͤ: ipsi in pͥuato habitu consenesce¬
rẽt. Itaq sub una die diocletianꝰ.
apio niomediã. maximianꝰ uͦ apd̃
deposuerũt. Tẽ galeriꝰ marimianꝰ

Expanded text:
Diocletianus ab invito exegit Maximiano, ut simul imperium deponerent, tis, ipsi in privato habitu consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud deposuerunt. Tunc Galer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuimciss tõ t̾minabat antiqͥtꝰ. Quarũ una bei¬
gica. Alia: aqͥtania. alia uͦ: lugdunesis noĩaibat᷑.
Porso belggica ꝓuintia:. ht̃ aboriente limitẽ fu¬
minᷤ. hylẽ. ⁊ germaniã. abeuro uͦ: ht̃ alpes.
apennina ⁊ a meridi&: ꝓuinciã narbonensẽ ⁊
ab occasui: ꝓuincia lugdunesẽ.&. a circhio. oc¬
ceanũ britannicũ. Ur̃oe̾ eiꝰ inclite. ⁊ famose.

Expanded text:
inciis terminabatur antiquitus. Quarum una Belgica, alia Aquitania, alia vero Lugdunensis nominabatur. Porro Belgica provincia habet ab oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro vero habet alpes Apenninas et a meridie provinciam Narbonensem et ab occasu provinciam Lugdunensem et a circio occanum Britan
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑. gͣues ꝑ om̃s romani inꝑii fines subi¬
tarũ ꝑturbationũ concrepuere fragores
positꝰ fuerat. inbritannia rebellante¬
⁊ achilleio inegipto. cũ ⁊ affricã quin¬
que gentiani infestaret᷑. ⁊ harseus rex
ꝑsarũ. ⁊̃ orientẽ bello p̾meret. Eͦ ꝑieulo dio
clecianꝰ ꝑmotꝰ: maximianũ herculianũ.
excesare fecit augustũ. constantui uͦ⁊
constantio theodorã. ħculii maximiani

Expanded text:
r per omnes Romani imperii fines, subitarum turbationum fragores usio in Britannia rebellante, Achilleo in Aegypto, cum et Aphricam Quinquegentiani infestarent, Narseus etiam rex Persarum Orientem bellcletianus permotus, Maximianum Herculium ex Caesare fecit Augustum; Constantium verConstantius Herculi Maximiani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuII. annos fortisime uendicata ae
ritenta: tandẽ fraude allecti socii
sui int̾fectꝰ÷. Allectꝰ ui pꝰ ea erepta ca¬
rausio insulã: ꝑtͥenniũ tenuit. Que as¬
annos iecepit. Constantiꝰ uͦ cesar in gallia
pͥmo bello. ab alamannis ꝓfligato excitu
anꝰ augͦtus qͥnque gentianos in afirica p
cp̃⁊ intfecit: s inmoderata uictoria.
usus. alexindriã direptioni dedit. ecop¬

Expanded text:
per septem annos fortissime uindicata ac retenta, tandem fraude Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Carausio insulam per triennium tenuit: quem Asannos recepit. Constantius vero Caesar, in Gallia primo praelio ab Alamannis profligato exercitu anus Augustus Quinquegentianos in Africa domcepit et interfecit. sed inmoderata uictoria usus Alexandriam direptioni dedit, Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
sis copiis ad diocletiamĩ refugit. A qͦ
ano gantisime exceptus g̃. ita ut ꝑ
aliquot nulia pa̾suũ ppuratꝰ ante
uehiculũ eiꝰ cucurrsse referat᷑. Uerũta¬
men hac contumnelia qͥsi cote ad uͥtu
ne aciẽ mentiꝰ erpediit. Itaq mox
ꝑ illiricũ i mesyã undiq copiã con¬
tͣxit. raptĩq in hostẽ re̾sus: narseũ
magnis copiis in ribꝰq suꝑ auit. ex¬
tinctsq ꝑsarũ copiis. ip̃soq uarseo
infugã acło. castͣ eiꝰ inuasit. uxoris. so¬
roras. lib̾osq cep̃. in mesaq uim gaie
rũ nobiliũ abduxit. ⁊ reu̾sus in meio¬
potamia: a diocletiano plurimo ho¬

Expanded text:
sis copiis, ad Diocletianum refugit. A quo arrogantissime exceptus est, ita ut per aliquot millia passuum purpuratus ante vehiculum ejus cucurrisse referatur. Verumtamen hac contumelia quasi cote ad virtune, aciem mentis expediit. Itaque mox per Illyricum et Moesiam undique copias contraxit, raptimque in hostem 528 reversus, Narseum magnis costinctis Persarum copiis, ipsoque Narseo in fugam acto castra ejus invasit, uxores, sorores, liberosque cepit, immensam vim gazae rum nobilium abduxit. Reversus in Mesopotamiam, a Diocletiano plurimo ho
Abbreviated transcription (Latin):
sibi seruitutẽ agnouerat. Nam
de hannibale qͥd retexam. qͥ tot
regionũ uictor. romanis ⁊ ipse
militauit triumphis: qͥbꝰ apes
aꝑuit. in ã strauit. urbes sub egit que uic¬
toribꝰ acquirerent᷑: Qͥ freq̃nter suꝑior
S emel uictꝰ. reꝑare sese ne qͥuit. cessit
spõte uicte ribꝰ qͦs uictos nõ sustiũbat.
Abiectiꝰ q arnus uictͥcibꝰ ad pͣsiã sese
ꝯtulit regẽ. ex duce: m̾cẽnariꝰ. ex
triunphatore fugitiuus: Heniamꝰ
ad galliarum ĩcolas poppłos nat᷑a.
feroces. ⁊ naturalibꝰ muris ferocio¬
res. qͦs nõ cemẽta parietũ. s uiga al¬
piũ ab ortu sol tuẽtur ab occasu occe¬
anꝰ includit. a meridie p̃rupta pi¬
renei. aseptẽtͥone rheni fluẽta. in ma¬

Expanded text:
sibi seruitutem agnouerat. Nam sibi seruitutem agnouerat. Nam de Hannibale quid retexam? Qui tot regionum uictor Romanis et ipse militauit, triumphis quibus Alpes aperuit, uiam strauit, urbes subegit quae uictoribus adquirerentur. Et qui frequenter superior semel uictus reparare sese nequiuit. Cessit sponte uictoribus, quos uictor non sustinebat, abiectisque armis uictricibus ad Prusian sese contulit regem, ex duce mercennarius, ex triumphatore fugitiuus. Veniam ad Galliarum incolas populos natura feroces et naturalibus muris ferociores, quos non caementa parietum sed iuga Alpium ab ortu solis tuentur, ab occasu oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta imma
Abbreviated transcription (Latin):
qr marimos oĩum ñ lacessi¬
uit. Quẽ lic& inmat᷑a mors
tũpho romanoꝵ subtͣxerit:
seruit t̾n⁊ ip̃e inposteris suis.
Qͥbꝰ orientis spolia ñ ad fulerũ
dñationis quesita. s ad p̾ciũ
seruitutis ut nobilitas famu¬
lantiũ. ad uictoris opes ꝑue¬
mi&. Magna uͥtꝰ in alexandro.
occranũ uictoriã extendit:
romani. ult occeanũ. Testis ẽ
brictannia extͣ oroẽ posita: s
romanorũ uͥtute in orbẽ redac¬
ta. Qd̃ etas ignorauit suꝑior:
didicit romanoꝵ uictoria.
Seruiũt ⁊ ip̃i qͥ qͥd eẽt serut᷑
ignorabat᷑. Soli sibi nati. &
semꝑ sibi lib̃i qr a suꝑioꝵ potencia
int̾fuso occeano secreti: metuere
n pot̾ant qͦs nesciẽbett᷑. Plus itaq
fuit tͣnsisse ad brictannicos quã
tumphasse debritannis. Quid fa¬
cerent eñi. elementis iam Ro¬
manoꝵ imꝑio subiectis: docuit
illos occaanus seruitutis patienti¬
am: posqua ⁊ ip̾e tranffretantibꝰ
Romanorũ nauigiis. in suetam

Expanded text:
quia maximos omnium non lacessiquia maximos omnium non lacessiuit. Quem licet inmatura mors triumpho Romanorum subtraxerit, seruit tamen et ipse in posteris suis, quibus orientis spolia non ad fulcrum dominationis quaesita sed ad pretium seruitutis, ut nobilitas famulantium ad uictoris opes perueniret. Magna uirtus in Alexandro: oceanum uictoriam extendit, Romani ultra oceanum. Testis est Brittania extra orbem posita sed Romanorum uirtute in orbem redacta. Quos aetas ignorauit superior didicit Romanorum uictoria. Seruiunt et ipsi qui quid esset seruitus ignorabant soli sibi nati et semper sibi liberi, qui a superiorum potentia interfuso oceano secreti metuere non poterant quos nesciebant. Plus itaque fuit transisse ad Brittanos quam triumphasse de Brittanis. Quid facerent enim elementis iam Romano imperio subiectis? Docuit illos oceanus seruitutis patientiam, postquam transfretantibus et ipse Romanorum nauigiis insuetam
Abbreviated transcription (Latin):
trahere captiuitats. Uerũ illi
ip̃i uiri qͥ totã fregerũt assam
tẽ fuictibꝰ xersem subigentem
maria. in eo ip̃o qd̾ sibi subiec¬
tũ putabat elem̃to eoriosissi¬
me debellatũ fugarũt: ne ro¬
manis seruiut. ⁊ principes to¬
ciꝰ grecie Italoꝵ ĩꝑiis obtẽꝑant.
atqͦ ille athene que leges aliis
dabat̃: nc̃ alienis legibꝰ famu¬
lant᷑. Lacedemonii qͦ pꝰt̾mophi¬
las ⁊ leonide clefuncti tumphos.
pꝰagesilaũ serͣliattorẽ asse: nẽ
a mãt años suos. M acedonia acꝙ
affrica q̃ ꝑduos ualidissimos
duces tociꝰ orb̃ ĩꝑiũ in sua iu¬
ra ⁊ possessionẽ tnfuderant:
tͣnlatã a se potenciã ñ inda¬
ignant᷑: tantaq rerũ mutaei¬
oñe contente. optat ꝓpicios:
qͦs ad serinciũ petebant. Hec
philippi diuitiis macedones.
nec alexandri excitant᷑ tũphĩ.
qͦs duces oium prudentissi¬
bitrant᷑. qr alt̾ se intͣ greciã
tenuit. alt̾ fugiens arma ro¬
mana. usq ad regna caspia.

Expanded text:
. Verum ipsi illi uiri, qui totam fregerunt Asiam tem fluctibus Xerxen subigentem maria in eo ipso quod sibi subiectum putabat elemento gloriosissime bellatum fugarunt, nunc Romanis seruiunt, et principes totius Graeciae Italorum imperiis obtemperant, atque illae Athenae, quae leges aliis dabant, nunc alienis legibus famulantur. Lacedaemonii quolas et Leonidae defuncti triumphos, post Agesilaum seruatorem Asiae nunc amant dominos suos. Machedonia atque Africa, quae per duos ualidissimos duces totius orbis imperium in sua iura et possessionem transfuderant, translatam a se potentiam non indignantur tantaque rerum mutatione contentae optant propitios, quos ad seruitutem petebant. Nec Philippi diuitiis Machedones nec Alexandri excitantur triumphis, quos duces omnium prudentissibitrantur, quia alter se intra Graeciam tenuit, alter fugiens arma Romana usque ad regna Caspia e
Abbreviated transcription (Latin):
fuccessionis: astringũt uos nego¬
tia patrũ. qͦ mͦ obedientia refugiai.¬
tãto inferiores obedientibꝰ : Aut
qͥd uobiꝰ reliqͥ erte qͥ inuos cesa¬
re iomnẽ uͥtitẽ romanã mo¬
uetis: Quomͦ potestis sustinere
eos qͥ de oĩbꝰ tͥumpharũt. atq
aboibꝰ sibi mnilitantibꝰ nuc̃n
ad iuuant᷑: & ochenienses qdẽ
ꝓlib̾tate tociꝰ gerecie. incendio
potͥam tͣdiderut᷑. exilio mutan¬
tes domos ne sibi xerses dñia.¬
retur. Quẽ int̾ris nauicgante.
influctibꝰ gradientẽ. eũ eũ nec
maria caꝑent nec t̾ta susti¬
ner&. qd̾ europe tociꝰ spatia
tͣnsitꝰ eiꝰ itin̾ũ includer& angꝰ¬
tigribꝰ trarũ finibꝰ quã exereitũ

Expanded text:
successionis? Adstringunt uos negosuccessionis? Adstringunt uos negotia patrum. Quomodo oboedientiam refugititanto inferiores oboedientibus? Aut quid uobis reliqui erit qui in uos Caesarem et omnem uirtutem Romanam mouetis? Quomodo potestis sustinere eos, qui de omnibus triumpharunt atque ab omnibus sibi militantibus nunc adiuuantur? Et Athenienses quidem pro libertate totius Graeciae incendio patriam tradiderunt, exilio mutantes domos ne sibi Xerxes dominaretur, quem in terris nauigantem, in fluctibus gradientem, cum eum nec maria caperent nec terra sustineret, quod Europae totius spatia transitus eius itineris includeret, angustioribus terraru
Abbreviated transcription (Latin):
ra ista deliberatio. Priꝰ certandũ
fuit ne amitteratis lib̾tatẽ: ꝗͣ. ut
amissã reposceretis. durꝰ serui¬
tutis usus. Et ideo aut apͥncipio
sub eunda ñ fuit: aut suscepta
o quanimit᷑ ferenda. Tũc decurt
rastitisse: cũ ad seruiciũ uocare¬
mini. Illa÷ iustior pugna. qui
autẽ semel se dedaritꝰ inseruitu¬
tẽ.⁊ si pꝰea subtrahere uelit. ñ ille
amator lib̃tatis asserit᷑: s: tanquã
seruus ꝯtumax ad iudicat᷑. Ubi
erat ista lib̾tatis defesio. eũ pom¬
peiꝰ Ur̃is ingruer& regionibꝰ. ui¬
bem dñs intrar&s. Ubi erg̃ arma
ꝓlib̾tate: Cur deposita sut ã pa¬
tribꝰ ur̃is : Et c̾te illi fortiores
uobis fuere. Uigebat̃ animis. ha¬
bũdabat̃ subsidiis. Cupiebant
repugnare: s exiguã portionem
romani exercitus non sustinue¬
re. Uicti sunt s reseruati. Agno¬
ueritt̃ iugũ seruitutis: ne tole¬
rarent penã captiuitatis. Quid
recisatis heredes qd̃ debetis iure

Expanded text:
ra ista deliberatio. Prius certandum ra ista deliberatio. Prius certandum fuit ne amitteretis libertatem, quam ut amissam reposceretis. Durus seruitutis usus et ideo aut a principio subeunda non fuit aut suscepta aequanimiter ferenda. Tunc decuit restitisse, cum ad seruitium uocaremini. Illa iustior pugna. Qui autem semel se dederit in seruitutem, etsi postea subtrahere uelit, non ille tamquam amator libertatis adseritur, sed tamquam seruus contumax adiudicatur. Vbi erat ista libertatis defensio, cum Pompeius uestris ingrueret regionibus, urbem dominus intraret? Vbi erant arma pro libertate? Cur deposita sunt a patribus nostris? Et certe illi fortiores nobis fuere. Vigebant animis, abundabant subsidiis, cupiebant repugnare sed exiguam portionem Romani exercitus non sustinuere. Victi sunt sed reseruati. Agnouerunt iugum seruitutis, ne tolerarent poenam captiuitatis. Quid recusatis heredes quod debetis iure
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabił romanoꝵ iudicũ in¬
solentia. Quid. gͥ. tolerabiliꝰ. u¬
niu̾sos an unũ ꝑpeti: que autẽ
iusticia cũ unꝰ leserit. bellũ in¬
ferre om̃ibꝰ: Nonqͥd om̃s roma¬
in iniurie auctores: Hũqͥd ip̃e
cesar: Aut studiose electꝰ .ẽ. im¬
ꝓbꝰ qͥ ad uos mitteret᷑ :S neq
specłari possit̃ tͣnͣsmaria. ocełosq
ab oriente in occidentẽ intende.
Ut illie uideat̾ que hic gerĩtt:
Heq audire: facile. Qd̾ ⁊ si sollici¬
tudo exigat. longinqͥtas negat:
ꝓbationũ difficultatẽ.Uni .gͥ.
culpa discidiũ pariet orb roma
nis inuidia: itineris nullo la¬
bore: Amnius enĩ uicibꝰ: ro¬
mani magistratꝰ mutant᷑. Qͦ
fir ut nec insolens diu mane
at: ⁊ moderatior eito succedat.
mediũ deferat᷑ &̃. qͥescentibꝰ. Causas¬
belli aura aduersũ om̃s ꝯdicio.
ad u̾sum romauos ultima. Quos
si fugere uelis. cũ suꝑare ñqueas:
or̃ois tenarũ tibi relinq̃ndꝰ est.S
libtatis cupiitatẽ p̾ͥtenditis. Se¬

Expanded text:
 iudicum insolentia, quid igitur tolerabilius, uniuersos an unum perpeti? Quae autem iustitia, cum unus laeserit, bellum inferre omnibus? Numquid omnes Romani iniuriae auctores? Numquid ipse Caesar? Aut studiose electus est inprobus qui ad uos mitteretur? Sed neque speculari possunt trans maria oculosque ad orientem ab occidente intendere ut illic uideant quae hic geruntur, neque audire facile, quod, etsi sollicitudo exigat, longinquitas negat probationum difficultate. Vnius igitur culpa discidium pariet orbis Romnis inuidia, itineris nullo labore? Annuis enim uicibus Romani magistratus mutantur, quo fit at, et moderatior cito succedat. medium deferatur etiam quiescentibus. Causasbelli adversum omnes conditio, adversum Romanos ultima. si fugere uelis cum superare non queas, orbis terrarum tibi relinquendus est. Sed libertatis cupiditatem praetenditis. Se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ p̾sentia uilitate sui displicẽt.
rerũ nouitas inuitat: ac si t̾bent᷑
negotia. lucrũ putatur. Id̾o uo¬
biscũ ꝯsiliũ ferendũ putaui. ne aut
prudentͥoꝵ sobetas p̾ripiat᷑ in so¬
lentioꝵ audatia. aut qͥ recte saꝑe
nesciut. nr̃o saltẽ ãmoniti sermo

Expanded text:
quibus praesentia uilitate sui displicent, quibus praesentia uilitate sui displicent, rerum nouitas inuitat, ac si turbentur negotia lucrum putatur, ideo uobiscum consilium conferendum putaui, ne aut prudentiorum sobrietas praeripiatur insolentiorum audacia, aut qui recte sapere nesciunt nostro saltem admoniti ser
Abbreviated transcription (Latin):
tñ belli adu̾sus romanos alta
prudentia cernens moueri. R
⁊ sibi inuidia ⁊ uideis ultimũ
gignetet᷑ ꝑiclm: coacto in unũ
t si in plerisque in ꝓuidꝰ ꝯsulendi
mod̾andiq ĩ patiens dolor gͣuibꝰ
aliqͦs fatiat inestuare querimo¬
niis.: tñ uͥ ꝯsilũ sumit᷑. sequestrat᷑
afectꝰ dolori. Nã si ꝓmptos ad ulciscẽ¬
das in iurias. ⁊ ad inferendũ roma¬
pło ꝯ ꝑissẽ. ac non melioris par¬
tũ & tͣnqͥllioriᷤ sentẽtie qd̾ pacis
÷p̾optare. & qͦd quiets p̃ferre. nec
uenire ad uos ausus forem: nec
ꝯsiliũ clare. Suꝑ fluũ eñi ẽ. suade¬
re qͥd fieri oporteat: cũ audientiũ
assensus in det̾iora sit. S qr aliis
in exꝑtꝰ bellicoꝵ usus maloꝵ. aliis
ꝑ functoria spes lib̾tatis p̃dulcis ad
expetendũ: s plerũq urationabi¬
lis ad adipiscendũ. Multis eñi dũ
lib̃tas petit᷑: seruitꝰ accumulat᷑.
⁊ frequent᷑ totũ eripit᷑: quibꝰ uł
nom lib̾tatis remanserat. Alios

Expanded text:
tamen belli adversum Romanos alta prudentia cernens moveri, ne et sibi invidia, populoque ultimum gigneretur periculum, coacto in unum tsi in plerisque inprouidus consulendi moderandique inpatiens dolor grauibus aliquos faciat inaestuare querimoniis, tamen ubi consilium sumitur, sequestratur affectus doloris. Nam si promptos ad ulciscendas iniurias et ad inferendum Romapulo conperissem ac non melioris partis et tranquillioris sententiam quod pacis est praeoptare et quod quietis praeferre, nec uenire ad uos ausus forem, nec consilium dare. Superfluum enim est suadere quid fieri oporteat, cum audientum adsensus in deteriora sit. Sed quia aliis inexpertus bellicorum usus malorum, aliis perfunctoria spes libertatis, praedulcis ad expetendum sed plerumque inrationabilis ad adipiscendum, — multis enim dum libertas petitur seruitus adcumulatur, et frequenter totum eripitur, quibus uel nomen libertatis remanserat, — alios,
Abbreviated transcription (Latin):
T anta facilitite. hostiꝰ ⁊ qͥ latebat re¬
ꝑtꝰ. et qͥressistebat. uictꝰ est. Erũ in¬
prouiso aduẽtu. cõse disse mõtes
g̾mania c̾didit. Renũ ex aruisse
qͥ magnitudine corpoꝵ ⁊ cõcẽptu.
mortiꝰ cetĩs. ualidiores.q retinacłm
ante suum rhenũ putabãt nc̃ salu¬
tis defẽgionẽ. Itaq ian nõ schphiᷤ
germanoꝵ repletur. s repromanoꝵ.
liburnis. Q ꝑ errãtes tot usq ad ma

Expanded text:
tanta facilitate hostis et qui latebat repertus et qui resistebat uictus est. Quorum inprouiso aduentu consedisse montes Germania credidit, Rhenum qui magnitudine corporum et contemptu mortis caeteris validiores, qui retinaculum ante suum Rhenum putabant, nunc salutis defensionem. Itaque jam non copiis Germanorum replentur, sed Romanorum libur
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ p̾cia. Sepe eñi qͥ pͥmo ue¬
recũdĩ deiiquerint. accinsati in¬
solentiores sit̃. & qͥ occulte ante
furati sũt : pꝰea palam latci
in ip̃is agrestibꝰ feris. artissima
uincła si se ercitentt ĩ pͥmunt᷑.
si qͥescat: relarent᷑. Grauisq febriũ
uis tolerando minuit᷑: inqͥetudi¬
nx auget᷑. Qd̾ sinorut sibi ꝯsule¬
ie agrestia ut nature obliuiscan¬
tͦ qͦ dolorẽ alleuend: quato ma¬
iͤ in hõibꝰ frequẽs docuit usus.
qd̾ eoꝵ qͥ lesi sut tolerantia leden¬
tibꝰ fuerit uerecundie. ut sñ ac¬
cusatoribꝰ correxerint. qd̾ accusati¬

Expanded text:
sorum pretia. Saepe enim qui primo uesorum pretia. Saepe enim qui primo uerecundius deliquerint accusati insolentiores sunt, et qui occulte ante furati sunt postea palam latrocin ipsis agrestibus feris artissima uinculorum, si se excitent, inprimuntur, si quiescant, relaxantur, grauisque febrium uis tolerando minuitur, inquietudine augetur. Quodsi norunt sibi consulere agrestia ut naturae obliuiscantur, quo dolorem ableuent, quanto magis in hominibus frequens docuit usus quod eorum qui laesi sunt tolerantia laedentibus fuerit uerecundiae, ut sine accusatore correxerint q
Abbreviated transcription (Latin):
audiatt. Duo sũt itaq qͥbꝰ pͥmo
respondendũ arbitror: que in ma¬
ximo sut̃ q̃relarũ pond̾e. qd̾ ple¬
riq uociferant᷑ de in iurins p̾sidũ.
⁊ qd̾ pleriq perisse sibi lib̾tatem
gemat̃. Quarũ ꝓposicionũ seꝑanda
mͥ ꝯplerio uidet᷑. Si enĩ p̾sides
uideamini ñ eoꝵ m̃ito s serui¬
tutis fastidio. accusare p̾siddes qͣsi
dñationis ministros: Aut si in¬
tolerabił seruitꝰ: suꝑflua. eͦ. de
p̾sidibꝰ q̃rimonia. Nã ⁊ si in illis
t̾ia sic. Quid autẽ in eptiꝰ quã
de ĩiuriis q̃ri ⁊ bellũ subterere
ac ꝑiculis mutate ꝯtumelias.
dũ iudicẽ refugias. hostẽ in du¬
cas. cũ uidex miquus plerũq
iuris int̾pres sit. hostis aũ &̃
hostẽ caueri: ne alterũ exac̾bes.
altũ arcessas. cũ ⁊ ille delini¬
mento mitior fiat. ⁊ iste de¬
clinari debeat. ne possit noce.
Cauendũ. gͥ. de iudicibꝰ ne ma¬
ior querela ꝗͦ iniuria sit: gͣuior¬
qͦ obiectionũ inuidia ꝗͦ ꝯmis¬

Expanded text:
to. Duo sunt itaque quibus primo respondendum arbitror, quae in maximo sunt querellarum pondere, quod plerique uociferantur de iniuriis praesidum et quod plerique perisse sibi libertatem gemunt. Quarum propositionum separanda mihi conplexio uidetur. Si enim praesides uideamini non eorum merito sed seruitutis fastidio accusare praesides quasi dominationis ministros. Aut si intolerabilis seruitus, superflua ergo de praesidibus querimonia. Nam etsi in illis teria sit. Quid autem ineptius quam de iniuriis queri et bellum subtexere ac periculis mutare contumelias, dum iudicem refugias, hostem inducas, cum iudex iniquus plerumque iuris interpres sit, hostis autem ehostem caueri, ne alterum acerbes, alterum arcessas, cum et delinimento mitior fiat et iste declinari debeat ne possit nocere. Cauendum igitur de iudicibus ne maior querella quam iniuria sit grauiorque obiectionum inuidia quam commis
Abbreviated transcription (Latin):
exertẽt: S Nan de armenia qͥd
dicam que nõsolum lunitis
sui seruat qͥetẽ. uerũ etiã portarũ
intenta custoclia diligenter
explorat ne pacẽ turbaturus
aliqͥs irrepat: Dm̃s. gͦ. romanis
seruire gestũt. uos soli. dedig¬
namim his ẽẽ subditi. qͥbꝰ subici¬
unt uniuersi: qͥbꝰ freti arnus qͦ
suꝑbi milite. Ubi est stolus nau¬
ium ur̃arũ qͥ obsideat freta ꝑ¬
curiat maria romanoꝵ: In ip̃oꝵ enĩ
nomẽ eleñita eciam trãsierũt in
qͦs etiã transiuit orb terrarum
qui romanomꝑio clauditur ⁊ de

Expanded text:
exercent. Nam de Armenia quid exercent. Nam de Armenia quid dicam, quae non solum limitis sui servat quietem, verum etiam portarum intenta custodiae diligenter explorat, ne pacem turbaturus aliquis irrepat. Omnes ergo Romanis servire gestiunt: vos soli dedignamini his esse subjecti, quibus subjiciuntur universi? Quibus freti armis? quo superbi milite? ubi est stolus navium vestrarum, qui obsideat freta, percurrat maria Romanorum? In ipsorum enim nomen elementa etiam transierunt, in quos etiam transivit orbis terrarum, qui Romano i
Abbreviated transcription (Latin):
s ulci tñ inruriam filenis fribꝰ
uictoriã cõcessere. Nec sutes p̃te¬
ribo tribiles eciã solo audicu. qđ
otm̃ia adis thant ⁊ apppinꝗͣi ⁊ uado¬
so mari hereãt. Terciã parte orb
tociꝰ ab athlantico mari ⁊ colum¬
nis ħeuł usq ad mare iubrum
atq ethiopas definiri rer ũ ꝑrii
asseruere qͥs tot gẽciũ popłos
num̃e recẽseat. qͥb fulta carcha¬
go scipionis dexcerã nõ ulit ñ
tulit: Maluit q iomã duabͥ
aiuiii p artibꝰ aduersũse pascere.
ꝗͣ alienis opibꝰ nixa. adu̾sũ io¬
manos iebellare. Cieta qͦ cẽtũ
urbibꝰ nobił. uberima p̾feres re¬
gna circũfusaundiq niari.
⁊ fluctibꝰ tãꝗ menibꝰ solita hostẽ
repelłe unum cõsularẽ ueretur. ⁊
płim popłi sex fascium uirgulis
metu inclinatur. Asia põtus. eni¬
ocia q regna. bosphoram q om̃s
romano inꝑiosubiciuntur. ꝙ
illud ante uinauigabile pelag̾
qͣdraguita naues ad pacem

Expanded text:
sed ulti tamen iniuriam Philenis fratribus sed ulti tamen iniuriam Philenis fratribus uictoriam concessere. Nec Syrtes praeteribo terribiles etiam solo auditu, quod omnia ad se trahant et adpropinquantia uadoso mari haereant. Tertiam partem orbis totius ab Atlantico mari et columnis Herculis usque ad Mare Rubrum atque Aethiopas definiri rerum periti adseruere. Quis tot gentium populos numero recenseat, quibus fulta Carthago Scipionis dexteram non tulit maluitque Romam duabus anni partibus aduersum se pascere, quam aliorum opibus nixa aduersum Romanos rebellaurbibus nobilis, uberrima praeferens regna, circumfusa undique mari et fluctibus tamquam moenibus solita hostem repellere, unum consularem veretur, et plurimi populi sex fascium virgulis metu inclinantur. Asia, Pontus, Eniotiaque regna, Bosphoranique omnes Romano imperio subjiciuntur, et illud ante innavigabile pelagus, quadraginta naves ad pacem
Abbreviated transcription (Latin):
bres gn̾at. ꝙ pluuarũ ub̾tites cͤat
Deni q cũ sit ferriẽcior oĩbꝰ regi¬
omib̾. sol̃a ñ q̃ritur desiccitate.
Et qđ nlłi. alii loco suppetit. Alit
ieriguo suas messes. Nauigat᷑ in
harenis. nauigit᷑ ꝑsata. ubi plinui
fecundicaᷤ romanis militat. ut
quatuor mesibꝰ dños alat. Qͥd ip̃ã
uibẽ li qͣr cognomine regis fortissi
soꝵ anniũ maximꝰ disfuso ꝑspatia
trarũ alugo ⁊ obsidionus sum mo¬
ueat inpediniẽta. ⁊ muhe eudi
q̃ necesaria st̃ al usum. re¬
media mineztret: Que magis
pot̾at ad re bellaidũ ꝗͣ egiptꝰ excita¬
ca milia houi p̾ter alexadrie in¬
colas pop̾płos iomanis fascib nu¬
m̃at ascriptos : Et cũ hãt cãtam
miłcitudinẽ. ma uult tñ roma¬
ni ĩꝑi i tͥbutĩ se exerce. qͣsuis mi¬
litare stipediis. Nõtransiliã cire¬
neses lacedemonioꝵ geñ qui qͦn¬
dam cũ cartaginẽsibꝰ de fimb at .i.
tẽ offerẽtes. Quia oblatiõe uicii

Expanded text:
bres generat et pluuiarum ubertates creat. bres generat et pluuiarum ubertates creat. Denique cum sit feruentior omnibus regionibus, sola non queritur de siccitate, et quod nulli alii loco suppetit, alit inriguo suas messes. Nauigatur in harenis, nauigatur per sata ubi pluuia fecunditas Romanis militat, ut quattuor mensibus dominos alat. Quid ipsam urbem loquar cognominem regis fortissimsorum amnium maximus diffuso per spatia terrarum alueo et obsidionis submoueat inpedimenta, et inuehendis quae necessaria sunt ad usum remedia ministret. Quae magis poterat ad rebellandum quam Aegyptus excitaa hominum praeter Alexandreae incolas populos Romanis fascibus numerat adscriptos. Et cum habeat tantam multitudinem, mauult tamen Romani imperii tributis se exercere quam suis militare stipendiis. Non transiliam Cyrenenses Lacedaemoniorum genus, qui quondam cum Carthaginensibus de finibus atque tem offerentes, qua oblatione uicti
Abbreviated transcription (Latin):
sibi tociꝰ orb ĩꝑiũ p̃sũpserãt: nc̃ seruitu¬
tis ꝓpͥe ñicedẽ exsoluãte. Quid illi¬
riis erutil uenis t̾rarũ suarũ pro
fuit. qͥbꝰ nõ habũdauit adliberta¬
tis p̃ciũ. Quãto p̃ciosiꝰ ferrũ ro¬
manoꝵ : cui seruit aurũ pano¬
nioꝵ. Dat itaq solr̃ pannoniꝰ
auri tͥbutũ. ⁊ opes suas adromanũ
ȩrariũ uolẽs trãsfert: ut sit tucior
inseruitute. Nec incolãsuũ. auro
turbida pactoli Snda. extulit in
suꝑbiã. seruit libẽter qͥbꝰ seruire
ĩꝑia uidet: Nec mirat᷑ inlꝰ gemi¬
nã suã. Aut seres lanã suĩ: Adusũ
dimꝰ. Et cũ ip̃i inꝑitẽt płimis na¬
cionibꝰ. tñ offerũt lib̾os fuos ⁊ nobi¬
litatẽ suã seriuire ronanis gaudẽt
profide pacis: simł ut seruie̾do dis¬
cãt suis ĩꝑare. Offer̃t uestes. monilia
eleplũtes ꝙͦ Romanis unũ tͥbutũ
reges inpone At texamꝰ aegiptum
habundantẽ opibꝰ suis nec ĩcligñ¬
tẽ pluuie celestis que sibi ip̃a mi¬

Expanded text:
tutis propriae mercedem exsoluant. Quid Illyriis erutum uenis terrarum suarum aurum profuit, quibus non abundauit ad libertatis proelium? Quanto pretiosius ferrum Romanum, cui seruit aurum Pannoniorum! Dat itaque Pannonius auri tributum et opes suas ad Romanum aerarium uolens transfert, ut sit tutior in seruitute. Nec incolam suum auro turbida Pactoli unda extulit in superbiam: seruit libenter quibus seruire imperia uidet. Nec miratur Indus gemmam suam aut Seres lanam suam: ad usum demus, et cum ipsi imperitent plurimis nationibus, tamen offerunt liberos suos et nobilitatem suam seruire Romanis gaudent pro fide pacis, simul ut seruiendo discant suis imperare. Offerunt uestes, monilia, elephantos quoque. Romanis unum tributum reges inponere. Adtexamus Aegyptum abundantem opibus suis nec indigentem pluuiae caelestis, quae sibi ipsa im
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdit᷑. Ibi tñ ⁊ si ñ pͣcesfit secutꝰ ÷ ꝯ sensus
nͨ exillo. cubitu qͥ ꝯsensum p̾cessit formc̃au
indicant᷑ cũ ille maritali affectu eam
cognoui̾t. ⁊ illa uxorio affectu debitũ
ꝑsolui̾t. putans lege pͥmogenitar̃ ⁊
pat̾ius imꝑiis se illi iure copłatã. Ex¬

Expanded text:
tsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; ex
Abbreviated transcription (Latin):
a dmittit. Ut siqͥs feminã nobilẽ in ꝯiugi¬
ũ petat ⁊ ꝓea alia ignobił tͣclat᷑ ei ñs¬
int̾ eos ⁊uigiũ q ñ ꝯsensit uir in istã s
in aliã. Ut si qͥs ꝓ mitt̾et mͥ se uentit᷑m
aurũ. ⁊ ꝓ auro offerret mͥ auricalcũ.
⁊ ita me deciꝑet nũqͥd lice̾r ꝯsenfisse in
auricalcũ : nũqmͣ uolui eme auricalcũ.
tis ẽ. Sicut gͦ error mat̾ie exeludit: sen¬

Expanded text:
admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, n conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, tis est. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensit in crͣnalem copłam ñ illã appen¬
do. s diuinȩ inspiratiõi in utͦq obedien¬
do pꝰ ea uͦ simlrͣ cũ iuro labiis exp̾ssit ⁊
s insc̃itate. Sanctiora eñi st̃ ꝯiugia pari uo¬
ra ñ qr parit̾ tẽꝑabitis acõmixtione crͣna¬
li iõ maritꝰ tuus ẽẽ destitãt. ĩ mo uͦ tanto¬

Expanded text:
rnalem copulam, non illam appetendo, sed divinae inspirationi in utroque obediendo; postea vero simul cum viro labiis expressit, nctitate. Sanctiora sunt enim conjugia pari vora. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo
Abbreviated transcription (Latin):
ã ñ dnãm. ñ ãcillã: s ꝯiugẽ. Quia eñĩ ñ an¬
cilla ł dña dat᷑: iõ nͨ de sumo nͨ de imo apͥn¬
cipio formata est. s de latẽ uiri ob conuiga¬
lẽ societatẽ. Si de sumo fieret. ut de capite:
accipio te in meam ꝯiuge. ⁊ dicat muli¬
er accipio te in meũ uirũ. his ubis ł aliis

Expanded text:
nam, non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, Accipio te in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ic qr̃ cũ ꝯsensus
depsenti matmoniũ faciat.
cui rei ꝯsensus sit ille an ernał copłe. an coha¬
bitõnis: an ut᷑q Si cohabttõis ꝯsensus ma¬
tͥmoniũ. facit tunc fr̃ cũ sorore. pat̾ cũ

Expanded text:
itur, cum consensus de praesenti matrimonium faciat, cujus rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis consensus matrimonium facit, tunc frater cum sorore, pater cum
Abbreviated transcription (Latin):
fignͣs mangłm lucis. cͣdat᷑ bonꝰ. ñ ÷ er¬
ror ꝑicłosus. Qd̾ ã uir ille millã mulierẽ
ñ ꝯsenserit: exsimili ostñdit᷑. Si qͥs ħeti¬
cus noĩe aug̾i. ł ambrosii alicui catholi¬
co se offerret. eũq ad suȩ fidĩ imuitatio¬
nẽ uocaret. si ille assentiret in cuiꝰ sentẽ¬
tiȩ fidei dicẽt᷑ ꝯ sensisse ñ in ħeticoꝵ sec¬
tã ẜ mintegͥtate fidei qmͣ ille ħeticus m̃
tiebat᷑ se hab̾e. Error fortune ꝯsensũ ñ
excludit. Que eñi nubit pauꝑi pu¬
tans illũ eẽ dimitt̾e: ñ pot̾ renũare pͥori
ꝯdicioĩ qmͣus errauit. Nec error qͣlitatis
ut siqͥs ducat inuxorẽ metͥcem ł corrup¬
tam qmͣ putat eẽ castam ł uͥginem. ñ

Expanded text:
in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fidei, quam ille haereticus se mentiebatur habere. Error vero fortunae consensum non excludit. Quae enim nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renuntiare priori conditioni, quamvis erraverit. Nec error qualitatis, ut si quis ducat uxorem meretricem vel corruptam, quam putat esse castam vel virginem, non
Abbreviated transcription (Latin):
i set. qͦ muñ ad altare solebat offerre. surgens
cũ lacͥmiꝰ ẽ ingͥssus. Cũq obtulisset sicuti solitꝰ
erat: intͣ cancellos strtite. Rutsꝰ autẽ abrosiꝰ ñ
qͥeuit: s difrãm locoꝵ edocuit. ⁊pͥmo quid̃
exqͥsunt qͥd ĩbi expectaret. Imꝑatore cdicente
sustimnere se sacroꝵ ꝑceptionẽ munsterioꝵ: ꝑ¬

Expanded text:
deret quo munus ad altare solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidrequisivit quid ibi expectaret. Imperatore dicente, sustinere se sacrorum perceptionem mysterio