comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua angustia ad nrãm clem̃tiam lacͥ¬
mabiliter sit conquestus. dicens se fal
lit̃ fuisse reiectum. Nam ut ip̃e refert
tua diligentia ꝑtres uices inꝗsitione
facta: nulla inse. neq deformcatiõi
crimine: neq: dehonnicidui consensi
pauꝑtatis causa quȩ petebãtur: aut
consentire noluit: aut adimplere ñ
potuit. quod suus tm̃ emulus ultro¬
reuerentiam tuamꝰ: ut que te forte ig¬
norate giecraca cupiditate ꝑacta eẽ ui¬
detur. tue fr̃nitatis censura: celeri em̃¬
datione corrigantur. scił restituendo¬
eccle ꝓprie: iam dictum sacerdotem¬
atq: ei reddendo: tua pietate:quȩ ꝑdi¬
dit pristmum honorem. et nullatemꝰ
canonica instituta alicuius temĩtate
ꝯtẽpni ꝑmittas. ꝗa facientem ⁊ consenti
lib. constitutionum. Ante quam cau¬
emo ep̃s.nemo pbr excoĩcet aliquem
ani quam causa ꝓbetur. ꝓpt̃ quam eccła¬
stici canones hoc fieri ubent. Siqs aut̃
adũsus eam excoĩcauerit aliquem: il
iori sacerdoti uisum fuit. ut quod in¬

Expanded text:
sua angustia ad nostram clementiam lacrymabiliter sit conquestus, dicens se falsliter fuisse ejectum. Nam, ut ipse refert, tua diligentia per tres vices inquisitione facta, nulla in se, neque de fornicationis crimine, neque de homicidii consensiopaupertatis causa, quae petebantur, aut consentire noluit, aut implere non potuit: quae suus tamen aemulus ultroreverentiam tuam, ut etiam quae, te forte ignorante, Gieziaca cupiditate peracta esse videntur, tuae fraternitatis censura celeri emendatione corrigantur. SciliceEcclesiae propriae jam dictum sacerdotematque eidem reddendo tua pietate quem perdidit pristinum honorem, et nullatenus canonica inscontemni permittas, quia facientem et consentielibro constitutionum. Nememo presbyter excommunicet aliquem, antequam causa probetur, propter quam ecclesiastici canones hoc fieri iubent. Si quis autem adversus ea excommunicaverit aliquem, illiori sacerdoti visum fuerit, ut quod in
Abbreviated transcription (Latin):
feriendis: qui inacclisationẽ deficiunt.
canonum censura diffinit. penam enĩ
uiati criminis: cum dispendio extimati¬
onis excipient. Inde guus pp̃. dehis
uctoritate huius sanctionis inteiugat
no pudoris.⁊ extimationis dispendio:
discat sibi aliene uerecundie impune
insidiari: saltim decetõ ñ lcere. Item

Expanded text:
feriendi sint qui in accusatione deficiunt, canonum censura definit. Poenam enim illati criminis cum dispendio existimationis accipient. Unde Caius Papa: C. I. auctoritate huius sanctionis intellegat  damno pudoris, existimationis dispendio discat sibi alienae verecundiae impune insidiari saltem de cetero non licere. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
utiq: fornicaruis huius mundi.aut aua¬
ris. aut raptoribus. aut idolis seruien¬
tibus. Alioꝗn debueratis dehoc mundo
exisse.non enĩ possunt hoĩes in hoc mũ¬
do manentes. nisi cum talib iuere. nec
eos possunt iucrifacere xp̃o:sieors collo¬
quium conuictumq uitauint. Uñ et
dominus cumpublicanis ⁊ peccatorib
medicus.s male habentibus. Nenĩueni
uocare iustos. sed peccatores.⁊ iõ ꝯseq̃nt̃¬

Expanded text:
utique fornicariis hujus mundi, aut avautique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exisse . Non possunt enim homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere: nec eos possunt lucrifacere Christo, si eorum colloquium, convictumque vitaverint. Unde et Dominus cum publicanis et peccatoribus medicus, sed male habentibus. Non enim veni vocare justos, sed peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
iudici⁊ incognita aliis. alia sunt man¬
festa alus. ⁊ occulta udici. quedam uõ s̃
nota uidici ⁊ Aliis. que iudici tm̃ nota sunt.
sine examinatione feriri ñ possunt. ꝗa cdõ
accusatoris ꝑsona assumitur: iudiciaria
potestas amititur. Inuna enĩeadẽq cau¬
sa. nullus simul pot̃ eẽ accusator ⁊ iudex.
do aliqui sunt corrigendi. qñ tolierã
ulti corriguntur ut pettus. Multi di.¬
tollantur ut iudas multi nesciuntur.
donec ueniat dominus qui illummna
bit abscondita tenebras. ⁊ infra. Nos
uõ quenquam acõione ꝓhibe ñ po̾su¬
mus. quamius hec ꝓhibitio ñdum sit
mortalis si medicinalis. nisi aut sponte
ꝯfessum. aut inaliquo. siue scłari. siue
eccłastico iudicio nommatũ: a ut ꝯuictũ
ꝗs enĩ sibi utrũq aud assũmere ut cu
rinthios breuit insinuasse intelugitur.
cũ quibusdam comemoratis criminib
ex quibusdam daret ait enĩ.scͥpsi uobiᷤ
inepta necomisceamini fornicariis. nõ

Expanded text:
judici, et incognita aliis; alia sunt manjudici, et incognita aliis; alia sunt manifesta aliis, et occulta judici; quaedam vero sunt nota judici, et aliis. Quae judici tantum nota sunt, sine examinatione feriri non possunt, quia, dum accusatoris persona assumitur, judiciaria potestas amittitur. In una enim eademque causa nullus simul potest esse accusator et judex. dMulti corriguntur, ut Petrus; multi tolerantur, ut Judas; multi nesciuntur, donec veniat Dobit abscondita tenebrarum. Nos vero quenquam a communione prohibere non possumus, quamvis hec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis. Nisi aut sponte confessum aut in aliquo sive seculari sive ecclesiastico iudicio nominatum aut convictum. Quis enim sibi utrumque audet arinthios breviter insinuasse intelligitur, cum quibusdam talibus commemoratis criminibusex quibusdam daret. Ait enim: Scripsi vobis in epistola, non commisceri fornicariis: non
Abbreviated transcription (Latin):
ue lotarius rex nepos ur̃ fecit: accusati¬
one ñ indigent. Manifesta autẽ s̃ teste
aplo oꝑa carnis que sunt fornicatioẽs
.immunditia ⁊ cet̃. ¶ Inmanifestis enĩ
calliditate accusantium reus ñoppͥmi
tur. nec tergiuersatione ꝓpria: crim̃
oĩum ingerat. atq iõ intalib iudicia¬
rius ordo ñrequiritur. ꝗiõ tm̃ institu¬
tus ẽ. ut nec innocentia insidus patẽt
adũsantium: nec culpa delinqntis sen¬
tentiam effugeret iustiexaminis. Un
e mnifesta ⁊ nota plurimi desiderit cã.¬
ñ est sine accusatore cdampnare. quia dñs
uuda cum fuisset fur: quia ñ ẽ accusatus:
mimime abiecit. Cognito autẽ oꝑe isto:
pellendum illum apłs decetu fr̃nitatis
censuit om̃s enĩ crimen eius sciebant. ⁊ ñ
arguebant.Publice enĩ nouertam suam
locõ uxoris habebat. Inquare neq erat
opus testib neq tergiuersatione aliq̃
poterat tegicrimen.Et paulopost. abs
facie: presens autem auctoritate sps̃:qui
nusquam abest.iam iudicaui ut presenᷤ¬

Expanded text:
e Lotharius rex nepos vester facit accusatore non indigent. Manifesta quippe sunt teste Apostolo opera carnis, fornicatio, immunditia, etc. Gratian. In manifestis enim calliditate accusantium non opprimitur reus, nec tergiversatione proprium crimen nte se ingerat, atque ideo in talibus judiciarius ordo non requiritur, qui ideo institutus est, ut nec innocentia insidiis pateret adversantium, nec culpa delinquentium sententiam effugeret justi examinis. Unde manifesta et nota plurimis cauinquam, non est sine accusatore damnare. Quia Dominus Judam cum fuisset fur, quia non est accusatus, minime abjecit. Cognito autem opere isto, pellendum illum de coetu fraternitatis censuit. Omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habuit: in qua re nec testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat legi crimen. Et paulo post: Absens facie, praesens autem auctoritate spiritu, qui nusquam abest, jam judicavi ut praesen
Abbreviated transcription (Latin):
conqueri. si dicat suppositum abea par¬
tum quo magis coheredem habeat. sed
eam ream legenornelia facere ei ꝑmis¬
sum ñ ẽ ab alio delatum. alius deferre
ñ potest si eum qui abolitione publica
uł priuata int̾ueniente. aut desistente
accusatore. de reis exceptus ẽ. deferre ñ¬
blicam utilitatem adannonam ꝑtinen¬
tem audii ap̃fecto annone deferentẽ
diuus seucrus. ⁊ antoninus rescripser̃.
famosiquoq accusantes. sine ulla du¬
bitatione admittuntur. Milites quoq¬
omnib auctoritatib datur intelligi. qđ
nullus ẽ ꝯdempnandus nisi iudicio or¬
dinabilit̃ habito. aut ꝯuincatur. aut
reum ip̃e se ꝯfiteatur. Uerum hec deitt
intelligenda s̃.quo ꝑ cͥmina s̃ occulta. Ce¬
terũ q̃ manifesta s̃: iudiciarium ordinẽ
ñ requirunt. IInde ambr̃. Sine accusa¬

Expanded text:
queri, si dicat suppositum ab ea parqueri, si dicat suppositum ab ea partum, quo magis coheredem haberet; sed eam ream legesum ei non est. Ab alio delatum alius deferre non potest: sed eum, qui abolitione publica vel privata interveniente aut desiaccusatore de reis exemtus est, blicam utilitatem ad annonam pertinentem audiri a praefecto annonae deferentem divi Verus et Antoninus rescripserunt. Famosi quoque accusantes sine ulla dubitatione admittuntur. Milites quoqomnibus auctoritatibus datur intelligi, quod nullus est condemnandus, nisi judicio ordinabiliter habito aut convincatur, aut reum se ipse confiteatur. Verum haec de illis intelligenda sunt, quorum crimina sunt occulta; ceterum quae manifesta sunt judiciarium ordinem non requirunt. Unde Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ut muuer. ⁊ pupillus. aluꝓpt̃ sa¬
cram̃tum. ut qui stipendium merent̃.
aluꝓpt̃ magistratum. ⁊ potestatem. inq̃
agentes sine fraude: inius euocari ñ
possunt alii ꝓpt̃ delictum ꝓpͥum. ut in¬
fames.alii ꝓpter turpem questũ. ut ꝗ
duo iudicia adũsus reos duos subseri¬
pta hñt. num mos ue obaccusandum
uł naccusandum acceꝑint. Aluꝓpt̃ cõ¬
ditionem suam ut libtini ꝯtrapatrono
alu ꝓpt suspitionem calumpniȩ. uilli
qui falsum testimonium subornati di¬
xerunt. ñnulli ꝓpter pauꝑtatem ut sũt
quiminus quam qnquaginta aureos
haberit. Hu tñ omnes si suam iuiuriam
exequantur: mortemq: propinquorũ
defendant abaccusatione non excludũ¬
t̃: lib̾i libertiq ñ sunt ꝓhibendi suarum
rerum defendandarum grã: defacto pa¬
rentum patronorũue queri. ueluti sidi¬
cant ui se apossessione abhis expulsos
scilicet sĩut crimen is eis intendant: s
ut possessionem recipiant. Nam et filiuᷤᷤ
ñquidem ꝓhibitus est. defacto matris

Expanded text:
tem, ut mulier et pupillus. Alii propter sacramentum, ut qui stipendium merent. Alii propter magistratum potestatemve, in qua agentes sine fraude in jus vocari non possunt. Alii propter delictum proprium, ut infames. Alii propter turpem quaestum, ut qui duo judicia adversus duos reos subscripta habent, nummosve ob accusandum vel non accusandum acceperint. Alii propter conditionem suam, ut libertini contra patronos. Alii propter suspicionem calumniae, ut illi qui falsum testimonium subornati dixerunt. Nonnulli propter paupertatem, ut sunt qui minus quam quinquaginta aureos habent. Hi tamen omnes, si suam injuriam exsequantur, mortemve propinquorum defendant, ab accusatione non excluduntur. Liberi libertique non sunt prohibendi suarum rerum defendendarum gratia de facto parentum patronorumve queri, puta si dicant, vi se de possessione ab his expulsos, scilicet non ut crimen vis eis intendant, sed ut possessionem recipiant. Nam et filius quidem non prohibitus est de facto matris
Abbreviated transcription (Latin):
ci nec sua nec ep̃oꝵ. Auctoritate dei¬
mas. uł ecclesias possidere possunt.
qd̃ ep̃i siue beneficio siue p̃tio eccłas
ut decimas laicis dederĩt domĩi orati¬
onis ł domũ negonatiois ⁊ speluncã

Expanded text:
nec sua, nec episcoporum auctoritate decimas vel ecclesias possidere possunt. Unde episcopi, sive beneficio sive pretio ecclesias vel decimas laicis dederint, domum orationis domum negotiationis et speluncam
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝯ totum mundum redemit: ñ modi¬
ea res est unam missam facere. et felix
ualde est:quiunam digne celebrare po¬
test. quidam tñ ꝓdefunctis unam faci¬
na die presumunt plures facere missaᷤ
non estimo euadere dampnationem.¬
apłorũ docemur exẽplo ymnos cantare.
habemus exemplum.namꝰ ip̃e dñs
ymnum dixisse ꝑhibetur matheo e¬
uangłista testante et ymno dicto exi¬
adephesios scripsit dicens. Implemini ẜũ
ioquentes uobis in psalmis et ymnnis ⁊
canticis spũalibus. Et quia añte nułl
rmnis humano studio inlaudem dĩ.
atq apiorum ⁊ martirum triumphos
compositi ẽẽ nascuntur:. sicutmi quos ba¬
ptisim doctores ylarius atq amb̾r edi¬
derunt. Quos tñ quidam spũalit̾ repro
batur. ꝓeo quod descripturis scõꝵ cano¬
num uł apłica traditione nexistunt.
Respuant ergo ⁊ illum ymnum aboĩ¬
b compositum quem cotidie publico
priuatoq officio infine oĩum psalmoꝵ.

Expanded text:
est, et totum mundum redemit. Non modiest, et totum mundum redemit. Non modica res est unam missam facere, et valde felix est qui unam digne celebrare potest. Quidam tamen pro defunctis unam facina die praesumunt plures facere missas, non aestimo evadere damnationem.Apostolorum docemur exemplo hymnos cantare. habemus exemplum. Nam et ipse Dominus hymnum dixisse perhibetur, Matthaeo evangelista attestante: Et hymno dicto exiad Ephesios scripsit dicens: « Implemini spiritu loquentes in psalmis, et hymnis, et canticis spiritualibus . » Et quia a nonnullis hymni humano studio in laudem Dei atque apostolorum et martyrum triumphos compositi esse noscuntur, sicut hi quos beatissimi doctores Hilarius atque Ambrosius ediderunt, quos tamen qubant pro eo, quod de scripturis sanctorum canonum vel apostolica traditione non exsistunt: respuant ergo et illum hymnum ab hominibus compositum, quem quotidie publico privatoque officio in fine omnium psalmorum
Abbreviated transcription (Latin):
ma quoq parte diei missarum sollem¬
nia ñ incongrue cel ebrantur. Inde leo
pra parte diei missa celebrare licet.
ecesse est autem ut quedam ppłi pars sua
deuotione pͥuatur siunius tm̃ misse mõ¬
te seruato sacrificium offerre non possũt
rusi prima diei parte ꝯuenerĩt. Studiose
ergo fr̃nitatem tuam familiarit᷑ amone¬
mus ut quod nr̃e ꝯsuetudmi exforma pa¬
terne tradictionis insede tua quoq cu
uo nr̃o possidonio pbro hane addilecti¬
onem tuam epłam dedimus ꝑferendã
qui nrĩs ꝓcessionib atq actionib freq¬
uenter int̾fuit ⁊ totiens ad nos missus
quid in homnib apłice sedis auctoritaᷤᷤ
teneret agnouit. Item aug̃ Misse pe¬
thoc eulares non sunt in prb. canende.
attendendum est ut misse peculiares q̃
ꝑdies sollemnes asacerdotib fuĩt ñ tã ĩ
pubuco fiant ut ꝑeas ppłs ⁊ a publici
missarum souemnib q̃ nora tertia cano¬
indie celebrare quia xp̃s semel passuᷤᷤ

Expanded text:
prima quoque parte dici missarum solenprima quoque parte dici missarum solennia non inprima parte diei missas celebrare licet. Necesse est autem, ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possint, nisi qui prima diei parte convenerint. Studiose ergo dilectionem tuam et familiariter admonemus, ut quod nostrae consuetudini ex forma paternae traditionis insedit tua quoque cura nostro Possidonio presbytero, hanc ad dilectionem tuam epistolam dedimus perferendam, qui nostris professionibus atque actionibus frequenter interfuit, et toties quid in omnibus apostolicae sedis auctoritas teneret agnovit. C. LII. Missae peculiares non sunt in publico cantandae. attendendum est, ut missae peculiares, quae per dies solemnes a sacerdotibus fiunt, non ita in publico fiant, ut per eas populus a publicis missarum solemnibus, quae hora tertia canouna celebrare, quia Christus semel passus
Abbreviated transcription (Latin):
rentur excepto uno die aniuersario qͦ
cena domini celebratur. Namsi aliqͦꝵ
est solis orationib fiat su lli qui faci¬
unt iampransi inueniuntur. Item¬
sollempma eirrea oram nonam decan
qui se ieiunare putant inxl. mox ut
signum audierint adhoram nonã
manducare qui nullatenus ieiunaẽ:
eredendi sunt si ante manducauũnt q̃
uesꝑtinum celebretur officium ꝯcur¬
rendum ẽ enim admissam ⁊ auditis
missarum sollemnib ⁊ uesꝑtinis of¬
ficis iargitis elemosinis adcibum ac¬
cecdendum ẽ. Si uõ aliquis necessitateꝯ
strictus fuerit admissam ut uenire ñ
ualeat extimata uesꝑtim hora cõpleta
oratione sua ieiunium soluat ¶ Inieix
nus etiam quattuor temporum cͥcaue¬
ꝑtinas horas in sabbo uõscõ eirca noc¬
tis initium missarum sollemnia s̃ cele¬
brarida. Nñ leo ep̃s. quod apatrib nr̃iᷤ
tem gelasius. ordinationes pbrorum.
tempelagius dilectionis tue scͥptareli¬
quiẽ intractatu ordinandorum. On

Expanded text:
rentur, excepto uno die anniversario, quo coena Domini celebratur; nam si aliquoest, solis orationibus fiat, si illi qui faciunt jam pransi inveniuntur. Utsolennia, circa horam nonam decantqui se jejunare putant in Quadragesima, mox ut signum audierint ad horam nonam, comedere. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missas, et auditis missarum solennibus et vespertinis officiis, et largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat, aestimata vespertina hora, completa oratione sua jejunium solvat. XVIs etiam quatuor temporum circa vespertinas horas, in sabbato vero sancto circa noctis initium missarum solennia sunt celebranda. Unde Leo episcopus: Quod a patribus nostris. Item Gelasius: Ordinationes presbyterorum. Item Pelagius: Dilectionis tuae rescripta. Require in tractatu ordinandorum. In
Abbreviated transcription (Latin):
al. atq gła inexcelsis dõ quos parit̃. in
septuag int̃mittimus ꝗa apeccato hoĩs
ueteris ⁊ adconuentu angłice iubilati¬
onis expulsi in huius miserie uite ba¬
bilionem suꝑflumma eius sedemus.⁊
flemus dumrecordaremur uuus syon
inqua dm̃ decet hymnus quod nouem
ebdomadib atł. int̾mittimus ñ incon¬
angloꝵ accipimius quoꝵ decimus ordo
ꝑsuꝑbiam corruens angłicum nũm¬
imminuit ⁊ afelicitate ꝑturbauit. Q
condolente sue diminutioni et parem
riunam sibi timentes aꝑfecta laude cre¬
atoris fuere prepediti. quorum recu¬
perationi et consolationi consules om̃ĩ¬
potens ds̃ creator primum noĩnem de
limo terre formauit qui suigrũs me¬
tiplicatione danna celestis patrie resar¬
ciret atq angłorum gaudia suppleret :
qua spe angticus chorus ad mocdicũ
retatus ñmirum si exlapsu ip̃ius hoĩs
fũit ꝯturbatus. Vnde.uuii. ordinem
ꝯceptus in laude creatoris remansit ĩꝑ¬
fectus donec inxp̃o resurgente resurrer̃

Expanded text:
a, atque: Gloria in excelsis Deo. Quos pariter in Septuagesima intermittimus, quia peccato hominis veteris a conventu angelicae jubilationis expulsi in hujus miserae vitae Babylonem, super flumina ejus sedemus, et flemus, dum recordamur illius Sion, in qua Deum decet hymnus. Quod novem hebdomadibus Alleluia intermittimus, non inconangelorum accipimus, quorum decimus ordo superbiam corruens angelicum numerum minuit, et a felicitate perturbavit. Qui condolentes suae diminutionis, et parem ruinam sibi timentes, a perfecta laude creatoris fuere praepediti. Quorum reparationi et consolationi consulens omnipotens Deus creator primum hominem de limo terrae formavit, qui sui generis multiplicatione damna coelestis patriae resarciret, atque angelorum gaudia suppleret. Qua spe angelicus chorus non modicum laetatus est. Nec mirum, si ex lapsu ipsius hominis fuit perturbatus. Unde novem ordinum concentus in laudem Dei creatoris permansit imperfectus, done
Abbreviated transcription (Latin):
sq adeo sane compius illicita queq
ꝓrumpere: ut demonib similibusq po¬
siombus inretitis: ministĩa sacroscã tra¬
ctare tribuantur: Quibus si in hoc cor¬
pore positis: aliquid ꝓpͥe necessitatis oc
fidit: ubi ministros ip̃os cucationis hu¬
mane tanta ꝑspexerit calamitate uexa¬
ẽ.Scandalum generetur infirmis. po
ut debilem. nequaquam scã contingẽ
lex diuina ꝑmisit. quantomagic dom
celestis dispensatores ẽẽ ñconuenit: qd̾¬

Expanded text:
sque adeo sane comperimus illicita quaeque prorumpere, ut daemoniacis similibusque passionibus irretitis ministeria sacrosancta tractare tribuatur. Quibus si in hoc opere positis aliquid propriae necessitatis 134 fidat, ubi ministros ipsos curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexaet scandalum generetur infirmis, prout debilem nequaquam sancta contingere lex divina permisit, quanto magis doni coelestis dispensatores esse non convenit, q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorum ante scriptum ẽ quisquã qui u¬
xorem uirginem ñduxerit aspiret.
Bigamus uł penitens corpe uitiatus
utteras ignorans curie: uł conditionis¬
recipimus. obnoxius clicus non fiat.
neunquã illicitas orduaationes facias. ñ¬
nec bigamum. aut qui uirginem nẽ sor¬
titue uxorem. aut ignorantem litteraᷤ
uł qualibi parte sucorꝑis uitiatum.
ditioni obnoxium: ad sacros ordines
ꝑmitas accedere. S siquis huiusmoi
reppereris. ñ audeas promouere. Non¬

Expanded text:
squam, qui uxorem non virginem duxit, aspiret. enitens, corpore vitiatus, litteras ignorans, curiae vel conditioni obnoxius, clericus non fiat.ne unquam illicitas ordinationes facias. Nec bigamum, aut qui virginem non est sortitus uxorem, aut ignorantem litteras, vel in qualibet parte corporis vitiatum, ditioni obnoxium, ad sacros ordines permittas accedere. Sed si quos hujusmodi repereris, non audeas promovere.
Abbreviated transcription (Latin):
Habuerit diaconus fieri ꝑmittitur.
raternitatis tue relatione fubsepta. eiꝰ
latorem scđas quidẽ nuptuas. exptũn
fuisse didicimus castitatem tũcum pͥo¬
ri ñ seruasse inconiugio designasti.⁊ quã¬
uis multa sint q̃ in huiusmocdi casibuc o¬
obseruare canonice iubcat sublimitanc
future incontincatie suspitionẽ auftr¬
re dignoscitur ut addiaconatus ordinẽ¬
os iubemus. ut tua dispensatione cuicũq
monastio continentiam professura tra¬
terum ex rigore discipiine intelligitur
illud aurelianensis concilii non adm¬

Expanded text:
conus fieri permittitur. Fraternitatis tuae relatione suscepta, ejus latorem secundas quidem nuptias expertum non fuisse didicimus, castitatem tamen eum priori non servasse conjugio designasti. Et quamvis multa sint, quae in hujusmodi casibus observari canonicae jubeat sublimitatis futurae incontinentiae suspicionem auferre dignoscitur, ut ad diaconatum t, jubemus, ut tua dispositione cuiquam monasterio continentiam professura traordiae; celerum ex rigore disciplinae intelligitur illud Aurelianensis Concilii:
Abbreviated transcription (Latin):
xorem suam aliam cuuascũq conditioĩs
⁊ meretrice. ap̃ gg̃m.⁊ innocentiũ scribr̃
ꝓpter spem future in continentie consti¬
tutum eẽ creditur: qua diffice contin¬
entiam seruat: qui se illicito concubitu
maculare ñmetuit. uł prohibetur or¬
dinari qui pelicem uł meretricem cogno¬
uit maritali affectu. ut quia corrupta
florem uirguitatis amiserat: ut quumx¬
retricari nõn desint. lic inurore ducat̃.
Utrumq enĩ impedim̃tum cuilib prãt
quo minus ad sacros ordine ualeat ꝑ¬
tingere. Inde ylarius pp̃ scribit dicens¬

Expanded text:
em aliam cujuscunque conditionis et meretrice apud Gregorium et Innocentium scribitur, propter spem futurae incontinentiae constitutum creditur, quia difficile continentiam servat, qui se illicito concubitu maculare non metuit. Vel prohibetur ordinari, qui pellicem vel meretricem cognoverit maritali affectu vel quia corrupta florem virginitatis amiserit, vel quia meretricari non desinit, licet in uxorem ducatur. Utrumque enim impedimentum cuilibet praestat, quo minus ad sacros ordines pertingere valeat. Unde Hilarius Papa in Syn
Abbreviated transcription (Latin):
comisisse cum eẽt laicus cuidem fuerit
comprobatum. hic administĩum eccła¬
sticum admitti ñ pot̃. quod si ncłica¬
tu eo iam constituto: adulterauit. da

Expanded text:
commisisse cum esset laicus fuerit comprobatum, hic ad ministerium ecclesiasticum admitti non potest. Quod si, in clericatu jam constituto eo, adulteravit, da
Abbreviated transcription (Latin):
s qui non habet uxorem: licet᷑ habere:¬
⁊ prourore concubinam habr. acoĩone
ñ repellatur tm̃ut unius mulicris. aũ
pĩano nondicam plurimas. sed nec du¬
as simul habere licitum ẽ. nisi unam tm̃
aut urorem. aut certe loco uxoris. si cõ¬
iux deest concubinam. ¶Cetm si ñ tat¬
concubina fucrit: ⁊ etas illuis dequo a¬
giur future incontinentie suspitiõẽ
auferre dignoscitur apłica concessioe
adordinem diaconatus prouem pot̃
nde peligius pp̃. scribit florentino epo.¬

Expanded text:
s qui non habet uxorem et pro uxore concubinam habeat, a communione non repellatur; tantum aut unius mulieris, aut iano non dicam plurimas, sed nec duas simul habere licitum est, nisi unam tantum aut uxorem, aut certe loco uxoris si conjux deest concubinam. C. VI. PAetas illius, de quo agitur, futurae incontinentiae suspicionem auferre dignoscitur, apostolica concessione ad ordinem diaconatus provehi potest. Unde Pelagius Papa scribit Florentino Ep
Abbreviated transcription (Latin):
baptismiuxores habent si postea reli¬
giose uirerint clerici fieri nonꝙhibent᷑.
is. exquo baptiiat s̃ hescrunt:si ñ concu¬
binam: siñpelicem nouerunt si inboĩs¬
modi adclicatus sortem assumi. ¶ Cete¬
rum ante susceptum sacrum ordmem
quosdam legimus concubinam habuiᷤ¬
se.quos tñsacricanones ñreiciunt. si pꝰt
sacrum ordinem abeius comirtione se
immaculatos custodiunt. Inde ggan
ante sui epãtus apicem. concubinam
abuisse te concubinam: manifehabuit.¬
sta ueritate comꝑimus. ⁊ te illius crimi¬

Expanded text:
baptismi uxores habent, si postea religiose vixerint, clerici fieri non prohibentis, ex quo baptizati sunt, haeserint, si non concubinam nec pellicem norint, si in osmodi ad clericatus sortem assumi. IV Pars. Gratian. Ceterum ante susceptum sacrum ordinem quosdam legimus concubinam habuisse, quos tamen sacri canones non rejiciunt, si post sacrum ordinem ab ejus commixtione sese immaculatos custodiunt. Unde Gregoante sui episcopatus apicem concubinam habuit. Habuisse te concubinam manifesta veritate comperimus de qua eti
Abbreviated transcription (Latin):
inloc contumax adhuc apꝑaruerit. ami¬
rusterio cessare debebit ¶ Concubin¬
autẽ nic intelligitur ea que cessantibus
iegalibus instrumentis inuca est. ⁊ con¬
tugali affectu ascissitur hanc coniuge
facit affectus. concubinam lex nont. De
hac dicitur. inconcilio tolletano. Qui

Expanded text:
in hoc contumax adhuc apparuerit, a miin hoc contumax adhuc apparuerit, a ministerio cessare debebit. ea intelligitur, quae cessantibus legalibus instrumentis unita est, et conjugali affectu adscitur; hanc conjugem facit affectus, concubinam vero lex nominat. De hac dicitur in concilio Toletano I
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ꝑlurimos etiam declericalicat¬
ngo genere duntarat germanos ⁊ gallo.
audiumus merito unicrus dicitut. qa
iriunulibu: desideriis occupatus. nlla
grauntate constringitur. Namut b̾catus ie
at.⁊ obid mala fama ei orta sit ꝓqua re⁊ͥ
scitate tui ceterisq coepis sius ammonit̾
atq correptus ẽ.s nullatenus emendatĩ
quȩ res in hoc maxime dispici. et magic
ac magis dese deteriorem reddit opinionẽ
culpam protopliusti relabitur: Oportet
ergo fraternitatem tuam. sy nodale cum
epis ⁊ suffraganeis sins conuocare concili¬
um.⁊ hunc salutarib eloquiis ep̃m coni¬
nire. atq illi pastorali auctoritate precipe
quitmus aboium bestiarum. uł uolucrũ
uenatione penitus alienus ex istat. atq ĩ¬
mocłata fuie sue familiaritate semet oĩoco
herceat. quod si parere contempserit.⁊ tã
ꝓuenationis declinatione: quam imino¬
bis ammonentib obedire distulerit. aue¬
stro collegio excoĩcatus abscedat. quod si

Expanded text:
itium plurimos etiam de clericali catalogo genere duntaxat Germanos et Gallosaudivimus, merito juvenis dicitur, qui juvenilibus desideriis occupatus, nulla senum gravitate constringitur. Item. O miseatem, et ob id mala fama ei orta sit, pro qua re a sanctitate tua ceterisque coepiscopis suis commonitus atque correptus est, sed nullatenus emendatus; quae res in hoc maxime displicet, et magis ac magis de se deteriorem reddit opinionem.culpam protoplasti relabitur. Oportet ergo fraternitatem tuam synodale cum episcopis et suffraganeis tuis convocare concilium, et hunc salutaribus eloquiis episcopum convenire, atque illi pastorali auctoritate praecipere quatenus et ab omnium bestiarum et volucrum venatione penitus alienus existat, atque immoderata filiae suae familiaritate semetipsum omnimodo coerceat. Quod si parere contempserit, et tam pro venationis declinatione quam pro immobis admonentibus obedire distulerit, a vestro collegio excommunicatus abscedat. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
admitti nisi uł uterq continentiam ꝓ¬
fessus fuerit uł ille cui se iuncxerat deb
questio qua qr̃ anpuelie alteri spon¬
sate possint renuntiare priori condi¬
tionis ⁊ transferre suauota adaliũ.
Dic primum uidendum est an conuigi¬
um sit intereos. Scđo: anpossint ab
inuicem discedere. hos autem coniuge̾
ẽẽ exdiffinitione conuign ⁊ auctori¬
tate multorum facile probatur: sunt
enim nuptie siue matrimonium uiri
mulierisq comunctio indiuiduam uite
ꝯsuetudinem retinens.Inter hos autem
fuit coniunctio quȩ indunduam uite
ꝯsuetudinem exigitũ fuit enimint̃ eos
consensus qui est efficiens causa matri¬
moni iuxta illud ssidori consensus
facit matrimonium.Item ioħs crisosto

Expanded text:
admitti, nisi vel uterque continentiam padmitti, nisi vel uterque continentiam professus fuerit, vel ille, cui se junxerat, dequaeritur, an puellae alteri desponsatae possint renunciare priori conditioni, et transferre sua vota ad alium. Hic primum videndum est, an conjugium sit inter eos? Secundo, an possint ab invicem discedere? § 1. Eos autem conjuges esse, et ex definitione conjugii, et auctoritate multorum facile probatur. Sunt enim nuptiae sive matrimonium viri mulierisque conjunctio, individuam vitae consuetudinem retinens. Inter hos autem fuit conjunctio, quae individuam vitae consuetudinem exigebat. Fuit enim inter eos consensus, qui est efficiens causa matrimonii, juxta illud Isidori: Consensus facit matrimonium. Item Joannes Chrysosto
Abbreviated transcription (Latin):
das eẽ adpenitentiam. censemus nisihii
quibus se iuncxerant demundo recesse¬
rint eis subaudiendum ẽ. Nubentibus
defunguntur cum abeorum concupi¬
scentia ip̃e penitus se alienauerint.Si¬
cut mundus dicitur ei mortuus quẽ
concupiscit. hoc autem sic intelligendũ
eẽ exsubsequenti exemplo.Idem innocen¬
tius. ostendit dicens. Quecumq uiro ui¬
uente Alterinupserit adultera habetũ
nec ei agende penitentie locus concedit᷑
susiunus exhis fuerit defunctus hoc dede
relicta intelligendum ẽ que si uiuente
uiro suo alter nubit adultera ẽ nec ad
penitentiam admittitur. nisi uł pͥmus
scđo nubunt eis moriatur Inutroq: au¬
tem nisi sic intelligeretur ẽẽ contrarius
domino dicente ꝑpropħam. Inquacũq
ora peccator conuersus fuerit ⁊ cet̃. Et cun¬
ctis inter precibus diuine legis inueniretus¬
ẽẽ aduersus probatur illis io auctorita¬
te illius cap̃ quoq deuota que maritum
acceperit prohibetur adpenitentiam

Expanded text:
das esse ad poenitentiam censemus, nisi hi, das esse ad poenitentiam censemus, nisi hi, quibus se junxerant de mundo recesserint, eis, subaudiendum est, nubentibus. defunguntur, quum ab eorum concupiscentia ipsae penitus se alienaverint, sicut mundus ei dicitur mortuus, quem n mundo mundi concupiscit. Hoc autem sic intelligendum esse, ex subsequenti exemplo idem Innocentius ostendit, dicens: Quaecunque viro viviro alteri nupserit, adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit drelicta intelligendum est, quae, si vivente viro suo alteri nubit, adultera est, nec ad poenitentiam admittitur, nisi vel primus secundo nubunt, ei moriatur. In utroque autem, nisi sic intelligeretur, esset contrarius Domino, dicenti per Prophetam: In quacunque hora peccator conversus fuerit. etc. et cunctis interpretibus divinae legis inveniretur adversus. Probatur illud idem auctoritate illius capituli, quo devota, quae maritum acceperit, prohibetur ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicitie fidem debent custodire. Nos aut̃
sit absoluta conscientia ⁊ illarum prose
rationem dõ reddat intentio cauendũ¬
est appe quoc Earum moribus actibus q̃
bilis ñ tam deterreri quam ammoneri
habens et cẽt. Q uod autem uouentes
premissis auctoritatib iubentur ad se ĩ¬
uicem discedere quorum uõ coniugia
quo uirgines sacre publice nubentes
illo uiuente cui se iuncxerant promi¬
bentur admitti adpenitentiam ñ ita
intelligendum ẽ. ut aliquo tempore ex¬
cludantur apenitentia que digne pe¬
nitentia agere uoluerint. S⁊ prohibent̃
admitti adpenitentiam q̃ abincesti co¬
pula discedere noluerint post proposi¬
tum namq sacre religionis ñ pot̃ dõ
ꝑpenitentiam reconciliari.quȩ ad ha¬
bitum sue professionis redire neglex ĩt
tunc enim ille cuiiuncxerant ei defun¬
ctus erit Cum abeius abillicitis ample¬
xibus hec penitus recesserit ut iste sit
stea publice nupserint ñ eas ad mitten¬

Expanded text:
dicitiae fidem debent custdicitiae fidem debent custsit absoluta conscientia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. » Seest quippe, ut de earum moribus actibusque bilis non tam deterreri quam admoneri habens, etc. Gratian. Quod autem voventes praemissis auctoritatibus jubentur ab invicem discedere, quorum vero conjugia quo virgines sacrae publice nubentes, illo vivente, cui se conjunxerant, prohibentur admitti ad poenitentiam, non ita intelligendum est, ut aliquo tempore excludantur a poenitentia quae digne poenitentiam agere voluerint; sed prohibentur admitti ad poenitentiam quae ab incesti copula discedere noluerint. Post propositum namque sacrae religionis non potest Deo per poenitentiam reconciliari quae ad habitum suae professionis redire neglexerit. Tunc enim ille, cui se junxerat, ei defunctus erit, quum ab illius illicitis amplexibus haec penitus recesserit, ut iste sitstea publice nupserint, non eas admitten
Abbreviated transcription (Latin):
teras ducunt quaꝓpt̾ ñ possum quidem di¬
cere aproposito meliore lapsas si nupserĩt
feminasi adulteria eẽ ñ conuigia s plane
ñ dubttauerunt dicere lapsus ⁊ rumnas a
castitate sanctione q̃uouetur dõ ad¬
ulterus ẽẽ peiores.Sienim quod nullo
modo dubitandum ẽ adoffensionem xͥ
ꝑtinet cum membrum fidem ñseruat ma¬
rito quanto grauius offenditur cum illi
ipsi ñseruatur fides ineo quod exigit ob¬
iatum quod ñexigat offerendum: cũ a
quisq: ñ reddit quod ñ imꝑio compulsus.
s⁊ consilio comonitus uouit tantomagis
fraudatiuoti augent iniquitatem quan¬
to minus habuerit uouendi necessitatẽ¬
benedictione uelandis suꝑuis late suf
tatem mutabili mente calcauerint ꝑicł
earum intererit quali dm̃ debeant satis¬
factionem placare quia iuxta. apłm
pͥmam fidem irritam feceñ . Si se nꝯ¬
riubere nullatenus uetabantur. sic ha¬
bita scđe libatione promissam dõ pu¬

Expanded text:
teras duxerint. Quapropter non possum quidem diteras duxerint. Quapropter non possum quidem dicere a proposito meliore lapsas, si nupserint, feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse peiores. si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensionem Christi pertinet, cum membrum eius fidem non seruat marito, quanto grauius offenditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatebenedictione velandis, superius late sufftatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare, quia juxta Apostolum primam fidem irritam fecerunt . Sicut nubere nullatenus vetabantur, sic habita secum deliberatione promissam Deo pu
Abbreviated transcription (Latin):
bus et prius continentem uitam duxis¬
se et post modum adsce eccłe regimi¬
na migrasse. Si uero cortinentiam quã
uir appetit mulier non sequitur aut quã
appetit uror uir recusat diuidi conugi
um ñ potest quia scriptum est. Mulier
potestatem sui corporis ñ habi sed uir:
sed mulier. Idem leoni epõ cathenensi.

Expanded text:
bus et prius continentem vitam duxisbus et prius continentem vitam duxisse et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum est: Mulier potestatem sui corporis non habet, sed vir, sed mulier . » Item
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui dicunt religionis gratia con¬
ugia debere solui uerum sciendum est
quia si hoc lex humana consensit lexdi¬
uina tñ prohibuit ꝑse enim ueritas
dicit. Quod ds coniunexit homo ñ sepa¬
ret quietiam att ñ licet dimittere u
xorem excepta causa fornicationis es
mus quia seriptum est.Erunt duo in
carne una.Si igitur uir et uxor una
caro sunt ⁊ religionis causa dimittit¬
uir uxorem uł mulier urrum in hoc
mundo remanentem uel fortasse ad
illicita uota migrantem quȩ ẽ illa
conuersio inqua et una eadem caro ex
parte transit adcontinentiam ⁊ ex pã¬
te remaneat inpollutione.Siuõ u
trisq conueniat continentemuitam
ducere noc quis audeat accusare: Q̃
certum ẽ quia omp̃s ds̃ qui minoras
cessit maiora ñ prohibuit. duobus n¬
modis scĩ uiris .⁊̃ alicttis abstinere so
te culpas detergant. Promñ cum bo¬
nis conuges aut meritum augere
desidant. aut ante acte uite culpas
uitam appetant licet. Sic et enm mł¬
tos scõrum nouimus cum suis coniugi¬

Expanded text:
enim dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit. Per se enim Veritas dicit: « Quod Deus conjunxit, homo non separet . » Qui etiam ait: « Non licet dimittere uxorem, excepta causa fornicationis . »mus quia scricarne una . Si igitur vir et uxor una caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita vota migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro, et ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? 682 Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? quando certum est quod omnipotens Deus, qui minora concessit, majora non prohibuit. Et modis sancti viri etiam a licitis abstinere sole actae vitae culpas detergant. Proinde cum boni conjuges, aut meritum augere desiderant, aut ante actae vitae culpas vitam appetant, licet. Si vero ltos sanctorum novimus cum suis conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. Macharius precipuus inter x
eremitas celebrato nuptiarum comn¬
uio cum uespere thalamum ẽẽ ingras¬
surus ex urbe egrediens transmarina pe¬
tut et heremi solitudinem sibielegit. Itẽ
beatus alerius epithami clarissimus fi¬
uus similiter exnupniis diuina grã uo¬
catus sponsam deseruit et nudus xp̃o
famulare cepit horum exemplo patet
quod sponsi sponsarum ñ exquisito con¬
puella non prohibetur monastium eli
esponsatam puellam ñlici paren gen¬
tib alus uiro tradere tñ licet monastiũ¬

Expanded text:
nymus, Macharius, praecipuus inter Christi nymus, Macharius, praecipuus inter Christi eremitas, celebrato nuptiarum convivio, quum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. § 1. Item B. Alexius, Euphemiani clarissimi filius, similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. Horum exemplo patet, quod sponsi sponsarum suarum non exquisito conpuella non prohibetur monasterium eligere. Desponsatam puellam non licet parentibus alii viro tradere; licet t
Abbreviated transcription (Latin):
sine uxoris uoluntate tribis ei form¬
candi licentiam ⁊ peccatum illius tue
lator presentium inmonastium dile¬
ctionis tue conuerti desidat ortamur
ut cum omimi eum dulcedine deuo
similiter conuerti uoluerit. Nam dũ
unum utrorumq corpus comugii copu¬
latione sit factum in congruum est pã¬
tem conuerti et partem inscło remanẽ.¬
tem nicolaus pp̃. Continentiae uota ñ
licet uxori suscipere nisi eandem uitã
temptã desidare cuinos scripsimus nõ¬
hoc aliter fieri posse nisi eandem uitam
coniux eius lotarius elegerit.Nam lic
sit scriptum quod ds̃ coniunerit homo¬
ñscparet deus tamen et ñ homo separã
qñ adiuim amoris intuitu exconsensu
utriusq coniugis matrimonia disoluun¬
tur aliter autem fieri mutuã seꝑatione
urãm prohibemus. ¶ Ecce quod coni
profiteriñ possurit. Sponsiuõ ⁊̃ in consul¬
tis quas sibi desponsauer̃ ex emplis ⁊ aue¬
toritate probantur continentiam poᷤ¬
se seruare. Ut enim refert beatus iero¬

Expanded text:
sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam, et peccatum illius tuae lator praesentium in monasterio dilectionis tuae converti desiderat, hortamur, ut cum omni eum dulcedine dilecsimiliter converti voluerit. Nam dum unum utrorumque corpus conjugii copulatione sit factum, incongruum est partem converti, et partem in saeculo remanere. C. XXVI. Continentiae vota non licet uxori suscipere, nisi eandem vitam ontentam desiderare. Cui nos scripsimus non aliter hoc fieri posse nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius elegerit. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit homoseparet , Deus autem, et non homo, separat, quando divini amoris intuitu, ex consensu utriusque conjugis, matrimonia dissolvuntur. Aliter autem fieri mutuam separationem vestram prohibemus. III. Ubi non profiteri non possunt. Sponsi vero, etiam inconsultis quas sibi desponsaverunt, exemplis et auctoritatibus probantur continentiam posse servare. Ut enim refert B. Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
mistium. Apparet quodint̃ sponsum
et sponsam conugium ñ est. Item nicola
põ precepit dehis qui abaduersari is ex¬
cecantur aut membris detruncantur
ut obhanc infirmitatem talium ꝯiu
gia ñ soluantur. dehis autem qui causa
frigiditatis uxoribus debitum redđe
quam ꝑmuxtionem carnis coniunctiu¬
na caro effecti fuissent. Tunc mulier se¬
cundas nuptias poterit contrahere. Vir
autem qui frigide nature est. maneat
sine spe comugi. Undeidem scribit ue¬
nerio carolitano ep̃o ita dicens Si mu

Expanded text:
sponsum et sponsam conjugium non est. § 2. Item Nicolaus Papa praecepit, de his, qui ab adversariis excaecantur, et membris detruncantur, ut ob hanc infirmitatem conjugia talium non solvantur. § 3. De his autem, qui causa frigiditatis uxoribus debitum reddere quam per commixtionem carnis conjuncti una caro effecti fuissent. Tunc mulier secundas nuptias poterit contrahere; vir autem, qui frigidae naturae est, maneat sine spe conjugii. Unde idem scribit Venerio, Caralitano Episcopo, ita dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sterium ¶Item apłs precipit ut uxor
reddat debitum uiro et uir uxori nisi
forte exconsensu ad tempus ut expe¬
ditius uacent orationi. Unde datur ĩ¬
telligi quod sine consensu alteruis al¬

Expanded text:
tem Apostolus praecepit, ut uxor reddat debitum viro, et vir uxori, nisi forte ex consensu ad tempus, ut expeditius vacent orationi. Unde datur intelligi, quod sine consensu alterius
Abbreviated transcription (Latin):
rem desponsauerit uł subarrauerit e¬
am quamquam post modum preueni¬
ente die mortis eius nequiuerit eamdu¬
cere inuxorem tñ nulli deconsanguini¬
tate eius licet acciꝑe eam conuigio ⁊ si
inuertum fuerit factum separetur oĩo¬
iquis desponsauerit uxorem uł sub¬
arrauerit et siue preueniente die mor¬
tis sue irruertibus quibusdam aluis ca¬
usis minime eam cognouerit neq suꝑ
stes eius frater neq:ullus deconsangui¬
nitate eius eandem sibi tollat inxorem
ullo unquam tempore.¶ His omnib:

Expanded text:
rem desponsaverit, vel eam subarrhaverit, quanquam postmodum praeveniente die mortis ejus nequiverit eam ducere in uxorem, tamen nulli de consanguinitate ejus licet accipere eam in conjugio. Quod si inventum fuerit factum, separetur odesponsaverit uxorem, vel subarraverit, et sive praeveniente die mortis, sive irruentibus aliis causis, minime eam cognoverit, neque ejus superstes frater, neque ullus de consanguinitate ejus, eamdem sibi tollat in uxorem ullo unquam tempore. QUARTUM.
Abbreviated transcription (Latin):
cet illi accipere aliam s ñrepudiatã
u& desponsatam uiro s ubera similiter
et mulier debet. Uñ⁊ paulus ait. Muli
que subuiro ẽ ligata sublege ẽ uiri quã¬
diuuiuit uir eius. Igiturꝰ uiuente uiro
uocabitur adultera siuncta fuerit al¬
teriurro.Si autem mortuus fuerit uir eiꝰ
ubata ẽ alege uiri. ita ut ñ sit adultera¬
si coniuncta fuerit cum alio uiro. Item

Expanded text:
cet illi accipere aliam, sed non repudiatam, cet illi accipere aliam, sed non repudiatam, nec desponsatam viro, sed liberam. Similiter et mulier debet. Unde et Paulus ait: Mulier quae sub viro est, ligata sub lege viri est, quandiu vivit vir ejus. Igitur vivente viro ejus, vocabitur adultera, si juncta fuerit alteri viro. Si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ita ut non sit adultera, si fuerit cum alio vi
Abbreviated transcription (Latin):
uabetur lugere mortem sponsi tanquã
uiri sui. Item incanonibus inuenitur.
frater sponsam frĩs post eius mortem¬
aliquam sibi et preueniente articulo
mortis eam cognoscere ñpotuit frater
eius ñpotest eam ducere inuxorem.
comitem qui nepotis sui mortui desor¬
satam cduxit uxorem. DeEo¬
ui desponsatam puellam d E m.¬
proximisin acceꝑit inconiugium ana¬
thema sit. ip̃e ⁊ omnes ei consentientes
quia scđm legem dei mori decernitus¬
namduine legis mos est sponsas appel¬
lare coniuges ut ineuangło accipere
mariam coniugem tuam et illud in
deutero nonno. Siquis cuilib homini
desponsatam puellam inagro uel ali
quo ioco oppresserit uł adduxerit indo¬
mum suam moriatur quia uxorem ꝓ¬
ximi sui uiolauit ñ q̃ iam uxor erat si
guinitate sua uel qua cognatus habuĩt
inmatrimonium assumere ita et deconsã¬
Sortua ucet curo aliam accipere si ñ¬
dditur ali repudiatam uel desponsatã.
dum mortua fuerit uxor cuius lib. li¬

Expanded text:
ubetur lugere mortem sponsi tanquam viri sui. Item in Canonibus invenitur: C. XI. Frater sponsam fratris post ejus mortemaliquam, et praeveniente mortis articulo eam cognoscere non potuerit, frater ejus non potest eam ducere in uxorem.comitem, qui nepotis sui mortui desponsatam duxit uxorem . Qui desponsatam puellam proximi sui acceperit in conjugium, anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernituNam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuam, et illud in Deuteronomio: Si quis cujuslibet hominis desponsatam puellam in agro vel in quolibet loco oppresserit, vel abduxerit in domum suam, moriatur, quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, seguinitate vel quam cognatus suus habuit in matrimonium assumere, ita et de consanmortua, licet viro aliam ducere, sed non repudiatam vel desponsatam. Dum mortua fuerit uxor ejus, li
Abbreviated transcription (Latin):
idua quidem que capͥitisacrõ esenetre¬
uelamen imposuit si int cetãs uelatas fe¬
minas ineccła orauerit et oblationes
cumillis optulerit si professa ẽ in eo¬
dem nabitu se ꝑmanere spondens nũ¬
quam religionis uelamen deponere a
religionis obseruantia discedere ñ pre¬
imposita coram ep̃o ueste uiduali dici¬
mus ñ ẽẽ uiolandam. Ipãm talis ꝓfes¬
sionis desertricem merito dampnan¬
dam esse decernimus. Item exẽ totto.
Modus et sollempnitas faciende pro¬
mnes femine fessionis hoc ordine ser
pallio capita contegant  conseͥptam
uaricationis audatiam. Que uõ ex his
õibus fuerint reꝑte animum aut ue¬
stem intrans gressionem dedisse excoĩ¬
cationis sententiam ferant ⁊ rursus mu¬
tato habitu inmonastus donec diem
ultimum claudant suberumpnis ar¬
due penitentie ꝑmaneant religate.
sunt quiuiolant corpora deo consecra¬
pora ꝑuotum ꝓprie sponsionis ⁊uer¬
ba sacerdotis deo ꝯsecrata templa ẽ¬
eẽ scripturarum testimoniis cõꝓbant᷑

Expanded text:
idua quidem, quae capiti sacrum velamen imposuit, si inter caeteras velatas feminas in ecclesia oraverit, et oblationes cum illis obtulerit, si professa est se in eodem habitu permanere, spondens nunquam religionis velamen deponere, a religionis observantia discedere non praeimposita coram episcopo veste viduali non esse violandam. Ipsam autem talis professionis desertricem, merito damnandam esse decernimus. CAP. 62. - Ut Modus et solemnitas faciendae professionis hoc ordine servpallio capita contegant, et conscriptam aevaricationis audaciam. Quae vero ex his omnibus fuerint repertae animum aut vestem in transgressionem dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae permaneant religatae. sunt vipora per votum propriae sponsionis et verba sacerdotis Deo se scripturarum testimoniis conprobantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cognosgmus ip̃m dominum fidem quã¬
ac nullum adulterium. Sacramentum
quia nullum diuortium. solus ibi nu¬
ptialis concubitus nĩ fuit quia incar¬
ne peccati fieri ñ poterat sine pudenda
ꝯcupiscentia carnis quȩ accidit ex pec¬
cato sine qua concipi uoluit qui futu¬
rus erat sine peccato.temin leuiti¬
terius sponsam inagro oppresserit mõ¬
te moriatur quia uxorem alterius uio¬
lari. Item in legibus principum sponsa

Expanded text:
cognoscimus ipsum Dominum; fidem quia nullum adulterium; sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potest sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit, quia futurus erat sine peccato. CAP. XXXIterius in agro oppresserit, morte moriatur, quia uxorem alterius violavit. § 1. item in legibus principum sponsa