comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uoustus iulio cesari succedens: monarchiã totiꝰ mun¬
di tenut. Descͥpsit aũt uniu̾sum orbẽ.⁊ abritantuia
sicut ab aliis regnis censum accepit. Ut uirgiliꝰ ait.
Purpurea intexti tollunt aulea britanni. Hoc añt fecit anno
ꝑ qͣm omĩa regna mundi ⁊ insule caligine opp̾sse cognouerunt
dm̃ unũ ee̾. ⁊ uider̾t eum qui creauit eos. Cum aũt regnasset
augustus .lu. annis ⁊ dimidiũ legẽ mortis secutꝰ ⁊. laus augꝰti
ex eutropio. Augustꝰ exceptis crulibus belł in quibꝰ inuictus fu¬
it subegit armeniã. egiptũ. Galatiã. cantabriã. dalmatiã. panno¬
mã. aquitaniã. Illiricũ. Reciã. uindelicos. Talassos. Pontũ ⁊ capa¬
dotiam. dacos ⁊ gmanos ita uicit. qd̾. cccc. milia captinoꝵ exeis
supͣri pam rem ingallia collocaret. Perse obsides ei qd̾ milli
antea deder̃t. ⁊ signa crasso direpta reddidert. fuit mi tis. gͣtus.

Expanded text:
Augustus Julio Caesari succedens monarchiam totius munAugustus Julio Caesari succedens monarchiam totius mundi tenuit. Descripsit autem universum orbem, et a Britannia sicut ab aliis regnis censum accepit, ut Virgilius ait : Purpurea intexti tollunt aulaea Britanni. Hoc autem fecit anno per quem omnia regna mundi et insulae caligine oppressae cognoverunt Deum unum esse, et viderunt eum qui creavit eos. Cum autem regnasset Augustus LV annis et dimidio legem mortis secutus est. Laus Augusti ex Eutropio: Augustus, exceptis civilibus bellis, in quibus invictus fuit, subegit Armeniam, Aegyptum, Gallatiam, Cantabriam, Dalmatiam, Pannoniam, Aquitaniam, Illyricum, Rhetiam, Vindelicos, Talassos, Pontum et Cappadociam. Dacos et Germanos ita vicit, quod CCCCM captivorum ex eis super ripam Rheni in Gallia collocaret. Persae obsides ei, quod nulli antea, dederunt, et signa Crasso direpta reddiderunt. Fuit mitis, gratus,
Abbreviated transcription (Latin):
in honorẽ suũ quintilẽ mensẽ uiliũ uissit uocari. Siquid̃e idi¬
bus martis incułia dolo ꝑimit᷑. S quia de cesare ⁊ successo¬
ribꝰ eius qui rexer̃t britanniã nsq ad tempꝰ marciani qui fuit
qͣdragesimus. uinꝰ. acesare tractandũ ÷ : ñ pigeat laudes eoꝵ
ꝑstringere. ut xͥanos pͥncipes nr̃os sinoribus ñ pudeat illis eqͥ¬
ꝑari. saltem pudeat det̾iores eisiniieniri. Autentica laus cesa¬
ris ex solmo. qntũ fortissimi militũ sergius ⁊ sisuniꝰ cet̾is mili¬
tibus p̃fulsert̃: tantũ omĩb ducibꝰ imino omĩs tꝑ̃ris hõĩb
cesar p̾nituit. Eiꝰ si quid̃ ductu undecies. exx. ⁊ duo milia
ri signis collatis quinqͣgies ⁊ bis dimicauit. Mariũ marcellum
nullus celeriꝰ scripsit. nemo uelocius legit. qͣternas etiã epłas
simul dictauit. Lante fuit bouitatis ut qͦ armis subegerat de¬
mentia mag̃uicerit.

Expanded text:
in honorem suum Quintilem mensem Julium jussit vocari; siquidem Idiin honorem suum Quintilem mensem Julium jussit vocari; siquidem Idibus Martiis in curia dolo perimitur. Sed, quia de Caesare et successoribus ejus, qui rexerunt Britanniam usque ad tempus Martiani, qui fuit quadragesimus quartus a Caesare, tractandum est, non pigeat laudes eorum perstringere, ut Christianos principes nostros, si moribus non pudeat illis aequiparari, saltem pudeat illos deteriores eis inveniri. Authentica laus Caesaris ex Solino: Quantum fortissimi militum Sergius et Sisinnius caeteris militibus praefulserunt, tantum omnibus ducibus, imo omnis temporis hominibus Caesar praenituit: ejus siquidem ductu undecies centena nonaginta re. Signis collatis quinquagies et bis dimicavit, Marcum Marcellum nullus celerius scripsit, nemo velocius legit, quaternas etiam epistolas simul dictavit. Tantae fuit bonitatis, ut quos armis subegerat, clementia magis vicerit.
Abbreviated transcription (Latin):
inspectantibꝰ qd̾ singule ear ad modũ humani femoris grosse ⁊
circumfuse plũbo ĩmobilit̾̃ fundo fluminis infixe ꝑseuerant.
s h romani dep̃hender̃t. uitantesq barbaris urruer̾t. Ilum¬
petum legionũ ñ ferentes: siluis se occuluere: unde crebris
eruptionibꝰ romanos gͣuit̃ ac sepe uexabant. At trinouantum
firmissima ciuitas cũ androgio duce datis .lx. obsidibꝰ cesari sese
dedit. Sinilit̃ ⁊ alie urbes complures infedꝰ romanoꝵ uẽnert̃.
hisdem demonstrantibꝰ cesar oppidũ cassibellani int̾ duas palu¬
des situm: obtentu insuꝑ siluar̾ munitũ. omĩbꝰ rebus confer¬
tissimũ: tandẽ graui pugna cepit. Postqmͣ uͦ cesar abͥtannis
reu̾sus ingalliã legiones in hib̾mã misit: repentinis belloꝵ curis
circũuentus ꝓlegionib que remans erant inbritanuia ⁊ in
longa statione  britann. Romã uͦ inuitã recipiens

Expanded text:
inspectantibus, quod singulae earum ad modum humani femoris grossae et inspectantibus, quod singulae earum ad modum humani femoris grossae et circumfusae plumbo immobiliter fundo fluminis infixae perseverant; sed hoc Romani deprehenderunt, vitantesque barbaris irruerunt. Illi impetum legionum non ferentes silvis se occuluerunt; unde crebris irruptionibus Romanos graviter ac saepe vexabant. At Trinovantum firmissima civitas cum Androgeo duce datis septuaginta obsidibus Caesari sese dedit: similiter et aliae urbes complures in foedus Romanorum venerunt. Iisdem demonstrantibus, Caesar oppidum Cassibellauni inter duas paludes situm, obtentu insuper silvarum munitum, omnibus rebus confertissimum tandem gravi pugna cepit. Postquam vero Caesar a Britannis reversus in Galliam, legiones in Hiberniam  al. Hiberna misit, repentinis bellorum curis circumventus pro legionibus, quae remanserant in Britannia, et longa statione Britanni. Romam vero invitam recipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑiculo demonstretis. Ego certe eduobus alter̾ in euitabilit̃
elegi. aut hodie iuncere qd̾ beatũ ÷ : aut mori ꝓpatͥa qd̃ secu¬
tuis ÷. Sola fuga miserorũ ẽ. Unde si alicui ui̾m idẽ animꝰ ::
erigat dextram in expugnabilẽ stupeant q hostes nos detri¬
mentis refocillari. ⁊ diminutione roborari. Sic locutus ẽ¬
erexit dextram. cunctusq toisens ad sid̾a clamorẽ ex̾citus
dextris erectis: infrenduit. ⁊ inipso clamore nuscentur hos¬
tibꝰ. apparuut uirtis romana dũ sagatius ordinati cautius pug¬
nant. obstinatiꝰ ꝑseuerant. fatigatis gͦ biitannis ꝑcutiendo. ro¬
manisq studentibꝰ in se ꝓtegendo cum diu p̾liũ durass fessis in¬
sulanis cesan recentes uident᷑. Tc̃ gͥ ñ sine magno suoꝵ discͥmĩe
ri pãq fluminis ac pene totũ sub aqͣ uadũ acutissimis sudib
p̃struxerat. Quar̾ uestigia sudiũ ibid̾ usq hodte. uisunt᷑. ⁊ uidet᷑

Expanded text:
in periculo demonstretis. Ego certe ex duobus alterum inevitabiliter in periculo demonstretis. Ego certe ex duobus alterum inevitabiliter elegi, aut hodie vincere, quod beatum est; aut mori pro patria, quod securius est; sola fuga miserorum est. Unde si alicui vestrum idem animus est, erigat dextram inexpugnabilem, stupeantque hostes nos detrimentis refocillari, et diminutione roborari. Sic locutus erexit dextram, cunctusque tollens ad sidera clamorem exercitus, dextris erectis, infrenduit, et in ipso clamore miscentur hostibus; apparuitque virtus Romana, dum sagacius ordinati cautius pugnant, obstinatius perseverant. Fatigatis ergo Britannis percutiendo, Romanisque studentibus in se protegendo, cum diu praelium durasset, fessis insulanis Caesarei recentes videntur. Tunc igitur non sine magno suorum discrimine ripamque fluminis ac pene totum sub aqua vadum acutissimis sudibus praestruxerat: quarum vestigia sudium ibidem usque hodie visuntur: et videtur
Abbreviated transcription (Latin):
moruira icuutate cohibiti sunt. Tercio cesar congressus ÷ britã¬
nos. talit̃q: suos exortatus :¬
dui Or ortes fortissimi quorũ iurtuti nec asꝑitas maris nec
labor t̾rarũ refragari potuit. quorũ uires nec audatia
galiorũ nec fortitudo g̾manoꝵ. ꝑferre sustinuit: ñ me exhor¬
tariuos arbitremini. ut ui̾am u̾bis augeam ꝓbitatẽ. Que
enim sũma ⁊ ꝑfectissima ÷. ⁊ tot inꝑiculis tociens ꝓbata cresce̾
nequit. decrescere nescit. Ina inqmͣ uirtus que semꝑ in asꝑri¬
mis clarius refulsit. ⁊ ubi alii desperarent spe c̾ta ꝓgrediens
⁊ secura hilaritate confligens. Quid nota uobis inmo cunctis
gentibꝰ memorẽ. quotiens uicti uictores nr̃os uicerimmis. ⁊ ita con-¬
puisi factioribꝰ fortiores deuenerimus: Debet lesa ꝓbitas irasci.
Nunc gͥ si aliqͣ laus romani nominis. nc̃ disciplinã militarẽ
quam ꝑ fecte didicistis. ꝑfectius exerciustis ꝑfectissime suxp̾mo

Expanded text:
morum vicinitate cohibiti sunt. Tertio Caesar congressus est Britanmorum vicinitate cohibiti sunt. Tertio Caesar congressus est Britannos, taliterque suos exhortatus est: Consortes fortissimi, quorum virtuti nec asperitas maris, nec labor terrarum refragari potuit, quorum vires nec audacia Gallorum, nec fortitudo Germanorum perferre sustinuit, non me exhortari vos arbitremini ut vestram verbis augeam probitatem. Quae enim summa, et perfectissima est, et tot in periculis toties probata crescere nequit, decrescere nescit; illa, inquam, virtus, quae semper in asperrimis clarius refulsit, et ubi alii desperarent, spe certa progrediens, et secura hilaritate confligens. Quid nota vobis, imo cunctis gentibus memorem? Quoties victi victores nostros vicerimus, et ira compulsi fortioribus fortiores devenerimus? Debet laesa probitas irasci. Nunc igitur, si aliqua laus Romani nominis, nunc disciplinam militarem, quam perfecte didicistis, perfectius exercuistis, perfectissime supremo
Abbreviated transcription (Latin):
endi aͣmissa. acͥus animos militũ hortat᷑. ⁊ inipso hortatu hos¬
tibus cõmiscet᷑. Unamit̃ ittͥnq uiribus. ⁊ amiis extensis pug-¬
nat᷑. dũ romauis spes fugiendi nulla. britanus spes uincẽ¬
ex solito ceita. Labienus gͦ tribunus militum dũ pͥmã aciem
indolobelli cuneũ qui ꝓconsul erat britannici regis acͥus in¬
mergit. cedentes q cedit ꝓst̾nit. ⁊ ꝑ sequit᷑: regalis acies inter
cesareas ⁊ labiem falanges insigit᷑. Rexaũt uocabat᷑ belinus
frat̃ cassibelł: ani regis. ⁊ erat filius luid fortissimi regis. qui mł¬
tas insulas maris belł occupauerat. Circĩientũ gͥ labienum
dũ tota acie sua cedint. subitoq morti transmittunt. Uidens ni¬
lnis diẽ infanstum dicensq prgnandũ cũ britannns magis ar¬
tibꝰ qmiuribus. anteqͣm maiorã detͥmenta sustineret: fuge
unduliit. ͦ secuti sunt bricanim romanos multisq ꝑemptis: ne¬

Expanded text:
endi amissa, acrius animos militum hortatur, et in ipso hortatu hosendi amissa, acrius animos militum hortatur, et in ipso hortatu hostibus commiscetur; unanimiter utrinque viribus et animis extensis pugnatur, dum Romanis spes fugiendi nulla, Britannis spes vinceex solito certa. Labienus ergo tribunus militum, dum primam aciem in Dolobelli cuneum, qui proconsul erat Britannici regis, acrius immergit, cedentesque caedit, prosternit, et persequitur, regalis acies inter Caesareas, et Labieni phalanges infigitur. Rex autem vocabatur Belinus frater Cassibellani regis: et erat filius Liud regis fortissimi, qui multas insulas maris bellis occupaverat. Circumventum igitur Labienum cum tota acie sua caedunt, subitoque morti transmittunt. Videns Julius diem infaustum, dicensque pugnandum cum Britannis magis artibus quam viribus, antequam majora detrimenta sustineret, fugae indulsit. Persecuti sunt Britanni Romanos; multisque peremptis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tesimo nonagesimo t̾cio. Ipse gͦ functus gradu consulatꝰ cũ lu¬
cio bibulo: cũ gͥmanos ⁊ gallos uire pͣlii suꝑasset qui tẽ reno
tantũ flumine dirimebant᷑: indeuenit ad moriuios. unde in
brttauniã br tiussimus ⁊ transitꝰ. fecit gͥ naues parari octogĩ¬
ta onerarias. ⁊ actuarias. ⁊ ipse cũ legiombꝰ inbritanniã trans¬
uolat. Nec tam̃ scd̾m qd̾ sꝑabat euenit. Egrediens enĩ de naui¬
bus britonũ pugnã acerbam plusqͣm credere posset seusit. Uidẽs
gͦ suaͦs pauciores alios q qm putauerat p̾stantiores. in conpulsus
⁊ naues reitrare. Ic̃ uͦ tempestate correptꝰ. magnã classis par¬
tem. magnũ militũ numer̾. equitis uͦ penz om̃s amisit. Confu¬
sus ⁊ reu̾sus ingalliã: acͥus exarsit. legionibꝰ q hiemantibꝰ sex-¬
centas naues ittͥusq cõmodi parauit. Uere aut iuix expectato:
cũ maximis copiis britanniã reuehit᷑. E grediens cũ ex̾citu in

Expanded text:
tesimo nonagesimo tertio, ipse ergo functus gradu consulatus cum Lucio Bibulo, cum Germanos et Gallos jure praelii superasset, qui tum Rheno tantum flumine dirimebantur; inde venit ad Morinos, unde in Britanniam brevissimus est transitus. Fecit igitur naves parari octoginta onerarias et actuarias, et ipse cum legionibus in Britanniam transvolat; nec tamen secundum quod sperabat evenit: egrediens enim de navibus Britonum pugnam acerbam plusquam credere posset sensit. Videns ergo suos pauciores, aliosque quam putaverat praestantiores, vi compulsus est naves reintrare. Tunc vero tempestate correptus, magnam classis partem, magnum militum numerum, equites vero omnes pene amisit; confusus et reversus in Galliam acrius exarsit, legionibusque hiemantibus sexcentas naves utriusque commodi paravit; vere autem vir exspectato cum maximis copiis Britanniam revehitur; egrediens cum exercitu in
Abbreviated transcription (Latin):
urbes. Winceastria. Salesburia. ⁊ plures alie. Quartũ regnũ eost¬
seaxe. qd̾ ñ du durauit. s cet̾is regnis subiugatum t. Qulitam
eastangle. inquo sunt ꝓuincie que uocant᷑ nordfołe. ⁊ sud folc.
Sextum m̾che. inqͦ⁊ lincolia. leiceastria.⁊ alie cõplures. Septanisi
diuisert̾. Quoꝵ. sitꝰ ⁊ nomina quãuis in habitantibꝰ notissima siłit:
ñ tam̃ pigeat subsõb̾e. Deueniet enim forsitan ut quẽadmoduis
noia oiutatũ p̃dicta que olim grata ⁊ excelsa erant mͦ inbati¬
bariẽ ce risum u̾tunt᷑: ita etiã de cursu tempor̃ qu̾e moboue¬
tissima sunt. in cognita ⁊ incredibilia fiant. Unde pater qmͣ ml¬
sere ⁊ frustra nõis nr̾i famã. incole ꝓuinciar̾ appetamus. cũ neo
ipsarum uibium uel ꝓunciar̾ noĩa durare possin̾t. ¶ Rinã¬

Expanded text:
urbes Vinceastria, Salesburia, et plures aliae; quartum regnum Esturbes Vinceastria, Salesburia, et plures aliae; quartum regnum Estlear, quod non duravit, sed caeteris regnis subjugatum est; quintum Lastangle, in quo sunt provinciae; quae vocantur Nordfolc et Sudfolc; sextum Merce in quo est Lincolnia, et aliae complures; septimum diviserunt: quarum situs et nomina, quamvis inhabitantibus notissima sint, non tamen pigeat subscribere. Deveniet enim forsitan ut, quemadmodum nomina civitatum praedicta, quae olim grata et excelsa erant, modo in barbariem et risum vertuntur, ita et decursu temporum quae modo notissima sunt, incognita et incredibilia fiant. Unde patet quam misere et frustra nominis nostri famam incolae provinciarum appetamus, cum nec ipsarum urbium vel provinciarum nomina durare possint. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
ge. ⁊ uocatur silcestre. hec erant nomina ciuitatũ temꝑe roma.¬
norum ⁊ britannoꝵ. ¶ Quinq: au̾t plagas ab exordio usq ad
p̃sens ummsit diuina ultio britannie. que ñ solũ uisitat fideles:
s etiam diuidicat infideles. Rimam ꝑ romanos. qui britann¬
am expugnauei̾t s pꝰearecesser̾t. Scd̃am ꝑpictos⁊ scotos. qui
grauissime eam belł uexauert. necñ obtinuer̾t. Terciam per
anglicos qui eam debellanert o obtinent. Quartã ꝑ dacos
qui eã bels optimieit. s pꝰea depieit. Quintã ꝑ normanno
qui eam deuucerunt. & anglis inp̃sentiar̾ dominant᷑. Qnͣdo autẽ
saxones hanc tͣram sibi subiugauer̃t: reges septem statuerunt.
regnisq: nomina ꝓlibitu imposuer̾t. Rimũ regnũ uocatũ ⁊ chent
Scł̾m: sud seaxe in quo sita ÷ ciceastre. Tercium: Wenst sexu.
cuiꝰ caput erat. Wintonia. que nẽ data ÷ sc̃imonialibus. In qͦsita

Expanded text:
g, et vocatur Silcestre. Haec erant nomina civitatum tempore Romag, et vocatur Silcestre. Haec erant nomina civitatum tempore Romanorum et Britannorum. Quinque autem plagas ab exordio usque ad pes: primam per Romanos, qui Britanniam expugnaverunt, sed postea recesserunt; secundam per Pictos et Scottos, qui gravissime eam bellis vexaverunt, nec tamen obtinuerunt; tertiam per Anglicos, qui eam debellaverunt et obtinent; quartam per Dacos, qui eam bellis obtinuerunt, sed postea deperierunt; quintam per Northmanos, qui eam devicerunt, et Anglis in praesentiarum dominantur. Quando autem Saxones hanc terram sibi subjugaverunt, reges septem statuerunt, regnisque nomina pro libitu imposuerunt. Primum regnum vocatum estm Sudsear, in quo sita est Ciceastria; tertium Nestsear, cujus caput erat Wiltonia, quae nunc data est sanctimonialibus, in quo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
libi seruiat ultima tile. Cũ au̾t plurimas insulas habecit britã¬
ma: tres maiores habet. Unã oe. cadas de quibꝰ dicttm ÷. Aliãman.
denidicibus ⁊ tegibꝰ sermo fiebat. Iudicabit britaaniã cũtͥbꝰ
signita p̃ ceo castalla muinuera. que ⁊ ipsa muris. turribus. por¬
tis aoseris arano insitucta sirmissimis. Cuiitetũ aũt nomina
hec erto britannice. kar ebrane .i. eboracũ. kair chent .i.
tria. kdar guent .i uinceastria. kair grant .i. granteceastͥa
hait dauri .i. doreceastria. Kair dorm .i. dontecestre. quesita
inhuntedenensi ꝓuincia suꝑ flum̃ qd̾ uocat᷑ nen penitꝰ destruc¬
taz R an loitrhoit .i. lincolia. kair merdin que nc̃ qͦi sic uo¬
całͣ. kair gorcon. kair cucerat. Kair gortegeru. kair uruac
suis comparent. ubi usca cadit in sabrinũ. kair draitou. kair¬
mercip̃. Kair segent. que fuit suꝑ tamasim ñ longe aradin¬

Expanded text:
Tibi serviat ultima Thule. Cum autem plurimas insulas habeat BritanTibi serviat ultima Thule. Cum autem plurimas insulas habeat Britannia, tres majores habet, unam Orcadas, de quibus dictum est; aliam Dan, de judicibus et regibus sermo fiebat: Judicabit Britanniam cum tribus signita, praeter castella innumera, quae et ipsa muris, turribus, portis, ac seris erant instructa firmissimis. Et quiahaec erant Britannice; Kair-Ebranc, id est Eboracum; Kair-chent, id tria; Kair-Guent, id est Winceastria; Kair-Grant, id est Granteceastria, Kair-Dauri, id est Doreceastria; Kair-Dorm, id est Dormeceastre, quae sita in Huntedonensi provincia super flumen, quod vocatur Nen, penitus destructa est; Kair-Loitchoit, id est Lincolnia; Kair-Merdin, quae nunc quoque sic vocatur; Kair-Guorcon; Kair-Cucerat; Kair-Guortigern; Kair-Urnac; ejus comparent, ubi Usca  al. Osca cadit in Sabrinam; Kair-Draiton; Kair-Mercipit; Kair-Segent, quae fuit super Tamesin non longe a Redin
Abbreviated transcription (Latin):
zoccidentẽ sita ÷. Octingentis milibꝰ longa. Uucentis milib̾us
lata exceptis dum taxat ꝓlixioribꝰ diu̾soꝵ ꝓmontorioꝵ tractibis.
quib efficitur: ut circuitus eus quadragies octies. septua i¬
ta .u. milia compleat. habet au̾t ab oriente gmanĩ ⁊dasa
ab occidente hibmã. ameridie galiã belgicã. cuiꝰ ꝓximũ litus
glorũ nc̃ corrupte reptacest̾ uocata int̃posito mariagessori aco
morinoꝵ gentis litore ꝓximo tͣiecta miliũ quinqͣguita. sinont¬
quidã scripsere stadioꝵ qͣdringent̾ quinqͣguita. Gallia au̾t bel¬
gica abeluaci nobilissima quondã urbe gallie dicta:. que ꝓnũ¬
cia nc̃ indnas diuisa udet᷑. In eam scilicet que uocat᷑ pontica
et ineã que uocat᷑ normannia. ubi mͦ normanni. gens noua s
ualidissima degunt. ht au̾t aseptentͥone unde occeano infini¬
topater. orcadas infulas. ĩx. de quar ultima tile dictum est.

Expanded text:
occidentem sita est, DCCC millibus longa, et CC millibus occidentem sita est, DCCC millibus longa, et CC millibus lata, exceptis duntaxat prolixioribus diversorum promontoriorum tractibus, quibus efficitur ut circuitus ejus quadragies octies septuaginta quinque millia compleat; habet autem ab oriente Germaniam et Daciam, ab occidente Hiberniam, a meridie Galliam Belgicam; cujus proximum littus glorum nunc corrupte Reptacester vocata, interposito mari a Gessoriaco Morinoquidam scripsere, stadiorum quadrigentorum quinquaginta. A tgica a Belvaci nobilissima quondam urbe Galliae dicta est: quae provincia nunc in duas divisa videtur: in eam scilicet quae vocatur Pontica, et in eam quae vocatur Northmannia, ubi modo Northmanni gens nova sed validissima degunt. Habet autem a septentrione, unde Oceano infinito patet, Orcadas insulas novem, de quarum ultima Thule dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
talloꝵ ens rediradat. fem scilicet stagni ⁊ plumbi. necũ ⁊ argẽ¬
ti s rarius. Aduehit᷑ au̾t argentũ aꝑxima parte geriname pet
renũ ꝓmira fertilitate pisciũ ⁊ carniũ. lane p̃ciosissimestilao s¬
tis armentoꝵq: absq mimero. ut maior ibiuident᷑ copid ar¬
genti: qmͣ ingermania. Unde om̃is moneta nꝰ puio aentã
conficit᷑. Gignit eciã lapidẽ iagatẽ plurimũ optiũ. si st q¬
au̾t iuger. gẽmens. ardens. Igne accensus. secpentis fu t
tu calefactus: aplicita detinet eque ut succinũ. fer d̃e sili ⁊¬
narum habet. adsunt ⁊ fontes calidi. ⁊ exeis fluuis habnen⁊ da¬
lidorum omni etati ⁊ sexui ꝑ distincta loca iuxta sim̃ cuigios
dum accõmodi. agua eñ ut sc̃s basilus dicit. ferind̃ eabitatẽ
recipit cũ ꝑcerta quedam metalla transcurnt. & sit si solitũ
calida. s zardens. hec aũt insulagũ nobilissima curgndã al

Expanded text:
tallorum aeris redundat, ferri scilicet, stanni et plumbi, nec non et argentallorum aeris redundat, ferri scilicet, stanni et plumbi, nec non et argenti, sed rarius. Advehitur autem argentum a proxima parte Germaniae per Rhenum pro mira fertilitate piscium et carnium, lanae pretiosissimae et lactis armentorumque absque numero, ut major ibi videatur copia argenti quam in Germania: unde omnis moneta ejus argento puro conficitur. Gignit etiam lapidem gagatem plurimum optimumque. Est autem nigrogemmeus et ardens; igne accensus serpentes fugat, attritu calefactus applicita detinet, aeque ut succinum. Fontes etiam salinarum habet; adsunt et fontes calidi, et ex eis fluvii balneorum calidorum omni aetati et sexui per distincta loca juxta suum cuique modum accommodi. Aqua enim, ut sanctus Basilius dicit, fervidam qualitatem recipit, cum per certa quaedam metalla transcurrit, et fit non solum calida sed et ardens. Haec autem insularum nobilissima, cui quondam
Abbreviated transcription (Latin):
fecunda frugibus ⁊ arboribꝰ. copiosa ruus ⁊
nemoribꝰ. iocunda uoluitrũ. ⁊ ferar uenatibꝰ.
ferax auiũ multi ⁊ diu̾si generis: t̾ra ⁊ mari
et fluuiis. Alendis an̾t mira pecoribꝰ ⁊ uim̃tis.
ut hib̃nia. Unde solinus. Ita pabulosa inqͥ
piscosis. fontibꝰ p̃clara copiosis. ⁊ quidẽ p̃cipue esitio habundat
et anguilla. habundat uitulis marinis. Necñ alleccea ⁊ ostrea
nure in ea redundant. ⁊ uaria conchillioꝵ gn̾a. Int̃que: sunt
⁊ inuscule. quibꝰ sepe incluã margaritã om̃is quidẽ coloris op¬
dimã inniemunt. rubic̃dã scilicet ⁊ iacinctinã. purpurtã et pras¬
sinã. s maxime candidã. Neo desunt coclee quibꝰ tinctura coc¬
cinei coloris conficit᷑. Cuiꝰ rubor pulcherrimus nullo unqͣm soł
ardore. nulla ualet inuiria pluuiar̾ pallesc̾e̾ s quo uetustior. eo
solet ẽẽ uenustior. Capuint᷑ ⁊ sepe delphines. ⁊ balene. Unde uiue-¬
nalis. Qnͣtũ delphinis bal ena britannica maior. Uenis etĩ me¬

Expanded text:
s et arboribus, copiosa rivis et nemoribus, jucunda volucrum et ferarum venatibus, ferax avium multi et diversi generis terra, mari, et fluviis; alendis autem mira pecoribus et jumentis. Unde Solinus: Ita pabulosa in qupiscosis, fontibus praeclara copiosis: et quidem praecipue isicio redundat et anguilla; abundat et vitulis marinis, nec non et halecia et ostrea mire in ea redundant et varia conchyliorum genera: inter quae sunt et musculae, quibus saepe inclusam margaritam omnis quidem coloris optimam inveniunt, rubicundam scilicet et hyacinthinam, purpuream et prassinam, sed maxime candidam; nec desunt cochleae, quibus tinctura coccinei coloris conficitur, cujus rubor pulcherrimus nullo unquam solis ardore, nulla valet injuria pluviarum pallescere; sed quo vetustior, eo solet esse venustior: capiuntur et saepe delphines et balenae. Unde Juvenalis X, 14: Quantum delphinis balaena Britannica major. Venis etiam me
Abbreviated transcription (Latin):
miserũ finẽ. Qd utinã sifieri pot̾ absit. s tñ ñ aberit. s̃ gͥ mireris reges istosin¬
felices. s am solũ felicẽ & regna felicia suis dantẽ. Sextꝰ aũ qͥ & ultimꝰ anit
t̃ctatꝰ de regni nr̃i ꝓcerib habeat᷑. qͥ nuꝑ poteñtissimi fuer̃ nec iã ĩpocentie sĩ.
losophꝰ & sc̃ĩssimꝰ. Uidimꝰ p̾ eos radulfũ dignũ tanta celsitudine habitũ. sꝰ ea
uͦ sedit cantuariȩ Wills cuiꝰ laudes dici neq̃unt qi ñ sc̃. Inp̃senciar̃ teabaldꝰ
uir ouũ laude dignꝰ. s fuit &̃ tẽporib nr̃is Walchelinꝰ Wintoniensis ep̃s. Cui¬

Expanded text:
miserum finem. Quod utinam, si fieri potest, absit! sed tamen non aberit. Non igitur mireris reges istos inmiserum finem. Quod utinam, si fieri potest, absit! sed tamen non aberit. Non igitur mireris reges istos infelices; sed Deum solum felicem, et regna felicia suis dantem. Sextus autem, qui et ultimus erit, Tractatus de regni regis proceribus habeatur, qui nuper potentissimi hilosophus et sanctissimus. Vidimus post eos Radulfum, dignum tanta celsitudine habitum. Postea vero sedit Cantuariae Willelmus, cujus laudes dici nequeunt; quia non sunt. Inpraesentiarum Tedbaldus, vir omni laude dignus. Fuit etiam temporibus nostris Walchelinus, Wintoniensis episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
dĩb extolł. quẽ hic tantis cͥminib subu̾tis: Ad q̃ respondeo. Regẽ sapiencia
inagnũ dixi. ꝯsilio ꝓfiudũ. ꝓuidencia clar̃. armis ĩsignẽ gestil sublim̃. diui¬
ciis singiãrt̃. a tñ ꝯĩa q̃ħ apposui: uera nimis st̃. & utinã fassa ecut iSsforsi¬
tan A ahuc dices: łriguita & .. annus iã regnaũ & młto plura si nimn̾es ꝓsꝑa
sensit qͣ adu̾sa C ont᷑ qđ ego. Immo nec millesima pars fortune eiꝰ ꝓsꝑitatipot̃¬
Ailhibi. Canãq q̃ ꝓsꝑa indebant᷑ dolorib sẽꝑ inmixta erant. sũ regẽ francie
p̃lio uic̃ qͣ longa t̾batione m̃tis bue ilłd̾ gaudiũ adeptꝰ ẽ: Breue dico q mox
alit xercitꝰ insurgens m̃itis febͥb aliis eũ ꝯtͥhuit. Qdsi duitͣnitatẽuitȩ & regni
miraris: iã ñ ꝑbienniũ regnat᷑m uir dĩ p̃dix̃. Nuꝑ itaq uideb. misere iutȩ

Expanded text:
dibus extollis, quem hic tantis criminibus subvertis? Ad quos respondeo: Regem sapientia dibus extollis, quem hic tantis criminibus subvertis? Ad quos respondeo: Regem sapientia magnum dixi, consilio profundum, providentia clarvera nimis sunt, et utinam falsa essent. Sed forsitan adhuc dices: Triginta et quinque annis jam regnavit, et multo plura, si numeres, prospera sensit quam adversa. Contra quod ego: Imo nec millesima pars fortunae ejus prosperitati potnciae praelio vicit, quam longa turbatione mentis breve illud gaudium adeptus est? Breve dico; quia mox alius exercitus insurgens mentis febribus aliis eum conturbavit. Quod si diuturnitatem vitae et regni miraris, jam non per biennium regnaturum vir Dei praedixit. Nuper itaque videbis miserae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
demolit᷑ ẽ. dũ nepote suo Wilło flandriã adipiscente se diadema regui amis¬
sur̃ ꝓ certo putares: ħ tñ beatissimꝰ regũ habitꝰ ẽ. S c̾te miserrimꝰ ẽ. ¶ Nd de
philippo rege frãcoꝵ & lodoueo filio eiꝰ qͥ t̃prib nr̃is regnaũ. quoꝵ as̃ ueñt
t̾ent nec sustin̾e se possent. Philippꝰ oli pinguedine defimctꝰ ẽ. Iodouicꝰ adhuc
luuenis pinguedine tñ iã mortuus ẽ. stͥd aũ defelicitate eoꝵ: Nne philippꝰ
a suis sepe uictꝰ ẽ. & aꝑsonis iulissimis sepe fugatꝰ ẽ: NIne ludouicꝰ ꝑ regẽ hen¬
ric̃ a martio cãpo expuls ẽ e asuis ut patet sepe num̾o fugatꝰ ẽ: ¶ Rex uero
nord wagensis frẽm suũ regẽ nuꝑ bello cep̃. Ocłos capto eruit. Mentulã absci¬
Ait. pedẽ dextrũ ademit. filiũ eiꝰ laccantẽ excapitaũ. fontificẽ eiꝰ laq̃o suspen.¬
dit. Infelix eq̃ rex ut̾q s oppones. Cur gͥ regẽ henric̃ in historia tua tantis lau¬

Expanded text:
est, dum nepote suo Willelmo Flandriam adipiscente, se diadema regni amissurum pro certo putaret? Hic tamen beatissimus regum habitus est. Sed certe miserrimus est. Quid de Philippo rege Francorum et Lodoveo filio ejus, qui temporibus nostris regnaverunt; quorum deus erent, nec sustinere se possent. Philippus olim pinguedine defunctus est. Lodoveus adhuc juvenis, pinguedine tamen jam mortuus est. Quid autem de felicitate eorum? Nonne Philippus a suis saepe victus est? Et a personis vilissimis saepe fugatus est? Nonne Ludovicus per regem Henricum a Marcio campo expulsus est; et a suis, ut patet, saepenumero fugatus est? Rex vero Norwegensis fratrem suum regem nuper bello cepit, oculos capto eruit, mentulam abscidit, pedem dextrum ademit, filium ejus lactentem excapitavit, pontificem ejus laqueo suspendit. Infelix aeque rex uterque. Sed oppones: Cur igitur regem Henricum in Historia tua tantis lau
Abbreviated transcription (Latin):
guiłł inuentib Sic̃ eni sal anguillas excruciat: sio delationib sins õs regi
famulantes distorsit. Sic̃ sal angillar̃ destruit᷑ humore: sic ipse oĩũ aspi¬
ratione ad nullatꝰ ẽ. huiꝰ tñ ꝓphetiȩ partẽ pͥorẽ intellex̃. alt̾am ñ p̃uidit.

Expanded text:
guillis viventibus. Sicut enim sal anguillas excruciat; sic delationibus suis omnes regi guillis viventibus. Sicut enim sal anguillas excruciat; sic delationibus suis omnes regi famulantes distorsit. Sicut sal anguillarum destruitur humore, sic ipse omnium aspiratione annullatur. Hujus tamen prophetiae partem priorem intellexit, alteram non praevidit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis careret subita morte raptꝰ ẽ & amari uoratꝰ ẽ. Cũ gͥ Wilłs regiꝰ nepos filiꝰ scił¬
rob̾ti normannoꝵ ducis iã solꝰ regiꝰ eẽc. heres ꝙ oiũ expectatione dignꝰ iudi¬
caret᷑ ꝓbitate ineffabili ꝯsulatũ flandrie adeptꝰ eẽt. & uigore inext̾mibili
theo dericũ signis collatis suꝑass. paruo ictu sauciat᷑ in manu deꝑiit. Om̃s
qͥ eũ regẽ futurũ seci expectabant. & qͦduis ad libitũ p̃iudicabant: illusi sc̃.
ma regis amiciciã & curiales dignitates mox ꝓuectꝰ ẽ. Erat aũ celer inge¬
nio. cdarꝰ eloqͥo. forma uenustꝰ. grã chorcꝰ. etate iunior. prudencia seiuł. s
suꝑbie uitio resꝑsꝰ. Exsuꝑbia cuit inuidia. ꝙx ĩuidia odiũ ex odio decͣccioẽs.
uirgia delationes. Bñ g ꝓpħaũ de se dicens. Ego curialib int̾ponor qͣsi sal an¬

Expanded text:
tis careret, subita morte raptus est, et a mari voratus est. Cum igitur Willelmus registis careret, subita morte raptus est, et a mari voratus est. Cum igitur Willelmus regis Normannorum, jam solus regius esset haeres, et omnium exspectatione dignus judicaretur; et probitate ineffabili consulatum Flandriae adeptus esset, et vigore inexterminabili Theodoricum signis collatis superasset; parvo ictu sauciatus deperiit. Omnes qui eum regem futurum securi expectabant, et quosvis ad lubitum praejudicabant, illusi sunt. mam regis amicitiam et curiales dignitates mox provectus est. Erat autem celer ingenio, clarus eloquio, forma venustus, gratia coruscus, aetate junior, prudentia senilis, sed superbiae vitio respersus. Ex superbia crevit invidia, ex invidia odium, ex odio detractiones, jurgia, delationes. Bene igitur prophetavit de se dicens: Ego curialibus interponor, quasi sal an
Abbreviated transcription (Latin):
quasi çȩlesti choꝰcantẽ. Ipse unicꝰ erat regis & regine filiꝰ. nec dubitabat se diade¬
mate sublimandũ. Enĩ uͦ nesuo qͥd magis afferebat ei cca spes infut᷑m regnandi
ꝙͣ p̃ri suo ipsa essencia regni. qi pr̃i magnũ regnandi spacũt iã p̃tierat. filioũ
totũ aahuc reseruabat᷑. Er̃ c̃ iã de amissioẽ c̃ m̃tis angaria cogitabat. filiꝰuͦ
fut᷑am portendebat nimiꝰ cͥca eũ cultꝰ. & nimiꝰ ipso factꝰ. & dicebat animꝰ m̃s.
hic a dõ delicatꝰ nutͥt᷑ incibũ ignis. Ille aũ sẽꝑ de regno futuro. de fastigio
pib marinis capite scindet᷑. ꝓuestib de auratis nudꝰ ĩmari uolutaret᷑ ꝓcelsi¬
tudine regni maris infundo pisciũ uentͥb sepileret᷑. ħ fuit mutatio dexte ex
in eadẽ quã degebã falmlia. a me & aliis celebrit̾ honorat᷑. cuiꝰ indolem mira¬
bam̃ & magna quȩq expeccabamꝰ: in eadẽ naui cautib illisa cũ mare uen¬

Expanded text:
quasi coelesti coruscantem. Ipse unicus erat regis et reginae filius; nec dubitabat se diademate sublimandum. Enimvero nescio quid magis afferebat ei certa spes in futurum regnandi, quam patri suo ipsa essentia regni; quia pater magnum regnandi spatium jam praeterierat, filio totum adhuc reservabatur. Pater etiam jam de amissione cum mentis angaria cogitabat; filius vfuturam portendebat nimius circa eum cultus et nimius in ipso fastus; et dicebat animus meus: Hic adeo delicatus nutritus in cibum ignis. Ille autem semper de regno futuro de fastigio sona auri rupibus marinis capite scinderetur; pro vestibus deauratis nudus in mari volutaretur; pro celsitudine regni maris in fundo piscium ventribus sepeliretur. Haec fuit mutatio dexterae Excin eadem qua degebam familia a me et aliis celebriter honoratus; cujus indolem mirabamur, et magna quaeque exspectabamus, in eadem navi cautibus illisa, cum mare ven
Abbreviated transcription (Latin):
N ens asueta uii. dare magna tũ pudibunde. Mente nmora sua se doiusse uidens.
A ens assueta uri: qͣntũ libed alta ꝑare. S c̃ multa peͣt xenia: parua. tiunet.
Mens assueta uiri: festiuo tde uultu. leticiaq pari ꝯgeminare datũ.
Mens assueta uiri: dare sic ne danda rogent᷑. Eueniens uocẽ bina ferente manu.
N il mediũ nil par magnis: uir sũmꝰ habebat. Sũma dĩ sit ei gͣcia. gͣta: qͥes. Iiiciei¬

Expanded text:
dibunda; Mente minora sua se tribuisse videns. Mens assueta viri quantumlibet alta parare; Sed cum multa paret, xenia parva timet. Mens assueta viri festivo tradere vultu, Laetitiaque pari congeminare datum. Mens assueta viri dare sic, ne danda rogentur, Praeveniens vocem, bina ferente, manu. Nil medium nil par magnis vir summus habebat. Summa Dei sit ei gratia, grata quie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsinier̃: nunciatũ ẽ. amicũ meũ cui scͥbebã: mortis legib ocessisse. O
mortaliũ sors abiecta nascendi. misera uiuendi. dura moriendi. Omors qͣci
to ꝓruis. ꝗͣ inopinate irruis. ꝗͣ magnifice subruis. Ile gͥ qͥ pꝰ mortẽ ẽ. medicus.
donet t̃ Walr̾e antidotũ suȩ puietatis. ad capescendã uitã ꝯcinuȩ sanicatis. Iã
Henticꝰ tͥ serta gerens epigmata pͥmũ.: Eua mox uen̾is g̃mina deinde tuli.
Nt̃ ualt̾e tͥ fero carm̃ funebre totꝰ: Alt̾ ab henrico: qͥt̾a serta tuli

Expanded text:
inierim, nuntiatum est amicum meum, cui scribebam, mortis legibus concessisse. O mortalium sors abjecta nascendi, misera vivendi, dura moriendi. O mors, quam cito proruis? quam inopinato irruis? quam magnifice subruis? Ille igitur qui post mortem est medicus, donet tibi, Waltere, antidotum suae pietatis ad capescendam vitam continuae sanitatis. Jam Henricus tibi serta gerens, epigrammata primum, Praelia mox Veneris, germina deinde tuli. Nunc, Waltere, tibi fero carmen funebre totus. Alter ab Henrico qui tria serta tuli
Abbreviated transcription (Latin):
simonẽ uidemꝰ. ¶ Cestͥe uͦ uidimꝰ rob̃tũ pontificẽ. Dem̃ aliũ rob̃tũ qͥ cognonit¬
natꝰ ẽ. pecãn. Nc̃ aũ sedet rogerꝰ mox nicħm futurui. ¶ Norwiceȩ sedit herbrꝰ
uir benignꝰ & doctꝰ cꝰ extat scͥpta. Cui succ̃ euerardꝰ. uir crudelissimꝰ ꝙ ob iã de¬
positꝰ. Nc̃ uͦ sedet ibi Will̃s.  heliensis ep̃s pͥmꝰ fuit herue. sui succ̃. ngellꝰ.
¶Salesbiriensis ep̾s fuit osmundꝰ. Cui succ̃ rogeriꝰ uir magnꝰ in scłarib. Nc̃ uͦ¬
Goscelinꝰ. ¶Execestͥe uͦ sedit rob̃tꝰ nuꝑ mortuis. & pͥdẽ cecus. Nc̃ uͦ nepos eiꝰ icer̃
rob̾tꝰ. ẜInsicest̾a uͦ sedit radult᷑. In cꝰ loco sedec pelochin uir gnatonicꝰ. & obħ
iã depositꝰ. SDunelinie uͦ sedit Wills qͥ occis ẽ. Pꝰ quẽ ranultꝰ qͥ totã raptor

Expanded text:
emus. Cestriae vero vidimus Robertum pontificem; deinde alium Robertum, qui cognominatus est peccatum. Nunc autem sedet Rogerius, mox nihilum futurus. Norwiciae sedit Herbertus, vir benignus et doctus, cujus exstant scripta. Cui successit Everardus, vir crudelissimus, et ob hoc jam depositus. Nunc vero sedet ibidem Willelmus. Heliensis episcopus primus fuit Herveus, cui successit Nigellus. Salesberiensis episcopus fuit Osmundus; cui successit Rogerius, vir magnus in saecularibus, nuExcestriae vero sedit Robertus nuper mortuus, et pridem caecus; nunc vero nepos ejus. In Sicestria vero sedit Radulfus; in cujus loco sedet Pelochin, vir Gnatonicus, et ob hoc jam depositus. Dunelmiae vero sedit Willelmus, qui occisus est; post quem Randulfus, qui totam raptor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpenderent officiũ: ut tr̃as qͣs ui uł arte młtis abstułat penitens redadet. &
erratũ lacͥmis lauaret. suib respondens ait. Si tr̾as qͣs agg̾gaui multifariã
diusero qͥd miser filis meis relinꝙ̃: Cui ꝯt̾ minist̾ dñi. Sufticient filiis dius
hereditates pͥstine e q̃s uiste t̾ras ad qͥsisti. Cet̾a redde. Alio qͥn aĩam deuouis¬
ti gehieine. Respondit aũ ꝯsul. filis oĩa tͣdã. ipsi ꝓsalute defunti miscdĩc
agãt. Eo aũ defineco fili eiꝰ magis inuiste ꝯgͣgata. iniuiste studuer̃ aug̾e:
idus canit᷑. ñ solũ insũnã stulticiã s ĩ cecã deuenisse ĩsamã. S sd memorẽ
gileb̾tũ cognomine urauu̾salẽ ep̃m lundoniensẽ: Ñ fuit usq ad romã par
cũ uocatꝰ ẽ. & exoratꝰ ꝯcessit. E magna expectatione susceptꝰ eꝙp̃ auancie ẽ¬

Expanded text:
um, ut terras quas vi vel arte multis abstulerat, poenitens redderet, et um, ut terras quas vi vel arte multis abstulerat, poenitens redderet, et erratum lacrymis lavaret. Quibus respondens ait: Si terras quas aggregavi, multifariam divisero, quid miser filiis meis relinquam? Cui contra ministri Domini: Sufficient filiis tuis haereditates pristinae, et quas juste terras acquisisti. Caetera redde. Alioquin animam devovisti gehennae. Respondit autem consul: Filiis omnia tradam; ipsi pro salute defuncti misericorditer agant. Eo defuncto, filii ejus magis injuste congregata injuste studuerunt augerlaus canitur, non solum in summam stultitiam, sed in caecam devenisseGislebertum cognomine Universalem, episcopum Londoniensem? Non fuit ad usque Romam par tium vocatus est, et exoratus accessit. Qui magna exspectatione susceptus, coe
Abbreviated transcription (Latin):
dencia insuꝑabił. ꝯsilio ꝓfundꝰ. sapiencia magnꝰ. Possessiones gͥ magnas & ua¬
rias. qͣs uulgo uocant honores. urbes. & castella. uicos & uillas. flumina & siluas
p̃dictis ad qsierat instrum̃tis. Erant aũ honores eiꝰ ñ solũ in anglia uerũ & in.
noranina. & infrancia. E libitu gͥ suo reges francoꝵ & angloꝵ nc̃ ꝯcordes uni¬
ebant᷑ nc̃ discordes p̃liabant᷑. Si adu̾sꝰ aliquẽ insurgebat. ditus humiliabat᷑. Si
ꝓdesse uolebat. głos ex altabat᷑. huic thesauri copia auri scł & argenti gẽmar̃
liũ ꝯsulẽ sponsã ei tã factioẽ qͣ dolosis uirib arripusse. Uñ insenectute sua
m̃te t̃bat᷑ & angaria obnubulat᷑ intenebs meroris ĩcidit. nec usq ad mortẽ
se letũ uł hilarẽ sensit. Cũ gͥ pꝰ dies dͥolori dedicatos ĩinfirmitatẽ mortis p̃¬
nunciã incidiss: rogatꝰ ÷ ab archiep̾o & sac̾dotib c̃ ei ꝯfessionis pug atoriũ

Expanded text:
dentia insuperabilis, consilio profundus, sapientia magnus. Possessiones igitur magnas et varias, quas vulgo vocant honores, et urbes et castella, vicos et villas, flumina et silvas, praedictis acquisierat instrumentis. Erant autem honores ejus non solum in Anglia, sed etiam in Normannia Francia. Pro libitu suo igitur reges Franconc discordes praeliabantur. Si adversus aliquem insurgebat, contritus humiliabatur. Si prodesse volebat, gloriosus exaltabatur. Hinc thesauri copia, scilicet auri et argenti, gemmarum lium consulem sponsam ei tam factione quam dolosis viribus arripuisse. Unde et in senectute sua mente turbatus et angaria obnubilatus, in tenebras moeroris incidit; nec usque ad mortem se laetum vel hilarem sensit. Cum igitur post dies dolori dedicatos et in infirmitatem mortis praenuntiam incidisset; rogatus est ab archiepiscopo et sacerdotibus, cum ei confessionis p
Abbreviated transcription (Latin):
Wic & filiũ eiꝰ roger̃ qͥ nc̃ deget aĩs ignobilẽ: ¶uidisti Wiltm ꝯsulẽ & aren¬
ne. & rob̾tũ ꝯsulẽ debelesme. & rob̃tũ ꝯsulẽ de moretoil de qͥb inhistoria
angloꝵ locuti sumꝰ. & simonẽ ꝯsulẽ huntendoniȩ & eustaciũ ꝯsulẽ bolonie.
& alios multos. ¶Et ipsa memoria tediosa ẽ. Q c̃ potẽtissimi & aspectu ĩten¬
to dignissimi uidentur. nc̃ nec ꝓnunciatioe digni st̃. S & pelł ouina ĩqͣ
depingunt̾ eoꝵ noĩa ꝑdita uidet᷑ dĩo. nec inuenimꝰ ocłos qͥ eã ꝑleg̾ẽ uelis̃.

Expanded text:
degit, animis ignobilem? Vidisti Willelmum consulem Warenniae, et Robertum consulem de Belesme, et Robertum consulem de Moretoil: de quibus in Historia Anglorum locuti sumus, et Simonem consulem Huntendoniae, et Eustachium Boloniae, et alios multos. Et ipsa memoria taediosa est. Qui cum potentissimi et aspectu intento dignissimi viderentur; nunc nec pronuntiatione digni sunt. Sed et pellis ovina, in qua depinguntur eorum nomina, perdita vid
Abbreviated transcription (Latin):
extͣx. hoĩes utͣq sexꝰ ab ano usq ii ora pał tͣnsforabat. Erat ei cedes horribił
hoĩũ: cib iocundꝰ aiẽ. Erat gͥ more õiũ positꝰ. ut dice̾nt᷑ in ꝓbiis mirabilia
Quẽ tantoꝑe fama coluerat: dũ uiu̾et in carc̾e utrũ uiu̾et ł obiss: nesci¬
uit. Diẽ qͦ mortis eiꝰ obmutescens ignoraũ. hos gͥ duos int̾ młtos descͥpsi. Nec
iã ãpliꝰ de gente ipsis demonib horrenda: loq̃ndũ duxi. ico tͣctabit᷑
de sũmis hoiũ qͥ sic st̃ ĩreb humanis ut gen̾alissima ĩp̃dicamtis. Reges u gen¬
ciũ subditis suis qͣsi dc̃ st̃. qͥb õs iuram̃to se deuouer̃. qͥb stelle cȩli deseriure¬
uident᷑. hoꝵ gͥ mundi cacuminũ tanta ẽ. sublimitas ut ĩ eos uidendo cȩti ñ
sacient᷑. ut eis cohabitantes supͣ hõies estim̃t᷑. Nec mirandũ ẽ si ad eos inspi¬

Expanded text:
exstinxit; homines utriusque sexus ab ano usque in ora palis transforabat. Erat ei caedes horribilis exstinxit; homines utriusque sexus ab ano usque in ora palis transforabat. Erat ei caedes horribilis hominum cibus jucundus animae. Erat igitur in ore omnium positus, ut diceretur in proverbiis: Mirabilia Quem tantopere fama coluerat, dum viveret, in carcere utrum viveret vel obisset, nescivit: diemque mortis ejus obmutescens ignoravit. Hos igitur duos inter multos descripsi. Nec jam amplius de gente ipsius daemonibus horrenda loquendum duxi. Quinto tractabitur de summis hominum, qui sic sunt in rebus humanis, ut generalissima in praedicamentis. Reges vero gentium subditis suis quasi Deus sunt. Quibus omnes juramento se devover. Horum igitur cacuminum mundi tanta sublimitas est, ut in eos videndo caeteri non satientur, ut eis cohabitantes super homines aestimentur. Nec mirandum est, si ad eos inspi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ falso dic̾e pot̾at. Dolores inferni cͥc̃deder me. Cedes humana uoluptas ẽ. & gła.
somitissã. ꝯt̃ solitũ incarr̾e posuit. Cui crudeł & spurcꝰ pedes & supplicia. dieb
ut pecuniã extorq̃ret: stupr̃ noctib inferebat ut eã deudẽt. Acarce inleccũ
thome crudelissimi qͣq nocce ferebat᷑. alecto ĩ carc̾em qͣq die referebat᷑. Faci
fice loq̃ns ꝓximũ in corde ñ sine risu gladio tnͣspungebat. Uñ gladiũ sepĩ sub
seruit᷑. Audire finẽ scełati desidas: Gladio letalit̾ ꝑc̾s penitenciã recusãs
&e a corꝑe dñi collũ retorquens sic ꝑiit ut bñ dici poss. Conueniens uite mors
suit ista tuȩ. ¶ Uidisti rob̾tũ debelesme. Q pͥnceps normannensis: incarcem
positis erat pluto. meg̾a. cerbeł . ł si aliqͥd horrendiꝰ scͥbi pot̾. Nec curabat cap¬
tos redim̾e s int̾im̾e. filioli sui ocłos sub clamide positi qͣsi ludens pollicib

Expanded text:
non falso dicere poterat: Dolores inferni circumdederunt me . Caedes humana, voluptas ejus et gloria. Comitissam contra solitum in carcere posuit. Cui crudelis et spurcus, compedes et supplicia diebus, ut pecuniam extorqueret, stuprum noctibus inferebat, ut eam derideret. A carcere in lectum homines crudelissifice loquens proximum, in corde non sine risu gladio transpungebat. Unde gladium saepius sub servitus. Audire finem scelerati desideras? Gladio lethaliter percussus, poenitentiam recusans, et a corpore Domini collum retorquens, sic periit; ut bene dici posset: Conveniens vitae mors fuit ista tuae. Vidisti Robertum de Belesme: qui princeps Normannensis in carcere positus, erat Pluto, Megaera, Cerberus, vel si aliquid horrendius scribi potest. Nec curabat captos redimere, sed interimere. Filioli sui oculos sub chlamide positi quasi ludens pollicibus
Abbreviated transcription (Latin):
io a argento referre mfiscũ regiũ allate st̃. Uñ iur sũme sciẽcie ab oĩ pło
habit᷑ ẽ ꝓstultissimo. ¶ Qd ẽ de ranulfo regis cancellario. E cũ eẽc. uirsa¬
gacissim astut᷑ ꝙ callidꝰ omnẽ iũsapiẽcie sue ꝯu̾tit ad sip̃lices de heredi¬
tanddos. & pecunias eradendas. S int̾ agendũ decidit in languores int̾¬
minabiles. Ic̃ uͦ qͣsi dõ renitens & nat᷑e uictor: facinꝰ cumulare. qͦs pot̾at de¬
uorare ñ destitit. Crescebat c̃ cruciatu cupiditas. c̃infirmitate ĩpietas. c̃ dolo¬
rib dolꝰ. donec c̃ exeqͦ corrueret suꝑ eũ monacꝰ eqͥtaũ. & ĩsolita mole demolit̾ ẽ¬

Expanded text:
ro et argento refertae in fiscum regium allatae sunt. Unde vir summae scientiae ab omni populo habitus est pro stultissimo. Quid etiam de Randulfo regis cancellario? Qui cum esset vir sagacissimus, astutus et callidus, omnem vim sapientiae suae convertit ad simplices dehaeritandos et pecunias eradendas. Sed inter agendum decidit in languores interminabiles. Tunc vero quasi Deo renitens et naturae victor, facinus cumulare, quos poterat devorare non destitit. Crescebat autem cum cruciatu cupiditas, cum dolore dolus; donec cum ex equo quo rueret su
Abbreviated transcription (Latin):
amplexati st̃ stercora. Ñ gͦ magni estimemꝰ c̃ nobilee pueros uł iuuenes ui¬
dđim tã forma. qͣ diuiciis & fauorib p̃radiare. c̃ sepe num̃o insũmas miseri¬
as redigant᷑. lc̃ om̃is expectatio stultoꝵ dissoluta ẽ & qđ nichili erat ad nieh¬
lũ redigitur. Terciꝰ erit tetat᷑ ad huiꝰ uite labentis despectũ. qͥ utinã despici
poss a me qͣntũ animꝰ optat m̃s. & dignitas exig̃ sua: de sapiencia huiꝰ mun¬
q̃ inmundo desiderant᷑ huic ñ ualent cõꝑari. Scͥptũ ẽ tñ. Sapiencia huiꝰ mundi
stulticia ẽ ap̃ dm̃. Qd apłi signaculũ usis ꝓsequar exẽplis. fuit gͥ rob̾oꝰ ⁊ sul de¬

Expanded text:
 nobiles pueros vel juvenes viderimus, tam forma quam divitiis et favoribus perradiare; cum saepenumero in summas miserias redigantur. Nunc omnis exspectatio stultorum dissoluta est: et quod nihili erat, ad nihilum redigetur. Tertius erit Tractatus ad hujus vitae labentis despectum; quae utinam despici posset a me, quantum animus optat meus, et dignitas exigit sua; de sapientia hujus munet omnia, quae in mundo desiderantur, huic non valent comparari. Scriptum est tamen. Sapientia hujus mundi, stultitia apud Deum . Quod Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tis arguar taceant᷑. Cogitet᷑ gͥ qͣmodo p̃dicce ꝑsone uen̾abiles exinanite. Et̃. E
iox obluuone ȩtna absoibende sint. Inimo mñte reuolue õs qͦs uichoro aexcͦ. os aͦs
inchoro sinist᷑ pꝰ uidumꝰ. Nec unꝰ qͥdẽ iã suꝑẽ. amabant q̃ amamꝰ. optabant q̃ op¬

Expanded text:
tis arguar, taceantur. Cogita igitur, quomodo praedictae personae venerabiIes exinanitae sunt, et tis arguar, taceantur. Cogita igitur, quomodo praedictae personae venerabiIes exinanitae sunt, et mox oblivione etiam absorbendae si vidimus. Nec unus quidem superest. Amabant quae amamus; optabant quae op
Abbreviated transcription (Latin):
gam̃to mortis mundati st̃. ¶ Septẽ aũ archidiaconos. septẽ ꝓuinciis qͥb p̃ecat re¬
migiꝰ᷑: imposuit. ficardũ archicdia conũ lincoliȩ. Cui succ̃ alb̃tꝰ longobard. Cui ã¬
succ Wills baiocensis. & nc̃ robtꝰ unior oiũ archidiaconoꝵ qͥm anglia st̃ ditissimꝰ.
Cantebrigensi ꝙ huntedonensi & herefordensi nicholañ. Quo nullꝰ erat corpe for¬
ei ipss suecessi. ¶ Nigellũ uͦ archidiaconũ hãtonie p̃posuit cui succ̃ robt᷑. qͥb mͦ¬
Oilłs alexandri ep̃i nepos egregiꝰ. ¶leicestͥe uͦ radulfũ cui succ̃ godefridꝰ. Quib Wal¬
terꝰ inr oĩo laudandꝰ. N c̃ uͦ robtꝰ de querceto uir fama dignꝰ. ¶ Oesenefordie đ p̃po¬
suit alsredrũ. sui succ̃ Walterꝰ suꝑlatiuie rechoricꝰ.  Buchingehã p̃posuit alure
timũ uͦ archidiaconũ bedefordiȩ p̃posuit osb̾tũ. Cui succ̃ radult᷑ miserande occil.

Expanded text:
gamento mortis mundati sunt. Septem autem archidiaconos septem provinciis, quibus praeerat, Regamento mortis mundati sunt. Septem autem archidiaconos septem provinciis, quibus praeerat, Remigius imposuit; Richardum archidiaconum Lincolniae, cui successit  nunc Robertus junior, omnium archidiaconorum, qui in Anglia sunt, ditissimus. Cantebrigiensi et Huntendonensi et Hertfordensi Nicolaum: quo nullus erat corpore foret ipse successi. Nigellum vero archidiaconum Hamtoniae praeposuit, cui successit Robgregius. Leicestrae vero Radulfum; cui successit Godefridus, quibus Walterus vir omnino laudandus, nunc vero Robertus de Querceto, vir fama dignus. Oxenfordiae quidem praeposuit Alfredum, cui successit Walterus superlative rethoricus. Buchingeham praeposuit Aluredptimum vero archidiaconum Bedefordiae praeposuit Osbertum. Cui successit Radulfus, miserande occisus.