comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentis intentione ad regimen introductus fuiss&
aeccłȩ. Plura referre pudet. quȩ doli magister
ferens cuncta presulatus liquit sceptra. com¬
mendans curam ouiũ ei qui lauit baptismate.
ac redemit sanguine. Cumq desceder et uir
mitissimus. conuicioꝵ iniuriis addictus. et
numquã adiracundiã labefactatus. omnis eũ
populus lamentabatur. omnis clerus iugebat.
& eum ꝓ sequendo gementes dicebant. Cui
nos commutis pastor uigilantissime : Cur nos
deseris sacer dos sanctissime: Quã ob rem
relinquis gregẽ deuotũ. et quare supplicẽ¬
deseris clerum: Quis nos ab insidus tuebit᷑
hostis: Quis orabit dm̃ ꝓnobis: Quis pestilen¬
tias depellet: Inuadent nos lupi rapaces.
dilaniabunt nos fortissimi hostes. Nemo erit
qui ãbigat. nemo erit qui renaat. Tu stabili¬
tas fortium. reparano debilium. defensor in
aduersis. decus in ꝓsperis. Pauperũ consolator.
orphanoꝵ adiutor. iuduarum susceptor. Te

Expanded text:
mentis intentione ad regimen introductus fuisset mentis intentione ad regimen introductus fuisset Ecclesiae. Plura referre pudet, quid doli magister ferens cuncta, praesulatus liquit sceptrum, commendans curam ovium ei qui lavit baptismate, ac redemit sanguine. Cumque discederet vir mitissimus, conviciorum injuriis addictus, et nunquam ad iracundiam labefactus, omnis eum populus lamentabatur, omnis clerus lugebat, et eum prosequendo gementes, dicebant: Cui nos committis, pastor vigilantissime? Cui nos deseris, sacerdos sanctissime? Quamobrem relinquis gregem devotum, et quare supplicem clerum? Quis nos ab insidiis tuebitur hostis? Quis orabit Deum pro nobis? Quis pestilentias depellet? Invadent nos lupi rapaces, dilaniabunt nos ferocissimi hostes. Nemo erit qui abigat, nemo erit qui renuat. Tu stabilitas fortium, reparatio debilium, defensor in adversis, decus in prosperis, pauperum consolator, orphanorum adjutor, viduarum receptor. Te
Abbreviated transcription (Latin):
cathedra uir celebs eicitur sine causa. ꝓ nefas.
Regalis interut sublimitas. prauoꝵ p̃ualuit
iniquitas. sacerdotalis confusa ẽ sanctitas. iustitię
ꝓfanata ẽ equitas. Heu cogor scriptis de pro¬
mere rem ueritatis. Tunc suggestũ treiectensis
eccłȩ. latro faramundus inuasit in epte. Pre¬
sulatus nempe curã. ad seculi miserrimus ra¬
puit pompam. non ꝑhennis uitȩ palmã. Et enĩ
usurpauit episcopiũ inuasit dominium. Ani¬
marũ exetint latro. aeccłȩ publicus predo.
Temerauit sacramenta dominici corporis. cõ¬
macul auit apicẽ canonicȩ rectitudinis. Uiola
uit sanctuariũ. ꝓfanauit sacerdotiũ. Confudit
ordinẽ. immutauit religionẽ. ꝓdidit in nocen¬
tiam. captiuauit naturã: dequitatẽ debella¬
uit. iustitiã exhorruit. Benedictionẽ habere
contempsit. maledictionẽ ad quirere ñ timuit.
Nullũ facinus execrauit. nullũ scelus intactũ
reliquit. Monstrauit uerbo & opere qua

Expanded text:
cathedra vir coelestis ejicitur sine causa. Proh nefas! cathedra vir coelestis ejicitur sine causa. Proh nefas! regalis interiit sublimitas, pravorum praevaluit iniquitas, sacerdotalis confusa est sanctitas, justitiae profanata est aequitas. 14. Heu! cogor scriptis depromere rem veritatis. Tunc suggestum Trajectensis Ecclesiae latro Pharamundus invasit inepte. Praesulatus nempe curam ad saeculi miserrimus rapuit pompam, non ad perennis vitae palmam. Etenim usurpavit episcopium, invasit dominium, animarum exstitit latro, Ecclesiae publicus praedo. Temeravit sacramenta Dominici corporis, commaculavitvit sanctuarium, profanavit sacerdotium, confudit religionem, immutavit ordinem, perdidit innocentiam, captivavit naturam, aequitatem debellavit, justitiam exhorruit, benedictionem habere contempsit, maledictionem acquirere non timuit, nullum facinus exsecravit, nullum scelus intactum reliquit. Monstravit verbo et opere qua
Abbreviated transcription (Latin):
matũ dirigebantur gesta. ipsuis prudentia
rei publicę tractabantur utilia. Magnifi¬
cabilis rex et exercitus. qui tanti sacerdotis
parebant uissionibus. Quã ius multa dõ ser¬
uirent crimine ucto.: At tam̃ hortator scele¬
rum ꝑcorda maloꝵ: Effudit uirus gaudens
inpenis abire. Omne genus hominũ celos ne
possit adire. Qua ꝓpter commouit odia.
excitauit uirgia. turbauit a eccłȩ pacem. po¬
suit firmamento regni formidinẽ. Rabie cru¬
delitatis a deo corda hominum accendit. ut ñ
uiderent cȩlum. neq recordarentur dĩ uidicioꝵ
Hoc traq ueneno ꝑ membra diaboli grauiter
disperso. princeps interficitur ui delicet hilde¬
ricus rex gloriosus. Mox et enim in uidiȩ pon¬
dus & odium. aduersus dĩ famulum commo¬
uit lambertũ. Hinc hostili rabie magis magisq
crassante. et inuidia diaboli nequiter exardes¬
cente. lambertus sacerdos xp̃i inclitus. debiti
honoris priuatur dignitatib ac deponificali

Expanded text:
matum dirigebantur gesta; ipsius prudentia matum dirigebantur gesta; ipsius prudentia reipublicae tractabantur utilia. Magnificabilis rex et exercitus, qui tanti sacerdotis parebant jussionibus! Quamvis multa Deo servirent, crimine victo, Attamen hortator scelerum per corda malorum Effudit virus, gaudens in pejus abire Omne genus hominum, coelos ne possit adire. 13. Quapropter commovit odia, excitavit jurgia, turbavit Ecclesiae pacem, posuit firmamentum regni formidinem. Rabie crudelitatis adeo corda hominum accendit, ut non viderent coelum, neque recordarentur Dei judiciorum. Hoc itaque veneno per membra diaboli graviter disperso, princeps regni interficitur, videlicet Childericus rex gloriosus. Mox etenim invidiae pondus et odium adversus Dei famulum commovit Lantbertum. Hinc hostili rabie magis ac magis grassante et invidia diaboli nequiter exardescente, Lantbertus sacerdos Christi inclytus debiti honoris privatur dignitatibus, ac de pontificali
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationib assidius. arguens delinquentes
sermonib ueritatis. Increpabat desides correp¬
tionib temperatissimis. obsecrans recte gradien¬
tes exortationib paternis. Eduberabat elemo¬
synis. choruscabat miraculis. quosq monebat
doctrinis. informabat exemplis. Nec stilo
scribi. nec fas ẽ ꝓmere uerbis. Quȩ bona uir
strenuus. diuino munere fretus: E docuit ũbis.
ostendit deniq factis. S ed quia minime po¬
terat lucerna cęlmis imposita. latitare sub
modii umbra. coepit intersuos precipuus ha
manifestari. Interea longe lateq eiꝰ scĩtatis
diffusa opinio. peruenit adnoticiã regis hil¬
derici. qui eo tempore inter francigenas scep¬
trum obtinebat regni. quod lambertus pastor
aeccłȩ treiectensis. in famulatu summi creatoris
suꝑ eminens haberetur mortalib cunctis. Unde
ceps amabilis. in regni palano. & pontifex af¬
fabilis in regali consilio. Illius ꝓuidentia opti¬

Expanded text:
praedicationibus assiduis, arguens delinquentes praedicationibus assiduis, arguens delinquentes sermonibus veritatis. Increpabat desides correptionibus temperantissimis, obsecrans recte gradientes exhortationibus paternis. Exuberabat eleemosynis, coruscabat miraculis, quosque monebat doctrinis informabat exemplis. Nec stylo scribi, nec fas est promere verbis, Quae bona vir strenuus, divino munere fretus, Edocuit verbis, ostendit denique factis. 12. Sed quia minime poterat lucerna, candelabro coelitus imposita, latitare sub modii umbra, coepit inter suos praecipuus habmanifestari. Interea longe lateque ejus sanctitatis diffusa opinio pervenit ad notitiam regis Childerici, qui eo tempore inter Francigenas sceptrum obtinebat regni quod Lantbertus pastor Ecclesiae Trajectensis in famulatu Creatoris supereminens haberetur mortalibus cunctis. Unde ceps amabilis in regni palatio, et pontifex affabilis in regali consilio. Illius providentia opti
Abbreviated transcription (Latin):
quieuit eoꝵ penitionib suscipiens cura presi¬
latus. ne oboedientiã desereret. quȩ aterari
uirtutum comes eẽ assolet. Ita dĩ dextera
ex altatus. & episcopoꝵ benedictione c̃ segras
intreiectensis ȩccłȩ fascib uenerabilis lambert
pontifex ẽ inftitutus. Sortitus deniq culmen
religionis ꝑperuę.studuit pietans augere oꝑa.
qui pontificali auetus erat infula. Mactabat
omni die holocaustum dño. non ex alieno pecore.
sed ex ꝓprio corpore. Nec uacabat amissarũ
sollempnus. cęlebrans memoriã salutiferȩ passio¬
nis. offerensq dõ libamen. ꝓ quib redditurũ
se sciebat rationẽ. Erat plane letissimus facie.
serenissimus mente. alloquio dulcissimus. con¬
uersatione mansuetissimus. Mortiuis terrenis
uoluptatib. uiuens diuitiis sp̃ualib. In domo
quippe illius ueritas erat et gloria in operib
eius ueritas splendebat et iustitia. Instabat

Expanded text:
quievit eorum petitionibus, suscipiens curam praesuquievit eorum petitionibus, suscipiens curam praesulatus, ne obedientiam desereret, quae caeterarum virtutum comes esse assolet. Ita Dei dextera exaltatus, et episcoporum benedictione consecratus, in Trajectensis Ecclesiae fascibus venerabilis Lantbertus pontifex est institutus. 11. Sortitus denique culmen religionis, perpetuae studuit pietatis augere opera, qui pontificali auctus erat infula. Mactabat omni die holoscaustum Domino, non ex alieno pecore, sed ex proprio corpore. Nec vacabat a missarum solemniis, celebrans memoriam salutiferae passionis, offerensque Deo libamen, pro quibus redditurum se sciebat rationem. Erat plane laetissimus facie, serenissimus mente, alloquio dulcissimus, conversatione mansuetissimus, mortuus terrenis voluptatibus, vivens divinis spiritualibus. In domo quippe illius veritas erat ei gloria, in operibus ejus aequitas splendebat et justitia. Instabat
Abbreviated transcription (Latin):
gubernaculum a ecclesiasticȩ rectitudinis ac¬
cipere diffido. Contra istius modi excusationis
molimina. treiectensium caterua huius. respon¬
sionis intulit uerba. Prosapia polles. meritorũ
lumine fulges: Morib ornaris. pietate. chorus¬
cus haberis : omnib excellis. idõ nos undiq
pasces. Hinc uulgari more frementes. strepitue
populari suꝑ eum irruentes dixerunt simul
omnes. Lambertus cuus nr̃. operũ plenitudi¬
ẽ dĩ. sic principes statuerunt regni. Illũ omis
eligit clerus. uniuersuf acclamat populus. ded
uir humillimus cũm pleniter adhucꝰ is ñ ad qui¬
esceret peticionib. altius commoti et duina in¬
spiratione accensi. amaximo usq ad minimum.
cuncti dixerunt ad illũ. Non nos lamberte
duitius ꝓtrahas. sed ꝓcerto scias. quia uelis
beris. Ita omñi clero exclamante. & sic utroq
sexu uociferante. clamor ad celũ tolltur &
mens lamberti tantis uocib moderatur. Ad¬

Expanded text:
gubernaculum ecclesiasticae rectitudinis acgubernaculum ecclesiasticae rectitudinis accipere diffido. Contra istiusmodi excusationis molimina Trajectensium caterva hujus responsionis intulit verba: Prosapia polles, meritorum lumine fulges, Moribus ornaris, pietate coruscus haberis, Omnibus excellis; ideo nos undique pasces. 10. Hinc vulgari more frementes, strepituque populari super eum irruentes, dixerunt simul omnes: Lantbertus civis noster, operum plenitudioluntas est Dei; sic principes statuunt regni. Illum omnis elegit clerus, universus acclamat populus. Sed vir humillimus cum pleniter adhuc his non acquiesceret petitionibus, altius commoti, et divina inspiratione accensi, a maximo usque ad minimum cuncti dixerunt ad illum: Non nos, Lantberte, diutius protrahas, sed pro certo scias, quia, velis,beris. Ita omni clero exclamante, et sic utroque sexu vociferante, clamor ad coelum tollitur, et mens Lantberti tantis vocibus moderatur. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
loco posset subrogare. Dui quesits scrutatisq
omnib. sanctior nemo inuentus ẽ lamberto.
Hunc itaq ditatum honorib sanctimoniȩ.
illustratũ commertus parsimoniȩ. sp̃c̃ scĩ pre¬
eunte clementia. plehs treiectensiũ pariter
congregata epm sibi fieri elegit. & in loco ma¬
gistri succedere acclamauit. Regalis quoq
cel situdo ac palatinoꝵ ꝓcerũ multitudo eius
opinione cognita. illum insolio pontificali
sine mora constituerunt sublimari. At uir
mansuetus omni bonitate refertus. et inhumi¬
litatis gradibꝰ axp̃o fundatus. in dignum se
mysteriis sacerdotalibꝰ multis denegauit per¬
sequutionib Grandis inquit fr̃s mei honor ẽ
pontificalis. sed graue pondus istius ẽ honoris
Indignum me fore ꝓnuntio. suscipere quod
uultis nequeo. iur es mͥ non suppetunt: scĩtatis
opera non p̃sto adfunt. Uitȩ in nocentis regu¬
lam me tenere ne quaquã cognosco. ideo

Expanded text:
loco posset subrogare. Diu quaesitis, scrutatisque loco posset subrogare. Diu quaesitis, scrutatisque omnibus, sanctior nemo inventus Lantberto. Hunc itaque ditatum honoribus sanctimoniae, illustratum commerciis parcimoniae, Spiritus sancti praeeunte clementia, plebs Trajectensium pariter congregata episcopum fieri elegit, et in loco magistri succedere acclamavit. 9. Regalis quoque celsitudo ac palatinorum procerum multitudo, ejus opinione cognita, illum in solio pontificali sine mora constituerunt sublimari. At vir mansuetus, omni bonitate refertus, et in humilitatis gradibus a Christo fundatus, indignum se mysteriis sacerdotalibus, multis denegavit prosecutionibus. Grandis, inquit, fratres mei, honor est pontificalis; sed grave pondus istius est honoris. Indignum me fore pronuntio; suscipere quod vultis, nequeo; vires mihi non suppetunt; sanctitatis opera non praesto assunt; vitae innocentis regulam me tenere nequaquam cognosco: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
batur ꝓpensius grã. ditabatur locupletius
sapientia augebatur cotidie meritoꝵ affluentia.
Quod idem antistes tacito contemplans. et
subtili indagatione pers crutans. quantus qualisq
foret intellexit. ideoq totũ se in eius amorẽ
transuexit. ut pote indilectũ her edẽ. & gra¬
tissimum successorẽ. Adeptus si quidẽ magni
sacerdotis amorẽ & edoctus ad modum tenere
monita scripturarũ. implebat duplex caritatis
integro amore ꝓximum sicut semet ipsũ. Par¬
uipendebat p̃sentia uelimi deuouerat inpuernia.
estimans ꝓnichilo omnia preter quod erat
aeterne salutis grã. Cęlestib animo in hiabat.
seseq in holocaustum illi mactabat. qui ei sin¬
gulare desiderium factus erat. Post quã uero
ab impus int̾fectus palmã beantudinis scs̃
p̃cepit theodaldus. fidelis treieetensiũ cater¬
ua pio pastore uiduata. coepit uehementer
ꝑ quirere alium similẽ sanctitate. quẽ in etꝰ

Expanded text:
batur propensius gratia, ditabatur locupletius batur propensius gratia, ditabatur locupletius sapientia, augebatur quotidie meritorum affluentia. Quod isdem antistes tacito tacite contemplans, et subtili indagatione perscrutans, quantus qualisque foret intellexit, ideoque totum se in ejus amorem transvexit, utpote in dilectum haeredem et gratissimum successorem . 8. Adeptus siquidem magni sacerdotis amorem et edoctus admodum tenere monita Scripturarum implebat duplex charitatis e proximum integro amore, sicut semetipsum. Parvi pendebat praesentia, veluti devoverat in pueritia, aestimans pro nihil omnia, praeter quod erat aeternae salutis gratia. Coelestibus animo inhiabat, sese in holocaustum illi mactabat qui ei singulare desiderium factus erat. Postquam vero ab impiis interfectus, palmam beatitudinis sanctus percepit Theodardus, fidelis Trajectensium caterva, pio pastore viduata, coepit vehementer perquirere alium similem sanctitate, quem in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
celo thesauros ubi possideret eos. cum solutus
atransitoriis feliciter. felicus uiuere inciperet
mansuris. Eodem tempore agyus pontifea
theodaldus. et clarissimus xp̃i martyr futurꝰ
uir sacerdotali reuerentia plenus. et coram
diuinis conspectib sacerdos heatificandus. in
memorato superius uico episcopalẽ amminis¬
trabat dignitatem. Huic memorabilis adoles¬
cens lanthertus nobilitate cluentissimus. forma
corporis elegantissimus. commendatur in aula
regia educandus. ut uelut p̃ciosus lapis multi¬
plicibus poliretur argumentis. & competens
fieret celestib ornamentis. Tum sane errari¬
columba xp̃i sine felle a maritudinis. ut¬
lanthertus uidelicet alumnus laudabilis. c¬
solerter ad herens magisterio p̃fati anistitis.
cepit illum uenerari sicut dominum. diligere
quẽ ammodũ patrẽ carissimũ: & in cunctis actibꝰ
obsequi uixta edictum apłi. ceu decebat seruũ
dnĩ. Enĩ uero extanti patris consortio rep. le¬

Expanded text:
coelo thesauros, ubi possideret eos, cum solutus coelo thesauros, ubi possideret eos, cum solutus feliciter transitoriis, vivere felicius inciperet mansuris. 7. Eodem tempore Agius, pontifex Theodardus, et clarissimus Christi martyr futurus, vir sacerdotali reverentia plenus, et coram divinis aspectibus sacerdos beatificandus, in memorato superius vico episcopalem administrabat dignitatem. Huic memorabilis adolescens Lantbertus nobilitate cluentissimus, forma corporis elegantissimus commendatur, in aula regia educandus, ut velut pretiosus lapis, multiplicibus potiretur argumentis, et competens fieret coelestibus ornamentis. Tum sane columba Christi sine felle amaritudinis, Lantbertus, videlicet alumnus laudabilis, solerter adhaerens magisterio praefati antistitis, coepit illum venerari sicut dominum, diligere quemadmodum patrem charissimum, et in cunctis actibus obsequi juxta edictum apostoli, ceu decebat servum Domini . Enimvero ex tanti Patris consortio reple
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ totum se olim transfudit. Nec celantur ei
structus tandẽ diuinis dogmatib & ubertĩ
uigoratus: monasticis sanctionib destinauit
corde puer bone indolis. regredi addomum
genitoris. Quod sagaci animo concepit. ad
effectum actionis usq ꝑ duxit. T unc benignꝰ
pater carissimum pignus excipiens amabiliter.
intellexit spũali mente non mediocriter eũ
transcendere annos puerttiȩ. Gaudebant
ambo. lantbertus honore paterno. & pater
insignis. lantberti exactib almis. Et quidem
puer strenuus nitens totis uirib uir fieri ꝑ¬
fectus. uixta psal mographi uocẽ. ibat condie
de uirtute in uirtutẽ. p̃ parans se ad illa per¬
agenda quȩ in commutabilis dĩ prouidentia
ꝓ ipsũ ante tempora scłaria fieri p̃destinauit.
opera. Quamius uiuenis eẽt ȩtate. morũ tam̃
grandeuus ꝓbitate. iactantiã uitabat. pom¬
pam seculi uiriliter conculcabat. Quicquid
habere poterat pauperib erogabat. condens

Expanded text:
Dei totum se olim transfudit: nec celantur ei Dei totum se olim transfudit: nec celantur ei  adest. 6. Instructus tandem divinis dogmatibus, et ubertim vigoratus monasticis sanctionibus, destinavit corde puer bonae indolis regredi ad domum genitoris. Quod sagaci animo concepit, ad effectum actionis usque perduxit. Tunc benignus pater, charissimum pignus excipiens amabiliter, intellexit spirituali mente non mediocriter eum transcendere annos pueritiae. Gaudebant ambo, Lantbertus honore paterno, Et pater insignis Lantberti ex actibus almis. Equidem puer strenuus, nitens totis viribus vir fieri perfectus, juxta Psalmographi vocem, ibat quotidie de virtute in virtutem praeparans ad illa peragenda, quae incommutabilis Dei providentia per ipsum ante tempora saecularia fieri praedestinavit opera. Quamvis juvenis esset aetate, morum tamen grandaevus probitate, jactantiam vitabat, pompam saeculi viriliter conculcabat: quidquid habere poterat, pauperibus erogabat, condens
Abbreviated transcription (Latin):
GIT URIGLORIOSUSMARTYA
lantbertus. & eterno regi sacerdos dilecnssimus.
insigni ex ꝓsapia traiectensi uico extitit oru¬
dus. Hic deniq puerulus apud parentes xp̃ianis¬
Isimos degens. & bone indolis eẽ incipiens. primeuã
statim suam ȩtatulam unda sacri baptismatis pu¬
rificatam xp̃o dño consecrauit. seq totum ad¬
huc ꝓ ut nouit et ualuit diuinis uoluntatibus
mancipauit. Qua de re celesti grã p̃eunte. eiꝰ
affines unanimiter decreuere. ut quẽ apuermiȩ¬
meri annis utia illustrabat sanciitatis. aueto¬
eccłȩ ritas erudiret luteralis. uiuaretq a d fas
sulꝰ tidium summȩ ꝑfectionis. Huius itaq con¬
silii dispensatione reꝑta. immo eã dĩ disponente.
clementia: puer forma conspicuus: sensu doci¬
bilissimus. peritissimis uiris traditur erudiendus:
eccłastica religione ad modum insignitur. cȩles¬
tiumq mysterioꝵ igneo amore penetrabiliter
inflammatur. tantoq celerius liberaliũ fluenta
artium epotauit. quanto ardentius in amorem

Expanded text:
gitur gloriosus martyr Lantbertus, et aeterno Regi sacerdos dilectissimus, insigni ex prosapia Trajectensi vico exstitit oriundus. Hic denique puerulus apud parentes Christianissimos degens, et bonae indolis esse incipiens, primaevam statim suam aetatulam unda sacri baptismatis purificatam, Christo Domino consecravit, seque totum adhuc, prout novit et valuit, divinis voluntatibus mancipavit. Qua de re coelesti gratia praeeunte, ejus affines unanimiter decrevere, ut, quem a pueritiae annis vita illustrabat sanctitatis, auctoritas erudiret litteralis, juvaretque perducens ad fastigium summae perfectionis. Hujus itaque consilii dispositione reperta, imo eam Dei disponente clementia, puer forma conspicuus, sensu docilissimus, peritissimis viris traditur educandus. Ecclesiastica religione admodum insignitur, et coelestium mysteriorum igneo amore penetraliter inflammatur, tantoque celerius liberalium fluenta artium epotavit, quanto ardentius in amore
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis. Personas potentiũ ñ respiciebat.
sed potius ad morum elegartã intendebat
Quẽ religiosius uiuere sciebat. illũ eminentius
honorabat. Omnibꝰ omnia factus erat. ut omnes
lucrifaceret. Irtra domus septa numquã eius
ornabantur sediaa. sed uoluebat in memoria
humili. quȩ possessurus erat inutta perhenni.

Expanded text:
um non respiciebat, sed potius ad morum elegantiam intendebat. Quem religiosius vivere sciebat, illum eminentius honorabat. Omnibus omnia factus erat, ut omnes lucrifaceret . 27. Intra domus septa nunquam ejus ornabantur sedilia, sed volvebat in memoria humili, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. Inconsilio eius uigor & sapientia. in ac¬
tib suis aequitas & habundantia. Inconuersa¬
tione ipsius innocentia & castitas. in habitu eius
gła & honestas. Erat nimirum fide constan¬
tissimus. spe firmissimus. caritate integerrimus.
Insignitus prudentia. p̃ditus temperantia. for¬
titudine roboratus. iustina locupletatus. Bonoꝵ
operum exhibitione singularis. doctrina et

Expanded text:
or et sapientia; in actibus suis aequitas et abundantia; in conversatione ipsius innocentia et castitas; in habitu ejus gloria et honestas. Erat nimirum fide constantissimus, spe firmissimus, charitate integerrimus, insignitus prudentia, praeditus temperantia, fortitudine roboratus, justitia locupletatus, bonorum operum e
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ religiosius uiuere sciebat illũ eminentus
honorabat. Omnibꝰ omnia factus erat. ut onne
lucrifaceret. Intra domus septa numonã eius
ornabantur sedilia. sed uoluebat in memoria
humili. quę possessurus erat inuita perhenni
Nestimentoꝵ tegumenta non adeo induebat

Expanded text:
igiosius vivere sciebat, illum eminentius honorabat. Omnibus omnia factus erat, ut omnes lucrifaceret . 27. Intra domus septa nunquam ejus ornabantur sedilia, sed volvebat in memoria humili, quae possessurus erat in vita perenni. Vestimentorum tegumenta non adeo
Abbreviated transcription (Latin):
artis ratione autentica subnectuntur cum
antiphonis responsoria noua in quib ordini
lectionũ series respondet tonorũ. quo tenus
sibi ȩquando extendi quitur numerus hoꝵ
Aue etiã animi usu exetat delectabile. in
tanti patroni immorari laude. Cantica qua¬
ꝓpter museo compta lepore. succinctim repli¬
cant ac eius gesta renarrant. Quȩ omnia
pater tuo sensui corrigenda commito. noticia
fide debent quã sensus haberi: Quo errca
insoliditate tui pectoris iam requiescat meȩ
uacillatio mentis. uiritim defensa si quidẽ meret᷑
pede tuȩ pastoralitatis. sin aut̃ secretim castigata
Incipit Passio beati lamberti ep̃i.¬

Expanded text:
artis ratione autentica subnectuntur cum artis ratione autentica subnectuntur cum antiphonis responsoria nova, in quibus ordini lectionum series respondet tonorum, quotenus sibi aequando extendi quitur numerus horum. Adhuc etiam animi visu extat delectabile in tanti patroni immorari laude. Cantica quapropter, museo compta lepore, Succinctim replicant ac eius gesta renarrant. Quae omnia, pater, tuo sensui corrigenda committo, Notitiam fide debent quam sensus haberi? Quocirca n soliditate tui pectoris iam requiescat meae vacillatio mentis, viritim defensa, si quidem meretur, pedo tuae pastoralitatis, sin autem, secretim castigata ITA ET PASSIO BEATI LANTBERTI EPI
Abbreviated transcription (Latin):
magis eligendo pertractans. in uoeo ñ drẏades
nimphas. nec clamiti nayades carmina. quȩ
ꝓdans uersus & comata dedant nec peto
meecuriam linguȩ sermone si ꝑbum qͥ pennata
ferat citius discutere uerbu. seduerũ dnm̃ eunc¬
toꝵ supplico regẽ. omnia qui tribuit. num¬
quam dispendia sentit.
Far aine cuncta iubet. nil ꝓrsus uissa retardant.
Arce poli residet. terrã. pontũq gubernat.
Quȩq sic penetrat. ceu pugno cuncta recludat.
Is pat̃. et ꝓles. nec non & spiritus almus.
Subsistens trinus. sed substans creditur unus.
Personas numerat. una substantia ternas.
Esse tam̃ ꝓpriũ. numerat substantia nullũ
Det pedib lucere meis. det lumina cordis.
Auxiliũ misero dignetur dedere uernȩ.
Enimuero neq fastui suꝑbiȩ tumens. neq quẽ¬
quã patrũ contempti habens. quinimmo pre¬
libatȩ utilitati parere libens. ftilo p̃pollemoris
ingenii tande acceleraui comens. Eocinde musice

Expanded text:
magis eligendo pertractans, Invoco non Driades magis eligendo pertractans, Invoco non Driades nymphas nec clamito Naides, Carmina quae prodant, versus et commata dedant; Nec peto Mercurium lingua, sermone superbum, Qui pennata ferat citius discutere verba, Sed verum Dominum, cunctorum supplico regem, Omnia qui tribuit, numquam dispendia sentit. Famine cuncta iubet, nil prorsus iussa retardant, Arce poli residet, terram pontumque gubernat: Quaequae sic penitrat, ceu pugno cuncta recludat. Is pater et prolis nec non et Spiritus almus Subsistens trinus, sed substans creditur unus; Personas numerat nam subsistentia ternas, Esse tamen proprium numerat substantia nullum. Det pedibus lucere meis, det lumina cordis, Auxilium misero dignetur dedere verno. Enimvero neque fastu superbiae tumens neque quenquam patrum contemptui habens, quin immo praelibatae utilitati parere libens, stilo praepollentioris ingenii eandem acceleravi comens. Exinde musicae
Abbreviated transcription (Latin):
monerent an bonũ foret. procera hesnatione
intra memet ipsũ questus. ecce tandẽ angius
sillogis micus perflecos globos late sinuatus.
linguisq trisulcis squamea colla tumidus. lil¬
mina mei cordis infundendo mersus. hui modi
dialecticȩ nuntus mͥ adstrat fatus. Omne
in quit bonũ utile. & omne utile bonum.
utile bonum nullũ malũ. nullũ malũ utile
bonũ. nullũ bonũ omnẽ malum. omne malũ
nullum bonum. Ergo creatori in suis scĩs laude
celebratũ. celebranti creaturȩ insuis studuis utile
bonum. Quodq meliorando optimũ. nullum
ꝓbatur existendo malum. E contra quod absit
nã fors omnia uersat. neglegendo relictum
amboꝵ eẽ nullũ continet bonum. Tum eqͥdẽ
ei ueratius credens quȩ uera a falsis iungi mo¬
re solet ẽẽ siternens. aliquid monitȩ utilitatis
consequi ex eo malui gestiens. quam muti
tenacitate silentii laboris fructu carere negle¬
gens. Hoc itaq deliberariui generis consiliũ

Expanded text:
monerent, an bonum foret, procera hesitatione monerent, an bonum foret, procera hesitatione intra memet ipsum questus. Ecce! tandem anguis sylogismicus, per flexos globos late sinuatus linguisque trisulcis squamea colla tumidus, lumina mei cordis infundendo mersus, huiusmodi dialecticae nuntius michi astitit fatus. 'Omne', inquit, 'bonum utile et omne utile bonum. Utile bonum nullum malum, nullum malum utile bonum. Nullum bonum omne malum, omne malum nullum bonum. Ergo Creatori in suis sanctis laude celebratum, celebranti creaturae in suis studiis utile bonum: quodque meliorando Optimum, nullum probatur existendo malum; e contra, quod absit, – nam fors omnia versat, – negligendo relictum amborum esse nullum continet bonum'. Tum equidem ei veracius credens, quae vera a falsis iugi more solet esse secernens, aliquid monitae utilitatis consequi ex eo malui gestiens, quam muti tenacitate silentii laboris fructu carere negligens. Hoc itaque deliberativi generis consilium
Abbreviated transcription (Latin):
OM I N O PA TR IHERI MANS
archipresuli. stephanus humilis tungroꝵ
ep̃s. Cum cotidie alioꝵ exeplorari concertetur
actio. ac siquid rep̃hensibile infuerit maculare
non differt probo a intentio. detergenda penit
diffinitur merito culpata contagio. per quam
et blasphemantium iam cesset chachinnalis irrise
Nam a quibusdam nobiscũ agentib festum sci
lantberti. qui litterarum uidebantur sibimet
scientia p̃diti. non minimũ sumus despectuosis
risuum inuirus lacessiti. quandoquidẽ priscoꝵ
haud quãquã cato eloquio edita legebatur
apud nos p̃fati patris uita & passio. atq nulla
ꝓpria offitioꝵ cantabatur modulatio. Abhine
sane frequenti fratrum nr̃oꝵ precamine roga.
sepissimis uicib extm coactus. ea omnia susciꝑe
innouanda ꝓprii impensione sensus. notamq
huius infamiȩ anobis ꝓpellendã omnib Illis
uͦ suꝑ hoc multimode argumentantibꝰ. & agen¬
dum quã plurimoꝵ similitudine stipulantibis.
animũ reuocans restii mente affixus. idq qd̵

Expanded text:
omino Patri HERIMANNO archipraesuli STEPHANUS humilis Tungrorum episcopus. Cum quotidie aliorum explorari concertetur actio, ac, si quid reprehensibile infuerit, maculare non differt probrosa intentio, detergenda penitus definitur merito culpata contagio, per quam et blasphemantium jam cesset cachinnalis derisio. Nam a quibusdam nobiscum agentibus festum sancti Lantberti, qui litteraria videbantur sibimet scientia praediti, non minimum sumus despectuosis risuum injuriis lacessiti, quando quidem priscorum hand quaquam cato eloquio edita legebatur apud nos praefati Patris vita et passio, atque nulla propria officiorum cantabatur modulatio. Abhinc sane frequenti fratrum nostrorum precamine rogatus, saepissimis vicibus exstiti coactus, ea omnia suscipere innovanda proprii impensione sensus, notamque hujusmodi infamiae a nobis propellendam omnibus. Illis vero super hoc multimode argumentantibus, et agendum quamplurimorum similitudine stipulantibus, animum revocans, resti
Abbreviated transcription (Latin):
retur. p̃sidis nomen indemptus ẽ quo mentis suȩ
scuitia latere non potuit. sed accensa infauste cru¬
delitatis suȩ acerbitate. uelut leo rabidus coepit
discerpere. Sed omnipotentis dĩ actũ ẽ ꝓuidentia

Expanded text:
retur praesidis nomen indeptus est, quo mentis suae retur praesidis nomen indeptus est, quo mentis suae saevities latere non potuit, sed acerbitate suae infaustae crudelitatis velut leo rabidus coepit s laniare: sed omnipotentis Domini actum est providentia,
Abbreviated transcription (Latin):
mereamur. Nunc gͥ ordine cepte narranonis
ad nos usq delata sunt. Temporib diocleciani
& maximiani imperatoꝵ in mundi ambitu sa
omniũ xpĩanoꝵ ñ solũ ecurbibꝰ pellerent᷑ sed
sequendo necare. Primo quidẽ ut mubtis
blanditus ac ꝑsuasionibꝰ eorundẽ mentiũ intentio¬
nẽ ad culturã demonũ inclinarent ac deinde si
nollent imperialia iussa complere. ut diis cerimo¬
nias immolarent. xp̃iani nominis religionẽ fun
satellitum implet iussa principũ feralium excoffitus
diabolicis accepta. Precurrunt apparitoꝵ seuien¬
tiũ ministri totus orbis spatio ueluti leonum catuli
in edie necessitate coacti. scõ martyrũ corpora lani¬
ando corrumpunt. Sed quo atrocius eoꝵ impietas
seuiebat. et militum xp̃i religio ardentius accresce¬
bat. Int̃ quos quidã eoꝵ signifer cunctis ad modũ
pestilentior ꝓfane ac sacrilege mentis dacianus ab
eisdẽ impussimis imperatoribꝰ in inphanias ꝓficisce¬

Expanded text:
mereamur. 4. Nunc igitur ordinem acceptae narrationis ad nos usque delata est. 5. Temporibus Diocletiani et Maximiani imperatorum in mundi ambitu sacomnium Christianorum non solum de urbibus pelleretur, sed rsequendo necare. Primo quidem ut multis blanditis ac persuasionibus eorumdem mentium intentionem ad culturas daemonum inclinarent, ac deinde si nollent imperialia jussa complere, et diis caeremonias immolare, Christiani nominis religionem cum ae satellitum implent principum feralia jussa, et officiis diabolicis assumptae percurrunt apparitorum saevientium turmae totius orbis spatia, veluti leonum catuli inediae necessitate coacti, sanctorumque martyrum corpora laniando corrumpunt. Sed quo atrocius eorum impietas saeviebat, eo militum Christi Religio ardentius adcrescebat, inter quos quidem eorum signifer cunctis admodum pestilentior profanae ac sacrilegae mentis Datianus ab eisdem impiissimis imperatoribus, ut in Spaniam proficisce
Abbreviated transcription (Latin):
nec fortitudinẽ xp̃ianoꝵ mentiũ ad deorũ nr̃e
culturã inflectere possumus. quia dum cupimus
eos atrotius seuiendo iuncere. eoꝵ uictoriis
fatĩ deseruimxis. Sic itaq occultum dispositionis¬
innumerabilium que huius cuitatis ambitum
continetur. consilio potius clamdestino quam
uirtuns ut autumo atrocitate perimenda est
genere inferre decernimus. dum intent mem
cordis eoꝵ iuncere nequimus. nobis pctus quã
illis ꝑiculosũ exitũ ꝓcuramus. Sea p̃egrrant

Expanded text:
nec fortitudinem Christianarum mentium ad deorum nostrorum culturam inflectere possumus; et dum cupimus eos atrocius saeviendo vincere, eorum victoriis affatim deservimus. Sit namque occultum nostianorum, quae hujus civitati ambitu continetur, consilio potius clandestino, quam virtutis atrocitate perimenda est,genera inferre decrevimus, dum intentionem cordis eorum vincere nequimus, nobis potius quam illis periculosum exitium procuramus. Sed praecurrant
Abbreviated transcription (Latin):
latibula loce quantotius occupate. et contra
inermẽ hoste bellaturi locis occultis subito pro¬
silientes. eoꝵ multitudinẽ certatim obruere fes
p̃cipiemus. ut si fortasse quisqͣm mucronis aciẽ
fugiens redire ad ciuitatẽ uoluerit. omnia obstri¬

Expanded text:
locorum patibula quantocius procurate, et contra inermem hostem bellaturi ex locis occultis subito prosilientes, eorum multitudinis aciem certatim obruere festpraecipimus, ut si fortasse quisquam mucronis aufugiens aciem, redire ad civitatem voluerit, omnia obsera
Abbreviated transcription (Latin):
AISCOAU O mundialiũ gesta uirorũ
quoꝵ obstinatio extitit irrumpere acies
concrepant philosophoꝵ sedetiã ethnicorum stu¬
dia ꝑsonant latinoꝵ. Celebritatẽ quippe nominis
eoꝵ. tam monimenta historiarum quã etiã libni
concinunt poetarum. Et hȩc materies neforte peri¬
tura foret. tempoꝵ ꝓlixitate tabulis diuersorum

Expanded text:
iscorum mundialium gesta virorum, quorum obstinatio exstitit irrumpere acies concrepabant philosophorum, sed etiam et ethnicorum studia personarunt Latinorum. Celebritatem quippe nominis eorum tam monumenta storicorum, quam etiam libri concinunt poetarum. Hinc, ne fortasse peritura foret temporum prolixitate materies librorum
Abbreviated transcription (Latin):
ecce iam incelo missarum sollempnia exepediunt᷑¬
& nos segnes nec inchoare cȩpimus huius miste¬
uii sacramentũ. Uere inquit dico uobis quod
sollempnia coepit expleri. Sed nec illud p̃teribo
qđ quadam uice dum uixta consuetudinẽ. ut
supra dicximus debasilicis quas orationis grã
adierat repedaret. & inbasilica admissas do¬
minice orationis uerba decantarent᷑ cum illi
ꝓfectionis merito censet᷑ ut hec audire meruis¬
set. Et licet hȩc magna sint ad illa tam̃ sani¬
tatum grã. quã ꝑ eum dñs infirmis ꝓtulit
libet accedere. Non enim ambigit᷑ qđ ꝑ eũ
quidim paulis nomine crurum poplitum qͥ
grius dolore uexitus scm̃ adiit ꝓstratusq
grmb eius exorare coepit ut ei medicina
orat omo suȩ dñĩ miscdia obtineat imꝑtire.
pauiꝓtinus oratione facta cũ oleo benedicto
palrata membra infirmi suꝑ lectuluim suam
cen uescere feat quo paululum fccit quies¬

Expanded text:
Ecce jam in coelo missarum solemnia expediuntur, etEcce jam in coelo missarum solemnia expediuntur, et nos segnes nec inchoare coepimus hujus mysterii sacramentum. Vere, inquit, dico vobis, quod solemnia jussit expleri. Sed nec illud praeteribo, quod quadam vice dum juxta consuetudinem, ut supra diximus, de basilicis quas orationis gratia adierat repedaret, et in basilica ad missas Dominicae orationis verba decantarentur, cum illi perfectionis 1230 merito censetur, ut haec meruis Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, quam per eum Dominus infirmis protulit, libet accedere. Non enim ambigitur, quod pequidam, Paulus nomine, crurum poplitumque gravi dolore vexatus, Sanctum adiit, prostratusque genibus ejus, exorare coepit, ut ei medicinam oratione sua a Domini misericordia obtineat impertiri. Qui protinus oratione facta, cum oleo benedicto palpata membra infirmi, eum super lectulum suum requiescere fecit. Quo paululum quies
Abbreviated transcription (Latin):
fenestrã abside scalam positã & qͣsi descendeof̃
ꝑ eã iurũ senẽ clericatꝰ honorẽ uenerabilẽ atq
oblatũ altario sacrifitiũ dextera extensa bene¬
dicentẽ. Hȩc enĩ agebantur inbasilicã scĩ mar¬
tini qđ nullus uidere meruit nisi ipse tantum.
Reliqui uͦ cur non uiderent ignoramus. ipse tam̃
deinceps frib retulit. Nec enĩ ẽ dubiũ hȩc fideli
famulo dño dem onstrasse. cui etiã dignatus est
archanoꝵ secreta cȩlestium reuelare. Nam idem
dum debasilicis scõꝵ die dominica ex pleta ora¬
tione reuertet᷑ suꝑ bacellum sustentatus in medio
beati confessoris atriũ erectis aurib oculisq as
celũ duitissime attentus ftetit immobilis. deinde
motus aloco coepit dare gemitus ac suspiria
longa ꝓducere. Interrogatusq asuis quid hoc
eẽt: aut si aliquid diuinum fuisset intuitus enar¬
raret. Respondit. Ue nobis inertib & pigris

Expanded text:
fenestram absidae scalam positam, et quasi descendentem fenestram absidae scalam positam, et quasi descendentem per eam virum senem, clericatus honore venerabilem, atque oblatum altario sacrificium dextera extensa benedicentem. Haec enim agebantur in basilica sancti Martini, quod nullus videre meruit nisi ipse tantum, reliqui vero cur non viderint ignoramus. Ipse tamen deinceps fratribus retulit, nec enim est dubium haec fideli famulo Dominum demonstrasse, cui etiam dignatus est arcanorum secreta coelestium revelare. Nam idem dum de basilicis sanctorum die Dominica expleta oratione reverteretur super bacillum sustentatus, in medio beati Confessoris atrio, erectis auribus, oculisque ad coelum diutissime attentis, stetit immobilis: deinde motus a loco, coepit dare gemitus ac suspiria longa producere. Interrogatusque a suis quid hoc esset, aut si aliquid divinum fuisset intuitus enarraret, respondit: Vae nobis inertibus et pigris.
Abbreviated transcription (Latin):
monasterium basilicȩ beati martini ꝓpinquũ
in quo siluinus abba germen dõ deuotũ regu¬
lari sceptro regebat. ad hunc uir iste deuetꝰ
accedens uirtutesq cernens beati martini ait
intra se. Ut conicio melius ẽ seruire inpolluto
xp̃o. quã ꝑ copulã matrimonialẽ contagio in¬
uolui mundano. Relinquã sponsã terreturii
uolutusq ad pedes eius. quid intimo corde
gereret cum lacrimis patefecit. At ille gras
agens dõ ꝓfide pueri. addita etiã p̃dicatione
sacerdotali uiuenẽ totondit. & gregi monas¬
teriali adscuut. Ex hoc se in humilitate fr̃ib
exhibens. caritate om̃s diligens. intantũ ad¬
scĩtatis apicẽ euectus asserit: ut ab omnib tãquã
parens ꝓxximus. summo studio coleret᷑. Unde
factũ ẽ. ut decedente abbate iam dicti monas¬
inuitat᷑. dixẽq fr̃ib. Iã enĩ oculi mei caligine
obteguntur nec possum libellũ aspicere prbo

Expanded text:
monasterium basilicae sancti Martini propinquum, monasterium basilicae sancti Martini propinquum, in quo Silvinus abbas gregem Deo devotum regulari sceptro regebat. Ad hoc vir iste devotus accedens, virtutesque cernens beati Martini, ait intra se: Ut conjicio, melius est servire impollutum Christo, quam per copulam nuptialem contagio involvi mundano. Relinquam sponsam territorii volutusque ad pedes ejus, quid intimo corde gereret cum lacrymis patefecit. At ille gratias agens Deo pro fide pueri, et addita etiam praedicatione sacerdotali, juvenem totondit, et gregi monasteriali ascivit. Ex hoc se in humilitate fratribus exhibens, charitatem cum omnibus diligens, in tanto sanctitatis apice evectus asseritur, ut ab omnibus tanquam parens proximus summo studio coleretur. Unde factum est, ut, decedente abbate iam dicti monasinvitatur, dixitque fratribus: 'Iam enim oculi mei caligine obteguntur, nec possum libellum aspicere. Pres
Abbreviated transcription (Latin):
cati debiti eruerent᷑ ac ini sordent᷑ contagio
cȩlesti ꝓmeritis inuitarent᷑ ad regnũ. Pone¬
bant etiã & p̃cessoꝵ exsempla ante oculos suos.
bant. quoꝵ ut diximus exempla sequi me¬
ditabant᷑. Unde & nos in p̃conio deuoti dõ
famuli uenantii abbatis effari nitentes. diu¬
nitati potius dona sua referimus qͥ ad dexcterã
eiꝰ manifestũ ẽ effecisse. qđ scõs constitit oꝑasse.
deprecantes. ut aperiat os muti. ad replicanda
tenues. ita nouimus conscientia peccatores.¬
git᷑ sc̃s uenantius bituriȩ territorii in cola
fuit parentib scđm scłi dignitatẽ ingenuis atq
catholicis. Qui dũ eẽt iuuenili etate florene
aparentib sp̃iuali uinculo obligatur. Cũq se
ut etati huic conuenit amore puellari p̃stara
affabilẽ. & cum popłis frequentib &iã calcia¬
menta defferret. contigit ut adurbẽ turonicã
dño inspirante ueniret. Erat enĩ tc̃ temporis

Expanded text:
cati debitum, eruerentur a caeni sordentis contagio, cati debitum, eruerentur a caeni sordentis contagio, caeleste pro meritis invitarentur ad regnum. Ponebant etiam et praecessorum exempla ante oculos suos abant, quorum, ut diximus, exempla sequi meditabantur. Unde et nos in praeconio devoti Deo famuli Venanti abbatis effari nitentes, Dinitati potius dona sua referimus, quae dexteram ejus manifestum est effecisse quod sanctos constitit operasse, deprecantes ut aperiat os muti ad publicanda cimus scientia tenues, ita novimus in conscientia peccatores.tus Venantius Biturigi territorii incola fuit, parentibus secundum saeculi dignitatem ingenuis atque catholicis . Qui dum esset juvenili aetate florens, a parentibus sponsali vinculo obligatur. Cumque, ut aetati huic convenit, amori se puellari praestaret affabilem, et cum poculis frequentibus etiam calciamenta deferret, contigit ut urbem Turonicam, Domino inspirante, veniret. Erat enim tunc temporis
Abbreviated transcription (Latin):
OLI T A R I U M atq multiplex
donũ in eccłiis populisq terrigenis cȩ¬
lestis potentia p̾stat. cum largitur iugiter
scło nẽ modo peccatoꝵ suffragaturis. uerum
enã uite doctoris ȩtnȩ qđ unicũ cernitur.
dum maiestate diuina tribuit᷑ multiplex. qͥa
cunctis qui expetere uoluerunt affluenter
indulgetur. Iuxta illud. Petite et accipietis
& reliqua. Unde uigilant incessant̃q deb&
inuestigare mens humana scõꝵ uitã. ut hoc
ꝓuocata studio accensa exemplo. ad ea semꝑ
extendatur quȩ nouit eẽ acceptabilia. ut
ab ipso uł mereat᷑ erui uł possit audiri. Hȩc
aut̃ ab eiꝰ maiestate querebant scĩ ꝑcipere.
poscentes iuigit̃. ut ipse insinuaret corde.
ipse ꝑficeret in opere. ipse loqueret᷑ in ore.
quo facilius purgata mens cogitatione elo¬
quium acciperet. cogitaret scã. loqueretꝰ
iusta. operaret᷑ honesta. Unde factũ ẽ. ut
dum in his quȩ diuinitati sunt placita fa¬
mulabantur obtinerent. remutente sibi pec¬

Expanded text:
olitarium atque multiplex donum eclesiis populisque terriginis caelestis potentia praestat, cum largitur iugiter saeculo non modo peccatorum suffragatores, verum etiam vitae doctores aeternae; quod unicum cernitur, dum a magestate divina tribuitur multiplex, quia cunctis qui expetere voluerint affluenter indulgetur iuxta illud: Petite et accipietis, et reliqua. Unde vigilanter incessanterque debet investigare mens humana sanctorum vitam, ut hoc provocata studio, accensa exemplo, ad ea semper extendatur quae Deo novit esse acceptabilia, ut ab ipso vel mereatur erui vel possit audiri. Haec autem ab eius maiestate quaerebant sancti percipere, poscentes iugiter, ut ipse insinuaret cordi, ipse perficeret in opere, ipse loqueretur in ore; quo facilius purgata mens cogitatione, eloquio, actione, cogitaret sancta, loqueretur iusta, operaretur honesta. Unde factum est, ut, dum in his quae Divinitati sunt placita famulabantur, obtenerent, remitti sibi pec
Abbreviated transcription (Latin):
languidus ut signũ erucis impressit expulsa
peste conualuit. quẽ clausa febris arefecit.
tactu salubri reuiruit. qđ cumq membroꝵ
debilitas. aut uacuauit. aut abstulit xpi fa¬
uore restituit. quicquid & iã cessisset qđ ho¬
minem euisceraret ante sanctissimũ uirum
mortuum perit neꝑ duret. Si quẽ uͦ hostis
ferus inuasum collideret ante manũ fortioris
fugitiuus euanuit. ut creatura integre pu¬
rificata plasma plasmatori seruiret. Illud
qͦq rectissime scĩ meritis cieputatur. ꝗđ cũ
iam immineret iusto uitȩ tempus int̾minũ
ut humanitatis finẽ naturȩ solueret debitũ.
ipse p̃dioit migraturum se beatus descło
dus acepõ ꝑgit confessor de scło. Quẽ bentꝰ
amandus metuens eiues tł euericos ne sibi
scm̃ furarentur occuste. cripta condita

Expanded text:
languedus, ut signum crucis inpressit, expulsa languedus, ut signum crucis inpressit, expulsa peste convaluit. Quem clausa febris arefecit, tactu salubre reveruit. Quemcumque membrorum debilitas aut vacuabit aut abstollit, Christi favore restituit. Quicquid etiam cessisset, quod hominem evisceraret, ante sanctissimum virum morbos peret, ne perderet. Si quem vero hostis ferus invasum conlideret, ante manum fortiores fugitivus evanuit, ut creaturi integre purificata plasma serviret. 5. Illud quoque rectissime sancti meretis depotatur. Cum iam inmenerit iustum vitae tempus in terminum, ut humanitatis feneratore solveret debitum, ipse predixit megraturum se beatus de seculo. dus a Christo, pergit confessor de seculo. Quem beatus Amandus, metuens cives Trevericus, ne sibi sanctum furarent, ocultae cripta condeta
Abbreviated transcription (Latin):
plebs in occursũ ꝓgredit᷑. choris derus pro¬
ducit᷑. acunctis illud psalmi cantatͦ. bene¬
dictus qui uenit in nomine dnĩ Hine
presentat᷑ scõ uiro. & sicut cognouerat ꝑuisũ
salutat nomine ꝓprio. quem cum canticis &
hymnis introducit ȩccłam. Cutꝰ ad introitũ
exxcultat clerus gaudet locus. reuocat᷑ & popłs.
& qui talẽ preparauit in laudẽ summi crea¬
toris diuersis lingius uo&x una ẽ qua ꝓuiden¬
tia ciues congratulant᷑ in aduentu qđ dilexer̃
offitio. Quid enim illo benignius. cuius possi¬
debat animum qui uidebat aspectũ: Quid
memoret᷑ humilius. cuius ab iectioni uix ȩqua¬
bitur infantulus: Quid etiã abstinentius.
cui ieuinium pastus magis erat quã cyb: Quid
dicat᷑ dereliquo. cuius. mens neq pes ullo captꝰ
ẽ laqueo. Hinc accidit ut habitans inter¬
ris. amicus eẽt & angelis ut uistus piis actib
non celaret uirtiib. Nam qui ei allatus ẽ

Expanded text:
plebs in occursum progreditur, choris clerus proplebs in occursum progreditur, choris clerus producetur, a cunctis illud salmi cantatur: Benedictus, qui venit in nomine Domini. Hinc presentatus sancto vero, sicut cognoverat per visum, salutat nomen proprio; quem cum canticis et hymnis introducit eclesiae. Cuius ad introitu exultat clerus, gaudit locus, renovatur et populus. Et, qui talem preparaverat, in laudem summi creatoris diversis linguis vox una est, qua cives congratulantur in adventum, quem dilexerunt offitium. 4. Quid enim illud benignius, cuius possedebat animum, qui videbat aspectum? Quid memoretur humilius, cuius abiectionem vix aequabatur infantolus? Quid etiam abstenentius, cui ieiunium pastus magis erat quam cibus? Quid dicatur de reliquo, cuius nec mens neque pes ullo captus est laqueo? Hinc accedit, ut habitans in terris amicus esset et angelis, ut iustus piis actibus non celaretur virtutibus. Nam qui delatus est