comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trie plures eidem nupte esse soleant mortuo marito in certamen iudi¬
tiumq ueniunt quam ex hiis maxime dilexerit uictrix gaudio exul¬
tans deductaq a necessariis setum p̃ferentib uultum coniugis se flamis
ta remanent ¶ Protrtie in medium cimberitam audaciam adice cel¬
tibericam fidem. Iunge anmosam tracie potenciam Sapienciam annecte
licioꝵ et in luctib abitiendis callide quesitam racionem Iudico tamen
nclul eoꝵ Rogo preferes quem uxorum pietas in modum genitalis tho¬
ri propinque mortis secura conscendit ¶ Cuius glorie punicaꝵ fe¬
minaꝵ ut ex comparacione turpius appareat dedetus subnectam. Sicce
enin fanum est ueneris in quod se matrone conferebant atq inde proceden¬
tes questum dotis corporis muria conthebant honesta nmiꝵ tam inho¬
nesto uinculo conuigia iacture ¶ Nam persarum ad modum pro¬
babile institutum fuit ꝙ liberos suos non prius aspiciebant ꝙͣ septimũ

Expanded text:
trio conplures eidem nuptae esse soleant, mortuo marito in certamen iuditrio conplures eidem nuptae esse soleant, mortuo marito in certamen iudiciumque ueniunt, quam ex his maxime dilexerit. uictrix gaudio exultans deductaque a necessariis laetum prae se ferentibus uultum coniugis se flammis ta remanent. protrahe in medium Cimbricam audaciam, adice Celtibericam fidem, iunge animosam Thraciae † potentiam sapientiam, adnecte Lyciorum in luctibus abiciendis callide quaesitam rationem, Indico tamen rogo nihil eorum praeferes, quem uxoria pietas in modum genialis tori propinquae mortis secura conscendit. Cui gloriae Punicarum feminarum, ut ex conparatione turpius appareat, dedecus subnectam: Siccae enim fanum est Veneris, in quod se matronae conferebant atque inde procedentes ad quaestum, dotis corporis iniuria contrahebant, honesta nimirum tam inhonesto uinculo coniugia iuncturae. Nam Persarum admodum probabile institutum fuit, quod liberos suos non prius aspiciebant quam septimum
Abbreviated transcription (Latin):
et miẜabiliter perituri ¶ Celtiberi eciam nefas esse dicebant prelio
superesse cum is occidisset pro cuius salute spiritum deuouerãt. laudan¬
da utrorumq populoꝵ amini prestancia ꝙ et patrie incolumitatem
fortiter tueri et fidem amicicie constanter prestandam arbitrabant᷑.¬
¶ Tracie uero illa nacio merito sibi laudem sapiencie uendicaueit
que natales hominum flebiliter exequias cum ylaritate celebrat. sine
ullis doctorum preceptis uerum condicionis nostre habitũ ꝑuidit. Remo¬
ueat᷑ itaq natuͬalis ommũ aĩalium dulcedo uite que multa faceͣ et pa¬
ti turpiter cogit si ea mortua eius aliquanto felicior ac beacior finis
reperiret᷑ ¶ Quocirta recte licii cum hiis luctus accidit muliebr̃e
uestem induunt. ut deformitate cultus cõmoti maturius stultum
proice̾ merorem uelint ¶ Perum quid ego fortissimos hoc in gene
prudencie uiros laudem respiciant᷑ Indoꝵ femine que cum more pa¬

Expanded text:
et miserabiliter perituri. Celtiberi etiam nefas esse ducebant proelio et miserabiliter perituri. Celtiberi etiam nefas esse ducebant proelio superesse, cum is occidisset, pro cuius salute spiritum deuouerant. laudanda utrorumque populorum animi praesentia, quod et patriae incolumitatem fortiter tueri et fidem amicitiae constanter praestandam arbitrabantur. Thraciae uero illa natio merito sibi sapientiae laudem uindicauerit, quae natales hominum flebiliter, exequias cum hilaritate celebrans sine ullis doctorum praeceptis uerum condicionis nostrae habitum peruidit. remoueatur itaque naturalis omnium animalium dulcedo uitae, quae multa et facere et pati turpiter cogit, si ortu eius aliquanto felicior ac beatior finis reperietur. Quocirca recte Lycii, cum his luctus incidit, muliebrem uestem induunt, ut deformitate cultus commoti maturius stultum proicere maerorem uelint. Verum quid ego fortissimos hoc in genere prudentiae uiros laudem? respiciantur Indorum feminae, quae, cum more pa
Abbreviated transcription (Latin):
num opprimendoꝵ oculoꝵ officium aduocauit nr̃os autem tam et si
nouo spectaculo obstupefacti erant suffusos tamen lacrimis dimisit ¶
Ged ut Masiliensium ciuitatem unde in hoc diuerticulum excessi reuertar
intrare oppidum eoꝵ nulli cum celo licet prestoq est qui id custodie gr̃a
acceptum exituro reddat ut hospicia sua quemadmodum aduenientib hu¬
mana sunt ita ip̃is quoq tuta sint ¶ Hoꝵ menia egressis uetus ille
mos gallorum occͣrit quos memoĩa proditum est pecunias mutuas que
hiis apud inferos redderent᷑ datas quia persuasum habuerint animas
hominũ inmortales esse dice̾m stultos nisi idem bracati sensissent quod
palliatus pitagoras credidit ¶ Auara et feneratoria galloꝵ phia
alacris et fortis cimbroꝵ et Celtiberoꝵ qui in acie gaudio exultant tamꝙͣ
gloriose et feliciter uita excessuri lamentabant᷑ in morbo quasi turpiter

Expanded text:
mum opprimendorum oculorum officium aduocauit. nostros autem, tametsi mum opprimendorum oculorum officium aduocauit. nostros autem, tametsi nouo spectaculo obstupefacti erant, suffusos tamen lacrimis dimisit. Sed ut ad Massiliensium ciuitatem, unde in hoc deuerticulum excessi, reuertar, intrare oppidum eorum nulli cum telo licet, praestoque est qui id custodiae gratia acceptum exituro reddat, ut hospitia sua, quemadmodum aduenientibus humana sunt, ita ipsis quoque tuta sint. Horum moenia egressis uetus ille mos Gallorum occurrit, quos memoria proditum est pecunias mutuas, quae his apud inferos redderentur, dare, quia persuasum habuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras credidit. Auara et feneratoria Gallorum philosophia, alacris et fortis Cimbrorum et Celtiberorum, qui in acie gaudio exultabant tamquam gloriose et feliciter uita excessuri, lamentabantur in morbo quasi turpiter
Abbreviated transcription (Latin):
cubito tibi quidem inquit Sexti Pompei dii magis quos xelinquo ꝙͣ
quos peto gratias referant ꝙ nec hortator uite mee nec spectator esse
fastidisti. Ceteꝵ ip̃a ylarem fortune uoltum semper experta ne auidi¬
tate lucis tristem intueri cogar reliquias spus mei prospero fine duas
filias et unum nepotum gregem superstitem relictura permitto. Cohor¬
tata demum ad concordiam suos distributo eis patrimonio et cultu suo
sacrisq domesticis maiori filie traditis potulum. in quo uenenum tem¬
ꝑatum erat constanti dextẽa arripuit tum defusis mercurio delibamẽ¬
tis. et inuocato nomĩe eius ut se placido itinẽ in meliorem sedis infer¬
ne deducẽt᷑ partem cupido haustu mortiferam traxit pocionem ac ser¬
mone significans quasnam ab inde partes corꝑis sui rigor occuparet cum
iam uisterib eum et cordi ĩminere esset elocuta filiaꝵ manus ad supre¬

Expanded text:
cubito 'tibi quidem' inquit, 'Sex. Pompei, dii magis quos relinquo quam cubito 'tibi quidem' inquit, 'Sex. Pompei, dii magis quos relinquo quam quos peto gratias referant, quod nec hortator uitae meae nec mortis spectator esse fastidisti. ceterum ipsa hilarem fortunae uultum semper experta, ne auiditate lucis tristem intueri cogar, reliquias spiritus mei prospero fine, duas filias et † uno nepotum gregem superstitem relictura permuto'. cohortata deinde ad concordiam suos distributo eis patrimonio et cultu suo sacrisque domesticis maiori filiae traditis poculum, in quo uenenum temperatum erat, constanti dextera arripuit. tum defusis Mercurio delibamentis et inuocato numine eius, ut se placido itinere in meliorem sedis infernae deduceret partem, cupido haustu mortiferam traxit potionem ac sermone significans quasnam subinde partes corporis sui rigor occuparet, cum iam uisceribus eum et cordi imminere esset elocuta, filiarum manus ad supre
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem massiliensium. non in gallia ortam sed ex grecia translatam
inde existimo ꝙ illam etiam in insula Cea seruari animaduerti quo
temꝑe asiam cum Sexto pompeio petens. Iulidde oppidum intraui
forte enim euenit ut tũc sumine dignitatis ibi femina sed ultime senec¬
tutis reddita racione ciuib cur excedẽ uita deberet. ueneno consumẽ
se destinaret mortemq suam pompei pñcia clariorem fieri magis esti¬
maret. Nec preces eius uir ille ut omnib uirtutib ita humanitatis
quoq laudib instructissimus aspernari sustinuit. Uenit itaq ad eam
facundissiõq sermone qui ex ore eius quasi e beato quodam eloq̃tie
fonte manabat ab incepto consilio du nec quitꝙͣ reuocare conatus
ad ultimũ propositum exequi passus est. Que Nonagesimũ amium
trans gressa cum sũma animi corꝑisq sinceritate. lectulo quantũ dig¬
noste̾ erat cottidiana consuetudine cultius strato retumbans et inuxa

Expanded text:
tudinem Massiliensium non in Gallia ortam, sed ex Graecia translatam tudinem Massiliensium non in Gallia ortam, sed ex Graecia translatam inde existimo, quod illam etiam in insula Cea seruari animaduerti, quo tempore Asiam cum Sex. Pompeio petens Iulidem oppidum intraui: forte enim euenit ut tunc summae dignitatis ibi femina, sed ultimae iam senectutis, reddita ratione ciuibus cur excedere uita deberet, ueneno consumere se destinarit mortemque suam Pompei praesentia clariorem fieri magni aestimaret. nec preces eius uir ille, ut omnibus uirtutibus, ita humanitatis quoque laude instructissimus, aspernari sustinuit. uenit itaque ad eam facundissimoque sermone, qui ore eius quasi e beato quodam eloquentiae fonte manabat, ab incepto consilio diu nequicquam reuocare conatus ad ultimum propositum exequi passus est. quae nonagesimum annum transgressa cum summa et animi et corporis sinceritate lectulo, quantum dinoscere erat, cotidiana consuetudine cultius strato recubans et innixa
Abbreviated transcription (Latin):
in minimis quoq rebus omnia antique consuetudinis momenta seruã¬
da ¶ Due eciam ante portas eoꝵ arche iacent altera qua liberoꝑ
altẽa qua seruoꝵ corpora. ad sepulture locum plaustro deuehuntͣ sine
lamentatione sine luctu funeris dies domestico sacrificio additoq nectio¬
rum conuiuio finit᷑. Etenim quid actinet aut humano dolori indulgeri
aut diuino numim inuidiam fieri ꝙ ĩmortalitatem suam nobis com
ꝑtiri noluei̾t ¶ Nenenũ cicuta temꝑatum in ea ciuitate publice custo¬
ditur quod datur ei qui causus cestentis id enim Senatus nomen eius
est exibuit propter quas mors sit illi expetanda cognicione uirili et be¬
muolencia temꝑata que neq egredi uita tem̃e patit᷑ et sapienter exce¬
deͬ cupienti celerem fati uiam prebet ut uel aduersa uel prosꝑa iniis
racionem prebuerit comprobato exitu terminet᷑ ¶ Quam consue¬

Expanded text:
in minimis quoque rebus omnia antiquae consuetudinis monumenta seruanin minimis quoque rebus omnia antiquae consuetudinis monumenta seruantium. Duae etiam ante portas eorum arcae iacent, altera qua liberorum, altera qua seruorum corpora ad sepulturae locum plaustro deuehuntur sine lamentatione, sine planctu. luctus funeris die domestico sacrificio adhibitoque necessariorum conuiuio finitur: etenim quid adtinet aut humano dolori indulgeri aut diuino numini inuidiam fieri, quod inmortalitatem suam nobiscum partiri noluerit? Venenum cicuta temperatum in ea ciuitate publice custoditur, quod datur ei, qui causas sescentis—id enim senatus eius nomen est—exhibuit, propter quas mors sit illi expetenda, cognitione uirili beniuolentia temperata, quae neque egredi uita temere patitur et sapienter excedere cupienti celerem fati uiam praebet, ut uel aduersa uel prospera nimis rationem praebuerit —conprobato exitu terminetur. Quam consue
Abbreviated transcription (Latin):
domui stelestum cerno. abi ergo et esto seruus quomã liber esse nestisti
¶Inde massilienses quoq ad huc tempus usurpant discipline gͣuita
tres in eodem manumissiones restindi permittũt si ter ab eodem decep¬
tum dominũ cognouerũt quarto errori subuemiendum non ꝑutant qͥa
sua iam culpa miuriam accepit qui eise tociens obiecit ¶ Fadem ciui¬
tas seueritatis tustos acerrima est nullum aditum in cena mimis dan¬
do quorp argumenta maiore exparte stuproꝵ continent actus ne talia
spectandi consuetudo ecĩa nmitandi licenciam sumat ¶ Omnib autẽ
qui per aliquã religionis simulacionem alimenta inhertie querũt clau¬
sas portas habet. et mendatem et fucosam suꝑsticionem submouendam
esse existimans ¶ Ceterũ a Condita urbe gladius est ibi quo noxii
iugulant᷑ rubigine quidem exesus et uix sufficiẽs ministei̾o s index

Expanded text:
domui scelestum cerno. abi igitur et esto seruus, quoniam liber esse nescisti'. domui scelestum cerno. abi igitur et esto seruus, quoniam liber esse nescisti'. Idem Massilienses quoque ad hoc tempus usurpant, disciplinae grauitres in eodem manumissiones rescindere permittunt, si ter ab eodem deceptum dominum cognouerunt. quarto errori subueniendum non putant, quia sua iam culpa iniuriam accepit, qui ei se totiens obiecit. Eadem ciuitas seueritatis custos acerrima est, nullum aditum in scaenam mimis dando, quorum argumenta maiore ex parte stuprorum continent actus, ne talia spectandi consuetudo etiam imitandi licentiam sumat. omnibus autem, qui per aliquam religionis simulationem alimenta inertiae quaerunt, clausas portas habet, et mendacem et fucosam superstitionem submouendam esse existimans. ceterum a condita urbe gladius est ibi, quo noxii iugulantur, rubigine quidem exesus et uix sufficiens ministerio, sed index
Abbreviated transcription (Latin):
protrahit᷑ fitq ut facinorose ita erubestende rea culpe ¶ Riusdem
urbis sanctissinum consilium. Ariospagus quid quisq Achemensiũ
ageret aut quonam questu sustentaret᷑ diligentissine inquib̃e solebat
ut homiues honestatem uite racionem memores reddendam esse sequerent᷑
¶Fadem bonos ciues corona decorandi primo consuetudinem introdux¬
it duob olee cõnexis ramulis clarum periclis cingendo caput probabile
institutum si rem suie personam intueri uelis. Nam et uirtutis yberri¬
mum alimentũ est honos et pericles dignus a quo talis muneris dandi
poteras potissimum micium caꝑet ¶ Age quid illud̃ institutũ Athe¬
narum ꝙͣ memoraibile ꝙ conuictus a patrono libertus ingracus iure li¬
bertatis exuitur. Supersedeo te inquit habere ciuem tanti muneris im¬
pium estimatorem. Nec adduci possum ut credam prbi utilem quem

Expanded text:
protrahitur fitque ut non facinorosae, ita erubescendae rea culpae. Eiusdem protrahitur fitque ut non facinorosae, ita erubescendae rea culpae. Eiusdem urbis et sanctissimum consilium Areios pagus quid quisque Atheniensium ageret aut quonam quaestu sustentaretur diligentissime inquirere solebat, ut homines honestatem, uitae rationem memores reddendam esse, sequerentur. Eadem bonos ciues corona decorandi prima consuetudinem introduxit, duobus oleae conexis ramulis clarum Periclis cingendo caput, probabile institutum, si rem siue personam intueri uelis: nam et uirtutis uberrimum alimentum est honos et Pericles dignus a quo talis muneris dandi potestas potissimum initium caperet. Age, quid illud institutum Athenarum, quam memorabile, quod conuictus a patrono libertus ingratus iure libertatis exuitur! 'supersedeo te' inquit 'habere ciuem tanti muneris impium aestimatorem nec adduci possum ut credam urbi utilem quem
Abbreviated transcription (Latin):
faciliorem uirtutis ad luxuriam ꝙͣ luxurie. ad pirtutem transitum ui¬
derent. Quod eos non frustra timuisse. diro ip̃oꝵ pausanmas patefecit.
Qui maximis operib editis ut p̾mum se asie morib permisit fortitu¬
dinem suam effeminato eius cultu mollire non erubuit ¶ Eiusdem
ciuitatis eperatus non ante ad dimicandum destendere solebat ꝙͣ tibie
contentu. et dinapesti pedis modulo cohortacionis colorẽm ammo traxiss
uegeto et crebro itus sono strenue hostem muadẽ admoniti ¶ Item
ad dissimulandum et ocultandum uoluerum suoꝵ cruorem pumicis
in prelio tinicis rtebant᷑ nomie ip̃is aspectus eaꝑ teriorem sed ne hostib
fiducie aliꝙ̾ afferret ¶ Egregios uitutis bellite spũs lacedemomioꝵ
prudentissum patis morib Athemenses subsetunt᷑ apud quos mercia
et latebris suis langore marcens in forum perinde at delictum aliquod

Expanded text:
faciliorem uirtutis ad luxuriam quam luxuriae ad uirtutem transitum uifaciliorem uirtutis ad luxuriam quam luxuriae ad uirtutem transitum uiderent. quod eos non frustra timuisse dux ipsorum Pausanias patefecit, qui maximis operibus editis, ut primum se Asiae moribus permisit, fortitudinem suam effeminato eius cultu mollire non erubuit. Eiusdem ciuitatis exercitus non ante ad dimicandum descendere solebant quam tibiae concentu et anapaesti pedis modulo cohortationis calorem animo traxissent, uegeto et crebro ictus sono strenue hostem inuadere admoniti. idem ad dissimulandum et occultandum uulnerum suorum cruorem punicis in proelio tunicis utebantur, non ne ipsis aspectus eorum terrorem, sed ne hostibus fiduciae aliquid adferret. Egregios uirtutis bellicae spiritus Lacedaemoniorum prudentissimi pacis moribus Athenienses subsecuntur, apud quos inertia e latebris suis languore marcens in forum perinde ac delictum aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
uici longi extat. In eaq remedia que corꝑibus egroꝵ ãnexa fuerant
deferebant᷑ ¶ Hec ad humane mentis estus leniendos cum aliqua usa
ratione excogitata. Ceteꝵ salubritatem suam industrie certissine monu
mater erat frugalitas mimnica luxuriosis epulis et aliena mue uimi
habundancie et ab ĩmoderato ueneis usu auersa. Externa. ¶¬
Idem sentit proxima maiorũ nr̃oꝵ grauitati Spartana ciuitas que
seuerissimis sigurgi legib obtemꝑans aliꝙͣdiu ciuium suoꝵ oculos
a contemplanda asia retraxit ne illecebris eius capti ad delicatius
uite genis prolaberent᷑. Audierant enim inde lanticiam et ĩmodicos
sumptus et omĩa non necͣcie uoluptatis genẽa fluxisse primosq ionãs
nem haud parua luxurie irritamenta repperisse. At mimime mirum
est ꝙ homĩes labore at paciencia gaudentes tenacissimos patrie neruos
externaꝵ delitiaꝵ contagione solui et hebetari noluerũt. Cum aliqnͣto

Expanded text:
uici longi extat, in eaque remedia, quae corporibus aegrorum adnexa fuerant, uici longi extat, in eaque remedia, quae corporibus aegrorum adnexa fuerant, deferebantur. haec ad humanae mentis aestus leniendos cum aliqua usus ratione excogitata. ceterum salubritatem suam industriae certissimo ac fmater erat frugalitas, inimica luxuriosis epulis et aliena nimiae uini abundantiae et ab inmoderato ueneris usu auersa. Idem sensit proxima maiorum nostorum grauitati Spartana ciuitas, quae seuerissimis Lycurgi legibus obtemperans aliquamdiu ciuium suorum oculos a contemplanda Asia retraxit, ne inlecebris eius capti ad delicatius uitae genus prolaberentur: audierant enim inde lautitiam et inmodicos sumptus et omnia non necessariae uoluptatis genera fluxisse, primosque Ionas nem haud parua luxuriae inritamenta repperisse. ac minime mirum est quod homines labore ac patientia gaudentes tenacissimos patriae neruos externarum deliciarum contagione solui et hebetari noluerunt, cum aliquanto
Abbreviated transcription (Latin):
restitutus. et huiusce ludus hiis est datus ¶ Personaꝵ usus pudorem
cirtumuente tenulencie causam habet ¶Suit eciam illa simplicitas
antiquoꝵ in cibo capiendo humanitatis et continencie certissima index.
Nam maximis uiris prandere et cenare in propaculo uerecundie non erat
nec sane ullas epulas habebant quas populi oculis subice erubesteñt ¶
Erant adeo continencie actenti ut frequencior apud eos pultis usus ꝙͣ pa¬
nis essz. Ideoq in sacrificis mola que uocabat᷑ ex farre et sale constat.
Exta farre spargunt᷑ et pullis quib auspicia petunt᷑ puls obicit᷑ primitꝰ
enim ex libamentis uictus sui deos eo efficacius quo simꝑlicuis placa¬
bant et ceteos quidem ad benefticiendum uenerabant᷑ ¶ Febrem autẽ
ad minus nocendum templis colebant quorum ad huc unum in palacio
alteꝵ in Area marianorum monumentoꝵ tertium in summa parte

Expanded text:
restitutus et huiusce lusus ius est datum. personarum usus pudorem restitutus et huiusce lusus ius est datum. personarum usus pudorem circumuentae temulentiae causam habet. Fuit etiam illa simplicitas antiquorum in cibo capiendo humanitatis simul et continentiae certissima index: nam maximis uiris prandere et cenare in propatulo uerecundiae non erat. nec sane ullas epulas habebant, quas populi oculis subicere erubescerent. erant adeo continentiae adtenti, ut frequentior apud eos pultis usus quam panis esset, ideoque in sacrificiis mola quae uocatur ex farre et sale constat. exta farre sparguntur et pullis, quibus auspicia petuntur, puls obicitur. primitiis enim et libamentis uictus sui deos eo efficacius quo simplicius placabant. Et ceteros quidem ad benefaciendum uenerabantur, Febrem autem ad minus nocendum templis colebant, quorum adhuc unum in Palatio, alterum in area Marianorum monumentorum, tertium in summa parte
Abbreviated transcription (Latin):
consedit ¶ Ueneficii questio et morib et legibus Romanis ignota com¬
pluriũ matronaꝵ patefacto scelere orta est que cum uiros suos clam¬
destinis insidiis ueneno perimenͣt. unius ancille indicio protracte pars
capitali iudicio dampnate centũ et septuagnnita num expleuerũt ¶
Tibicinum quoq collegiuni solet in foro uulgi oculos in se conuerteͣ cũ
inter publicas priuatasq ferias acciones ꝑsonis tecto capite pariaq ues¬
te uelatis contentus edidit. Inde tracta licencia quondam uetiti in ede Iouis
quod prisco more facticaueãt uesti cibur irati se contulerũt. Quoꝵ mini¬
sterio Senatus deserta sacra non equo animo ferens per legatos a tibur¬
tibus petit ut eos gracia sua Romanis templis restituenͣt. Quos illi in ꝓ¬
posito ꝑseuerantes interpoĩta feste epulacionis simulacione mero sompnoq
sopitos plaustris in xrbe deuehendos curauerũt. Quib et honos pristinꝰ

Expanded text:
consedit. Veneficii quaestio et moribus et legibus Romanis ignota conconsedit. Veneficii quaestio et moribus et legibus Romanis ignota conplurium matronarum patefacto scelere orta est. quae, cum uiros suos clandestinis insidiis ueneno perimerent, unius ancillae indicio protractae, pars capitali iudicio damnatae C et septuaginta numerum expleuerunt. Tibicinum quoque collegium solet in foro uulgi oculos in se conuertere, cum inter publicas priuatasque serias actiones personis tecto capite uariaque ueste uelatum concentus edit. inde tracta licentia. quondam uetiti in aede Iouis, quod prisco more factitauerant, uesci Tibur irati se contulerunt. quorum ministerio senatus deserta sacra non aequo animo ferens per legatos a Tiburtibus petiit ut eos gratia sua Romanis templis restituerent. quos illi in proposito perseuerantes interposita festae epulationis simulatione mero somnoque sopitos plaustris in urbem deuehendos curauerunt. quibus et honos pristinus
Abbreviated transcription (Latin):
tris cineres honorando ¶Athletarum certamen. a.m. stauri tractu
est munificencia ¶ Statuam auratam ne in xrbe. nec in xlla parte
ytalie. quisꝙͣ prius aspexit ꝙͣ a macilio galabrione equestri patri po¬
neͣtur in eodem pietatis. Eam autem edem . p. Cornelio lentulo .m. be¬
bio pamphilio consulib ip̃e dicauerat compos uoti factus Rege Anthi¬
ocho apud cerinophilas suꝑato ¶ Ius cuuile per multa secula inter
sacra cerimoniasq deoꝵ ĩmortalium abditum solisq pontificib notũ
.En. flauius libertino patre genitus et scriba cum ingenti nobilitatis
indignacione factus edilis curilis uulgauit ac fastos pene toto foro expo¬
suit. Qui cum ad uisendum egrum collegam suũ ueniret neq a nobilib
quoꝵp frequentia cubitulum erat completum. sedendi loco reciꝑetur. Sel¬
lam curillem afferri iussit et in ea honoris ꝑiter atq contep̃tus sui uindex

Expanded text:
tris cineres honorando. athletarum certamen a M. Scauri tractum tris cineres honorando. athletarum certamen a M. Scauri tractum est munificentia. Statuam auratam nec in urbe nec in ulla parte Italiae quisquam prius aspexit quam a. M'. Acilio Glabrione equestris patri poneretur in aede Pietatis. eam autem aedem P. Cornelio Lentulo M. Baebio Tamphilo consulibus ipse dedicauerat compos uoti factus rege Antiocho apud Thermopylas superato. Ius ciuile per multa saecula inter sacra caerimoniasque deorum inmortalium abditum solisque pontificibus notum Cn. Flauius libertino patre genitus et scriba, cum ingenti nobilitatis indignatione factus aedilis curulis, uulgauit ac fastos paene toto foro exposuit. qui, cum ad uisendum aegrum collegam suum ueniret neque a nobilibus, quorum frequentia cubiculum erat completum, sedendi loco reciperetur, sellam curulem adferri iussit et in ea honoris pariter atque contemptus sui uindex
Abbreviated transcription (Latin):
pubsice nuncupatis uotis cesisq atris bobus diti marib feminis proser¬
ꝑme lectistermoq ac ludis trmnoccio factis aram terram ut ante fuerat
obruit religionem ludoꝵ crescentib opibus secuta leticia est ¶ Rius
instinctu catulus campanam imitatus luxuriam pͥmus spectanciũ con¬
sessum pelorum xmbraculis texit ¶ Bneus pompeius ante ommnes
aque per semitas decursu estiuuam minuit feruorem ¶ Cl pulter
stenam uarietate colorum adumbrauit uacius ante. pictura tabulis
extensam. Quam totam Argento .C. antonius auro. Pecreius ebore.q.
catulus pretexuit. uersatilem fecerũt locum argentutis corrigiis .p. len¬
tulus spinter adornauit translatum aoite aphenicis indutum tunicis.
¶.M. scaurus exqui sico gene uestis cultum induxit ¶ Illam gla¬
diatoꝵ munus primum Rome datum est in foro boario. Appio claudioꝙ
fuluo consulibus dederunt.m. et drusus filii bruti funebri memoi̾a. pa-¬

Expanded text:
publice nuncupatis uotis caesisque atris bubus, Diti maribus, feminis Proserpublice nuncupatis uotis caesisque atris bubus, Diti maribus, feminis Proserpinae, lectisternioque ac ludis trinoctio factis aram terra, ut ante fuerat, obruit. Religionem ludorum crescentibus opibus secuta lautitia est. eius instinctu Q. Catulus Campanam imitatus luxuriam primus spectantium consessum uelorum umbraculis texit. Cn. Pompeius ante omnes aquae per semitas decursu aestiuum minuit feruorem. Claudius Pulcher scaenam uarietate colorum adumbrauit uacuis ante pictura tabulis extentam. quam totam argento C. Antonius, auro Petreius, ebore Q. Catulus praetexuit. uersatilem fecerunt Luculli, argentatis choragiis P. Lentulus Spinther adornauit. translatum antea poenicis indutum tunicis M. Scaurus exquisito genere uestis cultum induxit. 7. nam gladiatorium munus primum Romae datum est in foro boario App. Claudio Q. Fuluio consulibus. dederunt Marcus et Decimus filii Bruti Perae funebri memoria pa
Abbreviated transcription (Latin):
spongia corꝑa sua pertergi et precipi ut ad ditis patris et proserpine
aram a qua fuerat pocio eis allata furne hostie ĩmolarent᷑ lectister¬
niaq ludi noctͣm fierent. Is ꝙ eo loci nullam aram uiderat desiderari
credens ut a se constitueret᷑ dram empturus ad xrbem perrexit relict
qui fundamentorum constituendoꝵ gracia. teriũ ad solidum foderent hii
domini Imperium exequent ecum ad uiginti pedum altitudinem hu¬
mo egesta ꝑuenissent ammaduerterũt aram diti patri proserpineq
inscriptam. hõc postꝙͣ ualesius nunciante seruo accepit omisso emende
are propoito. hostias ngras. que antiquitus furne dicebant᷑ tarenti ĩ¬
molauit ludosq et lectisternia continuis trib noctib quia totidem filii ꝑ¬
iculo liberati erant fecit ¶ Cuius exemplum Ualerius publicola
qui primus Consul fuit studio succͣrendi tiuib setutus apud eandẽ aram

Expanded text:
spongea corpora sua pertergeri et praecipi ut ad Ditis patris et Proserpinae spongea corpora sua pertergeri et praecipi ut ad Ditis patris et Proserpinae aram, a qua potio ipsis fuerat adlata, furuae hostiae immolarentur lectisterniaque ac ludi nocturni fierent. is, quod eo loci nullam aram uiderat, desiderari credens ut a se constitueretur, aram empturus in urbem perrexit relictis qui fundamentorum constituendorum gratia terram ad solidum foderent. hi domini imperium exequentes, cum ad xx pedum altitudinem humo egesta peruenissent, animaduerterunt aram Diti patri Proserpinaeque inscriptam. hoc postquam Valesius nuntiante seruo accepit, omisso emendae arae proposito hostias nigras, quae antiquitus furuae dicebantur, Tarenti immolauit ludosque et lectisternia continuis tribus noctibus, quia totidem filii periculo liberati erant, fecit. cuius exemplum Valerius Publicola, qui primus consul fuit, studio succurrendi ciuibus secutus apud eandem aram
Abbreviated transcription (Latin):
tyberis protinus detulit. habitabat enim in uilla sua prope uitum Sa¬
bine regionis fretum ac lintre ostiam petens nocte consubia ad marcium
campum appulit sicientibq egris succurre cupiens igne nauigio non
suppetente ex gubernatore cognoscit haud protul apparere fumum et ab
eo iussus egredi tarentum id nomen ei loco est cupide calice arrepto a quam
flumine haustam eo unde fumus erat obortus iam lecior pertulit diuimi¬
tus dati remedii quasi uestigia quedam in propinquo nactum se existimãs
Inq solo magis fumante ꝙͣ ullas ignis habente reliquias dum tenatius
omen apprehendit contractis leuibz que sors foris obtulerat nutriment
pertinaci spiritu flammã euoniuit calefactamq aquam pueris bibendã
detulit qua potata salutari quiete potiti diutina ui morbi repente sũt
liberati. Patriq indicauerũt uidisse se in sompnis a. nestio quo deoꝵ

Expanded text:
Tiberis protinus detulit—habitabat enim in uilla sua propter uicum SaTiberis protinus detulit—habitabat enim in uilla sua propter uicum Sabinae regionis Eretum—ac luntre Ostiam petens nocte concubia ad Martium campum appulit, sitientibusque aegris succurrere cupiens, igne in nauigio non suppetente ex gubernatore cognouit haud procul apparere fumum, et ab eo iussus egredi Tarentum—id nomen ei loco est—cupide adrepto calice aquam flumine haustam eo, unde fumus erat obortus, iam laetior pertulit, diuinitus dati remedii quasi uestigia quaedam in propinquo nanctum se existimans, inque solo magis fumante quam ullas ignis habente reliquias, dum tenacius omen adprehendit, contractis leuibus et quae fors obtulerat nutrimentpertinaci spiritu flammam euocauit calefactamque aquam pueris bibendam dedit. qua potata salutari quiete sopiti diutina ui morbi repente sunt liberati patrique indicauerunt uidisse se in somnis a nescio quo deorum
Abbreviated transcription (Latin):
q uacuatum nota est. Nam neq tribu mouet᷑ͣ neq a militarib scipendiis
repellit᷑ ¶ Et quia ceteri ludi ip̃is appellacionib unde trahant᷑ appa¬
ret non absurdum uidet᷑ secularib micium suum tuius genẽis minus tri¬
ta noticia est reddere ¶ Cum ingenti pestilencia urbs agriq uastarent᷑
ualesius uir locuplex rustice uite duob filiis et filia ad desperaicionem usq
medicorum laborantib aquam calidam hiis a foco petens genib fixus
lares familiares ut puẽoꝵ ꝑiculum in ip̃ius caput transferrent orauit.
Orta deinde uox est habiturum eos saluos si continuo flumine tyberi deuet¬
tos tarentum portasset ibiq ex ditis patris et proserpine ara petita aqua
recreasset. Eo p̃dicto magno oꝑe confusus ꝙ et longa et periculosa nauiga¬
tio imperabat᷑ spem tamen dubiam pñte metu uincente pueros ad ripam

Expanded text:
que uacuum nota est: nam neque tribu mouetur actor nec a militaribus stipendiis que uacuum nota est: nam neque tribu mouetur actor nec a militaribus stipendiis repellitur. Et quia ceteri ludi ipsis appellationibus unde trahantur apparet, non absurdum uidetur saecularibus initium suum, cuius generis minus trita notitia est, reddere. Cum ingenti pestilentia urbs agrique uastarentur, Valesius uir locuples rusticae uitae duobus filiis et filia ad desperationem usque medicorum laborantibus aquam calidam iis a foco petens, genibus nixus lares familiares ut puerorum periculum in ipsius caput transferrent orauit. orta deinde uox est, habiturum eos saluos, si continuo flumine Tiberi deuectos Tarentum portasset ibique ex Ditis patris et Proserpinae ara petita aqua recreasset. eo praedicto magnopere confusus, quod et longa et periculosa nauigatio imperabatur, spe tamen dubia praesentem metum uincente pueros ad ripam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum ut est mos hominum paruula mitia pertinacistudio proseque¬
di. uenerabilib erga deos uerbis iuuentus xudi atq in compõito motu
corporum ioctibunda gestus adiecit eaꝙ Res ludium. ex etruria acerfen¬
di causam dedit. Cuius decora permicitas uetusto ex more curetum
lidorumq a quib tusti originem traxerunt nouitate grata. Romanoꝵ
otulos permulsit. Et quia ludius aput eos ystrio appellabatꝰ stenco
nomen ystrionis inditum est. Paulatim demnde ludicra ars ad sat ra¬
rum modos ꝑrepsit. a quib pͥmus omnium poeta liuius ad fabu¬
larum argumenta spectancium animos transtulit ibq sui oꝑis auctor
tum sepius a populo reuotatus. uocem obtudisset adhibito pueri ac
tibiciins contentu gestitulacionem tacitus peregit ¶ Attellam autem ab
ostis acciti sunt quod genus delectacionis ytalica seueritate temꝑatum id̾o¬

Expanded text:
uerum, ut est mos hominum paruula initia pertinaci studio prosequeuerum, ut est mos hominum paruula initia pertinaci studio prosequendi, uenerabilibus erga deos uerbis iuuentus rudi atque inconposito motu corporum iocabunda gestus adiecit, eaque res ludium ex Etruria arcessendi causam dedit. cuius decora pernicitas uetusto ex more Curetum Lydorumque, a quibus Tusci originem traxerunt, nouitate grata Romanorum oculos permulsit, et quia ludius apud eos hister appellabatur, scaenico nomen histrionis inditum est. paulatim deinde ludicra ars ad saturarum modos perrepsit, a quibus primus omnium poeta Liuius ad fabularum argumenta spectantium animos transtulit, isque sui operis actor, cum saepius a populo reuocatus uocem obtudisset, adhibito pueri ac tibicinis concentu gesticulationem tacitus peregit. atellani autem ab Oscis acciti sunt. quod genus delectationis Italica seueritate temperatum ideo
Abbreviated transcription (Latin):
et octo Ilnnos Senatus populo mmxtus spectatulo ludorum interfuit.
Sed hunc morem actilius serranus et .l. scribomus ediles ludos matri
deum facientes posterioris affricam sententiam secuti distretis Senatus
et popusi socis sosuerunt eaq res auertit rolgi animum et fauorem stip¬
pionis magno oꝑe cassauit ¶Aunc causam instiauendoꝵ ludoꝵ ab
ongine sua repetam. G. Sulpicio bedico.G. lucino stolone consulib in¬
tosferanda uis orte pestilentie tiuitatem nram a bellicosis oꝑib reuota¬
tam domestici atq intestim mali tura. afflixerat. Iamq plus in exqui¬
sito et nouo custu religionis ꝙͣ in ullo humano consilio positum opus
uidebat᷑ Itaq placandi celestis numinis gratia compositis carminibul
uatuas aures prebuit ad id tempus curensi spectaculo contenta quod pꝰ¬
mus Ronulus raptis uirginib sabinis consualium nomĩe celebrtut.

Expanded text:
et octo annos senatus populo mixtus spectaculo ludorum interfuit. et octo annos senatus populo mixtus spectaculo ludorum interfuit. sed hunc morem Atilius Serranus et L. Scribonius aediles ludos Matri deum facientes, posterioris Africani sententiam secuti discretis senatus et populi locis soluerunt, eaque res auertit uulgi animum et fauorem Scipionis magnopere quassauit. Nunc causam instituendorum ludorum ab origine sua repetam. C. Sulpico Petico C. Licinio Stolone consulibus intoleranda uis ortae pestilentiae ciuitatem nostram a bellicis operibus reuocatam domestici atque intestini mali cura adflixerat, iamque plus in exquisito et nouo cultu religionis quam in ullo humano consilio positum opis uidebatur. itaque placandi caelestis numinis gratia conpositis carminibus uacuas aures praebuit ad id tempus circensi spectaculo contenta, quod primus Romulus raptis uirginibus Sabinis Consualium nomine celebrauit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiros pariter atq equos hostium telis intesserent. faq nouitas pug¬
ne uicum capuane perfidie debilitauit auxilium. Ĩdeoq auctori eius
Nemo ad huc honos est habitus. ¶ Proximus militarib institũ¬
tis ad urbana castra idest Theatra gradus faciendus est. Quom̃a
hec quoq sepenumẽo anmosas acies instruxerunt excogit᷑aq cultꝰ
deoꝵ et hominum delectacionis causa. non sine aliquo pacis rubore
poluptatem et religionem ciuili sangiome scenicoꝵo portentoꝵ gratia
maculerunt que inchoata quidem sunt a messalia et cassio Censorib.
Ceterum auctore publio stippione nasica onnem apparitum opis eoꝵ
subiectum haste uenre placuit atq eciam senatus consulto cautum
est ne quis in urbe propius passus nulle subsellia posuisse sedens ne
ludos spectare uellet ut scilis remissiom ammoꝵ standi uirilitas prop̾a
Romane gentis nota esset ¶ Per quingentos autem et quinquagnita

Expanded text:
uiros pariter atque equos hostium telis incesserent, eaque nouitas puguiros pariter atque equos hostium telis incesserent, eaque nouitas pugnae unicum Campanae perfidiae debilitauit auxilium, ideoque auctori eius Nauio honos a duce est habitus. Proximus a militaribus institutis ad urbana castra, id est theatra, gradus faciendus est, quoniam haec quoque saepe numero animosas acies instruxerunt excogitataque cultus deorum et hominum delectationis causa non sine aliquo pacis rubore uoluptatem et religionem ciuili sanguine scaenicorum portentorum gratia macularunt. Quae inchoata quidem sunt a Messala et Cassio censoribus. ceterum auctore P. Scipione Nasica omnem apparatum operis eorum subiectum hastae uenire placuit, atque etiam senatus consulto cautum est ne quis in urbe propiusue passus mille subsellia posuisse sedensue ludos spectare uellet, ut scilicet remissioni animorum standi uirilitas propria Romanae gentis nota esset. Per quingentos autem et quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
Armorum tractandorum meditacio.a.p. Rutilio consule. En. mallii col¬
lega militib est tradita. Is enim rutilius ante se imꝑatoris exemplum
secutus ex ludo .C. Aurelii stauri doctorib gladiatoꝵ accersitis uitandi
atq inferendi ictus subtiliorem racionem legib ingenerauit. Uirtutẽq
arti et rursus artem uirtuti mistuit ut illa impetu huius fortior
hec illius scientia caucior fieret. ¶ Uelitum usus eo bello pͥmũ re¬
pertus est quo Capuam fuluius flactus Imperator obsedit. Nam cũ
equitatus Capuanoꝵ crebris excursacionib equites nr̃i quia numẽo
pauciores erant resistere non possent. Q. Nemus centurio ex pedi¬
tibus lectos expediti torꝑis breuib et incurus septenis armatos has¬
tis paruo tegumine munitos ueloci saltu iungẽ se equitib et rursus
celeri motu di labi instituit quo faciluis equestri prelio subiecti pedites

Expanded text:
Armorum tractandorum meditatio a P. Rutilio consule Cn. Malli colArmorum tractandorum meditatio a P. Rutilio consule Cn. Malli collega militibus est tradita: is enim nullius ante se imperatoris exemplum secutus ex ludo C. Aureli Scauri doctoribus gladiatorum arcessitis uitandi atque inferendi ictus subtiliorem rationem legionibus ingenerauit uirtutemque arti et rursus artem uirtuti miscuit, ut illa impetu huius fortior, haec illius scientia cautior fieret. Velitum usus eo bello primum repertus est, quo Capuam Fuluius Flaccus imperator obsedit: nam cum equitatui Campanorum crebris excursionibus equites nostri, quia numero pauciores erant, resistere non possent, Q. Nauius centurio e peditibus lectos expediti corporis breuibus et incuruis septenis armatos hastis, paruo tegumine munitos, ueloci saltu iungere se equitantibus et rursus celeri motu delabi instituit, quo facilius equestri proelio subiecti pedites
Abbreviated transcription (Latin):
sem turbam in quatuor tantũmodo tribus desc̃psit easq urbanas
appellauit. quo tam salubri facto. uĩr alioquin in bellicis rebus
excellens maximus cognominatus est ¶ Laudanda etiam populi ue¬
recundia est qui impigre se laborib et periculis milicie offerendo dabat
operam ne imꝑatorib capite censos sacrificio ess rogare necesse quoꝵ
minia inopia suspecta erat. Ideoq hiis publica arma non cõmitteban¬
tur. Sed hanc diutina usurpacione formatam consuetudinem .G. ma¬
rius capite censum legendo militem abrupit ciuis alioquin magnificus
Bed nouitatis sue consciencia uetustati non sane propicius. memorq
si militaris ignauia humilitatem sperne̾ ꝑseueraret se a maligno uir¬
tutum interp̃te uelut capite censum imꝑatorem compellari posse. Itaq
fastidiosum delectus genus in exercitib Romanis obluterandum duxit ne
talis note contagio ad ip̃ius quoq glorie fugillacionem penetraret ¶

Expanded text:
sem turbam in quattuor tantummodo tribus discripsit easque urbanas sem turbam in quattuor tantummodo tribus discripsit easque urbanas appellauit. quo tam salubri facto uir alioquin bellicis operibus excellens Maximus cognominatus est. Laudanda etiam populi uerecundia est, qui inpigre se laboribus et periculis militiae offerendo dabat operam ne imperatoribus capite censos sacramento rogare esset necesse, quorum nimia inopia suspecta erat, ideoque his publica arma non committebant. sed hanc diutina usurpatione formatam consuetudinem C. Marius capite censum legendo militem abrupit, ciuis alioqui magnificus, sed nouitatis suae conscientia uetustati non sane propitius memorque, si militaria signa humilitatem spernere perseuerarent, se a maligno uirtutum interprete uelut capite censum imperatorem conpellari posse. itaque fastidiosum dilectus genus in exercitibus Romanis oblitterandum duxit, ne talis notae contagio ad ipsius quoque gloriae subgillationem penetraret.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ procul obtinuisse uiderant eoꝵ dignitatem domi collabi indignum
sibiq deforme esse arbitrabant᷑ ¶ Equestris uero ordinis iuuentus
om̃ib annis bis urbem spectaculo sui sub magnis auctorib celebrabat
llipercalium enim mos a romulo et remo nchoatus est tunc cum leti¬
cia exultantes ꝙ hiis auus Numitor Rex Albanoꝵ eo loco rbi educati
erant urbem condeͣ ꝑmiserat sub monte palatino hortatu faustuli edu¬
catoris sui quem euander argis consecraueãt facto satrificio cesisq ca¬
pris epularum ylaritate. et uio largiore prouecti diuisa pastorali
turba cincti obuios pellib immolatarum hostiarum iocantes petiue¬
runt. Cuius ylaritatis memoria anuo circuitu repetit᷑ ¶ Tra¬
beatos uero equites. ydibus Iulii. E⁊ fribius transuehi instituit ¶¬
dem censor cum.p. decio sedicionis fimende gracia quam comicia
in humilium cuiusq potestatem redacta accenderant omnem forẽ¬

Expanded text:
suum procul obtinuisse uiderant, eorum dignitatem domi conlabi indignum suum procul obtinuisse uiderant, eorum dignitatem domi conlabi indignum sibique deforme esse arbitrabantur. Equestris uero ordinis iuuentus omnibus annis bis urbem spectaculo sui sub magnis auctoribus celebrabat: Lupercalium enim mos a Romulo et Remo inchoatus est tunc, cum laetitia exultantes, quod his auus Numitor rex Albanorum eo loco, ubi educati erant, urbem condere permiserat sub monte Palatino, hortatu Faustuli educatoris sui, quem Euander Arcas consecrauerat, facto sacrificio caesisque capris epularum hilaritate ac uino largiore prouecti, diuisa pastorali turba, cincti obuios pellibus immolatarum hostiarum iocantes petiuerunt. cuius hilaritatis memoria annuo circuitu feriarum repetitur. trabeatos uero equites idibus Iuliis Q. Fabius transuehi instituit. idem censor cum P. Decio seditionis finiendae gratia, quam comitia in humillimi cuiusque potestatem redacta accenderant, omnem foren
Abbreviated transcription (Latin):
ante. ualuas autem poĩtis subselliis decreta patrum actentissima cur exa¬
minabant ut siqua ex hiis improbassent rata esse non sinerent. Itaq
bunos quoq censuisse. Qui ꝙͣnus pro comodis plebis excubabant inq
imperiis compestendis occupati exant. Instrui tamen ea argenteis uaẜ
et amilis aureis publice prebitis paciebant᷑ ꝙ talium rerum usu auc¬
toritas mag̃ratuum eẽt ornacior ¶ Quoꝵ quemadmodum maies¬
tas amplificabat᷑ ita abstinencia artissime constringebat᷑. Immolata¬
rum enim ab hiis hostiarum exta ad questores erarii delata ueniebãt
continencia merat. Impr̃ibus nr̃is ꝙͣ sanctas manus habere deberent
apud ista altaria distentib ¶ Continentieq tantum tribuebat᷑ ut mł¬
torum es alienum quia prouincias sincere administrauerant a senatu
presolutum sit. Nlam quorũ opera publicam auctõitatem splendorem

Expanded text:
ante ualuas autem positis subselliis decreta patrum attentissima cura exaante ualuas autem positis subselliis decreta patrum attentissima cura examinabant, ut, si qua ex eis improbassent, rata esse non sinerent. itaquebunos quoque censuisse. qui, quamuis pro commodis plebis excubabant inque imperiis conpescendis occupati erant, instrui tamen ea argenteis uasis et anulis aureis publice praebitis patiebantur, quo talium rerum usu auctoritas magistratuum esset ornatior. Quorum quemadmodum maiestas amplificabatur, ita abstinentia artissime constringebatur: immolatarum enim ab his hostiarum exta ad quaestores aerarii delata uenibant, continentia inerat, imperatoribus nostris quam sanctas manus habere deberent apud ista altaria discentibus: continentiaeque tantum tribuebatur, ut multorum aes alienum, quia prouincias sincere administrauerant, a senatu persolutum sit: nam quorum opera publicam auctoritatem splendorem
Abbreviated transcription (Latin):
tiqui moris respectus dolore qui ex contumelia grauissimꝯ sentit᷑ conuelli
non potuit. fmem profecto fruendarum opum quib ad iuidiam diu
habundaue̾a̾s tarentina tiuitas quesisti. Nam dum horride uirtutis
in se ip̃m connexum stabilimẽtum intore fortune presentis inflata fasti¬
giose estimas in preualidum Imperii nostri mucronem ceca et amens ir¬
riusti ¶ Ded ut a luxu perditis morib ad seuerissima maioꝵ institu¬
ta transgrediar antea senatus assiduam stacionem eo loci ꝑagebat qui ho¬
die senatulum appellat᷑ nec expectabat ut edicto contheret᷑ sed inde cita¬
tus protinus in curiam uemebat ambigue laudis ciuem estimans qui
debitis reipublice officiis non sua sponte sed iussus fungeret᷑. quia ꝙ¬
quit imipio cogit᷑ epigenti magis ꝙͣ prestanti acceptum refert᷑ ¶ Illid
quoꝙ memoria repetendum est ꝙ tri. pse. intrare curiam nõ licebat

Expanded text:
tiqui moris respectus dolore, qui ex contumelia grauissimus sentitur, conuelli tiqui moris respectus dolore, qui ex contumelia grauissimus sentitur, conuelli non potuit. finem profecto fruendarum opum, quibus ad inuidiam diu abundaueras, Tarentina ciuitas, quaesisti: nam dum horridae uirtutis in se ipsum conixum stabilimentum nitore fortunae praesentis inflata fastidiose aestimas, in praeualidum imperii nostri mucronem caeca et amens inruisti. Sed ut a luxu perditis moribus ad seuerissima maiorum instituta transgrediar, antea senatus adsiduam stationem eo loci peragebat, qui hodieque senaculum appellatur: nec expectabat ut edicto contraheretur, sed inde citatus protinus in curiam ueniebat, ambiguae laudis ciuem existimans, qui debitis rei publicae officiis non sua sponte, sed iussus fungeretur, quia quidquid imperio cogitur exigenti magis quam praestanti acceptum refertur. Illud quoque memoria repetendum est, quod tribunis pl. intrare curiam non licebat,
Abbreviated transcription (Latin):
postꝙͣ animaduertit eum ad officium suum extra menia. oppidi processisse
indignatus ꝙ ex undecim lictorib nemo se equo destende᷑ iussisset plenꝰ
ire. sedere. ꝑseuerauit. Quod cum filius sensiss proximo lictori ut sibi ap¬
pareret imperauit. Cuius uoci continuo fabus obsecutus. Non ego in¬
quit fili summũ imperium tuũ contempsi sed experiri uolui anscires
consulem ageͣ. Nec ignoro quid patrie ueneraciom debeat᷑. Uerum pub¬
lita insticuta priuata pietate pociora iudico ¶ Relatis. ¶2. fabni laudib
offerunt se mirifice constancie uiri qui legati a senatu tarentum ad res
petendas missi cui grauissimas ibi miurias accepissent unus etiã uri¬
na respersus ess in cheatrum ut est consuetudo grecie introducti legacionẽ
quib acceperant uerbis peregerunt. De hiis que passi erant questi non
sunt ne quid ultra ac mandatum ess loquerent᷑ intusq pectorib eoꝵ an¬

Expanded text:
postquam animaduertit eum ad officium suum extra moenia oppidi processisse, postquam animaduertit eum ad officium suum extra moenia oppidi processisse, indignatus quod ex XI lictoribus nemo se equo descendere iussisset, plenus irae sedere perseuerauit. quod cum filius sensisset, proximo lictori ut sibi appareret imperauit. cuius uoci continuo Fabius obsecutus 'non ego' inquit, 'fili, summum imperium tuum contempsi, sed experiri uolui an scires consulem agere: nec ignoro quid patriae uenerationi debeatur, uerum publica instituta priuata pietate potiora iudico'. Relatis Q. Fabi laudibus offerunt se mirificae constantiae uiri, qui legati a senatu Tarentum ad res repetendas missi, cum grauissimas ibi iniurias accepissent, unus etiam urina respersus esset, in theatrum, ut est consuetudo Graeciae, introducti legationem quibus acceperant uerbis peregerunt. de his, quae passi erant, questi non sunt, ne quid ultra ac mandatum esset loquerentur, insitusque pectoribus eorum an