comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate fuit ep̃s qͥdam pclarus religione. qͣmuis turpis corpore. Cuiꝰ unum
miraculũ qđ moriens p̃dixit referam: si priꝰ dix̃o qͣm in solitꝰ casus eũ in
tanto culminc fastigau̾it. Imꝑator t̾re illiꝰ dñica illa que uocat᷑ qͥnqͣgesi¬
ma uenatũ ꝑgens solus adaram silue deuenit: om̃ib comitib disꝑsis. uxta
qͣm habebat cccłiam ille prb̃r agrestis. Deformis sane: ppene portentum
nature. Imꝑator militẽ sementitꝰ: supplicit̃ missam rogat. Ille confestim
parat. Alt̾ interea uoluebat animo. quaie d̾s a quo formosa cuncta ꝓcedt.
tam deformnẽ hominẽ sac̃m̃ta sua consice sinet. Mox cũ adũsum tractus
nos s uod dicto repculsus mmꝑator ꝓpħicũ inrũ estimans: inurtum ⁊rententẽ sulle

Expanded text:
civitate fuit episcopus quidam, praeclarus religione quamvis turpis corpore, cujus unum civitate fuit episcopus quidam, praeclarus religione quamvis turpis corpore, cujus unum miraculum, quod moriens praedixit, referam; si prius dixero, quam insolitus casus eum in tanto culmine fastigaverit. Imperator terrae illius, Dominica illa quae vocatur Quinquagesima, venatum pergens, solus ad oram sylvae devenit, omnibus comitibus dispersis, juxta quam habebat ecclesiam ille presbyter agrestis, deformis sane, et pene portentum naturae. Imperator, militem se mentitus, suppliciter missam rogat; ille confestim parat: alter interea volvebat animo quare Deus, a quo formosa cuncta procedunt, tam deformem hominem sacramenta sua conficere sineret. Mox cum ad versum tractus non
Abbreviated transcription (Latin):
situdo nos affecit. Indum̃ta nec calciam̃ta ur̃a attriuimꝰ. s qͣsi uecordes canti¬
tabamꝰ. Primũ adgenua. mox ad femora t̾re dimersi sumꝰ. fabricatecti auq̃n
nutudi suꝑ noserigebat᷑ ut pluuias arceret. Tandẽ euoluto anno: herbtus
ciuitatis coloniensis ep̃s a nodo qui manus me ligabant᷑ nos ab soluit. ⁊añ
altare scĩ magni reconciliauit. fiulia p̃sbitĩ cum aliis duob continuo effia¬
uit. Ccc̃i continuis trib dieb ⁊ noctib dormiuimꝰ. Aliqui p̾ea obierunt &
miraculis choruscant: cet̾i penã suã tremore membioꝵ. ꝓdunt. Date sunt
nob̃ he littere adõno pegrino beati herb̾ti successore anno dñice inc̃.M̃ .xiiii.¬
ħ hac urbe que olim agruppina
ab agͥppa gño augusti dicta pͦea atraiano imꝑatore colonia de nõiata est:
qd ibi in imꝑium allectꝰ. colonias curium romanorũ eo dedux̾it: in hac inqͣm

Expanded text:
situdo nos affecit; indumenta nec calceamenta nostra attrivimus; sed quasi vecordes cantisitudo nos affecit; indumenta nec calceamenta nostra attrivimus; sed quasi vecordes cantitabamus. Primum ad genua, mox ad femora, terrae dimersi sumus. Fabrica tecti aliquando nutu Dei super nos erigebatur, ut pluvias arceret. Tandem, evoluto anno, Herbertus, civitatis Coloniensis episcopus, a nodo quo manus nostrae ligabantur nos absolvit, et ante altare sancti Magni reconciliavit. Filia presbyteri cum 286 aliis duobus continuo efflavit, caeteri continuis tribus diebus et noctibus dormivimus; aliqui postea obierunt et miraculis coruscant, caeteri poenam suam tremore membrorum produnt. » Datae sunt nobis hae litterae a domino Peregrino, beati Herberti successore, anno Dominicae incarnationi hac urbe quae, olim Agrippina ab Agrippa genero Augusti dicta, postea a Trajano imperatore Colonia denominata est, quod in imperium allectus, colonias civium Romanorum eo deduxerit;--in hac, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ: m̃broꝵ meoꝵ tremor ꝓdet. Qđ quẽadm̃ factũ sit referã ut om̃ib
innotescat qͣnta sit pena inobedientie. Eramꝰ aduigilias natalis dñi inuilla
qͣdã faxonie : ubi erat eccłia magnimarciris. presbr nomine rotb̾tꝰ. missã
pͥmam inchoau̾at. Egoincimit̾io cũ sodabib xuuii. uiris qͥndecĩ. feminis
trib. choreas ducens ⁊ cantilenas scłares ꝑstrepens. ita sac̃dotẽ impediebam:
ut ipsa u̾ba nr̃a int̾ sacro scã missarũ sollennia resonaret. Quo circa mandato
nob ut taceremꝰ ⁊ neglecto: inp̃catꝰ ÷ dicens. Placeat d̾o ⁊ scõ magno: ut ita can¬
tantes ꝑmaneatis usq adannũ. Uerba pondus habuert̃. filius presb̾i ioħ̃es
sororẽ sitam nob̃ cũ cantantẽ ꝑbrachiũ arripuit: statiq illd̾ a corpore auulsit.
s gutta sanguinis ñ exiit. Ipsaqͦ toto anno nob̾cũ ꝑmansit: choros ducens &
cantans. Pluuia ñ cecidit suꝑ nos: frigus nec calor nec fames. nec sitis. nec la¬

Expanded text:
ret; quod quemadmodum factum sit referam, ut omnibus innotescat quanta sit poena inobedientiae. Eramus, ad vigilias Natalis Domini, in villa quadam Saxoniae ubi erat ecclesia Magni martyris: presbyter, nomine Robertus, missam primam inchoaverat. Ego in coemiterio cum sodalibus octodecim, viris quindecim, foeminis tribus, choreas ducens, et cantilenas seculares perstrepens, ita sacerdotem impediebam ut ipsa verba nostra intra sacrosancta missarum solemnia resonarent. Quocirca, mandato nobis ut taceremus et neglecto, imprecatus est, dicens: « Placeat Deo et sancto Magno ut ita cantantes permaneatis usque ad annum! » Verba pondus habuerunt. Filius presbyteri Joannis sororem suam nobiscum cantantem per brachium arripuit, statimque illud a corpore avulsit, sed gutta sanguinis non exiit. Ipsa quoque toto anno nobiscum permansit choros ducens, et cantans: pluvia non cecidit super nos; frigus, non calor, nec fames, nec sitis, nec las
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uen̾abili uiro dunstano quẽ ibidem abb̃em constitui. lib̃tatẽ ⁊ potestatẽ iura
c̃suetudines ⁊ om̃s forisfacturas oĩum t̾rarũ suarũ id⁊ burhgerihta. thun¬
dredsetena aþas ⁊ ordelas ⁊ infrangene þeopas. hãsocne. ⁊ fridbrice. ⁊ fores¬
teall ⁊ toll team. i omni regno meo. ⁊ sint terre suc sibi lib̾e ⁊ solute abonũ
calumpnia. sicuti mee mͥhabent᷑. S p̃cipue uilla glastome inqͣ celeb̃rima¬
dimittendi deliqñtiũ mea cum missa bãt qͣm meacuria. qͣmadm̃ mei antecessores c̃cest
⁊statuendo tfirmauert̃. uidł̃ edie ardꝰ pat̾ m̃s ⁊ elfred pat̾ eiꝰ. ⁊ cenixines ines ⁊cithred¬

Expanded text:
atem jura 7 consuetudines 7 omnes forisfacturas omnium terrarum suarum. Burgebrice. Hundredsocne athas. Ordelas Infangene ˇeofas. Hamsocne frithbrice. forestealle. 7 team in omni regno meo 7 sint terre sue libere 7 solute ab omni kalumpnia sicut mee michi habentur. Set precipue ipsa villa Glastonie. in qua celeberrimandi aut dimittendi delinquencia in ea commissa habeat quam mea curia quemadmodum mei antecessores concesserunt 7 statuendo firmaverunt videlicet Edwardus pater meus 7 Elfredus pater ejus 7 Centuwynes Ines
Abbreviated transcription (Latin):
desertiducis exemplũ ꝓcessurũ sit in orbem t̾rarũ. Illos amore sui sine suptib
uoluntariã subeuntes fugam: domos ⁊ facultates suas p̃donib exposuisse.
In arcto ẽẽ uictum omnib: uestitũ de eẽ plurib Pbare se qͥdem fic̾em illoꝵ
s ñ reppire salucem. Adcoram subiugata t̾ra obseruari littora: ut nusq̃
sine picło sic exit᷑. E ꝓpt̾ c̃sulerent imediũ: q̃d censerent faciendũ. Si ma¬
ncari: et uendũ pluis aciuib qͣ̃ ab ħiostib fõrsan enumcracib suis noui dm̃ gr̃am men¬

Expanded text:
deserti ducis exemplum processurum sit in orbem terrarum. Illos amore su sine sumptibus deserti ducis exemplum processurum sit in orbem terrarum. Illos amore su sine sumptibus voluntariam subeuntes fugam, domos et facultates suas praedonibus exposuisse, in arcto esse victum omnibus, vestitum deesse pluribus: probare se quidem fidem illorum, sed non reperire salutem; adeo jam subjugata terra, observari littora ut nusquam sine periculo sit exitus. Quapropter consulerent in medium quid censerent faciendum. Si maneant, cavendum plus a civibus quam ab hostibus. Forsan enim crucibus suis novi domini gra
Abbreviated transcription (Latin):
tiremis medentes cõpatotarum exempło se dedid̾e. Laudandi prsus uiri. ⁊ qͦs mars
ipse collata ñ sꝑnẽt hasta: si ducem habuissent. Cuiꝰ dũ uł sola umbra ꝓtege¬
rent᷑: tociꝰ pugne alcam. ipsam etiam obsidionem ñ paucis m̃sib luserant. Ille
interea naturał desidie conscientiam excitans: ab urbe ꝓfugit. Cunq clandes¬
tinis itin̾ib hamtunã uenissent: inde Sithã enauigauit. Ibi abbes ⁊ ep̃os
qui nec intali necessitate dñm suũ deserendũ putarent. in hanc ẽuenit sententiã
Uident qͣm inangꝰtores eẽnt sue ⁊ suoꝵ. Sc ꝑfidia ducitm auito extorrẽ solito
⁊opis egentem aliene. incuiꝰ manu alioꝵ solebat salus pendere. Quondã mona¬
chã ⁊ potentem: mͦ miserũ ⁊exulem. Dolendam sͥ hanc cõmucationẽ qr facilꝰ to-¬
leres opes non habuisse qͣm habitas amisisse. Pudendã anglis. Eo magis: qͦd

Expanded text:
tremis medentes, compatriotarum exemplo se dedidere. Laudandi prorsus viri, et quos Mars tremis medentes, compatriotarum exemplo se dedidere. Laudandi prorsus viri, et quos Mars ipse collata non sperneret hasta si ducem habuissent; cujus dum vel sola umbra protegerentur, totius pugnae aleam, ipsam etiam obsidionem, 291 non paucis mensibus luserant. Ille interea, naturalis desidiae conscientiam excitans, ab urbe profugit; cumque clandestinis itineribus Hamtunam venisset, inde Wehtam enavigavit. Ibi abbates et episcopos, qui nec in tali necessitate dominum suum deserendum putarent, in hanc convenit sententiam. Viderent quam in angusto res essent suae et suorum; se perfidia ducum avito extorrem solio, et opis egentem alienae, in cujus manu aliorum solebat salus pendere; quondam monarcham et potentem, modo miserum et exulem. Dolendam sibi hanc commutationem, quia facilius toleres opes non habuisse, quam habitas amisisse; pudendam Anglis eo magis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pidaminmorcem plib̾tate ruebant: nullam sibi ueniam futãm arbitͣntes si re¬
gendescrerent. quib ipse uitam suã cõmiserat. Ita cũ utͥnq acrit̾ certaret᷑. iustior
causa uictoriam hũit. ciuib magna ope conantib dum unꝰqͥsq sudores suos
pͥncipi ostentare. ⁊ ꝓco pulchrũ putaret emori. hostium pars ꝓstrata. parsĩ
summne tamensi necata qđ p̃cipiti furore pontem ñ expectauissent. lacero ag¬
mine pecit suanus bathoniã. Ibi ethelinerꝰ occidentalis regionts comes. cũ sius
omnib manus ei dedit. Nec adhuc fiect̾entur lundonienses tota iam anglia
uncdientelam illius inclinata: nisi edelredꝰ p̃sentia cos destitueret sua. Qppe home
inercie deditus ⁊ formidine mericoꝵ nullum s̃ fidelem metiens. belliq ⁊ obsidio¬
nis necessitatem subt̾fugiens. illos fuga sua reliquit inmedio. Quo cͥca reb ex¬

Expanded text:
pidani in mortem pro libertate ruebant, nullam sibi veniam futuram arbitrantes si repidani in mortem pro libertate ruebant, nullam sibi veniam futuram arbitrantes si regem desererent, quibus ipse vitam suam commiserat. Ita cum utrinque acriter certaretur, justior causa victoriam habuit; civibus magna ope conantibus, dum unusquisque sudores suos principi ostentare, et pro eo pulchrum putaret emori. Hostium pars prostrata, pars in flumine Tamensi necata, quod praecipiti furore pontem non exspectavissent. Lacero agmine petit Suanus Bathoniam; ibi Ethelmerus, occidentalis regionis comes, cum suis omnibus manus ei dedit. Nec adhuc flecterentur Londonienses, tota jam Anglia in clientelam illius inclinata, nisi Ethelredus praesentia eos destitueret sua; quippe homo inertiae deditus, et formidine meritorum nullum sibi fidelem metiens, bellique et obsidionis necessitatem subterfugiens, illos fuga sua reliquit in medio; quocirca, rebus ex
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ qđ sui sanguinis esfusio magno toti anglie foret dispendio. Et illa qͥdẽ mortem
p̃senti tulit animo: quia nec moritura ex palluit. nec mortua c̃sũpto etiã sanguine
uultũ amisit. Occiso prius ante ora marito ⁊ fitio cõmode indolis puero. qͣtcuor lan¬
ceis forato. Ic̃ gͣ suamis ꝑ orientales anglos ꝓfeccus in northamhĩbros ditiom eol fue
sine pugna fubdidit. ñ qͦd in illoꝵ m̃tib genumꝰ ille calor ⁊ dñoꝵ inpaciens refri
guerit. s qͥd pͥnceps eorũ ȩ uthredꝰ pͥmꝰ exemplũ defectionis deđit. Iilis sub iugũ
missis. ceti qͦ omnes popli qui angliam ab aquilone inhabitant uectigal ⁊ obsides
dederunt. Mox adaustrales regiones ueniens oxenefordensis:. Wintonienses leges
suas adorar coegit. Soli lundonienses regemlegittimũ intͣ menia tutantes
portas occluserunt. Dan contͣ feiocius assistentes. spegłe uircutẽ alebant. Oꝑ¬

Expanded text:
antem quod sui sanguinis effusio magno toti Angliae foret dispendio. Et illa quidem mortem antem quod sui sanguinis effusio magno toti Angliae foret dispendio. Et illa quidem mortem praesenti tulit animo, quia nec moritura expalluit, nec mortua, consumpto etiam sanguine, vultum amisit; occiso prius ante ora marito, et filio, commodae indolis puero, quatuor lanceis forato. Tunc ergo Suanus, per Orientales Anglos profectus in Northanhimbros, ditioni eos suae sine pugna subdidit; nnceps eorum 290 Uhtredus primus exemplum defectionis dederit. Illis sub jugum missis, caeteri quoque omnes populi qui Angliam ab aquilone inhabitant vectigal et obsides dederunt. Mox ad australes regiones veniens. Oxenefordenses et Wintonienses leges suas adorare coegit; soli Londonienses, regem legitimum intra moenia tutantes, portas occluserunt. Dani contra ferocius assistentes, spe gloriae virtutem alebant: op
Abbreviated transcription (Latin):
ul̃ pre edelres mardricato ut p̃dnximꝰ scõ elfegs. desit epatum cuidã ep̃o
lauingo. Eelederat aut̃ mnanglia turhullus danꝰ qui fueret incen ouia aapo¬
daret arrbiepst habebatꝙ orientales anglos sue uoluntati parentes. Nam ccara
do Abanglis ectonuiliũ ubiarũ tbuto. purbes tago quo qualen cosn o dipotat¬
dilepsi atnindec̃ eorũ noues cum hominib. iegis fi dcuo scuses. domdcll ps irat
lum ogitare. Srpe̾ ediosum sius rudiculũ alienis. Dtcos unfidos. pumciales in¬
firmos. pͥmo stridore lituoꝵ. p̃lio cessuros.
db. rac sranus insangunẽ pnus: nec ci magnohortam̃to opꝰ fuit. Nauib¬
tionemp̃cipiie gunhillissororis intendens animo. hec ñ illepide forne uirago an¬
ꝗuamcum paluigo marito portenti comite uen̾at: accepta xp̃ianitate obsidẽ seda¬
nce pacis fec̾at. fam cum cȩt̾is danis in faustꝰ furor edrici de captari iufserat: ꝓmuiti¬

Expanded text:
 rex Ethelredus, martyrizato, ut praediximus, sancto Elfego, dedit episcopatum cuidam episcopo Livingo. Resederat autem in Anglia Turkillus Danus, qui fuerat incentor ut lapidaretur archiepiscopus; habebatque Orientales Anglos suae voluntati parentes. Nam caeteri, dato ab Anglis octo millium librarum tributo, per urbes et agros, quo quisque commodidilapsi; quindecim eorum naves, cum hominibus, regis fidem secutae. Turkillus interea llum cogitare; quapropter odiosum suis, ridiculum alienis: duces invidos; provinciales infirmos, primo stridore lituorum praelio cessuros. § 177. Erat Suanus in sanguinem pronus, nec ei magno hortamento opus fuit: navibutionem praecipue Gunhildis sororis intendens animo. Haec, non illepidae formae virago, Angliam cum Pallingo marito potenti comite venerat; et accepta Christianitate, obsidem se Danicae pacis fecerat. Eam cum caeteris Danis infaustus furor Edrici decapitari jusserat, pronunci
Abbreviated transcription (Latin):
iuueni dedit. Uade inquiens illa hora noctis adcõpitũ ubi se fendit inqͣdruiuĩ
& stans tacite consid̾a. Tiansient ibi figure hominũ utriq sexꝰ om̃is etatis. omis qͣsᷤ
om̃is pͥtremo c̃ditionis. Quidã eqͥtes qͥdam pedites. ali uultũ int̾ram deiecti alii tu¬
mido suꝑcilio elati. Et prsꝰ qͥcqͥd adleticiã uł tͥsticiã ꝑtinet in illorũ uidebis &euilti¬
b &e gestib. Nullũ corum compellabis ⁊ si loqͣnt᷑ tecũ. Sequet᷑ illã turbã qͥdã reliqs
statura ꝓcerior forma corpulentior curru sedens. huictatitꝰ epłam t̃desiegenda. si¬
et euestigio qđ uoles fac tm̃ p̃senti aĩo sis. agg̃dit᷑ ille iter p̃ceptũ: & nocte stib auio
astans fidem dic̾torũ p̃ibi. usu explorat. Nichil enĩ fuit q̃d minꝰ ꝓmissis desidares
qua eq̃taturã regebat. Ipsa p̃tenuitate uestiũ pene nuda gestꝰ imputicos exaibat

Expanded text:
juveni dedit: « Vade, inquiens, illa hora noctis ad compitum ubi se findit in quadrivium, juveni dedit: « Vade, inquiens, illa hora noctis ad compitum ubi se findit in quadrivium, et stans tacite considera. Transient ibi figurae hominum utriusque sexus, omnis aetatis, omnis gradus, omnis postremo conditionis; quidam equites, quidam pedites; alii vultum in terram dejecti, alii tumido supercilio elati; et prorsus quicquid ad laetitiam vel tristitiam pertinet, in illorum videbis et vultibus et gestibus: nullum eorum compellabis etsi loquantur tecum. Sequetur illam turbam quidam, reliquis statura procerior, forma corpulentior, curru sedens; huic tacitus epistolam trades legendam: fiet e vestigio quod voles, fac tantum praesenti animo sis. » Aggreditur ille iter praeceptum, et, nocte sub divo astans, fidem dictorum presbyteri visu explorat; nihil enim fuit quod minus promissis desiderarequa equitaturam regebat: ipsa, prae tenuitate vestium pene nuda, gestus impudicos exequebat
Abbreviated transcription (Latin):
lam uolutari. qđ poss sentiri nec posset uiđi. hoc obstaculo abamplexu ꝓhibitꝰ uocẽ ãuai
uit. Mecũ cũ cumbe quia hodie ine desponsasti. Ego sum uenꝰ: cuiꝰ digito apposuisti ami¬
lũ. habeo illũ nec reddã. Territꝰ ille tanto ꝓdigio nichil referre ausus ẽ. nec potuit. qn¬
somnẽ illã noctẽ duxit tacito iuditio rem examinans. Elapsũ est in hoc multũ temp
ut qͣtũq ille hora g̃mio uellet c̃iugis tnicube illd̾ idem sentiret & audiret. Alias sane
ualens ⁊ domi aptꝰ ⁊ malitie. Tandẽ q̃relis uxoriis cõmonitĩs rem parentib deculit:
Illi habito consilio palumbo cuidã suburbano p̃sbitõ negoctũ pandunt. Erat ismi
officiũ impelte. Pactus ergo gͣnde mercimoniũ ut si amantes c̃iung̾et multo ere
fulciret marsupiũ mominc se ingeniũ notis arcib excitauit: cõpositãq epłam

Expanded text:
illam volutari, quod posset sentiri, nec posset videri. Hoc obstaculo ab amplexu prohibitus, vocem etiam illam volutari, quod posset sentiri, nec posset videri. Hoc obstaculo ab amplexu prohibitus, vocem etiam audivit, « Mecum concumbe, quia hodie me desponsasti: ego sum Venus, cujus digito apposuisti annulum; habeo illum, nec reddam. » Territus ille tanto prodigio, nihil referre ausus est nec potuit; insomnem illam noctem duxit, tacito judicio rem examinans. Elapsum est in hoc multum tempus, ut quacunque ille hora gremio vellet conjugis incumbere, illud idem sentiret et audiret; alias sane valens, et domi aptus et militiae. Tandem, querelis uxoris commonitus, rem parentibus detulit: illi, habito consilio, Palumbo cuidam suburbano presbytero negotium pandunt; erat is niofficium impellere. Pactus ergo grande mercimonium, 356 ut, si amantes conjungeret, multo aere fulciret marsupium, in omne se ingenium notis artibus excitavit, compositamque epistolam
Abbreviated transcription (Latin):
Post cibũ cũ munitiorib poculis hilaritatẽ inuitassent: incampũ ꝑdeunt ut
rex c̃uiuii. ludi signifer pilam poposcit. Intim anulũ sponsalitiũ digito extento
statue eree que ꝑxime astabat cõposuit. S cũ peneom̃s solum ĩpet̾ent: suspirioiꝰ
extis incalescentib pͥmꝰ se alusu remouit. Anulũ repetens: inuenit statue digitũ
isq aduolam coruatũ. Di ibi luctatꝰ qđ nec anulum eicere. nec digitum ualet
frang̾e: tacite discessit. Re sodalib celata ne uł p̃sentem rid̾ent uł absentẽ anulo
pͥuarent. Ita nocte intẽpesta cum famulis rediens. digitũ it̾m extentũ & anu¬
lum subreptũ miratꝰ ẽ. Dissimulato dãpno noue nupte blanditus delinitꝰ est.
Cumq hora cubandi ueniss: seꝙ iurta uioꝵ̃ collocass sensit qͥddã nebuilosũ ⁊densũ int᷑ se al

Expanded text:
Post cibum, cum minutioribus poculis hilaritatem invitassent, in campum prodeunt, ut Post cibum, cum minutioribus poculis hilaritatem invitassent, in campum prodeunt, ut rex convivii, ludi signifer, pilam poposcit: interim annulum sponsalitium digito extento statuae aereae, quae proxime astabat, composuit. Sed cum pene omnes solum impeterent, suspiriosus, extis incalescentibus, primus se a lusu removit: annulum repetens, invenit statuae digitum usque ad volam curvatum. Diu ibi luctatus, quod nec annulum ejicere, nec digitum valeret frangere, tacite discessit; re sodalibus celata, ne vel praesentem riderent, vel absentem annulo privarent. Ita nocte intempesta cum famulis rediens, digitum iterum extentum, et annulum subreptum, miratus est. Dissimulato damno, novae nuptae blanditiis delinitus est. Cumque hora cubandi venisset, seque juxta uxorem collocasset, sensit quiddam nebulosum et densum inter se et
Abbreviated transcription (Latin):
bantib. Suꝑ qͦs misera imposita moxabocłis intuentiũ cũ toto sodalitio disparu¬
it. Audiebant᷑ cñ clamores ꝑ .iiiͦi. fere miliaria miserabiles suppetias orancis. Ista¬
incredibilia ñ iudicabit qui leg̾it beatigregorii diasogũ: qui Refert in hͣrcolibro
neqͣm hominẽ ineccłia sepultũ. ademonib foras eiectum. Ap̃ francos q ñ semeł
audicũ est: qđ dicam. Rarolũ martellũ insignis fortitudinis uirũ qui sarracenõ
gallias ingressus hispaniã redire cõpulit. exac̾tis dieb suis ineccłia scĩdionisii se¬
pultum.S quia patͥmonia omniũ pene monastĩoꝵ gallie. ꝓmercede cõmilitonũ
mutilau̾at uisibilit̾ amalignis sp̃itib esepulchi abreptũ adhancdiẽ nusqͣm¬
rio sullimis: uxorem nouit̾ dux̾at sodalib suis accitis c̃uiuiũ freq̃ns parau̾at.

Expanded text:
berantibus. Super quos misera illa imposita, mox ab oculis intuentium cum toto sodalitio disparuberantibus. Super quos misera illa imposita, mox ab oculis intuentium cum toto sodalitio disparuit: audiebantur tamen clamores per quatuor fere milliaria miserabiles suppetias oranincredibilia non judicabit qui legerit beati Gregorii Dialogum, qui refert in quarto libro nequam hominem, in ecclesia sepultum, a daemonibus foras ejectum. Apud Francos quoque non semel auditum est quod dicam: Karolum Martellum insignis fortitudinis virum, qui Saracenos, Gallias ingressos, Hispaniam redire compulit, exactis diebus suis in ecclesia sancti Dionysii sepultum; sed, quia patrimonia omnium pene monasteriorum Galliae pro mercede commilitonum mutilaverat, visibiliter a malignis spiritibus e sepulchrio sublimis, uxorem noviter duxerat; sodalibus suis accitis, convivium frequens paraverat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta nil p̃ces. lanta erat muliercule malitia: tanta diaboli uiolentia. Primũ enĩ
duabnoctib cũ chori cl̃icorum psalmos circa corpꝰ concreparent: singuli demonẽ
hostiũ ecclie mimani obice clausũ. leui negotio defringentes. extremas catheas
diruperunt. Media que oꝑosiꝰ elaborata erat. illibata durauit. serrra nocte crrrã
gallicmiũ. strepitu aduenientiũ ostiũ. oninc monastiũ a funcdam̃tis moũi uisũ
Unꝰ cetis ⁊ uultu tribilior & statura eminentior ianuas maior ui concusas infraanĩ¬
ca deretit. Diriguere dericimetu. steteruntip come. & uox faucib hesit. Ille arrogã¬
tut uidebat᷑ gestu: ad sarcophagũ accessit. Inclamateq nomine ut surget imꝑa¬
int. Qua respondente qđ neqͥret pumculis solueris inquit & malo tuo. Statimꝙp ea
chenã que cet̾orũ fe  otiã eluserat. nullo conamine ut stuppeũ uinculũ dirupitꝰ.

Expanded text:
ta, nil preces; tanta erat mulierculae malitia, tanta diaboli violentia. Primis enim ta, nil preces; tanta erat mulierculae malitia, tanta diaboli violentia. Primis enim duabus noctibus, cum chori clericorum psalmos circa corpus concreparent, singuli daemones ostium ecclesiae, immani obice clausum, levi negotio defringentes, extremas catenas diruperunt; media, quae operosius elaborata erat, illibata duravit. Tertia nocte, circa gallicinium, strepitu advenientium hostium omne monasterium a fundamentis moveri visum: unus, caeteris et vultu terribilior et statura eminentior, januas majori vi concussas in fragmenta dejecit. Diriguere clerici metu, « steteruntque comae et vox faucibus haesit. » Ille arroganti, ut videbatur, gestu ad sarcophagum accessit, inclamatoqvit. Qua respondente: « Nequeo pro vinculis, solveris, inquit, et malo tuo. » Statimque catenam quae caeterorum ferociam eluserat, nullo conatu ille ut stupam dirupit,
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Erat tamen int̾ ħ mala spes ure religionis que miserã palparet aiam. Deme
desꝑata inuob̾reclinabar. Uos ꝓponebam ꝓpugnatores adũsus demones. tico
ut mea saltẽ temptetis alleuiare torm̃ta. Et de amma qͥdem sententiã platã
ñ reuocabtas.corpꝰ uͦ forsitan hoc m seruabitis. In suite me cono ceruino: dem̃
insarcophago lapideo supinate. Oꝑculũ plu̾bo ⁊ ferro c̃st̾ngite. Suꝑb lapidẽ trib
cathenis ferreis magni scł pondis circũdate. ꝑ salmicines qͥnqͣginta sint noctil
eusdẽq num̃i misse dieb qui adu̾sarioꝵ excursꝰ feroces leiugent. Ita si t̾b noctib
secue iacuero. qrto die infodite matrem ur̃am humo. Qnqͣm uerear nefugiat t̾ra
siib m̃e reciꝑe ⁊ fouere suis: quȩ tociens grauata ẽ. malitus meis. factũ ẽ ut p̃ce¬
ꝑat. illis magno studio incũbentib S proch nefas nil lac̾me ualuere pie. mluo¬

Expanded text:
fui. Erat tamen, inter haec mala, spes vestrae religionis quae miseram palparet animam; de me fui. Erat tamen, inter haec mala, spes vestrae religionis quae miseram palparet animam; de me dut mea saltem curetis alleuiare supplicia. Et de anima quidem sententiam prolatam non reuocabitis, corpus autem forsitan hoc modo seruin sarcophago lapideo supinate, operculum plumbo et ferro constringite; super haec lapidem tribus catenis ferreis, magni scilicet ponderis, circumdate: psalmicines quinquaginta sint noctibus, ejusdemque numeri missae diebus, qui adversariorum excursus feroces levigent. Ita, si tribus noctibus secure jacuero, quarta die infodite matrem vestram humo; quanquam verear ne fugiat terra sinibus me recipere et fovere suis, quae totiens gravata est malitiis meis. » Factum est ut praeceperat, illis magno studio incumbentibus. Sed, proh nefas! nil lachrymae valuere piae, nil vo
Abbreviated transcription (Latin):
uicino licet pede pulsans senectutis aditũ. hec cũ qͣdam die conuiuaret᷑ cornicula
qͣm indelitiis habebat uocaliꝰ solito nescio qͥd cornicata est. Quo audito dñe culteliꝰ
de manu excidit simul ⁊ uultꝰ expalluit. Et ꝑductogemitu hodie ait adultimum
sultũ meũ ꝑuenit aratrũ: hodie audiam & accipiam grandde incomodũ. Cum dic¬
to: nuntiꝰ miseriarũ intrauit. ꝑcunctatꝰ qͥdita multuosus aduentaret: afferoui¬
quit tͥ exuilla illa. ⁊ nominauit locum filii obitum. & tocus familie ex subita rui¬
na interitum. hoc dolore femina pectus saucia: continuo decubuit. Sentiensq
morbum ꝑreꝑe aduitalia: suꝑstices libos monachũ ⁊ monachã ꝑuicib inuitauit
epłis. Aduenientes uoce singultiente alloqͥt᷑. Ego filii qͥdam meomi serabili fatode¬
monicis semꝑ artib inseruii. Ego intiorũ om̃iũ sentina ego illecebrarũ magiftra

Expanded text:
vicino licet pede pulsans senectutis aditum. Haec cum quadam die convivaretur, cornicula vicino licet pede pulsans senectutis aditum. Haec cum quadam die convivaretur, cornicula quam in deliciis habebat, vocalius solito, nescio quid, cornicata est: quo audito, dominae cultellus de manu excidit, simul et vultus expalluit; et, producto gemitu, « Hodie, ait, ad ultimum sulcum meum pervenit aratrum; hodie audiam et accipiam grande incommodum. » Cum dicto nuncius miseriarum intravit: percunctatus quid ita vultuosus adventaret, « Affero, inquit, tibi ex villa illa, » et nominavit locum, « filii obitum et totius familiae ex subita ruina interitum. » Hoc dolore foemina pectus saucia continuo decubuit; sentiensque morbum perrepere ad vitalia, superstites liberos, monachum et monacham, pernicibus invitavit epistolis. Advenientes voce singultiente alloquitur: « Ego, filii, quodam meo miserabili fato daemonicis semper artibus inservii; ego vitiorum omnium sentina, ego illecebrarum magistra
Abbreviated transcription (Latin):
anuc seris & repagulis dampnent᷑. Sid̃s uoluerit ut ingrediar: applaudetis m¬
raculo. Smminꝰ: de cadauere meo facite qđ potiꝰ ur̃is in sederit animis.
ac ꝑmoti oratione: cum ille extremũ effiass: ante portas seris occlusas exanimi
p̃sulis exuuias deportant. S moxdiuinitꝰ tbo emissꝰ om̃ia repaguilorũ obstacła
dirũpens. ualuas ⁊̃ ipsas uehem̃ti patefactas impetu ad parietẽ impulit. Popłs
astans acclamat ingaudiũ. Fontificis corpꝰ cũ patrib. celebriueñatione locatũ
Qđ cũ retulero: non uacillabit fides historie. ⁊ si m̃tes auditorũ sint incredule. too
illi ataliuiro audiui. qui se uidisse iuraret: cui crubesce̾m ñ crede. Mulier mbe¬
keleia mansitabat maleficus ut pꝰpatuit insueta. augurioꝵ uetum ñ insciabu¬
le patrona petulantie arbit᷑. flagitiis nonponens modũ. qͦd eẽt adhuc citͣ senium.

Expanded text:
januae seris et repagulis damnentur: si Deus voluerit ut ingrediar, applaudetis mjanuae seris et repagulis damnentur: si Deus voluerit ut ingrediar, applaudetis miraculo; sin minus, de cadavere meo facite quod potius vestris insederit animis. » § 203. Hac permoti oratione, cum ille extremum efflasset, ante portas seris occlusas exanimis praesulis exuvias deportant; sed mox divinitus turbo emissus, omnia repagulorum obstacula dirumpens, valvas etiam ipsas, vehementi patefactas impetu, ad parietem impulit. Populus astans acclamat in gaudium: pontificis corpus cum patribus celebri veneratione locatum.quod cum retulero, non vacillabit fides historiae etsi mentes auditorum sint incredulae. Ego illud a tali viro audivi, qui se vidisse juraret, 352 cui erubescerem non credere. Mulier in Berkeleia mansitabat, maleficiis, ut post patuit, insueta, auguriorum veterum non inscia, gulae patrona, petulantiae arbitra, flagitiis non ponens modum, quod esset adhuc citra senium,
Abbreviated transcription (Latin):
rificantẽ expulit. Et ꝓcul dubio ñ dubitass occid̃. nsi ille accełass ccdẽ. Puenit ep̃alẽ manũ
Plaga diuma: ut lepra depasceret᷑ illꝰ cacdauer cuiꝰ animꝰ anhelass illicita. Dethata fartre¬
gis deuotio. & ñ deturhabit᷑ latronis ambitio: parũ÷ qđ excuso si ñ & laudẽ factã merĩ
ontulieminid beneficium: quib udeor contulifse exitiũ. Penã minuu: qui mortẽace¬
leraui. Scełatus enim qͣnto pluis uix̃it: tanto plus peccabit. nisi forte aliqͥs quẽ do singla¬
riexemplorespex̃it. Mors incõmune bona ẽ. omnib. ꝑeam iustꝰ reponit᷑ mcelestib
iustꝰ pomc ferias sccłib. Malusdͥat flagitiis t̾minũ: boñ ꝑtendit ad brauii. Siaꝑ
omnia diuino examini. Corpꝰ meũ antecessoꝵ more cõpositũ: ante ianuas eccłie sislite

Expanded text:
rificantem expulit; et proculdubio non dubitasset occidere, nisi ille accelerasset cedere. Praevenit episcopalem manum rificantem expulit; et proculdubio non dubitasset occidere, nisi ille accelerasset cedere. Praevenit episcopalem manum plaga divina, ut lepra depasceretur illius cadaver cujus animus anhelasset illicita. Deturbata fuit regis devotio, et non deturbabitur latronis ambitio? Parum est quod excuso, si non et laudem factum meum. Contuli enim illis beneficium quibus videor contulisse exitium, poenam minui qui mortem acceleravi. Sceleratus enim, quanto plus vixerit, tanto plus peccabit; nisi forte aliquis quem Deus 351 singulari exemplo respexerit. Mors in commune bona est omnibus: per eam justus reponitur in coelestibus, injustus ponit ferias sceleribus; malus dat flagitiis terminum, bonus pertendit ad bravium; sancomnia divino examini: corpus meum, antecessorum more compositum, ante januas ecclesiae sistite;
Abbreviated transcription (Latin):
in me parces refudifs ⁊ud̃em cedem ciuiũ. damnũ ꝑegrinorũ & dormitarẽ:
Atq qparit latroni. occidit innocentẽ. S obitiet᷑ non c̃ẽ sac̾dotis: ut se cede
cuilib immaculet. Et ego concedo si ille se inquinat qui sontẽ p̃mens in soncẽ
lib̾at. Immo uͭ ĩ mo beati qͥ custodiunt iudiciũ: & faciunt iusticiã inonũ tp̃t
Sacdotes fuerunt amplissima laude famosi. finees & mathathias ambo sac̃
dhara frontẽ insigniti. ambo sac̾dotalib stolis amicti. Ambo tñ indelin¬
quentes manu uttst̃. Alt̾ uenerios amplexus pugione confodit: alt̾ immo¬
lantẽ immolaticio cruori cõmiscuit. Su ipsiqͣsi spissas legis tenebras palpã¬
tes ꝓipsis umbraticis mistĩis telo diumno efferati st̃: nos aꝑta fronte uerita¬
tẽ contuentes patiem̃ sacra nr̃a ꝓfanari: Azarias sac̾dos regẽ oriam chu¬

Expanded text:
in me partes refudisset? Viderem caedem civium, damnum peregrinorum, et dormitarem? in me partes refudisset? Viderem caedem civium, damnum peregrinorum, et dormitarem? Atqui qui parcit latroni, occidit innocentem. Sed objicietur non esse sacerdotis ut se caede cujuslibet immaculet, et ego concedo: at ille se non inquinat qui sontem premens, insontem liberat; imo vero, imo beati, qui custodiunt judicium et faciunt justitiam in omni tempore. Sacerdotes fuerunt, amplissima laude famosi, Finees et Mathathias, ambo sacra tiara frontem insigniti, ambo sacerdotalibus stolis amicti, ambo tamen in delinquentes manu ulti sunt. Alter venereos amplexus pugione confodit: alter immolantem immolatitio cruori commiscuit. Si ipsi, quasi spissas legis tenebras palpantes, pro ipsis umbraticis mysteriis zelo divino efferati sunt, nos, aperta fronte veritatem contuentes, patiemur sacra nostra prophanari? Azarias sacerdos regem Oziam thu
Abbreviated transcription (Latin):
into lib̾tatẽ suam sponsa xp̃i asseu̾at ne illã tirannꝰ ambitioso usurpatori ꝓsti¬
tuat. Ita inutͣmuis partẽ pot̃ causa mea infirmari ł allegari. Non ẽ ep̃i offm̾ ut
ipse cõmitei uibeat p̾sium. set̾m spectat admunꝰ ep̃i. ut si uideat naufragari inno-¬
entiam. & manu & lingua occurrat. Sac̃dotes erechiel accusat: qđ ñ stet̾int ȩxad
adresecanda uitia c̃stitute. Una q̃ exacuat eloquiũ: alt̾a que porcet gladiũ. Ego
ut uos in testes eẽ potestis: ñ neglexi meas parces. Quoad sꝑaui ꝓfice armaui lin¬
qua. Illũ cuiꝰ int̾ est rem agere gladio cerciorẽ feci nuntio. Occupatũ se rescͥp sit
bello uindelicoꝵ rogansut meis laborib suis expensis ñ grauarer deturbare la¬
tronũ conciliabula. Sirenussem: qͣm excusationẽ do afferrẽ. cũ imꝑator suas

Expanded text:
merito libertatem suam sponsa Christi asseverat, ne illam tyrannus ambitioso usurpatori prostimerito libertatem suam sponsa Christi asseverat, ne illam tyrannus ambitioso usurpatori prostituat. Ita in utramvis partem potest causa mea infirmari vel allegari. Non est episcopi officium ut ipse committi jubeat praelium; caeterum, spectat ad munus episcopi ut, si videat naufragari innocentiam, et manu et lingua occurrat. Sacerdotes Ezechiel accusat quod non steterint ex ad resecanda vitia constitutae: una quae exacuat eloquium, altera quae portet gladium. Ego, ut vos mihi testes esse potestis, non neglexi meas partes: quoad speravi proficere, armavi linguam; illum cujus interest rem agere gladio certiorem feci nuncio; occupatum se rescripsit bello Windelicorum, rogans ut meis laboribus suis expensis non gravarer deturbare latronum 350 conciliabula. Si renuissem, quam excusationem Deo afferrem, cum imperator suas
Abbreviated transcription (Latin):
lelagib forensib &eccłiasticis: Nonne ineis unũ idẽq fc̃m diu̾so respectu ⁊ ꝓunit᷑
daudat. Anĩadũtit᷑ mnlat̾nem: qđ occidit hominẽ inocculto. ꝓbat᷑ inmilite: si fu¬
dit hostẽ inbello. Itahomicidiũ ⁊ millo uituꝑabile ⁊inisto laudabile censet᷑ quia
ndeceso nr̃ adrianꝰ pͥmꝰ qdđ inuestituras eccłiar̃ karolo magno ccesserit: ita ut nul¬
lus eleetꝰ consecraret᷑ ab ep̃o. nisi priꝰ arege insigniret᷑. & anulo ⁊ baculo. Contͣ lauda
miustꝰ. nec facile inueniss aditũ aliqͥs. nisi intrass postiũ. Pret̾ea ꝑtot t̾rarũ in¬
ferticra neqͥbat reqͥri sedes apłica ut unicuiq electo assensũ cõm̃daret suũ: dũ
ẽt ꝓperex qui nichil ꝑauaritiã dispon̾et. s uxta sacra canonũ scita religio¬
sis psonas cccłus int̾ducet. Nc̃ omĩa palatia regũ. luxꝰ & ambitꝰ occupauit. Qͣre

Expanded text:
de legibus forensibus et ecclesiasticis? Nonne in eis unum idemque factum, diverso respectu, et punitur et de legibus forensibus et ecclesiasticis? Nonne in eis unum idemque factum, diverso respectu, et punitur et laudatur? animadvertitur in latronem quod occiderit hominem in occulto, probatur in milite si fuderit hostem in bello; ita homicidium et in illo vituperabile et in isto laudabile censetur, quia noster Adrianus primus quod investituras ecclesiarum Karolo Magno concesserit, ita ut nullus electus consecraretur 349 ab episcopo nisi prius a rege insigniretur et annulo et baculo: contra, laudatinvictus, nec facile invenisset aditum aliquis nisi intrasset per ostium; praeterea, per tot terrarum interstitia nequibat requiri sedes apostolica ut unicuique electo assensum commendaret suum, dum esset prope rex qui nihil per avaritiam disponeret, sed juxta sacra canonum scita religiosa personas ecclesiis introduceret. Nunc omnia palatia regum luxus et ambitus occupavit; quare
Abbreviated transcription (Latin):
dumerit. Si uero neqͣm fuerit: totum corpustuum tenebrpsum int
iebro mne imrabilis conuenit egenus: ut enus leuarem inopiam. Ego
futiuorum inscius non abnui: s diuersis monetis onustatum dimisi.
Diseedens ille inpublico agere: latronem offendit. In cantꝰ cumeo ser¬
mionem conseruit p̃dicans sedis apłice indulgentiã. Et ut fidẽ dictorũ ꝓbaret: marsu-¬
pnũ ꝑtulit. Int̾um dũ itur multaq c̃fabulatione uia fallit᷑: dolosus paulisꝑ ille remo¬
patꝰ caputq ꝑegrini claua qͣm ferebat affugens. nec mora extinx̃. Subreptisq dena¬
ins qłatus est de homicidio qđ ꝑsuaserat peccune cupido. Nunqͥd gͦ me inde recte
idicabitis qui ꝑegrino dełam unde causam mortis incurrẽt: Neq enĩ ille qͣmiuis
rudelissimꝰ hominẽ pessundaret. nͥ auidis sinib nũmos infarcire sꝑaret. Qͥdͥdicã

Expanded text:
idum erit; si vero nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. » idum erit; si vero nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. » Crebro me miserabilis convenit egenus ut ejus levarem inopiam; ego, futurorum inscius, non abnui, sed diversis monetis onustatum dimisi. Discedens ille in publico aggere latronem offendit; incautus cum eo sermonem conseruit, praedicans sedis apostolicae indulgentiam, et, ut fidem dictorum probaret, marsupium protulit. Interim dum itur, multaque confabulatione via fallitur, dolosus ille, paulisper remoratus, caputque peregrini clava quam ferebat affligens, nec mora extinxit; subreptisque denariis, gloriatus est de homicidio quod persuaserat pecuniae cupido. Nunquid ergo me inde recte judicabitis, qui peregrino dederam unde causam mortis incurreret? Neque enim ille, quamvis crudelissimus, hominem pessundaret nisi avidis sinibus nummos infarcire speraret. Quid dicam
Abbreviated transcription (Latin):
cetus adomtroiu eccłie mendr icula non usurariꝰ non latis. r uos papam oner¬
in puibeni: o uid refert an mortuus an uiuis satrarium inttoeata : ani qe
uuus multis temptat᷑ illecebris: ut nec inecclia macularum subsistat im¬
mums. Ibi sepe peccandi reppiens mat̾iam: ubi uenerat diliiere culꝑa m.
Mortuus peccare nesciat: immo peccare non possit supp̾mo earens iuatico
Qim immanisigtur barbarres ut hunc adomo đi excludas cui peccandide¬
sit et uolunias & facultas. Qua ꝓpt̃ fili tam p̃rupte audacie penetentiam
agite. si fort uob remittat di hanc noxam. Stultee numices prare locuti
estiteadhane horam. S ne putetis me sola ntiauctoritaca raare omat¬
eipice. dinisactus hominis scđm cordis intentionem debe t extamunarut
eo uengar facciuditium. und̾e ꝓcessit fauendi consili ume. alomi saon¬
idam uerita sdicit. Sioculus tuus fuerit simpler: totum corꝓ tuumluc¬

Expanded text:
cetur ab introitu ecclesiae meretricula, non usurarius, non latro; et vos papam ingrcetur ab introitu ecclesiae meretricula, non usurarius, non latro; et vos papam ingredi prohibetis? Quid refert an mortuus an vivus sacrarium introeat, nisi quod vivus multis tentatur illecebris, ut nec in ecclesia macularum subsistat immunis, ibi saepe peccandi reperiens materiam ubi venerat diluere culpam; mortuus peccare nesciat, imo peccare non possit, supremo carens viatico. Quam immanis igitur barbaries, ut hunc a domo Dei excludas, cui peccandi desit et voluntas et facultas! Quapropter, filii, tam praeruptae audaciae poenitentiam agite, si forte vobis remittat Deus hanc noxam. Stulte enim et amare locuti estis ad hanc horam. Sed ne putetis me sola niti auctoritate, rationem accipite: « Omnis actus hominis secundum cordis inteeo vergat facti judicium, unde processit faciendi consilium. Ut enim Veritas dicit: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum luc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt: tam pcipiti suasione non conueniretis porasicem nrmm. Rt a titoi iari¬
a patrimomum meum in ur̃a cõmoda effudi. & postremo famam mundi pro
ur̃a libatione neglexi. Et si alii ħ que pscinditis ditexerent parerat obsister oppo¬
ones ftubtorum meliorib interp̃tationib lenientes. Cuiqso thesaurrauer copira
mult dresa uro santecessorum meorũ habebam: qui cuiusdibe auaritir susfuent
batur in laudes meas totis dieb. has laudes bos plausus abstilet mñ are cer
narum uĩarum titulos predo impnis abligurriebat. os inopem uitam qiur¬
nopane agebatis. Ille de oblationib ur̃is pciosa fibi serica menabat . uos popla¬
xi & aisuto amictu ocłos mouebatis meos. Itaq cum hec neqͥrem patibellum¬
to. Eo libcatem qͥdcm ꝓbo. s pictatem requino. Morientem pattum filis ae sepuu¬
diura suta exagitant: Communem mortalium domum michi negabitis . honar¬

Expanded text:
esset, tam praecipiti suasione non conveniretis pontificem vestrum; qui, esset, tam praecipiti suasione non conveniretis pontificem vestrum; qui,  patrimonium meum in vestra commoda effudi, et famam mundi pro vestra liberatione neglexi: et si alii haec quae proscinditis attexerent, par erat, vos obsistere; opiniones stultorum melioribus interpretationibus lenientes. Cui, quaeso, thesaurizavi? Forsitan mihi. At thesauros antecessorum meorum habebam, qui cujuslibet avaritiae sufficerent. batur in laudes meas totis diebus. Has laudes, hos plausus abstulit mihi vestraenarum vestrarum loculos praedo impius baligurriebat. Vos inopem vitam diurno pane agebatis; ille de oblationibus vestris pretiosa sibi serica mercabatur; vos populari et dissuto amictu occultos moco. Et libertatem quidem probo, sed pietatem requiro. Morientem patrem filii de sepultura sua exagitant; communem mortalium domum mihi negabitis? Non ar
Abbreviated transcription (Latin):
Inde fortanam sibi aspirare uidens longius ꝓgreditur. Et siqui resistent
occisis: p̃dia omnia & oppida multis temporib amissa mantiquum ius
reformauit. Ita pax ꝑmultorum segnitiem exulans ꝑ unum hominem
inpatriam rediit. Securi ꝑegrini insuetas urarum terebant orbitas. leci ꝑ
urbem antiquis oculos pascebant miraculis: cantitantes donis factis re-¬
patriabant. Quirites interea rapto uiuere assucti. sangumarium illum
uocabant indignum ẽẽ qui deo offeret sacrificium tot cedium conscrus.
siu ut fieri soled qd̃ morb obloquii abino serpat mom̃s: ipsietiam cardimales ar¬
guita popli ꝑbabant. Adeo ut cum beatus ille ualitudine qua desunct .. lesam¬
beret consiliõ int̃ sepriꝰ habito ausu temario ammonerent. Ne se mensrasiciea
le recollecto
spiritu toruisq luminib minax: hanc or̃onem habuit.

Expanded text:
Inde fortunam sibi aspirare videns longius progreditur; et, si qui resisterent Inde fortunam sibi aspirare videns longius progreditur; et, si qui resisterent occisis, praedia omnia et oppida, multis temporibus amissa, in antiquum jus reformavit. Ita pax, per multorum segnitiem exulans, per unum hominem in patriam rediit. Securi peregrini insuetas viarum terebant orbitas, laeti per urbem antiquis oculos pascebant miraculis, cantitantes donis factis repatriabant. Quirites interea, rapto vivere assueti, sanguinarium illum vocabant, indignum esse qui Deo offerret sacrificium tot caedium conscius; et, ut fieri solet quod morbus obloquii ab uno serpat in omnes, ipsi etiam cardinales argumenta populi probabant, adeo ut, cum beatus ille valetudine qua defunctus est decumberet, consilio inter se prius habito, ausu temerario admonerent ne se in ecclesia saille, recollecto spiritu, torvisque luminibus minax, hanc orationem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
cerent qui capiti eccłie beato petro & eius iucario resultarent. T alia freq̃n¬
ter contionatus aut parum aut nichil pficiens: seueriorib remediis inue-¬
terato morbo temptauit occurrere. Cauterio itaq excominunicationis õs
abeccłie corpore remouit. uł qui talia facerent uel qui agentib comiuiuo
uel ⁊colloquio participarent. hec ille ꝓ suo officio satis agebat. s bene in
ꝑnitiem uersa sedulitas. Nam ut ille dicit qui arguit derisorem ipse sibi
iniuriam facit. maligni illi leui ammonicione ꝑstricti contͣ furere. mi-¬
nis auras territare. muros urbis armis circumsonare. adeo ut pene pa¬
pam interim̃ent. Itaq ferro abscisionis utendum iudicans. arma undecũ¬
q & equos conquisiuit. milices & equites adornauit. Ac pͥmum basilicam
beati petri p̃occupans: raptores oblationum uel extinxit uel effugauit.

Expanded text:
cerent, qui capiti ecclesiae beato Petro, et ejus vicario, resultarent. Talia frequencerent, qui capiti ecclesiae beato Petro, et ejus vicario, resultarent. Talia frequenter concionatus, aut parum aut nihil proficiens, severioribus remediis inveterato morbo tentavit occurrere. Cauterio itaque excommunicationis omnes ab ecclesiae corpore removit, vel qui talia facerent, vel qui agentibus convivio vel etiam colloquio participarent. Haec ille pro suo officio satis agebat, sed pene in perniciem versa sedulitas; nam ut ille dicit, « Qui arguit derisorem, ipse sibi injuriam facit, » maligni illi, levi admonitione perstricti, contra furere, minis auras territare, muros urbis armis circumsonare, adeo ut pene papam interimerent. Itaque 346 ferro abscissionis utendum judicans, arma undecunque et equos conquisivit, milites et equites adornavit; ac, primum basilicam beati Petri praeoccupans, raptores oblationum vel extinxit vel effugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
utille qui communi uesceretur aere non communi frueretur pace. Xp̃iano int̾
xp̃ranos libere quo liberet ꝑgrediendum: dumomnes sint exuno famulitio õs
unius sanguinis coniuncti coagulo redempti p̃tio. Alt̾um cont̃ dei mandata
que p̃ceꝑit: ut qui altario deseruiunt de altario uiuant. Precerea domũ di
decere ẽẽ domum orationis non speluncam latronum non gladiatorum con-¬
uenticulum. ꝑmitterent oblationes inusus transire sac̾dotum: uł in expen¬
saspauꝑum. Pinsurum seillis quos egestas adrapinas compellẽt: ut aliquo
honesto officio stipem hr̃ent. Quos cupiditas exagitabat. ipsi sui ꝑdĩ timore
& scłi honestate. modum pon̾ent. Inuasores eccłiastici patrimonii manda¬
tis& epłis inuitaiit: ut aut indebita redłent. aut se uire illa tenere in sena¬
tu romano pbarent. Si neutrum facerent eccłie membra se non eẽ. cognos¬

Expanded text:
ut ille qui communi vesceretur aere non communi frueretur pace: Christiano inter ut ille qui communi vesceretur aere non communi frueretur pace: Christiano inter Chritianos libere, quo liberet, progrediendum; dum omnes sint ex uno famulitio, omnes unius sanguinis conjuncti coagulo, redempti pretio; alterum contra Dei mandata, qui praeceperit ut qui altario deserviunt de altario vivant. Praeterea domum Dei decere esse domum orationis, non speluncam latronum, non gladiatorum conventiculum. Permitterent oblationes in usus transire sacerdotum, vel in expensas pauperum. Provisurum se illis quos egestas ad rapinas compelleret, ut aliquo honesto officio stipem haberent; quos cupiditas exagitabat, ipsi sibi, pro Dei timore et saeculi honestate, modum ponerent. Invasores ecclesiastici patrimonii mandatis et epistolis invitavit, ut aut indebita redderent, aut se jure illa tenere in senatu Romano probarent. Si neutrum facerent, ecclesiae membra se non esse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
sues.: Seruebant dotis semitis insidiatorum examima nec inuemic bat unto
uincia iomam iteraogredi qd mallet quislibet ꝑdomestitas eccllas rumos
suos diundere quam latrunculos ꝓpriis laborib pascer. Qd inurbeumco
olim habitaculo sc̃itatis : Ibi medio foro uagabant᷑ utarii gen homimi
infidum & uersutum. Siquis semitarum obseruatores aliquo transisset arti¬
substantie uł salutis damno domum reuerceret᷑. Suꝑ ipsa sc̃orum apłorum &
mararum corpora suꝑ sacra altaria gladii nudabant᷑. oblationes accedentiũ
uixdum apposite de manib abripiebant᷑ abrepte incom messationes
escortorum abusiones consumebantur. lantoꝵ maloꝵ turbo gregorii
papatum offendit. Ille pͥmo leniter & ut pontificem decet. magis amore qͣm
terpore cum subiectis agere delinquentes plus u̾bisqͣm u̾berib p̃m̃ere. Urbani
pegrinorum infestatione arapina sacrorum cessarent. Altum eẽ cont̃ naturam

Expanded text:
et. Fervebant totis semitis insidiatorum examina, nec inveniebat viator vincia Romam iter aggredi, quod mallet quislibet per domesticas ecclesias nummos suos dividere, quam latrunculos propriis laboribus pascere. Quid in urbe unico olim habitaculo sanctitatis? ibi in medio foro vagabantur sicarii, genus hominum infidum et versutum. Si quis semitarum observatores aliquo transisset artisubstantiae vel salutis damno domum reverteretur. Super ipsa sanctorum apostolorum et martyrum corpora, super sacra altaria, gladii nudabantur; oblationes accedentium vix dum appositae de manibus abripiebantur; abreptae in commessationes scortorum abusiones consumebantur. Tantorum malorum turbo Gregorii papatum offendit. Ille primo leniter, et ut pontificem decet, 345 magis amore quam terrore cum subjectis agere; delinquentes plus verbis quam verberibus premere; urbani a peregrinorum infestatione, a rapina sacrorum, cessarent. Alterum esse contra naturam,