comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rihographiam id
est sormulam rati¬
onemq scribendi
a grammaticis institutam
non adeo eustodiit: ac uide¬
tur eorum sequi potius opi¬
monem qui permde scribẽ¬
dum ac loquamur: excisti¬
ment. Nam quot sepe nõ
literas modo sed syllabas.
aut permutat. aut praeterit
communs hominum error
est. nec ego id notarem m¬
si mihi mirum uideretur
tradidisse aliquos. Legato
cum consulari successorem
dedisse: ut rudi & indocto
euius manuixi pro ipliscri¬
ptum ammaduerterit. Qͦ¬
tiens autem per notam scri¬
bitib. p̾ro a .c. pro.b. ac o¬
demceps eadem rationes
sequentes litteras ponit. Pro
.x.autem duplexia¬

Expanded text:
rthographiam, id est formulam rationemque scribendi a grammaticis institutam, non adeo custodiit ac uidetur eorum potius sequi opinionem, qui perinde scribendum ac loquamur existiment. nam quod saepe non litteras modo sed syllabas aut permutat aut praeterit, communis hominum error est. nec ego id notarem, nisi mihi mirum uideretur tradidisse aliquos, legato eum consulari successorem dedisse ut rudi et indocto, cuius manu 'ixi' pro ipsi scriptum animaduerterit. quotiens autem per notas scribit, B pro A, C pro B ac deinceps eadem ratione sequentis litteras ponit; pro X autem duplex A
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis: uerborum uolubi¬
litas in nostrum sermonem
transferenda & quadam o¬
epistola Agrippinae neptis
ingenum collaudans: sed
opus est inquit dare te ope¬
ram ne molẽste scribas de
loquaris¬
tius &e notabiliter
usurpasse eum litterae ipsius
autographae ostentant. in
quibus identidem quum Ø¬
aliquos nunquam soluturos
significare uult: ad calẽdas
graecas soluturos ait. & cuz
hortatur ferenda esse presẽ¬
tia qualiacumq sint. con¬
tenti simus hoe catone &
ad exprimendam festmatae
rei uelocitatem: uelocius ꝗͣ
asparagi coquantur. Pomi
assidue & pro stulto: bacco
de baptizare pro languere.
quod uulgo la chanzare di¬
citur. Item simus prosumꝰ
& domos genitiuo casu sin¬
gulari pro domus. nec unꝗͣ
aliter haec duo ne quis mẽ¬
dam magis quam consuctu¬
dinem putet: Notaui & in
chirographo eius illa praci¬
pue non duudere uerba nee
ab extrema parte uersuum
abundantes literas in alte¬
rum transfert. sed & ibi¬

Expanded text:
sententiis uerborum uolubisententiis uerborum uolubilitas in nostrum sermonem transferenda?' et quadam epistula Agrippinae neptis ingenium conlaudans: 'sed opus est,' inquit, 'dare te operam, ne moleste scribas et loquaristius et notabiliter usurpasse eum, litterae ipsius autographae ostentant, in quibus identidem, cum aliquos numquam soluturos significare uult, 'ad Kalendas Graecas soluturos' ait; et cum hortatur ferenda esse praesentia, qualiacumque sint: 'contenti simus hoc Catone'; et ad exprimendam festinatae rei uelocitatem: 'celerius quam asparagi cocuntur.' ponit assidue et pro stulto 'baceolet 'betizare' pro languere, quod uulgo 'lachanizare' dicitur; item 'simus' pro sumus et 'domos' genetiuo casu singulari pro domuos. nec umquam aliter haec duo, ne quis mendam magis quam consuetudinem putet. Notaui et in chirographo eius illa praecipue: non diuidit uerba nec ab extrema parte uersuum abundantis litteras in alterum transfert, sed ibi
Abbreviated transcription (Latin):
quo lacillius efficeret: aut
Necubi lectorem uel audito¬
rem obrurbaret ac morare¬
tur: neq praeposititiones uer¬
bis addere neq coniuncti¬
ones saepius iterare dubita¬
uit qua detracte afferit
aliquid obscuritatis: & sio
gratiam augent. cacorelos.
& antiquarios ut diuerso
genere uiciosos pari fastidio
spreuit. Exagitabat nõnũ¬
quam in primis Mecoena¬
tem suum: cuius Myrobre¬
chis: ut ait:cmc̃mos usq
quaq persequitur: & nnta¬
do per iocum irridet. Sed
nec Tiberio parcit. & exole¬
ras interdum & reconditas
uoces accupanti. M. quidẽ
Antomum ut in sanum in¬
crepat quasi ea scribentem
quae mirentur potius homi¬
nes quem intelligant dem¬
de ludens malum & incon¬
stans in eligendo genere di¬
cendi ingemum eius addidit
hac. tuq dubitas cimber de
anneus. An Ueranius Elaceꝰ
imitandi sint tibi ita ut uer¬
bis quae Crispimus Salusti¬
us excerpsit: ex originibus
catonis utaris: an potius asi¬
aticorum oratorum manibꝰ

Expanded text:
quo facilius efficeret aut quo facilius efficeret aut necubi lectorem uel auditorem obturbaret ac moraretur, neque praepositiones urbibus addere neque coniunctiones saepius iterare dubitauit, quae detractae afferunt aliquid obscuritatis, etsi gratiam augent. cacozelos et antiquarios, ut diuerso genere uitiosos, pari fastidio spreuit exagitabatque nonnumquam; in primis Maecenatem suum, cuius 'myrobrechis,' ut ait, 'cincinnos' usque quaque persequitur et imitando per iocum irridet. sed nec Tiberio parcit et exoletas interdum et reconditas uoces aucupanti. M. quidem Antonium ut insanum increpat, quasi ea scribentem, quae mirentur potius homines quam intellegant; deinde ludens malum et inconstans in eligendo genere dicendi ingenium eius, addit haec: 'tuque dubitas, Cimberne Annius an Veranius Flaccus imitandi sint tibi, ita ut uerbis, quae Crispus Sallustius excerpsit ex Originibus Catonis, utaris? an potius Asiaticorum oratorum inanibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ulta uarn generis
prosa oratione com¬
posuit: ex quibus non nulla
in cctu samiliarum uelui
in auditorio recitauit sicut
rescripta bruto & catone q̃
uolumina quum iam semor
ex magna parte legisset. Fa¬
tigatus. Tiberio tradidit ꝑ¬
legenda. Item hortationee
ad philosophiam. & aliqua
de uita sua quam tredecim
libris cantabrico temis bel¬
lo. nec ultra exposuit. Poc¬
ticam summatim atrigit s
unus liber extat seriptus
ab eo exametris uersibus
cuius de argumentum & ti¬
tulus est. sicilia. Extat al¬
ter aeque modicus epigrã¬
matum: quae fere tempor
halnci meditabatur. Nam
tragoediam magno impetu
exorsus nom suecedente sti¬
lo aboleuit quaerentibusq
amncis quid nam Aian age¬
ret. respondit. Aiacem suu
in spongiam moubuisse¬
Enus eloquendi se¬
cuius est elegans e
temperatum uitatis senten¬
tiarum meptns: atq in con¬
cmmitate. &e reconditorum
uerborum: ut iple dicit foc¬
toribus praecipuamq cura
duxit sensum animi quam
apertissime exprimere: ꝗd

Expanded text:
ulta uarii generis prosa oratione composuit, ex quibus nonnulla in coetu familiarium uelut in auditorio recitauit, sicut 'rescripta Bruto de Catone,' quae uolumina cum iam senior ex magna parte legisset, fatigatus Tiberio tradidit perlegenda; item 'hortationes ad philosophiam,' et aliqua 'de uita sua,' quam tredecim libris Cantabrico tenus bello nec ultra exposuit. poetica summatim attigit. unus liber extat scriptus ab eo hexametris uersibus, cuius et argumentum et titulus est 'Sicilia'; extat alter aeque modicus 'epigrammatum,' quae fere tempore balinei meditabatur. nam tragoediam magno impetu exorsus, non succedenti stilo, aboleuit quaerentibusque amicis, quidnam Aiax ageret, respondit Aiacem suum in spongiam incubuissenus eloquendi secutus est elegans et temperatum uitatis sententiarum ineptiis atque concinnitate et 'reconditorum uerborum,' ut ipse dicit, 'fetoribus'; praecipuamque curam duxit sensum animi quam apertissime exprimere. quod
Abbreviated transcription (Latin):
ex regia domum redeo: pa¬
mis unciam cum paucis aci¬
nis uuae dura cinae comedi
de rursus: Ne iudaus quidẽ
mi Tiberi tam diligentero
sabbatis iciumum leruat q̃
ego hodie seruaui: qui mn bal¬
nẽo demum posthorami pri¬
mam noctis duas bucccas
manducaui priusquã ungi
meiperem. Ex hac obseruã¬
tia nonumꝗ̃ uel anto mitu
uel post dimissum conuiuiũ
solus cormtabat quum ple¬
no conuiuio nihil tangeret.¬
parcissimus erat nõ
amplius ter bibere
cum solitum super cornam
in castris apud Mutmam Cor¬
nelius nepos tradit. Postea
quotiens largissime se iuita.¬
ret senos sex tantes non exces¬
sit: aut si excessisser renciebat¬
& maxime delectatus est rhe¬
tico. neq temere inter. diu.
bibit. pro potione sumebat
perfulum aqua frigida panẽ
aut cucumeris frustum uel
lactucule thyrsum aut reces
aridumue pomum succi uino¬
sioris S¬

Expanded text:
ex regia domum redeo, paex regia domum redeo, panis unciam cum paucis acinis uuae duracinae comedi.' et rursus: 'ne Iudaeus quidem, mi Tiberi, tam diligenter sabbatis ieiunium seruat quam ego hodie seruaui, qui in balineo demum post horam primam noctis duas buccas manducaui prius quam ungui inciperem.' ex hac inobseruantia nonnumquam uel ante initum uel post dimissum conuiuium solus cenitabat, cum pleno conuiuio nihil tangeret.parcissimus erat. non amplius ter bibere eum solitum super cenam in castris apud Mutinam, Cornelius Nepos tradit. postea quotiens largissime se inuitaret, senos sextantes non excessit, aut si excessisset, reiciebat. et maxime delectatus est Raetico neque temere interdiu bibit. pro potione sumebat perfusum aqua frigida panem aut cucumeris frustum uel lactuculae thyrsum aut recens aridumue pomum suci uinosioris
Abbreviated transcription (Latin):
ststos de solemnes di¬
es prolusissime. non¬
nunquam ioculari¬
ter tantum celebrabat Sa¬
turnalibus & si quando ali¬
as libuisset modo muneras
diuidebat uestem. & aurum
& argͥentum modo nũmos
ommnis note. etiam ueteres
regios ac peregrinos int̾dũ¬
mẽ hil praeter cilicia & spon¬
gias &lrutabula & forpices
atq alia id genus titulis
obscuris & ambiguis soles¬
bat & inaequalissimarum
rerum sortes & aduersas
tabularum picturas in con¬
uiuio uendicare incertoq
casu spem mereantium uel¬
frustrari uel expleri. ita ut
per singulos lectos licitatio.
fieret. & seu iactura seu luc¬
hrum communcaretur.
dem omilerim: mim¬
mi erat atq uulgaris
fere: serarium panem: de pis¬
ciculos minutos Cascum bu¬
bulum manu pressum. & fi¬
cos iurides biseras maxime
appetebat. Uescebaturq ante
cornam quoquumq tempo¬
re &e loco quo stomachus de¬
siderasset: uerba ipsius ex epi¬
stolis sunt. Nos messedoØ
panem & palmulas gustaui¬
mus: & iterum dum lectica

Expanded text:
stos et sollemnes dies profusissime, nonnumquam tantum ioculariter celebrabat. Saturnalibus, et si quando alias libuisset, modo munera diuidebat, uestem et aurum et argentum, modo nummos omnis notae, etiam ueteres regios ac peregrinos, interdum nihil praeter cilicia et spongias et rutabula et forpices atque alia id genus titulis obscuris et ambiguis. solebat et inaequalissimarum rerum sortes et auersas tabularum picturas in conuiuio uenditare incertoque casu spem mercantium uelfrustrari uel explere, ita ut per singulos lectos licitatio fieret et seu iactura seu lucrum communicaretur. dem omiserim—minimi erat atque uulgaris fere. secundarium panem et pisciculos minutos et caseum bibulum manu pressum et ficos uirides biferas maxime appetebat; uescebaturque et ante cenam quocumque tempore et loco, quo stomachus desiderasset. uerba ipsius ex epistulis sunt: 'nos in essedo panem et palmulas gustauimus.' et iterum: 'dum lectica
Abbreviated transcription (Latin):
affari insi rarissime nõ mo¬
nere nisi acerbo &e breuiscri¬
ꝑtor ant per internuncios o¬
solita soror Liuilla quum au¬
disset quandoq imperaturũ
tam nnquam tam indigna
sortem populi roman palam
&e clare detestata est. nam de¬
auunculus maior augustus
quid de eo mutranq pͥartẽ
opinatus sit: quo certius co¬
gnoscatur capita ex ipsiue
epistolis posui

Expanded text:
affari nisi rarissime, non moaffari nisi rarissime, non monere nisi acerbo et breui scripto aut per internuntios solita. soror Liuilla cum audisset quandoque imperaturum, tam iniquam et tam indignam sortem p. R. palam et clare detestata est. nam auunculus maior Augustus quid de eo in utramque partem opinatus sit, quo certius cognoscatur, capita ex ipsius epistulis posui
Abbreviated transcription (Latin):
habilis existimaretur. Dur
etiam atq post tutelam rece¬
ptam aliem arbitrn: & sub
pedagogo fuit: quem barba¬
rum & olimi superiumenta¬
rium ex industria sibi appo¬
situm ut se quibuscumq de
cans ꝗ̃ saeuissime coerceret
ipse quodam libello conque¬
ritur. Ob hanc eandemuali¬
tudinem gladiatoxio muere
quod simulcum fratre mẽo¬
riae patris edebat: palliolatus
nouo more praesedit. de toge
uiris die circa mediam noc¬
tem sine solenmiiofficio lecti¬
ca in capitoluim latus est¬
lsciplims tamen libe¬
ralibus ab etate prĩa
non inediocrem operam dedit
lac sepe experiienta ciuiusque
etiam publicauit: uerum ne
sic quidem quicquam digm¬
tatis assequi: aut spem de se
cum mediocrem in posterũ
facere potuit. Mater antoma
portentum eum hominis di¬
ctitabat: nec absolutum a na¬
tura: sed tantum inchoatum
ac si quem socordie argueret
stultiorem aiebat filio suo clau¬
dio. Aiua angusta pro despe¬
ctissimo semper. Habuit non

Expanded text:
habilis existimaretur. diu habilis existimaretur. diu atque etiam post tutelam receptam alieni arbitrii et sub paedagogo fuit; quem barbarum et olim superiumentarium ex industria sibi appositum, ut se quibuscumque de causis quam saeuissime coerceret, ipse quodam libello conqueritur. ob hanc eandem ualitudinem et gladiatorio munere, quod simul cum fratre memoriae patris edebat, palliolatus nouo more praesedit; et togae uirilis die circa mediam noctem sine sollemni officio lectica in Capitolium latus estlinis tamen liberalibus ab aetate prima non mediocrem operam dedit ac saepe experimenta cuiusque etiam publicauit. uerum ne sic quidem quicquam dignitatis assequi aut spem de se commodiorem in posterum facere potuit. Mater Antonia portentum eum hominis dictitabat, nec absolutum a natura, sed tantum incohatum; ac si quem socordiae argueret, stultiorem aiebat filio suo Claudio. auia Augusta pro despectissimo semper habuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit: sicut quondam in se¬
natu professus est & defunctũ
ita pro contione laudauerit: ut
deos precatus sit similes ei cae¬
sares suos facerent: sibiq taz
honestum quandoq exitum
darent quem illi dedissent:
nec contentus elogium tumu¬
lo eius uersibus compositis
a se exculpsisse: etiam uitae o¬
memoriam prosa oratione
composuit. Ex antoma mi¬
nore complures quidem libe¬
ros tulit: uerum tres ommino
reliquit: Germanicum:. Liuil¬
lam: Claudium:¬
Laudius natus elt
lulio Antomo labio
Affricano consulibꝰ
ipso dic. quo primum ara ibi
angusto dedicata est. appella¬
tusq tiberius claudius dru¬
sus mox fratre maiore in lu¬
liam familiam adoptato:. Ger¬
manici eognomen assumpsit
Infans autem relictus apatre
acper omne fere pueritiae o¬
atq adolescentiae tempus ua¬
riis & tenacibus morbis con¬
flictatus est: adeo lit anmo
simul de corpore hebetato ne
progressa quidem aetate ulli
publico priuatoq muneri Ø¬

Expanded text:
tuerit, sicut quondam in setuerit, sicut quondam in senatu professus est, et defunctum ita pro contione laudauerit, ut deos precatus sit, similes ei Caesares suos facerent sibique tam honestum quandoque exitum darent quam illi dedissent. nec contentus elogium tumulo eius uersibus a se compositis insculpsisse, etiam uitae memoriam prosa oratione composuit. Ex Antonia minore complures quidem liberos tulit, uerum tres omnino reliquit: Germanicum, Liuillam, Claudiumlaudius natus est Iullo Antonio Fabio Africano conss. ipso die quo primum ara ibi Augusto dedicata est, appellatusque Tiberius Claudius Drusus. mox fratre maiore in Iuliam familiam adoptato Germanici cognomen assumpsit. infans autem relictus a patre ac per omne fere pueritiae atque adulescentiae tempus uariis et tenacibus morbis conflictatus est, adeo ut animo simul et corpore hebetato ne progressa quidem aetate ulli publico priuatoque muneri
Abbreviated transcription (Latin):
riis ad urbem deuectum: se¬
pulchumq est in martio cã¬
po. Caeterum exercitus hono¬
rarium ei tumulum excitauit
circa quem demceps stato die
quot annis miles decurreret
galiarumq ciuitates publice
supplicarent. Praeterea senatꝰ
inter alia complura marmo¬
reum areum cum trophaeis
uia appia decreuit: & germa¬
mci cognomen ipsi posteris¬
q eius. Fuisse autem credi¬
tur non minus gloriosi que
ciuilis animi. Nam ex hoste
super uictorias opmia qͦq
spolia captasse: summoqo
sapius discriminẽ duces ger¬
manorum tota a cielm secta¬
tus: nec dissimulasse unquã¬
pristinum se rei pu. statumo
quandocumq posset restitu¬
turum. Unde existimo non¬
nullos tradere ausos suspectũ
cum augusto reuocatumq
ex prouincia: & quia cuncta¬
retur interemptum ueneno
Quod equidem manis: ne o¬
pratermitterem rettuli: que
quia uerum aut uerilimile
putem. Quum augultus tã¬
topere &e uiuum dilexerit ut
coheredem semper filiis insti¬

Expanded text:
riis ad urbem deuectum seriis ad urbem deuectum sepultumque est in campo Martio. ceterum exercitus honorarium ei tumulum excitauit, circa quem deinceps stato die quotannis miles decurreret Galliarumque ciuitates publice supplicarent. praeterea senatus inter alia complura marmoreum arcum cum tropaeis uia Appia decreuit et Germanici cognomen ipsi posterisque eius. fuisse autem creditur non minus gloriosi quam ciuilis animi; nam ex hoste super uictorias opima quoque spolia captasse summoque saepius discrimine duces Germanorum tota acie insectatus; nec dissimulasse umquapristinum se rei p. statum, quandoque posset, restituturum. unde existimo nonnullos tradere ausos, suspectum eum Augusto reuocatumque ex prouincia et quia cunctaretur, interceptum ueneno. quod equidem magis ne praetermitterem rettuli, quam quia uerum aut ueri simile putem, cum Augustus tanto opere et uiuum dilexerit, ut coheredem semper filiis insti
Abbreviated transcription (Latin):
ATREU
Claudn Cae¬
saris Drusũ
olim decimũ
mox Nero¬
nem praeno¬
Sinine Liuia quum Augusto
grauida nupsisset: intra men¬
lem tertium peperit: fuit que
suspicio ex Uictrico per adul¬
tern consuctudinem procrea¬
tum: statim certe uulgatus
sus in quaesturae praeturȩque
honore dux rhetici. demde
germanici belli oceanum sep¬
tentrionalem primus roma¬
norum ducum nauigauit Ø¬
transq rhenum fossas noui
& iimensi operis effecit: qͣ
nune adhuc Drusme uocan¬
tur. Hostem etiam frequent̾
cesum ac penitus in intimas
solitudines actum non prius
destitir insequi: quem species
barbarae mulieris humana
amplior uictorem tendere.
ultra sermone latino probi¬
buisset. Quas ob res ouandi
ius: & triumphalia ornamẽ¬
ta percepit. Ac post praturã
confestim inito consulaturat¬
q expeditione repetita supre¬
mum diem morbo obiit in
aestiuis castris: quae ex eo ap¬
pellata sunt scelerata. Corpus
eius per mumcipiorum colo¬
marumq primores suscipiẽ¬
tibus obuns scribarum decu¬

Expanded text:
atrem Claudi Caesaris Drusum, olim Decimum mox Neronem praenomine, Liuia, cum Augusto grauida nupsisset, intra mensem tertium peperit, fuitque suspicio ex uitrico per adulterii consuetudinem procreatum. statim certe uulgatus sus in quaesturae praeturaeque honore dux Raetici, deinde Germanici belli Oceanum septemtrionalem primus Romanorum ducum nauigauit transque Rhenum fossas naui et immensi operis effecit, quae nunc adhuc Drusinae uocantur. hostem etiam frequenter caesum ac penitus in intimas solitudines actum non prius destitit insequi, quam species barbarae mulieris humana amplior uictorem tendere ultra sermone Latino prohibuisset. quas ob res ouandi ius et triumphalia ornamenta percepit; ac post praeturam confestim inito consulatu atque expeditione repetita supremum diem morbo obiit in aestiuis castris, quae ex eo Scelerata sunt appellata. corpus eius per municipiorum coloniarumque primores suscipientibus obuiis scribarum decu
Abbreviated transcription (Latin):
bes: ut Nerone dignus ruer¬
tar. Cantante eo nẽc necessa¬
ria quidem causa excedere:
theatro licitum erat. Itaq &e
enixae quedam in spectaculis
dicuntur. Multi tedio audi¬
endi laudandiq clausis oppi¬
dorum portis: aut furtim
disiluisse de muro: aut mor¬
te simulata funere elati.Q
autem trepide anxieq certa¬
uerit: quanta aduersarioꝵ
emulatione. quo metu iudi¬
cum uix credi potest. Aduer¬
sarios quasi plane conditio¬
nis riuldem obseruare: cap¬
tare: infamare secreto non¬
nunquam: ex ocursu male¬
dictis incessere: ac si qui lar¬
te. praecellerent corrumperelo
etiam solebat. Iudices autem
priusquam inciperet reuerten¬
tissime aloquebatur omma
se facienda fecisse: sed euentu
in manu esse fortunae. Illos o¬
ut sapientes & doctos uiros
fortuita debere exeludere at¬
q ut auderet hortantibus ae¬
quiore ammo recedebat: aco
ne sic quidem sine solicitudie
taciturnitatem pudoremque
quorumdam pro tristicia ac

Expanded text:
bes, ut Nerone dignus reuerbes, ut Nerone dignus reuertar. Cantante eo ne necessaria quidem causa excedere theatro licitum est. itaque et enixae quaedam in spectaculis dicuntur et multi taedio audiendi laudandique clausis oppidorum portis aut furtim desiluisse de muro aut morte simulata funere elati. quam autem trepide anxieque certauerit, quanta aduersariorum aemulatione, quo metu iudicum, uix credi potest. aduersarios, quasi plane condicionis eiusdem, obseruare, captare, infamare secreto, nonnumquam ex occursu maledictis incessere ac, si qui arte praecellerent, conrumpere etiam solebat. iudices autem prius quam inciperet reuerentissime adloquebatur, omnia se facienda fecisse, sed euentum in manu esse Fortunae; illos ut sapientis et doctos uiros fortuita debere excludere; atque, ut auderet hortantibus, aequiore animo recedebat, ac ne sic quidem sine sollicitudine, taciturnitatem pudoremque quorundam pro tristitia et
Abbreviated transcription (Latin):
petiit: hic maxime motus ĩ¬
stituerat ciuitates: apud quas
musici agones edi solent om¬
nes citharedorum coronas Ø¬
ad ipsum mittere Eas adeo
grate recipiebat ut legatos qui
pertulisent non modo primos
admitteret sed etiam familia¬
ribus epulis interponeret. A
quibusdam ex his rogatus
ut cantaret super cornam: ex¬
ceptusq effusius solos scire au¬
dire gracos: solosq se de stu¬
diis suis dignos ait: nec pro¬
fectione di lata ut primum
Gasiopem traiecit: statim ad
aramilouis Casn cantare o¬
auspicatus est.¬
& quam diuersissi¬
morum temporum sunt: co¬
gi in unum annum quibus¬
dam etiam iteratis ussit: O
lymipiae quoq praeter consue¬
tudinem musicum agona
commmisit: Ac ne quid circa
hoc occupatum auocaret de¬
tmeret ue: quum praesentia
eius urbicas res egere aliber¬
to Helio admoneretur rescri¬
psit his uerbis. quamuis nũc
tuum consilium sit: & uotũ¬
me celeriter reuerti: tamenØ
suadere &e optare potius de¬

Expanded text:
petit hinc maxime motus. inpetit hinc maxime motus. instituerant ciuitates, apud quas musici agones edi solent, omnes citharoedorum coronas ad ipsum mittere. eas adeo grate recipiebat, ut legatos, qui pertulissent, non modo primos admitteret, sed etiam familiaribus epulis interponeret. a quibusdam ex his rogatus ut cantaret super cenam, exceptusque effusius, solos scire audire Graecos solosque se et studiis suis dignos ait. nec profectione dilata, ut primum Cassiopen traiecit, statim ad aram Iouis Cassii cantare auspicatuset quae diuersissimorum temporum sunt, cogi in unum annum, quibusdam etiam iteratis, iussit et Olympiae quoque praeter consuetudinem musicum agona commisit. ac ne quid circa haec occupatum auocaret detineretue, cum praesentia eius urbicas res egere a liberto Helio admoneretur, rescripsit his uerbis: quamuis nunc tuum consilium sit et uotum celeriter reuerti me, tamen suadere et optare potius de
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum studio uel
pracipue ab incun¬
te atare flagrauit.
plurimus illi sermo quamꝗͣ
uetaretur de circensibus erat¬
& quondam tractum prasinũ
agitatorem inter condiscipu¬
los quaerens obiurgante ma¬
gistro de Hectore se loqui
ementitus est: Sed cum ĩter
mitia impern eburneis qua¬
drigis quotidie in abaco lu¬
deret: ad omnes minimos
Circenses secessu commeabat
patrio elam demde propalam
ut nemini dubium esset eo
die utiq affuturum: neq dis¬
simulabat uelle se palmarũ
numerum ampliaren quare
spectaculum multiplicatis mis¬
libus in serum protra hebat᷑
ne dominis quidem iam fa¬
ctionum dignantibus nisi
ad totius diei cursum greges
ducere. Mox & ipse auriga¬
re atq etiam spectari uoluit¬
saepius positoq in hortis ĩter
seruitia & sordidam plebem
rudimento umuersorum se
oculis m circo maximo prae¬
buit: aliquo liberto mitente
mapͥpam: unde magistratus
solent. Mee contentus harũ
arcium experimenta Roma
dedisse: achaiam Cut diximꝰ

Expanded text:
quorum studio uel praecipue ab ineunte aetate flagrauit plurimusque illi sermo, quanquam uetaretur, de circensibus erat; et quondam tractum prasini agitatorem inter condiscipulos querens, obiurgante paedagogo, de Hectore se loqui ementitus est. sed cum inter initia imperii eburneis quadrigis cotidie in abaco luderet, ad omnis etiam minimos circenses e secessu commeabat, primo clam, deinde propalam, ut nemini dubium esset eo die utique affuturum. neque dissimulabat uelle se palmarum numerum ampliari; quare spectaculum multiplicatis missibus in serum protrahebatur, ne dominis quidem iam factionum dignantibus nisi ad totius diei cursum greges ducere. mox et ipse aurigare atque etiam spectari saepius uoluit positoque in hortis inter seruitia et sordidam plebem rudimento uniuersorum se oculis in circo maximo praebuit, aliquo liberto mittente mappam unde magistratus solent. nec contentus harum artium experimenta Romae dedisse, Achaiam, ut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
N certando uero ita
legi obediebat: ut nu¬
quam exercare ausꝰ¬
Ssudorem quoq frontis bra¬
chio de tergeret: atq etiam m¬
elapsum baculum cito resum¬
plisset: pauidus & metuens
ne ob delictum certamine sũ¬
moueretur non aliter confir¬
matus est quem adiurante
hypocrita non ammaduersũ
id inter exexultationes sub¬
clamationesq populi. uictore
autem se ipse pronunciebat.
qua de caula & pracomo ubi¬
q contendit. ac ne cuius alte¬
rius hieronicarum memoria
aut uestigium extaret usquã
subuerti & unco trahi: abnci¬
q in latrinas oinmum statuas
&imagines imperauit auri¬
gauit quoq plurifariam olr̃¬
piis uero etiam decemiugem
quamius id ipsum in rege s¬
Mithridate carmine quoda
luo reprehendisset sed excusẜ
curru ac rursus repositus eu
perdurare non posset destitit
ante decursum: nec eo sccius
coronatus est. Decedens deide
prouinciam umuersam liber¬
tate donauit: simulq iudicẽs
ciuitate romana & pecuma
grandi: quae beneficia e medio

Expanded text:
n certando uero ita legi oboediebat, ut numquam excreare ausus sudorem quoque frontis brachio detergeret; atque etiam elapsum baculum cito resumpsisset, pauidus et metuens ne ob delictum certamine summoueretur, non aliter confirmatus est quam adiurante hypocrita non animaduersum id inter exultationes succlamationesque populi. uictorem autem se ipse pronuntiabat; qua de causa et praeconio ubique contendit. ac ne cuius alterius hieronicarum memoria aut uestigium extaret usquam, subuerti et unco trahi abicique in latrinas omnium statuas et imagines imperauit. aurigauit quoque plurifariam, Olympiis uero etiam decemiugem, quamuis id ipsum in rege Mithradate carmine quodam suo reprehendisset; sed excussus curru ac rursus repositus, cum perdurare non posset, destitit ante decursum; neque eo setius coronatus est. decedens deinde prouinciam uniuersam libertate donauit simulque iudices ciuitate Romana et pecunia grandi. quae beneficia e medio
Abbreviated transcription (Latin):
decies offerente. Tragadias o¬
quoq cantauit personatus
heroum deorumq. Item hero¬
idum ac dearum personis o¬
effictis ad similitudinem Ø¬
oris sui: de focminae prout ꝗͣ¬
q diligeret inter caetera can¬
tauit Canacem parturientẽ:
Orestem matricidam: Oedi¬
podem excaecatum Herculẽ
in sanum: in quem sabula fa¬
ma est Tirunculum militẽ
positum ad custodiam aditꝰ
quum elm ornari ac uinci¬
ri eathenis sicut argumentu
postulabat uideret accurris¬
se ferendae operis gratia

Expanded text:
decies offerente. tragoedias decies offerente. tragoedias quoque cantauit personatus heroum deorumque, item heroidum ac dearum, personis effectis ad similitudinem oris sui et feminae, prout quamque diligeret. inter cetera cantauit Canachen parturientem, Oresten matricidam, Oedipodem excaecatum, Herculem insanum. in qua fabula fama est tirunculum militem positum ad custodiam aditus, cum eum ornari ac uinciri catenis, sicut argumentum postulabat, uideret, accurrisse ferendae opis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Uin magni estima¬
ret cantare et iam o¬
Romae. Neroncum
agona ante praestitutam diem
reuocauit: flagitantibusq cũ¬
ctis caelestem uocem respondit
quidem in hortis se copiam
uolentibus facturum sed ad¬
iuuente uulgi praeces etiam
statione misitum: quae tunc
excubabat repraesentaturum
se pollicitus est libens ac sme
mora nomen suum in albo
profitentium citharoedorum
inssit ascribi: sorticulaq ino
urnam cum caeteris demissa
intrauit ordine suo simul
praefecti praetorn eitharam
sustinentes post tribuni mi¬
litum iuxtaq amicorum in¬
timi.Utq constitit pacto q¬
principio. Niobem le canta¬
turum per Gliuium rufsũ
consularem proninciauit: de
m horam fere decimam per¬
seuerauit coronamq eam de
reliquam tertaminis partem
i annum sequentem distulit
ut saepius canendi occasio es¬
sct: quod quum tardum uide¬
retur: non cessauit identidez
se publicare. non dubitauit o¬
etiam in priuatis spectaculis
operam inter sçenicos dare
quodam praetorum sex tertiũ

Expanded text:
Cum magni aestimaret cantare etiam Romae, Neroneum agona ante praestitutam diem reuocauit flagitantibusque cunctis caelestem uocem respondit quidem in hortis se copiam uolentibus facturum, sed adiuuante uulgi preces etiam statione militum, quae tunc excubabat, repraesentaturum se pollicitus est libens; ac sine mora nomen suum in albo profitentium citharoedorum iussit ascribi sorticulaque in urnam cum ceteris demissa intrauit ordine suo, simul praefecti praetorii citharam sustinentes, post tribuni militum iuxtaque amicorum intimi. utque constitit, peracto principio, Niobam se cantaturum per Cluuium Rufum consularem pronuntiauit et in horam fere decimam perseuerauit coronamque eam et reliquam certaminis partem in annum sequentem distulit, ut saepius canendi occasio esset. quod cum tardum uideretur, non cessauit identidem se publicare. dubitauit etiam an priuatis spectaculis operam inter scaenicos daret quodam praetorum sestertium
Abbreviated transcription (Latin):
aq in orchestra frequentelo
populo epulatus: si paulimi
subbibisset aliquid se sufferi
timiturum graeco sermone ꝓ¬
misit. Captus autem modu¬
latis. Alexandrinorum lauda¬
tiombus. qui de nouo cõmea¬
tn Neapoli confluxerant: plu¬
res Alexandria ouocauit. Ne¬
q eo segnius adolescentes eque¬
stris ordimise & .U. iamplius
milia aplabe robustissimae o¬
inuentutis undiq elegit: qui
diuisi in factiones plausuum
genera condiscerent bombos
et ambricest& testas uocabant
operamq nauarent. Eantan¬
di sibi misignes pinguissima
coma & excellentissimo tultu
pueri: neo smer annulo heuis
quorum duces quadragena¬
milia sestertia merebant

Expanded text:
aque in orchestra frequente aque in orchestra frequente populo epulatus, si paulum subbibisset, aliquid se sufferi tinniturum Graeco sermone promisit. captus autem modulatis Alexandrinorum laudationibus, qui de nouo commeatu Neapolim confluxerant, plures Alexandria euocauit. neque eo segnius adulescentulos equestris ordinis et quinque amplius milia e plebe robustissimae iuuentutis undique elegit, qui diuisi in factiones plausuum genera condiscerent — bombos et imbrices et testas uocabant — operamque nauarent cantanti sibi, insignes pinguissima coma et excellentissimo cultu, pueris ac sine anulo laeuis, quorum duces quadringenamilia sestertia merebant
Abbreviated transcription (Latin):
Nter caeteras discipli¬
nas pueritiae mbutꝰ
tempore & musica: statim ut
imperium adeptus est. Terpnu
Citharoedum uigentem tunc
praeter alios arcessit: diebusq
continius: post coenam canen¬
ti inmultam noctem assidens
paulatim & ipse meditari:ex¬
ercitariq cocpit: nec corum
quicquam omittere: qua ge¬
neris eius artifices uel conser¬
uanda uocis causa uel augẽ¬
de factitarent sed & plumbca
cartham lupinus pectore su¬
stinuit & clystere uomituq
purgari: & abstmere pomis:
cibisq officientibus:. donec
blandiente profectu quamꝗͣ
exigna uocis & fusce prodi¬
re in scaenam concupiuit: sub¬
inde inter famnliares graecu
prouerbium iactañs occultae
musiea nullum esse respectu
Et prodnit Neapoli primumo
ac ne conensso quidem repente
motu terraetheatro ante can¬
tare destitit: quam inehoatii
ab solueret nomon. Ibidem
sepius & per complures can¬
taut diescisumpto etiam ad
reficiendam uocem breui tẽ¬
pore impariens secreti a balne¬
is in theatrum transnt medi¬

Expanded text:
nter ceteras disciplinas pueritiae tempore imbutus et musica, statim ut imperium adeptus est, Terpnum citharoedum uigentem tunc praeter alios arcessiit diebusque continuis post cenam canenti in multam noctem assidens paulatim et ipse meditari exercerique coepit neque eorum quicquam omittere, quae generis eius artifices uel conseruandae uocis causa uel augendae factitarent; sed et plumbeam chartam supinus pectore sustinere et clystere uomituque purgari et abstinere pomis cibisque officientibus; donec blandiente profectu, quamquam exiguae uocis et fuscae, prodire in scaenam concupiit, subinde inter familiares Graecum prouerbium iactans occultae musicae nullum esse respectum. et prodit Neapoli primum ac ne concusso quidem repente motu terrae theatro ante cantare destitit, quam incohatum absolueret nomon. ibidem saepius et per complures cantauit dies; sumpto etiam ad reficiendam uocem breui tempore, impatiens secreti a balineis in theatrum transiit medi
Abbreviated transcription (Latin):
num gratiam paterna me¬
moria praeualeret. uenenoo
aggressus esti quod acceptũ¬
a quadam locusta uenenari¬
orum indice: cum opinione
tardius cederet: uentre mo¬
do Britamnici moto accersi¬
tam mulierem sua mani
uerberauit: arguens pro ue¬
neno remedium dedisse: re¬
cusantiq minus datum ad
occultandam facinoris mui¬
diamisane inquit legem iu¬
liam tieo. cocgitq le coras
in cubiculo quem posset ue¬
locissimum ac praesentancũ
coquere. Deinde m hedo o
expertus postquamilis ꝗnq
horas protraxit. Iterumac
saepius recoctum porcello ob¬
iecit. quo statim exammato
infers in triclinum dariq
cocnanti secum britannico
imperauit & quum ille ad
primum gustum concidiss
comitiali morbo ex con sue¬
tudine correptum apud cõ¬
uiuas: ementitus. postero
die raptum inter maxiinos
nnbres translatitio extulit
funero.: Locustae pro nauata
opera impunitatem praediaq
ampla. sȩd & discipulos dedit

Expanded text:
num gratiam paterna menum gratiam paterna memoria praeualeret, ueneno adgressus est. quod acceptua quadam Lucusta, uenenariorum indice, cum opinione tardius cederet uentre modo Britannici moto, accersitam mulierem sua manu uerberauit arguens pro ueneno remedium dedisse; excusantique minus datum ad occultandam facinoris inuidiam: 'sane,' inquit, 'legem Iuliam timeo,' coegitque se coram in cubiculo quam posset uelocissimum ac praesentaneum coquere. deinde in haedo expertus, postquam is quinque horas protraxit, iterum ac saepius recoctum porcello obiecit; quo statim exanimato inferri in triclinium darique cenanti secum Britannico imperauit. et cum ille ad primum gustum concidisset, comitiali morbo ex consuetudine correptum apud conuiuas ementitus postero die raptim inter maximos imbres tralaticio extulit funere. Lucustae pro nauata opera impunitatem praediaque ampla, sed et discipulos dedit
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli delegauit officium
ut non adnceret: scis quid
mihi opus lit. & hoc agamꝰ
ne quis quicquam habeat
Ultimo templis compluribus
dona de traxit: simulacraq
ex auro uel argento fabrica¬
ta conflauit: in his penatiũ
deoꝵ q̃ mox Galba restituit.¬
Arricidia do cedes
a Glaudio exorsus
est cuius necis & si
nõn auctor at conscius suit
neq dissimlanter ut qui
boletos i quo cibi genere luee¬
nenum is acceperat. quasi de¬
orumicibum post hde pro¬
uerbio graco collaudaro sit
solitus. certe omnibus reꝵ
uerborumiq scontu mehielnior¬
tuumin sectatus estimodo
stultitiae odo sicuitiae argu¬
ens nam &c moram eum in
ter homines desiisse produc¬
ta pria syllaba iocabatur. mł¬
taq decreta & constitutanit
insipientis atq deliri prosir¬
ritis habuit: deniq bustũ
eius consepiri insi humili do¬
uiq materia neglexit. Bri¬
tanmeum non de minus a¬
mulatione uocis: qua illi
iucundior suppetebat quẽ
metu quandoq apud homi¬

Expanded text:
nulli delegauit officium nulli delegauit officium ut non adiceret: 'scis quid mihi opus sit,' et: 'hoc agamus, ne quis quicquam habeat.' ultimo templis compluribus dona detraxit simulacraque ex auro uel argento fabricata conflauit, in iis Penatium deorum, quae mox Galba restituit.arricidia et caedes a Claudio exorsus est; cuius necis etsi non auctor, at conscius fuit, neque dissimulanter, ut qui boletos, in quo cibi genere uenenum is acceperat, quasi deorum cibum posthac prouerbio Graeco conlaudare sit solitus. certe omnibus rerum uerborumque contumeliis mortuum insectatus est, modo stultitiae modo saeuitiae arguens; nam et morari eum desisse inter homines producta prima syllaba iocabatur multaque decreta et constituta, ut insipientis atque deliri, pro irritis habuit; denique bustum eius consaepiri nisi humili leuique maceria neglexit. Britannicum non minus aemulatione uocis, quae illi iucundior suppetebat, quam metu ne quandoque apud homi
Abbreviated transcription (Latin):
Erum ut spes fefellit
destitutus atq ita
iam ex haustus de e¬
gens ut stipendia quoq mili¬
tum & commoda ueteranorũ
protrahi ac differri necesse
esset calumnnis rapimisq in¬
tendit animum Ante omma
instituit ut e libertorum de¬
functorum bonis pro semisse
dodrans cogeretur ei qui sme
probabilicam co nomine esset
quo fuissent illae familia quas
ipse contingeret. Deinde ut
ingratorum in principe testa¬
menta ad fiscum pertmerent¬
Ae ne impune ellet studiolis
uiris qui scripsissent: uel di¬
ctassent ea: tum ut lege ma¬
iestatis sacta dictaq onia
quibus modo delator non o¬
deesset: tenerentur. Reuoca¬
uit & praenia coronarum: q̃
inter dixisset usum amethi¬
stim ac typii coloris: summi¬
fissetq qui nudiarum die
pauculas uncias uenderet: p̃¬
clusit cunctos negociatores
quin etiam inter canendii
ammaduerlam matronam
espectaculis uerita pur pura
cultam demonstrasse procu¬
ratoribus sius creditur: de¬
tractamq ilico non uesteo
modo sed & honis exuit o

Expanded text:
erum ut spes fefellit, destitutus atque ita iam exhaustus et egens ut stipendia quoque militum et commoda ueteranorum protrahi ac differri necesse esset, calumniis rapinisque intendit animum. Ante omnia instituit, ut e libertorum defunctorum bonis pro semisse dextans ei cogeretur, qui sine probabili causa eo nomine essent, quo fuissent ullae fa miliae quas ipse contingeret; deinde, ut ingratorum in principem testamenta ad fiscum pertinerentac ne impune esset studiosis iuris, qui scripsissent uel dictassent ea; tunc ut lege maiestatis facta dictaque omnia, quibus modo delator non deesset, tenerentur. reuocauit et praemia coronarum, quainterdixisset usum amethystini ac Tyrii coloris summisissetque qui nundinarum die pauculas uncias uenderet, praeclusit cunctos negotiatores. quin etiam inter canendum animaduersam matronam in spectaculis uetita purpura cultam demonstrasse procuratoribus suis dicitur detractamque ilico non ueste modo sed et bonis exuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Diecit ad tam insignẽ¬
despectisenatus con¬
ttumeliam multo ar¬
rogantius factum. Nã cu
sacrificio latmarum reuerten¬
te eo inter modicas: ac nouas
populi ac clamationes: quidã
e turba statuae eius coronam
lauream candida fascia praeli¬
gatam imposuisset. & tri. ple.
Epidius maryllus: casetiusq
flauus coronae fasciam detra¬
hi hominemq duci in uincu¬
la iussissent: dolens seu propt̾¬
parum prospere motam regni
mentionem: siue ut ferebat
ereptam sibi gloriam recusã¬
di tribunos grauiter increpitos
potestate priuauit: neq ex eo
infannam affectati etiam. Re¬
gii nomiis discutere uoluit:
quemꝗ̃ & plebi regem se salu¬
tanti Cesarem se esse non rege
responderit: & lupercalibus
pro rostris a consule antomo
admotum sapius capiti suo s¬
diadema reppulerit atq in ca¬
pitolium Ioui optimo maxi¬
mo milerit: Quim etiam ua¬
ria fama percrebuit iigratu¬
rum Alexandriam: ues iliũ
translatis simul operibus Ø¬
impern exhaustaq italia de¬

Expanded text:
diecit ad tam insignedespecti senatus contumeliam multo arrogantius factum. nam cum in sacrificio Latinarum reuertente eo inter inmodicas ac nouas populi acclamationes quidam e turba statuae eius coronam lauream candida fascia praeligata inposuisset et tribuni plebis Epidius Marullus Caesetiusque Flauus coronae fasciam detrahi hominemque duci in uincula iussissent, dolens seu parum prospere motam regni mentionem siue, ut ferebat, ereptam sibi gloriam recusandi, tribunos grauiter increpitos potestate priuauit. neque ex eo infamiam affectati etiam regii nominis discutere ualuit, quanquam et plebei regem se salutanti Caesarem se, non regem esse responderit et Lupercalibus pro rostris a consule Antonio admotum saepius capiti suo diadema reppulerit atque in Capitolium Ioui Optimo Maximo miserit. quin etiam uaria fama percrebruit migraturum Alexandream uel Ilium, translatis simul opibus imperii exhaustaque Italia di
Abbreviated transcription (Latin):
in perpensis potiores duxil¬
se uirtutes: praelertim cum
& Reipu causa adoptare le
cum pro concione iurauerit
& epistolis aliquot ut peritis¬
simum rermilitaris utq uni¬
cum. P. R praesidium prose¬
quatur. Ex quibus in exem¬
plum pauca hine nide subĩe¬
ci. Ualclurgundissime tiberii
Tocre Uale & ordinemrestiuo¬
rum tuorum: ego ueromirsi
berii & inter tot difficulates¬
quemquam prudentius gere¬
re se quam gelseris existimo.
li quoq qui tecum fucrunti
onmes confitentur uerlut
illum in re posse dici. Unus
homo nobis uigilando resti¬
tuit rem siue inquit quid in¬
cidit de quo sit cogitendum
diligentius: liue quid stoma¬
chor uade medius fidius Ti¬
berium meum desidero suc¬
curritq uerlus ille Homeri

Expanded text:
sque perpensis potiores duxissque perpensis potiores duxisse uirtutes, praesertim cum et rei p. causa adoptare se eum pro contione iurauerit et epistulis aliquot ut peritissimum rei militaris utque unicum p. R. praesidium prosequatur. ex quibus in exemplum pauca hinc inde subieci. 'Vale, iucundissime Tiberi, τατε, uale. Ordinem aestiuorum tuorum ego uero , mi Tiberi, et inter tot rerum difficultatesquemquam prudentius gerere se quam tu gesseris, existimo. hii quoque qui tecum fuerunt omnes confitentur, uersum illum in te posse dici: unus homo nobis uigilando restituit rem. Siue quid incidit de quo sit cogitandum diligentius, siue quid stomachor, ualde medius Fidius Tiberium meum desidero succurritque uersus ille Homeri
Abbreviated transcription (Latin):
C non multo polt
lege per consules la¬
ta ut prouincias cũ
Augusto cominuniter admi¬
instraret snulq censum age¬
retr condico bustro in illy¬
ricum profectus: Et statim
ex itmere reuocatus: iam ꝗ¬
dam affectum: sed tamen o¬
spirantem. ad huc Nugustũ
repperit: fuitq una secreto.
per totum diem. Scio uulgo
persuasum quasi egresso post
fecretum sermonem Tiberio
uox Augusti percubiculari¬
os excep̾ta sit muscrum po¬
pulum romanumiqui sub
tam lentis maxillis erit. Ø
Ncc illud quidem ignoro ali¬
quos tradidisse. Angustum
palam nec dissimulanter mo¬
rum cius dur itatemiadeo
lumprobasse: utmonnunquã
remissiores hilarioresq ser¬
mones superucniente eo ab¬
rumperet. sed expugnatum
praecibus uxoris adoptionẽ
non abmiisse: uel etiam am¬
bitioncitractunt ut tali sue¬
cessore desiderabilior ipse quã¬
doq fierer: adduci tamen ne¬
queo qui existimem circuspe¬
ctissimum de prudentissimui
prmeipem ni tanto praelerti
ne gocio mhil temere fecisse:

Expanded text:
c non multo post lege per consules lata, ut prouincias cum Augusto communiter administraret simulque censum augeret, condito lustro in Illyricum profectus est. et statim ex itinere reuocatus iam quidem adfectum, sed tamen spirantem adhuc Augustum repperit fuitque una secreto per totum diem. Scio uulgo persuasum quasi egresso post secretum sermonem Tiberio uox Augusti per cubicularios excepta sit: 'miserum populum R., qui sub tam lentis maxillis erit.' ne illud quidem ignoro aliquos tradidisse, Augustum palam nec dissimulanter morum eius diritatem adeo improbasse, ut nonnumquam remissiores hilarioresque sermones superueniente eo abrumperet; sed expugnatum precibus uxoris adoptionem non abnuisse, uel etiam ambitione tractum, ut tali successore desiderabilior ipse quandoque fieret. adduci tamen nequeo quin existimem, circumspectissimum et prudentissimum principem in tanto praesertim negotio nihil temere fecisse;
Abbreviated transcription (Latin):
pon scci atteniatum te esse o¬
contiuatione laborum: cum
audio & lego: dn me perdant
nsi cohorrescit corpus meuz
teq rogo ut parças tibi: ne
si te languere audierimus: de
ego &e mater tua expiremus¬
& de summa imperu sui popu¬
lus Romanus perielitetur
Nihil interestualcam iple nec¬
ne. si tu ualebis deos obsecro
u̾t te nobis conseruent: & ua¬
lere nuno ldi sempet patiant᷑
perosi suntu¬

Expanded text:
 Attenuatum te esse continuatione laborum cum audio et lego, di me perdant nisi cohorrescit corpus meum; teque oro ut parcas tibi, ne si te languere audierimus, et ego et mater tua expiremus et summa imperi sui populus R. periclitetur. Nihil interest ualeam ipse necne, si tu non ualebis. Deos obsecro, ut te nobis conseruent et ualere nunc et semper patiantur, perosi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tudium de fides erga¬
clientes ne iuuem ꝗ¬
dem defuerunt. Na¬
sintham nobilem uuenem: cũ
aduersus Hiempsalem regem
tam enixe defendisset: ut lube
regis filio in altercatione barba
muaserit: stipendiarium quo¬
q pronunciatum &e abstrahẽ¬
tibus statim eripuit. occulta¬
uit apud se diu: & mox ex p̃¬
tura proficiscens in hispama
inter officia prosequentium
facesq lictorum lectica suas
auexit

Expanded text:
tudium et fides ergaclientis ne iuueni quidem defuerunt. Masintham nobilem iuuenem, cum aduersus Hiempsalem regem tam enixe defendisset, ut Iubae regis filio in altercatione barbam inuaserit, stipendiarium quoque pronuntiatum et abstrahentibus statim eripuit occultauitque apud se diu et mox ex praetura proficiscens in Hispaniam inter officia prosequentium fascesque lictorum lectica sua auexit
Abbreviated transcription (Latin):
uetuit. Uicma uero urbi ora¬
cula disncere conatus est: s
maiestate praenest iarum o¬
lortium territus destitit: cũ
obsignatas deuectasq Ro¬
mam non reperisset i archa
insi relatas rursus ad tẽplũ
Unum &e alterum consulares
oblatis prouinens non ausꝰ
a se dimttere usq adeo deti¬
nuit: donec successores post
aliquot annos praesentibus
daret: quum interim ma¬
nente offien titulo etiam
delegaret plurima. Assi.¬
dueq illi per legatos &e ad¬
iutores suos exquenda Ø¬
curarent.¬

Expanded text:
uetuit. uicina uero urbi orauetuit. uicina uero urbi oracula etiam dissicere conatus est, sed maiestate Praenestinarum sortium territus destitit, cum obsignatas deuectasque Romam non repperisset in arca nisi relata rursus ad templum. unum et alterum consulares oblatis prouinciis non ausus a se dimittere usque eo detinuit, donec successores post aliquot annos praesentibus daret, cum interim manente officii titulo etiam delegaret plurima assidue, quae illi per legatos et adiutores suos exequenda curarent.
Abbreviated transcription (Latin):
locus capreis: unde damna¬
tos per longa & exquisita
tormenta praecipitari coram
se in mare iubebat: excipiẽte
classiariorum manu: & cun¬
ctis atq remis elidente ca¬
dauera: ne cui residui spiri¬
tus quicꝗͣ messet. Excogi¬
tauerat autem inter genera
cruciatus: etiam ut sarga
meri potione per fallaciam
oneratos repente ueretris de¬
ligatis ficularum simul uri¬
neq tormento distenderet
quod & nisi cum ut mors
prauenisset & Thrasyllus cõ¬
sulto ut aiunt: differre quae¬
dam spe longioris uite com¬
pulisset: plures aliquanto
necaturus. Ac ne reliquis
quidem ne potibus parsurus
creditur: quum de Caiumo
suspectum haberet. & Tiberi¬
um ut ex adulterio conceptũ
aspernaretur: nec ab horret
a uero namq idemtidem foc¬
licem Priamum uocabat: ꝙ
superstes ommum luorum
modo muilus: ac
detestabisis: sed per trepidus
quoq atq etiam contume¬
lns obnoxius uixerit: multa
idicia sunt aruspices secre¬
to ac line testibus consuli o¬

Expanded text:
locus Capreis, unde damnalocus Capreis, unde damnatos post longa et exquisita tormenta praecipitari coram se in mare iubebat, excipiente classiariorum manu et contis atque remis elidente cadauera, ne cui residui spiritus quicquam inesset. excogitauerat autem inter genera cruciatus etiam, ut larga meri potione per fallaciam oneratos, repente ueretris deligatis, fidicularum simul urinaeque tormento distenderet. quod nisi eum et mors praeuenisset et Thrasyllus consulto, ut aiunt, differre quaedam spe longioris uitae compulisset, plures aliquanto necaturus ac ne reliquis quidem nepotibus parsurus creditur, cum et Gaium suspectum haberet et Tiberium ut ex adulterio conceptum aspernaretur. nec abhorret a uero; namque identidem felicem Priamum uocabat, quod superstes omnium suorum modo inuisus ac detestabilis, sed praetrepidus quoque atque etiam contumeliis obnoxius uixerit, multa indicia sunt. haruspices secreto ac sine testibus consuli