comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
repirent. Cum hec rome geruntur maximus siue pupienus apud rauena
bellum parat ingenti apparatu timens uehementissime maximinũ: de
quo sepissime dicebat se non ꝯ̃ hominem. sed s̃ ciclopem bellum getere.¬
Et maximinus quidem apud aquileiam ita ut uictus est ut a suis occide¬
retur caputq eius & filii ꝑlatum est rauenam & a maximo romam tras¬
missum. Tantum sane letitie fuit in balbino qui plus timebat ut ecachon
quidem greti quondam fecisse dicuntur cum pestilentia laborarent a
amultis unꝑatoribus id celebratum constat. his igt̃ pactis balbinus cũ
pus ex pectabat. Si quidem maximinus ab oppidanis aquileiensibus & paucis
qui illic eraut militibus & crispino. ac molephilo consularibus qui a senatu
missi fuerunt uictus est. Ipse autẽ maximus aquileiam idcuro accesserat
ut omia tuta & integra usq ad alpes relinqueret. ac sique essent barbaro¬

Expanded text:
repperirent. Cum haec Romae geruntur, Maximus sive Puppienus apud Ravennam repperirent. Cum haec Romae geruntur, Maximus sive Puppienus apud Ravennam bellum parabant ingenti apparatu, timens vehementissime Maximinum, de quo saepissime dicebat se non contra hominem, sed contra Cyclopem bellum gerere.Et Maximinus quidem apud Aquileiam ita victus est, ut a suis occideretur, caputque eius et filii perlatum est Ravennam, quod a Maximo Romam transmissum quidem etiam Graeci quondam fecisse dicuntur cum pestilentia laborarent, et a multis imperatoribus id celebratum constat. His igitur peractis Balbinus cum tegro et copiis exspectabat; si quidem Maximinus ab oppidanis Aquileiensibus et paucis qui illic erant militibus ac Crispino ac Menophilo consularibus, qui a senatu missi fuerant, victus est. ipse autem Maximus Aquileiam idcirco accesserat ut omnia tuta et integra usque ad Alpes relinqueret ac, si quae essent barbaro
Abbreviated transcription (Latin):
placati sunt ut amore illuis in concordiam redissent. Neq unꝗͣ quisq̃ in
illa etate sic amatus est merito aui & auunculi qui pro ppło ro. contra ma¬
riminum in africa uitam finierunt. tantum apud romanos memoria
honarum rerum ualet. Maximo igr̃ ad bellum profecto senatus pomnes
ditiones inter ppłm & milites orte ut nec cum . M. edicta balbinus prepo¬
ueret audiretur ueterani se in castra pretoria contulerunt. cum ipsis pre¬
torianis. quos cepit ppłs obsidere. nec unꝗ̃ ad amicitiam essent reducni
nisi fistulas aquarias populus incidisset. In urbe autẽ priusq̃ dictum esset
milites pacatos uenire. & tegule de tectis iacte sunt Romnia que in domib
erant uasa proiecta atq ideo maior pars ciuitatis piit. & multorũ diuitie¬
tunc latrones se militibus inmiscuerũt ad uastanda ea que nouerant ubi

Expanded text:
placati sunt ut amore illius in concordiam redirent, neque umquam quisquam in placati sunt ut amore illius in concordiam redirent, neque umquam quisquam in illa aetate sic amatus est merito avi et avunculi, qui pro populo Romano contra Maximinum in Africa vitam fini- verant. tantum apud Romanos memoria bonarum rerum valet. Maximo igitur ad bellum profecto senatus per omnes ditiones inter populum et milites ortae sunt.Et cum mille edicta Balbinus proponeret nec audiretur, veterani se in castra praetoria contulerunt cum ipsis praetorianis, quos coepit populus obsidere.Nec umquam ad amicitiam essent redacti, nisi fistulas aquarias populus incidisset.In urbe autem, priusquam dictum esset milites pacatos venire, et tegulae de tectis iactae sunt et omnia, quae in domibus erant, vasa proiecta.Atque ideo maior pars civitatis perit et multorum divitiae. Nam latrones se militibus miscuerunt ad vastanda ea, quae norant ubi
Abbreviated transcription (Latin):
darent breui dicendum est. Multi dicunt apud ueteres hanc deuotionem
ium quãdam fortune satiaret. Alui hec litteris traclunt qđ uerisimilius ar¬
do. ituros ad bellum romanos debuisse pugnas uidere & uulnera ⁊fertu
Anuidas inter se cohortes ne in bello animantes hostes timerent aut iuilre¬
ra a sanguinem horrerent. Et maximo quidem ad bellum ꝓfcõ rome pre¬
toriani remanserunt: inter quos & ppłm tanta seditio fuit ut ad bellum ir
omnes platee cruore polluerentur. Cum balbinus homo lenis seditionem
sedare non posset: nam & in publicum processit. manus singulis quibusꝗ tna¬
it. & pene ictum lapidis passus est: alii dicunt ã fuste ꝑcussus est neq se¬
dasset tumultum nisi infontem gorolianum purpuratum ad ppłm longis¬
simi hominis collo suꝑpositum ꝑduxisset. Quo uiso ppłs & milites usq ado

Expanded text:
darent, breviter dicendum est. multi dicunt apud veteres hanc devotionem darent, breviter dicendum est. multi dicunt apud veteres hanc devotionem vis quaedam Fortunae satiaret. alii hoc litteris tradunt, quod veri similius credo, ituros ad bellum Romanos debuisse pugnas videre et vulnera et ferrum et nudos inter se coeuntes, ne in bello armatos hostes timerent aut vulnera et sanguinem perhorrescerent. Et Maximo quidem ad bellum profecto Romae praetoriani remanserunt, inter quos et populum tanta seditio fuit ut ad bellum intomnes plateae cruore polluerentur, cum Balbinus, homo lenior, seditionem sedare non posset. nam ut in publicum processit, manus singulis quibusque tetendit et paene ictum lapidis passus est, ut alii dicunt, etiam fuste percussus est. neque sedasset tumultum, nisi infantem Gordianum purpuratum ad populum longissimi hominis collo superpositum produxisset. quo viso populus et milites usque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
terum seuerum clementem alterum: bonum illum. istum constantẽ: illũ
nihil largientem. hunc affluentem copiis omnubus dicerent. hec de gnẽ
ꝑcepta tribimitia potestate uire ꝓconsulari. pontificatu maximo. patris
ã patrie nomen mierunt imꝑuim. Sed dum in capitolio rem diuinam
nes uulgares quam senatiu acceptissimam & sibi aduersissimam eẽ cre¬
debant. qt̃ factum est ut diximus. ut gordianum adolescentulum prin¬
cipem peterent. Qui statim factus estꝰ nec prius ꝑmissi sunt ad palatiũ
stipatis armatis ire ꝗ̃ nepotẽ gordiani noiẽ cesaris mincuparẽt. his ge¬
sis celebratisq sacris cdatis Indis scenicis atq circensibis. gladiatoris ⁊
munere marimus susceptis uotis in capitolio ad bellum contra maximinũ mstie
est cum exercitu ingerti pretorianis rome manentibus. Unde autẽ tractu
sit ut proficiscentes adbellum imꝑatores munus gladiatorium & uenatus.

Expanded text:
terum severum, clementem alterum, bonum illum, istum constantem, illum terum severum, clementem alterum, bonum illum, istum constantem, illum nihil largientem, hunc arflu- entem copiis omnibus dicerent, haec de moripercepta tribunicia potestate, iure proconsulari, pontificatu maximo, patris etiam patriae nomine inierunt imperium, sed dum in Caeius homines vulgares, quam et senatui acceptissimam et sibi adversissimam esse credebant.Quare factum est, ut diximus, ut Gordianum adulescentulum principem peterent, qui statim factus est nec prius permissi sunt ad Palatium stipatis armatis ire, quam nepotem Gordiani Caesaris nomine nuncuparunt.His gestis celebratisque sacris, datis ludis scaenicimunere, Maximus susceptis votis in Capitolio ad bellum contra Maximinum missus est cum exercitu ingenti, praetorianis Romae manentibus. Unde autem mos tractus sit, ut proficiscentes ad bellum imperatores munus gladiatorium et venatus
Abbreviated transcription (Latin):
Agallias. ciuilibus administrationibus se exercuit: cluctor non nunꝗͣ existẽs.
led rebus bellicis minor fuit ꝗ̃ inciuilibus. Attam̃ bonitate nimia sancti¬
tate ãtq uerecundia ingentem sibi amorem collocauerat. Familie uetustis¬
sime. & ut dicebat ipse abalbo cornelio theophane originem ducens. qui
pgneum pompeium cuulitatem meruerat: cum esset sue patrie nobili¬
suimus: Idemq historie scriptor. Statura procerus. corporis qualitate cõ¬
spiciius. in uoluptatibus nimins. quem quidem aduiiabat diuitiarũ ha¬
bundantia. nã erat am̃oribus diues a multa hereditatibus ꝑse college¬
rat. eloquentia clarus peemate inter sui temporis poetarum precipuus.
uini cibi. rei ueneree auidus uestitu cultus nec quicꝗͣ defuit qđ illum
ppło nõ cõmendabilem redderet. Amabilis enim senatiu fuit
e de utriusq uita cõpimus. deniq non nulli quẽ admodum catonem
& cesarem salustius comꝑauit. ita hunc comꝑandum putarunt: ut al¬

Expanded text:
et Gallias civilibus administrationibus rexerat, ducto nonnumquam exercitu, sed rebus bellicis minor fuerat quam in civilibus; attamen bonitate, nimia sanctitate ac verecundia ingentem sibi amorem conlocaverat. familiae vetustissimae, ut ipse dicebat, a Balbo Cornelio Theophane originem ducens, qui per Gnaeum Pompeium civitatem meruerat, cum esset suae patriae nobilissimus idemque historiae scriptor. Statura aeque procerus, corporis qualitate conspicuus, in voluptatibus nimius, quem quidem adiuvabat divitiarum abundantia, nam erat a maioribus dives et multa hereditatibus per se ipse collegerat. eloquentia clarus, poemate inter sui temporis poetas praecipuus, vini, cibi, Veneriae avidus, vestitu cultus, nec quicquam defuit quod illum populo non commendabilem redderet, amabilis etiam senatui fuit. Haec de utriusque vita comperimus. denique nonnulli, quemadmodum Catonem et Caesarem Sallustius comparat, ita hos quoque comparandos putarunt, ut al
Abbreviated transcription (Latin):
laribus ludis & muneribus atq circensibus cum millesimum annum
a condita urbe in consulatu suo & filii sui celebrauit. Quod de cesar
memorie traditum est. hoc ã de gordiano cordus dicit euenisse ꝑfrum
peusserunt interemisse dicuntur. Cordianorum hec fiit uita. ꝗ omines¬
sarmatarum depulsori romanarum seditionum. uictori germanorun
sed non uictori philipyorum. Quod ideo uidebatur additum quia i cã¬
his philippicis ab alanis tumultuario prelio uictus abscesserat simul ẽ
quod a philippo uincebatur occisus. Quem titulum euertisse licinius
dr̃ eo tempore quo est nactus impium cum se uellet uideri aphilis¬
yis originem trahere:¬

Expanded text:
laribus ludis et muneribus atque circensibus, cum millesimum annum laribus ludis et muneribus atque circensibus, cum millesimum annum a condita urbe in consulatu suo et filii sui celebravit. Quod de C. Caesare memoriae traditum est, hoc etiam de Gordiano Cordus evenisse perscribit; percusserori Gothorum, victori Sarmatarum, depulsori Romanarum seditionum, victori Germanorum, sed non victori Philipporum. quod ideo videbatur additum, quia in campis Philippis ab Alanis tumultuario proelio victus abscesserat, simul etiam quod a Philippis videbatur occisus, quem titulum evertisse Licinius dicitur eo tempore quo est nanctus imperium, cum se vellet videri a Philippis originem trahere
Abbreviated transcription (Latin):
semp ignouit nec iratus est. nisi ubi irasci decuit. factionibus se nuꝗͥ
pbuit. Hudicii tenax fuit. neq aliis potius ꝗͣ sibi credidit. qr̃ & a senatu di
lectus est. & a ppło timori habitꝰ: fiꝗdẽ sciebat ppłs ełꝰ censoriã p̃fecturã
quã uidebat posse ĩ imꝑio uehementuts coalescere.

Expanded text:
semper ignovit nec iratus est, nisi ubi eum irasci decuit, factionibus se numquam semper ignovit nec iratus est, nisi ubi eum irasci decuit, factionibus se numquam praebuit, iudicii tenax fuit neque aliis potius quam sibi credidit, quare et a senatu multum dilectus est et a populo timori habitus, si quidem sciebat populus eius censorium praefecturam, quam videbat posse in imperio vehementius convalescere.
Abbreviated transcription (Latin):
nie marcelline illum loco filii suscepit. Et alium ꝓconsulatũ bithinie e¬
git. & deinceps grecie ac tertio narbone missus. ꝓͥreterea sarmatis legaꝰ
in yllirico cõtenit. atq inde translatꝰ ad rhenum. Rem ꝯ̃ germanos sa¬
tis felicitet gessit. Post hec prefectus urbis prudentissimꝰ & ingeniosissi¬
mus ac seuerissimus approbatꝰ est. Quare uelit senatus ei homini ꝗđ non
licebat noue familie impiuim ipsum detulit. cõfessis omnibus eo tempote
insenatu aptiorem non esse & qui deberet principis nomen accipere. S
qm̃ minora pleriq desiderant. fuit eibi auidus uni parcissimus. ad
tem ueneream nimis rarus. domi forisq semꝑ seuerus. ita ut tristis
cognomen acciꝑet: uultu grauissimus & uerecundus. statura pro
usq ad exitum negotiorum uel inhumanus uel inclemens. Rogatus

Expanded text:
niae Marcellinae, quae illum loco filii suscepit et aluit. inde proconsulatum Bithyniae eniae Marcellinae, quae illum loco filii suscepit et aluit. inde proconsulatum Bithyniae egit et deinceps Graeciae ac tertio Narbonae. missus praeterea legatus Sarmatas in Illyrico contudit atque inde translatus ad Rhenum rem contra Germanos satis feliciter gessit, post haec praefectus urbi prudentissimus et ingeniosissimus et severissimus adprobatus est. quare veluti nobili senatus ei homini, quod non licebat, novae familiae imperium tamen detulit, confessis omnibus eo tempore in senatu aptiorem non esse, qui deberet principis nomen accipere. Et quoniam etiam minora plerique desiderant, fuit cibi avidus, vini parcissimus, ad rem Veneriam nimis rarus, domi forisque semper severus, ita ut et tristis cognomen acciperet, vultu gravissimus et retorridus, statura procusque ad exitum negotiorum vel inhumanus vel inclemens. rogatus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuis oratus sortunacianꝰ qui omnem hanc historiam scripsit puta cõ¬
Aximo pater fuit maximus unus ex plebe ut non nulli dicũt faber
ferrarius. ut alii uiridatiꝰ uehiculariꝰ s abricator. hic suscepit exu¬
nes intra pubertatẽ interierut. Nato maximo carnẽ bubalam & ꝗdem
multã aquila in cella eorum proiecisse fertur. que augusto patebat ĩplu¬
uio eademq cum iaceret. neq quisq̃ contĩgere auderet religionis timo¬
re. iterũ substuliss& ĩ ꝓximũ sacellum qđ erat iois pretestati detulise¬
ldeo tempore nihil iusum est ominis hr̃e sed non sine cã factum probauit
impium. Pueritiam omnẽ indomo pris priuatem fecit: quẽ statim x
prefecturã pretorii subuexit ubi factus est imꝑator. Opã grãmatico ihe¬
tori nõ multã dedit: siꝗdẽ semꝑ uirtuti & militari seueritati studuit¬

Expanded text:
quamvis Curius Fortunatianus, qui omnem hanc historiam perscripsit, pauca conquamvis Curius Fortunatianus, qui omnem hanc historiam perscripsit, pauca conta perscripserit. Maximo pater fuit Maximus, unus e plebe, ut nonnulli dicunt, faber ferrarius, ut alii, raedarius vehicularius fabricator.Hunc suscepit ex unes intra pubertatem interierunt.Nato Maximo carnem bubulam et quidem multam aquila in cella eorum proiecisse fertur, quae angusto patebat inpluvio, eandemque, cum iaceret neque quisquam adtingere auderet religionis timore, iterum sustulisse et in proximum sacellum, quod erat Iovis Praestitis, detulisse.Id eo tempore nihil visum est ominis habere, sed non sine causa factum probavit imperium.Pueritiam omnem in domo patrui Pinarii fecit, quem statim ad praefecturam praetorii subvexit, ubi factus est imperator.Operam grammatico, rhethori non multum dedit, si quidem semper virtuti militari et severitati studuit
Abbreviated transcription (Latin):
ter accipite. his atq aliis acclamationibus impatores facti sũt maximuis
atq balbimis. Egressi igr̃ ex senatu primum capitolum ascenderunt. & re
diuinam fecerunt. deinde ad rostra ppłi ro. aduocant. ubi cum oronem
de senatus sniã & de sua electione habuissent. poꝰ. ro cum militibus for
te qui cõuenerant acclamauit. gordianum cesarẽ omnes roganus. qui
nouo gnẽ senatus consulti statimꝰ raptus & inductus incuriam cesar ẽ
appellatus. Prima igit᷑ relatio duorum principum fuit ut duo gordia¬
ni diui appellarentur. aliqui autẽ unum putant appellatum seniorẽ
uidelicet. Sed de libris quos cordus assatim scripsit legisse me memi¬
rianum ut priniũ ualentẽ. Sed priusꝗͣ de actibus loquar eorum placet
aliqua dicere de moribus atq gnẽ. non eo modo quo uinius cordii estꝓ
secutus omnia: sed illo quo suetonuis trãꝗllus. & ualeruis marellinus:

Expanded text:
ter accipite. his atque aliis adclamationibus imperatores facti sunt Maximus ter accipite. his atque aliis adclamationibus imperatores facti sunt Maximus atque Balbinus. Egressi igitur a senatu primum Capitolium escenderunt ac rem divinam fecerunt, deinde ad Rostra populum convocarunt. ubi cum orationem de sen- atus sententia et de sua electione habuissent, populus Romanus cum militibus, qui forte convenerant, adclamavit, Gordianum Caesarem omnes rogamus hi die senatus consultum factum esset, inductus in Curiam Caesar est appellatus. Prima igitur relatio principum fuit, ut duo Gordiani divi appellarentur. aliqui autem unum putant appellatum, seniorem videlicet, sed ego libris, quos Iunius Cordus affatim scripsit, legisse memina in Pinarium Valentem. Sed priusquam de actibus eorum loquar, placet aliqua dici de moribus atque genere, non eo modo quo Iunius Cordus est persecutus omnia, sed illo quo Suetonius Tranquillus et Valerius Marcellinus,
Abbreviated transcription (Latin):
saciendus est impator modo faciendi sunt principes. unus qua res dome¬
sticas alter qui bellicas curet. unus qui in urbe resideat alier qui obiia
cum exercitu latronibus pergat. ergo principes dco uos sirmate si plac&.
siminus meliores oñdite. maximum igr̃ aiq balbinum quorũ unus in re
militari tantus est ut nobilitate gnĩs splendore uirtutis allexerit alier ua
clarus nobilitate est ut morum lenitate rerpu. sit necessarius & uue sancu¬
monia quam a prima etate instudio semper ac litteras tenuit. habetis sen
finem aut alios. aut hos principes seceritis. Post hec ueclamatum est uno
consensu. Equum est iustum est sententie sahini omnes consenummꝰ. maxͦ.
nibus uindicate. uobis bellum ꝯ̃ latrones mandamus. hostis publicus ma¬
piminus cum filio pereat. hostem publicum uos psequimini selices uos

Expanded text:
faciendus est imperator, immo faciendi sunt principes, unus qui res domefaciendus est imperator, immo faciendi sunt principes, unus qui res domesticas, alter qui bellicas curet, unus qui in urbe resideat, alter qui obviam cum exercitu latronibus pergat, ego principes dico, vos Armate, si placet, sin minus, meliores ostendite: Maximum igitur atque Balbinum, quorum unus in re militari tantus est ut ignobilitatem generis splendore virtutis texerit, alter ita clarus nobilitate est, ut et morum lenitate rei publicae est necessarius et vitae sanctimonia, quam a prima aetate in studiis semper ac litteris tenuit, habetis sentsi non aut alios aut hos principes feceritis. post haec adclamatum est uno consensu: Aequum est, iustum est. sententiae Sabini omnes consentimus. Maxime nibus vindicate, vobis bellum contra latrones mandamus, hostis publicus Maximinus cum filio pereat, hostem publicum vos persequimini, felices vos
Abbreviated transcription (Latin):
ne amphitheatri agere cum imineat ipse maximinus. quem mecũ hostẽ
ante dixistis: gordiani duo in quibus presidium fuerat interempri sunt.
neq in pñti ullum fit auxilium contra quos parare possimus. Agite igr̃
rimus qui & natu grandior erat & mentis uirtute ac seueritate cdarior
dicere fniam cepisser. que ostenderet duos esse principes saciendos: uectius
sabinus ex familia ulpiorum rogato consule ut sibi dicere ac iniersari
liceret. su exorsus est. Scio.l.c. hanc rebus noiuis merem esse oporiere cõ¬
uendum sit atq sentẽtus ubi res pingent ceriuices suas quisq respiciai
uorem ac liberos cogiet. auitas patriasq fortunas. quibus oninib imin&
uls uista truculentior ille quadrats agmine castris ubiq posiis ad urhe
iendit uos scribendo & consult ando diem teneus longa orone opus nõ ẽ

Expanded text:
ne Amphitheatri agere, cum inmineat Maximinus, quem hostem mecum ne Amphitheatri agere, cum inmineat Maximinus, quem hostem mecum ante dixistis, Gordiani duo, in quibus praesidium fuerat, interempti sint, neque in praesenti ullum sit auxilium, quo respirare possimus? agite igituximus, qui et natu grandior erat et meritis et virtute ac severitate clarior, dicere sententiam coepisset, quae ostenderet duos principes esse faciendos, Vettius Sabinus ex familia Ulpiorum rogato consule, ut sibi dicere atque interfari liceret, sic exorsus est: Scio, patres conscripti, hanc rebus novis inesse oportere conrimis abstinendum sit atque sententiis, ubi res perurguent. cervices suas quisque respiciat, uxorem ac liberos cogitet avitas patriasque fortunas; quibus omnibus inminet videtur, satis iusta truculentior, ille quadrato agmine castris ubique positis ad urbem tendit, vos sedendo et consultando diem teritis. longa oratione opus non est;
Abbreviated transcription (Latin):
Nteremptis in africa gordiano seniore cum filio. cum maxi¬
minus ad urbem furens quereret᷑: qđ gordiani augustii
appellati sunt iuindicare. senatus ꝓtrepidus in edem cõcor¬
die.uii. idus iunias cõcurrit ludis apollinaribus remeduĩ
õ furorem hominis imꝓbissimi requirens. Cum igr duo consulares emi
Qnentes quidẽ uiri maximus & balbinus. quorum maximus a plerisq
in historia subticetur & loco eius pupieni nomen infertur. cum dexip¬
pus a arapianus maxumnum a balbinum dicant electos contra marim¬
num pest gordianos quorum alter bonitate alter urtute ac seueritate da¬
ri habebantur. ingrelli essent incuriam ac precipue timorem maximini ad¬
uentu ferrent ostenderentq referente consule de alus tebus qui primam
smam erat dicturus sic exorsus est. Ninora uos sollicitante ꝓpe aniles
tã feruentussimo tempore tractamus in curiam. quid enim opiis de restua¬
none templorũ. de basilice ornatu. de templis de termis. de rehedificatio¬

Expanded text:
nteremptis in Africa Gordiano seniore cum filio, cum Maximinus ad urbem furens veniret, ut quod Gordiani Augusti appellati fuerant vindicaret, senatus praetrepidus in aedem Concordiae VII idus Iulias concurrit, Ludis Apollinaribus, remedium contra furorem hominis improbissimi requirens, cum igitur duo consulares, et eminentes quidem viri, Maximus et Balbinus quorum Maximus a plerisque in historia reticetur et loco eius Pupieni nomen infertur, cum et Dexippus et Arrianus Maximum et Balbinum dicant electos contra Maximnum post Gordianos, quorum alter bonitate, virtute alter ac severitate clari habebantur, ingressi essent Curiam ac praecipue timorem Maximini adventu fronte ostenderent, referente con- sule de aliis rebus, qui primam sententiam erat dicturus sic exorsus est: Minora vos sollicitant, et prope aniles res ferventissimo tempore tractamus in Curia. quid enim opus de restitutione templorum, de basilicae ornatu, de thermis Titianis, de exaedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
gordiano theatrum nuntius ingressus est. atq ante ꝙͣ̃ aliquid indica¬
ietur. ominis ppłs clamauit. maximinus occisus est. Ita a nuntuis preuẽ¬
tus. ⁊ impatores qui aderant gaudium publicum a nutu & consensir in¬

Expanded text:
Gordiano theatrum nuntius ingressus est, atque, antequam aliquid indicaGordiano theatrum nuntius ingressus est, atque, antequam aliquid indicaretur, omnis populus exclamavit, Maximinus occisus est. ita et nuntius praeventus et imperatores, qui aderant, gaudium publicum nutu et consensu in
Abbreviated transcription (Latin):
est fessisq militibus. Alia die ad contionẽ uentum est &omnes in max̾
& balbini uerba uirarunt. gordianos priores diuos appellantes. Mci nis
potest quanta letitia fuerit. cum romam pitaliam caput maximini fer¬
reret᷑ occurentibus amicis ad gaudium publicum. Et maxius quidem que
multi puppienũ putant apud rauenam bellum parabat ꝓgermnanorũ
auxilia: qui ubi compit consensisse exercitum sibi A collegis suis occilos
esse etiam maximinos: quare etiam statim dimissis germanorũ auxiliss
que sibi contra hostes parauerat. statin romam laureatas litteras mi
mam uenit senatumq ingressus. actis sibi gratus contionem habuit at
ꝙ in palatium cum balbino & gordiano uictores se receperunt. Is uõ ꝗ¬
ex aquileia romam missus fuerat tanto impetu mutatis aialibus cu¬
currerat ut quarta die romam ueniret. cum apud rauena maxium
liquisset. A forte dies ludorum erat. cum subito sedente balbino &

Expanded text:
us refectisque militibus alia die ad contionem ventum est, et omnes in Maximi us refectisque militibus alia die ad contionem ventum est, et omnes in Maximi et Balbini verba iurarunt, Gordianos priores divos appellantes. Dici vix potest quanta laetitia fuerit, cum Romam per Italiam caput Maximini ferretur, occurrentibus cunctis ad gaudium pmulti Puppienum putant, apud Ravennam bellum parabat per Germanorum auxilia; qui ubi conperit consensisse exercitum sibi et collegis suis, occisos autem esse Maximinos,quare statim dimissis Germanorum auxiliis, quae sibi contra hostem paraverat, Romam mam venit senatumque ingressus actis sibi gratiis contionem habuit, atque inde in Palatium cum Balbino et Gordiano victores se receperunt. Iex Aquileiensi Romam missus fuerat, tanto impetu mutatis animalibus cucurrit, ut quarta die Romam veniret, cum apud Ravennam Maximum reliquisset, et forte dies ludorum erat, cum subito sedente Balbino et
Abbreviated transcription (Latin):
orbem terrarum consensisse in odium maximini: qr tumentes milites quo¬
rũ affectus in albano monte erat media die forte cum a prelio quiesceres
A maximinum & filium eius intentorio positos occiderunt. eorumq casi¬
ta prefixa contiꝰ eqleresibus demostrarunt. In oppido igt̃ uicino statim ma¬
ximm statue atq ymagines deposite sunt: & eius prefectus pretorii occisus
est cum amicis clarioribus. Missa etiam romam capita sunt eorum. hic
finis maximinorum fuit dignus crudelitati prĩs. indignus bonitat filii.
Quibus mortius ingens letitia prouincialium dolor grauissimus barba¬
rorum. Sed milites interfectis hostibus publicis recepti sunt ab oppidais
rogantes & primum ita ut ante ymagines maxͥ. & balbrni ac gordiam a¬
dorarent: Cum omnes dicerent priores gordianos in deos relatos. Post hec
ingens in aquilea comeatus in castra que laborabant fame.pͥuͦ. traduaꝰ¬

Expanded text:
orbem terrarum consensisse in odium Maximini. quare timentes milites, quoorbem terrarum consensisse in odium Maximini. quare timentes milites, quorum adfectus in Albano monte erant, medio forte die, cum a proelio quiesceretur, et Maximinum et filium eius in tentorio positos occiderunt eorumque capita praefixa contis Aquileiensibus demonstrarunt. in oppido igitur vicino statim Maximini statuae atque imagines depositae sunt, et eius praefectus praetorii occisus est cum amicis clarioribus. missi etiam Romam capita sunt eorum. Hic finis Maximinorum fuit, dignus crudelitate patris, indignus bonitate filii, quibus mortuis ingens laetitia provincialium, dolor gravissimus barbarorum. Sed milites interfectis publicis hostibus recepti sunt ab oppidanis rogantes, et primum ita ut ante imagines Maximi et Balbini et Gordiani adorarent, cum omnes dicerent priores Gordianos in deos relatos. post hoc ingens ex Aquileia commeatus in castra, quae laborabant fame, propere traduct
Abbreviated transcription (Latin):
aquileam obsidere cepit. Ingens autẽ obpugnatio & discrunen tuic fuit¬
cum se cuies lulphure & flãmis ceterisq huiusmodi propugnaculis ami¬
litibus defenderent: quorum alii nudabantur armis. aliorum uestes in
cum filio adolescente quem cesarem apƿellauerat circiure muros quum
teli iactus satis tutus esse posset. nunc suos uerbis nunc opidanos rogare
uerum nihil profecit: nam multe in eum crudelitatis cause. & infilium
qui spetiosissimus erat probra congesta sunt. Quare maximinus sperae
suorum ignauia bellum trahi duces suos interemit eo tempore quo
custodes litteras dederãt. ne aliquis comeatus in maximini potestatem ne¬
niret. Miserat preterea ꝑomnes ciuitates pretorios questoriosq uiros ꝗ
ubiq custodias agerent. & omnia contra maximinum defenderent esftmn
deniq & in obsessi angustias obsidens ipse putaretur. Iimebatur inter he

Expanded text:
Aquileiam obsidere coepit, ingens autem oppugnatio et discrimen tunc fuitAquileiam obsidere coepit, ingens autem oppugnatio et discrimen tunc fuitcum se cives sulphure et flammis ceterisque huiusmodi propugnaculis a militibus defenderent; quorum alii nudabantur armis, aliorum vestes inccum filio adulescente, quem Caesarem appellaverat, circumire muros, quantum a teli iactu satis tutus esse posset, nunc suos verbis, nunc oppidanos rogare. verum nihil profecit, nam multa et in eum crudelitatis causa et in filium, qui speciosissimus erat, probra congesta sunt. Quare Maximinus sperans suorum ignavia bellum trahi duces suos interemit, eo tempore quo custodes litteras dederat, ne aliquid commeatuum in Maximini potestatem veniret, miserat praeterea per omnes civitates praetorios et quaestorios viros, qui ubique custodias agerent et omnia contra Maximinum de tenderent, effectum denique est ut obsessi angustias obsidens ipse pateretur, nuntiabatur inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
qua libere dicere. hoc cum uellent uindicare multum ex arsit exer¬
citus. A odium tacitus intẽpus distulit: quod loco suo statim ꝓdidit.
lleriq dicunt sane ipsam henonia uacuam & desertam inuentam
esse amaximino stulte letante qđ qĩ sibi ciuitas tota cessisset. Post
hec aquileiam uenit. Que s̃ eum armatis ec̃ muros dispositis portas
cdausit. nec obpugnatio defuit menophilo & crispino cõsularibus uiris
auctoribus. Cum igr̃ frustra obsiderent aquileiam maximinus lega¬
tos tandem in urbem misit. quibus pene ppłs consenserat ni menophiliiᷤ
cum collega restitisset. dicens deum bellonum ꝑ aruspices maximinũ¬
esse uincendum respondisse. Unde etiam postea maximiani milites
iocasse dicuntur apollinem contra se pugnasse dedere. nec illã maxͥ
aut senatus. sed deorum fuisse uictoriam. Quod quidem udcuro fa
ci. Ponte itaq copiis facto maximinus fluuiũ transiuit & de proxio

Expanded text:
qua libere dicere, haec cum vellet vindicare, multum exarsit exerqua libere dicere, haec cum vellet vindicare, multum exarsit exercitus sed odium tacitum in tempus distulit, quod loco suo statim prodidit, plerique sane dicunt ipsam Emonam vacuam et desertam inventam esse a Maximino, stulte laetante quod quasi sibi civitas tota cessisset. Post hoc Aquileiam venit, quae contra eum armatis circa muros dispositis portas clausit, nec propugnatio defuit Menophilo et Crispino consularibus viris auctoribus. cum igitur frustra obsideret Aquileiam Maximinus, legatos in eandem urbem misit, quibus populus paene consenserat, nisi Menophilus cum collega restitisset, dicens etiam deum Belenum per haruspices respondisse Maximinum esse vincendum. unde etiam postea Maximiniani milites iactasse dicuntur Apollinem contra se pugnasse debere, nec illam Maximi aut senatus sed deorum fuisse victoriam. quod quidam idcirco ab his cti, ponte itaque cupis facto Maximinus fluvium transiit et de proximo
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt. Ptofecto igr̃ adbellum maximo contra mariminum bal¬
binus rome bellis intestinis & domesticis seditionibus urgebatur. oc¬
lamatus est: cum balbinus resistere seditionibus non sati posset. Deni¬
q magna pars urbis est. et recreatus quidem impator fuerat maxi¬
minus audita morte gordiani atq euis filii A capelliani uictoria. ue¬
rum ubi aliuid senatus consultum accepit qđ maximus balbinus & gor¬
dianus imꝑatores appellati sunt. intellexit senatus odia esse ppetuai
& seuere hostem omnium udicio haberi. acrior deniq ytaliam ingres¬
sus est. ubi compisset maximum ꝯͣ se missum uehementuis seuiens qua¬
drato agmine hẽnoriam uenit. Erat prouincialium omnum cõsili¬
um hoc fere. ut sublatis omnibus que uictum prebent intra ciuitates
se reciperent: ut maximinus cum exercitu fame urgeretur. Neniq
creari se posse credebat. murmurare primum cepit. deinde etiã ali¬

Expanded text:
diderunt, profecto igitur ad bellum Maximo contra Maximinum Baldiderunt, profecto igitur ad bellum Maximo contra Maximinum Balbinus Romae bellis intestinis et domesticis seditionibus urguebatur oclaniatus est, cum Balbinus resistere seditionibus non satis posset, denique magna pars urbis incensa est. Et recreatus quidem imperator fuerat Maximinus audita morte Gordiani atque eius filii Capeliani victoria, verum ubi aliud senatus consultum accepit, quo Maximus et Balbinus et Gordianus imperatores appellati sunt, intellexit senatus odia esse perpetua et se vere hostem omnium iudicio haberi. acrior denique Italiam ingressus est. ubi cum comperisset Maximum contra se missum, vehementius saeviens quadrato agmine Emonam venit, sed provincialium omnium consilium hoc fuit, ut sublatis omnibus quae victum praebere possent intra civitates se reciperent, ut Maximinus cum exercitu fame urgueretur. denique creari se posse credebat, murmurare primum coepit, deinde etiam ali
Abbreviated transcription (Latin):
cui mauros regenti successorem dederat. squem filium uimore cũ
misisset acerrima pugna intex fecto filio ipse laqueo uitam finiuit:
sciens & in maximino multum esse roboris. & in afris nihil esse uirũ.
Multum qn imo ꝑfide tunc capellianus uictor ꝓmaximino omnesi
gordianos motu partiũ in africa interemit atq proscripsit. nec ciuq̃
pepercit ꝓrsus ut ex animo maximini uideretur hoc facere. Ciuit ates
deniq subuertit. fana diripuit. denaria militibus dinisit. plebem &
principes cuutatis concidit. Ipse preterea militum animos cõciliabat
bus gordianis maximum ex prefecto urbis qui & plurimas dignita¬
delicatioribus & balbinum impatores creauit. Qiuibus a pplo augustis
cesarem appellauit. Iribus igitur imꝑatoribus ꝯͣ maximinuĩ fulta res
pii. est. horum tñ maximus uita seuerior. prudentia grauior. urtute
cõstantior. Deniq ipsi s̃ maximinũ & senatus & balbimis bellum tra¬

Expanded text:
cui Mauros regenti successorem dederat, contra quem filium iuvenem cum cui Mauros regenti successorem dederat, contra quem filium iuvenem cum misisset, acerrima pugna interfecto filio ipse laqueo vitam finiit, sciens et in Maximino multum esse roboris et in Afris nihil virium, multum quin immo perfidiae, tunc Capelianus victor pro Maximino omnes Gordiani mortui partium in Africa interemit atque proscripsit nec cuiquam pepercit, prorsus ut ex animo Maximini videretur haec facere, civitates denique subdidit, fana diripuit, donaria militibus divisit, plebem et principes civitatum concidit, ipse praeterea militum animos sibi conciliabat, bus Gordianis, Maximum ex praefecto urbi et qui plurimas dignitadelicatiorem, imperatores creavit. quibus a populo Augustis  dictus, tribus igitur imperatoribus contra Maximinum fulta res publica est. horum tamen Maximus vita severior, prudentia gravior, virtute constantior. denique ipsi contra Maximinum et senatus et Balbinus bellum cre
Abbreviated transcription (Latin):
set ignoraret. Alia sane die admissis amicis qui eum audire nõ pote¬
rant: sed tacebant & factum senatus tacite laudabant consiliũ huit
quid facto opus esset: sed consilio ad contionẽ processit: in qua cõlionei
multa in afros. multa ingordianũ plura in senatum dixit: cohortans
milites ad cõmunes inurias uidicandas. Contio deniq omnis militariᷤ
fuit: cuiꝰ hoc exemplum est. Cõmilitones rem uobis notam ꝓferimus. a¬
fri fidem fregerunt: nam qñ tenuerut gordianus senex debilis & noͣ¬
cerem. nec solum me. sed uos & omnes qui mecum sentuĩt. & gordianos
prẽm & filium augustos uocauerũt. ergo si uiri estis siuires habetis ea¬
mus õ senatum & afros quorum omniũ bona uos habebitis. Dato iguur
stipendio & quidem ingenti romam uersus cum exercitu ꝓsicisci cepit
Sed gordianus in africa primo Aa capelliano quodam agitari cepit:i

Expanded text:
set ignoraret. alia die admissis amicis, qui eum videre non poteset ignoraret. alia die admissis amicis, qui eum videre non poterant sed tacebant atque factum senatus tacite laudabant, consilium habuit quid facto opus esset, de consilio ad contionem processit, in qua contione multa in Afros, multa in Gordianum, plura in senatum dixit, cohortatusque milites ad communes iniurias vindicandas. Contio denique omnis militaris fuit, cuius hoc exemplum est: Conmilitones, rem vobis notam proferimus. Afri fidem fregerunt, nam quando tenuerunt? Gordianus senex debilis et morcerem, nec solum me sed etiam vos et omnes qui mecum sentiunt, et Gordianos, patrem ac filium, Augustos vocarunt. ergo si viri estis, si vires habetis, eamus contra senatum et Afros, quorum omnium bona vos habebitis. dato igitur stipendio, et quidem ingenti, Romam versus cum exercitu proficisci coepit. Sed Gordianus in Africa primum a Capeliano quodam agitari coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
demus. nepos gordiani cesar appelletur. tertius gordianus pretura accipi¬
at. ubi hoc senatus consultum maximinꝰ accepit: homo natura ferus sic
exarsit ut non hominem sed beluam putares. iactabat se in parietes non¬
minq se terre ꝓsternebat exclamabat in condie artipiebot gladiĩ qi sena
tum posset occidere: conscindebat uestem regiam. alios uerberibus afficie¬
bat: & nisi de medio recessisset ut quidam sunt auctores. oculos filio ado¬
lescentulo substulisset. Causa autẽ iracundie ⁊̃ filium hec suit. qđ cum
romam ire usserat cum primũ imperator factus est. & ille pris nimo a¬
more neglexerat. putabat autẽ qđ si ipse rome fuisset. nihil ausurus cẽt
senatus. Ardentẽ igitur iracundia amici inira cubiculum receperunt
sed cum furorem suum tenere non posset: ut obluuonem cogitationis
acciperet uino se primo die obriusse dicitur. eosq ut quid adiectum es¬

Expanded text:
demus. nepos Gordiani Caesar appelletur, tertius Gordianus praeturam accipidemus. nepos Gordiani Caesar appelletur, tertius Gordianus praeturam accipiat. Ubi hoc senatus consultum Maximinus accepit, homo natura ferus, sic exarsit, ut non hominem sed beluam putares, iaciebat se in parietes, nonnumquam terrae se prosternebat, exclamabat incondite, arripiebat gladium, quasi tum posset occidere, conscindebat vestem regiam, aulicos verberibus adficiebat, et nisi de medio recessisset, ut quidam sunt auctores, oculos filio adulescentulo sustulisset. causa autem iracundiae contra filium haec fuit, quod eum Romam ire iusserat, cum primum imperator factus est, et ille patris nimio amore neglexerat. putabat autem quod, si ille Romae fuisset, nihil ausurus esset senatus. ardentem igitur iracundia amici intra cubiculum receperunt, sed cum furorem suum tenere non posset, ut oblivionem cogitationis acciperet, vino se primo die obruisse dicitur eo usque ut quid actum es
Abbreviated transcription (Latin):
enim maximinꝰ cum filio suo hostis est iudicatus. Senatꝰ cõsulti autẽ exemplu
hoc fuit. Cum uentũ esset inedem castrorũ .ui. kal uiliarum acceptis litieris
uocatunt. sed intuitu ur̃i necessitatẽ libens substineo: urum est extimare
quid uelitis. nam ego usq ad senatus uidicium incertus & naruis sluciua¬
bo. lertis litteris statim senatus acclamauit. Nordiane auguste dii te seruẽt.
hostes. qui eos occidit premium merebit᷑. Item consul dixit. De amicis ma¬
ximmi quid iudetur: acclamatum est. hostes hostes qui eos occiderit pre¬
mium merebit᷑. Item acclamatum est. Inimicus senatus in crucẽ tollatur.
hostis senatus ubicũq feriatur. inimici senatus uiui exurantur. gordiani
augusti dii uos seruent. ambo feliciter agatis. ambo feliciter imperrtis.
nepoti gordiani questuram decernimus. nepoti gordiani consulatũ spo¬

Expanded text:
etiam Maximinus cum filio suo hostis est iudicatus. Senatus consultum autem etiam Maximinus cum filio suo hostis est iudicatus. Senatus consultum autem hoc fuit: Cum ventum esset in Aedem Castorum die VI kal. Iuliarum, acceptas litteras vocarunt. sed intuitu vestri necessitatem libens sustineo, vestrum est aestimare quid velitis, nam ego usque ad senatus iudicium incertus et varius fluctuabo. lectis litteris statim senatus adclamavit: Gordiane Auguste, di te servent. hostes, qui eos occiderit, praemium merebitur. item consul dixit: De amicis Maximini quid videtur? adclamatum est: Hostes, hostes. qui eos occiderit, praemium merebitur. item adclamatum est: Inimicus senatus in crucem tollatur, hostis senatus ubicumque feriatur. inimici senatus vivi exurantur. Gordiani Augusti, di vos servent. ambo feliciter agatis, ambo feliciter imperetis. nepoti Gordiani praeturam decernimus, nepoti Gordiani con- sulatum spon
Abbreviated transcription (Latin):
omiubus. Deniq ubiq amici & ad ministratores & duces tribuni & milites
maximini interfecti sunt. pauce ciuitates hosti publico fidem seruauert.
que proditis his qui missi ad eos fuerant ad maximinũ cito ꝑuidices detu¬
dianos principes ab illa tristissima bellua liberari ceptus ꝓconsularib p̃sidib
legatis ducib tribunis. magrãtibus ac singulis cuuitatibus A mumicipuis &op¬
pidis & castellis & uicis salutem quam nunc primũ recipere cepit Adic̃ dus
fauentibus. gordianum ꝓconsulem iurum strenussimum A grauissimii
senatorem principem meriumus. augustum appellauimꝰ. nec solum illum
sed ã in subsidium reipi. filium eius gordianum nobilem iuuenẽ. urum
nunc est consentire ad salutem reipu. obtinendam. & ad scelera defenden
da ad illam belluam atq ad illiꝰ amicos ubicũq fuerit psequendos. a nobis

Expanded text:
omnibus, denique ubique amici et administratores et duces, tribuni et milites omnibus, denique ubique amici et administratores et duces, tribuni et milites Maximini interfecti sunt; paucae civitates fidem hosti publico servaverunt, quae proditis iis qui missi ad eos fuerant ad Maximinum cito per indices detudianos principes a tristissima belua liberari coeptus proconsulibus, praesidibus, legatis, ducibus, tribunis, magistratibus ac singulis civitatibus et municipiis et oppidis et vicis et castellis salutem, quam nunc primum recipere coepit, dicit. dis faventibus Gordianum proconsularem, virum sanctissimum et gravissimum senatorem, principem meruimus, Augustum appellavimus, nec solum illum, sed etiam in subsidium rei publicae filium eius Gordianum nobilem iuvenem, vestrum nunc est consentire ad salutem rei publicae obtinendam et ad scelera defendenda et ad illam beluam atque illius amicos, ubicumque fuerint, persequendos, a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cum gladus Acum omini genere telorum. Et primo quidem inuitꝰ gordia¬
nus purpuram sumpsit. Postea uõ cum uidit neq filio neq familie sue tutũ
id esse uolens suscepit unpium. & appellatus est ab omibus afris augustus:
cum filio suo apud oppidum tysorum: inde ꝑ carthaginem uenit cũ pom¬
ha regali cum ꝓtectoribus & fascibus laureatis. Inde romam ad senatum
litteras misit: qđ occiso ualeriano duce militum p̃torianorũ inodium u¬
maximini senatus gratanter accepit A sunt appellati A gordianus senex
a gordianus uiuenis a senatu augusti. Interfecti deinde omnes delaiores
omnes accusatores. omnes amici maximini. Interfectus est sabinus p̃fectus
petcussus in ppł̃o. Et ibi hec gesta sunt. Senatus magis timens maximinum
apte ac libere hostes appellat eum & filium. luteras deinde mittit ad om¬
nes prouincias ut cõmuni saluti libertatiq subueniãt. Que audite sunt ab

Expanded text:
cum gladiis et cum omni genere telorum, et primo quidem invitus Gordiacum gladiis et cum omni genere telorum, et primo quidem invitus Gordianus purpuram sumpserat; postea vero, cum vidit neque filio neque familiae suae tutum id esse, volens suscepit imperium et appellatus est omnibus Afris Augustus cum filio apud oppidum Thysdrum. inde propere Carthaginem venit cum pompa regali et protectoribus et fascibus laureatis, unde Romam ad senatum litteras misit, quae occiso Vitaliano, duce militum praetorianorum, in odium Maximini gratanter acceptae sunt. appellati etiam Gordianus senex et Gordianus iuvenis a senatu Augusti, interfecti deinde omnes delatores, omnes accusatores, omnes amici Maximini. interfectus est Sabinus praefectus urbis percussus in populo. Ubi haec gesta sunt, senatus magis timens Maximinum aperte ac libere hostes appellat Maximinum et eius filium, litteras deinde mittit ad omnes provincias, ut communi saluti libertatique subveniant; quae auditae sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
niq intermitteret qđ ad crudelitatẽ iuderetur opari s̃ eum defectionem
parauerunt: nec solum romani sed quia & inmilites seuiebat. Exercitus ꝗ¬
erat in africa subita & ingenti seditione gordianum senem Quirum gra¬
uissimum qui erat ꝓconsul imꝑatorem fecerunt. Cuius factionis hic ordo
fuit. Erat procurator fisci in libia qui omnes maximini studio spoliauerat.
hnc plusitanã plebem deinde & quosdam milites interẽptus est: silic& procu¬
rator ꝑ eos qui rationalem in honorem maximini defendebant. sed cum uide¬
ret auctores cedis eius acrioribus remediis sibi subueniendum eẽ gordianu
ꝓconsulem uirum ut diximus uenerabilem natu grãdeuum omni uirtutũ
gnẽ florentem ab alexandro ex senatus consulto in africam missum recla¬
mantẽ & se terre affligentem optum purpura imꝑare coegerunt instãtes

Expanded text:
nique praetermitteret, quod ad crudelitatem videretur operari, contra eum defectionem nique praetermitteret, quod ad crudelitatem videretur operari, contra eum defectionem pararunt. nec solum Romani, sed, quia et in milites saeviebat, exercitus qui in Africa erant subita et ingenti sedi- tione Gordianum senem, virum gravissimum, qui erat pro consule, imperatorem fecerunt, cuius factionis hic ordo fuit. Erat fisci procurator in Libya, qui omnes Maximini studio spoliaverat; hic per rusticanam plebem, deinde et quosdam milites interemptus est superantes eos qui rationalem in honorem Maximini defendebant. sed cum viderent auctores caedis eius acrioribus remediis sibi subveniendum esse, Gordianum proconsulem, virum, ut diximus, venerabilem, natu grandiorem, omni virtutum genere florentem, ab Alexandro ex senatus consulto in Africam missum, reclamantem et se terrae adfligentem, opertum purpura imperare coegerunt, instantes
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quot ue nec ueterum tm̃ prede in romanũ solum attuli quantũ spera¬
ri non potuit: tantum captiuorum adduxi ut iuix sola romana sussiciãt.
Reliqua orõnis uerba non ad rem necessaria. Pacata germania syriniũ ue¬
nit sarmatis inferre bellum parans atq animo habens cõcupiensq usq ad
occeanum septẽtrionales partes in romanã dictionem redigere: quod fe¬
cisset siuixisset: ut herodianus dicit grecus scriptor qui ei q̃tum iudemis
in odium alexandri plurimum fauit. Sed cum romani eius crudelitatẽ fer¬
re non possent qđ delatores euocaret accusatorẽ in mitteret crimina fin¬
geret innocentes occideret dãpnaret omnes quicũq in uidicium ueniset
ex ditissimis hominibus paupimos faceret nec aliunde nisi malo alieno pe¬
cuniam quereret: deinde sine delicto consulares uiros duces multos inse¬
rimeret. alios siccis uehiculis exiberet alios in custodia detineret. & nihilde¬

Expanded text:
si quot nemo veterum, tantum praedae in Romanum solum attuli quantum sperasi quot nemo veterum, tantum praedae in Romanum solum attuli quantum sperari non potuit, tantum captivorum adduxi ut vix sola Romana sufficiant. reliqua orationis ad hanc rem non necessaria. Pacata Germania Sirmium venit, Sarmatis inferre bellum parans atque animo concupiens usque ad Oceanum septentrionales partes in Romanam ditionem redigere; quod fecisset, si vixisset, ut Herodianus dicit, Graecus scriptor, qui ei, quantum videmus, in odium Alexandri plurimum favit. Sed cum Romani eius crudelitatem ferre non possent, quod delatores evocaret, accusatores inmitteret, crimina fingeret, innocentes occideret, damnaret omnes quicumque in iudicium venissent, ex ditissimis hominibus pauperrimos faceret nec aliunde nisi malo alieno pecuniam quaereret, deinde sine delicto consulares viros et duces multos interimeret, alios siccis vehelis exhiberet, alios in custodia detineret, nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
senatum direxit & ppłm se dictante cõscriptas quarũ sniã hec fuit. Nõ
uicos incendimus. greges adduximus. captiuos abstraximus armatos
occidimus in palude pugnauimus ꝑuenissemus ad siluam si altitudo
þaludum nos transire ꝑmisisset. heluis cordus dicit hanc oiõ ipsius
oronem fuisse. quod credibile est. Quid enim in hac est qđ non possit har¬
barus miles. Qui pari sniã ad ppłm scripsit. sed maiori reuerentia id¬
areo qd senatum oderat a quo se cotempni mulium credebat. lusserat
preterea tabulas pingi ita ut erat bellum ipsum gestum & ante curiam pro¬
poni: ut facilius pictura loqueret᷑: quas quidem tabulas post mortẽ es se¬
natus eradi iussit ati excuri. Fuerũt & alia sub eo bella plurima ex quibus
sa ad senatum ciuus hoc exemplum est. Breui tempore.p.c. tot bella gesta:¬

Expanded text:
senatum et populum misit se dictante conscriptas, quarum sententia haec fuit: Non senatum et populum misit se dictante conscriptas, quarum sententia haec fuit: Non vicos incendimus, greges abduximus, captivos abstraximus, armatos occidimus, in palude pugnavimus. pervenissemus ad silvas, nisi altitudo paludium nos transire non permisisset. Aelius Cordus dicit hanc omnino ipsius orationem fuisse, credibile est; quid enim in hac est quod non posset barbarus miles? qui pari sententia et ad populum scripsit sed maiore reverentia, idcirco quod senatum oderat, a quo se contemni multum credebat, iussit praeterea tabulas pingi ita ut erat bellum ipsum gestum et ante Curiam proponi, ut facta eius pictura loqueretur, quas quidem tabulas post mortem eius senatus et deponi iussit et exuri. Fuerunt et alia sub eo bella plurima ac2 proelia, ex quibus sa ad senatum, cuius hoc exemplum est: Brevi tempore, patres conscripti, tot bella ges