comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus eũ legitimũ hĩtiem ꝓparte
cẽ factũ. ⁊ ideo pars nrditatis ĩ tec¬
stam̃to remansit. noc ab surdũ ui¬
tetur ꝓ parit ĩtestatum uideri.
tris testam̃to ꝯtra fratrẽ institutũ
te parte. añ egit ⁊optinuit. filia q̃
ñ egit aut ñ optinuit ĩĩtlitate
legitimam fratri non concurrit¬
c̃ontra tabulas fuius possessione¬

Expanded text:
parte esse factum: et ideo pars hereditatis in testamento remansit, nec absurdum uidetur pro parte intestatum uideri. tris testamento contra fratrem institutum de parte ante egit et optinuit, filia, quae non egit aut non optinuit, in hereditate legitima fratri non concurrit.Contra tabulas filii possessione
Abbreviated transcription (Latin):
aul:ui repudiãtis animo rĩ
uenit. iuicusitionẽ inofficiosi te¬
stim. partẽ non fã̃ his ꝗ eand̾ q̃re¬
lam mouere uolũt.uñ side inof¬
ficioso testõ patris alt̃ ex libiso exc¬
hĩtlatis agaeret. qr rescisso tͣtsit̾ ai¬
t̃ quoꝙ ad successionẽ. ab ĩtestato
uocatur iõ ad uniuersam hr̃cliti¬
tem ñ recte uõdlicas s ħ si obtinu¬
crit. utetur rei iudicate auctorita¬
te. qĩ centum uirihec̃ solũ filiu̾ ĩ
reb humanis ẽẽ non cũ faceret
ĩtestatum credider̃t. ¶ Cum co ꝯta
testam̃tum in officiosũ iudicatũ.
testam̃ti factionẽ nabusse de fũc¬
tus ñ creditur: ñ idem ꝓbandu¬

Expanded text:
ui repudiantis animo non uenit ad accusationem inofficiosi testamenti, partem non facit his qui eandem querellam mouere uolunt. unde si de inofficioso testamento patris alter ex liberis exheredatis ageret, quia rescisso testamento alter quoque ad successionem ab intestato uocatur, et ideo uniuersam hereditatem non recte uindicasset: hic si optinuerit, uteretur rei iudicatae auctoritate, quasi centumuiri hunc solum filium in rebus humanis esse nunc, cum facerent intestatum, crediderint.Cum contra testamentum ut inofficiosum iudicatur, testamenti factionem habuisse defunctus n
Abbreviated transcription (Latin):
tñ est auꝗd ꝙ testatoris udicio re¬
putctur ũ mcrito repellẽdus nõ
sit.¶ fuiꝰ testatoris ꝗcũ titio ciꝰ¬
dem pocunie reus fucrat. ubatio.¬
nẽ titio legatã ꝑ acceptilationẽ ritii
lib̾atus abactione inofficiosi ño
summouebitui.
it. fil̾io legatũ declit. cod̃ testõ itai
caũ ca oĩa que supͣ dari fieri. ius¬
si. ea dari fieri uolo. ab oĩ hit̾le ro¬
noꝵ ue possessore. qui mͥ crit. etiã
iurc ĩtestati. ntẽq̃ dari iuffero. ea
uti dentur. fiãt ꝙ fidei eius cõm¬
nutio. Quesitũ est sor̾or si cẽtum¬
uirali iudicio optinuerit. ã fider¬
cõmissa ex capitt supͣ scripto dec¬
beantu. iydi. si ħ queratur. ã uue̾
corum quos ꝗs sibi abĩtestõ hr̃¬
dos bonoꝵ uc possessores succes¬
suros crecdat sidei cõmittẽ possit:
nec fidei cõmissa ab intestato da¬
ta debi. qͣl ademẽnte.

Expanded text:
 quod testatoris uitio reputetur, ut merito repellendus non sit.Filius testatoris, qui cum Titio eiusdem pecuniae reus fuerat, liberatione Titio legata per acceptilationem Titii liberatus ab actione inofficiosi non summouebitur. it, filio legatum dedit: eodem testamento ita cauit: 'Ea omnia quae supra dari fieri iussi, ea dari fieri uolo ab omni herede bonorumue possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo.' quaesitum est, si soror centumuirali iudicio optinuerit, acripto debeantur. respondi: si hoc quaeratur, an iure eorum, quos quis sibi ab intestato heredes bonorumve possessores successuros credat, fidei committere possit, nec fideicommissa ab intestato data deberi, quasi a demente.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾am et si parentibus ñ telet
filioram hĩttitas ꝓpt̃ uotũ parẽtũ
et naturilem erga filios caritatem
turbato tam̃ ordine mortalitatis.s¬
ñ minus parẽtib ꝗͣ ub̃is. pie relĩq
debet.hĩtli cius ꝗ post utẽ de mo¬
fficioso p̾ꝑatam mutata u̾olũtate
decessit. ñ datur de inofficioso q̃rela.
ñ enim fuffic̃ litẽ instituere. si ñ u
ea ꝑseroret. ¶ fulius ꝗde ĩofficiosi
actione aduersus duos hĩles ex ꝑt̾

Expanded text:
am etsi parentibus non debetur filiorum hereditas propter votum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet. Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata voluntate decessit, non datur de inofficioso querella: non enim sufficit litem instituere, si non in ea perseveret. Filius, qui de inofficiosi ac
Abbreviated transcription (Latin):
secutus sit utrobiꝙ eͥ prescriptio¬
ne sũmouebitur quinq̃ si idez
ĩstitutũ ruũ prius quã adire hr̃¬
ditatẽ iub̾et manumiscrit. ut il¬
le suo arbitrio adeat hĩditatẽ. ille
fraudulẽto ꝯsilo fec̾it. sũmoue¬
bitur alactione.  Si astatulibo.
uideri agnouisse parẽtis uidici¬
um. ¶ Sicũ filius adẽp̾tũ sibi

Expanded text:
secutus sit: utrubique enim praescriptione submovebitur. quin etiam si idem institutum servum priusquam adire hereditatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat hereditatem, idque fraudulento consilio fecerit, summovebitur ab actione. Si a statulibero videri adgnovisse parentis iudicium. Si cum filius a
Abbreviated transcription (Latin):
tuta id acꝗsitum uitetur. ut uicus
lumina nraĩ cxcipiat: cũ autem scr¬
uitus imponitur ncluminib
officiatur. ħ maximc aceptiuitcm
ne ius sit uicino ĩuitis nob̾ altiu̾
elificnt. atꝙ ita minuclumira

Expanded text:
uta id adquisitum uidetur, ut uicinus lumina nostra excipiat: cum autem seruitus imponitur, ne luminibus officiatur, hoc maxime adepti uidemur, ne ius sit uicino inuitis nobis altius aedificare atque ita minuere lumina
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. ꝙ n omnioũ ꝑcũt non utẽdos
ita fiuicinus simł lib̾tatẽ usica¬
piat ucluti sicdes tue clib mcis
ẜuiant. neaitius tollantim nc
linib icarũ glium officutur
et ogd ꝑstatutũ tcmpus scestas

Expanded text:
 non omnimodo pereunt non utendo, sed ita, si uicinus simul libertatem usucapiat. ueluti si aedes tua‹e› aedibus meis seruiant, ne altius tollantur, ne luminibus mearum aedium officiatur, et ego per statutum tempus fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
rut m̃s acoptauit.⁊emãcipaũ
potõ urorẽ ducere eq̃ ⁊ sime emã¬
cipatoc illam ĩpotestate ictilut
potimus iungi matrioxĩo. itaꝙ
uolẽtigeneꝵ atotart. siutctur
u̾ filiã emancipart. si nłr sua¬
detur eiꝗ nir uelit atoptart u̾e¬
mãcipet filium. ¶ amitã quo

Expanded text:
meus adoptauit et emancipauit, potero uxorem ducere. aeque et si me emancipato illam in potestatem retinuerit, poterimus iungi matrimonio.Itaque uolenti generum adoptare suadetur, ut filiam emanciparet: similiter suadetur ei, qui nurum uelit adoptare, ut emancipet filium.Amitam quo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis suerit ꝑmissum li¬
b̾tinã iustam uxorem bĩti põ¬
tost iusta uxor csse.
quãuis in eius samiai ĩgẽ¬
nuiuͭa sit ꝯsocutus ut uber¬
tinum tm̃ a senatoris nup¬
tiis repellẽlum este.
mulier. ad cũtem uirũ reuer¬
tatur. id mat̾moniũ itemcõ¬
int̾posito si ñ multo tp̃r int¬
pontõ recõciliati fuerĩtinet ĩ¬
t̾ moras aut illa alii nupse¬
rit aut ħ aliam duxĩtimaxi¬
dimariti filie. f⁊ ñ fie̾ri nup¬
tias rationis ẽ. itaꝙ ꝑ soãm
cius patri temõstraret q pa¬
trimonio ꝯsenserit ut rupp¬
tic ꝯtrahantur nocesse est. e¬
ream adulterii quam uir
iuit mariti postulaũ. no ꝓ¬
hiletur post abolitionẽ uxo¬
nuptie possumt.⁊ si fre. cor¬
munem ex nouo parẽtum
mat̾monio susceprũ halt̾ant¬
filiã senatoris nuptias lib̾ti
secutã putris casus ñ facit u

Expanded text:
principis fuerit permissum libertinam iustam uxorem habere, potest iusta uxor esse. quamuis in eius familia ingenui iura sit consecutus, ut libertinum tamen a senatoriis nuptiis repellendum esse. mulier ad eundem uirum reuertatur, id matrimonium idemntior, si non multo tempore interposito reconciliati fuerint nec inter moras aut illa alii nupserit aut hic aliam duxerit, maxidi mariti filiae familias non fieri nuptias rationis est: itaque personam eius patri demonstrari, qui matrimonio consenserit, ut nuptiae contrahantur, necesse est.Ream adulterii, quam uir iure mariti postulauit, non prohibetur post abolitionem uxonuptiae possunt, etsi fratrem communem ex nouo parentium matrimonio susceptum habeant.Filiam senatoris nuptias libertini secutam patris casus non faciat u
Abbreviated transcription (Latin):
rtre cxhur̾e cum. ꝙ signoras uissiti
exhirer. e post dͥcattum cius an dic
exibitionis deceffit. denegãda crit ac¬
tio. Si autẽ post dicm cxritionis docos¬
serit. aut ãmiscrit ciuit᷑atẽ utilit̾ agi

Expanded text:
re eum. quod si ignorans iusserit exhiberi uel post decretum eius ante diem exhibitionis decesserit, deneganda erit actio. si autem post diem exhibitionis decesserit aut amiserit ciuitatem, utiliter agi
Abbreviated transcription (Latin):
uł sidubitctur approratũ fideiussore
iudicio sistccu cã non acccp̃. iniuriaꝵ
actio adu̾sus cum ẽẽ potest. q sanc ñ
queliret ĩ iuria est. duci ĩius. cum. qi
satis idoncum fituissorẽ tetiͣs: ⁊ ip̃e
ficciussor qui ñ sit acceptus. tãquam
ac ĩiuria sibi facta quen poterit.
datum est non uidetur cautum.
s dicatur hr̃e fori prescriptionem et
inctuat pctitor ne unx foriutatur.
rito petitorem rccusare talc̃ fideiusore.

Expanded text:
sorem iudicio sistendi causa non acceperit: iniuriarum actio adversus eum esse potest, quia sane non quaelibet iniuria est duci in ius eum, qui satis idoneum fideiussorem det. sed et ipse fideiussor, qui non sit acceptus, tamquam de iniuria sibi facta queri poterit.datum est, non videtur cautum. sed dicatur habere fori praescriptionem et metuat petitor, ne iure fori utatur: rito petitorem recusare talem fideiussorem:
Abbreviated transcription (Latin):
eud ait p̃tor. quar cũꝙ ficcuissor acci¬
pritur. ħ quãtum ad facultãtes ẽ etra ñ
ꝯtincat. auõ quãtitatem uittamus.
et melius ẽ ut inu̾a quantitatẽ fideiꝰ¬
sor tencatur. nisi ꝓcerta quãtite accos

Expanded text:
d ait praetor 'qualiscumque fideiussor accipiatur': hoc quantum ad facultates, id est etiam non contineat an uero quantitatem, uideamus. et melius est ut in ueram quantitatem fideiussor teneatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
si ab eoꝗ enut possessus ñ est. set
Mer̃s fruris hãc actionẽ non ba¬
ret qr uitioꝵ desu̾cti sucicssor est
lĩterdum tñ licet furtiua mater
distracta ñsit. f donata ignorã

Expanded text:
essus non est. sed heres furis hanc actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est. Interdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donata ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
scripsitsitẽ ait odib ẽp̃tis. si fu¬
crĩt diruts ea q̃ edificio accesses¬
rĩt. huius modi actione pctẽcla
mue fit cicui accessit. ⁊ĩo supe̾ fũ¬
dus publiciana peti ñ põt. nec ħc
petetur si aũ põt ⁊ partẽ q̃ palu¬

Expanded text:
scripsit. Idem ait aedibus emptis, si fuerint dirutae, ea quae aedificio accesserunt huiusmodi actione petenda. mile fit ei cui accedit: et ideo si ipse fundus Publiciana peti non potest, non hoc petetur, si autem potest, et ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝗ p̃cario rogaũ. co aio namcis¬
escitur possessionẽ ut crecdat sc do¬
minũ efse. Quiapupillo cmit
ꝓbare delet tutorẽ fuisse auctors¬
etiege ñ ꝓhilc̾te se emisse s et si
teceptus salso tutore auctore con̾t.
tora fide cnisse uidetur.

Expanded text:
is qui precario rogavit eo animo nanciscitur possessionem, ut credat se dominum esse. Qui a pupillo emit, probare debet tutore auctore lege non prohibente se emisse. sed et si deceptus falso tutore auctore emerit, bona fide emisse videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
adic̃. ⁊ si statue c̃pte partes recise
petãtur. similẽ actionẽ ꝓfitere
itẽ scribit si ara emc̾o. ⁊̃ fulam
ĩ ea eclificauõ. recte mepublici¬
ana usurũ. itẽ inꝗd sũ sulã om̃o
et adarcã ea puenit. eq̃ potõ uti¬
fuumdo iss cũꝙ indotẽ accepis¬
s a̾te usucapionẽ. itscriptũ est adi¬
uopio diuortio facto. restituẽctu
ct̾ ẜuumaiãualuissc donationẽ
int̾ spõsum ꝯsponsãdabitur ergo
⁊ pofsidẽti ex ceptio ⁊amu̾sa posses¬
sioẽ. publiciana siue extͣrneus si¬
ue toãtor rossiteat. ¶ Is cui crt¬

Expanded text:
adicit et si statuae emptae partes recisae petantur, similem actionem proficere. Idem scribit, si aream emero et insulam in ea aedificauero, recte me Publiciana usurum. Item, inquit, si insulam emi et ad aream ea peruenit, aeque potero utiruum donasset eumque in dotem accepisset ante usucapionem, rescriptum est a diuo Pio diuortio facto restituendum esse seruum: nam ualuisse donationem inter sponsum et sponsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator possideat. Is cui
Abbreviated transcription (Latin):
acqrendarum ieꝵ. sicehis caĩs ne
nactirem amiscrimus. dabitur no¬
bis eaꝵ rerum ꝑsoquẽdaꝵ grĩ Het ac¬
tio. ¶ Int̾clum ꝗb damnec ex iu¬
stis possesõib cõpetit publiciamĩ
iudiciũ.numꝙ pignorititie ⁊ pre¬
caric possessiones iuste sũt. s cxhis¬

Expanded text:
adquirendarum rerum, si ex his causis nacti res amiserimus, dabitur nobis earum rerum persequendarum gratia haec actio. Interdum quibusdam nec ex iustis possessionibus competit Publicianum iudicium: namque pigneraticiae et precariae possessiones iustae sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
belliano htlitas rtstitut᷑aẽ ctiam si
nõ fuerit. nactus possessionemuti
põt pubsicrana. muoctigalib ⁊
ĩ alliis pitcliis. qu usucapi ñ pos¬
sũt. publiciana cõpetit. si forte micͥ
ficiariã in sulam a nõdñõ bonafite
tutio alicnari ꝓhibcat. cocaũ pub¬
bliciana ñ competit. qr his cãib ne

Expanded text:
belliano hereditas restituta est, etiamsi non fuerit nactus possessionem, uti potest Publiciana. In uectigalibus et in aliis praediis, quae usucapi non possunt, Publiciana competit, si forte bona erficiariam insulam a non domino bona fide tutio alienari prohibeat, eo casu Publician
Abbreviated transcription (Latin):
icgo cini. et meauolun¬
tate alii res sit tradita. impr seue¬
rus rescripsit publicianam ci
danlam. ¶Side unifructuagat᷑
tradito. publiciana datur. itet s

Expanded text:
go emi et mea uoluntate alii res sit tradita, imperator Seuerus rescripsit Publicianam illi dandam. Si de usu fructu agatur tradito, Publiciana datur: itemque
Abbreviated transcription (Latin):
sesforidato an ħ restitu̾e debeat. et
oputo p̾statuꝵ. ¶ Siẜuus petitus
uł aũat aluit de mortuũ sit. sine
tolomalo qculpa possessoris. p̃tiũ
rius si forte distracturus erat pe¬
titor. si accepiss. morã passo deleit
p̃stari. nã si ei restituss distraxiss
qp̃tium eẽt lucratus.

Expanded text:
ssessori dato, an hoc restituere debeat? et ssessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum. Si seruus petitus uel animal aliud demortuum sit sine dolo malo et culpa possessoris, pretium rius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et pretium esset lucratus.
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝵ qũ detĩor. res sit facta.ratioc̃m
iudex hit̃ delebit. finge eͥ debiulitatũ
hoĩcme u̾b̾atum. ł uulncratũ resti¬
tui. utiꝙ rõ ꝑ iudicc̃ habebitur. qͣn¬
todctĩor sit factus. quãquam ⁊ logis
num debeat. quã si remittatur actõ
legis aqlie. ⁊ lalto putat cau̾c peti¬
torẽ oportẽ lege aqlia ñ actirum.
ruc sententia uera ẽst.¬
aũs ud̃ simalit actor potius
logis aqlie actione uti. ab soluen¬
dus ẽ possessor. itaꝙ clectio actori
dãda est. ñ ut tͥpiũ s duplũ ꝯseq̃t¬
lñs tem sit̾ibatum cradidit. la¬
i̾o aic ctiã in iuriaꝵ cõpetere actõ¬
nem petitori. ¶ Si ꝗs rem ex nece¬
sitãte distrax̃. fortassis huic offi¬
cio iudicis succurreretur ut p̃tiũ
dũ taxͤat tebũt restituere. nã ⁊ sin
fructus ꝑceptos distrax̃. ne corrũ¬
pãtur eque rĩ amplius quam p̃¬
tium p̃stabit. pretẽia si forte a¬
ger fuit ꝗ petitus est. ⁊ militib as¬
fignatus ẽ. modico honoris grã p᷑¬

Expanded text:
uerum et si deterior res sit facta, rationem iudex habere debebit: finge enim debilitatum hominem uel uerberatum uel uulneratum restitui: utique ratio per iudicem habebitur, quanto deterior sit factus. quamquam et legisnum debeat, quam si remittatur actio legis Aquiliae. et Labeo putat cauere petitorem oportere lege Aquilia non acturum, quae sententia uera euod si malit actor potius legis Aquiliae actione uti, absoluendus est possessor. itaque electio actori danda est, non ut triplum, sed duplum conseqtem si uerberatum tradidit, Labeo ait etiam iniuriarum competere actionem petitori. Si quis rem ex necessitate distraxit, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos distraxit, ne corrumpantur, aeque non amplius quam pretium praestabit. Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia po
Abbreviated transcription (Latin):
ueriiii. acoclictũ scribit᷑ ¶uo custo¬
diẽcius fu̾it. q̃ ip̃ius noĩe damp¬
nan delcbit. uͥtñ siusueũ noñ ce¬
pit. actor ei actionib sius codit.
gitur cau̾ede pscq̃nda re tñca¬
u̾e deret possessor. si rc̾ nactus su¬
crit ut ei restituat᷑. idꝙ põp.ł xxx

Expanded text:
 ad edictum scribit. si uero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat.gitur cauere de persequenda re, tamen cauere debere possessorem, si rem nanctus fuerit, ut eam res
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝗu mã res ꝑ p̃ualentiã alienã rez
trabit. mãq esfic̾.si cam rẽ uendi¬
cẽ. ꝑ ex ceptionẽ tolimali. cogar p̃¬
tium cius ꝙ accesserit. duaresut̃ q̃ cũ¬
ꝙ alus iuĩcta. siue adiccta. accessio¬
nis eius lococedũt ca quadiu co¬
ueret. dñs uendicait ñ potest. s. ad
cxitt̃dum age pot̾. ut separetur

Expanded text:
ibus mea res per praevalentiam alienam rem trahit meamque efficit, si eam rem vindicem, per exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare. Item quaecumque aliis iuncta sive adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus vindicare non potest, sed ad exhibendum agere potest, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ent custodiri. absolũdus ẽ pos¬
sessor. ũ tñ si intẽa eũ usucepit.
actionib. suis ceclat petitori et
fructus eiꝰ tp̃ris quo possedit p̃¬
stet ꝙ sĩ ñ dum ẽi usuccpit. ab sol¬
uẽcsum sinc cautionib ũ nichil
caueit pecitori te ꝑscq̃da cire. qu o
minus c̾ petitor cam itm ꝑsec pt̃¬

Expanded text:
erit custodiri, absoluendus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionibus suis cedat petitori et fructus eius temporis quo possedit praestet. quod si nondum eum usucepit, absoluendum eum sine cautionibus, ut nihil caueat petitori de persequenda ea re: quo minus enim petitor eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
gc̃duinigĩd si tolomalo ip̃e possos¬
sor desicrit possidat. ⁊ aliꝗs hoĩem
iniuriã occitrit. aũ pitiũ Noĩis:
aut actiones sus p̃stare cogetur. u¬
trũcorim uoluit actor s ꝯ fructus
quos aualio possessore ꝑccꝑit resti¬
tue cum oportet. lucrũ crũ ex colo¬

Expanded text:
d si dolo malo ipse possessor desierit possidere et aliquis hominem iniuria occiderit, aut pretium hominis aut actiones suas praestare cogetur, utrum eorum voluerit actor. sed et fructus, quos ab alio possessore percepit, restituere eum oportet: lucrum enim ex eo ho
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ stipuletur qd ẜus fugitiuus:
retĩeritñ usum fructũnam q̃ ratõe
inꝗd retinetur apͥctario possesfio
etiã si in fuguga ẜuus sit. pan rõ¬
ne etiam usus fructus ittinetur
itẽ tractat. ꝙ siꝗs possessioẽ eiusc
nactus sit.aquem admodũ apro¬
pͥctano possideri desinit. ita q̃ usus
fructus admittatur. ⁊ põp ꝙd̃ait pꝰ¬
se diciamitti usum fructũ. s ucct
amittatur. tñdicendũ. ꝙ intra cõ¬
stitutũ ex re fructuarii stipulatus

Expanded text:
si non stipuletur quid servus fugitivus, retineri tamen usum fructum: nam qua ratione, inquit, retinetur a proprietario possessio, etiamsi in fuga servus sit, pari ratione etiam usus fructus retinetur. Idem tractat: quid si quis possessionem eius nactus sit, an, quemadmodum a proprietario possideri desinit, ita etiam usus fructus amittatur? et primo quidem ait posse dici amitti usum fructum, sed licet amittatur, tamen dicendum, quod intra constitutum tempus ex re fructuarii stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
tus legatus. M̾ ddet nec arboros
stugi feras excit̾t neꝙ uillã diru¬
tis. ⁊ si sorte uouĩtarũ fuit p̾dũ
uindaria e legationos.ł de ãbula¬
tiones arborib in fructuosis opa¬
bit icicore. uͥ forte ortos olitorios
ipc̃ institucrt possit. ⁊ego puto q̃
ip̃um ĩstitu̾t posse si n agri partẽ
necessanamnuic rc̃i occupaturus

Expanded text:
tus legatus, et non debet neque arbores frugiferas excidere neque villam dirutis. et si forte uoluptarium fuit praedium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opaebit de‹i›cere, ut forte hortos olitorios ipse instituere possit: et ego puto etiam ipsum instituere posse, si non agri partem necessariam huic rei occu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓctatis dñs non debet ĩ pedue fruc¬
tuariũ utentẽ. ne de tĩorcm ciꝰ cõdi¬
tionẽ faciat te ꝗb dam planc dubi¬
tatur. si cũ uti phibeat. aniurt id fa¬
cut. nputa tolus. si forte fũdi usus
fructus sit legatus. ⁊putãt ꝗdam
et si tͥefossa sint. uti ꝓhilt̃diat̃¬

Expanded text:
ructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plane dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure id faciat: ut puta doleis, si forte fundi usus fructus sit legatus, et putant quidam, etsi defossa sint, uti prohi
Abbreviated transcription (Latin):
titur meliorare pͥctatem. sitũ q̃
ĩstituit usufructuarius aũ celu
corrũpant agriaũ magnũ apͥpã¬
tum fint testeratura. opificiu
pͥciarius. ñ uitebitur uirioni ã¬
bitratu frui. ¶S nec eclificiũ qd̃¬

Expanded text:
titur meliorare proprietatem. Si tamen quae instituit usufructuarius aut caelum corrumpant agri aut magnum apparatum sint desideratura opificum proprietarius, non uidebitur uiri boni arbitratu frui: sed nec aedificium q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tu qluitius titius possitẽãtis.
ñ abutrisq quãdrãtes petẽ me
tel̃e. s atitio ꝗ ñ sit dñs totum se¬
missem aut̃ atꝙ si certis regiõĩu
possiteatis eũ sundum. nã tunc
sine dubio ⁊ ate. ⁊ atitio. partes
fũdi petẽ tel me tełe. Quotiẽs enĩ¬

Expanded text:
nem tu et Lucius Titius possideatis, non ab utrisque quadrantes petere me debere, sed a Titio, qui non sit dominus, totum semissem. aliter atque si certis regionibus possideatis eum fundum: nam tunc sine dubio et a te et a Titio partes fundi petere me debere: quotiens eni
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. an reus possiteat. nec adreo
ꝑtinebit. cx quã cã possiteat. ubie̾
ꝓbaui rem meã esse. nccesse habe¬
bit possessor restitue. ꝗ ñ obic̃ ali¬
quam exceptionẽ ꝗdam tñ ut
pegasus ait. cam solam posse uẽ
putauerũt hac actione cõplecti
que locum ht̃ intcilicto uti pos¬
sitetis. ł utiobi. temiq. ais. latdo¬

Expanded text:
ciat, an reus possideat: nec ad rem pertinebit, ex qua causa possideat: ubi enim probaui rem meam esse, necesse habebit possessor restituere, qui non obiecit aliquam exceptionem. quidam tamen, ut Pegasus, eam solam possessionem putauerunt hanc actionem complecti, quae locum habet in interdicto uti possidetis uel utrubi. deniq
Abbreviated transcription (Latin):
stituere dcbebit bonesitai possessoe̾. an
uõ ita demũ si factus sit locupletiõ.
uidendũ. finge p̾tium acciptũ. ł ꝑ
diclisse. qiel con sumpsif. se. uel donaᷤᷤ¬
se. uł ⁊uerbum ꝗde̾ peruenisse. ambi
quẽdam lausulam senatus ꝯsulti
si ħ sit ambigua.ut ita demũ cõpe̾tat
si factus sit locupletior. ꝓin sinõ so¬
lum p̃tiũ. s etiã penatanlius p̾tioie¬
luto pũcrut. potĩt diciqr locupletid
ĩtotum factus est. teł̾e ueruit. ucct
de p̃tio solumõ senatus sit locutus

Expanded text:
ssor an vero ita demum, si factus sit locupletior, videndum: finge pretium acceptum vel perdidisse vel consumpsisse vel donasse. et verbum quidem pervenisse ambiguquentem clausulam senatus consulti, etsi haec sit ambigua, ut ita demum competat, si factus sit locupletior. Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius pretio soluto peruenerit, poterit dici, quia locupletior in totum factus est, debere uenire, licet de pretio solummodo senatus sit locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ar ͦ. Gaurꝰ mntello. uinas et¬
tes ralto. alteras tibilego hidie
edes altĩs altius tollit. qlumini¬
b tiuis offic̾ ꝗd cũ illo age põt.⁊
an ĩtercẽ põt sius edes altius tol¬
lat anhitutirias qte illo q̃ro. an
palĩas odos accessu hr̃s ad ea
rem q̃legatur p̃stare delet. sic ut

Expanded text:
rum. Gaurus Marcello: binas aedes habeo, alteras tibi lego, heres aedes alteras altius tollit et luminibus tuis officit: quid cum illo agere potes? et an interesse putes, suas aedes altius tollat an hereditarias? et de illo quaero, an per alienas aedes accessum heres ad eam rem quae legatur praestare debet, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tius custodic̃dus erit. ac si putabis
cuiã iunculo coharcẽdus. q̃m tam
ad penam quã ad tuttlam cius et
securitatt̃ ꝓximorum ꝑtinebit. fi
ucro u płumꝙ assolet. in ĩterualł
ꝗb dam sẽsu saniore. ñ forte como¬
m̃to scelus admiẜit. noc morro eiꝰ
danda est. uenia.diligẽter explorat̾
et siꝗd tale cõperis. ꝯsuleᷤᷤ nõs. utc
stimemus anꝑ ĩmanitatẽ facino¬
ris sicum posfit uideri sentire cor¬
miẜit. suppucio afficic̃cu̾sit. cum
au̾t ex liteteris tuis cõgnouerimꝰ
te facturus nob̾ uideris. sicos aq¬

Expanded text:
tius custodiendus erit ac, si putabis, tius custodiendus erit ac, si putabis, etiam uinculo coercendus, quoniam tam ad poenam quam ad tutelam eius et securitatem proximorum pertinebit. si uero, ut plerumque adsolet, interuallis quibusdam sensu saniore, non forte eo momento scelus admiserit nec morbo eius danda est uen‹i›a, diligenter explorabis et si quid tale compereris, consules nos, ut aestimemus, an per immanitatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum autem ex litteris tuis cognouerimus te facturus nobis uideris, si eos, a q
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Congruet bono etgͣui bãt¬
p̾sidi curare ut pacata atꝙ qeta ꝓ¬
u̾icia sit ouam regit. qud̃ non dif¬
ficile optinebit. fi si souicitate agat ut
malis Noĩb prouĩcia careat. eoͦs ꝙ cõ¬
quirat nam et si sacrilogos. lationes
plaigioarios. fints ꝯquirere debeat. ⁊¬
pro ut quisq deliquerit:. in eum ãi¬
maduertere nceptatores ꝙ coꝵ corẽ¬
cere. sineqb lat diutiꝰ latere ñ p̃õt
dumdiui frs putauer̃t inxona euiᷤ
qui parricidiũ admiscrat. ut̾rum si¬
mulato surore facinus ad mifissit.
anuͦre u̾a cõpos m̃tis non cẽt. ũ siꝗ
si mulassi plectẽtur. si fureret. ĩ car
scapule tertubo ĩħ rescͥpserunt ĩh̾uẽ
ra sitibi liꝗdo comꝑtũ est. heliũ pͥs¬
cum inco surorc eẽ. ut ꝯtinua m̃tis
auenatione omri ĩtelletu careat.c
nec sub est ulla suspitio. matit̾ ab co
simulatione dem̃tie occisam. potes
de mõ cius pene dissimulare. cũ sac¬
tis furore ip̃o puniatur. ⁊ tñ diligẽ¬

Expanded text:
is Congruit bono et gravi praesidi curare, ut pacata atque quieta provincia sit quam regit. quod non difficile optinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus provincia careat eosque coquirat. Nam et sacrilegos, latrones, fures, plagiarios conquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere non potdum diui fratres putauerunt in persona eius, qui parricidium admiserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero re uera compos mentis non esset, ut si simulasset, plecte‹re›tur, si fureret, in carcScapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur. et tamen diligen
Abbreviated transcription (Latin):
Qui imiuersas ꝓuincias regunt. i
gladii haberit. ⁊ inmẽtaudũ dandis
potestas cis ꝑmissa ẽ.preses ꝓũi¬
cie si mulctam quã irrogauit expre¬
digi ñ posse dep̾henderit. nẽcessitatẽ
solutionis moteretur yxp̃ensa cxa¬
actoꝵ illicita auaritia. remissa ꝓpter
inopiã mulcta aproiĩcias regeriti¬
pellat. ⁊aduersus detractantẽ com¬
pẽtẽti remecdio deformitati auxili
sitattm ꝓ ꝯsuti uel iegato eiꝰ p̃sidi¬

Expanded text:
Qui uniuersas prouincias regunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eis permissa est.Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praeredigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita avaritia. remissa propter inopiam multa a provincias regentipellat et adversus detractantem competenti remedio deformitati auxiliusitatem proconsuli vel legato eius
Abbreviated transcription (Latin):
unum q̃ꝙ corũ ꝓ ut tibi lcuari .ł.
oncran ⁊culpa e̾ius uidebitur cõc¬
stitucris. nã custoᷤ furiosis ñ ad hoc
solũ adhibctur neqd ꝑnitiosiusc
ip̃i in se moliãtu. s ne aliis quo¬
ꝙ ceritio sĩt. Qud̃ si ommittatur. ñ
ĩ merito culpe coꝵ asc̾tendum ẽ. qi
negligẽtiores ĩ officio suo fu̾int

Expanded text:
uemque eorum, prout tibi leuari uel onerari culpa eius uidebitur, constitueris. nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, sed ne aliis quoque exitio sint: quod si committatur, non immerito culpae eorum adscribendum est, qui neglegentiores in of
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuncie p̾est adire potĩtis. ł cum
hac adiectione. isᷤ existimabit ꝗd
sit partium suaꝵ. Ñinponitur c¬
necessitas ꝓ ꝯsuli uł iegato susci¬
piẽde cognitionis. ꝗͣuis nd fit ad¬
icctum is existimabit ꝗd sit par¬
tium suaꝵ. s is existimare debet u¬
trũ ipẽ cognoscat. ãn iudicẽ daẽdebã¬

Expanded text:
is' uel cum hac adiectione 'is aestimabit, quid sit partium suarum', non imponitur necessitas proconsuli uel legato suscipiendae cognitionis, quamuis non sit adiectum 'is aestimabit quid sit partium suarum': sed is aestimare debet, utrum ipse cognoscat an iudicem dare deb
Abbreviated transcription (Latin):
terĩ. ⁊ sicapite diminutus fu̾o. toc¬
tum amittẽ.s si extitĩt. ꝯditõ totum
usũ fructũ adte ꝑtin̾e. si forte capite
diminutus sum. ccteꝵ cũ in meo sta¬
tu manco cõicãdum usũ fructum

Expanded text:
si capite minutus fuero, totum amittere: sed si extiterit condicio, totum usum fructum ad te pertinere, si forte capite deminutus sum, ceterum cum in meo statu maneo, communicandum usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
uls Sitibi pͥctas fũdilegata fu¬
crit. michiaut ⁊ incuio ⁊ tibi cuis¬
dem fũdiusus fructus halebimꝰ
go ameuiꝰ trientes ĩusufructu.u¬
nus tͥens ꝓͥctati miscebitur. siue
aũ ego siue incinꝰ capite minuti
usufructuhãt is ꝗex nob̃ capitec

Expanded text:
legata fuerit, mihi autem et Maeuio et tibi eiusdem fundi usus fructus, habebimus ego et Maeuius trientes in usu fructu, unus triens proprietate miscebitur. siue autem ego siue Maeuius capite minuti usu fructu habeat is, qui ex nobis capite
Abbreviated transcription (Latin):
sum abaltõ ex socus usum fruc¬
tũ. non adtitiũ s ad solũ seiũ ꝑs¬
¶tiri̾e debͥe. qi solum ꝯiũctũ. Que
snã uera ẽ. nam quãdiu ł unus
utitur. põt diciusũ fructũ in suo
statu cẽ item ẽ ⁊ siduob ꝯiũcti
⁊ altĩ sepatim usus fructus cẽt ẽuct

Expanded text:
sum ab altero ex sociis usum fructum non ad Titium, sed ad solum socium pertinere debere quasi solum coniunctum: quae sententia uera est: nam quamdiu uel unus utitur, potest dici usum fructum in suo statu esse. idem est, si duobus coniunctim et alteri separatim usus fructus esset
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ m̃nib bonesitei iudiciis.
cum nõdum dies p̾stance pecu¬
nie uenit. si agat aliquis adin¬
terponẽclam cautionẽ ex iusta
cãusa. condempnatio fit.

Expanded text:
mnibus bonae fidei iudiciis, cum nondum dies praestandae pecuniae venit, si agat aliquis ad interponendam cautionem exiusta causa, condemnatio fit.
Abbreviated transcription (Latin):
pẽsionẽ soluerit. tñꝰ usum fruc¬
tũ amĩitu. qr ñ meo noĩe ẜ suoi
fruitus ẽ emptor. ter̾planee
michi exlocato ꝓͥetariũ quãtis
mea ĩterfuit id factũnonc̃e qͣn¬
quã si ame ꝯductũ usũ fructu
cuius alii locaud. retinetur uf
frucrus s si ꝓͥctarius cũlocass. suo

Expanded text:
onem solverit, tamen usum fructum amitti, quia non meo nomine, sed suo fruitus est emptor: teneri plane mihi ex locato proprietarium, quanti mea interfuit id factum non esse. quamquam si a me conductum usum fructum quis alii locaverit, retinetur usus fructus: sed si propri
Abbreviated transcription (Latin):
aiͦ aroꝯcoriũ mõtui pecorisĩ
fructu ñ est. qr mortuo eo.usus.
gatus est. et usq eonumerus pue¬
nit g̃gis. ũ grex ñ intelligatur. pe¬
ñt. ususstuctus. e usu sructuᷤ ca

Expanded text:
aro et corium mortui pecoris in fructu non est, quia mortuo eo usus fgatus est et usque eo numerus pervenit gregis, ut grex non intellegatur, perit usus fructus. V DE VSV FRVCTV EA
Abbreviated transcription (Latin):
cumbis locus aluci publicus et̃
ceꝑit. neq ĩpristinum statũ yesti¬
tui poss cc̃miuris ĩitin̾s ꝯactu
to meo. ⁊alia re gestacẽt. idcuto
meu̾ solum cẽtesinit.¬

Expanded text:
cum is locus aluei publicus esse coeperit, neque in pristinum statum restitui posse. Idem iuris ‹in› itinere et actu do meo et alia regesta esset, idcirco meum solum esse desinit
Abbreviated transcription (Latin):
fructus cxtinguatur. ⁊ iõdicendum c̃
ut ñ cxtinguatur. nontintum sic
tes. adartam itclacte ñt̾ usus fruct cx¬
tinguitur uex q̃ si de molitis cclib te¬
stator alias nouas restitucrit. ꝓlane si
ꝑ partes reficrit. uicct. omnis noua fr¬
ta sit. alu̾it crit nobis dicendum.
sagni lociusus fructus iegatus si fu̾t¬
inũdatus. ustagnũiam sit. aũpalus.
ꝓcul dubio ertinguitur . s. ⁊ si stagni
usus fructus lcgctur ⁊crarucrit᷑ sic
ut ager sit factus. mutata it usus fiuc¬
tues ꝙxtĩgitu. Ñ tamensi arce usuᷤ
fructus lcgctur. ⁊ibiiunce sint poffi
te.ł ꝯtra puto crtigũi. Certe siluc
usufructuiggato. si filurctsa iluic sa¬
tiones fucr̃t facit. sinc dubio usus fruc¬
tus cxtinguitur ¶ Simasse ususc
fructus legctur ⁊ extauasa sit̃ ficta ł.¬

Expanded text:
endum est, ut non extinguatur. Non tantum si aedes ad aream redactae sint, usus fructus extinguitur, uerum etiam si demolitis aedibus testator alias nouas restituerit: plane si per partes reficiat, licet omnis noua facta sit, aliud erit nobis dicendum. Agri uel loci usus fructus inundatus, ut stagnum iam sit aut palus, procul dubio extinguetur. Sed et si stagni usus fructus legetur et exaruerit sic, ut ager sit factus, mutata re usus fructus extinguitur. Non tamen, si arvi usus fructus legetur et ibi vineae sint positae vel contra, puto extingui. certe silvae usu fructu legato si silva caesa illic sationes fuerint factae, sine dubio usus fructus extinguitur. Si massae usus fructus legetur et ex ea vasa sint facta
Abbreviated transcription (Latin):
aditam hicitatẽ iegatus ususc
fructus fuiss magis placet adi¬
ta hrt̾litate cum usũ fructũ ad te
trinsut. nec ĩtoriit. qͣi mutatodo¬
minio qr noc dies añ tesserit. qͣm
tuhr̃os extiteris.

Expanded text:
aditam hereditatem legatus usus fructus fuisset, magis placet adita hereditate eum usum fructum ad te transire nec interire quasi mutato dominio, quia nec dies ante cesserit, quam tu heres extiteris.
Abbreviated transcription (Latin):
postea ꝓfissores legitime scien¬
quid ÷ in ꝗbꝰ tp̃rbus tracli n¬
ecessariu studiosis credichinꝰ
ut ex ħ optimi acq erudetissi¬
mi efficaant᷑. ¶Io p̾sentẽ diui¬
naq crone ad uos p̾cipue fa¬
cienddam estimamꝰ quatenus ta
ssores. qui eandez artẽ. i om̃e
enu exercer maluerit. nost¬
ris reguł obẜuatis ĩcelicã ina
erudicionis legitime possint an

Expanded text:
sores legitimae scienquid et in quibus temporibus tradi necessarium studiosis credimus, ut ex hoc optimi atque eruditissimi efficiantur: ideo praesentem divinam orationem ad vos praecipue faciendam existimamus, quatenus tam ssores, qui eandem artem in omne aevum exercere maluerint, nostris regulis observatis inclutam viam eruditionis legitim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stitĩs eius noĩe. ⁊ coĩdiuidũdo ł
ꝓ socio actioẽ. aut si partẽ cius uł¬
si totũ ꝯduxisti q̃ ex ꝯducto habe¬
bis me obũgatũ s sidãpnum m¬
ĩ cõdatũ sit abalio qĩ eadem naure
caupona ẽ. cuius factũ pretor esti¬
mare solet. ñ putat põp cius no¬
mine hãc actionẽ utuem futurã
in factũ actione caupo tenetur ꝓ
his ꝗ habitãdi causa in caupoa
sũt ħ autẽ non ꝑtiniet ad eumo
hospitio repẽtino recipitur uelu¬
ti uiator. ¶possumus aũt furti
uł dampni in in iurie actione
uti cum nautis cum certi hoĩs
factũ arguamus. s una ꝯtẽti cẽ
debemus q sicũ exercitore egtrio
p̾stare eitctemus actiones noc¬
strãs. quãuis ex ꝯducto actio ad¬
uersus eos cõpetat excrcitors si
ab solutus sit exercitor hacꝰ actõ¬
ne. dem̃i agatur cum nauta. ex¬
ceptio dabitur
lp̃. ebet ex̃citor oĩum naui¬
taꝵ suoꝵ. siue ub̃i sint. siue ẜ¬
ui. factũ prestare. nec ĩm meri¬

Expanded text:
stiteris eius nomine, uel communi diuidundo uel pro socio actione, aut si partem eius uel totum conduxisti, etiam ex conducto habebis me obligatum. Sed si damnum in eo datum sit ab alio, qui in eadem naue uel caupona est, cuius factum praetor aestimare solet, non putat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipitur, ueluti uiator. Possumus autem furti uel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi hominis factum arguamus: sed una contenti esse debebimus, et si cum exercitore egerimus, praestare ei debemus actiones nostras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur. Debet exercitor omnium nautarum suorum, siue liberi ‹si›n‹t› siue serui, factum praestare: nec immeri
Abbreviated transcription (Latin):
plationẽ. sẽtẽticq eius posse impa
sentetiam fũctus ñ est. ¶ Betau
autem clausula diẽ compromissi
ꝓferre. nullam aliã dat arbitro fic¬
ultatẽ. quam diẽ ꝓrogãdi ⁊ iõ ꝯdi

Expanded text:
lationem sententiaeque eius posse impunsententia functus non est. Haec autem clausula 'diem compromissi proferre' nullam aliam dat arbitro facultatem quam diem prorogandi: et i
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunẽ urttitatt᷑ inter se diuiscrũt.
ĩstrum̃tis ĩterpositis ꝗb diuisisse c¬
sibi cõmune remasisse cauer̃t. s po¬
gnouerũt pocuniam aurcã afrẽ suo
cẽ subtractã. cuius nulla m̃tio ĩstru¬
m̃to diuisionis ꝯtinebatur. quero
an post pactũ diuisionis de surrepta
pecunia frĩb adu̾sus fic̾m cõpetat ac¬
tio: modestinus .1. si agẽtib ob por¬
pacti ꝯuẽti ex ceptiohis ꝗ fraudem a
titio cõmissam ignorãtes trãs egcͣ
obiciatur. de dolo utilit̾ replica̾i pͦse¬

Expanded text:
runt instrumentis interpositis, quibus diuisisse sibi commune remansisse cauerunt. sed pognouerunt pecuniam auream a f‹r›atre suo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento diuisionis continebatur. quaero an post pactum diuisionis de subrepta pecunia fratribus aduersus fratrem competit actio. Modestinus respondit, si agentibus ob porpacti conuenti exceptio his, qui fraudem a Titio commissam ignorantes transegerunt, obiciatur, de dolo utiliter replicari pos
Abbreviated transcription (Latin):
euem ad modũ si ꝯuen̾it. ne fũ¬
dũpetam̃. ⁊usũ fructũ petam. aũ
ne naũi eclificiũ ue petẽm. ⁊dis¬
solutis his sĩgulas res petã. nͥ spe¬
craliter aliut actum ẽ. ¶ Siaccep̃¬
tilatio ĩ utił fuit. tacita pactione
id actũ uitẽtur ne petẽt᷑ͦ seriũ

Expanded text:
emadmodum si conuenerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est. Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pactione id actum uidetur, ne peteretur. Seruus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuencrat. ut crecditor honus tͥbuti p̃¬
dii pignorati. ñ agnosc̾et. s eiꝰ solũe¬
di neccssitas debitorẽ spectaret. talẽ
ꝯuc̃tionem quãtũ ad fisci rationem:
rum. formã iuris fiscał ꝯuelliñ pla

Expanded text:
at, ut creditor onus tributi praedii pignerati non adgnosceret, sed eius solvendi necessitas debitorem spectaret. talem conventionem quantum ad fisci rationem rum formam iuris fiscalis convelli non pla
Abbreviated transcription (Latin):
aus publicu pͥuatoꝵ pactis mu
rame abiguã. uelitori. ⁊ ei ꝗlocauit
noce̾. in quoꝵ fuit potestate. lcgtm
aꝑtius conscritre.
qua trãsegerat ñ soluita. iudicatis
se satis fac̾turuꝵ. uidex appeliatiõis
nullo alĩo de pͥncipali cã discusso. c¬
iustã ꝯuẽtionem ueluti ꝯfessi seq̃t᷑.
post diuisionẽ bonoꝵ ꝯens aueni.
singuli creditores a singuł hĩtub
ñ int̾possitis delegcationib ĩ soudũ
ut ꝯuenãt usuras acceptaucrunt
actõnes quas adu̾sus omnes ꝓpã¬
tio harẽt. impediẽde ñ erũt. si ño
sĩguli ꝓfice reigeste totu̾debitu¬

Expanded text:
us publicum priuatorum pactis mutram uel ambiguam uenditori et qui locauit nocere, in quorum fuit potestate legem apertius conscribere.qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelut confess‹i› sequetur. Post diuisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut conuenerat, usuras acceptauerunt: actiones, quas aduersus omnes pro partibus habent, impediendae non erunt, si non singuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuẽtus. pactus ẽ. si ea souita ĩtra p̃fi¬
nitũ tempͥus ñessct. ut cx pͥma cau¬
tione ab co petitio ec̃t. euesitũ est an
cum posteriore pacto satĩfactũ nõ sit:
om̃e debitũ ex pͥmi cautione petipo¬

Expanded text:
 si ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautione peti po
Abbreviated transcription (Latin):
tur pactum ꝯuẽtum. qr meliorẽ
ꝯditionẽ suam fac̾e. q̃ sine tutos¬
ris auctoritate ꝯcessum̾ ẽ. ¶ Si cũ¬
rator furiosi aut ꝓdigipactus sit
ne afioso aut ꝓdigo petẽtur. lõ¬
ge utile ẽ curatoris recipi pactiõs.
s nõ ꝯtri.¶ Si filius aut ẜuus pat¬
ius sit ne ip̃e peteͣr inutue̾ est pac¬
tum iuero ĩ rem pacti sunt ne ea
pecunia peteretur: ita pactio corum ra¬
ta habenda ent adu̾sus patrẽ dominũ¬
ue. si uberam peculii ad ministratiõe
haleant. ⁊ ea res de qua pacti sũt pecusa¬
ris sit. ꝙ et ipsum ñ est expeclitũm.
nam cũ uerum ẽ ꝙ quiliano plicet.
etiam si maxĩme ꝗs adm̃istritionẽ
petulii bãt ꝯcessam. tonãdiius eumñ
hr̃e. seꝗtur ut sidonãdi causa de ñpec¬
tenda pecunia pactus sit. ñ debtat ra¬
tum hab̾i pactũ ꝯuentum . aud̃ si ꝓ
eõ ut ita pacisceret᷑ aliqd ĩ quo ñ mi¬
nus. ł etiã ampliꝰ ess ꝯsetutus fu̾it ri¬
ta halenda est pactio.

Expanded text:
uentum: quia meliorem condicionem suam facere ei etiam sine tutoris auctoritate concessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe utile est curatoris recipi pactiones: sed non contra. Si filius aut seruus pactus sit, ne ipse peteret, inutile est pactum. si uero in rem pacti sunt, id est ne ea pecunia peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit aduersus patrem dominumue, si liberam peculii administrationem habeant et ea res, de qua pacti sint, peculiaris sit. quod et ipsum non est expeditum: nam cum uerum est, quod Iuliano placet, etiamsi maxime quis administrationem peculii habeat concessam, donandi ius eum non habere: sequitur ut, si donandi causa de non petenda pecunia pactus sit, non debeat ratum haberi pactum conuentum. quod si pro eo ut ita pacisceretur aliquid, in quo non minus uel etiam amplius esset, consecutus fuerit, rata habenda est pactio.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ita pacto quoꝙ ꝯuẽto de una
re rĩpetcrida int̾posito. totam ob¬
ligationẽ sum moueri.s si id ac¬
p̃stetur. possum efficacit᷑ de sticho
agere. nulla exceptione opponen¬
da.Id̃ est. ⁊ side sticho ñ petendo cõ¬
uerĩt ¶ Sigeneralit̾ micͥ hõĩe
debeas. ⁊paciscar. ne stichum pei¬
tam. stichũ qd̾ petendo pacti ex cep¬
tio mic̾ op̃põnitur. aliũ aũt hoĩc¬

Expanded text:
tur, ita pacto quoque conuento de una re non petenda interposito totam obligationem summoueri. sed si id acStichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo conuenerit. Sed si generaliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem homi
Abbreviated transcription (Latin):
el.uus neptis noĩe q̃ ex filio ba¬
ltbat. cotem ꝓmisit. ⁊ pactus ẽ nease.
ne ue afiuo suo dos petẽtim: Sico hĩtie
filii tos petatur. ip̃e qd̾ ex ceptione ꝯuẽ¬
tionis tuendus ñerit. filius nõ excp¬

Expanded text:
Auus neptis nomine, quam ex filio habebat, dotem promisit et pactus est, ne a se neue a filio suo dos peteretur, si a coherede filii dos petatur, ipse quidem exceptione conuentionis tuendus non erit, filius uero excep
Abbreviated transcription (Latin):
qñ pactio fiuii nocitura nõ sit patͥ a¬
gere uoic̃ti. duoitan non oportet. ut¬
eui picimiã a ẜuo stipulatus ẽ quar
sibititiꝰ debebat. siatitio petat. an exceptõe
taciti pacti ꝯuẽti sũmoueri possit ⁊
delcat qr pactus uidetur ne atiopetat.
quesitũ est. Iuł ita sũmouendum
pũtat. si stipulatori ĩ dnm istius ser¬
ui de peculio actiodanda ẽ.i. si iustã
causam ĩtercedendi cã ẜuus habeatq
forte tãtuntiẽ pecunie titio debuit.c
Qud̃ si quasi fideiu̾ssor ĩteruenit. ex
qua causa in patrẽ de peculiũ actio nõ
darctur. ñ esse ĩhibẽdum creclitorem
quo minus.atitiopetat.eq̃ nu̾uoc
uberum ẽẽ credidiss Si sub ꝯditiõe
stipulit᷑ fucrĩ ate ꝙ titius mͥ pure deb̾et.
an deficiẽte ꝯditione. si atitio pctã. excep¬
tione pacti ꝯue̾ti ⁊ possim ⁊ debeam c¬
sũmoueri.⁊ magis c̃ ex ceptionẽ non
esse opponendam.

Expanded text:
 sit patri agere uolenti, dubitari non oportet. Qui pecuniam a seruo stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conuenti summoueri et possit et debeat, quia pactus uideatur, ne a Titio petat, quaesitum est. Iulianus ita summouendum putat, si stipulatori in dominum istius serui de peculio actio danda est, id est si iustam causam intercedendi seruus habuit, quia forte tantandem pecuniam Titio debuit: quod si quasi fideiussor interuenit, ex qua causa in peculium actio non daretur, non esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo liberum esse credidisset. Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conuenti et possim et debeam summoueri? et magis est exceptionem non esse opponendam.
Abbreviated transcription (Latin):
cur ĩtestati ñ decesserãt. s ħ nec
mo ap̃ iudicẽ potest impetraẽ.
ñ enim ĩterdicitur testam̃ti u¬
facͣtio ħ plane ei imputari põt
cur eũ hidem ñ scripscrit. potuit
crum scͥptus hresiinpossessioẽ
mitti.ex clausula de uentre in

Expanded text:
 decesserant? sed hoc nemo apud iudicem potest impetrare: non enim interdicitur testamenti factione. hoc plane ei imputare potest, cur cum heredem non scripserit: potuit enim scriptus heres in possessionem mitti ex clausula de uentre in
Abbreviated transcription (Latin):
naret. ⁊ ħ dr̃ non qͣi uere furios
uł demẽs testatus sit. s recte ꝗde
fec̾ testamentũ. s non exofficioc
pietatis. nam si u̾e funosus ess
uel dem̃s. nullum ẽ testam̃t̾um

Expanded text:
tur non quasi uere furiosus uel demens testatus sit, sed recte quidem fecit testamentum, sed non ex officio pietatis: nam si uere furiosus esset uel demens, nullum est testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ituocanda res ẽ. usuris ꝓtcui¬
nic quam ꝯstitĩt ex tuccla deber it
reputatis. ex quatitate fructũum
ꝑccptorum compdisitis.
dum. cũꝙ prttiũ emptori itcit᷑ere et
is nolit utirac ĩ integrum restitu¬
tione penitt̃tia acta exceptionem u

Expanded text:
anda res est, usuris pecuniae, quam constiterit ex tutela deberi, reputatis et cum quantitate fructuum perceptorum compensatis. eumque pretium emptori reddere, et hic nolit uti hac in integrum restitutione