comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat excogitari possit. Cu liberis oĩs młtitudo obiua ꝓcede¬
bat. hostie õib locis ĩmolabat᷑. Triclinus stratis fora templaꝙ
occupabãt: ut uel expectatissimi triuphi lȩtitia ꝑcipi possetꝰ
ãta erat magͥficẽtia apud opulẽtiores: cupiditas apuc
ritate ad ex̾citu nemetocennã redũt: legiõibq ex õib hiberis
ad fines treuiroꝵ euocatis. eo ꝓfectus ẽ: ibiꝙ excitu lustrauit.
T. Labienũ galliȩ togatx p̃fecit. quo maiore com̃datiõe cõcilia¬
crebro audiebat Labienu ab mimicis sius sollicitai certiorꝙ fiebat
id agi paucoꝵ cõsilus: ut int̾posita ienatꝰ auetoritate aliqua parte¬
ex̾citus spoliaret᷑. tam̃ neq de Labiẽo credidit ꝗcꝗͣ neꝙ cõtra seãt
cũ cxsaris cã dignitatẽq defendẽda suscepisset: sępe eãt senatiu
pollicitus si quẽ timor armoꝵ Casaris lederet & qm̃ Rom peu

Expanded text:
erat excogitari poterat. Cum liberis omnis multitudo obviam procedeerat excogitari poterat. Cum liberis omnis multitudo obviam procedebat, hostiae omnibus locis immolabantur, tricliniis stratis fora templaque occupabantur, ut vel exspectatissimi triumphi laetitia praecipi posset. Tanta erat magnificentia apud opulentiores, cupiditas apud isset, summa celeritate ad exercitum Nemetocennam rediit legionibusque ex omnibus hibernis ad fines Treverorum evocatis eo profectus est ibique exercitum lustravit. T. Labienum Galliae togatae praefecit, quo maiore commendatione conciliacrebro audiebat Labienum ab inimicis suis sollicitari certiorque fiebat id agi paucorum consiliis, ut interposita senatus auctoritate aliqua parteercitus spoliaretur, tamen neque de Labieno credidit quidquam neque contra senatcum Caesaris causam dignitatemque defendendam suscepisset, saepe erat senatui pollicitus, si quem timor armorum Caesaris laederet, et quoniam Pompei
Abbreviated transcription (Latin):
nu repulsa Cesaris recedẽtis gratia cõuellere cupiebant.
Dũc & si augure pͥui factu ꝙͣ itailia attĩgeret ĩ itinere au¬
dierat: tñ nõ minus iuita sibi cauiã municipia & colonias
adeũdi extimauit ut ui gr̃as ageret. ꝙ freq̃ntia atꝙ officiũ
suue Antonio prestitissent simulq se & honore suu inse¬
quẽtis añi cõmẽdar& reticune: ꝑꝑ quod in solẽt̾ aduersarii
sui gloriaret L. Lẽtulu: & .C. Marcellu cc̃sules creatos:
qui õe honir & dignitate Caesaris ĩpoliarẽt ereptu Ser:¬
ꝯio Galbe cõsulatu cu. ii młto plui gratia suftragusꝙ ualui
siet ꝙ sibi cõiũetui & tamiliaritate et necesitudĩe lega¬
tiõis ess&. Exceptus est Caesariis aduẽtus ab oĩb municipus
et colimis incredibili honore atꝙ amore: tu eĩ pͥmu ue¬
niebat ab illo uniu̾se gallix bello. Nihil relĩquebat᷑. quod
ad ornatu: portart itiner locoꝵꝙ oiu qua cxsar iturus

Expanded text:
is decedentis gratiam convellere cupiebant. Hunc etsi augurem prius factum quam Italiam attingeret in itinere audierat, tamen non minus iustam sibi causam municipia et colonias adeundi existimavit, ut eis gratias ageret, quod frequentiam atque officium suum Antonio praestitissent, simulque se et honorem suum sequentis anni commendaret, propterea quod insolenter adversarii sui gloriarentur L. Lentulum et C. Marcellum consules creatos qui omnem honorem et dignitatem Caesaris spoliarent, ereptum Ser. Galbae consulatum, cum is multo plus e et consuetudine legationis esset. Exceptus est Caesaris adventus ab omnibus municipiis et coloniis incredibili honore atque amore. Tum primum enim veniebat ab illo universae Galliae bello. Nihil relinquebatur quod ad ornatum portarum, itinerum, locorum omnium qua Caesar iturus
Abbreviated transcription (Latin):
Collocat᷑ ĩ eo turris .x. tabulatoꝵ: nõ ꝗde q̃ mẽib eqͣret᷑ id eĩ nul
oꝑib effici poterat: sed quę suꝑare fontis fastigue poss&.
cu tela torm̃tis iacerẽt᷑ ad fontii aditu nec sine ꝑiculo possẽt aqͣri
oppidani: nõ tãtu pecora atꝙ iumẽta sed etia magna hostiu mul¬
titudo siti cõsumebat᷑. Quo malo ꝑterriti oppidani cuppas seuo
pice scindulis cõplent: eas ardẽtes ĩ oꝑe ꝓuoluũt. fode tp̃re ace-¬
rrime pliat ut ab incedio restiguedo dimicatiois piculo deterat¬

Expanded text:
collocatur in eo turris decem tabulatorum, non quidem quae moenibus aequaret id enim nullis collocatur in eo turris decem tabulatorum, non quidem quae moenibus aequaret id enim nullis operibus effici poterat, sed quae superare fontis fastigium posset. Ex ea cum tela tormentis iacerentur ad fontis aditum, nec sine periculo possent aquari oppidani, non tantum pecora atque iumenta, sed etiam magna hostium multitudo siti consumebatur. Quo malo perterriti oppidani cupas sebo, pice, scandulis complent; eas ardentes in opera provolvunt eodemque tempore acerrime proeliantur, ut ab incendio restinguendo dimicationis periculo deter
Abbreviated transcription (Latin):
descẽsus collocatis aqua fluminis ꝓhibebat oppidanos. Quoꝵ
postea oĩs młtituda aquatoꝵ unũ ĩ locũ ueniebat sub ipsius
oppidi muꝵ ubi magnus fons aquę ꝓrumpebat ab ea parte
quę fere pedu .ccc. interuallo fluminis circuitu uacabat. Hoc
fante ꝓhiberi posie oppidanos cu optarẽt reliꝗ: Casar unus
iuder& sine magno ꝑiculo e regiõe eius uineas agere adu̾sus
mõte & aggere instruere cepit: magno cũ labore et cõtinua
dimicatiõe. Oppidani eni loco suꝑiore decurrũt: & eminuc
sine ꝑiculo p̃liãt. młtosꝙ ꝑtinacit̾ succedẽtes uolnerãt. Nõ detͤ¬
rentur tñ milites nr̃i uineas ꝓferre : & labore atq oꝑib lo¬
cor iũcere difficultates. Fode tp̃re cuniculos tectos ad uineas
agũt & ad caput fõtis : quod genus oꝑis sine ullo ꝑiculo sine sus¬
pitiõe hostiũ face̾ licebat. Extriuit᷑ agger ĩ altitudiẽ pedũ sex.

Expanded text:
descensus collocatis aqua fluminis prohibebat oppidanos. Quorum omnis postea multitudo aquatorum unum in locum conveniebat sub ipsius oppidi murum, ubi magnus fons aquae prorumpebat ab ea parte, quae fere pedum CCC intervallo fluminis circuitu vacabat. Hoc fonte prohiberi posse oppidanos cum optarent reliqui, Caesar unus videret, e regione eius vineas agere adversus montem et aggerem instruere coepit magno cum labore et continua dimicatione. Oppidani enim loco superiore decurrunt et eminus sine periculo proeliantur multosque pertinaciter succedentes vulnerant; non deterrentur tamen milites nostri vineas proferre et labore atque operibus locorum vincere difficultates. Eodem tempore cuniculos tectos ab vineis agunt ad caput fontis; quod genus operis sine ullo periculo, sine suspicione hostium facere licebat. Exstruitur agger in altitudinem pedum sexaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ. Qua re sicut cetera celeriter feliciterꝙ confecit. Nãq
õei aꝗtaniȩ cuutates legatos ad Cxiare miserũt obsidesꝙ ei
dederũt. Quib reb gestis ipse eꝗtu p̃sidio narbona ꝓfec¬
tus est. ex̾citu ꝑ legatos ĩ hiberna deduxit. Quatuor legioẽs
ĩ belgio collocauit: cu. M. Antonio & .C. Trebonio: &. R ua¬
tinio legatis. duas legioẽs ĩ heduos deduxit. quoꝵ ĩ oĩ gallia
sum̃x ẽẽ auctoritate sc̃iebat. duas ĩ turones ad fines carnutu
posuit: quȩ õẽ illa regiõe cõiũc̃ta occeano cõtinerẽt. duas
liquas ĩ lemouicu sinib lõge ab aruernis: nequa pi
oẽs cõuẽtus ꝑcurriss&: publicas cõtrou̾sias cognouiss&. bene me¬
ritis ỹmia tribiuss&: cognoscẽ edi ẽi maxĩa facultate hẽbat/

Expanded text:
vorum. Quam rem sicuti cetera celeriter feliciterque confecit. Namque omnes Aquitaniae civitates legatos ad Caesarem miserunt obsidesque ei dederunt. Quibus rebus gestis ipse equitum praesidio Narbonem profectus est, exercitum per legatos in hiberna deduxit: quattuor legiones in Belgio collocavit cum M. Antonio et C. Trebonio et P. Vatinio legatis, duas legiones in Aeduos deduxit, quorum in omni Gallia summam esse auctoritatem sciebat, duas in Turonis ad fines Carnutum posuit, quae omnem illam regionem coniunctam Oceano continerent, duas reliquas in Lemovicum finibus non longe ab Arvernis, ne qua paomnes conventus percucurrisset, publicas controversias cognosset, bene meritis praemia tribu
Abbreviated transcription (Latin):
magna aũt copia frum̃ti abũdare oppidanos ex ꝓfugis cogno¬
ss&: aqua ꝓhibere hoste tentare cepit flumen infima ual¬
le diuidebat. quę totu pene mõte cingebat in quo positu
erat p̃ruptu undiq oppidu uxelloduniu. hoc au̾tere loci
natura ꝓhibebat. In insimis enu sic radicib mõtis ferebatur.
ut nulla ĩ parte depressis fossis deriuari posfet. Erat aũt op¬
pidaniss difficilis & pruptus eo discessus: ut ꝓhibẽtib nostris
sine uolnerib ac ꝑiculo uitx. neꝙ alire flumen. neꝙ arduo
recipe possent ascẽsu. Qua difficultate eoꝵ cognita

Expanded text:
magna autem copia frumenti abundare oppidanos ex perfugis cognomagna autem copia frumenti abundare oppidanos ex perfugis cognosset, aqua prohibere hostem temptare coepit. Flumen infimam vallem dividebat, quae totum paene montem cingebat, in quo positum erat praeruptum undique oppidum Vxellodunum. Hoc avertere loci natura prohibebat: in infimis enim sic radicibus montis ferebatur, ut nullam in partem depressis fossis derivari posset. Erat autem oppidanis difficilis et praeruptus eo descensus, ut prohibentibus nostris sine vulneribus ac periculo vitae neque adire flumen neque arduo se recipere possent ascensu. Qua difficultate eorum cognita
Abbreviated transcription (Latin):
picua et detrimẽta belui a Gutruato accepta reterebãt.
ut uerberim exanimatu cerpus se curi ferireti
I bi crabris litteris Caninũ tit certior quȩ̨ de cdrappete et
Luctterio gesta essent. quoꝙ ĩ cõsilio ꝑmanerẽt oppidai
quoꝵ & si paucitate cõtemnebat : tñ ꝑtinacia magna pena
esse afficiẽda iuiclicabat. ne uniu̾sa gallia nõ ibi uires fiusse
ad resisteclu romanis: sed cõstãtia putaret: neue hoc exẽ¬
lo cetere cuutates locort oportunitate frrte se
una estate sue ꝓiũtię qua sustinere possent. nullu ultra
ꝑiculu uererẽt᷑. Itaꝙ. Q. Calenũ legatu cu legiõib reliꝗt
qui iustis itinerib subseqͣret᷑. ipse cũ om̃i eꝗtatu ꝗͣ potest
celerrime ad caninur cõtẽdit. Cu cõtra expectatiõe oui
esar uexollo dunũ uenus&. oppidũq eꝑib clausa a¬
neꝙ ab oppugnatiõe recedi iuder& nulla cõditioẽ posse:

Expanded text:
icula et detrimenta belli accepta referebant, adeo ut verberibus exanimatum corpus securi feriretur. Ibi crebris litteris Canini fit certior quae de Drappete et Lucterio gesta essent, quoque in consilio permanerent oppidani. Quorum etsi paucitatem contemnebat, tamen pertinaciam magna poena esse adficiendam iudicabat, ne universa Gallia non sibi vires defuisse ad resistendum Romanis, sed constantiam putaret, neve hoc exemplo ceterae civitates locorum opportunitate fretae seunam aestatem suae provinciae, quam si sustinere potuissent, nullum ultra periculum vererentur. Itaque Q. Calenum legatum cum legionibus reliquit qui iustis itineribus subsequeretur; ipse cum omni equitatu quam potest celerrime ad Caninium contendit. Cum contra exspectationem omnium Caesar Vxellodunum venisset oppidumque operibus clausum an
Abbreviated transcription (Latin):
tis magna p̾da potũĩt᷑. Cipit᷑ ipse eo p̃lio drappes. Caninius
falicissime re gesta sine ullo pene militi uolnere ad obsidẽ dos
oppidanos reu̾tit᷑. Hesternoꝙ hoste deleto cuius timore antea
duudere p̃sidia & munitiõe oppidanos circũdare prohibitus
erat oꝑa undiq imꝑat administrari. Uenit eode: au sius copul
postero die. Cgabus: partẽq oppiti sumit ad obs̃dẽdum.

Expanded text:
tis magna praeda potiuntur. Capitur ipse eo proelio Drappes. Caninius tis magna praeda potiuntur. Capitur ipse eo proelio Drappes. Caninius felicissime re gesta sine ullo paene militis vulnere ad obsidendos oppidanos revertitur externoque hoste deleto, cuius timore antea dividere praesidia et munitione oppidanos circumdare prohibitus erat, opera undique imperat administrari. Venit eodem cum suis copiis postero die Gaius Fabius partemque oppidi sumi
Abbreviated transcription (Latin):
ta calamitate nũtiu trappeti ꝑferr&. Sed ĩ exꝑrẽdo cu ꝑiculũ
nlłu iuder&. eꝗtatu õe germãos pedites sume uelocitatus
hõies ad castra hostiu p̃mittit. Ipse legiõe uña intra castra distr¬
ibiut. altera secu expedita ducit. Cu ꝓpius hostes ab explora¬
torib accessiss& quos p̾misserat cognostit castra coꝵ ut barbãor
fere cõsuetudo ẽ relietis locis suꝑiarib ad ripas ẽẽ fluminis demista.
At germanos eꝗtesꝙ imprudẽtib õib de imꝑiuso aduolasse. p̃lu
cõmisisse. Qua re cognita legiõe armata instrueta ꝙ adducit.
Ita repẽte oĩb ex partib signo dato loca suꝑioͬa capiũt᷑. Quod
ubi accidit germani eꝗtesq signis legiõis uisis uehemẽtissiẽ p̃liãtũr.
Confesti cohortes undiꝙ impetu facũit: õĩb aut int̾fectis aut cap¬

Expanded text:
ta calamitate nuntium Drappeti perferret. Sed in experiendo cum periculum ta calamitate nuntium Drappeti perferret. Sed in experiendo cum periculum nullum videret, equitatum omnem Germanosque pedites, summae velocitatis homines, ad castra hostium praemittit; ipse legionem unam in trina castra distribuit, alteram secum expeditam ducit. Cum propius hostes acceit castra eorum, ut barbarorum fere consuetudo est, relictis locis superioribus ad ripas fluminis esse demissa; at Germanos equitesque imprudentibus omnibus de improviso advolasse proeliumque commisisse. Qua re cognita legionem armatam instructamque adducit. Ita repente omnibus ex partibus signo dato loca superiora capiuntur. Quod ubi accidit, Germani equitesque signis legionis visis vehementissime proeliantur. Confestim cohortes undique impetum faciunt omnibusque aut interfectis aut cap
Abbreviated transcription (Latin):
frumẽtu importare ĩ oppidu instituit. Quoꝵ strepitũ iugiles
castroꝵ cũ sẽsissẽt exploratoresꝙ missi q̃ agerẽt᷑ renũcussẽt : Cani¬
niꝰ celerit᷑ cu cohortib armatis ex ꝓxĩs castellis :̃ frum̃taus sub ĩp̃a
luce impetu fecit. li repẽtino malo ꝑterriti diffugiũt ad sua
p̃sidia. Quȩ nr̃i ut iuderũt acrius cõtra armatos incitati: ne¬
mĩe ex eo nũo uiuu capi patuũt᷑. łrofugit ĩde cũ paucis lu¬
cterius. nec se recipit ĩ castra. Re bñgesta Caninius ex captiuis
cõꝑit parte copiar cu cdrappete esse ĩ castris a milib nõ lõge
ampliꝰ .xui. Qua re ex cõplurib cognita cu intelligeret fugato
dute altero ꝑferritos reliquos facile oppͥmi posse: magnę felici¬
tatis esse arbitrabat᷑ nemĩe ex cede refugissẽ ĩ castra ꝗ de accep¬

Expanded text:
frumentum importare in oppidum instituit. Quorum strepitum vigiles frumentum importare in oppidum instituit. Quorum strepitum vigiles castrorum cum sensissent, exploratoresque missi quae gererentur renuntiassent, Caninius celeriter cum cohortibus armatis ex proximis castellis in frumentarios sub ipsam lucem impetum fecit. Ei repentino malo perterriti diffugiunt ad sua praesidia; quae nostri ut viderunt, acrius contra armatos incitati neminem ex eo numero vivum capi patiuntur. Profugit inde cum paucis Lucterius nec se recipit in castra. Re bene gesta Caninius ex captivis comperit partem copiarum cum Drappete esse in castris a milibus longe non amplius XII. Qua re ex compluribus cognita, cum intellegeret fugato duce altero perterritos reliquos facile opprimi posse, magnae felicitatis esse arbitrabatur neminem ex caede refugisse in castra qui de accep
Abbreviated transcription (Latin):
ex oppido drappes & lucterius educũt. li paucos dies mo¬
rati ex finib cadurcoꝵ: qui parti re frum̃taria subleuare eos
cupiebãt. parti ꝓhibere quominus sumerẽt nõ poterat ma¬
gnu numert frumẽti cõparãt. nõnũꝗͣ aũt expeditiõib noctu¬
rnis castella nr̃oꝵ adoriũt᷑. Quã ob causa .C. caninius toto
oppido munitiões circũdare conat᷑. ne aut post effẽostu tuei
ñõ poss&e: aut plurimis ĩ locis intirma disponat p̃sidia. Mag¬
na copia frumẽti cõparata cõsida drappes & lucterus nõ lũge
ab oppido .x. milib unde paulati frum̃tu ĩ oppidu supportarẽt
Ipsi int̾ sẽ ꝓiũtias partiũt᷑. Drappes castris p̃sidio cu p̃te copiare
restitit. I ueterius agmen iumẽtoꝵ ad oppidu: ducit. Dispositis
ibi p̃sidus hora noctis circit᷑.x. siluestrib angustissimisq itinerib

Expanded text:
ex oppido Drappes et Lucterius educunt. Hi paucos dies moex oppido Drappes et Lucterius educunt. Hi paucos dies morati ex finibus Cadurcorum, qui partim re frumentaria sublevare eos cupiebant, partim prohibere quo minus sumerent non poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autem expeditionibus nocturnis castella nostrorum adoriuntur. Quam ob causam Gaius Caninius toto oppido munitiones circumdare moratur, ne aut opus effectum tueri non possit aut plurimis in locis infirma disponat praesidia. Magna copia frumenti comparata considunt Drappes et Lucterius non longius ab oppido X milibus, unde paulatim frumentum in oppidum supportarent. Ipsi inter se provincias partiuntur: Drappes castris praesidio cum parte copiarum restitit; Lucterius agmen iumentorum ad oppidum ducit. Dispositis ibi praesidiis hora noctis circiter decima silvestribus angustisque itineribus
Abbreviated transcription (Latin):
auetor nouoꝵ cõsilioꝵ magna apus barbaros auctoritate habe¬
ret: oppidu uxellodunũ: quoded ĩ cliẽtela fuerat eiꝰ egregie natua
loci munitũ occupat sũs & drappetis copiis: oppidaõsꝙ sibi cõiun¬
git. Quo cũ cõfeste .C. Caninius ueiss&: aĩadu̾teretꝙ ões oppidi pa¬
rtes p̃ruptissimis saxis ẽẽ munitas. quod detẽdẽte nłło tñ armatis
simo loco castra fecit: aꝗbris paulati ꝗͣtu copię patiebãt᷑. uallu ĩ
oppidi circuitu ducere instituit. Quod cu aĩadu̾terẽt oppidani:
miserrima alexiȩ memoria solliciti simile casu obsessiõĩs uererẽt᷑
xĩẽq ex oib Lucterius: ꝗ fortunȩ̨ illius ꝑiculu fecer
cta copiaꝵ: ip̃i cu expeditis ad importãdu frum̃tu ꝓficisci.
Eo cõsilio ꝓbato ꝓxima nocte duob milib armatoꝵ relictis: reliqͦs¬
iceptis¬

Expanded text:
auctor novorum consiliorum magnam apud barbaros auctoritatem habeauctor novorum consiliorum magnam apud barbaros auctoritatem haberet, oppidum Vxellodunum, quod in clientela fuerat eius, egregie natura loci munitum, occupat suis et Drappetis copiis oppidanosque sibi coniungit. Quo cum confestim Gaius Caninius venisset animadverteretque omnes oppidi partes praeruptissimis saxis esse munitas, quo defendente nullo tamen armatis simo loco castra fecit; a quibus paulatim, quantum copiae patiebantur, vallum in oppidi circuitum ducere instituit. Quod cum animadverterent oppidani miserrimaque Alesiae memoria solliciti similem casum obsessionis vererentur, maximeque ex omnibus Lucterius, qui fortunae illius periculum fecercta copiarum ipsi cum expeditis ad importandum frumentum proficisci. Eo consilio probato proxima nocte duobus milibus armatorum relictis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ recipiẽdis cĩuitatib fabui cõseꝗt᷑. Na carnites qui iepe uexati
nuꝗͣ pacis fecerãt mẽtioẽ. datis obsidib ueniũt ĩ deditioẽ: ce
tereq ciuitates posite ĩ ultimis galliȩ finib occeano cõiuncte quę
armorige appellãt᷑ auctoritate adducte carnitu aduẽtu fabu le¬
gionũq imꝑata sine mora faciũt. Dunnacus sus finib expulsus
erras latitãsq solui extremas gallie regiões petere conctus est.
At drappes unaꝙ Lucterius cu legiões Caninũꝙ adẽe cognosc¬
erẽt nec se sine certa ꝑniciȩ ꝑseq̃nte ex̾citu putarẽt ꝓiũtie fi¬
nis intrare posse: nec ta libere uagãdi. litrocinioꝵꝙ faciẽdoꝵ
facultate hr̃ent ĩ finib ie cõstituũt cadurcoꝵ. Ibi cũ Lucteri¬
us apud suos ciues quonda integris reb młtu potiusset. sẽ ꝑꝙ

Expanded text:
in recipiendis civitatibus Fabium consequitur. Nam Carnutes, qui saepe vexati in recipiendis civitatibus Fabium consequitur. Nam Carnutes, qui saepe vexati numquam pacis fecerantceano coniunctae, quae Armoricae appellantur, auctoritate adductae Carnutum adventu Fabi legionumque imperata sine mora faciunt. Dumnacus suis finibus expulsus errans latitansque solus extremas Galliae regiones petere est coactus. At Drappes unaque Lucterius, cum legiones Caniniumque adesse cognoscerent nec se sine certa pernicie persequente exercitu putarent provinciae fines intrare posse nec iam libere vagandi latrociniorumque faciendorum facultatem haberent, in finibus consistunt Cadurcorum. Ibi cum Lucterius apud suos cives quondam integris rebus multum potuisset, semperque
Abbreviated transcription (Latin):
aut eoꝵ ꝗ eo tpre arma piecerãt int̾fectis oĩs multitudo
capit̾ impedim̃tor. Qua ex tuga cũ cõstaret drappãte.
senone ꝗ ut pͥmu defecerat gallia collectis undiq ꝑditis
la trocinus impedimẽta & cõmeatus romanoꝵ interceꝑat: non
cõsiliu: cu eo Lucteriu cadurcu cepisse: que suꝑiore cõm¬
entario pͥma defectiõe galliae facere ĩ ꝓiũtia uoliusie impetu
cognitu ẽ. Ciminius legatus legionib duabus ad eos ꝑsequẽdos
contendit. ne detrimẽto aut timore ꝓuĩtie magna infana ꝑdi¬
toꝵ hõiu latrocinus caperet᷑. C. Sabus cu reliquo ex̾citu ĩ carni¬
tes reliquasꝙ ꝓficiscitur cuutates quaꝵ eo p̃lio quod cu dũ naco
fecerat copias accitas sciebat. Non ẽĩ dubitabat ꝗn recẽti calam¬
itate sũmisiores eẽnt fũture. Dato uͦ spatio ac tpr̃e eode insti¬
gãte dũnaco possẽt cõcitari. Qua ĩ re suma felicitas celeritasq

Expanded text:
qui eo timore arma proiecerant interfectis omnis multitudo capitur impedimentorum. Qua ex fuga cum constaret Drappetem Senonem, qui, ut primum defecerat Gallia, collectis undique perditis latronibus impedimenta et commeatus Romanorum interceperat, non consilium cum eo Lucterium Cadurcum cepisse, quem superiore commentario prima defectione Galliae facere in provinciam voluisse impetum cognitum est, Caninius legatus cum legionibus duabus ad eos persequendos contendit, ne detrimento aut timore provinciae magna infamia perditorum hominum latrociniis caperetur. Gaius Fabius cum reliquo exercitu in Carnutes ceterasque proficiscitur civitates, quarum eo proelio, quod cum Dumnaco fecerat, copias esse accisas sciebat. Non enim dubitabat quin recenti calamitate summissiores essent futurae, dato vero spatio ac tempore eodem instigante Dumnaco possent concitari. Qua in re summa felicitas celeritasque
Abbreviated transcription (Latin):
ac timere oppidanos: repẽte eo ex loco cũ copus recedit
recedit nec se satis tutu fire arbitratur: nii flumine liger
quod erat pũte ꝑꝑ magnitudiẽ trãseũdu copias traduxit.
fabius et si nõdu ĩ cõspectu uenerat hostis. neꝙ se caninio
cõiũxerat : tñ doatus ab us ꝗ locoꝵ nouerãt nãs potissiũ
credidit hostes ꝑterritutos nõ eu locũ quẽ petebãt petitũos
taꝙ cu copus ad eũdẽ põte cõtẽdit: eꝗtatũ ꝙ tãtus ꝓcedẽ

Expanded text:
ac timere oppidanos, repente ex eo loco cum copiis ac timere oppidanos, repente ex eo loco cum copiis recedit nec se satis tutum fore arbitratur, nisi flumine Ligeri, quod erat ponte propter magnitudinem transeundum, copias traduxisset. Fabius, etsi nondum in conspectum venerat hostibus neque se Caninio coniunxerat, tamen doctus ab eis qui locorum noverant naturam potissimum credidit hostes perterritos eum locum, quem petebant, petituros. Itaque cum copiis ad eundem pontem contendit equit
Abbreviated transcription (Latin):
pictonu litteris nũtusꝙ duraci cognoiusset ꝗ perpetuo ĩ ami¬
citia mãserat romãoꝵ. cu pars quȩda ciuitatis aius de fecisset
ad oppidu limonũ cõtendit. Quo cũ aguẽtaret atq ex captiuis
certius cognorusset młtis hõius milib deunaco duce anduim
duracius clausu limone oppugnaĩ neq intirmas legioes hostib
cõmittere auder& castra posuit loco munito. Dumriacus ci appr¬
pĩquare Caniniu cognousset copiis oĩb ad legiões cõu̾sis castra
ropiano ⁊ oprugnare instituit. Cu cõplures dies ĩ oppugnatiõe
cosumpiuse & magno suoꝵ detrimẽto nlła parte munitio¬
nipẽt uellen potiusset : rursus ad obsidiẽdu limonẽ redũt
Eo hone E. fabius legatus cõplures cuuitatus ĩ fide recepit obsidib
Quib reb cognitis ꝓficiscit᷑ ad auxiliu duratio terencdu
At dimriacus aduẽtu tabu cognito desꝑata salute si ipre codes
coactus esset & romanũ externũ sustinere hoste & respice̾

Expanded text:
nuntiisque Durati cognosceret, qui perpetuo in amicitia manserat Romanorum, cum pars quaedam civitatis eius defecisset, ad oppidum Lemonum contendit. Quo cum adventaret atque ex captivis certius cognosceret multis hominum milibus a Dumnaco, duce Andium, Duratium clausum Lemoni oppugnari neque infirmas legiones hostibus committere auderet, castra posuit loco munito. Dumnacus, cum appropinquare Caninium cognosset, copiis omnibus ad legiones conversis castra Romanorum oppugnare instituit. Cum complures dies in oppugnatione consumpsisset et magno suorum detrimento nullam partem munitionum convellere potuisset, rursus ad obsidendum Lemonum redit. Eodem tempore C. Fabius legatus complures civitates in fidem recipit, obsidibQuibus rebus cognitis proficiscitur ad auxilium Duratio ferendum. At Dumnacus adventu Fabi cognito desperata salute, si tempore eodem coactus esset et Romanum externum sustinere hostem et respicere
Abbreviated transcription (Latin):
agmen meraret du cõsequeret᷑ ip̃e. Cuiꝰ pceptis ue er ure¬
detiȩ iur suoo hortat᷑ agmẽꝑ hostiu secutus turmas partis
idoneis locis disponit parti eꝗtu p̃liu cõrutit. Cõfligit
audanius eꝗtatus hestiu iuccedẽtib sibi peditib. ꝗ toto agnũe
subsistẽtib uꝑtib sius cõtra nr̃os ferũt nuxiluꝵ. fit p̃liũ
acri certamĩe. Nãꝙ nr̃i cõtemptis pͥdie suꝑatiꝙ hostib
cu subseꝗ legiões meminisent. & pudore cedẽdi & cupi¬
ditate ꝑ se cõficiẽdi p̃lu tortissime cõtra pedites p̃liãt᷑. hostasq
cõtũtione dimitaret᷑. dũnacus instruit acie: quȩ̨ sius eẽ
entib inuicem p̃sicdis: cu repẽte rẽferete legiões: cõspactu
hastiu ueniũt. Quiln iusii yeulsę harbarore turme: ac ꝓter¬

Expanded text:
agmen morarentur, dum consequeretur ipse. Cuius praeceptis ut res gedentiae vir, suos hortatur agmenque hostium consecutus turmas partim idoneis locis disponit, parte equitum proelium committit. Confligit audacius equitatus hostium succedentibus sibi peditibus, qui toto agmine subsistentes equitibus suis contra nostros ferunt auxilium. Fit proelium acri certamine. Namque nostri contemptis pridie superatis hostibus, cum subsequi legiones meminissent, et pudore cedendi et cupiditate per se conficiendi proeli fortissime contra pedites proeliantur, hostesque contentione dimicaretur, Dumnacus instruit aciem quae suis esset equitibus in vicem praesidio, cum repente confertae legiones in conspectum hostiu
Abbreviated transcription (Latin):
firmas duas legiõas re existimabat .T. Labieni ad se uocat
legione aũt duoclec̃io q̃ cũ eo fuerat ĩ hibernis: ĩ tagata gal¬
lias mittit ad colonios ciuiu .x. tuẽdas: ne quid simile incõ.¬
modu accideret de incursioẽ barbaroꝵ ac suꝑiore xstate tre¬
gestinis acciderat. quia repẽtino larrocinio atꝙ impetu in colę¬
Coꝵ illoꝵ erãt opp̃ssi ipse ad uastãdos populãdosq fines am
biorigis ꝓficiscitur: quẽ ꝑterritu ac fugiẽte ciu redigi ĩ sua
potestate despass&: ꝓrimu sue dignitatis ense ducebat adeo
sines eius uastare. cuub adificũs. pecores ut odio suoꝵ ambi¬
rix i quos fertuna reliquos fecisset nlłu reditũ ꝑꝑ tũtas cala¬
mitates hẽret ĩ ciuitate. Cu ĩ ões partes sinis Ambiorigis aut
legiões aut auxilia dimisisset : atꝙ oĩa cedih incẽdus rapinis
uastasset. magno nũo hõiũ int̾tecto aut capto ł ab icñu cu

Expanded text:
 Labienum ad se evocat; legionem autem XV, quae cum eo fuerat in hibernis, in togatam Galliam mittit ad colonias civium Romanorum tuendas, ne quod simile incommodum accideret decursione barbarorum ac superiore aestate Tergestinis acciderat, qui repentino latrocinio atque impetu illorum erant oppressi. Ipse ad vastandos depopulcitur; quem perterritum ac fugientem cum redigi posse in suam potestatem desperasset, proximum suae dignitatis esse ducebat, adeo fines eius vastare civibus, aedificiis, pecore, ut odio suorum Ambiorix, si quos fortuna reliquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. Cum in omnes partes finium Ambiorigis aut legiones aut auxilia dimisisset atque omnia caedibus, incendiis, rapinis vastasset, magno numero hominum interfecto aut capto Labienum cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ĩ pecunia fiusse uideat᷑. et si ea pecunia publica ẽẽ cõsta-¬
bat. datãꝙ a Pompcio ĩ stipẽdui. Milites domitianos sacram̃tu
ud se dicere iubet. atꝙ eo die castra mouet ustũq¬
reb cognitis quȩ̨ er̃at ad cortinui gestꝵ. luceria ꝓficiseit᷑ ca¬
nusiu atꝙ inde brũdusiu copias undiq õẽs ex nouis dele¬
ctib ad se cogi iubet. seruos: pastores armat: atꝙ us equos
attribuit. ex iii circitꝰ .ccc. eꝗtes cõficit. L. Mallius pr. alba
cũ cohortib .u. ꝓfugit. Rutilius Lupus pr taracina cu
.III. quȩ ꝓcul eꝗtatu Cesarii cõspicate cui p̃erat Biuuis Cu¬
rius relicto p̃tore signa ad Curue trãsterũt: & ad eu trãseũt.
te reliꝗs itinerib nõ nullȩ tohortes ĩ agmen Cesaris: alięi
eꝗtes incidũt. Reducit᷑ ad eu dep̃hensus ex itinere. CN. Ma¬

Expanded text:
quam in pecunia fuisse videatur, etsi eam pecuniam publicam esse constaquam in pecunia fuisse videatur, etsi eam pecuniam publicam esse constabat datamque a Pompeio in stipendium. milites Domitianos sacramentum apud se dicere iubet atque eo die castra movet iustumqrebus cognitis, quae erant ad Corfinium gestae, Luceria proficiscitur Canusium atque inde Brundisium. copias undique omnes ex novis dilectibus ad se cogi iubet; servos, pastores armat atque iis equos attribuit; ex his circiter ccc equites conficit. L. Manlius praetor Alba cum cohortibus sex profugit, Rutilius Lupus praetor Tarracina cum tribus; quae procul equitatum Caesaris conspicatae, cui praeerat Vibius Curius, relicto praetore signa ad Curium transferunt atque ad eum transeunt. item reliquis itineribus nonnullae cohortes in agmen Caesaris, aliae in equites incidunt. reducitur ad eum deprensus ex itinere N. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ex ciuitate expulsos ĩ sum dignitate restitueret. Cuiꝰ orõe
cõfirmatus Lentulus ut ĩ oppidu reu̾ti liceat petit . qđ de sa
lute sua impetrauerit. fore ẽt reliꝗi ad sua spe solatio. adeo
esse ꝑterritos nõ nullos: ut sue uite durius cõsulere copãt:
facta potestate distedit. C&sar ubi illuxit oẽs senatores sena
ordines .L. domicius .ł. Lẽtulus Spinter. Lucius Cecilius¬
Spinter Rutus. Sex Iuintilius uarus quȩstor .L. Rubrius
preterea filius domitu aluq cõplures adolescentes et magnꝰ
cauerat. hos oẽs ꝓduotos a cõtumelus militu cõuitusq ꝓhibet
Puica apud eos loꝗtur. qđ sibi aꝑte eoꝵ gr̃ã relata nõ sit: ꝓ sius
ĩ eoi maxĩs bñticus. dimittit oẽs incolumes. Aurt quod addu¬
xerat domitius atq ĩ publitu deposuerat allatu ad se ab ui¬
iuris corfiniẽsib domicio reddit. ne cõtinẽtior ĩ uita hõus

Expanded text:
ex civitate expulsos in suam dignitatem restitueret, et seex civitate expulsos in suam dignitatem restitueret, et seconfirmatus Lentulus, ut in oppidum reverti liceat, petit: quod de sua salute inpetraverit, fore etiam reliquis ad suam spem solacio; adeo esse perterritos nonnullos, ut suae vitae durius consulere cogantur. facta potestate discedit. Caesar, ubi luxit, omnes senatores senaordinis, L. Domitius, P. Lentulus Spinther, L. Caecilius Rufus, Sex. Quintilius Varus quaestor, L. Rubrius; praeterea filius Domiti aliique complures adulescentes et magnus caverat. hos omnes productos a contumeliis militum conviciisque prohibet; pauca apud eos loquitur, quod sibi a parte eorum gratia relata non sit pro suis in eos maximis beneficiis; dimittit omnes incolumes. HS lx, quod advexerat Domitius atque in publico deposuerat, allatum ad se ab quattuorviris Corfiniensibus Domitio reddit, ne continentior in vita hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ab eruptiõib cauẽat. sed ẽt singuloꝵ hc̃iu occultos exitus asser¬
uẽt. Neꝙ eo ta remisso ac languido aĩo ꝗsꝗͣ oĩu: fuit ꝗ ea
nocte cõꝗeuerit. Tanta erat sum̃a raꝵ expectatio. ut nullus
ĩ alia parte mẽte atꝙ aĩo traheret᷑. Quid iñis corfiniẽsib
Siud domitio: quid Lentulo: ꝗd religi accider&. ꝗ quosip
euẽtus acciꝑẽt. Quarta iugilia circit̾ Lẽtulus Spinter de mũo
cũ uigilus custodibꝙ nr̃is collo ꝗt uelle sibi fiat potestai Exsare:
cõuenire. facta potestate ex oppido mittit᷑ neꝙ ab eo pͥus
domitiani milites discedũt ꝗͣ ĩ cõspectu Caesaris deducatur
Cu eo de salute sua orat atꝙ obsecrat ut sibi parcat ueterẽq
amicitia cõmemorat. Cesarisq ĩ se bñsiria expoĩt: quȩ er̃at
Ciuus or̃oe Cesar int̾pelat se nõ maletitũ cã ex ꝓrũtia egre¬
isui sed uti se a cõtumelus inimicoꝵ defenderet: ut se et.p.r.¬

Expanded text:
ab eruptionibus caveant, sed etiam singulorum hominum occultos exitus adservent. neque vero tam remisso ac languido animo quisquam omnium fuit, qui ea nocte conquieverit. tanta erat summae rerum exspectatio, ut alius in aliam partem mente atque animo traheretur, quid ipsis Corfiniensibus, quid Domitio, quid Lentulo, quid reliquis accideret, qui quosque eventus exciperent. Quarta vigilia circiter Lentulus Spinther de muro cum vigiliis custodibusque nostris colloquitur: velle, si sibi fiat potestas, Caesarem convenire. facta potestate ex oppido mittitur, neque ab eo prius Domitiani milites discedunt, quam in conspectum Caesaris deducatur. cum eo de salute sua orat atque obsecrat ut sibi parcat veteremque amicitiam commemorat Caesarisque in se beneficia exponit, quae erant cuius orationem Caesar interpellat: se non maleficii causa ex provincia egressum, sed uti se a contumeliis inimicorum defenderet, ut tr
Abbreviated transcription (Latin):
iuderẽt: neꝙ ꝑnoctaẽ aut diutius ꝑmanere sine ꝑiculo eodẽ loco
possẽt: tale cõsiliũ sui recipiẽdi ceꝑũt.fasces ut cõsuerãt. nã ꝙ
ĩ acie sedere gallos cõsuesse suꝑiorib tõm̃tariis corsaris declaratũ
ẽ ꝑ manui stram̃tort ac uirgultoꝵ qͦꝵt sum̃a e̾atĩ castris
copia ĩt̾ se traditos an acie collocarũt extrẽo tpr̃e diei signo
ꝓnũtiato uno tp̃re ĩcẽderũt. Ita cõtinẽs flãma copias oẽs repẽte
a cõspectu texit romãoꝵ. Quod ubi accidit barbari uehem̃tissiõ
cursu fugerũt. Casar & si discessu hostu aĩadu̾te᷑ nõ poterat¬

Expanded text:
viderent neque pernoctare aut diutius permanere sine periculo eodem loco viderent neque pernoctare aut diutius permanere sine periculo eodem loco possent, tale consilium sui recipiendi ceperunt. Fasces, ubi consederant namque in acie sedere Gallos consuesse superioribus commentariis Caesaris declaratum est, per manus stramentorum ac virgultorum, quorum summa erat in castris copia, inter se traditos ante aciem collocarunt extremoque tempore diei signo pronuntiato uno tempore incenderunt. Ita continens flamma copias omnes repente a conspectu texit Romanorum. Quod ubi accidit, barbari vehementissimo cursu refugerunt. Caesar, etsi discessum hostium animadve
Abbreviated transcription (Latin):
quod tr̃as paludẽ pene ad hostiu castra ꝑtineret mediocri
uasle a castris eoꝵ int̾cisu aĩadu̾teret põtib palude cõstrata
legiões traducit: celerit̾ꝙ ĩ sum̃a planicie iugi ꝑuẽit q̃ decliu
fastigio duob ab laterib muniebat᷑. Ibi legiõib instructis ad
ultimu iugu ꝑueĩt. aciẽq eo loco cõstitut. unde torm̃to missa
tela ĩ hosti cuncos cõici possẽt. Barbari cõtisi loci nã cu di-¬
mitare nõ recusarẽt si forte romani colle subire conarẽt᷑.¬
ac si ip̃i paulati copias distributas dimitte̾ nõ auderẽt ne disꝑti
ꝑturbrẽt᷑ ĩ acie ꝑmãserũt. Quoꝵ ꝑtinacia cognita calar .xx.
cohortib ĩstructis castrisq eo loco metatis muniri iubet castra.
ac solitis oꝑib ꝓ uallo legiões instructas collocat. eꝗtes frenatis
eꝗs ĩ statioe insponit. bellouaci cũ romãos ad ĩseq̃ndu paratos

Expanded text:
quod trans paludem paene ad hostium castra pertineret mediocri quod trans paludem paene ad hostium castra pertineret mediocri valle a castris eorum intercisum animum adverteret, pontibus palude constrata legiones traducit celeriterque in summam planitiem iugi pervenit, quae declivi fastigio duobus ab lateribus muniebatur. Ibi legionibus instructis ad ultimum iugum pervenit aciemque eo loco constituit unde tormento missa tela in hostium cuneos conici possent. Barbari confisi loci natura, cum dimicare non recusarent, si forte Romani subire collem conarentur, paulatim copias distributas dimittere non possent, ne dispersi perturbarentur, in acie permanserunt. Quorum pertinacia cognita Caesar XX cohortibus instructis castrisque eo loco metatis muniri iubet castra. Absolutis operibus pro vallo legiones instructas collocat, equites frenatis equis in statione disponit. Bellovaci, cum Romanos ad insequendum paratos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽnt Complurib dieb ide castrii cõsumptis: cũ ꝓpͥus acces¬
sule legiões & .C. Treboniũ legatu cognouissent ducec
bellouacoꝵ ueriti iimler obsessiõe alexie. noctu dimittut
impedimẽta. Quoꝵ ꝑturbatu & cõfusu du explicãt agmẽ
magna ẽĩ młtitudo carroꝵ etia expeditos seꝗ gallos cõsueuit.
opp̃sũ luce copias armatoꝵ ĩ sius instruũt castris: ne prius
romani ꝑseꝗ se inciꝑẽt. ꝗͣ lõgius agmen impedim̃toꝵ suoꝵ
ꝓcessiss&. At Caesar neꝙ resistẽtes aggrediẽdos tanto collis
ascensu udicabat neꝙ nõ usq eo legiõas admouẽdas ut
discedeꝰ ex eo loco sine ꝑ iculo barbari militih ĩstãtib nõ polsẽt
Ita cum palude impedita a castris castra diuider&. quę tras¬
eũ di difficultas celeritate ĩieqndi tardare posi&: atp il uigũ

Expanded text:
essent. Compluribus diebus isdem in castris consumptis, cum propius accesessent. Compluribus diebus isdem in castris consumptis, cum propius accessisse legiones et Gaium Trebonium legatum cognossent, duces Bellovacorum veriti similem obsessionem Alesiae noctu dimittuntimpedimenta. Quorum perturbatum et confusum dum explicant agmen magna enim multitudo carrorum etiam expeditos sequi Gallos consuevit, oppressi luce copias armatorum pro suis instruunt castris, ne prius Romani persequi se inciperent quam longius agmen impedimentorum suorum processisset. At Caesar neque resistentes adgrediendos tanto collis ascensu iudicabat, neque non usque eo legiones admovendas ut discedere ex eo loco sine periculo barbari militibus instantibus non possent. Ita, cum palude impedita a castris castra dividi videret, quae transeundi difficultas celeritatem insequendi tardare posset, atque id iugum
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃fecto remoꝵ int̾tecto. nostriꝙ admonẽt᷑ detrimento
admonẽt᷑ diligẽtius expleratis locis statiões disponere. ac mo¬
deratius cedẽte inseꝗ hoste. Non int̾mittũt᷑ interi qͦti¬
diana p̃lia ĩ cõspeetu utroꝵ castroꝵ: quȩ ad uada trãsitus ꝙ
fiebãt paludis. Qua cõtẽtiõe germani quos ꝑꝑea Cesir
traduxerat rhenu ut eꝗtib int̾positis p̃liarẽt᷑: cũ ꝯstãtius
ii ꝗ aut cominus oppͥmebãt. aut eminui uolnerabãt᷑ seel
et ꝗ lõguis subsidiari cõsuerãt. nec pͥus fine fuge fecerũt
sepe musis suꝑiorib locis. ꝗͣ se aut ĩ castra suoꝵ reciꝑẽt.
aut nõ nulli pudore coacti lõgius ꝓtugerẽt. Quoꝵ ꝑiculo sit
oẽs copie sunt ꝑturbatę: ut uix iudicari possẽt utru secũdis
minimuq reb insolẽtiores an adu̾so mediocri casu timidioͬes

Expanded text:
et praefecto Remorum interfecto, nostrique detrimento et praefecto Remorum interfecto, nostrique detrimento admonentur diligentius exploratis locis stationes disponere ac moderatius cedentem insequi hostem. Non intermittunt interim cotidiana proelia in conspectu utrorumque castrorum, quae ad vada transitusque fiebant paludis. Qua contentione Germani, quos propterea Caesar traduxerat Rhenum ut equitibus interpositi proeliarentur, cum constantius ei qui aut comminus opprimebantur aut eminus vulnerabantur, sed etiam qui longius subsidsaepe amissis superioribus locis quam se aut in castra suorum reciperent, aut nonnulli pudore coacti longius profugerent. Quorum periculo sic omnes copiae sunt perturbatae ut vix iudicari posset, utrum secundis minimisque rebus insolentiores an adverso mediocri casu timidiores
Abbreviated transcription (Latin):
sioẽs hostur sustierẽt. Quod cu qͦtidie fier& ac ia cõsue¬
tudĩe diligãtia muniret: quod plerũq accidit diuturnitate
bellouaci deierta mau peditu cognitis statiõib qͦtidiãis eꝗtu
nr̃oꝵ siluestril locis insidias disponũt eodẽq eꝗtes postuo
die mittũt: ꝙ pͥmu elicerẽt nr̃os insidus: deĩde circũuẽtos
aggrederẽt᷑: ciuus mali sors incidit remis: ꝗb ille dies fũ¬
gendi muneris uenerat. Naꝙ ii cũ repẽte hostui eꝗtes
aĩadu̾tissent: ac nũo suꝑiore paucitate cõtempsissent. cu¬
pidius insecuti pedib undiꝙ sũt circũdati. Quo tacto
ꝑturbati celeriui ꝗͣ cõsuetudo fert equestrii p̃lu se receꝑũt
amisso Uerisito pͥncipe ciuitatis p̃fecto eꝗtu ꝗ cũ iux eque
tiõe ĩ suscipieda p̃fectura usus erat. neꝙ dimicai sine se uo¬
iuerat. Inflamãt᷑ atꝙ incitãt᷑ hostiu ãi secũdo p̃lio pͥncipe

Expanded text:
s sustinerent. Quod cum cotidie fieret ac iam consuetudine diligentia minueretur, quod plerumque accidit diuturnitate, Bellovaci delecta manu peditum cognitis stationibus cotidianis equitum nostrorum silvestribus locis insidias disponunt eodemque equites postero die mittunt, qui primum elicerent nostros, deinde circumventos aggrederentur. Cuius mali sors incidit Remis, quibus ille dies fungendi muneris obvenerat. Namque hi, cum repente hostium equites animadvertissent ac numero superiores paucitatem contempsissent, cupidius insecuti peditibus undique sunt circumdati. Quo facto perturbati celerius quam consuetudo fert equestris proeli se receperunt amisso Vertisco, principe civitatis, praefecto equitum; qui cum vix equo tione in suscipienda praefectura usus erat neque dimicari sine se voluerat. Inflantur atque incitantur hostium animi secundo proelio, principe
Abbreviated transcription (Latin):
custodiuĩt legatosq ad Casare mittũt: sese paratos esse portas
aꝑire. quȩq imꝑauerit facere: & dumitiu iuuu ĩ eiui potes¬
tate tradere. Quib reb cognitis Casar & si magni int̾esie
arbitrabat᷑ ꝗͣpͥmu oppido potiri cohortesq ad se ĩ castra tradi.¬
cere. nequa aut largitionib aut ãi cõnrmatiõe. aut talsis
nũciis cõmutatio fier& uolũtatii ꝙ sepe ĩ bello parius mo¬
mẽtis magni casus int̾tederẽt. tam̃ ueritus ne militu intro¬
itu & nocturni tpris licẽtia oppidu diriꝑet᷑: eos ꝗ uenerãt
collaudat atꝙ ĩ oppidu dimittit. portas murosq aseruari
iub&. Ipse ui oꝑib quȩ̨ facere instituerat milites disponit
nõ certis spatus intermissis ut erat suꝑioꝵ dieꝵ cõsurtuoo: sed
perpetius iugilus statiõibꝙ ut tõtĩgãt ĩt̾ se atꝙ õe munitioe¬

Expanded text:
uo numero ad Caesarem mittunt: sese paratos esse portas aperire, quaeque imperaverit facere, et L. Domitium vivum in eius potestatem tradere. Quibus rebus cognitis Caesar, etsi magni interesse arbitrabatur quam primum oppido potiri cohortesque ad se in castra traducere, nequa aut largitionibus aut animi confirmatione aut falsis nuntiis commutatio fieret voluntatis, quod saepe in bello parvis momentis magni casus intercederent, tamen veritus ne militum introitu et nocturni temporis licentia oppidum diriperetur, eos qui venerant collaudat atque in oppidum dimittit, portas murosque adservari iubet. ipse iis operibus, quae facere instituerat, milites disponit, non certis spatiis intermissis, ut erat superiorum dierum consuetudo, sed perpetuis vigiliis stationibusque, ut contingant inter se atque omnem munitio
Abbreviated transcription (Latin):
e orantib legatis cõmemorat Cesar eode tp̃re supiore qño bello¬
uacos etemiꝙ gallix cuutates suscepisse bellu ꝑtinacissime. hos
ctosScire atip intelligere se causa pectati facillime mortius
delegari. Nemie uͦ tãtu pollere ut inuitis pͥncipib resistẽtee
senafu oĩb bonis repugnãtib: infirma m̃au plebis bellu cõcitãe
& gerere posset. sed tñ se cõtẽtu fore ea pena quã siba apsi cõ¬
raxinent pNocte ĩ sequẽti legati respõsa ad suos reterũt obsi¬
des cõficiũt. Cõcurũt reliquaꝵt ciuitatu legati ꝗ bellouatoru
spetulabãt᷑ euẽtu. obsides dãt imꝑia faciũt. excepto cõmio

Expanded text:
c orantibus legatis commemorat Caesar: Eodem tempore superiore anno Bellovacos ceterasque Galliae civitates suscepisse bellum: pertinacissime hos e esse perductos. Scire atque intellegere se causam peccati facillime mortuis delegari. Neminem vero tantum pollere, ut invitis principibus, resistente senatu, omnibus bonis repugnantibus infirma manu plebis bellum concitare et gerere posset. Sed tamen se contentum fore ea poena quam sibi ipsi contraxissent. Nocte insequenti legati responsa ad suos referunt, obsides conficiunt. Concurrunt reliquarum civitatium legati, quae Bellovacorum speculabantur eventum; obsides dant,
Abbreviated transcription (Latin):
eo tpr̃ẽ fussent. pauca ẽẽ scribẽda cõiungẽdaq huic cõm̃taio statui.
Casar cũ ĩ belgio hiemar& unũ illud ꝓpositu hẽbat. cõtinare
ĩ amicitia ciuitates: nulli spe aut causam dare armorum
Nihil eĩ minus uolebat ꝗͣ sub discessu suo necessitatate sibi
aliqua imponi belli gerẽdi: ne cu encitu deducturus esset
tellu aliquod relinqueret᷑. qued oĩs gallia libẽt̾ sine p̃senti
ꝑiculo susciꝑet.Itaꝙ honorifice ciuitates appellando: pͥncipes
maxĩs p̃miis afticiẽdo. nulla onera imponẽdo: detellam
tat aduersis p̃lui gallia: cõditiõe parcẽdi meliore facile
ĩ pace cõtinuit. Ipie hibernis ꝑactis cõtra cõsuetudĩe ĩ
italia ꝗͣmaximis itinerib ẽ ꝓtretus: ut municipia et co¬
lonias appellaret ꝗb na aintonii q̃storis sui comẽdauerat

Expanded text:
eo tempore fuissent, pauca esse scribenda coniungendaque huic commentario statui. eo tempore fuissent, pauca esse scribenda coniungendaque huic commentario statui. Caesar in Belgio cum hiemaret, unum illud propositum habebat, continere in amicitia civitates, nulli spem aut causam dare armorum. Nihil enim minus volebat quam sub decessu suo necessitatem sibi aliquam imponi belli gerendi, ne, cum exercitum deducturus esset, bellum aliquod relinqueretur quod omnis Gallia libenter sine praesenti periculo susciperet. Itaque honorifice civitates appellando, principes maximis praemiis adficiendo, nulla onera iniungendo defessam tot adversis proeliis Galliam condicione parendi meliore facile in pace continuit. Ipse hibernis peractis contra consuetudinem in Italiam quam maximis itineribus est profectus, ut municipia et colonias appellaret, quibus M. Antoni quaestoris sui, commendaverat
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmius incẽsu calcarib equũ cõuĩgit equo luadrati: lanceaꝙ ĩfesta
agnis iurib mediu femur traicit uoluseni. Pretecto
rato non dubitãt nr̃i resistere. & cõuersis equis hoste pellere.
Quod ubi accidit complures hostiu magno nostroꝵ impetu ꝑcu¬
Isi uulnerãt᷑ . ac partu ĩ fuga proteruntur: parti intarcipiũt.
iter ab eo uulneratus prefectus ut iute ꝑiculu aditur
deretur refert᷑ ĩ castra. Cõmius aũt siue expiato dolore suo¬
siue magna parte amuia suoꝵ. legatos ad Antoniui mittit: sẽq
firmat: unũ orat. illud ut timori suo cõcedatur. ne ĩ conspetu
ueniat cuusꝗͣ romani. Cuius postulatiõe Antonius cu udera
ab iusto nasci timore ⁊ uenia petẽti dedit obsides accepit.
cio Casare singuloꝵ añoꝵ singulos cõmentarios cõfecisse : quud
res gestas. Ne quis tamen ignoraret ꝗb ĩ locis Caesar excitusq

Expanded text:
Commius incensum calcaribus equum coniungit equo Quadrati lanceaque infesta Commius incensum calcaribus equum coniungit equo Quadrati lanceaque infesta magnis viribus medium femur traicit Voluseni. Praefecto vulnerato non dubitant nostri resistere et conversis equis hostem pellere. Quod ubi accidit, complures hostium magno nostrorum impetu perculsi vulnerantur ac partim in fuga proteruntur, partim intercipiuntur; viter adeo vulneratus praefectus, ut vitae periculum aditurus videretur, refertur in castra. Commius autem sive expiato suo dolore sive magna parte amissa suorum legatos ad Antonium mittit seque firmat; unum illud orat, ut timori suo concedatur, ne in conspectum veniat cuiusquam Romani. Cuius postulationem Antonius cum iudicaret ab iusto nasci timore, veniam petenti dedit, obsides accepit. Scio Caesarem singulorum annorum singulos commentarios confecisse; quod ere Galliae res gestas. Ne quis tamen ignoraret, quibus in locis Caesar exercitusque