comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nicarius sermis coloni ad fornacem
oldormisset uulla fu̾it exusta. nera¬
tius scrib̃ ex locato conuentum pr̃a¬
re debere. Sineggligens meligendiᷤᷤ
muusteriis fu̾it. Ceterum si alius ig¬
nemi subiecerit fornatialius neggli
genter custidierit antenebr quisb̃¬
iecerit. Nam qui custodit nicħ fecit.
qui recte ignem sb̾iec̃ ñ peccaũ. Ad
gͦ ẽ: putoͣ tilem competere actiõẽ
tã ĩ eũ qui ad fornacẽ obdormiuit.
qmͣ ĩ eũ qͥ neggligenter custodit.
nec quisqͣm daxerit in eo qui obdor¬
miuit. rẽ eum humanaur mlem paᷤ¬
sum. cum deberet uł ignem extin¬
guere uł ita mii̾re ne euagetur.¬
an dampni imuria teneanis. ⁊ ait ꝓ¬
cuł agi non posse. qr nec cum eo qͥ¬

Expanded text:
r est, coloni ad fornacem obdormisset et villa fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conventum praestare debere, si neglegens in elegendis ministeriis fuit. Ceterum si alius ignem sgente‹r› custodierit, an tenebitur qui subiecerit? nam qui custodit, nihil fecit, qui recte ignem subiecit, non peccauit: quid ergo est? puto utilem competere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignem extinguere uel ita munire, ne euagetur.an damni iniuria tenearis? et ait Proculus agi non posse, quia nec cum eo q
Abbreviated transcription (Latin):
capnd in desuetudĩem abiit. ¶Ter¬
cio autẽ capite ait. eademlex aqui¬
lia ceterarum rer̃ p̾t̾ hominẽ ⁊ pecu¬
dem occisum. ¶ Si cnis alt̾idamp¬
num fecit ꝙ uisserit. freg̾it. ruperit
miuria. qnͣti ea res erit in diebut
xxx. ꝓximis: tantum es dominoda¬
re dampnas esto. Si quis gͥoccidert
gendum erit. ꝓuide si facero seruo
meo obiec̾is. ⁊ eum adusseris teneb̾¬
is mͥ. It̃ si arbustum uł ullãmeã in¬
cend̾is: aquilie actionem hẽbo ¶ Si
quis insulam uolu̾it meani exur̾e
ugnis ĩ ad uitim ĩsulã ꝑuen̾it aquili¬
a teneb̾r ⁊̃ uicuio. nõ minꝰ ĩ iuqͣ unis

Expanded text:
 in desuetudinem abiit.Tertio autem capite ait eadem lex Aquilia: 'Ceterarum rerum praeter hominem et pecudem occisos si quis alteri damnum faxit, quod us‹s›erit fregerit ruperit iniuria, quanti ea res erit in diebus triginta proximis, tantum aes domino dare damnas esto'.Si quis igitur non gendum erit. proinde si facem seruo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi.Item si arbustum meum uel uillam meam incenderis, Aquiliae actionem habebo.Si quis insulam uoluerit meam exurere et ignis etiam ad uicin‹i› insulam peruenerit, Aquilia tenebitur etiam uicino: non minus
Abbreviated transcription (Latin):
ei obstitisse seruitutẽ pomp̃ait qiͣ
p̾tor non fu̾it atqui uerum est pre¬
tura eum functum itͥamẽ uideamꝰ
si seruus qͣm cliu latuit. dignitate
pretoria funcdus sit. quid licemus
quetlixit. que detreuit. nullius fort
mom̃ti an fore pp̃utilitatem eoꝵ qui
ap̃ eum egerunt uel lege. uel quo a¬
lio uͦire ⁊ ego puto nich eoꝵ re prola¬
ri. ħ enim humanum est c̃ ĩ p᷑ppꝰ ro

Expanded text:
em obstetisse ait Pomponius, quasi praetor non fuerit: atquin uerum est praetura eum functum. et tamen uideamus: si seruus quamdiu latuit, †‹d›ignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decreuit, nullius fore momenti? an fore propter utilitatem eorum, qui apud eum egerunt uel lege uel quo alio iure? et uerum puto nihil eorum reprobari: hoc enim humanius est: cum etiam po
Abbreviated transcription (Latin):
parte indiuis a uel cliuisa constitui:⁊
Negittimo tempore similiter amitti.
eademq rõne ꝑ legem falcidiain mi¬
nui potest. Reo quoq ꝓmittendidefũc¬
toinpartemhr̃tlitariam usus fructꝰ
obligõ cliuiditur. ⁊ si ex cõip̾clio de¬
beatur: umo ex sociis defendente pro
parte defendentis fiet restitutio
modis constituitur. ut ecce si legat᷑
fu̾it. s ⁊ ꝓprietas delucto usufructu
legari potest ut apud hĩdem renia¬
neat ususfructus. conftituiturad¬
huc usus fructus ⁊ iniuditio familie
heiriscunde i cõidĩdundo si iudex alii
ꝓpͥctatem adiudicau̾it alii usum
fructuni. ¶Adquiritur nob̾ autẽ
usus fructus non solum ꝑ nos
quas iuri nr̃o subiectas hm̃is. Ni¬
cħ autemuetat seruo ineoħite ĩ¬
fructus rei adfructuarium ꝑtinent.
aut reisoli at̃ rei mobił: usus fructus
legatur. Reisoli ut putaediun usu
fructu legato quitumq rei rectlitus
est adusum fructuarium ꝑtinet. q̃q
obuentões sunt. exedificiis exareis.

Expanded text:
parte indiuisa uel diuisa constitui et legitimo tempore similiter amitti eademque ratione per legem Falcidiam minui potest: reo quoque promittendi defuncto in partes hereditarias usus fructus obligatio dividitur: et si ex communi praedio debeatur, uno ex sociis defendente pro parte defendentis fiet restitutio.modis constituitur: ut ecce, si legatus fuerit. sed et proprietas deducto usu fructu legari potest, ut apud heredem maneat usus fructus. Constituitur adhuc usus fructus et in iudicio familiae herciscundae et communi dividundo, si iudex alii proprietatem adiudicaverit, alii usum fructum. Adquiritur autem nobis usus frquas iur‹i› nostro subiectas habemus.Nihil autem uetat seruo meo herede infructus rei ad fructuarium pertinet. et aut rei soli aut rei mobilis usus fructus legatur.Rei soli, ut puta aedium, usu fructu legato quicumque reditus est, ad usufructuarium pertinet quaeque obuentiones sunt ex aedificiis, ex areis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mittieum in possessionemuicinaꝵ
eclium cã dampni infecti placuit. et
iure dominii possessurum. eas edes si ꝑ¬
seuerent non cau̾i. nec quicam amittẽ
finito usufructu. ¶Hacͥ rõne labeo scͥb

Expanded text:
 mitti eum in possessionem uicinarum aedium causa damni infecti placuit, et iure dominii possessurum eas aedes, si perseueretur non caueri, nec quicquam amittere finito usu fructu. hac ratione Labeo sc
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ruii. Quciuis ticius cumhrẽt fi¬
uam inpotestate seiam. pamphilo
seruo alieno: inmrĩm onium collo¬
cauit. cui ĩ dotemdedit qmͣ sub titu¬
lo depõiti incautionem contulit.⁊
postea nulla denutiatiõe dño fc̃a:
pr̃ decessit. mox ⁊i pamphilus que¬
ro qͣ actione seia pecuni am petere
R. qm̃ dos constitui non potuit ex
cãdepõiti actõne depeculio pecuniã
tianum epłam scpͥsit. in u̾ba infra
scͥpta cecilius candidus paotioroga¬
eos ꝑueuisse quib ut pͥmum prospi¬
ciam ne uacuit̾ sint .i. ut usuras eoꝵ
accipias. cure h̾ebo. quesitum est ã

Expanded text:
rum.Lucius Titius cum haberet filiam in potestate Seiam, Pamphilo seruo alieno in matrimonium collocauit, cui etiam dotem dedit, quam sub titulo depositi in cautionem contulit, et postea nulla denuntiatione a domino facta pater decessit, mox et Pamphilus ro, qua actione Seia pecuniam petere pus respondit, quoniam dos constitui non potuit, ex causa depositi actione de peculio pecuniam tianum epistulam scripsit in uerba infra scripta: 'Caecilius Candidus Paccio Rogaea peruenisse: quibus ut primum prospiciam, ne uacua tibi sint: id est ut usuras eorum accipias, curae habebo'. quaesitum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
su contrahentium consistit. ideo perz
suscipi potest. item siue rogo suie mła¬
dosine uolo. siue alio quocumq u̾¬
bosqͥserit mandati actio est. Itẽman
contrahi potest. ¶Mandatum nͥ gͦ¬
tuitum nuilumest. Namorigiuem
exoftõ atq amititia trabit. contra¬
rium porro est oftõ merce ᷤᷤ. Int̾uemẽ¬
te enim pecunia rec ad iocatioueni
i condustionem potuis respicit.

Expanded text:
su contrahentium consistit. Ideo per m mandatum suscipi potest. Item siue 'rogo' siue 'uolo' siue 'mando' siue alio quocumque uerbo scripserit, mandati actio est. Item manione contrahi potest. Mandatum nisi gratuitum nullum est: nam originem ex officio atque amicitia trahit, contrarium ergo est officio merces: interueniente enim pecunia res ad locationem et conductionem potius respicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ripħ. ł.ui. Hona fides que incͣcͣti.¬
b exigitur. equitatem desiderat.
simimam. S eam utrum existimã
ad ierum ius gentium a nu̾o crim
preptis ciuilib ⁊ p̾toriis ueluti reus
capitalis iudicii deposuit. ap̃te centũ.
is deportatus est. i bona eius publicas.
utrum ne ip̃i ea reddenda. anmpub¬
lic̃ deferenda sint. si tantum nͣleẽ¬
uius gentium intucamus. ei qui de¬
clit testituenda sunt. siciuile uis: le¬
gum ordinem magis in publicum
exemplo aliis. ad deterenda male¬
fitia sit: etiamegestate lalorare deb⁊.¬
incurrit hͥ ialia inspectio. conam fidẽ
int̾eos tm̃ qͣuos contractum est ulło
extrinsecus ad sumptoestunare debe¬
mus au respectu ĩ aliarum ꝑsonax
ad quas id ꝙ geritur. ꝑtinetiexem¬
pli loco. latro spolia q̃ mͥabstulit de¬
posuit apud seinm inscium de mali¬
tia deponentis utrum latroni anmͥ
restitur  seius debeat Rdi. si ꝑ sedã¬
tem accipientemq intueamus hoc
est bonafides ut comnissairemre¬

Expanded text:
um.Bona fides quae in contractibus exigitur aequitatem summam desiderat: sed eam utrum aestimamus ad merum ius gentium an uero cum praeceptis ciuilibus et praetoriis? ueluti reus capitalis iudicii deposuit apud te centum: is deportatus est, bona eius publicata sunt: utrumne ipsi haec reddenda an in publicum deferenda sint? si tantum naturale et gentium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, magis in publicum ice, ut exemplo aliis ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet.Incurrit hic et alia inspectio. bonam fidem inter eos tantum, quos contractum est, nullo extrinsecus adsumpto aestimare debemus an respectu etiam aliarum personarum, ad quas id quod geritur pertinet? exempli loco latro spolia quae mihi abstulit posuit apud Seium inscium de malitia deponentis: utrum latroni an mihi restituere Seius debeat? si per se dantem accipientemque intuemur, haec est bona fides, ut commissam rem re
Abbreviated transcription (Latin):
ur.raii. Si sacculum ulargent̃
signatum deposuero. uspenes qũe
depoi̾tum fint. me inuitõ tractau̾it
⁊ depõi i furti actio mͥineum compe¬
tit. S ex ꝑmissu meo depõita peciũa
is penes quem depõita est. ut utatur.
ut incet̾i̾s bone fidei iudiciis euis

Expanded text:
at. Si sacculum uel argentum signatum deposuero, et is penes quem depositum fuit me inuito contrectauerit, et depositi et furti actio mihi in eum competit. Si ex permissu meo deposita pecunia is, penes quem deposita est, utatur, ut in ceteris bonae fidei iudiciis us
Abbreviated transcription (Latin):
citur obligõ. M eat̾m grã interuenit
mandatum uelutisi tibi mandem n᷑
negotia mea geras uł ut funaumͥ
emeres uł ut ꝓ me fideuubeas. ¶Ali¬
ena tm̃ ueluti si tͥ mandem ut ticiine¬
gotia gere ͤs. uł ut fundum ei em̾es
ueluti sitͥ mandem ut mea geres. et
a unea ułuti sitͥ mandẽ ut sub usis
cpederes ei qui iurem meammutuaret᷑.¬
¶Tua ialiena: ułnti si tͥ mandem
ut ticio sub usuris creceres. ꝙ si ut sñ
usuris crederes auena tm̃grã int̾u eñ
mandatum. ¶Tua autem gr̃a int̾¬
uenit mandatum ułuti si mancem
ut pecunias tuas potuis in empt̃o  es
pͥcliorum colloces qm fen̾es. uł exli¬
u̾sont fen̾es potius qmͣ in emptiones
p̾clioꝵ collo ces. cuiꝰ gñis mandatũ
mag̾ ꝯsciliumest. qmmandatum:⁊
obidnon est obligatorium. qz nemo
ex conscilio obligatur. ĩ si non expe¬
cliat ei cuidab̾r. eruialib̾m est cuiq
apudse explorare anexpecliat sibi
consilium.
ĩ uiudu̾titur ut int̾clum nec melior
causamandantis fĩpossit. interdum

Expanded text:
citur.Mea tantum gratia interuenit mandatum, ueluti si tibi mandem, ut negotia mea geras uel ut fundum mihi emeres uel ut pro me fideiubeas.Aliena tantum, ueluti si tibi mandem, ut Titii negotia gereres uel ut fundum ei emeres ueluti si tibi mandem, ut mea et et mea, ueluti si mandem tibi, ut sub usuris crederes ei, qui in rem meam mutuaretur.Tua et aliena, ueluti si tibi mandem, ut Titio sub usuris crederes: quod si, ut sine usuris crederes, aliena tantum gratia interuenit mandatum.Tua autem gratia interuenit mandatum, ueluti si mandem tibi, ut pecunias tuas potius in emptiones praediorum colloces quam faeneres, uel ex diuerso ut faeneres potius quam in emptiones praediorum colloces: cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuique apud se explorare, an expediat sibi consilium. illud uertitur, ut interim nec melior causa mandantis fieri possit, interdum
Abbreviated transcription (Latin):
ficisc̾etur ad martum suum. arcam
clausam cum ueste unstrum̃tis com̃¬
dauit gaie seie. ⁊ dixit ei. cums alua
sana ue uenero restituties mͥ c̾te.
si aliquid mͥ humanum contig̾it.
filio meo que mexalio marito sitsce¬
desidero: res comin ẽ da te cui restitui
debeant. filio an marito. pauł. R.

Expanded text:
proficisceretur ad maritum suum, arcam clusam cum veste et instrumentis commendavit Gaiae Seiae et dixit ei: "cum sana salvave venero, restitues mihi: certe, si aliquid mihi humanum contigerit, filio meo, quem ex alio marito suscedesidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito.Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Tdefunctum depõitam dolo interũter.
cuodam utiq cãu in partes tenebũt᷑
Namsi diuisiit .x. milia q̃ apud
defunctum depõita fu̾anti ⁊ .m. mili¬
a abstułint iut̾q soluendo est in
partes obstricti erunt. Nec enun am¬
pluis ast oris interest. E silancend
fla u̾nrti aut conflari ab aliquo pas¬
sifu̾int alia ue spes dolo eoruminter¬
u̾sa fu̾it insolidum conueniri poter̃.
ac su p̃i seruandam suscepissent. nã
certe uerum est. in soliclum unum¬
quemq dalo fecisse. ⁊ nͥ ꝓ solido res
ñ pot̾ restitui. nec tn absurclum sẽ¬
sciet. quihoc putau̾it. plane. nͥ in¬
tegra rei restitutione eum cum quo
actum fu̾it. liberari non posse. condẽp¬
nand̾tã si res non restituetur ꝓ qͣ ꝑ

Expanded text:
defunctum depositam dolo interuerterint, quodam utique casu in partes tenebuntur: nam si diuiserint decem milia, quae apud defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris interest. quod si lancem conflauerint aut conflari ab aliquo passi fuerint aliaue quae species dolo eorum interuersa fuerit, in solidum conueniri poterunt, ac si ipsi seruandam suscepissent: nam certe uerum est in solidum quemque dolo fecisse et nisi pro solido res non potest restitui. nec tamen absurde sentiet, qui hoc putauerit plane nisi integrae rei restitutione eum, cum quo actum fuerit, liberari non posse, condemn
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nam tum idfit cum aliqđ res ĩ cõ¬
tͣou̾sia declucitur. Ita hoc cãu in solid̾
unusquiiq iudetur: deposuisse. qd̾
aliter est. cumrem sucõem płes
deponunt. ¶Rei depõite ꝓpͥetas ap̃
deponentem mairt. s ⁊ possessionͥ a
pud seciuestrum depõita est. Nam tũ
demum se q̃ster posuidet. id enunagͥ
ea depõe ut cã neutrius possessiomis
ad tempus procedat.
⁊ ꝓheretlitaria portõe. ⁊ insimplum ⁊
intra annum quo in ip̃m ⁊ insoud̃
⁊ induplum ⁊inꝑpetinun datrir.

Expanded text:
sunt: nam tum id fit, cum aliqua res in controuersiam deducitur. itaque hoc casu in solidum unusquisque uidetur deposuisse: quod aliter est, cum rem communem plures deponunt.Rei depositae proprietas apud deponentem manet: sed et possessio, nisi apud sequestrem deposita est: nam tum demum sequester possidet: id enim agitur ea depositione, ut neutrius possessioni id tempus procedat. est pro hereditaria portione et in simplum et intra annum quoque: in ipsum et in solidum et in duplum e
Abbreviated transcription (Latin):
Saur .⁊. xuiii. Si sine dolo malo rẽ
nec cauere debes. si dep̾hend̾is eam red¬
reuiteneat. pr̃hec intra annum de
peculio debet conueniri. s ip̃e fuius.
seruum depositum sit. ⁊ mani nuil
rem teneat. in ꝑpa ip̃m dandam acti

Expanded text:
ad edictum.Si sine dolo malo rem nec cauere debes, si deprehenderis eam redrem teneat, pater nec intra annum de peculio debet conueniri, sed ipse filius apud seruum depositum sit et manumissus rem teneat, in ipsum dandam acti
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑiculo ꝑ ferri romam rem ut audi¬
ertus sit. qñi in ad exhibendum ac¬
tione id seruatur. ¶Cum sequestꝰ
recte agetur. depõiti se questraria actõe
qmͣ iinheredem eius recidioportet.
Quemad̾m ꝙ exstipulatuul ex
testam̃to dari oportet. post indicium¬
acceptum cum detͥm̃torei ꝑiret. Sic
depõitumquoq eo die quodepoĩti as¬
tumsit. ꝑiculo eius ẽ apud quemi de¬
poĩtum fu̾it si iuiclicium accipiendi
tp̃e potuit reus uec reddidat.¬
aur a.xxxu. Piquis inficiatus sit
non aduiersus dominunis: ꝙ eum qͥ
rẽ depositã petebat uerum ꝓcatorem
non putaret. aut eins qui de posuisiz
hr̃dem: nicħ dolo malo facit. pͦea aũ
nonuult. ¶Competit ⁊̃ conditio
depoĩti rei nomine. s ñ ante qm qͥd
uolo ad nuissumsit. Nan enimqͤmꝙͣ
hoc ip̃õ qͦil depoĩtum accipiat condic¬
tione obligari. uerumquoddolũ
malum admiserit.
ei qui deposu̾it dr̃ si maior pars adie¬
rit restituendamrem p̾sentib. maio¬
rem autempartem non ex numero

Expanded text:
iculo perferri rem Romam, ut audiendus sit, quoniam et in ad exhibendum actione i‹d› seruatur. Cum sequestre recte agetur depositi sequestraria actione, quam et in heredem eius reddi oportet. Quemadmodum quod ex stipulatu uel ex testamacceptum cum detrimento rei periret, sic depositum quoque eo die, quo depositi actum sit, periculo eius apud quem depositum fuerit est, si iudicii accipiendi tempore potuit um.Si quis infitiatus sit non aduersus dominum, sed quod eum qui rem depositam petebat uerum procuratorem non putaret aut eius qui deposuisset heredem, nihil dolo malo fecit: postea autem non uult.Competit etiam condictio depositae rei nomine, sed non antequam id dolo admissum sit: non enim quemquam hoc ipso, quod depositum accipiat, condictione obligari, verum quod dolum malum admiserit. ei qui deposuerit, dicitur, si maior pars adierit, restituendam rem praesentibus: maiorem autem partem non ex numero
Abbreviated transcription (Latin):
stim mum̾abo. queritur pp̃ usuraꝵ ĩ¬
crem̃tum. R̾. depõiti actionem loc
hr̃e. Quid est eñi aliud comẽdare ꝙͣ
deponere ꝙ ĩncrumest. si id actinẽ.
ut corpora mĩmoꝵ eadein redden tur.
Namsi ut tantũd soluentur conue¬
nit egclietur eares depoĩti notissi
actio nonteneat cum cõuenit tĩdẽ
non id̾ reddi. rõne musuraꝵ hr̃i non fa¬
cile dicendum est. ⁊ est quidem consti¬
tim in bone fidei uidiciis qd̃ ad usas¬
attinet. ut tñid̃ possit offm̃ arbitri
qnͣtum stipulatio. s contra bonam
fidem ⁊ depõrtinaturam est. usuras
ab eo desiderare. tp̃ris añ morã. qui
benefitium insuscipienda pecuĩa ded̾.
sitñ ab inino de usuris pr̃andis cõ¬
uenit. lex contractus seruab̾r.
res oblatas puelle que sui iuris fuit.
pr̃ suscep̃. heres eius ut exhibeat recde
conueniet᷑. ⁊̃ actõe depõiti. ¶ Qui
petuniam ap̃se non absignatam ut
tm̃dem redderet depõitam. adusus ꝓͥos
oonu̾tit. pꝰmor am inusuras qͦ depõi

Expanded text:
usurarum incrementum. respondi depositi actionem locum habere: quid est enim aliud commendare quam deponere? quod ita uerum est, si id actum est, ut corpora nummorum eadem redderentur: nam si ut tantundem solueretur conuenit, egreditur ea res depositi notissimactio non teneat, cum conuenit tantundem, non idem reddi, rationem usurarum haberi non facile dicendum est. et est quidem constitutum in bonae fidei iudiciis, quod aattinet ut tantundem possit officium arbitri quantum stipulatio: sed contra bonam fidem et depositi naturam est usuras ab eo desiderare temporis ante moram, qui beneficium in suscipienda pecunia dedit. si tamen ab initio de usuris praestandis convenit, lex contractus servabiturres oblatas puellae, quae sui iuris fuit, pater suscepit: heres eius ut exhibeat recte convenietur etiam actione depositi. Qui pecuniam apud se non obsignatam, ut tantundem redderet, depositam ad usus proprios convertit, post moram in usuras quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
contumati am de sint min̾t̾ restitu¬
ad u̾sus eius rei possessorem. licet cũ
eonon sit contractum ut puta sirẽ
amimore enuisti ⁊ aliiuendidisti. po
dum restitui. ne remsuam ꝑdat.
uel re sua careat. ⁊ hoc uel cognttõe
pretoria. uł recissa alienatõe datoĩ
dadat. si emptor rursus eumalienaũ.
si quid̃ emptor seqñc scitrem ita ge¬
stani restitutõnem adu̾sus eum fa¬
ciendam sugnorauit iprioremptor
soluendo cẽt non cẽ faciendam. Si uͦ
noneẽt soluendo. equius minorieẽ¬

Expanded text:
 restituaduersus rei eius possessorem, licet cum eo non sit contractum. ut puta rem a minore emisti et alii uendidisti: potrem restitui, ne rem suam perdat uel re sua careat, et hoc uel cognitione praetoria uel rescissa alienatione dato iit et tradidit, si emptor rursus eum alienauit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem aduersus eum faciendam: si ignorauit et prior emptor soluendo esset, non esse faciendam: sin uero non esset soluendo, aequius
Abbreviated transcription (Latin):
utetur senatus consult auxilio.
sabit᷑ utrum soli ei succurrendum i.¬
an ĩ hiis qui ꝓ eo obligati sunt ut pu¬
ta fide uissorib. itaq sicum scirem mi¬
norem i ei fidem non hr̃em: tu fideiꝰ se¬
ris ꝓ eo non est equum fideuisiori in
necem meam subueniri. s potiuis ip̃i
deneganda erit mandatiactio. Insũ¬
ma ꝑpendendum erit petori cui ponꝰ
submeniat. utrum creditori aut fide¬
uissori. namminor captut neutrite¬
nebitur. facilius inmandatore dicẽ¬
dum erit. non debere eisubueniri. hͥ
enim uelud affirmator fuit. ⁊ suasor
ut cum minore contraheret᷑. Uñtrac¬
tari potest. minor inm̾̃t̾ restitutõem
utrum adu̾sus creditorem ãd adu̾sus
fideuisiorem implorare cebeat. ⁊ puro

Expanded text:
utetur senatus consulti auxilio sabitan etiam his qui pro eo obligati sunt, ut puta fideiussoribus. itaque si cum scirem minorem et ei fidem non haberem, tu fideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subueniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio. in summa perpendendum erit praetori, cui potius subueniat, utrum creditori an fideiussori: nam minor captus neutri tenebitur. facilius in mandatore dicendum erit non debere ei subuenire: hic enim uelut adfirmator fuit et suasor, ut cum minore contraheretur. unde tractari potest, minor in integrum restitutionem utrum aduersus creditorem an et aduersus fideiussorem implorare debeat. et puto
Abbreviated transcription (Latin):
it mox decesserit. non delere eumre¬
stitu. req enim captus est emendo sͥ
locupleti hrs extiterit. ⁊ subito hr̃cli¬
tas lapsa sit: puta preclia fuerunt
que chauniate ꝑierunt. insule exuꝰ¬
te surit. serui fugerunt. aut decessert̃.¬
apud iulianum notat. cessare inu̾t̾.
restitutõnem. neq enim etatis lu¬
brico captus est ad eundo locupletẽ
hr̃ditatem ⁊ ciuod fatocontrag̾it cͥ utᷤ
pr̃i famił qmͣuis diligentissimo poss̾
contingere.S ħres afferre pͭ restitutõ¬
neuiminori. si adut hr̃clitatem inqͣ
res erant multe mortales. uł p̾clia ur¬
bana ruinosa. Es autem alienum
grane quod non ꝓspexit posse eue¬
nire ut demoriant᷑ mancipia. pre¬
clia ruant uł ad̾ noncito distraxent
ħ que multis casib obnoxia sunt.¬
¶ temqueritur siminor adu̾sus mi¬
norem restitui desiderat. ansit audi¬
restuuendum. Puto autem inspi¬
ciendum a p̾tore quiscaptus sit. p

Expanded text:
it, mox decesserit, non debere eum restitui: neque enim captus est emendo siblocupleti heres extitit et subito hereditas lapsa sit puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, serui fugerunt aut decesserapud Iulianum notat cessare in integrum restitutionem: neque enim aetatis lubrico captus est adeundo locupletem hereditatem, et quod fato contingit, cuiuis patri familias quamuis diligentissimo possit contingere. sed haec res adferre potest restitutionem minori, si adiit hereditatem, in qua res erant multae mortales uel praedia urbana, aes autem alienum graue, quod non prospexit posse euenire, ut demoriantur mancipia, praedia ruant, uel quod non cito distraxerit haec, quae multis casibus obnoxia sunt.Item quaeritur, si minor aduersus minorem restitui desiderat, an sit audirestituendum. puto autem inspiciendum a praetore, quis cap
Abbreviated transcription (Latin):
cooportuno ponantur. ¶Licẽt p̾¬
Dia qiueddam talia sint: ut magis
mea impenclimus qm de illis adqui¬
ramus. tamen usus fructus eoꝵ relin
eius demrei legetur. id ꝑcipiet fructu¬
arius. quodusuario suꝑerit. nec mr̃
rum anestimationis usus fructus tͥ
legetur int̾est. Hamsiquidem rerum
legetur declũcto eo quad p̾ter ea tͥ le.¬
gatum est. ex reliquis bonis usum fr¬
uctum feres. Sin auteni eflimationis
usus fructus legatus est. id qͦq estima¬
bitur. quod p̾terea tͥ legatum est. Nã se¬
puis idem legando non ampliat testa¬
tor legatum. Reautẽ legata ⁊̃ estinĩ¬
tionom eus legando ampliare lẽga
fructus legari potest si tñ non sit spe¬
tialiter fcã partis mentio. dimicli a pars
tectorium ꝑietib qiui rudes fuissent ĩ¬
ponere. nonpo test: q tam i si meliorẽ
excoiendo eclificium domini cãm fc̃ũrꝰ:

Expanded text:
co oportuno ponantur. Licet praedia quaedam talia sint, ut magis in ea impendamus, quam de illis adquiramus, tamen usus fructus eorum relieiusdem rei legetur, id percipiet fructuarius, quod usuario supererit: nec minus Rerum an aestimationis usus fructus tibi legetur, interest: nam si quidem rerum legetur, deducto eo, quod praeterea tibi legatum est, ex reliquis bonis usum fructum feres: sin autem aestimationis usus fructus legatus est, id quoque aestimabitur, quod praeterea tibi legatum est. nam saepius idem legando non ampliat testator legatum: re autem legata etiam aestimationem eius legando ampliare legatufructus legari potest. si tamen non sit specialiter facta partis mentio, dimidia pars btectorium parietibus, qui rudes fuissent, imponere non potest, quia tametsi meliorem excolendo aedificium domin
Abbreviated transcription (Latin):
Sauis .ł.ui ꝯuia qͥ p̾tio fruitur nõ
mimis hr̃e ĩntelligitur. amqͥ pͥncipi¬
li re utitur fruitur.
retmeo nisi ille utatur.
fructum posse relinaui magis est. qz
⁊ ip̃e heãt alicm utilitatem siquo lo

Expanded text:
ale. quia qui pretio fruitur, non minus habere intellegitur, quam qui principali re utitur fruitur. retineo, nisi ille utatur.fructum posse relinqui magis est, quia et ipsae habent aliquam utilitatem, si quo lo
Abbreviated transcription (Latin):
dem.l.xii. ꝓ omponius philadel¬
phus dotis cã p̃clia filie qmͣ hebat in
potestate tradidit ⁊ redditus eoꝵ gño
solui mandauit. an ea p̾cipua filia
retͥnerepossit. cum omnes filios hĩdes
instͣuisset. querebatur. R̾di. Iustam
cãm retinende possĩonis hr̃e filiam
cim̃ pr̃ p̾cdia dequib ꝑ quercratur
dotiseẽ uoluit ⁊mrĩmonium post
mortem quo pr̃is stet̾it. Rdi. filiã
⁊ enim que naturalit̾ a gros tenuit
spen dotis cuius capax fuisset defẽ¬

Expanded text:
m.Pomponius Philadelphus dotis causa praedia filiae quam habebat in potestate tradidit et reditus eorum genero solui mandauit: an ea praecipua filia retinere possit, cum omn‹e›s filios heredes instituisset, quaerebatur. iustam causam retinendae possessionis habere filiam praedia de quibus quaerebatur dotis esse uoluit et matrimonium post mortem quoque patris steterat respondi: filiam etenim, quae naturaliter agros tenuit, specie dotis cuius capax fuisset defe
Abbreviated transcription (Latin):
Pas lcon. Pierius pignor oblui
uis p̾ea dececlat. offm̃tũ arbitridat.
cidisset.
uisit. post datas actiones uice dĩoĩs
ad singulos ꝓ hr̃clitaraia portione
ꝑtinent. si modo cetera que ñ diui¬
sit inunum gu̾aliter nõ ꝯtulit. uł
res datas non secinitur:
trio fungi uoluit. nõ ałr ꝑtemsu¬
am cohr̃s prãre cogetur. qm si uice
mutua ꝑtemnexupignoris liberam
dem.ł.uiii. Peruos inter coheredes
tempore tliuisionis estimatos none¬
mendi s diuidendi anmo p̾cioͥs ad¬
scͥpͥtos uitłi placuit. cuiare sus pẽsa

Expanded text:
eruus pignori obligatus uis postea decebat, officium tamen arbitri durat: cidisset. uisit post datas actiones uice diuisionis, ad singulos pro hereditaria portione pertinent, modo si cetera, quae non diuisit, in unum generaliter non contulit uel res datas non sequuntur. trio fungi uoluit, non aliter partem suam coheres praestare cogetur, quam si uice mutua partem nexu pignoris liberam responsorum. Seruos inter coheredes tempore diuisionis aestimatos non emendi, sed diuidendi animo pretiis adscriptos uideri placuit: quare suspensa
Abbreviated transcription (Latin):
eoprobatum non est pecuuiamac¬
ceptam is cuius de ea re notio est.
edoctus fu̾it idꝙ illicite excortu m
nonest sccłm elictiformam. qd̾ de
hiis est quipecuniam ut negotiũ
fat̾ent aut noufac̾e̾nt accepisse
docerentur. restitui iubeat ei qui cõ¬
nusit p romodo delicti penam irrog ⁊.
si stipuletur. questiohẽtur. cuio ab¬
soluto: incluplumpretium domi¬
no accusator dampnatur: S ⁊sici¬
tra pretii estimationem queritur
decalumpnia eius. Separatiun est
i enuncalumpnie crim̃ a dampno
ꝙ in seruo propt̾ questionem: a¬
domuno datum est.

Expanded text:
eo probatum non est, pecuniam acceptam is cuius de ea re notio est edoctus fuerit: id quod illicite extortum est secundum edicti formam, quod de his est, qui pecuniam ut negotium facerent aut non facerent accepisse dicerentur, restitui iubeat et ei, qui id commisit, pro modo delicti poenam irroget.si postuletur, quaestio habetur: quo absoluto in duplum pretium accusator domino damnatur: sed et citra pretii aestimationem quaeritur de calumnia eius. separatum est etenim calumniae crimen a damno quod in seruo propter quaestionem domino datum est.
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃tum emisset qͦ familia ałet᷑.
uenditori frumenti fideuisseris ꝓpͥ
inrem u̾so agere possif. ut unius
ꝙ in remdominnisum est.
mortuo deinde eo pr̃ ignorans i pu
si dolo malo eiꝰ cuiquo agͥ fc̃m eẽt.¬
atquin si filio peteit togamem̾e
debuit in remprĩs u̾sa est ñ tunc qͦ
fun̾abr. s quo tempore emit. funꝰ
ostend̾ negotium ħ .i. sepulturam
⁊ funus filii pr̃is eẽ es alienum nõ
filii. fc̃s ẽ gͦ debitor peculii qͣmͣuis
res non cestet ut ⁊̃ de pec̃ posset ꝯ¬
uen̾i. inqm actõnem uenit. ⁊ qd̾ in rẽ

Expanded text:
frumentum emisset quo familia aleretur, venditori frumenti fideiusseris, prin rem verso agere possis, ut unius quod in rem domini versum est.mortuo deinde eo pater ignorans et putsi dolo malo eius quocum atquin si filio pater togam emere debuit, in rem patris res uersa est non nunc quo funerabitur, sed quo tempore emit funusostendit negotium hoc, id est sepulturam et funus filii patris esse aes alienum, non filii: factus est ergo debitor peculii, quamuis res non exstet, ut etiam de peculio possit conueniri, in quam actionem uenit et quod in rem
Abbreviated transcription (Latin):
deiecert᷑. uł effu̾deretur. nonĩ dñm e¬
dlium. Culpa enim penes eam est. nec
adicitur culpe mentio. uł infitiatiõis
uł induplum detur actio. Qnͣuis dãp
mimurie utrumq exigat. ¶ S cũ¬
e homoliber periit dampni estimatio¬
f nonfit incluplum qr in homine lib̾o
nulla s corꝑis estimatio fieri potest
s .l. aureorum condempnatio fit ¶ł
autem uerba: si uiuit mnocitum eĩ
ẽẽ drẽtur non ꝑtinẽt ad dampna q̃
iurem hominis liber ͥ fcã sunt. si forte
uestimentaeius ur ꝙͥ aliud ruptum
cenaculum condũctum hũit ⁊in de
dciectum uł effusum quid sit. de pecu¬
lio in prẽm nondatur. qr non ex ꝯtͣcͣtu
uenit. In ip̃mita q falium ħ actio com¬
petit. ¶ Cuiseriuis hĩtator est utrum
nox ausactio danda sit. qr non est ex
go ex delicto seruiuenit. Neq enim
recte seruidicitur noxa: cum seruus
nicħ notu̾it. S ego puto inpunitum
seruumẽẽ nan oportere. S extra ordi¬
nem offitio uiditis corrigendum.

Expanded text:
deiceretur vel effunderetur, non in dominum aedium: culpa enim penes eum est. nec adicitur culpae mentio vel infitiationis, ut in duplum detur actio, quamvis damni iniuriae utrumque exiget. Sed cum homo liber periit, damni aestimatio non fit in duplum, quia in homine libero nulla corporis aestimatio fieri potest aureorum condemnatio fit. Haec autem uerba 'si uiuet nocitumque ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius uel quid aliud scissum cenaculum conductum habuit et inde deiectum uel effusum quid sit, de peculio in patrem non datur, quia non ex contractu uenit: in ipsum itaque filium haec actio competit. Cum seruus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non est e‹x› on ex delicto serui uenit? neque enim recte serui dicitur noxa, cum seruus nihil nocuerit. sed ego puto impunitum seruum esse non oportere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum.
Abbreviated transcription (Latin):
i quid dicemꝰ sripam philꝰ decesserit
sine mora iam pretinm stichi mi¬
nuetur. qm̃ liberatus est ꝓmissor ⁊
sufficiet fuisse pluris cumoccid̾et᷑
uł intra annum ħͣ quidemrõne ⁊̃
si post mortem pamphili intra an
num occidatur. pluris uidebitur fu

Expanded text:
et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretium Stichi minuetur, quoniam liberatus est promissor? et sufficiet fuisse pluris cum occideretur uel intra annum. hac quidem ratione etiam si post mortenum occidatur, pluris videbitur fui
Abbreviated transcription (Latin):
i crux fregit. querebatur an dominꝰ
seruilege aquilia cumeo cuius incł sił iupuisi
paceciderat agere potest. R̾. non poᷤ¬
se. cumi cãumagis am culpa uid̾etur
gustum locum coegisti. eoꝙ effãm̃ẽ.
ut deicerentur datur inte a d emplũ
legis aquiliȩ infõm actõ.
tori competit actio cum reus stipulã¬
di ante moram ꝓmissum animal
uuln̾auit. Idem est ⁊ siocciderit ał. ex¬
si pꝰmoram ꝓmissionis is quistipła¬
tus fuerat occidit. debitor quidem li¬
beratur. lege autem aquilia hoc cãu
tion recte exꝑietur. Nani creclitor ip̃e
sibi potius qͣm alii inuriam fecisse
iudetur.
Dauł.t .xii. Ptichum aut pamphi¬
lum promisi titio. cumstichus eẽt
stipłator stichum ante moramoc¬
cidit. Quesitum est de actione legis
aquilie. R̾. cum uiliorem accidisse.
ꝓponitur: in hunc tractatum. nicħ
difit̾ ab exͣneo creditor. Qnͣtugitur
fiet estimatio: utrum dec̃e nuliũ ꝙͣ¬
ti fu̾it occisus. anqnͣti est ꝙ̃ necc̃cẽ
abeo dare. Idest qnti iea inter ẽ.

Expanded text:
 crus fregit: quaerebatur, an dominus seruuli lege Aquilia cum eo, cuius impulsu ceciderat, agere potest. respondi non posse, cum casu magis quam culpa uidereturgustum locum coegisti eoque effectum est, ut de‹i›cerentur: datur in te ad exemplum legis Aquiliae in factum actio.tori competit actio, cum reus stipulandi ante moram promissum animal uulnerauit: idem est et si occiderit ast moram promissoris qui stipulatus fuerat occidit, debitor quidem liberatur, lege autem Aquilia hoc casu non recte experietur: nam creditor ipse sibi potius quam alii iniuriam fecisse videtur. aestionum. Stichum aut Pamphilum promisi Titio, cum Stichus esset stipulator Stichum ante moram occidit: quaesitum est de actione legis Aquiliae. respondi: cum uiliorem occidisse proponitur, in hunc tractatum nihilum differt ab extraneo creditor. quanti igitur fiet aestimatio, utrum decem milium, quanti fuit occisus, an quanti est, quem necesse habeo dare, id est quanti mea interest?
Abbreviated transcription (Latin):
emit seruus ꝗͣ uł filius familiasu̾¬
sum quid̾ eẽ uidet᷑. ita tñ uͭ sũ mi¬
noris sit. qmest emptꝰ tm̃iideat᷑
inremu̾sum: qnͣti dignꝰ sit. sũ płis
sit non plus uideat᷑ inremu̾sũ cim
est emptus.¬

Expanded text:
emit seruus uel filius familias, uersum quidem esse uidetur, ita tamen, ut, siue minoris sit, quam est emptus, tantum uideatur in rem uersum quanti dignus sit, siue pluris sit, non plus uideatur in rem uersum quam emptus
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃h̾ ꝙ inrem alteruis socii u̾sum
est de inremũso cum altero agi p᷑
ciii conuentus a socio petere potest.
id inquodampnatus fuit. quid .N.
uicemus si pet̾ seruo ab altero adep̃¬

Expanded text:
 in rem alterius socii uersum est de in rem uerso cum altero agi potest, qui conuentus a socio petere potest id in quo damnatus fuerit. quid enim dicemus, si peculium seruo ab altero ademp
Abbreviated transcription (Latin):
Nequid subnomine milttum ꝙ ad
utilitates eoꝵ incommnune nonꝑti¬
net a quib dam ꝓpͥa s̃ commoda iniq
putari euentus mortalitatis non
tari ei debet. p̾texin humane fragita¬
tis delictum decipienteͥs inꝑiculo ho¬
minis. innoxiumeẽ non detet. ¶Et
unuu̾sas ꝓuintias regunt ins gladii
hñt. numet allum dandieis potestaᷤ
ꝑmissa est. ¶ p̾ses ꝓuintie si mulctã
qmͣ irrogauit expresentib faculta¬
tib eorum quib eam inclixit recdi¬
gi non posse: de pbend̾it. ncãtatẽ sołoĩs
mod̾etur. Rephensa exactoꝵ illicita a¬
uaritia remissa ꝑ mopiam multtan
a ꝓuintiã regentib exigi nondebet.
dem.ł.iii. Preses ꝓuiitie inspectis
eclificiis domino᷑ eorum cã cognitare¬
ficere ea compelũt ⁊ adu̾sus detͣctantẽ
competenti remeclio de formitati
scpͥnone eum qui ꝓuintie p̾est: adi¬
re potes. Non impoui ncãtatem ꝓcõ¬
suli uł legato eiꝰ. uel p̾si diꝓuintie¬
Eisiucipiende cognitionis. s eum esti¬

Expanded text:
Ne quid sub nomine militum, quod ad utilitates eorum in commune non pertinet, a quibusdam propria sibi commoda iniqueputari euentus mortalitatis non tari ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxium esse non debet.Qui uniuersas prouincias regunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eis permissa est.Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentibus exigi non debet.m Praeses provinciae inspectis aedificiis dominos eorum causa cognita reficere ea compellat et adversus detractantem competenti remedio deformitati scriptione: "eum qui provinciae praeest adire potes" non imponi necessitatem proconsuli vel legato eius vel praesidi provinciae suscipiendae cognitionis, sed eum aesti
Abbreviated transcription (Latin):
exactiones iuiolentias fr̃as i extor¬
Item ne quis iniquũ luͤtr̃ aut dap̃¬
num sentiat p̾ses prouinte ꝓuide¬
lubuntur. Ne potentiores uiri hũi¬
liores iniunis afficiãt. nẽne defen¬
sores eoꝵ calumpniosis cͥminib
insectent᷑ inuocentes. adreligͥnes
p̾sulis ꝓuintie ꝑtinet. ¶ Illicita a¬
muustersa sub pretextu adiuii anti¬
um militares uros ad concutien doᷤᷤ
homines procedentia ꝓ hiberez ⁊ dep̾¬
hensa coheirere. p̾ses ꝓuintie curet
i sub spetie tributoꝵ uucitas exac¬
tiones fieriꝓhibeat. ¶Neq licita
negotiatione aliquos ꝓhiberix ꝓ
cie reuocet᷑. Ne tenuis urte hoĩes
sub pͥtextu aduentus offoꝵ ui mi

Expanded text:
exactiones et uiolentia factas, et extoritem ne quis iniquum lucrum aut damnum sentiat, praeses prouinciae prouideprobabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere praeses prouinciae curet, et sub specie tributorum illicitas exactionnegotiatione aliquos prohiberi nciae reuocet.Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus offici
Abbreviated transcription (Latin):
consulum tutores dare possunt.
non prius deponit p̾fcuram aco
ꝓronsulis lege sub augꝰto datumẽ¬
ei qͣm alexanclriam ing̾sius sit sur¬
cessor eius. licet in ꝓuintiam uen̾it
uita mandatis eiꝰ continetur de offoͥciis¬
est eoꝙ ⁊ ꝓconsules ilegati cesaris dis.
iomnes ꝓuintias regentes. licet se¬
natores sint apellant᷑ ꝑcõ suł¬

Expanded text:
consulum tutores dare possunt. non prius deponit praefecturam nem proconsulis lege sub Augusto ei datum est, quam Alexandriam ingressus sit successor eius, licet in prouinciam uenerit: et ita mandatis eius continetur. DE OFFICIeo quod et consules et legati cesaris et omnes provincias regentes, licet senatores presides appellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
s uice eorum milites ministerio ĩ
meuꝰ quid̃ est sine uxore. s i cumux¬
ore potest. dummͦ sciat senatum
cocta ⁊ mes aila consulib censuisse.
futurum ut si quid uxores e  ͤ  qͣui
adoffitia ꝓficiscuntur deliq̃rint:
ab ip̃is rõ ⁊ indc̃a exigatur. ¶ Ante¬
qm uero fines ꝓuintie decrete. sͥ ꝓ
consul ingressus sit. edcm̃ debet
deaduentu suo mittere cantinẽs
commendationem aliqͣm sui. Si
qͣ ei familiaritas sit cũ ꝓuintialib
puel coniuntio imaxime exxusãs
ens ut unusquisꝙ insua prĩa e um
recipiãt. Recte autem iordine fa¬
ciet sieclitum decessori suo miser
significetq quadie fmes sit ing̾s¬
ta turbant ꝓuinti ales actus. impe¬
dunt. Ingresius ĩ hoc eum obserua¬
re oportet. ut ꝑ eam ꝑtem ꝓuintiã ĩ¬

Expanded text:
potest, sed vice eorum milites ministerio in m est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et vindicta exigatur. Antequam vero fines provinciae decretae sibi proconsul ingressus sit, edictum debet de adventu suo mittere continens commendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum provincialibus vel coniunctio, et maxime excusantis, ens, ut unusquisque in sua patria eum exciperet.Recte autem et ordine faciet, si edictum decessori suo miserit significetque, qua die fines sit ingresta turbant prouinciales et actus impediunt.Ingressum etiam hoc eum obseruare oportet, ut per eam partem prouinciam i
Abbreviated transcription (Latin):
d.ł .ii. Si in aliquam celebeem
cuntarem ues ꝓuincie capͥnd̾ adue¬
Quit. patidebet commendari. sͥ cuu¬
tatem laude suas non gͣuitate au¬
clire cum honorisuo ꝓuincialos id
uendicent. ⁊ ferias. ẜ mores ⁊ cõscie¬
tudines queret᷑ obtinuit dare. e¬
des sacras ⁊ apeͣra publica circuire.
inspicienli gr̃a ansaita tecta que
sint uł an aliqͣ refectione: inclige

Expanded text:
is.Si in aliam quam celebrem ciuitatem uel prouinciae caput aduenerit, pati debet commendari sibi ciuitatem laudesque suas non grauate audire, cum honori suo prouinciales id uindicent: et ferias secundum mores et consuetudinem quae retro optinuit dare.Aedes sacras et opera publica circumire inspiciendi gratia, an sarta tectaque sint uel an aliqua refectione indige
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾atem autemnonex̾cet: insi mneaꝓ
ñ contemptiosam. S uoluntariam
ut ecce manuminti apudeos possũt
tãlib̾i qͣm serui i adoptõnes fieri.
ap̃ legat̃ uero ꝓconsulis uemo ma¬
numintere poteist quia nonhaceat

Expanded text:
tatem autem non exercet nisi in ea non contentiosam, sed voluntariam: ut ecce manumitti apud eos possunt tam liberi quam servi et adoptiones fieri. Apud legatum vero proconsulis nemo manumittere potest, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat: uel apliter. Magniem̃
faciunt ꝓuinciales seruari. Sibiem̃
ĩ camꝓuintiam ꝓconsulueniat ut
consulem ncc̃itate impoĩta̾ ꝑmare
post ħ ing̾ssus ꝓuintiã mandare ui¬
ris dictionem legatosuo debet. nec
hocante facere qͣm fu̾it ꝓuintiã ĩ¬
gressꝰ. Est enuum ꝑ qͣm absurclum añ¬
qͣm ip̃e uirisclictõem nanciscatur.
nec enim pͥus ei cõpetit qͣmĩeamꝓ
iuntiã uen̾it. alii eam mandare
ꝓuintiam ĩeadẽ uoluntate fu̾it. cie¬

Expanded text:
ueniat uel applicet: magni enim facient prouinciales seruari sibi in eam prouinciam proconsul ueniat, utoconsuli necessitatem impositam per mare Post haec ingressus prouinciam mandare iurisdictionem legato suo debet nec hoc ante facere, quam fuerit prouinciam ingressus: est enim perquam absurdum antequam ipse iurisdictionem nanciscatur nec enim prius ei competit, quam in eam prouinciam uenerit alii eam mandare, prouinciam in eadem uoluntate fuerit, cre
Abbreviated transcription (Latin):
cium creditori suo delegau̾at. R uendi¬
tionem nullius mom̃ti eẽ ⁊ sicreditor pe¬
cuniã a muliere pet̾et exceptõem utilẽ
fore. qmuis creditor existimaret. iu¬
lierem debitricẽ mariti stusse. nec idꝯͣ¬
mulier mutuata est ut marito cred̾et
nõ obstaturam exceptionem.Si cre¬
ditor ignorau̾it inqua cã inułr pe
cuniam mutuaret᷑. Qm̃ quid̾ ĩt̾est¬

Expanded text:
ditionem nullius momenti esse et, si creditor pecuniam a muliere peteret, exceptionem utilem fore, quamuis creditor existimauerit mulierem debitricem mariti fuisse: nec id cmulier mutuata est, ut marito crederet, non obstaturam exceptionem, si creditor ignorauerit in quam causam mulier mutuaret
Abbreviated transcription (Latin):
añ condempnatõem ꝯdicere. utiq
ei a quo delegata est pot̾it uł quod
ei abest. uł sinondũ ab est lib̾ationẽ.
Inttlũ intercedenti młri i condictõ
competit. ut puta si contra senatꝰ.c.
obligata debitorem suũdelegau̾it
nam h ip̃i competit condictõ quẽ ad̃
si pecumã soluiss odicet᷑. Soluit .ii.
⁊ cuu reum delegat. S uͥsquia mułre
delegat᷑ est debitor eiꝰ ñ fuit exceptõe
senatus consultipot̾it uti. qͦmad̾m
mulieris fideiussor ꝓlane simulier
intercessura debitorem suũdelegaũ
nuit restitint᷑. S si eum delegau̾it
qui debitor eius nonfinit fraus sena

Expanded text:
ante condemnationem condicere utique ei a quo delegata est poterit uel quod ei abest uel, si nondum abest, liberationem. Interdum intercedenti mulieri et condictio competit, ut puta si contra senatus consultum obligata debitorem suum delegauerit: nam hic ipsi competit condictio, quemadmodum, si pecuniam soluisset, condiceret: soluit enim et qui reum delegat. Sed si is, qui a muliere delegatus est, debitor eius non fuit, exceptione senatus consulti poterit uti, quemadmodum mulieris fideiussor. Plane si mulier intercessura debitorem suum delegavenuit, restituitur. Sed si eum delegaverit qui debitor eius non fuit, fraus sena
Abbreviated transcription (Latin):
ei dare det̾e: in ang̃ eñiobligõem de¬
misit. Si mułr pꝰ intercesiionem sic sol¬
uit᷑ non repetere pꝰ sit iuste prior debi¬
tor actõem retusat. S cũ releuat᷑ reuꝰ
si mułr sic soluit ut repet̾e ñ posut.
icumei mułri q̃ repet̾e non pot̾at. Si
soluisset accepto tulit creclitor similit̾
releuat᷑ reus. ¶ Qmͣm .ii. in om̃s qͥ
lib̾ati sunt restitint᷑ actõ nontñ omãib¬
restituit᷑. ut prta duo reistipłandi fu¬
erunt ap̃ alt̾m mulier intertesserit. ei
sou restituit᷑ obligõ ap̃ quem intercessit.¬
¶ Simułri hr̃s extit̾it crecditor uidendũ
mrus usurum. non inm̾ito cum non
obiligate cum effcũ successit. Deniq
infalcidia hesalieñ ñ imputabit᷑.
plane si mͥ ꝓponas nulierem ueteri
debitori successisie. dicend̾ erit restitu¬
toria eam conuenir posse. s ⁊ directa
actione. nicħ em̃ ciꝰ int̾est qͣ actõe ꝯue¬

Expanded text:
dari debere: inanem enim obligationem dimisit. Si mulier post intercessionem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic soluit, ut repetere non possit, et cum ei mulieri, quae repetere non poterat, si soluisset, accepto tulit creditor, similiter releuatur reus. Quamquam in omnes qui liberati sunt restituitur actio, non tamen omnibrestituitur. ut puta duo rei stipulandi fuerunt: apud alterum mulier intercessit: ei soli restituitur obligatio, apud quem intercessit. Si mulieri heres extiterit creditor, videndum, minus usurum, non immerito, cum non obligatae cum effectu successerit: denique in Falcidia hoc aes alienum non imputabitur. Plane si mihi proponas mulierem ueteri debito‹ri› successisse, dicendum erit restitutoria eam conueniri posse, sed et directa actione: nihil enim eius interest, qua actione conue
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Ped siego cummłre ab initõ ꝯdẽ¬
rim cum ignorarem cui fcm̃ħ uellet ñ
pecuniam ⁊ eamtitio donauit senatus
creditori tuo nummos nuna uit non
interceclit. Seuatus enim obligate mu¬
lieri succurere uoluit. uondonanti. ħ
iõ q faelius semulier obligat ꝙͣ alicͥ¬
saluendi cã: numeret: anqͣmlib⁊ suã
rem in solutum det. Nanrisiuendid̾it.
rem suam siie p̾cium acceptumꝓalio
soluit sũ emptorẽ delegauit creclitori
alieno ñ puxo senatꝰ ꝯsulto locum eẽ.¬
lp̃ .ł. Si fideuissores ꝓdefensore absente
filii ex mandato matris eius intcesserĩt
querit᷑ an ĩ hiis senatus consulto sub
mandasse ignorauit. exceptionẽ se¬
natus consulti replicatione dol repellẽ
catione oppõita defensionem exceptoĩs
dmittit nuliã tñ replicatiõẽ adu̾sus
imulierem hẽbit. q fcĩ nonpot̾ ĩgnora¬
tionͣem p̾tendere. S ñ erit iniquũ da

Expanded text:
 Sed si ego cum muliere ab initio contraxerim, cum ignorarem cui haec factum vellet, non pecuniam et eam Titio donavit, cessabit creditori tuo nummos numeraverit, non intercedit: senatus enim obligatae mulieri succurrere voluit, non donanti: hoc ideo, quia facilius se mulier obligat quam alicsoluendi causa numeret an quamlibet suam rem in solutum det: nam et si uendiderit rem suam, siue pretium acceptum pro alio soluit siue emptorem delegauit creditori alieno, non puto senatus consulto locum e. Si fideiussores pro defensore absentis filii ex mandato matris eius intercesserint, quaeritur, an etiam his senatus consulto subumandasse ignorauit, exceptionem senatus consulti replicatione doli repellencatione posita defensionem exceptionis amittit, nullam tamen replicationem aduersus mulierem habebit, quia facti non potest ignorationem p