comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magisteriũ equitũ sic̃ par trat dictature sbifat.
ĩprudentisq uulgi eerorẽ grate m̃tis significatiõe
culeo preetoria familia natus et int̾ paucos senatorii
splendidus ordinis op̃tit exͦ affricani suꝑioris currũ
triũphantis. quia captus acartaginẽsibus eo fuerãt
retuꝑatus pilleũ capite gerens secutus ẽ. actori .n.
libertatis sus tamꝙ̃ patrono accepti bñfitii ꝯfessioẽ
spectante populo romano merito reddidit.
At flaminii dephilippo rege triũphantis carrũ
nõ unus s duo milia ciuiu rornanoꝵ pilleata
comitata sunt. que hiis punias bellis int̾cepta
et ingrecia siuentia cura sua collecta ĩ pͥstinum
gradu restituerat. geminũ eare decus ĩpatori
aquo sim̃ł et deuicti hostes conẜuati ciues specta¬
culũ patris p̃buerũt. Illoꝵ qͦ salus duplicter
om̃ibus accepta fuit et quia młti et q tã geati
exoptatu libertatis statũ recuperaueraĩt

Expanded text:
magisterium equitum, sicut par erat, dictaturae subiecit magisterium equitum, sicut par erat, dictaturae subiecit inprudentisque uulgi errorem gratae mentis significatione Culleo praetoria familia natus et inter paucos senatorii ordinis splendidus optimo exemplo Africani superioris currum triumphantis, quia captus a Karthaginiensibus ab eo fuerat recuperatus, pilleum capite gerens secutus est: auctori enim libertatis suae tamquam patrono accepti beneficii confessionem spectante populo Romano merito reddidit. At Flaminini de Philippo rege triumphantis currum non unus, sed duo milia ciuium Romanorum pilleata comitata sunt, quae is Punicis bellis intercepta et in Graecia seruientia cura sua collecta in pristinum gradum restituerat. † geminarum ea decus imperatoris, a quo simul et deuicti hostes et conseruati ciues spectaculum patriae praebuerunt. illorum quoque salus dupliciter omnibus accepta fuit, et quia tam multi et quia tam grati exoptatum libertatis statum recuperauerant.
Abbreviated transcription (Latin):
uacasse tanto gaudio pr̃es ꝯscͥptos duabus humilli¬
mirandum.
Qiud illa qͦ iuiuentute romana gratius. q̃ quĩtio
et minutio ꝯsulibus ultͦ nõia sua militari sacra¬
m̃to obtulit. ut tusculanis quorũ fines ⁊qui accu¬
pauerant psidiũ ferrẽt qr paucis añ mensibꝰ
dõstantissrme et fortissime imꝑiu popħ romani
defenderãt. gͦ q̃d auditu nouũ ẽ/ ne pr̃i geata
uoluntas cessasse iuideretur/ exeratus le ipse
consccipsit.
Magnum grati populi specim̃.ĩ e. fabio maxĩo
enituit nã cu quĩq consulatibus salubrit᷑ rei pͤ
administratis decessisset certati es ꝯtulit/ quo
maror ac speciosior fentris tius põpa duceretur.
eleuet aliquis p̃ria uirtutis cũ aĩaduertat for¬
tes uiros felitius sepeliri ꝙ uiugre ĩnauos.
nunꝙ̃ ante factũ fuerat equatus et ip̃e lum¬
pr̃em appellauit et alegionibus suis patronũ
salutari uoluit. ac deposito equalis imꝑii iugo

Expanded text:
uacasse tanto gaudio patribus conscriptis duabus humilliuacasse tanto gaudio patribus conscriptis duabus humillimirandum. id illa quoque iuuentute Romana gratius, quae Nautio et Minucio consulibus ultro nomina sua militari sacramento obtulit, ut Tusculanis, quorum fines Aequi occupauerant, praesidium ferrent, quia paucis ante mensibus constantissime et fortissime imperium populi Romani defenderant? ergo, quod auditu nouum est, ne patriae grata uoluntas cessasse uideretur, exercitus se ipse conscripsit. Magnum grati populi specimen in Q. Fabio Maximo enituit: nam cum quinque consulatibus salutariter re publica administrata decessisset, certatim aes contulit, quo maior ac speciosior funeris eius pompa duceretur. eleuet aliquis praemia uirtutis, cum animaduertat fortes uiros felicius sepeliri quam uiuere ignauos. numquam antea factum fuerat, aequatus ppatrem appellauit et ab legionibus suis patronum salutari uoluit ac deposito aequalis imperii iugo
Abbreviated transcription (Latin):
benignissimis decretis adornauit. Sanxit nãq
Ut feminis semita uiri cederent. Confexus plus
salutis rei puplioe ĩstola. ꝙ̃ ĩarmis fiusse. uetustisq
auriu ĩsignibus nouũ uite discritũ adieat. ꝑmi¬
sit ꝙͦ his purpurea ueste et aureis uti tegum̃tis. al segm̃t¬
suꝑhec ẽde et arã fortune muliebri eo loco quo co¬
riolanus exortatus futrat faciendam curauit.
memorẽ bñfitii animũ suũ exquisiti regionis
cultu testando.
Qũs scdi et punia belli tp̃ore exhibuit. cũ eĩ a
friliuo capua obsideret. ac due cãpane mulierȩs
beniuolentiã erga romanos dimietere exanimis
noluissent. nescia opia mẽ familias. et diuina
ficula mereto. quar altera cotidit prosalute nr̃a
excitus sacficauit altera captis militibꝰ romanoꝵ
alim̃ta subministrare nõ destiat. urbe illa opp̃ssa¬
senatus hiis et libertatem et bona restituit. et siquid
amplius p̃mii petiissent libent̾ se datur asseuerauit

Expanded text:
benignissimis decretis adornauit: sanxit namque benignissimis decretis adornauit: sanxit namque ut feminis semita uiri cederent, confessus plus salutis rei publicae in stola quam in armis fuisse, uetustisque aurium insignibus nouum uittae discrimen adiecit. permisit quoque his purpurea ueste et aureis uti segmentis. shaec aedem et aram Fortunae muliebri eo loco, quo Coriolanus exoratus fuerat, faciendam curauit, memorem beneficii animum suum exquisito religionis cultu testando. Quem secundi etiam Punici belli tempore exhibuit: cum enim a Fuluio Capua obsideretur ac duae Campanae mulieres beniuolentiam erga Romanos dimittere ex animis noluissent, Vestia Oppia mater familiae et Cluuia Facula meretrix, quarum altera cotidie pro salute exercitus nostri sacrificauit, altera captis militibus Romanorum alimenta subministrare non destitit, urbe illa oppressasenatus his et libertatem et bona restituit, et si quid amplius praemii petissent, libenter se daturum adseuerauit.
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssi actulerũt. Si quide illos punico astu dece¬
pit romana mãsuetudine honorauit. uos qͦ
fortes ac pis umbre nõ penitendas sortite
estis exequias. Nam ut optabilius ĩ pr̃ia ita
speciosirs ꝓpria collapse. sup̃mi officii decus ifeliatat
ãmissu uirtute recuptrastis.
De gratis.
RATAS uero aĩ signficatiões et ĩgrata fct̃a
libuit oculis obicere ut uicio ac uirtuti
iusta merces extimacionis ip̃a ꝯꝑatiõe accederet. S
qm̃ ꝯtrario propõĩto se se distinxerũt. nr̃o qͦ stilo
separentur. priorẽq locũ obtineant qui laudẽ ꝙ̃ qui
rephensioe merent.
Atq ut puplicis actis ordiar. Martiu. pr̃ĩa oppugnar̃
admotaq portis urbis ingenti uolscoꝵ ex̾citu furiꝰ
ac tenebras romano imꝑio minantẽ. ueturia mr̃
et uolũna uxor. nephariũ opus exequi p̃cibus suis
passe i nõ sunt inqͦꝵ honore senatus matronaꝵ ordie

Expanded text:
oppressi attulerunt, si quidem illos Punico astu deceoppressi attulerunt, si quidem illos Punico astu decepit, Romana mansuetudine honorauit. uos quoque, fortes ac piae umbrae, non paenitendas sortitae estis exequias: nam ut optabilius in patria, ita speciosius pro patria conlapsae supremi officii decus infelicitate amissum uirtute recuperastis. DE GRATIS Gratas uero animi significationes et ingrata facta libuit oculis subicere, ut uitio ac uirtuti iusta merces aestimationis ipsa comparatione accederet. sed quoniam contrario proposito sese distinxerunt, nostro quoque stilo separentur, prioremque locum obtineant quae laudem quam quae reprehensionem merentur. Atque ut a publicis actis ordiar, Marcium patriae admotoque portis urbis ingenti Volscorum exercitu funus ac tenebras Romano imperio minantem Veturia mater et Volumnia uxor nefarium opus exequi precibus suis passae non sunt. in quarum honorem senatus matronarum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
quã romano nomini p̃stitit locũ qui int̾ manus ẽ
finã. hanibal .ii. frnilii pauli apud cãnas truaidati
quesitum corpus ꝙ̃tum inp̃o fuit ĩhumatũ iacere
passus nõ ẽ. hanibal tyberiũ gaccũ lucanorũ circũ¬
uentũ insidiis cũ sũmo honore sepulture mãdauit
et ossa eius ĩpatriã portanda militibus nr̃is tradidit.
Hanibal .M. Marcellu ĩ agro brutio du corianis
penoꝵ cupidius ꝙ̃ ꝯsideratius speculat᷑ ĩteremptũ
legitimo iure extulit punico qͦ sagulo et corona
donatũ laurea rogo ĩposuit. gͦ humanitatis
dulcedo ẽt ĩefferata barbaror ingenia penetrat
orbosq et truces hostiũ mollit ocłos ac uictorie in¬
solentissimos spũs flectit nͨ illi arduũ ac difficile
est int̾ arma ꝯtraria int̾ districtos cominus
muccones placidũ it̾ reperire/ iũcit irã proster¬
nit odiu hostilemq sanguinem hostilibus lacci¬

Expanded text:
quam Romano nomini praestitit, locum, qui inter manus est, quam Romano nomini praestitit, locum, qui inter manus est, finiam: Hannibal enim Aemilii Pauli apud Cannas trucidati quaesitum corpus, quantum in ipso fuit, inhumatum iacere passus non est. Hannibal Ti. Gracchum Lucanorum circumuentum insidiis cum summo honore sepulturae mandauit et ossa eius in patriam portanda militibus nostris tradidit. Hannibal M. Marcellum in agro Bruttio, dum conatus Poenorum cupidius quam consideratius speculatur, interemptum legitimo funere extulit punicoque sagulo et corona donatum aurea rogo inposuit. ergo humanitatis dulcedo etiam in efferata barbarorum ingenia penetrat toruosque et truces hostium mollit oculos ac uictoriae insolentissimos spiritus flectit. nec illi arduum ac difficile est inter arma contraria, inter destrictos conminus mucrones placidum iter reperire. uincit iram, prosternit odium hostilemque sanguinem hostilibus lacrimi
Abbreviated transcription (Latin):
opus actuliss Aritigonis correpto iuuene ꝙ
tanti uiri subite ruine ĩmemor humanorũ
casiñ effuso gaudio insultaret. humo caput
sublatum gausea qͥ uelatũ caput suũ more
macedonũ habebat texit corporiq pirri reddi¬
dit honeratissime cremandum curauit. ꝗn
rea rnclusa urna epirũ ĩpatria ad alexandrũ
frẽz portanda dedit.
Canpani aũt exgratũ nem cu consule apud
caudinas furcas sub iugã a sannitibus missum
ne ĩerms̃ tm̃ s et̃ nudum urbe suã ĩtrantẽ
perinde ac uictorẽ/ et spolia hostiu p̾se ferentẽ
uenerabilit exceperũt protimisq consuli insigna
honoris militibus uestem arma comeatum
benignissime prestando et mnopiã et deformi¬
tatem romane dadis mutarũt. Quo animo¬
si prommꝑio nr̃o aduersus hambałe quaq usi fuissent tr u¬
culẽtis securibus materiẽ seuiendi nõ p̃buissent.
facta m̃tione accexrimi hostis mã suetudinis eius oꝑib

Expanded text:
opus attulisset, Antigonus correpto iuuene, quod opus attulisset, Antigonus correpto iuuene, quod tanti uiri subitae ruinae inmemor humanorum casuum effuso gaudio insultaret, humo caput sublatum causea, qua uelatum caput suum more Macedonum habebat, texit corporique Pyrri redditum honoratissime cremandum curauit. quin rea inclusa urna Epirum in patriam ad Alexandrum fratrem portanda dedit. Campani autem exercitum nostrum cum consulibus apud Caudinas furcas sub iugum a Samnitibus missum nec inermem tantum, sed etiam nudum urbem suam intrantem perinde ac uictorem et spolia hostium prae se ferentem uenerabiliter exceperunt protinusque consulibus insignia honoris, mili tibus uestem, arma, equos, commeatum benignissime praestando et inopiam et deformitatem Romanae cladis mutarunt. quo animosi pro imperio nostro aduersus Hannibalem quoque usi fuissent, truculentis securibus materiem saeuiendi non praebuissent. Facta mentione acerrimi hostis mansuetudinis eius operibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dixissent. Ium exhiis unus nisi uinũ inquit
nobis de fecisset/ ista q̃ tibi relata sunt prohiis que
dete locuti eramus lusus ac iocus fuissent ta
urbana crapuls excusatio tamq simplex ueritatis
confectio ira regis conuertit inrisum qua q̃de
olem̃tia et moderantia assecutus ẽ ut sobrii sibi
tarentini gr̃as agerẽt . et ebrii bñ p̃carent᷑.
Ab ȩadem altitudine humanitatis legatis rora¬
nor adredim̃dos captiuos castea sua patentibus
quo tucius uenirent li conẽ mollosson obiuã misit
quo ornatius exciperent᷑ ipse cũ ornatu equitu
extra portã accurrit. secundaꝵ gͦ rerũ prouẽtu
nõ corruptus ut offitii prospectũ in hiis deponeret
qui tunc maxnme armis cũ eo discidebant.
Cuius tam mitis ingenii debitũ fructũ ultimo
fati sui tempore recepit. Nam cũ diris auspitiis
argiuoru inuasisset urbe absissum᷑ caput eius
altiõe antigoni regis filius adpr̃em propugnatorẽ

Expanded text:
dixissent. tum ex his unus, 'nisi' inquit 'uinum dixissent. tum ex his unus, 'nisi' inquit 'uinum nos defecisset, ista, quae tibi relata sunt, prae eis, quae de te locuturi eramus, lusus ac iocus fuissent'. tam urbana crapulae excusatio tamque simplex ueritatis confessio iram regis conuertit in risum. qua quidem clementia et moderatione adsecutus est ut et sobrii sibi Tarentini gratias agerent et ebrii bene precarentur. Ab eadem altitudine humanitatis legatis Romanorum ad redimendos captiuos castra sua petentibus, quo tutius uenirent, Lyconem Molosson obuiam misit, quo honoratius exciperentur, ipse cum ornatu regio salutatum extra portam occurrit, secundarum rerum prouentu non corruptus, ut officii respectum in iis deponeret, qui tum maxime armis cum eo dissidebant. Cuius tam mitis ingenii debitum fructum ultimo fati sui tempore cepit: nam cum diris auspiciis Argiuorum inuasisset urbem, abscisumque eius caput Alcyoneus Antigoni regis filius ad patrem— propugnator en
Abbreviated transcription (Latin):
mniuriam tulit
Suam mł̃to laudabilius acrasippo annoo int̾ enam
sint fine conuitio laceratus ita et aii et uocem
abixa cohibuit ut putares satellitem atiuãpno male
andire. ab euntem quoq ueritus ne ꝑꝑ metũ ma¬
turius se conuiuio subtraheret inuitacioni fami¬
liari cepit retineri. crasippus conatate temulẽtie
ĩpetu euectus os eius sputo resꝑsit nec tñ ĩuindictã
sui ualuit accedere. Ille uõ ẽt̃ filios suos miolate
pr̃is maiestati subuenire cupientes retraxit postero¬
quoq die trasippo supplitiũ a se uoluntaria morte
exigere uolente uenit ad eũ dataq fide meõde
gradu amicicis mã surũ ab incepto reuocauit.
Si nihil aliud dignũ honore memorit gessiss
hiis nĩ factis habunde se posteritati com̃ẽ dasset.
Eque mitis animus phiri regis audierat ap̃d¬
quosdam inconuinio tarantinor parũ honoratũ
dese ẜmont̃ habitũ accirsitos qui ei int̾fuerũt
ꝑcunctabatur/ an ea que ad aures ip̃ius ꝑutnerãt

Expanded text:
iniuriam tulit, suam multo laudabilius. a Thrasippo amico inter cenam sine fine conuicio laceratus ita et animum et uocem ab ira cohibuit, ut putares satellitem a tyranno male audire. abeuntem quoque, ueritus ne propter metum maturius se conuiuio subtraheret, inuitatione familiari coepit retinere. Thrasippus concitatae temulentiae impetu euectus os eius sputo respersit nec tamen in uindictam sui ualuit accendere. ille uero etiam filios suos uiolatae patris maiestati subuenire cupientis retraxit. posteroque die Thrasippo supplicium a se uoluntaria morte exigere uolente uenit ad eum dataque fide in eodem gradu amicitiae mansurum, ab incepto reuocauit. si nihil aliud dignum honore memoriae gessisset, his tamen factis abunde se posteritati conmendasset. Aeque mitis animus Pyrri regis. audierat quodam in conuiuio Tarentinorum parum honoratum de se sermonem habitum: accersitos qui ei interfuerant percontabatur an ea, quae ad aures ipsius peruenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
mortaliũq freqñtia defectũ sc̃assimũ pietatis
num̃ et dii fautores exinnarꝭ uirtutũ et fidis¬
simus romani ĩꝑii custos iuppit̾ comitatus
erat uigore sp̃s ⁊ corporis uiribꝰ collapsus. eo
ip̃o tñ quo uita at mors distinguit᷑ momẽto
legiões cũ insignibus suis fẽai obiuã procedere iuissit
Ut imperator salutaret᷑. ẜcepit & dextera ĩ parte
pretoriu ei statui et ꝯsulare et ĩperatoriũ nom̃
obtinere uolens. Eodẽq tp̃ore et fraterne maiestati
cessit et uita excessit.
łliis scio equide nullũ aliud ꝙ̃ castoris et pollucis
specim̃ ꝯsanguinȩe caritatis ꝯuenient̾ ad dici posse.
s om̃s memorie da rissimis ĩꝑatoribus nõ erit

Expanded text:
mortaliumque frequentia defectum sanctissimum pietatis mortaliumque frequentia defectum sanctissimum pietatis numen et di fautores eximiarum uirtutum et fidissimus Romani imperi custos Iuppiter comitatuserat, uigore spiritus et corporis uiribus conlapsus, eo ipso tamen, quo uita ac mors distinguitur, momento legiones cum insignibus suis fratri obuiam procedere iussit, ut imperator salutaretur. praecepit etiam dextera in parte praetorium ei statui, et consulare et imperatorium nomen optinere eum uoluit, eodemque tempore et fraternae maiestati cessit et uita excessit. his scio equidem nullum aliud quam Castoris et Pollucis specimen consanguineae caritatis conuenienter adici posse, sed omnis memoriae clarissimis imperatoribus profect
Abbreviated transcription (Latin):
Q. fabius fr̾ eius ꝯsularis fortissime dimicans
cecidit. Ꝙtam ĩeo pectore pietatẽ frat̾ne carita¬
tis habitasse extimamus. ꝑꝑ quã tantus amplissimi
henoris fulgor extingui potuit hoc exͦ uetustas.
Ilo seculũ nrẽ ornatũ est. Cui ꝯtigit fe̾num iugũ
claudie prius/ nũc ẽt iulie gẽtis intuori decus.
lantũ eĩ amorem pͥnceps parensq nre ĩsitũ aĩo
feĩs drusi habuit. Ut cũ ticini quo uictor hostiu
adꝯplectendos parẽtes uenerat/ graui illumet
ꝑiculosa ualitudĩe ingermania fluctuare cogno¬
sceret. protinus ide metu actonitus erũperet.
itex qͦ ꝙ̃ rapidũ et p̃ceps uelut uno spũ corripueĩt
eo patet/ ꝙ alpes reniũq trãsgressus die ac nocte
mutato sb̃mnde hitu.cc. milia passuũ ꝑmodo de¬
uictã barbariã antabagio duce solo comite ꝯtẽtꝰ
euasit. Si eũ tunc maxiõ labore et ꝑicdo ĩplicatũ

Expanded text:
Q. Fabius frater eius consularis fortissime dimicans Q. Fabius frater eius consularis fortissime dimicans occiderat. quantam in eo pectore pietatem fraternae caritatis habitasse existimemus, propter quam tantus amplissimi honoris fulgor extingui potuit? Hoc exemplo uetustas, illo saeculum nostrum ornatum est, cui contingit fraternum iugum Claudiae prius, nunc etiam Iuliae gentis intueri decus: tantum enim amorem princeps parensque noster insitum animo fratris Drusi habuit, ut cum Ticini, quo uictor hostium ad conplectendos parentes uenerat, graui illum et periculosa ualitudine in Germania fluctuare cognosset, protinus inde metu attonitus erumperet. iter quoque quam rapidum et praeceps uelut uno spiritu corripuerit eo patet, quod Alpes Rhenumque transgressus die ac nocte mutato subinde equo cc milia passuum per modo deuictam barbariam Namantabagio duce solo comite contentus euasit. sed eum tum maximo labore et periculo implicatum
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtaui. Inhiisdem cunabulis ĩfantie tp̃ora ꝑegi¬
eosdem appellaui parẽtes/ eadẽ prome uota incu¬
buerunt. parẽ ex maiorũ ymaginibus głamo
traxi. cara ẽ uxor. dulces liberi Iocundi amici
accepti affines s postea agniti. nulla beniuolẽtia
accedere debet que priorẽ exhauriat
miliaritate lelio uĩctus erat. actam̃ senatum
supplex orauit. ne prouicie sors fr̃i suo erepta al accepta¬
ad eũ transferret. legatũq se.L. scipiõi ĩ asias
itup promisit. et maior riatu minori. et for¬
tissimus et belli gloria excellens laudis mopi.
et quod suꝑ onn̾a ẽ nũdum asiatico iã affricanus. itaq
clarissimorũ oognominũ alteꝵ sũpsit alterum
dedit trũphiq p̃textam huius accepit illius tradidi
M. uõ fabius consul inelita pugna amiculis et
ufiẽtibus suꝑatis delatũ sibi sũmo senatus popłiq
studio triũphum ducere nõ substinuit ꝗa eo p̃lio

Expanded text:
habitavi, in eisdem cunabulis infantie tempora habitavi, in eisdem cunabulis infantie tempora eosdem appellaui parentes, eadem pro me uota excubuerunt, parem ex maiorum imaginibus gloriam traxi! cara est uxor, dulces liberi, iucundi amici, accepti adfines, sed postea cognitis nulla beniuolentia accedere debet, quae priorem exhauriat. miliaritate Laelio iunctus erat, tamen senatum supplex orauit ne prouinciae sors fratri suo erepta ad eum transferretur legatumque se L. Scipioni in Asiam iturum promisit, et maior natu minori et fortissimus inbelli et gloria excellens laudis inopi et, quod super omnia est, nondum Asiatico iam Africanus. itaque clarissimorum cognominum alterum sumpsit, alterum dedit triumphique praetextum huius cepit, illius tradidit, imperio. M. uero Fabius consul inclita pugna Etruscis et Veientibus superatis delatum sibi summo senatus populique studio triumphum ducere non sustinuit, quia eo proelio
Abbreviated transcription (Latin):
psaꝵ ignarus uiri ĩ cidem eius ꝯatato ĩpetu ferret
ĩpressu mucronẽ iugulo reuocauit Itaqui ad
dd tp̃s mutus sibi iuxerat saluti parẽtis uocalis
factus est.
Eadem caritas ytalico bello p̃messem iuuenẽ cui pulcõĩ
erat cognom̃ tanto animi corporisq rubore arma¬
uit. ut cũ obsesse urbis sue claustris presideret
& roianus imperator patrẽ tius captuũ ĩꝯspectu
ip̃ius constitutũ. destrictis militũ gladiis crecũde¬
diss. occisurũ se minitans nisi irruptionis sue
iter p̃biusset. solus emanibus senẽ xapuerit.
duplici pietate memorandus. ꝙ et pris Iuator.
nec pr̃ie fuit proditor.¬
ANC caritatẽ proximus frat̾ne be¬
inuolentis gradus excipit. nã ut
merito pͥmũ amoris uinculũ dr̃ plurima et
maxima bñficia accepisse ita proximũ iudicari
debet simł accepisse. E copiose eĩ suauitatis
illa recordatio ẽ. Ineodem donnalio an ꝙ̃ nascerer

Expanded text:
Persarum ignarus uiri in caedem eius concitato impetu ferretur, Persarum ignarus uiri in caedem eius concitato impetu ferretur, inpressum iugulo mucronem reuocauit. ita, qui ad id tempus mutus sibi uixerat, saluti parentis uocalis factus est. Eadem caritas Italico bello Pinnensem iuuenem, cui Pultoni erat cognomen, tanto animi corporisque robore armauit, ut, cum obsessae urbis suae claustris praesideret et Romanus imperator patrem eius captiuum in conspectu ipsius constitutum destrictis militum gladiis circumdedisset, occisurum se minitans, nisi inruptioni suae iter praebuisset, solus e manibus senem rapuerit, duplici pietate memorandus, quod et patris seruator nec patriae fuit proditor.c caritatem proximus fraternae beniuolentiae gradus excipit: nam ut merito primum amoris uinculum ducitur plurima et maxima beneficia accepisse, ita proximum iudicari debet simul accepisse. quam copiosae enim suauiilla recordatio est. In eodem domicilio antequam nascerer
Abbreviated transcription (Latin):
ĩeor regionibꝰ sb̾inde ĩpetu faciẽti paulatĩ cedenitee
adultiãs Iam solitudiẽs ꝑuenerãt. Int̾rogati deinde
ab eo ꝑlegatos. quã fugiendi finẽ aut quod mitiu
pugnandi facturi essent. Responderũt se nͨ urbes
ullas nͨ agros cultos proquibꝰ dimicarẽt habere.
uno ta pio dicto ĩmanis ⁊ barbara gens ab omni
se feritatis discrimine redemit. pͥma igͥ & optĩa
rer na pietas ẽ magr̃a. q̃ nlło uocis ministerio
nullo usu br̃aꝵ indigẽs propriis ac tacitis uiribꝰ
caritatẽ parẽtu liberoꝵ pectoribꝰ ĩfundit. Riud
gͦ doctͥna proficit ut policiora.s. nõ ut meliora
fiãt ingeĩa. qm̃ quidem solida uirtꝰ nascit᷑ mag̃ꝙ̃
fingitur. Qius .n. paludibus uagos et siluarum
Illa nimiro. q̃ ẽt cresi filiũ loq̃di usu defectũ ad
protegendam patris ĩ columitatẽ ministerio uoci
istruxit. captis .ii. ahro sardibꝰ. cũ unus ennõ

Expanded text:
in eorum regionibus subinde impetum facienti paulatim cedentes in eorum regionibus subinde impetum facienti paulatim cedentes ad ultimas iam solitudines peruenerant. interrogati deinde ab eo per legatos quem finem fugiendi aut quod initium pugnandi facturi essent, responderunt se nec urbes ullas nec agros cultos, pro quibus dimicarent, habere: uno tam pio dicto inmanis et barbara gens ab omni se feritatis crimine redemit. prima igitur et optima rerum natura pietatis est magistra, quae nullo uocis ministerio, nullo usu litterarum indigens propriis ac tacitis uiribus caritatem parentium liberorum pectoribus infundit. quid ergo doctrina proficit? ut politiora scilicet, non ut meliora fiant ingenia, quoniam quidem solida uirtus nascitur magis quam fingitur: 8 quis enim plaustris uagos et siluarum illa nimirum, quae etiam Croesi filium loquendi usu defectum ad protegendam patris incolumitatem ministerio uocis instruxit: captis enim a Cyro Sardibus, cum unus e numero
Abbreviated transcription (Latin):
humiles ĩ hysparia nati proparentĩo alimtis
spm̃ erogando speciose exitu uite ĩclaruistis¬
duodecĩ eĩ milia nũmu qus post mortẽ ur̃a
hiis darentur afiliis pacietis pacti ut eor pr̃is
ĩt̾fectorẽ epascum gẽtis sue tirãpnu ocaderetis.
nec ausi solum ĩsigne facinus estis s et̃ ĩstcenuo
ac forti exitu cdlaruistis. hisdẽ eĩ manibus
pacietis ultionẽ epasti penã. genitoribus nu¬
trimenta uobis gloriosa fata peperastis.
Itaq tumulis ẽt nũc uiuitis ꝗa parẽtum senectut
tueri ꝙ̃ urda expectare satius esse duxistis.
Nociora sunt fratieũ patria cleobis et bitona.¬
phinomis ac anaphis illi ꝙ ad sacca iuinonis ꝑa-¬
hineris ꝑmedios iges portarũt. s neuts
prospũ parentũ expirar̃ propositũ fuit¬
pietati noticie lum̃ admouẜo. Sicut scitis libent̾ pietatiᷤᷤ
testimoniu reddo. dario .n. Iõtis regni sui uiribꝰ

Expanded text:
humiles in Hispania nati pro parentium alimentis humiles in Hispania nati pro parentium alimentis spiritum erogando specioso exitu uitae inclaruistis: xii enim milia nummum, quae post mortem uestram his darentur, a Paciaecis pacti, ut eorum patris interfectorem Etpastum gentis suae tyrannum occideretis, nec ausi solum insigne facinus estis, sed etiam strenuo ac forti exitu clausistis: isdem enim manibus Paciaecis ultionem, Etpasto poenam, genitoribus nutrimenta, uobis gloriosa fata peperistis. itaque tumulis etiam nunc uiuitis, quia parentium senectutem tueri quam uestram expectare satius esse duxistis. Notiora sunt fratrum paria Cleobis et Biton, Amphinomus et Anapias, illi, quod ad sacra Iunonis perumeris per medios ignes portarint, sed neutris pro spiritu parentium expirare propositum fuitpietati notitiae lumen admoueo, sicut Scythis libenter pietatis testimonium reddo: Dareo enim totis regni sui uiribus
Abbreviated transcription (Latin):
suũ Iimona ꝯsuli fortuna affectũ pariq custo¬
die traditũ Iam ultiẽ senectutis uelut ĩfantem
pectori suo admotũ alut. herẽt ac stupẽt hoĩu
oculi. cũ huius facti pictã ymaginẽ uident.
casusq antiqui ꝯdicidẽ pñtis spectacħ̃ admiraciõe
renouãt. ĩ illis mutis m̃broꝵ limamentis
uiua ac spiracia corpora ĩtueri credentes. quod
neccesse ẽ aĩo qͦ euenire aliꝙ̃to efficatiore pictũã
lr̃ar uetera prorecẽtibus admonitos recordari.
Hlec te quidẽ simon silentio ĩ uoluã. qui pr̃i tuo
sepulturã uoluntariis iuĩculio emere nõ dubitasti.
nã et si maxĩo tibi postea et ciui et duci euadere
ꝯtigit. plus tñ aliꝙ̃to laudis ĩcarcerẽ ꝙ̃ ĩ curia
assecutus es. Cetere igͥ uirtutes admiratioĩs
ñ nõ multũpietas uo̾ et amoris plurimum
meretur.
Uos quoq fẽs memoria ꝯplectar quoro aiĩs
origine fuit nobilior. Siquidẽ admodum

Expanded text:
suum Mycona consimili fortuna adfectum parique custosuum Mycona consimili fortuna adfectum parique custodiae traditum iam ultimae senectutis uelut infantem pectori suo admotum aluit. haerent ac stupent hominum oculi, cum huius facti pictam imaginem uident, casusque antiqui condicionem praesentis spectaculi admiratione renouant, in illis mutis membrorum liniamentis uiua ac spirantia corpora intueri credentes. quod necesse est animo quoque euenire, aliquanto efficaciore pictura litterarum uetera pro recentibus admonito recordari. Ne te quidem, Cimo, silentio inuoluam, qui patri tuo sepulturam uoluntariis uinculis emere non dubitasti: nam etsi maximo tibi postea et ciui et duci euadere contigit, plus tamen aliquanto laudis in carcere quam in curia adsecutus es: ceterae enim uirtutes admirationis tantum modo multum, pietas uero etiam amoris plurimum meretur. Vos quoque, fratres, memoria conplectar, quorum animus origine fuit nobilior, siquidem admodum
Abbreviated transcription (Latin):
necanda tradidit quo receptã is qui custodie peraͭ
mi sericordia motus nõ protinꝰ strãgulauit aditũ
&ͦ ad eã filie s diligent̾ excusse ne quid cibi ĩferret
dedic extimãs futuro ut ĩ edia ꝯsumeretur. Cũ
ãt Iam dies plures ĩtercederẽt. selũ ipse querẽs.
quid nã esset ꝙ tã diu sbstentaret᷑/ curiosius ob¬
suata filia. aĩadũtit illã exerto ubere famẽ mr̃is
lactis sui subsidio lenientẽ. Que tã admira¬
blis spectacłi nouitas ab ip̃o adtriũuiꝵ atriũ uiro
adp̃torem aptore ad ꝯsulum iuditũ ꝑlata remis¬
sioẽm pene mulieri ĩpetrauit. Quo nõ peneteat.
aut quid nõ excogitat pietas q̃ ĩ carcerẽ suande
genitricis nouã rõnem ĩuenit. Quid ẽi tam
ĩufitatu tã ĩ auditũ ꝙ̃ mr̃e uberibꝰ nate alitã.
putauerat aliꝗs hoc ꝯtͦ reꝵ nã factũ. iisi diligẽ
Idem p̃ditatũ depietatꝭ eius existimet᷑ que pr̃em

Expanded text:
necandam trnecandam trmisericordia motus non protinus strangulauit: aditum quoque ad eam filiae, sed diligenter excussae, ne quid cibi inferret, dedit existimans futurum ut inedia consumeretur. cum autem plures iam dies intercederent, secum ipse quaerens quidnam esset quo tam diu sustentaretur, curiosius obseruata filia animaduertit illam exerto ubere famem matris lactis sui subsidio lenientem. quae tam admirabilis spectaculi nouitas ab ipso ad triumuirum, a triumuiro ad praetorem, a praetore ad consilium iudicum perlata remissionem poenae mulieri impetrauit. quo non penetrat aut quid non excogitat pietas, quae in carcere seruandae genetricis nouam rationem inuenit? quid enim tam inusitatum, quid tam inauditum quam matrem uberibus natae alitam? putarit alIdem praedicatum de pietate Perus existimetur, quae patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Magnia sunt uixilis pietatis oꝑa. S nescio an
his omnibus ualẽtius et animosius claudie
uestalis uirginis fctm. que cũ pr̃e suum tũphãte
ecurru uiolẽta tribuni plebis manu detrahi aĩad¬
uortisset / mira celeritate utrisq ĩ terponendo¬
se amplissimã potestatẽ ininiatiis actẽsanr
depulit Igͥ alterũ triũphus pr̃ ĩcapitoliũ alterp
filia ĩ edem ueste duxit. nec discerni potuit
triuphus laudis tribueretur cui uictoria an cui
pietas comes aderat.
Ignoscite uetustissimi fici uemiãq et̾m date ignes
si auestro sacratissiro tẽplo ad neccessarium
magisꝙ̃ speciosum urbis locũ ꝯtextus oꝑis nẽi
prayr essus fuerit. Nulla .n. acerbitate fortune
nullus sordibus p̃ciuz care pietatis euilescit. quin
ẽt eo cęxtius quo miserius exꝑim̃tu habet.
Sanguinis ĩgetiu mulierẽ ptor apd triburial suum
capitali crimine dãpnatã triũ iuiro ĩ carcerem

Expanded text:
Magna sunt haec uirilis pietatis opera, sed nescio an Magna sunt haec uirilis pietatis opera, sed nescio an his omnibus ualentius et animosius Claudiae Vestalis uirginis factum. quae, cum patrem suum triumphantem e curru uiolenta tribuni pl. manu detrahi animaduertisset, mira celeritate utrisque se interponendo amplissimam potestatem inimicitiis accensam depulit. igitur alterum triumphum pater in Capitolium, alterum filia in aedem Vestae duxit, nec discerni potuit utri plus laudis tribueretur, cui uictoria an cui pietas comes aderat. Ignoscite, uetustissimi foci, ueniamque aeterni date ignes, si a uestro sacratissimo templo ad necessarium magis quam speciosum urbis locum contextus operis nostri progressus fuerit: nulla enim acerbitate fortunae, nullis sordibus pretium carae pietatis euilescit, quin  eo certius, quo miserius experimentum habet. Sanguinis ingenui mulierem pretor apud tribunal suum capitali crimine damnatam in carcere
Abbreviated transcription (Latin):
orridiorẽ pr̃e habuit. hoc ꝑicło ei laudabilius
subuenit. qui ad eũ diligendum p̃t̾ naturalẽ
amorẽ/ nulle ĩdulgẽtie blãdim̃to inuitatus
fuerat
Hlano pietatẽ emulatus .M. Marcus cocti eo¬
ipso die quo togã iurilẽ supsit protinꝰ/ Ut ecapitolio de¬
scendit en carbonẽ aqͦ pr̃ eius dapnatus fuerat
postulauit ꝑtractũq reũ iuditio afflixit. et ĩgeniu
& adolescentiã p̃elaro opere auspicatus.
Apud.G. qͦ flaminiu auctoritas pata eqͥ poteno
fuit. Na cũ te pl. legẽ degallico agro uiritĩ diui¬
dendum ĩuito et repugnante senatu ꝓmulgass
p̃cibus minisq eius accerrime resistens. ac nͨ
excitu quidẽ adu̾sus se ꝯscripto si ĩ eadem siña ꝑ
seueraret absterritus. postꝙ̃ pro rostris ei legẽ
Iam referẽti pr̃ manũ ĩiecit. pͥuato fractus ĩpio
descendit erostris. nec minimo quidẽ muͣmure
destitute ꝯcioĩs rep̃hensus.

Expanded text:
horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius subuenit, quia ad eum diligendum praeter naturalem amorem nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat. Hanc pietatem aemulatus M. Cotipso die, quo togam uirilem sumpsit, protinus ut a Capitolio descendit, Cn. Carbonem, a quo pater eius damnatus fuerat, postulauit peractumque reum iudicio adflixit, et ingenium et adulescentiam praeclaro opere auspicatus. Apud C. quoque Flaminium auctoritas patria aeque potens fuit: nam cum tribunus pl. legem de Gallico agro uiritim diuidendo inuito et repugnante senatu promulgasset, precibus minisque eius acerrime resistens ac ne exercitu quidem aduersum se conscripto, si in eadem sententia perseueraret, absterritus, postquam pro rostris ei legem iam referenti pater manum iniecit, priuato fractus imperio descendit e rostris, ne minimo quidem murmure destitutae contionis reprehensus.
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ ex ip̃a morte rapto mereret. auribꝰ ista tã
fclara ex̾ romana ciuitas accepit.
Illa iudit ccł̃is. lucio mamilio torquato diẽ ad popł
põponius tribunus plebis dixerat. ꝙ occasione
bñfaciendi belli ĩductus obtinẽdi legitimũ ĩ ꝑu¬
tp̃s excessisset. ꝙq filiũ optĩe ĩdolis luuenẽ rustico
opere aggrauatũ puplicis usibꝰ subtraheret idq
postq̃ manilius adolescẽs cognouit protinus urbẽ
petiit et se in põponi domũ pͥma luce direxit.
qui extimans ĩ hoc tũ uenisse. ut patris
crimina aquo plus iusto aspere tractabatur
deferret. excedere om̃s iussit cubitulo quo licẽ¬
cius remotis arbitris Iuditiu ꝑageret nactus
occassicẽm oportunã proposito suo Iuuenis gladiũ
accusatiõe recessur. Eap effectũ est ne torqͥtus
causaz diceret. Cõmendabilis ẽ pietas que
mãsuetis parẽtibus p̾statur. S manilius quo

Expanded text:
tre ex ipsa morte rapto mereretur. Auribus ista tam tre ex ipsa morte rapto mereretur. Auribus ista tam praeclara exempla Romana ciuitas accepit, illa uidit oculis. L. Manlio Torquato diem ad populum Pomponius tribunus pl. dixerat, quod occasione bene conficiendi belli inductus legitimum pus excessisset quodque filium optimae indolis iuuenem rustico opere grauatum publicis usibus subtraheret. id postquam Manlius adulescens cognouit, protinus urbem petiit et se in Pomponii domum prima luce direxit. qui existimans in hoc eum uenisse, ut patris crimina, a quo plus iusto aspere tractabatur, deferret, excedere omnes iussit cubiculo, quo licentius remotis arbitris indicium perageret. nactus occasionem opportunam proposito suo iuuenis gladium,accusatione recessurum, eoque effectum est ne Torquatus causam diceret. commendabilis est pietas, quae mansuetis parentibus praestatur. sed Manlius, quo
Abbreviated transcription (Latin):
motus mrẽ ꝯplexus expugnasti inꝗt et uiasti
irã mea. pria p̃cib huius admotus cuius utero
delatus sum ꝙ̃uis merito mͥ iniusam dono g
continuoq agrũ romanũ hostilibus armis libe¬
rauit. Ergo pectus accepte deolore ĩiurie spe
pociende uictorie. utrecũdia detractandi ministe¬
rii metu mortis refertũ totũ sibi pietas uacue¬
fecit. Uinusq parẽtis aspectus bellũ atrox sa¬
lutari paoe mutauit.
Eadem pietas uiribus suis ĩflamatũ affricanũ
superiorẽ uix dum ãños pubertatis ĩgressum
ad opẽ pr̃i ĩ aciẽ ferenda uirili robore armauit
Consulẽ eĩ cũ apud tianũ fluuiũ adusis auspitiis
cum hamibalȩ pugnantem grauit̾ sauciũ ĩt̾tessu
suo ẜuauit. n illũ aut etatis ĩfirmitas aut milicie
tirociniu aut ĩfelicis plii et ueterano bellatori ꝑ¬
timescendus exitus ĩt̾pellare ualuit . qͦ minius
duplici gla ꝯspicuus coronã imꝑii simł et nom̃¬

Expanded text:
us aspexit, 'expugnasti' inquit 'et uicisti iram meam, patria, precibus huius admotis, cuius utero quamuis merito mihi inuisam dono', continuoque agrum Romanum hostilibus armis liberauit. ergo pectus dolore acceptae iniuriae, spe potiendae uictoriae, uerecundia detrectandi ministerii, metu mortis refertum, totum sibi pietas uacuefecit, uniusque parentis aspectus bellum atrox salutari pace mutauit. Eadem pietas uiribus suis inflammatum Africanum superiorem uixdum annos pubertatis ingressum ad opem patri in acie ferendam uirili robore armauit: consulem enim eum apud Ticinum flumen aduersis auspiciis cum Hannibale pugnantem, grauiter saucium intercessu suo seruauit, neque illum aut aetatis infirmitas aut militiae tirocinium aut infelicis proelii etiam ueterano bellatori pertimescendus exitus interpellare ualuit, quo minus duplici gloria conspicuus coronam imperatore simul et pa
Abbreviated transcription (Latin):
dum iuuenis stricto glaudio mortem unauq
minitando iurare om̃s nunꝙ̃ se relicturos
patriã coegit. pietatẽq nõ ip̃e plenissimã exibutͭ
ẜẽt expectoribus alioꝵ ab euntem reuocauit.
Age ut asingłis aduniutrsos transgrediar ꝙ̃to
et q̃ equali amore pr̃is tota ciuitas flagrauit
nã cum scdo punico bello ex haustum erariu
nec deorũ quidem cultui sufficeret.puplicani
ultro aditos censores ortati sunt ut omĩa sie
p̃staturos cancta nec ullũ assem nisi bello dõ

Expanded text:
dum iuuenis stricto gladio mortem unicuique dum iuuenis stricto gladio mortem unicuique minitando iurare omnes numquam se relicturos patriam coegit pietatemque non solum ipse plenissimam exhibuit, sed etiam ex pectoribus aliorum abeuntem reuocauit. Age, ut a singulis ad uniuersos transgrediar, quanto et quam aequali amore patriae tota ciuitas flagrauit! nam cum secundo Punico bello exhaustum aerarium ne deorum quidem cultui sufficeret, publicani ultro aditos censores hortati sunt ut omnia sic praestaturos cuncta nec ullum assem nisi bello co
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ exͦ. silla et marius. et cynna taꝙ̃
stulta arriserũt.
P. decius qui ꝯsulatũ ifamilia suã pͥmus
intulit cũ latino bello rornanã atiẽ inclinatã
pens ia et prostratã iuderet. caput suum
prosalute rei.pͣ. deuouit ac protinus ꝯcitato
equo inmȩdio hostiũ agm̃. prie salutẽ sͥ mortẽ
petens irrupit. factaq ĩgenti strage phrimis
telis obrutus suꝑ corruit. ex ciuus iulneribꝰ
et sanguine isperata uictoria emersit.
Unricũ talis imperatoris spetim̃ ẽẽt insi animo suo
respondentem filiũ geniuiss. Is nãq in quarto
consulatu pris exẽplum secutus deuotione simili eqͣͤ
strenua pugna consentaneo exitu labentes ꝑditasq
uires urbis nr̃e correpsit. Itaq dignosci arduũ ẽ
utrũ romana ciuitas decios utilius habuerit
duces an ãmiserit. qm̃ uita eoꝵ ne ĩceretur
obstitit mors fecit ut uĩceret.
Q. metello cõsiliu agitarẽt tribunus militũ admo¬

Expanded text:
nimirum exempla Sulla et Marius et Cinna tamquam nimirum exempla Sulla et Marius et Cinna tamquam stulta riserunt. P. Decius Mus, qui consulatum in familiam suam primus intulit, cum Latino bello Romanam aciem inclinatam et paene iam prostratam uideret, caput suum pro salute rei publicae deuouit ac protinus concitato equo in medium hostium agmen patriae salutem, sibi mortem petens inrupit factaque ingenti strage plurimis telis obrutus super corruit. ex cuius uulneribus et sanguine insperata uictoria emersit. Vnicum talis imperatoris specimen esset, nisi animo suo respondentem filium genuisset: is namque in quarto consulatu patris exemplum secutus deuotione simili, aeque strenua pugna, consentaneo exitu labantis perditasque uires urbis nostrae correxit. ita dinosci arduum est utrum Romana ciuitas Decios utilius habuerit duces an amiserit, quoniam uita eorum ne uinceretur obstitit, mors fecit ut uinceret. Q. Metello consilium agitarent, tribunus militum admo
Abbreviated transcription (Latin):
obseruetur exẽplu.
Cui pͥncipatũ gloris obtinenti ꝯsimile focm̃
subnetã. Genutio cipo p̃tori paludato portã¬
egredienti noui et ĩ auditi gruͣs prodigiũ incidit.
Nãq incapits eius subito ueluti cornua eruper̃t
Responsuq ẽ eum reg̃s fore si murbẽ reuer¬
tisset. Quod ne accideret uoluntariũ at
ꝑpetriũ sibi met indixit exiliu. digriã pietatẽ
que ꝙ adsolidam gloriam actinet septẽ regib
preferat᷑. huius testande rei grã. capitis effigies
eree porte qͣ excesserat ĩclusa ẽ. dictaq rãdis¬
calana ołi era raudera dicebatur.
conscendiss auruspexq affirmasset ꝯseruato
eo fore domus ip̃ius statu felicissimũ rei pͤ¬
misimu. occiso ĩ ꝯtrariũ utrũq cessurũ. eus¬
stigio picũ morsu suo ĩꝯ pectum senatus necauit
decẽ et septẽ militu familia exinne fortitudĩs
uiros canẽsi p̃lio ãmisit. Res puͣ procedente
tp̃ore adsumũ imꝑii fastigiu excessit. hec

Expanded text:
obuersatur exemplum. obuersatur exemplum. cui principatum gloriae obtinenti consimile factum subnectam. Genucio Cipo praetori paludato portaegredienti noui atque inauditi generis prodigium incidit: namque in capite eius subito ueluti cornua erepserunt, responsumque est regem eum fore, si in urbem reuertisset. quod ne accideret, uoluntarium ac perpetuum sibimet indixit exilium. dignam pietatem, quae, quod ad solidam gloriam attinet, septem regibus praeferatur. cuius testandae gratia capitis effigies aerea portae, qua excesserat, inclusa est dictaque Rauduscula: nam olim aera raudera dicebantur.consedisset, aruspicesque adfirmassent conseruato eo fore ipsius domus statum felicissimum, rei pimum, occiso in contrarium utrumque cessurum, e uestigio picum † morsu suo in conspectu senatus necauit. decem et vii Aelia tum familia eximiae fortitudinis uiros Cannensi proelio amisit: res publica procedente tempore ad summum imperii fastigium excessit. haec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut aliqui saltis sue spendio testati sint
Brutus consul pͥmus cũ arrua tarquinii
superbi regnio expulsi filio ĩ acie ita cõcurrit ut
pariter illatis hastis uterq mortifico uulnere
ictus/ exanimis prosterneret. merito adie¬
cerĩ populo romano libertatem suã magrio
stetisse.
Cu ãt inmediã partem fori uasto ao repẽtino
hiatu terra subsideret. responsumq esset re
illũ tm̃modo cõpleri posse/ qua populus roma¬
nus plurimũ ualeret. Curtius et animi et
gnis nobilissimus adolęscens ĩ terp̃tatus urbẽ
nr̃a uirtute armmisq p̃cipue excellere mili¬
taribus ĩsignibꝰ ornatus equũ ꝯscendit eũq
uehement᷑ admotis calcaribꝰ p̃cipitẽ ĩ illud
profundum egit. supe quẽ uniuersi aues
honoris gr̃a certatĩ fruges ĩ iecerũt ꝯtinuoq
terra pristinũ habitũ recuperauit. Magna
poscea decora ĩforo romano frlserũt Nullu
tr̃i hodie ẽ qd pietate curtii erga patriã clari

Expanded text:
est, ut alii ea salutis suae impendio testati sint? est, ut alii ea salutis suae impendio testati sint? Brutus consul primus cum Arrunte Tarquinii Superbi regno expulsi filio in acie ita equo concurrit, ut pariter inlatis hastis uterque mortifero uulnere ictus exanimis prosterneretur. merito adiecerim populo Romano libertatem suam magno stetisse. Cum autem in media parte fori uasto ac repentino hiatu terra subsideret responsumque esset ea re illum tantum modo conpleri posse, qua populus Romanus plurimum ualeret, Curtius et animi et generis nobilissimi adulescens interpretatus urbem nostram uirtute armisque praecipue excellere, militaribus insignibus ornatus equum conscendit eumque uehementer admotis calcaribus praecipitem in illud profundum egit, super quem uniuersi ciues honoris gratia certatim fruges iniecerunt, continuoque terra pristinum habitum recuperauit. magna postea decora in foro Romano fulserunt, nullum tamen hodieque pietate Curtii erga patriam clarius
Abbreviated transcription (Latin):
huic uoluminis parti adhefit. Is nãq ĩ castris.
on. põpeii stipendia ꝑagens cũ ẜtorianũ militẽ
acrius sibi ĩ aciem instantẽ ꝓminus intere¬
misset iacẽtemq spoliaret. ut fr̃e germanũ
esse cognouit. młtu ac diu ꝯuitiq deos obdonũ
ĩpis uictorie ĩ secutus. prope castra trãstulit
et p̃ciosa ueste opertũ rogo iposuit ac deinde
subieota face protinus eodẽ gladio quo illũ in¬
teremerat pectus suũ transuerberauit seseq
suꝑ corpus frĩs prostratũ ocibus flãmis cre¬
mandũ tradidit. licebat ignorãtie bñficio ĩ¬
nocenti uiuere. s ut sua potius pietate ꝙ̃ ali¬
ena uema uteretur comes frat̾ne neci nõ
defuit artissimis sanguinis uinculis pietas
satisfecit.
beaturr cuius maiestati et̃ illa que
suas subiecit. frat̾na quoq caritas aĩo equo ac
libent̾ cedit sũma quidẽ cu rõne. qr eutrsa
riuna penates onĩs secũ trahat neccesse ẽ. ueꝵ
quid actinet uerbis ista ꝯplecti quoꝵ tanta uis

Expanded text:
i uoluminis adhaeserit: is namque in castris Cn. Pompei stipendia peragens, cum Sertorianum militem acrius sibi in acie instantem conminus interemisset iacentemque spoliaret, ut fratrem germanum esse cognouit, multum ac diu conuicio deos ob donum impiae uictoriae insecutus, prope castra transtulit et pretiosa ueste opertum rogo inposuit. ac deinde subiecta face protinus eodem gladio, quo illum interemerat, pectus suum transuerberauit seque super corpus fratris prostratum communibus flammis cremandum tradidit. licebat ignorantiae beneficio innocenti uiuere, sed ut sua potius pietate quam aliena uenia uteretur, comes fraternae neci non defuit. Artissimis sanguinis uinculis pietas satis fecit: beatur. cuius maiestati etiam illa, qsuas subicit, fraterna quoque caritas animo aequo ac libenter cedit, summa quidem cum ratione, quia euersa ruina penates omnium secum trahat necesse est. uerum quid adtinet uerbis ista conplecti, quorum tanta uis
Abbreviated transcription (Latin):
iã genua ꝯplecti/ Solonẽq cũ aristide et fotione
penates suos sgrata fugere coegisti. Cu interim
cineribus nr̃is fede ac miserabiłr dispsis edipodis ossa
nete pr̃is nuptiis matris cõtaminata int̾ ipsum
ariopagũ diuin atq humani certaminis uenerabłe
domicliu et excelsis p̾sidiis minerue arce honor
ate decoratos sacro sãctiores colles adeo tibi aliena
mala tuis bonis graciora sunt. Lege itaq legẽ
que te uire iurando astrictã tenet. et qr bñmeitis

Expanded text:
 genua conplecti Solonemque cum Aristide et Phocione  genua conplecti Solonemque cum Aristide et Phocione penates suos ingrata fugere coegisti, cum interim cineribus nostris foede ac miserabiliter dispersis Oedipodis ossa, caede patris, nuptiis matris contaminati, inter ipsum Arium pagum, diuini atque humani certaminis uenerabile domicilium, et excelsam praesidis Mineruae arcem honore arae decoratos sacro sanctiores colis. adeo tibi aliena mala tuis bonis gratiora sunt. lege itaque legem, quae te iure iurando obstrictam tenet, et quia bene meritis
Abbreviated transcription (Latin):
merito parẽ referre gr̃a negligit. ꝙ̃ta igͥ rephẽ¬
siõe merentur / qui cũ equissima uiras s iniqui¬
ssura ingenia haberẽt morabus suis ꝙ̃ legibus
uti maluerũt. ꝙ siqͣ proiudentia deoꝵ effici possi
Ut excellentissimi uiri quoꝵ modo casus retuli
legem ingratorp iũdice retinentes patriã sua
ĩuis ad aliã ciuitatẽ protraherẽt. Nõne ĩgeniosu
& garrulũ populũ mutũ atq elirigut̃ hac postu¬
latiõe reodidissẽt. discordes feci tui pacisq diuidua
tuguria grecie facta sunt colum̃. lucet maracor
psitis tropheis. salanũ atq arthemisiũ xerxis
naufragis numerantur pualidis manibus
exhausta menia pulcorih opibus ꝯsurgunt haro
rerũ auctores ubi uixerũt/ ubi iacent respõde.
Nẽpe thesea paruulo i scopulo sepeliri et milciadẽ
ĩ carcerẽ mori. & timona paternas indui
cathenas et themistodẽ uictorẽ uicti hostis¬

Expanded text:
merito parem referre gratiam neglegit. quantam ergo reprehenmerito parem referre gratiam neglegit. quantam ergo reprehensionem merentur qui, cum aequissima iura, sed iniquissima ingenia haberent, moribus suis quam legibus uti maluerunt? quod si qua prouidentia deorum effici posset ut excellentissimi uiri, quorum modo casus retuli, legem ingratorum uindicem retinentes patriam suam in ius ad aliam ciuitatem pertraherent, nonne ingeniosum et garrulum populum mutum atque elinguem hac postulatione reddidissent? 'Discordes foci tui pagisque diuidua tuguria Graeciae facta sunt columen: lucet Marathon Persicis tropaeis: Salamis et Artemisium Xerxis naufragia numerantur: praeualidis manibus exhausta moenia pulchrioribus operibus consurgunt. harum rerum auctores ubi uixerunt? ubi iacent? responde! nempe Thesea paruulo in scopulo sepeliri et Miltiadem in carcere mori et Cimona paternas induere catenas et Themistoclea uictorem uicti hostis