comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uł indie t̾bu .I. qñ adu̾sitas imminet. qñ etu¬
xiꝰ clamatur. supͣdir̃ clamaui. to .d. ħ fac̃ au¬
gm̃tuni. qͥamag̃ int̾bulatiõe clamatur. de¬
iñ qr̃olamauĩt subdit. qͥa eraudistime. Idõ
sedic̃ clamasse. qͥa eraaditus es. cumclamor

Expanded text:
itas imminet, quando enixius clamabitur, supra dixit, clamavi tota die. Hic facit augmentum, quia magis in tribulatione clamatur. Deinde quare clamaverit, subdit, quia exaudisti me. Ideo se dicit clamasse, quia exauditus est cum clamor
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃teriis narrabo. et mane .i. de fu¬
turo annim. ⁊ meridie. qd nõ uerg¬
it solem aocasum .i. insempitns¬
sententia singła singłis reddantur.
⁊ tria tẽpora distinguntur. Uł ita ut
sinedistictiõe tp̃rũ. roddantur singla
singłis. Sesꝑe em̃ fuit dñs incruce.
oame inre surrõe. Meridie in ascen¬
siõe. agit gͦ. Uespe narabo .i. patien¬
tiam mõrientis. iuesꝑe narrabo. ⁊ ma¬

Expanded text:
de praeteritis, narrabo et mane, id est de futuris annuntiabo ei meridie qui non vergit solem ad occasum, id est insententia singula singulis redduntur, et tria tempora distinguuntur. Vel ita, ut sine distinctione temporum reddantur singula singulis: vespere enim fuit Dominus in cruce; mane, in resurrectione; meridie, in ascensione. Ait ergo, vespere narrabo, patientiam morientis in vespere narro. Et ma
Abbreviated transcription (Latin):
um̃bibant alii iuxta illud. om̃s scientesue¬
nite adaquas. Itamistice hec p̃dicta saneaccipi¬
untur. ad litt̃am uͦ manifestasũt quia spar¬
git os̃ niuẽ qiͣlanam nebulã utcinerẽ. cristal
Lũ fac̃ ut frustra candidipanis. ẽ enĩ cristal
glatieᷤ mourata ꝑmultos annos utresolumõ
pꝰsit. Et congrue eet res similitudines. hͥnotã¬
tur q̃ uixta litt̃am magna oꝑa d̾imõstĩt s¬

Expanded text:
bibant alii, juxta illud: Omnes sitientes, venite ad aquas . Ita mystice haec praedicta sane accipiuntur. Ad litteram vero manifestata sunt, quia spargit Deus nivem qlum facit ut frusta candidi panis. Est enim crystalglacie indurata per multos annos, ut resolvi non possit. Et congrue hae tres similitudines hic notantur, quae juxta litteram, magna opera Dei monstrant. Se
Abbreviated transcription (Latin):
dignatio hominis ꝑtine ⁊ adtumidã suꝑ¬
biam. Ira. adne fandã audatiã . Tribulatio
ineos inmissiõẽ. ꝑangłos malos. Cum t
his p̃dicns uinis coͬrupti fuerĩt. tẽ ꝑdiabo¬
lum ad inmissicẽs illicitas p̃cipitãtur. nu¬
dati de fẽ sicẽ dĩ. Uł mis sit meos indigna¬

Expanded text:
dignatio hominis pertinet ad tumidam superbiam; ira, ad nefandam audaciam; tribulatio, el immissiones, per angelos malos. Cum enim his praedictis vitiis corrupti fuerint, tunc per diabolos ad immissiones illicitas praecipitantur nudati defensione Dei. Vel, misit in eos indigna
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑplagas eoꝵ ꝑeosdem inmiss asunt.
Cum i ds̃ tͣdidit illos in cõcupiscẽtiã illis̃
ministri. ut minateria suicorperis. possu¬
mus gͦ sinedubitati õẽ. malis angłis atͥ¬
buere mortes pe.coꝵ. mortes pͥ mitiuoꝵ.
⁊ obdurationem egiptioꝵ. hãc it neꝗs si¬
mã ⁊ maligͥissimã obsimatiõe ds̃ eum¬

Expanded text:
 plagas eorum, per eosdem immissa sunt. Cum enim Deus tradidit illos in concupiscentiam, illi sunt ministri ut in materia sui operis. Possumus ergo sine dubitatione malis angelis attribuere mortes pecorum, mortes primitivorum et obdurationem Aegyptiorum. Hanc enim iniquissimam et malignissimam obstinationem D
Abbreviated transcription (Latin):
cimã expoaĩt. ad exagerationẽ ip̃iꝰ decime
plage hoͥc expoĩt. ⁊ qͥb minstris. ⁊ tẽ ille
figurales. ⁊ nẽ iste spũales plage ꝯting¬
ut᷑ int̾serit. ostendendẽs ordinẽ uindic¬
te. cui subdit. Misit ineos iram nõ uti¬
ꝙ ad correccionem. s irã indignatioĩs sue.
Exponit ꝙ dixerat ascẽdendo .s. misit in¬
dignatõnẽ pͥꝰ ꝯpostea iram. ⁊ d̾m̃ tribu la¬
tionem. Ecce ordo uindicte. pͥꝰ ir peccĩs ds̃
irasectur. qnͣ nõ compũguũ. Iñ malitiã
hoĩs in sua hoĩs indignatiõe. irã ⁊ t̾bulati

Expanded text:
cimam exponat, ad exaggerationem ipsius decimae plagae, hoc ponit, quibus ministris. Et tunc illae figurales, et nunc istae spirituales plagae contingant interserit, ostendens ordinem vindictae, cum subdit, misit in eos iram, non utique; ad correctionem, sed, iram indignationis suae. Exponit quod dixerat, ascendendo, scilicet misit indignationem, et postea iram et deinde tribulationem. Ecce ordo vindictae, prius enim peccatis irascitur, quando non compungimur. Inde malitiam hominis in sua indi
Abbreviated transcription (Latin):
scło malo. qͣͣ inegyꝑto. ⁊capo tapnaos
dr̃. ñ. trã sitorie p̃te reũdũ uidetur.Scien¬
dum ẽ itaq ꝙ ⁊ mal is angłis ds̃ utitur
bñ ꝯueniẽt̃ ⁊ iuste. quos ꝗdem qnͣtum
ad substantiam ip̃e fecit malos uõ ip̃e
nõ fecit. sicut ⁊ hõ boĩs creaturis dĩ ma¬
le utitur. Utitur enĩ ds̃ malis angłis ñ
solũ adpuniendos. malos. sic̃ inrege
acͥab. q̃ fallatie sp̃s seduxit: ut caderet
lum in necessariis s ⁊̃ insuꝑfluis ⁊ lu¬
dicris ⁊ artifitosis oꝑib. sic angłiboĩ

Expanded text:
o malo, quasi in Aegypto et campo Taneos, dicitur, non transitorie praetereundum videtur. Sciendum itaque quod et malis angelis Deus utitur bene convenienter et juste, quos quidem quantum ad substantiam ipse bonos fecit, malos vero ipse non fecit; sicut et homo bonis creaturis Dei male utitur. Utitur enim Deus malis angelis, non solum ad puniendos malos, sicut in rege Achab, quem fallaciae spiritus seduxit ut caderet lum in necessariis, sed etiam superfluis et ludicris et artificiosis operibus; sic angeli boni
Abbreviated transcription (Latin):
eleuans me inhonore fauendo adimagi¬
nẽ tuã. quaoiã anmalia superamꝰ gͣuiꝰ
de pecc̃o : que auis timet gehennã ignis ẽt̃¬
ni: quianulla ẽ. ei paritipatio beateuite.
iõ nulli sunt. stimulimiseriaꝵ. ⁊ uere alli

Expanded text:
elevans me, in honorem faciendo ad imaginem tuam, qua omnia animalia superamus, gravde peccato? quae avis timet gehennam ignis aeterni? quia nulla est ei participatio beatae vitae. Ideo nulli sunt stimuli miseriarum. Et vere allis
Abbreviated transcription (Latin):
uel ita ꝯtinua.Itauastata ẽ uinea s⁊ ut re¬
liqui ͤsalue fiãt. ods uirtutũ.cõu̾tere. ab
in meliꝰ. hocremeciũ p̃catur asaph. ⁊ uide.
.i.faceam cognorscerete. ł peccã sua ⁊ uisi¬
ipm̃ ẽ sem̃ habrrae. In quobene dicentur
cs̃ gs̃. Ibi ẽ urdir q̃ portat. oleastrum ꝑ

Expanded text:
el sic continua: Ita vastata est vinea, sed ut reliquiae salvae fiant, o Deus virtutum, convertere ab is melius. Hoc remedium precatur Asaph. Et vide id est fac eam cognoscere te vel peccata sua; et visiipsum semen Abrahae, in quo benedicentur omnes gentes . Ibi est radix quae portat oleastrum .
Abbreviated transcription (Latin):
malo discern̾e ꝑp̃ceptum. discẽpnamꝰ¬
t᷑us erat ꝑmaliexꝑim̃tũ. ut tã genioo
uetitũ. inueniret supplitiũ. Boã ꝗdẽ
erat arbor insuanatura. et bonus eius
tur. ⁊ sine ꝓhibitioẽ uitãda nec exsola
ĩ o bedientia. penasecuta. set exre mala
nõ uitata nc̃ uero cum arbor bona sit
ꝓhibita. solam obedientiã palmã ĩue¬
nisse: ⁊ solam inobedientiã penã ucur¬
isse Mamfestum ẽ. enĩ un iste capti¬

Expanded text:
malo discernere per praeceptum, discreturus erat per mali experimentum, ut tangendo vetitum, inveniret supplicium. Bona quidem erat arbor in sui natura, et bonus ejus tiam sine prohibitione esse vitanda, nec ex sola inobedientia poena secuta, sed ex re mala non vitata. Nunc vero cum arbor bona sit prohibita, solam obedientiam palmam invenisse, et solam inobedientiam incurrisse poenam manifestum est. Inde iste capti
Abbreviated transcription (Latin):
adhoiẽm exaltatum. suꝑ altissima. ꝙr
hõ ds̃ sedet addexterã patͥs regnas cũeo
dico annũtiẽ potẽtiatuã et uiftitiã q̃
duofecisti. ma. utrũq enĩ mirabile ẽ.
ꝑgrãm redimi hoĩem qui ꝑ iustiti am
dap natus erat. Periustitiã enĩ adam
expulit de paradiso. ꝑ gram enĩ latro¬
nem recep̃. Uł ita. ne d̾e linquas donee
annumtiẽ potẽtiam qua hõ potens ẽ.

Expanded text:
ad hominem exaltatum super altissima, quia homo Deus sedet ad dexteram Patris, regnans cum eo. Dico, annuntiem potentiam et justitiam, quae duo fecisti magnalia. Utrumque enim mirabile est per gratiam redimi hominem qui per justitiam damnatus erat; per justitiam enim Adam expulit a paradiso, per gratiam latronem accepit. Vel ita: Ne derelinquas donec annuntiem potentiam, qua homo potens est
Abbreviated transcription (Latin):
is. Sunt em̃quedã q̃hañt spẽm. laudandi do¬
nunũ: Nlaudant in illo affectu quo illis plac
boã sunt mordine suo ⁊ adpulcͥtudinẽ uniuͥ¬
tatis referunt᷑ ꝑ se qͥnõ laudant s ab ipãsat
tendentes ea laudatur ds̃ ⁊ ita quodã modo
laudãt quia deeis nascitur innob̾ laus dei

Expanded text:
is. Sunt enim quaedam quae habent spiritum laudandi Deum, et laudant in illo affectu, quo illis placet bona sunt in ordine suo, et ad pulchritudinem universalitatis referuntur, per se non laudant, sed ab ipsis per attendentes ea laudatur Deus: et ita quodammodo laudant, quia de illis nascitur in nobis laus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e. ꝗa ut uiuã tufecisti. Iõ uitã meãtͥ an¬
nũtio. nõmͥ ut alii idseqͣnͣtur. Lũcris enĩ.
dei ꝓdẽ. ut alios inuites. ad accipiendam
uitam. ꝗͣ accepisti. ut quiuiuit. iam nõ
sibiuuat. s ei ꝗ ꝓ om̃ib mortuus est. Ita

Expanded text:
gratiae, quia ut vivam tu fecisti. Ideo tibi vitam meam annuntio, non mihi, ut alii id sequantur. Lucris enim Dei prodest, ut alios invites ad accipiendam vitam, quam accepisti, ut qui vivit jam non sibi vivat, sed ei qui pro omnibus mortuus est ; ita
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra grauior ab aquis leuiorib portatur:
S. siue itasiue alit̾ sit. ne adu̾sus eos qui
seputant ista c̾tis ratioĩb conꝑisse. contẽp¬
tiose. agere uid̾amur. hiñs qd̾ de ꝓximo
intelligam̃. dr̃ enim t̾ra suꝑ aquas funda¬
ta. eo quod aquis circũ fluentib suꝑemin.
Sicut dr̃ illa uł illa ciuitas suꝑmare fun¬
data ñ qd mare sit subea set quia mari
suꝑemin sic̃ dñs suꝑ puteũ sedit .i. iuxta

Expanded text:
terra ab aquis levioribus portatur? Sed sive ita, sive aliter sit, ne adversus eos qui se putant ista certis rationibus comperisse contentiose agere videamur, habemus quod de proximo intelligamus. Dicitur enim terra super aquas fundata, eo quod aquis circumfluentibus supereminet, sicut dicitur illa vel illa civitas super mare fundata, non quod mare sub ea sit, sed quia mari supereminet, sicut Dominus super puteum sedit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Ziphei. insurrererunt uime. set nõ ui¬
detur ꝙ ziphei aliemẽẽt add. quia erãt
tribuerat. d̾d. set alienerãt flore mali¬
cie. ꝗͣ ꝓdiderũt eum. nõtribu.ł loco. se¬
qrͣ. ⁊ fortes .i. saul et ministri: que sier̃¬

Expanded text:
Ziphaei insurrexerint adversum me. Sed non videtur quod Ziphaei alieni essent a David, qui erant tribu erat David, sed alieni erant flore malitiae, qui prodiderunt eum, non tribu vel loco. Et fortes, id est Saul et ministri. Quaesier
Abbreviated transcription (Latin):
lilium. Etalibi. letare sterilis q̃ nõ
paris ⁊ c̃. Illud ⁊̃ adlitt̃am tangit ꝙ̃. u¬
tabat ꝑ sequentes ut occasioẽm ire
demeret. ⁊ manebat indesertis orans
inqͦ docebat᷑  in secͤto ꝯscientie qescere

Expanded text:
lilium . Et alibi: Laetare, sterilis quae non paris, etc. . Illud etiam ad litteram tangit quod vitabat persequentes, ut occasionem irae demeret; et manebat in desertis orans, in quo docebat nos in secreto conscientiae quiescere,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. mͥꝗasum inꝗ̃ intendas. ⁊ exaudime di¬
gnũ. Quid em̃ tibiẽ : contͥstatus sum hu¬
mana in firmitate. in excitatiõe . in. Inimo
noĩe. xͥ uita expõĩtur. quinullo ocio ab in¬
maritanũ.⁊ demoniũ hñtem dicebãt. ⁊¬

Expanded text:
ia sum in quem intendas; et exaudi me, dignum. Quid enim tibi est? Contristatus sum, humana infirmitate, in exercitatione mea, uno nomine vita Christi exponitur, qui nullo otio ab inmaritanum et daemonium habentem dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
plus exig̃ in ĩuiria ł inqͣlibet re quam
acceꝑit. nondinttit ut sibidimitatur.
et dolus. quialios decipiũt. deplateis eiꝰ.
nõ absconduntur  saltem. quia malas
et dece perunt. quod utrumq lexꝓhibet.

Expanded text:
plus exigit in injuria, vel in qualibet re, quam acceperit: non dimittit ut sibi dimittatur. Et dolus, quia alios decipiunt de plateis ejus non absconduntur saltem, quia mala set deceperunt; quod utrumque lex prohibet.
Abbreviated transcription (Latin):
excutitur. ut pulius. excussum dr̃. ⁊ uñ excu
põitumẽ ut mltos intellectꝰ gen⁊. ⁊ ditiores
discedãt. hoĩes q elausum inuoner̃ ꝗdmł
rũt. sciendumgͦ filios excussoꝵ dictos ẽẽ
clausum ꝓpħe gͦ clausa ꝯtinentes. sacͣm̃ta.
excussisũt ap̃dicatorih. accedente eoꝵ dilig¬
entia ⁊ dũo aꝑiente. Satq̃ abscondita erãt
ꝓdierũt aꝑta.sic̃ illud: ysaye obscurum
erat. Cognouit bos pꝰ sessoiẽs. suum. zasmuᷤ

Expanded text:
excutitur, ut pulvis, excussum dicitur, et unde excutpositum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, qui clausum invenerunt, quod rent. Sciendum ergo filios excussorum dictos essclausum. Prophetae ergo clausa continentes sacramenta, excussi sunt a praedicatoribus, accedente eorum diligentia et Domino aperiente, et quae abscondita erant, prodierunt aperta sicut illud Isaiae. Obscurum erat
Abbreviated transcription (Latin):
me aduos. ⁊ mutabis eoͣs.⁊ mutabuntur.
ꝗaesdẽ. ecce q̃ et̃nitas nobis refugiũ factuᷤ
ẽ. ut ieamansuri. de huctẽporis mutabili¬
tate fugiamꝰ ad eam. s quiahic sumus. in
tep̃tatioib ne abea et̃nitate au̾tam̃. orat hõ
dĩ dicens.¬

Expanded text:
Mutabis ea, et mutabuntur. quia es Deus. Ecce quae aeternitas nobis, refugium facta est, ut nos in ea mansuri. De hac temporis mutabilitate fugiamus ad eam; sed quia hic sumus in tentationibus, ne ab ea aeternitate avertamur, orat homo Dei, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ostuum .i. cor uͥ amgustias pat̾is. uͥs̃ uana si¬
mula era s⁊dilata ostuum ꝯfitẽdo. amãdo.
frãgeidolum cordis. ꝗ teãgͦtit. tolle de cõsciã
tua recentem dm̃ ⁊ ego inplebo illũ pane uite
⁊ intellectus. qr ap̃me ẽ fons uite. Sicmonui

Expanded text:
tuum, ubi angustias pateris, ubi sunt vana simulacra. Sed dilata os tuum, confitendo, amando, frange idolum cordis, quod te angustat; tolle de conscientia tua recentem deum. Et ego implebo illud pane vitae et intellectus, quia apud me est fons vitae. Sic monui
Abbreviated transcription (Latin):
adhoram data: qiͣ nõ altitudo diei mũ¬
dus ẽ .i. mundana altitudo. u̾ẽ supie
tłmor. U̾ aut gͣuiorsit .i. eẽ ostendatur
tribulano: dic̃ se asuꝑbis conculcari
Nontimebo s potiꝰ ego spabo inte. Nul¬

Expanded text:
ad horam data, quasi non altitudo diei mundus est, id est mundana altitudo, ubi est superbiae timor. Ut autem gravior esse ostendatur tribulatio, dicit se a superbis conculcari. Non timebo, sed potius ego sperabo in te,
Abbreviated transcription (Latin):
stupore nõ dolet: ꝗa nõ sentit. In in mor¬
talitate. ꝗa plene firmatum. Sanitas
uero simole statur dolorẽ ht. s nõ idõ pu¬
tet stupidus seuiciniorẽ in mortalitati.
eoqui sanus ẽ. Ita ⁊ tres sunt affecciõe
gła secura. Stulta arrogantia ẽ: simi¬

Expanded text:
stupore non dolet, quia non sentit; in immortalitate, quia plene firmatum est. Sanitas vero, si molestatur, dolorem habet: sed non ideo putet stupidus se viciniorem esse immortalitati eo qui sanus est. Ita et tres sunt affectionesgloria secura. Stulta arrogantia simi
Abbreviated transcription (Latin):
crucis timore. Tunui enĩ auitiis tuis ⁊ẽ sẽ¬
sus. Ita mplemetimore. ⁊ ꝑ fice mͥ huc̃ti¬
morẽ. quẽ habeo uͭ suffitiat crutrfigẽdis car.¬
nalib .i. ut uelim ⁊ ualeam patibulum cru¬
cis tue inutaricarnes. ꝓ tuo noĩe martiriĩ
ge carnes meas .i. compͥme carnalia desi¬
dera carnales comcupiscẽtias. Iõ dicit car¬
stimonia. cõfigit carnes suas. iõ dicotimo¬
retuo. ꝗatimorlegis. hoc nõualet efficere.
Iam em̃itimui auiditiis tius cumlexminare¬
tur penã .i. timor leg̃ seruił podagogus

Expanded text:
cruci, timore: Timui enim a judiciis tuis. Ita imple me timore, et perfice mihi hunc timorem quem habeo, ut sufficiat crucifigendis carnibus, id est ut velim et valeam patibulum crucis tuae imitari, carnes pro tuo nomine martyrii ge carnes meas, id est comprime carnalia desideria, carnales concupiscentias. Ideo dicit carstimonia, configit carnes suas. Ideo dico, timore tuo, quia timor legis hoc non valet efficere. Jam enim timui a judiciis tuis, cum lex minaretur poenam, id est timor legis servilis paedago
Abbreviated transcription (Latin):
tas aut̃ peccãẽ tunt ⁊̃ si seqͣtur inpimitas.
⁊ẽ sensus dam̾ castũ timorẽ. quo cõ figant᷑.
carnaliauitia. ad quẽ petendum me qiͣ pe¬
dagogus timor legis ꝑduxit. quo timore
anitiis tus timu. A¬
ii.

Expanded text:
tiam si sequatur impunitas. Et est sensus: Da mihi castum timorem, quo configantur carnalia vitia, ad quem petendum me quasi paedagogus, timor legis perduxit; quo timore, a judiciis tuis timui.
Abbreviated transcription (Latin):
propheta tum regem redarguit saterdocy
est exetutus officium in quo regi maior erat Non usur¬
pauit regis officium in quo erat regi inferior. Monuit
enim eum ut per penitenciam sua expiaret pectata nõ¬
temporaliter tulit in eum sententiam ut tamquam adril¬
ter et homitida morti necarentur unde ille textus facit

Expanded text:
propheta, quum regem redarguit, suum est exsecutus officium, in quo erat rege superior, non usurpavit regis officium, in quo erat rege inferior; monuit eum, ut per poenitentiam peccata sua expiaret, non tulit in eum sententiam, qua tanquam adulter et homicida morti addiceretur. § 5. Sic et B.
Abbreviated transcription (Latin):
et contemplatiuam / et ut dicatur quis felix politice,
quando est felix ut homo habendo in se prudenciam/ que
ut dicatur quis felix contemplatiue/ quando est supra ho¬
minem/. et quando est felix non solum ut homo sed ut estĩ
eo aliquid diuinitatis/ et aliquod melius homine inhiis¬
que spetulanuir ponunt felicitatem contemplatiuam/ et ap¬
pellant tunc iplun/ non hominem sed bomime iueliorem nõ
agere et conuunicare in accionibus cum aliis/ conpetit ho¬
mini ut homo est / Sed speculari et cognoscere ueritatem
conpetit ei ut est meo intellectus specalatuuis qui est
quid diuinum / et setundum quem cõmunitamus cum deo
et cum substanciis separatis / Et ideo inprimo politicorum

Expanded text:
et contemplativam: ut dicatur quis felix politice; quando est felix ut homo, habendo in se prudentiam, quae  dicatur felix contemplative, quando est supra hominem, et quando est felix non solum ut homo, sed ut est in eo aliquid divinum, et aliquid melius homine. perfeccem contemplative, et appellabant ipsum, non haminem, sed homine meliorem. nam agere et comunicare in actionibus cum aliis, competit homini ut homo est: sed speculari et cognoscere veritatem, competit ei ut est in eo intellectus speculativus, qui est aliquid divinum, et secundum quem communicamus cum Deo, et cum substantiis separatis. Unde ex I. Politicorum
Abbreviated transcription (Latin):
homo xpũs /attibus propriis / at dignntatibus distinc¬
et pontifices/ procursu tempora lum/ tantumiodo re¬
rum / imperialibus / uterentur/ quatenus spũalis actio
acarnalibus distaret intursibus/ Et deo militans/ m¬
mine se/ negotiis secularibus implicaret / ac uicissim
nec ille rebus diuinis/ presidere uideretur/ qui esset ne¬

Expanded text:
tifex, actibus propriis et dignitatibus distincet pontifices pro cursu temporalium tantummodo rerum imperialibus legibus uterentur; quatenus spiritualis actio a carnalibus distaret incursibus, et Deo militans minime se negotiis saecularibus implicaret; ac vicissim non ille rebus divinis praesidere videretur qui esset sae
Abbreviated transcription (Latin):
nglo. iuerbo constituit heredem uniuersoriun hoc est to¬
cius mundi sen ommium creaturarum/ non tamen secun¬
dum diuinitatem / qua coeternus est patri / et coequalis.
illi in omm potentia / et deitate/ et in qua eternaliter ipse.
possidet onnia cum patreised pocius secuudum humanita¬
tem/ auerbo sumptam/ constitutus est ille, dominus, et heres
super omem creaturam sicat ei deus pater promisit dicens /
postula ame/ et dabo tibi gentes hereditatem tuam/ et pos¬
sessionem tuam / terminos terre/ Si ergo xpũs secundum hu¬

Expanded text:
lium suum haeredem universorum, hoc est totius mundi, seu omnium creaturarum, non tantum secundum divinitatem, qua coaeternus est Patri et coaequalis est illi in omnipotentia deitatis, et in qua aeternaliter ipse possidet otem a verbo assumptam constitutus est ille Dominus et haeres super omnem creaturam: sicut illi Deus Pater promisit, dicens: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Et ips
Abbreviated transcription (Latin):
pheseos primosinquiens suscitans illum amortius/ et
constituens addexteram suam / in excelsis super ounem
principatum et potestatemIet iuirtutem et dominatio¬
nem set onme nomen ꝙ nominatur /non solu in hoc
seculo sed infutaro / Et omnia subiecit subpedibus enis

Expanded text:
mortuis, et constituens ad dexteram suam in coelestibus supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro: et omnia subjecit sub pedibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de coeterna patri diuinitate /sed de assumpta loqui¬
tur humanitate/ quam suscipiendo nincoratus est Pau¬
loniuus ab anzelis/et inqua resurgendo amortuis glo¬
ria et honore coronatus est/ et constitutus suꝑer ope¬
ra manuum patris / et omnia subiecta sunt subpedib¬

Expanded text:
haec de coaeterna Patri divinitate, sed de assumpta loquitur humanitate. Quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta sub pedib
Abbreviated transcription (Latin):
et sacerdotalis / Et sicut reges presunt in causis seculi-
ita sacerdotes/ incausa dei Regum est corporalem
irrogare penam/ Sacerdotum spiritualem inferrere
lepra processus est/ quia sacerdotum officia/ noluit usur¬
pare sic sacerdotibus / et ꝓphetis/ regum officia/ usur¬

Expanded text:
et sacerdotalis. Sicut reges praesunt in causis saeculi, ita sacerdotes in causis Dei. Regum est corporalem irrogare poenam, sacerdotum spiritualem inferre lepra percussus est, quia sacerdotum officia usurpare voluit, sic sacerdotibus et prophetis regum usur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit / quid tu inquit usurpare gladium temptas / quem
semel uissus es/ nuttere muagmam / quem tamẽ qui tuũ¬
esce non negat/ non satis uidetur attendere/ uerbum domini
sitan tuo mitu et si non tua mami euagiandus / de hoq¬
Et li nullo modo / ad te pertieret/ non dixisset dommus
sed pocius minis est lsuterq igitur est edesie scilicet spi¬
⁊ritualis et materialis sed hiis quidem pro eclesia / ille
uero et abedesia est exercendus/ ille sacerdotis/ hyis
militis manu sed saue adnirtum lacerdotis/ et iussu impe¬
perii indicta extrauaganti unam sanctam / quam demum

Expanded text:
 Quid tu denuo usurpare gladium temptes, quem semel iussus es reponere in vaginam? Quem tamen, qui tuum negat, non satis michi videtur attendere verbum domini sitan tuo nutuuin si nullo modo ad te pertineret, minime diceretur tuus. sed pocius: Nimis est Uterque ergo est ecclesie et spiritualis et mavero et ab ecclesia exercendus est: ille sacerdotis, is militis manu, sed sane ad nutum sacerdotis et ius/sum impepe
Abbreviated transcription (Latin):
qui rei publite profuturi sunt duo pla¬
tonis precepta teneant uuum ut util¬
tatem cunũ sic tueantur ut quetumque
agunt ad eam referant suorum comode¬
rum obliti Alterum ut tota totum cor¬
pus rei publice procurent ne dum par¬
tem aliquam tueantur reliquas deserant

Expanded text:
qui rei publicae praefuturi sunt, duo Platonis praecepta teneant, unum, ut utilitatem civium sic tueantur, ut, quaecumque agunt, ad eam referant obliti commodorum suorum, alterum, ut totum corpus rei publicae curent, ne, dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant.
Abbreviated transcription (French):
perpotestatem datam dyabolo adeo. Iob. ꝓ¬
batus est ut iustus appareret et petrus
temptatus est ne de se presumeret et pau¬
lus calafisatus ne se extolleret. et iudas
dampnatus est ut se suspenderet Esti igit᷑

Expanded text:
per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus, ut se suspenderet. - cum
Abbreviated transcription (Latin):
Tales ã si ꝓdant᷑ aut accusent᷑ ꝓdisciplina ecesȩ. salutisq suȩ causa cor¬
repti. Pa cõmunione suspensi nullomͦ a cõ munione catholica sͥ recede¬
sicu dum esse putant. quocũq ꝑmissi fuerant satisaetuoius loeũ que¬
ai enese auiquando ꝑpenitentiã mutant᷑ infruintũ aliquando

Expanded text:
tales, etiamsi prodantur aut accusentur, pro disciplina Ęcclesię salutisque suę causa cortales, etiamsi prodantur aut accusentur, pro disciplina Ęcclesię salutisque suę causa correpti vel a communione suspensi, nullo modo a communione catholica sibi recedendum esse putant, quocunque permissi fuerint satisfactionis locum querentes, et aliquando per penitentiam mutantur in frumentum, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
les portat eccsa. qͥa ñita defenat falsitatẽ suȩ sententie ut intentã multi¬
tudinẽ faciant. Qd si fec̾int: tẽ pellunt᷑. itẽ. łuicũq inuident bonis ita
ut querant occasiones exrcludendi eos. aut degͣdandi eos. Ecͥmina sua
sic defendẽ parati s̃.si obiecta ł ꝓdita fuerint. ut & c̃uenticulq seigregi¬
tiones ł ꝑt̃bationes cogitent earcitare: iã scismatici s̃. & abunitate cot¬
de discissi: & si n inuentis occasionibꝰ aut occultatis factis suis sacram̃to
eccłȩ corꝑali c̃u̾satione socient᷑. Qua ꝓpt̾ illi soli catholici mali recte
deputant᷑. qͥ ꝗͣuis p̃dicant uera qͦ ad fidĩ doctrinã ꝑtinent. & si ꝗd fort
nesciunt. s querendũ ecristimant. salua pietate discutiunt. sñ aliqͦ p̃u¬
dieio u̾itatifit bonos aut qͦs bonos putant amant atq honorant qͣntũ

Expanded text:
les portat Ęcclesia, quia non ita defendunt falsitatem suę sententię, ut intentam multiles portat Ęcclesia, quia non ita defendunt falsitatem suę sententię, ut intentam multitudinem faciant. Quod si fecerint, tunc pelluntur. Item, quicunque invident bonis, ita ut querant occasiones excludendi eos aut degradandi eos, vel crimina sua sic defendere parati sunt, si obiecta vel prodita fuerint, ut etiam conventiculorum segregaieperturbationes cogitent excitare; iam scismatici sunt, et ab unitate corde discissi, etiamsi non inventis occasionibus aut occultatis factis suis sacramento aecclesiae corporali conversatione socientur. Quapropter illi soli catholici mali recte deputantur, qui quamvis predicant vera, quae ad fidei doctrinam pertinent, etsi quid forte nesciunt, sed querendum edicio veritatis, et bonos, aut quos bonos putant, amant atque honorant quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ues ⁊ sub xep̃iana regula uuendo ut bratꝰ Grrgoriꝰ dicit cor & lin¬
Mã ee corpꝰ auetore do ab illiciuis custodientes. Heq u̾ int̃ sic uiuq¬
diligendo sua faciunt: Qui aut̃ bonos s quos bonos putant ñ ferut
ciangelicaꝵ clare describit dicens. Bene intelligunt᷑ hereticirii¬
nis crpĩani ꝑmiscent᷑ bonisut illi qͥ in eadẽ fide mali s̃. palea potiꝰq̃ dicania
deputent. Int̾ hereticos & malos catholicos hoc int̾ ẽꝗͥ heretici falsa en¬
dunt. Iili aut̃ uera credentes. ñita uiuunt ut e̾dunt. Solet aut̃ queri &
sersmatici ꝗd abhereticis distent: & hoc inueniri q scismaticosñfides di¬
usa fac.s cõmunionis dirupta societas. Sui falsa dedo credit ł dealiq̃ paro
doctrine qͦ ad fidĩ ꝑtinet edificationẽ ita ut ñ q̃rentis cunctatione tẽꝑi¬
tussit. s inc̃cusse credentis nec omino scientis opinioneatq errore dis¬
cordans heretieꝰ ẽ. & foris animo ꝗ̃uis corꝑalit̃ intꝰ uideat᷑. Sultos enĩ ta¬

Expanded text:
Gregorius dicit, cor et linguam et corpus, auctore Deo, ab illicitis custodientes. Neque vero inter sic vivediligendo sua faciunt. Qui autem bonos, vel quos bonos putant, non feruevangelicarum clero describit dicens: «Bene intelliguntur haeretici zinis christiani permiscentur bonis, ut illi qui in eadem fide mali sunt, palea potius quam zizania deputentur. Inter hereticos et malos catholicos hoc interest, quod heretici falsa credunt, illi autem vera credentes non ita vivunt ut credunt. Solet autem queri etiam scismatici quid ab hereticis distent et hoc inveniri, quod scismaticos non fides diversa facit, sed communionis dirupta societas. Qui falsa de Deo credit vel de aliqua parte doctrinę, quę ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis cunctatione temperatus sit, sed inconcusse credentis nec omnino scientis opinione atque errore discordans, hereticus est et foris est animo, quamvis corporaliter intus videatur. Multos enim ta
Abbreviated transcription (Latin):
dicta s̃ effectu manifesto cõplenda. Ueruntñ q labia sacerdotis e.s. Nl.r¬
mores tanꝗͣ. ddania fasciculis alligata igne infernali demonstrant᷑.:
boni mores tanꝗͣ gͣna tͥticee messis ostendunt᷑ cȩlesti p̃mio remun̾ari de¬
bere: q inlibris moralibꝰ beati p̃p breꝗ̃ clare inuenit᷑. qͥ sciens reꝓbare ma

Expanded text:
edicta sunt effectu manifesto complenda. Verumtamen quia labia sacerdotis cusedicta sunt effectu manifesto complenda. Verumtamen quia labia sacerdotis cusmores tanquam zizania fasciculis alligata igne infernali demonstrantur punienda; et boni mores tanquam grana triticeae messis ostenduntur caelesti premio remunerari debere. Quod in libris Moralibus beati pape Gregorii clare invenitur, qui sci
Abbreviated transcription (Latin):
bono semine infilus regni multiplicato eo copiosiꝰ qͦ sem̃ fili& gehenne
ab homine inimico suꝑ seminatũ & usq aduicina messis ultune imminen¬
tiã toleratũ quã diui adhuc teneritudo utͥusq germinis.: nẽ ubi hoc salue
tͥtico fieri pot̾. ab angłis messoribꝰ atͥtico separat᷑ cautiꝰ & diligentiꝰ. Erimeᷤ
ut p̃missũ ẽ messis inhoc anno benignitatis messores erant apłi adno in
labores aliꝙ intͦducti. Ultimȩ huiꝰ messis de qͣ nẽ agit᷑ messores ert̃ angũ
ut se ħt assertio eugłica d̾no docente q ager ẽ mundus. bonũ sem̃ filũ
regni. Mania filii gehenne. messores angli. ꝑ qͦs pͥmo uirania s̃ collige¬
da infasciculos ad cõburendu. & deiñ tͥticũ c̃gregandũ inhorreũ dñi.
iue omĩa qͥde uentilatione inmagna uirtute ꝑ angsõs credunt᷑ ita ut p̃¬

Expanded text:
bono semine in filiis Regni multiplicato eo copiosius, quo semen filiorum Gehennę bono semine in filiis Regni multiplicato eo copiosius, quo semen filiorum Gehennę ab homine inimico superseminatum et usque ad vicinam messis ultimę inminentiam toleratum, quandiu erat adhuc teneritudo utriusque germinis; nunc ubi hoc salvo tritico fieri potest, ab angelis messoribus a tritico separatur cautius et diligentius. Primę, ut premissum est, messis in hoc anno benignitatis messores erant Apostoli a Domino in labores aliorum introducti. Ultimę huius messis, de qua nunc agitur, messores erunt angeli, ut se habet assertio euangelica, Domino docente, quod est ager mundus, bonum semen filii Regni, zizania filii Gehennę, messores angeli; per quos primo zizania sunt colligenda in fasciculos ad comburendum, et deinde triticum congregandum in horreum Domini. ultima quidem ventilatione in magna virtute per angelos creduntur ita, ut pr
Abbreviated transcription (Latin):
celestes & etnales. discipline uides regulares &uere cenobitalesabsꝗ oĩ
fictione ae ferm̃ti totiꝰ int mixtione. sũ enĩ tͥa ferm̃ta cauenda saerũ do¬
ecat eugũm uides pharise& saduce& & herodis inbene dispositas elau¬
etris neq pharise& placent filacteria inmodatũ rigorẽ p̃ferentia:
neq saduce&. lacta dissolutio inq̃ nulla ẽ adresurrectionẽ dignappa¬
ratio neq dominatio herodiana in qͣ regnat suꝑbia cũ seuicia. Et̃ enĩ
minandi. Et łb̾istis c̃cupiseentuis illa qͦ ẽ ocul& sub ẽ infilacterus ac
onis minime habentiũ: ꝙ ido p̃sentis uite deliciis ab utentiũ. Porro illa
osi homines contͣ saduce& ferm̃tũ sobrie. c̃t᷑ pharise&. iuste contͣ hero¬
dis pie uiuunt in hoc scło expectantes beatã spẽ & aduentũ głe magni
dictio parata ẽ corone anni benignitatis. & campi eiꝰ replent᷑ ubtate:

Expanded text:
caelestes et eternales, disciplinae videlicet regulares et vere cenobitales, absque omni caelestes et eternales, disciplinae videlicet regulares et vere cenobitales, absque omni fictione ac fermenti totius intermixtione. Cum enim tria fermenta cavenda sacrum doceat euangelium, phariseorum, saduceorum et Herodis, in bene dispositis claustris neque phariseorum placent filacteria inmoderatum rigorem preferentia, neque saduceorum laxa dissolutio, in qua nulla est ad resurrectionem digna preparatio, neque dominatio Herodiana, in qua regnat superbia cum sevicia. Etenim minandi. Ex tribus istis concupiscentiis illa, quae est oculorum, subest in filacteriis ac onis minime habentium et ideo presentis vitae delitiis abutentium. Porro illa, osi homines contra saduceorum fermentum sobrie, contra phariseorum iuste, contra Herodis pie vivunt in hoc seculo, expectantes beatam spem et adventum gloriae magnidictio parata est coronę anni benignitatis, et campi eius replentur ubertate,
Abbreviated transcription (Latin):
a int̾miata ẽ illa concessio regalis qua coniungit᷑ domus addomũ aages
donuinp augesnichis habentes &r dõ erpedite seruientes debent uiu̾ẽ.
Subitar potaliquando hanc regiam int̾ portas inferi deputandea qu
subea mmultis eccsus erat honesta conusatio. & religionis eanonieȩ saltẽ
unbia quiseuq ꝓpt̃ habitas xusitatas uttȩ claustralis q̃sd̃a formulas q̃ q̃si¬
uertresernt eiae portȩ q̃ diutenebant᷑ in c̃suetudine. At nc̃ eisde uectib
abiectis & ualuis omnino patulis nullo repagulo tardante neglectos
elaustralib habitaculis laxuriose nimisq irreligiose uiut᷑ in domibꝰ bͥ¬
uatis irꝗra di tnsfert᷑ inlucuriã & de sacrȩ miliciȩ stipendio militat᷑ di¬
abolo. hãc̃ illi qͥ cõmuni dormitorio & refectorio aliqͦtiens utunt᷑. &
patentes inueniunt sͥ portas infernales. qͥbꝰ utinã sublatis eleuent᷑ portȩ

Expanded text:
et intermixta est illa concessio regalis, qua coniungitur domus ad domum et aget intermixta est illa concessio regalis, qua coniungitur domus ad domum et agde pauperes nichil habentes et Deo expedite servientes debent vivere? Dubitari poterat aliquando hanc regulam inter portas inferi deputandam, quando sub ea in multis aecclesiis erat honesta conversatio et religionis canonicae saltem umbra qualiscunque propter habitas et usitatas vitae claustralis qvectes erant eiusdem portę, quandiu tenebantur in consuetudine. At nunc, eisdem vectibus abiectis et valvis omnino patulis nullo repagulo tardante, neglectis claustralibus habitaculis luxuriose nimisque irreligiose vivitur in domibatia Dei transfertur in luxuriam et de sacrae miliciae stipendio militatur diabolo. Nam etiam illi qui communi dormitorio et refectorio aliquotiens utuntur etpatentes inveniunt sibi portas infernales, quibus utinam sublatis eleventur portae
Abbreviated transcription (Latin):
possideat᷑. Qd c̃cessũ scã sedes apsica ñ recipit. sic̃ inp̾missis Urbani p̃p¬
& alexander pontifices romani qͣsi exuno ore p̃cipiendo statuert̃ ut
saerꝙ ordinũ clerici statutis patrũ dec̃tinentia obedientes uita
eccsas qͥbꝰ ordinati s̃ sic̃ oportet religiosos simul maneant mandu¬
cent & dormiant. neq pͥuata illis c̃cedt̃ habitacula solis c̃iugatis
& tͣpitudinũ
q ñ adplenũ ꝑpendisse ł insua regła p̃cauisse piũ re
ñ ẽ mirũ qr ñ regi łimꝑatori. s Petro piscatori data ẽ
auctoritas c̃¬
firmandi frẽs dno dicente. Tu es petrus & suꝑ h.p. p¬
accepimꝰ ẽẽ pͣuas doctrinas ł tyrannicas uiolen¬
tias ñ ab surde
possumꝰ cõputare sepe dicte aulicȩ regse pͣuã doctrinã tanto ꝑi¬
culo soͥrẽ qͣnto ibi secretiꝰ latent pestifera uenena. multo salubriũ
do ctrinaꝵ circũlita melle: dũ sc&̃ patrũ sanis institutis apposi ta

Expanded text:
m Urbani papet Alexander pontifices romani quasi ex uno ore precipiendo statuerunt ut sacrorum ordinum clerici statutis Patrum de continentia obedientes iuxta ęcclesias quibus ordinati sunt, sicut oportet religiosos, simul maneant, manducent et dormiant, neque privata illis concedunt habitacula, solis coniugatis et turpitudinum. Quod non ad plenum perpendisse vel in sua Regula precavisse pinon est mirum; quia non regi vel imperatori, sed Petro piscatori data est auctoritas confirmandi fratres, Domino dicente: «Tu es Petrus, et super hanc paccepimus esse pravas doctrinas vel tyrannicas violentias, non absurde possumus computare sepe dictę aulicę Regulę pravam doctrinam, tanto periculosiorem, quanto ibi secretius latent pestifera venena multo salubrium doctrinarum circumlita melle, dum sanctorum Patrum sanis institutis apposita
Abbreviated transcription (Latin):
ñinuia. atq ido &̃ suꝑ taliũ impietatẽ recte reuelat᷑ ira dĩ de cȩlo:
ñ mirũ debet uidi q flumini eufrate ñ parcit᷑. q̃ quãuis deparady¬
so eu̾ssũ. de platea babilonis lutũ collegit ñ modicũ. in his potissimũ
doctrinis qͦ c̃scripte s̃ adplacitũ babilonis ciuir̃ seu pͥncipũ. Et ido
suꝑ tales doctrinas mito ira di de celo ẽ reuelanda ut uidicent᷑
ł heretice ł a pocghe seu pestifere ac mortifere. ne putent᷑ seriptis

Expanded text:
ira Dei de coelo, non mirum debet videri, quod flumini Euphratae non parcitur: quod quamvis de paradiso egressum, de platea Babylonis lutum collegit non modicum, in his potissimum doctrinis, quae conscriptae sunt ad placitum Babylonis civium seu principum. Et ideo super tales doctrinas merito ira Dei de coelo est revelanda, ut judicentur vel haereticae, vel apocryphae seu pestiferae ac mortiferae, ne putentur scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
i querentis : ei cuq̃ quert ł eis qͥ disserentesaudliunt. Ia aut doceun si
qd udocendũint ut usitata ut c̃firmata securissime a ideses issuo e eli
quidissim aꝑ cepunt querendi potiꝰ qua perpiendi aut ussit maredeusei
tis trecdat. suspendendu ẽ ut eaxtendant erescentẽ ñim ponendum
ut oppmat paruusu. Uñ ẽ illud fuiꝰ hominis cũ uen̾it ꝓutas inuense it
fide untra. aliqnat occultandu ẽ s eũ spe hortaͣria ut ñfacrat dde spatio

Expanded text:
 ei cum quo querunt, vel eis qui dissidentes audiunt. Ita autem docent si quid docendum habent, ut usitata, ut confirmata securissime et fidentissime et quidissima perceperunt, querendi potius quam precipiendi aut affirmandidat, suspendendum est, ut extendat crescentem, non imponendum, ut opprimat parvulum. Unde est illud: “Filius hominis, cum venerit, putas, inveniet fidem in terra?”. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
dionda uiã ligni uitȩ positꝰ omĩno ita sit indiebꝰ nr̃is extinctus. ut
adillud pateat accessus ligno scientiȩ boni & mali abutentibꝰ ac p¬
Sultos hac tẽpestate uidemꝰ cũ herode ł herodiade illicita p̃sum̃te fae
paueos cũ loħe talia redarguente. Et ut ab onis exempla sumamꝰ muta
reges & pͥncipes exremplo dd regis peccant: s pauci eixremplo eiꝰ em̃dãt
alulti pontifices & sacerdotes exemplo fetͥ cadunt. s pauci exemplo
eiꝰ resurgunt. Sulti animales sp̃m ñhabentes & omĩno in ordinate uiua¬
tes nulla regłał cenobitalis ł saltẽ xpĩane religionis utentes manifesi
semetipsos acorꝑe xpĩ segregant ita ut nec speciẽ in se alicuiꝰ boni m̃bi
illit̾atis iã querit᷑ int̾ dispensatores ut fidelis qͥs inueniat᷑. & pauei s̃ qͥ
nistros dispensatores misteriꝙ di. ltẽ. In oĩbꝰ earhibeamꝰ nosinetipsos

Expanded text:
diendam viam ligni vitae positus omnino ita sit in diebus nostris exstinctus, ut diendam viam ligni vitae positus omnino ita sit in diebus nostris exstinctus, ut ad illud pateat accessus ligno scientiae boni et mali abutentibus, ac puMultos hac tempestate videmus cum Herode vel Herodiade illicita praesumentes, et paucos cum Joanne talia redarguentes. CLXVII. Et ut a bonis exempla sumamus, multi reges et principes exemplo David regis peccant, sed pauci exemplo ejus emendant. Multi pontifices et sacerdotes exemplo Petri cadunt, sed pauci exemplo ejus resurgunt. Multi animales spiritum non habentes, et omnino inordinate viventes, nulla regula vel coenobitalis vel saltem Christianae religionis utentes, manifeste semetipsos a corpore Christi segregant, ita ut nec speciem in se alicujus boni membri illitteratis jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur, et pai, et dispensatores mysteriorum Dei .» Item: «In omnibus exhibeamus nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
no uiduitatisadẽsumanꝗa ꝑfectionẽ uirginũ librũ de uirgrnsatie
seripsit lucidissime: atq informandos milites apͥneipe s librũ fcrip¬
sit ad eomitẽ. Porro ad informationes monachꝙ librũ seripsit de
ope monachoꝵ. De uita uͦ elerie& scripsit regusa sermone suehe¬
messoris añ dñm messis portandos. Itẽ beati Greg̃scriptalu e
lbro pastoralis curȩ clerũ. & indialogo suo uita patͥs benedicti de¬
seripta instruit ordinẽ monasticũ. & inomeliis & epłisatq scriptis
abhis eaorbitantes necessariũ ẽ curari penitendi medicina. inq̃ tĩ
nose̾e ualeant. ñ magis ualere falsã penitentiã contͣ peecatũ actua
ꝗͣ falsũ baptismũ cont᷑ peccatũ originale. Qđ cũ ita sit recte mouen
& dolore afficim᷑ uidentes iȩccsa di qͦsda ex cõmunicatos ł int̃dic¬
tos ꝑfalsã penitentiã ł qd peiꝰ ẽ leuiticã. qͣsi fłameus gladius ad custo.¬

Expanded text:
no viduitatis; ad consummandam perfectionem virginum, librum De virginitate no viduitatis; ad consummandam perfectionem virginum, librum De virginitate scripsit lucidissime; atque ad informandos milites et principes, librum scripsit Ad comitem. Porro ad informationes monachorum, librum scripsit De opere monachorum. De vita vero clericorum, scripsit regulam sermone succmessoris ante dominum messis portandos. Item beati papae Gregorii sclibro Pastoralis curae clerum, et in Dialogo suo vita patris Benedicti descripta instruit ordinem monasticum, et in omeliis et epistolis atque scriptis ab his exorbitantes necessarium est curari penitendi medicina. In qua tanoscere valeant, non magis valere falsam penitentiam contra peccatum actuale, quam falsum baptismum contra peccatum originale. Quod cum ita sit, recte movemur et dolore afficimur, videntes in aecclesia Dei quosdam excommunicatos vel interdictos per falsam penitentiam vel, quod peius est
Abbreviated transcription (Latin):
genđu ẽ eũ amore temꝑaliũ bon& ut ñ uincat: aut edomxit subeo i
Ee debet ut. eũ surgͥe eeꝑit facile repellat᷑: aut ita extinelis ut se ouĩno
nuilla parte cõmoueat. Er qͦfit ut ipsã mortẽ ꝓot̃ u̾itatẽ al forte obe¬
ant : alii e qͣnimit alii libent᷑. suȩ tͥa gena fructus s̃ fertilistre. teens ee
seaageni & centeni. In hoꝵ aliqͦ gene inueniendus ẽ tempe mortis sue
siqͥs de hac uita recte cogitat emigͣre. Hec dicente sc̃o aug̃ facile a gno¬
Qđ siqͥs numerosiꝰ hominũ gen̾a saluanda uoluerit distinguer auo¬
missat̾ꝑtita distinetione tula nichilominꝰ tͥꝑtita. qͣ duo inlecto duo
inacgꝰ duo inpstrino mo nstrant᷑ qu&ꝵ unꝰ assumit᷑ & alt̃ relinquet.
mittimꝰ eũ ad p̃dicti patͥsuolumina in qͥbꝰ de oĩ hominũ man̾ia saluai¬
da inuenimꝰ eggia & specialia opuscula. hã adinstruenda uitã c̃iugũ
librũ debono c̃ugali: ad erudienda castimoniã uiduaꝵ librũ deboc¬

Expanded text:
gendum est cum amore temporalium bonorum, ut non vincat; aut edomitus subditusque esse debet, ut cum surgere ceperit facile repellatur; aut ita extinctus, ut se omnino nulla parte commoveat. Ex quo fit, ut ipsam mortem propter veritatem alii fortiter obeant, alii equanimiter, alii libenter. Quę tria genera fructus sunt fertilis terrę, triceni et sexageni et centeni. In horum aliquo genere inveniendus est tempore mortis suę, si quis de hac vita recte cogitat emigrare». Hec dicente sancto Augustino, facile agnoQuod si quis numerosius hominum genera salvanda voluerit distinguere, premissa tripertita distinctione, vel illa nichilominus tripertita, qua duo in lecto, duo in agro, duo in pistrino monstrantur, quorum unus assumitur et alter relinquetur, mittimus eum ad predicti Patris volumina, in quibus de omni hominuda invenimus egregia et specialia opuscula. Nam ad instruendam vitam conjugum librum De bono conjugali; ad erudiendam castimoniam viduarum, librum De bo
Abbreviated transcription (Latin):
multa in suo ẽtextu ħ̃t sana patrũ docum̃ta eadictis orthodor& pa
s ulis p̃missis adult̾ina queda s̃ admiarta qͥbꝰ pͥ& puritas ita ẽ in fect
& tbata ꝑnescio qͦs aulicos dictatores ueris falsa bonis mala ꝑmiscen¬
tes & pͥoribꝰ cont̾ria docentes: ut ueris ciuibꝰ ierłm ñ sit magis aqͣ illa
potabilis eo qd arguit᷑ ad miate uanitatis ꝗͣ phylosoph&ꝵ ł poetaꝵ ł̃ q̃¬
heretieꝙ que scripta multa c̃tinent uera falsis ꝑmiarta. Si enĩ iusto
iudicio dĩ effundit᷑ phyala iracundia dĩ plena ñ sołu int̾rã qͦ nomine
t̃reni & suꝑ mare qͦ nomine amari. & suꝑ flumina qͦ nomine uoluptu¬
osit furiosi & suꝑ sede bestiȩ qͦ nomine m̃daces notant᷑. s &̃ in sose
qͦ nomine homines clari & ꝓspecie pietatis ostentata cęlo digni ui¬

Expanded text:
multa in suo contextu habet sana Patrum documenta ex dictis orthodoxorum multa in suo contextu habet sana Patrum documenta ex dictis orthodoxorum sed illis premissis adulterina quędam sunt admixta, quibus priorum puritas ita est infecta et turbata per nescio quos aulicos dictatores veris falsa, bonis mala permiscentes et prioribus contraria docentes, ut veris civibus Ierusalem non sit magis aqua illa potabilis, eo quod arguitur admixtę vanitatis, quam phylosophorum vel poetarum to judicio Dei effunditur phiala iracundia Dei plena non solum in terram, quo nomine terreni; et super mare, quo nomine amari; et super flumina, quo nomine voluptuosi vel furiosi; et super sedem bestiae, quo nomine mendaces notantur; sed etiam in solem, quo nomine homines clari, et pro specie pietatis ostentata, coelo digni vi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ diaboli contrariã ciuitati dĩ. Babilon quippe int̃p̃tat᷑ confusio.
lꝗit᷑ pꝰ quã & suꝑ flumina fontesq aquaꝵ phyale effuse s̃. effundit᷑ & ista
ĩeffraten. qͥa cũ dampnationẽ sͥ acqͥsierint tyranni łreges impũ cũ nati¬
onibꝰs subditis qͥ nomine maris fluminũ & aquaꝵ notati s. illis qͦ ira de¬
bet᷑ qͥ illos dem̃tauert̃. errorẽq illis auxxer̃t uaniloqͥis immo & scrip¬
simul & falsitate ꝑmiatis. qͦmͦ p̃notata regła flumini eufrate parady¬
siaco simul & babilonico magna exrparte assi milata.Sic̃ enĩ fluuiꝰ eu¬
frates de fonte paradysi uenã t̾hens originus & pluribꝰ adult̾atꝰ aqͥs xa¬
tͣneis fluit ꝑmediũ babilonis illis uideł aqͥs c̃numrratꝰ de qͥbꝰ captiui¬
falsa ut ñ tã cuuibꝰ ierłm captiuis quã eiuibꝰ babilonis adbibendũ sapi¬
at huiꝰmͦ aqua. Similit̃ & illa de qͣlo qͥm᷑ aulica regła de aula regisegͥss

Expanded text:
civitatem diaboli contrariam civitati Dei. Babilon quippe interpretatur «confusio». Igitur, postquam et super flumina fontesque aquarum phyalę effusę sunt, effunditur et ista in Eufraten, quia cum dampnationem sibi acquisierint tyranni vel reges impii cum nationibus sibi subditis, qui nomine maris, fluminum et aquarum notati sunt, illis quoque ira debetur, qui illos dementaverunt erroremque illis auxerunt vaniloquisimul et falsitate permixtis, quomodo prenotata Regula flumini Eufrate, paradysiaco simul et babilonico magna ex parte assimilata. Sicut enim fluvius Eufrates de fonte Paradysi venam trahens originis, et pluribus adulteratus aquis extraneis fluit per medium Babilonis, illis videa, ut non tam civibus Ierusalem captivis, quam civibus Babilonis ad bibendum sapiat huiusmodi aqua. Similiter et illa, de qua loquimur, aulica Regula, de aula regis egressa,
Abbreviated transcription (Latin):
ne xpĩano tegant᷑ solusq qͣles sint nou̾int ds. tolerandi s̃. At ubi mani¬
ẽ filiꝰ ancille indomo ab rahȩ cũ filio lib̃e donec ꝓdita ẽ eiꝰ malignitas eiu¬
denti ꝑ secutione. qͣ ꝑspecta dictũ ẽ ab rahe amatre lib̾a. sice ancilła &
filiũ eiꝰ ñ enĩ eres erit filiꝰ ancille cũ filio meo ysaac. Et qͦmͦ tẽ is qͥ scd̾m
lis milicie stipendiũ đo & scĩs eiꝰ oblata. Nẽ uidentes mali eoloni diẽt
ap̃ se ñ recte cogitantes. Hic ẽ heresuenite oceidamꝰ eũ & habebimꝰ he¬
reditatẽ eiꝰ. Itẽ. Fece somniator: qͥ accusat frẽs ap̃ patrẽ cͥmine pessir
peos macnsuio suo g habendos pdicat ea diuma osfrea obemina pessim

Expanded text:
ne christiano tegantur solusque quales sint noverit Deus, tolerandi sunt. At ubi manine christiano tegantur solusque quales sint noverit Deus, tolerandi sunt. At ubi maniest filius ancillae in domo Abrahe una cum filio libere, donec prodita est eius malignitas evidenti persecutione: qua perspecta dictum est Abrahe a matre libera: Eice ancillam et filium eius. Non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Ysaac. Et quomodo tunc is qui secundum lis milicię stipendium, Deo et sanctis eius oblata. Hunc videntes mali coloni dicunt apud se, non recte cogitantes: «Hic est heres; venite, occidamus eum, et habebimus hereditatem eius». Item: «Ecce somniator qui accusat fratres apud patrem crimine pessimo; ulos manipulo suo posthabendos predicat; cum divina officia ob crimina pessima