comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianorũ ad adorandũ sacrilega seductione decꝑit: sed &e xp̃iana
utdicitur mancipia cõpa sͣ . & suis ea obseqͥ is ac̃ utilitatib deputauit.
Dũ gͥ seuerissime in eũ ꝓtantis facinorib debuisset ulcisci: głosus
huꝰcemodi manifestũ ẽẽ repꝑͥt: ita districtissime accorporalit̃ in condẽ
rderatũ festinet uindicare iudeũ. qͣtenꝰ hac excausa & grãm sibi dĩnͣri
conciliet: & hisse posteris ꝓsua mercede imitandũ monstrec exẽplis.
incipia autẽ xp̃iana quȩcũq eũ cõꝑasse patuerit: ad lib̾tatẽ uxta
legũ p̃cepta sine ãbiguitate ꝑducite : neqd̾ ab sit xp̃iana religio
iudeis qͦqͦm subdita polluatur Itm Uenantio ep̃o lunensi. Multoꝵ¬
adnos relatione ꝑuenit: aiudeis inlimensi ciuitate degentił us
inseruitiũ xp̃iana detinerę mancipia. Que res nob̾ tanto uisa est
usꝑior: qͣnto afr̃nitate tua patientia operosior. O portebat qͥppe

Expanded text:
Christianorum ad adorandum sacrilega seductione deceperit; sed et Christiana, Christianorum ad adorandum sacrilega seductione deceperit; sed et Christiana, ut dicitur, mancipia comparavit, et suis ea obsequiis ac utilitatibus deputavit. Dum igitur severissime in eum pro tantis facinoribus debuisset ulcisci, gloriosus hujuscemodi manifestum esse repererit, ita districtissime ac corporaliter in eumdem sceleratum festinet vindicare Judaeum, quatenus hac ex causa et gratiam sibi Dei nostri conciliet, et his se posteris pro sua mercede imitandum monstret exemplis. Mancipia autem Christiana, quaecunque eum comparasse patuerit, ad libertatem, juxta legum praecepta, sine ambiguitate perducite; ne, quod absit, Christiana religio Judaeis subdita polluatur. Ita ergo ad nos relatione pervenit, a Judaeis in civitate Lunensi degentibus in servitium Christiana detineri mancipia. Quae res nobis tanto visa est asperior quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe
Abbreviated transcription (Latin):
mutare ueterẽ magis uitã dedoctoris suauitate desidere
Sic enĩ & intentio ur̃a recte ꝑficit᷑ : & ẽuersi animꝰ ad pͥorẽ denuo
uomitũ ñ mutatur. Adhibendꝰ gͦ illis est sermo. qͥ& errorũ in ipsis
spinas urere debeat: &p̃dicando qd̾ in his tenebrescit illumine.
ut ꝓhis ãmonitione frequenti mercedẽ frͣnitas ur̃a capiat. & eoiũ
qͥntosds̃ donauerat ad regenerationẽ uoce uitȩ ꝑducat
i cmn uictori ep̃o panormitano sicut iudeis ñ debet ẽẽ licentia qͥcꝙ
insinagogis suis ultra quã ꝑmissũ ÷ lege p̾sumere: ita gͣ hisquȩ is
c̃cessa s̃. nullũ debent p̃iudiciũ sustinere Quẽ ad modũ iudeos
uiolent᷑ baptizari GAEGORIUS denegabat: ita xp̃ianos eis quoqͦ
modo subici nullatenꝰ ꝑ mittebat Ende lib̾tino p̃tori siciliş
tribed ait Pertur qđ nasas qͥdã sceleratissimꝰ iudeorũ sub nomine
beati heliȩ altaspͣunienda temeritate construxerit. multosq illic

Expanded text:
suavitate desiderent. Sic enim et intentio vestra recte perficitur, et conversi animus ad priorem denuo vomitum non mutatur. Adhibendus ergo illis est sermo, qui et errorum in ipsis spinas urere debeat, et praedicando quod in his tenebrescit illuminet, ut pro his admonitione frequenti mercedem fraternitas vestra capiat, et eorum quantos Deus donaverit, ad regenerationem novae vitae perducat. » Item Victori, episcopo Panormitano: « Sicut Judaeis non debet esse licentia quidquam in synagogis suis ultra quam permissum est lege praesumere, ita in his quae eis concessa sunt, nullum debent praejudicium sustinere. » 43. Quemadmodum Judaeos violenter baptizari Gregorius denegabat, ita Christianos eis quoquo modo subjici nullatenus permittebat. Unde Libertino praetori Siciliae, scribens, ait: « Fertur quod Nasas, quidam sceleratissimus Judaeorum, sub nomine beati Eliae altare punienda temeritate construxerit, multosque illic
Abbreviated transcription (Latin):
gentis uestibus ab iuit ando. cũ sacerdotalib infulis consuetu
debere sabbatũ p̃dicantes. ORIGOLIUS contionando talit̃ refutauit
Peruent ad me qͥsdã ꝑuersi sp̃s hami nes praui intersios aliqua & sȩ
fidei aduersa semioasse: ita ut indic sabbati aliqͥd oꝑari ꝓhibere̾t
pportas ur̃as die sabbati. tã diui teneri potint: quã diulegẽ licuit iuxta
luterã custodire At post quã gr̾a om̃pis dĩ dñi nr̃i ihũ apparuit.

Expanded text:
gentis vestes abjurando, cum sacerdotalibus infulis consuetudgentis vestes abjurando, cum sacerdotalibus infulis consuetuddebere sabbatum praedicantes, Gregorius taliter refutavit: « Pervenit ad me quosdam perversi spiritus homines, prafidei adversa seminasse, ita ut die Sabbati aliquid operari prohiberent. atis onera per portas vestras die Sabbati , tandiu teneri potuit, quandiu legem licuit juxta litteram custodiri. At postquam gratia omnipotentis D
Abbreviated transcription (Latin):
cellentissime fident᷑ dicã. quia libasti aurũ dño: qd̾ contra eũ habere
nullo modo uoluisti: & cȩtera.
HINC EST qd̾ sicut amaiorib traditur. & nos usq ad nr̃a tẽpora dũ ad¬
huc pubesceremus oculis nr̃is conspeximus. consuetudo uetꝰ obtini¬
it. ut om̃s illius suꝑsticionis homines qͣntũ cũq pulcerrima me¬
cimonia detulissent. nũ quã pontificalib alloqͥis fruerent᷑.: nũqua
obtutib apłicis potirentur : sed extra uelũ longissimȩ porticꝰ ñ qͥden
inscannis. sed inmar moreo pauuim̃to sedentes suscepta p̾cia numerala
neuidelicet uiderent᷑ aliqͥd demanu pontificis accepisse
Uamo reuerendȩ memoriȩ Nicholaus pontifex. arseniũ qͦndã hortanȩ
ciuitatis ep̃m iudaicas tunc pͥmũ pellicias introducere molientẽ. adeo
auersatusest: ut ei palatinã ꝓcessionẽ uellec adimere. nisi suꝑstioo

Expanded text:
cellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere cellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere nullo modo voluisti. » Et caetera. 50. Hinc est quod sicut a majoribus traditur, et nos usque ad tempora nostra, dum adhuc pubesceremus, oculis nostris conspeximus, consuetudo vetus obtinuit ut omnes illius superstitionis homines quantumcunque pulcherrima mercimonia detulissent, numquam pontificalibus alloquiis fruerentur, nunquam obtutibus apostolicis potirentur, sed extra velum longissimae porticus, non quidem in scamnis, sed in marmoreo pavimento sedentes, suscepta pretia numerabant, ne videlicet viderentur aliquid de manu pontificis accepisse. Nam reverendae memoriae Nicolaus pontifex, Arsenium, quondam Hortanae civitatis episcopum, Judaicas tunc primum peliicias introducere molientem, adeo aversatus est, ut ei palatinam processionem vellet adimere, nisi superstitiosae
Abbreviated transcription (Latin):
regi uiisigothorũ post cȩta scribit dicꝗd. Prȩcerea indico qͥa creuit
rante cognoui: qr cũ ur̃a excellentia constiuitionẽ qͣndã contra iudeoiũ
ꝑfidiam dedisset: inde qͥb ꝓlata fuerat rectitudinẽ ur̃ae mentis insles¬
tere pecuniarũ summã offerendo molitisunt: quã excellentia ũn
contẽpsit. & om̃pis dĩ placere iudicio reqͥrqd: auro innocentiã prac¬
tulit Quainrẽ mͥ dauid regis factũ ad memoriã uenit: cui dũ con¬
cupita aqua decisterna bethleemitica quȩ int̃ hostiles cuneos habed¬
tur. ab obsequentib militib fuisset oblata. ꝓtinus dix̃: absit amẽ ut
sanguinẽ istorũ hominũ bibam. Quã quia fudit. & bibere nolui
sa est aqua contẽnta. pensemꝰ quale sacrificiũ omp̃idõ rex obtulie
qͥ pro amore illius non aquã sed aurũ acciꝑe contẽpsit. Itaq fili ex¬

Expanded text:
regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit  cognovi, quia cum vestra excellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, ii de quibus prolata fuerat rectitudinem vestrae mentis inflectere, pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset oblata, protinus dixit: Absit a me, ut sanguinem istorum hominum bibam . Quam quia fudit et bibere noluit, ssa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit, qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum accipere contempsit? Itaque, fili ex
Abbreviated transcription (Latin):
obrẽ leoni catenensi ep̃o. res inqͥt adnos om̃ino decestabilis. & legib
nimica ꝑ uenit: quęsi uera est fr̃nitatẽ tuã uehem̃t᷑ accusat. qus eam
leminori sollicitudine ꝓbat ẽẽ culpabilem. Cõꝑimꝰ autẽ qd̵ iudei¬
uel samarei degentes catenȩ pagana mancipia emerint: atq ea
arcũcidere ausu temerario p̃sũpserint. Ic circo necesseest ut om̃i modo
idũ in haccausa sacerdotalẽ exerceas &cũ om̃i hoc uiuacitate ac sol¬
lcitudine studeas ꝑscrutari: & sita reppereris mancipia ipsa sine
mori in lib̾tatẽ modis om̃ib uindica: & aeccłasticã eis tuitionẽ impende.
nec qͥcquã dominos eorũ dep̃cio quolibet modo reciꝑe pitiaris:
qnonsolũ hoc dãrio multandi sed etiã alia er̃ pena delegib: feriendi:
SiNe quia iudeorũ ꝑfidiat elũ xp̃ianorũ datis contrasẽ muneribus
ludificare solebat: non solũ nil abeis penitus capiebat. qͥn immo
eorũ munera GREGORIUS execrabilia iudicabat. Unde rechare do

Expanded text:
o detestabilis et legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mulctandi, sed etiam alia erunt poena de legibus feriendi. » 49. Sane quia Judaeorum perfidia zelum Christianorum datis contra se muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo,
Abbreviated transcription (Latin):
inueniens ambabus manib ambos eius anulos d pp̃hendi. Ecdum
abes mẽ luctaretur diuellere: qͥdã caluus pontifex oblico latẽ sẽ incer
portarũ rimis excutias. ferula caput taurdli ꝑcussit: cũq infugã
cõpellea me abillius pserutionib libauit. Ergo dũ in cosȩ depiseas.
&e nulus ibidẽ habitator accederet. acpͥmonachi ꝑdesolatione loci
satagerent: cuidã eorũ. CLICORIUs insomnis apparg ᷤ. iubet utsi

Expanded text:
inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam compellens, me ab illius percussionibus liberavit. » Ergo dum incolae deperissent, et nullus ibidem habitator accederet, ac per hoc monachi pro desolatione loci satagerent, cuidam eorum Gregorius in somnis 183 apparens jubet, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
in uisibilit᷑ suis corniculis uirũ sentiebatur noctuꝑ cut̾e. boriesq
ap̃sepi is extrah ed. ꝑ contiguos cãpos & cõpita cursu uelocissimo
fatigare. Cũq hõc diutius faceret. crebroq rusticis naxius
imminerẽ huiu̾s modi ꝑcussionibus: sauxulũ eiꝰdẽ quendam
p̃di i conductorẽ affligendo disꝑdidit Memde bubulcos aggress
Qui romã ueniend. dũ tantȩ cladis ꝑiculũ frĩb indicaret. iu¬
terrupto sermone monasteri ũ egressus est. &eobstupescentib
Dũ uobis insaniã dęmonis reuelarẽ. taurellus affuit: int̾ioribe
pedibus me cõplecterd. acsuis corniculis tundens: antesẽ cȩpit
minare : & tota nocte me subire muros coegit &arbores. Qũq
nouissime ꝑpontẽ mẽ conaret᷑ demergere: decõ plexib. ipsius
exiliui. eumq toto conamine fugie: ad portas qͣs eithimius
eugumenꝰ fecerat ionasterii huiꝰꝑuent Quas clausas

Expanded text:
invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare. Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, Qui Romam veniens, dum tantae cladis periculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egressus est, et obstupescentibus  dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens, ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius hegumenus fecerat monasterii hujus perveni; quas clausas
Abbreviated transcription (Latin):
asuis ꝓ qͦdã crimine accusatꝰ. in eodẽ monasterio tenebatur:
& t̾eporib multis labentibus asuis accusatorib iã contẽptus.
acunctis qͦq fuerat in obliuionẽ deductꝰ: cũ nullũ ꝓpinqũti. nullũ
inurbe cognitũ hab̾e potuisset: qͥde eolontifici suggessisser. Et
monachi quidẽ ꝓ co satagebant: sed ꝑficiendi aditũ non babebant
ontifex diuinitꝰ recordatus. eiusdẽ diei diluculo hunc abergastulo
iussit extrabi. liberũq dimiti. Nec multũ post monachi fr̃ ita
sanus reuersꝰ est: ut in deat᷑ hactenꝰ in eiꝰdẽ patris monasterio tanto
fidelius deseruisse. qͥnto se illius adminiculo meminit ad santatẽ
p̃sule. sicut hodie suꝑ est ꝓcurante fundũ barbilianũ cuiꝰ
supius fecerã mentionẽ ꝓincolarũ scelerib demon aggrestꝰ est:
& insimilitudine taurelli depratis mugiendo ad domũ recurre

Expanded text:
a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex divinitus recordatus ejusdem, diluculo hunc ab ergastulo jussit extrahi, liberumque dimitti. Nec multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo meminit ad pristinampraesule, sicut hodie superest, procurante, fundum Barbilianum, cujus superius feceram mentionem, pro incolarum sceleribus daemon aggressus est; et in similitudine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens,
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ eius lȩticia conuersto ipsius dõ fuisse placabiłis cunctis uiden¬
tib monstraretur. Eosim tẽprͣ germanꝰ eiusdẽ monachi mentis
insaniã passusest: ita ut humana consortia fugieð. multo tẽpore
ꝑuagus ꝑ criptas solitarias & cȩnosa monumͣta discurreret. C uiꝰ
insaniȩ frat᷑ nimiũ condolens: cotidie sc̃m GLISOLIUM ꝓfusis
lacrimis pͣcabat᷑. ut sibi frem sospitẽ reddere dignaret᷑. Itaq cum
nocte qͥdã post huiꝰmodi fletus qͥ esceret: beatꝰ GLISORIUS Appa¬
ruit dicea. Uides lacrimas tuas suscepio rationẽtuã: & ecce
germanũtuũ tͥhodie saluu reducã. Ethoc tͥ signũ. qe statim
ut dies illuxerit: iussu pontificis prbt qͥhic inclus est extrahetur¬
Quȩ ille surgens: matutinali tẽp̃rafr̃ib indicauit. Forte tunc idẽ
prb̃t cãpanus deloco qͥ claustrũ non longe aterracina uocatur

Expanded text:
vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videnvultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc tibi signum, quia, statim ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
frenduit. quẽ redire uolentẽ retinuit: intiora cubiculi ꝑuagus
penetraint. paulati sibi fauces dolere ꝑsensit: Dein tacto sibi pulso
mox febris signa cognouit: monacho credidit: domũ suã dispo¬
suit: ad monasteriũ cui p̾erat eisdẽ infulis redmitus qͥb: a patriarchioreuers
fuerat uenit. Scd̾a feria cunctis tasubitã conuersionẽ mi¬
rantib monachicũ habitũ suscepie: & paulatim ingrauescente
molestia: sexte feriȩ diluculo sub dormiuit. Acdenuo suscitatus.
apparuisse sibi scm andreã apłm. seq circahorã terciã uocandũ
ẽẽ. sibiq pͣceptũ ꝑhibuit: ut quia suȩ mortis expiatione suspensi
monachi: sc̃i fabiani munia solito celebrare ñ poterã. mox corpꝰ
suũ sepultę traderent: acceptis ase cęreis ac timiamatib adꝑagenda
sollennia festinare̾t Hora itaq tercia ep̃s lȩtꝰ defungitur: ut in ipsa

Expanded text:
frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seque circa horam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatis suȩ modũ innotuit: qͦs qͣndo & qͥlit̃ exmonasterii familia¬
ł moritos p̃uiderit indicauit: Desola interim ep̃i morte dubitando
conticint N uestigio incunctorũ morti deputatorũ aurib uolaaᷤᷤ
fama discurrit. &dũ ex reuelatione monachisẽ moritõs certo die
cognoscerent: dispositis suis reculis. itasẽ in morte secutis: si cut
fuerant in somnio nominati.
timerei. tacẽre autẽ penitꝰ ñ auderet: monasterio se tandẽ ꝓriput
basilicã sc̃oꝵ Erri & ioħis positã. somniũ nunciaturꝰ accessit. Quem
scilicet ubi cũ pontifice inpalatio prandere cognouit: expectaNs
redeuntẽ. sacerdotalib uestim̃tis indutũ. colore fulgidũ. ualitudi¬
ne qͦq sanissimũ: salutare curauit. E. ui ep̃s ait. Iam nunc
in tota urbe ꝓdiuino habeberis: quia dehis qͦs moritõs ꝓnunciasti
solus unus remansit. Atille. Utinã sicut & ille quẽ uiuere putas

Expanded text:
sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familiasanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati. timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripubasilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo cotidie maxima depirȩt. idẽ monachus declusis faucib
uenit admortẽ. Cui desꝑanti. beatꝰ CIIOUUS insõnis apparuit
diced. Uissan fieri: Atille seuelle rap̾dit. Etbeatꝰ Gatcours.
sim̾ inqͥt ꝓmiseris ea quȩtͥ dixero fore dicturũ: scito tẽ ẽe sanandũ
S inuͦ: citius moriturũ Cũq ille sedicturũ tota ceraitudine
ꝓmisisset audiuit: Ito denuntiad sabȩ iob̃i. benedisto. martino.
palu̾bo & antonio monachis. laurentio coco. gẽmoso cirpentario.
accepto pistori. andreȩ. romano. & leoni laicis: qm̃ acrastino
incipientes om̃s diatĩ se inoriendo subsequent᷑. Post qͣrũ discestĩ .¬
denuntia lucidũ ep̃m qͥtenct id monasteriũ die septimo nibilomin¬
moriturũ. Hisdictis monachu oscitare p̃cipied. duos digitos in
faucẽ coniecit: & abipsis pene mortis ianuis lib̾atꝰ. ea dc̃ noc te
contra sp̃e om̃iũ matutinalib hr̃mnis int̾fuit: Mirantib fr̃ibus

Expanded text:
multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fieri? At ille i, inquit, promiseris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecicontra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus,
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃ta monasteri i putarent᷑ conuellere. Non nũquã eqͦs destabulis
auferea: audiebat᷑ tota nocte discurrere. qͦrũ duos p̃cipitio demer¬
sisse ꝓbat est. C ũq pauore tanti sonitꝰ monachos atriclinio
qͦ ad aurã ꝓpt̾ feruorẽ caumatis iacere solebant penitꝰ auertisset:
cȩpit dormire. Cui dȩmon insimilitudine cati apparuit:
eũq unguib est aggressus decerꝑe: Q monachus oratione
sepulso : identidẽ sopori setradidit. C ũsubito dȩmon insimilitu.¬
dine cuiꝰdã ethiopis lanceã minando apparuit dicens: egoqͥdẽ
hinic uado. sed tẽ uulneratũ dimitto. Q dicto lanceã librauit:
monachũq sicuti uidebat᷑ insomnis ꝑcussit. Qui tantis
clamorib eiulauit. tã quã si reuera ꝑcussꝰ extiterit: accurrentib q
monachis licet pauidꝰ qd̾ uiderat indicauit. & deinceps ibi ultius
ficuclino ep̃o eidẽ inonasterio p̃minente: cũ pestilentia faucium

Expanded text:
damenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis damenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a triclinio, in quo ad auram propter fervorem caumatis jacere solebant, penitus avertisset, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit, eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibravit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulteriuFiculino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauit. Quib hunc uinolentũ credentib:. ipse tandẽ ferulam
quã tenebat ꝓicies: manusq ꝑ parietẽ circũ ducqs. conabatur
foris flãmas extinguere. qͣs constabat intima eiꝰ depascere. Deniq
ad ospitiũ redienᷤ. tanto febris ardore succensꝰ est: ut ꝑ uenire
addiẽ septimũ nullatenꝰ potuissec. Qui a gͦdũ consuluisse
putauit sẽ monachis pauꝑib nocuisse nͣtimuit: ac ꝑhoc
qͥsẽ placere posse GPECORIUM credidit. ꝓrsꝰ offendit: frustra
flã mas parietis extinguere uoluit. qͥ tenacitatissuȩ flãmas
extinguere recusauit
odioo nihilominꝰ tẽpore post absidẽ oratorii scãe MaRIA sẽꝑ uirginis.
oratorio sc̃ȩ Barbarȩ ubi GRIGORIUS laudes dño celebrare solebat
coniuncto dȩmonapparuit: sibiq in antro qđ illic cernit᷑ hospi¬
tiũ facied. nocturnis horis tanto crepitabat fragore: ut om̃ia fun¬

Expanded text:
imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit. 89. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fun
Abbreviated transcription (Latin):
suũ confiteretur ñposse ꝑmisit: ut exẽplo sui cruciatꝰ ostinderet
uir qͥdẽ castitate conspicuus: & sui monasterii cautissimus
executor. Quicũ seuientis inopiȩ tẽpus agnosceret: nemonachis
pasci semel in anno decreuerat. refectionẽ subduxͣ. Qd̃ impune
se fecisse ꝑpendes: etiã duodeci pauꝑũ prandiũ totidemq
denarios. qͥdic depositionis Beati GPIS ORI ꝓcõ memoratione
duodecĩ abeo qͦndã inuitatorũ: quorũ t̃cius decimꝰ angłm se ẽc¬
q̃ dragesimȩ tẽp̃r Beatꝰ GAISOUES eidẽ prb̃o cui supra
& monacho in somnis apparuit dicens uade &dic eugumeno
Q d̃ eugłmenus ut audiuit. pͥmo qͥdẽ contremuit: post u̾ tanto minꝰ
credidit. qͣnto longius uitã suã cognoscebat extendi. Et ecce
sub ipsis albis paschalib inoratorio sc̃i Seuerini cũ frib uesꝑtinis
assister officiis. ardere parietẽ uidit: quẽ frib extinguere

Expanded text:
suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachispasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: s diminuet. Quod hegumenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tanto minus credidit, quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere
Abbreviated transcription (Latin):
carnib c̃sumi posset. mori aut᷑ ñposset: uxorq fȩtorem
uulnerũ uiriq cruciatꝰ iã sustinere ñ poterat. intellexit
tanti languoris incõmoda sine diuinȩ ultionis sententia
hunc nullatenꝰ incurrisse. Quẽ flendo curauit inqͥrere.
ut qm̃ amoriente pͣposito frustra uocari non poterat: qͣcũ ipso
cõmiserat monachis reuelaret. si forte dñs eiꝰ confessionẽ recipi¬
ens: eũ atantis cruciatib lib̾aret. Atille cognosces malũ quod
fecerat latere ñ ꝑosse: monasteri i monachos conuocari rogauit.
eisq confessus est cũ eodẽ p̃posito quasdã monasterii cartulas
rapuisse. ac susceptis p̃ci is extraneis tradidisse: seq certum
existere qr ꝓhoc flagicio mori ñ posset. qͥusq hoc corã om̃ibus
reuelaret. Quod ui delicet uerũ fuisse rei exitus euidenter
ostendit. Nã mox ut tantũ facinus cunctis innotuit. is qͥdudũ

Expanded text:
carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet sarracenos apostatando reuersus est a ffuit. tactisq
timporib iurare cepit prb̃m exeadẽ ualitudine minime mori¬
turũ. Quẽ languidꝰ ut audiuit: cũ ingenti anim aduersione
faucib sp̃m ꝑmissũ retineo. continuo moriturus. Pantũ psallite
ut reuideã angłos qͦsuidebã. & innuens uobis ostendã. Qb
orantib totus cȩpit tremere.pallescere. sursũ deside¬
rant᷑ aspicere: cũ subito sp̃s aduentare conspiciend. reuolutis
terribilit̃ oculis monachis innuit & abscessit: eosq tanto t̾rore
ꝑcussos dimisit. ut multis noctib soli iacere timuerint
moriens andreȩ ꝑiculũ fuerat imp̃catꝰ: idẽ andreas fundi
barbiliani positi scilicet in a ostiensi conductor. inlectulũ
decidit Inqͥ ꝑmultũ tẽporis continuo languore corruptus. ta
totꝰ emarcunt̃ti om̃e corpꝰ particulatĩ uideret᷑ disolini. Q u̾q defluentibus

Expanded text:
videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animadversione rfaucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint.to, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus
Abbreviated transcription (Latin):
merita ꝓferebat diceid. iste dignus: ille indignus Rursꝰ int᷑ rogat.
ad monachos qͥ pridẽ secũ remanserant conuersus est dicꝙ
Om̃ia inqͥb mͥ detraxistis fr̃s audiui: quãquã respondere neqͥuerim
Et impedim̃tũ mihi non modicũ generastis: qr tã auob̃ quã adiabolo
sub uno tẽpreaccusatus. nesciebã cui calũniȩ pͥmitꝰ responderem.
Sed si qͣndo quẽlibet migrantẽ uideritis cõpatimini sorti cõmuni.
& nolite deeo iudicare: qͥ adtã districti uidicis cũ criminatore
suo iudiciũ uadit His expletis. cunctos iubet abscedere: solũ prb̃m
qͥ sibi mortẽ p̃nuntiauerat secũ tenen. Quisolꝰ remanere
pauesce. alterũ secũ retinuit: hortatus ut causã ꝓquã
conflixerat. saltẽ sibi pandere nͣtimeret. Atille uehem̃ ter
ingemuit: & dnuerso ad parietẽ capite. clamabat dicꝗ.
Sandrea andrei. hoc anno pereas: qͥ me prauo c̃silio aꝑiculũ
cõpulisti. Euestigio zacharias medicꝰ qͥ anno pͣt̾ito ad suos

Expanded text:
 Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxistis, fratres, audivi, quamquam respondere nequiverim, et impedimentum mihi non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno tempore accusatus, nesciebam cui primitus calumniae responderem. Sed si quando quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum qui sibi mortem praenuntiaverat secum tenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos,
Abbreviated transcription (Latin):
dicto citius conflagrauit: sicq nigerrimꝰ totus apparuit.
Tũq diaconus diceret satis aduersariũ denigratũ: bs̃ GREE ORICS
nos ait illũ nondenigrauimus. sed nigrũ fuisse monstrauimus
ande infortunium meũ diuersis consolationib exortus abscessit:
& facẽ qͥdẽ secũ detulit. sedtanto lumine locũ in qͦ dormiebam
reuera fulgentẽ dimisit: ut exꝑgefactos pueros ante me dormientes
crebrius inclamarẽ. nec ante quẽquã subgraui sopore qͦ qͦ modo
responderent: surgere potuissent: quã relictȩ lucis copia
paulatim se sub traheð: penitus effluxisset Ad debis dẽ
uiderit. ego tamen diuinȩ spei fiducia roboratus: qͥ agauderdꝰ
suffragante dñostilũ conuertã: qͣtinus qͥ continuis infortuniis
tenuatus. amicis meis aquib ut cun.q sustentor meritũ de¬
pendere nequeo: saltẽ uerba quȩ ualeo minime denegasse cog

Expanded text:
dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. Cumque diaconus diceret satis adversarium denigratum, beatus Gregorius: Nos, ait, illum non denigravimus, sed nigrum fuisse monstravimus. 188 Deinde infortunium meum diversis consolationibus exhortatus, abcessit. Et facem quidem secum detulit, sed tanto lumine locum in quo dormiebam revera fulgentem dimisit, ut expergefactus, pueros ante me dormientes crebrius inclamarem; nec ante quidquam sub gravi sopore quoquo modo responderent, aut surgere potuissent, quam relictae lucis copia paulatim se subtrahens, penitus effluxisset. At de his Deus viderit: ego tamen divinae spei fiducia roboratus, quia Gaudericsuffragante Domino, stilum convertam: quatenus qui continuis infortuniis tenuatus, amicis meis, a quibus utcumque sustentor, meritum rependere nequeo, saltem verba quae valeo minime denegasse cog
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere totũ nonpotuit: me tam̃ intenebris constitutũ ita
ꝑ terruit. ut putarẽ megladiis ab eoꝓtinꝰ iugulari. C. ũ pos⁊
paululũ desꝑanti mͥ beatꝰ CREGORIUS comitante secũ dextrorsum
reuerendȩ memoriȩ papa Nicolao. sinistrorsũuͦ sicut mͥ uidebatur
Petro suo diacono: multo lumine clarificatꝰ apparuit dicens
modicȩ fidei quare dubitasti : Cui dũ ego pͥori pauore ꝑculsus
respondere ñ possẽ: beniuoł mͥ pat̾ Nicholaus latente̾̃ aduer¬
sariũ post cortinã quȩ tunc meũ lectulũ circũdabat digito
manifestap̾. qͥa inqͥt hic inuidꝰ lucernȩ ipsius flã mas qͣntũ
in se fuit extiux̃. Mox GRIGORIuS manũ diaconi quamagnã
facẽ tenere uidebatur arripied eiusq flãmis õs faciemnq petu¬
lantis exurer: ad instar echiopis denigrauit. Qua exustione
abore petulantis paruissima scintilla desçender. cãdentẽ tunicã

Expanded text:
exstinguere non potuit; me tamen in tenebris constitutum ita exstinguere non potuit; me tamen in tenebris constitutum ita perterruit, ut putarem me gladiis ab eo protinus jugulari. Cum post paululum desperanti mihi beatus Gregorius, comitante secum dextrorsum reverendae memoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono, multo lumine clarificatus apparuit, dicens: Modicae fidei, quare dubitasti? Cui dum ego priori pavore perculsus respondere non possem, benevolus mihi pater Nicolaus latentem adversarium post cortinam, quae tunc meum lectulum circumdabat, digito manifestans: quia, inquit, hic invidus lucernae ipsius flammas quantum in se fuit exstinxit. Mox Gregorius manum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit. Qua exustione ab ore petulantis parvissima scintilla descendens, candentem tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris insidiatoris palã uidendũ sẽ p̾buit. & candidissima tunica
simulq tenuissima. cuiꝰ nimirũ raritatẽ nigredo subterioris
tunicȩ trad lucebat. sacer dotaliter insignitus moxꝓpius astitit:¬
& inflatis buccis risũ continere ñ potuit. Cui dũ curulim p̃pari cogitarẽ.
hunc suptamodũ cachinnantẽ conspiciꝗs: cõpellare uidebar. qũ¬
obrẽ: nocturno silentio tãpetulant᷑ uir officiigrauioris ꝑstreperet:
Atille qr inqͥt tuscribis demortuis: quos uiuentes aliqͣndo nũ quam
uidisti. Qũq ego tantomẽ ueracius scribere. qͣnto in cognitũ faciȩ
non autẽ in cognitũ lectione sine ullo liuoris uel adulationis
uicio reculissẽ : respondit. Tusicut uideo qd uoliusti secis ti
ast ego quȩ facere potuero noncessabo Hȩc diced̾. luceruȩ flãmas
cuius lumine forte fruebar: ꝓrisꝰ extinxit. E t lichinũ quidẽ

Expanded text:
veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica simulque tenuissima, cujus nimirum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et inflatis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem nocturno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, tu scribis de mortuis quos viventes aliquando nunquam vidisti. Cumque ego tanto me veracius scribere, quanto incognitum facie, non autem incognitum lectione, sine ullo livoris vel adulationis vitio retulissem, respondit: Tu, sicut video, quod voluisti fecisti; at ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus lumine forte fruebar prorsus exstinxit; et lychnum totum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
facio: & reliqͣ eiusdẽ patris miracula post me doctiorib memo¬
randa relinquo. C uiꝰ nimirũ uenerabile meritũ: qͦͥusq huiꝰ
mundi orbita uoluitur. ut cũ paulo uiro di sertissimo fatear
sẽꝑ accipi c incremtũ : qr ipsius sine dubio gr̃e ascribit᷑. uel
cce studiose pontificũ iussionis tuȩ uirtute roactus: dũ quędam
gestorũ beati ELICORN p̃decessoris tui saxonũ uidelicet gentis
apłi deflorare desidero: uirũ descripsi rethoricũ scriptor ignarꝰ
Sed dep̃cor ut ea curiositate quame dudũ hȩc decerꝑe iusseras. ad om̃iũ
placuisse mẽ gaudeo: nulli penitus diiudicandꝰ addicar. qͥn potius
iudicaturꝰ inueniar. Siqͥdẽ nuꝑͥrime qͣndohunc qͥrtũ librum
cooꝑante dño claudere gestiebã. nocte quadñicę resurrectionis dies
uenerabilis lucescebat in somnis dñcribꝗs: qͥdã sub effigie cuiꝰdã

Expanded text:
facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memofacio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae adscribitur vel r inquirunt. 100. Ecce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute coactus, dum quaedam gestorum beati Gregorii praedecessoris tui, Saxonum videlicet gentis apostoli, deflorare desidero, virum descripsi rhetoricum scriptor ignarus. Sed deprecor ut ea curiositate qua me dudum haec decerpere jusseras, ad omnium, placuisse me gaudeo, nulli penitus dijudicandus addicar, quin potius judicaturus inveniar. Siquidem nuperrime quando hunc quartum librum, cooperante Domino, claudere gestiebam, nocte qua Dominicae Resurrectionis dies venerabilis illucescebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
instituit: cõmodio reseruatur Decuiꝰ m̃ sura siqͥs adopꝰ monasterii
panes uelit efficere. triginta & qͥnq fiunt: singillati dũ taxat
triũ librarũ. siqͥs uͦ adopus alterius: ad eundũ numerũ nũiquã
ꝑtingunt. Qđ cũ pͣfatꝰ ⁊acharias ep̃s ꝓcerto uellet addiscere: pro
celebranda festiuitate beati Andreȩ apłi decẽ modiorũ triticimen¬
surã pistorib dedit. E qͥb ꝓ undeci modiis multiplicatos obstu-¬
pescentib eisdẽ pistorib panes recepit. Quiutiq sollicite prius
dinumerantes si suꝑfluos aliqͦs inuenissent: sibi ꝓculdubio reser¬
uaret̃ DSane quã frequent᷑ beatꝰ BREGSRIUS tã illic quã in apłoꝵ
basilicis. nec non inpatri archio exhortans innoxios. nunc uͦ deter¬
reniᷤ obnoxios: in ipsa suȩ cognitionis effigie apparescat: quia
nunc narrare nͣualeo. hic huius oꝑis adminiculante dño t̃minũ

Expanded text:
instituit cum modio reservatur, de cujus mensura si quis ad opus monasterii instituit cum modio reservatur, de cujus mensura si quis ad opus monasterii panes velit efficere, triginta et quinque fiunt, singuli duntaxat trium librarum; si quis vero ad opus alterius, ad eumdem numerum nunquam pertingit. Quod cum praefatus Zacharias episcopus pro certo vellet addiscere, pro celebranda 186 festivitate beati Andreae apostoli decem modiorum tritici mensuram pistoribus dedit; e quibus pro undecim modiis multiplicatos, obstupescentibus eisdem pistoribus, panes recepit. Qui utique sollicite prius dinumerantes, si superfluos aliquot invenissent, sibi proculdubio reservarent. 99. Sane quam frequenter beatus Gregorius tam illic quam in apostolorum basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum
Abbreviated transcription (Latin):
intremuit: corumq uolentia sẽ in parte monasterii teneri c̃spici¬
ens. quendã subdiaconũ abintimis egredientẽ atq cubi culariis
dicentẽ audiuit extendite eũ: &qͥnqͦginta rubricis uentr̃e toti-¬
demq dorsũ fornicatoris atq sacrilegi uerberate. Quarũ dolorib
reuera prbt iãfebricitans excitatus: admonasteriũ caballo imposit̾.
dextra leuaq ab ali is sustentatꝰ recurres: reatussui sententiam
fr̃ib indicauit. Et inuisibilib uerberib sub febris specie laniat.
nil aliud dicere poterat. nisi domne deficio: dõne deficio. C umq
introgaret᷑ curhõc tãfrequent repeteret. dicebat se sub contin uo
uerbere gemere: sicq sexto die subh ic miserabili uoce defunctꝰ est.
Siqͥdẽ plurimis docum̃tis ꝓbatũ est. in codẽ uenerabili monas terio
fornicationis contagione pollutos diu subsistere om̃ino ñ posse
Uo scilicet hactenꝰ libra om̃isq m̃sura quã idẽ beatꝰ GAIGORUS

Expanded text:
intremuit, eorumque violentia se in corte monasterii teneri conspiciens, quemdam subdiaconum ab intimis egredientem atque cubiculariis dicentem audivit: Extendite eum, et cum quinquaginta rubricis ventrem, totidemque dorsum fornicatoris atque sacrilegi presbyteri verberate. Quarum doloribus revera presbyter jam febricitans excitatus, ad monasterium caballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, reatus sui sententiam fratribus indicavit, et invisibilibus verberibus sub febris specie laniatus, nihil aliud dicere poterat, nisi: Domine, reficio; Domine, reficio. Cumque interrogaretur cur hoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquidem plurimis documentis probatum est in eodem venerabili monasterio fornicationis contagione pollutos diu subsistere omnino non posse. 98. Quo scilicet hactenus libra omnisque mensura quam idem beatus Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudiciusteti: & ad iuuantib me sc̃is andrea & GRE GORIO.
cunctis eiꝰ obiectionib bene respondi. Ociatis aut̃ qͥa monastni
sextariũ. modiũ. libram. consuetudinẽ elemosinarũ & lumi-¬
nũ. omnẽq m̃surã curiosissime xp̃oquȩrenti: usq ad scabellũ
pedũ eiꝰ portaui. Sedde una obiectione fateor conuictꝰ erubui.
dequanimiũ sicut uidistis laborando uexatꝰ sũ : & me adhuc lib̾a¬
re non potui. C ũq fr̃s deea reqͥrerent: att . Non audeo dicere:
qr qͣndo uos me clamastis & ascõ EREEOIO redire iussussũ: ut uob̃
etiã dem̃suris &consue tudinib monasterti ponerẽ rationem:

Expanded text:
ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et luminum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio redire jussus sum, ut vobis etiam de mensuris et consuetudinibus monasterii ponerem rati
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fribus nũquã potuisset officiis. Eadẽ nocte cuidam
prb̃o & monacho beatus GRICORIUS in somnis att. Surge
gare non puduit propeccato conscientiȩ suȩ disꝑgat: qr die
pęnitentiã cȩpit: cuncta sua sanꝰ distribuens. tanto febris ardo¬
re correptus est: ut adilu̾lo diei t̃cii usq adhorã terciã cũ in¬
genti fragore p̾incendio linguã abore ꝓ iciens. ultimũ flatũ
ꝓtraheret. Quẽ prb̃i tã durit̾ laborare dolentes: deputatis
illic monachis qͥcũpsalmodiis eiꝰ exitũ cõm̃darent. ipsi ꝓ eo
psalmodiã deserentes: ñtimuer̃ int̾sẽ morienti fr̃i detra here
leuius sẽ habere miratisunt: eumq nominatim clamarecȩp er̃
Uox ille oculos subridendo concutiens. parcat inqͥt uobis dñs
fr̃s. qͦre me sollicitare uoluistis: Qui abipso huiꝰ diei pͥncipio
usq nunc corã xp̃o p̾sidenti multismilib angłorũ cũ diabolo

Expanded text:
cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, agare non puduit pro peccato conscientiae suae, dispergat: 178 quia die poenitentiam coepit, cunctaque sua sanus distribuens, tanto febris ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio linguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui cum psalmodiis ejus exitum commendarent, ipsi pro epsalmodiam deserentes, non timuerunt inter se morienti fratri detrahere; levius se habere mirati sunt, cumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concutiens: « Parcat, inquit, vobis Dominus, fratres: quare me sollicitare voluistis? Qui ab ipso hujus diei principio usque nunc coram Christo praesidenti multis millibus angelorum cum diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
a ut pauca demultis contingã. leonis qͣrti Pontificis tẽpr cũmegist
ioħ sprbi euidẽ p̃positus cũ quadã femina turpt̃ uiuesᷤ. uchemen.¬
tissimo podagrȩ dolorẽ correptus est. Qui medicorũ manucaute¬
riatus: perustionis uulnus calcẽ cepit effundere. Quã restrin¬
gere nuillis artib p̃ialꝗsᷤ: intantã desꝑationẽ ꝑ ductꝰ est. ut
abom̃ illius feminȩ uisitatione desisteret. & illa sibi alterũ subeodẽ
farmore copularet. Sed post annũ prb̃t ad pͥstinã sanitatẽ reuerten.:
quãquã ꝓpositũ sibi fuisset ut ulterius nullã contingeret: ad
candẽ tam̃ miso nuncio: futõ die dñico sẽ redire ꝓfessus es ⁊
Q recpto ubi suũ deuderiũ uotũq mulierculȩ conuguire gauisest.
ad balnea ꝓcessit. unde reuersus : tantĩt lȩticiȩ potionib &can¬
tionib sẽ dissoluit: ut surripiente somno int̾ ẽẽ noctur nis

Expanded text:
86. Nam ut pauca de multis contingam, Leonis Quarti pontificis te86. Nam ut pauca de multis contingam, Leonis Quarti pontificis teer, ejusdem praepositus, cum quadam femina turpiter vivens, vehementissimo podagrae dolore correptus est, qui medicorum manu cauteriatus per exustionis vulnus calcem coepit effundere. Quam restringere nullis artibus praevalens, in tantam desperationem perductus est, ut ab omni illius feminae visitatione desisteret, et illa sibi alterum sub eodem facinore copularet. Sed post annum presbyter ad pristinam sanitatem revertens, quamquam propositum sibi fuisset ut ulterius nullam contingeret, ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepente somno interesse nocturnis