comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuius dolo fuit raptum. firti
quid̾ non tenebr s ui. bonorumm
mptor. ¶Siticius cuius nomie
poccumi am pperam falsus pc̃ator
accepit ratum he̾at ip̃c quidem
ticius. neg̃oꝵ gestor agetei uero
qui pecciu.am indebitim dodit.
aduersus ticium erit indebiti
conditio adu̾sus falsum proci¬
torem. furtiua durabit condie¬
tio ⁊ aticio non inque ꝑdoli
ecceptionem ut pstitur ci furti¬
na conditio. desidabr̃ quid̾ si poc¬
cunia fuit debita ratum hñte
tiçio. furti accone cuanescit q
debitor lib̾atur. falsus auttm
procuratorita demum furtum
poccunie faciet. si nomine quo
ueri procuratoris quem cditor
habuit assũpto. debitore alio¬

Expanded text:
s dolo fuerit raptum, furti quidem non tenebitur, sed ui bonorum raptorum. Si Titius, cuius nomine pecuniam perperam falsus procurator accepit, ratum habeat, ipse quidem Titius negotiorum gestorum ag‹et›, ei uero, qui pecuniam indebitam dedit, aduersus Titium erit indebiti condictio, aduersus falsum procuratorem furtiua durabit: electo Titio non inique per doli exceptionem, uti praestetur ei furtiua condictio, desiderabitur. quod si pecunia fuit debita, ratum habente Titio furti actio euanescit, quia debitor liberatur. Falsus autem procurator ita demum furtum pecuniae faciet, si nomine quoque ueri procuratoris, quem creditor habuit, adsumpto debitorem alien
Abbreviated transcription (Latin):
tionem fac̃ cum cessante domi¬
mo furti acc̃o nascitur inistis
causis uoestimationem corpo¬
ris furti acc̃o referri non potest
Si ad exhibend̾ egissem optatu¬

Expanded text:
tionem facit, cum cessante dominio furti actio nascitur, in istis causis ad aestimationem corporis furti actio referri non potest. Si ad exhibendum egissem optatu
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝰ non conpetit fideuissorissic
mariti fideiussori po solutum
matrimonium datus insolid
dotis nomine condẽpnan. a
aut̃ cohrẽtos cxceptiones. ⁊
fideiussorib conpetunt ut iti
Audicate. doli mali. ⁊uins uirã¬

Expanded text:
ue, non competit fideiussori: sic mariti fideiussor post solutum matrimonium datus in solidum dotis nomine condemnatur.Rei autem cohaerentes exceptiones etiam fideiussoribus competunt, ut rei iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
quia multa merita incidc possũt
quib honestum sit lib̾tatem cum
decto pr̃are quas ectimare debebit
isapud que deca re agatur. ¶pluit
iundc̃a panit manumitti possuntꝰ
torem potit si duo matrimgni ca
italia uł malia ꝓuincia domiciliũ
hnt.apud alterius ꝓuincie p̾sidẽ
ꝯsilio adhibito. manumittere po¬
unt. Ipianus.

Expanded text:
quia multa merita incidere possunt, quibus honestum sit libertatem cum decreto praestare: quas aestimare debebit is, apud quem de ea re agatur. Plures uindicta pariter manumitti possunt ratorem poterit. Si duo matrimonii causa Italia uel alia prouincia domicilium habent, apud alterius prouinciae praesidem consilio adhibito manumittere possunt. 16 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
possidctur procurator.aliene
possessioni prãt ministeriũ.
Sifurioso quem sue m̃ctis eẽ
cxistimas eoꝙ forte incospec¬
tu inumbrate qͥetiꝰ fuit cõsti¬
tutus.rẽ tradidis. l ille no erit
ad eptus possessionem. tupo¬
ssicere desinis. suffic̃ qui ppe
lte dimitt̾e possessionẽã si non
tnsfera Iillud cnimndiculũ ẽ
Idic̃e ꝙ noñ alit uult quis di¬
mitte. quamsi tnͣsferitimmo
uult dimitte quiestim at se tñ¬
sferre. ¶Suenditore ꝙ emeñ
uenditor in mea tinre demo¬
stiet .u acuamꝙ se possõnem
trad̾e dicat. non miniis posside
cepi quam sipedẽ finib intuli¬
ssem. ¶Sidum inaliapante fũ¬
di sin. alius quisdam anmo
possessoris intrauit. no dodist
mc possidere cristimandus sũ
facile cepulsurus. finib simul
esciero. nrsus. sicum magna i
angssus ẽ excercitus. cam̃tĩtũ¬
modo partẽ quam intrauerit
optinet. ¶ Arcellus.

Expanded text:
possidetur, procurator alienae possessioni praestat ministerium. Si furioso, quem suae mentis esse existim‹a›s, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinie dimittere possessionem, etiamsi non transferas. illud enim ridiculum est dicere, quod non aliter uult quis dimittere, quam si transferat: immo uult dimittere, quia existimat se transferre. Si uenditorem quod emerim uenditor in mea turre demonstret uacuamque se possessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem. Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero. Rursus si cum magna ui ingressus est exercitus, eam tantummodo partem quam intrauerit optinet. 19 Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
tiõ. ño ꝓc̃ptore. s pro donato.
ẽc desinit ⁊ occupantis
statimfit qͥa husdcm modis re
desinunt ec̃ nr̃e. quib ad qui¬

Expanded text:
on pro emptore, sed pro donato esse desinit et occupantis statim fit, quia isdem modis res desinunt esse nostrae, quibus adqui
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ nõ ꝯmitti. S cadcm h
crunt dũda que incucore din̾¬
mus Illud sccuꝰ ẽq hecstipula¬
tio statim atq saluũ quidẽ esse
desunt ꝯmittitur. et fidcnissori¬
bus dies cedit. s in se iesolui¬
tur ¶ꝑtinet aũt ħ stipulatõ.¬

Expanded text:
lationem non committi: sed eadem hic erunt dicenda, quae in tutore diximus, illo secus, quod haec stipulatio statim, atque quid saluum esse desinit, committitur et fideiussoribus dies cedit: sed in se reuoluitur.Pertinet autem haec stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
tenebũtur ꝯpelendo igituri
erit ad Amĩstrationẽ. ꝓpt̾ca ut
instipulatione quo ista pos¬
sit tem. Mhãc stipulatoncio¬
quo placet. finita demũ tute¬
la ꝯmitti et fidcuissorib exin¬
de incipe cedẽ debere Incuratori¬
ratore negocia gessit. alid̃ dñd̃
quis tutor fuit. finita de mii.
tutela ꝯmittẽtur./Si ũo. ꝓcuto¬
re negocia gessit. conucnicns
uia nõ eẽ cepisset ꝯmitti stipu¬
lationẽ. ¶Si tutor ab hostib
capcus sit an ꝯmutatur scip¬
ulatio. uidea ꝯmou quia funti
tutela est.  licet recuꝑan sꝑ
sccur. et puto posse agi. ¶Genc¬
ralit̾ ĩciend̃ est ex quib causis
drcimo tutele agi nõ posse. ex
eisdan cansis nec exstipulatu

Expanded text:
r erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri.Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere cedere. in curatortutore negotia gessit, aliud dicendum quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si uerore negotia gessit, conueniens va non esse coepisset, committi stiplationem. Si tutor ab hostibus captus sit, an committatur sulatio, videamus. movet, quia finita tutela est, licet reciperari speretur: et puto posse agi. Genraliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis n
Abbreviated transcription (Latin):
litor: publico uł inman ex̃truti¬
mus nostrum fiat tn exc̃tum pr¬
toris ad hibendrim ⁊. ut io face
liceitsinmo ⁊ manuprohibeno
ẽ sicum incomodo cetor id facia
Inam cuile cumactionẽ defaciẽco
nullambre non dubito. Elsus
Ransfugam uit belli recipimꝰ. ⁊̃
queres hostiles apud nos sunt.i
publice. s eccupantium fuint.

Expanded text:
litore publico uel in mari exstruxerimus, nostrum fiat, tamen decretum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faciat: nam ciuilem eum actionem de faciendo nullam habere non dubito. 51 Celsusransfugam iure belli recipimus. Et quae res hostiles apud nos sunt, non publicae, sed occupantium fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uo sicoanimo io fecent iit ad ꝓpe¬
tatis dñm ꝑtincat. dicendumꝰ ẽ.
illi acquin.si aut̾ ctͣncus eidonet
indistincte. soli ꝓprictano acqui¬
ntur.cadem dicemus in homine
libo quibona fide michi fuit. ut si
ci aliquid donalum. nicum sit.

Expanded text:
o animo id fecerit, ut ad proprietatis dominum pertineat, dicendum est illi adquiri. si autem extraneus ei donet indistincte, soli proprietario adquiritur. eadem dicemus in homine libero, qui bona fide mihi seruit, ut, si ei aliquid donauerim, meum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui legatũ pulsass qntus mutᷤͦ¬
reccpissent. q̾sitũ est anciius ro¬
manus man̾et q̃nibusdã eris¬
timantibus mañe alis conta
qma que soł ppłs nssisset dedie
cuntate crpulsissc ind̾. sicut face¬
ret. cũ aqua ⁊ igni int̾dicͥit in qͥ
sñia intctur publiꝰ mucius fu¬
isse dant maxĩt qͥsitũ est. ĩ bo¬
stilio mantino quẽ nimana s
mti tebitũ nõ accepimi. d quo
tam ler postea lata est. ut essti

Expanded text:
qui legatum pulsasset, Quintus Murecepissent, quaesitum est, an civis Romanus maneret: quibusdam existimantibus manere, aliis contra, quia quem semel populus iussisset dedi, ex civitate expulsisse videretur, sicut faceret, cum aqua et igni interdiceret. in qua sententia videtur Publius Mucius fuisse. id autem maxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
ta no est pͥttrea si ct sũptus ⁊ it¬
nis ꝯpendiũ sb̾cat ante legatio¬
ne susccptam. si cui ncgeciũ mon¬
canireciam absens defendi d.
suspecta utro legatone. nõ nisi ĩ¬
su̾icto mune fungatur. Dop̾.¬

Expanded text:
 non est praeterea, si et sumptus et itineris compendium suadeat. Ante legationem susceptam si cui negotium moveatur, etiam absens defendi debet: suscepta legatione non nisi iniuncto munere fungatur. Po
Abbreviated transcription (Latin):
te nicopon ert ꝯsitũ est.an ĩ sca¬
tus consultu incident quo ꝓhibe¬
tur legati an ꝑfcam legatom. ne¬
gecus uł priuatis reb obstringi.
sua datuis. o: dine suo legatonẽ
suscipe nõ admisabiẽni pscip¬
tone cogetur. ⁊pͥ logoo¬

Expanded text:
te nicopoli, emit. quaesitum est, an in senatus consultum inciderit, quo prohibentur legati ante perfectam legationem negotiis vel privatis rebus obstringi. sua datus ordine suo legationem suscipere non admissa biennii praescriptione cogetur. Vl
Abbreviated transcription (Latin):
credidit isq nũmos acceptos
ꝑdid̾it. et intra tpra. in integrũ
restitucdis docessit hroc fideiusso¬
re difficile est dic̾e cãm uiris̃ ho¬
norarii que potuit auxilio mi¬
nor &ẽ. retinere fidcuissoris obli¬
gationẽ que pͥncipalis fuit. et
ssit q̾n ꝯtemplatione uius pre¬
torii sauriliũ igitur restitutõis¬
siccuissori qui adolescenti b̾rs
ertitit intra constitutũ tp̃c sal¬
uum ent. ¶atiralis obligatõ
ut pociũe mim̾atõne ita iusto
pacto. uł iure uirando ip̃o iur
tollitur qr uinculum cquitatis
quo solosustinebatur conuen¬
tioirs equitate dissoluitur Idõ¬
q fi deussor quẽ pupistus de¬
dit. eristis onisis lib̾an dicitur.
mode põt adhib̾i distinctio nt
filio ꝗde stipulance pr̃is cunc
adiciatur ꝑsonatũ stipło ci acqͥ¬

Expanded text:
credidit isque nummos acceptos perdidit et intra tempora in integrum restitutionis decessit herede fideiussore, difficile est dicere causam iuris honorarii, quae potuit auxilio minori esse, retinere fideiussoris obligationem, quae principalis fuit et ssit sine contemplatione iuris praetorii. auxilium igitur restitutfideiussori, qui adulescenti heres extitit, intra constitutum tempus saluum erit.Naturalis obligatio ut pecuniae numeratione, ita iusto pacto uel iureiurando ipso iure tollitur, quod uinculum aequitatis, quo solo sustinebatur, conuentionis aequitate dissoluitur: ideoque fideiussor, quem pupillus dedit, ex istis causis liberari dicitur. mode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur persona, cum stipulatio ei adqu
Abbreviated transcription (Latin):
um qui fugitiuu alienũ susce¬
pisse. ⁊ celasse doceatur er co qd̃
ꝓprictatis q̃onem referret. crim̃
num ẽc qui finiti criminc ob ser¬
uos alienos int̾ceptos tenetur
dius adrianus ĩ ħ uerba rescrip¬
sit suos alienos qui sollicitaint
aut int̾cepit crimĩc plagii. ꝙ il¬
li int̾dicitur teneatur. nec ne fc̃i
q̃o est. et it̾o nõ me cõsuli de cart
senti cognoscitur. scqui iudicẽ o.

Expanded text:
um, qui fugitivum alienum suscepisse et celasse doceatur, ex eo, quod proprietatis quaestionem referret, crimensse, qui furti crimine ob servos alienos interceptos tenetur, divus Hadrianus in haec verba rescripsit: "servos alienos qui sollicitaverit aut interceperit, crimine plagii, quod illi intenditur, teneatur nec ne, facit quaestionem: et ideo non me consuli de ea re aesenti cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ege fama tenetur qui sciens li¬
ber hõiem donauit. ur in dotez
dederit itẽ qui cx qua caꝵ cã sciẽs
liber esse acceꝑit. mead̾e cansa de¬
beat hr̃i qua uẽditor et emptor
haberttur dem ẽ et si ꝓ co res ꝑ

Expanded text:
ege Fabia tenetur, qui sciens liberum hominem donaverit vel in dotem dederit, item qui ex earum qua causa sciens liberum esse acceperit, in eadem causa haberi debeat, qua venditor et emptor ha
Abbreviated transcription (Latin):
Egis fauic criminc suppressi mã¬
cipu. bona fide possor nõ cenetur.
id est qui ignorabat Fiñi alicnũ.
et qui uoluntate dm̃ putabat
id eum agere. et ita de bone fider
posẜore ip̃a ler scuipta est:ñam
adicitur. si sciens dolo malo hoc
fecerit. et sepissime aprincipibu¬
seuo ⁊ ant̾ constitutũ est. ut bõe
fider posẜores hac lege nõ ceneã¬
tur¶ld̃ nõ est obmutendũ qd̃

Expanded text:
egis Fabiae crimine suppressi mancipii bona fide possessor non tenetur, id est qui ignorabat servum alienum, et qui voluntate domini putabat id eum agere. et ita de bona fide possessore ipsa lex scripta est: nam adicitur "si sciens dolo malo hoc fecerit": et saepissime a principibuvero et Antonino constitutum est, ne bonae fidei possessores hac lege teneantur. Illud non est
Abbreviated transcription (Latin):
ea quo arbor ee uidẽt cuuiꝰ
adhuctrã continciturqua m
sniamlabco quo probatiabo
q̃ cam arborem iocte diciputa.
que subu̾si aradicib ⁊ nũc re¬
poni potꝰ. aut que ita tñslata ẽ
ut poni possit sturꝑes olee. arbo¬
rem ẽe magis ẽs siue ĩa egent
ridices. suic nondum. omniũ
igitur. arbor hax quas enuma
ãd eo tencr sit. ut herbe loco sit.
nonhri arboris numero. iu.
s ÷ fere cedendi causa angere
ẽ deglabare subsecare ẽ. sublec u¬
sse non cnm potat ce disse ĩ¬
telligi. qui cum scra secuisser
¶Tius accõnis ead causaẽ que
ẽ logis aglacto. Iis cuiꝰ usus fruc¬
tus ẽ infundo hãc acc̃ nonh̃t.¬

Expanded text:
ea quoque arbor esse uidetur, cuius adhuc terra contineatur: quam sententiam Labeo quoque probat. Labeo etiam eam arborem recte dici putat, quae subuersa a radicibus etiamnunc reponi potest, aut quae ita translata est, ut poni possit. Stirpes oleae arbores esse magis est, siue iam egerunt radices siue nondum. Omnium igitur harum arborum, quas enumerauadeo tenerum sit, ut herbae loco sit, non debere arboris numero habersed etiam ferire caedendi causa. cingere est deglabrare. subsecare est subsecuisse: non enim poterat cecidisse intellegi, qui serra secuisset. Eius actionis eadem causa est, quae est legis Aquiliae. Is, cuius usus fructus est in fundo, hanc action
Abbreviated transcription (Latin):
Iplures candem arborem furtũ
ccodint.cum singulis in solidũ
agcturt sicaot̾m arbor pluri¬
um fu̾it. umr̾sis diportacat urͣ
⁊scmel pena p̾sta br si arbor inui¬
cim fundum radices poritcit.
rocide cas incino non licebit.a¬
gere aut licebit. non ẽẽ ciuis. si¬
duti.tignum ant protectũ in¬
missum hre. ¶Suradicib uicim
arbor alctur tñ cius ẽ incuius
fundo origocius fuit. lp̃.
cus causa ceduntur nec c̃ẽ hanc
⁊ sine furto fieri non ꝑossit ut
quis  arbores fintimçe¬
dat.¶Siquis tidicitus arbore
cuulserit uł ecstupauit. hie¬

Expanded text:
plures eandem arborem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur. At si eadem arbor plurium fuerit, uniuersis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in uicini fundum radices porrexit, recidere eas uicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ‹i›us sicuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus uicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo eius fuerit. 7 eius causa caeduntur. Nec esse hanc et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat. Si quis radicitus arborem euellerit uel exstirpauerit, h
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾c nouationis tñseat obligõ
Fideuissorem aut iure aut eecep¬
tione libandum. OAul.¬
Iut ꝓponitur cum pcc̃cuma muti
darctur ita conuenit.ut untalia
soluctur intelligendum inan¬
datorem quor similim̃o ꝯxisse¬

Expanded text:
genere nouationis transeat obligatio, fideiussorem aut iure aut exceptione liberandum. ut proponitur, cum pecunia mutua daretur, ita conuenit, ut in Italia solueretur, intellegendum mandatorem quoque simili
Abbreviated transcription (Latin):
cius quia cum eo obtuttlam. ñ
ex fide iussione agitinĩq̃uam¬
ius non ut fidenissor.s quasi tu¬
tor soluerit. ⁊ si tp̃re libatus est.
mandatiaccõnem cum hr̃e ad¬
u̾sus icumpromittendi dixi.
biti causa respiciẽda estlicet enĩ
is tutor qui fideussor apud pup¬
illum proco ẽ obligatus soluit.
se auctore. pupillo. quia roo pro¬
luendi animo. set proticio fec¬
t ut maxime cum libet cumco
Hac ⁊ialiam conditionem ob¬
lig.at simodo casconngam.N
enim utraꝙ ertitit nontenebr̃
cumteus ex una conoitione te¬
neaturꝙsicas disungam.dur¬
iorfit conditio. fideuissoris nec
obid obligatur quĩppe siue coĩ
utriusq conditio extit̾it siuc ł¬
utrauideatur apprehendicum.
reus non alrteneatur quam si
comunis eetit̾it. aut igitur nu¬
llo m̾o tenebr̃ fiec ussor aut q
rit comunis. ¶ Subduisis quor

Expanded text:
ius, quia cum eo ob tutelam, non ex fideiussione agitur. et quamuis non quasi fideiussor, sed quasi tutor soluerit, etiamsi tempore liberatus est, mandati actionem eum habere aduersus reum promittendi dixi. biti causa respicienda est. licet enim is tutor, qui fideiussor apud pupillum pro reo est obligatus, soluit se auctore pupillo, quia reo proluendi animo, sed pro Titio fecit, ut maxime eum liberet,  aliam condicionem obligare, si modo eas coniungam: nisi enim utraque exstiterit, non tenebitur, cum reus ex una condicione teneatur. quod si eas disiungam, durior fit condicio fideiussoris nec ob id obligatur: quippe siue communis utriusque condicio extiterit siue alterutra, uideatur adprehendi, cum reus non aliter teneatur, quam si communis exstiterit: aut igitur nullo modo tenebitur fideiussor, aut, quod r
Abbreviated transcription (Latin):
⁊alu fideiusscrant. uona romu¬
Ni fiscus ut obligata sibi eccũpa¬
uat ⁊ conueniebantur fideiss¬
ores tam insortem. quam inu¬
sias qui deprecabantin lecta
subscͥptione fidenissoris qm¬
insola .c. annua se obligauerãt.
non inomnem conditionem
eccuit.fideiussorem imusuras
nib fuisset redactum. prius in
usuras ced̾e acliqum insortem

Expanded text:
et alii fideiusserant: bona Romuli fiscus ut obligata sibi occupaverat et conveniebat fideiussores tam in sortem quam in usuras: qui deprecabantur. lecta subscriptione fideiussionis, quin sola centum annua se obligaverant, non in omnem conductionem, decreuit fideiussores in usuras  bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, reliquum in sortem,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cesserat. ut si centum que
mutua dederit. nisiprimum pe¬
tita fuissent non soluentur.or¬
namenta pignori data int̾ c̾tũ
tẽprlicerent ciuendere ⁊ siquo
minoris uenissent quam ꝙ sor¬
tis ul usuraꝵ nomine deb̾ctur.
id c̃ditrici rectletui fidc uissor
acceptus ẽ quesitum ẽ. anfide¬
uissor muniu̾sam summam
loco metu mint restitutionis ꝯ¬
signatam deposunt confestim
expin mandati pot̾it.
Icut reus principal non al quar
side sua ꝑsona promittat obligi
ꝙͣ si se quid daturos uel factur¬
os promittant namitum pri

Expanded text:
intercesserat, ut, si centum, quae mutua dederit, ubi primum petita fuisse‹n›t, non soluerentur, ornamenta pignori data intra certum tempus liceret ei uendere et si quo minoris uenissent, quodque sortis uel usurarum nomine deberetur, id creditrici redderetur, et fideiussor acceptus est: quaesitum est, an fideiussor in uniuersam summam loco metu in integrum restitutionis consignatam deposuit, confestim experiri mandati poterit. icut reus principalis non alias, quam si de sua persona promittat, obligaenentur, quam si se quid daturos uel facturos promittant: nam reum pri
Abbreviated transcription (Latin):
segabinis erstiuctor ꝓmisit qd
tandem aggressus fuãt ꝑcipiat.
Nam ⁊ si aduersa fortima usus ĩ
triẽnio apstõ uibis relegatus
obtulit ĩminuere nõ debet. cu
⁊ absens ꝑ amicũ ꝑfice opus istd̾
possit . ꝙ si detractat. actores cons¬
tituti qui legutĩe ꝓcuntate ag̾e
possũt nõic pubilico adire aducr¬
sus cũ iudices potutrũt. qui cũ pͥ¬
ficiscatur cognosce̾r. ⁊ si opus ꝑfi¬
ci ab codẽ debere constitucrũt. obedi¬
aut ꝓhibebunt distrahi fudũ
quẽ in t̾ritorio gabinoꝵ ħabet.
fecit iꝑ̃m quidẽ om̃imodo ĩ solid̃
teĩ hrdem u̾o eius ob honorem
quitẽ fc̃a ꝓmissions in solid̃ tcm̃
ob ro uero ꝙ opus ꝓmissũ ceptũ
est. si bona lib̾alitati soluendo nõ
fucrũt extraneu hr̃dem ĩ qntã¬

Expanded text:
se Gabinis exstructurum promisit, quod tandem adgressus fuerat, perficiat. nam etsi aduersa fortuna usus in triennio a praefecto urbis relegatus onte optulit, minuere non debet, cum et absens per amicum perficere opus istud possit. quod si detrectat, actores constituti, qui legitime pro ciuitate agere possint, nomine publico adire aduersus eum iudices poterunt: qui cum proficiscatur, cognoscent et, si opus perfic‹i› ab eo debere constituerint, oboediaut prohibebunt distrahi fundum, quem in territorio Gabiniorum habefecit, ipsum quidem omnimodo in solidum teneri: heredem uero eius ob honorem quidem facta promissione in solidum, ob id uero, quod opus promissum coeptum est, si bona liberalitati soluendo non fuerint, extraneum heredem in quinta
Abbreviated transcription (Latin):
nis cã contulit. ¶Pro magra¬
tu fidcuissor in t̾rogatus pigno¬
ra quoq sp̾alit̾ dedit.m cum x¬
casum pignora uitentur data.
quo recit ꝯucnitur indel postqͣ¬

Expanded text:
nis causa contulit. Pro magistratu fideiussor interrogatus pignora quoque specialiter dedit. in eum casum pignora videntur data, quo recte convenitur: videlicet postq
Abbreviated transcription (Latin):
uirum dampnare nõ rom
obꝯpensationẽ mmutui crĩo
int̾ utiosq coĩcire. ¶Siqͥs
uxorem suam uelit accusai.
dicatq camadultium cõ¬
misisse. anteqͣm sibi nubit¬
et uireum iccusationẽ uisti¬
tucre nõ pot̾it. quia an ꝙi

Expanded text:
uirum damnare, non rem ob compensationem mutui criminis inter utrosque communicare. Si quis uxorem suam uelit accusare dicatque eam adulterium commisisse antequam sibi nuberet, iure uiri accusationem instituere
Abbreviated transcription (Latin):
rei.p ea adsunt. qͣm in ea in q̃l
cia in qua agit adultiũ coms¬
it indicari ⁊ acc̃ari poterit. Insi
sit ca ꝑsona que ad psidis cog¬
niconẽ nõ ꝑtinet. ¶ Si negan¬
it se pat̾ ⁊ mantus acc̃aturos
intra diem seras simũ an sta¬
tim mcipiant demyna ertͣneo

Expanded text:
e causa absunt, quam in ea in qua cia, in qua agit, adulterium commiserit, accusari poterit, nisi sit ea persona, quae ad praesidis cognitionem non pertinet. Si negaverint se pater et maritus accusaturos intra diem sexagensimum, an statim incipiant tempora extraneo
Abbreviated transcription (Latin):
fuũ dñs demitian̾it. rata erit
temicato. ¶ Querit᷑ an alius
adultam. aliꝰ adulterũ postula¬
it possitsut ꝙͣuis ab eodem abo
simul postulari nõ possunt. adi¬
ñsis tñ singulis possiit. s no:
ab ie est hic ꝓbare diu̾sos accã¬
tores ad mitti possi. du si ante
demiciatone nuipfit. prior mu¬
lier. accusari no pot̾. Exrectab̾
latainssi absolutus fint mlien¬

Expanded text:
us denuntiaverit, rata erit denuntiatio. Quaeritur, an alius adulteram, alius adulterum postulare possit, ut, quamvis ab eodem ambo simul postulari non possint, a diversis tamen singuli possint. sed non ab re est hoc probare diversos accusatores admitti posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit latam: si absolutus fuerit, mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Eroulto sine p̾scriptõe munere:¬
posse accare ulaccari s ⁊ si non¬
more s pena alia reu su̾trarerit.¬
aybuc dicipius posse ad mulie¬
rẽ uõri. ¶ Si eotp̃r quo elige¬
batur reus adulta nupta non
fuit. quo ante absoluatur iue¬
nitur. dicend̃ est hãc. adsoluco
quoq adulto posse acc̃an qmia
co tp̃r quo adult eligebatur
nipta nõ fint Nupta no potͥ

Expanded text:
ero sine praescriptione muliereposse accusari. Sed et si nomors, sed poena alia reum subtraxeriadhuc dicimus posse ad mulieveniri. Si eo tempore, quo eligbatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absolvatur, nupta invenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣitan recte ipsisse ittatur.
s melus est illuo seꝗ ut cuis
demiciato uitcat᷑ eiectone acc̃a¬
nis ꝯmemoratom. inteniiciati¬
atõs. ⁊ si irdicẽ nõ mostrau̾it.
magis putamus młre quasi

Expanded text:
 recte nupsisse uideatur? sed melius est illud sequi, ut eius denuntiatio uideatur electionem accusanis commemorationem in denuntiatione, etsi iudicem non monstrauit, magis put
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ieos recipiaturctm posĩn¬
qͣm semnci receptus est no pot̾¬
pͥscriptom obicere ¶ Si muidu¬
bitate mulier ꝑseuerarat ĩ ac¬
cusatoris est arbitrio aquo uel¬
lit inciꝑe. utrũ ab adulro. an
ab adulta Siams adulteru
⁊ adulterã simul detułit. mes¬

Expanded text:
inter reos recipiatur: ceterum possemel receptus est, non potpraescriptionem obicere. Si in uiduitate mulier perseuerat, in accusatoris est arbitrio, a quo uelit incipere, utrum ab adultero an ab adultera. Si quis et adulterum et adulteram simul detulit,
Abbreviated transcription (Latin):
accusator qui nodũ robuste e¬
tatis cst Ꝙ ita u̾m est si non.
tm̃ si suũ mat̾moniũ ĩdicare
uelit. ꝙͣuis uire ertranci adi
Incc em̃ ulla p̾script̃o obicitur
suam iniuriam mndicanͣtilsa
nc si uicili facilitate ductus.
us etiam feruore etatis accensꝰ.¬
ad accatõm ꝓsiliit. acc̾anti ei ñ
facile caluyine pena urogabit᷑

Expanded text:
accusator, qui nondum robustae aetatis est. quod ita verum est, si non terum si suum matrimonium vindicare uelit, quamuis iure extranei ad nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. si iuuenali facilitate ductus el etiam feruore aetatis accensad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. tñ leco hr iit puta qui in
cuulib uł urbams castris¬
militat dicend̃ est deferri hñc¬
posseneq enĩ laborare h̾t ut re
ꝓsentet et gen̾alit dicendum¬
est eoꝵ demũ absenciã excusa¬

Expanded text:
tis habetur ut puta qui in vigilibus vel urbanis castrimilitat, dicendum est deferri hposse: neque enim laborare habet, ut se repraesentet. Et generaliter dicendumeorum demum absentiam excusa
Abbreviated transcription (Latin):
s auꝰ ore consino dolo malo
ftin est. ut ir femina ue ĩ ad¬
ultio dep̾hensi. prcia alia ue
qua pactõe se redimerent: caȯ
rena dapnatur que ꝯstituta
dapnantur ¶ Siur infam
ande uroris suc c̾a. adult̾rim
sbiecerit. ut ip̃e dep̾hengret:
et uir ⁊ mulieradultii cͥĩe
tenẽtur. ex senatu cõsulto de
ca refecto ¶Marito pͥmũ. uel
pr̃icam filiã qͣm in potestate
cusare pmitit᷑. nec ulli alii.
intra id tp̃s agendi pot̾as da¬
tur ultra eos neutriꝰ nolũtas
erpectatur ¶Ire mariti ꝗ
accãnt. caluyne piculĩ nõ
euitant. Olpianus. N¬
test p̾uenui a pre. at qui no
optet ⁊ putat põp̃. deb̾e dici
quo ad maritꝰ magr̃atũ ge¬
nt. prĩs quoꝵ acc̃atõnẽ ĩpediẽn¬
dan ne sbripiatur ins quod

Expanded text:
s ope consilio dolo malo factum est, ut uir feminaue in adulterio deprehensi pecunia aliaue qua pactione se redimerent, eadem poena damnatur, quae constituta damna‹n›tur. Si uir iandae uxoris suae causa adulterum subiecerit, ut ipse deprehenderet, et vir et mulier adulterii crimine tenentur ex senatus consulto de ea re facto. Marito primum, vel patri eam filiam quam in potestate cusare permittitur nec ulli alii intra id tempus agendi potestas datur: ultra eos dies neutrius voluntas exspectatur. Iure mariti qui accusant, calumniae periculum non evitant. Vlpianus ltest praeveniri a patre: atquin non oportet. et putat Pomponius debere dici, quoad maritus magistratum gerit, patris quoque accusationem impediendam, ne praeripiatur marito
Abbreviated transcription (Latin):
sit.ꝙ et in ꝯcubina dici no¬
potest. qͣm urorem quis post¬
uictioñ pater postea conse¬
sit. Siquis planc irorems
suam cum apud hostes eẽt
adulteriũ ꝯmisisse. irguat
benignio dicetur posst̾ cum
mũ. adulteriũ mantus ii¬
que um patitur nõ est in
eacausa ut adulteni ulstu¬
pri dampnetur Car
mmñor .xii. annis in domũ te¬
ducta adultium conmnisent.
mox apud eũ etate excesserit.
ceꝑit q ẽe uror ño pot̾it. iure
mrio. Admisit accusan possit.
ꝗ puto nõ posse.auolcuit enim
prioris mr̃n delicta reducẽdo
cam¶Ide dicẽdũ est. si strupri

Expanded text:
 et in concubina dici potest, quam uxorem quis postiunctioni pater postea concessit. Si quis plane uxorem suam, cum apud hostes esset, adulterium commisisse arguat, benignius dicetur posse eum mum adulterium maritus viquae vim patitur, non est in ea causa, ut adulterii vel stupri damnetur. Si minor duodecim annis in domum deducta adulterium commiserit, mox apud eum aetatem excesserit coeperitque esse uxor, non poterit iure matrimonio admisit, accusari possit. et puto non posse: abolevit enim prioris matrimonii delicta reducendo eam. Idem dicendum est, si s
Abbreviated transcription (Latin):
li accusarc possunt intelli¬
gimius si scierimꝰ qui non
poisunt itaq ꝓhibentur ac¬
cusire alii p̃p sexum ł ctatem
iit mulicrnt pupillus alii pp̃
sacram̃itum ut qui stipendiũ
merent᷑. alii pp̃ magr̃atum. po¬
testitem uc. in qua agentes
infames. alii pp̃ tinpemi qͥstũ
ut qui duo iudicia. adñsus
mos ne obaccusand̾. uł nõ¬

Expanded text:
i accusare possunt, intellegemus, si scierimus, qui non possunt. itaque prohibentur accusare alii propter sexum uel aetatem, ut mulier, ut pupillus: alii propter sacramentum, ut qui stipendium merent: alii propter magistratum potestatemve, in qua agentes infames. Alii propter turpem quaestum, ut qui duo judicia adversus mosve ob accusandu
Abbreviated transcription (Latin):
i tamen om̃s. si sua imim¬
Am exeqͣntur. mortem ueꝓpĩ¬
quorũ  defendant. ab acusa¬
tione nõ excluduntus Itibi
lb̃ti ue. nõ sunt prohiben¬
di suaꝵ rerum defendendarũ
gracia. de fc̃o parentum prõ¬
norum. ue q̃ri suiliti si dicãt
iu sedpossessione abhis ex¬
pulsos. salicet. nõ ut crimen
nicis intendant. Q ur pos¬
sessionẽ itcipiant nam et fi¬
lius nõ quidem prohĩtuc ẽ¬

Expanded text:
i tamen omnes, si suam iniuriam exequantur mortemue propinquorum defendent, ab accusatione non excluduntur.Liberi libertique non sunt prohibendi suarum rerum defendendarum gratia de facto parentium patronorumue queri, ueluti si dicant ui s‹e› a possessione ab his expulsos, scilicet non ut crimen uis eis intendant, sed ut possessionem recipiant. nam et filius non quidem prohibitus e
Abbreviated transcription (Latin):
numate. ꝓsolutis exarbitrio
ratia sorti nsuns cedat. an uo
prius inusuras. ⁊ siquid. suꝑest
insortens ego non dubito
qͥn ħ cautio in sortem ⁊ inusa

Expanded text:
 solutis ex arbitrio rata et sorti et usuris decedat an vero prius in usuras et, si quid superest, in sortem. sed ego non dubito, quin haec cautio "in sortem et in
Abbreviated transcription (Latin):
et si quis mer ces supposu̾it.
uł obligatas aũtit. ui corri¬
pit eque stellionatus reus
erit Item si quis impositu¬
ram fec̾it uł coltusione in
neccmi alt̾iꝯ sceluonatus po¬
terit postulariset ut geu̾alit̾
dix̾im deficiente titulo crĩs
hec crimen locũ ht nec est
cOpus spes enuara pena aũt
scellionatꝰ ulla legittima est
cum nec legittimũ crim̃i sit
Solent aũt ex hoc ex̃ ordinẽ
plecti. dũ mo nõ deb̾at opus
metati ħ pcna ĩplebeis eg̃di
In his aut qui sunt in alio
ab ordine motio remittendu
est qui m̃ces supp̾ssit. sp̃alit̾
incrunie postulan pot̃. Nod

Expanded text:
et si quis merces supposuerit uel obligatas auerterit uel si corruperit, aeque stellionatus reus erit. item si quis imposturam fecerit vel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus species enumerare. Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodo non debeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. in his autem, qui sunt in aliquo o vel ab ordine motio remittenda est. Qui merces suppressit, specialiter hoc crimine postulari potest. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
turaz arat ꝙ ĩurbe contenda adi¬
beri sol. ¶ Opidũ. ab opt dicitur.
ꝙ cuis rei cã incuia sint ꝯstituta.
Serritoriũ est. imñisitas agror
intra fines cuiꝰq cuntatis ꝙ ab co
dcm quidam auins. ꝙ magr̃atus
cius loci intra cos fines t̾rtndi .l
ambigĩ est. utrũ de toto an de ꝑ¬
te significat. ⁊ idõ qmi suñ mret ñ

Expanded text:
adhiberi solet. "Oppidum" ab ope dicitur, quod eius rei causa moenia sint constituta. "Territorium" est universitas agrorum intra fines cuiusque civitatis: quod ab eo dictum quidam aiunt, quod magistratus eius loci intra eos fines terrendi, id est ambiguum est, utrum de toto an de parte significat. et ideo qui iuret suum non
Abbreviated transcription (Latin):
Ehis qui carceix
effracto cuasersit.
sumdum suppli¬
o tyroni rescrip
fractis for̾b. suic cũ spirati¬
one cun cet̾is qui in cadem
custodia crũt capite puni¬
endos. qui si ꝑ nogligenci¬
am custodũ cͥuaserũt. leui
piuĩendos expilatores qui
sũt atrociores fures. ħ est ey¬
pilatores. in opus public.
solent honestiores aũt or¬

Expanded text:
his, qui carcere effracto evaserunt, sumendum supplio Tironi rescripsfractis foribus sive conspiratione cum ceteris, qui in eadem custodia erant, capite puniendos: quod si per neglegentiam custodum evaserunt, levius puniendos. Expilatores, qui sunt atrociores fures hoc enim est expilatores, in opus publicum solent, honestiores autem or
Abbreviated transcription (Latin):
Iub p̾textu regionis uł sũ ss̾r
soluendi uoti cctus illicitꝰ
nec auet̾anis temptan o.
iate Brditatis iudicia. accu¬
sationẽ quidẽ ħnt s nõ st̃

Expanded text:
ub praetextu religionis uel sub specie soluendi uoti coetus illicit‹o›s nec a ueteranis temptar‹i› otae hereditatis iudicia accusationem quidem habent, sed non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
scpatim q̃ntup cuiisq cditori¬
b p̾stetus ex oͣrio autem cre¬
ditor ticunon impctrabit seꝑ¬
atione nam licet alicui adici¬
endos cclitorẽ clitoris sui fa¬
sce detiore conditionem at qui
igitur aout hroitatẽ debitoris
mei. non faciet meam det̾iorẽ
conditione adcundo qr licet
Emichi sepationẽ impetrare su¬
os uero creditores oñauit. dũ
aout hroitate que soluendo ñ
ẽnec poterũt creclitores eius se¬
pationẽ impetrare. Sciẽclum
est. aut̃ ⁊̃ si obligatas res ẽẽ ꝓpo¬
natur abh̃rde iure ꝓignoris
uł ypothece. it tñ si hrõitaria fu¬
crit uire sepationis ypothecario
c̃ditore pociorẽ eẽ eum qui sepa¬
tionẽ impetrau̾it ⁊ita scueru
Infraudem ip̃oꝵ adierit hroita¬
tem s muillum remedium est.
sibi enim imꝑutẽt quicũtali
contͣccrũt. nisi cͣ ordine puta

Expanded text:
atim quantum cuiusque creditoribus praestetur. Ex contrario autem creditores Titii non impetrabunt separationem: nam licet alicui adiciendo sibi creditorem creditoris sui facere deteriorem condicionem. atqui igitur adiit hereditatem debitoris mei, non faciet meam deteriorem condicionem adeundo, quia licet mihi separationem impetrare, suos vero creditores oneravit, dum adiit hereditatem quae solvendo non est, nec poterunt creditores eius separationem impetrare. Sciendum est autem, etiamsi obligata res esse natur ab herede iure pignoris uel hypothecae, attamen, si hereditaria fuit, iure separationis hypothecario creditori potiorem esse eum, qui separationem impetrauit: et ita Seuerus in fraudem ipsorum adierit hereditatem. sed nullum remedium est proditum: sibi enim imputent, qui cum tali contraxerunt: nisi si
Abbreviated transcription (Latin):
tolicet ip̃e non desidu̾it. ut q̃i
sepatio quedam p̾stent.¶ Ite
uidcamus. siquis hĩs parenti ce¬
stit̾it cum e̾et inꝑubes. deinde
intͣpub̾tatem decesẜit. ⁊ substi¬
tuibona ueniũt qui impuber
hroititẽ. Iont. an prĩs cͥditores
possint seꝑatione impetrare.i
puto posse hoc amplius. puto ⁊
inpuberis c̾clitores posse seꝑa¬
tionẽ adu̾sus c̾litores hĩdis eiꝰ
impetrare. ¶sclm hec uideamꝰ
tciũ at̾tii bonauenurt. qui cdi¬
tores possunt sepatione impet̾¬
re ⁊ puto siquidem primic̾dito¬
res siu̾o scdi cͥditores petant.
adu̾sus tcii utiq eos impetrare
posse adusus primi aut nõ post¬
insumma ⁊ primiquid c̃ditor¬
es adũsusomnes impetrare
possunt scꝑationem. scdi cͥdito¬
res xou̾sus primi non possũt
adũsust̾icupossunt. Si filiifa¬
milias bona ueniut qui castit̃ẜ
peculium hnt. anscpatio fiat ĩ¬
t castrẽses cditores ceterosq ui¬
deamus simulergo admittẽt.
ante quam militaret. fortasse
castitnsia abhis distrahantur

Expanded text:
esideravit, ut quasi separatio quaedam praestetur. Item videamus, si quis heres parenti extiterit, cum esset impubes, deinde intra pubertatem decesserit et substituti bona veneant, qui impuberis hereditatem adiit, an patris creditores possint separationem impetrare. puto posse: hoc amplius puto etiam impuberis creditores posse separationem aduersus creditores heredis eius impetrare.Secundum haec uideamus, t Tertii bona ueneant, qui creditores possint separationem impetrare. et putem, si quidem Primi creditores: si uero Secundi creditores petant, aduersus Tertii utique eos impetrare posse, aduersus Primi autem non posin summa Primi quidem creditores aduersus omnes impetrare possunt separationem. Secundi creditores aduersus Primi non possunt, aduersus Tertii possunt. Si filii familias bona ueneant, qui castrense peculium habet, an separatio fiat inter castrenses creditores ceterosque, uideamus. simul ergo admittentur, antequam militaret, fortasse castrensia dist
Abbreviated transcription (Latin):
fiencium pot̾. ut scius quidẽ sol¬
missis aut̃ conmictisq cͥditori¬
b ticu. minus sint consocutu¬
n quiaille non ẽ soluendo ant
minus consequent qua plure

Expanded text:
enim potest, ut Seius quidem solmissis autem commixtisque creditoribus Titii minus sint consecuturi, quia ille non est soluendo aut minus consequantur, quia plure
Abbreviated transcription (Latin):
non nunquam p̾tor causa cg¬
nita q describe asiquid existri
c̃ditorib debebit ꝑmitt̾e. siq̃
idonca causa int̾ucĩat utrum
semel.an ⁊̃ scpuis recognitio
dispũtio concedendasit cͥdi¬
tori ut indcamu ⁊. ut labeo
amplius qua semelno cẽ co¬
cedenda siquis tñ inquit iura¬
iut non calũpnie causa se po¬
stulare neq abħ̃ ⁊ que dis¬
punxit. itex ei faciedam pote¬
statẽ at. nec ampluis qu̾abis

Expanded text:
tor causa cognita etiam describere aliquid ex instrumentis creditoribus debebit permittere, si qua idonea causa interueniat.Utrum semel an etiam saepius recognitio et dispunctio concedenda sit creditoribus, uideamus. et ait Labeo amplius quam semel non esse concedendam: si quis tamen, inquit, iurauerit non calumniae causa se postulare neque habere quae dispunxerit, iterum ei faciendam potestatem ait nec amplius quam bis
Abbreviated transcription (Latin):
in possõnem admissir non ẽ.
si logati conditio pendeat. lic
possit defic̾e. estimatur tñ id
ꝙ legatum e quia int̾ ẽ eius
cautum hie creclitor autem
conditionans in possõne no
ẽptorisimił ẽitem is qui rem
insolutum accepit uel quili¬
te estimatarẽ tenuit uł excĩ
stipułonis. non oblibalitatẽ

Expanded text:
non est, si legati condicio pendeat, licet possit deficere, aestimatur tamen id quod legatum est, quia interest eius cautum habere. Creditor autem condicionalis in possessionem non emptori similis est: item is, qui rem in solutum accepit vel qui lite aestimata retinuit vel ex causa stipulationis non ob liberalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Siend̾ est hr̾dem ⁊̃ ꝑ multas suc¬
cessiones accipinam pancis
sp̃ebus hr̃dis applło ꝓrimũ con¬
tim ulnti in sb̾stitutõne ĩpube¬
ris quisqs mͥ hr̃s crit. ⁊dẽ filio
m̃o hr̃s esto. ubi hrdis hrs non
continctur quia incertus est it̾
in lege heliascencia. filius ħrs ꝑ¬

Expanded text:
iendum est heredem etiam per multas successiones accipi. nam paucis speciebus "heredis" appellatio proximum continet, veluti in substitutione impuberis "quisquis mihi heres erit, idem filio heres esto", ubi heredis heres non continetur, quia incertus est. item in lege Aelia Sentia filius heres
Abbreviated transcription (Latin):
is ad qũe eares ꝑtinz sic intelli¬
cum effcũ accipitur accipe siqͥs:
ño sic accipit ut hãt ito q ñ

Expanded text:
is ad quem ea res pertinet" sic intellecum effectu accipitur: accipere, et si quis non sic accepit, ut habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
causa ab essẽt. ⁊ corum qui presẽtes
fidci comisfe̾ lib̾tati mora nonfaciẽt.
ꝑ inde lib̾tus ent atq si soli rogati.ad
iustam lib̾tatem ꝑ duxissentisiquis
ẜuum nõ brditanum rogatus maũ¬
mitt̾e latitet᷑ fc̃m ẽ senatus consultũ
uit nõ fu̾it hisq eadẽe negabr̃. pre¬
dei comisso .ni.anumitti debuiss ma¬
numissus cẽt ex iusta causa eos dem¬
um ab c̃c dicend ẽ. qui non hnt in¬
iustam cãm ab sentie cum sufficiat ꝙ
non infraudem lib̾tatis absint quo
magis indcantur ex iusta causa abec.
ccte non c̃e nc̃ce. ut reipublice causa

Expanded text:
a abessent, et eorum, qui praesentes fideicommissae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxissent. Si quis servum non hereditarium rogatus manumittere latitet, factum est senatus consultum uit non fuerit, isque adesse negabitur, praedeicommisso manumitti debuisset, manumissus esset". Ex iusta causa abesse eos demum dicendum est, qui non habent iniustam causam absentiae, cum sufficiat, quod non in fraudem libertatis absint, quo magis videantur ex iusta causa abesse: ceterum non est necesse, ut rei publicae causa
Abbreviated transcription (Latin):
ditione lib̾tatẽ accepit. ⁊ ante dicm
ul condicõe. partum edidit. adlib̾¬
titem pinus pduceretur quia hor
ilia cõditio esti no ei̾z moram for¬
tuitam sicruosuntate testantis pi¬
ssisũt. ¶Si pronõ scͥptohĩtus sit fu
alicii legatus. cuisuo ꝑ fideicomis¬
sui libtas ascͥpta ẽ questionis ẽ nt̾
fioei comissa lib̾tas debeat int̾cide.
i.insi fuus petat fidei comisẜãm lil¬
tattm abeo penos que remansiss
ꝓnon scͥpto habitologato. ꝙ eãt reli¬
tum ei quicum rogatus fuant ma¬
numitt̾e ul supe fuus ut supra doñ
ẽ fuit legatꝰ libtas non debeat int¬
adc ⁊putẽ debere dici. fidi comisẜã
lib̾tatem saluam eẽ. licet ad cũ nich
puenent qui rogatuseãt manum¬
ittere cogetur. igitur lib̾tatẽ pĩarc
is ad quem pucit legatum quia li¬
b̾tas fidei comissa nullum inpoli¬
mentum pati d. ¶Subuentum li¬
btatib ẽ seãtus consulto ꝙ factũ ẽ
tp̃rib diuitraiam. sub nogallo ⁊ c¬

Expanded text:
dicione libertatem acceperit et ante diem vel condicionem partum ediderit, ad libertatem partus perducetur, quia horum alia condicio est: non enim moram fortuitam, sed ex voluntate testantis passi sunt. Si pro non scripto habitus sit servus alicui legatus, cui servo per fideicommissum libertas adscripta est, quaestionis est, num fideicommissa libertas debeat intercidere et an, si servus petat fideicommissam litatem ab eo, penes quem remansisset pro non scripto habito legato quod erat relictum ei qui eum rogatus fuerat manumittere, uel si ipse seruus, ut supra dictum est, fuit legatus, an libertas non debeat intercidere. et putem debere dici fideicommissam libertatem saluam esse, licet ad eum nihil peruenerit, qui eum rogatus erat manumittere: cogetur igitur libertatem praestare is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet. Subuentum libertatibus est senatus consulto, quod factum est temporibus diui Traiani Rubrio Gallo et C
Abbreviated transcription (Latin):
Rpsit e uocari aut̃ aprctore opor¬
tet. cos qui fidei comisẜã lib̾tatem
debent cet̾n ansi fu̾int enocati. ce¬
¶at wbrianũ senatus consultum
consultum ad omnes ptinet lati¬
tantos qͣ fidei comissam lib̾tatem
prãre oportet prom̃. siue hrs rogt᷑ su
siue quis aliius. senatus cõsulto

Expanded text:
psit. Euocari autem a praetore oportet eos, qui fideicommissam libertatem debent: ceterum nisi fuerint euocati, cessat Rubrianum senatus consultum. atus consultum ad omnes pertinet latitantes, quos fideicommissam libertatem praestare oportet. proinde siue heres rogatus siue quis alius, senatus c
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo manumissus fuiss qm fider¬
comissus̃ libtatib fanore exhibetin
Incc int̾ꝗdere solet destinata fidci¬
comissalalib̾tas qui enĩ ea donatus
et igitur subuentum fidi comiss¬
is lib̾tatibrut in rc̃mora fc̃a esse

Expanded text:
ab eo manumissus fuisset, quoniam fideicommissis libertatibus fauor exhibetur nec intercidere solet destinata fideicommissa libertas: qui enim ea donatus e uidetur. Apparet igitur subuentum fideicommissis libertatibus, ut in re mora facta esse
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃tur.precio c̃ptori restituto. ꝓm̃
cos ingenuos fore. acsi mat cor suo
tpre manumissa fuiss ¶ Id impit¬
ipte eẽnt. uł codicilli. ⁊ pãtus med¬
ao tpre editus sit ne fortuta mori
ẜuitutẽ putu irogauuit. mat̾ prrtũ
tradendum. ut abci adlib̾tatem ꝓ¬
coqd̃ adiuo reptum diximus. nolu¬
isse eos morim lib̾tatis fortunta
nocere editis ex ca curas fidei comi¬
ssa lib̾ts data ẽ non tr̃ si sb̾stituto¬
ito impubi fidei comissa lib̾tas

Expanded text:
darentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorum suo tempore manumissa fuisset. Idem iessent vel codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortuita mora servitutem partui irrogaverit, matri partum tradendum, ut ab ea ad libertatem po rescriptum diximus, noluisse eos moram libertati fortuitam nocere edito ex ea, cui fideicommissa libertas data est. Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas
Abbreviated transcription (Latin):
siexpsona maumissoris. ulex quaq̃
causi mamumissus hostende pot̃
ius suum manumissione ẽẽ lesum:
conditio constituatur plane si ca
sit dẽuoluntas. ut ul aquocũꝙ ma¬
numitti nolit. dicendum ẽ cõstitu¬
tiones supra scptas cessare. Aul.¬

Expanded text:
 manumissoris vel ex quacumque causa manumissus ostendere potest ius suum laedi manumissione vel etiam laesum, condicio constituatur. plane si ea sit defuncti voluntas, ut vel a quocumque manumitti voluerit, dicendum est constitutiones supra scriptas cessare. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
peccuniam postea offerat. i¬
chominus pena comittatur
⁊ hoc ioctiu diciturz nam⁊ si
arbit. exconpromisso peccuiã
certodie dan uisserit. neꝙ
ꝑcum qui dare iussus sit. ste

Expanded text:
pecuniam postea offerat, nihilo minus poena committatur: et hoc rectius dicitur. nam et si arbiter ex compromisso pecuniam certo die dare iusserit neque per eum, qui dare iussus sit, ste
Abbreviated transcription (Latin):
Ontraxisse uius quisq in eo
loco intelligitur inquo ut so
ulatus fidenissorem accepit.
cuis tpr̃is estimatio spectanda
ẽ quosatis acceperit.

Expanded text:
ontraxisse unusquisque in eo loco intellegitur, in quo ut soulatus fideiussorem accepit, eius temporis aestimatio spectanda est, quo satis acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
nummi legiti fuissent. si rogatu
cogi fidci ꝯmisẜãm lib̾tatem pr̃re
si legatum nõ ciꝑet. ꝯstat. Grt̃.¬
Um̃ fidci hr̃dis comisit. nc̃ fuus ali¬
enam fuitutt̃ patiatur. exꝑin pot̾
confestim ut fuent alienatus pete
lib̾tatẽ s ubi alienatio non ẽ uol¬
untana. s nccͣitis alienanoi et q̃
testatoris pendeat. ꝓpe ẽ. ut nõ dũ
debeat pr̾an fidci comissum ꝙ pot̾
uideri defunctu nichil sensisse. de
huius mõi ca alienationis.⁊¬

Expanded text:
nummi legati fuissent, si rogatuscogi fideicommissam libertatem praestare, si legatum non caperet, constat. um fidei heredis commisit, ne servus alienam servitutem patiatur experiri, potest confestim, ut fuerit alienatus, petere libertatem. sed ubi alienatio non est voluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope est, ut nondum debeat praestari fideicommissum, quod potest videri defunctus nihil sensisse de huiusmodi casu alienationis.