comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
TBe Riiam hinc populiromani
res pace belloq gestas annuos
magistratus imꝑiaq legum potentiora
quam hominum ꝑagam que lib̃tas ut
lecior eẽt. ꝓximi regis suꝑbia fecerat. Nam
pͥores itaregnarunt. ut haud inm̾̃ito õs
deinceps conditores partiũ certe urbis
quas nouas ip̃i sedes ab se aucte multitu¬
dini addiderunt. num̃ent᷑. Neq ambigi¬
tur quin brutus idem qui tantum głie
rit. si lib̾tatis inmature cupidine pͥorum
regum alicui regnuin extorsiss qͥd enim
futurum fuit. si illa pastorum conuen a¬
rumq plebs transsuga ex suis populis
sub tutela inuiolati templi aut lib̾tatẽ
aut certe inpunitatem adepta soluta
regio metu: agitaricepta ẽẽt tribuniciis
ꝓcellis. ⁊ in aliena urbe cum patrib se¬
rere certamina: pꝰqmͣ pignera coningũ
ac liberoꝵ caritatisq ipsiꝰ solicui longo
tempore ad suescitur animos eoꝵ conso¬
ciass: Dissipate res ñ dum adulte discor¬
dia forent: quas fouet tnquilla modera¬

Expanded text:
beri iam hinc populi Romani res pace belloque gestas, annuos magistratus, imperiaque legum potentiora quam hominum peragam. quae libertas ut laetior esset proximi regis superbia fecerat. nam priores ita regnarunt ut haud immerito omnes deinceps conditores partium certe urbis, quas nouas ipsi sedes ab se auctae multitudinis addiderunt, numerentur; neque ambigitur quin Brutus idem qui tantum gloriae rit, si libertatis immaturae cupidine priorum regum alicui regnum extorsisset. quid enim futurum fuit, si illa pastorum conuenarumque plebs, transfuga ex suis populis, sub tutela inuiolati templi aut libertatem aut certe impunitatem adepta, soluta regio metu agitari coepta esset tribuniciis procellis, et in aliena urbe cum patribus serere certamina, priusquam pignera coniugum ac liberorum caritasque ipsius soli, cui longo tempore adsuescitur, animos eorum consociasset? dissipatae res nondum adultae discordia forent, quas fouit tranquilla modera
Abbreviated transcription (Latin):
tur se añ signaituros. dum cunctatur cõs. uir¬
tute militum fretus locoparum fidens concla-¬
mant se ituros clamoremq res ẽ secuta. fix¬
isin t̾ram pilis quod leuiores ardue euade¬
rent: cursu subeunt. Uolscis effusis adpͥmũ
impetum missilib telissaxaobiacentia pe-¬
dib ingerit. in subeuntes turbatosq ictib cre-¬
bris urget ex suꝑiore loco. Sicꝓpe oneratum
ẽ. simstrum romanis cornu. nireferentib iã
gradum cõs. increpando simul tem̃itatem
simul ignauiam pudore metum excussiss.
resitere p̾mo obstimatis ammis demde nt
obtinentes locum uires ferebant audent ultͦ
gradum inferre. ⁊clamore renouato cõmouent.
aciem. Tum rursꝰ impetu capto enitunt᷑atq
exsuꝑant iniquitatem loci. lamꝓpe erat ut
in summum cliui iugum euaderent. cum
t̃gahostes dedere. effusoq cursu pene agmi-¬
ne uno fugientes sequentesq castris incidere.
In eopauore castra capiuntur. Quiuolscorũ

Expanded text:
tur se ante signa ituros. dum cunctatur consul uirtur se ante signa ituros. dum cunctatur consul uirtute militum fretus, loco parum fidens, conclamant se ituros clamoremque res est secuta. fixis in terram pilis quo leuiores ardua euaderent, cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum missilibus telis, saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes, turbatosque ictibus crebris urget ex superiore loco. sic prope oneratum est sinistrum Romanis cornu, ni referentibus iam gradum consul increpando simul temeritatem, simul ignauiam, pudore metum excussisset. restitere primo obstinatis animis; deinde ut obtinentes locum uim <pro ui> referebant, audent ultro gradum inferre et clamore renouato commouent aciem; tum rursus impetu capto enituntur atque exsuperant iniquitatem loci. iam prope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga hostes dedere, effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere. in eo pauore castra capiuntur: qui Uolscorum
Abbreviated transcription (Latin):
iussiss. hernicorum cohorteminstationem
educit. Cornicines tibicinesq in equosinposi-¬
tos cañe añuallum iubet. sollicitumq hostẽ
ad lucem teñe. Reliquum noctis adeo tranqͥl¬
la omnia in castris fuere: ut sompniqͦ roma¬
niscopia ẽẽt. Uolscos sp̃es armatorum pedi-¬
tum quos iplures eẽt romanosputabant. fre-¬
mitus hinnitꝰq equor. qui &e in sueco sedente
equite.⁊ insuꝑ aures agitante sonitu seuiebãt.
intentos uelut adimpetum hostium tenuit.
U illuxit romanus integer satiatꝰq somꝑno ꝓ-¬
ductus in aciem. fessum stando iuigiliis uol-¬
scum pͥmo impetu ꝑculit. Quamqͣm cessere
magis qm pulsi hostes sunt quia ab tergo
erant cliui. inquos post pͥncipia integris or¬
dinib tutusreceptus fuit. Consul ubi ad ini-¬
quum locum uentum ẽ: sistit aciem. Milesegre
teñi clamare ⁊posce ut ꝑculsis instare liceat. fe¬
rociꝰagunt equites circumfusi duci. uociferã-¬

Expanded text:
iussisset, Hernicorum cohortem in stationem iussisset, Hernicorum cohortem in stationem educit, cornicines tubicinesque in equos impositos canere ante uallum iubet sollicitumque hostem ad lucem tenere. reliquum noctis adeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quoque Romanis copia esset. Uolscos species armatorum peditum, quos et plures esse et Romanos putabant, fremitus hinnitusque equorum, qui et insueto sedente equite et insuper aures agitante sonitu saeuiebant, intentos uelut ad impetum hostium tenuit. ubi inluxit, Romanus integer satiatusque somno productus in aciem fessum stando et uigiliis Uolscum primo impetu perculit; quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant cliui in quos post principia integris ordinibus tutus receptus fuit. consul ubi ad iniquum locum uentum est, sistit aciem. miles aegre teneri, clamare et poscere ut perculsis instare liceat. ferocius agunt equites; circumfusi duci uociferan
Abbreviated transcription (Latin):
ci equis locis non potuit. ꝓpłationem adeo effu¬
sefecit. ut nicħ bello intactum relinq̃rent. mł̃t¬
pliciq capta preda rediret. Et in uolscisres .p.
egregie gesta. tum ducis tum militum oꝑa. pͥ¬
mum equo campo signis conlatis pugnatũ.
ingenticede utͥmq płimo sanguine. ⁊ romani
quia paucitas dampno sentiendo ꝓpͥor erat.
gradum gradum retulissẽt ni salubri m̃da-¬
tio consul fug̃e hostes ab cornu alt̾o clami-¬
tans concitass hostes aciem. Impetu facto
dum se putant uince. cõs. metuens ne nimis
instando renouaret certam̃: signum receptui
dedit. Int̾cessere paucidies. Uelut tacitis indi¬
tiis utͥmq quiete sumpta: ꝑ quos ingens uis
hominum exommb uolscise quisq plis
incastrauentr baud dubitans si enserint
romanosnocte habituros. Itaq t̾cia fere uigi¬
lia adcastra oppugnandaueniunt. Quinctiꝰ
sedato tumultu quem terror subitus exciue-¬
rat: cum mañe intentoriis quietum militem

Expanded text:
ci aequis locis non potuit, populationem adeo effuci aequis locis non potuit, populationem adeo effuse fecit, ut nihil bello intactum relinquerent multiplicique capta praeda rediret. et in Uolscis res publica egregie gesta cum ducis tum militum opera. primum aequo campo signis conlatis pugnatum, ingenti caede utrimque, plurimo sanguine; et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impetu facto dum se putant uincere uicere. consul metuens ne nimis instando renouaret certamen, signum receptui dedit. intercessere pauci dies, uelut tacitis indutiis utrimque quiete sumpta, per quos ingens uis hominum ex omnibus Uolscis Aequisque populis in castra uenit, haud dubitans si senserint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra oppugnanda ueniunt. Quinctius sedato tumultu quem terror subitus exciuerat, cum manere in tentoriis quietum militem
Abbreviated transcription (Latin):
melius inuolscis imꝑatumẽ. fnisi pͥmo p̾lio
hostes fugaq inurbem antiũ. ut tum refe-¬
runt oppulentissimam acti. Quam cõs op¬
tam opulentum ab antiatib cep̃. Dumequi
uolsciq romanos ex̃citus tenent: sabini usq
adportasurbis populantes incessere. Demde
ipsipaucispost dieb ab duob exercitib utͦq
ꝑiram consule ingresso infinis. plꝰ cladiũ qͣm
intulerant acceꝑunt. Extremo anno pacis aliqͥd
fuit. sut semꝑ alias sollicite paciscertamine
patrum & plebisirata plebsint̾eẽ. consularib
comitiis noluit. ꝑ partes dientesq patrũ cõs.
creati .t. quintiꝰ.Q seruilius similem annum
tranquilla. Sabini crustuminos campos cita-¬
to agmine transgressi cum cedes & incendia
circum anienem flum̃ fecissent. Aporta ꝓpe col-¬
lina menibq pulsi ingentes tam̃ predas ho-¬
minum pecorumq egere. Quos seruiliꝰ cõs. in¬
festo exertituinsecutus. ip̃m quid̃ agm̃ adipis¬

Expanded text:
melius in Uolscis imperatum est; fusi primo proelio melius in Uolscis imperatum est; fusi primo proelio hostes fugaque in urbem Antium, ut tum res erant opulentissimam, acti. quam consutam opulentum, ab Antiatibus cepit. dum Aequi Uolscique Romanos exercitus tenent, Sabini usque ad portas urbis populantes incessere. deinde ipsi paucis post diebus ab duobus exercitibus, utroque per iram consule ingresso in fines, plus cladium quam intulerant acceperunt. extremo anno pacis aliquid fuit, sed, ut semper alias, sollicitae pacis certamine patrum et plebis. irata plebs interesse consularibus comitiis noluit; per patres clientesque patrum consules creati T. Quinctius Q. Seruilius . similem annum tranquilla. Sabini Crustuminos campos citato agmine transgressi cum caedes et incendia circum Anienem flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque egere. quos Seruilius consul infesto exercitu insecutus ipsum quidem agmen adipis
Abbreviated transcription (Latin):
citi cump̃dicatorib occurrissent. ancipiti pre-¬
lio digressi postero die retulere castra intutio¬
ra loca. Id satis consuli uisum: cur ꝓuicto relin¬
queret hostem integro inde decedens bello.In¬
ter hec bellamanente discordia domiconsu-¬
les titꝰ numitiꝰ priscꝰ.A. uerginiꝰ fc̃i. Nonultͣ
uidebatur latura plebes dilationem agra-¬
riȩ legis. ultimaq uis parabatur. Cum uol¬
scos adee. fumo ex incendiis uillarum fuga¬
q agrestium cognitum ẽ. Cares maturam
iam seditionẽ ac ꝓpe erumpentem rep̃ssit.
Consules coacti extemplo absenatu ad bel¬
lum educta ex urbe iuuentute. tͣnquilliorẽ
cet̾am plebem fecerunt. Ihostes quid nichil
aliud qm ꝑfusis uano timore romanis cita¬
to agmine abeunt. Numitiꝰ antium adũso
uolscos. uerginiꝰ contra eqͦsꝓfectus. Ibi ex insi-¬
diisꝓpe magna accepta clade uirtus militũ
rem plapsam negligentia consulis restituit.

Expanded text:
citi cum praedatoribus occurrissent, ancipiti proeciti cum praedatoribus occurrissent, ancipiti proelio digressi postero die rettulere castra in tutiora loca. id satis consuli uisum cur pro uicto relinqueret hostem, integro inde decedens bello. inter haec bella manente discordia domi, consules T. Numicius Priscus A. Uerginius facti. non ultra uidebatur latura plebes dilationem agrariae legis, ultimaque uis parabatur, cum Uolscos adesse fumo ex incendiis uillarum fugaque agrestium cognitum est. ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentem repressit. consules coacti extemplo ab senatu ad bellum educta ex urbe iuuentute tranquilliorem ceteram plebem fecerunt. et hostes quidem nihil aliud quam perfusis uano timore Romanis citato agmine abeunt: Numicius Antium aduersus Uolscos, Uerginius contra Aequos profectus. ibi ex insidiis prope magna accepta clade uirtus militum rem prolapsam neglegentia consulis restituit.
Abbreviated transcription (Latin):
suauoluntate ꝓduc̃ent. trahi dem̃rem sine-¬
rent. haud ita multum temꝑis interĩ fuit.
Ante ĩn qm p̃dicta dies ueniret morbomorit᷑.
conaretur. plebs fraudari sollempnibonore
supp̃mum diem tantiuiri noluit:⁊ laudatio-¬
nemtam equis aurib mortui audiuit qͣm
uiui accusationẽ audierat. Et exequias fre-¬
quens celebrauit. Cõdem anno ualeriꝰ cõs.
cum ex̃citu in equosꝓfectus cũ hostẽ acdpre-¬
lium elieren posst asra oppugnare ẽad orꝰ
Phibuit feda tempestas cum grandine ac to-¬
intrib cȩlo deiecta. Admirationem dem̃ aux-¬
it. signo receptui dato adeo tranquilla sere-¬
nitasreddita. ut uel nuinime aliquo defensa
castra oppugnare it̃m religio fũit. Omnis ira
belli adppłationem agriueltit. Alter consul
emilius in sabinis bellum gessit. Et ibi quia
hostismenib setenebat: uastati agrisunt.
Incendiis deinde non uillarummͦ. szetiam ui-¬
coꝵ quib frequenter habitabatur. sabini ex-¬

Expanded text:
sua uoluntate prodicerent, trahi deinde rem sinesua uoluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent. haud ita multum interim temporis fuit; ante tamen quam prodicta dies ueniret, morbo moriturconaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti uiri noluit, et laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exsequias frequens celebrauit. eodem anno Ualerius consul cum exercitu in Aequos profectus, cum hostem ad proelium elicere non posset, castra oppugnare est adortus. prohibuit foeda tempestas cum grandine ac tonitribus caelo deiecta. admirationem deinde auxit signo receptui dato adeo tranquilla serenitas reddita ut uelut numine aliquo defensa castra oppugnare iterum religio fuerit. omnis ira belli ad populationem agri uertit. alter consul Aemilius in Sabinis bellum gessit. et ibi, quia hostis moenibus se tenebat, uastati agri sunt. incendiis deinde non uillarum modo sed etiam uicorum quibus frequenter habitabatur Sabini ex
Abbreviated transcription (Latin):
plenuspat̾narum irarum prẽs qͦ non tem̃e ꝓ
ullo equẽ adnisi sunt ꝓpugnatorem senatus
maiestatisq uindicem suȩ ad omnes tribu-¬
niciosplebeiosq oppositum tumultꝰ modum
dum taxat incertamine egressum. Irate
obiciplebi unus ẽ patrib ipse appĩ claudis
⁊ tribunos ⁊ plebem ⁊ suum iudicium ꝓnichi¬
lo habebat. Illumñmine plebis. ñ senatus p̃¬
ces ꝑpellere unqm potuere. Nonmͦut uestem
mutaret. aut supplex pensaret homines. s
neut ex consueta consuetudine quid̃ asꝑita¬
te orationiscum ad ppl̃m agenda cã eẽt aliqͥd
leniret atq submitteret. ld̃ habitus. oris eadẽ
contumatia inuultu. idem inoratione sp̃c
erat. Ad eout magnapars plebis appium nõ
minꝰ reum tim̃et. qm consulem timuerat.
Semel cãm dixit qͦ semꝑ agere omnia solitus
erat accusatorio sp̃u. Adeoq constantia sua
⁊tribunos obstupefecit᷑ plebem: ut diemipsi

Expanded text:
plenus paternarum irarum. patres quoque non temere pro plenus paternarum irarum. patres quoque non temere pro ullo aeque adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi. unus e patribus ipse Ap. Claudius et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat. illum non minae plebis, non senatus preces perpellere unquam potuere, non modo ut uestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret. idem habitus oris, eadem contumacia in uoltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis Appium non minus reum timeret quam consulem timuerat. semel causam dixit, quo semper agere omnia solitus erat, accusatorio spiritu, adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem ut diem ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
passi sunt nec ullo añbello latiꝰ inde acte p̃
dȩ. omnismiliti data ẽ. Ad debantur ⁊ lau¬
des. quib haud minus qm p̃mio gaudent
militum animi. cum duci: tum ꝓpt̾̃ ducem
patrib qͦ placatior exercitꝰ rediit sibi paren-¬
tem: alteri exercitui dũm datum ab senatu
memorans uaria fortuna belli atroci discor-¬
dia domi forisq annum exactum insignem
maxime comitia tributa efficiunt. Resma¬
ior uictoria suscepta certaminis. qmͣ usu. plꝰ
enim dignitatis comitiis ipsis detractum ẽ.
patrib ex concilio submouendo qm uiriũ
aut plebi additum ẽ. aut demptum patͥb.
Turbulentior mñ annꝰ excepit .l. ualerio. t.
emilio. consulib. tum ꝓpt̾ certamina ordi-¬
num de lege agraria tum ꝓpt̾ iuditiũ appii
claudii cui acerrimo ad ũsario legis cãmq
sustinentẽ. m̃. dulliꝰ. ⁊ cñ. sicciꝰ diem dixere.
Nunqm ante taminuisꝰ plebireus ad iu-¬

Expanded text:
passi; nec ullo ante bello latius inde acta est passi; nec ullo ante bello latius inde acta est praeda. ea omnis militi data est. addebantur et laudes, quibus haud minus quam praemio gaudent militum animi. cum duci, tum propter ducem patribus quoque placatior exercitus rediit, sibi parentem, alteri exercitui dominum datum ab senatu memorans. uaria fortuna belli, atroci discordia domi forique annum exactum insignem maxime comitia tributa efficiunt, res maior uictoria suscepti certaminis quam usu. plus enim dignitatis comitiis ipsis detractum est patres ex concilio submouendo, quam uirium aut plebi additum est aut demptum patribus. turbulentior inde annus excepit L. Ualerio T. Aemilio consulibus, cum propter certamina ordinum de lege agraria tum propter iudicium Ap. Claudi , cui acerrimo aduersario legis causamqsustinenti M. Duillius et Cn. Siccius diem dixere. nunquam ante tam inuisus plebi reus ad iu
Abbreviated transcription (Latin):
Itaeffuso agmine ꝑstragem corꝑmq ar-¬
moꝵq euasere. ut prius hostis desisteret
sequi. qͣm romanꝰ fug̃e. Tandem collectis
ex difsipato cuirsumilitib consul cumreno¬
cando ne quiquam suosꝑsecutus ẽẽt inpaca-¬
to agro castra posuit. Aduocataq contione in¬
uectus haud falsa in ꝑditorem exercitum mili-¬
taris discipline. desertorem signoꝵ ubi signa
ubi arma eẽnt. singulos rogitans. inermes
milites signo amisso signiferos ad hoc centu-¬
riones dupliciariosq qui reliquerant ordi¬
nesuirgis cesos securiꝑcussit. Cecera multitu-¬
dosorte decimus quisq ad supplitium lecti
ccͣ ea inequis int̾ consulem ac milites comi¬
tate ac beneficiis certatum ẽ. Et natura qͥntiꝰ
erat lenior.⁊ seuitia infelix college quo is ma¬
gis gaudet ingenio suo effecerat. Huic tãte
concordiȩ ducis exercitusq ñ ausi offerre se
equi uagari popłabundum hostem ꝑ agros

Expanded text:
ita effuso agmine per stragem corporum arita effuso agmine per stragem corporum armorumque euasere ut prius hostis desisteret sequi quam Romanus fugere. tandem conlectis ex dissipato cursu militibus consul, cum reuocando nequiquam suos persecutus esset, in pacato agro castra posuit; aduocataque contione inuectus haud falso in proditorem exercitum militaris disciplinae, desertorem signorum, ubi signa, ubi arma essent singulos rogitans, inermes milites, signo amisso signiferos, ad hoc centuriones duplicariosque qui reliquerant ordines, uirgis caesos securi percussit: cetera multitudo sorte decimus quisque ad supplicium lecti. contra ea in Aequis inter consulem ac milites comitate ac beneficiis certatum est. et natura Quinctius erat lenior, et saeuitia infelix collegae quo is magis gauderet ingenio suo effecerat. huic tantae concordiae ducis exercitusque non ausi offerre se Aequi, uagari populabundum hostem per agros
Abbreviated transcription (Latin):
ignominia. Quib nicħ infractus ferox appii
animꝰ. cum insuꝑ seuire uellet. contionemq
aduocaret: concurrunt adeum legati tribu-¬
niq monentes. neutiq exꝑiriuellet imꝑium
cuiusuis omnis inconsensuobedientium ẽẽt.
Negare uulgo militesse ad contionemituros.
passimq exaudire uoces postulantium uͥ castͣ
ex uolsco agro moneantur. hostem uictorem
paulo ãn ꝓpe in portis acuallo fuisse. ingen¬
tisq mali ñ suspitionem mͦ. s aꝑtam sp̃em
obũsari ante oculos. Uictus tandem quando
quidem nichil preter tempus noxe lucrarent᷑.
remissa contione iter insequentẽ diẽ ꝑnun-¬
tiaricum iussiss: pͥmaluce classico signum
ꝓfectionis dedit. summaxime e castris expli-¬
caretur. uolsciut eod̃ signo excitatinouissi¬
mos adoriuntur:. a quib ꝓlatus ad pͥmos
tumultus: eopauore signaq & ordines tur¬
bauit. ut neq imꝑia exaudiri. neq instrui
acies poss. nemo ullius nisi fuge memor.

Expanded text:
ignominia. quibus nihil infractus ferox Appi ignominia. quibus nihil infractus ferox Appi animus cum insuper saeuire uellet contionemque aduocaret, concurrunt ad eum legati tribunique, monentes ne utique experiri uellet imperium, cuius uis omnis in consensu oboedientium esset; negare uolgo milites se ad contionem ituros passimque exaudiri uoces postulantium ut castra ex Uolsco agro moueantur; hostem uictorem paulo ante prope in portis ac uallo fuisse, ingentisque mali non suspicionem modo sed apertam speciem obuersari ante oculos. uictus tandem, quando quidem nihil praeter tempus noxae lucrarentur, remissa contione iter in insequentem diem pronuntiari cum iussisset, prima luce classico signum profectionis dedit. cum maxime agmen e castris explicaretur, Uolsci, ut eodem signo excitati, nouissimos adoriuntur. a quibus perlatus ad primos tumultus eo pauore signaque et ordines turbauit ut neque imperia exaudiri neque instrui acies posset. nemo ullius nisi fugae memor.
Abbreviated transcription (Latin):
adeẽt. omne̾ suasponte motam remittere in-¬
dustriam. Presenti uultus dĩmitt̾e. tacite pre-¬
tereuntem exsecrari. ut inuictusille odio plebe¬
io animus int̾dum moueret᷑. Omnine quiꝗͣ
acerbitate ꝓmpta. nich̃ iam cum militib ag̃e.
acenturionib corruptum exercitum dicere:
tͥbunos plebei cauillans int̾dum :⁊ uolerones
uocare. Nichil eorum uolsci nesciebant. ĩsta¬
bantq eomagis sꝑantes ide certam̃ aĩoꝵ.
aduisus appiũ habitur exertitum romanũ.
appio quam fabio uiolentior fuit. Non enim
uinc̾e tantum noluit: ut fabianus exercitꝰ. sed
uinciuoluit. Pductus in aciem turpi fuga pe-¬
tit castra: nec añ restitit qmͣ signa inferentem
uolscum. munim̃tis uidit. fedamq extremiag¬
miniscedem. Cunc exp̃ssauis ad pugnandum
ut uictor iama uallo submoueretur hostis. sa¬
tis tam̃ appareret capi tantum castra militem
romanum noluisse: Alii gaude sine clade atq

Expanded text:
adesset, omnes sua sponte motam remittere inadesset, omnes sua sponte motam remittere industriam; praesenti uoltus demittere, tacite praetereuntem exsecrari, ut inuictus ille odio plebeio animus interdum moueretur. omni nequiquam acerbitate prompta, nihil iam cum militibus agere; a centurionibus corruptum exercitum dicere; tribunos plebei cauillans interdum et Uolerones uocare. nihil eorum Uolsci nesciebant, instabantque eo magis, sperantes idem certamen animorum aduersus Appium habiturum exercitum Romanum Appio quam Fabio uiolentior fuit; non enim uincere tantum noluit, ut Fabianus exercitus, sed uinci uoluit. productus in aciem turpi fuga petit castra, nec ante restitit quam signa inferentem Uolscum munimentis uidit foedamque extremi agminis caedem. tum expressa uis ad pugnandum, ut uictor iam a uallo submoueretur hostis, satis tamen appareret capi tantum castra militem Romanum noluisse, alioqui gaudere sua clade atque
Abbreviated transcription (Latin):
rium .m. duellium. sp̃. ilicium. bacrũ meciliũ.
uolscum. & quicumq inter seditionem Roma-¬
nam ⁊ bellum coortum uastauerant agros. it
siqua secessio plebis fieret ad se receptũ hr̃et.
sompositis dem̃ reb castra retromou̾e. Appiꝰ
clandius in uolscos miss qͥntio equi ꝓuintia
euenit. Cadem inmilitia seuitia appĩq̃ domi
ẽẽ. lib̃ior quod sine tribunitiis uinculis erat.
Odisse plebem plebem plusqͣm pat̃no odio:¬
quod se uictum ab ea se unico consule eiecto.
adũsus tribunitiam potestatem ꝑlatamle-¬
gem eẽ. quam minore conatu. nequaqͣm tan¬
tapatrum spe. priores impedierunt consu¬
les. Hec ira indignatioq ferocem animum
ad nerandum seuo imꝑio exercitum stimu¬
labat. Nec ullaui domaripot̾at. Tantum
certam̃ animis inbib̾ant. Sẽniter. otiosene¬
gligent̃. contumacit̾ omnia ag̃e. nec pudor
nec mecus coħcebat. Sicitiꝰ agiuellet agm̃:
tardius sedulo incedere. Si adhortator oꝑis

Expanded text:
rium , M. Duillium , Sp. Icilium , L. Maecilium . rium , M. Duillium , Sp. Icilium , L. Maecilium . Uolscum Aequicumque inter seditionem Romanam est bellum coortum. uastauerant agros ut si qua secessio plebis fieret ad se receptum haberet; compositis deinde rebus castra retro mouere. Ap. Claudius in Uolscos missus, Quinctio Aequi prouincia euenit. eadem in militia saeuitia Appi quae domi esse, liberior quod sine tribuniciis uinculis erat. odisse plebem plus quam paterno odio: se uictum ab ea; se unico consule electo aduersus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, quam minore conatu, nequaquam tanta patrum spe, priores impedierint consules. haec ira indignatioque ferocem animum ad uexandum saeuo imperio exercitum stimulabat. nec ulla ui domari poterat; tantum certamen animis imbiberant. segniter, otiose, neglegenter, contumaciter omnia agere; nec pudor nec metus coercebat. si citius agi uellet agmen, tardius sedulo incedere; si adhortator operis
Abbreviated transcription (Latin):
ter a patrib. Dimisso tandem concilio plebis
senatum consules hñt. Uͥ cum timor atq ira
inuicem sententias uariassent: quomagis spa¬
tio int̃posito ab impetu ad consultandũ ad-¬
uocabantur eoplus abhorrebant acertatione
aĩ. Adeo ut quintio gr̃as ag̃ent: ꝙ eins opera
mitigata discordia eẽt. ab appio petitur ut tã-¬
tam consularem maiestatem eẽ. uellet: qnͣta
eẽ. inconcordiciuitate poss: dum tribuni cos¬
sulesq ad se quisq oĩatrahant. nicħ relictũ
ẽẽ uirium inmedio districtam laceratamq
rem .p. magis quoruminmanu sit. qmͣ ut in¬
columis sit. Queriappius contͣtestari deos atq
homines rem .p. ꝓdiꝑmetum ac deseri. non
consulem senatui s senatũ consuli deẽe. Gra¬
uiores accipileges. qm in sacromonte accep¬
te sint. Uictus tam̃ patrum consensu: quie-¬
uit. Lex silentio ꝑfertur. Tum pͥmum tͥbu-
Nominat qͦ tribunos. cñ. siccium .L. numito¬

Expanded text:
ter a patribus. dimisso tandem concilio plebis ter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senatum consules habent. ubi cum timor atque ira in uicem sententias uariassent, quo magis spatio interposito ab impetu ad consultandum auocabantur, eo plus abhorrebant a certatione animi, adeo ut Quinctio gratias agerent quod eius opera mitigata discordia esset. ab Appio petitur ut tantam consularem maiestatem esse uellet quanta esse in concordi ciuitate posset; dum tribunique et consules ad se quisque omnia trahant, nihil relictum esse uirium in medio; distractam laceratamque rem publicam; magis quorum in manu sit quam ut incolumis sit quaeri. Appius contra testari deos atque homines rem publicam prodi per metum ac deseri; non consulem senatui sed senatum consuli deesse; grauiores accipi leges quam in Sacro monte acceptae sint. uictus tamen patrum consensu quieuit; lex silentio perfertur. tum primum tribunominat quoque tribunos, Cn. Siccium , L. Numito
Abbreviated transcription (Latin):
uere ꝓimꝑio posse more maiorum qi ita dicat᷑.
siuobisuidetur discedite quirites facile ⁊ con-¬
temptim de iure disserendo ꝑturbare letoriũ
poterat. Ardens gͥira tribunus. uiatorem mit-¬
tit ad consulem. consullictorem ad c̾bunum.
tu. Uiolatusq ẽet tͥbimus. ni & contio omnis
atrox coorta pro tribuno inconsulem eẽt.⁊ con-¬
cursus hominum in forum ex totaurbe con¬
citate multitudinis fieret. Sustinebat t̃n appiꝰ
ptinatia tantam tempestatem. Certatumq
haudincruentato p̃lio foret. ni quintiꝰ consul
alt̃ consularib negotiodato ut collegam ni-
sialit̾ non possent de foro abduc̃ent. ip̃e nũc
plebem seuientemprecib lenissz nunc orass
tribunos. ut concilium dimitt̾ent. Darent ire
spatium. ñuim suamilł tempꝰ adempturũ.
s consilium uirib additurum. ⁊ patresinppͥ.
⁊ consulem in patrum fore potestate. Egre se¬
data ab quintio plebs multo egrins consul al¬

Expanded text:
uere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur: uere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur: 'si uobis uidetur, discedite, Quirites.' facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat. ardens igitur ira tribunus uiatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, tu; uiolatusque esset tribunus, ni et contio omnis atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum ex tota urbe concitatae multitudinis fieret. sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem, certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato ut collegam ui, si aliter non possent, de foro abducerent, ipse nunc plebem saeuientem precibus lenisset, nunc orasset tribunos ut concilium dimitterent; darent irae spatium; non uim suam illis tempus adempturum, sed consilium uiribus additurum; et patres in populi et consulem in patrum fore potestate. aegre sedata ab Quinctio plebs, multo aegrius consul al
Abbreviated transcription (Latin):
chil preter qm de lege loqueretur. insectatione
abstinens consulum. ip̃e in accusationem appii
familieq suꝑbissime ac crudelissime inple-¬
bem . R. exorsuscum a patrib ñ consulem. s car-¬
nificem ad uexandam ⁊ lacerandam plebem
creatum eẽ. contendẽt. rudisinmilitari hoĩe
linguañ suppetebat lib̾tati animoq. Itaq de-¬
ficiente oratione qñquid non facile loquor in-¬
quit quirites. qm quod locutus sum p̃cor trasti-¬
no die adeste. Egohic aut in conspectu ur̃o mo¬
riar: aut ꝑferam legem. Occupant tͥbuni tẽ-¬
plum. postero die consules nobilitasq adim-¬
pediendam legem incontione consistunt. Sub-¬
moueri letoriꝰ iubet: pret qmͣ qui suffragiũ
ineant. Adolescentes nobiles stabant. nicħ ceden-¬
tesuiatori. Tum ex hisprendi quosdam letorius
iubet. consul appius negare ius eẽ tribuno in
quemqͣm nisi inplebeium. Non enim ppͥ s ple-¬
bis eummagistratum ẽe. nec illum ip̃m submo-¬

Expanded text:
hil praeterquam de lege loqueretur, insectatione hil praeterquam de lege loqueretur, insectatione abstinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus, cum a patribus non consulem, sed carnificem ad uexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque. itaque deficiente oratione, 'quando quidem non facile loquor' inquit, 'Quirites, quam quod locutus sum praesto, crastino die adeste; ego hic aut in conspectu uestro moriar aut perferam legem'. occupant tribuni templum postero die; consules nobilitasque ad impediendam legem in contione consistunt. summoueri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium ineant. adulescentes nobiles stabant nihil cedentes uiatori. tum ex his prendi quosdam Laetorius iubet. consul Appius negare ius esse tribuno in quemquam nisi in plebeium; non enim populi sed plebis eum magistratum esse; nec illam ipsam submo
Abbreviated transcription (Latin):
adpopłm. ut plebi & magistratus tributis cõ-¬
mitiis fierent. Haud parna resfub cytulo pͥma
sp̃em minime atrociferebatur. s que patͥcris
omnempotestatem ꝑclientiui suffragia creandi.
quos uellent tribunos auferret. Huic actionigͣ¬
tissime plebi cum summa ui resisterent patres.
neꝙ unauis adresistendum erat ut intercedẽt
aliquis ex collegio auctoritate aut consulum
aut pͥncipum ad duci posset: res t̃n suo ipsa mo-¬
limine grauis certaminib in annũ extrahit᷑.
plebsuoleronem tribuntm reficit. patres
adultimum dimicationtratirem uenturam
taminib inuisum infestumq plebi consulem
faciunt. Collega eitytus quintius datur. gncipio
statim anni. nicħ prius quam de lege agebat᷑.
S ut inuentor legis uolero. sic letorius collega eiꝰ
auctor tum recentior. tum acrior erat. ferocem
faciebat belliglaingens. Quod etatis eins haud
quisqͣm manu ꝓmptior erat. Is cum uolero ni¬

Expanded text:
ad populum ut plebeii magistratus tributis coad populum ut plebeii magistratus tributis comitiis fierent. haud parua res sub titulo prima specie minime atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi quos uellent tribunos auferret. huic actioni gratissimae plebi cum summa ui resisterent patres, nec quae una uis ad resistendum erat, ut intercederet aliquis ex collegio, auctoritate aut consulum aut principum adduci posset, res tamen suo ipsa molimine grauis certaminibus in annum extrahitur. plebs Uoleronem tribunum reficit: patres, ad ultimum dimicationis rati rem uenturam, is certaminibus inuisum infestumque plebi, consulem faciunt. collega ei T. Quinctius datur. principio statim anni nihil prius quam de lege agebatur. sed ut inuentor legis Uolero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior tum acrior erat. ferocem faciebat belli gloria ingens, quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat. is, cum Uolero ni
Abbreviated transcription (Latin):
discͥmin adẽe. nichil cuiqͣm sc̃m̃ ñ publicifore. ñ
pͥuati iuris. huic tante tempestati cum se consu-¬
les obtulissent: facile erꝑti sunt parum tutam
maiestatem sine uirib ẽe. Uiolatis lictorib fascib
fractis. eforo incuriam compelluntur. incertiqͣtenꝰ
nolero exerceret uictoriam. Conticescente demñ tu-¬
multucum insenatum uocari iussissent: querimn¬
tur iniurias suas uim plebisuoleronis audatiã.
Multis ferocit̾ dictis sententiis uicere seniores. qͥb
ire patrum adũsus tem̃itatem plebis certari nõ
placuit. Uoleronem amplexa udetar fauore plebs
proximis cõmitiis tribunum plebi creat. In eum
annum quilucium pinarium . p. furium con-¬
sules habuit. contͣq omnium oppinionẽ qui
eum uexandis pͥoris anni consulib administͣ
turum ꝑmissurum tribunatum credebant.
post. pͣ. cãm priuato dolore habito. ne uerbo
quidem uiolatis consulib rogationẽ tulit

Expanded text:
discrimen adesse; nihil cuiquam sanctum, non publici fore, non discrimen adesse; nihil cuiquam sanctum, non publici fore, non priuati iuris. huic tantae tempestati cum se consules obtulissent, facile experti sunt parum tutam maiestatem sine uiribus esse. uiolatis lictoribus, fascibus fractis, e foro in curiam compelluntur, incerti quatenus Uolero exerceret uictoriam. conticescente deinde tumultu cum in senatum uocari iussissent, queruntur iniurias suas, uim plebis, Uoleronis audaciam. multis ferociter dictis sententiis, uicere seniores quibus ira patrum aduersus temeritatem plebis certari non placuit. Uoleronem amplexa fauore plebs proximis comitiis tribunum plebi creat in eum annum qui L. Pinarium P. Furium consules habuit. contraque omnium opinionem, qui eum uexandis prioris anni consulibus permissurum tribunatum credebant, post publicam causam priuato dolore habito, ne uerbo quidem uiolatis consulibus, rogationem tulit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eos ip̃os plebis homines nichil contemptiꝰ
neq infirmiꝰ si sint qui contẽpnant sibi quẽ¬
q ea magna atq horrenda facere. His uocibꝰ
alii alios cum incitassent aduoleronempu-¬
blilium deplebe hominem. quia quod or-¬
dines duxiss. negaret se militem fieri deb̾e.
lictor missus eẽt a consulib. uolero appellat
tribunos. Cum auxilio nemo ẽẽt. consulesspo-¬
liari hominem ⁊ uirgas expediri iubent. Pro¬
romanũ in conspectu suo uirgis cedimalũt.
qmͣ ipsi in lecto suo a uob̃ trucidari. Quo fero¬
cius clamitabat. eo infest̾us circumscindere ⁊
spoliare lictor. Tum uolero ⁊ p̃ualensipse &
adiuuantib aduocatis repulso lictore. uͥ
indignantium ꝓse acerrimis erat clamor.
eosemturbam confertissimã recspit clami-¬
adeste cõmilitones. nichil ẽ. quod expectetis tͥbu¬
nos. quib ipsis ir̃o auxilio opus ẽ. Concitati hoĩeᷤ
ueluti adp̃lium se expediunt. apparebatq om̃e

Expanded text:
et eos ipsos plebis homines; nihil contemptius et eos ipsos plebis homines; nihil contemptius neque infirmius, si sint qui contemnant; sibi quemque ea magna atque horrenda facere. his uocibus alii alios cum incitassent, ad Uoleronem Publilium de plebe hominem quia, quod ordines duxisset, negaret se militem fieri debere, lictor missus est a consulibus. Uolero appellat tribunos. cum auxilio nemo esset, consules spoliari hominem et uirgas expediri iubent. 'proRomanum in conspectu suo uirgis caedi malunt quam ipsi in lecto suo a uobis trucidari.' quo ferocius clamitabat, eo infestius circumscindere et spoliare lictor. tum Uolero et praeualens ipse et adiuuantibus aduocatis repulso lictore, ubi indignantium pro se acerrimus erat clamor, eo se in turbam confertissimam recipit clamiadeste, commilitones; nihil est quod expectetis tribunos quibus ipsis uestro auxilio opus est.' concitati homines ueluti ad proelium se expediunt, apparebatque omne
Abbreviated transcription (Latin):
ant domimortuũ eẽ. inuentũ. Ꝙubiintotã
contionem ꝑtulit rumor sicut acies fundit᷑
duice occiso ita dilapsipassim alii alio. Preci¬
puuspauor tribunos inuaserat: qmͣ nich̾¬
aixilus sacrate leges hab̾ent morte callege
monitos. nec patres satismod̾ate ferre leticiam.
Adeoq neminem noxe penitebat. ut etiam in¬
sontes fecisse uideri uellent. palamq ferrecur
malo domandam tribunitiam potestatem.
Sub hac pessimi exempli uictoria delectus
edicitur. Pauentibq tribunis sine int̾cessio¬
ne ulla coñs. remꝑagunt. Tum uͦ irasciplebs
tͥbunoꝵ magis silentio qͣm consulum imꝑio.
idicere actum eẽ de lib̾tate sua rursus ad an-¬
tiqua reditum cum genucio unamortuam
ac sepultam tͥbunitiam potestatẽ. aliudagñ¬
dum ac cogitandum quomͦ resistatur patri-¬
b. Id autem unum consilium eẽ. ut seipsa
plebs quando aliud nich̃ auxilii habeat de-¬
fendat. Quatuor ⁊ .xx. lictores apparere coñs.

Expanded text:
ant domi mortuum esse inuentum. quod ubi in totam ant domi mortuum esse inuentum. quod ubi in totam contionem pertulit rumor, sicut acies funditur duce occiso, ita dilapsi passim alii alio. praecipuus pauor tribunos inuaserat, quam nihauxilii sacratae leges haberent morte collegae monitos. nec patres satis moderate ferre laetitiam, adeoque neminem noxiae paenitebat, ut etiam insontes fecisse uideri uellent, palamque ferretur malo domandam tribuniciam potestatem. sub hac pessimi exempli uictoria dilectus edicitur, pauentibusque tribunis sine intercessione ulla consules rem peragunt. tum uero irasci plebs tribunorum magis silentio quam consulum imperio, et dicere actum esse de libertate sua; rursus ad antiqua reditum; cum Genucio una mortuam ac sepultam tribuniciam potestatem. aliud agendum ac cogitandum quomodo resistatur patribus; id autem unum consilium esse ut se ipsa plebs, quando aliud nihil auxilii habeat, defendat. quattuor et uiginti lictores apparere consulibus
Abbreviated transcription (Latin):
nari. Ꝙ siconsulatꝰ tanta dulcedo sit iamtũc ita
in animum inducant consulatum captũ ⁊ op¬
p̃ssum ab tribunitia potestate eẽ. sonsuliuelut
apparitori tribunitio omnia ad nutumimꝑiũq
tͥbuni agenda eẽ. si se cõmou̾it. si respex̃ĩt patres.
sialiud quamplebem eẽ. inre . p. credicd̃it. exiliũ¬
eẽ. eñ. marci maneniidampnationem ⁊ mortẽ
sibi p̃ponant ante oculos. his accensinocib prẽs.
consilia iñ pͥublica. s inpͥnato secductaq a pluri-¬
un conscientia hr̃e. uͥ cumid mͦ constaret iure
aniniuria eripiendos ẽẽ. reos: atrocissima q̃q
maxime placebat sententia. Nec auctor qmͣuis
audati facinori deerat. Igitur iuditii die cum
plebs in foro eresta expectatione staret. miraripͥ¬
mo qd̾ non descendẽt tribunꝰ Deincum iãmo-¬
ra suspectior fieret: det̾ritum a pͥmorib credẽ.
qui obũsati uestibulo tribuni fuerant: nunti¬

Expanded text:
nari. quod si consulatus tanta dulcedo sit, iam nunc ita nari. quod si consulatus tanta dulcedo sit, iam nunc ita in animum inducant consulatum captum et oppressum ab tribunicia potestate esse; consuli, uelut apparitori tribunicio, omnia ad nutum imperiumque tribuni agenda esse; si se commouerit, si respexerit patres, si aliud quam plebem esse in re publica crediderit, exsilium Cn. Marci , Meneni damnationem et mortem sibi proponat ante oculos. his accensi uocibus patres consilia inde non publica sed in priuato seductaque a plurium conscientia habuere, ubi cum id modo constaret, iure an iniuria, eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat sententia, nec auctor quamuis audaci facinori deerat. igitur iudicii die, cum plebs in foro erecta expectatione staret, mirari primo quod non descenderet tribunus; dein cum iam mora suspectior fieret, deterritum a primoribus credere qui obuersati uestibulo tribuni fuerant nunti
Abbreviated transcription (Latin):
siliisq bella gerere. Nullum genus calamitatiᷤ
contumelieq ñ editum inuolscos ẽ. Nec t̃nꝑpeti
potuere ut acie dimicarent.l. furius. iñi .s. ma¬
nilius consul manilioueientes ꝓuintia euenit.
ñ tam̃ bellatum. Induciȩ in annos .xl.petentibꝰ
festim continuatur discordiadomi Agrariele¬
gis tribunitiis stimulis plebs furebat. Consuleˢ
ncb̾ meneni Dampnatione nichil ꝑiculo deci-¬
tu. oĩ. genucius. ⁊ r̃ .pl. arripuit . l.emiliꝰ ⁊ opit̃
uerginius consulatumineunt. Opiscumiulium
ꝓuerginio inquibꝰdam annalib. cõs. inuenio.
hoc anno qͦscumq consules habuit rei acdppłm
furius ⁊ magiliuscutumeunt sordidatim ñ ple-¬
bem magisqm iuniores patrum suadent. mo¬
nentͣ bonorib iͣ a d ministratione rei .p. abstine¬
ant. consulares uͦ fascesp̃textam curulemq sel¬
lamnicħ aliud qmpompam fuñisputent. cla¬
risinsignib uelut infulis uelatos admortẽ desti¬

Expanded text:
siliisque bella gerere. nullum genus calamitatis siliisque bella gerere. nullum genus calamitatis contumeliaeque non editum in Uolscos est, nec tamen perpelli potuere ut acie dimicarent. L. Furius inde et C. Manlius consules. Manlio Ueientes prouincia euenit; non tamen bellatum; indutiae in annos quadraginta peaci externae confestim continuatur discordia domi. agrariae legis tribuniciis stimulis plebs furebat. consules, nihil Meneni damnatione, nihil periculo deteatu Cn. Genucius tribunus plebis arripuit. L. Aemilius et Opiter Uerginius consulatum ineunt; Uopiscum Iulium pro Uerginio in quibusdam annalibus consulem inuenio. hoc anno, quoscumque consules habuit, rei ad populum Furius et Manlius circumeunt sordidati non plebem magis quam iuniores patrum. suadent monent honoribus et administratione rei publicae abstineant; consulares uero fasces, praetextam, curulemque sellam nihil aliud quam pompam funeris putent; claris insignibus uelut infulis uelatos ad mortem desti
Abbreviated transcription (Latin):
sialii. alia manipulatim excurrunt. ad arcendã
hostiumum eaporta cui signapͥmum intułat
capetur intrauallum dem̃ cedes magisqͣm p̃liũ
eẽ. lumultus ẽ castris ⁊inurbem penetrat: tanꝗͣ
ueis captis. Ita pauidineientes ad arma currunt.
Pars sabinis eunt subsidio: pars romanos toto ĩ¬
petuintentos in castra adoriuntur. Panlisꝑ aũsi
turbatiq sunt. Dem̃ ⁊ ipsiutͦq ũsis signis resistũt.
Et eques ab cõs .l. miss tuscos fundit fugatq. la-¬
denq hora duo ex̾ctus due potentissime ⁊max̃e
finitime gentes suꝑate sunt. Dumħ adueiosge-
runtur: uolsciequiq in latino agro posuerunt
castra. popłatiq fines erant. Posꝑ se ip̃i latini
assumptis hernicis sine romano aut duce aut
auxilio castris exuerunt. ingentip̃da pret̃ suas
recuꝑ atasres potitisunt. Missus tam̃ abroma
consul inuolscos .s. nautiꝰ mos credo ñ placebat
sine romano duce ex̃cituq sotiosppriis uirib cõ-¬

Expanded text:
si alii alia manipulatim excurrunt ad arcendam si alii alia manipulatim excurrunt ad arcendam hostium vim, ea porta cui signa primum intulerat caperetur. intra vallum deinde caedes magis quam proelium esse. tumultus e castris et in urbem penetrat; tamquam Veiis captis, ita pavidi Veientes ad arma currunt. pars Sabinis eunt subsidio, pars Romanos toto impetu intentos in castra adoriuntur. paulisper aversi turbatique sunt; deinde et ipsi utroque versis signis resistunt, et eques ab consule immissus Tuscos fundit fugatque; eademque hora duo exercitus, duae potentissimae et maximae finitimae gentes superatae sunt. dum runtur, Uolsci Aequique in Latino agro posuerant castra populatique fines erant. eos per se ipsi Latini adsumptis Hernicis, sine Romano aut duce aut auxilio castris exuerunt; ingenti praeda praeter suas reciperatas res potiti sunt. missus tamen ab Roma consul in Uolscos C. Nautius ; mos, credo, non placebat, sine Romano duce exercituque socios propriis uiribus con
Abbreviated transcription (Latin):
tulisse ignominiam. egritudinemq iñ morbo
absumptum eẽ. Alius dem̃ reus. sp̃ .p. seruiliꝰ
ut coñs. abiit cicinnio nautio.⁊ .p. ualerio cõs.
initiostatim anni ab .a. ceditio. ⁊ t. statio tri¬
bunis die dictano. nonut meneniꝰ p̃cib suis
aut patrum. s cum multa fidittia in nocen¬
tiȩ gratiȩq tribunitios impetꝰ tulit. Et huic
plium cum tuscis adianiculum erat cͥmini.
futando exꝓbrandoq .t. meneni dampna¬
tionem mortemq cuius patrismuñe resti¬
tuta quondam plebs. eosipsos quib tum se-¬
uiret magistratus eas leges haberet. Piculũ
audatia discussit. Iuit & uerginiꝰ collega te¬
stis ꝓductus. participando laudes. magis tam̃
exortum. quib sabini arma coniunxerant. O. ua-¬
lerius coñs. accitis latinorum hernicorumq aux¬
iliis. cum ex̃cituueiosmisso castrasabina q̃ pro
menib socior locata erant confestim aggredit᷑.
Tantamq trepidationem iniecit. ut dum disꝑ-¬

Expanded text:
tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum esse. alius deinde reus Sp. Servilius, ut consulatu abiit, C. Nautio et P. Valerio consulibus, initio statim anni ab L. Caedicio et T. Statio tribunis die dicta non, ut Menenius, precibus suis aut patrum, sed cum multa fiducia innocentiae gratiaeque tribunicios impetus tulit. et huic proelium cum Tuscis ad Ianiculum erat crimini.futando, exprobrandoque T. Meneni damnationem mortemque, cuius patris munere restituta quondam plebs eos ipsos quibus tum saeviret magistratus, eas leges haberet, periculum audacia discussit. iuvit et Verginius collega testis productus, participando laudes; magis tamen Veiens bellum exortum, quibus Sabini arma coniunxerant. P. Valerius consul accitis Latinorum Hernicorumque auxiliis cum exercitu Veios missus castra Sabina, quae pro moenibus sociorum locata erant, confestim adgreditur tantamque trepidationem iniecit ut, dum disper
Abbreviated transcription (Latin):
cem his atq illis terga darent occidione occisi.
Ita opp̃ssum tem̃itate felici ueiens bellum:¬
urbi cum pace laxior etiam annona redũt. ⁊e
aduecto ex campania frum̃to.⁊ postqͣm timor
sͥ cuiq futurȩ in opiȩ abiit. eo quod abditũ fue¬
rat ꝓlato. Ex copia dem̃ otioq lasciuiererursꝰ
animi.⁊ pͥstina mala postqm foris deerant do-¬
mi querere. tribuni plebem agitare suo uene¬
no agraria lege. inresistentis incitare patres. nͦ
inuniu̾sos mͦ s insingulos: quint᷑ considiꝰ. i.t.
genutiꝰ auctores agrarie legis .t. menenio diẽ
dicunt. Inuidie erat amissum crem̾e p̃sidiũ:
cum haud ꝓcul iñ statiua consul habuiss eam
opp̾ssit. cum & patres haudminus qm ꝓ coriola¬
no adnisi eẽnt. ⁊ patris agͥpe fauor haud du¬
dum exoleuiss inmulta temꝑarunt tribum.
cũcapitis anquisissent duo milia eris dãpnato
multam edixerunt. Ea in caput uertit. Negãt

Expanded text:
cem his atque illis terga darent, occidione occisi. cem his atque illis terga darent, occidione occisi. ita oppressum temeritate felici Ueiens bellumurbi cum pace laxior etiam annona rediit, et aduecto ex Campania frumento, et postquam timor sibi cuique futurae inopiae abiit, eo quod abditum fuerat prolato. ex copia deinde otioque lasciuire rursus animi et pristina mala, postquam foris deerant, domi quaerere. tribuni plebem agitare suo ueneno, agraria lege; in resistentes incitare patres, nec in uniuersos modo sed in singulos. Q. Considius et T. Genucius , auctores agrariae legis, T. Menenio diem dicunt. inuidicum haud procul inde stativa consul habuisset; ea oppressit, cum et patres haud minus quam pro Coriolano adnisi essent, et patris Agrippae favor hauddum exolevisset. in multa temperarunt tribuni; cum capitis anquisissent, duorum milium aeris damnato multam dixerunt. ea in caput vertit. negant
Abbreviated transcription (Latin):
tiones erant ⁊ uelut ab arce ianiculi passĩ
inromanumagr̃ impetꝰ dabant. Nonus¬
qͣm pecora tuta. ñ agrestes erant. sapti de-¬
inde eadem arte sunt. quaceꝑant sabios.
secuti Dedita oꝑa passim adillecebras. Pro-¬
pulsapecora precipitaũe ininsidias. quo pleᷤ
erant. maior cedes fuit. Ex hac clade atrox
ira maioris cladis cã atq mitium fuit. Tra¬
iecto enim tibi. castra seruiliiconsulis adorti
sunt oppugnare. Inde fusimagna cede in
ianiculum se egre recłꝑe. Confestim cõs. &
ipse transit tibim. castra sub ianid̃o cõmu¬
nit. Postõ die luce orta ñ nichil ⁊ ext̃na feli¬
citas pugne ferox. magistam̃ quod inopia
frum̃ti qmuis inp̃cipitia dum celeriora ẽẽnt
agebant confilia tem̃e adũso ianiculo ad castͣ
hostium aciem erexit: fediusq m̃ pulsus qͣm
pridie pepulerat: int̾uentu college ipse exer¬
citꝰq ẽ seruatꝰ. Inter duasacies etrusci cũ inui¬

Expanded text:
tiones erant, et uelut ab arce Ianiculo passim tiones erant, et uelut ab arce Ianiculo passim in Romanum agrum impetus dabant; non usquam pecora tuta, non agrestes erant. capti deinde eadem arte sunt qua ceperant Fabios. secuti dedita opera passim ad inlecebras propulsa pecora praecipitauere in insidias; quo plures erant, maior caedes fuit. ex hac clade atrox ira maioris cladis causa atque initium fuit. traiecto enim nocte Tiberi, castra Seruili consulis adorti sunt oppugnare. inde fusi magna caede in Ianiculum se aegre recepere. confestim consul et ipse transit Tiberim, castra sub Ianiculo communit. postero die luce orta nonnihil et hesterna felicitate pugnae ferox, magis tamen quod inopia frumenti quamuis in praecipitia, dum celeriora essent, agebat consilia, temere aduerso Ianiculo ad castra hostium aciem erexit, foediusque inde pulsus quam pridie pepulerat, interuentu collegae ipse exercitusque est seruatus. inter duas acies Etrusci, cum in ui