comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
topazioꝵ flamina.
uel ametistoꝵ uio¬
la. uel smaragooꝵ
lux herbida. nĩsi tu¬
nice sacerdotales au¬
ro ludant. nisi
multicolorib pari¬
etes picturis renite¬
ant. ⁊ solem ad la¬
cunar sollicitent. At
uero illi ea que pri¬
ma mortales falso
estimant in secun¬
dis habentes. omne
studium in ornan¬
dis morib ponunt.
magisq amant
splendidas mentes
quam auratas ue¬
stes. scientes quod
benefactoꝵ retribu¬
tio oꝑtina est. mũ¬
da friu conscientia.
Quin etiam lauda¬
bilis abbatis clem̃¬
tia cum uel uult
uel uelle se simulat

Expanded text:
topaziorum flamma, vel ametistorum viola, vel smaragdorum lux herbida; nisi tunicae sacerdotales auro ludant; nisi multicoloribus parietes picturis renideant, et solem ad lacunar sollicitent. At vero illi, ea quae prima mortales falso aestimant in secundis habentes, omne studium in ornandis moribus ponunt, magisque amant splendidas mentes quam auratas vestes; scientes quod benefactorum retributio optima est, munda frui conscientia. Quin etiam laudabilis abbatis clementia cum vel vult, vel velle se simulat
Abbreviated transcription (Latin):
uit. S cum parum
fluminib uel uesti¬
b infundens. S ħ
postmodum. Tunc
uero exercitum urbe
arcens.procerib q
blande collocutus.

Expanded text:
it; sed cum parum fluminibus vel vestibus infundens: sed haec postmodum. Tum vero exercitum urbe arcens, proceribusque blande colloc
Abbreviated transcription (Latin):
gaufrido andegauẽ¬
si. necnon throbaldo
catnotensi super hel-¬
ne fluuum ad dete¬
standum placitum
concitus uenit. Econ¬
tra quoqz dux ex al¬
tera aque parte. se¬
dit cum militari ma¬
nu.Cupiens autem
scire que apud regẽ
gererentur.misit de

Expanded text:
fredo Andegavensi, nec non Thebaldo Carnotensi, super Helnae fluvium ad detestandum placitum concitus venit. E contra quoque dux ex altera aquae parte sedit cum militari manu. Cupiens autem scire quae apud regem gererentur, misit de
Abbreviated transcription (Latin):
terribilem. Uerboꝵ
nuditate contempta.
adornat preceptum
pecunia: ⁊ mittit cen¬
tum libras ut obsidi¬
onem solueret.precio
emptus abiret. Quo
illec accepto. receptui
cecinit: procinctum
militum feriari per¬
misit. Miratus dun¬
stanus hominis cu¬
piditatem. hec ꝑ nun-¬
tios retulit. Quoniã
pretulisti argentum
deo. pecuniam apło.
cupiditatem michi:
uelociter uenient suꝑ
te mala. que locutus
est dominus.S hec
me uiuente non fi¬
ent:quia ⁊ hec locu

Expanded text:
terribilem. Verborum nuditate contempta, adornat praeceptum pecunia, et mittit centum libras ut obsidionem solveret, pretio emptus abiret; quo ille accepto receptui cecinit, per cinctum militum feriari permisit. Miratus Dunstanus hominis cupiditatem, haec per nuncios retulit: « Quoniam praetulisti argentum Deo, pecuniam Apostolo, cupiditatem mihi, velociter venient super te mala quae locutus est Dominus; sed haec me vivente non fient, quia et haec locu
Abbreviated transcription (Latin):
tib. solo sui nõmi¬
nis terrore totum
orientem motura.
ed quid
uos ducius immo¬
ror. ut fortitudinẽ
gentilium uerbis
extenuem: Immo
proponite animis

Expanded text:
tibus, solo sui nominis terrore totum orbem motura. Sed quid vos diutius immoror, ut fortitudinem gentilium verbis extenuem? Immo proponite animis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati secundum
relatoꝵ meoꝵ cre¬
dulitatem subtra¬
ham. Nulli
uero cui amplior
prouenit gestorũ
noticia me pro iniu¬
rioso arguat.quia
trans occeanum bt¬
tannicum abditos.
iuxtenui murmure
rerum asyanarum
fama illustrat.

Expanded text:
eritati secundum relatorum meorum credulitatem subtraham. Nullus vero, cui amplior provenit gestorum notitia, me pro incurioso arguat; quia trans oceanum Britannicum abditos vix tenui murmure rerum Asianarum fama illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
animosioris ingenii
bum est. si appetas in¬
debita. ita ignauium
si negligas debita. pal¬
lium multa apostolici
throni appellatione re
ita dicam armarium.
⁊ nobilissinam ebora¬
ci bibliotecam institu¬
it. Cuius rei testem y¬
doneum aduoco alciu¬
num qui a regibus
anglie ꝑro pacẽ mis¬
sus ad karolũ mag
apud eum fotus hos¬
picio in epła ad eam¬
baldum tercio loco
egberti successorem
dixit. Laus ⁊ gloria

Expanded text:
animosioris ingenii  sicut superbum est, si appetas indebita, ita ignavum si negligas debita, » pallium throni appellatione recita dicam, armarium,  nobilissimam Eboraci bibliothecam instituit; cujus rei testem idoneum advoco Alcwinum, qui a regibus Angliae pro pace missus ad Karolum magnt benigno apud eum fotus hospitio, in epistola ad Eanbaldum, tertio loco Egberti successorem, ait, « Laus et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
lum crebrius irrita¬
runt. At ille non
impari calliditate
ut calor indomitus
deferuesceret. uetito
instantes passus lã¬
guescere bello. hac
cunctatione fecit. ut
ꝑtesi dilaberentur.
caq militib locut᷑.
quibz si ꝑstarent
iuctoriam. si more

Expanded text:
um crebrius illum irritarunt. At ille non impari calliditate, ut calor indomitus defervesceret, vetito instantes passus languescere bello: hac effecit cunctatione, ut e dilaberentur; caque militibus locutus, quibus, si perstarent, victoriam; si more
Abbreviated transcription (Latin):
allenoꝵ sensit. Regẽ
scoitoꝵ kinadium.
cumbroꝵ. malcolmũ.
archiparatam mascu¬
sium. omnesq reges
Walensium. quorum
nomina fuere. dufual
giferth. huual. iacob
ludechil. ad curiam

Expanded text:
alienorum, sensit. Regem Scottorum Rinadium, Cumbrorum Malcolmum, archipiratam Mascusium, omnesque reges Walensium, quorum nomina fuere Dufnal, Giferth, Huual, Jacob, Judethil, ad curiam
Abbreviated transcription (Latin):
ab affectu sortitus du¬
plo quam pater habu¬
erat regnum ampli¬
auit.triginta ⁊ eo
ampluis annis sim¬
fastigatus ⁊ ab impe

Expanded text:
ab effectu sortitus, duplo quam pater habuerat regnum ampliavit; triginta et eo amplius annis simfastigatus, et ab impe
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentem. parcita¬
ti gule doceret insuesc̾e.
precepit per omne reg¬
erum sollempne iein¬
nium. Magnam
prorsus rex tunc tem¬
poris rem aggressus:

Expanded text:
indulgentem, parcitati gulae doceret insuescere, praecepit per omne regdierum solenne jejunium. Magnam prorsus tunc temporis rex rem aggressus
Abbreviated transcription (Latin):
ligerim̃ nobiles gal¬
lie fluuios sitesũt.
ciib euacuarunt.
Tunc corpora sanctoꝵ
multoꝵ ab antique
requietionis sedib
eruta.⁊ ad tuciora lo¬
ca delata: peregrinas
ecclesias usq ad tem
bilitarunt suis. Tũs
⁊ beati martini corp
ut sidonius ait. totis
ueñabile terris in qͦ

Expanded text:
Ligerim, nobiles Galliae fluvios, sitae sunt, civibus vacuarunt. Tunc corpora multorum sanctorum ab antiquae requietionis sedibus eruta, et ad tutiora loca delata, peregrinas ecclesias, 183 usque ad hoc bilitarunt suis. Tunc et beati Martini corpus, ut Sidonius ait, Totis venerabile terris, In q
Abbreviated transcription (Latin):
Egfridi necem cum
q loqueretur: etiam
ad fratris alfridi au¬
res anxia precipiti
ꝑuenit epl̾a penna
Is quia notus ut di¬
ximus erat: factione
optumatum qͣmius

Expanded text:
Egfridi necem cum fama loqueretur, etiam ad fratris Alfridi aures « anxia praecipiti pervenit epistola penna. » Is quia nothus, ut diximus, erat, factione optimatum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dam sapiente dictũ
sit. Curia regis an¬
glie non est maiesta¬
tis diuersorium. sed
exsoletorum prostibu¬
lum.
¶Ad dedecus illoꝵ

Expanded text:
dam sapiente dictum sit: « Curia regis Angliae non est majestatis diversorium, sed exoletorum prostibulum. » Ad dedecus ill
Abbreviated transcription (Latin):
suadebantq sibi ui¬
dere se antiquos
martyres qui oli
milites fuissent. qui¬
q mortis precio pa¬
rassent premia uite.
georgium dico ⁊
demetrium. uexillis
leuatis a partibus
montanis accurr̾e.
iacula in hostes. in
se auxilium iubrã
dum est affuisse mar¬
tyres xp̃ianis. sicut

Expanded text:
suadebantque sibi videre se antiquos martyres, qui olim milites fuissent, quique mortis pretio parassent praemia vitae, Georgium dico et Demetrium, vexillis levatis a partibus montanis accurrere, jacula in hostes, in se auxilium vibrantec diffitendum est affuisse marChristianis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sine offensione animi
nostri de profectu nr̃o
ut optamus liceat al¬
loqui: quatinus ingre¬
miũ me pietatis tue
tranquilla pace ꝑcipi-¬
as. ⁊ quem meritoꝵ
nulla facultas erigit.
larga benedictionis
tue ubertas ad plebẽ

Expanded text:
sine offensione animi vestri de profectu nostro, ut optamus, liceat alloqui, quatenus in gremium me pietatis tuae tranquilla pace percipias, et quem meritorum nulla facultas erigit, larga benedictionis tuae ubertas ad plebe
Abbreviated transcription (Latin):
fugit.in maximo tre¬
more consistentib a¬
liis. equoꝵ strepitu ab¬
euntium territis. Ocho
uero atq ludouicus
diluculo consurgẽtes.
ut didiceretur arnul

Expanded text:
fugit, in maximo tremore persistentibus aliis, equorum strepitu abeuntium territis. Otho vero atque Ludovicus diluculo consurgentes, ut didicerunt Arnul
Abbreviated transcription (Latin):
tium benignissimi.
aduenas equali se¬
cum honore colunt.
matrimonia quoq
cum subditis iun¬
gunt. religionis nor¬
mam usq quaq ĩ
anglia mortuam.
aduentu suo suscita¬
runt. Uideas ubi¬
in uicis ⁊ urbibus
monasteria nouo
edificandi genere cõ-¬
surgere. recenti ritu
pat̾riam florere. ita
ut sibi ꝑisse diem qͥs¬
q opulentus existi¬
met. quem non ali¬
qua preclara mag¬
nificentia illustret.
S quia de hiis sa¬
tis dictum. Willelmi
gesta prosequamur.
sepeliendos nurifi¬
ce curauit. hostib

Expanded text:
tium benignissimi advenas aequali secum honore colunt; matrimonia quoque cum subditis jungunt; religionis normam, usquequaque in Anglia emortuam, adventu suo suscitarunt; videas ubiin vicis et urbibus monasteria novo aedificandi genere consurgere; recenti ritu patriam florere, ita ut sibi perisse diem quisque opulentus existimet quem non aliqua praeclara magnificentia illustret. Sed, quia de his satis dictum, Willelmi gesta prosequamur. sepeliendos mirifice curavit; hostib
Abbreviated transcription (Latin):
tib ex magna gloria
regnum francorum
quati cepit. in tan¬
tum ut collectis un¬
decumq uirib in
territorio uitisiodo¬
rensi. apud fontane¬
ticum uicum. duo

Expanded text:
tibus ex magna gloria regnum Francorum quati coepit: in tantum ut, collectis undequaque viribus, in territorio Autisiodorensi apud Fontaneticum vicum duo
Abbreviated transcription (Latin):
hunoꝵ regnum.Ra¬
rolus uero medietatẽ
francie ab occidente. ⁊
totam neustriam. brit¬
tanniam ⁊ maximã
partem burgundie.

Expanded text:
um regnum. Carolus vero medietatem Franciae ab Occidente, et totam Neustriam, Britanniam et maximam partem Burgundi
Abbreviated transcription (Latin):
turus. Nullus
tamen ibi xp̃ianus
alienigena secure
uiuere pro explora¬
torum suspitione
poterat. nisi sigillo
imperatoris fretus¬
babylonii. Indige¬
ne pacem turcoꝵ
trib anmus ta

Expanded text:
turus. Nullus tamen ibi Christianus alienigena secure vivere, pro exploratorum suspicione, poterat, nisi sigillo imperatoris Babylonii fretus: indigenae pacem Turcorum tribus annuis ta
Abbreviated transcription (Latin):
quos eluuardus dum
tinnula ⁊ emendicata
uerba uotur. mise¬
rabiliter impegit. Si
quis uero ut ille ait.
si quis hoc quoq cap¬
tus amore leget:sciat
me nichil de retro actis
preter coherentiam an¬
noꝵ pro uero pacisci. fi¬
des dictoꝵ penes aucto¬
res erit. Quicquid u̾o
de recentiorib etatib
apposui. uł ip̃e uidi. uł
a uiris fide dignis au¬
diui. Ceterum in utrã¬
ius partem presentiũ
non magnipendo ui¬
dicium. habiturus ut
spero apud posteros p
decessum amoris ⁊li¬
uoris. si non eloquen¬
tie titulum: saltem in¬
dustrie testimonium.

Expanded text:
quos Elwardus, dum tinnula et emendicata verba venatur, miserabiliter impegit. Si quis vero, ut ille ait, si quis haec quoque captus amore leget, sciat me nihil de retroactis praeter cohaerentiam annorum pro vero pacisci, fides dictorum penes auctores erit. Quidquid vero de recentioribus aetatibus apposui, vel ipse vidi, vel a viris fide dignis audivi. Caeterum, in utramvis partem, praesentium non magnipendo judicium; habiturus, ut spero, apud posteros, post decessum amoris et livoris, si non eloquentiae titulum, saltem industriae testimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
ad regem orientalium
angloꝵ confugit: Ubi
⁊ propria calamitate
⁊ hospitis sedulitate
fidem ꝑsuasus: trien¬
nio post resumptis ui-
iub exhibuit. In tan¬
tum fortis: ut qui an

Expanded text:
ad regem Orientalium Anglorum confugit; ubi et propria calamitate et hospitis sedulitate fidem persuasus, triennio post resumptis viriibus exhibuit: in tantum fortis, ut qui an
Abbreviated transcription (Latin):
regnum sue tuitioni
subdere cupienti. Q¬
b uerbis dux subdo¬
le deceptus.: quo letis-¬
suma spes uocauit.
iter instituit festinꝰ.
Cui eunti:obuii fu¬
erunt duo milites
theobaldi. Quorũ
illustrissime iuroꝵ
gressus tendis:Uis ne
eẽ dux normannoꝵ.
an extra tuam patriã
custos ouium: His
dictis conticuit. Cui
tes estis: Ad hec alter.

Expanded text:
regnum suae ditioni subdere cupienti. Quibus verbis dux subdole deceptus, quo laetissima spes vocavit, iter instituit festinus. Cui eunti obvii fuerunt duo milites Thebaldi. Quorum illustrissime virorum, gressum tendis? Visne esse dux Northmannorum, an extra tuam patriam custos ovium? » His dictis, conticuit. Cui tes estis? » Ad haec alter
Abbreviated transcription (Latin):
ure regens ciues.
subigens uirtute ty¬
rannos.
Cum redit illa lues
europe noxia labes.
Iam cubat in terris
fera barbaries aqui¬
lonis.
Lam iacet in campo
pelago pirata relic

Expanded text:
ure regens cives, subigens virtute tyrannos, Cum redit illa lues Europae noxia labes. Jam cubat in terris fera barbaries aquilonis, Jam jacet in campo, pelago pirata relic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ numinis infarci¬
ens. Cuius futuri
itineris opinione
cum certatim ex
toto regno ad eũ
milites procurrent.
rex indigne ferens
compedib irretiuit.
prefatus non seha¬
bere bayo carum
ep̃m. s comitẽ can

Expanded text:
 nummis infarciens. Cujus futuri itineris opinione cum certatim ex toto regno ad eum milites concurrerent, rex indigne ferens, compedibus irretivit; praefatus non se Baiocarum episcopum, sed comitem Can
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. nos ꝑ omnia
enucleatius trutinã¬
tes in sacro scrinio no¬
stro reperimus sc̃m
gregorium predecesso¬
integro ip̃am parro¬
chiam numero .xii.

Expanded text:
sunt, nos, per omnia enucleatius trutinantes, in sacro scrinio nostro reperimus sanctum Gregorium, praedecessointegro ipsam parochiam numero
Abbreviated transcription (Latin):
tuariensi. ⁊ aldredo
eboracensi. Nam
precedentib dieb
eduinus ⁊morcha¬
rius ample spei fra¬
tres apud londoniã
audito interitus he¬
roldi nuntio. urba¬
nos sollicitauerant.
ut alterutrum in reg¬
num sublimarent.
Quod frustra cona¬
ti northanimbriã
discesserant. ex suo
iectantes ingenio ñ¬
quam illuc Willel¬
mum ẽẽuenturum.
Ceteri proceres edga¬
rum eligerent. si ep̃i¬
scopos assertores ha¬
berent.S proximo
urgente ꝑiculo. ⁊ do¬
mestice litis discidio
nec illud quidem

Expanded text:
tuariensi et Aldredo Eboracensi: nam praecedentibus diebus, Edwinus et Morcardus, amplae spei fratres, apud Londoniam audito interitus Haroldi nuncio, urbanos sollicitaverant ut alterutrum in regnum sublevarent; quod frustra conati, Northanhimbriam discesserant, ex suo conjectantes ingenio nunquam illuc Willelmum esse venturum. Caeteri proceres Edgarum eligerent si episcopos assertores haberent; sed proximo urgente periculo et domesticae litis dissidio, nec illud quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ulturum restitit.⁊
quod omnes alieni¬
genas apud regis gͣ¬
ciam inualescere inui¬
deret ⁊ quod compatri¬
otis amicitiam pre¬
stare uellet. Preterea
udebatur responsio.
in rectitudinem pro¬
pensior:ut magna¬
tes illius castelli. blã¬
de in curia regis dese¬
ditione conuenirent.
Si se possent explaci¬
tare: illesi abirent. Si
nequirent pecunia ł¬

Expanded text:
ulturum, restitit; et quod omnes alienigenas apud regis gratiam invalescere invideret, et quod compatriotis amicitiam praestare vellet. Praeterea videbatur ejus responsio in rectitudinem propensior, 338 ut magnates illius castelli blande in curia regis de seditione convenirentur: si se possent explacitare, illaesi abirent; si nequirent, pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
ioco edicere. Qui tã
terribili ludo exani¬
matus precurrit ad
coniugem:rogans
ut sue saluti consule¬
ret ⁊quantum possz
uestib se deformaret.
tunc primum aperi¬
ens facti sui consili

Expanded text:
oco edicere. Qui, tam terribili ludo exanimatus, praecurrit ad conjugem, rogans ut suae saluti consuleret, et quantum posset vestibus se deformaret; tunc primum aperiens facti sui consili
Abbreviated transcription (Latin):
lata: hostes pugna
excepti ⁊ fugati sũt.
Londonia obsessa. s
a cuuibz probe defen¬
sa. Quo circa obses

Expanded text:
lata, hostes pugna excepti et fugati sunt; Londonia obsessa, sed a civibus probe defensa. Quocirca obses
Abbreviated transcription (Latin):
tamptum. ⁊non care¬
atis prudentia. Nã¬
Q ⁊ modestiam ser¬
uatis in castris. ⁊ uti-¬
mini in dimicatione
memorabile. totis se¬
culis predicandi. si
fratres uestros exue

Expanded text:
temptum, et non careatis prudentia: namque et modestiam servatis in castris, et in dimicatione memorabile iter. Totis seculis praedicandi, si fratres vestros pe
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens quod legerẽ
quam lecturire define¬
rem. Quecumq ue¬
ro de quatuor regnis
ad liquidum edidici.
primo libro indidi.
in quib ut spero nõ
erubescet ueritas.⁊ si
forte alicui suboriat
dubietas. Nunc
usq ad aduentum
northinannoꝵ regni
westsaxonici monar¬
chiam ꝑ succedentiũ
inuicem regum gene¬
sim deducam. Que
siquis oculo bono ui¬
dere dignabitur. hãc
sub fraterna caritate
regulam teneat.Si
ista tantum ante no¬
uerat. non fastidiat
quod scripserim. si
plura didicerit. non
succenseat quod non
dixerim. inmo dum
iiuo michi cognoscẽ¬
da communicet. ut
meo stilo apponantur
saltun in margine q̃
non occurrerunt in or¬
dine.

Expanded text:
veniens quod legerem, veniens quod legerem, quam lecturire desinerem. Quaecunque vero de quatuor regnis ad liquidum edidici, primo libro indidi; in quibus, ut spero, non erubescet veritas, etsi forte alicui suboriatur dubietas. Nunc usque ad adventum Normannorum regni West-Saxonici monarchiam, per succedentium invicem regum genesim, deducam. Quae si quis oculo bono videre dignabitur, hanc sub fraterna caritate regulam teneat: « Si ista tantum ante noverit, non fastidiat quod scripserim; si plura didicerit, non succenseat quod non dixerim: » immo, dum vivo, mihi cognoscenda communicet, ut meo stylo apponantur saltem in margine quae non occurrerunt in ordine.
Abbreviated transcription (Latin):
armat eloquium so¬
lo libaui auditu. phi¬
sicam que medetur
ualitudini corpoꝵ. ali¬
quanto pressuis con¬
cepi. Iam uero echyce
partes medullitus ri¬
matus illius maiesta¬
ti assurgo. quod ꝑ se
studentib pateat ani¬
mos ad bene uiuendũ
componat. hystoriã
precipue que iocunda
quadam gestoꝵ noti¬
cia mores condiens
ad bona sequenda uł
mala cauenda legen¬
tes exemplis irritat.
Itaq cum domesticis
sumptib nonnullos
exterarum gentium
hystoricos conflassem.
familiari ocio quere¬
re prexi. siquid de no¬
stra gente memorabile
posteris posset repperi¬
ri. Hinc est quod ab ã¬
tiquo scriptis non cõ¬
scripture incepi. non
ut scientiam meam
que pene nulla est
proponerem.s ut
res absconditas qua
instrue uetustatis la¬
tebant conuellerem ĩ
lucem. Quapropter
opiniones uolaticas
despuens. cronica lon¬
ge lateq corrogaui
S nichil prope mo¬
dum hac fateor profe¬
ci industria. Omni¬
b enim decursis in¬
ops remansi scientie.
quippe ante non in¬

Expanded text:
armat eloquium, solo libavi auditu: physicam, quae medetur valetudini corporum, aliquanto pressius concepi: jam vero ethicae partes medullitus rimatus, illius majestati assurgo, quod per se studentibus pateat, et animos ad bene vivendum componat: historiam praecipue, quae, jocunda quadam gestorum notitia mores condiens ad bona sequenda, vel mala cavenda, legentes exemplis irritat. Itaque, eum domesticis sumptibus nonnullos exterarum gentium historicos conflassem, familiari otio quaerere perrexi si quid de nostra gente memorabile posteris posset reperiri. Hinc est quod, ab antiquo scriptis non conscripturire incepi; non ut scientiam meam, quae pene nulla est, proponerem, sed ut res absconditas, quae in strue vetustatis latebant, convellerem in lucem. Quapropter opiniones volaticas despuens, Chronica longe lateque corrogavi, sed nihil propemodum hac, fateor, profeci industria; omnibus enim decursis, inops remansi scientiae, quippe ante non in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ leta ⁊ lepida. faceta¬
q festiuitate iocoꝵ
ad petulentiam pro¬
nior. Hic regnauit
edmundus uir deo
deuotus. auita pro¬
sapia regum excel¬
lens. Qui cum aliqͦt

Expanded text:
 laeta et lepida, facetaque festivitate jocorum ad petulantiam pronior. Hic regnavit Edmundus, vir Deo devotus, avita prosapia regum excellens; qui, cum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cuirsus seuus in p̾n¬
cipio.miser in me¬
dio. turpis in exitu
asseritur. Ita parrici¬
dio cui conuentiam
adhibuerat imma¬
nis. ita fuga ⁊ molli¬
cie infamis. ita mor¬
te miserabilis fuit.
Ignauiam eius pre¬
dixerat dunstanus.
fedo exemplo ammo

Expanded text:
cursus saevus in principio, miser in medio, turpis in exitu asseritur: ita parricidio, cui conniventiam adhibuerat, immanis; ita fuga et mollitie infamis, ita morte miserabilis fuit. Ignaviam ejus praedixerat Dunstanus, foedo exemplo admo
Abbreviated transcription (Latin):
intendit. Succeden¬
tib annuis munificẽ¬
tia elfredi. allectus ue¬
nit angliam:⁊apud
monasterium nr̃m
a pueris quos docebat
graphiis ut fertur

Expanded text:
intendit. Succedentibus annis munificentia Elfredi allectus venit Angliam, et apud monasterium nostrum a pueris quos docebat graphiis, ut fertur
Abbreviated transcription (Latin):
etiam colloquio par¬
ticiparent. Nec ille ꝓ
suo officio satis age¬
bat.s pene in ꝑniciẽ
uersa sedulitas. Nam

Expanded text:
etiam colloquio participarent. Haec ille pro suo officio satis agebat, sed pene in perniciem versa sedulitas; nam
Abbreviated transcription (Latin):
mulabant. Siuthimꝰ
in terrenis nausians.
dominum ad celestia
iformabat. Alhstan¬
quoqz forensia non
negligenda ratus. eũ

Expanded text:
mulabant. Swithunus, in terrenis nauseans, dominum ad coelestia informabat; Alstanus, forensia quoque non negligenda ratus, eu
Abbreviated transcription (Latin):
danoꝵ ultra mare
fugatus est. Burre¬
dus accepta ethelspi-¬
da filia regis attul¬
fi filii egbirthi. affi¬
nitate illius ⁊ uecti-¬
galium pensionem
⁊hostium depreda¬
tionem consolatus ẽ.

Expanded text:
Danorum ultra mare fugatus est. Burhredus, accepta Ethelspida filia regis Athulfi filii Egbirhti, affinitate illius et vectigalium pensionem et hostium depraedationem consolatus est;
Abbreviated transcription (Latin):
audentes.eo quod ex¬
animalium cadaue¬
rib sanguine cruen¬
tatis. in modum castͥ
se munissent. nulla
re prospere acta citius
refugerunt. norman¬
nis ita seliberantib.
ducemq suum gaũdẽ¬
ter repetentib.

Expanded text:
audentes, eo quod animalium cadaveribus sanguine cruentatis in modum castri se munissent, nulla re prospere acta citius refugerunt; Northmannis ita se liberantibus, ducemque suum gaudenter repetentib
Abbreviated transcription (Latin):
aiuiditatem meam
preoccupasset ambro¬
siana in egesyppo fa¬
cundia. simul ⁊ qd̃
uereor ne michi uer¬
tatur uicio. quod
tam frequenter in

Expanded text:
aviditatem meam praeoccuparet Ambrosiana in Egesippo facundia, simul et quod vereor ne mihi vertatur vitio quod tam frequenter in
Abbreviated transcription (Latin):
Derpetua fama ui¬
cturus secula cuncta.
Tunc iuuenis nom̃
regni clamatur in
Ut fausto patrias
titulo moderatur ha¬
benas.

Expanded text:
erpetua fama victurus secula cuncta; Tunc juvenis nomen regni clamatur in Ut fausto patrias titulo moderetur habenas
Abbreviated transcription (Latin):
rum angustia opti¬
mum factu arbitratꝰ.
si urbes que defecerãt
pugnando reciperet:
in eundem sensum
uhtredum quendam
transhumbranum

Expanded text:
rum angustia, optimum factu arbitratus si urbes quae defecerant pugnando reciperet, in eundem sensum Uhtredum, quendam Transhumbranum
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseuero theobaldus
paucis. latitando per
deuia saltus. carnotũ
uenit confusus. ad cuiꝰ
fuge suffragium xp̃o
illi reddente uicem. filiꝰ

Expanded text:
Ipse vero Thebaldus paucis, latitando per devia saltus, Carnotum venit confusus. Ad ejus fugae suffragium, Christo illi reddente vicem, fili
Abbreviated transcription (Latin):
isionem istam ⁊
regnoꝵ partitio¬
nem uerbis quibus
scripta inueni. hic ap¬
posiu. Hoc ergo karo¬
lo uix duob annis
potestate integra im¬
perii ⁊ regni functo.
successit in regno karo¬
lus filius illius ludo

Expanded text:
isionem istam, et regnorum partitionem, verbis quibus scripta inveni, hic apposui. Hoc ergo Karolo vix duobus annis potestate integra imperii et regni functo, successit in regno Karolus, filius illius Lodo
Abbreviated transcription (Latin):
fere annus in cront¬
cis preteritus est: quo
non magnum ⁊ne
cessarium patrie ali¬
quid fecerit. quo non
monasterium nouũ
fundauerit. Nullas
insidias domesticoꝵ.
nullum exterminiũ

Expanded text:
fere annus in Chronicis praeteritus est quo non magnum 236 et necessarium patriae aliquid fecerit, quo non monasterium novum fundaverit. Nullas insidias domesticorum, nullum exterminiu
Abbreviated transcription (Latin):
summi in celum ꝓ¬
cessus ⁊ creditur ⁊
dicitur. De qua hic
loqui suscepto oꝑi
non udetur ẽẽ cõn¬
trarium. quod ad
anglie gloriam ꝑ¬
tineat. que talem ui-¬
rum produxerit. qui
huiusce religionis
fuerit. ⁊ auctor ⁊
mediator. Noster u¬
ille ⁊ nr̃a puer ĩ

Expanded text:
summi in coelum processus et creditur et dicitur. De qua hic loqui suscepti operis non videtur esse contrarium, quod ad Angliae gloriam pertineat, quae talem virum produxerit qui hujusce religionis fuerit et auctor et mediator. Noster ille, et nostra puer i
Abbreviated transcription (Latin):
retur.Ubi corꝑe pausat
qui hiis partib fidei
ueritatem inseruit. Cu¬
ius itaq sicut uos sci¬
uis dignitatis honorẽ
primum rex offa ꝓpt̾

Expanded text:
retur, ubi corpus ejus pausat qui his partibus fidei veritatem inseruit. Cujus itaque, sicut vos scitis, dignitatis honorem primum rex Offa, p
Abbreviated transcription (Latin):
bellicis strenui. ac xp̃iane
fidei uigore fulti:cirtum¬
quaq de inimicis uali-¬
dissimos semꝑ reporta¬
bant triumphos. Sub
quarum moderamine
xp̃i uinea succrescens.

Expanded text:
bellicis strenui, ac christianae fidei vigore fulti, circumquaque de inimicis validissimos semper reportabant triumphos. Sub quorum moderamine Christi vinea succrescens
Abbreviated transcription (Latin):
pontificale uaticin¬
um. Namq illa
nobilis propositi te¬
nax. predicta die cit̾
iuuente terminum
efflauit: cum esset
N Iec multo post
idem beatus uidit

Expanded text:
pontificale vaticinium; namque illa, nobilis propositi tenax, praedicta die citra juventae terminum efflavit; cum esset Nec multo post, idem beatus vidit
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ tuorum erat
exitus peccatum.
Stipendium autẽ
peccati mors. Mors
uero peccatorum
pessima. Nunc
a uobis par labor
atq metus. precio
meliore petuntur.
Hoꝵ laborum erit
causa caritas. ut
precepto dominico
admoniti. animas
pro fratrib pona¬
tis. Karitatis sti¬
pendium erit dei
gr̃a. dei gr̃am seque¬
tur iutã eterna Ite
ergo feliciter. ite cõ¬
fidenter ad inimi¬
cos dei persequen

Expanded text:
 timorum exitus erat peccatum. Stipendium autem peccati mors , mors vero peccatorum pessima . Nunc a vobis par labor atque metus pretio meliore petuntur. Horum laborum erit causa charitas, si sic praecepto Dominico admoniti animas pro fratribus ponatis ; charitatis stipendium erit gratia Dei; Dei gratiam sequetur vita aeterna. Ite ergo feliciter, ite confidenter ad inimicos Dei persequen
Abbreviated transcription (Latin):
galis tantarum elemo¬
sinarum largitrix ho¬
dieq cum brachio. cute
⁊ nerius incorrupta iu¬
get.Totum uero corpꝰ
reliquum preter ossa

Expanded text:
galis, tantarum eleemosynarum largitrix, hodieque cum brachio, cute et nervis, incorrupta viget; totum vero corpus reliquum, praeter ossa
Abbreviated transcription (Latin):
ille actu quo callebat
multa largiendo. plu¬
ra pollicendo in su¬
as partes eosdem tra¬
duxit. Munitione
igitur potitus. bel¬
lum domino suo de¬
nuntiauit. Ille soli¬
to more alacerrime ar¬
chas obsedit. Dissua

Expanded text:
ille astu quo callebat, multa largiendo, plura pollicendo, in suas partes eosdem traduxit. Munitione igitur potitus, bellum domino suo denunciavit. Ille solito more alacerrime Archas obsedit, dissua
Abbreviated transcription (Latin):
giendum estimarẽ.
Ita meticulosus dũ
quo euadam dubi¬
to repente ut hec di¬
oens uestre saluti nͥ
negligitis consulere.
festim effusurus.
Dixit ⁊ cum uerbo
pene sp̃m emisit.
Corpꝰ. in ecclesia sc̃e

Expanded text:
giendum non aestimarem. Ita meticulosus, dum quo evadam dubito, repente ut haec dicens vestrae saluti nisi negligitis consulerem festim effusurus. » Dixit, et cum verbo pene spiritum emisit. Corpus, in ecclesia s
Abbreviated transcription (Latin):
arius medietas ho¬
minis. cum alterã
cornipes uolu cri cͣ¬
su asportauit.adeo
firme nebulo inse¬
derat. Alterum eque
congressum librata
in caput spatha a
uertice ad ingna dif¬
fiderit. nec adhuc ict
horrendus steterit.
s sellam ⁊ spinam
equi penitus disci¬
derit.
Iudiui ueracem
hominem referen¬
tem iudisse se quod
subiciam. In ipsa
obsidione militem
ducis pabulari pro¬
gressum.⁊a leone
inuasum. obiectu
clippei mortem ali¬
se. Indoluisse Godefri¬
dum iuso. ⁊ uenabu¬
lo feram transfodis¬
se. illam sauciam
⁊dolore acrius seui¬
entem in principan
irruisse. adeo ut fer¬
ro quod exstabat e
uulnere tibiam eiꝰ
sauciaret ⁊ nisi pro¬
perass gladio bel-¬
uam eiuscerare il¬
lud iurtutis specim̃
potiuusse dente feri¬
no interire. Hiis
successib clarus ĩ
regem iherosolie
leuatur.propterea
nec tamen suꝑbus.
Paruum ad modũ
⁊finib angustum
fuit regnum. quod
preter paucas in cir¬
cuitu uillas nullas
pene urbes haberet.
Iam ⁊ infesta

Expanded text:
arvis medietas hominis, cum alteram cornipes volucri cursu asportavit, adeo firme nebulo insederat; alterum, aeque congressum, librata in caput spatha a vertice ad inguina diffiderit; nec adhuc ictus horrendus steterit, sed sellam et spinam equi penitus disciderit. Audivi veracem hominem referentem vidisse se 575 quod subjiciam: In ipsa obsidione militem ducis pabulari progressum, et a leone invasum, objectu clypei mortem alise; indoluisse Godefridum viso, et venabulo feram transfodisse: illam sauciam, et dolore acrius saevientem, in principem irruisse, adeo ut ferro quod extabat e vulnere tibiam ejus laederet; et, nisi properasset gladio belluam eviscerare, illud virtutis specimen potuisset dente ferino interire. His successibus clarus, in regem Ierosolymae levatur; propterea nec tamen superbus. Parvum admodum et finibus angustum fuit regnum, quod, praeter paucas in circuitu villas, nullas pene urbes haberet: nam et infesta
Abbreviated transcription (Latin):
eboracensis archiep̃c.
concilio presidens
habeat a dextera
londoniensem ep̃m.
a sinistra wintoni¬
ensem. Ceteri scõm
tempora ordinatio

Expanded text:
Eboracensis archiepiscopus, concilio praesidens, habeat a dextra Londoniensem episcopum, et a sinistra Wintoniensem; caeteri secundum tempora ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
cursus canum ueloci¬
um. quoꝵ circa salt
latratib solebat let
applaudere:uolatus
uoluchrum quorũ
natura est. de cogna¬
tis auib predas ag̾e.
Ad hec exertitia conti¬
nuis dieb post audi¬
ta mane diina offi¬
cia intendebat. Cetera
uir deo uoluntarie
deditus. inter regni
negotia uiuebat an¬
gesum:pauꝑib hos¬
pitibq maxime tnͣs¬
marinis ⁊ religiosis
benignus appellando.
munificus dando. ⁊
ad illoꝵ sanctitatem
monachos sue patrie
inuitando. Erat discre¬
te proceritatis. barba
⁊ capillis cigneus. fa¬
cie roseus.toto corꝑe
lacteus: membrorũ
habitudine commo¬
da ꝑidoneus.

Expanded text:
cursus canum velocium, quorum circa saltus latratibus solebat laetus applaudere; volatus volucrum, quorum natura est de cognatis avibus praedas agere. Ad haec exercitia continuis diebus, post audita mane divina officia, intendebat. Caetera, vir Deo voluntarie deditus, inter regni negotia vivebat angelum; pauperibus hospitibusque, maxime transmarinis et religiosis, benignus appellando, munificus dando, et ad illorum sanctitatem monachos suae patriae invitando. Erat discretae proceritatis, barba et capillis cygneus, facie roseus, toto corpore lacteus, membrorum habitudine commoda peridoneus.
Abbreviated transcription (Latin):
pene barbararum gen¬
tium regium genus
lineam trahit̃.quenꝙ
gentes angloꝵ deum
esse delirantes. ei quar

Expanded text:
pene barbararum gentium regium genus lineam trahit, quemque gentes Anglorum deum esse delirantes, ei quar
Abbreviated transcription (Latin):
Et non longe in eccle¬
sia sce tecle sunt mar¬
tyres felix. ⁊adauct᷑.
⁊nemesius. In aqua
saliua est caput ana¬
stasii martyris.

Expanded text:
et non longe, in ecclesia Sanctae Teclae sunt martyres Felix, et Adauctus, et Nemesius. In Aqua Salina est caput Anastasii martyris.
Abbreviated transcription (Latin):
silio sepe admoneret.
ne ad ꝑicula promp¬
tus uitam suam des¬
piceret. que eẽt fran¬
cis decori. normãnie
tutamento. utriq exẽ¬

Expanded text:
silio, saepe admoneret ne ad pericula promptus vitam suam despiceret, quae esset Francis decori, Normanniae tutamento, utrisque exe
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit. Inuenit in¬
tuna multis uel ue¬
terib reparatis. uel
nous excogitatis. re¬
pleuit eas manu mi¬
litari.que incolas ꝓ¬
tegeret. hostes repelle¬
rẽt. Nec frustra. Ad¬
eo uirtutes prouinci¬
alium in preliis occa

Expanded text:
habuerit. Invenit intuna multis, vel veteribus reparatis vel novis excogitatis, replevit eas manu militari, quae incolas protegeret, hostes repelleret. Nec frustra: adeo virtutes provincialium in praeliis occa
Abbreviated transcription (Latin):
at. s instar fluuioꝵ¬
uel in cisternis ex¬
cipiatur. uel per por¬
tas defluens torrentẽ
cedron augeat. Ibi
templum domini
⁊templum quod di

Expanded text:
at, sed instar fluviorum vel cisternis excipiatur, vel per portas defluens torrentem Cedron augeat. Ibi templum Domini et templum quod di
Abbreviated transcription (Latin):
eos de baldac castel¬
lo infestabant furo¬
ri prospexerunt mi¬
litaris artis callidita¬
te. Namq simu-¬
lata paulisper fuga.
ut ip̃i de angustiis

Expanded text:
eos de Baldac castello infestabant, furori prospexerunt militaris artis calliditate; namque simulata paulisper fuga, ut ipsi de augustiis
Abbreviated transcription (Latin):
primicerium in flan¬
driam propellit. Ea
tempestate.facies mo¬
nasterioꝵ feda. ⁊ mise¬
rabilis erat.Nam

Expanded text:
primicerium, in Flandriam propellit. Ea tempestate facies monasteriorum foeda et miserabilis erat; nam
Abbreviated transcription (Latin):
deflorabo. pauca perstrin-¬
gens. plurib uale faci¬
ens. Procedens itaq
primus libellus de an¬
glorum gestis sũccin¬
ctus. ex quo britanniã
occuꝑauere usq ad re-¬
gem egbirhcum. qui
uaria sorte profligatis
regulis insule pene toci¬
us nactus est monar¬
chiam. S cum qua

Expanded text:
deflorabo, pauca perstringens, pluribus valefaciens. Procedat itaque primus libellus de Anglorum gestis succinctus, ex quo Britanniam occupavere usque ad regem Egbirtum, qui, varia sorte profligatis regulis, totius insulae pene nactus est monarchiam. Sed cum qua
Abbreviated transcription (Latin):
modo ad hoc fedus
ineundum adquie¬
scere. nisi willelmi
ducis astipulatione.
hiis ludouicus ꝑ int̾¬
nuntios auditis ilico
ducem aggreditur ad

Expanded text:
modo ad hoc foedus ineundum acquiescere, nisi Willelmi ducis apstipulatione. His Ludovicus per internuntios auditis, illico ducem aggreditur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
mannos hortabatur.
ut qͣntocius ꝑsequerẽ¬
tirr hostes. ñ longe añ
illos turpit̾ abeuntes.
uio pastore siluarum
lustra carpens:tandẽ
post triduum cinomã¬
nis uenit.ueprib. ⁊ sẽ¬
tib miserabilit̾ pedes

Expanded text:
mannos hortabatur ut quantocius persequerentur hostes, non longe ante illos turpiter abeuntes. vio pastore silvarum lustra carpens, tandem post triduum Cinnomannis venit, vepribus et sentibus miserabiliter pedes
Abbreviated transcription (Latin):
tur: impetum concor¬
dium regum non fens.
cum paucis profugit.
Quincelmum sane
non mediocris culpa
respergit: quod eduui

Expanded text:
tur, impetum concordium regum non ferens, cum paucis profugit . Quicelmum sane non mediocris culpa respergit, quod Edwi
Abbreviated transcription (Latin):
mam. ⁊ regias gazas
custodiens. resistentes
umbone nominis sui
aliquandiu dispulit.
S tamdem ui ⁊ nu-

Expanded text:
mam et regias gazas custodiens, resistentes umbone nominis sui aliquandiu dispulit; sed tandem, vi et nu
Abbreviated transcription (Latin):
me instructa exercit᷑
copia: ascitis sue mili
tie satrapis animi sui
propositum exponẽs.
ualida austeritate re

Expanded text:
me instructa exercitus copia, ascitis militiae suae satrapis, animi sui propositum exponens, valida austeritate re
Abbreviated transcription (Latin):
tuta¬
ri. paruum herum
ex amore uenerari.
Stecit hec fides us¬
q ad famam obit
eius. Qua ubiq⁊
gentium dissemina.¬
ta. cum fato mutat
amor. mox quisq su¬
a munire oppida. tur¬
res agere. frumenta
comportare. causas

Expanded text:
tutari, parvum herum ex amore venerari. Stetit haec fides usque ad famam obitus ejus; qua ubique gentium disseminata, cum fato mutatus amor: mox quisque sua munire oppida, turres agere, frumenta comportare, causas
Abbreviated transcription (Latin):
orbi brittannico in¬
fulserit. quomodo hinc
greci. hinc latini pale¬
stras litterarum cer¬
nutriculam. familia¬
re philosophie domi¬
cilium effecerint. Sed¬
sus fuit.

Expanded text:
orbi Britannico infulserit, quomodo hinc Graeci, hinc Latini palaestras literarumondam nutriculam, familiare philosophiae domicilium effecerint. sus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Sparsus rumor per
totam angliam. mar-¬
tyris merita predica¬
bat. Quo excita int̾¬
fectuix iter illuc ado¬
riebatur. Iamq equũ
incensum stimulis

Expanded text:
Sparsus rumor per totam Angliam martyris merita praedicabat. Quo excita interfectrix, iter illuc adoriebatur; jamque equum inscensum stimulis
Abbreviated transcription (Latin):
ego eadmundus rex
angloꝵ oeterarũꝙ
gentiim in circuitu
ꝑsistentium gub̾na¬
tor ⁊ rector cum con
silio ⁊consensu opti¬
matum meoꝵ pro
eterne retributionis
spe ⁊relaxatione pec¬
caminum meoꝵ cõ¬
cedo ecclesie dei geni¬
tricis marie glestonie

Expanded text:
ego Eadmundus rex Anglorum ceterarumque gentium in circuitu persistentium gubernator silio 7 consensu optimatum meorum. pro eterne retribucionis spe 7 relaxacione peccaminum meorum concedo ecclesie Dei genitricis Marie Glastonie
Abbreviated transcription (Latin):
uit:inuste quidem
regnum ingressus.
s magna ciuilitate
⁊ fortitudine iutam
componens.Primis
dieb regnum in qua¬
tuor partitus. sibi
westsaxones.edrico
mertios. turkillo o¬
rientales anglos.ir¬
ritio northanimbros.
Ic primo interfecto¬
res edmundi qui ul¬
tro spe ingentis pre

Expanded text:
it; injuste quidem regnum ingressus, sed magna civilitate et fortitudine vitam componens. Primis diebus regnum in quatuor partitus, sibi West-Saxones, Edrico Mercios, Turkillo Orientales Anglos, Iricio Northanhimbros: ac primo interfectores Edmundi, qui ultro spe ingentis pr
Abbreviated transcription (Latin):
lxxx. milites qui ha be¬
chiis armillas duas
unciarum auri. in
capitib cassides de¬
auratas. securim da¬
mero. hastile ferreũ
dextra manu gestan

Expanded text:
 milites qui habegulis armillas duas, unciarum auri, in capitibus cassides deauratas, securim Danistro, hastile ferreum dextra manu gestan
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret.nedum tante
multitudini que to¬
tas segetes depastu¬
ra totos amnes epo¬
tatura iuderetur.
Estunabantur enĩ
cum a nycea disces¬
sere.septingenta mi¬
lia. Pars reliqua uł
ferro interempta. uł
ualitudine minuta.
maior domos de¬
lapsa.
nde ergo per an¬
tiochiam pysidie ⁊

Expanded text:
ficeret, nedum tantae multitudini, quae totas segetes depastura, totos amnes epotatura videretur: aestimabantur enim cum a Nicea discessere 553 septingenta millia, pars reliqua vel ferro interemta vel valetudine minuta, major domos dilapsa. § 358. Inde ergo, per Antiochiam Pisidiae
Abbreviated transcription (Latin):
fluentis tabi super
eum iaculatus est.
Quarum due tym¬
pora. una frontem
contingentes.cutem
⁊carnem sicut igni¬
to cauterio penẽtra

Expanded text:
fluentis tabi super eum jaculatus est; quarum duae tempora, una frontem contingentes, cutem et carnem sicut ignitio cauterio penetra
Abbreviated transcription (Latin):
ti ducis atrocem suꝑ se
enarrass expeditionem.¬
sua int̾posita fide. ad
adduxit.ad clementiã
siquidem ducis illum
inuadere disponentis:
suit. ut om̃i dissensionũ
in seruicio ducis pacta
fidelitate supplicem õi
a brittannica uexatio¬
ne recedere iussit.

Expanded text:
ti ducis atrocem super se enarrasset expeditionesua interposita fide, eum adduxit et clementiam siquidem ducis illum invadere disponentis. suit, ut omni dissensionum in servitio ducis pacta fidelitate supplicem omnia Britannica vexatione recedere jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
petuum uellet habe¬
re histrionem. arceret
eum aqua. Custos gͦ
appositus. mandatum
seuere exequebatur. Pre¬
teriit plurimum tem¬
pus. Asinus quando
temulentia dominũ
in gaudium excitass:
conuiuas iocis sius le¬
tificabat. S sicut reꝵ
omnium fastidium
est: dissolutius post ħ

Expanded text:
petuum vellet habere histrionem, arceret eum aqua. Custos ergo appositus mandatum severe exequebatur. Praeteriit plurimum tempus: asinus, quando temulentia dominum in gaudium excitasset, convivas jocis suis laetificabat. Sed, sicut rerum omnium fastidium est, dissolutius post
Abbreviated transcription (Latin):
riculo cuneos obstan¬
tes perrumpere. exer¬
tis brachiis ⁊ strictis
gladiis rem agentes.
Turci ulteruis non
ferentes fugamq
adorsi.uel ip̃i se pre¬
cipitarunt uel hosti¬
li manu occubuerũt.
plures seruituti. pau

Expanded text:
riculo, cuneos obstantes perrumpere, brachiis exertis et strictis gladiis rem agentes. Turci ulterius non ferentes, fugamque adorsi, vel ipsi se praecipitaverunt, vel hostili manu occubuerunt; plures servituti, pau
Abbreviated transcription (Latin):
numio exhylaratꝰ gau¬
dio.willelmum ducem
exorat continuo. ut ex
sacro fonte suscipiens
illum proprio nomine¬
eum uocaret lothariũ.
Cuius uerbis dux con¬
gratulanter affectu ob

Expanded text:
nimio exhilaratus gaudio, Willelmum ducem exorat continuo ut ex sacro fonte suscipiens illum proprio nomine vocaret Lotharium. Quibus verbis dux congratulanter affectu ob
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc secundum cro¬
nicoꝵ fidem. Ceterum
non eos regno integro
imꝑitasse. s inter se di¬
uisisse beda confir¬
Tunc regie indolis
nobile germen ceduui¬
alla emicuit: ceaulin
ex fratre cuda prone¬
pos. Immodice spei
iuuenis: ⁊ qui nul

Expanded text:
Et hoc secundum Chronicorum fidem: caeterum, non eos regno integro imperitasse, sed inter se divisisse, Beda confirTunc regiae indolis nobile germen Kedwalla emicuit, Cheaulini ex fratre Cuda pronepos, immodicae spei juvenis, et qui nul
Abbreviated transcription (Latin):
nomina. Constantiꝰ
filius eius. iulianus
apostata. iouinian᷑
Ualens. theodosius
maior. archadius.
theodosius minor.
Marcianus. Leo pri
sius. Iustinus ma¬
ior. Iustinianus. Hic
litteris ⁊ bellis nobi¬
lis. fecit in constanti¬
nopoli ecclesiam di¬
uine sapientie .i. do
agyosophyam cog¬
nominainit. opus ut
ferunt omnib per

Expanded text:
nomina: Constantinus filius ejus, Julianus apostata, Jovinianus, Valens, Theodosius major, Archadius, Theodosius minor, Marcianus, Leo primsius, Justinus major, Justinianus hic, literis et bellis nobilis, fecit in Constantinopoli ecclesiam Divinae Sapientiae, id est, Agiam Sophiam cognominavit; opus, ut ferunt, omnibus per
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus. turbide abe¬
git hoc tantum imp̾¬
cans ut deus inter eũ
⁊ Willelmum iudica¬
ret. Afferebat ille tria
ut uł regno secundũ
conditiones descende¬
ret. ul̃ sub eo regna

Expanded text:
dignatus turbide abegit; hoc tantum imprecans, ut Deus inter eum et Willelmum judicaret. Afferebat ille tria: 414 ut vel regno secundum conditiones descenderet; vel sub eo regna
Abbreviated transcription (Latin):
utricem ꝯclusit. donec
eius clementiam expe¬
teret. nudis uestigiis
equestram sellam ad
satisfaciendum ferens
ficte satisfacienti. non
modo cuncta indulsit.
uerum etiam reddito ei
oppido festinus a loco

Expanded text:
utricem conclusit, donec ejus clementiam expeteret et nudis vestigiis equestrem sellam ad satisfaciendum humeris ficte, satisfacienti non modo cuncta indulsit, verum etiam reddito ei oppido festinus a loco
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens blandam cre¬
dulitatem luserat.
dum interim calor
bellicus deferuesceret.
Porro ille quasi cũ
fortuna certaret utrũ
plus illa daret an ip̃e
disꝑgeret. sola uolun¬
tate regine tacite po

Expanded text:
nesciens, blandam credulitatem luserat dum interim calor bellicus defervesceret. Porro ille, quasi cum fortuna certaret utrum plus illa daret an ipse dispergeret, sola voluntate reginae tacite po
Abbreviated transcription (Latin):
o clerici. nondũ
patientib annis p̾s¬
biteri. Id officiũ ma¬
gis precario quam
bone ite merito ab
ep̃o loci exegerant.
Seniq alterius mi¬
serandus exitus su

Expanded text:
o clerici, nondum patientibus annis, presbyteri; id officium magis precario quam bonae vitae merito ab episcopo loci exegerant: denique alterius miserandus exitus su
Abbreviated transcription (Latin):
eo iam subiugata ter¬
ra obseruari littora:
ut nusquam sine pe¬
riculo sit exitus. Qua¬
propter consulerent ĩ
medium:quid cense¬
rent faciendum.Si
maneant:cauendũ

Expanded text:
eo jam subjugata terra, observari littora ut nusquam sine periculo sit exitus. Quapropter consulerent in medium quid censerent faciendum. Si maneant, cavendu
Abbreviated transcription (Latin):
quam iuuenem illũ.
torannici facti offen¬
sam in patrem. sedu¬
litate regia in filium
alleuans. Ob illiuis
sceleris expiationem
ibidem monasteriũ
ab elfrida edificatũ.
sc̃imonialium frec̃¬
tia in habitatur
iuc exemplo cru¬
delitatis: adiun¬
gunt aluid libidinis.
Uirginis deo dicate
audĩens ꝓulchritu¬
dinem: uiolenter eã
a monasterio abstra¬
xit. Abstracte pudorẽ
rapuit:⁊ non semel
thoro suo collocauit.
Quod cum aures be¬
ati dunstani offendis¬
set:uehementer ab eo
increpitus. septennem
penitentiam non fa-¬
stidiuit dignatus rex
affligi ieiunio. simł¬
q dyademate carere
septenno.

Expanded text:
quam juvenem illum; tyrannici facti offensam in patrem sedulitate regia in filium allevans. Ob illius sceleris expiationem ibidem monasterium, ab Elfrida aedificatum, sanctimonialium frequentia inhabitatur. § 158. Huic exemplo crudelitatis adjungunt aliud libidinis. Virginis Deo dicatae audiens pulchritudinem, violenter eam a monasterio abstraxit, abstractae pudorem rapuit, et non semel thoro suo collocavit. Quod cum aures beati Dunstani offendisset, vehementer ab eo increpatus, septennem poenitentiam non fastidivit, dignatus rex affligi jejunio, simulque diademate carere septennio.
Abbreviated transcription (Latin):
maius altare locauit.
habuit fratrem rod¬
bertum quem archi¬
ep̃m fecit rotomagi.
In hoc sane non par¬
ua macula gloriam
asꝑgens.

Expanded text:
majus altare locavit. Habuit fratrem Robertum, quem archiepiscopum fecit Rotomagi; in hoc sane non parva macula gloriam aspergens
Abbreviated transcription (Latin):
litteris aureis nomẽ
antiqui possessoris
legebatur. In capulo
quoq super crassas
auri laminas. clauũ
ferreum affixum cer¬
neres. unum ex qua¬
tuor quos uidaica
factio dominici corpo¬
ris apptauerat suppli

Expanded text:
litteris aureis nomen antiqui possessoris legebatur; in capulo quoque super crassas auri laminas clavum ferreum affixum cerneres, unum ex quatuor quos Judaica factio Dominici corporis aptarat suppli
Abbreviated transcription (Latin):
frustrati sunt insidiis.
samo satenis exem¬
plum fuge facientib.
Samosata est ciui¬
tas ultra eufratem.
de qua fuit paulus
samosatenus. cuius
heresim confutatam
in hystoria eusebii le¬
get qui uolet. Hanc

Expanded text:
frustrati sunt insidiis; Samosathenis exemplum fugae facientibus. Samosatha est civitas ultra Euphraten, 578 de qua fuit Paulus Samosathenus, cujus haeresim confutatam in historia Eusebii leget qui volet: hanc