comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ariniꝰ intem ptꝰ: quo larrateni hispani in xp̃anos efferati moxabaldefonso drege a acilur
ad sua redire coacti. etiamurbib quas olim tenuerant inuiti cessere.
orpus regio sollennicuratum psegnam cadomũ delatũ. Ibi magna freqñtia odi¬
natorum laicorum paucabumi t̃ditum. Uariecatis humane tunc fuit uide m de¬
riam: qđ homa ille cotius olim curope honor ancecessorũq suorum omiui pocenas
sedem et̃ne requrescionis sine calumniaimpetre ñ pocuit. Hamq miles q̃damudo
cuus pamonium locus ille ꝑtinuerat. clara contestans uoce rapinam sepultami¬
bubuit. Dicensauto ure solum suum eẽ nec illum inloco quem uiolent iniise¬
rat pausare debere. Qua cura uolente filio qui solus exlib̾is aderat. centũ librede
genta larganor. ꝑlolure Audatem calũpniam cõpescuere. Nam t̃c̃ rocb̃tus p mogent
intrancira cont̃ patriam belabat. Willsꝰ anteqͣm plane pat̾ expiraret anolio ga¬

Expanded text:
interemtus est; quo Sarraceni Hispani in Christianos efferati mox ab Aldefonso rege Galliciae ad sua redire coacti, etiam urbibus quas olim tenuerant inviti cessere. § 283. Corpus, regio solenni curatum, per Sequanam Cadomum delatum; ibi magna frequentia ordinatorum, laicorum pauca, humi traditum. Varietatis humanae tunc fuit videre miseriam, quod homo ille totius olim Europae honor, antecessorumque suorum omnium potentior, sedem aeternae requiescionis sine calumnia impetrare non potuit: namque miles quidam, ad cujus patrimonium locus ille pertinuerat, clara contestans voce rapinam, sepulturam inhibuit, dicens, Avito jure solum suum esse, nec illum in loco quem violenter invaserat pausare debere. Quocirca volente Henrico filio, qui solus ex liberis aderat, centum librae argenti litigatori persolutae audacem calumniam compescuere: nam tunc Robertus primogenitus in Francia contra patriam bellabat; Willelmus, antequam plane pater exspiraret, Angliam ena
Abbreviated transcription (Latin):
manos boent agarium suisui quo ualutt ȩxpellendum censunit: ꝓtestat᷑ꝰ mimanẽ qͥe¬
monem ppt eum consistere multoso adeum seq̃ndum blandiente ianii alĩ a
Anbelitu corriempec aum ipse dee piphaniorum moriens gemitu p aiut ailuon¬
datts quo: miseros qndami. adolescem pmo erroris calore secta suainfexitifso. uem¬

Expanded text:
matus, Berengarium nisu quo valuit expellendum censuit, protestatus immanem daematus, Berengarium nisu quo valuit expellendum censuit, protestatus immanem daemonem propter eum consistere, multosque ad eum sequendum blandiente manu et illice anhelitu corrumpere; quin et ipse die Epiphaniorum moriens, gemituque producto recordatus quot miseros quondam adolescens primo erroris calore secta sua infecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens. ⁊ parte beatus abomni. Qui celos animo corpore ditat humum. Post
obitũ uitam secum secũ reqͥescam. Ne fiat melior sors mea sorte sua.
ideas inhis u̾sib qđ laudis excesserit modum ep̃s. S sic se ostentat eloq̃n¬
tia. tali gestu ꝓcedit aureus lepos. eom purpureos flores fundit facundia
diues. Berengarius plane qͣmuis ipse sententiam correx̾it. omnes qͦs et totis
terris dep̃uauerat conuertere nequiuit. Adeo pessimũ ÷ alios ȩxemplo uł
ubo abono infirmare: quia fortassis peccatum te gͣuabit alienum. cum
desetum fuit tuum. Qđ ep̃m carnotensem ep̃m fulb̃tum. quẽ dñi mater
Marla. olim egrotum lacte mamillarum suarũ uisa fuerat sanare: p̃¬
dixisse aiunt. Nam cum in extremis positũ multi uisitarent ⁊ediũ ca-¬
pacitas uix confiuentib sufficet: ille int̾ oppofitas cat̾uas ocło longe ri-¬

Expanded text:
sapiens, et parte beatus ab omni; Qui coelos anima, corpore ditat humum. Post sapiens, et parte beatus ab omni; Qui coelos anima, corpore ditat humum. Post obitum vivam secum, secum requiescam, Nec fiat melior sors mea sorte sua. § 285. Videas in his versibus quod laudis excesserit modum episcopus; sed sic se ostentat 465 eloquentia, tali gestu procedit aureus lepos, eo modo Purpureos flores fundit facundia dives. Berengarius, plane quamvis ipse sententiam correxerit, omnes quos ex totis terris depravaverat convertere nequivit; adeo pessimum est alios exemplo vel verbo a bono infirmare, quia fortassis peccatum te gravabit alienum, cum deletum fuerit tuum. Quod episcopum Carnotensem Fulbertum, quem Domini mater Maria olim aegrotum lacte mammillarum suarum visa fuerat sanare, praedixisse aiunt: nam cum in extremis positum multi visitarent, et aedium capacitas vix confluentibus sufficeret, ille inter oppositas catervas oculo longe ri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesse: fauorem. Et populare lucrũ pellere mente manu. Cui uestis textura
rudis cui non fuit unqͣm. Ance sitim potus. nec cib ante fam̃. Quẽ pudor ante¬
hospiciũ statuit sͥ qͣmq libido. Incestos suꝑat. cam suꝑauit eam. Quẽ natura
parens cum mundo c̃tulit: inqͥt. Degeñant alii. nascitur iste mͥ. Queq uagaba¬
tur & pene reliquerat orbem. Inclusit sacro pectore iusticiã. Uir sacer ⁊ puero
quiqͣntum p̃minet orbi. E ama tam fame p̃minec ipse sue. Fama minor me-¬
ritis cum totum ꝑuolec orbem. Cum semꝑcrescat ñ erit equa tñ. Tir pius atq
gͣuis uir sic inutroq modestꝰ. Ut liuor neutro rode possit eum. Tiuor enim deflec
quẽ carpserat antea nectam. Carpsit ⁊odit eum qmmͦ laudat amat. Qm priꝰ
ex uita. tam nunt ex morte gemiscit. Et q̃ritur cełes huius abisse dies. Uir uͭ

Expanded text:
prodesse; favorem Et populare lucrum pellere mente, manu. Cui vestis textura prodesse; favorem Et populare lucrum pellere mente, manu. Cui vestis textura rudis; cui non fuit unquam Ante sitim potus, nec cibus ante famem. Quem Pudor hospitium statuit sibi; quamque Libido Incestos superat, tam superavit eam. Quem Natura parens cum mundo contulit, inquit « Degenerant alii, nascitur iste mihi. » Quaeque vagabatur, et pene reliquerat orbem, Inclusit sacro pectore Justitiam. Vir sacer a puero, qui quantum praeminet orbi Fama, tam famae praeminet ipse suae. Fama, minor meritis, cum totum pervolet orbem, Cum semper crescat, non erit aequa tamen. Vir pius atque gravis; vir sic in utroque modestus, Ut Livor neutro rodere possit eum. Livor enim deflet quem carpserat antea; nec tam Carpsit et odit eum, quam modo laudat, amat. Quam prius ex vita, tam nunc ex morte gemiscit, Et queritur celeres hujus abisse dies. Vir vere
Abbreviated transcription (Latin):
sophi quicqͥd cecinere poece. Ingenio cessit eloquioq suo. Sanctior ⁊ maior fa-¬
pientia maius adorta. Impleuit sacrum pectus ⁊ ora do. Pectus eam uoluit uox
ꝓtulit actio promsit. Singula factori sic studuere suo. Uir sacer ⁊ sapiens cuino¬
men crescit moras. Quo minorest quisqͥs maximꝰ ẽ hõium. Cui sensus peꝑit par¬
tosseruauit honores. Cui potior pauꝑ diuite iusq lucro. Qui nec defidiam nec
luxum resdedit ampla. Nec cumidũ fecit multus ⁊ altꝰ honos. Qui nec ad arg̃ntũ
nec ad aurum lumina fiexit. S doluit quotiens cui daret ħ. aberat. Q ñ cessauit
inopum fulcire ruinas. Donec mops dando pauꝑ ⁊ ipse fuit. Cuiꝰ cura sequi natu¬
ram. legib uti. Et mentem uitiis ora negare dolis. Uircutes opib uerum p̃¬
ponere falso. Nil uacuum sensu dicere uł facere. Ledere nec q̃nqͣm. cunctis

Expanded text:
sophi, quicquid cecinere poetae, Ingenio cessit eloquioque suo. Sanctior et major sasophi, quicquid cecinere poetae, Ingenio cessit eloquioque suo. Sanctior et major sapientia, majus adorta, Implevit sacrum pectus et ora Deo. Pectus eum voluit, vox protulit, actio prompsit, Singula Factori sic studuere suo. Vir sacer et sapiens, cui nomen crescit in horas; Quo minor est quisquis, maximus est hominum. Cui sensus peperit, partos servavit honores; Cui potior pauper divite, jusque lucro. Cui nec desidiam nec luxum res dedit ampla, Nec tumidum fecit multus et altus honos. 464 Qui nec ad argentum nec ad aurum lumina flexit; Sed doluit quotiens, cui daret haec, aberat. Qui non cessavit inopum fulcire ruinas, Donec, inops dando, pauper et ipse fuit. Cujus cura sequi naturam, legibus uti, Et mentem vitiis, ora negare dolis; Virtutes opibus, verum praeponere falso; Nil vacuum sensu dicere vel facere; Laedere nec quenquam, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
leo papa uercellis contͣ eum insticuto
term erumꝑet hildebrandꝰ cum archidraconus eet. turconismer⁊ api uone
admat s concibis conuctum. ad dogmatis sui amachemra compusit. que sqͥpra
sars lot is qui desidat inueniet. E espondert ei libris lanfrane alrt aui sspt
uentutis airum beips non defensione in famouit. euo austerio enumis colot
ie simne sesss aione a quibidam sc̃s habeat in nmis bonis mitimess ha resput¬
p̾dicabilis ep̃i affectum in magistrum ostendam. Simul & doctrina eius erit erem-¬
plo posteris: qua qͣm uiui debeat instituit. ⁊ si fortasse metas uere laudis amore incita-¬
tus transilierit.
uẽm miratur semꝑ mirabit᷑ orbis. Ille berengariꝰ non obiturus obit. Quem sacre
ficdi fastigia sumina tenentem. Iam quinta dies. abstulit ausa nefas. Illa dies
dãpnosa dies & perfida mundo. Qua dolor & rerum summa ruina fuit. Quastatꝰ
eccłie qua spesqua gła cleri. Qua cultor iuris. iure ruente ruit. Quicqͥd philo¬

Expanded text:
Leo papa, Vercellis contra eum instituto iterum erumperet, Hildebrandus cum archidiaconus esset Turonis, mox papa Romae, adunatis conciliis, convictum ad dogmatis sui anathema compulit; quae scripta suis locis, qui desiderat, inveniet. Responderunt ei libris Lanfrancus archiepiscopjuventutis aliquarum haeresium defensione infamaverit, aevo austeriore ita resipuit ut sine retractatione a quibusdam sanctus habeatur, innumeris bonis; maximeui, ut praedicabilis episcopi affectum in magistrum ostendam, simul et doctrina ejus erit exemplo posteris quo quomodo vivi debeat instituit, etsi fortasse metas verae laudis amore incitatus transilierit. Quem modo miratur, semper mirabitur orbis, Ille Berengarius non obiturus obit. Quem, sacrae fidei fastigia summa tenentem, Jam quinta dies abstulit, ausa nefas. Illa dies damnosa dies, et perfida mundo, Qua dolor et rerum summa ruina fuit; Qua status ecclesiae, qua spes, qua gloria cleri, Qua cultor juris, jure ruente, ruit. Quicquid philo
Abbreviated transcription (Latin):
sant martires. ipolitus. adrianus. eusebius. maria. marcha. paulina ualeria. marceitꝰ
Et prope maicus papa in sua eccl̃ia.
Et ibi iacet damasus pape in sua eccl̃ia. Et non longe scã petronilla. & nereus &
achilleus & alii plures.

Expanded text:
sant martyres Ipolitus, Adrianus, Eusebius, Maria, Martha, Paulina, Valeria, Marcellus; sant martyres Ipolitus, Adrianus, Eusebius, Maria, Martha, Paulina, Valeria, Marcellus; et prope, Marcus papa in sua ecclesia.Et ibi jacet Damasus papa in sua ecclesia; et non longe, sancta Petronilla, et Nereus, et Anchilleus, et alii plures.
Abbreviated transcription (Latin):
res. gordianus & epimachus. sulpitius ualerianus. quintꝰ quaitꝰ. sophia.
triphens. Et ibi ꝓpemalio loco tercullinꝰ. Et non longe eccłia beate euge¬
nie inqua iacet & claudia mater eius. & stepħs papa cum clero suo num̾o
Ndecinia porta & uia dicitur appia. Ibi requiescunt scĩ. sebastianus &
quirinus & olim ibi requieuerunt apłorum corpora. Et paulo ꝓpius
romam sunt martires. ianuarius. urbamus xenon. quintinꝰ. agapitus. felicissimꝰ. Et inalt̾a¬
eccl̃ia tiburtius ualerianus maximus. Non longe eccł̃ia cecilia martiris. Et ibi reconditi
sunt. stepħs sirtus. & ephirmꝰ. cusebius melchades marcellus eutidianus. diomsius. an¬
teros. pontianus. lucius pape. optatius. iuliantis. colocerus parthenius. tharsitiꝰ. policam
martires. Ibidem eccł̃ia sc̃ĩ cornelu & corpus. et in altera scẽ sotheris. Et non longe pau¬

Expanded text:
res Gordianus, et Epimacus, Sulpicius Servilianus, Quintinus, Quartus, Sophia, res Gordianus, et Epimacus, Sulpicius Servilianus, Quintinus, Quartus, Sophia, Tryphenus; et ibi prope in alio loco Tertullinus, et non longe ecclesia beatae Eugeniae, in qua jacet et Claudia mater ejus, et Stephanus papa cum clero suo numeroUndecima porta, et via dicitur Appia. Ibi requieverunt sanctus Sebastianus, et Quirinus, et olim requiescunt apostolorum corpora. Et paulo propius Romam sunt martyres Januarius, Urbaecclesia Tyburtius, Valerianus, Maximus. Non longe ecclesia Ceciliae martyris, et ibi reconditi sunt Stephanus, Sixtus, Zepherinus, Eusebius, Melchiades, Marcellus, Euticianus, Dionysius, Anteros, Pontianus, Lucius papa, Optacius, Julianus, Colocerus, Parthenius, Tarsicius, Policamus, martyres. Ibidem ecclesia sancti Cornelii, et corpus. Et in altera ecclesia sancta Sotheris: et non longe pau
Abbreviated transcription (Latin):
na &martires. alexander & felix. papras. In septimomiliario eiusdẽ ine. sc̃s papa
alexander cum euentio & theodolo. pausat.
iacet sc̃s laurentius insua eccłia: & habundiꝰ martir. Et ibi ꝓpe in alt̾a eccl̃ia
pausant hi in artires. ciriaca. romanus. iustinꝰ. crescentianus. Et ibi non longe ba¬
silica scĩ ypoliti: ubi ipse cum familia sua pausat. i. xuiii. Et ibi requiescunt be¬
ta trifena uxor decii & filia eius cirilla & concordia nutrix eius. Et in alta parte
uie illius est eccłia agapiti marciris.¬
que adbeatam helenam tendit. Ibi sunt ꝓpe petrus marcellinus tiburtus
iiiͦi. coronati.
ctaua porta sci iohannis que apud
onia poita metrosi dr. &coram istis ambab uia iacet latina.
ruuma porta & uia latina dr. Iuxta eam quiescunt in una eccłia marti¬

Expanded text:
na, et martyres Alexander, Felix, Papias. In septimo milliario ejusdem viae sanctus papa na, et martyres Alexander, Felix, Papias. In septimo milliario ejusdem viae sanctus papa Alexander, cum Eventio et Theodolo, pausat. jacet sanctus Laurentius in sua ecclesia, et Abundius martyr. Et ibi prope, in altera ecclesia pausant hi martyres, Ciriaca, Romanus, Justinus, Crescentianus. Et ibi, non longe, basilica sancti Ipoliti, ubi ipse cum familia sua pausat, id est, decem et octo. Et ibi requiescunt beata Trifena, uxor Decii, et filia ejus Cirilla, et Concordia nutrix ejus. Et in altera parte viae illius est eccet via Lavicana dicitur, quae ad beatam Helenam tendit. Ibi sunt prope Petrus, Marcellinus, Tiburtius, quatuor Coronati. Octava porta sancti Joannis, quae apud Nona porta Metrosa dicitur. et coram istis ambabus via Latina jacet. Decima porta, et via Latina dicitur. Juxta eam requiescunt in una ecclesia marty
Abbreviated transcription (Latin):
crispus: & in alt̾o loco ꝓpe requiescunt scĩ martires pamphilus. quirinus. lxxͣ.
gradib inimo terre. Deinde basilica scẽ felicitatis ubi requiescit illa. & silanus
filius eius: & non longe bonefacius martir. Ibidem in alt̾a eccł̃ia sunt. crisantus
& daria. & saturninus & mairrus. & iason. & mater eorum helaria. & alii innu-¬
merabiles. Et in altera basilica scs̃ alexander. uitalis. mairialis. filiĩ scẽ felici
tatis. & scẽ xii. uirgines. saturnina. hilarina. dñanda. rogantina. serantina.
paulina.donata. Ocinde basilica sc̃i siluestri. ubi iacet marmores tumulo
tentiana pausant.
uinta porta numentana. Ibidem sc̃s nichomedes prb̃r & martir. Itemq
uia eodem cͦ dr̃. Iuxta uiam eccł̃ia scẽ agnecis & corpus. In alt̾a sc̃a emerentia¬

Expanded text:
Crispus; et in altero loco prope requiescunt sancti martyres Pamphilus, Quirinus, septuaginta Crispus; et in altero loco prope requiescunt sancti martyres Pamphilus, Quirinus, septuaginta gradibus in imo terrae. Deinde basilica sanctae Felicitatis, ubi requiescit illa, et Silanus filius ejus, et non longe Bonifacius martyr. Ibidem in altera ecclesia sunt Crisantus, et Daria, et Saturninus, et Maurus, et Jason, et mater eorum Hilaria, et alii innumerabiles. Et in altera basilica sanctus Alexander, Vitalis, Martialis, filii sanctae Felicitatis; et sanctae septem virgines, Saturnina, Hilarina, Dominanda, Rogantina, Serantina, Paulina, Donata. Deinde basilica sancti Silvestri, ubi jacet marmoreo tumulo tentiana pausant. QUINTA PORTA. Quinta porta Numentana; ibidem sanctus Nicomedes, presbyter et martyr: itemque via eodem modo dicitur. Juxta viam ecclesia sanctae Agnetis, et corpus: in altera sancta Emerentia
Abbreviated transcription (Latin):
rima porta cornelia que mͦ dicitur porta scĩ petri & ura cornelia:Iuxta cã
eccłia beati petri sita est inqua corpus eius iacet auro & lapidib parata etã
nullus hominum scit numerum martirum qui in eadem eccłia pausãt.
Incadein uia est alta eccłia. inqua requiescunt scẽ uirgines rufina & scđ̾a.
Int̾cia eccłia sunt marius & martha etiam audifar & abbacub filii coꝵ.
flamminia & cum adpontem molbium ꝑuenit: uocatur uia rauenna¬
na que adrauennam ducit: Ibi in pͥmo miliariõ foris sc̃s ualentinus in sua
ertia porta poruiniana & uia eodem modo appellata s cum ꝑuenit ad sala-¬
riam nomen ꝑdit. Et ibi ꝓpe ineo loco qui dicit᷑ cucumeris requiescunt mar¬
mes requiescit. & scã uasella & ꝓchus & iacinctus. maxilianus. herculanus.

Expanded text:
A PORTA. Prima porta Cornelia, quae modo dicitur Porta Sancti Petri, et Via Cornelia. Juxta eam A PORTA. Prima porta Cornelia, quae modo dicitur Porta Sancti Petri, et Via Cornelia. Juxta eam ecclesia beati Petri sita est, in qua corpus ejus jacet, auro et lapidibus parata; etiam nullus hominum scit numerum martyrum qui in eadem ecclesia pausant. In eadem via est altera ecclesia, in qua requiescunt sanctae virgines Rufina et Secunda. In tertia ecclesia sunt Marius et Martha; etiam Audifax et Abacuc, filii eoruFlaminea; et cum ad pontem Molbium pervenit, vocatur Via Ravennana, quia ad Ravennam ducit. Ibi in primo milliario foris sanctus Valentinus in sua  540 TERTIA PORTA. Tertia porta Porciniana, et via eodem modo appellata, sed cum pervenit ad Salariam nomen perdit: et ibi prope, in eo loco qui dicitur Cucumeris, requiescunt marmes requiescit, et sancta Vasella, et Protus, et Jacinctus, Maxilianus, Herculanus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nrbs cecidit de qua siquicqͣm dicere dignum. moliar. hoc pot̾o: dicere roma fuit.
Non tamen annorum series non flamma nec ensis. ad plenum pocuit hoc abolere
decus. Cura hominum potuit tantam componere romam. qͣm tam non potuic
soluere cura qͥeum. Confer opes marmorq nouum suꝑumq fauorem. artificũ
uigilent innoua facta manus. Non camen aut fieri par stanti machina mu-¬
ro. aut restaurari sola ruina potest. hic suꝑum formas suꝑi mirant᷑ & ipsi.
& cupiunt fictis uultib ẽẽ pares. Non potuit natura dos hoc ore creare: qͥ
miranda dm̃ signa creauit homo. Wltus ad est his numinib potiusq co¬
luntur. arcificum studio qͣm deitate sua. Urbs felix siuel dñis urbs illaca-¬
reret. uel dominis esset turpe carere fide.
dignitatem uel mͦ malorum maiestatem : S ne quid honori desit. adi¬
tiam & portarum numerum & multitudinem sacrorum cinerum. Et ne

Expanded text:
Urbs cecidit, de qua si quicquam dicere dignum Moliar, hoc potero dicere, « Roma fuit! » Urbs cecidit, de qua si quicquam dicere dignum Moliar, hoc potero dicere, « Roma fuit! » Non tamen annorum series, non flamma, nec ensis, Ad plenum potuit hoc abolere decus. Cura hominum potuit tantam componere Romam. Quantam non potuit solvere cura deum. Confer opes, marmorque novum, superumque favorem, Artificum vigilent in nova facta manus; Non tamen aut fieri par stanti machina muro, Aut restaurari sola ruina potest. Hic superum formas superi mirantur et ipsi, Et cupiunt fictis vultibus esse pares. Non potuit Natura deos hoc ore creare, Quo miranda deum signa creavit homo. Vultus adest his numinibus; potiusque coluntur Artificum studio, quam deitate sua. Urbs felix, si vel dominis urbs illa careret, Vel dominis esset turpe carere fide. dignitatem, vel modo malorum majestatem? Sed, ne quid honori desit, adjiciam et portarum numerum, et multitudinem sacrorum cinerum; et, ne
Abbreviated transcription (Latin):
etiam turonensis archiep̃i. Quos hic cum inseruero non ido faciam ut alieno la-¬
bore parcam głam inme transferam s erit ingenue mentis inditium si erus non
cum sis prope tota ruina. Qmͣ magni fueris integra. fracta doces. Longa tuos
fastus etas destruxit. & arces cesaris & suꝑum templa palude iacent. Ille labor
labor ille ruit. quem dirus araxes. ⁊ stantem tremuit. & cecidisse dolet. Quem
gladiiregum quem ꝑuida iura senatus. o uem suꝑirerum constituere caput.
Quem magis optauit cum crimine solus hr̃e. cesar qͣm sociꝰ & pius ẽẽ socer. Qui
crescens studiis trib. hostes. crimen. amicos. Indomuit. secuit legib. emit ope.
Inquem dum fieret uigilauit cura pͥorum. iuuit opus pietas hospitis undalo¬
cum. Mat̾iam fabros expensas axis uterq misit: se muris optulit ille locus
Expendere duces thesauros. fata fauorem. artifices studium totus ⁊ orbis opẽ

Expanded text:
etiam Turonensis archiepiscopi: quos hic cum inseruero, non ideo faciam ut alieno laetiam Turonensis archiepiscopi: quos hic cum inseruero, non ideo faciam ut alieno labore partam gloriam in me transferam; sed erit ingenuae mentis indicium, si, ejus non cum sis prope tota ruina; Quam magni fueris integra, fracta doces. 538 Longa tuos fastus aetas destruxit; et arces Caesaris, et superum templa, palude jacent. Ille labor, labor ille ruit, quem dirus Araxes Et stantem tremuit, et cecidisse dolet; Quem gladii regum, quem provida jura senatus, Quem superi rerum constituere caput; Quem magis optavit cum crimine solus haber Caesar, quam socius et pius esse socer: Qui crescens, studiis tribus, hostes, crimen, amicos, Vi domuit, secuit legibus, emit ope; In quem, dum fieret, vigilavit cura priorum, Juvit opus pietas, hospitis unda locum; Materiam, fabros, expensas, axis uterque Misit; se muris obtulit ipse locus: Expendere duces thesauros, fata favorem, Artifices studium, totus et orbis opes.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsapie comites: inquib uirtus citra genus non erat. Parebant eis angli &
norchinanni & occidentales franci & flandrie. & omnium populorum cu¬
nei qui abocceano britannico usq ad appes medit̾aneo tractu iacent. Ita
uiam ꝓfecti reppeterunt apud lucas papam urbanum qui guibto infensus
ut dixi. auxil Qo mathildis italiam & urbem circum sonabat armis. Iãq
tantum ꝓmouerat ut quirices ad gr̃am eius uersi guibtinos cum u̾btum
uerb̃ib latesserent. Nec erat altutris irel meccłiis uel intriuiis parcendi
animꝰ: donec guib̾tus uirib impar urbano serlem uacue fecit alemanniã¬
roma que quondam dñaoibis terrarum nunc elapsus.¬
ad comparationem antiquitatis uidetur oppidum exiguum. & de roma
trutinantes iusticiam p̃cio uenditantes canonum regulam de urbe inqͣm & urbi-¬
cis quicqͥd conarer dicere p̃uenerunt uersus heldeb̃ti cenomannensis pͥmo ep̃i p̾

Expanded text:
prosapiae comites, in quibus virtus citra genus non erat. Parebant eis Angli, et prosapiae comites, in quibus virtus citra genus non erat. Parebant eis Angli, et Normanni, et Occidentales Franci, et Flandritae, et omnium populorum cunei qui ab oceano Britannico usque ad Alpes mediterraneo tractu jacent. Ita viam profecti receperunt apud Lucas papam 537 Urbanum, qui Guiberto infensus ut dixi, auxilio Matildis Italiam et urbem circumsonabat armis. Itaque tantum promoverat, ut Quirites, ad gratiam ejus versi, Guibertinos tum verbis tum verberibus lacesserent; nec erat alterutris vel in ecclesiis vel in triviis parcendi animus, donec Guibertus, viribus impar, Urbano sedem vacuefecit, AlamanniaRoma, quae quondam domina orbis terrarum, nunc ad comparationem antiquitatis videtur oppidum exiguum; et de Romatrutinantes justitiam, pretio venditantes canonum regulam;--de urbe, inquam, et urbicis quicquid conarer dicere praevenerunt versus Hildeberti Cenomannensis primo episcopi, post
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑio suo appendices. si acqͥrere possent redderent sanguinis sui ꝑiculo alienũ:
mercantes commodum. Soli raimundo uisa est antiquior tuende lib̃tatis
gra. ut nec ipsi suum substerneret hominum. nec ꝓfiteret᷑ sacram̃tum. Ita-¬
q coactis omnib uirib nicheam urbem bithinic aggrediunt᷑. Ipsum enĩ
pͥmitus placuerat inuadi: qđ ⁊ uiantib obsisteret: & mortem ꝑegrinorũ
nuꝑ ibi occisorum ultum ire ammati c̃ent. Namq Walterꝰ qͥdam miles ꝓba¬
tus. s p̃ceps quia uyx in homine uno sapientiam & audatiam conspicaberis
qũ altera moretur. alt̾a p̃cipitet. incircui specte circummenia cursitans. cũ
multa manu occubuerat. Eam manum petrus beremita p̃dicationib suis
de patria pellexerat.
regis cuius titulum hic lib̾ gestat. it̃ illud adorri gestiens. habuit socios
roabtum flandrensem. stephanum blesensem sororis maritum. Om̃s ample

Expanded text:
perio suo appendices, si adquirere possent, redderent, sanguinis sui periculo alienum perio suo appendices, si adquirere possent, redderent, sanguinis sui periculo alienum mercantes commodum. Soli Raimundo visa est antiquior tuendae libertatis gratia, ut nec ipsi suum substerneret hominium, nec profiteretur sacramentum. Itaque, coactis omnibus viribus, Niceam urbem Bithiniae aggrediuntur . Ipsam enim primitus placuerat invadi, quod et viantibus obsisteret, et mortem peregrinorum nuper ibi occisorum ultum ire animati essent: namque Walterus quidam, miles probatus sed praeceps quia vix in homine uno sapientiam et audaciam conspicaberis, quod altera moretur, altera praecipitet, incircumspecte circa moenia cursitans, cum multa manu occubuerat. Eam manum Petrus heremita praedicationibus suis de patria pellexerat. regis, cujus titulum hic liber gestat, iter illud adoriri gestiens, habuit socios Robertum Flandrensem, Stephanum Blesensem sororis maritum. Omnes amplae
Abbreviated transcription (Latin):
horum ꝓcerum aduentu territꝰ uolens s quali p̃tib coactus captionis. uolens gr̃am
fecit: tergiu̾satione famosus. & nichil unqͣm magnum nisi dolo machinatꝰ. Ipse
guiscardum ut suꝑius dixi ueneno. uxoremq eius corruꝑat auro: fidem cõniu¬
galem falso ꝑnuntios pactus. Ipse deniq uillelmum comitem pictauiensem
ꝑmifit. indignatus suꝑ eius responso quo greco negauerat hominium. Ipsũ
postremo boamundum posteriori tempore contͣ se uenientem. ut iniurias ꝑegͥ.¬
norum ulcisceret᷑. bis. terq nsidiis impetiuit. S cum parum ꝓ moueret gui¬
donc fr̃ẽ & toto pene spoliauit exercitu: notis arcib toxtea uł fluminib uel
uestib infundens. S ħ pͦmodum. Tunc uero exercitum urbe arcens ꝓcerib
blande collocutus. tantum graia facundia ualuit: ut a singulis hominum
& sacramentum exigeret. Qđ illi nichil doli machinarentur: qđ urbes im¬

Expanded text:
horum procerum adventu territus, volens, sed quasi precibus coactus, captionis gratiam horum procerum adventu territus, volens, sed quasi precibus coactus, captionis gratiam fecit; homo tergiversatione famosus, et nihil unquam magnum nisi dolo machinatus. Ipse Guiscardum ut superius dixi veneno, uxoremque ejus corruperat auro; fidem conjugalem falso per nuncios pactus. Ipse denique Willelmum comitem Pictaviensem permisit ; indignatus super ejus responso, quo Graeco negaverat hominium. Ipsum postremo Boamundum, posteriori tempore contra se venientem ut injurias peregrinorum ulcisceretur, bis terque insidiis impetivit; sed cum parum promoveret, Guidone fratre et toto pene spoliavit exercitu, 536 notis artibus toxica vel fluminibus vel vestibus infundens: sed haec postmodum. Tum vero exercitum urbe arcens, proceribusque blande collocutus, tantum Graia facundia valuit, ut a singulis hominium et sacramentum exigeret quod illi nihil doli machinarentur; quod urbes im
Abbreviated transcription (Latin):
ĩse parinsigne uirtutis uiri armis inhostes pretate indm̃ splenaiqi. Subsig¬
nis corum milttabant gothi & &ascones: & quicumq popłs inpirineũ & alps
disfunditur. Preuenerat eos compendio beamundus loco appulus: gente north¬
manius. Namq is apud brundisium nauib conscensis : dirachioq appulsꝰ.
inde itineit pedestri constantinopolim ꝑ nocos sibi tramites contendit. Dactu
ciuis agebat plium italia: ꝙ quecumq cont̾mina ꝓcuncia aterreno mari ĩ
anar iacicum ꝓtenditur. hi omnes pariter constantinoꝑolim conuenientes
non nichil mutue letitie habuere. Ibiq hugonem magnum philippi regis
francoium frẽm inuenere qđ is in consulte & cum raro milite t̾ras imꝑatoris ingressus.
& ab hominib cius captus. in lib̃a custodia habebat᷑. At uͦ alexius eius ciuitatis imꝑator.

Expanded text:
episcopus, par insigne virtutis, viri armis in hostes, pietate in Deum splendidi: 535 sub sigepiscopus, par insigne virtutis, viri armis in hostes, pietate in Deum splendidi: 535 sub signis eorum militabant Gothi et Wascones, et quicunque populus in Pyrenaeum et Alpes diffunditur. Praevenerat eos compendio Boamundus, loco Appulus, gente Normannus; namque is apud Brundusium navibus conscensis, Dirachioque appulsus, inde itinere pedestri Constantinopolim per notos sibi tramites contendit: ductu ejus agebat praelium Italia, et quaecunque contermina provincia a Tirrheno mari in Adriaticum protenditur. Hi omnes, pariter apud Constantinopolim convenientes, nonnihil mutuae laetitiae habuere; ibique Hugonem magnum, Philippi regis Francorum fratrem, invenere, quod is inconsulte et cum raro milite terras imperatoris ingressus, et ab hominibus ejus captus, in libera custodia habebatur. At vero Alexius, ejus civitatis imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
senite longa hierentia Opimonem hominum uincebat mimerus: qmuis estia¬
rentur seragiescentum milia itinerantium. Nũqͣm ꝓcul dubio tot gentes in
unam diere sententiam: nunqͣm tanta barbaries imꝑiouni. ⁊ pene nulli
trni cositatem substrauit suam. Piecipiium enim erat uidere miraculum:
illius qui ꝑdid̾at corrigeretur necessitas.
aono: aduenerat desidantib mensis martius. qͣndo senecta brumali depo-¬
sita muncusuernaliuestitus inuenta. inplagam orientis ituros inuitabat
Godesridus dur lotcharingorum ꝑ parnonium iter instrauit: nuclli unqͣm int¬
liti mitute sal̃s deantiqua caroli magniorigine lineam trahens. & caiutt
plurimus inerat karolustam sanguiue qͣm mente.Sequebant᷑ eum sus¬
nes lothar ingi sarones & quicqͥd gentium inter rhenum ae garunam fiutuõ
saset. Er lalia tiamiter adorti rannundus comes de sc̃o egidis & aimarus poduĩ

Expanded text:
serie longa haerentia. Opinionem hominum vincebat numerus, quamvis aestimaserie longa haerentia. Opinionem hominum vincebat numerus, quamvis aestimarentur sexagies centum 534 millia itinerantium. Nunquam proculdubio tot gentes in unam coiere sententiam; nunquam tanta barbaries imperio uni, et pene nulli, cervicositatem substravit suam. Praecipuum enim erat videre miraculum, illius qui perdiderat corrigeretur necessitas.amque advenerat desiderantibus mensis Martius , quando, senecta brumali deposita, mundus, vernali vestitus juventa, in plagam orientis ituros invitabatstituit, nulli unquam militi virtute secundus; de antiqua Karoli magni origine lineam trahens, et cui vere plurimus inerat Karolus tam sanguine quam mente: sequebantur eum Frisones, Lotharingi, Saxones, et quicquid gentium inter Renum et Garumnam fluvios jacet. Per Dalmatiam iter adorti Raimundus comes de Sancto Aegidio, et Aimarus Podii
Abbreviated transcription (Latin):
orbem dulci xp̃ianorum animos infecit aura. Qua circumquaꝙ fpirante nulla put
tam remotage is. tam abdcta que non sui partem untc̃et. Niam non solum mes tort¬
ner piuncuias hic amor mouit: s ⁊ om̃s qui uel impenitistumis imsusis. IIneait
nomib barbaris xp̃i nomen audierant. T unc alensis uenationem sal tuuim ta
porto migrabatur urbib. Nullus necessitudinum amor affectus patriclni lis
solus deus poculis. Quicqͥd ni horreis. quicqͥd intricliniis repositum responsumi
erad ubamari uotisi agiicole uel theduiorum incubitoris deseritur:. in solume¬
posolimitantim tter esuritui. Gaudium erat euntib. meror remanenton
auo de remanentib : Uid̾es maritum cum matrona. cum omini postremo sa¬
milia cuntem: rideros arpentis impositos totos in iter transferre penateo an¬
gustus erat limes transeuntib arctus tranies itinerantib sicruebant agnim

Expanded text:
per orbem, dulci Christianorum animos infecit aura: 533 qua circumquaque spirante, nulla fuit per orbem, dulci Christianorum animos infecit aura: 533 qua circumquaque spirante, nulla fuit tam remota gens, tam abdita, quae non sui partem mitteret; nam non solum mediterraneas provincias hic amor movit, sed et omnes qui in penitissimis insulis, vel in nationibus barbaris, Christi nomen audierant. Tunc Wallensis venationem saltuum, tuncporro migrabatur urbibus. Nullus necessitudinum amor, affectus patriae vilis, solus Deus prae oculis; quicquid in horreis, quicquid in tricliniis repositum, responsurum erat vel avari votis agricolae, vel thesaurorum incubatoris, deseritur; in solum Ierosolymitanum iter esuritur. Gaudium erat euntibus, moeror remanentibus. Quid dico de remanentibus? Videres maritum cum matrona, cum omni postremo familia, euntem; rideres, carpentis impositos, totos in iter transferre penates. Angustus erat limes transeuntibus, arctus trames itinerantibus, sic ruebant agmina
Abbreviated transcription (Latin):
clinium uicturi uidebunt sepulchrum dñicum. Et que maior felicitas quam ut
homo interris agens uiderat loca illa. in quib celorum dñs conuersatus est hui¬
manitus: felices qui adhec uocant᷑ munia: ut illa nansciscant᷑ muña. Fortu¬
natiqui meditant᷑ ista p̃lia: ut illa consequantur prȩmia.
uiusce orationis tenorem scͥpsi. pauca ꝓpt̾ ueritatem dictorum in castigato
sermone deꝓmens: plura manumittens. hinc igitur popłs auditorũ ac¬
census iuditium animi clamore testatur: fauens sermotinationi fauens ꝑegri¬
nationi. Statimq in concilio ꝓceres non nulli papegenib affusi se suaq d̃i mi¬
litie consetrarunt. Equib aimarus insignis potentie podiensis ep̃s. qui pͦea
cxercitum illum. auxit prudentia. rexit eloq̃ntia. Igit᷑ nouembri mense ĩ qͦ
orcilium aetum futt asigulisnisua discestum. sontinuoq fama boni totum ꝑlapsi

Expanded text:
clinium, victuri videbunt sepulchrum Dominicum. Et quae major felicitas quam ut clinium, victuri videbunt sepulchrum Dominicum. Et quae major felicitas quam ut homo, in terris agens, videat loca illa in quibus coelorum Dominus conversatus est humanitus? Felices qui ad haec vocantur munia, ut illa nanciscantur munera! fortunati qui meditantur ista praelia, ut illa consequantur praemia! » § 348. Hujusce orationis tenorem scripsi, pauca propter veritatem dictorum incastigato sermone depromens, plura manumittens. Hinc igitur populus auditorum accensus, judicium animi clamore testatur, favens sermocinationi, favens peregrinationi: statimque in concilio proceres nonnulli, papae genibus affusi, se suaque Dei militiae consecrarunt; e quibus fuit Aimarus, insignis potentiae Podiensis episcopus, qui postea exercitum illum rexit prudentia, auxit eloquentia. Igitur Novembri mense, in quo concilium actum fuit, a singulis in sua discessum. Continuoque fama boni, totum perlapsa
Abbreviated transcription (Latin):
que instar mortis est diligitis: Res est nimirum dementie ꝓcupiditate breuis ui-¬
ur̃as: uacuate ab impiisdi sacrarium extendite latrones. inducite pios. Hulla uoᷤᷤ
necessitudinis pietas contineat: quia pͥma homines pietas indm̃. Hullum nata¬
lis soli caritas tricet: quia diu̾sis respectib xp̃iano totus est mundꝰ exilium. & totꝰ
mundus patria. Itaexilium patria ⁊ patria exilum. Hullum patrimoniorũ am¬
plitudo remoretur. quia ampliora sunt que pmitcunt᷑. nec ea que inani spe mi-¬
seris adulentur uel ignauam mentem pigus rerum meditamine palpent. s cre¬
& que centuplicatum contẽptorib suis p̃tium importent: hec edico. hec man¬
do. tmninumq primi ueris affigo. Aderit ds euntib ut eis bonus arrideat an-¬
nus: cum copia frugum cum serenitate temporum. Morituri celi intrabunt tri¬

Expanded text:
quae instar mortis est, diligitis? Res est nimirum dementiae, pro cupiditate brevis vitquae instar mortis est, diligitis? Res est nimirum dementiae, pro cupiditate brevis vit animas vestras; vacuate ab impiis Dei sacrarium, extrudite latrones; inducite pios. Nulla vos necessitudinis pietas contineat, quia prima hominis pietas in Deum. Nullum natalis soli charitas tricet, quia diversis respectibus Christiano totus est mundus exilium, et totus mundus patria; ita exilium patria, et patria exilium. Nullum patrimoniorum amplitudo 532 remoretur, quia ampliora sunt quae promittuntur. Nec ea quae inani spe miseris adulentur, vel ignavam mentem pigro rerum medicamine palpent; sed cred caduca; et quae centuplicatum contemptoribus suis pretium importent. Haec edico, haec mando, terminumque proximi veris affigo. Aderit Deus euntibus, ut eis bonus arrideat annus, tum copia frugum, tum serenitate temporum. Morituri coeli intrabunt tri
Abbreviated transcription (Latin):
fruuntur suppliciis nichil peius timentes. Dum autem uinculis corporum irre¬
tiuntur: trahunt abipsis terrulenta contagia & qd ueracit̾ quis dicat mortue st̃.
Nec enim luteum celesti diuinum mortali pulchre coheret. Plurimum qdem pot̃
anima: etiam nunc corpore iuncta. Instrum̃tum enim suum uiuificat: latent̾
id moriens & ultra mortalem naturam gestis ꝑducens. Ueruntamen cum sarcina qͣm in
terram trahitur absoluta ꝓprium locum receꝑit: beatam & iuudiq lib̃am participat
forticudinem quomͣcimq diuine nature inuisibilitate comiminicans. Gemino gͦ func̃¬
ta officio: corpori uitam ministrat cum ad est causam uͦ mutationis cum recedit. Ui¬
detis quam iocunde anima indormienti corpore uigilet. & asensib seducta ꝓdiui¬
nacognatione multa futura ꝓuideat. Curgͦ mortem timetis qui sompni requiem

Expanded text:
fruuntur suppliciis, nihil pejus timentes. Dum autem vinculis corporum irrefruuntur suppliciis, nihil pejus timentes. Dum autem vinculis corporum irretiuntur, trahunt ab ipsis terrulenta contagia, et quod veraciter quis dicat mortuae sunt; nec enim luteum coelesti, divinum mortali, pulchre cohaeret. Plurimum quidem potest anima, etiam nunc corpori juncta; instrumentum enim suum vivificat, latenter id movens, et ultra mortalem naturam gestis producens: veruntamen cum, sarcina qua in terram trahitur absoluta, proprium locum receperit, beatam et undique liberam participat fortitudinem, quomodocunque divinae naturae invisibilitati communicans. Gemino ergo functa officio, corpori vitam ministrat cum adest, causam vero mutationis cum recedit. Videtis quam jocunde anima in dormiente corpore vigilet, et, a sensibus seducta, pro divina cognatione multa futura praevideat. Cur ergo mortem timetis, qui somni requiem,
Abbreviated transcription (Latin):
nos amissan iducet a apattiam. ꝑ multas nimirum tribulationes opontet
uot nationte inreanium di. Spetate gͦ animo si p̃nsi fueritis ctures. Apectat
catenas quecumqi postremo possunt tormenta infugi. opimimi ꝑ fiditrẽ
cobore horreton fuppolicia ut si necesse fuerit. dampno corporum agatis
aminarum irmediumi. Mortem netimetis uiri fortissimi fortiti ame &
audatia pstantes. Nichił certe inuos poterit comminisoi humana noqtia
quo suꝑna peisetur gł̃a. Nonenim sunt condigne passiones huiꝰ temꝑis: ad futurã glam
que reuelabit᷑ in nob̃. An nescitis qđ uiuere hominib est calamitas mori felicitas: hec uo¬
bis doctrina si recordamini cum lacte matrum affusa est sac̾dotum u̾bo hanc maiores
ur̃i martires p̃tenderunt exemplo. Mors enim acenulento carcere lib̾at aniias: ad
ꝓprium locum ꝓm̾itis euoluturas. Mors accelerat boms patriam: mors p̃cidit reis
malitiam. ꝑ mortem gͦ libere amme uel oblectant᷑ gaudiis spe meliora p̃sum̃tes: ł

Expanded text:
t vos introire in regnum Dei. Spectate ergo animo, si prensi fueritis, cruces; spectate catenas, quaecunque postremo possunt tormenta infligi; operimini pro fidei vestrae robore horrenda supplicia, ut, si necesse fuerit, damno corporum agatis animarum remedium. Mortemne timetis, viri fortissimi, fortitudine et audacia praestantes? Nihil certe in vos poterit comminisci humana nequitia, quo superna pensetur gloria; non enim sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis. An nescitis quod vivere hominibus est calamitas, mori felicitas? Haec vobis doctrina, si recordamini, 531 cum lacte matrum affusa est sacerdotum verbo; hanc majores vestri martyres praetenderunt exemplo. Mors enim a coenulento carcere liberat animas, ad proprium locum pro meritis evolaturas. Mors accelerat bonis patriam; mors praecidit reis malitiam: per mortem ergo liberae animae vel oblectantur gaudiis, spe meliora praesumentes; vel
Abbreviated transcription (Latin):
tant que solis xp̃ranis patere deb̾et si aliquod solite uirtucis uestigium eis incẽt
hoc si solum ẽẽt: frontes nr̃as onerare sufficeret. Iam uͭ quis ferat nisi mult̃
t̾eiam mundi partem. ut hereditarium nidum in habitant que amaiorib
colatu transigentes mediam. nefandis illis uectigal pensitant: tiel tacteiᷤᷤ
suspiriis nr̃e libtatis desidantes conscientiam quia ꝑdidere suam. Illi affri¬
cam alteram orbis partem. cͣc. iam annis & eo amplitis armis possessatui
tenent. Qdđ id̾o xp̃iam honoris ꝑiculum ꝓuuntio: quia fucrit t̾iailla
olui pe larodui ⁊ in ge noum aAtepe que diumo septio omnem uetistatisstum ase re¬
pellert qͣndu fua to qui latiiao latas lesa. Norunoitet ue tusans stum meno

Expanded text:
tant, quae solis Christianis patere deberet, si aliquod solitae virtutis vestigium eis inesset. tant, quae solis Christianis patere deberet, si aliquod solitae virtutis vestigium eis inesset. Hoc si solum esset, frontes nostras onerare sufficeret; jam vero quis ferat nisi multumtertiam mundi partem, ut haereditarium nidum inhabitant, quae a majoribus colatu transigentes inediam, nefandis illis vectigal pensitant, vel tacitis suspiriis vestrae libertatis desiderantes conscientiam, quia perdidere suam. Illi Africam, alteram orbis partem, ducentis jam annis et eo amplius armis possessam tenent, quod ideo Christiani honoris periculum pronuntio, quia fuerit terra illa olim praeclarorum ingeniorum altrix, quae divinis scriptis omnem vetustatis situm a se repellent, quandiu fuerit qui Latinas litteras legat. Norunt litterati quo
Abbreviated transcription (Latin):
ererritio habnistis: & eos quos initinere qđ p̃cipio habituri estis. Plures uel adul¬
terii ues homicidii meditatio dat timores. Nichil enim timidiꝰ nequitia ut ant
salomon. Multos labores. Quid enim laboriosuis iniusticia: Qui aut̃ ambulat
simplicit᷑. ambulat confident̃. horum laborum. horum timorum. exit erat
di gr̃a. Dei grãm sequetur uita et̾na. Ite gͦ feluit̾. ite confident̃. admimicos
dĩ ꝑseq̃ndos. Illi enim iam pridem ꝓqͣntus xp̃ranorum pudor. siriar. arme¬
niam. omnem postremo asiam minorem. cuius ꝓuincie sunt. bithinia. frigi¬
da galatia. lidia. caria. pamphilia. isauria. litia. cilitia occupauerunt. nunc
illiricum & omnes inferiores terras insolentes inequibant usq ad mare qđ
brachium sc̃ĩ georgĩ uocatur. Qd qđ dñicum monumentum. unicum Nd̃i
pignus ditioni sue uendicant. & eius urbis introitum. ꝑegrinis nr̃n uendi¬

Expanded text:
exercitio habuistis, et eos quos in itinere quod praecipio habituri estis. Plures vel adulexercitio habuistis, et eos quos in itinere quod praecipio habituri estis. Plures vel adulterii vel homicidii meditatio dat timores nihil enim timidius nequitia, ut ait Salomon, multos labores; quid enim laboriosius injustitia? qui autem ambulat simpliciter, ambulat confidenter. Horum laborum, horum timorum, exitus erat Dei gratiam sequetur vita aeterna. Ite ergo feliciter, ite confidenter ad inimicos Dei persequendos. Illi enim jam pridem proh quantus Christianorum pudor! Syriam, Armeniam, omnem postremo Asiam minorem cujus provinciae sunt Bithynia, Phrygia, Galatia, Lydia, Caria, Pamphylia, Isauria, Lycia, Cilicia occuparunt; nunc Illyricum et omnes inferiores terras insolentes inquietant, usque ad mare quod brachium Sancti Georgii vocatur. Quid quod Dominicum monumentum, unicum fidei pignus, ditioni suae vindicant, et ejus urbis introitum peregrinis nostris vendi
Abbreviated transcription (Latin):
ata. Iil iusenim faciuindie uigorem seruaix quis pot̾it : Nobiscũ agitur
q̃dam inhibita. In conditum & confusum scelerum chaos exigebat dierum
mentie dimittiinꝰ lineam: multo mͦ apłatus nr̃i offendit officium: quẽ p̃ciet
inilla quib parceret: S fuerit hac̾cenꝰ humane fragilitatis qđ peccastis qđ illecebra¬
rum muolucris sopiti. eclestem ex asꝑastis miscd̃iam. suspensam paruipendendo
iracundiam. fuerit mundane temulentie qđ legittima non curantes matrimo¬
nia: alienicubilis non pensastis mmuriam. fuerit auiditatis minne qđ fr̃s ur̃osᷤᷤ
illo magno & eodem p̃tio emptos ut quisq pot̾at illa queantes contumeliose.
pecuniis emunxistis. Nunc uob int̾ ista peccatorum naufragia constrtutis por¬
tus placide quietis aꝑitur. nisi negligitis. Parui laboris in turcos compendio: re¬
tribuetur uobis ꝑpetue salutis statio. Comparate nunc labores quos inscelerum

Expanded text:
dito: illius enim facundiae vigorem servare quis poterit? Nobiscum agetur dito: illius enim facundiae vigorem servare quis poterit? Nobiscum agetur quaedam inhibita. Inconditum et confusum scelerum chaos exigebat dierum mentiae dimittimus lineam, multa modo apostolatus nostri offendit officium quae praescinderet, nulla quibus parceret. Sed fuerit hactenus humanae fragilitatis quod peccastis, quod illecebrarum involucris sopiti, ciracundiam. Fuerit mundanae temulentiae quod, legitima non curantes matrimonia, alieni cubilis non pensastis injuriam. Fuerit aviditatis nimiae quod fratres vestros, illo magno et eodem pretio emptos, ut quisque poterat illaqueantes, contumeliose pecuniis emunxistis. Nunc vobis, inter ista peccatorum naufragia constitutis, portus placidae quietis aperitur, nisi negligitis. Parvi laboris in Turcos compendio retribuetur vobis perpetuae salutis statio. Comparate nunc labores quos in scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
sierine.Qđ qui adeccłiam uel ad erucem confugint: data membiorum in¬
punitace iusticie tradant᷑. uel innocentes lib̾ent᷑. Qđ una queq ecclia decimaᷤ
suos hãt. nec ad aliam transeat. Qd̃ laicus decimam nec uendat. Qđ ꝓsepul
nus para phisippum regem francorũ & om̃s qui eum uel regem ueł dñm su¬
um uocauerit & ei obedierint. & ei louiti fuerint. nisi qđ̃ ꝑtinet Adeum cor¬
rigendun. Inamilit & illam maledic̾tam coniugem eius. & om̃s qui eam te¬
gtrami ao dñam nominauerint: quousq ad emendationem sienintr ita
ut alter ab alto disced at. Similit̾ gub̾tum iauennatem qui se param appel¬
lat: & henricum imꝑatorem alamannoꝵ qui eum manu tenet
aecet sacerdotis ẽẽ de xp̃ianorum expeditione inturtos. Qnẽ sic̃ ab au¬
qrto rib accepi placuit posteris tͣnsmittere: integro uerbort̃ sensu eusto¬

Expanded text:
sierint. Quod qui ad ecclesiam vel ad crucem confugerint, data membrorum imsierint. Quod qui ad ecclesiam vel ad crucem confugerint, data membrorum impunitate, justitiae tradantur, vel innocentes liberentur. Quod unaquaeque ecclesia decimas suas 526 habeat, nec ad aliam transeat. Quod laicus decimam nec emat, nec vendat. inus papa Philippum regem Francorum, et omnes qui eum vel regem vel dominum suum vocaverint, et ei obedierint, et ei locuti fuerint, nisi quod pertinet ad eum corrigendum. Similiter et illam maledictam conjugem ejus, et omnes qui eam reginam vel dominam nominaverint, quousque ad emendationem venerint, ita ut alter ab altero discedat. Similiter Guibertum Ravennantem, qui se papam appellat; et Henricum imperatorem Alamannorum, qui eum manutenet. decet sacerdotis esse, de Christianorum expeditione in Turcos; quem, sicut ab auditoribus accepi, placuit posteris transmittere, integro verborum sensu custo
Abbreviated transcription (Latin):
gesime frat. Qeł ordine somini temꝑore uel inuesꝑe sabbi uel ꝑseuerante ieiuno:
manica celebrent᷑. Ut insabbo pasce non nisi post horam nonam officiumceli¬
bretur.Ut ienmium sed̃m in ebd̃a pente costes celebretur. Qđ ab ad uentu a ñi
usos ad octauas epipħie. & a lxx. usq ad octauas pasce. & a prima diero gatis
num usq ad octauas pentecostes & a qͣrta feria occidente sole omni tempos
usq ad sclam feriam oriente sole treuia dei custodiat᷑. Qd̃ ep̃m qui cepitꝰ.
omnino exbex habeat᷑. Qd̃ qui sacri ordinisuiros uel eorum famulos ceꝑit: a¬
nathema sit. Qd̾ qui ep̃orum uel clericorum morientiũ bona ceꝑit: a .s. Qãqͥ
elgatur nisi prb̾r aut diaconus aut subdiaconus & cui natalium dignitã
sufragr tun nisi marima necessitate & licentia pape. Qđ filii prborum uelcõ¬
cubmarum ad p̾sbit̾atum non ꝑucant᷑ nisi prius adiesigiosã uitam tran.¬

Expanded text:
gesimae fiat. Quod ordines omni tempore vel in vespere Sabbati, vel, perseverante jejunio, in gesimae fiat. Quod ordines omni tempore vel in vespere Sabbati, vel, perseverante jejunio, in Dominica celebrentur: ut in Sabbato Paschae, non nisi post horam nonam officium celebretur; ut jejunium secundum in hebdomada Pentecostes celebretur. Quod ab Adventu Domini usque ad octavanum usque ad octavas Pentecostes, et a quarta feria occidente sole omni tempore usque ad secundam feriam oriente sole trevia Dei custodiatur. Quod episcopum qui ceperit, omnino exlex habeatur. Quod qui sacri ordinis viros vel eorum famulos ceperit, anathema sit. Quod qui episcoporum vel clericorum morientium bona ceperit, anathema snemo in episcopum eligatur, nisi presbyter, aut diaconus, aut subdiaconus, et cui natalium dignitas suffragatur, nisi maxima necessitate et licentia papae. Quod filii presbyterorum vel concubinarum ad presbyteratum non promoveantur, nisi prius religiosam vitam tran