comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus plenis glie uelis fereretur.
Uiciam scene emsdem exẽplu
antigenidas tibicem discipło
sno magni prefectus s parum
felicite̾s pplose approbanti cunctis au
iusta fiducia non exuit quamq scit
selandem meriram ⁊ si eã ab aliis non
ĩpetrat domestico tñ acceptam iudi

Expanded text:
pus plenis gloriae uelis feretur. Adiciam scaenae eiusdem exemplum. Antigenidas tibicen discipulo suo magni profectus, sed parum feliciter populo se adprobanti cunctis audocinio defecta iusta fiducia non exuitur, quamque se scit laudem mereri, eam si eam ab aliis non impetrat, domestico tamen acceptam iudi
Abbreviated transcription (Latin):
agno spacio diuisus ẽ asenatu
ad poeram actium transixus.i
Ceterum ur ab eo decencius ad
ertenia transeamus ꝓdneat inmechi¬
um. Is iulio Cesari amplissimo ac flo¬
rentissimo uiro incollegiũ poetarn¬
statis ei in memor s ꝙ ĩconparatiore
oĩum studiorum aliquanto se suꝑio¬
rẽ ẽẽ confideret. Qua ppꝑ insolencie cri¬
mine caruir qr ibi uoluminum non
ymaginum cerramina etereebantur
arrogans nisus ẽ cum postrla¬
Ate ppło ut extragedia quãdaw
sentenciam tollet ꝓgressus inscena
dixit se ut eum doceret non ut ab eo
discerer fabulas conponere solere
¶Landanda ꝑfecto fiducia ẽ que exti¬
matoe sinceito pondere craminar
tm sibi arrogans ꝙͣtum acontempir
cunsolencia distare satis est.
ta ecia qd alcesçidi tragics por¬
te respondit probabue apur ꝙr
cũ quereretur ꝙ eotuduo non
lterius eĩm facundi cuisas.
scͥpta intraprimas memorie
metas cormerit alt̾ins ꝯxtãte

Expanded text:
agno spatio diuisus est a senatu ad poetam Accium transitus. ceterum ut ab eo decentius ad externa transeamus, producatur in medium. is Iulio Caesari amplissimo ac florentissimo uiro in conlegium poetarstatis eius inmemor, sed quod in conparatione communium studiorum aliquanto se superiorem esse confideret. quapropter insolentiae crimine caruit, quia ibi uoluminum, non imaginum certamina exercebanturarrogans uisus est, cum postulante ui populo ut ex tragoedia quandam sententiam tolleret progressus in scaenam dixit se, ut eum doceret, non ut ab eo disceret, fabulas conponere solere. laudanda profecto fiducia est, quae aestimationem sui certo pondere examinat, tantum sibi adrogans, quantum a contemptu et insolentia distare satis est. itaque etiam quod Alcestidi tragico poetae respondit probabile. apud quem cum quereretur quod eo triduo non alterius enim fecundi cursus scripta intra primas memoriae metas conruerunt, alterius cunctante
Abbreviated transcription (French):
S ieuia p̃lia quidam ĩpe¬
rarores triumphos sibid¬
cermosiderabant quib
ur occureret lege cantuz
celsius  ubis nr̃e futlirum dee maiores
existimabãt.

Expanded text:
 leuia proelia quidam imperatores triumphos sibi decerni desiderabant. quibus ut occurreretur, lege cautum celsius urbis nostrae futurum decus maiores existimabant.
Abbreviated transcription (Latin):
lib dixit uehementer se timere nequid hosti¬
le subito mollirent᷑ monuit q ut eẽnt
cautiores ⁊ ꝑtinus ip̃e urbe egressus ẽqua rem
ꝯsules ad senatum retulerunt quitam asi
nulla suspicio suberat auctoritate tamen
tulli contnotus ut ante noctem uolsci abi¬
rent decreuit qua contumelia urritati facił¬
le ipelli potuerunt ad rebellandum/ itaq
mendacium uersuti ducis simulatione
bemuolencie inuolutum duos simul po¬
pulos fefellit roman eut insontes nota x¬
ret uolscum nt deceptis trasceretur.
¶Stragemata. Rubrica

Expanded text:
libus dixit uehementer se timere ne quid hostilibus dixit uehementer se timere ne quid hostile subito molirentur monuitque ut essent cautiores et protinus ipse urbe egressus est. quam rem sules ad senatum detulerunt. qui, tametsi nulla suspicio suberat, auctoritate tamen Tulli commotus ut ante noctem Volsci abirent decreuit. qua contumelia inritati facile inpelli potuerunt ad rebellandum. ita mendacium uersuti ducis simulatione beniuolentiae inuolutum duos simul populos fefellit, Romanum, ut insontes notaret, Volscum, ut deceptis irasceretur. STRATEGEMATA Illa
Abbreviated transcription (Latin):
usculanis ctiam acumine cõsilu
incolumitas ꝑta ẽlcum em crebs
rebellationibus meruissent ut eoꝵ
urben romani funditus enertero uellent
atq:⁊ ad id exequendum fiuius camil¬
lus maximus dux uallidissimo instructus
exercitu ueniss unnu̾si ei togati obunam ꝓ¬
cesserunt ꝯmeatusq ⁊cetera pacis munia
benignissime prestiterunt annatum etia
intrare mena passisunt nec nultu nec ha¬
bitu mutato qua constanca tranquilira¬
tis non solum ad amicicie nostre ius set
etiam ad comunionem ciuitatis usq pe¬
netrarunt sagaci hercule usi simplicitate
quoniam amplius ẽẽ intellexerant metum
officiis dissimulare ꝙ anmis proregere
¶T nolscorum ducis tulli execrabile
conscilim qui ad bellum inferend̾
romanis miatima cipiditate accẽ¬
ius cum aliquot adusis preliis contusos aĩo
suoꝵ ⁊obid paci proniores aiaduerterer m¬
sidiosa rõc quo uolebat conpolit.namcum
spectandorum ludorum gracia magna uol¬
scorum multituto romã conuenisse. consu¬

Expanded text:
usculanis etiam acumine consilii incolumitas parta est: cum enim crebris rebellationibus meruissent ut eorum urbem funditus Romani euertere uellent, atque ad id exequendum Furius Camillus maximus dux ualidissimo instructus exercitu uenisset, uniuersi ei togati obuiam processerunt commeatusque et cetera pacis munia benignissime praestiterunt. armatum etiam intrare moenia passi sunt nec uultu nec habitu mutato. qua constantia tranquillitatis non solum ad amicitiae nostrae ius, sed etiam ad communionem ciuitatis usque penetrarunt, sagaci hercule usi simplicitate, quoniam aptius esse intellexerant metum officiis dissimulare quam armis protegere. At Volscorum ducis Tulli execrabile consilium. qui ad bellum inferendum Romanis maxima cupiditate accealiquot aduersis proeliis contusos animos suorum et ob id paci proniores animaduerteret, insidiosa ratione quo uolebat conpulit: nam cum spectandorum ludorum gratia magna Volscorum multitudo Romam conuenisset, consu
Abbreviated transcription (Latin):
magis quo tempore cum exunctum quam
quo sit ortum memorie est tradendum.
hortensi filia cum otdo matronax¬
causam feminatum apiro trum unos a
representa fecundia i petrauit ut malor po¬
cume his remitteretur reuixit tum mu¬
liebri stupe Quintus horensius uerhisq
filie aspirauit cuius simrił serus posten
uimsequi uoluissent hortensiane elloquẽ¬
cie tanta hereditas una femine actione extĩc¬
ta non esset. ¶De questionibus Reca.
qz omnes iudicioruz ũ¬
numeros exequamur
senius alexãdrũ famiẜuum occi¬
disse insimulatus est Eoq nomĩe
deinde tẽpore interiecto ille de cuius nece
..creditum erat domum rediit
COntra fannii. ẜuns alerander cu
inhanc suspitionem gaii flauii eqi¬
tis romani occisi uenisset. Setri¬
cies totus . negauit ei se culpe affinem
fuisse sedperinde arq confessus et aindi¬
cibus dampnatus est et alucio calpunno
trium uiro incruce. actus est.
Tem fuluio flacco causam dicẽte
phylippus sernus eius in quo to¬

Expanded text:
magis quo tempore extinctum quam quo sit ortum memoriae tradendum Hortensi filia, cum ordo matroncausam feminarum apud triumuiros et nim patris facundia impetrauit ut maior cuniae his remitteretur. reuixit tum muliebri stirpe Q. Hortensius uerbisque filiae aspirauit, cuius si uirilis sexus posteri uim sequi uoluissent, Hortensianae eloquentiae tanta hereditas una feminae actione abscissa non esset. DE QVAESTIONIBVS Atque ut omnes iudiciorum numeros exequamur,seruus Alexander A. Fanni seruum occidisse insimulatus est eoque nomine deinde tempore interiecto ille, cuius de nece creditum erat, domum rediit. Contra P. Atinii seruus Alexander, cum in hanc suspicionem C. Flauii equitis Romani occisi uenisset, sexies tortus pernegauit ei se culpae adfinem fuisse, sed perinde atque confessus esset, a iudicibus damnatus et a L. Calpurnio triumuiro in crucem actus est. Item Fuluio Flacco causam dicente Philippus seruus eius, in quo to
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur ut adtestes per¬
tinençia exẽpla comẽo¬
cepitomibus eisdem parẽ¬
tibus natis et pomnes
honorum gradus adsum¬
mam amplitudinem pronectis item fra¬
tribus metellis quĩto⁊lutio consularib
et censoriis altero ⁊̃ triumphali in quitũ
pompenum aufidium repecundarum re¬
um accerime dicentibus testimonium
non abrogata fides absoluto pompeio s
ne potencia inmicum oppressisse uidere¬
tur occursum est.
Artus etiam emilius scaurus prĩ¬
ceps senarus Gaium mẽmium re¬
petundarum reum districto testi¬
monio in secutus est. ¶ Item gaium fia¬
uium eatem lege accusatum testis prosci¬
dit. ¶Iam .c. norbañ maiestatis cͥmi¬
ne publice questiom subiectum exprofe¬
Oso opprimere conatus est nec tamen aũ
auctoritate qua plurimum pollebat aut
religione dequa nemo dubitabat quem¬
quam illorum affligere potuit.
ucius quoq crassus tantus apud
iudices quantus apud pr̃es ꝯscpͥtos
emiliiis scaurus namqz eormi

Expanded text:
equitur ut ad testis pertinentia exempla conmemoCaepionibus isdem parentibus natis et per omnes honorum gradus ad summam amplitudinem prouectis, item fratribus Metellis Quinto et Lucio consularibus et censoriis, altero etiam triumphali, in Q. Pompeium A. f. repetundarum reum acerrime dicentibus testimonium non abrogata fides absoluto Pompeio, sed ne potentia inimicum oppressisse uiderentur occursum est. M. etiam Aemilius Scaurus princeps senatus C. Memmium repetundarum reum destricto testimonio insecutus est, item C. Flauium eadem lege accusatum testis proscidit: iam C. Norbanum maiestatis crimine publicae quaestioni subiectum ex professo opprimere conatus est. nec tamen aut auctoritate, qua plurimum pollebat, aut religione, de qua nemo dubitabat, quemquam eorum adfligere potuit. L. quoque Crassus, tantus apud iudices, quantus apud patres conscriptos Aemilius Scaurus— namque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
um in adulterio flagelł cecidit.¬
¶ Gaius menius lucim octauium siłi¬
ter deprehensum penis: contudit. ¶Car¬
Obo acienus abibieno. Item poncius ap̾n
blio acenuo deprehensi castrari sunt
¶Gnems etiam furium brocum quẽ de¬
prebenderat familie stuprandum obiecit
tam Greca femina nomine hippo

Expanded text:
um in adulterio flagellis cecidit, C. Memmius L. Octauium similiter deprehensum pernis contudit, Carbo Attienus a Vibieno, item Pontius a P. Cerennio deprehensi castrati sunt. Cn. etiam Furium Brocchum qui deprehenderat familiae stuprandum obiecit.tam, Graeca femina nomine Hippo
Abbreviated transcription (Latin):
fugi dominacione.
Que abstinentis senecte xenocra¬
tem fuisse accepimus cuius oppi¬
monis non parua fides erit nar¬
racio q̃ne sequitur. ¶Inpuigilio pbyr
nino granem accubuit pignore cum qb¬
siru suo moratam ꝓposit i utitam dim
nens s meretcule quoq dictum ꝑ quan
facctum deridentib eĩm se adoloscentib
quia tam formosa tamqz elegans pota¬
ti senis animum ille cebris pellicere non
potuiss pactumq nictorie precium fla¬
gitantib de hominc secum bis non de
starna pignus posuisse respondit porest
ne xenocratis otinencia agnoquam mag̾
nere magisq ꝓpie demõstran ꝙͣ ab
ip̃a meretricusa exspressa ẽ ꝓhime pulc
tudine sua milla exparte constantissimã
cius abstinenciam labefecit.
bid ser alexander dimcns cum
quarere potint ab illo quoq statu¬
mi equidem eque frust᷑ temptatã
putes legatos ad eum cũ aliquot taletis
miserat qͦs iachademiã ꝑductos solito s
id ẽ modico apparatuꝰ admom pimilis co¬

Expanded text:
fugi dominatione'. Aeque abstinentis senectae Xenocratem fuisse accepimus. cuius opinionis non parua fides erit narratio, quae sequitur. in peruigilio Phrino grauem accubuit pignore cum quibsinu suo moratam, propositi inritam dimnens, sed meretriculae quoque dictum perquam facetum: deridentibus enim se adulescentibus, quod tam formosa tamque elegans poti senis animum inlecebris pellicere non potuisset, pactumque uictoriae pretium flagitantibus de homine se cum iis, non de statua pignus posuisse respondit. potestne haec Xenocratis continentia a quoquam magis uere magisque proprie demonstrari quam ab ipsa meretricla parte constantissimam eius abstinentiam labefecit: quid? rex Alexander diuitiis quatere potuit? ab illo quoque statuam et quidem aeque frustra temptatam putes. legatos ad eum cum aliquot talentis miserat. quos in academiam perductos solito sibi, id est modico apparatu et admodum paruulis co
Abbreviated transcription (Latin):
er longe interse distancium seculoruz¬
to aciam epiroticis amus languentib
beminolenciã ppłi romaĩ mercari quia ũ¬
turem debilitare nequiuerat eupiens ⁊¬
penc totum regiarum opumi appara¬
tum murbem nr̃am transtulit. Cetem
cum et magni p̃cu mnar generis a lega¬
tis eius tam nirorum ꝙ femingrum ap¬
ra usui munera crrea domos ferentur mł¬
la cuiquam dono ianua paruit. Tarenti¬
neq petulancie aĩosus magis ꝙͣ. ef¬
ficar  defensor hantsçio maiore cͥumgłia
huius urbis annis ꝙͣ moribus re
Nilla quoq procella quam Gaius
marius ⁊ lutuiꝰ cinna rei publice
inflrcerant abstinencia populi ro¬
ns mirifiea conspecta ẽ. Nam cum a
se proscriptorum penates nulgi.. ma¬
nibus diripientos ab iccissent inuenini
potuit nemo qui cunili luctu p̃dampete¬
ret. unus enim quisq se abhis pinde ac
sacris edibus astinuit. Que qdem tam
misericors cõtirencia ꝑleb̾ tacitum crud̃¬
Cne eiusdem laudis ꝯmemoratõ¬

Expanded text:
 longe inter se distantium saeculoruto ac iam Epiroticis armis languentibus beniuolentiam populi Romani mercari, quia uirtutem debilitare nequiuerat, cupiens paene totum regiarum opum apparatum in urbem nostram transtulerat. ceterum cum et magni pretii et uarii generis a legatis eius tam uirorum quam feminarum apta usui munera circa domos ferrentur, nulla cuiusquam dono ianua patuit, Tarentinaeque petulantiae animosus magis quam efficax defensor haud scio maiore cum gloria huius urbis moribus reilla quoque procella, quam C. Marius et L. Cinna rei publicae inflixerant, abstinentia populi Romani mirifica conspecta est: nam cum a se proscriptorum penates uulgi manibus diripiendos obiecissent, inueniri nemo potuit, qui ciuili luctu praedam peteret: unus enim quisque se ab his perinde ac si a sacris aedibus abstinuit. quae quidem tam misericors continentia plebis tacitum crudeAc ne eiusdem laudis commemoratio
Abbreviated transcription (Latin):
RRoximus militaribus instituri
ad irbana castra.a theatra graduꝰ
faciendus ẽ. Quoniam bec quor
sepe nũo anmosas acries instruxerũt
Excogitataq cultus deorum ⁊ hoĩum dełe¬
taciomis cã nõsine anquo pacis mubore ro¬
iuptatem ⁊ religionem ciulisanguire
senicorum portentorum gra macula¬
runt. Que inchoata quidem sunt. Ames¬
sala ⁊cassio censoribus. Ceterum aucto¬
re publio scipione nasica cẽm aparatum
operis eornu sb̾iectum aste uenie pla¬
cuit. ¶ Atq etiam senarus ꝯsulto ca¬
utume nequis inurbe ꝓpius passus
nille sb̾sellia posuisse sẽdens ne ludos
mixtus spectacuo ludoꝵ int̾fu¬
it. ¶ Sedhumc morem.atciluiꝰ. seran q
lucius scribonins ediles ludos marii de¬
um fatientes posterioris affricam sen¬
renciam secuti discretis senarus ⁊ppli
locis soluerũt. Eaq resauertit milgi aĩ¬
um ⁊ fauorem scpioĩs magnopere q̃s¬
sair.
sunc cãm instituendorum ludo¬
ium ab origine sua repetam. ⁊

Expanded text:
Proximus a militaribus institutis ad urbana castra, id est theatra, gradus faciendus est, quoniam haec quoque saepe numero animosas acies instruxerunt excogitataque cultus deorum et hominum delectationis causa non sine aliquo pacis rubore uoluptatem et religionem ciuili sanguine scaenicorum portentorum gratia macularunt. Quae inchoata quidem sunt a Messala et Cassio censoribus. ceterum auctore P. Scipione Nasica omnem apparatum operis eorum subiectum hastae uenire placuit, atque etiam senatus consulto cautum est ne quis in urbe propiusue passus mille subsellia posuisse sedensue ludos mixtus spectaculo ludorum interfuit. sed hunc morem Atilius Serranus et L. Scribonius aediles ludos Matri deum facientes, posterioris Africani sententiam secuti discretis senatus et populi locis soluerunt, eaque res auertit uulgi animum et fauorem Scipionis magnopere quassauit. Nunc causam instituendorum ludorum ab origine sua repetam.
Abbreviated transcription (Latin):
situs uidetur ħ̾ enim in¬
stissimis uiris precepir
ire prinatas facultates
negligerent ꝓublicasꝙͣ
amplissimas ẽẽ cuperent digna cui pinde
accelesti nimum tenpla exetrͣant areq
ꝯsecrentur qr parens ẽ omĩs honesti con¬
silii tutela soleminum ossiciorim magra
iniocencie cara ꝓximis accepta alienis
omĩ loco omĩ tempore fanorabilem prese
referens nultum.
Ed ut alandibus cius adfacta re¬
mamus. ¶acondira urbe usq
ad afsricanm ⁊ tiberium longumr
ꝯsulẽ promiscuus senarui apopulo spectã¬
dorum ludorum locus erat mĩquam ram̃
nitanis nr̃e nerecundia fuit. ¶Queqdez
certissimum sin documentum etiam illo
dic etibuit quo lucius flaminins extremi
inparte teatri cõstirit quia amarco catõe
⁊liicio ⁊ flacco censorib senatu motus fu¬
etat ꝯsularus iam honore definictus frat̾
ctiam titi flamini macedonie philippiq
ucroris om̃s enim transire eum in loclun
dignitatis debirum corgerunt.

Expanded text:
situs uidetur: haec enim iustissimis uiris praecepit ut priuatas facultates neglegerent, publicas quam amplissimas esse cuperent, digna cui perinde atque caelesti numini templa extruantur araeque consecrentur, quia parens est omnis honesti consilii, tutela sollemnium officiorum, magistra innocentiae, cara proximis, accepta alienis, omni loco, omni tempore fauorabilem prae se ferens uultum. Sed ut a laudibus eius ad facta ueniamus, a condita urbe usque ad Africanum et Ti. Longum consules promiscuus senatui et populo spectandorum ludorum locus erat. numquam tamen uitatis nostrae uerecundia fuit. quae quidem certissimum sui documentum etiam illo die exhibuit, quo L. Flamininus extrema in parte theatri constitit, quia a M. Catone et L. Flacco censoribus senatu motus fuerat, consulatus iam honore defunctus, frater etiam T. Flaminini Macedoniae Philippique uictoris: omnes enim transire eum in locum dignitati suae debitum coegerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
arcus sagirasq ertensium frangi at
indulsit. ita mag ifice gestanm reru
gloriam cõrnpit meritun q bonorem trm̃¬
phi hostiumꝙ.ite forcior uicror ãmisit.
sidsilla dum huic incio obrempat
non ne mutto alienosanguine pro¬
fuso aduitimum ꝯsuum erreganit
puteolis enim ardens indignatõ ꝙ. gla¬
uius princeps eius colonnie pecconiam cto¬
curionib ad refectionem capitolii pmissaz
cunctã tius daret anini ꝯiratione mimia¬
atq inmoderato uociꝰ impetus nulso pecto¬
re spi cum cruorre ac nunis mixtir ⁊ euony¬
Eqr abignots ecempla petere in
ti moneat uoluntas epenceoat dum pre¬
clara libenter probandoneccessaria  nar̃
modum celo dinpuit⁊am q
obsticit quominus illue essurgẽt
nisi lisimacus leoni obiectus ꝯ⁊clitos hasta
traiectus ⁊ calistenes mori iussus quiatre
maximas uictorias totidem amicorum¬
O iniustis edib nictor edidit.¬

Expanded text:
arcus sagittasque Cretensium frangi atquindulsit, ita magnifice gestarum rerum gloriam corrupit meritumque honorem triumphi hostium quam irae fortior uictor amisit. Quid Sulla, dum huic uitio obtemperat, nonne multo alieno sanguine profuso ad ultimum et suum erogauit? Puteolis enim ardens indignatione, quod Granius princeps eius coloniae pecuniam a decurionibus ad refectionem Capitolii promissam cunctantius daret, animi concitatione, nimia immoderatoque vocis impetu, convulso pectore, spiritum cruore ac minis mixtum evomue ab ignotis exempla petere iuuti moneat, uoluntas operi cedat, dum praeclara libenter probandi necessaria narranmodum caelo deripuit: nam quid obstitit quo minus illuc adsurgeret nisi Lysimachus leoni obiectus et Clitus hasta traiectus et Callisthenes mori iussus, quia tres maximas uictorias totidem amicorum iniustis caedibus uicto reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
ficile est fallere quorum artos atquersu¬
cias hinc pecius isti aduertere debuerũt
quo dilla dea locuta est que fortuitu
accidit nonq meritis uenit fortima i¬
cĩm fuit loquax et inuita felicitas et eͣ
que difuxe ponit ibi augustinus con

Expanded text:
fficile est fallere, quorum artes adque uersufficile est fallere, quorum artes adque uersutias hinc potius isti aduertere debuerunt, quod illa dea locuta est, quae fortuito accidit, non quae mentis uenit. Fuit enim Fortuna loquax et muta Felicitas, ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
alerio autem publicola cõsule
qui post eractos reges bellum c̃
ueienrib ex etruscis gessit illis
Tarquinio pristinum Impium resti¬
tuere romanis nup partam lib̾tatẽ
retinere cupientib Etniiscis atarqui¬
nio incornudextro p̾lio suꝑiorib Tãn¬
tus terror subitd incessit ut non solur
uictores ip̃i ꝓfugerent sedetiam pa¬
uoris sui consortes secum ueientes
traherent. ¶Cui. rei ꝑ argumento
miraculum adicitur ingẽs .s. repete
uox eproxima silua arsia que ore sibea
minhunc pene modum missatradit᷑
uno plus etrusci cadent romanus ex¬
citus uictor abibit miramdicti fide
digesta numero cad auera ethibuere
hiuic uelud minum tribuunt. quam for¬
tunam uocantut simulactum eius qu¬
od amartonis declicatum est. et appella¬
ta est fortuna muliebris etiam locutu
se non semel set irerum quod eamrite ⁊¬
matrone deo dedicauerunt. Quodquidez
si uerum sit nirari nos non oporret. Nõ
enim maligins demonibus eriam sicdi¬

Expanded text:
alerio autem Publicola consule, qui post exactos reges bellum cum Veientibus et Etruscis gessit, illis Tarquinio pristinum imperium restituere, Romanis nuper partam libertatem retinere cupientibus, Etruscis et Tarquinio in cornu dextro proelio superioribus tantus terror subito incessit, ut non solum uictores ipsi profugerent, sed etiam pauoris sui consortes secum Veientes traherent. cuius rei pro argumento miraculum adicitur, ingens repente uox e proxima silua Arsia, quae ore Siluani in hunc paene modum missa traditur: 'uno plus e Tuscis cadent, Romanus exercitus uictor abibit'. miram dicti fidem digesta numero cadauera exhibuerehuic uelut numini tribuunt, quam Fortunam uocant, ut simulacrum eius, quod a matronis dedicatum est et appellata est Fortuna muliebris, etiam locutumnt adque dixisse non semel, sed iterum, quod eam rite matronae dedicauerint. Quod quidem si uerum, sit, mirari nos non oportet. Non enim malignis daemonibus etiam sic di
Abbreviated transcription (Latin):
N scrir se tantis uins mulier alie¬
ngem sanguinis que aphilupo
rege temusentoimmerenter dã
sobriume xcussa crapusa osiranti ac pre¬
sentia animi ebrim resipiscere eã qr dili¬
gentins inspecta instiorem smam ferre co¬
egir. Igitur equitatem quam ĩpetrare nõ
poterat extorsit pctius presidium alibtate
ꝙ̃ ... abĩnocentia mutuara.
Am illa nonsolum fortis szetiam
ibana libertas senectutis ultime
quedam siracusis omibus dioni¬
si tiramiu exitium ꝓꝑ mimam morum
cebitatei Amtollerabiua onera uoris
expetentib sola cotidie marutino tẽpore
deos ut incolumus ac sibi supstes ec̃t ora¬
bar. Quod ubi is cognonit non debitam¬
sibi ꝗd miratus beniuolenciam accersit
cami et quid ita quo merito suo faceret in¬
terogaiit tum illa certa ẽ inquit rõ ppoiti
mei puella eim cum grane tiranium h¬
berenius oarere eo cupiebam quo interfec¬
to aliquanto tetrior artem oxcupanit ei
q finir dñacionem magni erstimabam

Expanded text:
nserit se tantis uiris mulier alienigeni sanguinis, quae a Philippo rege temulento immerenter damnsobrium'. excussit crapulam oscitanti ac praesentia animi ebrium resipiscere causaque diligentius inspecta iustiorem sententiam ferre coegit. igitur aequitatem, quam impetrare non potuerat, extorsit, potius praesidium a libertate quam ab innocentia mutuata. Iam illa non solum fortis, sed etiam urbana libertas. senectutis ultimae quaedam Syracusis omnibus Dionysii tyranni exitium propter nimiam morum acerbitatem et intolerabilia onera uotis expetentibus sola cotidie matutino tempore deos ut incolumis ac sibi superstes esset orabat. quod ubi is cognosibi admiratus benivolentiam, accersivit eam, et quid ita hoc aut quo merito suo faceret interrogavit. Tum illa: «Certa est», inquit, «ratio propositi mei; puella enim, cum gravem tyrannum haberemus, carere eo cupiebam; quo interfecto, aliquanto tetrior arcem occupavit; eius quoque finiri dominationem magni extimabam.
Abbreviated transcription (Latin):
Ionisins aũt hereditatis nomĩe
apatre si racusanorum ac pene to¬
cius scicilic tirãnidem accepiss
matimanm opum dñs ecercituum dux
rector classium eqtatuum potẽs ꝑꝑ mo
piam lit̾as puerlos cormthi docuit eode¬
q tempore tanta mutatõe maiores natu
nequis nimis fortune crederet magister
ludi fc̃s extiranno monuit.

Expanded text:
ionysius autem, cum hereditatis nomine a patre Syracusanorum ac paene totius Siciliae tyrannidem accepisset, maximarum opum dominus, exercituum dux, rector classium, equitatuum potens, propter inopiam litteras puerulos Corinthi docuit eodemque tempore tanta mutatione maiores natu ne quis nimis fortunae crederet magister ludi factus ex tyranno monuit.
Abbreviated transcription (Latin):
int. Thimocha es abracieñ  fabricio ꝯsuli
sinim qui potionibus eius pre erat necatu¬
rum. Ea res cumadsenatum eẽt delata
missis legatis pirrummonuit ut adncis
hunis generis insidias cantius segerẽt
memor urbem afilio marcis conditam
armis bella non uenenis gerere debere
Thimocharis antem nom̃ suppressit ntͦq
modo equitatem amplexus quia nec ho¬
stem malo exemplo tollere neq cum q
bene mexeri paratus fuerat ꝓdere noluit
ũma insticia inquatuor quoq tribi
bis codem tempore conspecta est. i
ranerunt insqualore se eẽ qͥ ad imperator¬
rem ip̃orum reus esset futurus. non susti¬
nueriut enim egregii iuenes cuius
armari periculum uulneribus et sangri¬
ne suo defenderant eius rogan ultimu
discrimen potestatis insignia retinentes
intuer qua iusticia mot̾a concio actiore
hortensium desistere coegit. ¶Que se eri¬
am ei facto quod sequitur exibuit.

Expanded text:
es Ambraciensis Fabricio consuli suum, qui potionibus eius praeerat, necaturum. ea res cum ad senatum esset delata, missis legatis Pyrrum monuit ut aduersus huius generis insidias cautius se gereret, memor urbem a filio Martis conditam armis bella, non uenenis gerere debere. Timocharis autem nomen suppressit, utroque modo aequitatem amplexus, quia nec hostem malo exemplo tollere neque eum, qui bene mereri paratus fuerat, prodere uoluit. Summa iustitia in quattuor quoque tribunis pl. eodem tempore conspecta est: narauerunt in squalore se esse, quoad imperator ipsorum reus esset, futuros: non sustinuerunt enim egregii iuuenes, cuius armati periculum uulneribus et sanguine suo defenderant, eius togati ultimum discrimen potestatis insignia retinentes intueri. qua iustitia mota contio actione Hortensium desistere coegit: nec se eo facto, quod sequitur, exhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iberalitati quas aptore
comites ꝙͣ. huma¬
nitatem ⁊clemenciar
dedenim qm̃ idem ge¬
nus landis expetunt
prestatur cumq nescias quam maxĩc
probes cius tñ comendacio precurere nt
cuius nom̃ exip̃o numine quesitum est.
Nte omĩa tñ.. humais¬
sima et clementissima
senatus feã referam q
cum cartagit ẽsium le
tm̃ ercrcitum dimissum tantam peccu¬
nam ꝯcẽptam tor pumcis iniunisi
nem im daram ipos legatos obstupins¬
se arbitror ac secum dixisse omunificen¬
ciã gentis romanc deorum benignitan
felicem nam beneficiũ qd̾ nunquam
dedissemus accepimus.
llud quoq nõ paruc humanita¬
tis senat indicum ẽ.Si facem cĩ
odam opulentissimum minidie
regem̃ captiuum ĩcustodia tibure mo

Expanded text:
iberalitati quas aptiores comites quam humanitatem et clementiam dederim, quoniam idem genus laudis expetunt?praestatur, cumque nescias quam maxime probes, eius tamen commendatio praecurrere uidetur, cui nomen ex ipso numine quaesitum est. Ante omnia autem humanissima et clementissima senatus acta referam. qui, cum Karthaginiensium legtium exercitum dimissum, tantam pecuniam contemptam, tot Punicis iniuriis ueniam datam: ipsos legatos obstipuisse arbitror ac secum dixisse 'o munificentiam gentis Romanae deorum benignitatifelicem! nam quod beneficium numquam dedissemus, accepimus.' Illud quoque non paruum humanitatis senatus indicium est: Syphacem enim, quondam opulentissimum Numidiae r
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ꝯuiuio egressus maiestate sua ẜuili
ueste occulta naniculam ꝯscendit exfliũ¬
ne ac mans adriatici seua tenpestate fan¬
ces peciit protinusq in altum dirrigi ius¬
io nauigio multum ac diu contrariisiac

Expanded text:
sua seruili ueste occultata nauiculam conscendit et e flumine Aoo maris Hadriatici saeua tempestate fauces petiit protinusque in altum dirigi iusso nauigio multum ac diu contrariis iac
Abbreviated transcription (Latin):
am enim temere se affrican
supior ex hispania  duabz quq¬
remib adsiphacem traiecit in
unius numide infidis precordiis suam pa¬
nter ⁊ patrie salutem depositurus itaq exi¬
guo mom̃to maxie rei cau̾s fluctuatus ẽ¬
natus ꝯsi celestium cura protect
Siquidem inpaciens legionum abrũdr¬

Expanded text:
am enim temere se Africanus superior ex Hispania duabus quinqueremibus ad Syphacem traiecit, in unius Numidae infidis praecordiis suam pariter et patriae salutem depositurus! itaque exiguo momento maximae rei casus fluctuatus enatus, etsi caelestium cura protectusi quidem inpatiens legionum tard
Abbreviated transcription (Latin):
Cercitu et copiis gallogrecoruz
agneo manilio consuleinolim¬
po monte exparte deletis expar
nuncio necessanos mulieris preciuz¬
aurum expetente centimone et ineim
pondus anmo oculi sq intentogal¬
lo grecis lingna gentis sue imperau
ut eum occiderent. Inteifecti deinde ⁊¬
capud abscisum manibus retinens
ad coningem uenit obiectoq ante
pedes erus mniurie ⁊ ultionis sue¬
ne quid aliud quisqꝙͣ.. corpus
inpotestatem hostiun uenisse dicat
Namq animus nec uincinec pu¬
dicicia capi potuit.

Expanded text:
ercitu et copiis Gallograecorum a Cn. Manlio consule in Olympo monte ex parte deletis ex parnuntio necessarios mulieris pretiuaurum expendente centurione et in eius pondus animo oculisque intento Gallograecis lingua gentis suae imperauit ut eum occiderent. interfecti deinde caput abscisum manibus retinens ad coniugem uenit abiectoque ante pedes eius iniuriae et ultionis suanae quid aliud quisquam quam corpus in potestatem hostium uenisse dicat? nam neque animus uinci nec pudicitia capi potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uestros ꝯstanteᷤ
ucorum excubationem testationem beniro¬
lenciam ⁊ rursus harum rerum uberimos fruc¬
tus posterior intuens etas mextollendo iure a¬
micicie qui libentius qua etia religiosus erit

Expanded text:
tatem uam excubationem et stationem beniuolentiae et rursus harum rerum uberrimos fructus posterior intuens aetas in excolendo iure amicitiae qua libentius qua etiam religiosius erit
Abbreviated transcription (Latin):
sue morte non maturasset examica ob¬
sequenti subito destr ictam feneranõem
agerecepit nũmos petendo quos ut fronte
inuerecunda ita mani stipulatione captau̾¬
at dequa re gallis aquilius uirmagne auc¬
toritatis ⁊ sciã iuiris qił excellens iudexi
aditus adhibitis inconscilium principib ciui¬
tatis prudentia ⁊religione sua mulierem
repullit.Quod si eadez formula ⁊uarrodap
non dubito quin turpez inconcessum ento

Expanded text:
suae morte non maturasset, ex amica obsuae morte non maturasset, ex amica obsequenti subito destrictam feneratricem agere coepit, nummos petendo, quos ut fronte inuerecunda, ita inani stipulatione captauerat. de qua re C. Aquilius uir magnae auctoritatis et scientia iuris ciuilis excellens iudex adductus adhibitis in consilium principibus ciuitatis prudentia et religione sua mulierem reppulit. quod si eadem formula Varro et dnon dubito quin turpem et inconcessum erro
Abbreviated transcription (Latin):
Ilandius centimalus ab augib
iussus altitudinem domus sue
quam incelio monte habebat sũ¬
mictere quia his exarce augunium capi¬
entibus officiebat uendidit eamealfurnio
lanario nee indicauit quod inperatum
acollegio augurumerat aquib calfur¬
nius demoliri domun coactus oartuz
porcium catonem incliti catonis patrez
arbitrum cum dandio adduxir ut formy¬
lam daret quit quid sibi facere oporteret
exfidebona.Cato ut est edoctus deidu¬
stria daudium predictum sacerdotum
suppsisse. continuo illum eal furmo dan¬
nem obscurare oporret. ¶ Nocum suis tẽ¬
porib iudicium con memorani sne qd̃
relaturus sum oblitandum seilentio.⁊
Iar iiselius uarrogͣmi mobo correptꝰ¬
ĩ cumqua comercium libidinis habu¬
erat expensas fen sibi passus ẽ eoconsilio
ut si decessisset abheredibus camsummaz
peteret quam legati genus eẽ uolint libidi¬
nosam lib̾tatem debiti nomine collorãdo
Euasit de inde ex illa tempestate aduiersus
uota octatilie que offensa ꝙ. spem prede

Expanded text:
laudius Centumalus ab auguribus iussus altitudinem domus suae, quam in Caelio monte habebat, summittere, quia his ex arce augurium capientibus officiebat, uendidit eam Calpurnio Lanario nec indicauit quod imperatum a collegio augurum erat. a quibus Calpurnius demoliri domum coactus M. Porcium Catonem inclyti Catonis patrem arbitrum † cum Claudio adduxit formulam, quidquid sibi dare facere oporteret ex fide bona. Cato, ut est edoctus de industria Claudium praedictum sacerdotum suppressisse, continuo illum Calpurnio damnem obscurare oportet. Notum suis temporibus iudicium commemoraui, sed ne quod relaturus quidem sum obliteratum silentio. C. Visellius Varro graui morbo corrept cum qua commercium libidinis habuerat, expensa ferri sibi passus est eo consilio, ut, si decessisset, ab heredibus eam summam peteret, quam legati genus esse uoluit, libidinosam liberalitatem debiti nomine colorando. euasit deinde ex illa tempestate aduersus uota Otaciliae. quae offensa, quod spem praedae
Abbreviated transcription (Latin):
prinata quorum mag̾
equitas questiomim
delectare ꝙ.Inmo¬
derata turba offende¬
re lectorem poterit.

Expanded text:
priuata, quorum magis aequitas quaestionum delectare quam immoderata turba offendere lectorem poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
sonsili lia rõnorum q̃ captam
castris hẽbat redimendorum po
armarorum iuuenum sihonestemori
norisset turpit̾ capiño potuisse qͦr ne¬
scio nitũ maius dedecus fiñt ꝙ patria ⁊¬
cum cesium scribam eius suasponte
inparorem delegerãt carcẽ inclusit.i
ac marcofurio flacto tͥbuno plebis de¬
nunciante ne inciues rom adu̾sus
more maiorum aĩaduerteret nchil
minore. ĩuidia id pageretur qnq̃¬
genos psinglos dies uirgis cesos secu
tuit.

Expanded text:
ilium Romanorum, quae capta in castris habebat, redimendorum potarmatorum iuuenum, si honeste mori uoluisset, turpiter capi non potuisse. quorum nescio utrum maius dedecus fuerit quod patria Caesium scribam eius sua sponte imperatorem delegerant, carcere inclusit, ac M. Fuluio Flacco tribuno plebi denuntiante ne in ciues Romanos aduersus morem maiorum animaduerteret, nihilminore cum inuidia id perageretur, quinquagenos per singulos dies uirgis caesos secutuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nunt siꝗs bina spolia exhostib tulliss
quib supplicuis oppressi ex deforimb
pirrimunꝰ culis accermn hosteserti

Expanded text:
uis bina spolia ex hostibus tulisset. quibus suppliciis conpressi ex deformibus Pyrri munusculis acerrimi hostes exti
Abbreviated transcription (Latin):
Nsanto nĩe ciuiratis senatus ne¬
nerabilior indeos quipt Canesez
cladem decrenit. ne matrone ulxͣ
trigesimum diem luctus suos extẽde̾nt.i
uti abhis sacracereris pagi possent.Quia
maiore pene rõnarum ninum parte ĩ exec̃¬
bili ac dirosolo iacente nullius penates
uges qr ⁊sorões nup intfectorum abstersi
lacrimis depositisq doloris ĩsignib cardi¬
dam ĩduere uestem aans tinudare coacte
sunt. qua qdem ꝯstancia obtinẽde religio¬
nis magnᷤ celestib iniectus ẽ rbor ul¬
terius adusus cam sciuendi gentem. que
ne ĩ uniarim qdem acerbitate.⁊ abeoruz
cultu absterren potuerit.
osulem apd cãnas cum
cartaginen sib tam ĩfe¬
Iunonis ꝙ cumludos cĩ
censes elilis facẽt iniori
oꝑtimi maximi tẽplo eximia facie pueru
ystrioem adexubias tenendas posunss. Qd̃
Eitules quoq d̾tracte religionis
sue ⁊grauẽ ⁊maĩfestam penam
exegisse tradit᷑. Nan cum poticii

Expanded text:
nostrae ciuitatis senatus uenerabilior in deos! qui post Cannensem cladem decreuit ne matronae ultra tricesimum diem luctus suos extenderent, uti ab his sacra Cereris peragi possent, quia maiore paene Romanarum uirium parte in execrabili ac diro solo iacente nullius penates coniugesque et sorores nuper interfectorum abstersis lacrimis depositisque doloris insignibus candidam induere uestem et aris tura dare coactae sunt. qua quidem constantia optinendae religionis magnus caelestibus iniectus est rubor ulterius aduersus eam saeuiendi gentem, quae ne iniuriarum quidem acerbitate ab eorum cultu absterreri potuerit. os. apud Cannas cum Carthaginiensibus infeIunonis, censes aedilis faceret, in Iouis optimi maximi tensa eximia facie puerum histrionem ad exuuias tenendas posuisset. quoHercules quoque detractae religionis suae et grauem et manifestam poenam exegisse traditur: nam cum Potitii
Abbreviated transcription (Latin):
sine titribunali¬
sine apitorum
potẽs insua am¬
plitudine oprĩer¬
to uocsido intro¬
itu aĩs hõnz al¬
raroĩs quã maie

Expanded text:
sine tribunalisine apparitorum potens in sua amplitudine obtinent iucundo introitu animis hominum adra
Abbreviated transcription (Latin):
stea censor fc̃s est. ¶rem. Macus na¬
lerius messalla censoria nota pstrictus
mbore eimi eniꝰ excitati omĩb iiribis

Expanded text:
stea censor factus est. item M. Valerius Messala censoria nota perstricturubore enim eius excitati omnibus uiribus
Abbreviated transcription (Latin):
PDeo autem magnacantate patͥe
tenebantur ut archana consilia
patium oscriptorum multis secu¬
us nemo senator enuciauerit quintus
fabiis maximus tanxum mo us ipse
pimprudenciam detcio punico bellein¬
dicendo quod secreto incuua erat actitm
publo crasso petens domum reu̾tenti i iu.
brinere narrauir memor eum triennio
antequestorem factum ignatus nond̾ qr
acensoribus inoroiem senatorum allc¬
tum. Q nouno modo etiamhisqui iam
honores gesserant aditus incuria daba
nonquam eĩm taciturnitatem õptimũ
odcum asie Rex fumenes amantis
adusus ppłm Romanum conꝑan
senatin nũciass non añ sciri potuit quid
aut ille locutus eẽt aut patres rndissẽt
ꝙͣ.caprum ꝑsemcognitum est.
Idum erat ⁊ altum rei puͣ pectus
curiasilenciiq salubritate mũtũ
qualatũ undiq cuiꝰlimen ĩtrates

Expanded text:
Adeo autem magna caritate patriae tenebantur, ut arcana consilia patrum conscriptorum multis saeculis nemo senator enuntiauerit. Q. Fabius Maximus tantum modo, et is ipse per inprudentiam, de tertio Punico bello indicendo quod secreto in curia erat actum P. Crasso rus petens domum reuertenti in itinere narrauit, memor eum triennio ante quaestorem factum, ignarus nondum a censoribus in ordinem senatorium allectum, quo uno modo etiam iis, qui iam honores gesserant, aditus in curiam dabnumquam enim taciturnitatem, optimum Ergo, cum Asiae rex Eumenes amantisaduersus populum Romanum conparari senatui nuntiasset, non ante sciri potuit quid aut ille locutus esset aut patres respondissent quam captum Persen cognitum est. fidum erat et altum rei publicae pectus curia silentique salubritate munitum et uallatum undique, cuius limen intrantes
Abbreviated transcription (Latin):
Enecturi inuentus ita cumula¬
tum et circumspectum honorez
reddebar tanquam natumaio.
es adoloscencium coues. patres essenr
Quo crrca iuuenes senatus die utiqr ali¬
quem exparribus oscriptis ant propin¬
qum aur parernum amicum adcuria
aducebant affixiq ualuis expectabant
donce reducendi ectiam officio fungerẽ¬
tur quaquidem uoluntaria stacione ⁊ cor¬
pora ⁊ animos adpublica officia impigre
substinenda. roborabant.Brcuiq proces¬
suranmi inlncem uirtutum suarum uere¬
cunda. laboris meditacione ip̃i doctores
erant inuitati adcenam diligent᷑ que¬
rebant qui namei ꝯuimo c̃enx int̾futum¬

Expanded text:
enectuti iuuenta ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat, tamquam maiores natu adulescentium communes patres essent. quocirca iuuenes senatus die utique aliquem ex patribus conscriptis aut propinquum aut paternum amicum ad curiam deducebant adfixique ualuis expectabant, donec reducendi etiam officio fungerentur. qua quidem uoluntaria statione et corpora et animos ad publica officia inpigre sustinenda roborabant breuique processurarum in lucem uirtutum suarum uerecunda laboris meditatione ipsi doctores erant. Inuitati ad cenam diligenter quaerebant quinam ei conuiuio essent interfutu
Abbreviated transcription (Latin):
iiii.non tantum celeenis serecciam perfectinꝰ
mbimuuntur que discuntur apneris. ¶ notã¬
quia dum romulus decem curias senatorum
elegiss noiã eorum presente proppͦ intabulas
aureas contullit atq in de pr̃es conscripti

Expanded text:
non tantum celerius, sed etiam perfectius imbuuntur, quae discuntur a pueris. Deinquia dum Romulus decem curias senatorum elegisset, nomina eorum praesenti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti
Abbreviated transcription (Latin):
qd actorhoĩs ⁊ prcipre
cure ⁊ultimi ẽ tpr̃is cõ¬
siderem q que testamẽ¬
ta aut recisa sũt liture
facta aut cum mĩto re¬
scidi p̾sent rata maẜunt q̃ ue adalios ꝙ̃
ꝗ expectabãt honorem hrditatis tnstulert̃.
Tq ita ut ea ordine qͦ pposu ere¬
quar militatis cuida pr̃ cum d
morre filii fłin ecastris nũcium

Expanded text:
d actorum hominis et praecipuae curae et ultimi est temporis, consideremusque quae testamenta aut rescissa sunt legitime facta aut, cum merito rescindi possent, rata manserunt, quaeue ad alios quam qui expectabant honorem hereditatis transtulerunt: atque ita, ut ea ordine quo proposui exequar. Militantis cuiusdam pater, cum de morte filii falsum e castris nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
s q̾ sñus supior discessit
tem Marci carseloam splendidis¬
simi equitis rõni fili asufanete.
ĩ eotlilianꝰ põpei mag̾ familiais ipõ ꝗdez
põpeio sigͣtore hr̃s scͥpt̾ eẽt. Itaq illi indicio
plcu excelletis simi uri gra ꝙ cu pẽtis
cerat sacto cũ adolosce̾tulo ꝯtẽdere ausi non
stͥ tam ⁊si pcipius eo tp̃r mag̾ iiribꝰad defer¬
dẽclas tabłas testi Inuitari potezãt ⁊aliqã¬
tulu adiuuabat hr̃des ꝙ macũ ãneiꝰ insu¬
fenatis familiaz acsacra trãsie ⁊at s ar

Expanded text:
s superior discessit. Item M. Annei Carseolani splendidissimi equitis Romani filius, a Sufenate in eo Tullianus Pompei Magni familiaris ipso quidem Pompeio signatore heres scriptus esset. itaque illi in iudicio plus cum excellentissimi uiri gratia quam cum parentis cerat, sacramento cum adulescentulo contendere ausi non sunt, tametsi praecipuis eo tempore Magni uiribus ad defendendas tabulas testamenti inuitari poterant, et aliquantum adiuuabat heredes quod M. Anneius in Sufenatis familiam ac sacra transierat. sed ar
Abbreviated transcription (Latin):
glie afferre potuit Cum om̃e ẜpentum ac
ferrarum genus oparatione  sn titulo fe¬
ritatis suparit namq illis dulcia inte
pignora proprio sp̃i tu cariora sunt x
Ea callagurgitanorum prandia at¬
q cene extiterũt.¬
¶ De testam̃tis que rescissa sunt.¬
uentus diucius inscera suasẜ uiscenb alleret
taretur ut ꝓsa
liberorum fortit̾
duci pompeiox
uicto petenda fu¬
ri quam uinciiõ¬

Expanded text:
gloriae adferre potuit, cum omne serpentum ac gloriae adferre potuit, cum omne serpentum ac ferarum genus conparatione sui titulo feritatis superarit: nam quae illis dulcia uitae pignora proprio spiritu cariora sunt, ea Calagurritanis prandia atque cenae extiterunt. DE TESTAMENTIS QVAE SCISSA SVNTuentus uiscera sua uisceribns suis aleret, taretur ut pro liberorum fortiterduci poena uictoria petenda futis quam uic
Abbreviated transcription (Latin):
Retensib nichil tale affulsit p̃¬
sidii qui obsidione metelli adulti¬
mam usq penuriam conpulsi
sua iumentorimiq tuina sitim torserũt
rustius dixerim ꝙ. sustentarĩt qr duiz
uinci timent id passi sunt qd eos nec nic¬
tor quidem pati coegisser.
Am̃atini etia a scipione uallo et
agere circumdaticum  omĩa que
famem eorum trabere poterant
ꝯsumpsiss ad ultimum hũanorum cor¬
sũt aitus et menbra trucidatorum corpu
sinu suo gestantes. Nulla est inhis necees¬
sitatis excusatio nam quib mori licuit
sic uinẽ nece non fuit.
Orum trucem ꝑtinaciam incon¬
sumili facinore calla  gurgirano¬
ad usum nefaric dapis u̾terunt qd̃q dix¬
cins armata uiuentus uiscerasna usteĩ
b alerent infelices cadauen teliquias
salire nõ dubitauit En umꝙͣ aliquis in
atie hortaret᷑ ut ꝓ salute ꝯiugis ac liberoꝵ
fortit dimicaret:. Ex hoc nummiꝵ hoste tãto
duci pena magis ꝙͣ uictoria petenda i¬
fuit qr plus uindicatꝰ libtatis ꝙͣ. nict

Expanded text:
retensibus nihil tale praesidii adfulsit, qui obsidione Metelli ad ultimam penuriam conpulsi sua iumentorumque suorum urina sitim torserunt iustius dixerim quam sustentarunt, quia, dum uinci timent, id passi sunt, quod eos ne uictor quidem pati coegisset. Numantini autem a Scipione uallo et aggere circumdati, cum omnia, quae famem eorum trahere poterant, consumpsissent, ad ultimum humanorum corsunt artus et membra trucidatorum corporum sinu suo gestantes. nulla est in his necessitatis excusatio: nam quibus mori licuit, sic uiuere necesse non fuit. Horum trucem pertinaciam in consimili facinore Calagurritanoad usum nefariae dapis uerterunt: quoque diutius armata iuuentus uiscera sua uisceribns suis aleret, infelices cadauerum reliquias sallire non dubitauit. en quam aliquis in acie hortaretur ut pro salute coniugum et liberorum fortiter dimicaret! ex hoc nimirum hoste tanto duci poena magis quam uictoria petenda fuit, quia plus uindicatus libertatis quam uictus
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum inter hoĩes procreationis uincu¬
lum prĩs simul uoluntatem aprincipis ɨ¬
iccoritatem supauit.

Expanded text:
tissimum inter homines procreationis uinculum patris simul uoluntatem et principis auctoritatem superauit.
Abbreviated transcription (Latin):
materia deficere
struxit ⁊eam ⁊
robore sudes. i.d̃¬
dicti tumultus
bus denariis sin¬
gula uasa olei
frumentiq no¬
diis cotidem a¬
mancipia pinu¬
tarentur nota¬

Expanded text:
materia deficeretstruxit eamque roboreae sudes deito indicti tumultus bus denariis singula uasa olei frumentique modiis totidem mancipia permutarentur
Abbreviated transcription (Latin):
comparauerunt ad actosq iure iurando
stremiã se operam fortemq daturos quo¬
ad peni essẽt initalia laturos arma incast̾
miserunt exapulia etiam ⁊ afidicuus sep¬
tuaginta atq ¶C ad suplementum eqta
capite censos hr̃e milites fastidierat ead
cellis ẜulib extracta corporaꝰ apastorali¬
b casis collecta macipia uelud precipuũ
firmamẽtum exercituisno adiecit. ¶ Ce¬
dit ergo interdum generosus spirtus
utilitati ⁊ fortime uiribus succumbit uͥ
nisi tuciora consilia legeri s sp̃osa sequẽ¬
ti concidendum est.

Expanded text:
conparauerunt adactosque iure iurando strenuam se fortemque operam daturos, quoad Poeni essent in Italia, laturos arma in castra miserunt. ex Apulia etiam et a Paediculis septuaginta atque cc ad supplementum equitcapite censos habere milites fastidierat, eadem cellis seruilibus extracta corpora et a pastoralibus casis collecta mancipia uelut praecipuum firmamentum exercitui suo adiecit. cedit ergo interdum generosus spiritus utilitati et fortunae uiribus succumbit, ubi, nisi tutiora consilia legeris, speciosa sequenti concidendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
magra none. ultoĩs neccͣrtate usus uallan
Itq ut diam filii mẽtoe celestis
p̃as recordatõi b̾necta cũ effusur
se in nosiras pronincias parthorũ
rex phartes niteret uicineq ĩpio eiꝰ regioes sb̾¬
ita ĩdicti tumłtus denũciatõe quaret tãta
ĩbosforano tractu comeatus pemiũa incessit
ut sex millib denaus singla nasa olei fum̃¬
m̃tiq modiis totig̾ẽ mãcipia ꝑmutãent᷑ sanai¬
rissia tẽpestate ang̾ti cua tutele tc̃ trarnadãs dis

Expanded text:
magistra nouae molitionis necessitate usus uallauit. magistra nouae molitionis necessitate usus uallauit. Atque ut diuinam filii mentionem caelesti patris recordationi subnectam, cum effusurus se in nostras prouinciPhraates uideretur, uicinaeque imperio eius regiones subito indicti tumultus denuntiatione quaterentur, tanta in Bosporano tractu commeatus penuria incessit, uti vi milibus denariis singula uasa olei frumentique modiis totidem mancipia permutarentur. sed amarissimam tempestatem Augusti cura tutelae tunc terrarum uacans dis