comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ieceris. foras extra pontũ ferunt᷑ in ꝓpontidẽ. atq ita
inmare qͣd alluit asiȩ orã. cũ constoe inpontũ influcre
maris aquã ñ effluere de ponto. Meatus enĩ qui solus
de oceano receptas aquas in maria nr̃a trans mittit
infroco ÷ gaditano q̃d hispaniã afpitãq. int̾iaco : &e sine
dubio inundatio ipsa ꝑhis paniense & gallicanũ littora
intirrenũ ꝓdit. inde adriaticũ facit. ex quo dextra
in partheniũ. leua inioniũ. & directim in egoũ pergit.
atq ita ingredit᷑ inpontũ. Quȩ igit᷑ ratio facit. ut
rixatĩ aquȩ de ponto effluant. cũ foris influentes aquas
poritus accipiat: S constat utraq ratio. Nã suꝑficies
ponti ꝓpt̃ nimias aquas quȩ de t̾ra dulces influunt.
foras effluit. Deorsũ uero. intro ꝑgit influxio. Unde
ꝓbatũ ÷ natantia quȩ ut supra digi iaciunt᷑ inpantũ
foras pelli. Siiꝰ colũna deciderit. introrsuĩ minari: & hos

Expanded text:
ieceris, foras extra Pontum feruntur in Propontidem atque ita ieceris, foras extra Pontum feruntur in Propontidem atque ita in mare quod adluit Asiae oram, cum constet in Pontum influere maris aquam, non effluere de Ponto. Meatus enim qui solus de Oceano receptas aquas in maria nostra transmittit, in freto est Gaditano quod Hispaniam Africamque interiacet; et sine dubio inundatio ipsa per Hispaniense et Gallicanum litora in Tyrrhenum prodit, inde Hadriaticum mare facit, ex quo dextra in Parthenium, laeva in Ionium et directim in Aegaeum pergit, atque ita ingreditur in Pontum. Quae igitur ratio facit ut rivatim aquae de Ponto effluant cum foris influentes aquas Pontus accipiat? Sed constat utraque ratio. Nam superficies Ponti propter nimias aquas quae de terra dulces influunt, foras effluit; deorsum vero intro pergit influxio. Vnde probatum est natantia quae, ut supra dixi, iaciuntur in Pontum foras pelli, si vero columna deciderit, introrsum urinari. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit mare bos foricũ qd & cineriũ appellat. earũq. par¬
tiũ mare om̃e qd serthicũ dr̃. id gelu constringi & consiste¬
re. alit̃ est quã putatur. nã non marina aqua cantrabitur.
s quia plurimũ in illis regionib fluuioꝵ ̃&. paludũ in ipsa
maria influentiũ. suꝑficies maris cuidulces aqliȩ in natant
congelascit .&. in columiaqua maruia uid&ur in mari
gelu. S de aduenis undis coactũ hoc & inponto fieri uide¬
mꝰ in quo frusta quȩdã & ut itadixerĩ ꝓsiciȩ gelidȩ ferunł
contractȩ de fluuialiṽ uel palustriũ undarũ multitudine
inquas lic& frigori quasi leuatiores marina. Plurimũ
aut̃ aquarũ taliũ influere ponto. & totã suꝑficiẽ eius
in fectã eẽ dulci liquore. p̃ter qd ait salustius mare pon¬
ticũ dulcius quã eccera. Est hoc quoq. testimonio . qd si
in pontũ uel paleas uel ligna seu quȩ cũq. natantia ꝓ¬

Expanded text:
scripsit, mare Bosporicum, quod et Cimmerium appellat, earumque parscripsit, mare Bosporicum, quod et Cimmerium appellat, earumque partium mare omne, quod Scythicum dicitur, id gelu constringi et consistere, aliter est ac putatur. Nam non marina aqua contrahitur, sed quia plurimum in illis regionibus fluviorum est et paludum in ipsa maria influentium, superficies maris, cui dulces aquae innatant, congelascit et incolumi aqua marina videtur in mari gelu, sed de advenis undis coactum. Hoc et in Ponto fieri videmus, in quo frusta quaedam et, ut ita dixerim, prosiciae gelidae feruntur, contractae de fluvialium vel palustrium undarum multitudine, in quas licet frigori, quasi levatiores marina. Plurimum autem aquarum talium influere Ponto et totam superficiem eius infectam esse dulci liquore, praeter quod ait Sallustius, "mare Ponticum dulcius quam cetera est," hoc quoque testimonio, quod si in Pontum vel paleas vel ligna seu quaecumque natantia pro
Abbreviated transcription (Latin):
uina naturalimuniant᷑ calore. neoleũ minꝰ ignitũ ÷. aut mi¬
norẽ ui incorporib: calefactandis hab&. & tam̃ gelu strin¬
re. congruens erat nec oleũ conerescere. & ea quȩ frigidio¬
rasunt facile gelu cogi. Acceũ aut̃ om̃iũ maxime frigo¬
rificũ ÷. atq id tam̃ nũquã gelu stringit᷑. Nũ gͥ magis
oleo causa est coaguli celerioris. qd &. leuigatius x spissius ÷.
Faciliora enĩ ad coeundũ uident᷑ quȩ leuatiora densioraq st̃:
Uino aut̃ non contingit tanta mollicies. & est quã oleũ
multo liquidius. Acũ uͦ & liquidissimũ ÷ int̾ coeeros hu¬
mores. & tanto ÷ acerbius. ut sit acore tristificũ. & exẽ¬
plo marinȩ aquȩ quȩ ipsa quoq amaritudine sui aspera est.
nũ quã gelu contrahit᷑. Nã qd herodotus historiarũ serip¬
tor contra om̃iũ forme qui hȩc quȩ siuerunt opinioqẽ

Expanded text:
vina naturali muniantur calore: ne oleum minus ignitum est, aut mivina naturali muniantur calore: ne oleum minus ignitum est, aut minorem vim in corporibus calefactandis habet? et tamen gelu strinre, congruens erat nec oleum concrescere et ea quae frigidiora sunt facile gelu cogi, acetum autem omnium maxime frigorificum est atque id tamen numquam gelu stringitur. Num igitur magis oleo causa est coaguli celerioris quod et levigatius et spissius est? Faciliora enim ad coeundum videntur quae levatiora densioraque sunt, vino autem non contingit tanta mollities, et est quam oleum multo liquidius, acetum vero et liquidissimum est inter ceteros umores et tanto est acerbius ut sit acore tristificum; et exemplo marinae aquae, quae ipsa quoque amaritudine sui aspera est, numquam gelu contrahitur. Nam quod Herodotus historiarum scriptor contra omnium ferme qui haec quaesiverunt opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ꝑ eua porationẽ uelut exprimi exea aura illã
tenuis sima. qua discedente conueniat in coagulã sola ter¬
rea inse remanente natura. Qð hinc apparae. quia cũ fu¬
erit eadẽ aqua solis calore resoluta. minor mõdus eius re¬
perit᷑. quã fuit antequã congelescera: De ÷ aut̃ qd euapo¬
ratio solũ in aqua salubre consũpsit. Nix gͦ quȩ nihil aliud
est quã aqua in aere densoea. tenuitatẽ sui cũ denser&e
amisit. Exidõ ex eius resolutȩ potu diuersa morboꝵ ge¬
nera uiscerib: inseminant᷑. Nominatũ gelu. ueteris quȩ
me solebat agitare ad monuit questionis. cur uina aut nũ¬
quã aut rarent̃ congelascant. caeeris ex magna parte
humorib: nimuicate frigoris cogisolitis. nã quia uinum
semina quȩdã in se caloris habae. & ob eã rẽ homerꝰ dixert.
causa est quã quia ignoro scire cupio. adhȩc disarius. esto

Expanded text:
necesse est per evaporationem velut exprimi ex ea auram illam necesse est per evaporationem velut exprimi ex ea auram illam tenuissimam, qua discedente conveniat in coagulum sola terrea in se remanente natura. Quod hinc apparet, quia, cum fuerit eadem aqua solis calore resoluta, minor modus eius reperitur quam fuit antequam congelasceret: deest quod evaporatio solum in aqua salubre consumpsit. Nix ergo, quae nihil aliud est quam aqua in aere denseta, tenuitatem sui, cum denseretur, amisit, et ideo ex eius resolutae potu diversa morborum genera visceribus inseminantur. Nominatum gelu veteris, quae me solebat agitare, ammonuit quaestionis, cur vina aut numquam aut rarenter congelascant ceteris ex magna parte humoribus nimietate frigoris cogi solitis? Num quia vinum semina quaedam in se caloris habet et ob eam rem Homerus dixit causa est? quam quia ignoro, scire cupio. Ad haec Disarius: Esto,
Abbreviated transcription (Latin):
cõprimat minorẽ calorẽ. Mlanus aut̃ ut rẽ feruidã ferre
possit. nullo proprio uiuatur calore. lã dudũ inquit
auenꝰ nosse ali aueo. quuraqua quȩ obsita globis niuiũ
ꝑducitur ad niualẽ rigorẽ . ñ minꝰ in potu nocia ÷ quã ex
ipsa niue aqua resoluta. Scimꝰ enĩ qd quantȩq. noxȩ epoto
niuis humore nascantur. & disarius. ad do aliquid ate quȩ¬
sitis. Aqua enĩ. exniue resoluta. &iã si igne calefiat & ca¬
lida bibatur. eque noxia est acsiepota sit frigida. Ergo ñ
solo rigore niualis aqua ꝑniciosa est.s: ob aliã cauisã qua
ñ pigebit aperire. auctore aristotele. qui in phisȩ cis questio¬
nib suis hanc posuio. & in huno sensũ nifallor absoluit
Om̃is aqua inquit habce inse aeris tenuissimi portionẽ
quo salutaris ÷. Hab& & terreã fecẽ qua est corpulenta
post terrã. Cũgͦ aeris frigore & gelu coacta coalescit.

Expanded text:
conprimat minorem calorem. Manus autem, ut rem fervidam ferre conprimat minorem calorem. Manus autem, ut rem fervidam ferre possit, nullo proprio iuvatur calore. Iamdudum, inquit Avienus, nosse haveo, cur aqua quae obsita globis nivium perducitur ad nivalem rigorem minus in potu noxia est, quam ex ipsa nive aqua resoluta? Scimus enim quot quantaeque noxae epoto nivis humore nascantur. Et Disarius: Addo aliquid a te quaesitis. Aqua enim ex nive resoluta, etiamsi igne calefiat et calida bibatur, aeque noxia est ac si epota sit frigida. Ergo non solo rigore nivalis aqua perniciosa est, sed ob aliam causam, quam non pigebit aperire auctore Aristotele qui in physicis quaestionibus suis hanc posuit et in hunc sensum, ni fallor, absolvit. Omnis aqua, inquit, habet in se aeris tenuissimi portionem quo salutaris est, habet et terream faecem qua est corpulenta post terram. Cum ergo aeris frigore et gelu coacta coalescit,
Abbreviated transcription (Latin):
sitis curqui a uidius uorant sacilius sacia scapiunt . quã qͥ
eadẽ qui&ius ederint. Breuis: inquit illa responsio. N&
ubi auide de uoratur. tẽ multus aer cũ ędulib infertur
ꝓpt̃ hiantiũ rictus & crebritatẽ respirandi. Igitur ubi
aer uenas cõpleuit. ad obiciendũ fastidiũ ꝓcibo pensatur.
Immolestus tibi sũ disari. patere plus nimio exdiscendi
cupidine garrientẽ. &. dicas quȩso cur ȩdilia satis calida¬
satis facilius cõprimimꝰ ore. quã manu sustinemꝰ. & siquid
eoꝵ plus feru& quã ut diutius possit mandi. ilico de uo¬
ramꝰ. & tam̃ aluus ñ ꝑniciose ufit᷑. E ille. in testinꝰ calor
qui in aluo est quasi multo maior ue hem̃tiorq. quicquid ca¬
lidũ accipit magnitudine sua circũ uenie acdebilitat.
idõ prȩstat siquid ori feruidũ ad moueris. non ut quidã hi
cõprimere. ut maior calor quide uentre &iã ori opitulat᷑

Expanded text:
sitis: Cur qui avidius vorant facilius satias capit quam qui sitis: Cur qui avidius vorant facilius satias capit quam qui eadem quietius ederint? Brevis est, inquit, illa responsio. Nam ubi avide devoretur, tunc multus aer cum edulibus infertur propter hiantium rictus et crebritatem respirandi; igitur ubi aer venas conplevit, ad obiciendum fastidium pro cibo pensatur. Ni molestus tibi sum, Disari, patere plus nimio ex discendi cupidine garrientem, et dicas, quaeso, cur edulia satis calida facilius conprimimus ore quam manu sustinemus, et si quid eorum plus fervet quam ut diutius mandi possit, illico devoramus, et tamen alvus non perniciose uritur? Et ille: Intestinus calor qui in alvo est, quasi multo maior vehementiorque, quicquid calidum accipit magnitudine sua circumvenit ac debilitat. Ideo praestat, si quid ori fervidum admoveris, non, ut quidam faaulisper labra conprimere, ut maior calor, qui de ventre etiam ori opitulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quin sũptus ad om̃s corporis partes quo quo tersus ꝑmanae
& uenas cõpla & idõ inedia quȩ in anitatẽ fecerat acripto
potꝰ remedio quasi iã non intotũ uacua recreatur. Cilutꝰ
uͦ ut pote concrctior & grandior. inuenas ñ nisi paulati
confectus admittit᷑. idõ sitim quã repperit nullo subsidio
subleuat. immo quicquid foris humoris nactus est exsor¬
b& et inde penuria oiꝰ quęsitis uecatur augogur.
Nec hoc mihi auienꝰ ait ignoratũ relinquo. curmaior uo¬
luptas est cũsitis potu extinguit᷑. quã cũ fames sedatur
abo. & disarius. Exp̃dictis hoc quoq liqua Nõ potionis
totus haustus in om̃e corpus simul penterat. & om̃iũ partiũ
sensus facit uñã maximã & sensibile uoluptatẽ. Cib aute
exiguo subministratu paulatĩ penuriã consolatur. ido uolup¬
tas eius multifariã comminuit᷑. Hoc quoq siuid& adde quȩ¬

Expanded text:
quin sumptus ad omnes corporis partes quoquo versus permanet quin sumptus ad omnes corporis partes quoquo versus permanet et venas conpleat, et ideo inedia quae inanitatem fecerat accepto potus remedio quasi iam non in totum vacua recreatur: cibatus vero, utpote concretior et grandior, in venas non nisi paulatim confectus admittitur; ideo sitim quam repperit nullo solatio sublevat, immo quicquid foris humoris nactus est exorbet, et inde penuria eius, quae sitis vocatur, augetur. Nec hoc mihi, Avienus ait, ignoratum relinquo: Cur maior voluptas est, cum sitis potu extinguitur, quam cum fames sedatur cibo? Et Disarius: Ex praedictis hoc quoque licet. Nam potionis totus haustus in omne corpus simul penetrat et omnium partium sensus facit unam maximam et sensibilem voluptatem: cibus autem exiguo subministratu paulatim penuriam consolatur; ideo voluptas eius multifariam comminuitur. Hoc quoque, si videtur, addo quae
Abbreviated transcription (Latin):
aeris contagionẽ a quo tã manifeste ledit᷑. ut uix se tueatꝰ
inuase pleno & ido aeri minꝰ ꝑuio. E&erũ sunde hauseris
& laũ aeris ad mixtioni patefeceris. reliquũ qd̾ remansit
omẽ corrũpitur. aledia gͥ pars quantũ aconfinio sũmi utri¬
usq tantũ anoxa remota ÷ quasi nec turbulenta nec diluta
adiecit auien. Cur eadẽ potio meratior uid& ieiuno. quã
ei qui cibũ supsit:  ille. Uenas inedia uacue fecit. satu¬
ritas obsiruit. Igitur cũ potio pinanitatẽ penitus influit.
quia ñ obtusas cibo uenas inuenit. neq fit ad mextione di¬
lutior & ꝑuacuũ means gustatis fortiore sentit᷑. Hoc quoq
sciendũ mibi : auienꝰ ait.cur qui esuriens biberit aliquan¬
lũ famẽ subleuat. qui uͦ siciens cibũ sũpserit ñ solũ nondo¬
mat sitĩ s magis magisq. cupidinẽ potꝰ accẽdit. Nota est
iiquit disarius causa. Nã liquore quidẽ nibil officit

Expanded text:
aeris contagionem, a quo tam manifeste laeditur ut vix se tueatur aeris contagionem, a quo tam manifeste laeditur ut vix se tueatur in vase pleno et ideo aeri minus pervio. Ceterum si inde hauseris et locum aeris admixtioni patefeceris, reliquum quod remansit omne corrumpitur. Media igitur pars quantum a confinio summi utriusque tantum a noxa remota est quasi nec turbulenta nec diluta. Adiecit Avienus: Cur eadem potio meracior videtur ieiuno quam ei qui cibum sumpsit? Et ille: Venas inedia vacuefacit, saturitas obstruit. Igitur cum potio per inanitatem penitus influit, quia non obtusas cibo venas invenit neque fit admixtione dilutior, et per vacuum means gustatu fortiore sentitur. Hoc quoque sciendum mihi est, Avienus ait: Cur qui esuriens biberit aliquantulum famem sublevat, qui vero sitiens cibum sumpserit non solum non domat sitim sed magis magisque cupidinem potus accendit? Nota est, inquit Disarius, causa. Nam liquori quidem nihil officit
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ saperis. Rursus ait auien. Hesiodus cũ ad mediũ dolfi ꝑ¬
uentũ est cõpcendũ est & aeeris eiꝰ partib ad saciaatẽ dct
abutendũ. optimũ uinũ sone dubio significans. qd indoi
mediaate c̃sister&. Six hoc usu ꝓbatũ : in oleo optimũ eẽ
qd suꝑnatat. in melle qd in imo ÷. Quero gͥquur oleũ qd in
sũmo est. uinũ qd̃ inmedio. melqd in fundo optima eẽ credan¬
x Nec cunctatos difariusait. Alel quod optimũ est. reliquo
ponderosius est. In uase gͥ mellis. parsquȩ in imo ÷ utiq prȩstat
pondere. & idõ suꝑnante p̃ciosius est. Contra inuase uini
pars inferior admixtione fecis ñmodo turbulenta .s. &
sapore de terior est. Pars uero summa aeris uicinia corrũpit.
cui admiextione fit dilucior. Unde agricolȩ dolia ñ contenti
sub tecto reposuisse defodiunt. & operimtis excrinsecus in¬
litis muniunt. remouentes in quantũ fieri potest. aumo

Expanded text:
tatem saporis.» Rursus ait Avienus: «Hesiodus cum ad medium dolii ptatem saporis.» Rursus ait Avienus: «Hesiodus cum ad medium dolii pentum est, conpercendum, et ceteris eius partibus ad satietatem dicit abutendum, optimum vinum sine dubio significans quod in dolii medietate consisteret. Sed et hoc usu probatum est, in oleo optimum esse quod supernatat, in melle quod in imo est. Quaero igitur cur oleum quod in summo est, vinum quod in medio, mel quod in fundo, optima esse credantur? Nec cunctatus Disarius ait: Mel quod optimum est reliquo ponderosius est, in vase igitur mellis pars quae in imo est utique praestat pondere, et ideo supernante pretiosior est: contra in vase vini pars inferior admixtione faecis non modo turbulenta sed et sapore deterior est, pars vero summa aeris vicinia corrumpitur, cuius admixtione fit dilutior. Unde agricolae dolia, non contenti sub tecto reposuisse, defodiunt et operimentis extrinsecus inlitis muniunt removentes in quantum fieri potest a vino
Abbreviated transcription (Latin):
Sidicto meo ad dubitaueris. medicinȩ contẽ plator effectũ.
Nã que uda da sunt corporis. uino fouent᷑. quȩ siccana sunt.
melle de t̾gentur Igit᷑ longinquitate tẽporis de utroq
adiquid ex sorbente. uinũ sit meratius. mel arimus. &ita
mel suco priuat᷑. ut uino aqua purgatur. Nec hoc qd sẽquetꝰ
dis simile quesitis:. Cursi uasa uini atq olei diatule semi¬
plena
custoduas. uinũ fermȩ inacorẽ corrũptur. oleo contra sapor su¬
auior conciliatur: Utrũq. disaius ait uerũ÷. In illud enĩ uacur
q̃d̃ suꝑ ne liquido car&.. aer aduena incidit: qui tenu issimũ queqͥ
humorẽ elicit & exerbae. eo siccato uinũ quasi spoliatũ uirib
put ingenio inbecillũ aut ualidũ fuit. uel acore exasperat᷑.¬
u̾el austeritate restringit᷑. Cleũ aut̃ suꝑfluo humore ficcato
uelut mucore qui in eo latuit absterso. ad quirit nonã suaui¬

Expanded text:
Si dicto meo addubitaveris, medicinae contemplator effectum. Si dicto meo addubitaveris, medicinae contemplator effectum. Nam quae udanda sunt corporis vino foventur, quae siccanda sunt melle deterguntur. Igitur longinquitate temporis de utroque aliquid exorbente vinum meracius fit, mel aridius: et ita mel suco privatur ut vinum aqua liberatur. Nec hoc quod sequitur dissimile quaesitis est: Cur, si vas vini atque olei diutule semiplena custodias, vinum ferme in acorem corrumpitur, oleo contra sapor suavior conciliatur? Utrumque, Disarius ait, verum est. In illud enim vacuum quod superne liquido caret aer advena incidit, qui tenuissimum quemque humorem elicit et exorbet: eo siccato vinum quasi spoliatum viribus, prout ingenio imbecillum aut validum fuit, vel austeritate restringitur, oleum autem supervacuo umore siccato velut mucore qui in eo latuit absterso adquirit novam suavi
Abbreviated transcription (Latin):
disario meo quȩ sitũ uolo. cur defecatũ umnũ ualidius fit
hȩc ratio est. quia tanto penarabilius efficit᷑ in uenas biben¬
tis. quanto fit liquidius fece purgata. Idõ aut̃ facile
mutat᷑. q̃d nullo firmam̃to nixũ undiq. sui ad noxã pat&.
Fexenĩ uino sustinendo & alendo & iirib: sufficiendis. quasi
radix eiꝰ est & hoc quȩro auienꝰ ait.eur fex inimo subsidit
om̃iũ nisi mellis. Mel solũ: qd insũmũ fece expuat. adħ
disarius. Fecis materia nt spissa atq t̾rena. coceris laticib.
pondere prestat. melle uinait̾. Idõ millis grauitate de uer¬
sari ita mel & uinũ diuersis geatib habentur optima: M el quid
recentissuneẽ. uinũ qd ueustissiũ. Unde ⁊ & illud ꝓuer¬
biũ quo utunt᷑ gulones. Aulsũ qͥditẽpere¬
bimetio & uaulo falerno. ꝓptea inquit ille q int se inge¬
nio diuersa sunt. Uni enĩ natura humida est mellis arida.

Expanded text:
Disario meo quaesitum volo, cur defaecatum vinum validius sit Disario meo quaesitum volo, cur defaecatum vinum validius sit haec ratio est, quia tanto penetrabilius efficacior in venas bibentis quanto fit liquidius faece purgata. Ideo autem facile mutatur, quod nullo firmamento nixum undique sui ad noxam patet. Faex enim vino sustinendo et alendo et viribus sufficiendis quasi radix eius est. Et hoc quaero, Avienus ait: Cur faex in imo subsidit omnium nisi mellis: mel solum est quod in summum faecem expuat? Ad hoc Disarius: Faecis materia ut spissa atque terrena ceteris laticibus pondere praestat, melle vincitur. Ideo in illis gravitate deversari, ita mel et vinum diversis aetatibus habentur optima, mel quod recentissimum, vinum quod vetustissimum? unde est et illud proverbium quo utuntur gulones: Mulsum qmettio et vetulo Falerno. Propterea, inquit ille, quia inter se ingenio diversa sunt. Vini enim natura humida est, mellis arida.
Abbreviated transcription (Latin):
tinoe᷑ aut̃ quã diu in est anima recipcatione aeris qua ueg& antur
conceptacula sp̃s. dũ seꝑ nouo spirandi nutruint᷑ alim̃to. Hoc cessan¬
te ꝑ animȩ discessũ mẽbra marcescunt. & omẽ pondere suo con¬
flictũ corpꝰ obterit᷑. Tum sanguis &e tã qui quamdiui fuit cõpos
caloris dabat mẽbris uigorẽ. alore discedente uers in saniẽ
ñ man& intrauenas s foras exprimit᷑. atq. ita laxatis spira¬
m̃tis effluit tabes fteulenta. Idfieri sal admixtus corporiꝓhi¬
b&. Est enĩ natura sicoꝰ & calidus. & fluxũ quidẽ corporis calore
contrahit. humorẽ uero sicettate uel coereae uel etserbo.
Certe humorẽ sale differri siue consumi fit hinc cognitu faci¬
le q̃d siduos panes pari magnitudine feceris. unũ sale aspersũ
sine sale alterũ. inuenies indigentẽ salis pondere ꝓpensiorẽ
scilic& humore in eo ꝑsalis penupiã ꝑmanente: & hoc a

Expanded text:
tinetur autem, quamdiu inest anima, reciprocatione aeris, qua vegetantur tinetur autem, quamdiu inest anima, reciprocatione aeris, qua vegetantur conceptacula spiritus, dum semper novo spirandi nutriuntur alimento. Hoc cessante per animae discessum membra marcescunt, et omne pondere suo conflictum corpus obteritur: tum sanguis etiam, qui, quamdiu fuit compos caloris, dabat membris vigorem, calore discedente versus in saniem non manet intra venas, sed foras exprimitur: atque ita laxatis spiramentis effluit tabes faeculenta. Id fieri sal admixtus corpori prohibet. Est enim natura siccus et calidus, et fluxum quidem corporis calore contrahit, humorem vero siccitate vel coercet vel exorbet. Certe humorem sale differri sive consumi fit hinc cognitu facile, quod, si duos panes pari magnitudine feceris, unum sale aspersum, sine sale alterum, invenies indigentem salis pondere propensiorem, scilicet humore in eo per salis penuriam permanente. Et hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
uentris comitatur tumorẽ. quia musculi quib: claudebantur
retrimtoꝵ: meatus. fugientis introrsũ animȩ uirtute deserti.
laxant uincula quib parim̃ta usq addigestionis oportu¬
nitatẽ continebatur: Seruius his dictis uenerabihiter
ad fensus opticuit. Tunc auienꝰ quia me ordo ait ad simi¬
litudinẽ¬
ad similitudine: consultationis applicat. reducendus nihi est ad con¬
uiuiũ sermo qͥui longius amensa iã fuerat euagatus. & ad alias
transi erat questianes. Sepe apposita salita carne quã laridũ uoca¬
mꝰ uocam ut opinor quasi large aridũ. quȩrere metũ ipse constu¬
tui qua ratione carnẽ ad diuturnitatẽ usus admietio salisseruae
Hoclicae estimare mecũ possim. malo tam̃ ab eo qui corporib
certior ficri & disarius. Omẽ torpꝰ suapte natura dissolubile
& marcidũ ÷. & nͥ quodã unculo contineat᷑ facile defluit. Con¬

Expanded text:
ventris comitatur timorem, quia musculi quibus claudebantur ventris comitatur timorem, quia musculi quibus claudebantur retrimentorum meatus fugientis introrsum animae virtute deserti laxeant vincula quibus retrimenta usque ad digestionis oportunitatem continebantur. Servius his dictis venerabiliter adsensus obticuit. Tunc Avienus: Quia me ordo, ait, ad similitudinem consultationis adplicat, reducendus mihi est ad convivium sermo qui longius a mensa iam fuerat evagatus et ad alias transierat quaestiones. Saepe adposita salita carne, quam laridum vocamus, ut opinor quasi large aridum, quaerere mecum ipse constitui, qua ratione carnem ad diuturnitatem usus admixtio salis servet. Hoc licet aestimare mecum possim, malo tamen ab eo qui corporibus curat certior fieri. Et Disarius: Omne corpus suapte natura dissolubile et marcidum est et, nisi quodam vinculo contineatur, facile defluit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare de his poteris. cũ nihil aliud sit rubor. tusi color
sanguinis. Addit seruius. & qui gaudent currubescunt:
& disarius inquit. Gaudiũ extrinsecus contingit. ad hoc
animoso occursu natura festinat. quã sanguis comitando
quasi alacritate integritatis suȩ cõpotẽ tinguit cutẽ.
& inde similis color nascitur. Idẽ refert. Contra qui inceu¬
urte . qua ratione pallescunt: Nec ħ disarus ait in occul¬
toe. Natura enĩ cũ quid deextrinsecus contingentib me¬
tuit in altũ tota demergit᷑. sicut nos quoq cu timemꝰ
latebras tȩ loca nos occulentia quęrimꝰ. Ergo tota descen¬
dens ut bateat. trahit secũ sanguinẽ qd uelut curru sẽꝑ
uehitur. hoc demerso humor dilucior cuti reman&. &rinde
pallescit. Idõ timentes & tremunt. quia uirtus animȩ in¬
trorsũ fugiens nertos relinquit quib: tenebatur fortitudo
mẽ broꝵ & cinde saltutimoris agitatur. Hinc & laxam̃ tũ

Expanded text:
dubitare de his poteris, cum nihil aliud sit rubor nisi color dubitare de his poteris, cum nihil aliud sit rubor nisi color sanguinis. Addit Servius: Et qui gaudent cur rubescunt? Et Disarius: Gaudium, inquit, extrinsecus contingit: ad hoc animoso occursu natura festinat, quam sanguis comitando quasi alacritate integritatis suae compotem tinguit cutem, et inde similis color nascitur. Idem refert: Contra qui metuunt qua ratione pallescunt? Nec hoc, Disarius ait, in occulto est: natura enim, cum quid de extrinsecus contingentibus metuit, in altum tota demergitur: sicut nos quoque, cum timemus, latebras et loca nos occulentia quaerimus. Ergo tota descendens, ut lateat, trahit secum sanguinem, quo velut curru semper vehitur. Hoc demerso humor dilutior cuti remanet, et inde pallescit. Ideo timentes et tremunt, qui virtus animae introrsum fugiens nervos relinquit quibus tenebatur fortitudo membrorum, et inde saltu timoris agitantur. Hinc et laxamentum
Abbreviated transcription (Latin):
qd utrũq. corpꝰ sepe pinguescit. Certe ubera ꝓpe similit̃
utriq grandescunt. his dictis cũ ad int̾rogandũ ordo ser¬
uiũ iã uocaroe. naturali pressus illeuerecundia. usq: ad.
mascula frontẽ & sequestrata uerecundia quã inte fa¬
cies rubore indicat. confer nobis cũ libere qd occurrerit.
int̃rogationib: tuis ñminꝰ doctrinȩ collaturꝰ quã si aliis
consulentib ipse respondeas. Cũq dixtule tacentẽ crebris
ille ex hortationib: excitar&. hoc inquit seruius exxte
quȩro qd mͥ contigisse dixisti: quȩ faciat causa ut rubor
corpori ex anini pudore nascatur. & ille Natura inꝗt
cũ quid et decurrit honesto pudore dignũ. imũ p&endo pe
nascitur rubor . Dicunt &iã phisici qd natura pudo retacta
ita sanguinẽ ante se ꝓ uelam̃to tendat. ut uidemꝰ quẽq.
erubescentẽ manũ sibi ante faciẽ frequent̃ opponere. Nec

Expanded text:
quod utrumque corpus saepe pinguescit, certe ubera prope similiter quod utrumque corpus saepe pinguescit, certe ubera prope similiter utrique grandescunt.» His dictis cum ad interrogandum ordo Servium iam vocaret, naturali pressus ille verecundia usque ad mascula frontem et sequestrata verecundia, quam in te facies rubore indicat, confer nobiscum libere quod occurrerit, interrogationibus tuis non minus doctrinae collaturus quam si aliis consulentibus ipse respondeas.» Cumque diutule tacentem crebris ille hortatibus excitaret: «hoc», inquit Servius, «ex te quaero quod mihi contigisse dixisti, quae faciat causa ut rubor corpori ex animi pudore nascatur?» Et ille, «natura», inquit, «cum quid ei occurrit honesto pudore dignum, imum petendo penascitur rubor. Dicunt etiam physici quod natura pudore tacta ita sanguinem ante se pro velamento tendat, ut videmus quemque erubescentem manum sibi ante faciem frequenter opponere. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
nis nͥ crebro egeratur extrema minitantẽ: Hunc in
eunuchis debilitatẽ tibi is is in gerentẽ. Quarũ ossa
quasi sẽꝑ suꝑ fluo humore natantia. naturali ugore
caruerunt. & idõ facile intorquentur. dũ pondus suꝑ po¬
stti corporis ferre ñ possunt. sic̃ canna pondere subi im¬
posito curuatur. & eusebius. Qm̃ nos a senectute usq
ad eunuchos tragxit suꝑflui humoris disputatio. dicas uo
curita acutȩ uocis sunt ut sepe mulier an eunuchus loquat᷑
nͥ uideas ignores. Io quoq. facere suꝑflui humoris habun¬
dantiã ille respondit. Ipse enĩ aptupian ꝑ quã sonꝰ uocis
ascendit efficiens crassiorẽ. angustat uocis meatũ. & idõ
uel feminis uel eunuchis uox acuta ÷. uiris grauis. quib
uocis transitus hab&e liberũ & exx integro patentẽ meatũ.
Nasciaut̃ in eunuchis & in feminis expari frigore parem
pene importuni humoris habundantiã. aeiã hinc liqu&.

Expanded text:
nis, nisi crebro egeratur, extrema minitantem, hunc in nis, nisi crebro egeratur, extrema minitantem, hunc in eunuchis debilitatem tibiis ingerentem, quarum ossa quasi semper in superfluo umore natantia naturali vigore caruerunt et ideo facile intorquentur, dum pondus superpositi corporis ferre non possunt, sicut canna pondere sibi imposito curvatur.» Et Eusebius: «quoniam nos a senectute usque ad eunuchos traxit superflui umoris disputatio, dicas volo cur ita acutae vocis sunt ut saepe mulier an eunuchus loquatur, nisi videas, ignores.» Id quoque facere superflui umoris abundantiam ille respondit: «ipse enim ἀρτηρίαν, per quam sonus vocis ascendit, efficiens crassiorem angustat vocis meatum et ideo vel feminis vel eunuchis vox acuta est, viris gravis, quibus vocis transitus habet liberum et ex integro patentem meatum. Nasci autem in eunuchis et in feminis ex pari frigore parem paene importuni umoris abundantiam etiam hinc liquet,
Abbreviated transcription (Latin):
moris capillos in caniciẽ tinguit. cur senecta opinionẽ
exactȩ siccitatis accepit : Quia senecta inquit ille ex¬
moeto ꝑuacustatẽ naturali calore fit frigida: & ex illo
frigore gelidi & suꝑ flui nascunt humores. Exerũ liquor
uitalis longeuitate siccatus ÷. Inde senecta sicca ÷ in opia
naturalis humora humecta ÷ habundantia uiciosi ex fri¬
gore ꝓ creati. hino ÷ qd & ingiliis ceas grauior afficitur
quia sõnus qui maxime exhumore contingit denaturali
nascitur. sic̃ ÷ multꝰ in infantia quȩ humida est. Habun¬
dantia ñ suꝑ flui s naturalis humoris. Eadẽ ratio est quȩ
puericiã canescere ñ patit᷑. cũ sit humectissima qr non ex
frigore nato flegmate humida est s illo naturali &e ui¬
tali humore nutritur. Ille enĩ humor qui aut de xatis
frigore nascit᷑. aut cuiꝰ lib& uiciositatis occasione contra¬
hit᷑ ut suꝑfluus. ita & noxius est. Hunc uidem infemi¬

Expanded text:
moris capillos in canitiem tinguit; cur senecta opinionem moris capillos in canitiem tinguit; cur senecta opinionem exactae siccitatis accepit? Quia senecta, inquit ille, extincto per vetustatem naturali calore fit frigida, frigore gelidi et superflui nascuntur umores. Ceterum liquor vitalis longaevitate siccatus est; inde senecta sicca est inopia naturalis umoris, umecta est abundantia vitiosi ex frigore procreati. Hinc est quod et vigiliis aetas gravior adficitur, quia somnus, qui maxime ex umore contingit, de naturali nascitur, sicut est multus in infantia, quae umida est abundantia non superflui sed naturalis umoris. Eadem ratio est quae pueritiam canescere non patitur cum sit umectissima, quia non ex frigore nato phlegmate umida est sed illo naturali et vitali umore nutritur. Ille enim umor qui aut de aetatis frigore nascitur aut cuiuslibet vitiositatis occasione contrahitur, ut superfluus, ita et noxius est. Hunc videmus in femi
Abbreviated transcription (Latin):
cis de functoꝵ capitib uelut quasdã suturas. quib hemi¬
speria ut ita diccori copitis inligntur. Quib gͥ illi me¬
atus fuerint ampliores humorẽ. siccitate mutant. & idõ
tardius canescunt. s ñ caluitio carene . Sigͦ siccitas caluos
efficit & posteriora capitis sic ciora eẽ dixisti. cur calux̃
occipiũ nũquã uidemꝰ: Ille respundit. Sicetas occipii.
ñ exuicio s exnatura est. Ido om̃ib: fic ca suito occipia.
Ex illa aut̃ siccitate caluiciũ nascitur: quȩ ꝑmala tẽpe¬
riẽ quã grȩci ayobepacian solent uocare contingit inde
capilli sunt crispi. quia ita tẽperati sunt ut captie sic cio¬
re sint. tarde canescunt. cito incaluiciũ tanseunt.
Contra qui capillo sunt raricre. ñ cofacile nudantur.
nutriente humore qͦd Φxetala uocitatur s fit illis
cita canicies. Nã idõ albi sunt cani qr calorẽ humoris
quo nutriuntur imitantur. Sigꝰ senib: habundantia hu¬

Expanded text:
cis defunctorum capitibus velut quasdam suturas quibus hemicis defunctorum capitibus velut quasdam suturas quibus hemisphaeria, ut ita dixerim, capitis alligantur. Quibus igitur illi meatus fuerint ampliores, humorem siccitate mutant et ideo tardius canescunt, sed non calvitio carent. Si ergo siccitas calvos efficit, et posteriora capitis sicciora esse dixisti, cur calvum occipitium numquam videmus? Ille respondit: Siccitas occipitii non ex vitio sed ex natura est: ideo omnibus sicca sunt occipitia. Ex illa autem siccitate calvitium nascitur quae per malam temperiem, quam Graeci δυσκρασίαν solent vocare, contingit. Unde capillos crispi, quia ita temperati sunt ut capite sicciore sint, tarde canescunt, cito in calvitium transeunt: contra qui capillo sunt rariore non eo facile nudantur nutriente humore, quod φλέγμα vocitatur, sed fit illis cita canities: nam ideo albi sunt cani, quia colorem humoris quo nutriuntur imitantur. Si ergo senibus abundantia hu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ S eustathio ũ cedo. cui pripui consalendi locũ. Eusta¬
thias mͦ ueluir om̃uĩ disertis simꝰ eusebius uel quicũq. uo¬
lent ali ad exercitiũ consultantionis accedant. nos postea
liberiore ocio congrediem. Ergo ait eusebius habendus
quero utrũ exparte poceico more totũ capit signifi¬
cari uelit̃ anex aliqua ratione canos huic p̃cipue parti
capitis ad sign&. & disarius. E thoc dibinꝰ aleuates prudent᷑
ut cceera : Nã pars anterior capitas humidior occipio est.
& inde de cerebro sol& incipere canicies & si pars anterior
ait ille humidior ÷ cur caluiciũ patit᷑. qđ non iusi ex sicci¬
tate contingit: Oportuna inquit disarius obiectio s ratio
non obscura est. Partes enĩ priores capitis fecit natura
rariores. ut quicquid suꝑflus aut fomei flatus circa ce¬
rebrũ fuerit euanescit ꝑ plures meatꝰ unde uĩdemꝰ insic¬

Expanded text:
mur. Sed Eustathio iam cedo, cui praecipui consulendi locum. Eustamur. Sed Eustathio iam cedo, cui praecipui consulendi locum. Eustathius: Modo vel vir omnium disertissimus Eusebius vel quicunque volent alii ad exercitum consultationis accedant, nos postea liberiore otio congrediemur. Ergo, ait Eusebius, habendusquaero, utrum ex parte poetico more totum caput significare velit, an ex aliqua ratione canos huic praecipue parti capitis adsignet? Et Disarius: Et hoc divinus ille vates prudenter, ut cetera. Nam pars anterior capitis humidior occipitio est, et inde crebro solet incipere canities. Et si pars anterior, ait ille, humidior est, cur calvitium patitur, quod non nisi ex siccitate contingit? Oportuna, inquit Disarius, obiectio, sed ratio non obscura est. Partes enim priores capitis fecit natura rariores, ut quicquid superflui aut fumei flatus circa cerebrum fuerit evanescat per plures meatus: unde videmus in sic
Abbreviated transcription (Latin):
metus uirtatẽ trib animȩ ꝓpositis mirifirantes: Tpia sent
enĩ que ex animȩ puidentia accipit corpus anunolis ut uiuat
ut detore uiuat eriec immortalitas illi suc cessiene ꝓequerat᷑
his trib ꝓpostts ut dexi animę ꝑspraalȩ medullã p̾beur
effectus ł la cordi & iecori & spirandi ministeriis quȩ oma
ad uiuendũ ꝑtinent uires de spinalib. qͥd eliximeatib mi¬
nistrant᷑. Neruis &eiã manuũ : pedũ aliarũ tepertiũ ꝑquas
pleant ministrant᷑. Ita nullã ciahominȩ pars corporis
sine spiram̃to qd inuentre cerebri locatũ est . & sine spinalis
medullȩ bene ficio constat. Sic gͦ fit. ut cũ ipsũ cerebrũ sensu
aareat sensus. tam̃ acerebro in om̃e corpꝰ ꝓficiscat᷑. euge gre¬
culus nr̃ euagłs ait tã plane nob̾ ostendit res optu naturȩ
tectas : ut quacquid sermo descripsit. oculis uider uidea¬

Expanded text:
meatus virtutem tribus animae propositis ministrantes. Tria sunt meatus virtutem tribus animae propositis ministrantes. Tria sunt enim, quae ex animae providentia accipit corpus animalis: ut vivat, ut decore vivat, et ut inmortalitas illi successione quaeratur. His tribus propositis, ut dixi, animae per spinalem medullam praebetur effectus. Nam cordi et iecori et spirandi ministeriis, quae omnia ad vivendum pertinet, vires de spinalibus quos dixi meatibus ministrantur: nervis etiam manuum pedum aliarumve partium, per quas pleant, ministrantur. Ita nulla in homine pars corporis sine spiramento quod in ventre cerebri locatum est et sine spinalis medullae beneficio constat. Sic ergo fit ut, cum ipsum cerebrum sensu careat, sensus tamen a cerebro in omne corpus proficiscatur. Euge, Graeculus noster, Euangelus ait, tam plane nobis ostendit res opertu naturae tectas, ut quicquid sermo descripsit oculis videre videa
Abbreviated transcription (Latin):
tũ desunuit. Septe g neriu erziplai de cerebri gentre¬
nascentesi uigimplent fistularã sgirauetu secsificũ ad sita
quȩq: loce metural lege dutentes n sensũ ꝯlenus & longe
discrationẽ coloꝵ. Scdã inaures diffundauir. ꝑ quã eis in¬
nascitur noticia sonoꝵ. Tercia narib inserutur. uĩ ministraisꝰ
odorandi Quarta palatũ ten&e. quo de gustatib iudicatur
Qunta ui sua om̃e corpus imp̾l&. Om̃is enĩ pers corporis mol¬
la xaspera frigida & calida discernit: Sexta de cerebro
meins stomachũ poeit cuimaxime sensus est necessarius. ut
quȩ de sunt appoeat. suꝑflua respuat & in homine sobrio se
ipss moderoeur. Septima ertiria neruoꝵ infundit sensũ
spinali medullȩ: quȩ hoc est animali. qd est naui arina.
&x adõ usu aut dignitate precipua est. ut longũ cerebrũ ame¬
dicis sit uocata. Ex hac deniq. ut ex cerebro diuersi nascuntur

Expanded text:
tum desinunt. Septem itum desinunt. Septem inascentes vicem implent fistularum, spiramentum sensificum ad sua quaeque loca naturali lege ducentes, ut sensum vicinis et longe discretionem colorum; secunda in aures se diffundit per quam eis innascitur notitia sonorum; tertia naribus inseritur vim ministrans odorandi; quarta palatum tenet quo de gustatibus iudicatur; quinta vi sua omne corpus implet, omnis enim pars corporis mollia et aspera, frigida et calida discernit. Sexta de cerebro means stomachum petit, cui maxime sensus est necessarius, ut quae desunt adpetat, superflua respuat et in homine sobrio se ipse moderetur. Septima συζυγία nervorum infundit sensum spinali medullae, quae hoc est animali quod est navi carina, et adeo usu aut dignitate praecipua est ut longum cerebrum a medicis sit vocata. Ex hac denique, ut ex cerebro, diversi nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
solisq sunt caducis corporib familares. Nulli enĩ di¬
uino corpori sensus in est. Anima uͦ om̃i corpore uel
si diuinũ est. ipsa diuinior ÷. Ergo si cdignitas diuinoꝵ
corpoꝵ sensu dedignat᷑. quasi aptũ caducis. multomagis
anina maioris ÷ magestatis. quã ut sensu egeat. Ut aũ
homo consta & unũ animal sit. anima prestat quȩ
corpus illuminat. Porro illuminat in habitando &e
habitatio eiꝰ incorebro ÷. Speralis natura & ad nos ueni¬
ens dealto. partẽ in homine & altã & sperale: tenuit.
& quȩ sensu careat. qui non est animȩ necessarius.
animali est. Locat in cauernis cerebri spiram̃tũ de effe¬
ctibus sius. cuius spiramenti natura hec est. ut sensus & inge¬
rat agubern&. Dehis gͦ cauerius quasuentres cerebri nra¬
nr̃a uocauit antiquitas nascunt᷑ neruos septẽ eyziriat
Cui rei nom̃ ꝗd ipse uoles latinũ facito. Nos enĩ eytiriaq

Expanded text:
solisque sunt caducis corporibus familiares. Nulli enim disolisque sunt caducis corporibus familiares. Nulli enim divino corpori sensus inest, anima vero omni corpore, vel si divinum sit, ipsa divinior est: efrgo si dignitas divinorum corporum sensum dedignatur quasi aptum caducis, multo magis anima maiores est maiestatis quam ut sensu egeat. Ut autem homo constet et vivum animal sit anima praestat, quae corpus inluminat. Porro inluminat inhabitando, et habitatio eius in cerebro est. Sphaeralis enim natura et ad nos de alto veniens partem in homine et altam et sphaeralem tenuit et quae sensu careat, qui non est animae necessarius. Sed quia necessarius animali est, locat in cavernis cerebri spiramentum de effectibus suis: cuius spiramenti natura haec est ut sensus et ingerat et gubernet. De his ergo cavernis quas ventres cerebri nostra vocavit antiquitas nascuntur nervorum septem συζυγίαι. Cui rei nomen quod ipse voles Latinum facito: nos enim συζυγίαν
Abbreviated transcription (Latin):
mediciman transit os iã cũ medulla qua continoe habent
indolentiã sectionis simile capilloꝵ & cũ dentĩ dolor est.
nonos dentis in sensuest .s caro quȩ contina dentẽ. Na &
unguis quantus extra carnẽ crescendo ꝑgit. sine sensu se¬
catur. Qui cariu adhera iã facit si secctur dolorẽ. non
suo s. sedis sue corpore. sicut capillus dũ superior secatur
nescit dolorẽ. si auellatur sensũ accipit a carne quã deserit.
& cerebrũ qd tactu sui hominẽ uel torqu& uel frequent᷑
interimit ñ suo sensu s uestitus sui idest om̃ti huncim¬
portat dolorẽ. Ergo diximꝰ quȩ in homine sine sensu sint
& quȩ hoc causa faciat indicatũ est. Reliqua pars debiui
mei de eo est cur cerebrũ cũ sensũ non babeat sensus ga¬
berna. S de hoc quoq. tẽptabo sipotero eẽ soluendo.
Sensus de quib loquim quinq sunt. uisus auditꝰ. odoratꝰ.
gustus & tactus. Hiaut corporei sunt. aut circa corpus.

Expanded text:
medici manus transit, os iam cum medulla quam continet habent medici manus transit, os iam cum medulla quam continet habent indolentiam sectionis similem capillorum. Et cum dentium dolor est, non os dentis in sensu est, sed caro quae continet dentem. Nam et unguis quantus extra carnem crescendo pergit sine sensu secatur, qui carni adhaeret iam facit si secetur dolorem, non suo sed sedis suae corpore; sicut capillus dum superior secatur nescit dolorem: si avellatur, sensum accipit a carne quam deserit. Et cerebrum quod tactu sui hominem vel torquet vel frequenter interimit, non suo sensu sed vestitus sui, id est omenti, hunc importat dolorem. Ergo diximus quae in homine sine sensu sint et quae hoc causa faciat indicatum est. Reliqua pars debiti mei de eo est cur cerebrum, cum sensum non habeat, sensus gubernet. Sed de hoc quoque temptabo, si potero, esse solvendo. Sensus de quibus loquimur quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Hi aut corporei sunt aut circa corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
nimis patula. Ecceme euangele sine nusu inde exẽptũ uide¬
bis. Opus naturȩ est. ut sensũ uel nimiũ. sicca uel nimiũ hũ¬
mecta ñ capiant os sa dentes cu ungub & capillis rumia
sic citate ita densaa sunt. ut pena rabila non sint effectui
animȩ qui sensũ ministrat. adeps. medulliꝰ cerebrũ ita in
humore atq mollicie sunt. ut eundẽ effectũ animȩ quẽ sic¬
citas illa non ricipit. mollicies ista r̃teneat. idõ tam dentib
unguib ossib & capillis adipi. medullis & cerebro sensus ineẽ
non potuit. & sicut sectto capilla. nibil doloris ingerit.
ita sise cx uel dens uel os seu adȩos. seucerebrũ. scu medulla
aberit om̃s sensus doloris. Si uidem inquies torm̃tis ad fici
quib secantur osa. torquer: homines & dolore dentiũ.
Hocuerũ eẽ qiuis ab negos : Sut os secccur. omentũ qd im¬
positũ est ossi cruciatũ dũ sectionẽ patitur importit. ꝗd cũ

Expanded text:
nimis patula: ecce me, Euangele, sine nisu inde exemptum videnimis patula: ecce me, Euangele, sine nisu inde exemptum videbis. Opus naturae est ut sensum vel nimium sicca vel nimium umecta non capiant. Ossa, dentes cum unguibus et capillis nimia siccitate ita denseta sunt ut penetrabilia non sint effectui animae qui sensum ministrat; adeps medulla et cerebrum ita in umore atque mollitie sunt, ut eundem effectum animae quem siccitas illa non recipit mollities ista non teneat. Ideo tam dentibus unguibus ossibus et capillis quam adipi medullis et cerebro sensus inesse non potuit. Et sicut sectio capillorum nihil doloris ingerit, ita si secetur vel dens vel os seu adeps seu cerebrum seu medulla, aberit omnis sensus doloris. "Sed videmus", inquies, "tormentis adfici quibus secantur ossa, torqueri homines et dolore dentium." Hoc verum esse quis abneget? Sed ut os secetur, omentum quod impositum est ossi cruciatum, dum sectionem patitur, importat. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃suaeudo quã scđm naturã ꝓnuntiatut usus illos iuuat. qui
in tali motu sepe uersantur. Spiram̃tũ enĩ cerebri qd paulo
ante diximꝰ ad suocũ reiã non sibi nouȩ non pauescit hunc
hotũ nec ministeria sua deserit. ido consu&is &iã iste agi¬
nor nusquã hodie effugies. & alios enĩ in arte tib socios
& ipsũ te audiui sepe dicentẽ cerebro nonineẽ sensu.s. ut
ossa ut dentes. ut capillos. ita & cerebra eẽ sine sensu. U¬
rũ ne est hȩc uos dicere solitos. anut falsũ refelles.
Uerũ ait ille. Eccriã clausus er. Ut enĩ concedã tibi. preterca¬
pillos in homine aliquid eẽ sine sensũ. ꝗd non facile ꝑsta su est.
tam̃ cur sensus om̃s paulo ante dixisti acerebro ministrari.
cũ cerebro ñineẽ sensũ ipse fatearis : Potest ne excusire huiꝰ
contrariaatis ausũ uel urĩ oris nota uolubilitas. & disarius
renidens. Retia quib me in uolutũ tenes. nimis rarasunt

Expanded text:
consuetudo, quam secundam naturam pronuntiavit usus, illos iuvat qui consuetudo, quam secundam naturam pronuntiavit usus, illos iuvat qui in tali motu saepe versantur. Spiramentum enim cerebri, quod paulo ante diximus, adsuetum rei iam non sibi novae non pavescit hunc motum nec ministeria sua deserit. Ideo consuetis etiam iste agiinor, nusquam hodie effugies. Et alios enim in arte tibi socios et ipsum te audivi sossa ut dentes ut capillos, ita et cerebrum esse sine sensu. Verumne est haec vos dicere solitos, an ut falsum refelles?» «Verum», ait ille. «Ecce iam clausus es. Vt enim concedam tibi praeter capillos in homine aliquid esse sine sensu, quod non facile persuasu est, tamen cur sensus omnes paulo ante dixisti a cerebro ministrari, cum cerebro non inesse sensum ipse fatearis? Potestne excusare huius contrarietatis ausum vel vestri oris nota volubilitas?» Et Dysarius renidens: «retia quibus me involutum tenes nimis rara sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
latĩ rotatur. Exhis septẽ motib unus tantũ indiuinis
corporib: inuenitur. spełalaẽ dico quo mou&: cęlũ. quo sidera.
quoc& era mouent᷑ elem̃ta. Terrenis animalib illi sex p̃cipu
familiares sunt. S ñ nũquã adhib& & septimꝰ. S sex illi
ut directi. ita & innaxii. Septim id: qui giros efficit. ere¬
bro conuersu turbat . & humorib capitis inuoluit spiramtũ.
qd anima cerebro quasi om̃s corporis sensus gubernanti mini¬
strat. hoc est aut̃ spiram̃tũ quod ambiens cerebrũ singulis
sinsus uim suã prȩstat hoc est qͦd neruis & musculis corporis
pressũ. languescit & ministeriũ suũ deserit. Inde fit his
qui raptant᷑ ingiros hebaeior audit᷑. uisus obscurior. Postre¬
mo neruis & musculis nulla hab& uirtute quasi deficiente
sum̃tib: totũ corpus qd his sustin&᷑. & in robur erigitur. de¬
sertũ iã fulcim̃tis suis. labit᷑ in riunã. S contra hȩc om̃ã

Expanded text:
latim latim corporibus invenitur, sphaeralem dico, quo movetur caelum, quo sidera, quo cetera moventur elementa. Terrenis animalibus illi sex praecipue familiares sunt, sed nonnumquam adhibetur et septimus. Sed sex illi ut directi, ita et innoxii; septimus, id est qui gyros efficit, crebro conversu turbat et umoribus capitis involvit spiramentum quod animam cerebro quasi omnes corporis sensus gubernanti ministrat. Hoc est autem spiramentum quod ambiens cerebrum singulis sensibus vim suam praestat; hoc est quod nervis et musculis corporis pressum languescit et ministerium suum deserit. Inde fit his qui raptantur in gyros hebetior auditus, visus obscurior. Postremo nervis et musculis nullam ab eo virtutem quasi deficiente sumentibus totum corpus, quod iis sustinetur et in robur erigitur, desertum iam fulcimentis suis labitur in ruinam. Sed contra haec omnia