comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinatrera saugar e uliata iam forma uelut regis fuees
Calamitatio hes quoq ac cessio fuit ut quiem adire nmng
etam si abeo cuna sumnio honore excipindus ee
aorstuuexat redem uidere nor sutsimens cum iutus
captluus q et qued extremum malorim est onnus s pet es¬
enlus adoranerit: E teitio mense qͣ obsiders balaxerisse cepũ
esllisppidurr et dempinus iñdeditionem uenetunt qͥ
bellis atq cectaminibus ⁊ n onimbus que regi aragesiun
purent reciomibus ⁊mposseus est E cadem an castra maioꝵ
eacione conera ludoruidum cõniunem amborimi hostem
ogerens fendietanidis ub gratias egit q legatos ad gratulan
inquit ladislai caram quidem sibi eẽ et expetendam federa¬
tionem uero aduersus ludouicum mire nõ eẽ suę eꝯtatis
silium illius competitorem suum fiisse: hostem euni nuimõ
nunc sublata enmlatione agnoscer᷑ se utrimq & nnicu &
propniquum. quorum pater consobrine uir eẽt silius excoñ.¬

Expanded text:
timatum favore, vulgata iam fama velut regis futuri, calamitatis hecquoque accessio fuit, ut, quem adire nunquam, etiam si ab eo cum summo honore excipiendus esset, constituerat, regem videre non sustinens, eum victus captivusque et, quod extremum malorum est, omni spe vacuus, adoraverit. VI 1 Tertio mense quam obsideri Balegerium ceptum est, et oppidum et dominus in deditionem venerunt, finisque bellis atque certaminibus in omnibus, que regi Aragonum parent, regionibus impositus est. 2 Eadem in castra maiorum ratione contra Ludovicum communem amborum hostem agerent. 3 Ferdinandus ubi gratias egit, quia legatos ad gratulandiciam,» inquit, «Ladislai caram quidem sibi esse et expetendam, federationem vero adversus Ludovicum inire non esse sue equitatis. Filium illius competitorem suum fuisse, hostem eum nunquam, nunc sublata emulatione, agnoscere se utrunque et amicum et propinquum. Quorum pater consobrine vir esset, filius ex con
Abbreviated transcription (Latin):
uocateus ee neniupq̃ deximens oppenintur sed acri est opus d¬
igsritia me ensiete al ptehendantiumr ut tunc diligenter proiusis ecat
di quidern ediicatio turris auocabat hostis alsti muii cur son erat¬
mo elefensoneo es harnus e cumculio eoestã poteara loenoꝵ
molerin aonomede latebat et sonuo sufeoiesta post ease a uet

Expanded text:
incautus ac nonnunquam dormiens opprimitur. Sed acri est opus dincautus ac nonnunquam dormiens opprimitur. Sed acri est opus diligentia ne insidie deprehendantur, ut tunc diligenter provisum erat, siquidem edificatio turris avocabat hostis animum ab omni alia defensione, et humus e cuniculis egesta, post eam lignorum molem commode latebat et sonus suffodientium ad strepitum
Abbreviated transcription (Latin):
enery ade euratienem uuhetum plagarumq necessat sto
due precerea imores utemq machine quasi conuite senis
imxe carris gonitaq singulis sugeneibus itatibus insrar
mauiditim mabirum quꝭ cauetis in uertioe ut nsmo sin
nauibus fieti iudemus. uelut capita ferebant receptutas
quaternos araiba listarlos iam delectos ut inter ormed
prȩ apue insignes quorum singuli ictus singulis auras denabant
ita ut bini tenderent per uices bins dagittarẽt ne quena
pruris nonnedo consistere sed ne membru quiotin pro¬
ferre permitterent. fut autem consilium duds non saqͥ
consuationem machinam perdutere sed animo hostiuz
oculosqo sallere facta inspeciẽ machina utcum corpen¬
dio temporis tum incolimitati suorum consuleret altio
oenece lexpugnationis Qdeo eri ratio ageudorum cumculoꝵ
hoc enim gemuis exprignatiomis insatuebat etbreuis et tutca.
habetite q hostis nulllam ex aduerso eppugnationem preparat et

Expanded text:
onem, ad curationem vulnerum plagarumque necessariis. 8 onem, ad curationem vulnerum plagarumque necessariis. 8 Due preterea minores utrinque machine, quasi comites, senis innixe carris, ex utraque singulis navalium malorum, que caveas in vertice – ut nunc in navibus fieri videmus – velut capita ferebant, recepturas quaternos arcubalistarios, iam delectos ut inter omnes precipue insignes, quorum singuli ictus singulis aureis donabantur, ita ut bini tenderent per vices, bini sagittarent, nequem in muris non modo consistere, sed ne membrum quidem proferre permitterent. Fuit autem consilium ducis, non ad consumationem machinam perducere, sed animos hostium oculosque fallere facta in speciem machina, ut cum compendio temporis tum incolumitati suorum consuleret alio genere expugnationis. 9 Ideo enim ratio agendorum cuniculorum, hoc enim genus expugnationis instituebat, et brevis et tuta habetur, quia hostis nullam ex adverso oppugnationem preparat et
Abbreviated transcription (Latin):
sagittariorum cohorte egressu porte oppidanos prohibrut
¶qua exre actum desalute obsessorum erat. nisi magrã
inuentionis necessitate a superiore aluei parte suffossa
tellure aquam deriuassent quȩ curest ne res
deprehenderetur non perferret. At nequa uia furtum
hostibus suboleret totis noctibus deruuro carrucis ad
capita uecdtium consertis quibus fumes adriasa alligati
miearent a quabanturr riterea labore assiduo excita¬
bantur machima duo aeiuiginti carris imiposita procerã
scalara sustmens pronam noy nihil atq pendentes uestante
aatra eritimant fessam machina procumbens stala sefsre
niuros aut intureim usꝗ porrigeret lata abimo ad simus
decero pedes ita sublimis uit inea centum armati possent
insistete. subtero intra machinam quasi i ne quo trolano to¬
tidem alii latebant post illos priores si tureris optenta esset
astensue cum ministres rebasq adexpugnationes adrefecti¬

Expanded text:
sagittariorum cohorte, egressu porte oppidanos prohibuit.sagittariorum cohorte, egressu porte oppidanos prohibuit. 6 Qua ex re pene actum de salute obsessorum erat, nisi, magistra inventionis necessitate, a superiore alvei parte, suffossa tellure, aquam derivassent, que cursum, ne res deprehenderetur, non perferret. Ac nequa via furtum hostibus suboleret, totis noctibus de muro carrucis ad capita vectium consertis, quibus funes ad vasa alligati mearent, aquabantur. 7 Interea labore assiduo excitabatur machina, duo de viginti carris imposita, proceram scalam sustinens pronam nonnihil atque pendentem, ut stante extra intimam fossam machina procumbens scala sese in muros aut in turrim usque porrigeret, lata ab imo ad summum decem pedes, ita sublimis, ut in ea centum armati possent insistere. Supterque intra machinam, quasi in equo troiano, totidem alii latebant, post illos priores, si turris optenta esset, ascensuri cum ministris rebusque ad expugnationem, ad refecti
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in inferioribus ferdinandus munitiomibrs quantũ
dabatur mynia concludens: ctebra nunt huc nt̃ illuc
oppidanorum eruptione opus distmente a tergo partiz
nucti carri claudebant: partim fossa && uallum Chĩs con¬
fecas a quatione exfliulio oppidanos prohibere cõstituit
Nam intra muros unus puteus tantum eẽ nõ igrabat᷑
et is amarioris aquę/ quales fore ceteros siplures fodere
oppidani tentassent. credibile erat. quotidie aute acre prę¬
Nium conserebatur. necinterdui tantum s nodtib¬
quoq cum illi porta quȩ̨ ad flumen fert egressi aquaren¬
tut: Et auertere quidem ciresun flicminis impe¬
rator uolebat sed plurimus proponebatur labor/ ac plai¬
rimorum dieri: uerum malebat in alio milites
exerceri opere. taq desecunda uigilia prȩparato cespite
ac materia ante portam inaiteriore ripa aggere iaci
Iubet ac stationem miuniri collocatisq tormentis nĩ

Expanded text:
fecit in inferioribus Ferdinandus, munitionibus quantum fecit in inferioribus Ferdinandus, munitionibus quantum dabatur menia concludens, crebra nunc huc nunc illuc oppidanorum eruptione opus distinente. A tergo partim iuncti carri claudebant, partim fossa et vallum. 5 His confectis, aquatione ex fluvio oppidanos prohibere constituit, nam intra muros unus puteus tantum esse non ignorabatur, et is amarioris aque, quales fore ceteros, si plures fodere oppidani temptassent, credibile erat. Quotidie autem acre prelium conserebatur, nec interdiu tantum sed noctibusquoque, cum illi porta que ad flumen fert, egressi aquarentur. Et avertere quidem cursum fluminis imperator volebat, sed plurimus proponebatur labor ac plurimorum dierum; verum malebat in alio milites exerceri opere. Itaque de secunda vigilia, preparato cespite ac materia, ante portam in citeriore ripa aggerem iaci iubet ac stationem muniri collocatisque tormentis cum
Abbreviated transcription (Latin):
gate aut hastis inaere percutiebantur aut manib himꝰ
raprebantar hune irimodum milites iuditiundi uidoxiam
ob ad prglamq auguxantes ut est illa natio augirris dedita
ii cons petum lanticherȩ uentrunt C Est aute id eppidum
adradices collis accline cuis are saxo gotuca dteriu
supercilio ueb imminet disclusa ab altiore colle qui perpetuls
montibas ad iuga granate exdircit mediam iullem proxia
potra fliuluus magnis gnigitibas erumpens secat intrd ter
iactum utriq colli uiamis & muros quaparte in plana se
porrigunt radens flexo alueo ¶Dicebatur aliquando a supe¬
riore colle uenisse auxilia antiocherensibus cum obside¬
rentur: eoq non redactos inditionem cum cibis iam
armisq defedi essent. hunc locum cum imperator ĩpͥĩs
occupandum dixiss& tpiscopus sibi id negotii đ sumpsit
cumq fossa primum et uallo insequentibus diebus ꝑ oclũ
muro ac maceria ad staturam hominis araundedit. Iđe

Expanded text:
gate, aut hastis in aere percutiebantur, aut manibus humi gate, aut hastis in aere percutiebantur, aut manibus humi rapiebantur. Hunc in modum milites ludibundi victoriam ob id predamque augurantes, ut est illa natio auguriis dedita, in conspectum Antichere venerunt. 3 Est autem id oppidum ad radices collis acclive, cuius arx saxo extructa in declivi supercilio urbi imminet, disclusa ab altiore colle, qui perpetuis montibus ad iuga Granate excurrit. Mediam vallem proxima petra fluvius magnis gurgitibus erumpens secat, intra teli iactum utrique colli vicinus, et muros, qua parte in plana se porrigunt, radens flexo alveo. Dicebatur aliquando a superiore colle venisse auxilia Anticherensibus cum obsiderentur, eoque non redactos in ditionem cum cibis iam armisque defecti essent. 4 Hunc locum cum imperator in primis occupandum dixisset, episcopus sibi id negocii desumpsit, eumque fossa primum et vallo, in sequentibus diebus per ocium muro ac maceria ad staturam hominis circumdedit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
copiarumi uexillis prȩcedentibus. Quorum primum habebat ma
Angelo gabriele conceptum spreitus sancti annunciante T ertium
Sanst lacobi: quartrim etat regium de inde reliqua. Atq hoc
orime a cxtero egercitu ex ceptus est. ubi cum pautulis dido
Patina habita essent Añtbitheram ue esus quȩ ad aquilonem
gtanate uergit castra moiit. Cimq inagrium bostllem per¬
uentum e magna uis ferrum excitaita est e conssictis locis
propter diutinam ut sit inbello desiretudmem rnsficcerioris
abtoris Quie fer ab aomime armatoꝵ anquod intiderant
sugientes reum in alud & subinde alid indirrerat fuxraꝵ
atꝑ exterrite hominum uociferationibus tandem bensrie¬
bantrer i auit uaus presertim defesse fugitando in potestatem
muhor umo a pamus q̃ ueniebant. Dum aues et multȩ tãtis
pontdiq uocibus iniucem ad capiendam uenationen tat¬
hortaritium confuse acconiteq ac totius reuolando defati¬

Expanded text:
copiarum, vexillis precedentibus, quorum primum habebat imacopiarum, vexillis precedentibus, quorum primum habebat imaangelo Gabriele conceptum Spiritus Sancti annuntiante, tertium sancti Iacobi, quartum erat regium, deinde reliqua. Atque hoc ordine a cetero exercitu exceptus est, ubi cum pauculis diebus stativa habita essent, Anticheram versus, que ad aquilonem Granate vergit, castra movit. 2 Cumque in agrum hostilem perventum est, magna vis ferarum excitata est e consuetis locis propter diutinam, ut fit in bello, desuetudinem rusticorum ab agris. Que fere ab agmine armatorum in quod inciderant fugientes, cum in aliud et subinde aliud incurrerent, fugate atque exterrite hominum vociferationibus, tandem conficiebantur, aut vive presertim defesse fugitando in potestatem multorum manusque veniebant; quin aves etiam multe, tantis undique vocibus invicem ad capiendam venationem adhortantium, confuse attoniteque ac totiens revolando defati
Abbreviated transcription (Latin):
me maritum inhostes euntem infausto prosequii
omine uideare. Nam desiderium mei solabere aspectu
colloquioq communium liberorum. Ex quibus alfonsum to¬
ste ne egrotum animum magis exulcerem nolo abducere
fraudoq me ip̃m uoluptate ut tu la fruaris. Caueq sime
lamas ne libeti nostri ex tuo merore męsticiam contrahãt
qualis enim aspectus est matus familias talis et totio familię
est. Inqua coportanda ac curanda sustinebis etias urtes
mias de inhac te militia exercebis cum ego pro reli¬
gione ꝑro qloria deinus proamplitudme uta in alia militia ago
tabi cupientt e yroeimium sub patee duce tamen ne mateer
soltit udme tu maceres apud eam manebis donec rebus pro¬
spere rec inadientibus ula te uenire perimitat Interea po
au facis dare operam mrtutibus & impriis afetcupe
quem ribi prestabas in matrem confer: cito dutes ut spero
Soreo tu ecasteie accer sas quo particepo sis patetre latsbis

Expanded text:
ne maritum in hostes euntem infausto prosequi ne maritum in hostes euntem infausto prosequi omine videare. Nam desiderium mei solabere aspectu colloquioque communium liberorum. Ex quibus Alfonsum abs te, ne egrotum animum magis exulcerem, nolo abducere, fraudoque me ipsum voluptate ut tu ea fruaris caveque si me amas, ne liberi nostri ex tuo merore mestitiam contrahant. Qualis enim aspectus est matris familias, talis et totius familie est. In qua cohortanda ac curanda sustinebis etiam vires meas, et in hac te militia exercebis cum ego pro religione, pro gloria domus, pro amplitudine vestra in alia militia ago.tibi cupienti tirocinium sub patre duce, tamen, ne matrem solicitudine tui maceres, apud eam manebis donec rebus prospere ire incipientibus, illa te venire permittat. Interea perge, ut facis, dare operam virtutibus et in primis affectum, quem mihi prestabas, in matrem confer. Cito autem, ut spero et opto, te e castris accersam, quo particeps sis paterne laudis.»
Abbreviated transcription (Latin):
Chic cum hispali hyemasset iam uere ineunte. edicit
omnib decurionibus: tribimis.: prefectis q coprarum
ut indiem certum pręsto dibi essent ad Elsam quod est
oppidum finitimum hostibus Cdis interea dieb helia¬
nor uxor rarissimi epempli mulier quotidie ante lucana
diligentia nudis pedibus duarum tantum famularinr
comitatu uisebatire ire adȩdem diue marie cognomine cu¬
stodientis quia maiordm memoria delapsa Alic inputeũ
infantulo quodam ad inuocationem mateis mota matre
domini succreuit adoram usq putei aqua et incolimem
filium matri restituit ¶hant in ipso lligressir maiorem
immodum anpia ferdmandus cohortans: quid tu
inquit uxor tantopere solititudine mei te aflictas: deus
quem semper religiose coluimus & causa opinna ꝑꝑ
quam nrns in expeditionem eo et apparatus belli et
fides sociorum promittunt me tibi cum uictoria reuer¬
nosurum. Ex quo te bono animo esse & non demisso decet :

Expanded text:
12 Hic cum Hispali hyemasset, iam vere ineunte, edicit 12 Hic cum Hispali hyemasset, iam vere ineunte, edicit omnibus decurionibus, prefectis tribunisque copiarum ut in diem certum presto sibi essent ad Eisam, quod est oppidum finitimum hostibus. 13 His interea diebus Helianor uxor, rarissimi exempli mulier, quotidie antelucana diligentia, nudis pedibus, duarum tantum famularum comitatu, visebatur ire ad edem dive Marie cognomine Custodientis, quia maiorum memoria, delapso illic in puteum infantulo quodam, ad invocationem matris mota matre Domini, succrevit ad oram usque putei aqua et incolumem filium matri restituit. 14 Hanc in ipso digressu maiorem in modum anxiam Ferdinandus cohortans: «Quid tu», inquit, «uxor, tantopere solicitudine mei te afflictas? Deus, quem semper religiose coluimus, et causa optima, propter quam nunc in expeditionem eo, et apparatus belli et fides sociorum promittunt me tibi cum victoria reversurum. Ex quo te bono animo esse et non demisso decet,
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilis magis ato carus iusacia ac sapientia effectus est
bellum reparat cracto execcitii non expotentissimis ducib ma-¬
gna quĩq mariu sequente. Sed exmedio ordine hominum pro¬
Batos mon multos ducentium cum minimo lixarimi collo¬
nmq nmero. Nanq hoc genus castra auget non aciem
Ideoq multo minor hic qͣ superior fuit exerc̃itus sed tauto
utilior: ad sedeam tantum milia equitimi. quad ragnta peditu
Rei quoq ftumentariȩ nam insequens annus fereilis sanefuit
ita prespsedtum est ut nuilla inparete hlspane minos h̃ ii
casteis aut penuria aut caritas eẽt. Classis aute eo
anno nulla insalo prȩter duas naues speculatorias fuit
Nam barbaro aliam reficiendi aut consiliui nõ fuit
aut fidutia de fuit. Uerum tñ per omne interim
tempus africani principes inhispaniam clandestino
traiectu militem atq arma summiserant. prouidẽtes
rer hispane si riresus bellum aferdinando ĩferret

Expanded text:
nerabilis magis atque carus iusticia ac sapientia effectus est, nerabilis magis atque carus iusticia ac sapientia effectus est, bellum reparat, coacto exercitu, non ex potentissimis ducibus magna quemque manu sequente, sed ex medio ordine hominum probatos non multos ducentium, cum minimo lixarum calonumque numero. Nanque hoc genus castra auget, non aciem. Ideoque multo minor hic quam superior fuit exercitus, sed tanto utilior: ad sedecim tantum milia equitum, quadraginta peditum. 11 Reiquoque frumentarie, nam insequens annus fertilis sane fuit, ita prospectum est, ut nulla in parte Hispanie minor quam in castris aut penuria aut caritas esset. Classis autem eo anno nulla in salo preter duas naves speculatorias fuit, nam barbaro aliam reficiendi aut consilium non fuit aut fiducia defuit. Verum tamen per omne interim tempus africani principes in Hispaniam clandestino traiectu militem atque arma summiserant, providentes rei hispane si rursus bellum a Ferdinando inferretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipias comparaturus in proximum annum & fideliorez tibi &
cõmodiore numero manum. ¶hec ubi ferdmando audiuit
iussit inquartum diem profectionem pronunciari. Interea
ni lȩta omnino profectio eẽt hostibus circumiectos agros fero
igniq uastari. quibus ob spem potiendi oppidi hactenꝯ paeti¬
tum erat. Tertio die finantibus quo quo uersus exincendio
decanihanis agris profectus crm omtbus copiis ferdinandus
ubi incampuni Mauri peruenit. Unde onmnem exercitimre
subiicere oculis poterat: iniit numerum militum recẽsuutq
quõs i naduentu non feceratt: equitum ad trignita: peditui
ael sex & octrgnta milia quod ubi egit partem missam fec
partem ad oerta loca hybernaturam dninsit. Atq ita diueesis
itineribus ut cuiq aut commodum aut imperatum fuit
discessum est. ¶Diissis copiis ferdmandus ad curanda opera
patis animum intendit. & cibi apud populos prmapesq ue¬

Expanded text:
cipias, comparaturus in proximum annum et fideliorum tibi et cipias, comparaturus in proximum annum et fideliorum tibi et commodiore numero manum?» 9 Hec ubi Ferdinandus audivit, iussit in quartum diem profectionem pronuntiari; interea, ne leta omnino profectio esset hostibus, circumiectos agros, ferro ignique vastari: quibus ob spem potiendi oppidi hactenus parcitum erat. Tertio die, fumantibus quoquo versus ex incendio Setanillianis agris, profectus cum omnibus copiis Ferdinandus, ubi in campum Mauri pervenit, unde omnem exercitum subiicere oculis poterat, iniit numerum militum recensuitque, quod in adventu non fecerat, equitum ad triginta, peditum ad sex et octoginta milia. Quod ubi egit, partem missam fecit, partem ad certa loca hybernaturam dimisit. Atque ita diversis itineribus, ut cuique aut commodum aut imperatum fuit, discessum est. 10 Dimissis copiis, Ferdinandus ad curanda opera pacis animum intendit, et ubi apud populos principesque ve
Abbreviated transcription (Latin):
pregrea contentam sceleratorum audatiam censes: Gras
si minoris audatię putas hac fecisse ꝗ̃ tibi uenenũ dar
Liuo rege bum procul. abeẽs a rebus agendis tam̃ multos
patiebaris inuidos et qui te perditum uellent: quid eos
nunc facturos suspicaris: Quos maiorem ipsorum spe
petentiam qloriamiq ad eptus ioffendis ac tor quies. Inquos si
inquirere ceꝑis quamuis non tantum inbis prȩsentibus cenen
esse arbitror : seditionem incastris excitaueris: iocundumq ho-¬
stibus spectatulum prębueris & extremum hiuiꝗ militie altimi
fedaueris plus habiturus apud populos detractionis exaspitate
ultionis ꝗͣ beniuolentis & laudis. Relinque itaq eos quĩte : qui
nomen hispanuni qui religionem lȩserunt hominũ iudicio
rumoriq pumendos quod si neq penuria rei frimentariȩ
neq sociorum persidia nos manere permittit. & satis mag̃rra
cum gloria reblimus. quidagendii est nisi ut te domumꝰ re¬

Expanded text:
progredi contentam sceleratorum audaciam censes? 7 Erras progredi contentam sceleratorum audaciam censes? 7 Erras si minoris audacie putas hoc fecisse, quam tibi venenum dare. Vivo rege, cum procul abesses a rebus agendis, tamen multos patiebaris invidos et qui te perditum vellent. Quid eos nunc facturos suspicaris, quos, maiorem ipsorum spe potentiam gloriamque adeptus, offendis ac torques? In quos si inquirere ceperis, quamvis non tantum in his presentibus crimen esse arbitror, seditionem in castris excitaveris iocundumque hostibus spectaculum prebueris et extremum huius militie actum fedaveris, plus habiturus apud populos detractionis ex asperitate ultionis, quam benivolentie et laudis. 8 Relinque itaque eos qui te, qui nomen hispanum, qui religionem leserunt, hominum iudicio rumorique puniendos. Quod si neque penuria rei frumentarie neque sociorum perfidia nos manere permittit et satis magna cum gloria redimus, quid agendum est, nisi ut te domum re
Abbreviated transcription (Latin):
nos ante exprignet ꝗ̃ a nob oppidum &pugnetur. quod
siquis morbus aut pestilentia in tuo exercitu contigisset
profecto deniutandoloco atq recedeñdo non dubitaremꝰ
Nunc fame in nobis orta idem facere dubitabimus: plus ꝙ
pestifero morbo & que ad maiora scelera homines iducit
q ullus morbus. Deficit nos res frumentaria: nec suffici
alicunde potest. Cldamus igitur necessitati . & quod effici
nequia non instemus efficere. Neq est q̃d istum discessu
pites tibi deformem fore. Tu terra mariq uictor redis
lu breui tempore maiora multorum opinione fecisti
Tu quantum inte est oppidum hoc expugnasti: quod imanu
tuam non uenerit. id non tibi sed temporibus sed st̃e¬
relitati sed perfidię sociorum assignandum est. prore com:¬
perta hates dolum uersatum esse anturri serbruenda:
et procemperta habeas. licet neq aliter in reliquu te̾pris
expectes. non iami intueri: sed in tuo capite. An huc usqr

Expanded text:
nos ante expugnet quam a nobis oppidum expugnetur. Quod, nos ante expugnet quam a nobis oppidum expugnetur. Quod, siquis morbus aut pestilentia in tuo excercitu contigisset, profecto de mutando loco atque recedendo non dubitaremus. Nunc, fame in nobis orta, idem facere dubitabimus, plusquam pestifero morbo et que ad maiora scelera homines inducit quam ullus morbus? Deficit nos res frumentaria, nec suffici alicunde potest. 6 Cedamus igitur necessitati, et, quod effici nequit, non instemus efficere. Neque est quia istum discessum putes tibi deformem fore. Tu terra marique victor redis; tu brevi tempore maiora multorum opinione fecisti; tu, quantum in te est, oppidum hoc expugnasti: quod in manum tuam non venerit, id non tibi, sed temporibus, sed sterilitati, sed perfidie sociorum assignandum est. Pro re comperta habes dolum versatum esse in turri subruenda, et pro comperto habeas licet neque aliter in reliquum tempus expectes, non iam in turri, sed in tuo capite. An huc usque
Abbreviated transcription (Latin):
prospera seelere nostroꝵ ea diuinitus euenisse inter pretam
tegente proditiones imposteꝵ qͦ tempus eo qui ad prodendit
nostos solicettuit atq inauxit. Ex quo fit ut tam pronto illi
animo inbellum ruant cupidiores interdum infetẽde plagȩ
q̃ cauendȩ ꝙ persuasum habent se & occisores E octisdo
tint ello nnãgnam apud suum deu mẽ cedẽ adepturos ¶perduso
eos refert quid consilii sit ineundum. Dura imbatire &
omni parte ratio. Inquireret sontes quos magnos uiros
esse suspicabatur. At ne adelittum quidem potuerat ulasci:
reficererturrim: At magnum disperdium et ut infame
magis ac magis inualestente indies. militum ꝯtuatia
proponebatur. Rediret infecta re: At non alioꝵ culpa: sed
ubi quid fieri possibrle non est ibi nullum relinqui consultacionia¬
pafientis urie accepi. uor necesse et aliquia fieri aut contra
arctius cum qua nͥquaamq ratione decidimus: uereor ne

Expanded text:
prospera scelere nostrorum, ea divinitus evenisse interpretantur, prospera scelere nostrorum, ea divinitus evenisse interpretantur, tegente proditionem in posterumquoque tempus eo qui ad prodendum nostros solicitavit atque induxit. Ex quo fit, ut tam prompto illi animo in bellum ruant, cupidiores interdum inferende plage quam cavende, quia persuasum habent se et occisores et occisos in bello magnam apud suum Deum mercedem adepturos. 4 Perculsus eos refert quid consilii sit ineundum. Dura inibatur ex omni parte ratio. Inquireret sontes, quos magnos viros esse suspicabatur; at ne Adelittum quidem potuerat ulcisci, reficeret turrim; at magnum dispendium et ut in fame magis ac magis invalescente, in dies militum contumacia proponebatur, rediret infecta re; at non aliorum culpa, sed ubi quid fieri possibile non est, ibi nullum relinqui consultationisapientibus viris accepi ubi necesse est aliquid fieri aut, contraarctius; cum qua nisi quacunque ratione decidimus, vereor ne
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ad subeue ndos muros cum ilaxi uociseratione tuti quans
extruxerant. qui ussi erant moliri ceperunt ẜa ad pennum
taton comnatum suceumbentibus axib mox rotis tota subsedit
St eauto pugno meta perituoloq eorim qui et desuper et prope erãt
n aui . iebusi erant prodrce festmnaueribnt . Adquer ea plcopo¬
naturn tateiq parti casum nostri stupere dolero padere intesse
Lcuie tareis flerennent tantum quod accipi ebuut dedecuosse
insusfitto &  Serilcerabat qͦ hant indignationem Retitia atq
insultatio obsessorura qui extanto ac tumꝰ presenti disttnmnt
cabom a ninios tollebant ferociores qr quasi uiaissent se osten¬
tabant el casn pro upecum cuusa pugnate iactantes. Nam num
affrusse nõ castum aut fraudez tncercessisse existrmabam num
Oiuino nusq̃ magis impie atq ĩ expiabilitet proditio grassatur qͦ
ibello contra religioms hostes. Ubi quȩ sibi successetut

Expanded text:
aliis ad subruendos muros, cum hilari vociferatione turrim quam aliis ad subruendos muros, cum hilari vociferatione turrim quam extruxerant, qui iussi erant, moliri ceperunt. Ea ad primum statim conatum succumbentibus axibus, mox rotis, tota subsedit, et cum magno metu periculoque eorum qui et desuper et prope erant, ii qui inclusi erant, prodire festinaverunt. Ad quem tam inopinatum utrique parti casum, nostri stupere, dolere, pudere, inter se lamentari detrimenti tantum quod accipiebatur dedecusque,isset. Exulcerabatquoque hanc indignationem leticia atque insultatio obsessorum, qui ex tanto ac tam presenti discrimine erepti, animos tollebant ferocioresque quasi vicissent se ostentabant, Deum pro ipsorum causa pugnare iactantes; nam numen affuisse, non casum aut fraudem intercessisse existimabant. 3 Omnino nusquam magis impie atque inexpiabiliter proditio grassatur quam in bello contra religionis hostes. Ubi que sibi successerunt
Abbreviated transcription (Latin):
pecora redire censeret magis exrisu es̃ s ia illi qͦ tuto
abibant. Ita uteiq diuersis exlocis sub idem fere tempris
tertio ꝗͣ profect sunt die qui fuit iouis in castra pomeridiana
peruenerunt. Ea carne se exercitus illa nocte quam per¬
uigilim comessando ac per potando traduxit ĩprȩterltu
pauit reseruatis induos insequentes dies iocmoribus ꝙ di¬
ceret io cmora apud eos pro carne non ẽẽ ¶ Complireib dieb
lassayua pesesto ne cexentes cuni iam omma in proonictis essent
fera prandius perno dis productis musculis fosam ecterio efsent
oepleri iomperat. quo possit niuris ad moueri turcis Sed ma¬
rore ⁊ negotis secunda fossa altero die oppleta est oippidanis non
modo m̃isilibus ut priore die fecerant impedirerpomanssibuos
uerum etiam eruptione facta securibus ignibus duoretusts
militis & spes oblata drripiende irebis diã ĩpedlmeta uncebat

Expanded text:
pecora, redire censeret magis ex usu esse; sed iam illiquoque tuto pecora, redire censeret magis ex usu esse; sed iam illiquoque tuto abibant. 10 Ita utrique diversis ex locis sub idem fere tempus, tertio quam profecti sunt die, qui fuit Iovis, in castra hora pomeridiana pervenerunt. Ea carne se exercitus illa nocte quam pervigilem commessando ac perpotando traduxit, in preteritum pavit, reservatis in duos insequentes dies iocinoribus, quia diceret iocinora apud eos pro carne non esse. VIII 1 Compluribus diebus ea sagina refecto exercitu, cum iam omnia in procinctu essent, Ferdinandus primo die, productis musculis, fossam exteriorem repleri imperat, quo possit muris admoveri turris. Sed maiore negocio secunda fossa altero die oppleta est, oppidanis non modo missilibus, ut priore die fecerant, impedire conantibus, verum etiam eruptione facta securibus ignibusque. Virtus tamen militis et spes oblata diripiende urbis omnia impedimenta vincebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad suos adiissis egcũs peruenit. iamsatagentes de
fraude lo corum ab hostibus circinnuentos. Sed conspecto
equitatu qui iam subibat uallem opinatas hostis ad esse
ommes cum preda undiq per decliues colles cum ela¬
more deccirrit transitu prohibiturus. Idem q nr̃i qui
relicti fuerant arbitrati & apręseuti periculo nioninhil
relaxati recepto animo & ip̃i descendunt breuiq suis iungunt᷑.
Hic inima ualle acre pręlium surgit illis quasi pręda traducẽda
eẽt annitentib nostris augustias discrimenq sensun inter
pugnandum euadentibus Garsias dum inmediis telis ue̾sat᷑
sinistra ei uiruto transfoditur. Tandem multis accept is
utemq uilneribus aliquotq ex nostris multis exaltera ꝑte
interemptis seintutum recepit siue ꝙ hostis subsequi preda
putarde qram recuperare malebat. ꝗͥ cum istis abree uo¬
lentibus perielitari fortumam belli: siue ad eos qui abigerent

Expanded text:
ad socios, admissis equis, pervenit, iam satagentes et ad socios, admissis equis, pervenit, iam satagentes et fraude locorum ab hostibus circumventos. Sed conspecto equitatu, qui iam subibat vallem, opinatus hostis adesse omnes cum preda, undique per declives colles cum clamore decurrit, transitu prohibiturus. Idemquoque nostri, qui relicti fuerant, arbitrati et a presenti periculo nonnihil relaxati, recepto animo et ipsi descendunt brevique suis iunguntur. 9 Hic in ima valle acre prelium surgit, illis, quasi preda traducenda esset, annitentibus, nostris angustias discrimenque sensim inter pugnandum evadentibus. Garsias dum in mediis telis versatur, sinistra ei veruto transfoditur. Tandem multis acceptis utrinque vulneribus, aliquotque ex nostris, multis ex altera parte interemptis, se in tutum recepit, sive quia hostis subsequi predam putaret quam recuperare malebat, quam cum istis abire volentibus periclitari fortunam belli; sive quia ad eos, qui abigerent
Abbreviated transcription (Latin):
spacii satis ad cogendam prędam habuit  priusq mebiuo
manus hostium in apectis campis enm possoe ihbere
plurimi uel uiso presidio uel exaliorum uote cognito esse
lo intrortum uallis quaprȩdones uenissent:iluc qua
terea collocatis in niedio armentis gregibusq longior uia
sed tutiore castra uersus cursum intendit oues quę
sequi nequibant prȩter paucas quas. aut inequis. aut
inhumeris occisas discerptasq sotii ferebant onmes
omisit/. Iubens suos illis parcere tanquam aliquando cõmodiq
prede futuris. Ambo autem cm maiori equitatꝰ parte
curabant inpostremis laurentiꝯ et garsias lecua cmn
insequentibus assidue certamma consetentes. Et citin
aliquantum processissent et ub ab insequendo hostem
cohiberent & sociis sicut coniectura colligebant aut cir-¬
cunisessis aut circumsedendis suppetias irent. Garsias
cum dunidio postremi equitatus redit: eos qui ad
insequendum properabarit inuia fundit fugatq et

Expanded text:
spatii satis ad cogendam predam habuit, priusquam ingens spatii satis ad cogendam predam habuit, priusquam ingens manus hostium in apertis campis eum posset inhibere. Plurimi vel viso presidio, vel ex aliorum voce cognito esse ad introitum vallis qua predones venissent, illuc quterea collocatis in medio armentis gregibusque, longiore via, sed tutiore, castra versus cursum intendit; oves que sequi nequibant, preter paucas, quas aut in equis aut in humeris occisas discerptasque socii ferebant, omnes omisit, iubens suos illis parcere tanquam aliquando commodius prede futuris. 8 Ambo autem cum maiori equitatus parte curabant in postremis, Laurentius et Garsias, levia cum insequentibus assidue certamina conserentes. Et cum aliquantum processissent, ut et ab insequendo hostem cohiberent et sociis, sicut coniectura colligebant, aut circumsessis aut circumsedendis suppetias irent, Garsias cum dimidio postremi equitatus redit, eos qui ad insequendum properabant in via fundit fugatque et
Abbreviated transcription (Latin):
dat ladirentio & Sacsis quos supni ddiximq sit ami quatior
mulibus equitum leluiter drmatorim totideniq peitatt
prosesti quinp e uipinti mi liaribus confitis nectũ inuale
quadam aleis coaretito montibus silentio tse cupttle
quiescunt: ae dequarta uigilia recentibus eqcus itet per¬
agunt relicto ad custodieridas montium fcłtes pręsifuo
duum milium peditum. non quia eadem uia rbuett
constituerent: sed uit ab hoste. conspeda ii qui montes
infedissent spetiem preberent predatotie manus illic
reuersurȩ ignari tamen ipsi consilii dducis sui. Sed in.
difficili r̃e domestici quoq celandi sunt & perindeatq
hostes fallendi. preclareq cum exercitu ac populo agrłs
si dum maiori parti bene consultum sit minori male
consulitur: quanꝙ̃ non defuit adetipiendos ẽ periculo
socias cura. postã prius consilium fortiina approbarit
facto ex improiuiso ingregzes atmentaq laurentius ĩ cu

Expanded text:
dat Laurentio et Garsie, quos supra diximus. Illi cum quatuor dat Laurentio et Garsie, quos supra diximus. Illi cum quatuor milibus equitum leviter armatorum totidemque peditum profecti, quinque et viginti miliaribus confectis, noctu in valle quadam altis coarctata montibus, silentio sede capta, quiescunt; ac de quarta vigilia, recentibus equis, iter peragunt, relicto ad custodiendas montium fauces presidio duum milium peditum, non quia eadem via reverti constituerent, sed, ut ab hoste conspecti, ii qui montes insedissent, speciem preberent predatorie manus illac reversure, ignari tamen ipsi consilii ducis sui. 5 Sed in difficili re domesticiquoque celandi sunt, et perinde atque hostes fallendi; preclareque cum exercitu ac populo agitur, si dum maiori parti bene consultum sit, minori male consulitur, quanquam non defuit ad eripiendos e periculo socios cura, postquam prius consilium fortuna approbarat. 6 Facto ex improviso in greges armentaque Laurentius incursu,
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidem inulto exilior ehepectatione homirium illa
estate messis fuerat: & epercitus exdimidio erat ma¬
ior ꝗ̃ pro commoditate adeo nulltitudo ip̃a non mmꝙ̃
ne uiltoria potiamur in causa est. ¶ferdiandus ut leth
go nauali rictoria boneq spci ae fiduche plenus cum iam̃
machinę ad sinem peruenissent. ite sollicitus ob pernitiam
rei frumentaris non prius de expugnatione oppili ubi non¬
nihil dura proponebatur dimicadio agendum constituit g̃
milites anmo ac corpore refcasset prodi ingenti bouin
atq horrtmy Nam suptractus militibus cib non modo
membris uires sed etiam animo qlu magis ꝗ̃ corpris
pugnat uis saptrahitur. pascebantir autegꝰ fete omnia
pedora granatensium inualle cartane tripinta asetcilio
milib passiini hant omnem multitud ient siposse auito
quantam maximam possit. Erat adtrignita milia capitunt
boriin pecoris & quin quagnta oumi ut abigat negottus

Expanded text:
siquidem multo exilior expectatione hominum illa siquidem multo exilior expectatione hominum illa estate messis fuerat, et exercitus ex dimidio erat maior quam pro commoditate, adeo multitudo ipsa nonnunquam ne victoria potiamur in causa est. 3 Ferdinandus ut letus ex navali victoria, boneque spei ac fiducie plenus, cum iam machine ad finem pervenissent, ita solicitus ob penuriam rei frumentarie, non prius de expugnatione oppidi, ubi nonnihil dura proponebatur dimicatio, agendum constituit, quam milites animo ac corpore refecisset preda ingenti boum atque ovium: nam suptractus militibus cibus, non modo membris vires, sed etiam animo qui magis quam corpus pugnat, vis suptrahitur. 4 Pascebantur autem fere omnia pecua Granatensium in valle Cartane, triginta a Setenilio milibus passuum. Hanc omnem multitudinem si possit aut quantam maximam possit erat ad triginta milia capitum bovini pecoris et quinquaginta ovini ut abigat, negocium
Abbreviated transcription (Latin):
nauali male pugnatum quosdam non exinfimo loco
uiros ex nostris corrumpit auro. quos sciebat animo
alieno a duce ẽẽ. Abstmebo nomimbris borum quos . n.
nemo procerto peccasse conuicit: malignum siti a me
ueluti certi criminis condemnati: & qrios dux ipe pri¬
tauit subtitendos:. Ezo quoq subtiabo: Uerus ne rumor
an fictus fuerit: ii quõs riimor tetigit ipsi uiderint
Satis certe dedecbres suostinuiere exea infannia: crediti
enim sinit ita rotus apesq quibus turris iniitebat᷑
percertos homines uinasse ut adprimum statim
motum curris subfideret. hoc sacis adimpedientum atq
eludendum illus anii conatum eẽ cudebatup: ita cit
inreliquum tempris inferre bellum ferdmandus
aut non auderet aut non pos&. auit minus com¬
mode poss&. Turrim autem reficere etram si cordi eẽt
si perfidia sociorum non dissuaderet: si temporis spa-¬
curm pateretur tamẽ remfrumentariam ꝗͣ magͤ
laborabat ecercitus non permissuram existrinabant

Expanded text:
navali male pugnatum, quosdam non ex infimo loco navali male pugnatum, quosdam non ex infimo loco viros ex nostris corrumpit auro, quos sciebat animo alieno a duce esse. Abstinebo nominibus eorum; quos enim nemo pro certo peccasse convicit, malignum sit a me veluti certi criminis condemnari, et quos dux ipse putavit supticendos, egoquoque supticebo. 2 Verus ne rumor an fictus fuerit, ii quos rumor tetigit, ipsi viderint: satis certe dedecoris sustinuere ex ea infamia. Crediti enim sunt ita rotas axesque, quibus turris innitebatur, per certos homines vitiasse, ut ad primum statim motum turris subsideret. Hoc satis ad impediendum atque eludendum illius anni conatum esse videbatur, ita ut in reliquum tempus inferre bellum Ferdinandus aut non auderet, aut non posset, aut minus commode posset. Turrim autem reficere etiam si cordi esset, si perfidia sociorum non dissuaderet, si temporis spatium pateretur, tamen rem frumentariam, qua maxime laborabat exercitus, non permissuram existimabant:
Abbreviated transcription (Latin):
mergunt / aquis late cruore infetuis Tandem aliquot nauitus
pepugnatis geteri effusa fuga terrampetunt: hatenisq proras
inpm̃ount malenites uite q̃ classi fameq consulele sstra
uicti atq seuti quia iaõres atq instrncti nequibant
grana tensibu alixilio uenerunt. Ee naues phrtim ab
ipĩs mi dindocibus retraherentur contrernate sint ÷
partm anosteais qd eas gxteabere non pesent cum extneri
carbonaria que est inlittore malaçę. Illue enim impactest
defenderentur. Decem ex omnib aut impugna aut
infuga cumsuis remigibus: nautis militib atq ommi
armatura capte sunt.prȩtetea duȩ hippagines integris eꝗs
ornamentisꝗ nam totidem e omni elatte cum rem en¬
clinare uidissent occupatis aliis atq satagentibus. fuge
semandauerant. quas postea classis portugallensis cus
septam oppidum in angustiis freti positum inuasit re
granatensis ubi accepit ab auxiliariis suis prelio

Expanded text:
mergunt, aquis late cruore infectis. Tandem aliquot navibus mergunt, aquis late cruore infectis. Tandem aliquot navibus expugnatis, ceteri effusa fuga terram petunt harenisque proras impingunt, malentes vite quam classi fameque consulere. Ita victi atque exuti, quia victores atque instructi nequibant, Granatensibus auxilio venerunt. 11 Ee naves partim ab ipsis, ne a victoribus retraherentur, concremate sunt, partim a nostris, quia eas extrahere non possent, cum ex turri Carbonaria, que est in litore Malace, illuc enim impacte sunt, defenderentur. Decem ex omnibus aut in pugna aut in fuga cum suis remigibus, nautis, militibus atque omni armatura capte sunt; preterea due hippagines integris equis ornamentisque: nam totidem ex omni classe, cum rem inclinare vidissent, occupatis aliis atque satagentibus, fuge se mandaverant; quas postea classis Portugallensis, cum Septam oppidum in angustiis freti positum invasit, rexit. VII 1 Rex Granatensis ubi accepit ab auxiliariis suis prelio
Abbreviated transcription (Latin):
petunt Nr̃ĩ quoq item faciunt breuiq tempore aslus ro¬
motiores q̃ ab bostili terra hostem adipiscintur. Timc ile prẽo¬
Ut preceptum sibi erat. ne alatere. aut a tergo rostris
nauium feriretur quantum potest obuersis proris aduersas
proras excipit hymbre sagictarum ad ipsit incur suria
utrmq rnr alteros emiso. Mox coniedis ab hi spano inquam¬
eunos dabatur africaniorum nauem ferreis mambus lres
non itaisactis at iaculis ꝙͣ pilis iaculisq gerebatur Utcisq
non medo pro oloria imperio libertate. uita sed etia prop
religione anmtentibus. Addebat non leues illis sfrimulos q in
coris pectu suorum de de eorum quoꝗ salute as libertaitẽ pri¬
gabbint . Quos auxilia diu expectantes desertum ni inefis
ondebatur. Sed hispani & rabbre & niinmero et religrosit
superiores magnam multitudmnem barba rorum trutidant :¬
prureames un hostilem classem insilientes passim cedũt capuĩt

Expanded text:
petunt. Nostriquoque item faciunt brevique tempore a suis repetunt. Nostriquoque item faciunt brevique tempore a suis remotiores quam ab hostili terra hostem adipiscuntur. 9 Tunc ille prout preceptum sibi erat, ne a latere aut a tergo rostris navium feriretur, quantum potest obversis proris adversas proras excipit, imbre sagittarum ad ipsum incursum utrinque in alteros emisso. Mox coniectis ab Hispano in quancunque dabatur Africanorum navem ferreis manibus, res non tam sagittis ac iaculis, quam pilis gladiisque gerebatur, utrisque non modo pro gloria, imperio, libertate, vita, sed etiam pro religione annitentibus. Addebat non leves illis stimulos, quia in conspectu suorum et de eorumquoque salute ac libertate pugnabant: quos auxilia diu expectantes, desertum iri nefas videbatur. 10 Sed Hispani, et robore et numero et religione superiores, magnam multitudinem barbarorum trucidant plurimique in hostilem classem insilientes passim cedunt, capiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tubus sibi sit dumitandum. Ita complicatis ⁊ elis ĩ aduer¬
sum pene uentum secundum terram remigare per¬
gunti. prȩfectus cognito dolo alio inuicem doło utendũ
putat. Ebnfestunne de q̃ maxime peterat furtrm
strenuissimum quenꝗ ex aliis nauigus interremes ac citum
ubet oceulte quiescere naigiaq ip̃a de industria segmius sequi
quasi subsequi nequeant. debnic cxteris precipit cum signũ
dabitur non nisi remniges quo multitudo dissimuletur hoela¬
ment: ueluti sumpto ammo quia illi fugere uideantitro
uehementius autem a nostris qui assequi cupiebant qͥ ab
illis remigabatur qui et hostes fatigari uolebant nec tosi
cum terremibus pugnam detractare Si aliter eoquo tende¬
rent peruenire nos possent eun iam prope tritus stadiis
nostri abessent iussi sicuit erat constitutum clamores tolluit
Ille omissis remis uela fatiunt conuersisq proris malacã

Expanded text:
ibus sibi sit dimicandum. Ita, complicatis velis in adveribus sibi sit dimicandum. Ita, complicatis velis in adversum pene ventum, secundum terram remigare pergunt. 7 Prefectus cognito dolo, alio invicem dolo utendum putat. Confestimque, et quam maxime poterat, furtim strenuissimum quemque ex aliis navigiis in triremes accitum iubet occulte quiescere navigiaque ipsa de industria segnius sequi, quasi subsequi nequeant; dehinc ceteris precipit, cum signum dabitur, non nisi remiges, quo multitudo dissimuletur, exclament, veluti sumpto animo, quia illi fugere videantur. Vehementius autem a nostris, qui assequi cupiebant, quam ab illis remigabatur, qui et hostes fatigari volebant nec ipsi pugnam cum triremibus detrectare, si aliter eo quo tenderent pervenire non possent. 8 Cum iam prope tribus stadiis nostri abessent, iussi, sicut erat constitutum, clamorem tollunt. Illi omissis remis vela faciunt conversisque proris Malacam
Abbreviated transcription (Latin):
aberant sub ipsum solis ortum conspicantir classem hostiũ
non longius a se ꝗ̃ duo decim milibus passuum nec a terra
qͥ bis tantum Datoq protinus quod conuenerat Signo
socię uenire festinant: ac transitum qua hostium protas
tendere uident occupant le uatisq armamentis ac su¬
spensis remis parati expectant. ut aut retco tendere auit
priisq̃ litori appellant conserere manus cogantur. Et
Iam etant dimidio fere ꝗͥ abinitio uiciniores host̾ibus modo ꝗe¬
scentes modo lente renigantes atq interim ita prefecus
iusseratꝰ cireiter iam horam diei secindam cibim sumen¬
tes. At maurus cum adprnnum conspectim totiꝯ classis
aliquantum uela demnisiss & non mhil uel indeliberando
uel inprȩparando se ad bellum curesum repressisset nauiga¬
tionem defledait: eo consilio ut trrremes ab aliis seuintat
quȩ subsidio remoru carerent: ne cum tot pariter na-¬

Expanded text:
aberant, sub ipsum solis ortum, conspicantur classem hostium aberant, sub ipsum solis ortum, conspicantur classem hostium non longius a se quam duodecim milibus passuum nec a terra quam bis tantum; datoque protinus quod convenerat signo, socie venire festinant, ac transitum qua hostium proras tendere vident, occupant, levatisque armamentis ac suspensis remis, parati expectant, ut aut retro tendere aut, priusquam litori appellant, conserere manus cogantur. Et iam erant dimidio fere quam ab initio viciniores hostibus, modo quiescentes, modo lente remigantes, atque interim, ita prefectus iusserat, circiter iam horam diei secundam cibum sumentes. 6 At Maurus, cum ad primum conspectum totius classis aliquantum vela demisisset nonnihilque, vel in deliberando, vel in preparando se ad bellum, cursum repressisset, navigationem deflectit eo consilio, ut triremes ab aliis seiungat, que subsidio remorum carerent, ne cum tot pariter nav
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot. nauiculariis negoaacorib discuint accelerae ina¬
uim apparatum equȩ anbispamiam subsilio mittantur
Ac duas et iugniti triremes iusta magnitudine ac uisto
nuimero militum: quatuor eadem forma uel grandiores
cum sexagenis singulas eledassimis equis. hoc explorat o
nostrę confestim ad suum locum reuerse lembum iterum cũ
secundo nuntio ad prȩfedum mittunt qui rem doceant
¶prefectus non ita mułtis diebus ceteras naues insalum deduat
ad eundem forte: quo hostiles erant numerum. paratisq ram
antea rebus omnibus instruit armatq Ad hȩc complutes
onerarias cum commeatu ampliore rre quando iiteri¬
dumpro eo longius foret/ ciq machims siqua ad mare
oppida expugnanda essent omitabantur autez has com¬
plura nauigia minora Chee diu postq̃ transitum obsi¬
dere ceperant. expectatum est / Nam uix sexto die duę la¬
burnioe nostrarur que procul magis q̃ orterȩ a fceto

Expanded text:
aliquot naviculariis negociatoribus, discunt accelerari naaliquot naviculariis negociatoribus, discunt accelerari navium apparatum, que in Hispaniam subsidio mittantur, ad duas et viginti triremes iusta magnitudine ac iusto numero militum, quatuor eadem forma, sed grandiores cum sexagenis singulas electissimis equis. Hoc explorato, nostre confestim ad suum locum reverse, lembum iterum cum secundo nuntio ad prefectum mittunt, qui rem doceat. 4 Prefectus non ita multis diebus ceteras naves in salum deducit ad eundem forte quo hostiles erant numerum, paratisque iam antea rebus omnibus, instruit armatque ad hec complures onerarias cum commeatu ampliore, nequando mittendum pro eo longius foret, cumque machinis, siqua ad mare oppida expugnanda essent. Comitabantur autem has complura navigia minora. 5 Nec diu postquam transitum obsidere ceperant expectatum est. Nam vix sexto die due liburnice nostrarum, que procul magis quam cetere a freto