comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuler. Diuisisq rebꝰ. accepit uius¬
oso. parter sua S eomor in sequente
ulcione diuina. quatuq: insedicion¬
bꝰ interfectisunt. Quintꝰ
totam sibi furti hui hereditite
su ꝑ is remauens uindiciuit.
Sedhubi hec indomo sua contulit
stitunq obtactis singuine oculis
excccit᷑ est. Iunc conpunet ta dolo¬
ribꝰ quã inspiracione diuina uouit
dicens ħ irespexerit deus miscriã
feram loco illi sco que abstiili. At
hec culacrimis orans. uisum rece¬
pit. Accedens uero adoppidũ aursli¬
inense. ꝓuidente deo diaconũ arũ¬
num inuenit. Suiniditis rebus
supplicit ex orauit. ut casdẽ orato¬
rio restituer&. Ad diaconus. deuo¬

Expanded text:
tulerunt; divisisque rebus, accepit unustulerunt; divisisque rebus, accepit unusquisque partem suam. Sed mox, insequente ultione divina, quattuor in seditionibus interfecti sunt. Quintus vero totam sibi furti huius hereditatem superstis remanens vindicavit. Sed ubi haec in domo sua contulit, statimque obtectis sanguine oculis, excaecatus est. Tunc conpunctus tam doloribus quam inspiratione divina, vovit, dicens: 'Si respexerit Deus miseriam feram loco illi sancto quae abstuli'. Et haec cum lacrimis orans, visum recepit. Accedens vero ad oppidum Aurilianensem, providente Deo, diaconem Arvernum invenit. Cui traditis rebus, suppliciter exoravit, ut easdem oratorio restitueret; quod diaconus devo
Abbreviated transcription (Latin):
ta fructuum consequentia fuit. ut
in inodici tẽporis spacio amplius qͥmp
diderit reparar& l e infra nĩo terri¬
tenio gestasunt. Sco nechoc silebo adeo¬
pindam maloꝵ supbiam. q̃ plato qͥda
Mlotarii segis tempore ad pauliace se
monasterium accedens. incuius orato¬
riũ huius scĩ feliquie continẽt. ꝓco
principẽ ab ire disponit. cõphensus afe¬
bre dic tercia sp̃m ex alauit: descendens
uelocit adinfernum. domum dei reliqo
idcultum eius. cuius fucrat nomine
gererent ministris. qͥnq uiri sacro sem̃
oratorium domꝰ ic iacensis surtu appetut.
habent᷑ aut̃ ineum sc̃i satrami reliquie
Inruptumq ablatis palleo lis
uelreliqͣ mͦ n steri i ornamiti. nocte tegẽte
discedunt. Sl p̾sbiter recognosces furtii.
acint uicinos serutans. nullũ potuit
exhis que ablata fucrant idiciũ repi¬
.Piotinus uero latioues qbec id mise¬
rant. inat elianensi se tritorio tras¬

Expanded text:
ta fructuum consequentia fuit, ut ta fructuum consequentia fuit, ut in modici temporis spatio amplius quam perdiderat repararet. Haec infra nostro territurio gesta sunt. Sed nec hoc silebo ad conpraemendam malorum superbiam, quod Plato quidam Chlotharii regis tempore ad Pauliacensim monasterium accedens, in cuius oratorium huius sancti reliquiae contenentur, pro principem abire disponit, comprehensus a febre, die tertia spiritum exhalavit: descendensque velociter ad infernum, domum Dei reliquit ad cultum ejus cujus prius fuerat nomine gererentur ministris, quinque viri sacrosanctum oratorium domus Iciacensis furtim appetunt – habentur autem in eum sancti Saturnini reliquiae –, inruptumque, ablatis palleolis vel reliqua ministerii ornamenta, nocte tegente discedunt. Sed presbiter recognoscens furtum ac inter vicinos scrutans, nullum potuit ex his quae ablata fuerant indicium repperire. Protinus vero latrones, qui haec admiserant, in Aurilianensi se: territurio trans
Abbreviated transcription (Latin):
saturmini ille quoq pesui pendens
iusiotiem. ud ildehis ut hab& rusti¬
citas que ad inonit᷑ fuerat retractauit.
nec mora irruit intedium: ac parui¬
tas facultatis eius cepit paulatĩ miniui.
Uxor uero illius: ab alio langore tabes¬
cere. Quid plura infra unũ annum in
tanta redac ł est exiguitate. ut nichil
ei unde ala aut tegi possit sicut hu¬
mana depos it necessitas remanero.
Tandem conuersus adse. dicit ad cõui¬
gem. Peccaui coram deo ⁊ sc̃ĩs eius: ut
abhoc ospiciolo sicut sum ammonitus
non recessi. Et scio qd̾bhoc nobis mal
que patim accesser. Nuic aut pareamꝰ
iusioni quã uidimꝰ: iremoueam̃ hoc
hospiciolum aloco isto ut salue mur.
Tunc amoto tugurio. oratorium erlig¬
neis formatum tibulis olloc iuit Inquo. Rotinus uerolationes qb es dmiss¬
neis formatum tibulis collociuit Inquo
cotidie oracionem fundens. opemben
martxris flagitabit. E udem cesfuntibꝰ
plagis abtoxiti manus adoperam: tan¬

Expanded text:
Saturnini. Ille quoque parvipendens Saturnini. Ille quoque parvipendens visionem, nihil de his, ut habet rusticitas, quae admonitus fuerat retractavit. Nec mora, irruit in taedium, ac parvitas facultatis ejus coepit paulatim minui, uxor vero illius ab alio languore tabescere. Quid plura? infra unum annum in tantam redactus est exiguitatem, ut nihil ei unde ali aut tegi posset, sicut humana deposcit necessitas, remaneret. Tandem conversus ad se, dixit ad conjugem: Peccavi coram Deo et sanctis ejus, qui ab hoc hospitiolo, sicut sum admonitus, non recessi. Et scio quod ob hoc nobis mala quae patimur accesserunt. Nunc autem pareamus visioni quam vidimus, et removeamus hoc hospitiolum a loco isto, ut salvemur. Tunc amoto tugurio, oratorium ex ligneis formatum tabulis collocavit; in quo quotidie orationem fundensneis formatum tabulis collocavit; in quo cotidie orationem fundens, opem beati martyris flagitabat. Tandem cessantibus plagis, aptanti manus ad operam tan
Abbreviated transcription (Latin):
Siturmnus uero martyr ut fert᷑.
ab apłoꝵ discipulis ordinat᷑: inur¬
be tolosa est direct᷑. Qui mpulsu
paganoꝵ boius petulci religatus
uestigiis: pergrados capitolũ p̾cipi¬
tat᷑. p̃sentem finiuit uitã: capitis
conpage dispersa. Suius reliqͥe cũ
aquibusdam religiosis in regionẽ
alteram trans serres ent̾. itineris or¬
do contulit. ut briuarensi pagi si¬
tum mar uerno territorio ter¬
minum p̃terirent. Sole quoqruen¬
te adhospicium cuidam paupis diũ¬
unt: mansionis postulando uecessitate.
Recepti quoq ab homine qͥderibeant
narrant. Atille humanitatis intuitu.
idei timore cõmonit᷑. capram cumreli¬
quiis incella penariã ponit. ac super
annonam quȩerat inuase conditalocit.
Sane quoq dato. uiri acceptis pignorib
gras agentes homini. iter qd̾ ceperant
habierunt. Sequenti uero noctr ad¬
monit̾ uir ille ꝑuisum: dicente sibi
quodam sine nemaneas in hoc loco.
scificat᷑ est enim apignoribꝰ martyri

Expanded text:
Saturninus vero martyr, ut fertur, ab apostolorum discipulis ordinatus, in urbem Tolosatium est directus . Qui impulsu paganorum, bovis petulci religatus vestigiis, per gradus Capitolii praecipitatus, praesentem finivit vitam, capitis compage dispersa. Cujus reliquiae cum a quibusdam religiosis in regionem alteram transferrentur, itineris ordo contulit, ut Brivatensis pagi situm in Arverno territorio terminum praeterirent. Sole quoque ruente, ad hospitium cujusdam pauperis divertunt, mansionis postulando necessitatem. Recepti quoque ab homine, quid exhibeant narrant. At ille humanitatis intuitu, et Dei timore commonitus, capsam cum reliquiis in cellam penariam ponit, ac super annonam, quae erat in vase condita, locat. Mane quoque dato, viri, acceptis pignoribus, gratias agentes homini, iter 778 quod coeperant abierunt. Sequenti vero nocte admonetur vir ille, per visum dicente sibi quodam sene: Ne maneas in hoc loco; sanctificatus est enim a pignoribus martyris
Abbreviated transcription (Latin):
qiba parua susticunt. Uor nãs:
uion substat ĩ pensat. Nec ꝑpedit
quantum in eius sacrisiciũ. seo er
qͣnto pferat. Namsi exterioro substa¬
tum ꝓpendamꝰ: & ce si negociator es
nr̃i. ꝑpetuam angłoꝵ uitã datis re¬
tibꝰ inaui: mercatisunt. Aestuna ci¬
onem quispe p̃cu non hab&e. sedrain
regnun dei tantũ ualae quantum
habes. Ualuit namq tacheo dimi¬
dium substantie. quia dunidium
aliud adhoc qo iniuste abstulit. res¬
tituendũ in quadruplum seruauit
Ualuit petro ⁊andree: dimissis retib
inaui. Ualuit uiduȩ duobꝰ minuti.
Ual& alteri: calicem aquę frigide.
Regnũ itaq dei ut dixinꝰ. tantum
ual& qͣntu habes. Pensate igit᷑ fres.
qͥduilius cumemit᷑. ꝙ carius cum
possidet᷑: Sed fortasse nec calix aquę
frigide siupenit: quidigenti tribii¬
at̃. Stiam tenc nobis securitatem

Expanded text:
unt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs. lim̃i quid iteius iudicio dicturi
sumꝰ. qͥaba more p̃sentis scli nec p̾cep¬
tis flectim. nec u̾berib emendaui:
Uedfortasse aliqͥs. tacitis sibi cogitaci¬
ombꝰdicat. Ad uoce dincam uterq
iste piscator quid aut quantũ dimi¬
sit. qui pene nichil habuit: Red hac
pocius uicensũ. Multũ reliqͥo. sibi
nichil etinuit. o ultum reliquid:
quiqua lib& parum totum deseruit.
Sert nos ihabita cũamore possidanꝰ:
iei que minime habemꝰ exdesidcrio
queriniꝰ. Multũ ergo petrus ⁊ andrtĩ
dimisit: qͣudo ut̃q etiã desideria
habendi dereliquid. Miultũ ddieisit.
quicum re possessa etiã concupiscẽ¬
tus renuntiauit. A sequanttl
irgo tanta dimissi sum¬

Expanded text:
ri sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa su
Abbreviated transcription (Latin):
mortem eternę uitę cõpendiis gesftem¬
des. auimosunt robastiore congressi.
Interquos beatissima marrir eulalia.
ra sĩma triumphi ãpicẽ martyri cer¬
tam̃ ad graiens: palmami dignã pro¬
meruit. Que nullis blandim̃tis ĩduc¬
ta. nuladsuasionib ꝓuocata: anticũ
uereratoꝵẽ. cumsius artibꝰ głosa calcautr.
Hȩcergo uirgo heatisima scimoni alis
efirma docebatur igitur adonato

Expanded text:
mortem aeternae uitae | conpendiis gescientes animi sunt robuscione congressi .| inter quos beatissima martyr . eulalia ra summum triumpha| tricem martyrii certamine adgrediens palmam|  digna promeruit. Quae nullis blandimentis| inducta . nullis suasionibus prouocata anticum uetera| torem cum suis artibus gloriosa calcauit. Haec ergo uirgo| beatissimam sanctimonialis e firma Doce| batur igitur a deo
Abbreviated transcription (Latin):
post corporeum salurtoris aduerii
eror tus uite nebris sol ipse uisticie¬
⁊i splendor fidei illuminare occiden¬
tilem plagam ceperat. quia sen sim
crrore gentilium nitoribꝰ fecidis
inomibꝰ locis templa fumarẽt. Arnse anur¬
atinos satis plurimos iaest sub decio
uoigrato consuulibais sicut

Expanded text:
post corporeum saluatoris aduen| tum . exortus in tenebris sol ipse iustic. splendore fi| dei inluminare occidentalem plagam coeperat . quia| sensim errore gentilium nidoribus foetidis .| in omnibus locis templa fumarent. Ante annos quam plu| rimos Id est sub decio et grato consolibus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uxta uires concurrere. seo ꝓeẽ etiam
ultri uires uelle. Quidgͦ isto holo calisto
I cuplecius quado ꝑhoc qd̃ deo immo¬
lat. inara cordis anima semetipsã mactat.
Seohoc hone uoliuntatis sacrificium
uipibitas psorte deserat᷑. Nãqͥcqͥd ineo¬

Expanded text:
uxta vires concurrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium cupiditas p
Abbreviated transcription (Latin):
miracuł choruscare. & quos atrenis
conttagiis sc̃a p̃dicacio ⁊ sublimis uita
suspenderat: hosuolantes parit̃ inu¬
a ꝑipsos anima respicit qd exterius cõ¬
upiscit. Solũba uͦ simplex est animũ.
itq amalicia fellis alienui. Quasi colũbe
eigo id fenestiras suassut: qnichil inhoc
niudo concupiscũt. Quiomĩa simplicit̃¬
spiciunt: ⁊inhis que udent rapacit¬
is studio nomiaunt. At contͣ millal.
ũ coluba adfenestrassiaser: qͥ adea quę
ocuł cõsiderat. rapine desiderio aubelat
licia celebiamꝰ: debemꝰ iminttari qd̃ colioꝰ.
Istendit nr̃e obseqͥũ deuocionis ammu

Expanded text:
miraculis coruscare, quos a terrenis contagiis et sancta cogitatio, et sublimis vita suspenderat, hos profecto volantes pariter et nu oculi, quia per ipsos anima respicit, quod exterius concupiscit. Columba est simplex animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simplicitdent rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat.litia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis im
Abbreviated transcription (Latin):
circumdat. cp̃sbittro uno ⁊ duobus
diaconibꝰ quiobsequus cius adheserant
ptugam lapsis. at capitolium selus abtra¬
hitur. Et cum inimolare demorib
cogeret᷑: clari uoce testat᷑. Unum
iuerũ deum noui: huic laudes
ihostias unmolabo. Acos uero uros
demones scio: quos incassum nõta
hostus pecudum. quã aiuimarum
urarum mottib honoratis. Quo¬
modo aut̃ uultis ut ego eos timeã
aquib ut audio dicitis me timeri:
lege multitudinis tumultꝰ in can¬
duit. Sauroq: illo qui uictune
fuerat p̃parat᷑. fune lateribus
circum acto: ⁊ postergi dimifso:
ad ministerium sue crudelitatis
utiuntur. Postrema eni parte funis
eius que ad poster iora tauri ipsuiꝰ
defluebat: sc̃iuiri pedes illigant
actumq stumulis acrioribꝰ taurũ
desupiori capitolii parte inplana
p̃cpitant. N ec mnora unit primos
descensus ipsius gradꝰ capite colliso:
cerebioq ei cusso. ⁊cor pore om̃i
m̃broꝵ parte laccrato dignã deo

Expanded text:
circumdat. Ac presbitero uno et duobus circumdat. Ac presbitero uno et duobus di| aconibus qui obsequiis eius adheserant per fugam lapsis| ad capitolium solus adtrahitur . et cum immolare demo| nibus cogeretur . clara uoce testatur . unum et uerum deum non| huic laudes hostias immolabo . deos uero uestros demonas| esse scio . quos in saccum non tam hostiis pecodum quam| animarum uestrarum mortibus honoratis quomodo autem uultis ut ego eos timiam . a quibus ut audio dicetis me ti| merilegae mul| titudinis tumultus incanduit . tauroque illo qui uicti| mae fuerat praeparatus fune lateribus circumacta| et posterga dimisso ad ministerium suae crudelitatis| utuntur . postrema enim parte funis eius qui ad posteriora| tauri ipsius defluebat sancti uiri pedes inlegant. Actumque| stimolis acrioribus . taurum de superorie capitulii parte| in plana praecipitant . nec mora inter primos discensus| ipsius gradus capite conliso cerebroque excusso et corpore| omni membro
Abbreviated transcription (Latin):
nultius quã timnero metuentes. ⁊ illũ
qui dominat᷑ dominantibꝰ nontimere:
Int̾ hec ergo conquerentium ⁊ ftupen¬
tium stuoia. cũ paulatim magna fius¬
s& multitudo hominũ congregata. &
om̃s studiosius uellent parato adiuc¬
timã tauro certi aliqͥd debris quedicebat
agnoscere. & d eos suos litacione tam
inigentis hostie uel reducere cuperent
uel pbare: ecce ipsum sem̃ satur ninũ
ad officium sollemꝰne uenientẽ. uinuis
ex illa malignantium turba eminus¬
uenientẽ agnoscit ⁊ dicit. Hen ipsum.
hen aduersarium cultibꝰ nr̃is religiones
signiferum. quidesti uenda p̾dicat
eiapla. quideosuros demonum appella¬
cirue condepnat. Quius postremo p̃sen¬
na consuȩta tos ꝓhib& obtinere respon¬
si. Itiq quia ipsum nobis oportuno in
tempore debitus ipsefinis exibuit. nos
iuriam. quos iam nũc cõpellentibꝰ nobis
aut sacrificando plac&: aut moriendo
istisica A dtam sacrilege uocis inpul

Expanded text:
stultius quam| timirem metuentis. et illum stultius quam| timirem metuentis. et illum qui dominatur dominantibus| non timire. Inter haec ergo conquerentium et stupentium stu| dia . cum paulatim magna fuisset multitudo hominum| congregata . et omnes studiosius uellint parato ad uicti| mam tauro certi aliquid de his qui dicebantur agnosce| re et deos suos litatione . tam ingenti hostiae . uel reduc“ire”| cupirent uel probare Ecce ipsum sanctum. Saturninum ad offi| cium sollemne uenientem unus ex illa malignantium turba| eminus agnoscit . et dicit . en ipsum . en . adversariae cultibus| nostris religione signiferum qui distruenda praedicat tem| pla . qui deos nostros daemonum appellacione condemp| nat . cuius postremo praesentia consueta . nos prohibet ob| tinere responsa. Itaque quia ipsum nobis oportuno in tempo| re debetus . ipsi finis exhibuit . nostiuriam quos iam nunc conpellen| tibus nobis aut sacrificando placeret. Aut moriendo leti| ficet Ad quem sacrilegae uocis inpuls
Abbreviated transcription (Latin):
faritasus uosacr llega obiequaa
solit consulencum uota cetr̃
insilentio ꝑmanere. Sunctiq sicrilege
suꝑ isticionis antistites. tante rei no¬
uitate ꝑmoti. int̾ se inuicẽ querere¬
ceper̃: unde innumina sua repente
uenissa tantis temporib inusitata
tacitur nitas. Quis na ita semꝑ garrula
reclausiss&. ut nec inuocantium
itantis hostus delinita. aliqd̾ consulẽ¬
bus ad ferre responsum aut ita.
ut absentia denegirent. Audiunt
iouam nescio quã surraexisse sec tam
suꝑ sticioni gentilitatis inimicã. que
capitolium transitu a conspectu uri
eius exterrita. deoꝵ suoꝵ hora siluisset̃.
suis hominem eẽ terrorit⁊ adelubris
atq sȩdibꝰ sinẜdemones ad transitum
ipsius exolare uon solum audiunt.
sedetiam intelligunt. St hur uuir utn
aberatis sibi idolis ętiam sine p̾missa
int̾minacione terribilem. interficere
ppuus quã honorate maluit. Miseri
nox considerantes cõnullum mnagis qͣm
ulum colcre deberert: cuius seruus¬
suis nuninib umperassa. Q uidem̃

Expanded text:
ga obsequia et sollicita consulentium uo| ta coeperunt in silentio permanire . cunctique sacrile| gi superstitionis antestites tantae rei nouitate per| moti Inter se inuicem querere. Vnde in numina sua re| pente uenisset tanti temporis inusitata taciturnitas . | quisnam ita semper garrula ora clausisset ut nec| inuocantium orum| et tantis hostiis delinita . aliquod consulentibus adfer| re responsum. Aut irata. Aut absentia denegarent| Audiunt Nouam nescio| quam surrexisse sectam supersticioni gentilitatis inimicam| que capitolium transitu . ad conspectu uiri eius et exterri| ta deorum suorum ora siluisse suis hominem esse terrori et a de| lubris atque a sedibus suis demones ad transitum ipsius et exul| tari non solum audiunt sed etiam intellegunt . et hunc uirum| adoratis sibi idolis etiam sine praemissa interminatione| terribilem interficere potius quam honorare mallunt. Mi| seri non considerantis quod nullum m\a/gis quam illum colere debireperaret. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
lui ioħis legimꝰ. & inueteri testa¬
ieto iube ductiles exauro ⁊ aere
argertoo: fieri p̾cipiunt᷑: ut sub¬
limia doctrinar̾ ꝑsonent sacramta.
Abarbore aũt fici: discite parabo¬
lait. Suia ramꝰ eiꝰ tener fuerit: &
folia nata. scitis qͥa ꝓpec estas. At
reliqua. Susbexemplo arboris: do¬
cuit consũmationis exeplum. Quo¬
modo inqt qͣnao teneri fuerint
inarhore ficꝰ caliciili. ⁊ gemina
erĩmer itflere. cortexq folia par¬
turit intelligitis estatis aduetum:
nabonii deueris untoitu: itaq
cũ hec om̃ia aux scriptas uiderttis
nolite putare iiconsũmationem

Expanded text:
lypsi Joannis legimus : et in veteri Testamento , tubae ductiles ex auro, et aere argentoque fieri praecipiuntur; ut sublimia doctrinarum resonent sacramenta. Ab arbore autem fici discite parabolam: cum jam ramus ejus tener fuerit, et folia nata, scitis quia prope est aanuis. Sub exemplo arboris, docuit consummationis adventum. Quomodo, inquit, quando teneri fuerint in arbore ficus cauliculi, et gemma erumpit in florem, cortexque folia parturit, intelligitis aestatis adventum, et Favonii ac Veris introitum: ita cum haec omnia quae scripta sunt, videritis, nolite
Abbreviated transcription (Latin):
oleio tredere qd filius homi¬
nis uel indeserto gentiũ sit.
uel in penetrabilibꝰ hereticoꝵ: seo qd̃
aboriente usque adogtioentem. fidẽ
eiꝰ incatholicis eccłiss fulgeat. Hoc
quoq dicendũ qd scđt̃ saluatoris ad¬
uent᷑. non inhumilitate ut pͥus sco
ingła demonstrandussit. Stultũ est
itaq eũ in par uo loco. uel in abscontli¬
io que.ere. quitorius mundi lumen
sit. Ubi cumq fuerit corpꝰ. illuc
congregabunt᷑ aquile. Deexemplo
naturali. qd cortidic cernimus: Ap̃i
instruimꝰ sacramto. A quile ⁊ uul¬
tures. etiam trans maria dicuntur
sentire cadauera. ⁊adescã huiꝰ cemodi
congregari. Siergo in racionales uo¬
lueres naturali sensu tantis terrarũ
spaciis imiaris fluctibꝰ separate. par
cadauer sentiunt ubi iaceat. qͥnto
magis nos. iom̃is mailitiudo ree¬
tium debae festinare adeum u
fulgur exit aboriente. ⁊paroe usqi
inoctidentẽ: Posumꝰ aut coryꝰ¬

Expanded text:
olite credere, quod Filius hominis vel 197 in deserto gentium sit, vel in penetralibus haereticorum; sed quod ab Oriente usque in Occidentem, fides ejus in catholicis Ecclesiis fulgeat. Hoc quoque dicendum, quod secundus Salvatoris adventus non in humilitate ut prius, sed in gloria demonstrandus sit. Stultum est itaque eum in parvo loco vel abscondito quaerere, qui totius mundi lumen sit. Ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. De exemplo naturali quod quotidie cernimus, Christi instruimur sacramento. Aquilae et vultures etiam trans maria dicuntur sentire cadavera, et ad escam hujuscemodi congregari. Si ergo irrationabiles volucres naturali sensu tantis terrarum spatiis, et maris fluctibus separatae, parvum cadaver sentiunt ubi jaceat: quanto magis nos et omnis multitudo credentium debet festinare ad eum, cujus fulgur exit ab Oriente, et paret usque ad Occidentem! Possumus autem cor
Abbreviated transcription (Latin):
onem dierum illorum. so obscura¬
bit: Aluna nondabit lum̃ suum
istelle cadent decelo. ⁊uirtutes
celoꝵ cõmouebunt᷑. Sohiluna obs¬
curabẽt mnon dabunt iumensuũ
& cetera astra cadent decelo: uirtu¬
tesq celoꝵ cõmouebunt᷑. nondimi¬
nici ne luminis: seo conparacioue¬

Expanded text:
 obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur. Sol et luna obscurabuntur, et non dabunt lumen suum; et caetera astra cadent de coelo, virtutesque coelorum commovebuntur, non diminutione luminis , sed quod ad co
Abbreviated transcription (Latin):
satui herodes. qd iuit ⁊ nolens
ꝓpt̃ iuram̃tum homicidiũ fecerit:
quia adhoc forte iurauit ut futu¬
te occasioru inachinas p̃parar&.
Alioquin si ob hoc uis uutandium
fecisse sedicit. si patris. simatris
postulass& interitũ factur fuerat
annon. Qd se repudiatur fuit.
cõtẽpnere debuit ⁊ inꝓpheta. Que
ioħis babtiste. & certa. Herodias
timens ne herodes aliquando ie¬
sipiccra ud pilippo fri amicus fiere
ater illicite nuptię repudio soluerõt
mona filiã ut impso strin couiuio
caput iobis postul&. digno oꝑi salta¬
cionis. digni sangunis pͥmiuit¬

Expanded text:
satur Herodes, quod invitus et nolens, propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob hoc jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, facturus fuerat, an non? quod in se repudiaturus fuerit, contemnere debuit in propheta. Quae Joannis Baptistae. Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam ut in ipso statim convivio caput Joannis postulet, digno opere saltationis dignum sangu
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiis festiuis celebrasse. seduterq
rex infausto auspicio. festiunatem
sua sanguinẽ fedauit. Ueru berodes
tanto maiore impietate. quãto sem
unnoaentẽ doo torẽ uerntus ⁊ pre¬
conem uit ad regni celestis. occidit.
It hoc ꝓuoro hac peticiont salattriei.
inferie pudiuit. Nichil pharas. nil¬
nil talis uesania cõmisse legit sidtan¬
tum peccatte sibi cunuhũ uitam
priuari uuilci Quo longius auere
cultur religionis ab erat: coleuius
uolacion sue festiuitatis deliꝗd.
attam ex ut iusq eremplo probatu.
utltus u nobis diem morus future.
tunendo icitie agendo sepius inme¬
moriam reuocart. qua diem natiu¬
tatis luxuriando celebrare. homo
eni adlaboa nasctt inmudo. ela¬
ti adriquium ꝑmortẽ uanseunt
emundo. Sumq intidiss&e filia ipsi
heredis i saltas& i placuissor

Expanded text:
gaudiis festivis celebrasse . Sed uterque gaudiis festivis celebrasse . Sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit. Verum Herodes tanto majore impietate, quanto sanctum et innocentem doctorem veritatis et praeconem vitae ac regni coelestis occidit, et hoc pro voto ac petitione saltatricis, inferre puduit. Nnil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantem sibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberat, eo levius in violatione suae festivitatis deliquit. Attamen ex utriusque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timendo et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo, et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque introisset filia ipsius Her
Abbreviated transcription (Latin):
herodis maioris filium subquo dns
fugit irgyptum statiem eẽ hui herodi
subquo passus est xp̃s: diuisse iuoce
herodiadem filiam regis arothe. Postea
uero solerus sius exortis quibusdam
contia genieru simultatib. tulisse filiã
siuim. ⁊ lolorem mariti pͥoris inimi¬
ci eiuis nuptuis copulasse. Quisit aũt
hic phillippus: euangłista luchas
plenius doca. Anno quinto decimo
imꝑii tyberii cęsaris ꝓcurante põ¬
tio pilato udcam. tetiarcha autem
galilce herodę: phillippo aut̃ fratre
eiꝰ. tetrarcha ait iture ⁊ thrachoui¬
tidis regionis. Ergo iħoes babtista
quiuenit inspir ⁊ uirtute helie.
eadem auctoritate qua ille ahab
corripuerat uerabel: arguit hero
de herodiadem qd illicitas nuptias
fecerint. ⁊ uonliceat sratre uusete
germano illius uxore ducere males
periditiri aput iege qua ꝓpt̾ di¬
lationẽ eẽ inmemor p̾ceptoꝵ lei.
Et cum dies oportunus accidissa
herodis natalis stu cena fecti prin¬
⁊ pharao legunt᷑. diem natalis sui:

Expanded text:
ilium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis, sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem, filiam regis Aretae; postea vero socrum ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulisse filiam suam, et in dolorem mariti prioris, inimici ejus nuptiis copulasse. Qui sit vero hic Philippus, evangelista Lucas plenius docet: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha vero Galilaeae Herode, Philippo autem fratre ejus tetrarcha Ituraeae et Trachonitidis regionis . Ergo Joannes Baptista, qui venit in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat et Jezabel, arguit Herodem et Herodiadem quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praeceptorum Dei. Et cum dies opportunus accidisset, Herodes natalis sui caenam fecit prinet Pharao leguntur diem natalis sui
Abbreviated transcription (Latin):
mã qͣm seqͣnt̃ humiliratis ieesta¬
racione describit. Inqͣram forina
obrinenda inaiores ⁊ p̃cessores id ẽ
dectores ecelo nminima discreci
gentium instar dominasi subiectis sasi
ibeis gaubent̃ sup uacuislaudibꝰ attolu
seo adei ẽplu regis et̃i qͣsi iumores eis.
Ib regendis p̾sunt efficiant ac miniferi
Q uia nimir necesscest. ut sic bene age

Expanded text:
dite intrare per angustam portam , honoratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretioegum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
dominant eoꝵ. ⁊qͥ potesbitciro
habent suꝑeos beneficiuocatur:¬
uosaũt ñsit. Seo qͥmaiorẽ ĩuob̾.
fiat sic̃ iunior. Et qͥ p̃cessorest.¬
sic̃ ministiaior. Sertantibꝰ depͥora
tudiscipulis: pius magifter eos¬

Expanded text:
firmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello , hoc maxime in loco, ubi et ipsa connita. Neque enim credibile est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Conten
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bentes. iugulum ꝑcussorib uel intat¬
tum corpus orferentes. uel ipsa suorũ¬
multitudine nonarino mucione
latisunt ut ferio conarent asserare
iusticie ciusam .E. hoc solum remicucen¬
tes se alłam confitiri. quinoe redari¬
pex dominicus cuium lamiari se ꝑmi¬
sit. ⁊tinqua ab inruentib lupis passisunt
Quc unqua rabies absq bello tantahumi
sua. tot simul perire uel reos uissit: ne
unti punirent. multitudo non obtiuur
cũ inultum ec̃ solait qd multitudo deli¬
qͥd. Hac igit crudelitate in manissimi tia¬
tiest illa plane anglica legio: que ut cridi
ciullis angłoꝵ legionibꝰ iam conlaudat
sed emerite uminilicie ueteranus. In iccu
iteragens subito incidissee in eos qui passi
epulabant. leti mrm spolus atq abhis
idconiu secndum iuitat᷑. platam aber

Expanded text:
praebentes et iugulum percussoribus uel intecpraebentes et iugulum percussoribus uel intectum corpus offerentes. multitudine, non armorum munitione elati sunt, ut ferro conarentur asserere justitiae causam; sed hoc solum reminiscentes, se illum confiteri, qui nec reclamangrex Dominicarum ovium, laniari se tamquam ab irruentibus lupis passi suntQuae umquam rabies absque bello tantam humsua tot simul perire vel reos jussit? Ne justi punirentur, multitudo non obtinuit, cum inultum esse soleat, quod multitudo delinquit. Hac igitur crudelitate immanissimi tyraest illa plane angelica legio, quae, ut credimus, cum illis angelorum legionibus iam conlaudat sed emeritae iam militiae veteranus. Hic cum iter agens subito incidisset in hos, qui passim epulabantur laeti martyrum spoliis, adque ab his ad convescendum invitatus, prolatam ab
Abbreviated transcription (Latin):
daium ⁊ igaudio ꝑsecitti sumus: quia digni
habit dent̃ pati prodomino deo corũ.
Et nũc nõnos uelhec uel uttume utte
uacessuas. inrebelliouo cogit. Nouinos
aduersiunte imperato: armauit: ipsa
saltem quefortissima est. ipiculis despa¬
tio. Uenemꝰ ecce arma inon resistimus
quia mori quam õc eidere satis maliumꝰ.
unnocentes interire: qua nexii iuuere
preobramus. Si quid innos ultra statue¬
ris: siꝗd adhuc uisseris. siquid ad moueri
igues. tormñta. ferrum subire parati¬
I. sumus. &pianos nos fatem persequi
xpianos nom possumus. Aumhec talia
inaxiinianus audissa: obstiuatosq uifi¬
una sententia utteioms decreuit. ⁊ cõ¬
fici circum fusis militum agminibus
iub&. Quicum missi adbeatusima legi¬
onem uenissent. ftruigunt inscõs im¬
pium ferrum. morisourecusantes uite
inor. A. debant itaq passim gladuis no
reclamantes saltem aut repugnantes.
sedde positis armnis ceruices ꝑsecutorib

Expanded text:
dauimus et gaudio prosecuti sumus, quia digni dauimus et gaudio prosecuti sumus, quia digni habiti essent pati pro domino deo eorum. et nunc non nos uel haec ultima uitae necessitas in rebellionem coegit, non nos aduersum te, imperator, armauit ipsa saltim quae fortissima est in periculis desperatio. tenemus ecce arma et non resistimus, quia mori quam occidere satis malumus et innocentes interire quam noxii uiuere praeoptamus. si quid in nos ultra statueris, si quid adhuc iusseris, si quid admoueris, ignes, tormenta, ferrum, subire parati sumus. Christianos nos fatemur, persequi stianos non possumus. Cum haec talia Maximianus audisset obstinatosque in fiuna sententia interfici omnes decreuit et rem confici circumfusis militum agminibus iubet. qui cum missi ad beatissimam legionem uenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae amore. caedebantur itaque passim gladiis non reclamantes saltim aut repugnantes, sed depositis armis ceruices persecutoribus
Abbreviated transcription (Latin):
auctorem uelis aut nolis ttuum. Binio
idtam funesta cõpellum ut huc ossedaoꝰ.
tibi ut fecimꝰ hactenus huc parebimꝰ.
quassangune innocentium cruentare
nefas ducimꝰ. dextere iste pugnare
iduersum impios atq intumcos sciunt:
laniare pios iconciues nesciunt. Nemi¬
nimusnos ꝓcuumꝰ pocius. qua adu̾sus
ciues arma supsisse. Pugrautinꝰ semper
ꝓiusticia. ꝓpietate: pro uinocentium
salute. liee suer hac tenus nobis pcia
piculoꝵ. Pugnauimꝰ ꝓfide. quã quo
pacto conser uabimus. sihanç des tito
nonexibemus. Iurauimꝰ primũ uisaera¬
m̃ta diuna: uirauuimꝰ deunde insacruita
si prima ptorumpimꝰ. Apimos ad peniã
pernos requiri iubes: uamtibi exhoe
alii requirendi uonsunt. habes hic uos
confitentes diñ patrem auetorẽ omñium:
secios nobis quoq cora singuine as¬
ꝑssstrucidariferio. ⁊ tam̃ scifimorum
cõmilttonum nertes. ⁊ ftatt unfinera
nenfleuitit nondoliumꝰ. sed poctus lati¬

Expanded text:
auctorem uelis nolis tuum. si non auctorem uelis nolis tuum. si non in tam funesta conpellimur, ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus, adhuc parebimus; quas sanguine innocentium cruentare nefas ducimus. dexterae istae pugnare aduersum impios atque inimicos sciunt, laniare pios et ciues nesciunt. meminimus nos pro ciuibus potius quam aduersum ciues arma sumpsisse. pugnauimus semper pro iustitia, pro pietate, pro innocentium salute; haec fuerunt hactenus nobis, pretia periculorum. pugnauimus pro fide. quam quo pacto conseruabimus tibi, si hanc deo nostro non exhibemus ? iurauimus primum in sacramenta diuina; iurauimus deinde in sacramenta si priora prerumpimus. Christianos ad penam per nos requiri iubes. Iam tibi ex hoc alii requirendi non sunt; habes nos hic confitentes Deum Patrem auctorem omnium et socios, nobis quoque eorum sanguine aspersis, trucidari ferro; et tamen sanctissimorum commilitonum mortes, et fratrum funera non fleuimus, non doluimus, sed potius lau
Abbreviated transcription (Latin):
eat. heliqua uero se militum multitudo.
nutuo sermone infuigabat. ut intam
pelato ope persisterent. Incitamentum
timen maxunum fidei: u ullo tp̃r peues
scm̃ mauricitim fuit primicherium.
Tunc sicut tradit᷑ legionis eiis quicum
exsupio ut inexercitu apellant campi
doctore: ⁊candido senatore militum
accedebat exortando singulos: umnonen¬
do turmas fid elium comilitonum. &¬
monebat socios illos & contu bernales
suos quuam incelo p̃cesserant. Filagra Eui¬
bat erã iam tinc iubeatissimis uiris.
martirii głosus aidor. Mnis itaq pͥm oubꝰ
sius atq auctorib anunati: maximiano
adhuc usania estuanti mandata mit¬
tunt. sic̃ pia tta &e fortia queferuittur.
fuisse inhoc modo. Mattes sumꝰ unꝑator
tui. sedtim serui qd libert conitemꝰ dei
Tbiiilicia debemꝰ illi uinocenttiam:
Ate stipendiuin laboris excepimꝰ: abillo
uite exordiuri sũpsim. S eqͥ impatore
iihoc nequaqͣra possumꝰ: ut auctorem

Expanded text:
rat; reliqua uero se militum multitudo rat; reliqua uero se militum multitudo mutuo sermone instigabat, ut in tam praeclaro opere persisteret. Incitamentum tamen maximum fidei in illo tempore penes sanctum Mauricium fuit primicerium tunc, sicut traditur, legionis eius qui cum Exuperio, ut in exercitu appellant, campi doctore et Candido senatore militum accendebat exhortando singulos et monendo fideliumque conmilitonum emonebat socios illos et contubernales suos qui iam in caelum praecesserant; flagrabat enim iam tunc in beatissimis uiris martyrii gloriosus ardor. his itaque primoribus suis atque auctoribus animati Maximiano insania adhuc aestuanti mandata mittunt, sicut pia, ita et fortia quae feruntur fuisse in hunc modum: Milites sumus, imperator, tui, sed tamen serui, quod libere confitemur, dei. tibi militiam debemus, illi innocentiam. a te stipendium laboris accepimus, ab illo uitae exordium sumpsimus. sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, ut auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
Igit sicut supra drxunus. cogneto inaximianꝰ
thebeoꝵ responso: p̃cipiti ura feruid obue¬
glecta imꝑia. decimum exeadẽ legiorie gladio¬
feriri uba. quofacilius cȩteie regis p̾ceptis
territ meti cederent. Re integratisq
mandatis edicit ut teliqui in ꝑsequucione
xp̃ianoꝵ cogait. Ubi uero adthiebeo scdenũ¬
tatio trerata ꝑuenit: cognitumq ab eiseft
inuingi sibi rursum ex secutiones pfanas.
uoc feraio passim ac tumult̾ incastris exo¬
rit: ad firmaatium sę nuqͣm ulli inhec tair
sacrilega mitister ia cessuros: Odołoꝵ ꝓfana
colett. extrrina aꝑire sanctius ce qua idu̾sus
xp̃iaram fidẽ tienire Nͥs deinde cõꝑus ma¬
ximianus omibelua cruentior. rursus ad
ingentẽ seuiciam redit. atq imꝑat: ut iter
decimꝰ eoq mortidet. aeteri nicis hominus
ad hec que sꝑcierat compellerẽt. Quibus
iussis detiuo incastra platis. segregat᷑ atq.
percussus est quidecimus sorte obuene¬

Expanded text:
igitur, sicut supra diximus, cognito Maximianus igitur, sicut supra diximus, cognito Maximianus Thebaeorum responso praecipiti ira feruidus ob neglecta imferiri iubet, quo facilius ceteri regiis praeceptis territi, metu cederent; redintegratisque mandatis, edicit, ut reliqui in persecutionem christianorum cogantur. Ubi vero ad Thebaeos denuntiatio iterata pervenit, cognitumque ab eis est, iniungi sibi rursum exsecutiones profanas, vociferatio passim ac tumultus in castris exoritur adfirmantium, numquam se ulli in haec tam sacrilega ministeria cessuros, idolorum se profana colere; extrema experiri satius esse quam adversus Christianam fidem venire. His deinde compertis, Maximianus omni bellua cruentior, rursus ad ingenii sui saevitiam redit, atque imperat ut iterum decimus eorum morti detur et ceteri nihilo minus ad haec quae spernerent conpellerentur. quibus iussis denuo in castra perlatis segregatus atque percussus est qui decimus sorte obuene
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑtrahendã xp̃ianoꝵ multitudinẽ
destinarent᷑. soli erudelitatis minifte¬
rium detractare ausisuntiãtq huiꝰ¬
modi p̾ceptis se obtemperaturos ne¬
gant. Maximianꝰ uonlonge aberit.
naise ei tea octo dieruin itynera fessꝰ
tenebat. Ubi cumei ꝑnuntios dela¬
tumess& legionem hanc ad uers
substitisse infurorem iitigiu indig¬
nationis e arsit. Sedprius i quam
diqua cõmemore situs loci istius
relacione inserendus udet. Docushic
sexaginta fer me milibꝰ agenauense
urbe ab est. Quatuor decim uero
milibus distat a captte limandi lacus. qͦ
infuit todanus. Docusiste iaint alpina
inga anualle situsest: ad qũe ꝑgentibus
difficili transitu. asꝑum atq artum iter
pandit Infestꝰ namq rodanius fixeismon¬
tibꝰ. iadicib uix ꝑuium uantibꝰ aggerem
reliqͥo. Et uictis trans inissisq auguffiarut
faucib subito nũc exiguus inter montium
rupes. campꝰ aꝑit. In hoc legio sẽi consederat

Expanded text:
ad pertrahendam christianorum multitudinem ad pertrahendam christianorum multitudinem destinarentur, soll crudelitatis ministerium detrectare ausi sunt adque huiusmodi praeceptis se obtemperaturos negant. Maximianus non longe aberat, nam se circa Octodorum itinere fessus tenebat. Ubi cum ei per nuntios delatum esset, legionem hanc adversum substitisse, in furorem instinctu indignationis exarsit. sed mihi priusquam reliqua conmemorem, situs loci eius relationi inserendus uidetur. Agaunus sexaginta ferme milibus a Genauensi urbe abest, quattuordecim uero milibus distat a capite Lemanni lacus quem influit Rhodanus. locus ipse iam inter Alpina iuga in ualle situs est ad quem pergentibus difficili transitu asperum atque artum iter panditur. infestus namque Rhodanus saxosi montis radicibus uix peruium uiantibus aggerem reliquit. euictis transmissisque angustiarum faucibus subito nec exiguus inter montium rupes campus aperitur. in hoc legio sancta consederat.
Abbreviated transcription (Latin):
romane res publice cudio elteo
sicut auaricia. libidine. crudelitate
ceterisq uiciis obsessus fuerat. ita
etiam execcandis gentiliumi rribus
dedit̾. ⁊ erga demi ⁊ celi ꝓfanis. inpi¬
etate suam adextingien iñ ⁊p̃iau¬
tans nom̃ armauerat Eituncidi
uori cultũ profiteri auo ebant: spas¬
sis usquequat iulit mirius. uelad
supplicia uel adnacemi pebasus.¬
ac uelut baccatione barbaris data.
prorsus iireligionem arma cõmouerat
Erat eodem tp̃re inexerciti legio mili¬
tum quitebei appellabant᷑ Legio ant
uocabat᷑: que tuc̾ sex milia ac sexcen¬
tosuiros inarmis habebat. Hii inau¬
xilium maximiano ab orientis partibꝰ
accersiti uenerant : niri inrebꝰ bellicis
strenui. ⁊ uirtute nobiles s nobilioreᷤᷤ
fide. Eiga imꝑatorẽ fortitudine.
erga xp̃m deuocione certabant: euuã¬
gelici p̃cepti etiam subarmis nouin¬
meniores. reddebant quedeierant
deo. ⁊ que cesaris cesari restituebant.
Itaq cunr ihii sicut ceteri militiun

Expanded text:
Romanae rei publicae cum Diocletiano sicut avaritia, libidine, crudelitate ceterisque vitiis obsessus furebat, ita etiam exsecrandis gentilium ritibus deditus et erga Deum caeli profanus, impietatem suam ad extinguendum christianitatis nomen armaverat. Si qui tunc Dei veri cultum profiteri audebant, sparsis usquequaque militum turmis, vel ad supplicia vel ad necem rapiebaac velut vagatione barbaris gentilis data prorsus in religionem arma conmoverat. Erat eodem tempore in exercitu legio militum, qui Thebaei appellabantur. Legio autem vocabatur, quae tunc sex milia ac sexcentos viros in armis habebat. Hi in auxilium Maximiano ab Orientis partibus acciti venerant viri in rebus bellicis strenui et virtute nobiles, sed nobiliores fide; erga imperatorem fortitudine, erga Christum devotione certabant. Euangelici praecepti etiam sub armis non inmemores reddebant quae Dei erant Deo et quae Caesaris Caesari restituebant. 4. Itaque cum et hi, sicut ceteri militum,
Abbreviated transcription (Latin):
tes aqua frigida utant᷑. ⁊ coctũ aliquid
accepisse luxurie sit. Ille igit᷑ ego qͥob
gehenne metum talime circere ipse dap¬
naueram: scorpionum tantũ socius ⁊
ferarum sepe choris inter eram puellar.
pallebant ora ieiuniis. ⁊ mẽs desideriis
estuabat infrigido corpore ⁊ ante homi¬
nẽ suum iamcarne premortua: solalibi¬
dinum incendia postulabat.

Expanded text:
ntes ibi aqua frigida utantur, et coctum aliquid ntes ibi aqua frigida utantur, et coctum aliquid accepisse, luxuriae sit. Ille igitur ego, qui ob metum gehennae tali me carcere ipse damnaveram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat: in frigido corpore, et ante hominem suum jam carne praemortua, sola libidinum incendia pullulabant.
Abbreviated transcription (Latin):
disposui: sitam̃ ds uitam dederit.
⁊si uttuperatores mei saltim fugientẽ
me. ⁊ clausum ꝑsequi desierint.
UIII. Nde siderata deinde loca adque olim
obagendam penitentiam ꝓperare cu¬
pierat. ita iact᷑ accensusq accessit.
ut uolasse magis quame asse eiuncre¬
deres. Quomͦ uero perquadrienniuin
continuum xp̃i potitꝰ auxilio penitu¬
erit: idẽ hieronimus que sponte per¬
tulit. ipsinis dei ad fuisse gram huus¬
modi iidicauit. Quocies inheremo cõ¬
stitut᷑. uilla uasta solitudini que ex¬
ust solis ardoribus horridum mona¬
chis prestat habitaculu: pitaui me inqͥd
romanis int̾ eẽ deliciis sedebam solus: qͥa
amaritudine replet᷑ eram orrebant sacco
m̃bra deformia: scalio rutis sicum ethio¬
pice car nis addurerat. Cottidie lacrimȩ.
cottidie gemit᷑. Et si quando repugnan¬
tem somnus imminens obp̃ssisse: nuda
humo uix ossaherentia collidebam. deci¬
bis uero ⁊ potu taceo. cum ȩtiam langue¬

Expanded text:
disposui, si tamen Deus vitam dederit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte pertulerit, ipsius Dei adfuisse gramodi indicavit. Quoties in eremo constitutus, et illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus horridum Monachis praestat habitaculum, putavi me, inquit, Romanis interesse deliciis. Sedebam solus quia amaritudine repletus eram. Horrebant sacco membra deformia; squalida cutis situm Aethiopicae carnis adduxerat. Quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si aliquando repugnantem somnus imminens oppressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. De cibis vero et potu taceo, cum etiam langue
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑: Quidam exclericoꝵ monachoꝵq
or dinibꝰ ꝑpetulantia. ꝓq ingluiua dis¬
cursantes adeffugandum urbe hiero¬
nimum. qui utrumq eoꝵ seribes uiciũ
dephender&: insidias parauere. Uerũ¬
eccła petr⁊ infatuta regimine. om̃ium
hebraicam quoq habeat uerrtrẽ. or
grecoꝵ quorundani leurtis. qua irria
nosase om̃s scripturas diuintꝰ inspratas
profectus est: gregorium na:ans: enũ
constantinopolitane urbis ep̃m. inscar̃¬
scripturarum studiis eruditum: sup¬
plex docibilisq discipulus adiit p̃¬
ceptorem. eumq constantinopolim
obseruabat. Hoc discipulatu hieroni¬
mus ꝑacto. insyriam ꝑrexit. & dum
inpossessionem auagrii presbiteri
moraret᷑: malchum monachum ⁊ ali¬
quando captiuum repperit. Percon¬
tatusq eum omem captiuitatẽ. hacce¬
pit historiam: quapostea edidit scrip
s̃t ⁊ romanis fidelibꝰ misit. Hac in huiꝰ
historie ꝓlogos int̾ seres seribere inqͥd

Expanded text:
neretur, quidam ex clericorum monachorumque neretur, quidam ex clericorum monachorumque ordinibus, pro petulantia, proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieropdeprehenderat, insidias paraverunt. Veruia Petri instituta regimine, omnium Hebraicam quoque haberet veritatem, et Graecorum quorumdam levitas, quae sibi a Deo omnes scripturas divinitus inspiratas profectus est ad Gregorium Nazianzenum, Constantinopolitanae urbis EpiscScripturarum studiis plene erudiretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cumsubito rapt᷑ inspũ adtribunal iudi¬
cis ꝑtrior. ibi tantum luminis ⁊ tantun
exciscum stantium claritate uidi fulgo¬
ris: ut ꝓiectꝰ interram surfum aspicere
nenauderem. Interrogat᷑ condicionem.
xp̃iarum meesse respondi. Et ille qͥp̃si¬
pos. Mirantib cunctis oculos aperio.: tãto
lacrimarum ibre profusus ut etiã in¬
credulis fidem facerem exdolore. Nec
uere sopor ille inanis fuit. ut uana
somnia quib sepe deludim̃. Testis est
tribunal qͥ iacui: iudicium testisest
qd timuu. Itamͥ nuqͣm contingat talẽ
iuicidere questionẽ: li gentes habuisse¬
me scapulas plagas sensise ꝑsomnium
itanto dehinc studio diuina legisse.
Iuterea hieronimus romane eccłe presUi¬
biter. hos damasi sacerdotis sacre biblio¬
tece serutator. diuinoꝵ disertor uolu¬
minũ. dũ ꝑtriennium continuũ carus.
accept᷑q popularibꝰ uenerat᷑. om̃iumq
iudicio dignus eẽ sũmo sacerdocio decer¬

Expanded text:
Cum subito raptus in spiritu ad tribunal judiCum subito raptus in spiritu ad tribunal judicis pertrahor, ubi tantum luminis, et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut projectus in terram, sursum aspicere non auderem. Interrogatus conditionem, Christianum me esse respondi. Et ille qos; mirantibus cunctis, oculos aperio tanto lacrymarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerem ex dolore. Nec vero sopor ille inanis fuit, ut vana somnia, quibus saepe deludimur. Teste est tribunal ante quod jacui, judicium teste quod timui; ita mihi nunquam contingat talem incidere quaestionem. Livientes me habuisse scapulas, plagas sensisse per somnium; et tanto dehinc studio divina legisse, Interea Hieronymus Romanae Ecclesiae Presbyter, os Damasi Sacerdotis, sacrae Bibliothecae scrutator, divinorum dissertor voluminum, dum per triennium continuum carus acceptusque popjudicio dignus esse summo sacerdotio decer