comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Siquis presbr᷑. aut diaconis
aut oiaconiso sen subdiaconus. ł
cuinsuibet alterꝰ locicłicus. aut mo¬
nachus. aut mulier. que solutarie
uire cedura ẽ. nullo conoito testamãto
decesserit. nece parentes̃ uiriusq se

Expanded text:
p. Si quis presbyter aut diaconus aut diaconissa aut subdiaconus vel cuiuslibet alterius loci clericus aut monachus aut mulier, quae solitariae vitae dedita est, nullo condito testamento decesserit nec ei parentes utriusque se
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ uł ordinẽ ĩecũt᷑ si ad testi¬
õmũ dicẽdi pecin tuerĩt ꝑ ut beges
p̃cipiũt audiãt᷑ salua fñ sit litig¬
acoĩb falsi acnio. Si forte pbrĩ ꝙ
suo noĩe suꝑioris loci tesciõnũ
dicyͣ cit᷑ aliꝙ cõporalẽ ⁊̃a su

Expanded text:
um vel ordinem secuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniu
Abbreviated transcription (Latin):
um cłicis iniudraũ uocatis p¬
ateat ep̾alis audientia uolentib tñ
acrorib siactor oisteptanonẽ sanitis¬
simi archiep̃i noluerit experuienrorẽ¬
tissime nie sed̾ ex amͣ contra catholi
sub uiro reuerentissimo archiepo hui
alme urb̾ cłicos ꝯstintos. uł contra re¬
uerentissimũ y conomũ tani deipiꝰ quaͣ
deeccłiasticis negotiis sibimet ntu¬
rit expecordũ. qui ĩmullo alio forou.
apud quẽquã aliũ iuticeni eostẽ cłi¬
lib negonis renitet uraeerere.¶¶em

Expanded text:
um clericis in iudicium vocatis pateat episcopalis audientia, volentibus tamen actoribus, si actor disceptationem sanctissimi archiepiscopi noluerit experiri, eminentissimae tuae sedis examen contra catholicos sub viro reverentissimo archiepius urbis clericos constitutos vel contra reverentissimum oeconomum tam de ipsius quam de ecclesiasticis negotiis sibimet noverit expetendum neque in ullo alio foro vel apud quemquam alterum iudicem eosdem clerilibus negotiis tempt
Abbreviated transcription (Latin):
s arm contenpnatione publicis ea¬
iculis inferencam ꝑcellatin. precipi¬
mus qum etiã om̃a priuilegia que
sa legib sũt p̃stmn. mttatta atq illib¬
atͣa ẜuari¶ p̃terea uibemus. ut om̃s
cłici atq monachi qui desuns cuntatib
aolart̃ almam urbem eccliałnici ne¬
goni. aił religionis ausa ꝓficistiscũ¬

Expanded text:
 auri condemnatione publicis calculis inferenda ut percellatur, praecipimus. Quin etiam omnia privilegia, quae sa legibus sunt praestita, intacta atque illibata servari. Praeterea iubemus, ut omnes clerici atque monachi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem ecclesiastici negotii vel religionis causa proficiscu
Abbreviated transcription (Latin):
cb̾ carus naudre censeuir extrane¬
tia cͥgmostant . h ai eis raritũ faculr¬
ore. concessa. ut maires. fi̾lias aiq
germanias intra domoꝵ sepra suarũ
conaieant. In his erm nichil sari
ciminis extimari. feons natimale ꝑ¬
mutit. illas enĩ nõ reunqui castita¬
is orcatur asserno queaante saceroꝑ¬

Expanded text:
catus honore censentur, extranetia cognoscant; hac eis tantum facultate concessa, ut matres, filias atque germanas intra domorum suarum septa contineant. In his enim nihil scaevi criminis aestimari foedus naturale permittit. Illas etiam non relinqui castitatis hortatur affectio, quae ante sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
offeruntur militie uł generis aut di¬
gnitatio defensione uti ꝓhibeat᷑. excep
ta tm̃ maiestatis cansa inqua sola oĩb
equa ꝯditio est.

Expanded text:
feruntur, militiae, vel generis aut dignitatis uti defensione prohibeatur, excepta tantum majestatis causa, in qua sola omnibus aequa conditio est.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ⁊ coͦacta suspectã hereclitatẽ ad̾¬
ire pͥꝰquã o herecle gereret. rebus
sit humanis exẽpta cũ diuo an¬
tonino parenti nr̃o debiͣ etiã a su¬
bstitutis froĩ ꝯmissu ꝯ tẽplatiõe
urdicii testatoris quasi tacite ab
his repetitu iã dirdũ placiũt .n
enĩ quarte retẽptioẽ quã illa q̃
rẽpudiauĩt hereclitatẽ adire co¬
acta suspectã retinere nõ potuit.

Expanded text:
tum, et coacta suspectam hereditatem adire, priusquam pro herede gereret, rebus sit humanis exempta: cum divo Antonino parenti nostro deberi etiam a substitutis fideicommissum contemplatione iudicii testatoris quasi tacite ab his repetitum iam dudum placuerit. neque enim quartae retentionem, quam illa quae repudiaverit hereditatem, adire coacta suspectam retinere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
siue fidei ꝯmissu apatruo tuo
relictu tibi sub ꝯditioe si filio eiꝰ
nupsi sses. cu mortuo filio prĩ¬
qua matrimonũ cũ eo ꝯtrabete̾.
ꝯditio defecerit nulla rͣatiõe tibi
deberi existimas.
mp̃ Sixorẽ tuã tp̃r nuptiaꝵ
in patria potestate fuisse mõstre¬
tur. fidĩ ꝯ missi ꝯmodũ ei relicti
cu nupserit. nullo alio diẽ esꝰ ce¬
dere ꝓhibente. patͥ quesitũ non
ambigit᷑ ꝙ si apatre ante nupti¬
as emancipata fui̾t. ac postea de¬
cessit᷑ suꝑstite patre. ⁊ marito ac
libis actioe fidĩ ꝯmissi sibi ꝯpe¬
tentẽ ad herecles suos trãsmisit.

Expanded text:
sive fideicommissum a patruo tuo relictum tibi sub condicione, si filio eius nupsisses, cum mortuo filio, priusquam matrimonium cum eo contraheres, condicio defecerit, nulla ratione tibi deberi existimas. uxorem tuam tempore nuptiarum in patria potestate fuisse monstretur, fideicommissi commodum ei relicti, cum nupserit, nullo alio diem eius cedere prohibente patri quaesitum non ambigitur. Quod si a patre ante nuptias emancipata fuerit ac postea decesserit, superstite patre et marito ac liberis actionem fideicommissi sibi competentem ad heredes suos transmisit.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p. In legatis ⁊ fidĩ ꝯ missis fruc¬
tus post litis ꝯtestatioẽm nõ ex die
mortis sequuntur. siue ĩ re siue ĩ
m̃p Set si exͥ senatus ꝯsulto pãse¬
te quartã hereclitatis retinustina¬
⁊ drodantẽ fidĩ ꝯ missi restituntitꝰ
ꝙ creclitorib hereclitariis ꝓ nouez
unciis p̃stiteris afidĩ ꝯ missario tre¬
petere potes. bellianum¬

Expanded text:
. In legatis et fideicommissis fructus post litis contestationem, non ex die mortis sequuntur, sive in rem sive in  . Si ex senatus consulto partem quartam hereditatis retinuisti et dodrantem fideicommissi restituisti, quod creditoribus hereditariis pro novem unciis praestiteris, a fideicommissario petere potes. SE
Abbreviated transcription (Latin):
um patrẽ familias frdĩ cõ¬
missi noĩe ꝙ ĩ die certa reliꝗd ita
caue̾ hr̃dẽ p̃cepisse ꝓponas. Si
amarito nõ diu̾tisset. uiris dicti¬
onis originẽ ꝓ mn seruari equu
est. ac si nicħ suꝑea rescͥptũ fuiss
Unec exͣemplu legati ł hereclitats
inquib ꝯditio diuortii nõ nũquã
remitti solet. hiuc᷑ rei ꝯͣ ꝑandu ẽ.
cũ ab surdu est idõ ꝑ petiri eclic¬
ti neglegi formã qr patris sui uo¬
luntati nõ obreꝑatur .y.¬
ta testam̃to prãri uoluĩt si cu fo¬
caria sua matreq eiꝰ moraret. et
ꝑ eu stetit quominꝰ uolũtati te¬
statoris pareret. c̃ spõte scͥpte testĩ¬

Expanded text:
um patrem familias fideicommissi nomine, quod in diem certam reliquit, ita cavere praecepisse proponas, si a marito non divertisset, iurisdictionis originem perinde servari aequum est, ac si nihil super ea re scriptum fuisset. Nec exemplum legati vel hereditatis, in quibus condicio divortii nonnumquam remitti solet, huic rei comparandum est, cum absurdum sit ideo perpetui edicti neglegi formam, quia patris sui voluntati non obtemperatur. Sta testamento praestari voluit, si cum focaria sua matreque eius moraretur, et per eum stetit, quominus voluntati testatoris pareret, cum sponte scripturae test
Abbreviated transcription (Latin):
p Hõ uistã te gerere sollicit¬
udinẽ ꝑfidĩ ꝯmisu relicte põtio¬
nis rerelitatis ꝑspicim̃. uerẽtẽ
ne fructu ãmittas relicti fidr̃ cõ¬
missi. qm auia testatoris. expãte
scͥpta heres ⁊ tͥ rogata restituere
calliditate ac fraute repudiauit.
ut ad aliu ÷ nepotẽ. euntẽq cohe¬
reclez de uoluatur põtio. a quo tͥ
noĩatĩ nõ fuea̾t frdi ꝯmissu relic

Expanded text:
 Non iustam te gerere sollicitudinem per fideicommissum relictae portionis hereditatis perspicimus verentem, ne fructum amittas relicti fideicommissi, quoniam avia testatoris ex parte scripta heres et tibi rogata restituere calliditate ac fraude repudiavit, ut ad alium nepotem eundemque coheredem devolvatur portio, a quo tibi nominatim non fuerat fideicommissum
Abbreviated transcription (Latin):
sMinor annis lege finitis. nec
ꝑ fidi ꝯ̾ missu libertatẽ supp̃mis
suis relinquere pot. nisi his quoꝵ
caus̃m ꝓbare põt
d̾ Deberi ⁊̃ aliẽn̾e ancille fid̃i¬
ꝯmissariã libẽtatẽ placuit. nec de¬
ficit hoc debitu si interĩ domina
si mͦ nicb ex iudicio eiꝰ quiq ue reli¬
quid libertatẽ ꝑcepit. noluit uen¬
dere qr possit tp̃r ꝓcedente ubicũ:
occasio redim̃de ancille fuiͣt. p̃sta¬
d̾ Di quib ꝑ fid̃i ꝯmissu libẽtas
supp̃mis iudiciis relinquitur. eoꝵ
liberti efficiuntur aꝗb manuim¬
fidi ꝯmissariã libertatẽ ita tͥ datã
si uxori testatoris placuisset. licet ñ
ad eunte hr̃clitatẽ ad filiũ solida he¬
relitas ꝑtinere cepit. ñ refrãgãte
tñ uxore testatoris potes petere li
as ita tͥ relicta cũ testatoris filiꝰ ad
annu uicesimũ quintũ ꝑueĩss¬

Expanded text:
Minor annis lege definitis nec per fideicommissum libertatem supremis suis relinquere potest nisi his, quorum causam probare pot Deberi etiam alienae ancillae fideicommissariam libertatem placuit: nec deficit hoc debitum, si interim domina, si modo nihil ex iudicio eius, qui quaeve reliquit libertatem, percepit, noluit vendere, quia possit tempore procedente, ubicumque occasio redimendae ancillae fuerit, praestaHi, quibus per fideicommissum libertas supremis iudiciis relinquitur, eorum liberti efficiuntur, a quibfideicommissariam libertatem ita tibi datam, si uxori testatoris placuisset, licet non adeunte hereditatem ad filium solida hereditas pertinere coepit, non refragante tamen uxore testatoris potes petere libtas ita tibi relicta, cum testatoris filius ad annum vigensimum quintum pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓturatori. uł dño. uł pͥmatib possessioĩs.
si se ad ꝯpͥm̃dam multitudirẽ rustica¬
noꝵ sufficere nõ posse firmauint. ⁊ ro
ꝓuintiali iudicio palam fecit. milita¬
re auxilium rector ꝓuincie atͥbimo ł
pͥmatib niũ. faciet dari: si ciuilia suf¬
ficere nõ passe ꝑspexinr. Si uoͣ post exi¬
bitoẽm eoꝵ qui accusantur. in nocẽtes
eos ẽẽ. ⁊ nicħ criminis admisisse pa¬
tii̾t. accissatores peãm que ĩ calũpniato¬
res exercẽnda est. subire cogertur. exẽ¬
plo aũt graue est. sic latronẽ ĩ quirere.
ut in nocentib ꝑicłm fiat d̾ acꝗrẽdis tei.
ĩ tentantur sentestia festinari nõ solet.
s at not᷑ari requiratur. nõ utiq at pẽam.
s ut potestas ei sit purgandi se si patu¬
erit. postquã aũt reqrerdus sc̃s ĩtra ã¬
nĩs rechierit. si secrimine purgͥauͣt:
res arbitrio uidicis ⁊gnatas recipiat.
Siuõ intra id tp̃c reu̾sus post ĩtimati¬

Expanded text:
sessionis, sessionis, si se ad comprimendam multitudinem rusticanorum sufficere non posse firmaverint et id provinciali iudicio palam fecerint, militare auxilium rector provinciae a tribuno vel primatibus numeri faciet dari, si civilia sufficere non posse perspexerit. Si vero post exhibitionem eorum qui accusantur innocentes eos esse et nihil criminis admisisse patuerit, accusatores poenam quae in calumniatores exercenda est subire cogantur. exemplo autem grave est sic latronem requirere, ut innocentibus periculum fiat. D. XII k. intentantur, sententia festinari non solet, sed adnotari, ut requiratur, non utique ad poenam, sed ut potestas ei sit purgandi se, si potuerit. Postquam vero requirendus factus intra annum redierit, si se crimine purgaverit, res arbitrio iudicis signatas recipiat: sin vero intra id tempus reversus post intimati
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Si qui latrones seu aliis crimini¬
b obnoxii inpossesiõe degãt. seu latitãt.
dñs passessiõis si p̃sto est: aut ꝓcuratoẽs.
si dñs ab est. seu prirnates possessioĩs. ul¬
tro eos offerĩtũt aut si scientes
hoc spõte nõ feterĩt ꝯ ueniantur cuuli
officio. ut tratãt ꝓuinciali iudicio eos
qui requiruntur ꝓut iuris est. sub exa¬
mine iudicis arguento. ⁊ peãs ꝑꝑ docu¬
m̃ta ꝯ gruas sudituros ESi uõ exibẽ eos
diũ uł ꝓcuratores aut pͥmates passessi¬
õe distulerint. ĩt̃ ad detinendos eqͣtͣ art¬
ctore ꝓ uncie oĩa ciuika dirigantur au¬
xilia. ¶Sin aũt ꝑꝑ multitudinẽ forte ⁊¬
eoꝵ qui ĩ preclio sũt ciuile ad minicłm
suffice̾ nõ posse ꝯ stitit. ⁊ memorati au¬
taces ex secutorib obicerint manꝰ. uł alias
parere distulint. tc̃ uidex ꝓuincie. me¬
mor ꝑicli sui auiro teuoto tribuno seu
pͥmatib militum qui ĩ locis sñt. auxi¬
lium pastulet. ⁊ ꝑmilitarẽ manum

Expanded text:
p. Si qui latrones seu aliis criminibus obnoxii in possessione degunt seu latitant, dominus possessionis, si praesto est, aut procuratores, si dominus abest, seu primates possessionis ultro eos offerant aut, si scientes hoc sponte non fecerint, conveniantur a civili officio, ut tradant provinciali iudicio eos qui requiruntur, prout iuris est sub examine iudicis arguendos et poenas post documenta congruas subituros. si vero exhibere eos domini vel procuratores aut primates possessionis distulerint, tunc ad detinendos eos a rectore provinciae omnia civilia dirigantur auxilia. Si autem propter multitudinem forte eorum, qui in praedio sunt, civile adminiculum sufficere non posse constiterit et memorati audaces exsecutoribus obiecerint manus vel alias parere distulerint, tunc iudex provinciae memor periculi sui a viro devoto tribuno seu primatibus militum qui in locis sunt auxilium postulet, ut per militarem manum
Abbreviated transcription (Latin):
petetur. ñ forte ille ꝗ boc passus ẽ sunz
ꝯ sensũ ad petẽclam abolitiõem accõmo¬
dauit. Q nõ aũt reuc nicħ̾ tale passus ẽ
post quã fuit officũ custodie traditꝰ. ĩ tͣ
dies tͥginta accusatori petenti ⁊ ĩ iuto
reo dari ꝑmittitur. post boc uõ tp̃c nͥ
reus ꝯsentiat. censemꝰ nõ eẽ trbuendam.
o si ingenuoꝵ licet plebeioꝵ ꝗ ꝯscii et
participes criminũ nõ extant: grã testi¬
monii corpora fu̾int lacescita u̾beribi¬
ꝙ torm̃tis uexata. abolitioem ⁊̃ dua᷑ꝵꝵ
partiũ ꝯ sensu petitã iuberiꝰ iugorem
iudicis denegari. ⁊ crim̃ ꝓpositũ cuĩ
exam̃ torm̃tis iã ceꝑͤͣit agitari. Sin aũ
testio torm̃ta miriune sũt illata: ⁊ sic
uiolata maiestate. aut patͥa oppngnata.
ł ꝓdita. aut petulatꝰ admisso. aut sacra¬
m̃tis desertis. oĩa que que iuri ueteri
ꝯtinentur. in ꝗͥbi uidex nõ miriꝰ accu¬
satorẽ ad docerida que detulit qũ trã

Expanded text:
te ille qui haec passus est suum consensum ad petendam abolitionem accommodavit. Quando autem reus nihil tale passus est, postquam fuerit officii custodiae traditus, intra dies triginta accusatori petenti, etiam invito reo, dari permittitur. post hoc vero tempus, nisi reus consentiat, censemus non esse tribuendam. Quod si ingenuorum, licet plebeiorum, qui conscii vel participes criminum non erant, testimonii gratia corpora fuerint lacessita verberibus tormentisque vexata, abolitionem etiam duarum partium consensu petitam iubemus vigore iudicis denegari et crimen propositum, cuius examen tormentis iam coeperat, agitari. Sin autem testibus tormenta minime sunt illata, et sic , ut in violata maiestate aut patria oppugnata vel prodita aut peculatus admisso aut sacramentis desertis, omniaque quae iuri veteri continentur: in quibus iudex non minus accusatorem ad docenda quae detulit, q
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥncipe s aꝯpetenti urdior postularid¬
bet .i. si ꝑ error̃t seu temetitatẽ. seu calcbe
ad accus atoẽm ꝓssau̾t. roc enĩ accusator
explatas ab olitioĩ locũ faciet. Sin au ꝑ
poscularũ abolinoẽm uenit redẽpte
miseratõis. uoxͣminime admitiatur.
s adu̾s nocentẽ reũ in quisitiõe stã peã
ꝯpetens exerat᷑ hi aũt qui suas suoꝵ q
in iurias defendũt ⁊ qui cognatos suos
ĩ accusatõem dectuxert̃. oĩmodo abolitioẽ
petẽ nõ phibentur.¬

Expanded text:
ice postulari debet, id est si per errorem seu temeritatem seu calorem ad accusationem prosiluerit: hoc enim accusator explanans abolitioni locum faciet. Sin autempostulandam abolitionem venit, redemptae miserationis vox minime admittatur, sed adversus nocentem reum inquisitione facta poena competens exseratur. Hi autem, qui suas suorumque iniurias defendunt et qui cognatos suos in accusationem deduxerunt, omnimodo abolitionem petere non prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃cies q̃stio sine de coꝵ pibi tñ perectit¬
ariis. sui de utid. eoͣꝵ. seruos de corpo¬
rib tñ hĩditariis in t̾rogari.⁊ licere ser
uos tm̃i moto qui res regendas detinent.
siue inseruitute relicti sũt. siũ liberta¬
tẽ adipisci. ꝑ ulumã testatoris uolũtatez
p̃cepti sũt. ĩ questiõen⁊ reꝵ hereclitaria

Expanded text:
redes quaestio sive de corporibus tantum hereditariis sive de utroque eorum, servos de corporibus tantum hereditariis interrogari: et licere servos eos tantummodo, qui res regendas detinent, sive in servitute relicti sunt sive libertatem adipisci per ultimam testatoris voluntatem praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
neglexit. quarta bõꝵ om̃iũ ꝑte mulctat
aculeat᷑ ꝯ sultissime legis incurrat. Scili¬
cet manente ĩ famisa. quã ueceͣs uisserãt.
ouiͣt iudices culibet culmini ho¬
nori ue p̃sidentes. necessariis utͥso ꝑti
sipetantur: dilatõib nõ neganͣdis. p̃¬
criminał cãs limitandas. Qo emerso
subeat accusator ꝗ destitit periã legib
fame nõ sit ĩ uiria. peãm patiat᷑ exilłĩ¬
nisi forte intͣ statuti tp̃is metas ꝯsenfꝰ
ꝑtiũ ab olitioẽ poposcit. Iudieũ aũt
debet eẽ diligentia. ut sinulla ratio¬
nabił areo uł accusatore dilatõ postu¬
letur urgeat aũt aliũ cãꝵ notiõem ñ
expettatis moris.¬

Expanded text:
neglexerit, quarta bonorum omnium parte multatus aculeos consultissimae legis incurrat, scilicet manente infamia, quam veteres iusserant int iudices cuilibet culmini honorive praesidentes, necessariis utrique parti, si petantur, dilationibus non negatis prcriminales causas limitandas: quo emenso subeat accusator, quia destitit, poenam legibus famae non sit iniurianisi forte intra statuti temporis metas consensus partium abolitionem poposcerit. In iudicum autem debet esse diligentia, ut, si nulla rationabilis a reo vel accusatore dilatio postuletur, urgueant talium causarum notionem non expectatis moris
Abbreviated transcription (Latin):
nõ op̾ortet exceptis ad ulteru crimini¬
b. It frautati cenius accusatõib ⁊ cri¬
mine maiestatis qd̾ ad salutẽ pͥncipis
ꝑtinet᷑. Incetis aũt quãquã ea que ser¬
nus ꝯtra dñm dixit uidicatuti snĩam
formare nõ debeãt. tñ si aliisq̃a ꝓba¬
tiõib fides ueritatis in uestiget᷑. p̃scͥp¬
tiois muitia euanescit. In petuniarus

Expanded text:
dulterii criminibus, item fraudati census accusationibus et crimine maiestatis, quod ad salutem principis pertinet. In ceteris autem, quamquam ea, quae servus contra dominum dixit, iudicaturi sententiam formare non debeant, tamen si aliis quoque probationibus fides veritatis investigetur, praescriptionis invidia evanescit
Abbreviated transcription (Latin):
mp Quãuis eñ ordinem scͥptura ꝯtine¬
at. ut pͥo abolitio criminis posceretur.¬
ñ ⁊ tc̃ de oĩb cõib placitis obtẽperaretur
nõ obseruantib tñ adu̾sariis pactoꝵ fit̾e.
instaurare accusatoẽm minime potes a
strõs desertã ut dicis accusatoẽm ceꝑit ꝑ¬
sequi. p̃scͥptio illi uiudicio p̃sidis desti¬
tute rei potit epporu.

Expanded text:
 Quamvis eum ordinem scriptura contineat, ut primo abolitio criminis posceretur, tunc de omnibus placitis obtemperaretur, non observantibus tamen adversariis pactorum fidem instaurare accusationem minime potes, astros desertam, ut dicis, accusationem coeperit persequi, praescriptio illi in iudicio praesidis destitutae rei poterit opponi.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p Is dem᷑ũ in senatꝰ ꝯsultũ ĩ trdisse
ur. qui crim̃ publici iudicii detulit ⁊ tã õ¬
dinata .i. ĩ scriptõib depositis fideisore
de exercenta lite pstito. eoꝙ qui actusat᷑
subcustodienda officii fcõ. nõ inpetratã
abolitõe ab executõe criminis desistat᷑.

Expanded text:
 Is demum in senatus consultum incidisse videtur, qui crimen publici iudicii detulit et causa ordinata, id est inscriptionibus depositis et fideiussore de exercenda lite praestito eoque qui accusatur sub custodia officii facto, non impetrata abolitione ab exsecutione criminis destitit.
Abbreviated transcription (Latin):
b ł si ad u̾sus aliquã hiu̾moĩ ꝑsoãm cri¬
miałr forte mouetur. ipõs quidẽ qui su¬
ꝑ in iuria q̃runtur in scribere alia qu̾e
oĩa q̃ inbusmoĩ causis de more ꝓceclũt.
sollẽpnit̃ obseruare decernimꝰ. licere:
aut̃ illustri accusatori. ł reo ł uxori. uł
liberis masculini sexus seu filie iidẽ ill¬
ustris suꝑstitis cansa in iuriaꝵ ĩ quocũ¬
q iudicio ꝯpetenti ꝑ ꝓcuratorẽ crimi¬
nałr susciꝑe uł moue̾. snĩam uidice ꝯͣ¬
euͣr qui ꝓcuratorẽ dedit. ⁊ si ip̃ẽ non
ad eẽt iudiciis s cãm ꝑ ꝓcuratorẽ di¬
ceret legib ꝓlatuoͣ. ita tñ ut nullus
alius idẽ sibi audeat uerdicare .ł a nr̃o
niumine postu lare. set ĩcetĩs mos
iudicioꝵ. qui actenus obtinuit ⁊ ĩpo¬
op̃. Siquis famosus libellu siue do¬
mi.siue ĩ publico. uł in quocũq loco
alter inueniat. aut nulli ꝯ fiteatur ĩ¬

Expanded text:
vel si adversus aliquam huiusmodi personam criminaliter forte movetur, ipsos quidem, qui super iniuria queruntur, inscribere aliaque omnia, quae in huiusmodi causis de more procedunt, sollemniter observare decernimus: licere autem illustri accusatori vel reo, uxori vel liberis masculini sexus seu filiae itidem illustris superstitis causam iniuriarum in quocumque iudicio competenti per procuratorem criminaeum qui procuratorem dederit, etsi ipse non adesset iudiciis nec causam per procuratorem diceret, legibus prolaturo: ita tamen, ut nullus alius idem sibi audeat vindicare vel a nostro numine postulare: sed in ceteris mos iudiciorum qui hactenus obtinuit et in poo. Si quis famosum libellum sive domi sive in publico vel quocumque loco alter inveniat aut nulli confiteatur in
Abbreviated transcription (Latin):
pu cuiitatis tomanensiũ dix̾etũt çeno¬
dorus. ac recessit. ĩ iuriaꝵ actõe statim ꝯ¬
ueniri põt. Ham si ꝑseueret irrea cã facul¬
tatẽ habens a genͣdi suꝑhac diffetri q̃xelã
actũ denrũ si nõ esse seru̾a fu̾it ꝓnũtiałe᷑.
poculari ꝯ uẽnłit.

Expanded text:
 civitatis Comanensium dixit Zenodorus ac recessit, iniuriarum actione statim conveniri potest. nam si perseveret in causa facultatem habens agendi, super hac deferri querellam ac tunc demum, si non esse serva fuerit pronuntiata, postulari convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
yp̃ S inõ ꝯnitii ꝯ silio te aliꝗt ĩ iu¬
riosum dixisse ꝓbare potes: fites uen
hat calũpnia te defendit. Si ĩ rixã nt¬
ꝯsulto calo e ꝓ lapsus homicidii ꝯuiti¬
um obietisti. ⁊ ex eo die anmꝰ excessit.
cũ iniuriaꝵ accõ annuo tp̃r p̃scͥpta sit.
obin iurie ad missum ꝯ ueniri non¬
tatẽ a defuncta acceperat: ĩ iurͣiis affi¬
core curabit p̃ses ꝓuncie ꝯtumeliã
hereclum ꝯpestẽ.¬

Expanded text:
 Si non convicii consilio te aliquid iniuriosum dixisse probare potes, fides veri a calumnia te defendit. si in rixa inconsulto calore prolapsus homicidii convicium obiecisti et ex eo die annus excessit, cum iniuriarum actio annuo tempore praescripta sit, ob iniuriae admissum conveniri nonibertatem a defuncta acceperat, iniuriis adficere, curabit praeses provinciae contumeliam heredum compesce
Abbreviated transcription (Latin):
cã ꝯpetit. cũ maritus in uxoris pudoe̾
⁊ pet̾ in extimatõe filioꝵ pͥam ĩ uiriã
⁊ quitã te uelut delatore ẽẽ dixerunt.
opnuo tua macłata sit. Quin ĩmo ad¬
ĩ uriaꝵ iudicio exꝑiri potes.
d̾Atrotẽ sine ĩ iuriã ẽẽ ftãm matu¬
exequi.

Expanded text:
causa competit, cum et maritus in uxoris pudore et pater in existimatione filiorum propriam iniuriam  quidam te veluti delatorem esse dixerunt, opinio tua maculata sit. quin immo adiniuriarum iudicio experiri potes.Atrocem sine dubio iniuriam esse factam maniexsequi.
Abbreviated transcription (Latin):
unis aliquã facete nostunt᷑ exqua oru¬
iulris infliꝑ aliis adrecia hiusmei
cius composmonẽ ꝑrinẽtib. Isdẽ pt¬
ucentissimis uiris a nr̃o numine mãd¬
acis. ⁊ nr̃o studio ꝓre publica institto
sinĩ p̃sidiũ teus oĩpotẽs amunt. adis¬

Expanded text:
iuris aliquam facere noscuntur, ex qua divmultis insuper aliis ad rectam huiusmodi codicis compositionem pertinentibus isdem prudentissimis viris a nostro numine mandatis. Et nostro studio pro re publica instituto suum praesidium deus omnipotens adnuit ad is
Abbreviated transcription (Latin):
largitionũ mt̾ agentes ⁊ magist ꝑ si¬
scimii libelloꝵ ⁊ sacrarũ ꝯgnitionũ
ꝯstantinꝰ ⁊ uix illustres ex magm̃ ⁊
inis coctor inhac alia ur be heopba¬
luis. inrietã dissenssimi tgar ai¬
plissumm fontue stiblimitatis dios¬

Expanded text:
ntes et magister scrinii libellorum et sacrarum cognitionum Constantinus et vir illustris ex magistro et iuris doctor in hac alma urbe Theophilus, viri etiam disertissimi togati amplissimi fori tuae sublimitatis Dios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃r. Si fugitiui serui tͦe phendan¬
tur adlrbaricu transeuntes. aut pe¬
de amputato debilitentur aut metallo
dentur: aut alia qualibet pͥeã affic̾iat᷑¬
op̃r Quicũq tugituu seruu in
sceꝑit ⁊ p̃ter ip̃m duos uł tres alios ł
p̃dictam extimatiõem ꝓ uno quoq do¬
mino rep̃sentet e in minoꝵ ꝑsonam
tntorio ł qiratorib pena simili ĩ mi¬
uente ł̾qđsi d p̃dicta pena soluẽdã
is qui susceꝑit minime sufficiat. ex¬
stimatione ꝯpetentis uidicis castigato
ingenui ⁊ se ẽẽ m̃titus sub mercecle
apud alique fuerit. nichil his qui eũ
habmnͣt potest incusari᷑sane mãcipuũ
torqueri oportet. ut manifestet᷑. ut᷑
ꝓpt̃ lucrũ capiendu: callide ad nõ
ad domu uł ad agru eiꝰ quis. isceꝑit
inmissus ẽ. annõ. quor si maligne

Expanded text:
. Si fugitivi servi deprehendantur ad barbaricum transeuntes, aut pede amputato debilitentur aut metallo dentur aut qualibet alia poena adficia Quicumque fugitivum servum in sceperit, praeter ipsum duos, vel tres alios, vel praedictam aestimationem pro unoquoqmino repraesentet. In minorum persona tutoribus, vel curatoribus poena simili imminente. Quod si ad praedictam poenam solvendam is qui susceperit minime sufficiat, aestimatione competentis judicis castigatio ingenuum se esse mentitus, sub mercede apud aliquem fuerit: nihil is qui eum habuit poterit incusari. Sane mancipium torqueri oportet, ut manifestet utrum propter lucrum capiendum callide a domino ad domum, vel ad agrum ejus qui eum suscepit immissus sit, an no
Abbreviated transcription (Latin):
u sernũ quisi pia repetit fu¬
gitiuu. ⁊ alius euitande legis gr̃a.
que in occultantes mancipia certam
penã stãtuit. ꝓpͥetate opponiet. uł¬
in uocẽ libertatis eu inimauerit. u¬
lico nͣcquissimꝰ u̾b̾o siꝑꝑquo ambigit᷑
torm̃tis subitiatur. ut aꝑta ueritate
dissceptatioĩ teͤrminꝰ fiat. quod ñ solũ
utrisq nirgintib ꝓt̾erit s etiar ẜuo

Expanded text:
um servum quispiam repetit fugitivum et alius vitandae legis gratia, quae in occultantes mancipia certam poenam statuit, proprietatem opponet, in vocem libertatis eum animaverit, ilico nequissimus verbero super quo ambigitur tormentis subiciatur, ut aperta veritate diceptationi terminus fiat. Quod non solum utrisque iurgant
Abbreviated transcription (Latin):
iqui publicoꝵ se̾ruoꝵ fabriꝰ¬
cis seu aliis oꝑib deputati. tanqua
ꝓprie ꝯtitionis in memores domib
se alienis. ⁊ pͥuataꝵ ancillaꝵ ꝯ sortin e
at uucxerunt. tam ipĩ qua ireores
eoꝵ⁊ liberi ꝯ festi ꝯditioni pͥstine.
labori que restituantur. de futtis ⁊
op̃r Si eypecunia mdantib o
seruis: quidã p̃dͣia ꝯ pariuert̃. cortu
eligere debes utru furti actioñ pto

Expanded text:
qui publicorum servorum fabricis seu aliis operibus deputati tamquam propriae condicionis immemores domibus se alienis et privatarum ancillarum consortiis adiunxerint, tam ipsi quam uxores eorum et liberi confecis seu aliis operibus deputati tamquam propriae condicionis immemores domibus se alienis et privatarum ancillarum consortiis adiunxerint, tam ipsi quam uxores eorum et liberi confesti
Abbreviated transcription (Latin):
tib placet ꝑmanere. ita ut siquis ta¬
le mancipium sollicitauit᷑. uł ad iio¬
candũse credidi̾t. cu seruo altero sol¬
licitatu resdituat .xii. solitoꝵ sũma
in ferencla rei publice illĩ cuupatis cu¬
uis mancipiu ab diꝑxit. ¶libertis q̃q

Expanded text:
tibus placet permanere: ita ut si quis tale mancipium sollicitaverit, vel avocandum crediderit, cum servo altero sollicitatum restituat doudecim solidorum summa inferendo reipublicae illius civitatis, cujus mancipium abd
Abbreviated transcription (Latin):
̃ñ hebedes magutratiu cuius
nõ lata culp᷑a xoonee cautum pupillo
non est. nõ solet actio t̾ari
gutratu furigeremini mir̃ moui
tutorert techstis cautiõemq ⁊ donoam
nõ exigistis. nec alias seruari ⁊ upillo
intẽpnitas pͣotꝰ. S uiriq soluento e¬
sis ꝓ uirͤili parte ĩ uos actrẽm dre

Expanded text:
n heredes magistratus, cuius non lata culpa idonee cautum pupillo non est, non solet actio dari. gistratu fungeremini, minus idoneum tutorem dedistis cautionemque idoneam non exegistis nec alias servari pupillo indemnitas potest et utrique solvendo estis
Abbreviated transcription (Latin):
R Cum scͥt adiecta p̃toris sentẽtia
generalem curatori ad ministratoẽ
mandatis ⁊ ꝙ eã ꝓ more sequitur de¬
cretum pariter sit ꝯ positum. manife¬
tum est nõ turatoͬꝵis donatoera fui¬
se inualidam s in estimanta ad ul¬
te suba scribe uitium. qui tamquã nõ
aꝰ bucentis libris auri patͥmoniũ
nalont. fi ceuissoren acoyꝑat. ĩ tercessis¬
se iiquo casli nõ curatoris erit ratio rt¬
reendinda siqua lesio reb tamoit
ulate siusse etouersus legu oromeri

Expanded text:
 Cum sit adiecta praetoris sententia generalem curatori administrationem mandantis et, quod eam pro more sequitur, decretum pariter sit compositum, manifestum est non curatoris dationem fuisse invalidam, sed in aestimanda adultae substantia scribae vitium, qui, tamquam non amplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus legum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Siquid pars adu̾sa cõ¬
tra seruitute heclib tuis debi¬
tam iniuiriose extruxit. p̃ses ꝓ
iuncie reuocare ad pͥstinã tormã
danni etiã ratione rabita ꝓ sua
grauiate curabit.

Expanded text:
 Si quid pars diversa contra servitutem aedibus tuis debitam iniuriose extruxit, praeses provinciae revocare ad pristinam formam, damni etiam ratione habita, pro sua gravitate curabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ei possit ius aque exneteri
mere ait obsaeuatiõe ꝑ certa
lara ꝑ fluentn utilitatem cer¬
tis fundis irrigandi causa exi¬
uererem formam adq sallẽp¬
⁊̃. Altius quide edisicia tolle¬
re ũ domus feruitutẽ nõ debeat
dominꝰ eiꝰ minime ꝓͥhibeatur ĩ
pariete uo̾ tuo si fenestrã iuei¬
nus uil cłã retisse ꝯuineatur.
suptib suis apꝰ tellere. ĩ regrũ¬

Expanded text:
ri possit ius aquae ex vetere more atque observatione per certa loca profluentis utilitatem certis fundis inrigandi causa exhiveterem formam atque sollem. Altius quidem aedificia tollere, si domus servitutem non debeat, dominus eius minime prohibetur. In pariete vero tuo si fenestram iulianus vi vel clam fecisse convincatur, sumptibus suis opus tollere et integru
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Et in ꝓunciali p̃dio ocõ¬
stitui sernitus aque ductus
ł alie seruitutes poͣssũt. si ea
p̃cessernt que ieruiturẽ ꝯsti¬
tuũt. Tueri enĩ placita ĩter
ꝯ trahentes debent. S r̃ nõ ign¬
orabũ si pͥores possessars aquã
tuerũt. cu eodẽ honere ꝑferẽ

Expanded text:
 Et in provinciali praedio constitui servitus aquaeductus vel aliae servitutes possunt, si ea praecesserint, quae servitutem constituunt: tueri enim placita inter contrahentes debent. Quare non ignorabis, si priores possessores aquam tuerunt, cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ Si tibi seruitutẽ aque ue¬
beri p̃ses aĩaduerterit. nec ac¬
tenus nõ utentẽ spario ip̃is am¬
isuse ꝑspexerit. uti iteꝵ iuri
prio ꝓuidebit. ħam si hoc min¬
nime ꝓbeturiloco ꝓpris. factoi
oꝑe dñs fundi ꝯtinere aquam
co facere quo minꝰ ager tuuo
irrigari pessit nõ ꝓbibetur.
qui seruitutẽ ire nõ debetꝰ. ł a
gere uicino minime licet ut⁊
aut uia publica nemo recte ꝓ¬

Expanded text:
 Si tibi servitutem aquae deberi praeses animadverterit nec hactenus non utentem spatio temporis amisisse perspexerit, uti te iure proprio providebit. Nam si hoc minime probetur, loco proprio facto opere dominus fundi continere aquam et facere, quominus ager tuus rigari possit, non prohibetur qui servitutem non debet, ire vel agere vicino minime licet: uti autem via publica nemo recte p
Abbreviated transcription (Latin):
um talis qͣstio ĩ libris sab¬
ianis uertekatur. quitũ eni pa¬
cius est cum suo uicmo ut li
iterq babere. mo tantu moto
ꝓ quinquenui me quateri esli

Expanded text:
um talis quaestio in libris sabinianis vertebatur: quidam etenim pactus est cum suo vicino, ut literque habere uno tantummodo per quinquennium die, quatenus ei
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominus uii spectabiles duces
nõ emꝰlibet ordinis indices. ꝗ in locis
illis inuenti fuent simile studiũ cũ
mãgna sollicitudĩe ad hibeãt. ut eas
possint conp̃hendere. ⁊ conp̃hensos in
tali crimine post legitimas ⁊ uni cõ¬
diuissimis penis assitanti

Expanded text:
s cujuslibet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri codurissimis poenis afficiant,
Abbreviated transcription (Latin):
ut exhis reb ⁊ ip̃a solaniũ habeat
dum uuit sufficiens ⁊ res om̃s sa¬
cro sem̃ adsistenũ seu monasteriũ
pleno habeat dominis. ¶sin am̃t bi¬
stantia ecełe cuĩ diaconissa ẽ ad fi¬

Expanded text:
s rebus et ipsa solatium habeat, dum vivit, sufficiens, et res omnes sacrosanctum asceterium seu monasterium pleno habeat dominio; sin autem distantia ecclesiae cujus diaconissa est assi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝯstitutus: spõse sue licet an spõsalia
fundũ donauit: eãq in uacuã ĩ duxit po¬
ssessiõem: postei nullo titulo suꝑstitem
ł testam̃to eundẽ relinq̃ntẽ alienare pͥo¬
tuisse certi ac manifesti niris est.
nr̃o oportet rescͥpto quã tua uoluntas iun¬
risꝙ auctoritas fecit ratã.
nauit actu meũ uim̃ta liberalitatis roẽ
ꝯtulisti nec nͣuptiis secutis ꝯtra iuris ra¬
tiõem ꝙ declerat abstulit nec inuicẽ da¬
toꝵ restitutio. s eĩ ꝙ illicite rapuit repe
imͥat ura filie sue spõso ł mͦqͣri¬
to p̾dia sine ulla repetendi donauit legeͭ¬
⁊ eũ ĩn uacna indiꝑeit possessioe. nup¬
tus diuortio solutis ꝑfecta nõ dissoluiturͤ¬

Expanded text:
nis constitutus sponsae suae, licet ante sponsalia, fundum donavit eamque in vacuam induxit possessionem, postea nullo titulo superstitem vel testamento eundem relinquentem alienare potuisse certi ac manifesti iuris est. ro oportet rescripto, quam tua voluntas iurisque auctoritas fecit ratam. navit ac tu in eum iumenta liberalitatis ratione contulisti nec nuptiis secutis contra iuris rationem quod dederat abstulit, non invicem datorum restitutio, sed eius quod illicite rapuit repestra filiae suae sponso vel marito praedia sine ulla repetendi lege donavit et eum in vacuam induxit possessionem, nuptiis divortio solutis perfecta non dissolvitur
Abbreviated transcription (Latin):
qua ⁊ arraꝵ quantitas ĩ putabat᷑. ces¬
su int̾ ꝯtrahentes de eatẽ quadrupli
ratiõe płatuit. ¶ Extra diffinitionem
aũt huiĩ legis si cautio penam stipuslati¬
onis continens fuit inter posita: exi
traꝙ parte millas ui̾res yabebit. Cu

Expanded text:
qua et arrarum quantitas imputabatur, cessu inter contrahentes de eadem quadrupli ratione placuit. Extra definitionem autem huius legis si cautio poenam stipulationis continens fuerit interposita, ex utraque parte nullas vires habebit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cecdẽ mꝵauint uoluntatẽ. nõ moto
itis laqueu lberentur peneq statute
exꝑtes siat. set extrinsetus data pͥignoã
luctatua ẜabeant. siea nõ putet ẽẽ recd¬
denda ¶Ꝙita late patere uolumꝰ ut
nõ solu cirta adminitrantes s ⁊̃ cir¬
ta at ministrantiũ filios. nepotes. ac ꝓ¬
pinquos. ac participes it est ꝯsiliarios
ri aut̃ id postea matrimoniũ nõ uetamꝰ
ti sumꝰ arris fuĩt obligatu si s̃posaꝵ

Expanded text:
eadem mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes ac propinquos, participes  id est consiliariosri autem id postea matrimonium non vetamusti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum
Abbreviated transcription (Latin):
dotem afcegit. aꝑ noͣ doriaridi aĩo do¬
tem aũꝑxerit. ut iudeatur accepisse ꝙ
nõ accepit. pͥore enĩ casu donatio nõ in¬
pecltur. ⁊ res que ĩea cã sũt dotes esfe¬
cte iudicio de dote peti possurit posteri¬
o̾re ᷤ aũt nich̾ aͥctũ ẽ tonatiõe. ⁊ ꝙ ĩ dote
datũ nõ est: nõ põt reperi.
uxorẽ dnͣceres munerate parentib eius:
delisse nͥ tibi eutichia nupserit. restͥie¬
ui tibi ꝙ delisti iubebit.

Expanded text:
em acceperit, an vero donandi animo dotem auxerit, ut videatur accepisse, quod non accepit. priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis effectae iudicio de dote peti possunt: posteriore autem nihil actum est donatione et, quod in dotem datum non est, non potest repeti.uxorem duceres, munera te parentibus eius dedisse, nisi tibi Euclia nupserit, restitui tibi quod dedisti iubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
si post ꝯpletu uicesimũ ⁊ qurtũ ãnũ.
ł post in petratã uenia etatis ater in
ꝯpeteriti iudicio ꝯꝓbatum huiꝰmodi
arras suscepit. In simplũ aut̃ itẽ tãtũ¬
moto ꝙ accepit si minoris etatis ẽ siũ
uirgo siue uidua sit. siũ ꝑse siũ ꝑtuto¬

Expanded text:
um vicesimum quintum annum vel post impetratam veniam aetatis atque in competenti iudicio comprobatam huiusmodi arras suscepit: in simplum autem, id est tantummodo quod accepit, si minoris aetatis est, sive virgo sive vidua sit, sive per se sive per tuto
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ mei uti potes.
cidiẽ ome es alienũ dedueitur.
etiã ꝙ ipĩ he̾redi mortis ⁊p̃r de¬
bitum fui̾t. quãuis ratone he¬
reclitatis ꝯsũte sũt actioẽs. oĩa
aut̃ legata quãuis in oꝑib pub¬
licis ꝯ ficientis. statuisq ponen¬
dis data sint. adꝮ tributioẽ do¬
drantis ꝓrata sue cuiꝰq quautita¬
tis renocantur. nec siquid ultra
solrdũ heres prestiterit aut ꝑfe¬
cerit. legitime ꝯputar ñ p̃udi¬
catur

Expanded text:
 mei uti potes. cidiae omne aes alienum deducitur, etiam quod ipsi heredi mortis tempore debitum fuerit, quamvis aditione hereditatis confusae sint actiones. Omnia autem legata, quamvis in operibus publicis conficiendis statuisque ponendis data sint, ad contributionem dodrantis pro rata suae cuiusque quantitatis revocantur. Nec si quid ultro solidum heres praestiterit aut perfecerit, legitimae computationi praeiudicatur
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Iam t̾ibi rescripsi posse ãp iudi¬
cem queri an sollẽpnib uerbis tutoris
auctoritate in ter ueniente. soror tua
acceptilatiõe debitorẽ suu liberauiͣt qr̃
si in repetenta ꝑecunia quã ex soliut ł
diuersa pars ꝑseutrauĩt uteris defensi¬
onib ꝯpetentibus.¬

Expanded text:
. Iam tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua acceptilatione debitorem suum liberaverit. Quare si in repetenda pecunia, quam exsolvit, diversa pars perseveraverit, uteris defensionibus competentibus
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Emptor berectitatis rẽ apossessorib
sũptũ. ac ꝑicło suo ꝑ sequi debet. E uictio
q̃ꝗ nõ p̾statur insingłis. cũ hereclitatẽ
ũsre uenisse ꝯstet. nisi aliud nominatĩ
intra ꝯtrabentes ꝯͤuenit.¬
d̾ Om̃ auus tuus cũ p̃dia tibi donaret
de euĩctiõe eoꝵ cauit. potes adu̾sus co he¬
recles tuos ex cã stiplatioĩs ꝯsistere obeu
ria. Nudo aũt pacto int̾ ueniente. mi¬
nime donatorem hac actioẽ teneri cer
diu eu̾icta nõ est. auctorẽ suũ ꝓpt̃ea ꝙ
aliena uł obligata res dicatur. ꝯ uenir
rp̃ Si p̃dium tibi ꝓsoluto tatũ ali¬
is creclitorib fua̾t obligatum cã pignio¬
ris mutata nõ est. Igitur si hoc iure fu¬
erit euictum. utił tibi acͨtio ꝯtra debi¬
torem ꝯ petĩt. Nam huiꝰ moĩ ꝯtractus
uicem uenditioriis obtinet.
d̾ Exp̃diis que mertat᷑es si aliqua auẽ¬
ditore obligata Nec dũ tibi tradita sunt.
exẽpto actioẽ ꝯ sequeris : ut ea acrecdito¬

Expanded text:
. Emptor hereditatis rem a possessoribus sumptu ac periculo suo persequi debet. Evictio quoque non praestatur in singulis, cum hereditatem iure venisse constet, nisi aliud nominatim inter contrahentes convenitam avus tuus, cum praedia tibi donaret, de evictione eorum cavit, potes adversus coheredes tuos ex causa stipulationis consistere ob evria. nudo autem pacto interveniente minime donatorem hac actione teneri certamdiu evicta non est, auctorem suum propterea, quod aliena vel obligata res dicatur, convenire  Si praedium tibi pro soluto datum aliis creditoribus fuerat obligatum, causa pignoris mutata non est. Igitur si hoc iure fuerit evictum, utilis tibi actio contra debitorem competit. Nam eiusmodi contractus vicem venditionis oEx praediis, quae mercata es, si aliqua a venditore obligata et necdum tibi tradita sunt, ex empto actione consequeris, ut ea a creditr
Abbreviated transcription (Latin):
i̾ure tolli tantu licet extinguere ñ
põt̃: nec uoꝵ omis iudicis iudicati
ꝯtinet auctoritatem. cum potesta¬
tem sententie certis fin̾ib ꝯclucli
sepe sit ꝯstitutu. Qua ꝓpt̃ si ni¬
chil causa cognita ẜm uiris ratiõe

Expanded text:
iure tolli tantum licet, extinguere non potest, nec vox omnis iudicis iudicati continet auctoritatem, cum potestatem sententiae certis finibus concludi saepe sit constitutum. Quapropter si nihil causa cognita secundum iuris ratione
Abbreviated transcription (Latin):
oñp Si is ꝯtra quẽ p̃ces fundis
sciẽs p̾rudẽsq soli parte adte ꝑti¬
nere. nõ quasi socĩ uł collega ꝯ mu¬
nis oꝑis sollicitudine. sołidã balne¬
tͣ oꝵ exstructioẽm ea m̃te ut sũptus

Expanded text:
 Si is, contra quem precem fundis, sciens prudensque soli partem ad te petinere, non quasi socius vel collega communis operis sollicitudine solidam balneorum extructionem ea mente, ut sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
cum tue potestatis esses ir̃ reb ma exi¬
tris optmlusti  potes eos qui tioi ꝯtẽp¬
nati sũt ꝯͣuenire. ꝙ si extit̾it qui te
filiu ⁊ insua potãte ẽẽ ꝯtendit. in¬
t̃ dicto in eam rẽ ꝓposito. de fide ĩ¬
tentioĩs eĩ queretur
la filios tuos exiberi.
ta filia philippi eũ ꝯueniendũ puta¬
bis rector aditus ꝓuncie sua uob̾
accõmodabit notioẽm. E d̾ p̃catio ⁊¬
Mp̃ Si te nõ remittente saluiano¬
pignꝰ debitor tuus eauque tͥ int̃tc̃o.
obnoxia sũt. uenum dedit. in¬
tegrum tibi us est ea ꝑsequi non
in t̃ dicto saluiao id etũ tm̃i modo
ad u̾s ꝯductorem debitorem ne con¬

Expanded text:
cum tua e potestatis esses, super rebus matris obtinuisti, potes eos qui tibi condemnati sunt convenire. Quod si extitit, qui te filium et in sua potestate esse contendit, interdicto in eam rem proposito de fide intentionis eius quaeretur la filios tuos exhiberi.da filia Philippi eum conveniendum putaveris, rector aditus provinciae suam vobis accomodabit notionem. S. XII  Si te non remittente pignus debitor tuus ea quae tibi obnoxia sunt venumdedit, integrum tibi ius est ea persequi, non interdicto Salviano  id enim tantummodo adversus conductorem debitoremve co
Abbreviated transcription (Latin):
est. quã ꝓpinquus uł parẽs. uł. xxi¬
seu seruus quolibet titulo retinedit
nec eos qui deiecti sũt absentiu no¬
mine possidentes qr minime ip̃is
decisio cause mandata sit: ab expeti¬
undare secludant nec si serui sint
eoꝵ reiciant in iure ꝑsõas qr huiꝰ¬
modi ꝯditioĩhomĩb causas orare
fas nõ sit. s post elapsa q̃q̃ spatia recu¬
perande possessioĩs legib p̃stituta liti¬
gium eiꝰ inferentib largiri ꝯuenĩt.
ut eos momitarie ꝑ iñ possessioĩ sine
ulla cunctatioẽ restituant. ac si reu̾¬
sus dñs litigasset. cui tñ quolibet tẽ¬
pore reu̾so. actiõẽ recuꝑande possessi¬
onis indulgemꝰ qr fieri põt ut resti¬
tutio ꝓpt̃ seruos infideles. uł negle

Expanded text:
est, quam propinquus vel parens vel proxiest, quam propinquus vel parens vel proxiseu servus quolibet titulo retinebatNec eos, qui deiecti sunt absentium nomine possidentes, quia minime ipsis dictio causae mandata sit, ab expeunda re secludant, nec, si servi sint, eorum reiciant in iure personas, quia huiusmodi condicionis hominibus causas orare fas non sit: sed post elapsa quoque spatia recuperandae possessionis legibus praestituta litigium eis inferentibus largiri convenit, ut eos momentariae perinde possessioni sine ulla cunctatione restituant, ac si reversus dominus litigasset. Cui tamen quolibet tempore reverso actionem recuperandae possessionis indulgemus, quia fieri potest, ut restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃d̾onẽ intellegi ⁊ gnͣali uiris dic¬
tiõẽ eũteneri. que ꝓrestituenda po¬
ssessioe ꝯ tra huiꝰ modo ꝑsoas ueterib
declarata est legib ridiculum ⁊ enĩ
est dicere uł audire ꝙ ꝑ ignorantiã
alienã rem aliꝗs quasi ꝓpriam occupa¬
uit om̃s aut̃ scire debent ꝙ nõ sumẽ
hoc ad alios modis omĩb ꝑtinere. cũt
talis dispositõ infurti actiõe iam dudĩ¬
t ueterib legib diffinita est. dicenti¬
b siquis alienã rem adu̾s: dñi uolũ¬
tatem adtingit furti actioe tenet᷑
his uidełc que sr̃ recipienda possessi¬
one a nob disposita sũt. locum haben¬
tib si nõ exdie ex quo possessio detẽta
est . xxx. annoꝵ ex cesserũt curicu¬
bet rei possessiõe pͥuati᷑ sũt susciprãt
in iure ꝑsoãs  anctoritatis sue formi¬
dabile ministeriu obiciant atꝙ ita
tueantur absentes ut id solum dili¬
genter inquirãt an eiꝰ qui qͥuolibet
modo ꝑegrinatur. possessio ablata

Expanded text:
 generali iurisdictione ea teneri, quae pro restituenda possessione contra huiusmodi personas veteribus declarata est legibus. Ridiculum etenim est dicere vel audire, quod per ignorantiam alienam rem aliquis quasi propriam occupaverit. Omnes autem scire debent, quod non suum est, hoc ad alios modis omnibus pertinere, cum talis dispositio in furti actione iam dudum veteribus legibus definita est dicentibus: si quis alienam rem adversus domini voluntatem attigerit, furti actione tenetur. His videlicet, quae super recipienda possessione a nobis disposita sunt, locum habentibus, si non ex die, ex quo possessio detenta est, triginta annorum excesserunt curricubet rei possessione privati sunt, suscipiant in iure personam et auctoritatis suae formidabile ministerium obiciant atque ita tueantur absentes, ut id solum diligenter inquirant, an eius, qui quolibet modo peregrinatur, possessio ablata
Abbreviated transcription (Latin):
est. s reformato statu qui ꝑ in uiri¬
am sublatus est: omĩa que sr̃ erũt
adisceptatiõem litigii in mutilata
ꝑmaneant. iudicio seruato iustis
legitimisq ꝑsonis. cum ualde sut¬
ficiat possessioẽm tenentib ab sen¬
tium noĩe ꝯtra p̾sentiu iolenti¬
am subueniri.
mp̃ Nec ĩmꝑiale responsu ꝙ sup¬
plicano litigatoris obtinebit. noc co

Expanded text:
est, sed reformato statu, qui per iniuriam sublatus est, omnia quae supererunt ad disceptationem litigii inmutilata permaneant, iudicio reservato iustis legitimisque personis, cum valde sufficiat possessionem tenentibus absentium nomine contra praesentium violentiam subveniri.m. Nec imperiale responsum, quod supplicatio litigatoris obtinuit, nec inte
Abbreviated transcription (Latin):
gp̃ Siquis intͣantã furoris ꝑ¬
uenĩt au̾tatiam. ut possessioẽm reꝵł
apd̾ fiscum. uł apd̾ hoĩes quos libet
ꝯstitutaꝵ añt euentum utitialis
arbitrũ. uiolenter inuaserit. dñs ꝗ¬
dẽ ꝯstitutus. possessioe quã abstulit
restituat possessori: dnĩu eiꝰdẽ rei
amittat᷑. si uero alienaꝵ reꝵ poss¬
essioẽm inuasit. nõ solu eam possid̃¬

Expanded text:
 Si quis in tantam furoris pervenit audaciam, ut possessionem rerum apud fiscum vel apud homines quoslibet constitutarum ante eventum iudicialis arbitrii violenter invaserit, dominus quidem constitutus possessionem quam abstulit restituat possessori et dominium eiusdem rei amittat: sin vero alienarum rerum possessionem invasit, non solum eam posside
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ illiricianam ad uocatioẽm qd
fieri oporteret ꝓpt̃ eos qui isacua
possessiõem ab sentiu sine iudiciali
sententia detinuerunt. quia uetẽs
leges nec uñ łii int̃dictu. nec ꝙ ni
aut clam uł aliam quãtã actioẽm
ad recipiendã talẽ possessioẽ diffini¬
ebant uiolentia in ablatã possessicẽ
nos nõ cõceclentes aliquẽ alienas:¬

Expanded text:
inter illyricianam advocationem, quid inter illyricianam advocationem, quid fieri oporteret propter eos, qui vacuam possessionem absentium sine iudiciali sententia detinuerunt, quia veteres leges nec unde vi interdictum nec quod vi aut clam vel aliam quandam actionem ad recipiendam talem possessionem definiebant, violentia in ablatam possessionemnos non concedentes aliquem alienas