comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulate claudicatois subueste
leinter uestiũ rep̃ntãs. ut nõ expro¬
bratũ tãꝙͣ uitiũ ita tãꝙͣ certã ꝓpriã¬
q dei notã decore sigͥficãs. Cuius cõ¬
iugem praxiteles ĩ marmore qĩ spirã¬
tem ĩ tẽplo Crudioꝵ collocauit prop¬
ter pulcritudiẽz opis alibidinoso cu¬
ius dã ꝯplexu pax tutã. ¶ Quo excu¬
sabilior ẽ error equi qui uisura pictu¬
ra eque hum itu edere coactus eͣ. ⁊ ca¬
nũ latratus aspectu picti canis inci¬
tatus. taurusq ad amor̃e et cõcubi¬
tum enee uace siracusis nimie silitu¬
dinis irritam̃to cõpulsus. ¶Quid
eim uacua ratõis aiãntia arte decep¬
ta miremur. cũ hoĩs sacrilegã cupidi¬
tatem muti lapidis liniam̃tis ĩcita¬
tam uideamus:
Quedam nulla effici posse. C.xii.

Expanded text:
dissimulatae cdissimulatae cut non exprobratum tamquam uitium, ita tamquam certam propriamque dei notam decore significatam. Cuius coniugem Praxiteles in marmore quasi spirantem in templo Cnidiorum collocauit, propter pulchritudinem operis a libidinoso cuiusdam conplexu parum tutam. quo excusabilior est error equi, qui uisa pictura equae hinnitum edere coactus est, et canum latratus aspectu picti canis incitatus taurusque ad amorem et concubitum aeneae uaccae Syrasusis nimiae similitudinis inritamento conpulsus: quid enim uacua rationis animalia arte decepta miremur, cum hominis sacrilegam cupiditatem muti lapidis liniamentis excitatam uideamus? QVAEDAM NVLLA ARTE EFFICI POSSE C
Abbreviated transcription (Latin):
scis illas nũdũ preterissẽ. ¶ Abie¬
cerat alter timorẽ tãꝙͣ ex acto tprͣe
suspecto. Alterne extremã quidẽ eius
partem piculo uacuã c̃ẽ arbitratus ẽ.
utinã anispicẽ potius auguriũ ꝙͣ pa¬
trie parẽtẽ sccurtas fefelisset. Ext̾na-¬
Eo ut alienigena scrutemur. cũ
obscurato repẽte sole ĩusitatis
ꝑfuse tenebris Athene solicitudĩe age¬
rẽtur interitũ sibi celesti denũciatõne
portẽdi credẽtes pericles processit in
mediũ et que ap̾ceptore suo Anaxa¬
gora pertinẽtia ad solis et lune cursũ
accepat disseruit. nec ulterius trepi¬
dare cuies suos uano metu passus ẽ:
uãtũ porro digtatis a rege Ale¬
xandro tributũ arti existimamꝰ
qui se et pĩgi ab uno Apelle et fingi
alisippo tm̃ mõ uoluit:¬
Enet uisentis Athẽis uulcanꝰ
Alchimeĩs maĩb fabricatus.
p̾ter cetera eĩ ꝑfectissime artis ĩ eo p̃¬
currẽtia ĩdicia ⁊̃ illud mirãtur ꝙ sta

Expanded text:
scis illas nondum praeterisse?' abiescis illas nondum praeterisse?' abiecerat alter timorem tamquam exacto tempore suspecto, alter ne extremam quidem eius partem periculo uacuam esse arbitratus est. utinam haruspicem potius augurium quam patriae parentem securitas fefellisset. Sed ut alienigena scrutemur, cum obscurato repente sole inusitatis perfusae tenebris Athenae sollicitudine angerentur, interitum sibi caelesti denuntiatione portendi credentes, Pericles processit in medium et quae a praeceptore suo Anaxagora pertinentia ad solis et lunae cursum acceperat disseruit nec ulterius trepidare ciues suos uano metu passus est. Quantum porro dignitatis a rege Alexandro tributum arti existimamus, qui se et pingi ab uno Apelle et fingi a Lysippo tantum modo uoluit? Tenet uisentis Athenis Volcanus Alcamenis manibus fabricatus: praeter cetera enim perfectissimae artis in eo procurrentia indicia etiam illud mirantur, quod stat
Abbreviated transcription (Latin):
et labor ĩ his edendis suo fructu non
carebit:
ulpitii Galli maximũ ĩ oĩ gnͣe li¬
terax recipiẽdo studiũ plurimũ
reipublice profuit. Nã cũ lucii pauli
bellũ adu̾sũ regẽ psã gerẽtis legatus
cẽt. ac serena nocte subito luna defe¬
cisset. eoq uelut diro quodã m̃ostro
ꝑt̾ritus exercitus nr manus cũ hoste
ꝯserẽdi fiduciã amisisset. de celi rõne
et sydeꝵ na prtissime disputãdo ala¬
crem eũ ĩ aciem misit. Itaq illi pauli¬
ane uictorie li bera les artes Galli a di¬
tũ dederũt. ꝗa nisi ille metũ nr̃ox n
militũ uicisset. impator iũcere ho¬
stes nõ potuisset:
Purine qͦ ĩ cõsectãdis deoꝵ mo¬
nitis efficatior sciã apparuit. ꝙͣ
urbs romana uoluerit. p̾dixerat Ga
io sesari ut proxiõs trigĩta dies qiͣ
fatales caueret. quoꝵ ultimus erat
idus martie. Et cũ forte mane ut̾qz
in domũ Caliuni comici ad officium
cõueĩssẽt. Cesar spurĩne. et ꝗd scis

Expanded text:
et labor in iis edendis suo fructu non carebit. Sulpicii Galli maximum in omni genere litterarum percipiendo studium plurimum rei publicae profuit: nam cum L. Pauli bellum aduersum regem Persen gerentis legatus esset, ac serena nocte subito luna defecisset, eoque uelut diro quodam monstro perterritus exercitus noster manus cum hoste conserendi fiduciam amisisset, de caeli ratione et siderum natura peritissime disputando alacrem eum in aciem misit. itaque inclytae illi Paulianae uictoriae liberales artes Galli aditum dederunt, quia, nisi ille metum nostrorum militum uicisset, imperator uincere hostes non potuisset. Spurinnae quoque in coniectandis deorum monitis efficacior scientia apparuit quam urbs Romana uoluit. praedixerat C. Caesari ut proximos xxx dies quasi fatales caueret, quorum ultimus erat idus Martiae. eo cum forte mane uterque in domum Caluini Domiti ad officium conuenisset, Caesar Spurinnae 'ecquid scis
Abbreviated transcription (Latin):
grã dimidĩa ꝑtẽ filio emancipauit.
Quã ob cam a Marco popilio lenate
accusatus pͥmus sua lege cecidit. ac
docuit nichil aliud p̃cipi debere nisi qd̃
natus tribunus plebis legẽ ad u̾sus
intercessione collegaꝵ proirgauit.
qua iubebat queri quoꝵ dolo malo
socii ad arma ire coacti eẽnt magna
cũ clade reipuͭ. Sociale eĩ pͥus deinde
ciuile bellũ excitauit. Sed dũ. inte pe¬
stifex trbunũ plebis ꝙͣ certũ ciuem
agit sua lex cũ domesticis laqueis con¬
scriptũ absũpsit:

Expanded text:
gratia dimidiam partem filio emancipauit. gratia dimidiam partem filio emancipauit. quam ob causam a. M. Popilio Laenate accusatus primus sua lege cecidit ac docuit nihil aliud praecipi debere, nisi quonatus tribunus pl. legem aduersus intercessionem collegarum perrogauit, quae iubebat quaeri quorum dolo malo socii ad arma ire coacti essent, magna cum clade rei publicae: sociale enim prius, deinde ciuile bellum excitauit. sed dum ante pestiferum tribunum pl. quam certum ciuem agit, sua lex eum domesticis laqueis constrictum absumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
E illos quidẽ latere patia¬
muz qui que ĩ aliis iudica¬
ius licinius cognomĩe Eplomacus
a p̾tore postulauit. ut patri suo boĩs
tãꝙͣ ea dissip̃ati interdicẽtur. Eqdẽ
qd̾ petierat impetrauit. sed paruo
post tp̃e mortuo sene ampla ab eo re
licta. latifũdia festinãter ꝯsumpsit.¬
Uignus hac uicissitudĩe pene affuit
qm̃ hĩditate ab sum̃e ꝙͣ heredem ma¬
luit tollere:
Aius aũt Marius cũ magnũ ⁊
salutare rerpublice ciuĩe ĩlucio
Saturnino oppͥmẽdo egisset. aquo ĩ
modũ uexilli pillcũ ẜuituti ad arma
capiẽda ostentatũ erat. lucio silla.
cũ exercitu ĩ urbe̾ iirupente. ad auxiliũ
ẜuoꝵ pilleo sublato ꝯfugit. Itaq dũ
facinus qd̃ punierat imitatur alteꝵ
Mariũ a quo affligeretur inueĩt:
Aius uoͣ licinius scolo cuiꝰ bñfi¬
cio plebi petẽdi ꝯsulẽ potestas
facta ẽ. cũ lege sanxisset nequis ãpliꝰ¬
ꝙͣ quĩgẽta agri iugera possidẽt ip̃e
mille cõparauit. simulãdiqz ciimĩs

Expanded text:
e illos quidem latere patiamur, qui quae in aliis uindicaC. Licinius cognomine Hoplomachus a praetore postulauit ut patri suo bonis tamquam ea dissipanti interdiceretur, et quidem quod petierat impetrauit, sed ipse paruo post tempore mortuo stam pecuniam festinanter consumpsit. a uicissitudine poenae afuit, quoniam hereditatem absumere quam heredem maluit tollere. C. autem Marius, cum magnum et salutarem rei publicae ciuem in L. Saturnino opprimendo egisset, a quo in modum uexilli pilleum seruituti ad arma capienda ostentatum erat, L. Sulla cum exercitu in urbem inrumpente ad auxilium seruorum pilleo sublato confugit. itaque, dum facinus quod punierat imitatur, alterum Marium, a quo adfligeretur, inuenit. C. uero Licinius Stolo, cuius beneficio plebi petendi consulatus potestas facta est, cum lege sanxisset ne quis amplius quingenta agri iugera possideret, ipse mille conparauit dissimulandique criminis
Abbreviated transcription (Latin):
Meuius Centurio diui Augusti.
Cũ Anthoniano bello sepenũo excellẽ¬
tes pugnas eoidisset. improuisis.
hostium in sidiis circũuẽtus. et ad an¬
tħm Alexandriã ꝑductus in terrogatuᷤ¬
q quidnã de eo statui debẽt. iugulari
me inquit iube.qr nõ salutis bñficio
neq mortis supplitio adduci possũ ut
aut cesaris miles eẽ desinã. aut tuuᷤ eẽ¬
incipiam. Cetex quo cõstantius uita.
cõtempsit eo facilius impetrauit. An¬
tħ̾s eĩm uirtuti eiꝰ ĩ columitatẽ tͥbuit:
Omplura huiusce
note romana exempla suꝑãt.
sed sacietas mõ uitanda ẽ. Itaq stilũ

Expanded text:
Maeuius centurio diui Augusti, Maeuius centurio diui Augusti, cum Antoniano bello saepe numero excellentes pugnas edidisset, inprouisis hostium insidiis circumuentus et ad Antonium Alexandriam perductus interrogatusque quidnam de eo statui deberet, 'iugulari me' inquit 'iube, quia non salutis beneficio neque mortis supplicio adduci possum ut aut Caesaris miles esse desinam aut tuus incipiam. ceterum quo constantius uitam contempsit, eo facilius impetrauit: Antonius enim uirtuti eius incolumitatem tribuit. Conplura huiusce notae Romana exempla supersunt, sed satietas modo uitanda est. itaque stilo
Abbreviated transcription (Latin):
sima potestas. cũ clamore ĩꝑite mul¬
titudinis obstreperet totũ foꝵ. acerri¬
mo studio nitebatur. ut equitio qui
Sempronie gentis falsũ ius q̃rebat
tamꝙͣ filio Tiberii frĩs tui osculũ da¬
res. tu tñ illũ nescio quib tenebris
protractũ portentũ execrabili auda¬
cia ad usurpandam alienã propinꝗ¬
tatem tendentem repuilisti
On indignabũtur lumina nr̃e
urbis si inter eoꝵ eximiũ fulgo¬
rem. Centurionũ quoq uirtus spectã¬
dam se obtulerit.Nam ut humilitas
amplitudine uenerari debet. ita a no¬
bilitate fouenda magis ꝙͣ sꝑnenda
bone indolis nouitas ẽ. An abici de¬
bet pontius abhoꝵ exemploꝵ cõtex¬
tu: qui pro sesaris ꝑtibus excubãs
Scipionis p̾sidio interceptus cum
uno mõ salus ei daretur si se futurũ
Gnei pompei generi ipiũs militem
affumasset. ita respondere nõ dubita¬
¶ Sine ullis imagĩb nobilẽ aĩum:
Dem cõstancie propoĩtũ secutus

Expanded text:
sima potestas, clamore imperitae mulsima potestas, clamore imperitae multitudinis obstrepens totum forum acerrimo studio nitebatur ut Equitio, cui Semproniae gentis falsum ius quaerebatur, tamquam filio Tiberii fratris tui osculum dares. tu tamen illum, nescio quibus tenebris protractum portentum, execrabili audacia ad usurpandam alienam propinquitatem tendentem reppulisti. Non indignabuntur lumina nostrae urbis, si inter eorum eximium fulgorem centurionum quoque uirtus spectandam se obtulerit: nam ut humilitas amplitudinem uenerari debet, ita nobilitati fouenda magis quam spernenda bonae indolis nouitas est. an abigi debet Titius ab horum exemplorum contextu? qui pro Caesaris partibus excubans, Scipionis praesidio interceptus, cum uno modo salus ab eo daretur, si se futurum Cn. Pompei generi ipsius militem adfirmasset, ita respondere non dubita. sine ullis imaginibus nobilem animum! Idem constantiae propositum secutus
Abbreviated transcription (Latin):
tius sibi minitãti scille. licet inquit
michi agmina militũ quib curiam
circũ sedisti ostentes. licet mortẽ itẽtidẽ
miniteris nũꝙ̃ tñ efficies ut ꝑꝑ exigu¬
um senilẽq sanguinẽ meũ Mariũ a qͦ
urbs et italia cõseruata ẽ hostem iudi¬
cem. ¶ Quid femine cũ cõcione si pat̾¬
us mos seruetur. Nichi. Sed ubi dome¬
stica quies sedicionũ agitata fluctib
est. prisce ꝯsuetudĩs auctoritas ꝯuelli¬
tur. plus q ualet qd̾ cogit uiolẽtia ꝙͣ
quod suadet et precipit uerecondia:
rii Graccoꝵ soror uxor scipionis
fmiliani non absurde grauissimis ui¬
ror opibus inserens maligna rłatõe
comprehñdam. Sed quia atribuno
plebis producta ad ppłm ĩ maxima
confusione nichil a tuoꝵ amplitudĩe
degenerasti honorata memoria prose¬
quar. Coacta es eo loci cõsistere ubi pñ¬
cipum ciuitatis ꝑturbar frons soleba.
Instabat eĩm tibi toruo uultu amplis¬

Expanded text:
tius sibi instanti Sullae 'licet' inquit tius sibi instanti Sullae 'licet' inquit 'mihi agmina militum, quibus curiam circumsedisti, ostentes, licet mortem identidem miniteris, numquam tamen efficies ut propter exiguum senilemque sanguinem meum Marium, a quo urbs et Italia conseruata est, hostem iudicem'. Quid feminae cum contione? si patrius mos seruetur, nihil: sed ubi domestica quies seditionum agitata fluctibus est, priscae consuetudinis auctoritas conuellitur, plusque ualet quod uiolentia cogit quam quod suadet et praecipit uerecundia. C. Gracchorum soror, uxor Scipionis Aemiliani, non ut absurde te grauissimis uirorum operibus inserentem, maligna relatione conprehendam, sed quia ab tribuno plebei producta ad populum in maxima confusione nihil a tuorum amplitudine degenerasti, honorata memoria prosequar. coacta es eo loci consistere, ubi principum ciuitatis perturbari frons solebat, instabat tibi toruo uultu minas profundens amplis
Abbreviated transcription (Latin):
sit. dũ speciosum m̃ẽtis sue flecti non
uult rigorem.
Etellus aũt Numidicus ꝓpter
ꝯsimile ꝑseuerantie genus ex¬
cepit quoq indignam magestati ac¬
moribus suis procellam. Cum eĩm
aĩaduerteret quo ĩtenderẽt. Saturni¬
ni tribuni plebis funesti conatus ꝙͣ¬
toq malo reipublice nisi his occurre¬
retur erupturi eẽnt. ĩ exilium ꝙͣ ĩ lege
eius ire maluit. põt aliꝗs hoc uiro di¬
ci ꝯstantior. qui ne sentẽcia sua pellere¬
tur patria inqua sũmũ dignitatis
gradũ obtinebat carere sustinuit:
Eteꝵ ut neminem ei p̾tulerim
ita qntũ sceuolam augurem
ꝯparauerim. Dispulsis prostratisq
inmicoꝵ ꝑtibus Scilla occupata ur¬
be senatum armatus coegerat. ac sum¬
ma cupiditate ferebatur. ut Gaius Ma¬
rius ꝙ̃ celerrime hostis iudicaret᷑. Cuiꝰ
uolũtati nullo obuiã ire audẽte solus
Sceuola dehac re interrogatus dicere¬
sentenciam noluit. Quin ⁊̃ truculen¬

Expanded text:
sit, dum speciosum mentis suae flecti non sit, dum speciosum mentis suae flecti non uolt rigorem. etellus autem <Numidicus> propter consimile perseverancie genus excepit quoqmoribus suis procellam: cum enim animaduerteret quo tenderent Saturnini tribuni pl. funesti conatus quantoque malo rei publicae, nisi his occurreretur, erupturi essent, in exilium quam in legem eius ire maluit. potest aliquis hoc uiro dici constantior, qui, ne sententia sua pelleretur, patria, in qua summum dignitatis gradum obtinebat, carere sustinuit? Ceterum ut neminem ei praetulerim, ita Q. Scaeuolam augurem merito conparauerim. dispulsis prostratisque inimicorum partibus Sulla occupata urbe senatum armatus coegerat ac summa cupiditate ferebatur ut C. Marius quam celerrime hostis iudicaretur. cuius uoluntati nullo obuiam ire audente solus Scaeuola de hac re interrogatus sententiam dicere noluit. quin etiam truculen
Abbreviated transcription (Latin):
fauor cõsularibus comitiis sũmũ de¬
D decus ad mittere conabatur. amplissiũz
ei deferre imꝑium cupiens. Cuius te¬
terrimis actis exquisitũ potius sup¬
plitium ꝙ ullus honos debebatur. Nec
de erat ꝯsternate multitudĩs furialis
fax tribunitia. que temeritatem eius
eruentem comitaretur ⁊ languẽtem
ac tõnibus sius in flãmaret. In hoc mi¬
serando piter atq erubescẽdo statu ciui¬
tatis tm̃ nõ manibus tribunoꝵ pro ro¬
stris piso collocatus cũ hĩc atq illinc
abissent. ac pallicanũ suffragiis ppłi ꝯ¬
sulem creatum an renũciaturus ẽẽt in-¬
terrogaretur. pͥmo respondit nõ eristiã¬
re se tantis tenebris offusamẽe rẽpn
ut huc indignitatis uei̾retur. Ueinde
cũ ꝑseueranter instarent ac dicerent.
age si uẽtũ fuerit. nõ renũciabo inquit.
Quo quidem tam absciso respõso cõsu¬
latum pallicano pͥusꝙͣ illũ adipiscẽt᷑
eripuit ¶ Multa. ⁊ terribilia piso ꝯtẽp¬

Expanded text:
fauor consularibus comitiis summum defauor consularibus comitiis summum dedecus admittere conabatur amplissimum ei deferre imperium cupiens, cuius taeterrimis actis exquisitum potius supplicium quam ullus honos debebatur. nec deerat consternatae multitudini furialis fax tribunicia, quae temeritatem eius et ruentem comitaretur et languentem actionibus suis inflammaret. in hoc miserando pariter atque erubescendo statu ciuitatis tantum non manibus tribunorum pro rostris Piso conlocatus, cum hinc atque illinc ambissent ac Palicanum num suffragiis populi consulem creatum renuntiaturus esset interrogaretur, primo respondit non existimare se tantis tenebris offusam esse rem publicam, ut huc indignitatis ueniretur. deinde, cum perseueranter instarent ac dicerent 'age, si uentum fuerit?' 'non renuntiabo' inquit. quo quidem tam absciso responso consulatum Palicano prius quam illum adipisceretur eripuit. multa et terribilia Piso contemp
Abbreviated transcription (Latin):
sci. Tam pseuerans in amore ciuiũ quid
in bello gerendo: nõne par eiꝰ ꝯstantia
Mꝑium romanum Cãnensi p̾lio
destructum uix sufficere ad exercitꝰ
cõpandos uidebatur. Itaq frustrari et
eludere Penoꝵ impetus ꝙͣ manum cũ
his tota acie ꝯscrere melius ratus płi¬
bus ꝯminatõnibus hanibalis irita¬
tus sepe ⁊̃ spe bñ gerende rei oblata nũ¬
ꝙͣ a ꝯsilii salubritate ne pui quidẽ cer¬
taminis discrimine recessit. Quodq
est difficillimũ ubiq ira ac spe supior
apparuit. So ut scipio pugnãto ita
hic nõ dimicãdo maxime ciuitati nr̃e
succunisse uisus ẽ. Alter cĩm celeritate
sua Cartaginẽ oppressit. Alter cuc̃tatõne¬
sua io egit ne roma opprimi posset.
Aium etiam pisonem mirifice
et ꝯstanter turbulẽto rei publice
statu. egisse ꝯsulatũ nairatr̃e ĩ scquenti
patebit. Marci pallicani sediocisissimi
hõĩs pestiferis blandiciis p̾reptus p̃p

Expanded text:
sci. tam perseuerans in amore ciuium: quid? sci. tam perseuerans in amore ciuium: quid? in bello gerendo nonne par eius constantia? imperium Romanum Cannensi proelio paene destructum uix sufficere ad exercitus conparandos uidebatur. itaque frustrari et eludere Poenorum impetus quam manum cum his tota acie conserere melius ratus, plurimis conminationibus Hannibalis inritatus, saepe etiam specie bene gerendae rei oblata numquam a consilii salubritate ne parui quidem certaminis discrimine recessit, quodque est difficillimum, ubique ira ac spe superior apparuit. ergo ut Scipio pugnando, ita hic non dimicando maxime ciuitati nostrae succurrisse uisus est: alter enim celeritate sua Karthaginem oppressit, alter cunctatione id egit, ne Roma opprimi posset. C. etiam Pisonem mirifice et constanter turbulento rei publicae statu egisse consulem narratione insequenti patebit. M. Palicani seditiosissimi hominis pestiferis blanditiis praereptus populi
Abbreviated transcription (Latin):
rent nocte admisequo Theanã ꝯtẽdit.
Interfectisq qui ibi asseruabãt᷑. euesti¬
gio Cales trãsgressus ꝑseuerãtie suc opͦ
executus et iam deligatis ad palu ho¬
stibus lr̃as apatrib ꝯscͥptis neꝗcꝙͣ sa¬
lutares Campanis accepit. In sinistra
eim̃ eas manu sicut erãt tradite remi¬
sit. Ac iusso lictore lege agere. tẽ demuz
Qua cõstãtia inctorie quoq głiam ãn¬
cellit. quia si eũ añ intra se ip̃m ꝑtita
laude extimes. maiorem punita Capu
a ꝙͣ capta reperies:
Tq ista quidem seueritatis illa
uero pietatis ꝯstantia admira¬
bilis. quã qutus f̾abius Maximus ĩ¬
fatigabile patric p̾stitit. Pecuniam ꝓ
captuus hanibali nuͣauerat. fraudatꝰ
ea publice tacuit. Uictatori ei magi¬
strum equitũ Minuciũ iure imꝑii se¬
natus equauerat. silẽtiũ egit. Cõpłibus
p̾terea in iuriis lacessitus in eodẽ aĩ hĩtu
m̾asit. nec ũꝙͣ sibi reipublice ꝑmisit ira¬

Expanded text:
rent, nocte admisso equo Teanum contendit rent, nocte admisso equo Teanum contendit interfectisque qui ibi adseruabantur e uestigio Cales est transgressus perseuerantiae suae opus executurus et iam deligatis ad palum hostibus litteras a patribus conscriptis nequiquam salutaris Campanis accepit: in sinistra enim eas manu, sicut erant traditae, reposuit ac iusso lictore lege agere tum demum qua constantia uictoriae quoque gloriam antecessit, quia, si eum intra se ipsam partita laude aestimes, maiorem punita Capua quam capta reperias. Atque ista quidem seueritatis, illa uero pietatis constantia admirabilis, quam Q. Fabius Maximus infatigabilem patriae praestitit. pecuniam pro captiuis Hannibali numerauerat, fraudatus ea publice tacuit: dictatori ei magistrum equitum Minucium iure imperii senatus aequauerat, silentium egit: conpluribus praeterea iniuriis lacessitus in eodem animi habitu mansit nec umquam sibi rei publicae permisit ira
Abbreviated transcription (Latin):
Ptum ⁊ aĩosum bone
fiducie pectus emenso
quasi debitum opus su¬
ꝑest constantie rep̾sentare. Cura eĩ sic
cõꝑatum est ut quisquis se aliquid or¬
dine ac recta mẽte cõplexũ cõfidit uł
iam gestũ si obtrectetur acriter tueatur.
uł nũdũ editũ si interpelletur. sine sua
cũctatõne ad effectũ ꝑducat. Sed dũ
exemplar propoĩte rei prosequor lati¬
us michi circũspiciẽti añ oĩa se fuluii
Flacci constantia offert:
Apuam fallacibus hanibalis
promissis italie regnũ nefaria
defectõne pacisci ꝑsuasam armis occu¬
pauerat. Tam deinde culpe hostium.
uistus extimator ꝙͣ speciosus uictor
Cãpanum senatum impii decreti acto¬
rem fũditus delere ostituit. Itaq cathe¬
nis onustum ĩduas custodias Thean¬
am Calenamq diuisit. cõsiliũ execu-¬
turus cũ ea pegisset quoꝵ ad mĩstran¬
dorum celerior ẽẽ necessitas uidebat᷑.
Rumore aũt desenatus mitiore snĩa
orto ne debitam penã scelerati effuge¬

Expanded text:
tum et animosum bonae fiduciae pectus emenso quasi debitum opus superest constantiae repraesentatio: natura enim sic conparatum est ut, quisquis se aliquid ordine ac recte mente complexum confidit, uel iam gestum, si obtrectetur, acriter tueatur, uel nondum editum, si interpelletur, sine ulla cunctatione ad effectum perducat. Sed dum exempla propositae rei persequor, latius mihi circumspicienti ante omnia se Fului Flacci constantia offert. Capuam fallacibus Hannibalis promissis Italiae regnum nefaria defectione pacisci persuasam armis occupauerat. tam deinde culpae hostium iustus aestimator quam speciosus uictor Campanum senatum impii decreti auctorem funditus delere constituit. itaque catenis onustum in duas custodias, Teanam Calenamque diuisit consilium executurus, cum ea peregisset, quorum administrandorum citerior esse necessitas uidebatur. rumore autem de senatus mitiore sententia orto, ne debitam poenam scelerati effuge
Abbreviated transcription (Latin):
filium retraxit que Scaurus exp̾lio fugi¬
entem increpuit. Nãq iuuenẽ ⁊ ingenio
et litteris et forma inter equales nitent̾e
prauo cõsilio amicitiã Catiline secutum
inq castra eius temerario impetu ruentẽ
medio itinere abstratũ supplicio mortis
affecit. p̾fatus nõ se Eatiline illũ adu̾sus
patriam sed patrie adu̾sus Catiliña ge¬
nuisse. ¶ Licuit donec belli cuulis rabies
preterriret inclusũ arcere. uex illud cau¬
ti patris narraretur opus. hoc seueri re¬
fertur. ¶ Sed ut hãc incitatã asperam se¬
ueritatẽ mitiores relati patrũ mores cle¬
mẽtie sue mixtura teperẽt. eracte pene cõ¬
cessa ueĩa iungatur:

Expanded text:
filium retraxit quam Scaurus ex proelio fugifilium retraxit quam Scaurus ex proelio fugientem increpuit: namque iuuenem et ingenio et litteris et forma inter aequales nitentem, prauo consilio amicitiam Catilinae secutum inque castra eius temerario impetu ruentem medio itinere abstractum supplicio mortis adfecit, praefatus non se Catilinae illum aduersus patriam, sed patriae aduersus Catilinam genuisse. licuit, donec belli ciuilis rabies praeteriret, inclusum arcere: uerum illud cauti patris narraretur opus, hoc seueri refertur. Sed ut hanc incitatam et asperam seueritatem mitiores relati patrum mores clementiae suae mixtura temperent, exactae poenae concessa uenia iungatur.
Abbreviated transcription (Latin):
maxime funus eius duccretur. cõsulẽ
se uolentibus uacuas aures accõmoda¬
uit. uidebat eĩm se ĩco atrio cõsedisse in
quo impiosi illius Torquati seuerita te
cõspicua imago posita erat. prudẽtissiõ¬
q uiro succurrebat effigies maioꝵ suoꝵ
re ut eoꝵ uirtutes posteri nõ solũ legerẽt
sed etiam imitarentur.
Arcus uoͣ scaurus lumẽ ac decus
patrie cũ apud athesi flumen
impetu simbroꝵ romani equites pulsi
deserto Catulo urbem pauidi repe
ceret libentius se ĩ acie eius interfecti ossi¬
bus occursuꝵ ꝙͣ ipm̃ tã de formis fuge reũ
uisux. Itaq siquid mõ reliquũ ĩ pectore ue
rum. Recordatõe eim̃ uiuẽte sue qualis.
Marco scauro aut hñdus aut sꝑñc̃dus
filius eẽt admonebatur. Quo nũcio acce¬
pto uueĩs coactus ẽ fortius aduersus se¬
met ipm̃ gladio uti ꝙͣ aduersus hostes
usus fuerat¬
Ec minus aiõse aulus fuluius
uir senatori ordĩs eñtem ĩaciem

Expanded text:
maxime funus eius duceretur, consulere maxime funus eius duceretur, consulere se uolentibus uacuas aures accommodauit: uidebat enim se in eo atrio consedisse, in quo imperiosi illius Torquati seueritate conspicua imago posita erat, prudentissimoque uiro succurrebat effigies maiorum suore, ut eorum uirtutes posteri non solum legerent, sed etiam imitarentur. M. uero Scaurus, lumen ac decus patriae, cum apud Athesim flumen impetu Cimbrorum Romani equites pulsi deserto consule Catulo urbem pauidi repetceret libentius se in acie eius interfecti ossibus occursurum quam ipsum tam deformis fugae reum uisurum: itaque, si quid modo reliquum in pectore uerrum: recordatione enim iuuentae suae qualis M. Scauro aut habendus aut spernendus filius esset admonebatur. quo nuntio accepto iuuenis coactus est fortius aduersus semet ipsum gladio uti quam aduersus hostes usus fueratNec minus animose A. Fuluius uir senatorii ordinis euntem in aciem
Abbreviated transcription (Latin):
querelas ꝑlegatos detulisset. apatrib
cõscriptis petiit nequid añ de ea re statu¬
erent ꝙͣ ip̃e Macedonũ filiiq sui cãm in¬
spexisset. Sũmo deĩde tũ amplissimi ordi¬
nis tũ ⁊̃ coꝵ qui questũ uenerãt cõsensu
cognitr̃e suscepta domi cõsedit. solusq
utriq ꝑti ꝑ totũ biduũ uacauit. Ac tt̾io
plenissime die diligẽtissimeq auditis te¬
stibus ita pronũciauit. Cũ Silanum fi¬
lium meũ pecuniã a sociis accepisse pro¬
batũ michi sit. Et republica eũ et domo
mea indignũ iudico. protinusq ꝯspec¬
tu meo abire iubeo. Tam tristi patris
sentencia ꝑculsus silanus lucẽ ult̾ius
intueri nõ sustinuit. suspendioq se pro¬
xima nocte cõsũpsit. ¶ Peregerat iam
Torquatus seueri et religiosi uidicis ꝑ¬
hẽbat Macedonia. potuit tã uerecũdo
filii obitu prĩs ĩ flecti nigor. Atq ille ne¬
qz excquiis adolescẽtis in terfuit. et cum

Expanded text:
querellas per legatos detulisset, a patribus querellas per legatos detulisset, a patribus conscriptis petiit ne quid ante de ea re statuerent quam ipse Macedonum filiique sui causam inspexisset. summo deinde cum amplissimi ordinis tum etiam eorum, qui questum uenerant, consensu cognitione suscepta domi consedit solusque utrique parti per totum biduum uacauit ac tertio plenissime die diligentissimeque auditis testibus ita pronuntiauit: 'cum Silanum filium meum pecunias a sociis accepisse probatum mihi sit, et re publica eum et domo mea indignum iudico protinusque e conspectu meo abire iubeo'. tam tristi patris sententia perculsus Silanus lucem ulterius intueri non sustinuit suspendioque se proxima nocte consumpsit. peregerat iam Torquatus seueri et religiosi iudicis p ultionem Macedonia, potuit tam uerecundo fili obitu patris inflecti rigor: at ille neque exequiis adulescentis interfuit et, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Unius Brutus gloria par Ro¬
mulo qr ille urbem hic liber¬
tatem romanã ꝯdidit. filios
suos dnãtõnem Tarquinii ase expul¬
sam reducẽtes sũmũ Impium obtinẽs
ꝯp̾hnsos proq tribunali uirgis cesos
et ad ꝑalum religatos securi peuti ius¬
sit. ¶Exuit patr̃e ut ꝯsulem ageret. or¬
bisq uiũe ꝙͣ publice iũdicte de esse
maluit
uius exemplũ emulatus Cassius
riam legem primus tulerat multisq
aliis rebus populariter aiõs hoĩum a¬
more sui deuĩctos tenebat. postꝙͣ illam
potestatem deposuit. ad hibito propin¬
quoꝵ et amicoꝵ cõsilio affectari regni
tomi dannauit. uerberibq affectũ ne¬
cari iussit. ac peculiũ eius Cerci̾ ꝯsecͣuit.
Itus aũt Malius Torquatus.
ꝑꝑ egregia multa rare dig̾tatis
uirisq ciuilis et sacroꝵ pontificalium
pitissimus ĩ ꝯsimili fco ne cõsilio ꝗdem
necessarioꝵ indigere se credidit. Nã cum
ad senatũ Macetonia defilio eius Ueci¬
mo silão qui eã proĩciã obtinuerat

Expanded text:
 Brutus, gloria par Romulo, quia ille urbem, hic libertatem Romanam condidit, filios suos dominationem Tarquini a se expulsam reducentes summum imperium obtinens conprehensos proque tribunali uirgis caesos et ad palum religatos securi percuti iussit. exuit patrem, ut consulem ageret, orbusque uiuere quam publicae uindictae deesse maluit. Huius aemulatus exemplum Cassius riam legem primus tulerat multisque aliis rebus populariter actis animos hominum amore sui deuinctos tenebat, postquam illam potestatem deposuit, adhibito propinquorum et amicorum consilio adfectati regni crimine domi damnauit uerberibusque adfectum necari iussit ac peculium eius Cereri consecrauit. T. autem Manlius Torquatus, propter egregia multa rarae dignitatis, iuris quoque ciuilis et sacrorum pontificalium peritissimus, in consimili facto ne consilio quidem necessariorum indigere se credidit: nam cum ad senatum Macedonia de filio eius D. Silano, qui eam prouinciam optinuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
missi adsenatum de ꝑmutãdis captiuiᷤᷤ
neq impetrassent qd̾ petebat in urbe
manserũt. quia ⁊ romano sanguini fi¬
dem p̾stare conueĩens erat Et Marcuᷤ
Attilius regulus censor ꝑfidiam nota¬
bat cuius pater ꝑ sũmos cruciatus ex¬
pirare ꝙͣ fallere Cartaginẽses satius eẽ
duxerat. Iam hec censura ex foro ĩ castra
descendit. que neq timeri neq decipi
uoluit hostem ¶ Sequũtur duo eius¬
dem gnͣis exempla eaq adiecisse sa¬
tis crit:
Eta cum alucio Metello ⁊ une¬
o domicio censoribus senatu
motus cẽt postea censor factus ẽ
Tem Marcus ualerius Messala cẽ¬
soria nota ꝑstrictus censoria ptꝰ¬
modum potestate imperauit. Quoꝵ
ignominia uirtutem acuit. rubore cĩ
eius excitati omibus uiribus ĩ cubu¬
herunt ut digni ciubus uiderentur.
quib dãi potiꝰ ꝙͣ obici cẽsura tebeͣt

Expanded text:
missi ad senatum de permutandis captiuis, missi ad senatum de permutandis captiuis, neque inpetrassent quod petebant, in urbe manserunt, quia et Romano sanguini fidem praestare conueniens erat et M. Atilius Regulus censor perfidiam notabat, cuius pater per summos cruciatus expirare quam fallere Karthaginienses satius esse duxerat. iam haec censura ex foro in castra transcendit, quae neque timeri neque decipi uoluit hostem. Secuntur duo eiusdem generis exempla, eaque adiecisse satis erit. C. Geta, cum a L. Metello et Cn. Domitio censoribus senatu motus esset, postea censor factus est. item M. Valerius Messala censoria nota perstrictus censoriam postmodum potestatem impetrauit. quorum ignominia uirtutem acuit: rubore enim eius excitati omnibus uiribus incubuerunt, ut digni ciuibus uiderentur, quibus dari potius quam obici censura deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
metiam uacuã noĩe reliquit que euz
suffragiis sius ut nõ dãnatõne ita ne
honore quidem dignum iudicauerat.
¶Ꝙ putemus cõsultantis. ⁊ p̾ualidi il¬
lum ingenii fuisse qui neq tristi iu¬
dicioꝵ eritu cõpelli neq honoꝵ mag̾¬
tudine adduci potuit. quo se blãdio¬
rem in administracione reipublice
gereret.
Questris quoqz ordinis bona
iuuenes censoriam notam patiẽte
animo sustinuerũt. Quos Marcus
ualerius et publius sẽpronius qr
in sicilia ad munitõnum opus ex¬
plicandum ire uissi facere id neglexer̃t
equis publicis spoliatos in numerum
errariorum retulerunt.¬
urpis etiam metus Censores
gerunt. Marcus eĩm Atilius regulus¬
Metellum questorem cõ pluresq equi¬
sam cannensem pugnam cũ eo abituroᷤᷤ
se italia iurauerant direptis equis pu¬
blicis inter errarios deferendos curauert.
eosq graui nota affecerũt. qui cũ ĩpote¬
statem hanibalis uenissent legati abco

Expanded text:
Maeciam uacuam nota reliquit, quae eum Maeciam uacuam nota reliquit, quae eum suffragiis suis ut non damnatione, ita ne honore quidem dignum iudicauerat. quam putemus constantis et praeualidi illum ingenii fuisse, qui neque tristi iudiciorum exitu conpelli neque honorum magnitudine adduci potuit quo se blandiorem in administratione rei publicae gereret? Equestris quoque ordinis bona iuuenes censoriam notam patiente animo sustinuerunt, quos M'. Valerius et P. Sempronius, quia in Sicilia ad munitionum opus explicandum ire iussi facere id neglexerant, equis publicis spoliatos in numerum aerariorum retulerunt. Turpis etiam metus censores ierunt. M. Atilius ReguluMetellum quaestorem conpluresque equiannensem pugnam se Italia iurauerant, dereptis equis publicis inter aerarios referendos curauerunt. eos quoque graui nota adfecerunt, qui cum in potestatem Hannibalis uenissent, legati ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tioni clausa patemi gniͣs una ima
go minme blanda frons sed oĩbus
nũis ꝑfecta uirtus. que ꝗdem effecit
ut quisqs sanctũ ⁊ egregium
significare uelit subnoĩe Catoĩs dif¬
finiat. ¶ Uandum ẽ aliquid loci ⁊̃
alienigenis exemplis ut comesticiꝰ
aspsa ip̃a uarietate delectent:
Rmodii ⁊ aristogioĩs

Expanded text:
tioni clausa, paterni generis una inl. tioni clausa, paterni generis una inl. imago, minime blanda frons, sed omnibus numeris perfecta uirtus. quae quidem effecit ut quisquis sanctum et egregium ciuem significare uelit, sub nomine Catonis definiat. Dandum est aliquid loci etiam alienigenis exemplis, ut dometicis aspersa ipsa uarietate delectent. Harmodi et Aristogitonis
Abbreviated transcription (Latin):
seruãdo Mario abstinere posset:¬
ad miratõ fortis ac sincere ui¬
te adeo uenerabilem senatiu fecit. ut
cũ in uito Gaio cõsule cesare adu̾sus
publicanos dicendo incuriã dĩe ab
straheret et ob id iussu eius alittore
in carcerem duce̾t uniuersus senatuᷤ
illum sequi nõ dubitauit. que res di¬
uini animi ꝑseuerantiam flexit:
Odem ludos florales quos mes¬
sus Edilis faciebat spectante
pplus ut Mime nudarẽtur postare e¬
rubuit. Quod cũ ex fauomio amicissi¬
mo sibi una sedente cognosce̾t Marci¬
An ideo tm̃ ueneras ut exires: Uisces
sit etheatro ne pñtia sua spectaculi
cõsuetudinem impediret. quẽ ab eũ¬
tem ingenti plausu ppłs prosecutus
priscum morẽ iocoꝵ ĩ scenã reuocauit.
cõfessus plus se maiestatis uni illi tri¬
buere ꝙͣ sibi uniuerso uindicare. n¬
Quibus opibus quib impiis quibꝰ
triumphis hoc datũ ẽ. Exignũ uiri
patrimonium astricti cõtinẽtia mo¬
res modice clientele domus ambi¬

Expanded text:
seruando Mario absterrere possetseruando Mario absterrere possetadmiratio fortis ac sincerae uitae adeo uenerabilem senatui fecit, ut, cum inuito C. Caesare consule aduersus publicanos dicendo in curia diem traheret et ob id iussu eius a lictore in carcerem duceretur, uniuersus senatus illum sequi non dubitaret. quae res diuini animi perseuerantiam flexit. Eodem ludos Florales, quos Messius aedilis faciebat, spectante populus ut mimae nudarentur postulare erubuit. quod cum ex Fauonio amicissimo sibi una sedente cognosset, diAn ideo tantum veneras, ut exires? Isit e theatro, ne praesentia sua spectaculi consuetudinem impediret. quem abeuntem ingenti plausu populus prosecutus priscum morem iocorum in scaenam reuocauit, confessus plus se maiestatis uni illi tribuere quam sibi uniuerso uindicare. quibus opibus, quibus imperiis, quibus triumphis hoc datum est? exiguum uiri patrimonium, astricti continentia mores, modicae clientelae, domus ambi
Abbreviated transcription (Latin):
Cui Asiam petenti omẽs prouĩcie il¬
lius cuuitates legatos eius secessũ
oꝑientes obuiam miserunt. Exula¬
re aliꝗs loco hoc aut tͥnͣphare iustiꝰ
in profundũ ultĩaꝵ misenaꝵ
abiectus exipõ uite discrimĩe bnfitõ
maiestatis emersit. Missus eĩ ad eũ
occitendum in priuata domo Mĩtur¬
nis clausum seruus publicus natõe
cimber et senem et inerm̃e ⁊squalore
obsitum strictum gladium tenens
aggredi nõ sustinuit. et claritate ui-¬
ri ob cecͤetus abiccto ferro attonitus
inde ac tremens fugit. Cimbrica ni¬
mix calamitas oculos hoĩs ꝑstrixit.
deuicteq gentis sue interitus aĩum
cõminuit. etiam diis immortalibus
indignũ ratis ab uno eius natõnis
interfici Marium quã totã deleuert.
Minturnenses aũt maiestate illiꝰ cap¬
ti cõpressum iam ⁊ cõstrictum dita
fati necessitate in columẽ p̾stiterũt.
Nec fuit eis timor aspima scille uic¬
toria. cũ p̾ẜtim ip̃e marius eos acõ¬

Expanded text:
cui Asiam petenti omnes prouinciae ilcui Asiam petenti omnes prouinciae illius ciuitates legatos secessum eius opperientes obuiam miserunt. exulare aliquis † loco hoc aut triumphare iustiusin profundum ultimarum miseriarum abiectus ex ipso uitae discrimine beneficio maiestatis emersit: missus enim ad eum occidendum in priuata domo Minturnis clausum seruus publicus natione Cimber et senem et inermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et claritate uiri obcaecatus abiecto ferro attonitus inde ac tremens fugit. Cimbrica nimirum calamitas oculos hominis praestrinxit, deuictaeque gentis suae interitus animum comminuit, etiam dis inmortalibus indignum ratis ab uno eius nationis interfici Marium, quam totam deleuerat. Minturnenses autem maiestate illius capti conprehensum iam et constrictum dira fati necessitate incolumem praestiterunt. nec fuit eis timori asperrima Sullae uictoria, cum praesertim ipse Marius eos a con
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝓpter quẽ gentis sue cladium
in dicia ꝑ ora uulgi ferre nõ exhoruert̃:
Quod spectatulum funeri spẽm alt̾ius
tumphi adiecit. Bis eim̃ te paule Ma¬
cedoniã urbi nr̃e illustrẽ oñdit in co¬
lumẽ spoliis suis fato fuc̃tũ humẽi̾s:
E filii quidem tui scipioĩs Emi¬
liani quẽ in ad optionem dãdo
duaꝵ familiaꝵ ornamẽtum cẽ uoluisti.
maiestati parum honoris tributum ẽ.
cũ enm adolescentem admodũ alucu¬
lo cõsule petendi auxilii gratia exhy¬
spania in Africam missum. Cartagi¬
nenses et Massinissa rex de pace disce¬
ptatorem uelut consulem ⁊ imꝑato¬
rem habuerũt. Ingnara quidẽ fatoꝵ
suoꝵ Cartago. Orientis cim illud iuuẽ¬
te decus deoꝵ atq hoĩum indulgẽtia
ad excidia eius elabatur. ut suꝑius
cognomen affricanum capta posteiͣ¬
us euersa cornelie genti daret:
uid dannatõne quid exilio.
tilio cõspiratõne publicanoꝵ ꝑcul¬
so autoritatẽ adimere nõ ualuerũt.

Expanded text:
erunt, propter quem gentis suae cladium erunt, propter quem gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non exhorruerunt! quod spectaculum funeri speciem alterius triumphi adiecit: bis enim te, Paule, Macedonia urbi nostrae inlustrem ostendit, incolumem spoliis suis, fato functum umeris. Ne fili quidem tui Scipionis Aemiliani, quem in adoptionem dando duarum familiarum ornamentum esse uoluisti, maiestati parum honoris tributum est, cum eum adulescentem admodum a Lucullo consule petendi auxilii gratia ex Hispania in Africam missum Karthaginienses et Masinissa rex de pace disceptatorem uelut consulem et imperatorem habuerunt. ignara quidem fatorum suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque hominum indulgentia ad excidium eius alebatur, ut superius cognomen Africanum capta, posterius euersa Corneliae genti daret. Quid damnatione, quid exilio tilio conspiratione publicanorum perculso auctoritatem adimere non ualuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
grauetur. Hec postꝙͣ domestici scipio¬
ni retulerũt fores reserari eosq in¬
tromitti iussit. Qui postes ianue taqͣ
uenerati cupide Scipionis dexteram
apprehenderũt. Ac diu osculati poĩtis
ante uestibulum donis que deoꝵ im¬
mortalium numini cõsecrari solent.
leti ꝙ scipionem uidisse contigisset:
adlares proprios reuerterũt. Quid
hoc fructu maiestatis excelsius. ꝗd q̃
iocũdius: hostis iram admiratione
sui placauit. spectaculo p̾sentie sue
latronum gestientes oculos iudit.
delapsa celo sydera hoĩbus si se offer¬
ant ueneratõnis amplius nõ recipi¬
ent. et hoc quidẽ uiuo scipioni:
llud aũt Emilio paulo exanimi
contigit. Nam cũ exequie eius ce¬
lebrarentur. ac forte tũc principesi
Macedonie legationis noĩe Rome.
morarentur funebri lecto sponte sua
sese subiecenĩt. quod aliꝙͣto maius
uidebitur sequi cognoscant lecti illius
frontem macedonicis triumphis fuis¬
se ornatam. Quãtum eim paulo tͥbu¬

Expanded text:
grauetur. haec postquam domestici Scipiograuetur. haec postquam domestici Scipioni retulerunt, fores reserari eosque intromitti iussit. qui postes ianuae tamquenerati cupide Scipionis dexteram adprehenderunt ac diu osculati positis ante uestibulum donis, quae deorum inmortalium numini consecrari solent, laeti, quod Scipionem uidisse contigisset, ad † lares reuerterunt. quid hoc fructu maiestatis excelsius, quid etiam iucundius? hostis iram admiratione sui placauit, spectaculo praesentiae suae latronum gestientis oculos uidit. delapsa caelo sidera hominibus si se offerant, uenerationis amplius non recipient. Et haec quidem uiuo Scipioni, illud autem Aemilio Paulo exanimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac forte tunc principes Macedoniae legationis nomine Romae morarentur, funebri lecto sponte sua sese subiecerunt. quod aliquanto maius uidebitur, si qui cognoscat lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse adornatam: quantum enim Paulo tribu
Abbreviated transcription (Latin):
Anthiocus bello qd̾ cũ romanis gere¬
bat filium eius amilitibus siuis ĩter¬
ceptum honoratissime excepit. regiis¬
q muneribus donatũ ultro ⁊ celeriter
patri remisit. ꝙͣ ꝙͣ ab eo tũ maxime
finibus impii pellebatur. Sed ⁊ rex
lacessitus maiestatem excellentissimi
uiri uencrari ꝙͣ dolorem suum ulci¬
sci maluit.
Deundem affricanum in lintemi¬
na uilla se cõtinentem cũ plures
p̾donum duces uidẽdum eodem tpr̃e.
forte ꝯfluxerunt. Quos cũ ad um fa¬
ciendam ueĩre eristimaret p̾sidium do¬
mesticoꝵ in tecto collocauit. eratq in
his repellendis et aiõ et apparatu oc¬
cupatus. Quod ut p̾dicti aiãdu̾terũt
dimissis militibus ab lectisq armis
ianue aꝓpinquãt et clara uoce nũciãt
Scipioni nõ uite hostes sed uirtutis¬
eius ad miratores uenisse cõspectum
et cõgressum tanti uiri quasi celeste
aliquod bñficium expetẽtes. proiide
secur se nobis spectandum p̾bere ne

Expanded text:
Antiochus bello, quod cum Romanis gereAntiochus bello, quod cum Romanis gerebat, filium eius a militibus suis interceptum honoratissime excepit regiisque muneribus donatum ultro et celeriter patri remisit, quamquam ab eo tum maxime finibus imperii pellebatur. sed et rex et lacessitus maiestatem excellentissimi uiri uenerari quam dolorem suum ulcisci maluit. Ad eundem Africanum in Liternina uilla se continentem conplures praedonum duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt. quos cum ad uim faciendam uenire existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apparatu occupatus. quod ut praedones animaduerterunt, dimissis militibus abiectisque armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant Scipioni non uitae eius hostes, sed uirtutis admiratores uenisse conspectum et congressum tanti uiri quasi caeleste aliquod beneficium expetentes: proinde securum se † nobis spectandum praebere ne
Abbreviated transcription (Latin):
Ed et illa quasi priuata
censura maiestas claroꝵ
uirox sine tribunaliuz
fastigio sine apparitoꝵ ministei̾o potẽs
in sua amplitudine obtinenda grato
eim et iocũdo introitu aĩs hoĩum al¬
labitur admirafonis p̾textu uelata.
Quam recte quis dixerit longũ ⁊ beatũ
honorem cẽ sine honore. Gam quid
plus tribui potuit cõsuli ꝙͣ ẽ datũ reo
Metello: Qui cũ causam repetũdaꝵ di¬
ceret tabuleq eius abaccusatore expo¬
stulate et ad nomen inspiciendum cir¬
ca iudices ferrentur. totũ cõsilium ab
eaꝵ contemplatͬone oculos auertit. ne
de aliqua re que in his relate erant ui¬
terctur dubitasse. Non cim ĩ tabulis
sed inuita quiti metelli argumenta
sincere ad ministrate prouĩcie legen¬
da sibi iudices crediderũt in dignum
rati integritatem tanti uiri exigna ce¬
ra et paucis litteris perpendi
Ed quid mix si debitus honos
aciuibus Metello tributus est
quem ctiam supiori Affricano hostis
prestare nõ dubitauit. Si quidez rex

Expanded text:
Est et illa quasi priuata censura, maiestas clarorum uirorum, sine tribunalium fastigio, sine apparitorum ministerio potens in sua amplitudine obtinenda: grato enim et iucundo introitu animis hominum adlabitur admirationis praetexto uelata. quam recte quis dixerit longum et beatum honorem esse sine honore. Nam quid plus tribui potuit consuli quam est datum reo Metello? qui cum causam repetundarum diceret tabulaeque eius ab accusatore expostulatae ad nomen inspiciendum circa iudices ferrentur, totum consilium ab earum contemplatione oculos auertit, ne de aliqua re, quae in his relatae erant, uideretur dubitasse. non in tabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouinciae legenda sibi iudices crediderunt, indignum rati integritatem tanti uiri exigua cera et paucis litteris perpendi. Sed quid mirum, si debitus honos a ciuibus Metello tributus est, quem superiori Africano etiam hostis praestare non dubitauit? si quidem rex
Abbreviated transcription (Latin):
animi nõ corporis dolore pene mod̾
extimãtes. Cetex puo uritam̃to inge¬
nui pudoris. maxime rei expectatio
surrupta ẽ. Qm̃ oppĩone Grecie tãtũ
in spe Iasonis ꝙͣtũ ĩ effectu Alexandri
reponitur.
D̾ dictis improbis aut factis scele

Expanded text:
animi, non corporis dolore poenae modum animi, non corporis dolore poenae modum aestimantes. ceterum paruo inritamento ingenui pudoris maximae rei expectatio subruta est, quoniam opinione Graeciae tantum in spe Iasonis quantum in effectu Alexandri reponitur. DICTA IMPROBA AVT FACTA SCELE
Abbreviated transcription (Latin):
lare ultionis utraq regna et
Thamiris que caput sirri ab¬
scissũ in utr̃e humano sanguĩe reple¬
tum dimitti iussit exprobãs illi ĩ saci¬
abilem cruoris siti. simulqz pẽnas oc¬
cisi ab eo filii sui erigẽs. Et Boronice.
que laodicis insidiis interceptũ sibi
filiũ grauiter ferẽs. armata currũ cõ¬
scẽdit ꝑsecutaq satellitẽ regiũ crude¬
lis opis ministrũ noĩe sencũ qm̃ ha¬
sta nequaꝙͣ petierat saxo ietũ prostra¬
uit. ac suꝑ eius corpus actis equis
inter infesta ꝯtrarie ꝑtis agmina ad
domũ ĩ qua interfecti pueri corpus oc¬
cultari arbitrabatur prexit:
Asonem Thessalum ꝑsaꝵ Regi
bellũ ĩ ferre parãtem an satis iũ¬
sta ultio absũpẜit ambigne extĩatois
est. Taxillo eĩz Guignasiarcho aquibꝰ¬
dam uiueĩb pusatũ se questo. Perini¬
sit. urant tricenas abhiis dragmas.
exigeret. aut denas plagas singuls
impone̾t. quo postenore iudicta uso. ꝗ
uapulauerãt I.ꝯ sonem in terfecerunt

Expanded text:
ultionis utraque regina, et Tomyris, quae caput Cyri abscisum in utrem humano sanguine repletum demitti iussit exprobrans illi insatiabilem cruoris sitim simulque poenas occisi ab eo filii sui exigens, et Berenice, quae Laodices insidiis interceptum sibi filium grauiter ferens armata currum conscendit persecutaque satellitem regium, crudelis operis ministrum nomine Caeneum, quem hasta nequiquam petierat, saxo ictum prostrauit ac super eius corpus actis equis inter infesta contrariae partis agmina ad domum, in qua interfecti pueri corpus occultari arbitrabatur, perrexit. Iasonem Thessalum Persarum regi bellum inferre parantem an satis iusta ultio absumpserit ambiguae aestimationis est: Taxillo enim gymnasiarcho a quibusdam iuuenibus pulsatum se questo permisit ut aut tricenas ab his drachmas exigeret aut denas plagas singulis inponeret. quo posteriore uindicta uso qui uapulauerant Iasonem interfecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sextũ quoq Ticiũ similis caũs pro¬
strauit. erat innocẽs. erat agraria lege
lata gratiosus apud ppłm. tñ quia
Saturnini ymaginẽ domi habuerat
suffragiis eũ tota cõcio oppressit.
Diciatur his Claudia quã ĩ son¬
tem crimĩe quo accusabatur uo¬
tum impiũ sb̾uertit. Quia cũ aludis
domũ rediẽs turba elideretur. optaue¬
usq ꝯsul factus ĩ felici ductu nim̃is
magnã ubis freqũetiã minueret.
Possumus ⁊ adillos breui diuerticło
trãsgredi quos leues ob causas dan¬
natõnis incursus arripuit:
lucius sextilius triũuin ꝙad
incendiũ ĩ sacra uia ortũ extĩguendũ
tardius uenerãt atribunoplebis die
dicta apd̃ ppłm dãnati sũt. Itẽ publi¬
us billius triũuir nocturnus a pu¬
blio aquilio tribunoplebis accusatus
ppłi iuditõ ꝯcidit. quia uigilias negli-¬

Expanded text:
 Sex. quoque Titium similis casus pro Sex. quoque Titium similis casus prostrauit. erat innocens, erat agraria lege lata gratiosus apud populum: tamen, quod Saturnini imaginem domi habuerat, suffragiis eum tota contio oppressit. Adiciatur his Claudia, quam insontem crimine, quo accusabatur, uotum impium subuertit, quia, cum a ludis domum rediens turba elideretur, optaueusque consul factus infelici ductu nimis magnam urbis frequentiam minueret. Possumus et ad illos breui deuerticulo transgredi, quos leues ob causas damnationis incursus abripuit. L. Sextilius triumuiri, quod ad incendium in sacra uia ortum extinguendum tardius uenerant, a tribunis pl. die dicta apud populum damnati sunt. Item P. Villius triumuir nocturnus a P. Aquilio tribuno pl. accusatus populi iudicio concidit, quia uigilias negle