comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diret. Respondit. Nequaꝙͣ
Tunc ille. Diligenter ĩquit
ausculta. Archi lyaconuᷤ
autẽ cepit sursũ collũ extẽ¬
dere aures erigere. ⁊super
summos articulos. baculo
sustentante stare. S tre¬
do eum non fuisse equał
meriti a quo hec nõ me¬
rebantur aucliri. Tunc ꝓ¬
strati terre ipse pariter ẽt
beatus episcopus. domiñ
deprecantur.ut hoc ei diui¬
na pietas. audire ꝑmitte¬
ret. Erectis autem sursũ.
interrogat senex.Quid
auclis: Qui ait. uoces psal¬
lentium tamquam ĩ celo
aucdioz sed qͥdsit prorsus ig¬
noro. Cui ille. Ego tibi quid
sit narrabo. Dominus me¬
us martinus ep̃c migͣuit
de hoc mundo. ⁊nunc an¬
geli canendo eum deferũt
in excelsum. Et ut patũꝑ

Expanded text:
diret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae, ipse pariter et beatus episcopus, Dominum 1006 deprecantur, ut hoc ei divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut paru
Abbreviated transcription (Latin):
go plane inquit ret¬
gallꝰ licet imꝑ sim tã¬
to oneri.tamẽ relatis suꝑiꝰ
a postumiano obecdiẽcie co-¬
gor exemplis ut munꝰ istd̃
qd̃ ĩponitis ñ recusẽ. s dum
cegito me hominẽ gallũ . ĩ¬
ter aquitanos u̾ba factiux.
uereor ne offendat uĩas ni¬
min urbanas aures smo
rusticior. Audietis me tam̃.

Expanded text:
go plane, inquit Gallus, licet impar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano obedientiae cogor exemplis, ut munus istud quod imponitis, non recusem: sed dum cogito, me hominem Gallum inter Aquitanos verba facturum, vereor ne offendat vestras nimium urbanas aures sermo rusticior. Audietis me tam
Abbreviated transcription (Latin):
scitur. Neq enum hoc omit¬
tendum est: qd̃ post longu̾
temporis tractum. beati inno¬
centii martyris membra ro-¬
danus reuelauit. Iugis em̃

Expanded text:
. Neque enim hoc omittendum est, quod per longum temporis tractum beati Innocenti martyris membra Rhodanus revelavit. Iugi e
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolima degitis. a quo af
fricam missus. deinceps add
hispaniam cõmigraui. Sed
hanc ip̃am regionem nimis
afflictam repperiens. cepi co¬
gitationib uariis estuari. si
aut ꝓprium solum reuiserẽ:

Expanded text:
ierosolymis degitis. A quibus Africam missus, deinceps in Hispanias commigravi. Sed hanc ipsam insulam nimis afflictam reperiens, coepi cogitationibus variis aestuare, ut aut proprium solum revisere
Abbreviated transcription (Latin):
mus ciuitatẽ. iubente clo¬
doueo rege interfectus est
Quib mortiuis uł ꝑemp
uł parentib suis.
ost hec omnia mortuuᷤ
est clodoueus rex ĩ pace.

Expanded text:
s civitate, iubente Chlodoveo rege, interfectus est. Quibus mortuis vel peremptvel parentibus suis. 19. Post haec omnia mortuus est Chlodoveus rex in pace
Abbreviated transcription (Latin):
leticia suꝑfundi.ĩ tantũ
ut etiã a se ip̃o deficeret. do¬
nec tandem de pectĩs concᷤ¬
ta caligo penitus fugaret᷑.
sibiq usq ad quadrantẽ
nouissimũ remissionis
debtti culpaꝵ certitudo da¬
retur. De hinc supra Se
raptus ⁊ in quadã mirã

Expanded text:
etitia superfundi, in tantum ut etiam a seipso deficeret; donec tandem de peccatis concreta caligo penitus fugaretur, sibique usque ad quadrantem novissimum remissionis debiti culparum certitudo daretur. Dehinc supra se raptus et in quadam mira
Abbreviated transcription (Latin):
odemqz tempore te¬
tradii cuiusdã pro¬
consularis uiri seruus de¬
monio correptus. dolendo
exitu crucias ⁊bat. Rogatꝰ
ergo martinus ut ei ma¬
num imponeret. deluci eũ
ad se iubet. S nequã sp̃c.
nullo proferri modo excel¬
la in qua erat potitz ita
ĩaduenientes rabidis den¬
tib seuiebat. Tum tetradiꝰ
ad genua beati uiri aduol

Expanded text:
odem tempore Tatradii cuiusdam proconsularis uiri seruus daemonio correptus dolendo exitu cruciabatur. rogatus ergo Martinus, ut ei manum inponeret, deduci eum ad se iubet: sed nequam spiritus nullo proferri modo de cellula, in qua erat, potuit: ita in aduenientes rabidis dentibus saeuiebat. tum Taetradius ad genua beati uiri aduol
Abbreviated transcription (Latin):
ne dei seruus pateret᷑ ĩuiriã.
S illi ut est omniũ natu¬
ra seruoꝵ uix prima limĩa
egressiarridentes dñm suũ
quod sompno fuisset illus.
negant quenꝙͣ ẽẽ pro fori¬
b. exsuomet ingenio ziec¬
tantes neminẽ.nocte posse
iugilart. ne lum illi crede¬
rent. in illius noctis horrore.
iacere ante aliena limina
saterdotẽ. Ioq auitiano fa-¬
tile ꝑsuasum. rursum sol¬
uitur insoporẽ. S mox in
maiore ꝯcussus. exclamat
martinũ stare pro foribus
sibi ideo nullã quietẽ ani¬
mi corporisq ꝑ mitti. Tar¬
dantib serius. ip̃e ad limi¬
na exteriora progreditur:
bbi martinũ ut senserat
deprehendit: ꝑcussus mis.¬

Expanded text:
ne Dei seruus pateretur iniuriam. ne Dei seruus pateretur iniuriam. sed illi, ut est omnium natura seruorum, uix prima limina egressi , inridentes dominum suum quod somnio fuisset inlusus, negant quemquam esse-pro foribus, ex suomet ingenio coniectantes neminem nocte posse uigilare, nedum illi crederent, in illo noctis horrore iacere ante aliena limina sacerdotem: idque Auitiano facile persuasum est. rursum soluitur in soporem: sed mox ui maiore concussus exclamat Martinum stare pro foribus: sibi ideo nullam quietem animi corporisque permitti. tardantibus seruis ipse usque ad limina exteriora progreditur: ibi Martinum ut senserat deprehendit. perculsus mis
Abbreviated transcription (Latin):
Ita parum est ip̃m martiñ
fecisse uirtutes creclite mi¬
chi quia eciã. alii in nomĩe
euis multa fecerunt.
uiciani quondã comi¬
tis noueratis barbarã
nimis. et ultra om̃s cruẽtã
feritatẽ. hic rapido sp̃u ing̾s¬
sus turonũ ciuitatẽ. sequen¬
tib eum miserabili facie or¬
cdinib catenatis. diuersa per¬
denclis parariuibet genera
penaꝵ clisponens postero die.
atconita ciuitate. ad opus tã
triste procede̾. Quod uͥ mar¬
tino comꝑtũ est. solus paulo
ante mediã noctem ad p̃tori¬
um bestie illius tetendit.S
cum profunde noctis silentõ.
quiescentib cunctis. nullus
forib obseratis pateret ing̾s¬
susz ante limina cruenta pro¬
sternitur. Interea auitianꝰ
graui sompno sepultus: A
gelo ingruente ꝑcellitur.ser¬
uus inquit dei ad tua luĩa
iacet:.⁊tu quiescis: Quaille
uoce ꝑcepta. lecto suo turbatꝰ
excutitur. Conuocatisq ser¬
iuis. trepidus exclamat. mar¬
tinum ẽẽ ꝓforib. Irent pro¬
tinus.claustra reserarent.

Expanded text:
Ita parum est ipsum Martinum fecisse virtutes: credite mihi, quia etiam alii in nomine ejus multa fecerunt. IV. Avitiani quondam comitis noveratis barbaram nimis, et ultra omnia cruentam feritatem. Hic rabido spiritu ingressus Turonum civitatem, sequentibus eum miserabili facie ordinibus catenatis, diversa perdendis parari jubet genera poenarum, disponens postera die attonita civitate ad opus tam triste procedere. Quod ubi Martino compertum est, solus paulo ante mediam noctem ad praetorium bestiae illius tendit: sed cum, profundae noctis silentio, quiescentibus cunctis, nullus foribus obseratis pateret ingressus, ante limina cruenta prosternitur. Interea Avitianus gravi somno sepultus agelo ingruente percellitur: seruus, inquit, Dei ad tua limina iacet et tu quiescis? qua ille uoce percepta lecto suo turbatus excutitur, conuocatisque semis trepidus exclamat, Martinam esse pro foribus: irent protinus, claustra reserarent,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ tu corã adesse. illam
uirginẽ predicaret. que tra
se penitus ab omniũ uiroꝵ
oculis remouisset. ut ne ip¬
sum quidẽ ad se martinũ. s̃
eam ille officii causa iustta¬
re uellet. admiserit. Nã. cũ
ꝓpͥter agellum illius p̃t̾iret.
in quo se iamante ꝯplures
annos pudica cohibebat.
audita fide illius atq uir

Expanded text:
cum et tu coram adesses, illa virginem praedicaret, quae ita se penitus ab omnium virorum oculis removisset, ut ne ipsum quidem ad se Martinum, cum eam ille officii causa visitare vellet, admiserit: nam cum praeter agellum illius praeteriret, in quo se jam ante complures annos pudica cohibebat; audita fide illius atque vir
Abbreviated transcription (Latin):
est eciam illud in¬
serere lectioni.qua¬
liter sanctum eus corpus¬
culum in loco ubi nunc
adoratur. fuerit angelo an¬
nuente translatum. Ano
sexagesimo quarto. post
transitum gloriosi domi¬
ni martini beatus ꝓpetu
turonice sedis cathedram
sortitus est dignitatis. Ad¬
eptusq hunc apicem. cũ
magno uotorum ꝯsensu
fundamenta templi am¬
pliora quam fuerant. suꝑ

Expanded text:
etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno votorum consensu fundamenta templi ampliora quam fuerant su
Abbreviated transcription (Latin):
nemo audeat comparare.
Muor autem si non ⁊ uob̃
ꝑmulta que scripsit opera
comꝑtus est: cum ꝑ totũ or¬
bem legatur. Nobis uero

Expanded text:
nemo audeat conparare. miror autem, si non et uobis per multa quae scripsit opera conpertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis uero
Abbreviated transcription (Latin):
ed plane ut experti sumꝰ.
ĩminittã ad tempꝰ gr̾ã.
multiplici mercede reꝑauit
uili postea ad pseudofoꝵ mo¬
nastĩi ip̃ius adductũ ener¬
guminũz ⁊ pͥusquã limen

Expanded text:
ed plane, ut experti sumus, imminutam ad tempus gratiam multiplici mercede reparavit. Vidi postea ad pseudoforum monasterii ipsius adductum energumenum, et prius quam limen
Abbreviated transcription (Latin):
maximiano qui romane
rei publice cum dyocletiano
sollega imperium tenuit.
ꝑdiuersas fere ꝓuincias la¬
tiati sũt. au int̾fecti marty

Expanded text:
Maximiano, qui Romanae Reipublicae cum Diocletiano collega imperium tenuit, per diversas fere provincias laniati sunt atque interfecti marty
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ serpentiũ uenena cõ¬
pescuit. Quod si illum cõ¬
feras qui ĩmundis spiriti¬
b obsessos. uerbi imꝑio.

Expanded text:
rum et serpentium uenena conpescuit. quodsi illum conferas, qui inmundis spiritibus obsessos uerbi im
Abbreviated transcription (Latin):
nice ecclesie petebatur. S cũ
erui monasterio suo non
facile posset. ruricius qͥdaur
unus eciuibr. uxoris lan

Expanded text:
nicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris lan
Abbreviated transcription (Latin):
put pͥmum influctus scd̃m
declinatur int̾ undaꝵ hiat᷑
hi ĩ summa montis aquo¬
si dependent: hi cꝑtis undiᷤ
inima de hiscunt.s ħ antẽ¬
na residet.que beate crucis
signacłin referebat. Tunc re

Expanded text:
put primum in fluctus, secundum declinatur inter undarum hiatus. Hi in scena montis aquosi dependent, hi apertis undis in ima debiscunt: sed nec antenna residet, quae beatae crucis signaculum praeferebat. Tunc re
Abbreviated transcription (Latin):
uero granclis omnium
ad hanc professionem ex¬
pectatio fuit. Itaq ad me¬
diam fere noctem frẽmi
tu insultantium cõmo.

Expanded text:
ero grandis omnium ad hanc professionem exspectatio. Itaque ad mediam fere noctem fremitu terram insultantium commo
Abbreviated transcription (Latin):
corpus uirgineũ oculis dili¬
gentius ꝑlustrantes zͥlaudẽ
dei cum medicibili exultatõ¬
ne prorumpimꝰ:te d̾m lau¬
damus decantantes. Profũ¬
duntur uberius lacrime po¬
puli prius exicium nostrrũ
sed iam exultantib nobis
gratulantis. Et qm̃ nõ est
pax impiis dicit dñs unde
iustus exultat et laudatz
peccator ꝯfunclitur. ⁊ blas¬
femat. Scriptum quippe
est.Pectator cum uenit ĩ pro¬
fundum maloꝵ contempnit
Toto itaq malignitatis sue
sp̃u debaccatus aurelianen¬
sis pontifex. mentitur caput
uenerande uirginis esse sub¬
latum, et in dolo nescio cu¬
ius uetule miserabilis ali¬
ud caput ẽẽ suppositum.
Nec lissimulare ualens ĩi¬
quitatẽ quam corde ꝯcepe¬
rat. totus conũsus ad fraudẽ
uenit ad regẽ. predictis p̃¬
sulib relictis. ore ꝯtumaci
garriens. eundem quem

Expanded text:
corpus virgineum oculis diligentius perlustrantes in laude Dei cum inedicibili exsultatione prorupimus, Te Deum laudamus decantantes. Profunduntur uberius lacrymae populi, prius exitum nostrum sed jam exsultantibus nobis gratulantis. 2. Et quoniam non est pax impiis, dicit Dominus , unde justus exsultat et laudat, peccator confunditur et blasphemat. Scriptum quippe est: Peccator cum venerit in profundum malorum contemnit . Toto igitur malignitatis suae spiritu debacchatus Aurelianensis pontifex mentitur caput venerandae virginis esse sublatum, et in dolo nescio cujus vetulae miserabilis aliud caput esse suppositum. Nec dissimulare valens iniquitatem quam corde conceperat, totus conversus ad fraudem, venit ad regem praedictis praesulibus relictis, ore contumaci garriens, eumdem quem
Abbreviated transcription (Latin):
Si hec uera sũt q̃ profertis.
discurrnt usq ad eiꝰ tẽplũ
fides amici. multa mun̾̃a
deportantes. Et si obtinue¬
rint mei infantuli meclici¬
nã inquisita fide catholica. q̃
ille credidit. credã. Pensato
ergo auro argentoq ad fi¬
lii sui pondus transmisit.
aduenerabilẽ locũ sepulch.
Quo ꝑlato. oblatis mun̾i¬
b ex orant ad beatũ tumu¬
lũ pro egroto. s ĩsidente ad¬
huc ĩ patris pectore secta. no
ꝯtinuo integram recipere
meruit medicinã. Reuersi
autẽ nuntii. narraunt re¬
gose multas uirtutes ad be¬
ati tumulũ uidissedicentes.
Cur non sanaũit filiũ tuũ
ignoramus. At ille intelli¬
gens nõ ante sanari filiũ.
nisi equalem cum pr̃e credet

Expanded text:
Si haec vera sunt quae profertis, discurrant usque ad eius templum fideles amici, multa munera deportantes; et si obtenent mei infantuli medicinam, inquisita fide catholica, quae ille credidit credam'. Pensato ergo auro argentoque ad filii sui pondus, transmisit ad venerabilem locum sepulchri. Quo perlati, oblatis muneribus, exorant ad beatum tumulum pro aegroto. Sed insedente adhuc in patria pectore sectam, non continuo integram recipere meruit medicinam. Reversi autem nuntii narraverunt regi, se multas virtutes ad beati tumulum vidisse, dicentes: 'Cur non sanaverit filius tuus, ignoramus'. At ille intellegens, non ante sanari posse filium, nisi aequalem cum Patre crede
Abbreviated transcription (Latin):
dubitas. aucli immũdos de¬
buli inuocatione conterri¬
tos. xp̃m deum ⁊ dei filium
non negare. ac uelut reos
cum tormenta seuiunt q̃sti¬
onũ. non quod placeat dĩe
sed qd̃ extorquetur faterl.

Expanded text:
mundos daebuli invocatione conterritos Christum Deum et Dei Filium non negare, ac velut reos cum tormenta saeviunt quaestionum, non quod placeat, dicere; sed quod extorquetur, fater
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Legio autem uoca¬
batur que tunc sex milia.
ac sexcentos uiros in armis
habebat. Hii in auxilium

Expanded text:
bantur. Legio autem vocabatur, quae tunc sex milia ac sexcentos viros in armis habebat. Hii in auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
minerunt. Tu sola es rea.
tu sola culpabilis que
⁊ michi insidiaris. ⁊ illos
fraide circumuenis: ut si

Expanded text:
minerunt. tu sola es rea, tu sola culpabilis, quae et mihi insidiaris et illos fraude circumuenis, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Acclamaunt autẽ pre¬
currente mĩa dei. et potẽcia
ip̃us. omĩs ppłs francorũ
una uoce clicentes. Mortales
deos relinquimꝰ gloriose rex:
gius preclicat. cred̾e parati su

Expanded text:
re. Adclamaverunt autem, precurrente misericordia Dei et potentiam ipsius, omnis populus Francorum, una voce dicentes: 'Mortales deos relinquimus, gloriose rex, gius predicat, credere parati su
Abbreviated transcription (Latin):
bernardiei nom̃ impo¬
nens. In eodẽ itin̾e et int̾¬
ritorio eodẽ. dum febrien¬
tiũ multitudo sicut ubiq
solebant.aclei homine pa¬
nem petẽnt benedictum.
gerardus quidã cli̾tus ex
castro cui nom̃ est clamitei¬
um. male sciolus. ⁊ subsan¬
nans. fidem ppli̾ blasphema¬
bat. In ip̃is autẽ u̾bis blas¬
phemie. grauissima febre
correptus. usq autisiodorũa¬
beuntẽ sequi coactus ẽ ure
dei ⁊ penitentiã agens apõ
eum. ip̃am cui detraxerat
multis obtinuit precibus
benedictõnẽ. ¶Tam młti
ũo gustata eiusmodi bene¬
dictio. reddidit sanitatem.
ut soluis dei cuius hec uir¬
tite fiebant. possint notill
comprehendi Uidimus
ĩ meldensi t̾ritorio militẽ

Expanded text:
Bernardi ei nomen imponens. In eodem itinere et in territorio eodem, dum febricitantium multitudo, sicut ubique solebant, a Dei Homine panem peterent benedictum, Girardus quidam clericus ex castro, cui nomen est Clamiceium, male sciolus et subsannans fidem populi blasphemabat. In ipsis autem verbis blasphemiae gravissima febre correptus, usque Autissiodorum abeuntem sequi coactus est Virum Dei: et poenitentiam agens apud eum, ipsam, cui detraxerat, multis obtinuit precibus benedictionem. Tam multis vero gustata ejusmodi benedictio reddidit sanitatem, ut solius Dei, cujus haec virtute fiebant, posset notitia comprehendi. 24. Vidimus in Meldensi territorio milite
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis accipietis. a scͥp¬
turis sanctis. Tunc datis in¬
muñib. nunciis dixit. si
tu domine adiutor mͥ es.
⁊ gentẽ hanc intredulam
tibi meis manib tradide¬
ut sciam si ꝓpicius mͥ sis
famulo tuo. uenientib
autẽ pueris ad beati mar¬
tini ecclesiã. cum ad ipsa
cerius eccł̃ie hãc antiphonã ĩ¬
t dicens. Pretmxisti me dñe¬
uirtute ad bellũ supplan¬
tasti ĩ surgentes inme.

Expanded text:
sermone accipietis a Scripturis sanctis. Tunc datis muneribus nuntius dixit: Si tu Deus adjutor mihi es, et gentem hanc incredulam tibi meis manibus tradideut sciam si propitius mihi sis famulo tuo. Venientibus autem pueris ad beati Martini ecclesiam, cum ad ipsa cerius ecclesiae hanc antiphonam imposuit, dicens: Praecinxisti me, Domine, ad bellum, et supplantasti insurgentes
Abbreviated transcription (Latin):
miraculi indiciũ fuit. ⁊ tessi¬
moniũ. Beate gͥ uirginis
laudib ascribendum ẽ. qd̾
ip̃am beatam uirginẽ et
uniũsũ ppłm ꝑ transeu̾tẽ
sustinere potuit ⁊qd̃ post
transitum eiusdẽ uirginis.
tociusq ppłi. nemine leso
corruit:. insuꝑ qd̃ sequana
tumens euis uirtute se ip̃m
retraxit et restrmxit. qd̾ tã¬
ta eciam subsetuta est tem¬
poris serenitas. qͣm meriti¬
scẽ genouefs gr̃a dei contu¬
lit. ad salutẽ ppłi pariensis.
ad ciuitatis eiusdẽ. ⁊ tocuis
patrie liberationẽ. ad gloeiẽ
ginis genouefe. tuius suffia¬
giis ab omnib ꝑiculis li¬
berantur qui digne eius
memoriam uenerantuł.
Miremur gͦ miratulum.
uenerem᷑ mist̾ium.ado¬
remus dm̃. ad et̾ne uite
suspiremus p̃mium.

Expanded text:
miraculi indicium fuit et testimonium. B. igitur virginis laudibus ascribendum est quod ipsam D. virginem et universum populum transeuntem sustinere potuit et quod post transitum ejusdem virginis totiusque populi nemine laeso corruit. Insuper quod Sequana tumens ejus virtute seipsam retraxit et restrinxit, quod tanta etiam subsecuta est temporis serenitas, quod meritis S. Genovefae, gratia Dei contulit ad salutem populi Parisiensis, ad civitatis ejusdem et totius patriae liberationem, ad gloriam . Genovefae, cujus suffragiis ab omnibus periculis liberantur qui digne ejus memoriam venerantur: miremur ergo miraculum, veneremur mysterium, adoremus Deum, ad aeternae vitae suspiremus praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fr̃ maior minori: E¬
gõdum infans eẽm. nich
hoc quia pater meus ma¬
gister militũ fuerat ma¬
ter mea u̾o speciosa facie¬
ualde. Duos filios habebãt
speciosum et ip̃m nimis
Accipientes u̾o nos utros¬
egredẽtur de naui. mater¬
nescio quemadmodũ in
mari relicta est. Dater u̾o¬
nr̃ portans nos duos. Fens
ꝑgebat. Perueniens autẽ

Expanded text:
enim maior minori: «Ego dum infans eram nil isi quod pater meus magister militum erat et mater mea speciosa ualde duos filios habebant speciosus et ipse nimis. Et accipientes nos egrederemur de naui, matenescio quomodo in mari relicta est; pater uero portans nos duos flens pergebat et perueniens a
Abbreviated transcription (Latin):
ut ceperas postumiane. re¬
petatur orientalis or̃o. Ego
inquit ut dicere instituerã.
apud iheronimũ sex men¬
sib fui. Cui iugis aduersus
malos pugna ꝑpetuu̾q cer¬
tamen. Consciuit odia ꝑdito¬
rũ. Oderunt eum heretici. qͥ¬
a eos impugnare ñ desinit.
Oderunt clerici: quia uitam
eoꝵ insectatur. ⁊ criminaz b
plane eũ boni om̃s admirã¬
tur et diligunt. Nam qui eũ

Expanded text:
ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui iugis aduersum malos pugna perpetuumque certamen conciuit odia perditorum. oderunt eum haeretici, quia eos inpugnare non desinit, oderunt eum clerici, quia uitam eorum insectatur et crimina: sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eu
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt scripte. Nos uero
de quanto nostro tempore
aut fieri uidimus. aut fac¬
tum certe cognouimus.
silere nequiuimus, adiu

Expanded text:
non sunt scriptae. Nos vero, de quanto nostro tempore aut fieri vidimus aut factum certe cognovimus, silere nequivimus. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
ta incaput eus brasset.
ictum ferientis dextere su¬
stinuit alter. uinctis tam̃
post tergum manib. uni
seruandus et custediẽdus
traditur. Quicum eum ad
remotiora duxisset. percũc¬
tari ab eo cepit quisnã eẽt
Respondit xp̃ianum se ẽe
Querebat etiam ab eo. an
timeret. Tunc uero constã¬
tissime profitetur. numꝙͣ
se tam fuisse securum, qr
sciret misericordiam dñi.
maxime intemptationi¬
bus affuturam: se magiᷤ.
illi dolere. qui xp̃i miscd̃ia.
iit pote latrocinia exercens.
eẽt indignus. Ingressusq
euuangelicam disputatõ¬
nem u̾bum dei latroni pre¬
dicabat. Quid longuis mo¬
rer: Latro creclidit: prose.¬
cutusq martinũ uie red¬
didit:orans ut pro se dñm
pretaretur. Idemes postea
religiosam agens uitã.
uisus est: adeo ut hec que
supra retulimus: ab ip̃o au¬
dita dicantur. Quĩtũ. Capł

Expanded text:
ta in caput eius librasset ictum, ferientis dexteram sustinuit alter: uinctis tamen post tergum manibus uni adseruandus et spoliandus traditur. qui cum eum ad remotiora duxisset, percontari ab eo coepit, quisnam esset. respondit Christianum se esse. quaerebat etiam ab eo an timeret. tum uero constantissime profitetur, numquam se tam fuisse securum, quia sciret misericordiam Domini maxime in temptationibus adfuturam: se magis illi dolere, qui Christi misericordia utpote latrocinia exercens esset indignus. ingressusque euangelicam disputationem uerbum Dei latroni praedicabat. quid longius morer? latro credidit prosecutusque Martinum uiae reddidit, orans ut pro ae Dominum precaretur. idemque postea religiosam agens uitam uisus est, adeo ut haec, quae supra rettulimus, ex ipso audita dicantur. Igitur Ma
Abbreviated transcription (Latin):
lihri illius qui de eius uta
ab anteriorib est scriptus.
to ad memoriã recolo. me¬
morie ĩ postex domino iu¬
bente mandabo. Quod ñ
p̾sumerẽ. nisibis et tercio

Expanded text:
libri illius qui de ejus Vita ab anterioribus est scriptus, to ad memoriam recolo, memoriae in posterum, Domino jubente, mandabo. Quod non praesumerem, nisi bis et tertio
Abbreviated transcription (Latin):
uenire.Qui mox ut audie¬
rũt. celeriter aduenũnt. Qͥb
sc̃ã dĩ famula. plurima q̃
eis postea euenũnt p̃dixit.

Expanded text:
enire. Qui mox ut audierunt, celeriter advenerunt. Quibus sancta Dei famula plurima que eis postea evenerunt predixit
Abbreviated transcription (Latin):
uam fluuium descendũt
Ingressiq ligeris alueũ.
adurbemturnica. cũ mag¬
nis laudib psallentioq̃
dirigunt gressum. De
pictaii. nichil de thesauro¬
quem custodiebant habẽ¬
tes. cum magna confusio.¬
ne ad propria sunt reuersi
Quod siquis requirit. cuiz
post transitum gr̾ani ep̃i.
unus tantum id est lidoriꝰ
usq ad sc̃m martinũ fuis¬
set. nouerit quod obsistenti¬
b paganiꝰ diu ciuitas turo¬
nica sine beneclictione sa¬
cerdotali fuit. Nam xp̃iani¬
tur. occulte ꝑ latebras diui¬
num officium celebrabãt
Nam si qui a paganis reꝑ¬
ti fuissent xp̃iani. aut affi¬
ciebantur uerberib aut gla¬
dio truncabantur. Apassi¬
oneergo domini usq ad
transitum sc̃i martinian¬

Expanded text:
nam fluvium descendunt. nam fluvium descendunt. Ingressique Ligeris alveum, ad urbem Turonicam cum magnis laudibus psallentioque dirigunt copioso. De cti, nihil de thesauroquem costodiebant habentes, cum magna confusione ad propria sunt reversi. Quod si quis requiret, cur post transitum Catiani episcopi unus tantum, id est Litorius, usque ad sanctum Martinum fuissetbus paganis, diu civitas Turonica sine benedictione sacerdotali fuit. Nam qui Chritur, occulte et per latebras divinum officium celebrabant. Nam si qui a paganis reperti fuissent Christiani, aut afficiebantur verberibus, aut gladio truncabantur. A Passione ergo Domini, usque transitum sancti Martini
Abbreviated transcription (Latin):
eatus autem seue¬
rinus coloniensis
cum sius cleritis clrcuiret.
illa hora qua uir beatus
obiit.audiuit chox canen

Expanded text:
eatus autem Severinus Colonensis ccum suis clericis circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canen
Abbreviated transcription (Latin):
gelis frequentari. Unde nõ
ĩmerito recepta opinione.
multoꝵ fama uulgauerat.
sc̃m illũ ab angłis uisitari
Ego aũ a sina monte digres¬
sus. ⁊ ad mlũ flumẽ regress.
cuius ripas frequentib mo¬
nasteriiᷤ ⁊ sertas utraq ex
parte lustraui. Olerũq ui¬
diu duclũ dixerã. unũ in
locũ habitare centenos: S
⁊ bina et terna milia ĩ his¬
dem iutulis agere ꝯstabat.
Nec sane ibi minorẽ putetiꝰ
diũsantiũ ĩ multitudine
monachoꝵ ẽe uirtutẽ. quã
eoꝵ ẽẽ cognoscitis. qui se ab
humanis cetib remoũnt
Pretipua ut iam dixeram
ibi uirtus et pͥma ẽ obedi¬
entia. Neq aliter ad ueniẽs
admonasteriũ abbatis sul¬
cipitur. quã qui temptatus
prius fũit et ꝓbatus/ iuillũ
unqͣm recusaturus quãlib
arduũ ac difficile. ĩ dignũq
tollerandũ albatis ĩꝑium.

Expanded text:
gelis frequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ab angelis uisitari. ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile indignumque toleratu abbatis imperium.
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ remeauit. Cum
aũt fama reuersionis eiꝰ
ad uicinos pẽuenisset. cog¬
noscentes ui eo diuinarũ
litterarum sapientiam co¬
ruscare: filios suos ab eo e¬
docendos afferebant. Quos

Expanded text:
em remeavit. Cum autem fama reversionis eius ad vicinos pervenisset, cognoscentes in eo divinarum litterarum sapientiam coruscare, filios suos ab eo edocendos offerebant; quos
Abbreviated transcription (Latin):
tum protinus. tibi ĩui¬
to uidebis.fac gͥ de necces¬
sitate uirtutẽ. ⁊ anteqͣm
ĩminens extorqueat net-¬
cessitas.palliata prudenᷤ
prestet lib̾alitas. Acquies¬
ut ep̃t. et andegauen si. al¬
locutione blanda delinito.
optatum exponit thesau
ram ep̃is. una cum in gel¬
gerio iam sine sociis.Di¬
uina siquidẽ ꝓuidentia.
ibeati martini or̃one as¬
sidua mediante. iam pro¬
moti erant ꝑ uniũsam
burgundie ꝓuinciã. õs
et singłi in ep̃atib ⁊ abba¬
ab ip̃o exulto ĩ ip̃o exilii so
bdiuitiis et honoribꝰ sub¬
limarentur. Deniq ip̃is

Expanded text:
tum protinus tibi te invito videbis. Fac igitur de necessitate virtutem, et antequam imminens extorqueat necessitas, palliata et prudens praestet liberalitas. Acquiescit episcopus, et Andegavensi allocutione blanda delinito optatum exponit thesaurram episcopis, una cum Ingelgerio, jam sine sociis. Divina siquidem providentia, et beati Martini oratione assidua mediante, jam promoti erant per universae Burgundiae provinciam omnes et singuli in episcopatibus et abbaab ipso exsulato, in ipso exsilii solo divitiis et honoribus sublimarentur. Denique ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissus ille cenobita contu-¬
berniis eoꝵ asciscitur.⁊incon¬
uulsibiliter illis quodam mͦ
alligatur. ut felici martyrio
ne etatem nrãm eius causa
concussit. succidius quoq
rum religiositas.intremento
fidei augeatur: in quo sui re¬
demptoris oraculum.spetiali
quodam modo ueritate cernit¬
esse impletum. Predixerat
quippe magister noster ⁊do¬
minus. quod multi ab ori¬
ente ⁊occidente uenientes.re¬
tumberent cum abraham ⁊
yscac et iacob in regno celo¬
rum. Qd̃ testimoniũ certĩ
contuemur indiciis. in ip̃o
monacho atq leuita geor¬
gio omnino perfectũ.Cui
tellus bethlee mitica ortum.

Expanded text:
um promissus ille confessor contuberniis eorum asciscitur, et inconvulsibiliter his quodammodo alligatus, felici martyrio ne aetatem nostram ejus causa concussit, succiduis quoquerum religiositas incremento fidei augeatur, in quo sui Redemptoris oraculum speciali quodammodo cernit esse veritate impletum. Praedixerat quippe magister noster et Dominus quod multi ab Oriente et Occidente venientes, recumberent cum Abraham, Isaac, et Jacob, in regno coelorum . Quod testimonium revelatis contuemur effectibus in ipso monacho atque levita Georgio omnino perfectum. 23. Huic rus Bethleemiticum ortum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. non mirũ si pius pater
iocundabat᷑ ĩ filiis: ꝯgra¬
tulabantur quoq filii. gau¬
dio patris: mirantes qz pa¬
riter et letantes. glorificabãt
unanimit magnificentiã
saluatoris. Referebat ille qͦ
ordine desideriũ suũ dñs ad¬
impleuerat: illiq benefici¬
a sibi cliumnitus impensa
narrabãt. ⁊ humiliter de õi¬
b semet ip̃os ingratitudĩe
arguebãt. ft̃m ẽ autẽ post
hec ut eidem pusillo gregi.
quatuor alii uiri ydonei iũ¬
g̾entur ⁊ sic duodenarius
fr̃m numerus impleretur
Cepit itaq sc̃ uiri suoꝵ ti
iam latius fama diffundi
sed ⁊ quo suꝑ pecc̃oꝵ conuer-¬
sione sine personaꝵ accep¬
tione gaudebant. illoꝵ ĩ do¬
mino cotticliegaudiũ au

Expanded text:
tis, non mirum si pius pater tis, non mirum si pius pater iucundabatur in filiis. Congratulabantur quoque filii gaudio patris, mirantesque pariter et laetantes glorificabant unanimiter magnificentiam Salvatoris. Referebat ille quo ordine desiderium suum Dominus adimpleverat; illi quoque beneficia sibi divinitus impensa narrabant, et humiliter de omnibus semetipsos ingratitudinis arguebant. Factum est autem post haec ut eidem pusillo gregi quatuor alii viri idonei iungerentur, et sic duodenarius fratrum numerus impleretur. Coepit itaque sancti viri suorumque iam latius fama diffundi; sed et quo super peccatorum conversione sine personaram acceptione gaudebant, illorum in Domino quotidie gaudium au
Abbreviated transcription (Latin):
nignissimꝰ erigens.⁊ affec¬
tuose ueluti filios mat̾ am¬
plettens. singłos ad oscula
suscepitz singulos illo pro¬
phetico sermone cõmunit
Iacta cogitatum tuũ ĩ dño
et ip̃e te enutriet. Hoc ũbũ
frequent̃ quoscũq mitte¬
bat ꝓnunciãs. sicomnem
fr̃m sollicitudinẽ in deum
dirigere uoluit sic errone¬
am illis et interminã cu¬
piditatis iiam precludere
ꝓturauit:sic et ĩ ronis es
pro crastino cor ꝓrsus a curiᷤ
extraneũ non prouidit. Igrͣ
sex illoꝵ binis ĩ diu̾sas regi¬
ones ad pacem cum penitẽ¬
cia nunciandã diuisis. ip̃e
quoq ĩ aliam mundi par-¬
tẽ uno secum retento seces¬
lit. S pat̾nus affectus ab¬
sentiã noue prolis ñ susti¬
nens prorogari.cepit ad ui¬
dendũ eos non multo post
affici desiderio uehementi
Quesiuit gͦ ad optinendũ
quod concupierat orõnis
consuete refugiũ ⁊ sic ado¬
mino meruit exaudiri.ai
mbreui om̃s ĩprouise et
mirabiliter ꝯg̾garentur
ĩunũ. Quib talit̾ aduna¬

Expanded text:
nignissimus erigens et affectuose veluti filios mater amplectens, singulos ad oscula suscipit, singulos illo prophetico sermone communit: "Iacta cogitatum tuum in Domino, et ipse te enutriet"; hoc verbum frequenter, quoscumque mittebat pronuntians. Sic omnem fratrum sollicitudinem in Deum dirigere voluit, sic erroneam illis et interminam cupiditatis viam praecludere procuravit, sic et in zonis aes pro crastino cor prorsus a curis extraneum non providit. 20 Igitur sex illorum binis in diversas regiones ad pacem cum poenitentia nuntiandam divisis, ipse quoque in aliam mundi partem, uno secum retento, secessit. Sed paternus affectus absentiam novae prolis non sustinens prorogari, coepit ad videndum eos non multo post affici desiderio vehementi. Quaesivit ergo, ad obtinendum quod concupierat, orationis consuetae refugium; et sic a Domino meruit exaudiri, ut in brevi omnes improvise et mirabiliter congregarentur in unum. Quibus taliter aduna
Abbreviated transcription (Latin):
tes eus. qͣs in ep̃opa¬
tu egit aggreliar. erat haut
longe ab oppido. proximus
monasteriz locus: quem fal¬
sa hominũ oppinio. uelut

Expanded text:
tes eius, quas in episcopatu egit, adgrediar, erat haut longe ab oppido proximus monasterio locus, quem falsa hominum opinio, uelut
Abbreviated transcription (Latin):
solari ipse nõ possum. Non
deerit nobis illez michi crede
non deerit. Intererit de se
sermocinantib. astabit
orantib.Quodq iam pre
stare dignatus est hodie.
uidendum se ingła sua
sepe prebebit. ⁊assidua sic̃
ante paululum fecit.bene¬
dictione nos proteget.Inde
secundum ordinẽ uisionis.
qua celum sequentibz se
patere monstrauit.quo se¬
quendus esset edocuit qͦ
spes nostra tendenda.quo
animus dirigendus ĩstru¬
xit. Quid tamen fiet frat
quod michi ip̃e sum consci¬
us conscendere arcluum
illud. ac penetrare ñ potõ
Ita sartina molesta me p̃¬
grauat. ⁊ peccati mole de¬
pressum negato in astra
conscensu: seua miserabilẽ
ducit intartara.Spes ta¬
men suꝑ est illa sola. illa
postrema.ut quod ꝑnos

Expanded text:
solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstrauit et quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? quod mihi ipse sum conscius, conscendere arduum illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina molesta me praegrauat et peccati mole depressum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
riente ꝓfecti.
cupientesq p̾¬
gloriosi sepulchri ciusqͥ pro
nr̃a salute homo fc̃s mortẽ
sustinuit. ꝑ quam nobis ui¬
tam ĩ mortalitatẽq largitꝰ
est. net ñ resurrectionis eiꝰ¬
⁊ ascensionis ĩ celum loca
ueneranda conspicere. ihe¬
rosolimã ꝑuenerunt. Hoꝵ
uni precursor aduentꝰ dnici
et baptista regis et̾ni sanctꝰ
iohes ad sistens. ait. uenien¬
tes ad domũ quondã regis
herodis. auferte nob̾cum
caput meum qd̃ inuenietiᷤ
in tra defossum. Cumq ma¬
ne fusset exortum uisionẽ
monachus quam uiderat
retulit fr̃i. Qui delusionem

Expanded text:
riente profecti, cupientesque prgloriosi sepulcri ejus qui pro nostra salute homo factus mortem sustinuit, per quam nobis vitam immortalitatemque largitus est, nec non resurrectionis eascensionis in coelum loca veneranda perspicere, Hierosolymam pervenerunt. Horum uni praecursor adventus dominici et baptista Regis aeterni, sanctus Joannes assistens, ait: « Venientes ad domum quondam Herodis regis, auferte vobiscum caput meum, quod invenietis in terra defossum. » Cumque mane fuisset exortum, visionem monachus quam viderat retulit fratri, qui delusionem
Abbreviated transcription (Latin):
tfredus. uera ẽẽ comꝓbauit.
que fama ad eũ detulerat.
homini dei se coniunxit. et
ꝑ ordinẽ uoluntatis sue pa¬
tefecit archanũ. Satisq ab
eo in regulari tramite de
monastica conu̾satione edr¬
tus. habitu corꝑis immutat᷑.
accepit signum capitis quo
milites xp̃i a populari cetu
discernunt᷑. Et sb̾ ip̃o parte
uoto se ip̃e cõstruxit omnẽ
obedientie disciplinam ser¬
uiturũ. sciens scriptũ. Obe

Expanded text:
tfredus vera esse comprobavit, quae fama ad eum detulerat, homini Dei artius se coniuncxit et per ordinem voluntatis suae. patefecit archanum; satisque ab eo in regulari tramite ac monastica conversatione edoctus, habitu corporis inmutatus, accepit signum capitis, quo milites Christi a populari coetu discernuntur, et sub ipso patre voto se ipse constrinxit, omnem oboedientiae disciplinam servaturum, sciens scr
Abbreviated transcription (Latin):
uociens ergo cuiꝰlib¬
potentis mun̾ibus
uł beneficiis preuenim.
ꝑsoluende uicis ei obnoxis
tenem᷑. Ea ꝓpter.p̾decesso¬
res nr̃i domino turonẽsi
martino.qui fuit potens
ĩ opere et sermone qͥ eciam
tempore neccessitatis turo¬
nĩ suã de manu potentis
potenter eripuit.obligatõ¬
res facti sunt. In de etiam
ereptionis sue ꝑpetuum
memoriale statuentes. an¬
nuã ĩ honore ereptoris
sui celebritatẽ quarto ydus
maii celebriter celebrant¬
tereptionis sue memoriã
recolunt: ⁊ uota lib̾atori
suo sollempniter ꝑsoluũt
hollempnitas aũ ista ñ

Expanded text:
OTIENS ergo cuiuslibepotētis muneribus vel beneficiis præuenimur, persoluendæ vicis ei obnoxij tenemur. Eapropter prędecessores nostri domno Turonensi Martino, qui fuit vir potens in opere & sermone, qui etiam tempore necessitatis Turonum suam de manu Potentis potenter eripuit, obligatores facti sunt. Inde etiam ereptionis suæ perpetuum memoriale statuentes, annuam in honore Ereptoris sui celebritatem IIII. Idus Maij celebriter celebrant, & ereptionis suæ memoriam recolunt, & vota sua Liberatori suo solemniter persoluunt. Sollemnitas autem ista, n
Abbreviated transcription (Latin):
dicere solitum. nequaquã
sibi inepiscopatu eam uir¬
tutum gr̃ãm suppetisse ꝙͣ
prius se habuisse meminiᷤ¬
set. Quod si uerũ est. immo
quia uerum est. conicere poᷤ¬
sumus. quanta fuerunt
illa. que monachus oꝑatͤ
est. ⁊ que teste nullo solus
exerciuit cum tanta illum
in episcopatu signa fecisse
sub oculis omniũ uiderimꝰ.
Multa quidem illius prius
gesta innotuere mundo, n
potuere celari.S innume¬
rabilia. ẽẽ dicuntur. quedũ
iactanciã uitat occultauit.
neq in hominũ noticiam
passus est ꝑuenire. quippe
qui humanã substanciam
suꝑ gressus. uirtutis sue
consciencia mundi glam
caltans. celo teste frueretur
Quod uerum ẽẽ. uel ex his
que comꝑta nobis sunt. net
iatere põtuerunt. possumꝰ
estimare.Si quidẽ ante

Expanded text:
dicere solitum, nequaquam dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem illius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neque in hominum notitiam passus est peruenire, quippe qui humanam substantiam supergressus, uirtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, caelo teste frueretur. quod uerum esse uel ex his, quae conperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aestimare, siquidem ante
Abbreviated transcription (Latin):
martinum a se tam cru¬
deliter uerberatum. Tũ
uero apparere omnibus
causa manifesta nec igno¬
rare iam poterant.quin
ob illius uiri iniuriam
tenerentur. Igitur om̃s
rapidis nos passibz conse¬
iuntur conscii facti. Ac¬
uere quo se ip̃i fedauerant.
capud. atq ora consꝑsi. an¬
te martini se genua pro¬
uoluunt: ueniã precantes
et ut eos abire sineret po¬
stulantes. Satis se uel so¬
la consciencia declisse pena¬
rum: satisq intellexisse.
quam eoscem ipsos uiuos
absorbere terra potusset:
uel ip̃i potius amissis sẽ¬
sibus.ĩmmobilẽ saxorũ
naturam rigescere debuiᷤ¬
sent. sicut affixa locis qui¬
bus steterant iumenta ui¬
dissent. Orare se atq obse¬
trare ut inclulgeret scele¬
riueniam: ⁊ copiam pre¬
staret ab eundi. Senserat
etiam. priusquam accur¬
rerent. uir beatus illos te¬
neriz nobis id ante iam
dixerat. ueniam tamen
clementer inlulsitz eosdẽ¬
q abire ꝑmisit animali¬
bus xestitutis.
Lud autem animaduerti
sepe sulpici.martinũ tibi

Expanded text:
Martinum a se tam crudeliter uerberatum. tum uero apparere omnibus causa manifesta, nec ignorare iam poterant, quin ob illius uiri iniuriam tenerentur. igitur omnes rapidis nos passibus consequuntur. conscii facti acuere, quo se ipsi foedauerant, caput adque ora conspersi, ant Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes: satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum naturam rigescere debuissent, sicut adfixa locis quibus steterant iumenta uidissent: orare se adque obsecrare, ut indulgeret sceleris ueniam et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurrerent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis. Illud autem animaduerti saepe, Sulpici, Martinum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
state turbat᷑ terra imbrib
infusa mollitur. eadem aut
gelu stringit᷑ aut calore
siccatur. Quin ⁊ aspectum
dei metuens ꝯtremiscit.
ac se⁊ imꝑio subditã mo¬
tiup̃o facetur. Ip̃m aerem
ꝑniciosior alitus sepe cor
efficit pestilentẽ. Uincunt᷑
⁊ꝓlixa rursum serenitas
supplicatione mutatur.
uiunt rationi aut ĩusus
hominũ neccessariosex gͣ¬

Expanded text:
state turbatur. Terra imbribus infusa mollitur, eademque rursum aut gelu stringitur, aut calore siccatur: quin et aspectu Dei metuens contremiscit, et se imperio subditam motu fatetur. Ipsum aerem perniciosior halitus saepe correfficit pestilentem. Vincunturuviae, et prolixa rursum serenitas supplicatione mutatur: viunt rationi, aut in usum hominis necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
nachorete ĩ illis regio¬
nib nom̃ illustre. qui ĩ ea
habitabat. hic cum pͥmũse
adheremũ ꝯtulisset. ⁊ herbis.
herbarumq racdicib quas
p̾dulces interdum ⁊ saporis
eximii fert harena iucturꝰ.
ignarus g̃minis eligendi.
noxia plerumq carpebat.¬
Nec erat facile ium radicũ
sapore discerne. quia omnia
eq dulcia. s pleraq occulti¬
ore natura. urus letale co¬
hibebant. Cum gͦ edentẽ uis
interna torquereta ĩmensis
dolorib iuitalia uniu̾sa qua¬
terentur. ac frequens uomitꝰ
cruciatib non ferendis. ipãm
amme sedẽ stomacho iã fatiᷤ

Expanded text:
nachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumqnec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fati
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficere itaq sibi credidit.
qd̃ sub presentia xp̃i laudes
suꝑnas audisset. Ac per hoc
dam dum in urbe senonica
ad prandiũ consedet ꝑ sp̃m
ni introissz. Tunc relicto
prandio. alacer obuiã per¬
git nemine nunciante.i
Sc̃m iuuinebaudũ inter
eccł̃iam sc̃ẽ marie. ⁊ sancti
stephani euntẽ ĩuenit at¬
q or̃one ꝯpleta. p̃lato paciᷤ
osculo. ad ꝓpͥum ꝑduxit cõ¬
uiuiũ. Multa ostendit ⁊̃
corpore. que longũ pagini
intimare. plures langoreᷤ¬
ac morbos curauit. Eccis
lumen reddiditz surdis au¬
ditum restituit: infirmã
dlis incommodo. euocato sa¬
cerdotau conuentu scĩs p̃di¬
cationib exhortatur. Nlente

Expanded text:
Sufficere itaque sibi credidit, quod sub praesentia Christi laudes supernas audisset, ac per hoc 5. Die quadam dum in urbe Senonica ad prandium consederet, per ni introisset. Tunc, relicto prandio, alacer obviam pergit, nemine nuntiante, sanctum Winebaudum inter ecclesiam sanctae Mariae et sancti Stephani euntem invenit, atque oratione completa, praelato pacis osculo, ad proprium perduxit convivium. Multa ostendit in corpore, que longum est paginis intimare. Plures a languoris morbo curavit. Caecis lumen reddidit, surdis auditum restituit, infirmanttus incommodo, evocato sacerdotali conventu sanctis praedicationibus exortato, flente
Abbreviated transcription (Latin):
uotissimꝰ ip̃e sacerdos. S et
pectori euis in tumulo cap¬
sula suꝑposita ẽ. in qua bea¬
ti thadei apłi reliquie ꝯtinẽ

Expanded text:
otissimus ipse sacerdos. Sed et pectori ejus ipso tumulo capsula superposita est, in qua beati Thaddaei apostoli reliquiae contine
Abbreviated transcription (Latin):
inter egyptum ⁊ africam ĩ¬
teriacet ꝑ quod olim cato ce¬
sarem fugiens. duxit exerci¬
tum. Ergo ad tugurium
illud quod eminus conspe¬
xeram ꝑtendi. Inuenio se.¬
nem inueste pellicea. molã
manu uertentem, consalu¬
tatus accepit nos benigne
Eiectos nos millud litus ex¬
ponimus. ⁊ne statim repe¬
tere cursum possimus. ma¬
ris mollicia detineru Egreᷤ¬
sos interram ut est mos
humani ingenii. naturã
locorum cultumq habitã¬
tium uoluisse eggnoscere.
xp̃ianos nos esse. id precipu¬
equerere an ẽẽnt aliqui in¬
ter illas solituclines xp̃ia¬
ni.Tum uero ille flens gau¬
dio ad genua ꝓuoluitur.¬

Expanded text:
inter Aegyptum et Africam interjacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. IV. Ergo ut ad tugurium illud quod eminus conspexeram, pertendi, invenio senem in veste pellicea molam manu vertentem; consalutatus accepit nos benigne. Ejectos nos in illud littus exponimus; et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram ut est mos humani ingenii naturam locorum cultumque habitantium voluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. Tum vero ille flens gaudio, ad genua nostr
Abbreviated transcription (Latin):
baturz nequis ei crimini
daret. oꝑa illuis tuiuscumq
modr hominẽ fuisse damp¬
natũ. Interea martinus mł¬
tis grauibq laborantium
causis ad comitatũ ire cõpul¬
sus. procellam ip̃am totius
tempestatis incurrit. Cong̃¬
gati apud treueros ep̃i tene¬
bantiu qui cotidie ꝯmuni¬
cantes itachio ꝯmunẽ sibi
sausã feterant. his ubi nun¬
ciatum est. in opmantibꝰ ad¬
eẽ martinũ. totis animis la.¬
befactati. musitare et trepi¬
dare ceꝑunt ⁊ iam pridie
imꝑator ex eorum sentẽtia
decreuerat. tribiinos sũma
potestate armatos ad hispa¬
nias mittere. qui hereticos
inquirerent.deprehensis
uitam et bona adimerent
Net dubium erat quĩ scõꝵ
etiam maximã turbã tẽ¬
pestas ista de popula tursl
eẽt Paruo cliscrimine int̾

Expanded text:
batur, ne quis ei crimini daret, opera illius cuiuscumque modi hominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus procellam ipsam totius tempestatis incurrit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur, qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mittere, qui haereticos inquirerent, deprehensis uitam et bona adimerent. nec dubium erat, quin sanctorum etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine int