comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebit᷑. siue ex pollicitatõe si non
sine cã ꝓmiserit ñ erit obligatꝰ᷑
et ita inc̾tis ꝯstitutõib ⁊ ueteribꝰ
⁊ nouis continetur. Itẽ si sine cã
ꝓmiserit. ceꝑit tñfacere obligatꝰ
est qui ceꝑit cepisse sic accipimꝰ
li fundamenta iacuit. uł iocũ p᷑¬
gauit. s et si locus illi p̃t̾iti desti¬
natus est. mag̃ est ut cepisse ui¬
deatur. Itẽ si appatũ suĩ inpensã
in puͣ᷑. posuit. s si nõ ip̃e cepit. set

Expanded text:
x pollicitatione: sin uero sine causa promiserit, non erit obligatus. et ita multis constitutionibus et ueteribus et nouis continetur.Item si sine causa promiserit, coeperit tamen facere, obligatus est qui coepit.Coepisse sic accipimus, si fundamenta i‹ec›it uel locum purgauit. sed et si locus illi petenti destinatus est, magis est, ut coepisse uideatur. item si apparatum siue impensam in publico posu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ad opus relictũ usure q
⁊ qnͣdo incipiant deberi rescͥr
diui pis ita continetur. siqͥde
non st ab hiis qui statuas nꝰ¬
ur ymagines ponendas legs¬

Expanded text:
fuerit ad opus relictum, usurae quae et quando incipiant deberi, rescripto diui Pii ita continetur. 'Si quidem dies non sit ab his, qui statuas uel imagines ponendas leg
Abbreviated transcription (Latin):
rescrip exactionẽ sine cautõne non
oportere cõmicti. item rescͥp. cura¬
tores si negligent̾ in detrahendis bo¬
nis se gesserĩt ĩ siplũ ten̾i si per
fraudem teneri in duplum. ¶Nec ad
heredes eoꝵ penam disced̾e. Itẽ res¬
crip. petuniã ad annonã destinatã
distractis reb curatorẽ exigere de¬
bere. ¶Item rescrip si ponas ĩdem¬
pnes ẽẽ oportere qui non segnitꝰ
officio suo sunt functi scd̾m littera ᷤᷤ¬
adriani. ¶Item rescrip. acurato¬
re kalendatii exigi cautionẽ ñ deb̾a

Expanded text:
erum ex‹a›ctionem sine cautione non oportere committi.Item rescripserunt curatores, si neglegenter in distrahendis bonis se gesserint, in simplum teneri, si per fraudem, in duplum: nec ad heredes eorum poenam descendere.Item rescripserunt pecuniam ad annonam destinatam distractis rebus curatorem exigere debere.Item rescripserunt sitonas indemnes esse oportere, qui non segniter officio suo functi sunt, secundum litteras Hadriani.Item rescripserunt a curatore kalendarii cau
Abbreviated transcription (Latin):
tus hoc modo fuero si intͣ biẽmũ
capitoliũ non ascend̾is. dari non
nisi p̃t̾ito biennio recte petam.
n clam ⁊ si ambigua u̾ba sũt. sic tñ
exaudiuntur. ⁊ si ĩmutabilit̾ u̾m
fuit. te capitoliũ ñ ascendisse.
ñ tancũ in p̃sens tempus relata
statim. aut ꝑimit obligatõnes
aut omnino non differt.
lit̾ se agnitos si ĩ lite mota sũptus fe¬
ciss. emptori stipłanti ꝓmiserant pꝰ
mortẽ emptoris unꝰ ex uenditorib
ad iudiciũ uotauit. p̃ciũ sibi deberi
dicens heredes eiꝰ. ꝙ sumptꝰ ĩ defensi¬
one cause factos cũ ꝓbarent p̃cium
tores ꝓmiserunt q̃ oblitẽ de ꝓpͥeta¬
te institutã fcẽ eẽnt minime ex sti¬
pulatu. pcti posse ꝙ erogatũ est:

Expanded text:
tus hoc modo fuero: 'si intra biennium tus hoc modo fuero: 'si intra biennium Capitolium non ascenderis, dari?', non nisi pnam etsi ambigua verba sunt, sic tamen exaudiuntur, si immutabiliter verum fuit te Capitolium non ascendisse. n tantum praesens tempus relata statim aut peremit obligationem aut omnino non differt. liter adgnituros, si in lite mota sumptus fecisset, emptori stipulanti promiserant. post mortem emptoris unus ex uenditoribus ad iudicium uocauit, pretium sibi deberi dicens, heredes eius: qui sumptus in defensione causae factos, cum probarent pretium tores promiserunt, quae ob litem de proprietate instituta‹m› factae essent, minime ex stipulatu peti posse, quod ‹e›rogatum est
Abbreviated transcription (Latin):
arcellus .ł. Existimo posse id
ꝙ meũ ẽ sub condicõne stipulari.
Item uiam stipulari ad fundum
posse cx̃qmͣ int̃im fundꝰ non sit
meus. aut si hoc uerũ ñ ẽ. ⁊ alie¬
nũ fundũ sub condicõne stipula¬
tus fuero isq ex lucratiua cã m̃s
ẽẽ ceꝑit confestĩ ꝑ mietur stipu¬
latiõ ⁊ si fundũ dñs sub cõdicõ¬
ne uiam stipulatus fuit. statim
fundo alienato euanescit stipu
solui putant cũ in eũ casum recide.¬
consist̾e̾. ¶ Ex hac stipulatõne¬
insulam insulam fulciri spondes
qñ nascatur actio. q̾ritur ⁊ utiq
non est exspectandũ ut ruat. nec
enĩ stipulatoris int̾est fui tam po
si nondũ p̃t̾ierit temꝑis tantum
quo fulcire potu̾it redemptor est.¬
pͥmitur: obmissũ ẽe intelligendũ
esb. aut certe scd̾m ꝓmissorẽ int̃¬
p̃tamur.qr stipulatori libeꝵ
fuit u̾ba late concipere. nͥ rurꝰ¬
sum ꝓmissor ferendꝰ ẽ. si eiꝰ int̃¬
orit de certis potuis uasis. forte
aut hominib accum. Si stipula¬

Expanded text:
rum. Existimo posse id quod meum est sub condicione stipulari, item uiam stipulari ad fundum posse, quamquam interim fundus non sit meus: aut, si hoc uerum non est et alienum fundum sub condicione stipulatus fuero isque ex lucratiua causa meus esse coeperit, confestim peremeretur stipulatio, et si fundi dominus sub condicione uiam stipulatus fuerit, statim fundo alienato euanescit stipulsolui putant, cum in eum casum reccideconsistere. Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes nascatur actio, quaeritur. et utique non est exspectandum, ut ruat: nec enim nihil stipulatoris interest fultam potsi nondum praeterierit temporis tantum, quo fulcire potuerit redemptor. 99 Cprimitur, omissum intellegendum est: ac fere secundum promissorem interpretamur, quia stipulatori liberum fuit uerba late concipere. nec rursum promissor ferendus est, si eius intererit de certis potius uasis forte aut hominibus actum. Si stipula
Abbreviated transcription (Latin):
de̾.ł Qui insulam fieri scipula¬
tur.ita demũ acquint obligõnem
si apparet quo ĩ loco fieri insulam
uoluit. s ⁊ ibi insulam fieri int̾e
derit impune eũ occid̾it. nec utilis
astio erit in eũ constituenda.
dari ꝑiñ erit. atc si te sisti solũm᷑
scipulatus ẽẽm. ¶ Possũ ate utilit̃

Expanded text:
 Qui insulam fieri stipulatur, ita demum adquirit obligationem, si apparet, quo in loco fieri insulam voluerit: si et ibi insulam fieri interederit, impune eum occidit, nec utilis actio erit in eum constituenda. dari?" proinde erit, atque "te sisti" solummodo stipulatus essem. Possum utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
stipłone conseqͥ possumus quid .N.
mea int̾est a de id fieri ꝙ si ñ fec̃.¬
iSeq̃ salua pecumã hĩturus sũ.
¶Si tibi nupsero .x. dare spon¬
des cã cognita denegandã accio¬
nẽ puto. nͨ ꝑaro ꝓbabilis causa

Expanded text:
onsequi possim: quid enim mea interest id a te fieri, quod si non feceris, aeque saluam pecuniam habiturus sum? 'si tibi nupsero, decem dari spondes?' causa cognita denegandam actionem puto, nec raro probabilis causa
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ .ł. Cum stipulatu sumus
Pusuris legittimis penã in singło ᷤᷤ
menses si sors soluta ñ sit. ⁊ si sortis
obligatio in iudiciũ sit deducta ad¬
huc pena crescit. qr uerũ ẽ pecuni¬
Sauł .L. Si seruũ
stipulatus fu̾o ⁊ nulla mora ĩtlie¬
niente seruus detesserit siquid̾ oc¬
cidat eũ ꝓmissor expeditũ ẽ. si
aũ negligat infirmũ. an tom̃de
ectus a possõre fu̾it culpe eiꝰ huiꝰ
noiẽ tenetur possõr. ita cũ dari pro¬
misit an culpa ꝙ ad stipłonẽ atti¬
net in faciendo accipienda sit. añ ñ
endũ tenet᷑. s si sit quid̾ res ĩ re¬
b hũanis. s et dari nõ possit ut
fundus religiosus puta uł sacer.
factus. uł seruus manumissus
uł ⁊̃ ab hostib si capiatur culpa
in hũc modũ diiudicatur ut siqui¬
dẽ ip̃ius ꝓmissoris res uł tp̃r sti¬
płonis. uł postea fu̾it.⁊ quid eoꝵ
accid̾it nicħominꝰ teneatur. idẽ¬
q fiat.⁊ si per aliũ postea ꝙͣ hoc

Expanded text:
o. Cum stipulati sumus pro usuris legitimis poenam in singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, adhuc tamen poena crescit, quia uerum eum. Si seruum stipulatus fuero et nulla mora intercedente seruus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an teneri ectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo accipienda sit, non in endum tenetur. Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel etiam ab hostibus si capiatur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promissoris res uel tempore stipulationis uel postea fuerit et quid eorum acciderit, nihilo minus teneatur, idemque fiat et si per a
Abbreviated transcription (Latin):
tior sit qui teneat qmͣ qui ꝑseqͥt᷑¬
¶ Nunc uideamus in quib ꝑsoss
hec constitutõ locũ hat᷑ que inspet¬
tio duplex est ut pͥmo q̃ramus q̃
ꝑsone efficiant ꝑpetuam obligonẽ
deiñ quib eam ꝓducant. utiq aũ
principalis debitor ꝑpetuat obligõ¬
nẽ accessiones. an ꝑpetuent dubi¬
um est. pomp̃. ꝑpetuari placet
qͣre enĩ fcõ suo fideuissor suam ob¬
ligõnẽ tollat cuiꝰ sni̾a uera ẽ. ita
ꝑpetuatur obligõ tam ipõꝵ qmͣ
idem fideiussorib ꝓpetuant obligõ¬
ne qr ĩtotã cãm spoppnderũt.
¶An filiꝰ famił. qui iussu patris
ꝓmisit occidendo seruũ producat.
prĩs obligationẽ uidendũ ẽ. põp̃.¬
ꝓduce̾ putat .s. q̃i accessione intlłi¬
gens eũ qui iubent. ¶ Effõs huiꝰ
constitutõis illẽ ut adh. homo peti
possit. s acceptũ ei posse fieri cre¬
ditur. ⁊ fideussorem accipi eius
obligõnis noĩe. nouariaut̃ anposs¬
it hec obligõ dubitatõnis est. qr

Expanded text:
n potentior sit qui teneat, quam qui persequitur? Nunc uideamus, in quibus personis haec constitutio locum habeat. quae inspectio duplex est, ut primo quaeramus, quae personae efficiant perpetuam obligationem, deinde quibus eam producant. utique autem principalis debitor perpetuat obligationem: accessiones an perpetuent, dubium est. Pomponio perpetuar‹e› placet: quare enim facto suo fideiussor suam obligationem tollat? cuius sententia uera est: itaque perpetuatur obligatio tam ipsorum quam id est fideiussoribus, perpetuant obligationem, quia in totam causam spoponderunt. An filius familias, qui iussu patris promisit, occidendo seruum producat patris obligationem, uidendum est. Pompcet quasi accessionem intellegens eum qui iubeat. Effectus huius constitutionis ille est, ut adhuc homo peti possit: sed et acceptum ei posse ferr‹i› creditur et fideiussorem accipi eius obligationis nomine. nouari autem an possit haec obligatio, dubitationis est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Itẽ si hõ qui fuit ꝓmissoris ex p̃¬
cedenti cã ablatus fuerit ei qͥ sta¬
ciens se debere occidit teneatur aõ
Iuł putat in eo qͥcumq nesciret a se
petitũ codicilł. ut restitueret manum¬
erunt᷑ quociens cuspa int̾uenit de

Expanded text:
item si homo, qui fuit promissoris, ex praecedenti causa ablatus ei fuerit, quod sta et is, qui nesciens se debere occiderit, teneatur: quod Iulianus putat in eo, qui, cum nesciret a se petitum codicillis ut restitueret, manumerunt, quotiens culpa i
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ sit. ⁊ quidẽ si efteterit
ꝓmissor quominus solu̾e posste
peditũ intellectũ ht̃ constituti si
uero moratus sit tm̃ hesitat᷑. an si
postea minora ñ fũt. an extingua¬
tur suꝑior mora. ⁊ celsus adolescens
scribit eũ qͥ moram fecerit ĩ soluẽ¬
do sticho ꝙ̃ ꝓmiserat posse emĩdare
eam moram postea offerendo ẽe.N.
nere. plerũq sub auctoritate. scse¬

Expanded text:
intellegendum sit. et quidem si effecerit promissor, quo minus soluere possit, expeditum intellectum habet constitutio: si uero moratus sit tantum, haesitatur, an, si postea in mora non fuerit, extinguatur superior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram fecit in soluendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea offerendo: esse enere plerumque sub auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
res .p. aut̃ cũ is quo efficiendo oꝑi
p̃stiterint quatenꝰ ergo ⁊ siqͥs. et
inscribantur ꝑp̃terea reuocent᷑ fiłes
ciuiliũ in patrias lib̾tates p̃ses
ꝓuincie auctoritatẽ suam int̾port¬

Expanded text:
 autem cum his, quos efficiendo operi praestituit. quatenus ergo et quis et inscribantur et propterea reuocentur similes ciuium in patrias liberalitates, praeses prouinciae auctoritatem suam inter
Abbreviated transcription (Latin):
.ł. Negi autẽ municipali ca¬
sabus pr̃ibus partibus adhibitis
onum rescindi debent. siue aliquẽ
debitorem dimiserint siue largiti
sunt. ꝓuide tit assolent siue det̾ue¬
runt de puͣ. alicui. uł p̃dia uł edes
uł certam qnͣtitatẽ p̃stari nichil
ualebit hiꝰ dec̾tum. s ⁊ si salarium
aliqui decuriones dec̾ũnt decretum¬
id ñ nũqm er̃ illius momenti. ut
puta si ob liberalẽ arte̾ fu̾it cõsti¬
uit ñ oꝑtere id rescindi. diuus adͥ¬
anus in comedensib rescrip. nisi ex
cã .i. si ad publicam utilitatẽ res¬
ꝑiciat reciso pͥoris dec̃ti.

Expanded text:
. Lege autem municipali caabus partibus adhibitis.onum rescindi debent. siue aliquem debitorem dimiserint siue largiti sunt. Proinde, ut solent, siue decreuerint de publico alicuius uel praedia uel aedes uel certam quantitatem praestari, nihil ualebit huiusmodi decretum. Sed et si salarium alicui decuriones decid nonnumquam ullius erit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constiuit, non oportere id rescindi diuus Hadrianus Nicomedensibus rescripsit nisi ex causa: id est si ad publicam utilitatem respiciat resc‹i›ssio prioris decreti.
Abbreviated transcription (Latin):
tu petentes doli exceptione itmo
euentũ ꝯgnitõnis ꝑgant petẽ exce¬
ꝑtõne doli mali posse sũmoueri.
¶Marito ⁊ filio coĩ ex ꝑte dimidia
scriptis h̃̾edib filiam suam ex pͥore
natam m̾m̾o ita heredem ĩstituit᷑
menia filia mea exsex unciis mͥhe
res esto. sicũ coheredib tius ꝑtem
rõnẽ fet̾is ꝓ mea portione in die
mortis mee eiꝰ actus qui pendet᷑
ex tutela tua qmͣ ticius pat̾ meus
auus tuus admĩstrauit. q̃sitũ ẽ an
sub ea condicõne instituta filia ess
si obmmitt̾et heclitatẽ uti saluam
tutele accionẽ hrẽt. legataꝙ sibi
a mrẽ data consequi possit . R. scd̾m¬

Expanded text:
tu petentes doli exceptione summotu petentes doli exceptione summoeuentum cognitionis pergant petere, exceptione doli mali posse summoueri. Marito et filio communi ex parte dimidia scriptis heredibus filiam suam ex priore matrimonio ita heredem instituit: 'Maeuia filia mea ex sex unciis heres mihi esto, si cum coheredibus tuis parem rationem feceris pro mea portione in diem mortis meae eius actus, qui pendet ex tutela tua, quam Titius pater meus, auus tuus administrauit'. quaesitum est, an, quia sub condicione instituta filia esset, si omitteret hereditatem, uti saluam tutelae actionem haberet, legata sibi a matre data consequi possit. res
Abbreviated transcription (Latin):
serat. et pactus erat ut ip̃e ałe̾t
filiam suam. eiusq homines. Idẽ
hõ rusticanus gu̾o scripsit. q̃ĩ usu¬
ras p̃t̾itas ex dotis ꝓmissione q̃si¬
tũ ẽ cũ ip̃e filiã suã exibu̾it ⁊ mari¬
tus nullã impensã fecerit. an ex cp̃.¬
rographo ex stipulatu agenti geno
exceptio obstare debeat. R Sint
tioni. ¶ Ans nepotib ex filia
legauit singulis centena. ⁊ adiecit
hec u̾ba ignoscite. Nam potueram
amplius uobis relinq̃re nisi fron¬
uncti face̾ uideat᷑. ⁊ an doli mali
exceptõne sũmoueatur R̾. excepti¬
onẽ obstaturã. ¶ Ex qͣdrante
heres scriptus. ex coherede ex do¬
drante instituto emit portionẽ
certa qnͣtitate ex qua aliam sum¬
mam ĩ noĩb ex kalendario utida¬
ret scipulanti spopondit defunc¬
to uenditore hereditatis falsũ
testm̃ cepticius accusare ꝑcepit
⁊ heditatẽ ab emptore petit.⁊
nequid ex ea minueret spetra¬
uit q̃sitũ est falsi ꝯgnitione
pendente an heredes ex stipłã¬

Expanded text:
serat et pactus erat, ut ipse aleret filiam suam eiusque omnes: idem homo rusticanus genero scripsit quasi usuras praeteritas ex dotis promissione: quaesitum est, cum ipse filiam suam exhibuerit et maritus nullam impensam fecerit, an ex chirographo ex stipulatu agenti genero exceptio obstare debeat. responditioni. Auus nepotibus ex filia legauit singulis centena et adiecit ha‹e›c uerba: 'Ignoscite, nam potueram uobis amplius relinquere, nisi me Fronuncti facere uideatur et doli mali exceptione summoueatur. respondit exceptionem obstaturam. Ex quadrante heres scriptus a coherede ex dodrante instituto emit portionem certa quantitate, ex qua aliquam summam in nominibus ex kalendario uti daret, stipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum testamentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipula
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ a reo datus fuerit siue h¬
heres exstitĩt̾ cũ enĩ id ꝓpositum
sit p̃toris in hiꝰ obligationib reo
succurrere non seruatũtũ ꝓposi¬
tũ suũ nͥ fideiussorẽ quoq ⁊ eum
qͥ rogatu liberti reus factus fu̾it
adu̾sus prõnũ defenderit. ⁊ enĩ
ꝑui refert. ꝓtinꝰ libertus prõno
cogatur dare. an ꝑ int̾positaꝰ fide¬
iussoris uł rei ꝑsonam. ¶Siue
aũ ipĩ pr̃ono sit ꝓͥmissũ. sui alii
uoluntate proni hon̾ande lib̾tatis

Expanded text:
dendum a reo datus fuerit siue dendum a reo datus fuerit siue heres ei exstiterit. cum enim propositum sit praetori in huiusmodi obligationibus reo succurrere, non seruaturum propositum suum, nisi fideiussorem quoque et eum, qui rogatu liberti reus factus fuerit, aduersus patronum defenderit: etenim parui refert, protinus libertus patrono cogatur dare an per interpositam fideiussoris uel rei personam. Siue autem ipsi patrono sit promissum siue alii uoluntate patroni, onerandae libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
ni non faciat. ¶ Que honerande
lib̾tatis cã stipulatus sum a lib̾to
exigere non possum. honerande
aũ lib̾tatis cã facta dellissime ⁊
diffinu̾tur q̃ ita imponũtur lib̾to
ut si prõnũ lib̾tus offenderit pe¬
tantur ab eo. semꝑꝙ sit metu ex
In sũma si in ouenienti inpositu
dicendũ est exceptõni locũ facere
s si pꝰ int̾uallũ ht̃ qͥdẽ dubitati¬
onẽ. qr nemo cogebat eũ hoc pro
parent lib̾tũ metu solo. uł nimi¬
a prõni reu̾entia ita se subiecisse.
ret. ¶Si hou̾ande lib̾tatis causa
societare᷑ lbtus cũ prõno cohier̃.
⁊ prõnus cũ lib̾to ꝓ sots̃ agat. an
hec exceptõ sit nect̾ia ⁊ puto ip̃o
iure tutũ ẽe lib̾tũ adu̾sus exac¬
tionẽ patroni. ¶ Exceptiones
honerande lib̾tatis cã. sic̃ ⁊ cet̾as¬
exceprõnes fideussori ñ et̃ deneg¬
andas. sciendũ est nͨ ei quidem qͥ
rogatu liberti reus factus esb. set
⁊ ip̃i lib̃to siue ꝓcunator ad defẽ¬

Expanded text:
ni non faciat. Quae onerandae ni non faciat. Quae onerandae libertatis causa stipulatus sum, a liberto exigere non possum. onerandae autem libertatis causa facta bellissime ita definiuntur, quae ita imponuntur, ut, si patronum libertus offenderit, petantur ab eo semperque sit metu exaIn summa si in continenti impositum endum est exceptioni locum facere. sed si post interuallum, habet quidem dubitationem, quia nemo eum cogebat hoc prompareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ret. Si libertatis causa societatem libertus cum patrono coierit et patronus cum liberto pro socio agat, an haec exceptio sit necessaria? et puto ipso iure tutum esse libertum aduersus exactionem patroni. Exceptionem onerandae libertatis causa, sicut et ceteras fideiussori non esse denegandas sciendum est, nec ei quidem, qui rogatu liberti reus factus est: sed et ipsi liberto, siue procurator ad defen
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł. usiurandũ uicẽ rei iu¬
dic̾ate optin. non in m̾ito. cũ q̃ñis
iudicẽ adu̾sariũ de cã sua fecerit
deferendo ei iusiurandũ. ¶ Si pu.
sine tutoreis aucͭ ͤ detulent iusiurs¬
dũ. dicemus non obstare exceptio¬
neꝰ istam. nͥ tutore. aꝑccore in iudicio
delatõ facta sit. ¶ Si petitor sim¬
di iusiurandũ detulerit adu̾sario
ut si auctor eius iurass saũ fun¬
dũ se tradidisse. ab ea otrou̾sia dis¬
cessuris se exceptõ possõri fundi
dabitur. ¶Si fideinssor iurau̾it
siquidem de ꝑsona sua tm̃ iurauit
reo. si u̾o ĩ rem iurauit dabit᷑ exte¬
ptio reo qͦ. ¶Si manumisero eum
seruũ qui negõtia mea gesserat in
seruitute. deiñ stipulatus fu̾o ab eo
qͥ negotia mea gesserit quictp ob eã
rem si cũc lib̾ fuiss eũ mͥ dare oꝑ¬
teret id dari. deuĩ ex stipulatu a¬
gam non sũmoueri me exceptõne
n enĩ honeratũ se hoc noĩe pͭ q̃ri
libtus si iucrũ abruptã ex ͦ re prõ¬

Expanded text:
. Iusiurandum uicem re‹i› iudicatae optinet non immerito, cum ipse quis iudicem aduersarium suum de causa sua fecerit deferendo e‹i› iusiurandum. Si pupillus sine tutoris auctoritate detulerit iusiurandum, dicemus non obstare exceptionem istam, nisi tutore auctore in iudicio delatio facta sit. Si petitor fundi iusiurandum detulerit aduersario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controuersia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur. Si Fideiussor iurauit, si quidem de sua persona tantum iurauit, roderit: si uero in rem iurauit, dabitur exceptio reo quoque. Si manumisero eum seruum, qui negotia mea gesserat in seruitute, deinde stipulatus ab eo fuero, quod negotia mea gesserit, quidquid ob eam rem, si tunc liber fuisset, eum mihi dare oporteret, id dari, deinde ex stipulatu agam, non summoueri me exceptione: neque enim oneratum se hoc nomine potest queri libertus, si lucrum abruptum ex re patro
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑpdsse condrẽ. si non tnͣssigende cõ¬
fronsiegiũ id fecert ꝯtẽ si lib̾tus de¬
ditoreꝰ sust ꝓrõno delegau̾it mina ex¬
ceptibne sũmouendus ẽ prõnꝰ. s lib̾¬
tuꝰ a prõno ꝑ condicõnẽ hoc repetet᷑.

Expanded text:
posse condicere, si non transigendae controuersiae gratia id fecit. Item si libertus debitorem suum patrono dele gauerit, nulla exceptione summouendus est patronus, sed libertus a patrono per condictionem hoc repetet.
Abbreviated transcription (Latin):
constat. s cchentes id agatur:
nec enĩ suꝑ Iocũ puta ut demon¬
strandi intellectus cã. ego tͥ dix.¬
ero spondes. ⁊ tu respondes spon¬
deo nascetur obligõ.

Expanded text:
contrahentes id agatur: nec enim si per iocum puta uel demonstrandi intellectus causa ego tibi dixero 'spondes?' et tu responderis 'spondeo', nascetur oblig
Abbreviated transcription (Latin):
cõsistit ut aliꝙ corpus nr̃m aut
seruitutẽ nrũm faciat. s ut aliũ
nobis obstringat addandũ aliꝙͥ
faciendũ uł p̃standũ. non satis
autẽ ẽ dantis ẽẽ nũmos ⁊ fieri
accipientis ut obligo nascatur
S t hoc aĩo dari ⁊ accipi. ut ob¬
ligatio nascatur constituatur.
itac siquis pecuniã suã donan¬
di causa dederit mͥ qmͣqm̃ ⁊ don¬
antis fuerit ⁊ mea fiat. tñ nõ

Expanded text:
consistit, ut aliquod corpus nostrum aut seruitutem nostram faciat, sed ut aliu‹m› nobis obstringat ad dandum aliquid uel faciendum uel praestandum. Non satis autem est dantis esse nummos et fieri accipientis, ut obligatio nascatur, sed etiam hoc animo dari et accipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi, quamquam et donanti
Abbreviated transcription (Latin):
ñoꝑ diu̾sa cã ẽ. eius qui solust cõ¬
Aiuit. Siłr enĩ uidetur ei qͥ publ¬
ice uendidit aut collocauit. ¶ Filiũ
pro pr̃e cuiratore rei .p. cãto cauere
cogi non oꝑ. nec mutat ꝙ ĩ eum
pater emancipatũ pͥusqmͣ curator
donationis cã ꝯtut. ¶ ꝓ magr̃atu
fideiussor int̾rogatus pignora quo
spetialit̾ declit ĩ eum casum pignora
unr᷑ data quo recte ꝯuenitur. uide

Expanded text:
tet. diuersa causa est eius, qui solui constituit: similis etenim uidetur ei, qui publice uendidit aut locauit.Filium pro patre curatore rei publicae creato cauere cogi non oportet. nec mutat, quod in eum pater emancipatum, priusquam curator donatifideiussor interrogatus pignora quoque specialiter dedit. in eum casum pignora uidentur data, quo recte conuenitur: uidel
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾ obligõnis expressũ ẽ.S ĩ lo¬
catione fundoꝵ. ꝓsterilitate tꝑis
boni uiri arbitratu in soluenda
pensione cuiꝰq anni pacto cõp̃¬
hensũ est. explorata lege ꝯduc¬
tionis fides bona sequenda ẽ.
uisa petunia. qmͣ hõib in solidũ
pu  dari placuit periculo uite¬
mutua non libenantur. uł pͥor
tñ exemplo tutoꝵ cõueniendus
exapta culrator rei .p. locauerit
cetĩs annis colonus si reliqͣ ꝯtͣxit
⁊ de fructib p̃dii m̾cedesque ser¬
uari non potuerunt. successor qͥ¬
locauit tenebitur. Idem ĩuec¬
tigabilib nõ ita pͥdem cõstitu¬
tum est. scil ut sui temꝑis sing¬
uli ꝑiculũ p̾starenti. ¶ In eũ qui
ãminist̾tionis tp̃r creditorib rei

Expanded text:
 obligationis expressum est.Sed si in locatione fundorum pro sterilitate temporis boni uiri arbitratu in soluenda pensione cuiusque anni pacto comprehensum est, explorata lege conductionis fides bona sequenda est.uisa pecunia, quam omnibus in solidum publice dari placuit, periculo uimutua non liberantur. Vlpianus: prior tamen exemplo tutorum conveniendus exacta curator rei publicae locavit. ceteris annis colonus si reliqua traxerit et de fructibus praedii mercedesque servari non potuerint, successor qlocauit tenebitur. idem in uectigalibus non ita pridem constitutum est, scilicet ut sui temporis singuli periculum praestarent.In eum, qui administrationis tempore creditoribus rei
Abbreviated transcription (Latin):
p̃statõnẽ ħres fideuissores recusare
non debent cũ ⁊ p̾or cã in bone fid̾i
cortͣctu ĩ iunsũsũ fid̾iussorẽ obliga¬
uerit. et posfior locatio qr suũ peri¬
culũ agnouit solide prãtionis rei
.p eũ substitu̾it. ¶ Qui fid̾iuse¬
rint ꝓ conductorẽ uectigalis in
uniu̾sũ cõductionẽ in usuras qͦ

Expanded text:
ideiussor‹i›s recusare non debet, cum et prior causa in bonae fidei contractu in uniuersum fideiussorem obligauerit, et posterior locatio, quia suum periculum agnouit, solidae praestationi rei publicae eum substituerit.Qui fideiusserint pro conductore uectigalis in uniuersam cond
Abbreviated transcription (Latin):
spẽb in quib id fieri iure ꝑmissũ¬
ĩ est. accõ autẽ q̃ pp̃ reum ĩ collegã de¬
c̾mi soletur qui ei pro altero depend̃.
ex eqͥtate cõpetit. ¶ Q depñsum
ꝓ collega in magrãtũ ꝓbabit᷑ solui
et ab heredib eius p̃ses ꝓuincie iu¬
bet. Idem ex eodem libro. ¶Con¬
ductore ꝑficiendi oꝑis puito fide¬
iussor qui pro eo int̾urnerat id est
opus extruendũ alii locauerat. nͨ

Expanded text:
 in quibus id fieri iure permissum est. Actio autem, quae propter ea in collegam decerni solet, ei qui pro altero dependit ex aequitate competit. Quod depensum pro collega in magistratu probabitur, solvi et ab heredibus eius praeses provinciae iubet. Idem ex eodem libro Conductore perficiendi operis punito fideiussor, qui pro eo intervenerat, idem opus e
Abbreviated transcription (Latin):
uenit.⁊ non dum ꝑfecta legõne do¬
mũ q̃ erat ĩ ip̃ius ciuitate incopo
derit quo prohibenturꝰ legati añ
ꝑfcũm legationẽ negotus ur pͥua¬
tis rebus obstringi. R̾. non uideri
teneri
a datus ordine suo legõnẽ susciꝑe
non admissa biennii p̃scriptione
cogetur.

Expanded text:
venit et nondum perfecta legatione domum, quae erat in ipsius civitate nicopolderit, quo prohibentur legati ante perfectam legationem negotiis vel privatis rebus obstringi. respondit non videri teneri.a datus ordine suo legationem suscipere non admissa biennii praescriptione cogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ser̃ .ł. Cum ex płib cãis debi¬
tor petuniam soluit puł. elegantis¬
sime. putat ex ea cã eũ soluisse ui¬
deri debere. ex qua cũc cũ soluebat
compelli potĩt ad solutõnẽ.

Expanded text:
sorum.Cum ex pluribus causis debitor pecuniam soluit, Iulianus elegantissime putat ex ea causa eum soluisse uideri debere, ex qua tunc, cum soluebat, compelli poterit ad solutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾es.ł. ¶reditor oblatã a de¬
bitore petͣm ut alia die acceptur
distulit mox petunia qua illa res
sublata est. Item pupillaris petͣ
ut possit p̾doneis nõib credi ser
ris det̾mentũ ẽẽ. ¶Cum de sor¬
te debita constaret de usuris liti¬
gatũ eẽt nouissĩe ex applłone
pnũciatũ eẽ . solutas quidẽ usura ᷤ
non repeti in futurũ uero ñ de¬
beri. quero pecunia data ut rum
usuris ced̾e deb̾et ꝙ petitor de¬
fenderet. an u̾o sorti ꝓficeret᷑
R̾adi si is qui dabat in sortẽ se da¬
re dixiss usuris ñ debere ꝓfic̾e.¬
¶Ualerianus ticii lucii scripsit
accepi amario marino ex suma
maiore tot aureos q̃ro. an hec sũ¬
ma in ꝓximũ annũ ei accepto
onem ꝓficẽ. ¶Acius mutuam
pecuniam accepit. ⁊ qͥncũ cessu
usuras spopondit. easc paucis
annis soluit. postea nullo pac¬
to int̾ueniente ꝑ errorẽ ⁊ igno¬
rantiam somisses usuras soluit.
q̃ro an patefcõ errore. id cꝑ am¬
plius usuraꝵ noĩt solutũ eẽt

Expanded text:
.Creditor oblatam a debitore pecuniam ut alia die accepturus distulit: mox pecunia, qua illa res sublata est: item pupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus credi seruris detrimentum esse.Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, nouissime ex appellatione pronuntiatum est solutas quidem usuras non repeti, in futurum uero non deberi: quaero, pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, an uero sorti proficeret. respondi, si qui dabat, in sortem se dare dixisset, usuris non debere proficere.Ualerius Lucii Titii seruus scripsit: 'accepi a Mario Marino ex summa maiore tot aureos': quaero, an haec summa in proximum annum ei accepto onem proficere. Titius mutuam pecuniam accepit et quincunces usuras spopondit easque paucis annis soluit: postea nullo pacto interueniente per errorem et ignorantiam semisquaero, an patefacto errore id, quod amplius usurarum nomine solutum esset
Abbreviated transcription (Latin):
auis .ł. Aliud ẽ iute stipłonis
titio solui posse. aliud postea pro¬
missu meo id continge̾. Nam cui
iure stipłonis recte soluitur. ei
⁊̃ ꝓhibente me recte solui pot᷑
cui uero alias permisero solui. nĩ
ei recte soluitur̾. si pͥusꝙͣ solũetur.

Expanded text:
us.Aliud est iure stipulationis Titio solui posse, aliud postea permissu meo id contingere. nam cui iure stipulationis recte soluitur, ei etiam prohibente me recte solui potest: cui uero alias permisero solui, ei non recte soluitur, si, priusquam solueretur
Abbreviated transcription (Latin):
repetet. s mͥ ꝑ mandati actioneꝰ.x.
debebũtur. ¶ Michi rome aũ ephe¬
si ticõ dari stipłãtꝰ stipłor. an soluen¬
do ticio ephesi a me lib̾et᷑ uideamus.
Nam si diu̾sa fc̃a sut. ut Iuł. putat
diu̾sa res est. s cũ p̃ualet. et causa
dandi liberatur. liberatetur enim.
⁊ si michi stichũ illi pamphilũ dare
stipłatus eẽm. et ticõ pamphilũ sol¬
uisset. at ubi merũ fcm̃ sripulor
puta insulam. in meo solo edificari
an in ticii locõ. s in ticii loco edific
non contingit liberatio. Neqͦ .N. dix¬
it fcc̃ ꝓfcõ soluto. si ueriꝰ est sił̾atio

Expanded text:
repetet, sed mihi per mandati actionem decem debebuntur.Mihi Romae aut Ephesi Titio dari stipulor: an soluendo Titio Ephesi a me liberetur, uideamus: nam si diuersa facta sunt, ut Iulianus putat, diuersa res est. sed cum praeualet causa dandi, liberatur: liberaretur enim et si mihi Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixi
Abbreviated transcription (Latin):
si nauẽ qmͣ tu ꝓmisisti dñs dissolue¬
rit. Dem̃ isdẽ tabulis cõpeg̾it. tem̃
te.ħ enĩ eadẽ nauis ẽ. qm̃ te daturũ
spopondisti. ut uideatur mag̃ obli¬
gatõ cessare. qmͣ exticta ẽe hoĩ autẽ
manumisso similis fiet. si ea mente d¬
dissolutã nauẽ ẽẽ posũit. ut ĩ alios u¬
sis cõu̾tẽntur tabule. dem̃ mutato¬

Expanded text:
inus dissoluerit, deinde isdem tabulis compegerit, teneri te: hic enim eadem nauis est, quam te daturum spopondisti, ut uideatur magis obligatio cessare quam extincta esse. homini autem manumisso simile fiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ut in alios usus conuerterentur tabulae, de
Abbreviated transcription (Latin):
kł ꝯañ pot̃ dubitari. S rectus
dicit᷑ utilit stipulat᷑. Nam cũ in diem
terit. ¶ Qui stipłat᷑ sibi aut ticõ
si hoc clicit si ticõ ñ solu̾a dari sibi
uidetur̾ condcõnalit̾ stipulari. ⁊ iõ
pulatore ꝙ ita pot̃ admͣti. si ħ ipm̃
exp̾ssum agebatur ut cñ pena a diec¬
ta sit in ꝑsona scipulantis si ticõ so¬
lutũ non eẽt. at ubi simplicit̃ sibr
aut ticio stipulatur solutõnis tm̃
cã adhibetur. ticiꝰ ⁊ idõ ei .u. solutus.
remanebũt reliqͣ .u. in obligõne cͣ.

Expanded text:
 potest dubitari. sed rectius dicitur utiliter stipulatum: nam cum in diem terit.Qui stipulatus 'sibi aut Titio' si hoc dicit 'si Titio non solueris' dari sibi, uidetur condicionaliter stipulari. et ideo pulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit in persona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter 'sibi aut Titio' stipulatur, solutionis tantum causa adhibetur Titius et ideo quinque ei solutis remanebunt reliqua quinque in obligatione.
Abbreviated transcription (Latin):
monio negotia eiꝰ admĩstnͣt eõs
antẽ qui ꝓuincialiũ reꝵ. ł curato¬
res uł tutores sunt p̾talica nego¬
tia administrare non sołe nͥ speci¬
alit̾ tutores ꝓuintialiũ r̃r̃. ut res¬
sibi tome redd̾entur ꝓmitti cura
qui uirilem portõne̾ ex cã fid̾i cõ¬
missi inferte deb̾ent liberatos ui¬
deri. qm̃ quidẽ ex collegiis ꝑ erto¬
rem plus debito intulerũt. ¶Par
linꝰ. R. aliam cãm ẽẽ debitoris sol¬
uentis. aliam creditoris pignꝰ dis¬
trahentis. Nam cũ debitor soluit
pecuniã in pot̾ate eius ẽe ꝯmemo¬
rare in qmͣ cãm solui̾t. cũ aũ credi¬
tor pignus distraheret nc̾e ei p̃ci

Expanded text:
i negotia eius administrant: eos autem, qui prouincialium rerum curatores uel tutores sunt, Italica negotia administrare non solere, nisi specialiter tutores prouincialium rerum, ut sibi Romae redderetur, promitti curauqui uirilem portionem ex causa fideicommissi inferre debuerant, liberatos uideri, quoniam quidam ex collegis per errorem plus debito intulerunt.Paulus respondit aliam causam esse debitoris soluentis, aliam creditoris pignus distrahentis: nam cum debitor soluit pecuniam, in potestate eius esse commemorare, in quam causam solueret: cum autem creditor p
Abbreviated transcription (Latin):
area. et estimatõ eiꝰ solui d. Pars enĩ
insule area est. ⁊ qͥdẽ maxima. cui ⁊̃
suꝑficies ced̾et diu̾sũ dicemꝰ si fllius
luminio recte tũc petet᷑. Cessauit.N.
ħ obligõ area autem extat sic̃ cet̾a
ex quib edificiũ consfiterit. Deniq¬
dicari posse si sit. s urt̾im id solui: di¬
phibuit.p̃ciũ q eius dari uoluit:
non esse cogendum ĩ aliã formam
nũmos acciꝑe. si ex ea re dampnũ
aliꝙꝑ passurus sit.

Expanded text:
it: pars enim insulae area est et quidem maxima, cui etiam superficies cedit. diuersum dicemus, si seruus stliminio, recte tunc petetur: cessauit enim hic obligatio. area autem ext‹a›t, sicut cetera, ex quibus aedificium constitit. deniqdicari posse scit, sed interim id solui prohibuit pretiumque eius dari uoluit. non esse cogendum in aliam formam nummos accipere, si ex ea re damnum aliquid passurus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si seruus fructuariꝰ ex re fructu¬
arii dño ꝓpͥetatis. aũ usufructuario
stipłetur. mnutilis ẽ stipło. at ex re
ꝓprietarii si ipi dño aut fructuario
stipuletur recte stipulat᷑. tm̃ enĩ
sołonis capax est fructuarius. hoc
is ad nõ manumissus ẽ. lib̾or. nec
admissũs est cꝑ celsus ait. si idem
rursũs lege aliqͣ seruus effectus
sit pet̾i posse. in ꝓpetuũ . i. solata
obligõ resfitui ñ pot᷑. et ħi seruus esfect᷑

Expanded text:
arius ex re fructuarii domino proprietatis aut fructuario stipul‹e›tur, inutilis est stipulatio: at ex re proprietarii si ipsi domino aut fructuario stipul‹e›tur, recte stipulatur: tantum enim solutionis capax est fructuarius hoc cis a domino manumissus est, liberor. nec admissum est, quod Celsus ait, si idem rursus lege aliqua seruus effectus sit, peti eum posse: in perpetuum enim sublata obligatio restitui non potest, et si s
Abbreviated transcription (Latin):
amp̃.ł. Qui res suas obligauit:
si ea res a creditore euicta est. dicen¬
dũ esb maritũ ex dotis ꝓmissione
age̾ posse. ac si statu liberũ. rẽ ue
sub condcõne legatam dotis noĩe
fauianã aufert. ł enĩ accio cum
sit noua ꝑtam liberatõnẽ ñ po¬
test reuocare huic applicatur. mi
cũscriptus in rem ex cã debiti solu¬
ta restitut᷑ Irem aũ castrensis
peculii soluende prẽ ꝑiñ acciꝑe
debemus. ac si alienam dedisset.
qmͣuis posset resid̾e̾ ap̃ eũ cui so¬
luta est pͥus mortuo intestato fi¬
lio.S tũt acquisita credit᷑ cũ filiꝰ
decesserit. et utiq cuiꝰ fuĩt euẽ¬
tus declaret. sicꝙ ⁊ hec ex hiis ẽ

Expanded text:
m.Qui res suas obligauit, si ea res a creditore euicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine Fabianam aufert: haec enim actio cum sit nova, partam liberationem non potest revocare. Huic applicatur minore circumscriptus in rem ex causa debiti solutam restituitur. Rem autem castrensis peculii solventem patrem perinde accipere debemus, ac si alienam dedisset, quamvis possit residere apud eum, cui soluta est, plio: sed tunc adquisita creditur, cum filius decesserit: et utique cuius fuerit, euentus declaret sitque et hoc ex his, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. condicõ furioso adquintur. nam
ex quib causis ignorantib nobis
accõnes adquirunturꝰ ex hiisde̾ ⁊̃ furi¬
osi noĩe incipi agi posse. ueluti cũ
seruus eiꝰ stipulatur. cũ furtũ ei fit
aut dampnũ ei dando ĩ legẽ aqͥliã
cõmiititur. aut si forte cũ creditor
fuerat fraudandi eiꝰ cã debitor alicͥ
rem tradid̾it. Idemq erit si legetur
ei. uł fid̾i cõmissũ ei relĩgͣtur. ¶ Itẽ
si is qͥ seruo alieno crediderat furem
ceꝑit. deinde seruuꝰ ĩ rem dñi id cꝑ
mutuũ acceꝑit uert̾it furioso con¬
dicio acquiritur. Item si alienã pe¬
cuniam credendi causa quis ded̾it
dem̃. compos mentis ẽẽ desierit. pꝰ

Expanded text:
r: nam ex quibus causis ignorantibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furiosi nomine incipit agi posse: ueluti cum seruus eius stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem tradiderit. idemque erit, si legetur ei uel fideicommissum ei relinquatur. Item si is, qui seruo alieno crediderat, furere coeperit, deinde seruus in rem domini id quod mutuum acceperat uerterit, furioso condictio adquiritur. Item si alienam pecuniam credendi causa quis dederit, deinde compos mentis esse
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Craiecͣtie pecunie noiẽ si
id diem soluta ñ ess pena uti asso¬
let ob oꝑas eius qui eam pecuniam
pet̾et in sripułonẽ erat deducta is
qui eam pecuniam petebat ꝑte ex¬
acta petere desierat deinde int̾posi¬
to tp̃r interpellare cõstituerat ꝯsul

Expanded text:
m. Traiecticiae pecuniae nomine, si ad diem soluta non esset, poena uti adsolet ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. consul
Abbreviated transcription (Latin):
re cepiss ualiditudĩe impeditꝰ ster.¬
pellare desiiss penã ñ omirti ¶ De
illo sane pot̃ dubitari si int̾pellatꝰ
ip̃e moram fec̾i̾t añ qmͣuis pecu¬
niam postea offerat. nicħominꝰ
pena ꝯmittat᷑. ⁊ hoc rectiꝰ dicit᷑. nam

Expanded text:
re coepisset, ualetudine impeditus interpellare desisset, poenam non committi. de illo sane potest dubitari, si interpellatus ipse moram fecerit, an, quamuis pecuniam postea offerat, nihilo minus poena committatur: et hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
Aauł.ł. Donatõnesꝰ plures t̃
Dat aliquis ea mente ut statur
uelit accipientis fieri ne ullo taũ
ad se uelit reu̾ti.⁊ pp̾ nullã aliam
cãm facit qmͣ ut liberalitatẽ ⁊ mu¬
nificentiam exexteat . ħ ꝓprie do¬
natio applłatur. ¶Dat aliquis
ut tũc demũ accipientis fiat tũ
aliquid secutũ fu̾i̾t. ħ ñ ꝓpͥe don¬
atio applłabitur. s totahec do¬
natio sub condicõne est. ¶ Idem
cũ ip̾e ea mente dat ut statim
lit ad se reu̾ti. H non ꝓprie do¬
natõ dr̃. s totũ hec donatio est
q̃ sub ꝯdicõne resoluitur. qͣlis est
mortis cã donatõ. Igit᷑ cũ dñis it᷑¬
sponsũ sꝑonsũ ⁊ sponsam donati¬
onẽ uale ꝓpͥa applłatõne utiniur
ciscitur. Qui lib̾alitatis grã aliꝙͥdat
ut ꝯfestim faciat accipientis. nec
imꝙͣ ullo fcõ uł casu ad se reu̾ti
uelit. cũ uo̾ dm̃is si hac m̃te donat᷑
sponsus sponse ut nuptiis ñ se¬
cutis respẽs auferatur posse re¬
peti ñ ꝯtrariũ pͥoris dñs. set̾

Expanded text:
um.Donationes complures sunt. dat aliquis ea mente, ut statim uelit accipientis fieri nec ullo casu ad se reuerti, et propter nullam aliam causam facit, quam ut liberalitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis fiat, cum aliquid secutum fuerit: non proprie donatio appellabitur, sed totum hoc donatio sub condicione est. item cum quis ea mente dat, ut statim lit ad se ‹r›euerti, non proprie donatio dicitur, sed totum hoc donatio est, quae sub condicione soluatur. qualis est mortis causa donatio.Igitur cum dicimus inter sponsum et sponsam donationem ualere, propria appellatione utimur ciscitur, qui liberalitatis gratia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec umquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat sponsus sponsae, ut nuptiis non secutis res auferatur, posse repeti, non contrarium priori dicimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
michi acceptã faciat stipłonẽ.
ulla sripłone. ea tm̃condicõne ut
tuo seius ꝯsulatũ adeptus fui̾t¬
¶S siquis donaturus mͥ peccuni¬
am̃ ded̾it alicui ut ad me ꝑferret¬

Expanded text:
 faciat stipulationem. ulla stipulatione, ea tamen condicione, ut tuo Seius consulatum adeptus fuSed si quis donaturus mihi pecuniam ded
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃.ł. Si tuo seruo credidero
mine cũ dño ñ eẽ liberatos. fid̾iusso¬
res eiꝰ redcli. at si idem seriuis ex pe¬
culio suo ꝑmissa ãmĩstratõne petuli¬
Ieius. tiũmos soluiss lib̾atos. eẽ fide¬
nissores euis recte legisti.
absurdũ est cũ iudicati accio nõ dat᷑
ei añ rem iudicatã solui posse. Si tñ

Expanded text:
onibus. Si tuo seruo credidero mine cum domino: non esse liberatos fideiussores eius respondit. at si idem seruus ex peculio suo permissa administratione peculii nummos soluisset, liberatos esse fideiussores eius recte legisti. absurdum est, cui iudicati actio non datur, ei ante rem iudicatam solui posse. si
Abbreviated transcription (Latin):
cam hr̃e uidet᷑ ꝓinde. ⁊ si crediturus
pet̾m stipulatꝰ est ne c̾clid̾it. ⁊ si c̾ta
fuit causa scipulatõnis q̃ tñ aũ nõ
est secuta aut finita ẽ. dd̾. erit noc̾e
exceptionẽ. ¶Itẽ queritur siquis
pure stipulauis sit c̾cam qnͣtitatẽ
qr hoc actũ sit. s pꝰ scipulatõnẽ int̾po¬
sitam pactꝰ sit. ne int̾m pec᷑. usc ad
certũ diem petatur an noceat exce¬
ptio doli. ⁊ quidẽ ⁊ depacco cõnento
excipi posse nequatxͣ ambigendũ
est. s ⁊ si hac quis exceptione uti
uelit. nicħominꝰ pot̾it dolo. N fa¬
cere eũ qui ccͣ ppctũ petat. negari
non potest.¶Et generaliter
sciendũ ẽ ex oñtib in fcm̃ excep¬
tionib doli oriri exceptionem. qr do¬
lo facit quitũ id cx qualib exceptõ¬
ne elidi pot̾: petit. nam ⁊ si inter
untia nicħ dolo malo faciat at tñ
nũc petendo facit dolose nͥtalis sit
ignorantia in eo ut dolocareat.
¶Nom maledictũ est si c̾clitor u
it. an doli mali exceptione repel¬

Expanded text:
habere uidetur. proinde et si crediturus pecuniam stipulatus est nec credidit et si certa fuit causa stipulationis, quae tamen aut non est secuta aut finita est, dicendum erit nocere exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem interpositam pactus sit, ne interim pecunia usque ad certum diem petatur, an noceat exceptio doli. et quidem et de pacto conuento excipi posse nequaquam ambigendum est: sed et si hac quis exceptione uti uelit, nihilo minus poterit: dolo enim facere eum, qui contra pactum petat, negari non potest. Et generaliter sciendum est ex omnibus in factum exceptionibus doli oriri exceptionem, quia dolo facit, quicumque id, quod quaqua exceptione elidi potest, petit: nam et si inter initia nihil dolo malo facit, attamen nunc petendo facit dolose, nisi si talis sit ignorantia in eo, ut dolo careat. Non male dictum est, si creditor usit, an doli exceptione repel
Abbreviated transcription (Latin):
pħ. Si mortis cã donata est res¬
⁊ conualu̾it qͥ donauit udendũ¬
sest an habeat in rẽ accionẽ ⁊ si
qͥdem sicrus donauit ut si moreᷤ
contigiss tũt hrẽt cui doratum
ẽ sue dibio donator pot̾it rem
uendicare. Mortuo eo tunt is cui
donatũ est. si uo̾ sic ut iam tunt
uł ꝑegre redcliss pot᷑ defendi in¬
rẽ ꝯpet̾e donatori sicud horum
contigiss int̾im aũ ei tui donatũ
est. s ⁊ si morte p̃uentus sit is ciui
donatũ est ad huc quis dubitabi
nauit ipẽ expenia condicione ur

Expanded text:
. Si mortis causa res donata est et conualuit qui donauit, uidendum, an habeat in rem actionem. et si quidem quis sic donauit, ut, si mors contigisset, tunc haberet cui donatum est, sine dubio donator poterit rem uindicare: mortuo eo tunc is cui donatum est. si uero sic, ut iam nunc uel peregre redrem competere donatori, si quid horum contigisset, interim autem ei cui donatum est. sed et si morte praeuentus sit is cui donatum est, adhuc quis dabit nauit, ipse ex paenitentia condictionem uel
Abbreviated transcription (Latin):
idq imperator antomiꝰ cũ diuo
patre suo rescripsit.¶Qui da¬
ta opera in ciuitate incendium
fecerint. s humstiore loco sint
bestiis obici solent. Si in aliquo
gradu id fecerint capite pimi¬
untur. aut certe in insulam depor

Expanded text:
tor Antoninus cum divo patre suo rescripsit. Qui data opera in civitate incendium fecerint, si humiliore loco sint, bestiis obici solent: si in aliquo gradu id fecerint, capite puntur aut certe in insulam depor
Abbreviated transcription (Latin):
etidi suntonãs ꝙ debẽt subsistẽ.
⁊ quolib eoꝵ deficiente. cet̾is sub¬
sistere nichil ꝓdest. qr in solidũ
defendenda est uendicõ cuiꝰ indi¬
uisa natura est. s cũ uno defiai¬
ente. omnes defuisse iuideantur
Ido ꝙ om̃s teneantur. uicuiꝙꝙ
ꝓ parte hereditaria p̾satio ĩcã¬
bit.

Expanded text:
 debent subsistere, et quolibet eorum defugiente ceteris subsistere nihil prodest, quia in solidum defendenda est uenditio, cuius indiuisa natura est. sed cum uno defugiente omnes defugisse uideantur ideoque omnes teneantur, unicuique pro parte hereditaria praestatio incumbit.
Abbreviated transcription (Latin):
uatoꝵ. altm̃ uigor pu ͤ discipline
postulat. ¶ Earũ rerũ uectigal
qͣrũ nũqmͣ p̃stitũ ẽ p̃stari ñ potest
¶Q si p̾stari consuetũ ob indulgẽ¬
tia publicamꝰi ꝯmiserat alius ex̾cere
ñ ꝓhibetur. ¶ Res ex̾citui paratas
p̃stationi uoctigaliũ subici non pla¬
cuit. ¶fiscus ab om̃ nettigaliũ
res aũ qui de fundis fiscalib mer¬
cari p̃stare consueuerunt nullã in¬
munitatẽ soluendi pu. uectigał.

Expanded text:
uatorum, alterum uigor publicae disciplinae uatorum, alterum uigor publicae disciplinae postulat. Earum rerum uectigal, quarum numquam praestitum est, praestari non potest. Quod si praestari consuetum indiligentia publicani omiserat, alius exercere non prohibetur. Res exercitui paratas praestationi uectigalium subici non placuit. Fiscus ab omnium uectigalium res autem, qui de fundis fiscalibus mercari consuerunt, nullam immunitatem soluendi publici uectiga
Abbreviated transcription (Latin):
aub. ł Li citatio uectigaliũq ca¬
lore licitantis ultra modũ solite odu¬
ctionis inflauit ita demũ admittẽ¬
da est si fideuissores ydoneos ⁊ cauti¬
ones is qui licitatione feterit uicent
offerre paratus sit. ¶ Ad ꝯducen¬
dũ uettigal nemo inuitat cõpellitur
et iõ impleto tp̃r conductõnis alloꝙ̃¬
soqsunt. ¶Licitatõres uettigaliũ ad
iterandam conductionẽ. s añ autem
qmͣ suꝑiori conductioni sat̾ faciant
admittendi ñ st̃. ¶ Debitores fisci
bentur ne ex alia cã eoꝵ debita ho¬
ne̾nturꝰ nisi forte tales fides iusso¬
res optulerint qͥ debitis eoꝵ satis¬
facẽ parati sunt ¶ Socii uecti¬
galium si seꝑatim ꝑtes admĩstrẽt̃
alt̾ ab altõ minꝰ y̾doneo ĩ se portõ¬
iuenẽ tnͣsferre
illicite publice pͥuatim ex actum
ẽ cũ alt̾o tm̃ passus iniuriam ex¬
soluitur. ꝑ uini u̾o extortũ cũ pe¬
na tripłi restituit᷑ ampliꝰ exͣ ordi¬
nẽ plectuntur alt̾m enĩ utilitas pri¬

Expanded text:
ur. Locatio uectigalium, quae calor licitantis ultra modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et ideo impleto tempore conductionis elocanda sunt. Reliquatores uectigalium ad iterandam conductionem, antequam superiori conductioni satisfaciant, admittendi non sunt. Debitores fisci bentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferri illicite publice priuatimque exactum est cum altero tanto passis iniuriam exsoluitur: per uim uero extortum cum poena tripli restituitur: amplius extra ordinem plectuntur: alterum enim utilitas pri