comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssiec liceat iudici menioratam au¬
gtre taxationem occafione ꝯ fue¬
tudinis mregione obtinentis.
Siguis au̾t aliquid ꝯtra modum
hunis fec̾it stitutionis nuillam
penitus desuꝑfluo habeat actice.
eo ⁊ si acceꝑiti i sortem hoc impu¬
tare compelut. M̃t̾ dicta licentia
iditorib. ex pecumis fenori dãdit
aliꝗ detrahere. uł ietinere siliqͣꝵ
cause gra Nam sid hinusmodi
factum sucrit/ principale debitũ
abuntio ca quantitate minuet.
sut tam ip̃a mimenda pars qͣm
usure eius exigi ꝓhibeant. Pza¬
chinationis ctiãm c̃ditoꝵ ꝗ ex
hac lege ꝓhibiti maiores usins
stipulari. alios medios subicuĩt
ꝗb hoc ñ ita int̾iictum ẽ. resecã¬
tes ¶Iubems siꝗ talc fi̾nt atrẽpta¬
tum lita usuras computari ut
sacramenti etiam illatõe locum
habe sancims.¶B. ã. ment. pp¬

Expanded text:
ec liceat iudici memoratam augere taxationem occasione consuetudinis in regione obtinentis. Si quis autem aliquid contra modum huius fecerit constitutionis, nullam penitus de superfluo habeat actionem, sed et si acceperit, in sortem hoc imputare compelletur, interdicta licentia creditoribus ex pecuniis fenori dandis aliquid detrahere vel retinere siliquarum causae gratia. nam si quid huiusmodi factum fuerit, principale debitum ab initio ea quantitate minuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur. Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios medios subiciunt, quibus hoc non ita interdictum est, resecantes iubemus, si quid tale fuerit attemptatum, ita computari ususacramenti etiam illationem locum habere sancimus. D. id. Dec.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ gerunt.usq ad bessem cen¬
tesime suam stipulationẽ moda¬
ri. ¶Intra iecticiis aut ꝯtractib ł
specierum fenori dationibꝰ usq
adcentensimã tantum modo lice
stipulari nec cã exced̾e licet ueti¬
b legib hoc crat ꝯcessum. Cet¬
ꝙ aut õs homincs. dimidiã tan¬
tum modo centesime noie usura¬
rum posse stipulan. Et eam quat¬
tatẽ usuraꝵ etiã in aliis omibus
casibo millomodo ampliarĩqb
citra stipulationẽ usure exigi solõ.¬

Expanded text:
tionem gerunt, usque ad bessem centionem gerunt, usque ad bessem centesimae suam stipulationem moderari: in traiecticiis autem contractibus vel specierum fenori dationibus usque ad centesimam tantummodo licere stipulari nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat concessum: ceteros autem omnes homines dimidiam tantummodo centesimae usurarum posse stipulari et eam quantitatem usurarum etiam in aliis omnibus casibus nullo modo ampliari, in quibus citra stipulationem usurae exigi sol
Abbreviated transcription (Latin):
yo auro ⁊ argento ⁊ ueste factocy¬
rographo licitas solui.ł ꝓmitti u¬
suras iussimus. Mpͥ. iustin.
es ꝗ principali actione ꝑ excepti¬
onem triginta uł quadraginita an¬
noꝵ siuc ꝑsonali suie ypotrecana
ceciderũt. ñ posse suꝑ usurisuł fru¬
tib p̾titi temponis aliquã mou̾c
q̃stionem Dicendo ex his tempor¬
bo ea uelle sibi ꝑsolui. q̃ ñ adtrigi¬
ta uł quadraginta p̾t̾itos anng re¬
feruntur. ⁊ asserendo singulis an¬
nis eoꝵ actionc̃ nascisprincipaliciͤ
actione ñ subsistente: satis suꝑua¬
cuum ẽlsr usuris uł fructib admic
nidicem cognoscere. ¶Sup usura¬
rum u̾o quantitate etiam genera¬
lem sanctionc̃ face necessarumce
duximus.Xet̾em duram ⁊ grauis¬
simã eaꝵ molem ad mediccrita¬
tẽ deducentes Ideoq nlxmꝰ. illus¬
tib nmmime licere ultra t̾ciam
partem centesime usuraꝵ noĩe i¬
quocumq tractu uili uł mario
stipulari. Ilos uo qui erga stͥns
psunt uł aliquã licitam negotia¬

Expanded text:
o auro et argento et veste facto chirographo licitas solvi vel promitti usuras iussimus. CONST. qui principali actione per exceptionem triginta vel quadraginta annorum, sive personali sive hypothecaria, ceciderunt, non posse super usuris vel fructibus phis temporibus eas velle sibi persolvi, quae non ad triginta vel quadraginta praeteritos annos referuntur, et adserendo singulis annis earum actiones nasci: principali enim actione non subsistente satis supervacuum est super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere. Super usurarum vero quantitate etiam generalem sanctionem facere necessarium esse duximus, veterem duram et gravissimam earum molem ad mediocritatem deducentes. Ideoque iubemus illustibus minime licere ultra tertiam partem centesimae usurarum in quocumque contractu vili vel maximo stipulari: illos vero, qui ergasteriis praesunt vel aliquam licitam negotia
Abbreviated transcription (Latin):
tumus.prauam quoꝵdam int¬
p̾tationẽ penitꝰ remouẽtes ni¬
bemus etiam eos ꝙ an̾ eande sãc¬
tionẽ ampliores quam statute
sunt usuras stipulati sunt. ad
modum cadem sanctione taxati
extempore lationis ens suas mo¬
darĩ actões Illius scilicet tẽporis
q añ candem fluxit legem ꝓteno¬
ae stipulatõeis usuras ex actrͣs
¶Cursum in suꝑ usuraꝵ ultra:
duplum minime ꝓcedere ꝯcecli¬
mus nec si pignora q̃ dam ꝓdebi¬
to creclitor data sint .quoꝵ occa¬
sione. quedam uet̾es leges ⁊ ult

Expanded text:
tuimus, pravam quorundam interpretationem penitus removentes iubemus etiam eos, qui ante eandem sanctionem ampliores quam statutae sunt usuras stipulati sunt, ad modum eadem sanctione taxatum ex tempore lationis eius suas moderari actiones, illius scilicet temporis, quod ante eandem fluxit legem, pro tenore stipulationis usuras exacturos. Cursum insuper usurarum ultra duplum minime procedere concedimus, nec si pignora quaedam pro debito creditori data sint, quorum occasione quaedam veteres leges et ult
Abbreviated transcription (Latin):
mar. aa .⁊ pompeiano.
nccrtinris ñ ẽ orta ꝓprietatis
possessioms lite: prius posse¬
siomis decidi opote questionẽ
cõpetentib actionib.ut exħ
ordine facto. dedini discepta¬
tr̃e ꝓbatões ab co ab co q depos¬
sessione uictꝰ ẽ exigantur. In¬
t̾clicta au̾t licet mextra ordĩa¬
ris indiciis ꝓpͥe locum ñ hñt
tamen ad exemplum coꝵ ixi
iqͣins q̃libet inttuctum effli¬
gitet. ruptis uct̾ib ambagibꝰ
int̾ ip̃a cognitionum auspitĩ
actõem exprimere. ac suasal¬
legatões iubeatur ꝓponere.
yereclitatẽ eius quẽ patrem ꝑ be¬
tuum fuisse dicis petiturꝯ ui no¬
dicib qui supea ir cognituri
erunt defide intentions alle¬
ga quamins emi uonoꝵ po¬
sessiont̃ ut p̾t̾itꝰ agnouisti. ta¬
men int̾licto quoꝵ bonoꝵ ñ
alit̾ possessor dstitin pot̾is quã
site defucti filium esse ⁊ adłx¬

Expanded text:
A. et CC. Pompeiano. Incerti iuris non est orta proprietatis et possessionis lite prius possessionis decidi oportere quaestionem competentibus actionibus, ut ex hoc ordine facto de dominii disceptatione probationes ab eo qui de possessione victus est exigantur. interdicta autem licet in extraordinariis iudiciis proprie locum non habent, tamen ad exemplum eorum res Si quis quodlibet interdictum efflagitet, ruptis veteribus ambagibus inter ipsa cognitionum auspicia rationem exprimere ac suas adlegationes iubeatur proponere. Hereditatem eius, quem patrem tuum fuisse dicis, petiturus iudicibus qui super ea re cognituri erunt de fide intentionis adlega. quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto quorum bonorum non aliter possessor constitui poteris, quam si te defuncti filium esse et ad
Abbreviated transcription (Latin):
plum int̾ilictoꝵ que malbo
proposita habet.siarbor mali¬
enus edes impendebit. item si
arbor maliemim agrummi¬
pendebit qb oftenditur. nec
arboris q̃ occasione. uicmo no¬
s̾e oportere: rem ad suam ecta¬
tem rediget. dopp̃ual. et¬

Expanded text:
plum interdictorum, quae in albo proposita habet: "si arbor in alienas aedes impendebit", item: "si arbor in alienum agrum impendebit", quibus ostenditur ne per arboris quidem occasionem vicino nocere oportere, rem ad suam aequitatem rediget. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
nem.¶ Quid emm si cũ noset
depditam cẽ cartam. uł fortr
ciematam ul alio modo demi¬
nuatam hanc requiri assimu¬
lans. ⁊ ad difficultatẽ ꝓducto¬
ns respicicns hinusmodi facg
petitiem ⁊ postqͣm hoc ab ac¬
tore uł petitore fu̾it mratur.
et inscriptionũ pagnia apud
competentẽ iudicem deposita.
tunc necessitatem impom ei ci
protulit entã dequa q̃ntur. it̾¬
um cam apd̃ ndiccm crimimis
ꝓferir: quatemis possit apd̃
cum crimen falsitatis uentila¬
N. Smat dicat ñ et̾ sibi poc¬
sibilc cam ostend̾e. quia ꝑfor
afuito casus huiusmodi copia
ci ab repͣtã ẽ tunc sb̾eit sacra¬
ent ui qui hubet candem
ꝰ cartulam. n alii cam decłit/ nec.
apd̃ alium uoluntatt ciusis¬
tituta elnec dolo malo fecit qͦ¬
̾ minus appareat. sed reu̾a ip̃a
carta sinc omi dolo de ꝑdita
c̃ ⁊ ꝓductio cius sibi impossi¬
bilis e. Et sitale subeat sacra¬
mentum. ab huuismodi necos¬
sitate curelarari eosi pre¬
dictum iunurandum subur
minimc malucrit / tunc qua¬

Expanded text:
nem. Quid enim, si, cum nosset deperditam esse chartam vel forte concrematam vel alio modo diminutam, hanc requiri adsimulans et ad difficultatem productionis r espiciens huiusmodi facit petitionem Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem deposita, tunc necessitatem imponi ei, qui protulit chartam de qua quaeritur, iterum eam apud iudicem criminis proferre, quatenus possit apud eum crimen falsitatis ventilari. Sin autem dicat non esse sibi possibile eam ostendere, quia per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc subeat sacramentum, quod neque habet eandem chartulam neque alii eam dedit nec apud alium voluntate eius constituta est nec dolo malo fecit, quominus ea appareat, sed re vera ipsa chartula sine omni dolo deperdita est et productio eius sibi impossibilis est: et si tale subeat sacramentum, ab huiusmodi necessitate eum relaxari. Quod si praedictum iusiurandum subire minime maluerit, tunc qua
Abbreviated transcription (Latin):
mus instructꝰ ẽ qui te solli¬
citum reddit. quasi inuacua
possessionem eius quam p
precuratorẽ emsti ñsis ĩduc¬
tus. Cum ip̃e ꝓ ponas duite
inpossessionem finsse omĩa¬
q ut dnin gessisse. icet eni¬
ĩ instrum̃to ñ sit comphensin

Expanded text:
us instructus est, qui te sollicitum reddidit, quasi in vacuam possessionem eius, quod per procuratorem emisti, non sis inductus, cum ipse proponas diu te in possessione fuisse omniaque ut dominum gessisse. Licet enim instrumento non sit
Abbreviated transcription (Latin):
Incille subtracte patꝰ apl̃ fun
editi.pnius quam adommo
possideantur. usu capi neqũt
axtris furem etiã horum cau¬
ssa furti tem nenit actõe¬
usꝰ possidentem indicatr̃e
demãcipiis uti ñ ꝓhibis. Cu
altera penam ꝯtinens: alt̾ius
ełctõe mimime tolli possit. nĩ
extra penã iri ꝑsccutoem cẽ nł¬
laniris q̃stio c̃. ¶Cum ctiam
hii ꝗ aliena mancipia cõpara¬
uint. si hanc cam ñ ignorent
fuiti actõe tenentur.

Expanded text:
ncillae subtractae partus apud furem editi, priusquam a domino possideantur, usucapi nequeunt: matris furem etiam eorum causa furti teneri coersus possidentem vindicatione de mancipiis uti non prohiberis, cum altera poenam continens alterius electione minime tolli possit. Nam extra poenam rei persecutionem esse nulla iuris quaestio est, cum etiam hi qui aliena mancipia comparaverunt, si hanc causam non ignorant, furti actione tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ad filios deuolutes ita sĩt
inparentiu potestate ut fruen¬
di dum taxat habeant faculta¬
tem dominio uidelicet earum
tes aut penes quos mat̾naniz
reꝵ utendi. fruendiq tantum
poitstas ẽ ommen derent tuen¬
de rei diligentiam ad hibere ⁊
q̃ uur filiis debetur in examme

Expanded text:
fuerint ad filios devolutae, ita sint in parentum potestate, ut fruendi dumtaxat habeant facultatem, dominio videlicet earum tes autem, penes quos maternarum rerum utendi fruendique tantum potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et quod iure filiis debetur in exam
Abbreviated transcription (Latin):
icitrã ullam transactionem
cumam in debitam alie̾no crc¬
ditori ꝓmitt̾e delegcata es: ad¬
ũsus cam que te delegaut cõ¬
dictionẽ lubere potes. ¶BN

Expanded text:
citra ullam transactionem pecuniam indebitam alieno creditori promittere delegata es, adversus eam quae te delegavit condictionem habere potes. SEV.
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ infitutiontmn inlitẽ
uescuit abignorante etiam ĩ
intponatur: dictõi lotum f̃ eẽ¬
nor mo suecesisti. ꝗeqd in debi¬
tum postta perioremnt prte
patus successor dedistieuis ydic¬
tione tibi competrsñ ẽ mccrti

Expanded text:
er infitiationem in lite crescunt, ab ignorante etiam indinterponatur, condictioni locum non enorario successisti, quidquid indebitum postea per errorem utpote patris successor dedisti, eius condictionem tibi competere non est incerti
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓponas ci quam matrimo¬
mo tuo iunctam suggeris. pot
lib̾oc susceptos. curatorem patrẽ
tuum datum. quem ꝯtendis ne
te in potestate habuisse. curte
ꝯtractum matrimoniũ expost
facto intiari ñ potuerit. iii tam
int̾ p̾tatiõem metuert ñ debes. ne
libi ques habetis ñ ex iusto ma¬
trimonio suscepti iudeatur. ut
aũt omĩs scrupulus auferatur

Expanded text:
um proponas ei, quam matrimonio tuo iunctam suggeris, post liberos susceptos curatorem patrem tuum datum, quem contendis nec te in potestate habuisse: cum rite contractum matrimonium ex post facto vitiari non potuerit, iusta interpretatione metuere non debes, ne liberi quos habetis non ex iusto matrimonio suscepti videantur. Vt autem omnis scrupulus auferatur
Abbreviated transcription (Latin):
ius quem homic du scu ciiꝰ¬
is ciminis postulasturũ.
inta functꝰ c̃. frustra obpenã
descrte accusauonis ꝯucmris
cũ morte cio crim̃i cũ penasit
nccessitas accusatõis. Mp.¬

Expanded text:
is, quem homicidii seu cuiusvis criminis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit pta est necessitas accusationis.
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutionis noue capitulũ
clariore intpretatõe sancimus.
ut que ꝑfilice. nepotes ꝓnepo¬
tes. itemq filias neptes. ꝓneptes.
quam us inpotestate sintmi
mine ad qri  decriuimus. ama¬
nito uł uxore quocumq titulo
collata. siue ultima uolũtate
transmissa nullus adid quo¬
q ꝑtinere estimet. quod ab ip̃o
parente datum dotis uł ante
nuptias donationis cã ꝓuna
ex memoratis ꝑsonis prestitũ
fu̾at. ut minime. ad cum si ca¬
sus tulerit reu̾tatur. prospici¬
endum ẽ enim ne hãc miecta
formidine parentum circa lib̾¬
e munificentia retardetur. sed
ut his potestatis uire ad parẽ¬
tes reuersis. cet̾a que ex subs¬
tantia specialis ꝯiugis. ad suꝑ¬
stitem deuenerant. quamuis
idem insacris sint. frictutamẽ
solo atq usu parentibꝰ deputa¬
to. dominiuz ei qui a comuge
meruit uł que meruit reserue¬
tur: parente ꝓemancipationis
etiam beneficio si uoluerit. sic̾
lineam ueniunt p̃mium habi¬

Expanded text:
onstitutionis novae capitulum clariore interpretatione sancimus, ut, quae per filios nepotes pronepotes itemque filias neptes proneptes, quamvis in potestate sint, minime adquiri decrevimus a marito vel uxore quocumque titulo collata sive ultima voluntate transmissa, nullus ad id quoque pertinere existimet, quod ab ipso parente datum vel ante nuptias donationis causa pro una ex memoratis personis praestitum fuerat, ut minime ad eum, si casus tulerit, revertatur  prospiciendum est enim, ne hac iniecta formidine parentum circa liberos munificentia retardetur : sed ut his potestatis iure ad parentes reversis cetera, quae ex substantia speciali coniugis ad superstitem devenerunt, quamvis idem in sacris sit , fructu tamen solo atque usu parentibus deputato, dominium ei qui a coniuge vel quae meruit reservetur, parente pro emancipationis etiam beneficio, si voluerit , sicut lineam veniunt, praemium habi
Abbreviated transcription (Latin):
A surtis ⁊ descruo corrup.
intuma tua mandantib ser¬
cligcir debes utrum furti acti¬
oncm udictionẽ. anmanta¬
i potius inftrie debcas. ncq
cm eꝗtas patitur. ut ⁊ tim.¬
ins cãm ꝑscquaris. ⁊ bont fidi
ꝯtractum implor postules.

Expanded text:
 furtis et de servo corrupto. pecunia tua mandantibus sereligere debes, utrum furti actionem et condictionem an mandati potius inferre debeas. Neque enim aequitas patitur, ut et criminis causam persequaris et bonae fidei contractum impleri postules
Abbreviated transcription (Latin):
licentiam ministramus. Decer.¬
nentes iudices eoꝵq officia
tricenis libris auri multan. si
talem accusationem uł admit¬
tant. ul depositã ꝯscribi ꝯcedãt.

Expanded text:
licentiam ministramus, decernentes iudices eorumque officia tricenis libris auri multari, si talem accusationem vel admittant vel depositam scribi concedant.
Abbreviated transcription (Latin):
cꝗs iudicum ĩ ꝓiuntia sua p̾fectia¬
mim. uł palatinũ uł militem uel
ex his ctiam omĩb ꝗ antea inhina¬
modi officiis fucrunt cõmorati in¬
feessorem idert ex secutorẽ cinusqͣ
litigatoris petitione in quolibet scu
p̾uato seu publico negotio putet
eẽ tribuendum. Nam peccantem
cirta ꝯsuita celestia cũ suo officio ñ
solum detimentum fam e sed cra
patrmmiomoꝵ dimpna cõmittẽt.¬

Expanded text:
icum in provincia sua praefectianum vel palatinum vel militem vel ex his etiam omnibus, qui antea in huiusmodi officiis fuerunt commorati, incessorem id est exsecutorem cuiusquam litigatoris petitione in quolibet seu privato seu publico negotio putet esse tribuendum. nam peccantem circa consulta caelestia cum suo officio non solum detrimentum famae, sed etiam patrimoniorum damna comitent
Abbreviated transcription (Latin):
gas. uendionre eor uł ad exhi¬
bendum agrre ñ ꝓhib̾is. na
quãius alias noya caput seqͣt
⁊ mami missus furti actione
tencatur. que in heicdẽ ñ cõpe¬
tit. Cumtamc̃ fuus adño ali¬
quid auferat quãins furtum
cõmittat. furti tamẽ actio nõ¬
ẽ nata. n adu̾sus ip̃m si postea
manumissus ẽ locum habet.
nisi furtiuas res ⁊ post mami¬
missionẽ ꝯtractat.Mp̾.

Expanded text:
gas, vindicare eos vel ad exhibendum agere non prohiberis. Nam quamvis alias noxa caput sequatur et manumissus furti actione teneatur, quae in heredem non competit, cum tamen servus a domino aliquid auferat, quamvis furtum coest nata neque adversus ipsum, si postea manumissus est, locum habet, nisi furtivas res et post manumissionem contractat. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
Irito qui nulitic oꝑam daret
ñ officit p̾scriptio longi tẽpo¬
ris.sed quia hiuismodi diu¬
tine absentie comm̃ta calli¬
de adhibita atq: coposita ol¬
cẽ omnino ñ debẽt. Decerm¬
mo ut sitalis mulier domu
adse ꝑtincre monstrau̾it.
q̃ mabsentia enis uendita
ẽ refuso p̾tio. q̃ reuera solutũ
rib mintegrũ iestitutionis.

Expanded text:
rito qui militiae operam daret, non officit praescriptio longi temporis: sed quia huiusmodi diutinae absentiae commenta callide adhibita atque composita obesse omnino non debent, decernimus, ut, si talis mulier domum ad se pertinere monstraverit, quae in absentia eius vendita est, refuso pretio, quod re vera solutum RIBVS IN INTEGRVM RESTITVTIONIS T
Abbreviated transcription (Latin):
tutes mimme imponiinec em¬
phiteu seo ꝯtractus Hisi inhistã¬
tum modo casib. in quibꝰ ꝯstim¬
tionum auctoritas uł testato¬
nis uoluntas. uł pactionũ tenor
qui alicnatione interdixit. ali¬
quid tale fieri ꝑmifit. Mp̃.
inulla usii capionis p̾rogatiuneꝵ¬
uł diuturm silentii p̃scriptio ẽpalie¬
torem possessionis quam acohenͣtr̃e¬
dib patrin tui distractã suggel.ii.
ris ꝓ portione tua nuumiti. in rẽ
actio in columis ꝑseuerat. aut

Expanded text:
tutes minime imponi nec emphyteuseos contractum, nisi in his tantummodo casibus, in quibus constitutionum auctoritas vel testatoris voluntas vel pactionum tenor qui alienationem interdixit aliquid tale fieri permiserit. nulla usucapionis praerogativa vel diuturni silentii praescriptio emptorem possessionis, quam a coheredibus patrui tui distractam suggeris, pro portione tua munit, in rem actio incolumis perseverat: aut
Abbreviated transcription (Latin):
tucre. ꝓpt̾ exceptõem doli mali
ñ cois: nux eñĩ tenlis debi¬
tores cam solam pecumam cuĩ
nomine pignora obligaucĩt.
offerentes. audin ñoportere.
insi ꝓilla ctiam satis feceniit.
quam mutuam simpliciter

Expanded text:
tuere propter exceptionem doli mali non cogeris. iure enim contendis debitores eam solam pecuniam, cuius nomine pignora obligaverunt, offerentes audiri non oportere, nisi pro illa etiam satisfecerint, quam mutuam simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
scripsisti. quam suscepisti. intel¬
ligis dehis que desunt petendi
pactum et̃ ꝯsecutum. B. ãa.
⁊ cc̃. Dasunmmiano.
i pͣte pat̾ marito tuo stipulan
pͣromisit dotem ñ tibi s manto
tra successoies soceri cõpetit ac¬

Expanded text:
scripsisti quam suscepisti, intellegis de his quae desunt petendis pactum esse consecutum. S. non. CC. Dasumianae. Si pro te pater marito tuo stipulanti promisit dotem, non tibi, sed marito contra successores soceri competit ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtumidiam iudici oꝵ. cum et
abip̃a in uiria possit facue ꝓ¬
uocaie. maximaxincũ asolo
tantum p̾fecto p̃torio ñ sinc
dispendio cause ꝓuccair per¬
missum sit. ¶ Scunt igitur
cuncti sii ab niris ⁊ suspectis
nidicibꝰ ⁊ incapitali supplici

Expanded text:
tumeliam iudiciorum, cum et ab ipsa iniuria possit facile provocare, maxime cum a solo tantum praefecto praetorio non sine dispendio causae provocare permissum sit. sciant igitur cuncti sibi ab iniuriis et suspectis iudicibus et in capitali supplici
Abbreviated transcription (Latin):
Idu̾sꝰ ũxorem q̃ socia rei huma¬
Inc atq diumne domus susci¬
pitur. mariti dicin suum fũi¬
ti. tunc succcisores expilate
uł si dolo malo fecĩt quomi¬
no ies mobiles possid̾et. ad ci¬
hibendum ꝑseq̃re. E ructꝰ aĩo
reꝵ quas mala fide tenint.
licet. expilate ħeclitatis ñ te¬
ncatur crimnic. suoc ñ facitp
s: extantis ꝗdem innclicari

Expanded text:
rsus uxorem, quae socia rei humanae atque divinae domus suscipitur, mariti diem suum functi successores expilataevel, si dolo malo fecerit, quo minus res mobiles possideret, ad exhibendum persequere. Fructus autem rerum quas mala fide tenuit, licet expilatae hereditatis non teneatur crimine, suos non facit, sed extantes quidem vindicari
Abbreviated transcription (Latin):
toritate. uł iussione urguet᷑.
relegatõe plectetur. ⁊ si forte
detractatu aliqd desepulch¬
ro ad domũ eis uillãq ꝓucc¬
tum repꝑietur. uilla siue do¬
mo. aut edeificiumꝙ cũq
erit. fisci urib uendicet᷑. S.

Expanded text:
toritate vel iussione urguetur, relegatione plectetur. et si forte detractum aliquid de sepulchris ad domum eius villamque provectum reperietur, villa sive domus aut aedificium quodcumque erit fisci
Abbreviated transcription (Latin):
Antclicta ubicumq uendiderit.
Ubona eius immisa pscribi ꝓtinus.
ac fisco addiciipsum quo: ca¬¬
pitalem penam subne decerni¬

Expanded text:
nterdicta ubicumque vendiderit, bona eius universa proscribi protinus ac fisco addici, ipsum quoque capitalem poenam subire decerni
Abbreviated transcription (Latin):
b̾us sensib minus ꝯtinttur
implentes. ꝑhanc inꝑpetiui
ualituram legem sancimus.
ut siꝗs ꝯtractꝰ.siqua actio:
q̃ cũ ñ eẽnt cxpressim sere dic

Expanded text:
 sensibus minus continetur, implentes per hanc in perpetuum valituram legem sancimus, ut, si quis contractus, si qua actio, quae, cum non esset expressim saepe dic
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis eñ utriusq tupitu¬
Do usabatim ac soluta qͣntitate
cessat repetitio. tamc̃ exhinis¬
moistipulatione ꝯtrabone mo¬
res int̾ posita denegandas actoes essi¬
uiris auccoritate demonstrat᷑.

Expanded text:
Quamvis enim utriusque turpitudo versatur ac soluta quantitate cessat repetitio, tamen ex huiusmodi stipulatione contra bonos mores interposita denegandas esse actiones iuris auctoritate demonstratur
Abbreviated transcription (Latin):
uani quam militum testam̃¬
ta iuris uincuł ñ subiciatur.
tũ ꝓpt̾ simplicitatem milita¬
rem quomodo uclint ⁊ quo¬
modo possint ca facere his.
cedatur. tamen inualeriam
quondam centurionis testa¬
mento. in stitutio etiam uire
cõmum accepit auctoritatẽ
Nam cum pater familias. fi¬
liam exduab unciis uxorem
exinicia heirdem scripsenti nͨ
deresidius portiombo. qͣm
significau̾iti intres partes.
dunsisse cum apparet heredi

Expanded text:
uamquam militum testamenta iuris vinculis non subiciantur, cum propter simplicitatem militarem quomodo velint et quomodo possint ea facere his concedatur, tamen in valeriani quondam centurionis testamento institutio etiam iure communi accepit auctoritatem. Nam cum pater familias filiam ex duabus unciis, uxorem ex uncia heredem scripserit nec de residuis portionibus quicquam significaverit, in tres partes divisisse eum
Abbreviated transcription (Latin):
iles si castrenfium tantũmo¬
do bonoꝵ cõmilitonem suui
instituit heiedem. cet̾a bona
cius ut intestati defuncti ma¬
t̾ eius nur possedit. Dd si ex¬
trancum scripsit heredem asq
adiit hereclitaten. bona ens
urte tranfferi ñ uire desidas.¬

Expanded text:
iles si castrensium tantummodo bonorum commilitonem suum instituit heredem, cetera bona eius ut intestati defuncti mater eius iure possedit. Quod si extraneum scripsit heredem isque adiit hereditatem, bona eius in te tran
Abbreviated transcription (Latin):
discrimine habito hiꝗ abhuiꝰ¬
modi hominibꝰ educatiuł mi
triti uł aucti sunt liueri ⁊ inge¬
nui appareant. et sibi acqrãt
ũt inpost̾itatem suam uł extra¬
nec hedes omnia q̃ habucrint.

Expanded text:
discrimine habito, hi qui ab hujusmodi hominibus educati, vel nutriti, vel aucti sunt, liberi et ingenui appareant, et sibi acquirant, et in posteritatem suam vel extraneos haeredes omnia quae habuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
up uacua differentiam utilis
nm mitegrum restitutionis.
anr̃a re publica scparantes.¬
¶ Sancimo. ⁊ mantiqua roma.
⁊mhac alma urbe.⁊ mnitalia ⁊
ex quo annus utilis c̃rebatis
idtempo totius loci eẽ cõmune:
exdifftrentia em̃ locoꝵ aliqd̃
ĩduci discrim satis nob absur¬
ĩ minoꝵ restitutionib quibꝰ
utilis. annus incipit curiere. ex
quo incesimi sexti am dies il¬
luxerit. sed etiam ĩ maioꝵ hoc ⁊¬
idẽ adhiberi sancima ut ⁊ hic
proutili anno memorata cõ¬
timiatio temporis obseruetur.
adint̾ponendã ꝯtestationem
fimendamq litem. Et quẽ ad¬
modum omis minor etas ex¬
cipitur in minoꝵ restitutiõibꝰ.
ita ⁊ ĩ maioꝵ temp in quo iei
publioe cauci abfuerint. uł a¬
ius legitimis causis q̃ uctib

Expanded text:
upervacuam differentiam utilis anni in integrum restitutionis a nostra re publica separantes sancimus et in antique Roma et in hac alma urbe et in Italia et ex quo annus utilis currebat, et id tempus totius loci esse commune: ex differentia enim locorum aliquod induci discrimen satis nobis absurin minorum restitutionibus, quibus utilis annus incipit currere, ex quo vicesimi sexti anni dies illuxerit, sed etiam in maiorum hoc idem adhiberi sancimus, ut et hic pro utili anno memorata continuatio temporis observetur ad interponendam contestationem finiendamque litem. Et quemadmodum omnis minor aetas excipitur in minorum restitutionibus, ita et in maiorum tempus, in quo rei publicae causa afuerint vel aliis legitimis causi
Abbreviated transcription (Latin):
te n nuibente dña pecunam
mutuã suo pͣrłsc̃e dedissesta¬
me ea quantita si m iem dñe
cius iusti serogationib u̾saẽ

Expanded text:
e iubente domina pecuniam mutuam servo Priscae dedisses, tamen ea quantitas si in rem dominae eius iustis erogationibus
Abbreviated transcription (Latin):
to scincet ctiam tp̃r prioris pos¬
sessoris. memorata longi tp̃ris
exccptio. sine dubio ei compe¬
tat.nec oecasiont lucratiue
cause repellatur. S̾. ã. Iolii.
pp̃.

Expanded text:
to scilicet etiam tempore prioris possessoris, memorata longi temporis exceptio sine dubio ei competat nec occasione lucrativae causae repellatur. IUST. A. MENAE PP.
Abbreviated transcription (Latin):
candi q q̃ inpostum suꝑ tali cõ¬
iugio inimo potius tagio cũc¬
tislicentiam deneganius. ut u¬
nus ꝗsq cognoscat impetrati¬
onc̃ quoq rei cinus ẽ denegata
petitio nec si ꝑ subreptionem
post hunc diem optimierit sibi¬
met ꝓfuturam De secundis ⁊¬
nuptiis .uiii.Mppp. Grãt

Expanded text:
que in posterum super tali coniugio, immo potius contagio, cunctis licentiam denegamus, ut unusquisque cognoscat impetrationem quoque rei, cuius est denegata petitio, nec si per subreptionem post hunc diem obtinuerit, sibimet profuturam. DE SECVNDIS NVPTIIS. Imppp. Grat
Abbreviated transcription (Latin):
Irod. aa. Thoodoro. pp̃.
uidam uetusti iuris ordine pre¬
tmisso. ob reptione p̾cum nup¬
tias quas se intelligunt ñ m̾e¬
ri de nob̾ existimant postulã¬
das. sepe habere puelle ꝯscisuz
ꝯfingẽtes. qua ppt tale sponsa¬
lum gemis presentis legis defi¬
nitione ꝓhibemus. ¶ Siq̃s igit
trahanc defmitõem. nuptias
pcum subreptõe merueriti amis¬
sionẽ bonoꝵ ⁊ penam deportati¬
oms subitinum se esse non am¬
bigat. Et amisso iure matrimo¬
ni q̃ ꝓhibita usurpatõe incruc¬
rit. filios se exhac coniunctione
susceptos iustos ñ habiturmncc
umquam.postulate indulgen¬
tic adnotatiom suc. indulte. ef¬
ficatem se ueme effectum incru¬
isse. Exceptis his ꝗ parentium
sponsionem denuptis filiaꝵ mi¬
plcri desidant. uł sponsalia hoc ẽ
arrarum data nominc recldi sͥ.
p̃cepto legum cum statuta pena

Expanded text:
ius AA. Theodoro pp. Quidam vetusti iuris ordine praetermisso obreptione precum nuptias, quas se intellegunt non mereri, de nobis existimant postulandas, saepe habere puellae consensum confingentes. quapropter tale sponsalium genus praesentis legis definitione prohibemus. Si quis igitur contra hanc definitionem nuptias precum subreptione meruerit, amissionem bonorum et poenam deportationis subiturum se esse non ambigat et amisso iure matrimonii, quod prohibita usurpatione meruerit, filios se ex hac coniunctione susceptos iustos non habiturum nec umquam postulatae indulgentiae adnotationisve indulto efficacem se veniae effectum meruisse: exceptis his, qui parentum sponsionem de nuptiis filiarum impleri desiderant vel sponsalia, hoc est arrarum data nomine, reddi sibi praecepto legum cum statuta poena
Abbreviated transcription (Latin):
tus ei supp̃ma reliq̃rit uolutate
q̃iqua ħ que mulicri apriore
iuro relinquant᷑ ⁊ ꝑ inmatur
matrimoniũ uacuata cẽ cepit
.p̃rimo adecẽ ꝑsonis eclicto pre¬
toris emimeratis. id ẽ ascendẽti¬
b ⁊ descendentib ⁊ ex latere us
ad scd̃m gradum. scincet gradi¬
b scruatis. Deinde p̾sumi afis¬
co iubemus. Eandem qͦgimuli.¬
erem infamẽ recłlitã herecditates.
ab intestato. uł legitimas ł ho¬
norias. non ultra ttium gradu
sinimus uindicare.Daã.

Expanded text:
rit voluntate, quamquam haec, quae mulieri a priore viro relinquuntur et per immaturum matrimonium vacuata esse coeperunt, primo a decem personis edicto praetoris enumeratis, id est adscendentibus et descendentibus et ex latere usque ad Secundum gradum, scilicet gradibus servatis, deinde praesumi a fisco iubemus. Eandem quoque mulierem infamem redditam hereditates ab intestato, vel legitimas vel honorarias, non ultra tertium gradum sinimus vindicare. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
to. qd̃ addandam uł faciendum
uł n dindãm us ñ faciendum
dixent. suic nuptias nommau̾¬
it. ñ alit̾ intelligi ẽẽ ꝯdicionem
ad complendam ul extenuadã
nsi ip̃a nuptiaꝵ accedat festun¬
tas. ⁊ ñ eẽ tempꝰ inspiciendum
in quo nuptiaꝵ etas ul feminis
post duodecimu annũ accessert
uł marib post quartum decimũ
anum complctum s⁊ exquo:
uota nuptiarum re ip̃i peessim
sic ⁊ enim .i. itiq uins ꝯtentio
dirictur.⁊ in mensa libioru
uolumina ad mediccirn modũ
cadem pucniant.

Expanded text:
od ad dandum vel faciendum vel non dandum vel non faciendum dixerit sive nuptias nominaverit, non aliter intellegi esse condicionem adimplendam vel extenuandam, nisi ipsa nuptiarum accedat festivitas, et non esse tempus inspiciendum, in quo nuptiarum aetas vel feminis post duodecimum annum accesserit vel maribus post quartum decimum annum completum, sed ex quo vota nuptiarum re ipsa processerint. sic etenim et antiqui iuris contentio dirimetur et immensa librorum volumina ad mediocrem modum tandem pervenient.
Abbreviated transcription (Latin):
tõis tale p̾stantis uenefitiu
dan solet. hoc mncgotiatoꝵ
psomis. licet ip̃i militantes im¬
mine debito obnoxii sint inte
uł cognati coꝵdem negotiate¬
rũ. uł extranci pecumis eoru
meruerint tenere sancinnis

Expanded text:
tionis tale praestantis beneficium dari solet, hoc in negotiatorum personis, licet ipsi militantes minime debito obnoxii sint, integvel cognati eorundem negotiatorum vel extranei pecuniis eorum meruerunt, tenere sancimus
Abbreviated transcription (Latin):
Aenalit̾ sancimus ut si quis maior
uginti quq annis. snuie mascul
siue femina. dotem uł pollicitus sit.
uł spopond̾it ꝓ qualibet mulicre.
cũqua matrimoniulicitum ẽ. omĩ¬
modo copellat suam ⁊fessionem ad¬
implere. Neq cuim ferendũ ẽ quasi
casu fortuito int̾uemente mulierẽ
ficri indotatam. ⁊ sic auiro forsitã
xepelli ⁊ distral matrimomiuCũ
eni scimus fauore dotum ⁊antiqͥs
niris ditores seueritatẽ legis sepiꝰ
mollire merito ⁊ no adhinꝯmd̃i
uenims sanctionẽ. Nam si spontane¬
a uoluntate ab imtio lib̾alitatem
suam ostendit. necesse ẽ eum ułeã
ndsius ꝓmissionib satis fac̾e̾. ut ql̃

Expanded text:
eraliter sancimus, ut, si quis maior viginti quinque annis sive masculus sive femina dotem vel pollicitus sit vel spoponderit pro qualibet muliere, cum qua matrimonium licitum est, omnimodo compellatur suam confessionem adimplere. Neque enim ferendum est quasi casu fortuito interveniente mulierem fieri indotatam et sic a viro forsitan repelli et distrahi matrimonium. cum enim scimus favore dotium et antiquos iuris conditores severitatem legis saepius mollire, merito et nos ad huiusmodi venimus sanctionem. Nam si spontanea voluntate ab initio liberalitatem suam ostendit, necesse est eum vel eam suis promissionibus satisf
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝯ ñ frcit. ¶gin aũt ꝯdici¬
ones quasdam in quaius po¬
te testam̃tiposint. tuncuideri
abimitio ꝯdicionalem eẽ insti¬
tutõem. ⁊̃ sic omĩa complen
tanquam si testator ip̃as insti¬
tutiones hisdem ꝯdicionib
copulasset q̃ infra scripte sũt

Expanded text:
entus non fecit. Sin autem condiciones quasdam in quavis parte testamenti posuit, tum videri ab initio condicionalem esse institutionem et sic omnia compleri, tamquam si testator ipsas institutiones eisdem condicionibus copulasset, quae infra scriptae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ iudicantium/ui pꝯsultan¬
oncin.incõmunc florentissĩoꝵ
sacri nr̃i palatii ꝓccrum audito¬
nũ introducto negotio statin¬
mus. uł quiblilrt corporb.
aut legatis aut ꝓuincie. uel
cuntati.uł curiedonammus.
nec gencralia iura fint s leges
fiant is dum taxat negotiis.
datq ꝑ sonis ꝓquib fucrint ꝓ¬
mulgcatassiẽt ab aliquo retras¬
tentur. otani infannc subitũ
roco ꝗ uł astute ca int prctari
uolucrit. uł impetrato impug¬
nare rescripto. noc habituro
fructum ꝑ sub reptionc̃ eliciti.¬
Rpti Et iudices si dissimula¬
ucrint uł ulterius litigantem
audierint. uł auqd allegandũ

Expanded text:
nibus iudicantium per consultationem in commune florentissimorum sacri nostri palatii procerum auditorium introducto negotio statuimus vel quibuslibet corporibus aut legatis aut provinciae vel civitati vel curiae donavimus, nec generalia iura sint, sed leges fiant his dumtaxat negotiis atque personis, pro quibus fuerint promulgata, nec ab aliquo retractentur: notam infamiae subituro eo, qui vel astute ea interpretari voluerit vel impetrato impugnare rescripto, nec habituro fructum per subreptionem eliciti: et iudices, si dissimulaverint vel ulterius litigantem audierint vel aliquid allegandu
Abbreviated transcription (Latin):
i q̃stio tibi genens abhis quo
frs patrueles ẽẽ dicis ñ fit  n¬
to pside ⁊ accepto iudice. fann¬
lic herecis cunde expire.Dd
side ea re q̃stio erit. prius de

Expanded text:
Si quaestio tibi generis ab his, quos fratres patrueles esse dicis, non fit, adito praeside et accepto iudice familiae erciscundae experire. Quod si de ea re quaestio erit, prius de
Abbreviated transcription (Latin):
dite p̾sidem punicie i ruptir
eẽ testamentum fauii. p̾setis
agnatione filii doceteħ icq eĩ
impechit notionem enus q̃ stato
q̃stio incognitionẽ uertitur
si suꝑ causa status cegnoscere
ñ possit ¶Ptinet enĩ ad officiũ
iudicis ꝗde hereclitate cogno¬

Expanded text:
dite praesidem provinciae et ruptum esse testamentum fabii praesentis agnatione filii docete. Neque enim impedit notionem eius, quod status quaestio in cognitione vertitur, etsi super causa status cognoscere non possit: pertinet enim ad officium iudicis qui de here
Abbreviated transcription (Latin):
õmentarie possessionis actio
exerceri potest ꝑ quacumq pꝰ¬
sona sub colore aut adrpidẽ¬
de possessionis obrepticia peti¬
tio alti ob ẽe ñ debet maxime
cum absq uentione ꝑsone.
legitime mitiatum uirgiũ iu¬
deatur. Nichil aũt opͥitule¬
tur ꝯuentio circa minorẽ hab¬
ta Icum id rectius cͣnca cur̃ato¬
rem debuerit custodire. ut ne¬

Expanded text:
omentariae possessionis actio exerceri potest per quamcumqsonam. Sub colore autem adipiscendae possessionis obrepticia petitio alteri obesse non debet, maxime cum absque conventione personae legitimae initiatum iurgium videatur. Nihil autem opituletur conventio circa minorem habita, cum id rectius circa curatorem debuerit custodir HON
Abbreviated transcription (Latin):
nir q̃ pͥuati iudicii qͣstionem¬
Habet./ sicut pupillus tutore
auctore ⁊ agere ⁊ ꝯucniri potes
ita ⁊ adultus curtore ꝯsentiẽ¬
te. litem ⁊ intendere ⁊ exciꝑe de¬

Expanded text:
ae privati iudicii quaestionemhabent, sicut pupillus tutore auctore et agere et conveniri potest, ita et adultus curatore consentiente litem et intendere et excipere de
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur. ꝓspicuo nire sancimꝰ
ut siue exdonatione. siue ex a¬
lia lucratina causa bona fide
ꝗs ꝑdecemuł inginti annos
rem detimusse ꝓbetur. adicc

Expanded text:
ducitur, perspicuo iure sancimus, ut, sive ex donatione sive ex alia lucrativa causa bona fide quis per decem vel viginti annos rem detinuisse probetur, adiec
Abbreviated transcription (Latin):
bsentem capitali crimine ac¬
Lcusan ñposse. s requenduta¬
tum.ad notan solcre si desit.
senti te agente. ut asseucras.

Expanded text:
bsentem capitali crimine accusari non posse, sed requirendum tantummodo adnotari solere, si desit, senti te agente, ut adseveras
Abbreviated transcription (Latin):
rem coꝵ appellatõe reiecta. ꝗ
hoc obfuan p̾ceptiliuus aue¬
toritate censemus. ut eique
ꝯstitit eẽ publicum debitorẽ
tappellationis beneficium de
Nus ꝗrequirendꝰ adnotatꝰ
appellauerat.⁊ ante actam:
causam mortuus e̾ uona ad
successorem ꝑtincie parẽtib
meis placuit.B. aulpia

Expanded text:
rem eorum appellatione reiecta, qui hoc observari praecepti huius auctoritate censemus, ut ei, quem constiterit esse publicum debitorem, appellationis beneficium denqui requirendus adnotatus appellaverat et ante actam causam mortuus est, bona ad successorem pertinere parentibus meis placuit. AL
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ad eandem exmariti sub¬
tantia deuolutt s ex co die qͦ
is obligatis. ut si qui post tra¬
ditas matri uł detentas ab ea
res si ita ꝯtĩgat ꝯtractum aniq̃
cũ eadem muliere incrĩti q̃ se re¬
petitis iiptiis copulaint m
inuindicandis hiisdem supposi

Expanded text:
aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo ris obligatis, ut, si quis post traditas matri vel detentas ab ea res  si ita contigerit contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, in vindica
Abbreviated transcription (Latin):
cis substantiam.ul ex mat̾na
linca ad oos deuolutam fuare
compellitur. bona his dem libis
supposita esse ad conẜuandas
casdem mat̾nas res decernimꝰ
ita tamen ut cccasione aliu
ypothecaꝵ. n patris n matris
filii ualeant administrationẽ
pscrutari. uł aliqͣm eis mou̾e
suꝑ hoc q̃stionemi cũ ꝑspici
sit uiris etiam si alienata sint.
eoꝵ bona q̃ extra memorata lu

Expanded text:
eis substantiam vel ex materna eis substantiam vel ex materna linea ad eos devolutam servare compellitur, isdem liberis bona supposita esse ad conservandas easdem maternas res decernimus : ita tamen, ut occasione talium hypothecarum neque patris neque matris filii valeant administrationem perscrutari vel aliquam eis movere super hoc quaestionem , cum perspicui iuris sit, etiamsi alienata sint eorum bona, quae extra memorata lu
Abbreviated transcription (Latin):
illa deccto uidebitur caꝵdem fu¬
isse ierum alienatio. que intes¬
tamento gemtoris uł specialit̾
irlinquendo.uł gen̾alites. heye¬
dem instituendo. facta sit. Talẽ
u̾o licentiam filiis. ut etiam ñ
ad euntes pat̾nam uł mat̾nã
heicclitatrm lucra uindicarẽt.
que parens eoꝵ ex matrimomio
qͥ scdo toro minime mutabit
sibi ad ꝗsita ñ alienauit. nullo
modo eis ꝯceclimus / si pat̾nam
uł mat̾nam lereditatem ab in¬
testato ex parte. si forte ahiictiã
ex anteriore matrimonio mori¬
enti parenti filii sint sibi ad qsi¬
crint. ¶ Iillo etiam uet̾em sãc¬
tionẽ adimplentes p̾cipimus.
exemplo matris cuius res post
scd̃as nuptias filiis expriore ma¬
trimonio natis supposite sunt.
ad confuanda eis lucra q̃ expri¬
ore marito ad eam ꝑuenerint.¬
patris quoq bona q habet habi¬
turꝯq c̃ filiis expriore mat̾mo¬
mo natis. post scd̃as enus nupti
lucratus est supposita ec̃r Illius
etiam patris ꝗ insua potestate
lib̾um uł lib̾os habens mat̾nam

Expanded text:
illa de cetero videbitur earundem fuisse rerum alienatio, quae in testamento genitoris vel specialiter relinquendo vel generaliter heredem instituendo facta sit. Talem vero licentiam filiis, ut etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem lucra vindicarent, quae parens eorum ex matquod secundo toro minime mutavit, sibi adquisita non alienavit, nullo modo eis concedimus, si paternam vel maternam hereditatem ab intestato ex parte  si forte alii etiam ex anteriore matrimonio morienti parenti filii sint sibi adquisierint. In illo etiam veterem sanctionem adimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis suppositae sunt ad conservanda eis lucra, quae ex priore marito ad eam perpatris quoque bona, quae habet habiturusque est, filiis ex priore matrimonio natis post secundas eius nuptialucratus est, supposita esse. Illius etiam patris, qui in sua potestate talem liberum vel liberos habens maternam
Abbreviated transcription (Latin):
dum restituerent. Uel certe si fi¬
de nissioncs idoneas prestare ⁊¬
distulerit. aut nequent. p̾licte
res mobiles nec dum matria
lib̾is traclite. apcł egdem mane¬
bunt. Solute uero cidem matri
uł abea detente. restituent᷑ libis.
sitamen abhis fide iussio idonẽ
matrifint oblata. qua caucri
debet. q̃ eidem suꝑstiti ꝓusu fruc¬
tu caꝵdem roꝵ mobilium.ucl
p̃tio q̃ tarate s̃ usuraꝵ nomĩe
centesimc partem t̾tiam. anuis
ꝗbq temporib p̾stare ñ diffe¬
rant. Ita ut mncadem fide iussi¬
onc hoc quoq caueat᷑. q̃ a filiis
filiab ⁊ exhis ganitis lib̾is. si
ante eandem matirm. om̃s eos
matri ut ad eam iucrum redat
lctosum restitu atur. Erit ita¬
q licitum utrilibet parti que
fideuissionem p̃bu̾it. si sibi cõ¬
modum ẽẽ ꝓspexerit. his reb
mobilib uti frin. cademq dare¬
uł mutuo obligare. uł uendere
ut exhis maxime libi ad ꝗren¬
tes. possint mat̾no affectui fine
suo incõmodo ẜunt.¶Sin ãt

Expanded text:
dum restituat: Vel certe si fideiussiones idoneas praestare distulerit aut nequiverit, praedictae res mobiles necdum matri a liberis traditae apud eosdem manebunt: solutae vero eidem matri vel ab eadem detentae restituentur liberis, si tamen ab his fideiussio idonea matri fuerit oblata, qua caveri debet, quod eidem superstiti pro usu fructu earundem rerum mobilium vel pretio, quo taxatae sunt, usurarum nomine centesimae partem tertiam annuis quibusque temporibus praestare non differant, ita ut in eadem fideiussione hoc quoque caveatur, quod a filiis filiabusque et ex his genitis liberis, si ante eandem matrem omnes eos matri, ut ad eandem lucrum redeat luctuosum, restituentur. Erit itaque licitum utrilibet parti, quae fideiussionem praebuerit, si sibi commodum esse perspexerit, his rebus mobilibus uti frui easdemque dare mutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servire. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
ziqui prioris matrimonii filio¬
rum ante secundas nptias pa¬
trisuł matris mortuus fuerit
filiis asquł nepotib uł ꝓnepo¬
tib relictis. partem eius nõ ad
fratres. ul si nullus alius frat̾
uł soror sit ñ ad patrem uł ma¬
trem eius puenire. sed ad filigs
uł nepotes uł ꝓnepotes eusdẽ
mortue ꝓsone sancimus. ut si¬
ue uniis siue plures snt ea
tantũmodo partem uindica¬
re possint. que mortuo cõpe¬
tit.¶Ilud etiam certa sanc¬
tione defimre censemus. ut si
quis uł siqua ex aliquo matͥ¬
momo filiis ꝓcieatis minim̃
ad scd̃as uenerit nuptias. ut
eo modo liceat ꝗdem genito¬
rires expͥore nugio sibi ad q¬
sitas: quo modo uoluerit an¬
enare. uł administrare. ¶Si
q̃ u̾o eaꝵ minimc sint aliena¬
te. possunt lib̾i etiam ñ ⁊deũ¬
tes panam uł matnam here¬
ditatem. eas uindicare. ¶Cer

Expanded text:
Si quis prioris matrimonii filiorum ante secundas nuptias patris vel matris mortuus fuerit filiis a se vel nepotibus vel pronepotibus relictis, partem eius non ad fratres vel, si nullus alius frater vel soror sit, ad patrem vel matrem eius pervenire, sed ad filios vel nepotes vel pronepotes eiusdem mortuae personae sancimus, ut, sive unus sive plures sint, eam tantummodo partem vindicare possint , quae mortuo competit. Illud etiam certa sanctione definire censemus, ut, si quis vel si qua ex aliquo matrimonio filiis procreatis minime ad secundas venerit nuptias, ut eo modo liceat quidem genitori res ex priore coniugio sibi adquisitas quo modo voluerit alienare vel administrare, si quae vero earum minime sint alienatae, possint liberi etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem e
Abbreviated transcription (Latin):
ampliora hus que uni filio uł fi¬
lic crantioie matrimonio pro¬
gritis. danda uł relinq̃nda st̃.
rruocata ad solo filio expriore
matrimomo natic puene os¬
titucrunt. nullaq innac parte
filioꝵ ex scd̃o matrimonio nato¬
ꝵ mentio facta ẽ. Hoc quo cor¬
rigentes.omma que memora¬
to modo iruccantur ñ solum. ad
filios prioris matrimonii sed cu¬
am ad cor qui ex sidis nuptus
nati fuint ꝑtin̾c. ⁊ in capita ĩt
omnes diuidi sancimus. Ad hec
lucra q̃ marito uł urori ex dotr
us ante nuptias donationt crca¬
sione ixpudii accedunt. indis¬
tincte post scd̃as coꝵ niptias li¬
b̾is expriore diugio pciratis ad
similitudinẽ matimonii mor¬
tt dissoluti fuari. nec decctero
ixpudii causam reqri. uł aliam
mca re crqsitiontm ficri.D

Expanded text:
ampliora his, quae uni filio vel filiae ex anteriore matrimonio progenitis danda vel relinquenda sunt, revocata ad solos filios ex priore matrimonio natos pervenire constituerunt nullaque in hac parte filiorum ex secundo matrimonio natorum mentio facta est, hoc quoque corrigentes omnia quae memorato modo revocantur non solum ad filios prioris matrimonii, sed etiam ad eos qui ex secundis nuptiis nati fuerint pertinere et in capita inter omnes dividenda sancimus. Ad haec lucra, quae marito vel uxori ex dote vel ante nuptias donatione occasione repudii accedunt, indistincte post secundas eorum nuptias liberis ex priore coniugio procreatis ad similitudinem matrimonii morte dissoluti servari nec de cetero repudii causam requiri vel aliam in ea re exquisitionem fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
liboꝵ suoꝵ affectõe suata pat̾
matue ad alias mipcias mig̃¬
re noluerit neq uñ ex hiis qͥer
bonis uxoris ad se transcunt.
n mulier reb q̃ exsubstantia
mariti ad sc pucnerint ꝑsuo
arbitrio uti. uł eas uendere. ar
quocũq iure ul modo alienare
ul pignoris nur seu ypothoce
si uolucrĩt obligare. ut pote do¬
mini caꝵ ꝓhibebunt. Extãtes.
aut p̾clictas res siñ fucrint ali¬
enate. siue ꝯsũpte. ul supposite.
licebit lib̾is uindicare. ctiam
ñ ad cuntib hereditatẽ parẽt¬
Ino.pp̃.
n quib casib pat̾ dotem mat̾
Lnte nuptias donatione ul a¬
lias ies ad se exalta parte deuo¬
lutas filiis utriusq sexus suare
pcepti sunt. Siquͣcmͣ ex filiis
uł filiab ante patris uł mat̾s¬

Expanded text:
orum adfectione servata pater materve ad alias nuptias migrare noluerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad se transeunt, neque mulier rebus, quae ex substantia mariti ad se pervenerint, pro suo arbitrio uti vel eas vendere aut quocumque iure vel modo eas alienare vel pignoris iure sive hypothecae  si voluerint obligare, utpote domini earum, prohibebuntur. Extantes autem praedictas res, si non fuerint alienatae sive consumptae vel suppositae, licebit liberis vindicare etiam non adeuntibus hereditatem parentIO PP.In quibus casibus pater dotem, mater ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas filiis utriusque sexus servare praecepti sunt, si quem ex filiis vel filiabus ante patris vel mat