comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pottentissimꝰ belitheth noĩe insinitã in¬
credt ᷑ natõnum secũ trabens mulcitudi¬
nem que et mimerorũ diceretur excẽde
et unniersam terre suꝑficiem operiret/
Aistendens ergo in curribus et equis
ta sibi subiciens a suburbans campestri¬
bus usq ad urbes munitas et oppida/
mumtissima non erat qui illi resistent¬

Expanded text:
issimus, Belpheth nomine, infinitam incredularum nationum secum trahens multitudinem, quae numerum diceretur excedere, et universam terrae superficiem operiret. Ascendens ergo in curribus et equis,ta sibi subjiciens a suburbanis campestribus, usque ad urbes muratas et oppida munitissima. Non erat qui resiste
Abbreviated transcription (Latin):
omchino lapide ut in eo et fluccuare
segetes et geminare uices et homũmo¬
neri ymagmnes uiderentur et ita poli¬
cũ et lucidum / ut uice speculi ymagies
ensen constancim maggmi in quo littẽis
aureis nomen anciqui possessoris le¬
gebatur In capulo uero suꝑ crassas au¬
ri lãminas clauus ferreus affixus
erat uius exiiiiͦ qui dñico corpori fu¬
erant afixi lanceam pret̾ea magni¬
tissimus contra sarracenos, quostiens¬

Expanded text:
coelatum, ut in eo et fluctuare segetes, et gemmare vites, et hominum moveri imagines viderentur: et ita lucidum et politum, ut vice speculi imagines oque Constantini Magni, in quo litteris aureis nomen antiqui possessoris legebatur. In capulo quoque super crassas auri laminas clavus ferreus affixus erat, unus ex quatuor qui Dominico corpori fuerant affixi, lanceam quoque Catissimus contra Sarracenos
Abbreviated transcription (Latin):
meliam nois ⁊ fidei xp̃iane sedens in
trono regio eũ mandat suis pedibus
subiti et stabellimte coram positis pr̃ĩ¬
apibus astendens et destendens corpõe
u̾titur imperiasi Tandemq protanco
obsequio eum sibertati resꝑtuens/ cu
pautis de sius magnatib qui cũ eo
capti fuerant abirẽ ꝑmisit ¶ Preno
sico lifere saasfaciens sis domuersas a
laodicia sirie usq ad̾hessespontum qͥ
costanti nopolicañ pretlabicur/ itinere
dierum .xxx. in longitudiem ub uero¬

Expanded text:
sedens in throno regio, eum mandat pedibus subjici; et scabelli vice, coram positis principibus, ascendens et descendens, corpore utitur imperiali; tandemque pro tanto obsequio eum libertati restituens, cum paucis ex suis magnatibus, qui cum eo capti fuerant, abire permisit. Hosito libere satisfaciens suo, universas a Laodicia Syriae usque ad Hellespontum, qui Constantinopoli praeterlabitur, itinere dierum triginta in longitudine, de
Abbreviated transcription (Latin):
incũbens qui pro re pnͣ sollicitus exꝑe¬
dicoes conuocat equitũ / et ped̾itũ colle¬
cat copias/ quantas ĩminens compelle¬
bat necessitas et quantas uiiu̾ suIm¬
periuim poterat miinstrare Quid̾ plu¬
ra cõngregatis legionibus et copiosoe¬
quitatu Imperator hostib procedit obui¬
Ami et imperii penetralia iam tenenci ĩ
cur utrisq accerrsine et copis pene pa¬
sacrilegn et pelus fidei solet suggerere

Expanded text:
ium; qui, pro republica sollicitus, expeditiones convocat equitum, et peditum colligit copias, quantas imminens compellebat necessitas, et quantas universum imperium poterat ministrare. Quid plura? Congregatis legionibus et equitatu copioso, hostibus procedit obviam; et imperii penetralia jam tenenti, tur utrinque acerrime, et copiis pene pasacrilegii dolor et zelus fidei solet suggerere.
Abbreviated transcription (Latin):
insignibus imperii in germanã reffe¬
re capientibus crebris italicorũ incuͣ¬
sibus lacessiti. armis sibi iter aperuit
S cum iam rex in tuco ẽẽ putaretur
dux bauarie henricus ab hiberto Colo¬
peterent/ Erat eñĩ filius henrici ducisqͥ
fuit filius henrici fris pͥmi occhonis im¬

Expanded text:
insignibus imperii ad Galliam referentes, crebris Italorum incursibus lacessiti, armis sibi viam parant. Sed cum jam res in tuto esse putaretur, dux Bajoariae Heinricus, petentia, Erat enim filius Henrici ducis, qui fuit genitus de Henrico fratre primi Othonis im
Abbreviated transcription (Latin):
bute ¶ Dic igẽ celessiriã utxmq cili¬
ciam psauriam pamphilia liciã pissi¬
diam lichaomam capadociam galaci¬
am et utrũq pontũ bithinam et asie
minoris partem nobiles prouĩcias et
om̃i comoditate insignes/ plebibus refẽ¬
tas/ fidelibris/ infrã modicum tempus
in suam iurisdceem recepit/ capcuans
populos eccłias decid̾ens et ypianur¬

Expanded text:
buto . Sic igitur Celessyriam, utramque Ciliciam, Isauriam, Pamphyliam, Lyciam, Pisidiam, Lycaoniam, Cappadociam, Galatiam, et utrumque Pontum, Bithyniam, et Asiae Minoris partem, nobiles provincias, et omni commoditate insignes, plebibus refertas fidelibus, infra modicum tempus in suam jurisdictionem recepit; captivans populos, ecclesias dejiciens, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
tiliaͫ refundere ⁊ Soceaces in pupillu
suũ fuisse clemencior crimĩatur Tn
bero quid iue rectissime geres si nõ re¬
cesẜis aceip̃o et si primu te composĩnũ¬
tibi politice constitutoes maiorũ uite ci¬
bi sculpsi quib si optemperanis plut¬

Expanded text:
tilianum refunditur, et Socrates in pupillum suum fuisse clementior criminatur. Tu vero quidvis rectissime geres, si non recesseris a te ipso. Si primum te composusa. Politicae enim constitutionis majores tibi vires exclusi, cui si obtemperas, Plut
Abbreviated transcription (Latin):
miperatori s alutem/ modestiam tna
noueram nõ appetere pͥncipatu quẽ tñ
semp moꝵ elegancia meri scudiusti
D quidem tanto dignior indicaris qͣ¬
nta acrmune ambitois uideris ẽẽ reni¬
cior/ Tue itaq uirtuti congratulor ⁊ fõ¬
tune mee sitr̃ recte gesserꝭ ꝙ pbe me¬
rusti / alioquin et te piculie ⁊ medetra¬
henaũ lingnis subiectũ iri nõ dubito
⁊n et ignaniã imperatorũ roma nõ fe¬
ferat ⁊̃ sermo pub ͫ discipulorũ delicta

Expanded text:
t. Modestiam tuam noveram non appetere principatum, quem tamen semper morum elegantia mereri studuisti. Quo quidem tanto dignior judicaris, quanto a crimine ambitionis videris esse remotior. Tuae itaque virtuti congratulor, et fortunae meae, si tamen recte gesseris, quem probe meruisti. Alioquin te periculis, et me detrahentium linguis subjectum iri non dubito, cum et ignaviam imperatorum Roma non ferat, et sermo publi
Abbreviated transcription (Latin):
belli societatem / nõ ad ex̾ciom̃ flagigiorũ
In excitu añt romano / nõ soluñ uirtu¬
tem corporis/ S eciam mentis requira nͨ
tantũ modo fortitudiem in hosce / S ecia
discipline normam spectari necendelie
ne impins, ne insceleris miles sit ne p̃de¬

Expanded text:
ocietatem, non ad exercitium flagitiorum. In exercitu Romano non solum virtutem corporis, sed etiam mentis requiri: nec tantummodo fortitudinem in hostem, sed etiam disciplinae normam spectari: ne crudelis, ne impius, ne insolens miles sit: sed ne prae
Abbreviated transcription (Latin):
tat ꝙ nos uenerabiłx utimiur script̾is
nrĩs/ nã cũ tot scła inceroessint /neq
ad dere quis unquã / neq anferre/ autꝑ
muitare quis ausus ẽ S om̃ib gentꝭ
nr̃e hominb insita hec quodam atar
ingenita fides ẽ ocedere / h ͨ di ẽẽ consill¬
ca ⁊ hus ingitꝭ inherere / atq ꝑ ip̃is
si ita res põsceret libentꝰ ⁊ mam po¬

Expanded text:
am nos venerabiliter utamur in scripturis nostris. Nam cum tot secula intercesserunt, neque addere quis umquam neque auferre aut permutare quid ausus est; sed omnibus gentis nostre hominibus insita hec quodamodo atque ingenita fides est credere hec Dei esse consulta et his iugiter inherere ac pro ipsis, si ita res poposcerit, libenter et animam po
Abbreviated transcription (Latin):
ad azmorũ diem fescũ congregati bello su¬
bito circũfusi sunt Et pͥmo quĩdem illis
pescifera lues ex loci anguscia nasceret
cificibus pecierat ut si quo modo possent
darent Illi añt cñ dies festus adess qͥ pa¬
scha uocatur qñ a nona quidem hora usq
ad undeciam hoscias cedñt ꝑ singula at
nt .u. ep̃ulatores ꝑ singulas computemus

Expanded text:
ad Azymorum diem festum congregati bello subito circumfusi sunt: ut primo quidem illis pestifera lues ex loci angustia nasceretur, tificibus petierat, ut si quo modo possent rarent. Illi autem cum dies festus adesset qui Pascha vocatur, quando a nona quidem hora usque ad undecimam hostias caedunt, per singula autem em, ut denos epulatores per singulas imputemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uebem marimam ire compulit romã
gacis obsisteret S d̾mina uirtus et g̃a¬
a in maximo precipuo certamĩe mĩqna
deserit suos ẜͬ incensam maligni flamã
tota sceleritate restringit/ ut omẽm alci¬
tudiem deẜuit excollentẽ se adu̾sne scien¬
ciam dei ꝓpt̾ qd̾ neq Symon hic magus¬

Expanded text:
ad urbem maximam ire compulit Romam, gatis, resisteret. Sed divina virtus et gratia in maximo praecipuoque certamine nunquam deserit suos: quae incensam maligni flammam tota celeritate restinguit, et omnem altitudinem destruit, extollentem se adversum scientiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
matrem que ꝓcul aberat cursores suos
arent᷑ Insuꝑ ipõs nõ solum familiarice¬
ne adhibuit set in seqna die/ gladiatorũ
spectatulo/ ex industria certã se locatis
Nobłata sibi feͣramenta pughariaũ ei¬

Expanded text:
matrem quae procul aberat, cursores suos arent, ceterum ipsos non solum familiari cenae adhibuit, sed et insequenti die gladiatorum spectaculo circa se ex industria conlocatis oblata sibi ferramenta pugnantium
Abbreviated transcription (Latin):
minera apud nos habentur uoluia ĩ¬
ter se ĩ uicem discordancia S duo tatu
et ux sunt libri qui om̃iũ temporũ scẽi¬
eni continent qui ⁊ iuste credunt᷑ dini¬
nitus inspirati Ex quib .u. sunt morfi
continentes leges uite/ ⁊ successiones hu¬
mane ꝓ sapiencia usq ad ip̃ins moysi
nlia annorũ continenciã gerunt ¶ A
uolunb conscripterũt Reliqui uero qͣ¬
tuor libri hỹpnos in deu ⁊ uite iusti¬
cuta ⁊ momita moralib tradunt nb

Expanded text:
mera apud nos habentur volumina inter se invicem discordantia, sed duo tantum et viginti sunt libri, qui omnium temporum seriem continent, qui et juste creduntur divinitus inspirati. Ex quibus quinque sunt Moysis, continentes leges vitae et successionis humanae prosapiam, usque ad ipsius Moysis millium annorum continentiam gerunt. A mvoluminibus conscripserunt. Reliqui vero quatuor libri, hymnos in Deum, et vitae instituta ac monita mortalibus tradunt. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
biecit ¶Igitur cũ romane uebi claru
uerbi dei linnen fuisset exortũ Symois
quidem tenebre cũ suo auctore restruicte
sunt nam ẜmo ueritatis et lucis qͥ ꝑ
peteũ predicabatur uiiu̾sorũ mentes
placide illustrant auditu De micio sedi¬

Expanded text:
it. Igitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Sane sorbuisset molliores alimonias i¬
cerclusis iã fancũ meatibus scrangnla¬
bantur/ Obrignerant .n. int̾iora uisteꝵ
obstrncti erãnt aiborũ ductus aruerãt
iecoris uene que cibos atrahunt ꝑierat¬
edendi usus ainditas cumulabatũr Rue
more infanciũ medicabantur pleriq ĩ¬
auiditas modi nestia qd ferre nõ poter¬
at suꝑer naturã ingerebat uñ repentĩõ
fori aibo disrumpebantur ¶Quidã uero¬
ex hũs quadam arte pensantes cibi mode¬
pleriq cũ accepto abo aliũ purgarẽt ege¬
sserant quos absorbuerant dñfugam

Expanded text:
sane sorbuissent mollioris alimoniae, interclusis iam faucium meatibus strangulabantur. Obriguerant interiora uiscerum, obstructi erant ductus ciborum, aruerant iecoris uenae quae cibos adtrahunt. Perierat usus, auiditas cumulabatur, uirtmore infantum meditabantur. Pleriqauiditas modum nescia quod ferre non poterant supra mensuram ingerebat, repentino cibo farti disrumpebantur. Quid ee, quadam arte pensantes modeplerique accepto cibo alvum purgarent, egesserant
Abbreviated transcription (Latin):
cera/ et uentre paulo pininenciore. Memo¬
rie singularis docilicas ad omẽs fere tũ
belli tũ pacis artes armorũ et equitãdi
pericissimus lacine uł grece lingne ul in
orando nł in fingendo poematib pnitus

Expanded text:
ra et uentre paulo proiectiore; memoriae singularis, docilitas ad omnis fere tum belli tum pacis artes. armorum et equitandi peritissimus, Latine Graeceque uel in orando uel in fingendis poematibus promptus
Abbreviated transcription (Latin):
iai historia .uii. uoluminib conp̃hẽdit¬
tustate duo uolumina in quib contra¬
dicere appioni oudam germanco uidet᷑
qnullis temporibus aduersus indeos st¬
pcerat/ et ad alios quosd̾a/ qͥ mores gẽ¬
tis indeorũ ⁊ institura laceranerant
¶ Est adhuc ⁊ aliudeia eiꝰ insigne
uolumen ꝙ animus sit qui imperiñ te¬
neat in uobis. Quem libellũ quidema
beis fratrib desudaͭͣ contineat ¶S¬

Expanded text:
is ystoriam septem voluminibus conprehendittustate duo volumina, in quibus contradicere Appiani cuidam gramatico videtur, qui illis temporibus adversum Iudeos scripserat, et ad alios quosdam, qui morem gentis Iudeorum atque instituta laceraverant Est adhuc eius aliud eligens satis volumen, quod animus sit, qui imperium teneat in nobis. Quem libellum quidam Mbeis fratribus desudata contineat. S
Abbreviated transcription (Latin):
accusaitore a cien corripiebantur satie e
audisse se ex defucto cũ unieret heredem
dicere se prĩ se et frat̾ imperiũ dedisse / et¬
illos sibi reddidisse / pari arrogancia/ oõ
poratorũ suorũ/ noĩe formalẽm dc̃aret
epłam sic cepit dominꝰ et deus nr̃ dõĩa¬

Expanded text:
accusatore et crimine corripiebantur. satis eaudisse se ex defuncto, cum uiueret, heredem atri se et fratri imperium dedisse, illos sibi reddidisse, procuratorum suorum nomine formalem dictaret epistulam, sic coepit: 'dominus et deus no
Abbreviated transcription (Latin):
illos repente ingens horror ĩnasit/ Et ĩ¬
cerclusa ẽ Illa uero cruci uultu/ et ipis iã
predonib tenculencior meus inquit hic
filius meris est partus facinus meũ est¬
Comedite nam et ego prior comedi quẽ
genuu / nolite effici ant mr̃e tenculẽcioreᷤᷤ
ant femina molliores. Quod si uos pie¬
tas uincit ⁊ euecramim cibos meos ego
que iam talibus pasta sum/ ego huis it̾¬
tesq discedunt qui hñc solum ex omibu

Expanded text:
illos repente ingens horror invasit, membrillos repente ingens horror invasit, membrterclusa est. Illa vero truci vultu, et ipsis etiam praedonibus truculentior: « Meus, inquit, filius est, meus est partus, et facinus meum est. Edite, nam et ego prior comedi, quae genui. Nolite effici aut matre religiosiores, aut femina molliores: quod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego quae jam talibus pasta sum, ego his itetesque discedunt, qui hunc solum ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
insagaret uerii cũ neq irritatus quis¬
ꝙͣ nẽq miseratus eã perimiret Et si qͥs
q ãmodo xrperiendi copiam fieret / fame̾
aut dira uisteribus ip̃is insisceret ac me¬
dullis ⁊⁊ ad furorem iam perurgeret me¬
dia fame ⁊ iea pessimis usa coñsultatõib
ꝯͥ ipam iam armantur ira nacure E¬
uat namq ei sub uberibus parmilus filiꝰ
hũc añ occłos ferens infelicis inquit ma¬
rris o/ infelicior fili in bello fame et direp
predonũ/ cui te reẜnabo / nam et si uitam
sperare posses ingo romane ẜuitutie ur¬
geremur S ñc eciam ipam serututes
prenent fames predones nere utreque
gramores purget/ ueni erggo mĩc omi
Et cũhot dixisset simul filiũ ingulat Eͦ
uste carms odore concepto mortẽ minantũ
insi sine mora cibos quol paratos sencierũt
demostraret/ Tu illa quidem partem uob
optimam resernam quo dt̃o contimie que
shipsuerant memibra retexit infuntie phit

Expanded text:
instigaret. Verum cum neque irritatus quisinstigaret. Verum cum neque irritatus quisquam, neque miseratus, eam opprimeret, et si quid quam reperiendi copia fieret, fames autem dira visceribus ipsis insisteret ac medullis, et ad furorem jam perurgeret inedia fame et ira pessimis usa consultoribus, contra ipsa jam armatur jura naturae. Erat namque ei sub uberibus parvulus filius. Hunc ante oculos ferens: Infe licis, inquit, matris, o infelicior fili: in bello fame et direptione praedonum, cui te reservabo? Nam et si vita sperari possit, jugo Romanae servitutis urgemur. Sed nunc praevenit fames. Praedones vero utraque vi graviores perurgent. Veni ergo nunc, o mi » Et cum haec dixisset, simul filium jugulat. Tum bustae carnis nidore concepto, mortem minantur, nisi sine mora cibos, quos demonstraret. Tunc illa inquit: « Partem vobis optimam reservavi, » et continuo, quae superfuerant membra retexit infantis. At
Abbreviated transcription (Latin):
mediam urbem uelut rabidi canes hñc
atq illuc hiantes ferebantur, et q̃si insa¬
ma quadam accitati in easdem domos re¬
abscinuerunt. portarũ quoq indumẽta
detrahentes/ conficienda dentib ingerebãt
S quid opus e ꝑ hoc pondus fam̃ĩs illi
explicare cũ gesgum sit ibi faciie q̃le
nũꝙͣ neque apud grecos neq apud bar¬
baros millꝰ accepit auditus horrẽdñqͥd
dcũ auditu quidem incredibile Et quidẽs
libent᷑ minane faciinis filuissẽt nequis
me ocederet monscrnosa narrare insiml¬
apilier quedam ex hus que ultra iordius
qua multitudie queꝰ flurerat ierosolums
reperta cõem cũ om̃ib obsidionis casum
ferebat huiꝰ reliquas quidem facultates
quas ex domo in urbem conuererat tyr̃¬
ni inaserãt S quidem uero peligniarũ
ex magnis opĩb fuerat quib uictum
cotidiãnũ ꝑ tennẽ duceret/ irruentes ꝑ
indignatone facigallit ita ut int̾dum p̃¬
donẽs maledcis in necem sii et conuicris

Expanded text:
inhiantes, velut rabidi canes huc atque illuc ferebantur, et quasi insania quadam exagitati in easdem domos suabstinuerunt. Portarum quoque indumenta detrahentes, conficienda dentibus ingerebant quid opus est per haec pondus famis illius explicare, cum sit gestum ibi facinus quod neque apud Graecos, neque apud Barbaros ullus accepit auditus, horrendum quidem dictu, auditu vero incredibile. Et quidem immane facinus siluissem, ne quis me crederet monstruosa narrare, nisi mullier quaedam ex his, quae ultra Jordanis qua multitudine, quae confluxerat, Hierosolymis reperta, communem cum omnibus obsidionis casum ferebat. Hujus reliquas quidem facultates, quas domo in urbem convexerat, tyranni invasere, si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes peindignatione fatigabatur, ita ut interdum praedones maledictis in necem sui, et conviciis
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ⁊ fere fetus suos ⁊ eciã in fame mi¬
truut Et que aliens fecibus pascuntur
bra mater necaret/ mũdne ad hoc cõtag̾¬
ter obtuli/ Et ꝙ nõ pudet dicere uictor
rogani qr parcere eciã ip̃is tantorũ ꝓdig̾¬
drũ auctorib uolui/ et ipam ip̃oꝵ urbe ser¬
tinasciter bellando/ mulieres suas adta¬

Expanded text:
gunt ferae fetus suos, quos etiam in fame nutriunt; et quae alienis corporibus pascuntur, it mater uorarit. Mundus ego ab hoc contagiter obtuli et quod non pudet dicere uictor rogaui, quia parcere etiam ipsis tantorum prodigiorum auctoribus uolui, parcere populo, urbem sertinaciter bellando mulieres suas ad ta
Abbreviated transcription (Latin):
sos pͥp arguit uoces Et qui modõ ĩ mor¬
rapior in mortem S suscipienda est
sentencia quam dens scatuit/ nãnt ui¬
onnus / nõ contẽpnendi longniquitatẽ
que beata putatur/ explenĩmꝰ ¶ Mortu

Expanded text:
sas arguit voces, et qui modo dicebar immorrapior in mortem: sed suscipienda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pascores qui te regiis selestib inseren¬
da mulco meline multoq felicns cõdide¬
cuorũ fundamenta locatasunt Equib
is qui tibi nomen dedit fraterna te cede
fedant Isti sunt qui te ad głiam pnexe¬
runt ut gens sc̃a populuẽ electus cuu¬
cas sacerdõtalis et regia ꝑ sacramĩta beat
petri/ sedem capud orb̃is effcã lacine pre¬
isideres religione diuina / religione dim¬
na ꝙͣ dñatõe terrena/ Oxius enĩ multis

Expanded text:
inserendam multo melius multoque felicius condidetuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanrunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis
Abbreviated transcription (Latin):
tuta / quam sus manib excolentes nel
ip̃i alerentur ul teibuta dependerent si¬
musꝰ ⁊ testes rurales ⁊ diutim operis xx¬
gidas manus laboris ⁊ callib obduratũ
preferebant Incerrogati em̃ de uͦ quale
a in consumatõn scli ꝑrepararetũ qn si¬

Expanded text:
tuta, quam suis manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa dependerent; simul et testes ruralis et diurni operis manus labore rigidas et callis obduratas praeferebant. Interrogati vero de Christo a in consummationes saeculi praeparetur,
Abbreviated transcription (Latin):
edc̃o nͨ ase peti passus est ¶ In cereris uo̾
desiderus aniĩ homũ obsamatissime tenu
nequem sine spe a se dimitteret Qunin et
amonentib domescicie quasi plura pol¬
siceretur ꝙͣ prescare posset/ non oportetut
quemꝙͣ a sermone principis cristem disce
dabilem uocem edidit Aunci diem hanc¬
Eut que uellent pettere ultro adhortatꝰ

Expanded text:
edicto nec a se peti passus est. in ceteris uero desideriis hominum obstinatissime tenuit, ne quem sine spe dimitteret; quin et admonentibus domesticis, quasi plura polliceretur quam praestare posset, non oportere ait quemquam a sermone principis tristem disceddatam uocem edidit: 'amici, diem peet ut quae uellent peterent ultro adhortatus
Abbreviated transcription (Latin):
cio affecit uerũ ille cebris agriipinegẽ¬
manici fas sui filie ꝓ ins ostuli et blan¬
diciorũ occasione allectus in amorẽ man¬
uorem duceret quasi rei pubͬ maxie
expediret dando q ceteris ueniã calin
impciarũ que usq ad id tempus ĩ cesta
halebantur ¶ Liberos ex toibus uororib
tulit/ Ex plancia drusimi et clandiãex
pecina antomã Ex messalina octamã¬

Expanded text:
 fuerat. uerum inlecebris Agrippinae, Germanici fratris sui filiae, per ius osculi et blanditiarum occasiones pellectus in amoremxorem, quasi rei p. maxime interesset, dandamque ceteris ueniam talium coniugiorum, quae ad id tempus incesta habebantur. tulit: ex Vrgulanilla Drusum et Claudiam, ex Paetina Antoniam, ex Messalina Octaui
Abbreviated transcription (Latin):
pmis furus/ camillus Ecribomanus da¬
lmacie legatus bellũ cimle molitus legi¬
ones nultas fortissimasq ad societatẽ
sacramenti niutatoem pellexerat Itaꝙ
Sie d̾ato / nt in unũ undiq ad nonũ impe¬
racorem conuemretur/ neq aquileorna
cla fide motus et comisus ad penitẽcia

Expanded text:
m Furius Camillus Scribonianus Dalmatiae legatus bellum civile molitus, legiones multas, fortissimasque ad sacramenti mutationem pellexerat. Itaque, die dato, ut in unum undique ad novum imperatorem conveniretur, neque aquilae ornaculi fide motus, et conversus in poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Lycire et exiaalib inter se discordias
libertatem ademit rodiis uero ad pem¬
tenciã ueterũ delictorũ redidit hylienfi¬
guineos suos ylienses ab om̃i onere ĩmu
manorũ legatis in archestra sedẽ pinisi
simplicitate et eorũ fiducia cõmotũs ꝙ
in popularia deducti cũ aĩadu̾tissent per¬
chos et armenos sedentes in Senatu ad
eadem loca sponte transierũt nchilo deci¬

Expanded text:
 Lyciis ob exitiabiles inter se discordias libertatem ademit, Rhodiis ob paenitentiam ueterum delictorum reddidit. Iliensinguineos suos Ilienses ab omni onere immunmanorum legatis in orchestra sedere permisit, simplicitate eorum et fiducia commotus, quod in popularia deducti, cum animaduertissent Parthos et Armenios sedentis in senatu, ad eadem loca sponte transierant, nihilo deteri
Abbreviated transcription (Latin):
los Appiũ sillañ ꝯsocerũ suũ iulias¬
ꝙ alterã drusi alterã germanici fili¬
az ceimine nnc̾to nͥ defeñcon ulladata
ñ maioris filie sue uirũ et .l sillanti
equites tanta facilitate aĩaduertit ut cũ
de nece consularis uiri renũcianti ꝙ fc̃m

Expanded text:
los: Appium Silanum consocerum suum Iuliasque, alteram Drusi, alteram Germanici filiam, crimine incerto nec defensione ulla data ium maioris fiequites R. tanta facilitate animaduertit, ut, cum de nece consularis uiri renuntiante centuri
Abbreviated transcription (Latin):
sit rogauitq ut sibi adesset Ille aduo¬
catũ qne ex comitatu suo elegerat sn
mora dedit comendantq litĩgatorem
Exclamaiit ingenti uore uerams sit
nõ ego cesar piclitantẽ achiatico bel¬
lo uicariu quesmi S ꝑ te ip̃e pugna

Expanded text:
m rogavitque ut sibi adesset. Ille advocatum quem ex comitatu suo elegerat sine mora dedit commendavitque ei litigatorem. Exclamavit ingenti voce veteranus, "at non ego, Caesar, periclitante te Actiaco bello vicarium quaesivi, sed pro te ipse
Abbreviated transcription (Latin):
possum ¶ Exeptus aquoda Sena sat
rarca et quasi cotidiana nã pene ulli
se muitanti negabat pꝰ epulũ igr̃ ĩ¬
ops et sine ullo apparatu discedens
naledicenti hoc tm insusurrauit no
putabam me tibi tantũ familiarem

Expanded text:
ptus est a quodam cena satis parca et quasi cotidiana; nam paene nulli se invitanti negabat. Post epulum igitur inops ac sine ullo apparatu discedens vale dicenti hoc tantum insusurravit: "non putabam me tibi tam familiarem
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati/ Cmq̃ de summio deo quẽ mentẽ ⁊
sp̃m nõĩanit / het uerba sunt princpio ce¬
luin ac gerras camposq liquentes lucen¬
temq globũ lune rycconaq astra Sp̃ns
mole ⁊ magno se corpore miscet/ Acne
quis forte ignoraret quis eet ille spũs
qui tantu hãberet pocestatis declaranit
ałio foco d̾icens/ deñ namq ire ꝑ om̃es tͥ¬
huic peceudes armenta uiros gens oe
ferarũ Qñe sibi tennes nascentem are¬

Expanded text:
a veritate; cujus de summo Deo, quem mentem ac spiritum nominavit, haec verba sunt: Principio coelum, ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus molem et magno se corpore miscet. ac ne quis forte ignoraret, quisnam esset ille spiritus qui tantum haberet potestatis, declarauit alio loco dicens: deum namque ire per omnis tehinc pecudes armenta uiros genus omne ferarum, quemque sibi tenuis nascentem acce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat utinã nõ tam domescico ꝙͣ publicis
letus successib / nam ita foris sc̃de ei a
spiranerut / ut primatus in regnũ asti¬
sceretur. Eoq ꝑ multa usus annoꝵ cu¬
ericula quod diffiale salno pocestacis
usu decyderent, belinquens liberis impe¬
xii successionem quam ip̃e asuis nõ ac¬
ceperat S mtra doniũ infelicicssimus
qua a cerbo suorũ sangmĩe iꝑ̃e cenentareͭ¬

Expanded text:
 utinam tam domestico usu, quam publicis laetus successibus. Namque ita foris secundae ei res aspiraverunt, ut privatus in regnum adscisceretur, eoque per multa usus annorum curricula, quod difficile salvo potestatis usu decederet, relinquens liberis imperii successionem, quam ipse a suis non acceperat. Sed intra domum infelicissimus, quam acerbo suorum sanguine et luctu re
Abbreviated transcription (Latin):
e locũ isi deposita inficiendi uersncia q̃
obiecta sibi fuerant confiteri germano
atq ab eodem postere sibi indulgencia¬
lacrius spẽ miserabili frĩs inherens be¬
stigiis orare ueniam inꝓbitatem fateri
omia de quib argneretur nõ abmmiere
Qͦ fr̃o herodem archelans deprecatur ut
nẽ contemplaton moliret iram frĩq ig¬
nosteret supraq uindcam conscituens
ns nature nͣ nurũ si in maxnuus reg¬
us canꝙͣ in magnis corꝑorib semp̃ a¬
liqua pars fernẽat que nõ insidenda pͣ
mollioribus sit curanda remedũs sibi
quoq multo granores composirae a
germano msidias Ez remisisse necessi¬

Expanded text:
 nisi deposita inficiandi versutia, quae objecta sibi fuerant, confiteri germano sui amanti, atque ab eodem poscere sibi indulgentialacrimis, specie miserabili fratris inhaerens uestigiis orare ueniam, inprobitatem fateri, omnia de quibus argueretur non abnuere Herodem Archelaus deprecabatur, ut naturae contemplatione molliret iram, fratrique ignosceret supra uindictam constituens ius naturae. Nec mirum si in maximis regnis tamquam in magnis corporibus saepe aliqua pars ferueat, quae non incidenda sed mollioribus sit curanda medicamentis. Sibi quoque multo grauiores conpositas a germano insidias, sed remisisse se necessi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbrs archelans adeo transduxit hero
dem atꝙ afmore auĩ paulati intẽrõez enꝰ
deret ⁊ daret sibi libellos legendos quos ale¬
rander composuerat At ille singula q̃n
nere paulacim ninidiã temptanti pa¬
ricidalis atq obiectorũ cãs in eos qͥ dest̾p¬
ti fuerant et maxime in ferorã cepit tra¬
sfmiderẽ Ieq ubi auertitie ĩa regem asua
incentõe nõ abo̾rrere/ considerand̾ inquit
ne forte adolescens tantorũ imploru iñ¬
sidus appetitus aprid te sit ꝙͣ tu adolestẽ¬
cui tu honorem regni concesseras Ant
quemadmodũ tãntie nimerib incatꝰ
foret/ Quid ne aliud ageret in tuã uoe
re no posset Pater ista etas fallacie de
it sibi cum insidianciũ caucuns purge¬
recur Illos quoq perturbatores regiedo¬
mue esse illos incitatores adolostenanz
seminatores discordiarũ qui in desꝑarõe
salutis posuerut adolescentẽ ¶Ac uero
mencins ꝙ ille quatuor libellis ip̃e oi¬
nn flagiciorũ minister ⁊ tostins Scene

Expanded text:
est, magna uoce cum iam audiretur et ciferari coepit: ‘Viuitne adhuc ille ueneficus deret, et daret ei libellos legendos, quos Alexander composuerat. At ille singula quaeque nuere paulatim invidiam tentamenti parricidalis, atque objectorum causas in eos qui descripti fuerant, et maxime in Pheroram coepit transfundere. Itaque ubi advertit regem a sua sententia non abhorrere: Considerandum, inquit, ne forte adolescens magis tantorum improborum insidiis appetitus apud te sit, quam tu ab adolescentrimonii, ut coheredem gratiae praestaret non quemadmodum tantis muneribus ingratus foret? Quidve aliud ageret in tua nece,re non posset, defunctit sibi, cum insidiantium catervis perurgeretur? Illos igitur perturbatores regiae domus esse, illos incitatores adolescentium, seminatores discordiarum, qui in desperationem salutis deduxerint adolescentem, ut mentius, quod illis quattuor libellis ipse omnium flagitiorum minister et totius scenae
Abbreviated transcription (Latin):
anres ad omem sui defentoeñ obserat
as nͨ nlło mͦ rem posse deduci ut d̾ ĩnocẽ¬
cia sua presim̾et qui tant calũpma¬
p mobibus appeteretur simili arte ne¬
quissimis delatorib occuerendũ puca¬
uit ut feanduletos et calupine ma¬
chinatores dolis cncĩemret atq in ca¬
lumipmiam reos bocaret quorũ calup̃n¬
ns ac brgeri credidit Scripcit igitur
quatuor libellos gnib cõmetũ sceleris
quo paternã salutem appecierit cõfite¬
tur atq insidiarũ hm ꝯce modi cõsc̃ios
pleroeq eorũ aquib ip̃e aꝑpetẽtur ex¬
posunit atq eisdem inscriptit libris añ¬
esta noctis eiꝰ cubiculũ mrupisse ac re
dicio condemp̃naretur qͥ in celesit utͥus¬
q pietatem nõ me negabo ultorẽ qͥ me
ulioĩs exacte predicadorẽ panibãs nͥ
filiam excipro ꝙͣ in festis impciis ip̃e
despond set sponsorem secutꝰ nõ em
ego illam mariti sponsoribus set fidei

Expanded text:
atris ad omnem sui defensionem, nec ullo modo rem posse deduci, ut de innocentia sua praesumeret, qui tantis calumniarum molibus appeteretur; simili arte nequissimis delatoribus occurrendum putavit, ut fraudulentos et calumniae machinatores dolis circumveniret, atque in calumniam reos vocaret, quorum se calumniis urgeri credidit. Scripsit igitur quatuor libellos, quibus commentum sceleris quo paternam salutem appetierit, confiteretur, atque insidiarum hujusmodi conscios plerosque eorum a quibus ipse appeteretur, exposuit: atque iisdem inscripsit libris, pesta noctudicio condemnaretur, qui in te laesit utriusque pietatem. Non me negabo ultorem, qui me ultionis exactae praedicatorem parabam; sed ne filiam excipio, quam infaustis nuptiis ipse despondi, te sponsorem secutus: non enim ego illam mariti moribus, sed fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nigaiit quendam herodem a deo ut ge¬
mano renucteret S ipe tanꝙͣ merorabi¬
lis gens manebat deinde ĩmitebatur ꝙ
diuellet᷑ ab eo filiam Tantisq fremebat
indignatoĩs sue motib ut ipe herodes
exp̃iatũ filii aduersus se facimus arbit᷑¬
retur ultoremq miuriarũ suarũ roga¬
ret atq ip̃e ꝓ reo suo apud soceꝵ m̃terue
alii nuirũ suã m̃ieret pret̾ alexͣͫͥ cnꝯ¬

Expanded text:
tigavit quidem Herodem, ut germano remitteret, sed ipse tamquam inexorabilis genero manebat. Denique minitabatur, quod divelleret ab eo filiam, tantisque fremebat indignationis suae motibus, ut ipse Herodes expiatum filii aduersum se facinus arbitraretur ultoremque suarum iniuriarum rogaret atque ipse pro reo suo apud socerum interuHerodes alii nurum suam iungeret praeter Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
quaq ꝑcurreret uñ sc̃m est ut repe¬
te quasi celitus humen oscensũ aut eeg¬
diue quidam solis erumpens totũ orbe
claritatem supui luinims illustraret
Et compleretur illa ꝓfecia que dixeui ͭ
in om̃em terram exmt somis eorñ e

Expanded text:
que percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram
Abbreviated transcription (Latin):
tus et optimatu uallatus turma ce¬
teris auidius comedentib distracto
deptem dormientes in monte celio
requiestunt et iam ꝑ annos in dex¬
tero lacere iacentes/ tuc in ip̃a ham

Expanded text:
tus, et optimatum turba vallatus, caeteris avidius comedentibus, avocato Septem dormientes in monte Coelio requiescunt, et jam 200 annis in dextero tacentes latere, nunc in ipsa hora
Abbreviated transcription (Latin):
insontem liberat Imo uero beati qui
cuscod̾iunt iudicium ⁊ faciunt iustici¬
am in oĩ tempore Sacerdotes fuerũt
amplissima laude famosi/ finees ⁊ ma¬
chatias qui in delinquentes manusu¬
a ulti sunt/ nõ alter ampleyus uen̾os
pugione confodit. alter ydolis ymola¬
cem̃ yminolacio cruori comiscuit zach¬
arias churificantem regem expulit
et proculdubio nõ debũisset occidere
nsi illum deus cedere accelerasset p̃
illius cadauer depasteretur lepra cuiꝰ
animꝰ usurparet illicita/ deturbatur
regis deuocio / nõ decurbatur latronis
cupido ¶ Darum ẽ ꝙ ercuso/ eciam
laudandum est qd feci. Contuli .n. il¬
lis bñficium / quibus uideor inculis¬
se gxitum/ penam minui dũ mortẽ ac¬
celeraui/ Sceleratus em quanto plꝰ.
uixerit canco plus peccabit, insi forte
sit aliquis quem deus exemplo singu¬
pus meũ añcessorũ mope compositũ
añ iannas eccłie sastite Ianue aũt se¬
ris et repagulis confirmentur. Si ds

Expanded text:
insontem liberat. Imo vero beati qui insontem liberat. Imo vero beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore . Sacerdotes fuerunt amplissima laude famosi Phinees et Matathias; qui ambo in delinquentes manu sua ulti sunt. Alter amplexus venereos pugione confodit; alter idolis immolantem immolatitio cruori commiscuit. Zacharias sacerdos thurificantem regem expulit; et procul dubio non dubitasset occidere, nisi Deus illum accelerasset caedivina, ut illius cadaver depasceret lepra, cujus animus usurpasset illicita. Deturbatur regis devotio; et non deturbabitur latronis cupido? Parum est quod excuso; etiam laudandum est, quod feci. Contuli enim illis beneficium, quibus videor intulisse exitium. Poenam minui, dum mortem acceleravi. Sceleratus enim quanto plus vixerit, tanto plus peccabit, nisi forte sit aliquis, quem Deus exemplo singupus meum antecessorum more compositum ante januas ecclesiae sistite; januae seris et repagulis damnentur. Si Deus
Abbreviated transcription (Latin):
palacia luxus et ambitus occupauit
quare merito sponsa xpi libertatẽ sua
asseuerat/ ne illam tiranꝑnꝰ ambicioso
usurpatori ꝓstituat laudatur innr̃ise¬
el sacerdotes accusat ꝙ nõ exceterũt ex
aduerso/ nec se opposuerũt murũ ulcli¬
peũ pro domo israel ¶ Due suit perste
cuat eloquium altera que gladiũ poꝵ¬
cet/ Ego ut uos mͥ testes estis nõ negle¬
ui partes meas quo speraui proficere
armaui lingani. Illum cuiꝰ incerest iꝑ¬
taui/ occupatum se resceipsit unidelicoꝵ¬
bello rogans ut meis laboribz et sus
expensis nõ grauarer latronũ concilia¬
bula de turbare di renuissem/ quã excu¬
satoẽm deo offerrom / cũ imperacor suas
in me refudisset partes uidere cedes ci¬
uium dampnũ peregrinorũ et doͣmi¬
carem/ quisqͥs parcit latroni occid̾it ĩ¬
nocentem ¶ S obicitur nõ eẽ sacerdo¬
tes ut se cede cuiqq comaculet ueru
ẽ set nõ se inquinat qui sontem p̃mẽt

Expanded text:
palatia luxus et ambitus occupavit; palatia luxus et ambitus occupavit; quare merito sponsa Christi libertatem suam asseverat, ne illum tyrannus ambitioso usurpatori prostituat; laudaturque in nostri saeel sacerdotes accusat, quod non steterint ex adverso, non se opposuerint murum vel clypeum pro domo Israel. Duae sunt personacuat eloquium, altera quae praestet gladium. Ego, ut vos mihi testes estis, non neglexi partes meas. Quoad speravi proficere, armavi linguam; illum cujus interest untio. Occupatum se rescripsit bello Vindelicorum, rogans ut meis laboribus, et suis expensis non gravarer latronum conciliabula deturbare. Si renuissem, quam excusationem Deo afferrem, cum imperator suas in me refudisset partes? Viderem caedem civium, damnum peregrinorum, et dormitarem? Quisquis parcit latroni, occidit innocentem. Sed objicitur, non esse sacerdotis, ut se caede cujusquam commaculet. Verum est: sed non se inquinat, qui sontem premens,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eo uergat sc̃ iudĩcium uñ processit
faciendi consilium / ut em̃ ueritas dicit
dimisi discedens ille latronẽ offendic Q
uidens eum portantem peccumã claua
quam frrebat percussum occidit Nũqͥd̾
inde iud̾icandus sum qui peregrino dede
punitur et laudatur aduertitur in lacio¬
nem ꝙ hoĩem occiderit in occulco ꝓbacur
in milice ꝙ fuderit hostem in bello Igaq
homicidim iꝑ isto laudabile in illo ui¬
tuperabile ¶ laudatus ẽ olim predece¬
ssor nr̃ adrianus primꝯ predicande me¬
morie ꝙ inuestituras eccłarũ larolo ñ¬
gno concesserit / ita ut nuillꝰ electus ꝯ¬
secraretur ab ep̃o insi p̾us a rege anulo¬
animus ĩuictus aduersus auariciã n¬
facile tũc inuenisset adicũ aliquis insi ĩ¬
carsset ꝑ hostiũ/ Preterea ꝑ tot terraxu
int̾sticia nequibat requiri sedes apͫ ut
unicuiq electo electo assensum suũ co¬
modaret dum eẽt prope rex qui nichil¬
ꝑ auariciam disponeret/ mĩc oia regũ

Expanded text:
ut eo vergat facti judicium, unde processit faciendi consilium. Ut enim Veritas dicit:ustum dimisi; discedens ille latronem offendit, qui videns eum nummos portantem, clava quam ferebat percussum occidit. Nunquid inde judicandus sum, qui peregrino dederpunitur et laudatur. Animadvertitur in latronem, qui hominem occidit in occulto; probatur in milite, quod fuderit hostem in bello. Itaque homicidium in isto laudabile, in illo vituperabile. Laudatus est olim praedecessor noster, Adrianus I, praedicandae memoriae, quod investituras ecclesiarum Carolo Magno concessit; ita ut nullus electus consecraretur ab episcopo, nisi prius a rege insigCaroli invictus adversus avarifacile tunc invenisset aditum aliquis, nisi intrasset per ostium. Praeterea per tot terrarum interstitia nequibat requiri sedes apostolica, ut unicuique electo assensum suum commodaret, dum esset prope rex qui nil per avaritiam disponeret. Nunc omnia regum
Abbreviated transcription (Latin):
di hoc sacramẽto firmare uł sacram̃ti¬
uiolatoem periurio augere nõ est utile
hiis contradicentes ercoicari infrrmis ui¬
sitatoem. mortius sepulcuram negari
sc̃oru pacrum decreca. Et suꝑ hus negle¬
etis impositum congruenter penitẽciẽ mo

Expanded text:
 sacramento firmare, vel sacramviolationem perjurio augere, non esse utile. His contradicentes excommunicari, infirmis visitationes, vel mortuis sepulturam negari,ica Patrum decreta: et super his neglectis impositum congruenter poenitentiae mo
Abbreviated transcription (Latin):
nis ul suencia diuine au̾ctatis eẽt tam
precipiti suasione / nõ conueniretis põtifi¬
cem urm/ Qͥ quantũ uixi et pat̾moium
que proscind̾ias accexerent par erit et¬
uos obsiscere / et oꝑimiones sculcorũ melio¬
rib incerpretatoib linentes. Cui queso
thesaurisaui forcitan m at thesauros añ¬
cessorum meorũ habebam qui cuiglibet
auaricie sufficerent/ Qbus salucẽ qͥbus
libertatem rescitui deferetis quid̃ i/ at̾
adombar / a populo et libere que uolebaz
accitabam/ applaudẽbatur in totis uocibꝰ¬
ur̃e tenuitatis nicuitus/ ad uos flexi aĩ¬
mum et seuerius agendũ existimaui sõ¬
Illi de oblacionib urĩs preciosa sibiseri¬
ça mercabantur uos populari et disso¬
luto amictu ocłos monebatis meos Ita¬
q cũ hoc nequirem paci bellũ aliis ĩdi¬
xi ut dampno ciuium enerem gliam
clicorum S ut i experior in ĩgracos
filii de sepultura eragitant Cõuẽm m̃o¬
talium domũ mͥ neg̃abatis ⁊ on arcet᷑

Expanded text:
nis vel scientia divinae auctoritatis esset, tam praecipiti suasione non conveniretis pontificem vestrum; qui, quantum vixi et patrimonium quae proscinditis attexerent, par erat vos obsistere, opiniones stultorum melioribus interpretationibus lenientes. Cui, quaeso, thesaurizavi? forsitan mihi. At thesauros antecessorum meorum habebam qui cujuslibet avaritiae sufficerent. Quibus salutem, quibus libertatem restitui? 347 referetis quod mihi. At adorabar a populo, et libere quae volebam acvestrae tenuitatis contuitus; ad vos flexi animum, et severius agendum existimavi; forille de oblationibus vestris pretiosa sibi serica mercabatur, vos populari et dissuto amictu oculos movebatis meos. Itaque, cum haec nequirem pati, bellum aliis indixi, ut damno civium emerem gratiam clericorum. Sed, ut modo experior, in ingratosfilii de sepultura sua exagitant. Communem mortalium domum mihi negabitis? Non arcetur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i sibi pro timore dei et scli honestate mo¬
aut indebita redderent/ aut se iure illa
tenere in senatu romano illa probarẽt
tus aut nichil aut parum proficit tuc̃
om̃ẽs excõicauit / qui aut talia agerent
aut agentibus conuiiuo aut colloquio
eo ut pene papa occiderent/ Tũc papa fe¬
rrum abscisionis utendum iudicans armͣ
et equos uncunq conquisiuit milices et
cquites congregauit / ac primũ eccłia be¬
ati petri preocũꝑans raptores obłacõnũ
sibi resistentib predia et opida mułto tẽ¬
pore amissa in anciqũ ius rescituit Roã¬
nos in tã captu uiliere assueti sangumͣ¬
rum illum uoccabant et indignũ qͥ deo
offerret i ot cedi̾ũ conscus ¶ Ip̃i eciã Carͣ¬
dinales hoc dicebant adeo ut ille uali¬
tud̾ine qua defũctus ẽ decumberet cõsilio
prius inter se habito auderẽt eũ adio¬
nere ut se in eccłia beati petri cũ aliis su¬
mis poncificib cumulari preciperet qͥtot

Expanded text:
ipsi sibi, pro Dei timore et saeculi honestate, moaut indebita rtenere in senatu Romano probarent. Si ntus, aut nihil, aut parum profecit. Tunc excommunicavit omnes, qui aut talia agerent, aut agentibus convivio vel colloquio eo ut pene papam occiderent. Tunc papa ferro abscissionis utendum judicans, arma et equos undecunque conquisivit, milites et equites adornavit. Ac primum ecclesiam B. Petri praeoccupans, raptores oblationum sibi resistentibus, praedia et oppida multo tempore amissa in antiquum jus restituit. Quirites interea rapto vivere assueti, sanguinarium illum vocabant, et indignum, qui Deo offerret, tot caedium conscius. Ipsi etiam cardinales haec dicebant: adeo ut, cum ille valetudine, qua defunctus est, decumberet, consilio prius inter se habito, auderent eum admonere, ne se in ecclesia S. Petri cum caeteris apostolicis tumulari praeciperet, qui t
Abbreviated transcription (Latin):
orui et unũ uinus auxilio agere Ideo
deberi arma ferri et tripinas reddi per
acctate legis et gr̃e / ulcorem ꝑcussi nͨ
occisi nõ exacerbari cogendo ẜ ẜͫ euuã
gelium/ ei reconciliari Ieuimu uero ĩ
ponendum q nõ ẽ una oĩb possibilitas
nec omes uno hoc ieiumo contentos eẽ¬

Expanded text:
uorum, et duos unius egere auxilio. Ideo debere arma ferri, et rapinas reddi; per auctoritatem legis et gratiae ultorem percussi vel occisi non exacerbari cogendo, sed sanctum Evangelium ei reconciliari. Jejunium in ponendum; quia non est una omnium possibilitas: nec omnes hoc uno jejunio contentos e
Abbreviated transcription (Latin):
deposuit/ confessus toco illo criduo de¬
mones infescos sibi uidisse ini se flam
mam ꝑ fisculam iaculantes flamas
dico adeo ꝑtinacẽ ut nr̃ ignis illiꝯre¬
ingerimi iuuenem se insimsteũ latus¬

Expanded text:
deposuit; professus se toto illo triduo daemones infestos sibi vidisse, flammam in se per fistulam jaculantes; flammam dico adeo pertinacem, ut noster ignis reinterim vero juvenem semi
Abbreviated transcription (Latin):
mi ultor/ minime exiscens percussoribꝰ
cogeretur indulgere / Ieiunum in pane
et aqua om̃i sexta feria seruarent/ In sa¬
baco a/ carmbus/ et pinguedine abstine¬
rent Soloq hoc concenti ieiumo ĩoiu
peccacorim remissionem/ nullã sibi scirẽt

Expanded text:
mi ultor minime existens, percussoribus cogeretur indulgere. Jejunium in pane et aqua omni 6 feria observarent, et in sabbatho a carne et liquamine abstinerent; soloque hoc contenti jejunio in omnium peccatorum remissionem, nullam sibi scirent
Abbreviated transcription (Latin):
sum huc diem gloriosum fecisti uoxab
licosum ego feci Q ͦ audico rigentibus
malicie inuentor simui et incensor diẽ
bellic su et arrogantib luctuosũ frcisti
S nos per dei gram qui illũ gloriosũ
sum reddemus/ Et mor reincẽpta se¬
quencia sollempni ploratu sp̃s sci gra¬

Expanded text:
Hunc diem gloriosum fecisti, » cholicosum ego feci. » Rigentibus malitiae inventor simul et incentor, diem bellicosum et arrogantibus luctuosum fecisti; sed nos per Dei gratiam, qui illum gloriosum sum reddemus. » Et mox, reincepta sequentia, solemni ploratu Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
mo montis uertice positis insidiis extre
mam impedimentorũ partem et eis qui
nonissimi agminis incedentes qui subfi¬
dio precedentes tuebantur desuꝑ incursã¬
tes insubiectam uallem deiaunt, Conc̾¬
toq cũ eis prelio usq ad unũ om̃es int̾¬
ficiunt/ ac direptis impedimentis uoctis
bñficio que iam instabat protecti sũma
cesserat tĩmences fuglunt et in diuersa
dispergũtur Adumabat maxĩe in hoc sc̃o
uascones armorũ leuitas, et loci in qͦ pre¬

Expanded text:
mi montis vertice positis insidiimi montis vertice positis insidiimam impedimentorum partem et eos qui novissimi agminis incedentes subsidio praecedentes tuebantur desuper incursantes in subiectam vallem deiciunt, consertoque cum eis proelio usque ad unum omnes interficiunt, ac direptis impedimentis, noctis beneficio, quae iam instabat, protecti summa n diversa disperguntur. Adiuvabat in hoc facto Wascones et levitas armorum et loci in quo re
Abbreviated transcription (Latin):
multũ temporis spaciũ traheretur Ip¬
se nõ amplius ci hoste ꝙ̃ bis acie cõ¬
flixit/ Et huis dnobus preliis adeo
si auderent/ plures ex eode bello tãꝙͣ¬
ex nobilitate francorũ ꝙͣ saxonuĩ et¬
rũ partibus bella contra francos ex
orta sut et solercia prudentis reg̃is
administrata ut merito intuencibꝰ
indubii uenire possit utrũ in eo aut
labor paciencia aut postiꝰ felicitatẽ
mirari conueniat. niam res oĩum¬
dencia maximus et ãĩ magiitudie
prestanciꝰ/ Nã nichil in hñs que ũl
suscipienda erant nł exeqndo aut
ꝓpter laborem detractauit aut ꝓpter
⁊ pene contimio cũ saxonib bello bello cẽ¬
caretur disposito semp congrua confimorũ
ratu aggredicur Saltuq pirenei moncis
superaco omib que adierat opidis atq
castellis in dedicõem acceptis/ saluo et ĩ¬
deundo contigit experiri / riam cũ aginẽ
longo ut loci augustiorũ situs ꝑmictebãt
porrectus iret exercitus/ uascones in sum¬

Expanded text:
multum temporis spacium traheretur, ipse non amplius cum hoste quam bis acie conflixit. His duobus preliis hoste auderent. Plures tamen eo bello ex nobilitate Francorum quam Saxonum cterrarum partibus bella contra Francos et exorta sint et sollertia regis administrata, ut merito intuentibus in dubium venire possit utrum in eo aut laborum patientiam aut felicitatem potius mirari conveniat. Nam bidentia maximus et animi magnitudine praestantissimus, nihil in his quae vel suscipienda erant vel exsequenda aut propter laborem detractavit aut propter t pene continuo cum Saxonibus bello certaretur, dispositis per congrua confiniorumratu aggreditur, saltuque Pyrenaei superato, omnibus quae adierat oppidis atque castellis in deditionem acceptis, salvo et indeundo contigit experiri. Nam cum agmine longo, ut loci et angustiarum situs permittebat, porrectus iret exercitus, Wascones in sum