comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant saxa. ut muris illisa uł turrib uni¬
uersa concuterent. & pene traherent ĩ ru¬
inam. Excitabatur de collisis lapidib ⁊ ce¬
mento dissoluto puluis immensus tamuit
his qui in menib oe supra turres erant
quasi nubes interposita nr̃oꝵ negaret aspec¬
tum. Si qui autẽ de missis lapidib turres
aut menia preteribant. in urbem cũ impe¬
tu lapsi. edificia magna cum habitatorib ĩ
minuta redigebant fragmenta. Qui autem
in campo tani pedites qͣm equites p̾liabant᷑.
animose uiriliterq singłis pene dieb cũ his
qui de urbe ad pugnam egrediebant᷑ ꝯserebãt:
Nr̃is plerumq interiores ad ꝯmittend̾ irri¬
tantib: ciuib ñ nunqͣm sponte etiam in ob¬
sidentes facientib irruptiones. uii¬
nr̃i nc̃ de machinis. nc̃ circa portam ciumm
cĩnib exꝑirentur. & qͣnta poterant instantia
se se mutuo ꝓuocarent. uocatꝰ a regni pͥncipib

Expanded text:
bant saxa, ut muris illisa, vel turribus, unibant saxa, ut muris illisa, vel turribus, universa concuterent et pene traherent in ruinam. Excitabatur de collisis lapidibus et caemento dissoluto pulvis tam immensus, ut his qui in moenibus et supra turres erant, quasi nubes interposita, nostrorum negaret aspectum. Si qui autem de missis lapidibus turres aut moenia praeteribant, in urbem cum impetu lapsi, aedificia magna cum habitatoribus in minuta redigebant fragmenta. Qui autem in campo, tam pedites quam equites praeliabantur, animose viriliterque singulis pene diebus cum his, qui de urbe ad pugnam egrediebantur, conserebant; nostris plerumque, interiores ad committendum irritantibus; civibus nonnunquam, sponte etiam, in obsidentes facientibus irruptiones. CAPnostri nunc de machinis, nunc circa portam cum civibus experirentur, et quanta poterant instantia sese mutuo provocarent: vocatus a regni principibus
Abbreviated transcription (Latin):
emissoꝵ ita sibi uendicant ꝓpͥam: ut nemo
de nr̃is ibi auderet immorari. S &e eos quib
conseruandi machinas sors dederat necessita¬
tem. ñ nisi concursu celerrimo ad eas aude¬
rent accedere. nec in eis nͥ cum maximo dis¬
crimine ꝯmorari. Qui autem in excelsis
erant turrib constituti. arcub & balistis
tantam inferebant his qui in castellis ⁊ cͥca
machinas eos impugnabant. iacłoꝵ &e sagit¬
tarum mnultitudinẽ. tantoq instabant
saxoꝵ pugillarium iactu. ut uix etiam matiꝰ
auderent exerere. Nr̃i etiam qui in castellis
erant equipollenter nimis ictus ictib recõ¬
pensantes. uim ui repellentes. tantam his
qui in turrib. &e supra muros erant posi¬
ti. ingerebant laboris necessitatem: ut sepiꝰ
in die ꝑmutati. belli pondꝰ sustinere ñ pos¬
sent. Qui autem in machinis erant docentib
his qui iaculandi ꝑiciam erant assec uti. tan¬
tis uirib. tantoq conamine ingentia torq̃¬

Expanded text:
emissorum, ita sibi vindicant propriam, ut nemo emissorum, ita sibi vindicant propriam, ut nemo de nostris ibi auderet immorari; sed et eos quibus conservandi machinas sors dederat necessitatem, ut non nisi cum cursu celerrimo ad eas auderent accedere, nec in eis nisi cum maximo discrimine commorari. Qui autem in excelsis turribus erant constituti, arcubus et balistis tantam inferebant his, qui in castellis et circa machinas eos impugnabant, jaculorum et sagittarum multitudinem, tantoque instabant saxorum pugillarium jactu, ut vix etiam manus auderent exerere. Nostri etiam qui in castellis erant, aequipollenter nimis ictus ictibus recompensantes, vim vi repellentes, tantam his qui in turribus et supra muros erant positi, ingerebant laboris necessitatem, ut saepius in die permutati, belli pondus sustinere non possent. Qui autem in machinis erant, docentibus his qui jaculandi peritiam erant assecuti, tantis viribus, tantoque conamine ingentia torque
Abbreviated transcription (Latin):
qui in turrib erant pugnari posset qͣsi comi¬
nus.⁊ urbem totam liceret intueri machinas
nichilominus iaculatorias fabricari precepit.
quib magnis molarib turres &e menia con¬
cutiantur. & ciuib terror inferat᷑. Dux et lam
cum suis partem regiam emulantes. eidem
generis erigunt machinas. locisq ꝯpetentib
ꝯponunt erectas. Instant gͦ cepto cum omĩ
sollicitudine oꝑi. &e ꝓpositum urgent. non de¬
ficientes ab incepto. s magis ac magis accensi
ciues artant. & de machinis urbi molestias
inferunt incessanter. Assultib qͦ & cong̾ssionib
assiduis: obsessis requiem negant. Ciues nichil¬
ominus ut se tueantur solliciti. cuncta discu¬
tiunt. ut a se nr̃oꝵ ꝓpulsent inuirias. ot hostib
dampna inferant. Erigunt gͦ ip̃i deintꝰ e re¬
gione machinas. & saxis ingentib earum
iactu libratis. castella nr̃a sine int̾missione
cedunt. & circa ea regionẽ timore molariũ

Expanded text:
qui in turribus erant, pugnari posset quasi comiqui in turribus erant, pugnari posset quasi cominus, et urbem totam liceret intueri. Machinas nihilominus jaculatorias fabricari praecepit, quibus magnis molaribus turres et moenia concutiantur, et civibus terror inferatur. Dux etiam cum suis partem regiam aemulantes, ejusdem generis erigunt machinas, locisque competentibus componunt erectas. Instant ergo coepto, cum omni sollicitudine, operi, et propositum urgent non deficientes ab incepto; sed magis ac magis accensi, cives arctant, et de machinis urbi molestias inferunt incessanter. Assultibus quoque et congressionibus assiduis, obsessis requiem negant. Cives nihilominus ut se tueantur solliciti, cuncta discutiunt, ut a se nostrorum propulsent injurias et hostibus damna inferant. Erigunt ergo ipsi de intus e regione machinas, et saxis ingentibus earum jactu libratis, castella nostra sine intermissione cedunt; et circa ea regionem, timore molarium
Abbreviated transcription (Latin):
parauerant. impossibile penitus arbitrantes.
qd̾ urbs tam munita in nr̃oꝵ ditionem aliqͦ
casu posset descendere. Unicum enim & sin¬
gulare tociꝰ regionis sicut etiam ẽ hodie. ui¬
debatur ẽẽ p̾sidium. & robur incorparabile.
Nompositis gͦ sarcinis. & reb ad qͣndam ui¬
ꝯmoditatem locatis. iuxta portum naues
uniuersas educunt ad siccum. excepta una
galea que semꝑ ad suspectos casus qui emetge¬
re poterant erat parata. Quo facto: ducto
uallo ꝓfundo. ꝯuenienter a mari suꝑiori
ad inferius. uniuersum claudũt exercitũ.
ẽunc sumpta de nauib ꝯueniente mat̾ia.
unde secum ueneti multam detulerant
copiam. conuocatis artificib uarii generis
erigunt machinas. Dñs sane patͥarcha cum
regni pͥncipib uicem dñi regis obtinens. lig¬
noꝵ cesores. & architecture ꝑitos ꝯuocans.
subiecta ꝓ uotis materia. castellum edifica¬
ri precipit multe altitudinis. unde cũ his

Expanded text:
paraverant: impossibile penitus arbitrantes, paraverant: impossibile penitus arbitrantes, quod urbs tam munita in nostrorum ditionem, aliquo casu posset descendere. Unicum enim et singulare totius regionis, sicuti etiam est hodie, videbatur esse praesidium, et robur incomparabile.ompositis ergo sarcinis et rebus ad quamdam commoditatem locatis, juxta portum naves universas educunt ad siccum, excepta una galea, quae semper ad suspectos casus, qui emergere poterant, erat parata: quo facto, ducto vallo profundo convenienter a mari superiori ad inferius, universum claudunt exercitum. Tunc sumpta de navibus conveniente materia, unde secum Veneti multam detulerant copiam, convocatis artificibus, varii generis erigunt machinas. Dominus sane patriarcha cum regni principibus, vicem domini regis obtinens, lignorum caesores et architecturae peritos convocans, subjecta pro votis materia, castellum aedificari praecipit multae altitudinis: unde cum his
Abbreviated transcription (Latin):
am aquiloni. Classe gͦ in eam partem indue¬
ta. & in tranquillo locata. exercituq pome¬
ria urbi uicina iam tenente. castris quoq
ꝑ circuritum collocatis. exitꝰ introitꝰq eiuib
negant. & solis menib cogunt ẽẽ contentos.
Erat autem p̃dicta ciuitas duos habens
dños. Nam egyptiꝰ calippha tanqͣm maior
dñs. duas habebat eiꝰ portiones. Damasce¬
noꝵ uero regi quia uicinior erat ne eam
molestaret. immo etiam ut in necessitatib
ciuium. eis auxilii sui ministraret suffragia.
terciam concessit. Erant autem in ea ciues
nobiles & ꝑecumosi ualde. quippe qui con¬
tinuis nauigationib uniuersas pene medi¬
diuitiis. urbem repleuerant. Confugerant
ad eam preterea intuitu munitionis eius.
de cesarea. ptolomaida. sydone. biblio. tripoli.
ce aliis maritimis urbib que in nr̃am iam
deuenerant potestatem ciues incliti ce locu¬
pletes. ibiq domicilia multa sibi pretio cõ¬

Expanded text:
am aquiloni. Classe ergo in eam partem inducam aquiloni. Classe ergo in eam partem inducta, et in tranquillo locata, exercituque pomeria urbi vicina tenente, castris quoque per circuitum collocatis, exitus introitusque civibus negant, et solis moenibus cogunt esse contentos. Erat autem praedicta civitas duos habens dominos; nam aegyptius Calipha tanquam major dominus, duas habebat ejus portiones; Damascenorum vero regi, quia vicinior erat, ne eam molestaret, imo etiam ut in necessitatibus civium, eis auxilii sui ministraret suffragia, tertiam concessit. Erant autem in ea cives nobiles et pecuniosi valde, quippe qui continuis navigationibus universas pene medidivitiis urbem repleverant. Confugerant ad eam praeterea, intuitu munitionis ejus, de Caesarea, Ptolemaida, Sidone, Biblio, Tripoli et aliis maritimis urbibus, quae in nostram jam devenerant potestatem, cives inclyti et locupletes, ibique domicilia multa sibi pretio com
Abbreviated transcription (Latin):
ie gͦ ut diximꝰ quasi insula ẽ pͥfata ci¬
uitas. ꝓcellosum circa se hñs mare. latñ¬
tib scoprlis. & ninia inequalitate ꝑicłosum.
ita ut ꝑegrinis. & ignaris locoꝵ ad urbẽ na¬
iugantib. ꝑicłosum sit acced̾e. & nͥ ducem
habeant. qui adiacentis maris habeat notĩ¬
ciam. non nͥ cum naufragio urbi possunt
appropinqͣre. Erat autem ex parte mariti¬
ma ꝑ circuitum muro clausa gemino. tͣres
distantes. ab oriente uero unde ẽ ꝑ terras
accessus. muro clausa tͥplici. cum turrib
mire altitudinis. densis admod̾. ce ꝓpe se ꝯ¬
tingentib. Preterea & uallum late patẽs.
ꝑ qd facile eiꝰ ciues possent mare introdu¬
cere in alt̾utrum. a parte uͦ septentͥonali
portus ciuitatis interior. inter turres ge¬
minas habet hostium.infra menia tamen
recept᷑. Nam exteriꝰ insula fluctib obiecta.
estuantis pelagi pͥmos frangens impetus.
inter se ce solum tutam prebet nauib
stationem. uentis inaccessam. soli tñ obnoxi¬

Expanded text:
ergo, ut diximus, quasi insula est praefata civitas, procellosum circa se habens mare, latentibus scopulis et nimia inaequalitate periculosum; ita ut peregrinis et ignaris locorum, ad urbem navigantibus periculosum sit accedere; et nisi ducem habeant, qui adjacentis maris habeat notitiam, non nisi cum naufragio urbi possunt appropinquare. Erat autem ex parte maritima per circuitum muro clausa gemino, turrester distantes. Ab oriente vero, unde est per terras accessus, muro clausa triplici, cum turribus mirae altitudinis, densis admodum, et prope se contingentibus. Praeterea et vallum late patens, per quod facile ejus cives possent mare introducere in alterutrum. A parte vero septentrionali portus civitatis interior, inter turres geminas habet ostium, infra moenia tamen receptus; nam exterius insula fluctibus objecta, aestuantis pelagi primos frangens impetus, inter se et solum tutam navibus praebet stationem, ventis inaccessam, soli tamen obnoxi
Abbreviated transcription (Latin):
marciisublimat᷑ꝰ ẽ. die octaua pꝰ fr̃ĩs obrtum:
hio statim ex quonules factꝰ. armacepit ges¬
tare limitaria. factꝰ ẽ comes ioppensis. Ci pꝰ¬
ea fr̃ eiꝰ melite recordationis dominus baldui¬
nus. eximiam philistinoꝵ metropolim ascalo
tempora nõi restitutam regiali lib̾alitate cõ¬
cessit. sicut suꝑiꝰ. dum de regno domini baldu¬
ini dissereremus. diligentius comp̃hensumẽ.¬

Expanded text:
Martii sublimatus est, die octava post fratris obitum. Hic statim, ex quo miles factus, arma coepit gestare militaria, factus est comes Joppensis, cui postea frater ejus inclytae recordationis dominus Balduinus, eximiam Philistinorum metropolim Ascalontempora nomini restitutam, regia liberalitate concessit; sicut superius, dum de regno ejusdem domini Balduini dissereremus, diligentius comp
Abbreviated transcription (Latin):
dit. p̃cipiens ut p̃dicti imꝑatoris terras obum¬
bulantes. omio nec etati parc̃ent. nec sexuii.
⁊ condicionumẽiam nullam hr̃ent differen¬
ciam. s passim ⁊ sine delectu tam monast̾ia. qͣm
eccͣs. omnia trad̾ent incendiis. ⁊ rapinas ubiq
siue homicidia lib̾e ꝑpetrarent: ꝓ iusta cã
arma ⁊ iures ullaturi. Iui aut̃ dicto parẽtes.
mare ingressi regionens imꝑatoris. tamqͣ i
insuł erant. qͣm qͤ int̾ra maricont̃mina ꝑ¬
lustrantes. u̾bum comitis int̃pretantes lar¬
giꝰ. uͥq rapinas. ubiq mcendia. ubiq homi¬
cidia ꝓcurant. eccłias uiolant. effringunt
monast̾ia. locoꝵ uenerabilium omnino nul¬
lam hñtes differentiam. S ⁊ ꝑegͥnis loca sc̃ã
adeuntib. uel inde reu̾sis. inaticula sua diri¬
pientes nudos ⁊mopes. aut mori. aut i mẽ¬
dicitate uitam protrahe compellebant. Ne¬
eo conmercii gen̾e sͥ uxorib ⁊ lib̾is ꝓpaganti¬

Expanded text:
dit, praecipiens, ut praedicti imperatoris terras obamdit, praecipiens, ut praedicti imperatoris terras obambulantes, omnino nec aetati parcerent, nec sexui, et conditionum etiam nullam haberent differentiam; sed passim et sine delectu tam monasteria quam ecclesias, omnia traderent incendiis, et rapinas ubique, sive homicidia libere perpetrarent, pro justa causa arma et vires illaturi. Illi autem dicto parentes, mare ingressi, regiones imperatoris, tam quae in insulis erant quam quae in terra mari contermina perlustrantes, verbum comitis interpretantes largius, ubique rapinas, ubique incendia, ubique homicidia procurant; ecclesias violant, effringunt monasteria, locorum venerabilium omnino nullam habentes differentiam. Sed et peregrinis loca sancta adeuntibus, vel inde reversis, viaticula sua diripientes, nudos et inopes, aut mori, aut in mendicitate vitam protrahere compellebant; neeo commercii genere sibi, uxoribus et liberis propaganti
Abbreviated transcription (Latin):
ta. altare hñs uicinũ. uͥ tam ꝓ remedio aĩe
eiꝰ. qͣm ꝓspiritib omnium fidelium defũc¬
torum: acceptabiles cotidie creatori offe¬
runtur hostie.
secus. ⁊ egre ferens. qͦd ab imꝑatore sic erat
delusus. uidens se occasione imꝑatoris enor¬
mes fecisse impensas. sororẽ suam tanqͣm
gregarii aucꝰ filiam. ab eosme cause cogniti¬
one repudiatam ẽe. anxiꝰ ap̃ se gemit.⁊ ex cor¬
de ducit suspiria. cogitans si qͣ uia poss imꝑa¬
tori redd̃e uices.⁊ ꝓ illata iniuria eadem m̃sura
redd̃e talionem. hec ei cogitanti. ex diu̾so occur¬
rebat. quod pͥnceps erat int̾ mortales potentis¬
simus. nec eius uires suffic̃e poteᷤ ant. ut eũ uł
in aliquo lede poss. tamen ne illatam miu¬
riam. aut ñ sentire uideret᷑. aut negligentiꝰ
dissimulare. galeas quas ad alium usum p̃pa¬
rau̾at. dolore compuisus armari p̃cipit.⁊ uoca¬
tis piratis ⁊ nefandoꝵ scełum artificib eas tra¬

Expanded text:
ta, altare habens vicinum, ubi tam pro remedio animae ta, altare habens vicinum, ubi tam pro remedio animae ejus, quam pro spiritibus omnium fidelium defunctorum, acceptabiles Creatori quotidie offeruntur hostiae. secus, et aegre ferens, quod ab imperatore sic erat delusus, videns se occasione imperatoris enormes fecisse impensas, sororem suam, tanquam gregarii alicujus filiam, ab eo sine causae cognitione repudiatam esse, anxius apud se gemit, et ex corde ducit suspiria, cogitans si qua via posset imperatori reddere vices, et pro illata injuria eadem mensura reddere talionem. Haec ei cogitanti, ex diverso occurrebat, quod princeps inter mortales erat potentissimus, nec ejus vires sufficere poterant, ut eum vel in aliquo laedere posset; tamen ne illatam injuriam aut non sentire videretur, aut negligentius dissimulare, galeas quas ad alium usum praeparaverat, dolore compulsus, armari praecipit; et vocatis piratis, et nefandorum scelerum artificibus eas tra
Abbreviated transcription (Latin):
tea dum rex in partib ilł moram faceret
ut eius p̃sentia regioni eẽt utił. castrum qͦd
suꝑ pontem fluminis orontis. qui uulgo dr̃
pons ferri. aliq̃n fuerat ab urbe antiochena
qͣi sex aut septem distans miliarib reedi fi¬
cauit. utilit̃ satis ad cohibendos hostium
discursus.⁊ latrocinantium introitꝰ occultos.
Occupato gͦ eo circa parcium illar̃ negocia.
pia mat̾ eiꝰ longo inacerata langore. ⁊ conti¬
nuis exhausta cruciatib. t̃cio idꝰ semptẽbris.
uiam uniu̾se carnis ingressa ẽ qͦd pꝰquam ad
eiꝰ ꝑuenit noticiam. ueris contestans argum̃¬
tis: quanta eam linceritate dilexiss: in lam̃¬
ta se dedit.⁊ ꝑ dies multos nullam ꝓrsus re¬
cepit consolationem. Sepulta ẽ aut̃ inclite
recordationis domina milisendis angłorum
choris inserenda. in ualle iosaphat descẽ¬
dentib ad sepulchrum beate ⁊ intemera¬
te dei genitͥcis ⁊ uirginis marie. addexte¬
ram in cripta lapidea. ianuis ferreis p̾sep¬

Expanded text:
ea dum rex in partibus illis moram faceret, ut ejus praesentia regioni esset utilis, castrum quod super pontem fluminis Orontis qui vulgo dicitur Pons Ferri aliquando fuerat, ab urbe Antiochena quasi sex aut septem distans milliaribus, reaedificavit, utiliter satis, ad cohibendum hostium discursus et latrocinantium introitus occultos. Occupato ergo eo circa partium illarum negotia, pia mater ejus longo macerata languore et continuis exhausta cruciatibus, III Idus Septembris viam universae carnis ingressa est; quod postquam ad ejus pervenit notitiam, veris contestans argumentis quanta eam sinceritate dilexisset, in lamenta se dedit, et per dies multos nullam prorsus recepit consolationem. Sepulta est autem inclytae recordationis domina Milisendis, angelorum choris inferenda, in valle Josaphat, descendentibus ad sepulcrum beatae et intemeratae Dei genitricis et virginis Mariae ad dexteram, in crypta lapidea, januis ferreis praesep
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum. syraconum nomine. cum ingenti
nulicia dixexit iegyptum. Erat aut̃ homo
iamsenior pusillus statura. pinguis multũ. ł¬
⁊ suffragantib m̾itis eseruili conditione pͥn¬
ceps constitutus. inalt̃o ocłoꝵ hñs albuginẽ.
laboris patientissimus. s ⁊ sitim ⁊ famem equa¬
nimit̃ tołans. supra id qͦd illa etas soleat sus¬
tinere. Uerumint̃currentib nuntus ⁊ fama
publica soldanus dargan edoctꝰ. hostem qͣm
priꝰ expulerat cuminfinitis turcoꝵ milibus
aduentare. diffidens reb ꝓpͥis ad em̃dicata re¬
currit suffragia. Legatos enuncum u̾b̾ paci¬
ficis ad dominum regem dirigit. orans ⁊ petẽs
contra ingruentes hostes auxilium. tributũ
autemũ solum qͣle cum domino balduino re¬
ge fuerat constitutum uerum multo maus.
⁊ ꝑ domiui regis arbitͥo p̃standum pollicens.
subiectionem ꝑpetuam. fedusq ꝑhenne firma¬
re datis ꝑatꝰ obsidib

Expanded text:
acceptum, Siraconum nomine, cum ingenti acceptum, Siraconum nomine, cum ingenti militia direxit in Aegyptum. Erat autem homo jam senior, pusillus statura, pinguis multum t suffragantibus meritis, ex servili conditione princeps constitutus; in altero oculorum habens albuginem; laboris patientissimus, sed et sitim et famem aequanimiter tolerans, supra id quod aetas illa soleat sustinere. Verum intercurrentibus nuntiis, et fama publica soldanus Dargan edoctus, hostem quem prius expulerat, cum infinitis Turcorum millibus adventare, diffidens rebus propriis, ad emendicata recurrit suffragia. Legatos enim cum verbis pacificis, ad dominum regem dirigit, orans et petens contra ingruentes hostes auxilium; tributum autem non solum, quale cum domino Balduino rege fuerat constitutum, verum multo majus, et pro domini regis arbitrio praestandum, pollicens subjectionem perpetuam, foedusque perenne, firmare datis paratus obsidib
Abbreviated transcription (Latin):
um abeis postulaturꝰ. se contulit. Expectãs
gͥ rei exitum ⁊ euentum belloꝵ oꝑiens. late¬
bat ap̃ suos ut diximus. tempore oportuno.
aliquid contra emulum: moliturus. audiẽs
gͦ qͦd dominus rex in regnum suum redierat.
⁊ qͦd suus adu̾sariꝰ insua administratione so¬
lito insolentior ⁊ qͣi głosior. eo qͦd tantũ pͥnci¬
pem inp̃lio sustinuerat. qͦd q regno ñ multũ
leso abierat. in codem pͥncipatu potens ⁊ for¬
tis ꝑseueraret: ad noradinum potentissimũ
pͥncipem damascenoꝵ regem ꝑꝑat. implorãs
ab eo auxilium. quo fretꝰ uegẏptum rediens.
excluso emulo regnum resumere poss. Cui no¬
radinus mun̾ib ⁊ ꝓmissis illectꝰ. sꝑans quod
si semel ex̃citus eius egypti fines posset in¬
licie sue uirum industrium. ⁊ in armisstre¬
nuum. lib̾aiem supͣ uires patrimonii suigle
cupidum.⁊ in re militari admodum exercita¬
rum. ãnilitib carũ efficiente munificentia ⁊

Expanded text:
um ab eis postulaturus, se contulit. Exspectans um ab eis postulaturus, se contulit. Exspectans igitur rei exitum, et eventum bellorum operiens, latebat apud suos, ut diximus, tempore opportuno aliquid contra aemulum moliturus. Audiens ergo, quod dominus rex in regnum suum redierat, et quod suus adversarius, in sua administratione solito insolentior, et quasi gloriosior, eo quod tantum principem in praelio sustinuerat, quodque regno non multum laeso abierat, in eodem principatu potens et fortis perseveraret; ad Noradinum potentissimum principem, Damascenorum regem, properat, implorans ab eo auxilium, quo fretus in Aegyptum rediens, excluso aemulo regnum resumere posset. Cui Noradinus, muneribus et promissis illectus, sperans quod si semel exercitus ejus Aegypti fines posset inlitiae suae, virum industrium, et in armis strenuum, liberalem supra vires patrimonii sui, gloriae cupidum, et in re militari admodum exercitatum, militibus charum efficiente munificentia et
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis suorum int̃fectis. captis ñ nulus. in
fugam compulsus. anurbem ꝓxunam que lun¬
gua eoꝵ belbeis dicitur.cum residuo suoꝵ coac¬
tus ẽ se reciꝑe: timentes aut̃ egyptii ne do¬
minus eoconfecto. adult̾iora regni cum exerci¬
tu suo uellet contend̾e. nullum aliud arbitra
tis aggerib qui fluuium restagnantem usq
ad certa tempora cohibe solent. iulum quiũ
consueta susceꝑat incrementa exubantem
inducunt. ut saltem uł his repagul nĩorum
to ex hostib triumpho. reb felicit̃ compositis.
iñ uictor in regnum suum cum głã reu̾sus ẽ.
porro dargauiste qͦm toti egypti ꝓcuratorẽ
diximus ⁊ soldanum. quemdam alium poten¬
tem admodum ssuar nomine. paucis añ die¬
bus ab cademadministratione partim dolo
paitim uirib expułat. Quicum amicis. ⁊ fami¬
liarib ⁊ copus quas secum potuit deportare
fuga laplꝰ. ad arabes contribules suos. auxili¬

Expanded text:
plurimis suorum interfectis, captis nonnullis, in plurimis suorum interfectis, captis nonnullis, in fugam compulsus, in urbem proximam, quae lingua eorum Belbeis dicitur, cum residuo coactus est se recipere. Timentes autem Aegyptii, ne dominus rex eo confecto, ad ulteriora regni cum exercitu suo vellet contendere, nullum aliud arbitrattis aggeribus, qui fluvium restagnantem usque ad certa tempora cohibere solent, Nilum, qui jam consueta susceperat incrementa, exuberantem inducunt; ut saltem vel his repagulis nostroto ex hostibus triumpho, rebus feliciter compositis, inde victor in regnum suum cum gloria reversus est. Porro Dargan iste, quem totius Aegypti procuratorem diximus, et soldanum, quemdam alium potentem admodum, Savar nomine, paucis ante diebus ab eadem administratione partim dolo, partim viribus expulerat; qui cum amicis et familiaribus et copiis quas secum potuit deportare, fuga elapsus, ad Arabes contribules suos, auxili
Abbreviated transcription (Latin):
apud dominum ramaldum sy donensem dñi
Gerardi filium. eadem affectione farum se
contulit. cum quominus illicitum quancũ
domino amalrico prius dr̃ hr̃e contub̾nium.
Nam p̃dc̃s pat̃ eiꝰ dominus gerardꝰ tanquam
utͦq consanguineus. sicut ⁊ ꝑcerto erat. con¬
sanguinitatem it̃ p̃dictas ꝑsonas ẽẽ. sicut a
maiorib suis audierat. ꝓpͥo uur uirando firma¬
uit. uñ ⁊ secutum fuit duorcium i p̃libatũ ẽ.¬
onfirmato gͥ domino amalrico inu
regni folio. pͥmo regni eiꝰ annonegã¬
tib egyptiis annuam tͥbuti pensionem
solu̾e. qͣm cum firẽ suo pepigerãt. cõgrega¬
tis inilitarib copus ⁊ exercitu copioso. ha¬
lendis septembris in manuforti descendit ĩ
egẏptum. uͥ cum innumera multitudine
occurrens ei regni illius ꝓcurator qui lingua
corum saldanus dr̃ dargan nomine. cit᷑ egyp¬
tum insolitudine cumeo congredi ñ ẽ ueritꝰ
Uerumptam̃ nr̃oꝵ impetꝰ ñ ualens sustinere.

Expanded text:
apud dominum Rainaldum Sidoniensem, domini apud dominum Rainaldum Sidoniensem, domini Gerardi filium, eadem affectione se contulit; cum quo minus licitum, quam cum domino Amalrico prius, dicitur habere contubernium. Nam praedictus pater ejus dominus Gerardus, tanquam utriusque consanguineus sicut et pro certo erat consanguinitatem inter praedictas personas esse, sicut a majoribus suis audierat, proprio jure jurando firmavit: unde et secutum fuit divortium, ut praelibatum eonfirmato igitur domino Amalrico in regni solio, primo ejus regni anno, negantibus Aegyptiis annuam tributi pensionem persolvere, quam cum fratre suo pepigerant; congregatis militaribus copiis, et exercitu copioso, Kal. Septembris manu forti descendit in Aegyptum; ubi cum innumera multitudine occurrens ei regni illius procurator, qui lingua eorum soldanus dicitur, Dargan nomine, circa Aegyptum in solitudine cum eo congredi non est veritus; verumtamen nostrorum impetus non valens sustinere,
Abbreviated transcription (Latin):
de ciuius uita ⁊ morib. ⁊ tamdextͥs qͣm sinis¬
tris euentib latiꝰ disseruimꝰ. dum de regno
eius tractaremꝰ. ⁊ dominus ioscelinus semordu¬
arum soroꝵ filũ fuerant: de domino baldumo
nata fuit milissendis regina. ex milissende uͦ.
natisunt dominus balduinus tciꝰ. ⁊ dñs amai¬
ricꝰ reges. Item ex domino ioscelino seniore: ios¬
celinus iunior ex quo p̃dc̃a agnes comitissa do¬
mini amalrici de fcõ. ñ de iure uxor ⁊ t̃ciꝰ iosceli¬
nus. nunc regius senescalcꝰ. ⁊ domini regis baldu¬
ini qui hodie regnat auuncuł. natisunt. Por¬
ro domino a malricorege absq comugio ad huc
ꝑseuerante. illa statim nobili ⁊ magnifico uirs¬
domino hugoni de ibelin senioris baliani rama¬
tensis. qui nunc p̃dictam urbem pꝰ frẽm sine
lib̾is defunctum possidet. ⁊ balian iumoris
qui uiduam domini amalrici regis hodie
ht̃ uxorem fr̾i. copula conuucta ẽ maritali.
Eo de functo domino amalrico ad huc suꝑstite.

Expanded text:
s quam sinistris eventibus, latius disseruimus, dum de regno ejus tractaremus et dominus Joscelinus senior, duarum sororum filii fuerant. De domino Balduino nata fuit Milisendis regina: ex Milisende vero nati sunt dominus Balduinus tertius, et dominus Amalricus reges. Item ex domino Joscelino seniore Joscelinus junior, ex quo praedicta Agnes comitissa, domini Amalrici de facto, non de jure, uxor; et tertius Joscelinus, nunc regius senescalcus, et domini regis Balduini, qui hodie regnat, avunculus, nati sunt. Porro, domino Amalrico rege absque conjugio adhuc perseverante, illa statim nobili et magnifico virdomino Hugoni de Ibelim, senioris Baliani tensis qui nunc praedictam urbem, post fratrem sine liberis defunctum, possidet et Baliani junioris, qui viduam domini Amalrici regis hodie habet uxorem, fratri, copula conjuncta est maritali. Eoque defuncto, domino Amalrico adhuc superstite,
Abbreviated transcription (Latin):
demait ex quo eos negotiis p̃fecerat suis nec
rationem ab eis exiget. nec de eoꝵ infidelita¬
te sugg̃entib aurem preb̃et: qͦd tam̃ quidã
ducebant ꝓuitio. quidam uirtuti ascͥbentes.
argumentum sinc̃ẽ fidei asserebant ẽẽ. hic
aĩ dotib ⁊ bonis potiorib detrahebant q̃dã
ineo notabilia. que pͥ dictis nubem qͣndam
induc̃e. iudebant᷑. Caciturnꝰ enĩerat ultra decẽs.
⁊ eximie urbanitatis expers. affabilitatis gram
q̃ maxime pͥncipibus subiectoꝵx onciuat.¬
penitꝰ ñ habebat. sidro umqͣm quempiam
alloquebatur. nisi compulsꝰ neccĩtate. aut
sermone pꝰ lacessitꝰ. tantoq meo notabilior
occurrebat iste defectꝰ. qͣnto in frẽ fuerat
sermonis iocundi ⁊ amplectende affabilitatis
gr̃a cumulatior lubrico ⁊̃ carnis ut dr̃ impa¬
cient̃ laborans. qͦd ei clem̃t᷑ indugeat dñs
aliena attemptare matrimoma dicebatuR.
lib̾tatis qͦ eceliarum uehemens imꝓugnator.

Expanded text:
dem, ut ex quo eos negotiis praefecerat suis, nec dem, ut ex quo eos negotiis praefecerat suis, nec rationem ab eis exigeret, nec de eorum infidelitate suggerentibus aurem praeberet; quod tamen quidam ducebant pro vitio; quidam virtuti ascribentes, argumentum sincerae fidei asserebant esse. His animi dotibus et bonis potioribus, detrahebant quaedam in eo notabilia, quae prius dictis nubem quamdam inducere videbantur. Taciturnus enim erat ultra decens, et eximiae urbanitatis expers. Affabilitatis gratiam, quae maxime principibus subjectorum cpenitus non habebat. Raro unquam quempiam alloquebatur, nisi compulsus necessitate, aut sermone prius lacessitus; tantoque in eo notabilior occurrebat iste defectus, quanto in fratre fuerat sermonis jucundi et amplectendae affabilitatis gratia cumulatior. Lubrico etiam carnis, ut dicitur, impatienter laborans quod ei clementer indulgeat Dominus aliena attentare matrimonia dicebatur. Libertatis quoque Ecclesiarum vehemens impugnator,
Abbreviated transcription (Latin):
in earum solutionib plurimum recreabat᷑.
historiarum p̃cet̃is lectionib erat auidus
auditor. memor ꝑpetuo. promptꝰ ⁊ fidelissimꝰ
recitator. Cotꝰ erat inserus. inminucis. ułalea
nunqͣm accipitr̃. ⁊ herodioꝵ uolatu. ⁊ p̃da u¬
bentius delectabatur. Patiens erat laboris. sic̃
erat corpulentior. ⁊ piguis nimium. algoris
calorisq inclem̃tia ñ multum angebat᷑. deci¬
mas inea parte uir euͣngłicꝰ. cum omimtẽ¬
gritate. ⁊ sñ molestia eccłiedari p̃cipiebat.
Missam om̃i die: nͥ egritudo aut ingruens p̃¬
pediret neccĩtas: audiebat deuotꝰ. Maledie¬
toꝵ conuitioꝵ ꝙ que in eum ⁊ publice sepus
⁊ clam ferebantur. etiam ãuilib ⁊ contemp¬
tibilib ꝑsonis patientissimꝰ exceptor. ⁊ oisi¬
mulator erat egregus. ut nec que audierat
ea audisse iuderet᷑. Incibo potuq sobrus.
in utroq ebrietatem ab hominabat᷑. procu¬
ratorib etiam suis tantam dicebatur hr̃e fi¬

Expanded text:
in earum solutionibus plurimum recreabatur. in earum solutionibus plurimum recreabatur. Historiarum, prae caeteris lectionibus, erat avidus auditor, memor perpetuo, promptus et fidelissimus recitator. Totus erat in seriis; in mimicis vel alea nunquam. Accipitrum et herodiorum volatu et praeda, libentius delectabatur. Patiens erat laboris; sicut erat corpulentior et pinguis nimium, algoris calorisque inclementia non multum angebatur. Decimas, in ea parte vir evangelicus, cum omni integritate, et sine molestia Ecclesiae dari praecipiebat. Missam omni die nisi aegritudo aut ingruens praepediret necessitas audiebat devotus. Maledictorum conviciorumque quae in eum et publice saepius, et clam ferebantur, etiam a vilibus et contemptibilibus personis, patientissimus exceptor et dissimulator erat egregius, ut nec quae audierat, ea audisse videretur. In cibo potuque sobrius, in utroque ebrietatem abominabatur. Procuratoribus etiam suis tantam dicebatur habere fi
Abbreviated transcription (Latin):
deus admodum.⁊ inagendis cͥ eunspec¬
tus. singuȩ aliquantuium impeditioris. nõ
adeo tñ it ei multum ꝓuicio poss imputa¬
ri s ita ut illam spõ nte fluentis eloquii. ñ
hrẽt elegantiam. consiliis longe melior⁊ qͣm
ꝯu̾boꝵ asfluentia uł ornatu. Iniure consue¬
tudinario quo regebatur regnum subtilis
plurimum ⁊ nuuiseõs. imino qui regni pͥn¬
cipes ⁊ iñtis acumine ⁊ discretionis p̃iret
sinceritate uniu̾sos. In ꝑicłis. ⁊ nsummis
necessitatib quas frequent᷑ incurrit. oum
pro regno ampliando uirilit̃ ⁊ sine int̃mis¬
sione decertat. Fortis ⁊ ꝓuidꝰ. ⁊ animũ regia
quadam constantia conseruans imꝑterritũ.
Modice litt̃atꝰ erat. ⁊ frẽ muitominus. s inge¬
nii inuacitate.⁊ tenacis memorie bñficio. ĩ¬
terrogatione freqͤnti. legendi studio cumau¬
quid ocu regni occupationes indulgebl ant
iuxͣ id qͦd regib sol conting̃e: satis conmo¬
de erat instructꝰ. In questionib argutior

Expanded text:
umspectus: linguae aliquantulum impeditioris, non adeo tamen, ut ei multum pro vitio posset imputari; sed ita, ut illam sponte fluentis eloquii non haberet elegantiam. Consiliis longe melior, quam verborum affluentia, vel ornatu. In jure consuetudinario, quo regebatur regnum, subtilis plurimum, et nulli secundus; imo qui regni principes et mentis acumine et discretionis praeiret sinceritate universos. In periculis et summis necessitatibus, quas frequenter incurrit, dum pro regno ampliando viriliter et sine intermissione decertat, fortis et providus; et animum regia quadam constantia conservans imperterritum. Modice litteratus erat, et fratre multo minus; sed ingenii vivacitate, et tenacis memoriae beneficio, interrogatione frequenti, legendi studio, cum aliquid otii regni occupationes indulgebant, juxta id quod regibus solet contingere, satis commode erat instructus; in quaestionibus argutior,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguineis utriusq corporalit̃ uiram̃ta p̃s¬
tantib ⁊ asseuerantib sic ẽẽ ut dicebatur.
int̃ueniente diuorcio solutum ẽ matͥmo¬
nium: hoc addito tñ ut qui ex ambob nati
erant legittimi hrẽntur. ⁊mbona pat̃na. ⁊¬
successionis plenum iꝰ obtinerẽt. quesiumꝰ
sane nos pꝰea oiligent̃. tanqͣm cirea talia cu¬
rioli. qͦto conanguinitatis gradu se contig̾ent
quia nõ dum de scolis redieramꝰ. s transmare
adhuc cuxa libalium arcium detinebamur
clesie marie maioris. q̃ ierłĩmis añ sepulchrũ
domini sitaẽ. que domini ioscelini senioris co¬
mitis edessani filia fuit. exsorore domini ro¬
gerii filii ricardi antiochenoꝵ pͥncipis. reli¬
giosam ⁊ nobilem carne.⁊ morib feminam
iam natu gradeuam. s memorit̃ ħ tenentẽ.
qͦd eoꝵ generatio sic erat. dñs balduinꝰ debur

Expanded text:
utriusque corporaliter juramenta praestantibus et asseverantibus sic esse, ut dicebatur, interveniente divortio, solutum est matrimonium. Hoc addito tamen, ut qui ex ambobus nati erant, legitimi haberentur et in bona paterna successionis plenum jus obtinerent. Quaesivimus sane nos postea diligenter, tanquam circa talia curiosi, quoto consanguinitatis gradu se contingerent; quia nondum de scholis redieramus, sed trans mare adhuc, circa liberalium artium detinebamur clesiae Mariae majoris quae Hierosolymis ante Sepulcrum Domini sita est, quae domini Joscelini senioris, comitis Edessani filia fuit, ex sorore domini Rogerii, filii Richardi Antiocheni principis, religiosam et nobilem carne et moribus feminam, jam natu grandaevam, sed memoriter haec tenentem, quod eorum generatio sic erat. Dominus Balduinus de Bur
Abbreviated transcription (Latin):
omino gͥ ualduino tercio latinoꝵ iexo¬
solinus rege quarto absq lib̾is ũ dic¬
tume defuncto: successit ei in cadem sc̃a ci
uitate latinorum rex quntͦ dñs amairicꝰ. fr̃
eius unicus. comes ioppensis. ⁊ ascalonitanus.
An lib̾atione uͦ eiusoem dõ amabił ciuita¬
elexandͦ. pontificatꝰ eius anno t̃cio. Sc̃e uo
resurrectionis eccłie dnõ amalrico. latinoꝵ
patriarcha nono. pontificatus eius anno
quarto. Sc̃ẽ antiochene eccłie. dño aimerico
latinorum ineadem euutate: patriareha t̃cio.
captam. archi ep̃o t̃cio. pantificatus eius anno
tereio deciio. pꝰ fratris tam̃ obitum dissonanti¬
bus inter se regni pͥncipib.⁊ de regis substitu¬
tione alit̃ ⁊ alit̃ affectis. paulominus se int̃po¬
suit ingens cum ꝑieulo exscismate ortum scã¬
dalum. d opptato affuit diuina clem̃tia. que
rebus ꝑiclitantib competentia nouit apta¬
re remedia. Subito enim fauente sͥ potissim̃u
clero ⁊ ppło: ꝓaucisq de magnatib euacua¬

Expanded text:
Domino igitur Balduino tertio, Latinorum Hierosolymis rege quarto, absque liberis, ut dictum est, defuncto, successit ei in eadem civitate sancta, Latinorum rex quintus, dominus Amalricus, frater ejus unicus, comes Joppensis et Ascalonitanus, a liberatione vero ejusdem Deo amabilis civitaAlexandro, pontificatus ejus anno tertio; sanctae vero Resurrectionis Ecclesiae, domino Amalrico, Latinorum patriarcha nono, pontificatus ejus anno quarto; sanctae autem Antiochenae Ecclesiae, domino Aimerico, Latinorum in eadem civitate patriarcha tertio, captam, archiepiscopo tertio, pontificatus ejus anno tertio decimo. Post fratris tamen obitum dissonantibus inter se regni principibus, et de regis substitutione aliter et aliter affectis, paulo minus se interposuit ingens, cum periculo ex schismate ortum scandalum. Sed optato adfuit divina clementia, quae rebus periclitantibus competentia novit aptare remedia; subito enim, favente sibi potissimum clero et populo, paucisque de magnatibus, evacua
Abbreviated transcription (Latin):
dium sensit. aut conualescentiam. Sentiens gͦ
ap̃ se doloris instantiam ⁊ egrituduus augm̃tũ.
ab antiochia discedens usq tripolim ꝑuenit. ubi
m̃sib aliqͦt decubuit. de die in diem expectans
remedium. uͥ aũt egritudinẽ cognoscens inuas¬
lescere. ⁊ salutis nullam suꝑ eẽ fiduciam: beri¬
tum deportatus. eccłiarum p̃latos simul. ⁊ regni
pͥncipes ad se cum onini cełitate p̃cipit euoẽa¬
ri. quib in p̃sentia sua constitutis fidem suam
pie ac religiose articulatim aꝑiens in sp̃u contͥto
tens. carnis solutus ergastulo: animamcelis
intulit. cum electis pͥncipib auctore domino
coronam inmarcessibilem ꝑcepturꝰ. Obut aũ
anno ab incarnatione domini. Mͦ. cͦ. lͦ. iͦ. seg¬
ni eus: anno uicesimo uͦii. idꝰ februarii: etatis
uͦ tͥcesimo tercio. lib̾is ñ extantib frẽ regni he¬
rede instituto. Iñ ierłimam cum summa reue¬
rentia.⁊ regalib exequiis. cum unu̾soꝵ genu¬

Expanded text:
dium sensit, aut convalescentiam. Sentiens igitur dium sensit, aut convalescentiam. Sentiens igitur apud se doloris instantiam et aegritudinis augmentum, ab Antiochia discedens usque Tripolim pervenit. Ubi mensibus aliquot decubuit, de die in diem exspectans remedium. Ubi autem aegritudinem cognoscens invalescere, et salutis nullam superesse fiduciam, Berythum deportatus, ecclesiarum praelatos, simul et regni principes ad se cum omni celeritate praecipit evocari; quibus in praesentia sua constitutis, fidem suam pie ac religiose articulatim aperiens, in spiritu cotens, carnis solutus ergastulo, animam coelis intulit, cum electis principibus, auctore Domino, coronam immarcessibilem percepturus. Obiit autem anno ab Incarnatione Domini 1162, regni ejus avero tricesimo tertio; liberis non exstantibus, fratre regni haerede instituto. Inde Hierosolymam cum summa reverentia et regalibus exsequiis, cum universorum gemi
Abbreviated transcription (Latin):
um hec comes tripolitanꝰ ⁊ elo ꝓprie
ductꝰ inuirie ꝓcurat: rex ap̃ antio¬
chiam ante ingruentem hyemẽ. ꝓut cõsu¬
euerat farmaco uti uolens. ꝑ manum ba¬
rac medici tripolitam comitis. pillulas acce¬
pit. ⁊ quas in instanti sum̃et.⁊ quas p̾modũ
modico int̾iecto tempore eẽt accepturꝰ. Nr̃i
enim orientales pͥncipes: maxime id efficiẽ¬
tib mulierib. spreta nr̃oꝵ latmoꝵ phisica.⁊
medendi mͦ. sol uideis. samaritis. syris.⁊ sarra¬
cenis. fidem hñtes. eorum cure se subiciunt
imprudent̃. ⁊ eis se conmendant phisicarum
piuule ueneno infecte: nec erat a uero mul¬
tum dissimile. ham residuũ qͦd regi scd̾o su¬
mere mandatum fuãt: pꝰea exꝑimento ap̃
tripolim in pane ifuso. ciudam date canicule
mortem sibi infra paucos dies ꝓpinauer̃t.
ab ea gͦ die qua p̃dcãm rexbibit melicinam
cum dissenteria frebriciuam incurrit. q̃ pꝰea m
ethicamu̾sa ẽ: nec ab ea usq indiem obitꝰ reme¬

Expanded text:
um haec comes Tripolitanus, zelo propriae ductus injuriae procurat, rex apud Antiochiam ante ingruentem hiemem, prout consueverat, pharmaco uti volens, per manum Barac, medici Tripolitani comitis, pillulas accepit, et quas in instanti sumeret, et quas postmodum modico interjecto tempore esset accepturus: Nostri enim Orientales principes, maxime id efficientibus mulieribus, spreta nostrorum Latinorum physica et medendi modo, solis Judaeis, Samaritanis, Syris et Saracenis fidem habentes, eorum curae se subjiciunt imprudenter, et eis se commendant, physicarum pillulae veneno infectae, nec erat a vero multum dissimile; nam residuum quod regi secundo sumere mandatum fuerat, postea experimento apud Tripolim in pane infuso, cuidam datum caniculae, mortem sibi infra paucos dies propinaverunt. Ab ea igitur die, qua praedictam rex bibit medicinam, cum dysenteria febriculam incurrit, quae postea in hecticam versa est, nec ab ea, usque in diem obitus, reme
Abbreviated transcription (Latin):
nepoti ⁊ fiuo de sacro fonte suscepto donaret.
respondit sicuti hõ iocundi ⁊ urbani ser¬
monis erat. regnum ierłimorum. quod uer¬
bum quibusdam prudentib qui ħ audierãt
aitiꝰ descendit inpectꝰ. notantes qͦd ucet
iuuenis ẽẽt admodum. ⁊ uxor euis adolescẽ¬
tuia. p̃sagire uidebatur. qͦd absq lib̾is foret

Expanded text:
nepoti, et filio de sacro fonte suscepto donaret? nepoti, et filio de sacro fonte suscepto donaret? respondit, sicuti homo jucundi et urbani sermonis erat: Regnum Hierosolymorum. Quod verbum quibusdam prudentibus, qui hoc audierant, altius descendit in pectus, notantes quod licet juvenis esset admodum, et uxor ejus adolescentula, praesagire videbatur, quod abs
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a absq insignib legationis ad loca sc̃a uel¬
let accede: dandam ẽẽ licentiam. ⁊ conceden¬
dam lib̾tatem. moram in regnum faciendi us¬
q ad pͥmum t̾usitum. extunc redeundũ ei
drbi innotuit. uter n eoꝵ cãm foueat pociorẽ.
piculosum aũt ẽẽ in re dubia partem sibi ex sẽ¬
tencia delig̃e.⁊ de reincerta diffinitiuam p̃ci¬
pitare sentenciã. Pretẽa nec legato opꝰ ẽẽ. in
regno qui eccłias ⁊ monast̾ia grauet inpensis:
extorsionib attenuet. hec erat domin re¬
gis sententia. que licet utilior udetur. tñ
piendum asserebant. Uocatꝰ gͥ in regnũ ue¬
nit. multis quib eius aduentus placuerat.
pͥmodum oñosus. ꝑ illud tempꝰ natꝰ ẽ dño a¬
mairico ioppensium comiti ex agnete filia
comitis edessani fuiꝰ. quem patris rogatu rex
de sacro fonte suscipiens. suum ei nom̃ impo¬
suit. cumq ab eoioceose quereret᷑. quid nã

Expanded text:
gratia, absque insignibus legationis, ad loca sancta velgratia, absque insignibus legationis, ad loca sancta vellet accedere, dandam esse licentiam et concedendam libertatem moram in regno faciendi, usque ad primum transitum, extunc redeundum ei orbi innotuit, uter eorum causam foveat potiorem; periculosum autem esse, in re dubia partem sibi ex sententia deligere, et de re incerta diffinitivam praecipitare sententiam. Praeterea, nec legato opus esse in regno, qui ecclesias et monasteria gravet impensis, extorsionibus attenuet. Haec erat domini regis sententia; quae, licet utilior videretur, tpiendum asserebant. Vocatus igitur in regnum venit, multis quibus adventus ejus placuerat, postmodum onerosus. Per illud tempus natus est domino Amalrico, Joppensium comiti, ex Agnete filia comitis Edessani, filius, quem patris rogatu, rex de sacro fonte suscipiens, suum ei nomen imposuit; cumque ab eo jocose quaereretur Quidnam
Abbreviated transcription (Latin):
facto eẽt expedientiꝰ. Om̃s enimorientis pon¬
tifices de utroq patriarchatu in neutram
parcium manifeste declixauerant: In oc¬
cuito tñ aliis huic: aliis illi fauorem suum p̃s¬
tantib. Factumẽ aut̃ sicuti intalib solet cõ¬
tingere. qͦd dissentientes abinuicem.⁊ uotis
eoꝵ in plura distractis. alii dic̃ent qͦd dominus
alexander. ⁊ eius legatus susciꝑet᷑. ut pote cãm
fouens potiorem. quorum pͥnceps erat dñs pe¬
trus pie in domino recordationis p̃decessor ñr
tyrensis archiep̃c. Alii econũso domini uic¬
toris cãm p̃ferentes. ⁊ eum semꝑ regno ami¬
cum. ⁊ tutorem fuisse asserentes. legatum
nullomͦ recipiendum ẽẽ. censebant. Rex aũt
mediam quandamuiam sequens. cum suis
pͥncipib ⁊de eccłiarum p̃latis quibusdam
timens ne ep̃i int̃ se duud̾entur. ⁊ scind̾etur
eccłia. ꝓsuadebat neutram partium recipiẽ¬
dam eẽ. Letato uͦ si tanqͣm ꝑegrinus or̃onis

Expanded text:
facto esset expedientius. Omnes enim Orientis ponfacto esset expedientius. Omnes enim Orientis pontifices, de utroque patriarchatu, in neutram partium manifeste declinaverant, in occulto tamen, aliis huic, aliis illi suum favorem praestantibus. Factum est autem, sicut in talibus solet contingere, quod dissentientes ab invicem, et votis eorum in plura distractis, alii dicerent quod dominus Alexander et ejus legatus susciperetur, utpote causam fovens potiorem; quorum princeps erat dominus Petrus, piae in Domino recordationis, praedecessor noster, Tyrensis archiepiscopus; alii e converso domini Victoris causam praeferentes, et eum semper regno amicum et tutorem fuisse asserentes, legatum nullo modo recipiendum esse censebant. Rex autem mediam quamdam viam sequens, cum suis principibus et de ecclesiarum praelatis quibusdam, timens ne episcopi inter se dividerentur et scinderetur Ecclesia, persuadebat neutram partium recipiendam esse; legato vero, si tanquam peregrinus, orationis
Abbreviated transcription (Latin):
tuli sc̃orum iohannis.⁊ pauli. missusẽ a domino
alexandꝰ papa. ad partes orientales legatus.
ap̃ biblium cum quibusdam ianuensib ap¬
plicuit. Uolensgͦ impetrata ucencia tanqͣm
legatꝰ in regnum introire. p̃temptauit dñi re¬
gis. ⁊ aliorum regim pͥncipum tam eccłiasticoꝵ
qͣm secularium m̃tes. quid nam die ingressu¬
eius ad eos sentirent: diuisus enimerat ut p̃¬
diximus occõne scismatis oborti. pene orb
uniu̾sus. aliis domino pape alexandͦ. aliis
parti opposite fauentib. Unde pꝰ multam de¬
lib̾ationem. mandatumẽ ei ex parte ut sub¬
sistẽt. nec in regnum p̃sum̃et ingredi. quous¬
q habita cum p̃latis eccłiarum. ⁊ regni pͥnci¬
pib pleniore delib̾atione. ei de cõi consilio
mandaret᷑. quid eum fac̃e oportẽt. Int̃im gͥ
conuocatis ap̃ nazarethtam domino patͥarcha.
qͣm reliquis eccłiarum p̃iatis. de pͥncipibus
qͦ ñ nuuis. cum domino rege assistentibus.
ceꝑunt delib̾are. quiil in tanta ambiguitate

Expanded text:
tuli Sanctorum Joannis et Pauli, missus a domino Alexandro papa ad partes orientales legatus, apud Biblium, cum quibusdam Januensibus applicuit. Volens igitur, impetrata licentia, tanquam legatus in regnum introire, praetentavit domini regis et aliorum regni principum, tam ecclesiasticorum quam saecularium mentes, quidnam de ejus ingressui sentirent. Divisus enim erat, ut praediximus, occasione schismatis oborti, pene orbis universus: aliis domino papae Alexandro, aliis parti oppositae faventibus. Unde post multam deliberationem, mandatum est ei ex parte, ut subsisteret, nec in regnum praesumeret ingredi, quousque habita cum praelatis ecclesiarum et regni principibus pleniore deliberatione, ei de communi consilio mandaretur quid eum facere oporteret. Interim ergo convocatis apud Nazareth, tam domino patriarcha quam reliquis ecclesiarum praelatis, de principibus quoque nonnullis cum domino rege assistentibus, coeperunt deliberare quid in tanta ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
sepulture traditꝰ ẽ. Tantam aut̃ mesticiam
regno ꝓ defectu alicꝰ pͥncipis extitisse. nulla
tradit hystoria: nulla p̃sñtium hominum
tenet memoria. Nam exceptis cuub ĩ quoꝵ
urbes funus introducebatur regium. quoꝵ
luitꝰ ⁊ dolor sñ exemplo uidebatur. descen¬
dehat de montib infio elium multitudo.
cuni diulatu ꝓsequens p̃cedentes exequias.
horis pene singłis renouatͦ: dicunt᷑ nichilo¬
minus ⁊ hostes de eius morte doluisse. ⁊ taũ
quib dam sugg̃entib noradino. qͦd fines
nr̃os ingrediens int̾im dum exequiis oꝑam
daremus. terram deppłaret᷑. dicatur respon¬
dise. compatiendum ẽ. ⁊ humane indulge¬
dum iusto eoꝵ dolori. eo quod pͥn¬
cipem amiserunt. qualem reliquũs hodie
ñ ht̃ orb. Nos aut̃ de oꝑib eius hunc librũ cõ¬
sũmantes: oramus ut cum piis ⁊ electis. eius
anima sc̃a reqͥe ꝑfruatur. Am̃
Explicit liber octauus decimus.

Expanded text:
epulturae traditus est. Tantam autem moestitiam regno, pro defectu alicujus principis exstitisse, nulla tradit historia; nulla praesentium hominum tenet memoria; nam exceptis civibus, in quorum urbes funus introducebatur regium, quorum luctus et dolor sine exemplo videbatur, descendebat de montibus fidelium multitudo, cum ejulatu prosequens praecedentes exsequias. horis pene singulis renovatus. Dicuntur nihilominus et hostes de ejus morte doluisse; ita ut quibusdam suggerentibus Noradino, quod fines nostros ingrediens interim dum exsequiis operam daremus, terram depopularetur, dicatur respondisse: Compatiendum est, et humane indulgendum justo eorum dolori: eo quod principem amiserint, qualem reliquus hodie non habet orbis. Nos autem de operibus ejus hunc librum consummantes, oramus, ut cum piis et electis, ejus anima sancta requie perfruatur. Amen. INCIPIT LIBER NONUS DECIMUS.