comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te deseram. neq derelinquã. & rursus.
Querite primũ regnũ dĩ & iusticiã eiꝰ.
& hec omĩa adicient᷑ uobis. Uolentes
igitur consolari eum ciuitatis habita¬
tores. ut dic tũ est ipsi magis inuenti
sunt econtra consolationẽ ab eius beati¬
tudine recepisse. Nimis ergo breue tẽp
preteriit. & induplũ restituit ds̃ nouo
nr̃o iob facultates. & iterũ erat ipse
magnanimus circa miscđiam. fortasse
autẽ & religiosior quã antea fuerat.
dam de domesticis ministris. pro¬
pria manu iste sc̃s ut nullus sciret
duas libras auri dedit. Et audiens
ab accipiente. qm̃ hec accipiens dñe
ulterius non habebo uultũ adtendendi
in honorabilem & angłicam faciẽ tuã.
dignã laude. uere & sapiens allocutus
estꝰ uerbũ. Non dum inquiens sanguinẽ
meũ pro te frat᷑ effudi. sicut manda
ones exigebant & non habens qđ
daret. erat enim regio in magna diffi¬
cultate. eo quod fluuius nilis secũdũ

Expanded text:
te deseram, neque derelinquam . 195 Et rursus: te deseram, neque derelinquam . 195 Et rursus: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Volentes ergo consolari eum civitatis habitatores, ut dictum est, ipsi magis inventi sunt econtra consolationem ab ejus beatitudine recepisse. Nimis ergo breve tempus praeteriit, et in duplum restituit Deus novo nostro Job facultates; et iterum erat ipse magnanimus circa misericordiam, fortasse autem et religiosior quam antea fuerat. dam de domesticis ministris, propria manu iste sanctus, ut nullus sciret, duas libras auri dedit; et audiens ab accipiente: Quoniam haec accipiens, domine, ulterius non habeo vultum intendendi in honorabilem et angelicam faciem tuam, vere dignum laude, ut sapiens, locutus est verbum: Nondum, inquiens, sanguinem meum pro te, frater, effudi, sicut mandavonem exigebant, cum non haberet quod daret erat enim regio in magna difficultate, eo quod fluvius Nilus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes consolari nobilem istũ. ipse
uero preoccupans. cępit om̃ib̾. dicere.
Ne quaquã ofilii & fratres causa nauiũ
difficultatis tristemini. Nam credite
quippe nisi extollentiã haberem. nullo
modo hoc ꝑferrem. Sed quia extollebar
in his quȩ di erant. & estimabam quod
magna oꝑa facerẽ dans quȩ hominũ
erant. hoc michi euenit. Uolens ergo
Es ut intelligerem. hoc ꝑmisit. Elemo¬
sina enim non uigilantẽ plerũq in
extollentiã eleuat. inuitus uero casus
humiliat sustinentẽ. Ait enĩ diuina
scriptura. P auꝑtas uirũ humiliat.
& iterũ dauid hoc sciens dicebat.
Bonũ michi qd humiliasti me. ut
discerem iustificationes tuas. Duũ
enim malorũ factus sum noxius.
iudicium animarum quȩ in arto sufł.
Nerum dilectissimi qui tẽ in temp ore
iusti illius iob fuit ds̃. & nunc idẽ
ipse est. qui non propt̾ egestatẽ meã.
sed ob indigentiũ necessitatẽ non dere¬
linquet nos. Ipse enim dixit. Non

Expanded text:
volentes consolari nobilem istum; ipse volentes consolari nobilem istum; ipse vero praeoccupans, coepit omnibus dicere: Nequaquam, o filii et fratres, causa navium difficultatis tristemini; nam humilis quippe nisi extollentiam haberem, nullo modo hoc ferrem. Sed quia extollebar in his quae Dei erant, et aestimabam quod magna opera facerem, dans quae hominum erant, hoc mihi evenit; volens ergo Deus ut hoc intelligerem, ista permisit. Eleemosyna enim non vigilantem plerumque in extollentiam elevat: invitus vero casus humiliat sustinentem. Ait enim divina Scriptura: Paupertas virum humiliat. Et iterum David hoc sciens, dicebat: Bonum mihi quod tu humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Dum enim malis factus sum obnoxius, judicium animarum quae in arcto sunt. Verum, dilectissimi, qui tunc tempore justi illius Job fuit Deus, et nunc idem ipse est, qui non propter egestatem meam, sed ob indigentium necessitatem, non derelinquet nos. Ipse enim dixit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
uibus enim scĩssimȩ ȩccłie suȩ comprȩ¬
hendentib iuolentã hiemem in loco
qui dicitur adria. proiecerunt om̃ia
sua quę naues portabant. E̾rint uͦ
om̃s naues eiꝰ siniul. Erat auẽ summa
multa ualde enthecarũ suarũ. habebãt
enim tantũ uestim̃ta & argentum. &
alias res altiores. ut computaretur pondꝰ
quod iuit in ꝑditionẽ quantitatis cente¬
narioꝵ. triginta quattuor. plus enim
erant quã tredecim naues. capientes ꝑ
singulas decem milia modioꝵ. Uenien¬
tibus ergo alexandriã & ꝑgentibus. sta¬
tim reliqui creditores & primi naute
in eccłiam confugerunt. Sẽs uero hoc
audiens & causam propt̾ quam fugerat.
mittit eis uerbũ manib siis scriptum
habens ita. Dñs dedit fratres. dñs ut
uoluit abstulit. sicut placuit ita factũ
est. sit nom̃ dñi benedictũ. Exite filii
nichil ex hoc ueriti. dñs enĩ sollicitus
erit de crastino. Ascendit itaq pene
dimidiũ ciuitatis insecretũ dic altero.

Expanded text:
vibus enim sanctissimae ecclesiae comprehendentibus violentam hiemem, in loco qui dicebatur Adria, projecerunt omnia sua, quae naves portabant; erant vero omnes naves simul. Erat autem summa multa valde enthecarum suarum; habebant enim tantum vestimenta et argentum, et alias res altiores, ut computaretur pondus quod ivit in perditionem quantitatis centenariorum triginta quatuor. Plus enim erant quam tredecim naves, capientes per singulas decem millia modiorum. Venientibus vero Alexandriam et pergentibus, statim reliqui creditores et primi nautae in ecclesiam confugerunt. Sanctus vero hoc audiens, et causam propter quam fugerant, mittit eis verbum manibus suis conscriptum, habens ita: « Dominus dedit, fratres; Dominus, ut voluit, abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Exite, filii, nihil ex hoc veriti: Dominus enim sollicitus erit de crastino. » Ascendit itaque pene dimidium civitatis in secretum: die autem altero
Abbreviated transcription (Latin):
& in reconciliat᷑ s ei ꝑmaneret. Ille uero
querebat huius nomen & gradũ nosce.
In crastinũ ergo die dominico didicit hunc
damianũ quidẽ nomine. diaconẽ uero
esse officio. Prȩcepit itaq archidiacono.
ut sibi quando idem damianus ad ȩccłia
ueniret. eum demonstraret. Igitur eum in
crastinũ statio dominico die fieret. uenit
& diaconus ad stationẽ. Et uidens archi¬
diaconus ostendit eum patriarchȩ. ob
eam enim tantuminodo controuersiam.
astabat tunc pontifex sc̃o altari. quid
uero uellet facere nulli credidit. Cum
ergo uenisset diaconus damianus ut
susciperet ab eo scãm communionẽ scđm ꝓpͥũ
gradum. tenuit manuũ eius ille sc̃s & dix̾.
Uade prius reconciliari fratri tuo. & tunc
ueniens digne suscipe inmaculata in me¬
moris malitiȩ xp̃i mysteria. Reueritꝰ ergo
coram tanta multitudine clericoꝵ cont̾¬
dicere illi. maxime in tali loco & intali
horrenda hora. spopondit hoc facere.

Expanded text:
et irreconciliatus ei permaneret. Ille vero et irreconciliatus ei permaneret. Ille vero quaerebat hujus nomen et gradum nosse. In crastinum ergo die Dominico didicit hunc, Damianum quidem nomine, diaconem vero esse officio. Praecepit itaque archidiacono ut sibi, quando idem Damianus ad ecclesiam veniret, demonstraret. Igitur cum in crastinum statio Dominico die fieret, venit et diaconus ad stationem; et videns archidiaconus, ostendit eum patriarchae. Ob eam enim tantummodo controversiam astabat tunc pontifex sancto altari; quid vero vellet facere, nulli credidit. Cum ergo venisset diaconus Damianus, ut susciperet ab eo sanctam communionem secundum proprium gradum, tenuit manum illius ille sanctus, et dixit: Vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens, digne suscipe immaculata, immemor malitiae, Christi mysteria. Reveritus ergo coram tanta multitudine clericorum contradicere illi, maxime in tali loco et in tali horrenda hora, spopondit hoc facere,
Abbreviated transcription (Latin):
meliis affecerat & faceret eum flagellari
ꝑ eum qui suꝑ forum erat consticutus
& uariis pompis dehonestari. dicit ei
deosculans pectus ipsius. fili. si ex ueritate¬
nepos humilitatis meę existis. prȩpara
te ipsum & flagellari. & conuitia pati
ab om̃i homine. Uera enim cognatio non
ex anume & carne. sed ex uirtute mentis
agnoscitur. Confestim igitur accersiuit
eum. qui suꝑ caupones erat constitutus.
& prȩcepit ei ne ab illo caupone acciper&
neq consueta sua. neq publica. neq pen¬
sionem argasterii eiꝰ. & ipsũ enim scĩssimȩ
eccłiȩ erat᷑. E om̃s ex pauescentes in mo¬
bilem longanimitatẽ eiꝰ. intellexerunt
hoc esse quod dixit. qm̃ faciã ineũ rem
ut miretur tota alexandria. uidelicet
quia ei non solũ uicissitudinẽ non red¬
didit. uerũ etiam ꝓultione adiutoriũ
impendit.
Untiatum est aliquando huic bea¬
to. quod quidam clericoꝵ malitiã
in corde aduersus quendam reseruaret.

Expanded text:
meliis affecerat, et faceret eum flagellari meliis affecerat, et faceret eum flagellari per eum qui super forum erat constitutus, et variis pompis dehonestari, dicit ei, deosculans pectus ipsius: Fili mi, si ex veritate humilitatis meae nepos existis, praepara teipsum et flagellari, et convicia pati ab omni homine. Vera enim cognatio non ex sanguine et carne, sed ex virtute mentis agnoscitur. Confestim igitur accersivit eum qui super caupones erat constitutus, et praecepit ei ne ab illo caupone acciperet neque consueta sua, neque publica, neque pensionem ergasterii ejus. Et ipse enim sanctissimae Ecclesiae erat. Et omnes expavescentes immobilem longanimitatem ejus, intellexerunt esse hoc quod dixit: Quoniam faciam in eum rem, ut miretur tota Alexandria, videlicet quia non solum vicissitudinem non reddidit, verum etiam pro ultione adjutorium iuntiatum est aliquando huic beato, quod quidam clericorum malitiam in corde adversus quemdam reservaret,
Abbreviated transcription (Latin):
archa. interrogabat eũ causam doloris.¬
Cumq ille non posset pre amaritudine
quȩ curxũdederat eũ exprimere sermo¬
nem. hi qui presto fuerunt quando eũ
exhonorari anegotiatore contigerat. &e¬
perunt recitare archi ep̃o causan. &
quia non debuerat inquiur ita scĩtas
ur̃a contempni. ut proprios aios & propin¬
quos adespectis exhonora ẽ pateret᷑ homi¬
nibus. Ille autẽ uerus atiq medicus uolenꝰ
primũ ueluti emplatro quodam curare
nepotis sui furiam & tum tanquã ferro inci¬
sionẽ & liberationẽ passionis ꝑsapientissimũ
os suũ huic afferre: talibus uerbis cępit ex¬
tinguere morbũ & dicere. E om̃ĩno ausus
est aliqitis aperire os. & contra dicere tibi:
crede fili mi patri tuo. qm̃ faciam in eũ
hodie rem. ut tota alȩxandria miretur.
Cumq uidisset eum remediũ recȩpisse. &
tristitiã cunctam proiecisse putantẽ uide¬
licet quod ageret contra eum qui se contu¬

Expanded text:
archa, interrogat causam detiarcha, interrogat causam detiCumque ille non posset prae amaritudine, quae circumdederat eum, exprimere sermonem, hi qui praesto fuerunt quando eum exhonorari a negotiatore contigerat, coeperunt recitare archiepiscopo causam: Et quia non debuerat, inquiunt, ita sanctitas vestra contemni, ut proprios suos ac propinquos a despectis exhonorari pateretur hominibus. Ille autem verus medicus, volens primo veluti emplastro quodam curare nepotis sui furiam, et tamen tanquam ferro incisionem et liberationem passionis, per sapientissimum os suum huic afferre, talibus verbis coepit exstinguere morbum, et dicere: Et omnino ausus est aliquis os aperire, et contradicere tibi? Crede, fili mi, patri tuo, quoniam faciam in eo hodie rem, ut tota Alexandria miretur. Cumque vidisset eum remedium recepisse, et tristitiam cunctam projecisse, putantem videlicet quod ageret contra eum qui se contu
Abbreviated transcription (Latin):
in capitulo. Quod si hi qui suggerebãt
michi mentirentur. ipsi pęnam solue¬
rent. quã accusatus ferret si contra gũ
calũpnia ueracit᷑ fuisset imecta. Et ex
eadem die in ꝓuide suggerere michi
contra aliquem om̃ino aliquid nullus
iam ausũ habet. quod deposco & moneo
magnũ decorem tuũ fili similit̾ facere.
Sepe enim & cędes iniustas faciunt. qui
sublunitatẽ creditam habent. si fuerint
uerbis suasoriis commoti. & si sine cru¬
ciatu reciderint quȩ ad eos ueniunt
capitula. Et patricius tanquã adõ ius¬
nepotem nomine Georgium. Una itaq
dierũ faciens iste cum quodã ciuitatis
tab̃narioꝵ rixam conuicuis ab eo seuere
affectus est. Qui amare dolens. non so¬
lum quia publice. uerũ etiam quia aui¬
liori inhonoratus esset. maxime uero
quia erat nepos patriarchȩ. subiit adeũ
in conclaui eo secreto morante. flens ue¬
hement᷑. Cum autem hunc ita estuantẽ.
& lacrimantẽ uidisset mitissimus patri¬

Expanded text:
in capitulo. Quod si qui suggerebant in capitulo. Quod si qui suggerebant mihi, mentirentur, ipsi poenam solverent, quam accusatus ferret, si contra eum calumnia veraciter fuisset injecta. Et ex eadem die improvide suggerere mihi contra aliquem omnino aliquid nullus jam ausum habet, quod deposco et moneo magnum decorem tuum, fili, similiter facere. Saepe enim et caedes injustas faciunt, qui sublimitatem creditam habent, si fuerint verbis suasoriis commoti, et si sine cruciatu reciderint quae ad eos veniunt capitula. Et patricius tanquam a Deo jusnepotem, nomine Georgium. Una itaque dierum faciens iste cum quodam civitatis tabernariorum rixam, conviciis ab eo severe affectus est: qui amare dolens, non solum quia publice, verum etiam quia a viliori inhonoratus esset, maxime vero, quia erat nepos patriarchae, subiit ad eum in conclavi, eo in secreto morante, flens vehementer. Cum autem hunc ita aestuantem et lacrymantem vidisset mitissimus patri
Abbreviated transcription (Latin):
riens ossuũ sapiens patriarcha. dixit.
Crede mͥ dñe. nisi quia uidi te ualde tri¬
bulantem de hoc. iam non pigritarer
ego uenire ad claritatẽ tuã. Et̾em̃ dñs
autem humilitate sumini sacerdotis ędi¬
ficatis. & admiratione plenis. respondit
adeum patricus. Crede pater. quia
ulterius non capient aures meȩ eorum
uerba. qui litigiosas suggerunt michi re.
Uunc sapiens doctor dixit et. Crede fili
& frat̃. si om̃ib his uoluerimꝰ credere.
multorũ peccatorũ erimus dm̃. inaxi¬
me in tenpore hoc. quando facti st̃ͣ
multi homnũ inuicem odientes. Mul¬
totiens enim s michi suadere tẽpta¬
uerunt. hi qui suggerebant dispositi¬
ones rerum. E cum facerem sepe finẽ.
ut seductus fueram postiodum alii
quidam suggerebant michi. quod fuerĩ
deceptus in capitulo. Cum ergo sec̾do
& tertio hoc fuissem ꝑpessus. dedi tͣmi¬
num michimet ipsi absq utroꝵq par¬
te. ne darem diffinitionẽ aliquando

Expanded text:
riens os suum patriarcha, dixit: riens os suum patriarcha, dixit: Crede mihi, domine, nisi quia vidi te valde tribulatum de hoc, jam non pigritarer ego venire ad claritatem tuam. Etenim Dominautem humilitate summi sacerdotis aedificatis, et admiratione plenis, respondit 187 ad eum patricius: Crede, Pater, quia ulterius non capient aures meae eorum verba, qui litigiosas mihi suggerunt res. Tunc sapiens doctor dixit ei: Crede, fili et frater, si omnibus his voluerimus credere, multorum peccatorum erimus domini, maxime in tempore hoc, quando facti sunt multi hominum invicem odientes. Multoties enim et mihi suadere tentaverunt hi qui suggerebant mihi dispositiones rerum; et cum facerem saepe finem, ut seductus fueram, postmodum alii quidam suggerebant mihi, quod fuerim deceptus in capitulo; cum ergo secundo et tertio hoc fuissem perpessus, dedi terminum mihimetipsi absque utrorumque parte, ne darem definitionem alio
Abbreviated transcription (Latin):
pauperũ ꝓcurans saluti & in hoc. Multũ
ergo coram secreto contendentes & inflexi¬
biles manentes. recesserunt ambo abinuicẽ
irati. & in reconciliati. Erat autẽ hora.ͣ.
Et quidem patriarchȩ refragatio. & amari¬
tudo ꝓmandato dĩ. patricii autẽ propt̃
pecuniaria lucra erat . Tam̃ ait iustus¬
ille. neq pro rationabili neq pro inratio¬
nabili occasione debet homo irasci. Adue¬
niente ergo hora undecuna. mandat ꝑ archi¬
prȩsbiterũ una cum clero patriarcha patri¬
cio. hoc dignũ memoria uerbũ. Dñe. sol
ad occasum est. Cum aut̃ hoc uerbũ ille
audisset. non tolerans cordis sui ardorem
sed tanquã diuino igne inflãmatus. scĩ ser-¬
mone compunctus est. Infectusq lacrunis
statim totus factus est. & surgens uenit
adbeatũ hunc. Quẽ cum uidisset. ait.
Bene uenisti filius ȩccłiȩ. obȩdiens uocieiꝰ.
Mittentib igit᷑ ambobus metonoiam. &
amplexantib̾ alterutrũ sederunt. Et ape¬

Expanded text:
pauperum in hoc procurans salutem. Multum pauperum in hoc procurans salutem. Multum ergo contra se secreto contendentes, et inflexibiles manentes, recesserunt ambo ab invicem irati et irreconciliati. Erat autem hora quinta, et quidem patriarchae erat refragatio et amaritudo pro mandato Dei, patricii autem propter pecuniaria lucra erat. Tamen ait ille justus: neque pro rationabili, neque pro irrationabili occasione debet homo irasci. Adveniente ergo hora undecima, mandat per archipresbyterum una cum clero patriarcha patricio hoc dignum memoria verbum: Domine, sol ad occasum est. Cum autem hoc verbum ille audisset, non tolerans cordis sui ardorem, sed tanquam divino igne inflammatus, sancti sermone compunctus est, infectusque lacrymis statim totus factus est; et surgens, venit ad beatum hunc. Quem cum vidisset, ait: Bene venisti, fili Ecclesiae, obediens voci ejus . Mittentibus igitur ambobus metanoeam, et amplexantibus alterutrum, sederunt. Et ape
Abbreviated transcription (Latin):
gressi sunt ambo ecclesiã. & cunc cum
magno gaudio & leticia astitit sc̃o alta¬
ri cum munda conscientia ualens dicere
dõ. dumite nobis debita nr̃a. sicut & nos
dimittimus debitorib nr̃is. Ita atitẽ sana
ex tunc & conpuncta mente factus est
lec tor ille. ut presbiterii consecratione
potiri mereretur
Angłoꝵ quidem est nullatenus
litigare. sed in om̃imoda & ꝑpetua pace
consistere. Hominũ uero est altercari
quidem. sed statim & continuo reconciliari.
Demonum autẽ est litigare. & totam diem
transire in reconci liatos. Hoc prȩterea p̾fati
sumus amatores xp̃i. propt᷑ pręsentẽ narra¬
tionem. Hacuit aliquando huic nobili una
cum ante memorato nicẽta patricio. de
quadam publica re altercari. Modus aut̃
litigii erat talis. Necessariũ est uero eumn
dicere. cum sit animȩ utilis. Patricius qͥdẽ¬
uolebat disponere forũ propt̾ lucra pub¬
lica. patriarcha autẽ id non patiebatur.

Expanded text:
gressi sunt ambo ecclesiam; et tunc cum gressi sunt ambo ecclesiam; et tunc cum multo gaudio et laetitia astitit sancto altari, cum munda conscientia valens dicere Deo: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Ita autem sana ex tunc et compuncta mente factus est lector ille, ut presbyterii consecratione potiri mereretur.Angelorum quidem est nullatenus litigare, sed in omnimoda et perpetua pace consistere; hominum vero est altercari quidem, sed statim reconciliari; daemonum autem est litigare, et totum diem transire inreconciliatos. Hoc propterea praefati sumus, amatores Christi, propter praesentem narrationem. Placuit huic aliquando nobili, una cum commemorato Niceta patricio, de quadam publica re altercari. Modus autem litigii erat talis; necessarium est enim dicere, cum sit animae utilis: Patricius quidem disponere volebat forum propter lucra publica; patriarcha autem id non patiebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
erat facere ut reinciperet acapite. & si
compleretur iterũ recapitularet usq dũ
ꝑueniat eus sc̃ificatio. Fuxit enim se
tanquã si eũ uentris necessitas pulsasset.
& ueniens in honorabile eẏmiliarchium.
misit statim fere uiginti ebdomadarios.
querentes iam dictum malimodi clericũ.
Intentio enim pastoris hȩc erat ut edii¬
ceret de ore leonis ouem. Ds uero qui
uoluntatẽ timentiũ se facit. fecit prȩ
manib inueniri mox clericũ. Et uenien¬
te eo. ueritate testimonium ꝑhibente.
prior patriarcha genu flexit dicens. Indul¬
ge michi frat᷑. Ueritus ergo illius hono¬
rabilis pontificiũ. & eoꝵ qui aderant p̾¬
sentiã. magis uero timens uidiciũ. & hor¬
rens neforte descenderet ignis de cęlo ea¬
dem hora & consumeret eum uiuentem.
honorandam illã canitiem humo iacen¬
tem genu flexit. & ipse petens ueniam
& miscdiam. E dicente patriarcha deus
om̃ib nobis indulgeat. surręxert̃ & in¬

Expanded text:
facere erat, ut reinciperet a capite; et si facere erat, ut reinciperet a capite; et si impleretur, iterum recapitularet, usque dum perveniat ejus sanctificatio. Finxit enim se, tanquam si eum ventris necessitas compulisset. Et veniens in honorabile cimiliarchium, misit statim fere viginti hebdomadarios, quaerentes jam dictum mali modi clericum. Intentio enim pastoris haec erat, ut educeret de ore leonis ovem. Deus vero, qui voluntatem timentium se facit, fecit prae manibus inveniri mox clericum. Et veniente eo, et veritati testimonium perhibente, prior patriarcha genu flexit, dicens: Indulge mihi, frater. Veritus ergo illius honorabile pontificium, et eorum qui aderant praesentiam, magis vero timens judicium Dei, et horrens ne forte descenderet ignis de coelo eadem hora et consumeret eum, videntem honorandam illam canitiem humi jacentem, genu flexiet misericordiam. Et dicente patriarcha: Deus nobis omnibus indulgeat, surrexerunt et in
Abbreviated transcription (Latin):
patriciũ nicẽtã. quas & rapuit manu ut
prescriptũ est. Nunciatũ igit᷑ quod ille
malimemor malitiam reseruaret. & non
rec tam erga hunc beatũ uoluntatẽ habe¬
ret. Ille autem uere pastor memor dicti
decenter ammonere. & soluere eum ab
excõmunicatione. Uidebat enim lupũ
conantẽ raꝑe ouem. Dispensatione uero
dĩ ac tum est: ut innotesceret om̃ib patri¬
archȩ iinmemor mali animus. oblitus est
accersire cum. & soluere ab excõmunicati¬
one. Cum ergo ad sc̃m dñicum diem
ꝑuenisset. & seoᷤ altari astitisset ut in¬
cruentum sacrificiũ offerret. iam diacono
generalem orationẽ pene consumante scm̃
uelũ exaltaturo. in mentẽ malitie in me¬
moris uenit. & statim illius diuini p̾cepti
recordans asserentis si offers munus tuũ
ad altare. & ibi recordatus fueris quia fr̃
tuus habet aliquid aduersum te. relin¬
que ibi munus tuũ. intimat diacono
facienti orationem quã diaconus solitus

Expanded text:
patricium Nicetam , quas et rapuit manu, ut patricium Nicetam , quas et rapuit manu, ut praescriptum est. Nuntiatum est igitur quod ille mali memor malitiam reservaret, et non rectam erga beatum hunc voluntatem haberet. Ille autem vere pastor, memor dicti decenter admonere, et solvere eum ab excommunicatione; videbat enim lupum conantem rapere ovem. Dispensatione vero Dei actum est ut innotesceret omnibus patriarchae immemor mali animus. Oblitus est accersire eum, et solvere ab excommunicatione. Cum ergo ad sanctum Dominicum diem pervenisset, et sancto altari astitisset, ut incruentum sacrificium offerret, jam diacono generalem orationem pene consummante, sanctum velum exaltaturo, in mentem malitiae immemoris venit; et statim divini praecepti recordans, asserentis: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum , etc., intimat diacono facienti orationem, quam diaconus solitus
Abbreviated transcription (Latin):
parte hac. Cumq hunc cristẽ & sine ef¬
fectu dimisisset. nunciat᷑ ei duas ecclesi
magnarũ nauiũ ad tȩxrã esse submissas
quas miserat in siciliõ propt̾ frumentũ.
grãs egit omĩpotenti dõ dicens. Gratias
tuo pecuniis uendere gr̃am tuã. uere in¬
quirentes te dñe & sc̃ȩ ęcclesiȩ tuȩ regulas
custodientes. non defitient om̃i bono.¬
uibusdã duobus clericis inculpam
cadentib hoc est manũ in alteru¬
trum ucientibus. hos ex cõmunicauit
canonice ꝑ aliquot dies. Horũ quidẽ unus
libenter suscepit increpationẽ & cognouit
culpam suã. alter uero malitiosis existenᷤ.
gaudens prȩceptũ suscepit. oecasionẽ enim
erebat miser ne ingredetur ecclesiam.
sed licentiam haberet ꝑseuerandi in nefan¬
dis actibus sius. Irascebatur autẽ contra
patriarchã. & quantũ inse erat minabat᷑
nocere ei. Quidam uero dicebant & ipsũ
esse qui prodiderat pecunias ecclesiȩ ad

Expanded text:
hac parte . Cumque hunc tristem et sine efhac parte . Cumque hunc tristem et sine effectu dimisisset, nuntiatur ei duas Ecclesiae magnarum navium ad terram esse submissas, quas miserat in Siciliam propter frumentum.gratias egit omnipotenti Deo, dicens: Gratias tuo pecuniis vendere gratiam tuam. Vere inquirentes te, Domine, et sanctae Ecclesiae tuae regulas custodientes, 186 non deficient omni bonouibusdam duobus clericis in culpam cadentibus, hoc est, manum in alterutrum injicientibus, hos excommunicavit canonice per aliquot dies. Horum quidem unus libenter suscepit increpationem, et cognovit culpam suam; alter vero malitiosus existens, gaudens praeceptum suscepit. Occasionem enim quaerebat miser, ne ingrederetur ecclesiam, sed licentiam haberet perseverandi in nefandis actibus suis. Irascebatur autem contra sanctum patriarcham, et quantum in se erat, minabatur ei nocere. Quidam vero dicebant, et ipsum esse qui prodiderat pecunias Ecclesiae ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quo dicente etiam dñe. misit om̃s foras
beatus & misericordissimꝰ. nolens corã om̃i¬
bus hunc confundere. & cępit dicere ad
eum. Oblatio quidem tua multa & tem¬
pori necessaria. sed maculosa est. & nosti
qd in lege ouis siue parua siue magna nisi
inmaculataeẽt in sac̾rificiũ non offerebat᷑.
Xideo ad sacrificiũ cain non respexit dñs.
Im̃ uere dixisti frater quod ex necessitate
& legis translatio fiat. de lege ueteri hoc
ia cobus quod quicumq obseruauerit totã
legem. offendat autẽ in uno: factus est
omiũ reus. De fr̃ibus uero meis egenis &
de sc̃a ecclesia ds̃ qui eos mitriuit ante
quã ego & tu nascerem᷑. ipse & nunc nutrit
cos. tantũ sisermones illius illesos custo¬
dierimus. Ile enĩ qui tunc quinq panes
multiplicauit. potesti& decem horrei mei
modiis benedicete. Qua propt᷑ illud dico
adte fili quod inactibus apostoloꝵ dictũ
est nõn ẽ tibi portio. neq heraditas in

Expanded text:
Quo dicente: Etiam, domine, misit omnes foras Quo dicente: Etiam, domine, misit omnes foras beatus et misericordissimus, nolens coram omnibus hunc confundere, et coepit dicere ad eum: Oblatio quidem tua valde justa et tempori necessaria, sed maculosa est; et nosti quod in Lege ovis sive parva, sive magna, nisi immaculata esset, non in sacrificium offerebatur ; et ideo ad sacrificium Cain non respexit Deus . Quoniam vero dixisti, frater, quod ex necessitate et legis translatio fiat, de lege veteri hoc Jacobus, quod quicunque observaverit totam legem, offendat autem in uno, factus est omnium reus ? De fratribus vero meis egenis et de sancta Ecclesia, Deus qui eos nutrivit ante quam ego et tu nasceremur, ipse et nunc nutriet eos; tantum, si sermones ejus illaesos custodierimus. Ille enim qui tunc quinque panes multiplicavit , potest et decem horrei mei modiis benedicere. Quapropter illud dico ad te, fili, quod in Actibus apostolorum dictum est: Non est tibi portio neque haereditas in
Abbreviated transcription (Latin):
cudederat sc̃issimũ illũ ariditatẽ. &
om̃i modã egestatẽ. Pigamus existens
desiderabat ducdnis sꝙ̃ oeclesiȩ fieri. & ꝑ
necessitatẽ quę sc̃m undiq circum dederat
uolebat suadere ei ut eũ consecraret. Facit
ei deprȩaationẽ continentẽ ita. infacie
quippe ei non audebat tale aliquid dicx¬
re. Scĩssimo & ter beato patri patrum
iohanni uicario xp̃i. deprȩcatio & postu¬
latio a cosma indigno seruo seruoꝵ sc̃itatis
ur̃ȩ. Ediscens scĩssime dñe quȩ optinet.
honorandũ caput tuũ scđm dĩ ꝑmissio¬
nem immo pro peccatis nr̃is escarũ pẽnu¬
riam non iustũ existimaui seruus tuuf
in refectione conuersari. dño meo insubti¬
litate manente. Dunt igitur indigno
ministerio ur̃i diaconatus frui merear.
ut ꝑ talem cum te dño sc̃i altaris minis¬
latio fit. Hec suscipiens duunitus sapienꝰ.
& uirũ increpans ait adeũ. Iu es qui
prȩces nobis ꝑ notariũ tuũ & filiũ misisti:

Expanded text:
cumdederat sanctissimum illum ariditatem et cumdederat sanctissimum illum ariditatem et omnimodam egestatem: bigamus existens, desiderat diaconus sanctae ecclesiae fieri. Et per necessitatem quae sanctum undique circumdederat, volebat suadere ei ut eum consecraret; fecitque ei deprecationem, continentem ita in facie quippe ei non audebat tale aliquid dicere: « Sanctissimo et ter beato Patri patrum Joanni vicario Christi, deprecatio et postulatio a Cosma indigno servo servorum sanctitatis vestrae. Ediscens, sanctissime domine, quae obtinet honorandum caput tuum secundum permissionem Dei, imo pro peccatis nostris, escarum penuriam, non justum existimavi servus tuus, in refectione conversari, domino meo in subtilitate manenti. Sunt igitur indigno ministerio vestri diaconatu frui merear, ut per talem cum te domino sancti altaris minislatio fit . » Haec suscipiens divinitus sapiens, et virum advocans, ait ad eum: Tu es qui preces nobis per notarium tuum et filium misisti?
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam ei daret. prompte hanc susciperet
& custodiret. Admirans autẽ archi ep̃s ue
locem uiri conuersionẽ. nil de cõmisso con¬
questus est. sed & magis consolabatur eũ
uerbis consolatoriss. Salis amborũ confir¬
mata est extunc adeo caritas. ut compat᷑
litatis sc̃is eius eccłis extitit. Est autẽ hȩc
In estimabili multitudine fugientiũ aꝑsis
sicut iam prȩdictũ est. & adueniente
alexandriã & sterilitate multa ciboꝵ fac ta
co quod non subiret fluuius nilus scđm
consuetudinẽ. & auro cuncto erogato qđ
possederat patriarcha. misit & mutua ac¬
cepit a multis philocristis circa decem
centenaria. & iterum his consumptis.
& adhuc faine manente & de cȩtero mutu¬
um dare ei nullo uolente sed om̃ib ꝑtina¬
tiam famis timentib & ipso necessitate cõ¬
presso cor qui ab eo alebant᷑ & in multa
cura & oratione beato ꝑseuerante. sensit
quidam ciuitatis habitator cã quȩ cir¬

Expanded text:
tentiam ei daret, prompte hanc susciperet tentiam ei daret, prompte hanc susciperet et custodiret. Admirans autem archiepiscopus velocem viri conversionem, nihil de commisso conquestus est, sed et magis consolabatur eum verbis consolatoriis. Talis autem amborum confirmata est ex tunc a Deo charitas, ut compaterlitatis sanctis ejus ecclesiis exstitit. Est autem forma haec: Inaestimabili multitudine fugientium a Persis, sicut jam dictum , et adveniente Alexandriam, et sterilitate multa ciborum facta, eo quod non subiret fluvius Nilus secundum consuetudinem, et auro cuncto erogato quod possederat patriarcha, misit, et mutuo accepit a multis philochristis circa decem centenaria. Et his iterum consumptis, et adhuc fame manente, et de caetero mutuum dare ei nullo volente, sed omnibus pertinaciam famis timentibus, et necessitate compresso eorum qui ab eo alebantur, et in multa cura et oratione beato perseverante, sensit quidam civitatis habitator eam quae cir
Abbreviated transcription (Latin):
& putaciũ patriarchȩ. Ascendentibus
itaq eis. cum uidisset unã tantũ lagun¬
culam. dicit eis patricius. Dicite ei.
Crede dñe magne. iracundiã aduersus
me retines. nam unã solã non mitteres
bullam dissoluentib statim & euacuanti¬
bus coram om̃ib pecuniam. agnouit &¬
reliquas lagunculas quas uidit similiter
esse plenas. Cum ergo legisset qđ homo
corruptibilis dm̃ constringere non possit.
conpunctus de sermone dixit. & uiuit
dñs. neq nicẽta constringet eũ. homo &¬
enim & ipse peccator & corruptibilis est.
Et relinquens mox prandiũ. & sumens secũ
quot quot pecunias abhonorando patre
abstulerat. & lagunculã quȩ ab eo transmis¬
sa fuerat. & desuo tria centenaria apprȩ¬
hendit honoranda eius uestigia. Nullo
in obsequio proprio sumpto sed in humi¬
litate multa ascendens rogabat eũ. quasi
aliis accusantib moto indulgentiã a deo
exposceret. satis faciens ei quod & si peni¬

Expanded text:
et pittacium patriarchae. Ascendentibus et pittacium patriarchae. Ascendentibus itaque eis, cum vidisset unam tantum lagunculam, dixit eis patricius: Dicite ei: Credo, domine, magnam iracundiam adversum me retines, nam unam solam non mitteres et bullam dissolventibus, et evacuantibus coram omnibus pecuniam, agnovit et reliquas lagunculas, quas vidit, similiter plenas esse. Cum ergo legisset quod homo corruptibilis Deum constringere non posset, compunctus de sermone, dixit: Et vivit Dominus, neque Niceta constringet eum, homo etenim et ipse peccator et corruptibilis est. Et relinquens mox prandium, et sumens secum quotquot pecunias ab honorando Patre abstulerat, et lagunculam quae ab eo transmissa fuerat, et de suo centenaria tria, apprehendit honoranda ejus vestigia, nullo in obsequium proprium sumpto; sed in humilitate multa ascendens, rogabat eum, quasi aliis accusantibus motum, indulgentiam a Deo exposceret, satisfaciens ei quod etsi poeni
Abbreviated transcription (Latin):
quidã alii portantes pusillas lagunculas.
habentes pecunias missas patriarchȩ de
affrica. suꝑ scriptas alias quidẽ mel opti¬
mum. alias autẽ mel sine fumo. Cum ergo
descendens patricius legeret suꝑ scripti¬
ones lagenarũ. insinuat patriarchȩ. ut
sibi mitteret de tali melle. quod ad opus
suum uteretur. Nouerat enim eũ mali
esse immemorem. Ascendente igitꝰ qui
lagunculas habebat creditas. & responsa
reddente & indicante pecunas esse pro
melle inuasis. statim uere mitis pastor
misit ei unã lagunculã suꝑ scriptã mel
optimũ. faciens ei & pitaciũ continens
ita. Dñs qui dixit non te deseram neq
derelinquã. sine mendatio est ds̃ uerus.
Idcirco dm̃ qui omĩb escam & uitã p̾bet.
homo corruptibilis constringere non
potest ualide. ł recepit autem ab eunti¬
bus & portantib lagunculã. ut dicerens
culas pecuniis essent pro melle replete.
Contigit ergo sedente eo ad mensã. nun

Expanded text:
quidam alii portantes pusillas lagunculas, quidam alii portantes pusillas lagunculas, habentes pecunias missas patriarchae de Africa, superscriptas alias quidem MEL OPTIMUM, alias autem MEL SINE FUMO. Cum ergo descendens patricius legeret superscriptiones lagenarum, insinuat patriarchae ut sibi mitteret de tali melle, quo ad opus suum uteretur. Noverat enim eum mali esse immemorem. Ascendente igitur qui lagunculas habebat creditas, et responsa reddente, et indicante pecunias esse pro melle in vasis, statim vere mitis pastor misit ei unam lagunculam, superscriptam MEL OPTIMUM, faciens ei et pittacium, continens ita: « Dominus qui dixit: Non te deseram neque derelinquam , sine mendacio est; et Deus verus; idcirco Deum, qui omnibus escam et vitam praebet, homo corruptibilis constringere non potest. Vale. » Praecepit autem abeuntibus et portantibus lagunculam, ut dicerent culas pecuniis essent pro melle repletae. Contigit 185 ergo sedente eo ad mensam, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
tutib plemi magnanimitatẽ. & sine
parcitate manum expansam. & tan¬
quã ex fonte iugit᷑ om̃ib prȩstantẽ.
instinctu quorundã diabolum imitan¬
tiũ subit ad sc̃m̃. & dicit ei. Regnum
artatur. & pecunia eget. iam quia si¬
ne parcitate erogantur quȩ deferunt᷑
tibi pecumȩ da eas imꝑio.da eas inpub¬
licum saccellũ. Ille uero de hoc quod
dic tũ fuerat inꝑt᷑batus manens. dicit
adeũ. Non iustum est ut arbitror
domine patrici. ea quȩ suꝑ celesti regi
oblata sunt terrestri dare. Si uero &om¬
nino aliquid tale iudicasti. crede humilis
iohannes ex eis nũmũ ñ dabit tibi. Sed
ecce sub humili lec tulo meo est apothẽca
xp̃i. ut uolueris fac. Surgens itaq statum
patricius uocat de suis hominib qui por¬
tare deberent. & imponit suꝑ eos totas
pecunias. non relinquens ei nisi unum
centenariũ. E cum descenderent qui por¬
tabant huiusmodi pecumam. ascendebãt

Expanded text:
virtutibus pleni magnanimitatem, et sine virtutibus pleni magnanimitatem, et sine parcitate manum expansam, et tanquam ex fonte jugiter omnibus praestantem, instinctu quorumdam diabolum imitantium, subit ad sanctum, et dicit ei: Regnum arctatur, et pecunia eget. Jam, quia sine parcitate erogantur, quae deferuntur tibi pecuniae, da eas imperio, da eas in publicum saccellum. Ille vero de hoc quod dictum fuerat, imperturbatus manens, dicit ad eum: Non justum est ut arbitror, domine patrici, ea quae super coelesti Regi oblata sunt, terrestri dare. Si vero et omnino tale aliquid judicasti, crede, humilis Joannes ex eis nummum non dabit tibi; sed ecce sub humili lectulo meo est apotheca Christi, ut volueris fac. Surgens itaque statim patricius, vocat de suis hominibus qui portare deberent, et imponit super eos pecunias totas, non relinquens ex eis nisi unum centenarium. Et cum descenderent qui portabant hujusmodi pecuniam, ascendebant
Abbreviated transcription (Latin):
ferendam misit in cor tuy ferens tecũ
ueniat ad humilitateri meã. Quȩ
cursim surgens. ad pehendit uestigia
scĩ unã cum quanitate auri. Cum
ergo suscepisset ille patriarcha oblati¬
onem. & orasłt suꝑ eam & suꝑ filium
eius sufficent᷑. dixit ad eam. Obsecra
nonna. hȩc tantum uoluisti dare xp̃o.
an aliud aliquid: Cum autem sensisset
rat. tremore compressa. dixit. Pscãs
dñi mei orationes. & sc̃m meũ mennã.
xu. centenaria scripserã inputacio.
Et ante unam horam cum starẽ in sy¬
naxi ut darem hoc tibi dño. dissoluenᷤ
illuo inportunȩ legi. Ego enim indigna
ancilla tua scripsi hoc propria manu.
& inueni decem delecta a se ipso. Tunc
stupefacta intramemet ipsam dixi.
Utiq non est uoluntas dĩ. ut dem uisi
quinq. Dimittente autẽ patriarcha
reuerendam fȩminam illam. cecidert᷑
ad pedes eius dispensatores qui trans¬
gressi sunt uoluntatẽ cius. petentes
indulgentiã & affirmantes nichil tale

Expanded text:
ferendam misit in cor tuum, ferens tecum, ferendam misit in cor tuum, ferens tecum, veni ad humilitatem meam. Quae cursim surgens, apprehendit vestigia sancti viri una cum quantitate auri. Cum ergo suscepisset ille patriarcha oblationem, et orasset super eam, et super filium ejus sufficienter, dixit: Obsecro te, nonna, haec tantum voluisti dare Christo, an aliud aliquid? Cum autem sensisset sse, tremore compressa, dixit: Per sanctas domini mei orationes, et sanctum meum Mennam, quindecim centenaria scripseram in pittacio; et ante unam horam cum starem in synaxi, ut darem hoc tibi Domino meo, dissolvens illud, importune legi. Ego enim indigna ancilla tua scripsi hoc propria manu, et inveni decem deleta a seipso. Tunc stupefacta intra memetipsam, dixi: Utique non est voluntas Dei ut dem nisi quinque. Dimittente autem patriarcha reverendam illam feminam, ceciderunt ad pedes ejus dispensatores, qui trangressi sunt voluntatem ejus, petentes indulgentiam, et affirmantes nihil tale
Abbreviated transcription (Latin):
dat ei inscriptis mulier uidua habens filiũ
unicum noticiam xenis quinq centenari¬
orum auri. Cum autẽ hanc suscepisset &
honorabile secretum dimisisset. conuocauit
dispensatores & dix̃ eis. Quot libras dedistis
illi qui ad me accessit: Qui dixert̃. Dñe.
Cum autẽ cognouisset ꝑ inhabitantẽ in se
gr̃am illos esse mentitos. adducit eũ qui
acceperat. & interrogauit eum quid accepis¬
set. Illo uero dicente quinq libras. ꝓferens
de honoranda manu sua ille sẽs pittariũ
quod sibi traditũ fuerat. dixit eis. Auob̃
exquirat ds̃ & illa alia decem centenaria.
qm̃ si dedissetis .xu. libras ut dixit humili¬
tas mea. qui attulit quinq centenaria.
xu. daret. E ut certos uos faciã: mittens
adducam quȩ has aitulit. Et mutens
duos uenerabiles uros ut accersirent
reuerendam fȩminã. quȩ in baptisterio
pitaciũ ei porrexerat. Cui & indicat
dicens. Benedic tionem quam ds̃ sibi of¬

Expanded text:
dat ei in scriptis mulier vidua habens unicum dat ei in scriptis mulier vidua habens unicum filium, notitiam xenii quinque centenariorum auri. Cum autem suscepisset, et honorabile secretum dimisisset, convocavit dispensatores, et dixit eis: Quot libras dedistis illi qui ad me accessit? Qui dixerunt: Domine, Cum autem cognovisset per inhabitantem in se gratiam, illos esse mentitos, adducit eum qui acceperat, et interrogavit eum quid accepisset? Illo vero dicente quinque libras, proferens de honoranda manu sua ille sanctus pittacium, quod sibi traditum fuerat, dixit eis: A vobis exquirat Deus et illa alia decem centenaria, quoniam si dedissetis quindecim libras, ut dixit humilitas mea, qui attulit quinque centenaria, quindecim daret. Et ut certos vos faciam, mittens adducam quae has attulit. Et mittens duos venerabiles viros, ut accersirent reverendam feminam, quae in baptisterio pittacium ei porrexerat, cui et indicat, dicens: Benedictionem, quam Deus sibi of
Abbreviated transcription (Latin):
quod accepisti. Ascendentes itaq inuene¬
runt stagnũ argentũ optimum factum.
& non est peregrinũ miraculum. O philo¬
xp̃i. qui enim quinq panes inultiplicauit. &¬
rursus aquã egipti transmutauit in sangui
tam gloriosem miraculũ operatus est. qua¬
tinus & famulõ suũ ditaret. & nauelero
miscđiam suam prestaret.
ad eum homo qui multas possederat facul¬
tates. & fures ingressi domũ eius despolia¬
uerunt eam usq ad stramentũ. & cum
multa quęsitio facta esset. & non inuenis¬
set qui hȩc ꝑpetrauerant. compulsus est
fuerat enim ex clarissimis & magnis prin¬
cipib. dicit ad aurem illius cui aurũ cre¬
ditum erat. ut daret ei quindecim libras auri.
Cum autẽ has daturus abiret. apprehendit
consilium logothete & eoconomi. & ex diaboli¬
ca operatione inuidentes: non dederunt ei
nisi quinq libras. Cum ergo reuerteretur
de collecta isdem honorabilissimus archi ep̃s.

Expanded text:
quod accepisti. Ascendentes itaque, invenequod accepisti. Ascendentes itaque, invenerunt stannum argentum optimum factum. Et non est peregrinum miraculum, o philochristi. Qui enim quinque panes multiplicavit , et rursus aquam Aegypti transmutavit in sanguintam gloriosum miraculum operatus est, quatenus et famulum suum 184 ditaret, et nauclero misericordiam suam praestaret. ad eum homo, qui multas possederat facultates: et fures ingressi domum ejus, despoliaverunt eum usque ad stramentum; et cum multa quaestio esset facta, et non invenisset qui haec perpetraverant, compulsus est fuerat enim ex clarissimis et magnis principibus dicit ad aurem illius cui aurum creditum erat, ut daret ei quindecim libras auri. Cum autem has daturus abiret, apprehendit consilium logothetae et oeconomi; et ex diabolica operatione invidentes, non dederunt ei nisi quinque libras. Cum ergo reverteretur de collecta idem honorabilissimus archiepiscopus,
Abbreviated transcription (Latin):
unum. aut eiꝰdem ponderis accipite stag¬
num. Flegimus itaq dimidiũ sic. & dimi¬
dium sic. Rem autẽ uadit dicere sermo.
in exꝑtis munerum dĩ incredibilem qui¬
dem: & sine fide. H̾uero qui experientiã
miraculi eius habent credibilem. atq accep¬
driam reuersa quieiumus inpentapoli. &
asportauit nauclerus de illo stagno ut ue¬
nundaret illud. Habebat enim illic anti¬
quum socium in negotiis. petentem ex eo¬
At ille uolens probare speriem si bona esset.
soluit illud in igne. inuenit argentum
primum. Putauitq se esse temptatũ. retu¬
lit ei saccum dicens. Ds indulgeat tibi. nũ¬
quid inuenisti me impostorẽ ergate. quia
Expauescens ergo de sermone ille nauclerus
dixit. Crede. ego pro stagno illud habeo.
Si uero qui fecit de aqua uinũ. ipse ꝑ orati¬
ones patriarchȩ fecit & stagnum argentũ.
nichil mirum ut & satis fias. Uem ad na¬
ium. & uidebis cętera istius in xtalli socia

Expanded text:
unum, aut ejusdem ponderis accipite stanunum, aut ejusdem ponderis accipite stannum. Elegimus itaque dimidium sic, et dimidium sic. Rem autem vadit dicere sermo, inexpertis munerum Dei incredibilem quidem et sine fide, his vero qui experientiam miraculi ejus habent, credibilem atque accepdio reversa quievimus in Pentapoli; et asportavit nauclerus de illo stanno, ut venumdaret illud. Habebat enim illic antiquum socium in negotiis petentem ex eolibras. At ille volens probare speciem si bona esset, solvit il lud in igne, et invenit argentum purum. Putavitque se esse tentatum, et retulit ei saccum dicens: Deus indulgeat tibi. Nunquid invenisti me impostorem erga te, quia Expavescens vero de sermone illo nauclerus, dicit: Crede, ego pro stanno illud habeo. Si vero ille qui fecit de aqua vinum, , ipse per orationes patriarchae fecit et stannum argentum, nihil mirum. Et ut satisfias, veni ad navim, et videbis caetera istius metalli socia,
Abbreviated transcription (Latin):
dierno die nequaquã naufragiũ incidas.
usquequo moriaris. Hoc uero tibi contigit.
coquod & ipsa nauis tua ex iniusticia ẽẽt
possessa. Mox ergo iussit tradi ei unã
magnã naiuim plenã frum̃to uiginti
milia modiorũ de illis nauibus quȩ scĩssimȩ
ecclesie subiectȩ ministrabant. quã recipienᷤᷤ
exiit alexandria: & affirmabat ipse nauclerꝰ
asseuerans. uiginti diebus & noc tib uehe¬
menti uento nauigauimus. non ualentes
om̃ino scire quo issemus. neq ꝑstellam ne¬
q ꝑ locum. excepto quod gub̾nator iude¬
bat patriarcham secum tenentem tͥemonẽ.
& dicentem sibi. Ne tuneas. bene nauigas.
gitur post uigesimam diem appariumus
in insulis brittannie. & descendentibus
nobis interram inuenimus illic famem
magnam. Cum ergo dixissemus primo
ciuitatis quod frumentũ innaui portarem.
dixit. Bene ds̃ adduxit uos. quicquid uul¬
tis eligite. aut ꝑsingulos modios nũmisma

Expanded text:
dierna die nequaquam naufragium incidas, dierna die nequaquam naufragium incidas, usquequo moriaris. Hoc vero tibi contingit, eo quod et ipsa navis tua ex injustitia esset possessa. Mox ergo jussit tradi ei unam magnam navim, plenam frumento viginti millium modiorum, de illis navibus quae sanctissimae ecclesiae subjectae ministrabant. Quam recipiens, exiit Alexandria; et affirmabat ipse nauclerus, asseverans: Viginti diebus ac noctibus vehementi vento navigavimus, non valentes omnino scire quo issemus, neque per stellas, neque per loca, excepto quod gubernator videbat illum patriarcham secum tenentem temonem, et dicentem sibi: Ne timeas, bene navigas. Igitur post vigesimam diem apparuimus in insulis Britanniae; et descendentibus nobis in terram, invenimus illic famem magnam. Cum ergo dixissemus primo civitatis, quod frumentum in navi portaremus, dixit: Bene Deus adduxit vos. Quidquid vultis, eligite; aut per singulos modios numisma
Abbreviated transcription (Latin):
mundi misertus est. Cui ille patriarcha
dicit. Crede frat̾. nisi miscusses pecunus
ecclesiȩ illas pecunias quȩ tibi remanserat᷑.
nullatenus naufragiũ ꝑtulisses. De malis
enim habuisti eas. & ꝑditȩ sunt cum eis & quȩ
fuerunt exbonis. Terum p̾cepit denuo
dari ei decem libras auri. denuntians ei
ne commisceret eis alias pecunas. Emens
prȩterea enthecam & nauigans una die
uento ualido flante ꝓiectus est in t̾ram
& om̃ia ꝑdidit. & ipsam nauim: & non
sunt saluatȩ nisi animȩ tantum. Uoluit
ergo prȩ confusione & angustia isdẽ nau¬
clerus necare se ipsum. sed ds̃ qui semꝑ
saluti hominum pręuidet. reuelauit hoc
beato patriarchȩ. E cum audisset quod
acciderat ei. nuntiã ei uenire ad se. nichil
om̃ino dubitans. Gunc asꝑsit se puluere.
& tunicam indecent̾ scindens accedit ei.
Cumq uidisset eum intali habitu ille sc̃s.
redarguit eum & dixit. Misereatur tui
dñs. benedictus ds̃. Credo ei quod ab ho¬

Expanded text:
mundi misertus est. Cui ille patriarcha mundi misertus est. Cui ille patriarcha dixit: Crede, frater, nisi miscuisses pecuniae ecclesiae illas pecunias quae tibi remanserant, nullatenus naufragium pertulisses. De malis enim habuisti eas, et perditae sunt cum eis et quae fuerunt ex bonis. Verum praecepit denuo dari ei decem libras auri, denuntians ei ne commisceret eis alias pecunias. Emens praeterea enthecam, et navigans uno die, vento valido flante, projectus est in terram; et omnia perdidit, et ipsam navem, et non sunt salvatae nisi animae tantum. Voluit ergo prae confusione et angustia idem nauclerus necare seipsum; sed Deus qui semper saluti hominum providet, revetavit hoc beato patriarchae. Et cum audisset quod acciderat ei, nuntiat ei venire ad se nihil omnino dubitans. Tunc aspersit se pulvere, et tunicam scindens, indecenter accedit ad eum. Cumque vidisset eum in tali habitu ille sanctus, redarguit eum, et dixit: Misereatur tui Dominus benedictus Deus. Credo ei quod ab ho