comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uderi. quod totam
faciem cum utroꝙ
labio rasam habe¬
rent. Angli enim su¬
perius labrum pilis
incessanter frutican¬
tib intonsum dimit¬
tunt. quod etiam gẽ¬
tilium antiquis br̃it¬
tonib fuisse iulius
cesar asseuerat in li¬
bro belli gallici. Sub¬
risit rex fatuitatem

Expanded text:
deri, quod totam faciem cum utroque labio rasam 413 haberent; Angli enim superius labrum pilis incessanter fructicantibus intonsum dimittunt, quod etiam gentilitium antiquis Britonibus fuisse Julius Caesar asseverat in libro Belli Gallici. Subrisit rex fatuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
an indiscreta pretate
fluctuare ꝑmitteret.
⁊ profecto cõminune
commodum ⁊ pietas
priuate necessitudĩs

Expanded text:
an indiscreta pietate fluctuare permitteret: et profecto commune commodum et pietas, privatae necessitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑ tuta deductus.
sociẽtati erumpnaꝵ
non impli. caret᷑.
quas willelmum
rius incurrisse dixi¬
quib tortuosam ci¬
uitatem cepit. s illis
ultra euntib solus
possedit. Etut la ciꝰ

Expanded text:
tate per tuta deductus, societati aerumnarum non implicaretur quas Willelmum rius incurrisse dixiquibus Tortosam civitatem cepit, sed, illis ultra euntibus, solus possedit. Et, ut lati
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Quos nominatim
litteris exprim̾em. si in¬
exorabilia eoꝵ odia de¬
clinare nollem. Attam̃
non alii extiterunt.uo¬
bis in aure loquor cir

Expanded text:
t. Quos nominatim litteris exprimerem, si inexorabilia eorum odia declinare nollem. Attamen non alii exstiterunt, vobis in aure loquar cir
Abbreviated transcription (Latin):
nor ac delicie angloꝵ
filius eadmundi. fra¬
ter eduui. iuuenculus
annoꝵ sexdecim: reg¬
num adipiscens. eodẽ

Expanded text:
nor ac deliciae Anglorum, filius Edmundi, frater Edwii, juvenculus annorum sexdecim, regnum adipiscens, eode
Abbreviated transcription (Latin):
ta unum nec apicẽ
pretereundum pu¬
tent. statim post
laudes primam ca-¬
nunt. post primã
in oꝑa horis consti¬
tutis exeunt. Quic¬
quid faciendũ uel
cantandum est. die
sine aliena lucerna
consummant. Nul

Expanded text:
ta unum nec apicem praetereundum putent. Statim post laudes primam canunt, post primam in opera horis constitutis exeunt; quicquid faciendum vel cantandum est die sine aliena lucerna consummant. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
plorata necessitate
committere sineret.
Itaq puericiam ad
spem regni litteris
muniebat. subinde
te iactitare prouer

Expanded text:
plorata necessitate committere sineret. Itaque pueritiam ad spem regni literis muniebat; subinde, te, jactitare prover
Abbreviated transcription (Latin):
warenuellam in custo¬
diam data. nescilicet
omnib siuis parentib
patriam suspirantib
sola sterteret. in plu¬
ma. Posteriori anno
exulum quisq de
loco suo egressi brit
tannicum mare cir¬
cumuagari littora
piraticis latrociniis

Expanded text:
Warewellam in custodiam data, ne scilicet omnibus suis parentibus patriam suspirantibus sola sterteret in pluma. Posteriori anno exulum quisque de loco suo egressi Brittannicum mare circumvagari, littora piraticis latrociniis
Abbreviated transcription (Latin):
q ita instruebat.
ut milites proceri o¬
corpore precellentes.
robore eẽnt.duces ⁊
antesignani.pret̾
scientiam rei mili¬
taris etiam consilii
⁊ etatis maturitate

Expanded text:
 ita instituebat, ut milites proceri corpore, praecellentes robore essent; duces et antesignani, praeter scientiam rei militaris, etiam consilii et aetatis maturitate
Abbreviated transcription (Latin):
nerositatem ⁊ animi
magnitudinem in
ethelstano elongin¬
quo conspicatus.
Adeo enimr hec duo
consentiens habita¬
culum effecerant ut
nullus eẽt uel gen̾e
animo audacior. ⁊
efficatior. Queritur

Expanded text:
nerositatem et animi magnitudinem in Ethelstano e longinquo conspicatus. Adeo enim haec duo in eo consentiens habitaculum effecerant, ut nullus esset vel genere animo audacior et efficacior. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
dixi altercationes
ꝑiclitatur oratio: dũ
quod ex asse uĩn dif¬
finiam non habeo.
Uel propter natura¬
lem utrarumq gen¬
tium discidium. uel
quia ita se res habet.
quod angli asꝑnan

Expanded text:
dixi, altercationes periclitatur oratio, dum quod ex asse verum definiam non habeo, vel propter naturale utrarumque gentium dissidium, vel quia ita res se habet quod Angli aspern
Abbreviated transcription (Latin):
cerandas dominicas
oues: deo suo pro thu¬
re humanum sangui¬
cruore libaminis u¬
nanuniter potati:
uento flante secundo.

Expanded text:
cerandas dominicas oves, deo suo Thur humanum sanguicruore libaminis unanimiter potati, vento flante secundo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is non deeẽt mi¬
litaris copia. mul¬
to exercitio ad preli¬
um preparata. Len¬
tius itaq proceden¬
tes francos biperti
tis alis includere
conati sunt. S du¬
ces ⁊ maxime rob̾¬
tus normannus.
qui antesignanus
erat. arte artem uel
pocius uirtute calli¬
ditatem eludentes.
sagittariis ⁊ pediti¬
b diductis medias

Expanded text:
ipsis non deesset militaris copia multo exercitio ad praelium praeparata. Lentius itaque procedentes, Francos, bipartito tis alis, includere conati sunt; sed duces, et maxime Robertus Normannus, qui antesignanus erat, arte artem, vel potius virtute calliditatem eludentes, sagittariis et peditibus deductis, medias
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter regem tu¬
lisse ferunt. quia cũ
amisse caritatis dis¬
pendio remotarum
prouintiarum fru¬
scrabantur compen¬
dio. Itaq odo pre

Expanded text:
graviter regem tulisse ferunt, quia, cum amissae charitatis dispendio, remotarum provinciarum frustrabatur compendio. Itaque Odo pr
Abbreviated transcription (Latin):
chuis erat comes
banonie pater gode¬
fridi ⁊ baldeuuini
qui nostro tempore
reges apud iheroso¬
limam fuerunt: ha¬
bebatq sororem re¬
gis. godam legitti¬
mis nuꝑtiis despon¬
satam. que ex altero
iuro Waltero medan¬
tino. filium tulerat
radulfum. qui eo
tempore erat comes
herefordensis. Igna¬
uus ⁊timidus qui

Expanded text:
chius erat comes Bononiae, pater Godefridi et Baldewini qui nostro tempore reges apud Ierosolymam fuerunt: habebatque sororem regis Godam legitimis nuptiis desponsatam, quae ex altero viro, Waltero Medantino, filium tulerat Radulfum, qui eo tempore erat comes Herefordensis, ignavus et timidus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uilla comitis cestren¬
sis. Cuius gloria ꝓ
situ uetustatis exso
inhabitas: dignus
qui fauentum uotis
serenus indulgeas.

Expanded text:
illa comitis Cestrensis, cujus gloria pro situ vetustatis exol ut dixi, inhabitas, dignus qui faventum votis serenus indulgeas.
Abbreviated transcription (Latin):
posteritas difficile cre¬
dat. unus noricus ⁊¬
multa hora interpo¬
lauit. Siquidem in
ingressu pontis qui
stanford brigge dici¬
tur consistens. uno
⁊ altero ⁊ plurib no¬
stre partis interemp¬
tis. omnes ab transi¬
tu arcuit. Inuitatus
ad deditionem ut tã¬
ti roboris homo lar

Expanded text:
posteritas difficile credat unus Noricus multa hora interpolavit; siquidem, in ingressu pontis qui Stantfort-brigge dicitur consistens, uno et altero et pluribus nostrae partis interemptis, omnes a transitu arcuit. Invitatus ad deditionem, ut tanti roboris homo lar
Abbreviated transcription (Latin):
eo dorouernensis o¬
blatus est. atq con¬
cessus.Nam quia
beate recordationis au¬
gustinus qui uerbũ
dei imꝑante gregorio
angloꝵ genti ministͣ¬
bat. ⁊ gloriosissime ec

Expanded text:
eo Dorobernensi oblatus est atque concessus. Nam quia beatae recordationis Augustinus, qui verbum Dei, imperante beato Gregorio, Anglorum genti ministrabat, et gloriosissime Ec
Abbreviated transcription (Latin):
am est adorsus: illam ex¬
terminans flammis exi¬
cialib. progrediensq
ad castrum. qd̃ cioca uo¬
catur: confestim illud
dentes autem reliqui
proceres.⁊similia pati

Expanded text:
am est aggressus, illam exterminans flammis exitialibus. Progrediens itaque ad castrum quod Cioca vocabatur, confestim illud ssit. Videntes autem reliqui proceres, et similia pati
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iq moꝵ hõnesta¬
te pollentem.hanc ꝑ
legatos petiit in connu
neo animo satagens
accelerare.om̃ibz que
ad tantum negocium

Expanded text:
omnique morum honestate pollentem, hanc per legatos petiit in connubneo animo satagens accelerare, omnibus quae ad tantum negotium
Abbreviated transcription (Latin):
¶Antiqui inquit sa¬
xones ⁊omnes fresonũ
populi. instante rege
karolo alios premiis
⁊ alios minis sollicitã¬
te. ad fidem xp̃i conu̾si
sunt. S anno trans¬
acto idem rex cum exer¬
citu irruit suꝑ sclauos.
eosq subegit sue dicio¬
ni.Auares quos nos
hunos dicimus exar¬
serunt in ytaliam.⁊

Expanded text:
Antiqui, inquit, Saxones, et omnes Fresonum populi, instante rege Karolo, alios praemiis et alios minis solicitante, ad fidem Christi conversi sunt; sed anno transacto idem rex cum exercitu irruit super Sclavos, eosque subegit suae ditioni. Avares, quos nos Hunos dicimus, exarserunt in Italiam
Abbreviated transcription (Latin):
si eius frueretur amici¬
cia ⁊ auxilio. Quam¬
obrem consultu suoꝵ
fultus. brittannicos li¬
mites penetrans. cum
maxima militum am¬
bitione illiuis appetiit

Expanded text:
si ejus frueretur amicitia et auxilio. Quamobrem consultu suorum fultus, Britannicos limites penetrans, cum maxima militum ambitione illius expetiit
Abbreviated transcription (Latin):
filio qui solus ex
liberis aderat. centũ
libre argenti litiga¬
tori persolute auda¬
cem calumpniam
compescuere. Nam

Expanded text:
filio, qui solus ex liberis aderat, centum librae argenti litigatori persolutae audacem calumniam compescuere: nam
Abbreviated transcription (Latin):
niana ⁊ uua eodẽ
modo appellata. s
cum ꝑuenit ad sa¬
lariam nomen per¬
dit. Et ibi prope in
eo loco qui dicitur cu-¬
cumeris. requiescũt
festus. liberalis. dio¬
genes.blastus. luci
na. ⁊ in uno sepul
Iuarta porta ⁊

Expanded text:
niana et via eodem modo appellata, sed cum pervenit ad Salariam, nomen perdit, et ibi prope in eo loco qui dicitur Cucumeris, requiescunt Joannes, Liberalis, Diogenes, Blastus, Lucina, et in uno sepulcuarta porta
Abbreviated transcription (Latin):
llo anno qui
mus. ignis sacratꝰ
qui solebat uigiliã
pasche illustrare. tar¬
dauit plus solito.
Sabbato enim lec¬
tis alternatim ledi

Expanded text:
llo anno, qui mus, ignis sacratus, qui solebat vigiliam Paschae illustrare, tardavit plus solito. Sabbato enim lectis alternatim le
Abbreviated transcription (Latin):
ficie angustos. ut suꝑ¬
uenientes equites cur¬
rib equoꝵ confractis.
indecenter humo preci¬
pitarentur. sicq faciliꝰ
pulis ꝓstrati tantam
eoꝵ seuiciam ilico sunt
ꝑpessi. ut iuxeprelio ela¬
berentur ꝑpauci. Inde ꝓ¬
dientes. castrum doli ob¬
sident.captumq igne
incolis. cum salomone
sublatis anchoris. re¬
petentes mare uelificã¬
te classe.ad ora deue

Expanded text:
ficie angustos, ut supervenientes equites, cruribus equorum confractis, indecenter humo praecipitarentur, sicque gladiispulis prostrati, tantam saevitiam illico sunt perpessi, ut vix e praelio elaberentur perpauci. Inde bdientes castrum Doli obsident, et captum igne jus cum Salomone sublatis anchoris repetunt mare, et velificante classe ad ora deve
Abbreviated transcription (Latin):
mortis interrogãtus
ubi festum. suũm in
natali teneret. respõ¬
dit. Pictanis. Quod
comes pictamensis
iherosolimam ire ge¬
stiens. ei terram suã
pro pecunia inuada¬
turus dicebatur. Ita

Expanded text:
mortis interrogatus ubi festum suum in natali teneret , respondit Pictavis, quod comes Pictavensis, lerosolymam ire gestiens, ei terram suam pro pecunia invadaturus dicebatur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m eiusq complices.
quod statum regni
conturbarent. animũ
regium in prouintia¬
les agitantes. Unde
ille non expectata ui

Expanded text:
pum ejusque complices quod statum regni conturbarent, animum regium in provinciales agitantes. Verum ille, non expectata vi
Abbreviated transcription (Latin):
tiem crucis uestib
insignat. ut intesti¬
ne fidei foris amorẽ
pretendant. Habentes
per dei concessum ⁊

Expanded text:
cimen crucis vestibus insigniant, ut intestinae fidei foris amorem praetendant; habentes per Dei concessum
Abbreviated transcription (Latin):
lices duo. ⁊ in quar¬
ta. sanctus calyxtus.
⁊ calepodius. ⁊ in
quinta sc̃s basylides.
Duodecimo
intra urbem romã¬
miliario in monte
celio sunt martyres
iohannes ⁊paulus
in sua domo que
est facta ecclesia pt
eoꝵ martyrium. ⁊
crispinus ⁊crispini¬
anus ⁊ sc̃a benedi¬
cta. In eodem mon¬
te est ecclesia sancti

Expanded text:
lices duo; et in quarta sanctus Calixtus et Calepodius; et in quinta sanctus Basilides. Duodecimo intra urbem milliario in monte Celio sunt martyres Johannes et Paulus in sua domo, quae est facta ecclesia post eorum martyrium; et Crispinus et Crispinianus, et sancta Benedicta. In eodem monte est ecclesia sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tunc memoria liben¬
ter recondidit ⁊post¬
ea scĩs fcĩs proꝑala¬
uit. Idem edsuis po¬
steriori anno in incu¬
rabilem morbum
incidens.successorẽ
sibi abbatem abban¬
donie siuuardum

Expanded text:
tunc memoria libenter recondidit, et postea sancte factis propalavit. Idem Edsius, posteriori anno in incurabilem morbum incidens, successorem sibi abbatem Abbandoniae Siwardum
Abbreviated transcription (Latin):
septenni pontificio in¬
Quod eo non preter¬
misi. quia de annis
presulatus eius. beda
nichil expressum reli

Expanded text:
septem annis pontificio quod eo non praetermisi, quia de annis praesulatus ejus Beda nihil expressum reli
Abbreviated transcription (Latin):
gatusq de succes¬
sore.neminem no¬
modo eum qui dig¬
uerit.Nec unqͣm
regium insigne fer¬
re sustinuerit. pro¬
fessus unicam esse
arrogantiam si ip̃e¬
coronaretur ad gło¬
riam in ea urbe qͣ
deus coronatus fu¬
erat ad contumeli¬

Expanded text:
gatusque de successore, neminem nosed eum qui digverit: nec unquam regium insigne ferre sustinuerit, professus unicam esse arrogantiam si coronaretur ipse ad gloriam in ea urbe qua Deus coronatus fuerat ad contumeli
Abbreviated transcription (Latin):
tam incolentes uocaue¬
runt normanniam. Ex
hac ergo germania
primo uenit britan¬
nus parua quidem: s
que paucitatem suam
uirtute fulciret: duci-¬
b hengesto ⁊ hors cõ¬
mode indolis fratrib.
haud obscura styrpe
apud suos oriundis. E

Expanded text:
tam incolentes, vocaverunt Normanniam. Ex hac ergo Germania primo venit Britannus, parva quidem, sed quae paucitatem suam virtute fulciret, ducibus Hengisto et Hors, commodae indolis fratribus, haud obscura stirpe apud suos oriundis: e
Abbreviated transcription (Latin):
tus. diuini amoris
stimulos accepit. Nã¬
q cum pueriles inep¬
tias imbustior etas
excluderet.romam
cum consorte studi

Expanded text:
tus, divini amoris stimulos accepit: namque cum pueriles ineptias robustior aetas excluderet, Romam, cum consorte studi
Abbreviated transcription (Latin):
urrexerat inter re¬
gem ⁊ ep̃m rofen¬
sem simultas:incer¬
tum qua decausa.
Quo cirra supra ci¬
uitatem exercitum
duxit. Mandatum et
ab archiep̃o ut furo¬
ri desisteret. nec sc̃m̃
andream in cuius tu¬
tela episcopatus est.
irritaret: sicut ad in

Expanded text:
urrexerat inter regem et episcopum Rofensem simultas ; incertum qua de causa; quocirca contra civitatem exercitum duxit, mandatum ei ab archiepiscopo ut furori desisteret, nec sanctum Andream, in cujus tutela episcopatus 263 est, irritaret, sicut ad in
Abbreviated transcription (Latin):
quam post illum diẽ
lacessendũ arbitrati: ⁊̃
eius ura uolentes cõ¬
cessere. Non tamen
ocio feriabatur: quin
potius crebras cirtum¬
quaq uictorias exten¬
dens. anno post aduen¬
tum suum iucesimo
quarto in occidentali ꝑ

Expanded text:
quam post illum diem lacescendum arbitrati, in ejus jura volentes cocessere. Non tamen otio feriabatur, quin potius crebras circumquaque victorias extendens anno post adventum suum vicesimo quarto in occidentali
Abbreviated transcription (Latin):
gladium huniscum
⁊ duo pallia syrica.
¶Nec saltuatum
uerba epistole decerpẽs
idcirco apposui. ut po

Expanded text:
gladium Huniscum, et duo pallia serica. § 94. Haec saltuatim verba epistolae decerpens, iccirco apposui, ut po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortitudine milicie
regie flexi.se dedidere.
uo audito ab
incepto tumore arun¬
dellum destitit. regie
se adiciens clientele.

Expanded text:
 fortitudine militiae regiae flexi, se dedidere. Quo audito, ab incepto tumore Arundellum destitit, regali se addicens clientel
Abbreviated transcription (Latin):
normannie tenuit.
iherosolimam perge¬
re mentem appulit.
Habebat tunc filiũ
septennem ex concu¬
bina susceptum. Cu

Expanded text:
Normanniae tenuit, Jerosolymam pergere mentem appulit. Habebat tunc filium septennem, ex concubina susceptum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
syri reseruati.Inde
digressus exercitus.
arabiamq petiturꝰ
busta preceriit patri¬
archarũm. abrahe. y¬
matronarum. Sare.
Rebecce. lie. Locus ẽ

Expanded text:
Syri reservati. Inde digressus exercitus, Arabiamque petiturus, busta praeteriit patriarcharum Abrahae, Imatronarum Sarae, Rebeccae, Liae; locus e
Abbreviated transcription (Latin):
militum multitudĩe
illis destinauit: qui
ferocitatem ⁊ rusticã
dirimeret contionem.
Qui non mora iussa:

Expanded text:
militum multitudine illis destinavit, qui ferocitatem et rusticam dirimeret concionem. Qui, non morans jussa
Abbreviated transcription (Latin):
tes. non eos tra ẜ
risu dignati sunt.
Huic iulle subia¬
cet uallis. in qua
hodieq silex cerni¬
tur. quo percusso
moyses musitan¬
ti populo aquas ĩ¬
fudit. Latex adhuc
tam uberi ⁊ preci¬
piti riuo influit.
ut molendinorum
uertigines impetu
suo rotet.Tum in
decliui montis ex¬
tat ecclesia.in hono¬
re legiferi aaron e¬
dificata. ubi ip̃e me¬
diante ⁊ cooꝑante
fratre serebat cum
deo colloquia. Ibt
a preuiis uarum
gnaris. qui ex sar¬
racenis xp̃iani ẽẽnt.

Expanded text:
 non eos ira, sed risu dignati sunt. Huic villae subjacet vallis in qua hodieque silex cernitur quo percusso 586 Moyses mussitanti populo aquas infudit: latex adhuc tam uberi et praecipiti rivo influit, ut molendinorum vertigines impetu suo rotet. Tum in declivi montis extat ecclesia, in honore legiferi Aaron aedificata; ubi ipse, mediante et cooperante fratre, serebat cum Deo alloquia. Ibi a praeviis, viarum guaris, qui ex Saracenis Christiani essent
Abbreviated transcription (Latin):
rex willelmus in sb̾¬
iectos leniter. turbide
in rebelles agens. fe¬
liciter omni anglia
potiebatur. walen¬
ses omnes tributa¬
rios habens. Iam uͦ
transmare nunquã
ociosus cenomanni¬
co solo pene extermi¬
nium indixit. ducta
expeditione illuc de
anglis. Qui sicut fa¬
cilẽ in solo suo potu¬
erunt opprimi. ita
in alieno semꝑ appa¬
ruere iniucti.Apud
dolum castellum
transmarine brit¬
tannie dum nescio
qua simultate irri¬
militarem duxiss.
innumeros exsuis
desiderauit. Philip¬
pum regem franco¬
rum cuius amite fi¬
liam uxorem duxe¬
rat. semꝑ infidum
habuit. quod scilicet
ille tantam gl̾am
uiro inuideret. quẽ
⁊ patris sui ⁊ suum

Expanded text:
rex Willelmus in subjectos leniter, turbide in rebelles agens, feliciter omni Anglia potiebatur; Walenses omnes tributarios habens. Jam vero trans mare, nunquam otiosus , Cenomannico solo pene exterminium indixit, ducta expeditione illuc de Anglis, qui sicut facile in solo suo potuerunt opprimi, ita in alieno semper apparuere invicti. Apud Dolum, castellum 434 transmarinae Brittanniae, dum nescio qua simultate irrimilitarem duxisset, innumeros ex suis desideravit . Philippum regem Francorum, cujus amitae filiam uxorem duxerat, semper infidum habuit, quod scilicet ille tantam gloriam viro invideret quem et patris sui et suum
Abbreviated transcription (Latin):
ndegauoꝵ quoq
comes goffridus
agnomine martellus.
uir ꝑ om̃ia uersutꝰ. qͦs¬
dam cladib diu̾sis. in to¬
lerabilibq p̾ssuris. in
iucino degentes frequẽ
baldum. a se fraudulent᷑
captũ. tam diu custodie
mancipauit: donec urbẽ
turonicam ab illo uio¬
lenter extorq̃ret. cum nõ¬
nullis castellis. Hic ergo
obortis litiũ quibdã

Expanded text:
ndegavorum quoque comes Goiffredus agnomine Martellus, vir per omnia versutus, quosdam cladibus diversis et intolerabilibus pressuris in vicino degentes frequenttem Tetbaldum a se fraudulenter captum tamdiu custodiae mancipavit, donec urbem Turonicam ab illo violenter extorqueret, cum nonnullis castellis. Hic ergo, obortis litium quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
se
quem ip̃e mercabat᷑
sedulo.deuotione ani¬
mi ⁊ iuuacitate consi¬
lii. Deniq uulgatũ
est:quod eo nascente
angelicam uocem dũ¬
stanus exceperit. Pax
anglie: quamdui pu

Expanded text:
s, quem ipse mercabatur sedulo devotione animi et vivacitate consilii. Denique vulgatum est, quod, eo nascente, angelicam vocem Dunstanus exceperit, « Pax Angliae quamdiu pu
Abbreviated transcription (Latin):
se sacramento asserẽs
quod filia eius quã
desponderat citra nu¬
biles annos obierat.
fertur enim uir ille
non paucis uirtuti¬
b preditus parum
ad uersus ꝑfidiam
sibi consuluisse. dũ¬
modo posset quib¬
cumq prestigiis ho

Expanded text:
se sacramento asserens, quod filia ejus quam desponderat citra nubiles annos obierat. Fertur enim vir ille, non paucis virtutibus praeditus, parum adversus perfidiam sibi consuluisse dummodo posset quibuscunque praestigiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
di primi: qui felicita¬
te ⁊ probitate sua pa¬
trem equarit. Certe ĩ
dei reb maior:ceno¬
bium fiscanense qd̃
pater inchoauerat ad
summam manum
euexit. Orationib ⁊
frugalitati adeo in¬
tentus: ut nullum
monachum. nullũ

Expanded text:
di primi, qui felicitate et probitate sua patrem aequarit: certe in Dei rebus major. Coenobium Fiscannense, quod pater inchoaverat, ad summam manum evexit. Orationibus et frugalitati adeo intentus, ut nullum monachum, nullu
Abbreviated transcription (Latin):
q ad lunina archange¬
li michaelis. ubi dux il¬
legittimo iure. De qua
profluentib annis
tres filios genuit. Ri¬
cardum siquidẽ atq

Expanded text:
 ad limina archangeli Michaelis. Ibi dux illegitimo jure junxit. De qua, profluentibus annis, tres filios genuit, Richardum siquidem, atq
Abbreviated transcription (Latin):
sima: nr̃o eũ interitu
dimicauimus: Ubi
non modo sunt iuri
fortissimi bellatores:
s ⁊femine pugnatriceᷤ.
robustissimos quosq
hostium uectib ydria¬
rum suaꝵ excerebran¬
milites extinctos esse.
tristis erubuit.

Expanded text:
sima nostro cum interitu dimicavimus. Ubi non modo sunt viri fortissimi bellatores, sed et feminae pugnatrices, robustissimos quosque hostium vectibus hydriarum suarum excerebranscito tuos extinctos esse mtristis erubuit.
Abbreviated transcription (Latin):
opꝑidi causa muniendi
lites ducis ꝯꝑientes. de
sius miserunt. si quos
forte hostiũ a regio cetu
abstraherent. quos illi

Expanded text:
oppidi causa muniendi m milites ducis comperientes, de suis miserunt, si quos forte hostium a regio coetu abstraherent, quos illi
Abbreviated transcription (Latin):
misit qui situm loci
⁊ ures hostium renũ¬
tiarent. Regressi le¬
gati difficulcatẽ fau-¬
cium ⁊ aduersarioꝵ

Expanded text:
misit qui situm loci et vires hostium renunciarent. Regressi legati difficultatem faucium, et adversario
Abbreviated transcription (Latin):
gentib sollicitatũ
ad Willelmum mit¬
tit. Missum se nor¬
manniam a rege.
ut quod minores ñ¬
tii balbutierant: ip¬
se potissimum sua
confirmaret presen¬
tia. In uinculis a
guuidone pontuu
comte detineri. quo
minus mandata

Expanded text:
gentibus sollicitatum ad Willelmum mittit: missum se Normanniam a rege, ut quod minores nuntii balbutierant ipse potissimum sua confirmaret praesentia; 384 in vinculis a Guidone Pontivi comite detineri, quo minus mandata
Abbreviated transcription (Latin):
to mouuino.qui sce¬
lus illud speducatus
animo suo extorserit.
S normanniam re¬
gressus.recognita ab
omnib quasi mon¬
strum exsufflatus:
in exilium ꝑpetuum
discessit.Successit ⁊¬
rodberto filius Wil¬
lelmus puerulus.

Expanded text:
to Mowino, qui scelus illud spe ducatus animo suo extorserit; sed Normanniam regressus, recognita, ab omnibus quasi monstrum exsufflatus, in exilium perpetuum discessit. Successit Roberto filius Willelmus puerulus
Abbreviated transcription (Latin):
cho astante.⁊pre
metu pene exanima-¬
to: rem procerib ex¬
ponit. attroitãtem
facti ꝑ amplificatio¬
nem exaggerans.Co¬
nantem eum respon

Expanded text:
cho astante, et prae metu pene exanimato, rem proceribus exponit, atrocitatem facti per amplificationem exaggerans; conantem reum respon
Abbreviated transcription (Latin):
ut preceptum foueret.
s ut arbitrum fuge¬
ret ibi cum excomiu¬
nicata sua uitam
transigens. homo fa¬
ctiosus ⁊ potens. S
cum deus episcopum
ad suꝑos euocaret:
⁊ graui dolore mem¬
bra depastus. in lecto
decumberet:conuene¬
runt undiq compa¬
triote. ut extreme bene¬
dictioni beati uiri cõ¬
municarent.Solus
ille uenire non pre

Expanded text:
ut praeceptum foveret, sed ut arbitrium fugeret; ubi cum excommunicata sua vitam transigens, homo factiosus et potens. Sed cum Deus episcopum ad superos evocaret, et gravi dolore membra depastus in lecto decumberet, convenerunt undique compatriotae ut extremae benedictioni beati viri communicarent; solus ille venire non pr
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam possumus
effari. ⁊ dignas grati¬
arum actiones pro
uniuersis circa nos eiꝰ
beneficiis persoluere.
qui intenebris et in

Expanded text:
entiam possumus effari, et dignas gratiarum actiones pro immensis circa nos ejus beneficiis persolvere, qui in tenebris et
Abbreviated transcription (French):
animaduertere po¬
terit lector Si quis
uero desiderat scire
corporis eus quali¬
tatem. nouerit eum
fuisse corpore quadra¬
to. colore rufo.crine

Expanded text:
animadvertere poterit lector. Si quis vero desiderat scire corporis ejus qualitatem, noverit eum fuisse corpore quadrato, colore rufo, crine
Abbreviated transcription (Latin):
ctasq ciuium mentes
ad bellum acuerit. po¬
stremo in obsessione ba¬
donici montis fretus y¬
magine dominice ma¬
tris. quam armis suis
insuerat. non gentos
hostium solus adorsus
incredibili cede profli

Expanded text:
ctasque civium mentes ad bellum acuerit. Postremo, in obsessione Badonici montis, fretus imagine Dominicae matris, quam armis suis insuerat, nongentos hostium solus adorsus incredibili caede profli
Abbreviated transcription (Latin):
trimonium data.⁊
post eus mortem ue¬
lata in eodem mona¬
sterio quo soror ethel¬
dritha. predicatur
sancta. Habuit ex il¬
lo rege filias. ercon¬
gocham ⁊hermen¬
hildam. De hercongo¬
cha scire uolentes. lco
bede informabit. Her¬
menhilda wulferio
regi mercioꝵ locata.
habuit filiam wer¬
burgam uirginem
sanctissimam. Utreq
sancde. Mater apud
heli ubi post matrẽ
sexburgam abbatissa
fuit. filia apud ciui¬
tatem legionum pau¬
sant. in monasterio
euisdem urbis. quod
construxit nouiter

Expanded text:
trimonium data, et post ejus mortem velata in eodem monasterio quo soror Etheldritha, praedicatur sancta. Habuit ex illo rege filias Ercongotam et Ermenildam. De Ercongota scire volentes lectio Bedae informabit. Ermenilda, Wulferio regi Merciorum locata, habuit filiam Werburgam, virginem sanctissimam. Utraeque sanctae, mater apud Hely, ubi post matrem Sexburgam abbatissa fuit, filia apud civitatem Legionum, pausant, in monasterio ejusdem urbis quod construxit noviter
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑicti recenti ui¬
ctoria insolenter abu¬
si. anglosq pace ig¬
nauiores aggressi. fi¬
nes eoꝵ ab aquilone

Expanded text:
quod Picti, recenti victoria insolenter abusi, Anglosque longa pace ignaviores aggressi, fines eorum ab aquilone
Abbreviated transcription (Latin):
nit.ultumam fortu¬
nam exꝑturus. Qͣ
illum in felici pede
bera tenetur custodi¬
a. laudabili fratris
pietate. quod nichil
preter solitudinem
litudo dici potest. ubi
⁊custodum diligen¬
tia. ⁊ iocoꝵ preterea.
⁊obsonioꝵ non de¬
est frequentia. Tenet᷑
rum iue suꝑstes.⁊

Expanded text:
nit, ultimam fortunam experturus. Qua illum infelici pede bera tentus est custodia laudabili fratris pietate; quod nihil praeter solitudinem litudo dici potest ubi et custodum diligentia et jocorum praeterea et obsoniorum non deerat frequentia. Tenebatur ium viae superstes,
Abbreviated transcription (Latin):
quo commenta fu¬
gittiuoꝵ fallerent.
fumo in ora cauerna¬
rum immisso. Quo
latrones fatigati. ꝑ¬
tinaciam amisere.
uni ⁊uni egredien¬
tes. Ita turcĩ omnes¬
ad sinum interfecti.

Expanded text:
quo commenta fugitivorum fallerent, fumo in ora cavernarum immisso; quo latrones fugati pertinaciam amisere, uni et uni egredientes. Ita Turci ad unum omnes interfecti.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i cicum nauigata
brittannia orcades in¬
sulas : adiere: eas¬
q gentes cum pictis
⁊ scottis pari erumpna
inuoluentes. in aqui

Expanded text:
ipsi circumnavigata Britannia Orcades insulas adiere, easque gentes cum Pictis et Scottis pari aerumna involventes, in aqui
Abbreviated transcription (Latin):
dans si hugonem mag¬
num omnino conterẽ
ret.normannicamq
terram suo dominio
subigeret:proculdubio
lothariense regnum

Expanded text:
am, si Hugonem Magnum omnino contereret, et Northmannicam terram suo dominio subigeret, procul dubio Lothariense regnum
Abbreviated transcription (Latin):
unc ordo mona¬
sticus iam dudũ
lapsus precipue ca¬
put erexit. Un de fc̃m
est:ut etiam monaste¬
rium nr̃m denuo in
pristinam libertatem
euaderet.Quod con¬
uenientius opinor
ipsius regis uerbis
go edgarus tociꝰ
albionis basileus.

Expanded text:
unc ordo monasticus, jamdudum lapsus, praecipue caput erexit: unde factum est ut etiam monasterium nostrum denuo in pristinam libertatem evaderet; quod convenientius opinor ipsius regis verbis go Edgarus, totius Albionis basileus
Abbreviated transcription (Latin):
um igitur dux ri¬
cardus. multoꝵ
operum bonoꝵ polłet
incrementis inter pli¬
ma ꝯmercia summe
opinionis. apud fiscã¬
num nure magnitu¬
dinis. ⁊ plilchritudinis
in honore deifice trini¬
tatis templum ꝯstruxit.
mrificisq ornam en¬
tis multimode adorna¬
uit. Abbatias quoꝙ

Expanded text:
um igitur dux Richardus multorum operum bonorum polleret incrementis, inter plurima commercia summae opinionis, apud Fiscannum mirae magnitudinis et pulchritudinis in honore Deificae Trinitatis templum construxit, mirificisque ornatibus multimode adornavit. Abbatias quo
Abbreviated transcription (Latin):
reddidere patriam. Da-¬
ni sine obstaculo suc¬
crescere.dum ⁊prouin¬
tialib timor incresc̾et
⁊proxima queq uicto¬
ria ꝑ additamentum
captiuoꝵ instrumentũ
sequentis fieret.Orien¬
talium angloꝵ pagi
cum urbib ⁊ iucis. a
predonib possessi. Rex

Expanded text:
reddidere patriam. Dani sine obstaculo succrescere, dum et provincialibus timor incresceret, et proxima quaeque victoria, per additamentum captivorum, instrumentum sequentis fieret. Orientalium Anglorum pagi, cum urbibus et vicis, a praedonibus possessi: rex
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimam post
septem annos cõmi¬
tatus abierit:magne
laudis causam tunc
temporis adorsus: ut
iter motib suspectum
barbaricis. ritib diuer¬
sum sarracenis. cum
paucis inuaderet. ꝑ

Expanded text:
erosolymam post septem annos comitatus abierit; magnae laudis causam tunc temporis adorsus, ut iter motibus suspectum barbaricis, ritibus 295 diversum Saracenis, cum paucis invaderet.
Abbreviated transcription (Latin):
cum robertus comes
normannoꝵ ihero¬
soluam eundi mo¬
nitionib urbani pa¬
pe ut posterius dice¬
tur impetum cepis

Expanded text:
cum Robertus comes Normannorum Ierosolymam eundi, monitionibus Urbani papae ut posterius dicetur, impetum cepis
Abbreviated transcription (Latin):
orro ut iam de mi¬
raculis dicam: Ad¬
olescentula iuxta pari¬
litatem natalium ui¬
rum habens. s fruc¬
tu coniugii carens:

Expanded text:
orro ut jam de miraculis dicam: Adolescentula juxta parilitatem natalium virum habens, sed fructu conjugii carens
Abbreviated transcription (Latin):
uit effugio. s post¬
modum claudestinis
factionib dũ regem
irritasset ⁊ ip̃e captus
ceteroꝵ inuolutus
est periculo. ad mor¬
tem perpetuo inclu¬
sus ergastulo. uir

Expanded text:
it effugio; sed dum postmodum clandestinis factionibus regem irritasset, et ipse captus caeterorum involutus est periculo, ad mortem perpetuo inclusus ergastulo . Vir
Abbreviated transcription (Latin):
stratus attonitus. dũ
ad cacumen arboris
oculos intendit:iu¬
det poma unum ⁊
alterum delapsa in
fluuium. Quorum
collisione bullis aqͣ¬
tilib inter se crispan¬
tib uox articulata
insonit. Wel his the.
idest. bene est tibi. Nõ
multo post undarũ
uoluminib agentibꝰ.
urceolus suꝑ aquam
apparuit. ⁊ post ur-¬
ceolum urceus exun¬
dans aqua. Nam
alter uacuus erat. ⁊
quamuis crebro gur-

Expanded text:
stro attonitus, dum ad cacumen arboris oculos intendit, videt poma, unum et alterum, delapsa in fluvium; quorum collisione bullis aquatilibus inter se crispantibus, vox articulata insonuit, « Wel his the! » id est « Bene est tibi! » Nec multo post, undarum voluminibus agentibus, urceolus super aquam apparuit, et post urceolum urceus exundans aqua; nam alter vacuus erat, et quamvis crebro gur
Abbreviated transcription (Latin):
ditate accommodata
dictis fulcherii carno¬
tensis. qui capellanꝰ
eiusdem aliquanta
de ip̃o scripsit. stilo
R ut dici solet sine
nitore ac palestra.
⁊qui allos admo

Expanded text:
ditate accommodata dictis Fulcherii Carnotensis; qui, capellanus ipsius, aliquanta de ipso scripsit, stylo ut dici solet, sine nitore ac palaestra, et qui alios admo
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodem quidem gen̾e.
sed diuerso a wodeno
tractu sanguinẽ du¬
cens: regnum efficati¬
ter prouectum. studioꝵ

Expanded text:
ex eodem quidem genere, sed diverso a Wodenio tractu sanguinem ducens, regnum efficaciter provectum sudorum
Abbreviated transcription (Latin):
supradixi. Qui talis
anglie dei dono emi¬
cuit. qualis discuti¬
ens fugientia. lucif
astracum roseo cla

Expanded text:
supra dixi, qui talis Angliae Dei dono emicuit. Qualis discutiens fugientia Lucifer astra, Cum roseo cla
Abbreviated transcription (Latin):
cybos. Tunc fluxus
crinium. tunc luxus
uestium. tunc usus
calceoꝵ cum arcua¬
tis aculeis inuent.
mollicie corporis
certare cum femi¬
nis. gressum fran

Expanded text:
s. Tunc fluxus crinium, tunc luxus vestium, tunc usus calceorum cum arcuatia aculeis inventus: mollitie corporis certare cum foeminis, gressum fran
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ curricula ad mo¬
dum multiplicata. ex¬
seduos in armis robu¬
stissimos produxit go¬
thorum populos. Ex
quib unus cum suo
rege thanause. deuagi¬
na sua egressus ulteri¬
orem sithiam inuasit:

Expanded text:
temporum curricula admodum multiplicata, duos ex se in armis robustissimos produxit Gothorum populos. Ex quibus unus cum rege suo Thanause de vagina sua egressus, ulteriorem Scythiam invasit
Abbreviated transcription (Latin):
quoq lotharingus
qui in extremo ag¬
mine cum domino
suo erat. a laterib
inuolitans. liberta¬
te fuge ⁊ campos
abstulit omnes. Ita
turci ab anteriorib
pene tracti ⁊ ab ex¬
teriorib inclusi. ad
cesi sunt. Reliqui
noctis que unmine

Expanded text:
quoque Lotharingus, qui in extremo agmine cum domino suo erat, a lateribus involitans, libertatem fugae et campos abstulit omnes. Ita Turci, ab anterioribus penetrati et ab exterioribus inclusi, ad caesi sunt; reliqui, noctis quae immine
Abbreviated transcription (Latin):
olim anima eufor¬
bii transsisse dicta ẽ
in pythagoram sa¬
mium. ita posset di¬
ci quod anima iulii
cesaris transierit in
regem Willelmum.
Anum edificium

Expanded text:
olim anima Euforbii transisse dicta est in Pythagoram Samium, 504 ita possit dici quod anima Julii Caesaris transierit in regem Willelmum. § 321. Unum aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
tinus tota domus cõ¬
cutitur gemitib.⁊ la¬
crimis. Tandem fletib
sopitis.assensum pre¬
bent ducis uolunta

Expanded text:
tinus tota domus concutitur gemitibus et lacrymis. Tandem fletibus sopitis, assensum praebent volunta
Abbreviated transcription (Latin):
qui frenderet propt̾
fratrum auariciam.
quod uterq posses¬
siones paternas di¬
uiderent. ⁊ se omni¬
um pene exꝑtem
non erubescerent.
Itaq montem sũ

Expanded text:
qui frenderet propter fratrum avaritiam; quod uterque possessiones paternas dividerent, et se omnium pene expertem non erubescerent. Itaque montem s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt de istis penis. ⁊ iã
ducti sunt in parady¬
q ad me. Respice si¬
nistrorsum. Cumq
respexissem. uidi ibi
duo dolia altissima.
bullientia. Ista inqͥt
sunt tibi prep̾arata. ni

Expanded text:
sunt de istis poenis, et jam ducti sunt in gaudium paradique ad me: Respice sinistrorsum: Cumque respexissem, vidi ibi duo dolia altissima bullientia. Ista, inquit, sunt tibi praeparata, ni
Abbreviated transcription (Latin):
mero impar: cessit uio¬
lentie. Haroldus scep¬
tro confirmato. nouer¬
cam exiliauit. Illa ĩ
normannia. nichil
sibi tutum arbitrata
ubi defunctis fratre
⁊ nepotib: recens de¬
serti orpħani feruebat
inuidia: in flandriã
transiit ad baldeuiu¬
num comitem. exper¬
tum probitate uirũ.

Expanded text:
mero impar, cessit violentiae. Haroldus sceptro confirmato novercam exiliavit. Illa in Normannia nihil sibi tutum arbitrata, ubi, defunctis fratre et nepotibus, recens deserti orphani fervebat invidia, in Flandriam transiit ad Baldewinum comitem, expertum probitate viru
Abbreviated transcription (Latin):
dirum angusto subpe¬
ctore uirus efflans. pau¬
lisꝑ a manifesto ꝑfidie
motu se suspendit. s ñ
tantam controuersiã
tus incanduit. ut intre¬
pida cum audacia fili

Expanded text:
dirum angusto sub pectore virus efflans, paulisper a manifesto perfidiae motu se suspendit; sed non tantam controversiam tus incanduit, ut intrepida cum audacia fili
Abbreviated transcription (Latin):
¶Adhuc angloꝵ croni¬
ca sursum uersus us¬
q ad adam lineam
generationis regum
texuit. sicut lucam
eungelistam a dño
ih̾u factitasse cogno¬
uimus. Quod si etiã
ego fecero fortasse ñ
erit suꝑ uacaneum.
quaiquam tunen¬
dum sit ne barbari¬
coꝵ nominum hyatꝰ
uulneret aures desue-¬
toꝵ in talib.

Expanded text:
hoc Anglorum Chronica sursum versus usque ad Adam lineam generationis regum texunt, sicut Lucam evangelistam a Domino Jesu factitasse cognovimus; quod si ego etiam fecero, fortasse non erit supervacaneum, quanquam timendum sit ne barbaricorum nominum hiatus vulneret aures desuetorum in talib
Abbreviated transcription (Latin):
antiochiam. uenit
laodiciam. Ibi libe¬
ralitate raimundi
comitis qui ei ciui¬
tati princiꝑabatur
teniũ precio suffici¬
entiam scipis merca

Expanded text:
Antiochiam, venit Laodiciam. Ibi liberalitate Raimundi comitis, qui ei civitati principabatur, tenui pretio sufficientiam stipis merca
Abbreviated transcription (Latin):
dubio ante tribunal
districti iudicis titubã¬
tem tremebundumq
rationem redditurum:
si ñ prius digna satis¬
factione emendare ma¬
luerit. Acta est hec pre¬
fata donatio anno ab

Expanded text:
dubio ante tribunal districti judicis titubantem tremebundumque racioni redditurum nisi prius hic digna satisfactione emendare maluerit. Acta est hec prefata donacio anno ab
Abbreviated transcription (Latin):
runt ꝑ angliam
ut crederes e celo arri¬
dere sydera.Quorum
sepe nominatus dun¬
stanus prius abbas
glastonie.post episco¬
pus wigornie. mox
archiep̃c cantuarie:

Expanded text:
runt per Angliam ut crederes e coelo arridere sidera. Quorum saepe nominatus Dunstanus, prius abbas Glastoniae, post episcopus Wigorniae, mox archiepiscopus Cantuari
Abbreviated transcription (Latin):
nensis in salesber¬
am. dorcestrensis ĩ
lincoliam. Nam
lindifarnensis pri¬
dem ueteri temꝑe
transierat in du¬
nelmum ⁊nuper
wellensis in batho¬
niam.
¶In hoc conuentu
lan francus qui e¬
rat adhuc rudis ã¬
glus quesiuit a se¬
eẽt ordo sedendi epi¬
scopis in concilio
antiquo more sta¬
tutus. Illi uero ex¬
cusata difficulta¬
te responsi. in diẽ
distulerunt poste¬
rum. ⁊ tunc dili¬
gentissime aduo

Expanded text:
nensis in Salesbiriam; Dorcestrensis in Lincoliam. Nam Lindisfarnensis pridem veteri tempore transierat in Dunelmum, et nuper Wellensis in Bathoniam. § 301. In hoc conventu Lanfrancus, qui erat adhuc rudis Anglus, quaesivit a seesset ordo sedendi in concilio, antiquo more statutus: illi vero, excusata difficultate responsi, in diem distulerunt posterum. Et tunc, diligentissime advo
Abbreviated transcription (Latin):
speram indefessus.
fugauit cum exercitu.
Cẽcidit ibi rex scoitor
constantinus. ꝑfide
animositatis ⁊ iuua¬
cis senecte homo.alii¬
q reges quinqz. comi¬
tes .xii. omnisqz pene
Pauci quos euaserãt
pro fide xp̃i suscipien¬
da: conseruati.
¶De hoc rege nõ
inualida penes an¬
glos fama seritur:
quod nemo legalius
uel litteratuis rem¬
publicam ammini¬
strauerit. Quam qͣm¬
illum litteras scisse
pauci ad modũ dies¬
sunt quod didicerum.
In quodam sane ue¬
quo scriptorum cum
difficultate materie
luctabatur indiciũ
aiumi sui non ua¬
lens pro uoto profer¬
re. Cuius hic uerba

Expanded text:
speram indefessus fugavit cum exercitu. Cecidit ibi rex 209 Scottorum Constantinus, perfidae animositatis et vivacis senectae homo; aliique reges quinque, comites duodecim, omnisque pauci qui evaserant, pro fide Christi suscipienda conservati. § 132. De hoc rege non invalida apud Anglos fama seritur, quod nemo legalius vel literatius rempublicam administraverit. Quanquam literas illum scisse, pauci admodum dies quod didicerim in quodam sane voquo scriptor cum difficultate materiae luctabatur, judicium animi sui non valens pro voto proferre. Cujus hic verba
Abbreviated transcription (Latin):
ctitate quoꝵdam spa¬
tiari. Simulq con¬
siderandum quatinꝰ
duune ꝑietatis ful¬
gor ab initio fidei
populum illum cir-¬
cumfulserit: quod
nusquam gentiũ
ut opinor repperies

Expanded text:
ctitate quorundam 359 spatiari: simulque considerandum quatenus divinae pietatis fulgor ab initio fidei populum illum circumfulserit, quod nusquam gentium, ut opinor, reperies
Abbreviated transcription (Latin):
eugłia ⁊ calicem pu¬
ellari adorauit inno¬
centia. Exclam at cet
assidentium. auspici-¬
um future sc̃itatis ĩ
ꝓuella exosculatus
Dater ip̃e artioribus
basiis dignatus so¬
bolem. uade inquit
quo te uocat diuini¬
tas: sequere fausto
pede quem elegisti
sponsum ⁊ profecto

Expanded text:
elia et calicem, puellari adoravit innocentia. Exclamat coetus assidentium, auspicium futurae sanctitatis in puella; exosculatus, pater ipse arctioribus basiis dignatus sobolem: « Vade, inquit, quo te vocat Divinitas, sequere fausto pede quem elegisti Sponsum; et profecto
Abbreviated transcription (Latin):
doniam cum suoꝵ nõ¬
nullis destinauit: mili¬
tes autẽ suos ꝑtun per
angloꝵ regionẽ distra¬
xit: ꝑtim cum dedecore
ꝑemit. Quem heroldus
ut uidit: statĩ eiꝰ socios
truncari capitib iussit.

Expanded text:
doniam cum suorum nonnullis destinavit. Milites autem suos partim per Anglorum regionem distraxit, partim cum dedecore peremit. Heraldus ut Aluredum vidit, statim ejus socios truncari capitibus jussit,
Abbreviated transcription (Latin):
Discurrunt pueri. ce¬
lerant iniuncta mi¬
nistri.
Deliciis uentres. cu¬
mulantur carmine
mentes.
Ille strepit ꝙythara.
decertat laudib iste
In commune sonat

Expanded text:
Discurrunt pueri, celerant injuncta ministri. Deliciis ventres cumulantur, carmine mentes; Ille strepit cithara, decertat plausibus iste, In commune sonat
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. suꝑ sacra al¬
taria gladii nudaban¬
tur: oblationes accedẽ¬
tium iuxdum apposi¬
te de manib abripie

Expanded text:
corpora, super sacra altaria, gladii nudabantur; oblationes accedentium vix dum appositae de manibus abripie
Abbreviated transcription (Latin):
gusto. Nam filii
egelredi iam fereom¬
nib despectui erant.
magis propter pater¬
ne socordis memori¬
am.quãpropter da¬
noꝵ potentiam. Har-¬
decnutus biennĩo

Expanded text:
t; nam filii Ethelredi jam fere omnibus despectui erant, magis propter paternae socordiae memoriam, quam propter Danorum potentiam. Hardecnutus, biennio
Abbreviated transcription (Latin):
ter accole predicant.
quoꝵ unum pro su¬
scepti oꝑis breuitate
lector ꝑͥcurret. In mo¬
nasterio sanctimo¬
niali a um urbis
illiusla erat uirgo q̃

Expanded text:
ter accolae praedicant, quorum unum pro suscepti operis brevitate lector percurret. In monasterio sanctimonialium urbis illius erat virgo q
Abbreviated transcription (Latin):
comes meus in tanto
pauore ẽẽ sp̃m meum.
dixit ad me. Sequere
me ad dexteram lucu¬
lentissime uallis para

Expanded text:
comes meus in tanto pavore esse spiritum meum, dixit ad me: Sequere me ad dextram luculentissimae vallis para
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ut primũ
de postremo dicam.
herbertus cognom̃¬
to losingua. quod
ei ars adulationis
unpegerat ex abba¬
te ramesie emut epi¬
scopatum tedfordẽ¬
sem. patre quoq
suo roberto euisdẽ
cognominis in ab¬
batiam Wintonie
intruso.fuit ergo
uir ille magnus
in anglia symonie
fomes. abbatiam
episcopatumq nũ

Expanded text:
Denique, ut primum de postremo dicam, Herbertus, cognomento Losinga, quod ei ars adulationis impegerat, ex abbate Ramesiensi emit episcopatum Thetfordensem; patre quoque suo Roberto, ejusdem cognominis, in abbatiam Wintoniae intruso, Fuit ergo vir ille magnus in Anglia smoniae fomes, abbatiam episcopatumque nu
Abbreviated transcription (Latin):
scopatus exantiqͥs
sedib transiere ali¬
as.wellensis per
ioh̾em in batho¬
niã. cestrensis per
robertum in eouen¬
treiam. redforden¬
sis per herbertum
in noruuic. Om̃s¬

Expanded text:
scopatus ex antiquis sedibus transiere alias; Wellensis per Joannem in Bathoniam, Cestrensis per Robertum in Coventreiam, Thetfordensis per Herbertum in Norwic: om
Abbreviated transcription (Latin):
ta ducem recumbebat.
quem rex ip̃e partib
de cena dignatus fue¬
rat. Id ab eo solo ani-¬
maduersum: ceteris
in uina spumanti

Expanded text:
ta ducem recumbebat quem rex ipse partibus de coena dignatus fuerat. Id ab eo solo animadversum, caeteris in vina spumanti
Abbreviated transcription (Latin):
conamine penitere.⁊
ad curiam eius ire. e¬
broicamq urbem illi
ꝯcessa securitate copiã
illi indulget. ao se ue¬
niendi. Qui cum fa¬
miliarib ad eum ue¬
niens. non solum illi
urbem reddit. uerum
etiam firmans amici¬
cias. cum multis dona¬
riis ab eo gaudens dis¬
cessit.Imminente uero

Expanded text:
conamine poenitere, ac ad curiam ejus ire, Ebroicamque urbem illi itur, et, concessa securitate, copiam illi indulget ad se veniendi. Qui cum familiaribus ad eum veniens, non solum urbem illi reddidit; verum etiam firmatis amicitiis, cum multis denariis ab eo gaudens discessit. Imminente vero
Abbreviated transcription (Latin):
in proiuincia mercioꝵ
magna usus insolen¬
tia euertit. Itaq freꝙ̃¬
ti synodo coacta: pri
mo wintoniam uen¬
tum. Quis ibi fuerit
finis certaminis. alie
lntere docent. Dñicam

Expanded text:
in provincia Merciorum, magna usus insolentia, evertit. Itaque, frequenti synodo coacta, primo 258 Wintoniam ventum. Quis ibi fuerit finis certaminis aliae litterae docent, Dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
maturauit. Sanduuic
uocatur portus ubi
appulit: ultionem p̾¬
aipue gunhildis so¬
roris intendens aĩo:
hec non illepide for¬
me uirago. angliã
cum pallinguo ma¬
rito potentĩ comite
uenerat: ⁊ accepta
xp̃ianitate obsidem
se danice pacis fecerat.
Eam cum ceteris da¬
nis infaustus furor
edrici decapitari iusse¬
rat: pronuntiantem
quod sui sanguinis
effusio. magno toti
anglie forẽt oispen¬
dio. ⁊ illa quidem
mortem presenti tu¬
lit animo. quia nec
moritura expalluit.
nec mortua consũpto
etiam sanguine uil

Expanded text:
maturavit; Sandwic vocatur portus ubi appulit, ultionem praecipue Gunhildis sororis intendens animo. Haec, non illepidae formae virago, Angliam cum Pallingo marito potenti comite venerat; et accepta Christianitate, obsidem se Danicae pacis fecerat. Eam cum caeteris Danis infaustus furor Edrici decapitari jusserat, pronunciantem quod sui sanguinis effusio magno toti Angliae foret dispendio. Et illa quidem mortem praesenti tulit animo, quia nec moritura expalluit, nec mortua, consumpto etiam sanguine, vul
Abbreviated transcription (Latin):
gaufredi preruptam
audatiam suꝑior nar¬
ratio patefecit. Is mo-¬
riens gaufredo soro¬
ris filio hereditatem
suam contradidit.
s industriam seculi
transfundere non po

Expanded text:
Gaufredi praeruptam audaciam superior narratio patefecit. Is moriens Gaufredo, sororis filio, haereditatem suam contradidit, sed industriam saeculi transfundere non po
Abbreviated transcription (Latin):
non desineret. incessere.
Contra quos cum co¬
pie angłoꝵ constitissẽt.
non solito lenocinio
fortuna regem adu

Expanded text:
non desineret 149 incessere; contra quos cum copiae Anglorum constitissent, non solito lenocinio fortuna regem adu
Abbreviated transcription (Latin):
francoꝵ regem con¬
tra patriam excita¬
uit. Quare ⁊ geni¬
toris benedictione
⁊ hereditate frustra¬
tus anglia post mor¬
tem eius caruit co¬
mitatu normãnie
iux retento. Ea quo¬
q post .ix. annos
fratri Willelmo pro
pecunia inuadata.
asyaticam expeditio¬
nem cum ceteris xp̃i

Expanded text:
Francorum regem contra patrem excitavit; quare et genitoris benedictione et haereditate frustratus, Anglia post mortem ejus caruit, comitatu Normanniae vix retento. Ea quoque post novem annos fratri Willelmo pro pecunia invadata, Asiaticam expeditionem cum caeteris Chri