comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuisticie partib ꝯtra iusticiam ⁊ dr̃etur insi per
ĩistitiam .r. p. state augi qr non posse. hoc uluti
ualidissimu positũ ciat imustũ esse ut homĩes
hominib dominantib seruiant. qmͣ tameri ius¬
titiam insi sequatur imꝑiosa curitas. cuus est
sumꝰ ẽ a parce iustitie io uictum ẽe ꝓtalio homib

Expanded text:
etur nisi per iniustitiam re publica stare augerique non posse, veluti hoc validissimum positum erat, iniustum esse ut homines hominibus dominantibus serviant; quam tamen iniustitiam nisi sequatur imperiosa civitas, cuius est sum est a parte iustitie, ideo iustum esse, quod talib
Abbreviated transcription (Latin):
mcenanisuit qui ẜmũt accepta mer¬
tede Icem ⁊ barones greco nomine
auna agri. uunt eiimi auiuide nementt
iq alimũte igrum locatum colentes ac de¬
hentes condiuonem genitali soio pp̃ agri¬
cuituram sõ domino possessoris ꝓ eo ꝙif
un s locatus est fundꝰ. Coloni autemi .iiii.
moĩs dñrt. Nam coloni aut romami sut
iiris prinati. Inquilm uocati siuit. qiͣ in¬
colentes aliena. Non enim hñt ꝓpͥam sedem
s interra aliena inhicarit. Diffeit iutem
int̾ inquilmũ ⁊ aduenam. Inquilmi eui
ħitatores sunt.ib incolendo. Indigenie sunt
indegrenti ubi ih̃itant. pegrim cc̃i suit
eo ꝙ iguõntur eoꝵ parentes a quib orti¬
cxistuuuit. sunt enim de longinqua regiõe
orbam uocabantur. qui iome ħitabam
qui nͥo inceteris locis oppidam. Nami so¬

Expanded text:
Mercenarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones greco nomine, cultura agri. Sunt enim aliunde venientes, atque alienum agrum locatum colentes ac debentes conditionem genitali solo, propter agriculturam sub dominio possessoris, pro eo quod his locatus est fundus. Coloni autem quatuor modis dicuntur: nam coloni aut Romani suntrerum privati. Inquilini vocati sunt, quasi incolentes aliena. Non enim habent propriam sedem, sed in terra aliena inhabitant. Differt autem inter inquilinum et advenam. Inquilini enim habitatores sunt, ab incolendo. Indigena sunt inde geniti, ubi inhabitant. Peregrini dicti sunt, eo quod ignorantur eoexistunt. Sunt enim de longinqua regione. Urbani vocabantur, qui Romae habitabant. Qui vero in ceteris locis, oppidani. Nam so
Abbreviated transcription (Latin):
antem sequitur regi tanꝙͣ precellenti. nõ ne¬
gamus qui p̃cellat impator tem poralibus
ilł dum taxat qui recipinut. ab eo temporaua:
s pontitex inspũalib antecellit. que canto st̃¬
tem poralio digniora: quanto aniia prefer᷑
corpori. Qante̾m sequitur. id umdans ma¬
sẽtonos ⁊ maio gladii acceꝑũt põtatem. s n
mstitit dignitates. Que sunt pontificał. iutte¬

Expanded text:
autem sequitur ›regi tamquam precellenti‹, non negatur, quin precellat imperator in temporalibus illos dused pontifex in spiritualibus antecellit, que tanto temporalibus sunt digniora, quanto anima prefertur corpori. Quod autem sequitur, ad vindictam maonos et malos gladii acceperit potestatem, sed in instituit dignitates, que sunt pontificalis auct
Abbreviated transcription (Latin):
pmitte puire. tolp.li .ii. ad lab̾. iura nõ insin¬
guias ꝑionas. s genauter ꝯstituũtur. Idem.i.
.xui. adeund. Rom ambigitur senatum ius
aut ꝑmictit auquid. ut ir fortis petat p̾mu
aut uetat aut sacratum nirginũ imptias nlli
petere liceat. uit ꝑunit. ut qui cedẽ fecit capite
płctatur. Eiis enim p̾mo. ut penauita mod̾a ᷑
humana. facte sunt autem leges. ut caꝵ metu
supplicio. iefirnetur nocendi fatultas. Ent aͥ lex¬

Expanded text:
 III ad Sabinum: Iura non in singulas personas, sed generaliter constituuntur. Idem libro XVI ad eundem: Non ambigitur senatum ius aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur. Eius enim premio aut pena, vita moderatur humana. Facte sunt autem leges, ut earum metsupplicio, refrenetur nocendi facultas. Erit aute
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ amatam. ut utrumqi tempꝰ ⁊ beuoꝵ ⁊ pa¬
tũ recte possit gub̾nari. Oeq principi placuit
qiue ꝯstitutiones applsantur. Ex hus quedam ꝑ¬
sonales sunt. ut ꝙ pͥnceps alicui ob m̾itum mn¬
duisit. uł sicui pẽm ptrogauit. ur sicui sine ex

Expanded text:
e armatam, ut utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit gubernari. Quodque principi placuit, que constitutiones appellantur. Ex his quedam personales sunt, ut quod princeps alicui ob meritum indulsit, vel si cui penam irrogavit, vel si cui sine ex
Abbreviated transcription (Latin):
nm rex ꝓuictoria ppłi sui serp̃m mori. xxx¬
tradidit. Nam murato regũ hĩtu samiẽta col¬
ligens castra hostiũ ingressus. a milti quem
taite ĩ urgio pcussat interfectus est. undeito
porticum ⁊ iurgiam codi detios duces rõnoꝵ
se ꝑ suns ex̾citib morti deuonisse ꝑcelebre est. iu¬
lius cesar dicere solitus erat. dux qui nõ iaborat
ut milicib carus sit. militem nestit amare. nel¬
cit humanitatem ducis mexcitu ⁊ aduersus
hostes cebere õe. Idem ꝑ istorem in uitua ꝯie

Expanded text:
um rex, pro victoria populi sui seipsum morte tradidit. Nam mutato regis habitu, sarmenta colligens, castra hostium ingressus, a milite quem falce in iurgio percusserat, interfectus est. Unde istud poeticum: Et iurgia Codri. Decios duces Romanorum se pro suis exercitibus morti devovisse percelebre est. Iulius Cesar dicere solitus erat: dux qui non laborat ut militibus charus sit, militem nescit amare, nescit humanitatem ducis in exercitu et adversus hostes debere esse. Idem pistorem in vincula
Abbreviated transcription (Latin):
ait epła sem imꝑatoris. uetus prouerbium
est. nec omia nec semp. uec ab ommb. Na̾
ualde in inimanum est ci nemine accipere pas
si auibi latoꝵ requies. doloꝵqr solacuiz non
possit ineum. ac si nauftragi de penculo
facinus enatent. si pgrandi saitina onereu¬
mediolanensis ep̃c ubi publicos cxrei¬
nlidore medicus cximiniꝰ imanior firb
sam furtimens delinquit hic. autem confidẽ¬
ter fur laqueos legis fimet. hic quicquid fe¬
cent legem uocat. Quis eo miquior qui ub̾
iustitiẽ. instĩam dampnat ⁊armmis Imugẽ¬
tie spoliat mun̾at ⁊ caadit. Iunocentes: le¬
gem utiq lege ꝑmnit ⁊ dum alios urget aͥ
legem exlex ẽst. publicanoꝵ autem amax¬
mĩo us ad mĩniũ cotus ꝯtussiom pociuis
trͣ iusticie uatat uta in ppłm debathatur.¬

Expanded text:
imperatoris. Vetus proverbium est: nec omnia, nec semper, nec de omnibus. Nam valde inhumanum est a nemine accipere, passi alibi laborum requies dolorumque solatium non possit inveniri, ac si naufragi de periculo facilius enatent, si pregrandi sarcina onerenMediolanensis episcopus, ubi publicos exapudore, medicus exterminii, immanior furibus. Nam fur timens delinquit, hic autem confidenter. Fur laqueos legis timet, hic quicquid fecerit legem vocat. Quis eo iniquior, qui verbis iustitie iustitiam damnat et armis innocentie spoliat, vulnerat, occidit innocentes? Lege utique legem perimit et dum alios urget ad legem, exlex est. Publicanorum autem a maximo usque ad minimum cetus concussioni potius quam iustitie vacat et ita in populum deba
Abbreviated transcription (Latin):
postulare. ut maia uolmitas. aduersancu
enis mimist̾io careat effcũ ⁊ honoꝵ uolũtas
enis suffragio sorciatur effc̃m. aliud spem su¬
am adeo intoĩem timsfetre ut. aduersci que
infem̃tur adeo. ad inte correpc̃õm hum. anopel¬
lantur.auxilio. mulla p̃cedente correctione. pet̾e
ergo. urp̃stare intribulacione sb̾sidiũ ut uo¬
iup̾tuo se quus incrĩe uinat est campnabile
pet̾e. iutẽ ur prare solaciũ ut maia facultas
delinquendi adimatur. ut ecc̃a pacem adipi¬
catur. ut aliquis multoꝵ ntilitatib euetur u¬
tile est ⁊ honestum dissimulare uero grans¬
simu. hinc de paulo legnur. ꝙ cm quidã inde¬
oꝵ irassent. se nõ ꝯmestiuos panem insi cũ
int̾fic̾ent. pecut milites a p̾tore. quoꝵ presidio
illesus euaretur ab inniria indoꝵ non sue no¬
inꝑtati. s om̃m utilicati uicturus. hmc ł eccłia
auxilium ab imꝑatore ad siui defensiomi pecͥe

Expanded text:
postulare, ut mala voluntas adversantium ejus ministerio careat effectu, et bonorum voluntas ejus suffragio sortiatur effectum; aliud spem suam a Deo in hominem transferre, ut adversa, quae inferuntur a Deo ad vitae correctionem, humano pellantur auxilio nulla praeergo vel prestare in tribulatione subsidium, ut voluptuose quis in crimine vivat, est damnabile. Petere autem vel prestare solatium, ut mala facultas delinquendi adimatur, ut ecclesia pacem adipiscatur, ut aliquis multorum utilitatibus servetur, utile est et honestum, dissimulare vero gravissimum. Hinc de Paulo legitur, quod cum quidam Iudeorum iurassent se non commesturos panem, nisi eum interficerent, petiit milites a pretore, quorum presidio illesus servaretur ab iniuria Iudeorum non sue voluptati, sed omnium utilitati victurus. Hinc etiam ecclesia auxilium ab
Abbreviated transcription (Latin):
tie discipima. Qui sine prima ẽ omibr es c
nis ẜinde est ac si capud corporis mumresc̾at
nt a meuibris. uit omino aut sine ingenti me¬
deitia femi nõ possit. Idem. eui in subdiros
potestas erat seuit. Idem ẽ. ac si pupil mm¬

Expanded text:
tie disciplina. Qui sine prima est, omnibus etus, perinde est ac si caput corporis intumescat, ut a membris, aut omnino, aut sine ingenti molestia, ferri non possit. Idem inquit: Cum in subditos potestas sevit, idem est ac si pupil
Abbreviated transcription (Latin):
deure natimili cuiq lititum est mm in repel¬
le inꝯtinenti ⁊ cum moderamine inculpate tu
tu de homiaidio. Miles hñs ustina uellum ꝯtra
alisi militem licite facit suũ quicquid caꝑit ab
hoste uł coadintorib eius siue sõditis suis sũ

Expanded text:
ure naturali cuique licitum est vim vi repellere incontinenti et cum moderamine inculpate tuttu de homicidio. Miles habens iustum bellum contra alium militem, licite facit suum quicquid capit ab hoste vel coadiutoribus, sive subditis suis sive
Abbreviated transcription (Latin):
mana cupiditate resum g̾itur non nat sqͥs
inquos nõ ħt quis ꝙͣ pot̾atem. msi desupdata
ago uir iustus si forte eciam sb̾ rege lominẽ
sadulego muitet itẽ põt ilło ibente mlitae¬
sit certũ nõ ẽ. ita ut fortasse itũ faciat ixgem
inquitas impandi Imiccentem autem m̾utẽ
angeas uidecur ee campnabue. preterea m
quacam ꝓ uicia scipendia militib ꝯstituta
sunt. ne dum sumptus q̃uitur predõ guassit
tolłandum at. s fit intoiłabile. dnm p̾dam
exactores. accumuant. Qncũq stuendia
sibi publice decceta ꝯsciiiutur si amplius qut

Expanded text:
mana cupiditate bellum geritur, non nocet sanctis, in quos non habet quisquam potestatem, nisi desuper datam. Ergo vir iustus, si forte etiam sub rege homine sacrilego militet, recte potest illo iubente militsit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas imperandi, innocentem auaugeas, videtur esse damnabile. Propterea in quadam provincia stipendia militibus constituta sunt, ne dum sumptus queritur, predo grassetur. tolerandum est, sed fit intolerabile, dum predam exactores accumulant. Quicumque stipendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit,
Abbreviated transcription (Latin):
le. s dies mortis. huic est ꝙmirĩs quas rex
rõnoꝵ misisse legitur ad regem frcoꝵ. bor¬
tans eum. ut liferoc suoc lib̾utib disciplimi
matui fateret adiecit int̾ cecera. Rex illratꝰ
ẽ qiͣ asinus coronatꝰ. Ꝙ si forte illiatus est
teite lratoꝵ ꝯsiuis cum regi ncce est. hincẽ
ꝙ cremplar legis asacerdodib leuitice tub
plato ut loecius cestis est res publicas fore
beatas dixit si cas aut sapientes regerent
aut eaꝵ rectores saꝑiencie student. Sapĩa

Expanded text:
le, sed dies mortis. Hinc est quod in literis, quas rex le, sed dies mortis. Hinc est quod in literis, quas rex Romanorum misisse legitur ad regem Francorum, hortans eum ut liberos suos liberalibus disciplinis institui faceret, adiecit inter cetera: rex illiteratus est quasi asinus corrarum consiliis eum regi necesse est. Hinc est quod exemplar legis sacerdotibus Leviticae tribus Plato enim, ut Boetius testis est, respublicas fore beatas dixit, si eas aut sapientes regerent, aut earum rectores sapientiae studerent. Sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
mo eiũ ħ cruma. in aliis ꝑmet eisdem sb̾iect
sequitur. nec hebit aun ⁊ argenti minensã põ¬
dera. Ꝙuid hic dicunt. qui domino phũte ĩr¬
gentum ⁊ aurum sibi tharpa ant. questum
er calumpnia tatientes ⁊ quentes hnadantia
uata enuint fiscalia que pubuta contitetiu. sle
autem mirũ si irgi no l bre pͥuata fistalia cũ
nec ip̃e suns sit: s spdicoꝵ. actor. De bac quor
sui ceicribet sibi deutrononim̃ legis hꝰ
in uolimume. Igitur princeps uris nõ¬
p̾cextũ milicie legem domim ꝑmittitur ignõ¬
ue. s ⁊ pͥnceps xp̃ianissimꝰ legib sus iudicet
nedediguetur pͥrincipes sacros tauones inu¬
cari. Incił enim est omĩs ꝯstitucio principi.
si nõ est ecc̃astice discipline conforims. Seqͥt
⁊ hebit secum leget q istud omib dieb uce
sue. Necessaria est ergo prmcipi ꝑicia lictaꝵ
cui cotidie legem domuin iegere p̃cipr̃. s ua
enum die lieg̾em no legit no ei dies inice est il¬

Expanded text:
 crimina in aliis puniet, eisdem subiectus? Sequitur: Nec habebit auri et argenti immensa pondera. Quid hic dicunt, qui domino prohibente, argentum et aurum sibi thesaurizant, questum ex calumnia facientes et querentes abundantiam rivata erunt fiscalia, que publica confitetur. Non autem mirum si regi non licet habere privata fiscalia, cum nec ipse suus sit, sed subditosui, describet sibi Deuteronomium legis huius in volumine. Igitur princeps iuris noextu militie legem domini permittitur ignorare, sed et princeps christianissimus legibus suis iudicet, ne dedignentur principes sacros canones imitari. Inutilis enim est omnis constitutio principis, si non est ecclesiastice discipline conformis. Sequitur: Et habebit secum legetque illud omnibus diebus vite sue. Necessaria est ergo principi peritia literarum, cui quotidie legem Domini legere precipitur. Qua enim die legem non legerit, non ei dies vite est il
Abbreviated transcription (Latin):
lcoio ht seragunta centimas mampulos tu¬
guita cortes duodecim tuminas ducẽtas.
tenos milites diuisas. unde ⁊ qui hus psunt
cencuriones dicũtur. sultentuati u̾o sunt
srecuuis polit in pello sunt. ut si primi defec̾it
ilti ipi quos subeẽ ditimus laborantib pͥmis
sbuemant. untea adisidiamd̾ poĩtur subcentu¬
natus. quasi annis dolosis instructus. sm̃ani¬
puuus ducentoꝵ ẽ muitum. Mampuli autem
dñ sunt multes siue quia bellum primo mauu
incipiebant.siue ꝙ anceꝙͣ signa ẽent mampu¬
los sbi .i. fasticuios stipue sxherde auciuus pio

Expanded text:
habet sexaginta centurias, manipulos triginta, cohortes duodecim, turmas ducentas. tenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, speculis positi in bello sunt, ut si primi defecerint, isti ipsi, quos subesse diximus, laborantibus primis subveniant. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est fasciculos stipule vel herbe alicuius, pro
Abbreviated transcription (Latin):
sitate lit sb̃diuis ouerosus. Equa multiplica¬
re est plures qm̃ ncaĩtas erigat uane głie ca
uł errore altius cong̾gare. Multominus crz
uit bestias cuices aut quelib portenta na¬
turr. De hystuonib autem ⁊̃ minir sciuris.

Expanded text:
sitate sit subditis onerosus. Equos multiplicare est plures quam necessitas exigat, vane glorie causa, vel errore alterius congregare. Multo minus igitur aut bestias truces aut quelibet portenta nature. De histrionibus autem et mimis, scurris,
Abbreviated transcription (Latin):
curatores. Ex sumina aronis. uicni dict:
qui .I. certum tempus esigebantur. Q uod. ẽt
ordinanis erat prefixum ut ip̃i nices ordĩa¬
noꝵ p̾sencium acq niuencium suppleient. sus¬
fecti nero qui decedencium siũ mortuoꝵ ⁊ absẽ¬
ciũ uices geb anti hiꝰ suffecti omia poteuant
agere que ꝑtinent ad mrisdãom rectoris pro
ticiones atq iupplicaciones inauriam intro¬
ducebant. quia cancels. ostus p̾erant. dicitur
cul cancellus ostiũ feneiduatũ in mod̾ cicis
ꝑ qd̃ patebat aditus ⁊ accessus. uł dnr᷑ cancel¬
larii. quia ccãsͥ ab assessorib scabebant ⁊¬
cancellabant .i. ad modum crucis de ducib¬
ducta pennia delebant.ui

Expanded text:
curatores. Summa Azonis Vicarii dicuntur qui infra certum tempus eligebantur, quod etiam ordinariis erat prefixum, ut ipsi vices ordinariorum presentium atque viventium supplerent, suffecti vero, qui decedentium sive mortuorum et absentium vices gerebant. Huiusmodi suffecti omnia poterant agere que pertinent ad iurisdictionem rectoris provtitiones atque supplicationes in curiam introducebant, quia cancellis et ostiis preerant. Dicitur enim cancellus ostium fenestratum in modum crucis, per quod patebat aditus et accessus. Vel dicuntur cancellarii, quia dicta sibi ab assessoribus scribebant et cancellabant, id est ad modum crucis dicta, penna delebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuũs oĩm possessio rõim una lireitas aco¬
sicio eoꝵ que celo terra manuq caꝑuitu
Item depositerei. ui comodate pecciũs restitu¬
domolentie ꝑ unu repuisio. Nam h si quid
huic simile est nũtyͣ iniustum. s nacurale

Expanded text:
communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum que celo, terra marique capiuntur. Item deposite rei vel commodate pecunie restitutio, violentie per vim repulsio. Nam hoc, ac si quid huic simile est, nunquam iniustum, sed naturale et
Abbreviated transcription (Latin):
maior. que uero caruatib minor. ut quanta
ẽ int̾ solem ⁊ luuam tanta Intpontitices et
mangio uelut medicamienta curantis. nẽc
illud oniitamꝰ ꝙ theodorus impator statut
legit satrosce sedis antistitis illi loco sine ali¬
qua dubitacione ⁊ si pars alia refragetur. ad

Expanded text:
maior; que vero carnalibus, minor, ut quanta est inter Solem et Lunam, tanta inter pontifices et amus necessario velut medicamenta curantis. Nec illud omittamus quod Theodosius imperator statuit legerit sacrosancte sedis antistitis, illico sine aliqua dubitatione, etiam si pars alia refragetur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
poralio estuit medib ⁊lcus sacrisaut sã¬
cuficiis aut in spnalib ut supiura quesa¬
tris itb ꝯpetunt que tem̾are sa criłm ẽ morte
trpiandum. Nerum sacratiũ smunitates ꝯ¬
uelle insurgere in denm est. Quicus sui maxĩe
Ganit curs sabmoꝵ uiccor nolens. agros su¬
os ex senatus ꝯsuico ampuan. g̾g alium porc¬
one ꝯtentus fuit malum ciiem dicens ce cu
todia fua cortuũ. quĩ cx ip̃o nita ꝓredit. Est
igitur ꝓuidendũ potati ne consiliatu eius
indigeant neue abiena inmod̾acius ꝯcupis¬
cant. Nichul est celestius ꝙͣ amare. ꝑ. nõ so¬
sune ualis. Onne anim uicium tanto ospce¬
cuis. in se crimen ht. quanto maior qui peccat

Expanded text:
poralibus est, ut in edibus et locis sacris, aut sacporalibus est, ut in edibus et locis sacris, aut sacrificiis aut in spiritualibus, ut super iura que sacris rebus competunt, que temerare sacrilegium est morte expiandum. Rerum sacrarum immunitates re, insurgere in Deum est. Cultus sui maxime Caius Curius Sabinorum victor nolens agros suos ex senatusconsulto ampliari, gregalium portione contentus fuit; malum civem dicens esse, cui todia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit. Est igitur providendum potestati, ne consiliarii eius indigeant, neve aliena immoderatius concupiscant. Nihil est scelestius quam amare pecunJuvenalis: Omne animi vitium tanto conspectius in se Crimen habet, quanto major qui peccat
Abbreviated transcription (Latin):
affectu mentis ⁊exlũcione corporis. ireuenei
que corporaliꝰ erhibetur. aut in psonis ꝯsisl
aut in reb. In ꝑsonis. aut a nacum. aut
ab officio. tlit. a morib. auita edicione. at
a fortuma. R atura ut parentes ꝯgnati ⁊ af¬
fines. Officiũ est debitum creqũdi que uni¬
tiu ex instituentis aut morio agͥenca st̃
Quoꝵ agendoꝵ ania ad publicum aua. id
suũ. tułtur ꝓtinent statum R ani officioꝵ
dunio. int. ab humano iure descendunt. pifͤ
officio tanta debetur reilencia quanta est e
mñtus. ex quo suiguioꝵ oꝑum asliduitas
manat. hic mrtutes ⁊ incia etiue opltit᷑
unce bonos ⁊ maios mores dicimꝰ moratos
siuic morigeros a bono morosor a malo nõi¬
anuis. Gõnoicio ẽ status ꝑsone formns
qui diunia ministiant. ceus pcetens aut
honeratur. ant sꝑuturicum illoꝵ honore
iꝯtemptum ꝓprium reputet dicens. Qm
noc spuit me spuit iqui nor recpit me re¬
cuit i enentia que in reb ouistit. aut in cor¬

Expanded text:
affectu mentis, et exhibitione corporis. Reverentia quae corporaliter exhibetur, aut in personis consistit, aut in rebus. In personis, aut a natura aut ab officio, aut a moribus, aut a conditione, aut a fortuna. Natura, ut parentes, cognati et affines. Officium est debitum exsequendi, quae unicuique ex institutis, aut moribus agenda sunt, quorum agendorum alia ad publicum, alia ad suum cujusque pertinent statum. Nam officiorum vino aut ab humano iure descendunt. Publico officio tanta debetur reverentia, quanta est emhabitus, ex quo singulorum operum assiduitas manat. Hinc virtutes et vitia eque complectitur: unde bonos et malos mores dicimus, moratos sive morigeros a bono, morosos a malo nominamus. Conditio est status persone fortuitus, qui divina iura ministrant, deus pre ceteris aut honoratur aut spernitur cum illorum honorem et contemptum, proprium reputet dicens: Qui vos spernit me spernit et qui vos recipit me recipit. Reverentia que in rebus consistit aut in cor
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ hoĩm. uł donec ip̃e hostis offerat ius uel
uelit satisface ip̃is sb̃ditos. antem illos am de¬
um plusꝙͣ homines timenter nouint suo do¬
mino lllicico impendere consilium auxstium
uł fauorem credonullatenꝰ spoliandos. xxxx
tib ꝓbatur. dominꝰ eũ cum ab herode
q̃reretur. ro int̾ficiendum non patrocinium.
sibi que funt. umorum. cũ occulto instictu pͭ¬
s meum oũtissem anus indeoꝵ. s fugiens n
egyptum latuitiꝰ ꝑ septeninu. Ip̃i cͦtioguũ¬
dei cptun ducti sunt. quia sꝑem sue lib̾acio¬
ns non insolo dõ. s⁊̃ in homime posu̾it. Sed
multa nite p̃stantur. que tamen sure nõ petut᷑
lomis emim nõ uite sumne mndc̾am pecit. qui.
malum ꝓ malo reoderet. Non quia miqua est

Expanded text:
donec ipse hostis offerat ius vel velit satisfacere ipsi. Subditos autem illos, qui deum plus quam homines timentes, nolunt suo domino in bello illicito impendere consilium, auxilium vel favorem, credo nullatenus spoliandos vel tibus probatur. Dominus enim cum ab Herode quereretur ad interficiendum, non patrocinium sibi quesivit armorum, cum occulto instructu posset in eum convertisse manus Iudeorum, sed fugiens in Egyptum latuit ibi per septennium. Ipsi etiam Iudei captivi ducti sunt, quia spem sue liberationis, non in solo deo, sed etiam in homine posuerunt. Sed multa rite prestantur, que tamen iure non petuntur: bonus enim non rite iniurie vindictam petit, quia malum pro malo redderet, non qui
Abbreviated transcription (Latin):
pis ẽut ea die qua quis miitari tinguio
decoratur ecc̃am sollempint̾ adeat gsadeo¬
q suꝑ altare poito ⁊ oblato quasi celebri ꝓ¬
tessioue fca se ip̃m altans obsequeo deuone¬
at ⁊ gladii .i. ofaicii sui iugem deo spondepat
insua ꝓfessione facunt. qm̃ ep̃i ur albates
quitedulam offerũt. in quib dam ⁊ ioic mo¬
repentine infumitatis nccitas ocegit. sed
totã nocte stantem orare. ¶Nimuiroñũ
tidem. nec atbati mõchꝰ. nec prĩ fius. nec
dno euus nec manito uxor. de regiñe¬
Ist enim principis ꝓuidere . xxu.¬
inpͥmis ne miles suam perdat uino¬
centiam ꝑ defensione .re. pubuce. siue
qua res pubuca salua ẽẽ nõ ꝑt somus .n.
cłie pͥnceps bonus est i iudexicorruptus
gent᷑. ꝙonu iurias ⁊ dampna corngit:
⁊timua omia media cquitate pimit. Cui
otficiuu eit illis qui iniuiũ possunt płimi
dia ferit. ⁊ tum dimicat amari sus eni uni¬

Expanded text:
nis est, ut ea die qua quis militari cingulo decoratur, ecclesiam solemniter adeat gladioque super altare posito et oblato, quasi celebri professione facta, seipsum altaris obsequio devoveat et gladii, id est officii sui, iugem deo spondeat in sua professione faciunt, quam episcopi vel abbates, qui schedulam offerunt. In quibusdam etiam locis mo forte repentine infirmitatis necessitas coegerit: sed tota nocte stantem orare primum hominumdebet fidem, nec abbati monachus, nec patri filius, nec domino servus, nec marito uxor. DE REGIst enim principis providere in primis ne miles suam perdat innocentiam pro defensione rei publice, sine qua res publica salua esse non potest. Solus enim ille princeps bonus est et iudex incorruptus amna corrigit et crimina omnia media equitate punit; cuius officium est, illis qui minimum possunt, plurimum dia ferit et cum dimicat, amaritudinem nul
Abbreviated transcription (Latin):
uaor ut dcm est principib de Reuenͣ¬
peilenciam dei tuicum sui disci sui¬
punam officialium ⁊ potatum. affcuit .xx.
precr̃om sb̾ditoꝵ. miro aut̃ mõdeus deus m¬
alliciam sui sic infundit ut sõtanat. Sic sb¬
trait. uc infundat. In mulcis euĩ mulcipli
lucet. est autem a marestate nurabił. ã sa¬
pienciã uen abil amabil abonitate. ⁊hic est

Expanded text:
uor, ut dictum est, principibus inverentiam dei, cultum sui, disciplinam officialium et potestatem affectum et protectionem subditorum. Miro autem modo deus intelligentiam sui sic infundit, ut subtrahat, sic subtrahit, ut infundat. In multis enim multipliciter lucet. Est autem a maiestate mirabilis, a sapientia venerabilis, amabilis a bonitate.
Abbreviated transcription (Latin):
unusquis: se nõ retecere a malicia. inili post to¬
puusunt qui hñt plenam miliciam. Nam
uo sbitum bellum no solum mules. s ⁊ ceti euo¬
cantur. unde ⁊ consui solebat dic̾e qui rem pu¬
bucam saluam ẽẽ nuit me sequatur. Gõnira¬
aingulos iurare nd patitur. s repente cossigit᷑
multuacio dr̃. Nacie autem ude forme fe¬
conua agmen. at forma s nomina ab ip̃is
reb dequib translata sunt mutuantur aciei
rebꝰ c̃fcrio aitmata sit ⁊ acumme gladioꝵ. ex¬
citus multitudo exuno genere au ercertitati¬
ꝯne celliuerata cit. Easses dc̃e sunt ꝓpt̾ diui¬
dionem ercertitus qui postea mampun cc̃i
sunt. Ia m postea ⁊ caslita nanũ tc̃a. Nodꝰ
none est densa peditum multitudo situt tur¬
ma equitum. frodum autem cc̃m ꝓdiffi¬
cultate. sic dc̃s eo ꝙ uix possit resolui. enne
est collta in unũ militũ mnuititudo. qĩ ce¬

Expanded text:
non recedere a militia, nisi post coet hi sunt qui habent plenam militiam. Nam tio, dum ad subitum bellum non solum miles sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: 'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniurasingulomultuatio dicitur. In acie autem istae fere focornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata est. Classes dicte sunt propter divisionem exercitus, qui postea manipuli dicti sunt. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodus autem pro difficultate sic dictus est, quod vix possit resolui. Cuneus est collecta in unum militum multitudo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ꝓpͥum sufficere debere poepit. militare
utiq non ꝓhibuit. item enudem.ao lonefa¬
cium. Noli extimare nemĩem deo platere
posse qui arnus uellicis mĩstrat. In hus crat
scus do. ⁊tencuno qui ait. Nõ fosũ digu
ut intres sb̾tectum meumi. derecta ĩtẽcõe tou
uet in pace. son enim pax quiturixun
ut benum ex̃teatur.s uelum queritur. ut par
aouiratur. Eito go uelsando pacificus. ut eor
quos expugnas ad pacis utilitatem iũcendo
ꝑducas. Itaq hostem pugnãtem deprimat
ncãcas nõ nouintas. sicũt autem bellanti
cuipatur ĩ bello. in quia moriũtur qũ mõ¬
ntum. ut domĩentur in pace uicti. bat repre¬
hendiue tuudoꝵ est. Non ieligiosoꝵ fgendi
cupiditas ulascendi credusita s inꝑsicat
atq in piacabił ammꝰ fentas ie bellandi li¬
bido domiandi. siqͥua srimua hec sunt que in
discedere milices ⁊ tĩc cubuta cesau moisetiro¬
di qr ꝓpbella intia milit saipendia miouitiir¬

Expanded text:
ium sufficere debere precepit, militare utique non prohibuit. Item eiusdem ad Bonifacium: Noli existimare neminem deo placere posse qui armis bellicis ministrat. In his erat sanctus David et centurio qui ait: non sum dignus ut intres sub tectum mvet in pace. Non enim pax queritur, ut bellum exerceatur, sed bellum queritur, ut pax acquiratur. Esto ergo bellando pacificus, ut eos quos expugnas, ad pacis utilitatem vincendo perducas.Itaque hostem pugnantem necessitas deprimat, non voluntas. Sicut autem bellanti culpatur in bello? an quia moriuntur quandoque morituri, ut domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatatque implicabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia hec sunt que in discedere milites et Christus tributa Cesari monet reddi, q
Abbreviated transcription (Latin):
uima est. Rocentes nõ impedire ĩmisticia. cõ¬
tiuuelia ẽ. qnͣ tiorem mentic mlesione altiꝰ
manfesta oꝑis sequela comitatur. dolus ut a
quibcam diffinitur ẽ cum aliud agitur ⁊ ali¬
ud suilatur. malus qũ fit intenc̾ione nocen¬
di ⁊ quat insidiis noc. dolus igitur. quia ce
timore ẽ adusatur fortitudim. ꝯtimmelia ꝑ¬
dentie. que dicit sibi ip̃i quid supbis terca
⁊ tinis. inuriam tempancia no. idimictit. no¬
lens inferre. anii ꝙ sib noll. Io. alio irrogan.

Expanded text:
est, nocentes non impedire, iniustitia. Contumelia est quando tumorem mentis in lesione alterius manifesta operis sequela comitatur. Dolus, ut a quibusdam diffinitur, est cum aliud agitur et aliud simulatur. Malus, quando fit intentione nocendi et quasi insidiis nocet. Dolus igitur, quia ex timore est, adversatur fortitudini. Contumelia prudentie, que dicit sibi ipsi: Quid superbis terra et cinis. Iniustitiam temperantia non admittit, nolens inferre alii, quod sibi nollet ab alio irrogari.
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. stam tỹro fortis. Iam postea in usum
tatem ⁊audelissimam domĩacõni .i.
in ppłis excentes. De hus qͥ post ieges rẽ pis¬
Onsules applsati sunt acõsulendo rex
siam cũ romani regum srbaui dount¬
mĩacom nõ ferrent a inmia imꝑia
binos qr ꝯsules sibi fecenut. Nam fastim
regiũ nõ lemuolencia ꝯsulentis. s suꝑbia
domiantis crat. huic gͥ ꝯsules applłati st̃
uł a ꝯsulendo aiuibul.⁊ regendo cuncta co
gerũdut nec insolenc diu maneret ⁊modema¬
cor ato succuneret. Inde autem duo pares
qr unus rem tiuilem alt̾ rem militarem
admanstiabat. Regnau̾nt aut̾ annis sł¬

Expanded text:
batur, nam tyro fortis. Iam postea in usum batur, nam tyro fortis. Iam postea in usum tatem et crudelissimam dominationem in populis exercentes. DE HIS QUI POST REGES REMPonsules appellati sunt a consulendo. Nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastus regius non benevolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati sunt, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta congerunt, ut nec insolens diu maneret et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabat. Regnaverunt autem annis qu
Abbreviated transcription (Latin):
signficatr ⁊ oromis. regnũ a iegro ĩbin
uimise naciones suis queq tem porib na
abalto soluctur. Demq regua comanor
de ytalie regũtula crortum totimi orlem cer
raumi paus itim uellig̾ando optinut. om̃es
eni naciones uł iitecte ab cis uł mputo t
suituti funt sbingate. Reges a regendo uo¬
cacisinit. Non autem regit qui non corngn
Recte igitur faciendo regis nom̃ temr petran¬
do anułtit. unde ⁊ cipud uet̾es tale erat pro¬
uerbium. Rexetis si recte facias si no facias
non etis regis uirtutes p̃cipue due sũt. Ius¬
ticia ⁊ pietas ꝓluc auitem m regib laudat᷑
pictas. feam usticia ꝑse seu̾a est. reges ͣ¬
obhanc cãm apud grecos basilei uccani
coronas hũt. Qnãto enĩ quis magͥ pponit᷑
tanto amplius ponde laboꝵ grauatiu. tyrã¬
m grece dur Idem latine ⁊ roges. Nam apd̾
uetcres int̾ regem ⁊ tyramui mina discrcĩs
ent. ut pari michi patis ent dextram tetigil¬
se treanm. fortes enimi reges tyranu uoca¬

Expanded text:
significatur et ordinis. Regnum, a regibus dictum, universe nationes suis quoque temporibus haab altero solveretur. Denique regnum Romanorum de Italie regiuncula exortum, totum orum, paulatim belligerando, obtinuit. Omnes enim nationes, vel interfecte ab eis, vel tributo et servituti sunt subiugate. Reges autem a regendo vocati sunt; non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur: unde et apud veteres tale erat proverbium: rex eris si rectem facias, si non facias non eris. Regie virtutes precipue due sunt: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas, nam iustitia per se severa est. Reges ob hanc causam apud Graecos basileis vocantcoronas habent: quanto enim quisque magis praeponitur, tanto amplius pondere laborum gravatur. Tyranni Graece dicuntur, iidem Latine et reges; nam apud veteres inter regem et tyrannum nulla discretio est, ut: Pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Fortes enim reges tyranni voca
Abbreviated transcription (Latin):
fint.o morig̾ari. donec meo ꝑficiatur regi¬
a uirtꝰ aat q rex ꝑfectus stertia legũ. in qnͣt
.si homo pt̃ ad iuenire cuusq rei modum
sicut ea questatuta sunt de cultu dei de fide ⁊
sunt. una nnscũs. alia in accionib. ¶ actor¬

Expanded text:
at morigerari, donec in eo perficiatur regia virtus fiatque rex perfectus. Tertia legum, in qua scilicet homo potest adinvenire cuiusque rei modum, sicut ea que statuta sunt de cultu dei, de fide esunt: una in scientiis, alia in actionibus. Vinc
Abbreviated transcription (Latin):
dimorẽs aipud inferos tũ thbus ut anut
unus est. s quot sunt diũcicua curiatum.
utͣ ch̾oi. cota famuia aut mordet. ut la¬
trat. uetus ꝓuerbium est. uatue monus tem̾¬
ania pecicio est. Im portumis p̾tor est. qui
dandas res ad uerba ꝯfidit. apud aduocatos¬
quoq uip̃m silencium uenale ẽ ħ fortassir
adcmostent accepunt. Qui cũ antodinsi
reni. Cansidicoꝵ luigna dampnifita est n
cam ut dici sol tiñib argenteis mucias.
Nichil ant̾ ut ait senaca uenali mĩa turpiꝰ
taꝵ tent. qui cum heret. aliquĩ põtatem
ob iudicand̾ uł no demitiand̾ pecauam ac¬
ceꝑit. quo magis aut nmꝰ quid ex oficio
faceret. Item qr omnes ꝯgintores ac in¬
dices a peccumis ⁊ patrosnis manus ab¬
stineant. n auenũ uuigiũ suam putant
predams płebiscito ⁊ continetur ne quis
p̾sidiũ miamᷤᷤ donũ uecaipet. nisi esculentum
paulencum. ue⁊ io quidem intra dies pelos¬

Expanded text:
res apud inferos cum Cerberus, ut aiunt, unus est, sed quot sunt diverticula curiarum, tot cerberi. Tota familia aut mordet, aut latrat. Vetus proverbium est: vacue manus temeraria petitio est. Importunus precator est, qui dandas res ad verba confidit. Apud adquoque et ipsum silentium venale est. Hoc fortassis a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodium rem. Causidicorum lingua damnifica est, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nihil autem, ut ait Seneca, venali misericordia darum tenetur, qui cum haberet aliquam potestatem, ob iudicandum, vel non denunciandum, pecuniam acceperit, quo magis aut minus quid ex officio faceret. Itemque omnes cognitores ac iudices a pecuniis et patrociniis manus abstineant, neque alienum iurgium suam putent rum Plebi scito continetur, ut ne quis praesidum munus donum caperet nisi esculentum potulentumve, quod intra dies pro
Abbreviated transcription (Latin):
pat cremplo. Quia componitur orbis regis
ad exemplum. nec sic mflect̾e sensus numdno
semꝑ cum principe nusgus. Sequitur neche¬
bit urores pluumas. quae ifficiãt animur
eis. Cum in alus plures neores ẽe umius
licitum fuit. ut in abratam ⁊ lacob. i ꝑsaait
guicia ꝓpagande prous ⁊ ficelem ppłm dua¬
tandi. in iegib ꝑpetuo oꝑtin. ut una unius

Expanded text:
pat exemplo: quia Componitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanosemper cum principe vulgus . Sequitur. Nec habebit uxores plurimas, que afficiant animam eius. Cum in aliis plures uxores esse unius licitum fuerit, ut in Abraham et Iacob et Isaac, gratia propagande prolis et fidelem populum dilatandi, in regibus perpetuo obtinet u
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ romanũ ferat ⁊ sino publicus delitta dĩ¬
cipuloꝵ refundere soleat in p̃ceptores. sic sene¬
ca ueronis sui mito. decra enciumm ciapitur
iiguis adolescentiũ suoꝵ tem̾itas. in quĩtilia¬
num resunditur. ⁊ socates in pupillum siã
fuisse clemencior tamiatur. tuuo cudius n¬
tissime geres. si uo recestis ate ip̃o. Si pͥo te toͣ¬
si obtempas plutardsi iuuendi hẽs auitorẽ
alioqui presentem epłam testem iuocõ. quia
mꝑniciem imꝑii non ꝑgis auctore plutao
leqnũtur autem postea posatice ꝯstitutionis

Expanded text:
 romanum feriat et sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Sic Seneca Neronis sui merito detrahentium carpitur linguis; adolescentium suorum temeritas in Quintilianum refunditur et Socrates in pupillum suum fuisse clementior criminatur. Tu vero quod vis rectissime geres, si non recesseris a teipso, si primo te comsi obtemperas, Plutarchum vivendi habes authorem. Alioquin presentem epistolam testem invoco, quia in perniciem imperii non pergis authore Plutarcho. Sequuntur autem postea politice constitutionis
Abbreviated transcription (Latin):
ui qui nre belli possent occroia nictorib
cu appliati. ancille asustentatulo uocate
sunt. ancon enim grece cubitus or̃. unde
⁊ anconem dicinuis. inaucipum ẽ qͥcas¬
iuauu capi subdiq pt̃. ut homo equus. ouis.
ni enii aniatia statiunt uata sunt. mancipi¬
ũ ee pritantur. Namea que in restutianor

Expanded text:
i qui iure belli possent occidi, a victoribus servi appellati. Ancille a sustentaculo vocate sunt. Ancon enim grece cubitus dicitur. Unde et anconem dicimus. Mancipium est quicquid manu capi subdique potest, ut homo, equus, ovis. Hac enim animalia statim ut nata sunt, mancipium esse putantur. Nam et ea que in bestiar
Abbreviated transcription (Latin):
eleganter describit ĩn bello pͥncipum.¬
puschrimo. cui instribr institutio traiam. eu
principiũ ħ ẽ plutaitus cimiano sałm dicit
Modestiam tuam nouam nõ appetere p̾ncira¬
tum. quem tamen semꝑ moꝵ elegancia mẽ¬
tens inouisti. Quo quidem tanto digmoriũ¬
dicans. qnͣto a crimĩe ambitionie uidis esse
remocior. tue itaq uututi ꝯgratulor ⁊ fortue
mee. si camen uecte gessis quem ꝓbe m̾uisti. au¬
oquĩ te ⁊ me piculis tetrahencium signis sb̃

Expanded text:
eleganter descripsit in libello pulcherrimo, qui inscribitur Institutio Traiani, cuius principium hoc est: Plutarchus Traiano salutem dicit. Modestiam tuam noveram non appetere principatum, quem tamen semper morum elegantia merens induisti. Quo quidem tanto dignior iudicaris, quanto a crimine ambitionis videris esse remotior. Tue itaque virtuti congratulor et fortune mee si tamen recte gesseris, quem probe meruisti. Alioquin te et me, periculis
Abbreviated transcription (Latin):
quare .s. no mutar ꝓturatores indit se in
ħ partere pediciue. scientes enim ꝓturato¬
uius ꝙͣ brẽmus⁊ qui recentes iu ꝑueniu̾t.
dissixant quitquid nu eniũt. Q nod ou̾dͥ
cremplo cuusdam nulnati. qui cum iac̾et
carum a mulnere snpuenens alx putauit
ꝙ ħ omitteret exmbecillitate ⁊ abegit mus¬
ces que opu̾ant iunꝰ. ad quem ille. male
fecisti michi quia musce quiis amouisti.¬
iam plene erant sangule ⁊ ꝑtius moiestabãt
me. Que iutẽ sr̃uement recentes acrius pu¬
ment᷑ me. sie ⁊ ꝓaratores uroffciales re¬
cnt sostituti accius in sb̃iectos teseriũt. ac¬

Expanded text:
et non mutaret procuratores, respondit se in hoc parcere plebecule. Scientes enim procuratovius, quantó brevius. Qui recentes superveniunt dissipant quicquid inveniunt. Quod ostendit exemplo cuiusdam vulnerati, qui cum iaceret carum a vulnere, superveniens alter putavit quod hoc omitteret ex imbecillitate et abegit muscas que operuerant vulnus. Ad quem ille: Male fecisti mihi, quia musce quas amovistiam plene erant sanguine et parcius molestabant me; que autem supervenient recentes, acrius pungent me. Sic et procuratores, vel officiales recenter substituti, acrius in subiectos deseviunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmenus se habebunt que indomiti det̾ins se hu̾uit.
sb̾dituma ẽ ut ista racio firmaretur uelut a nͣ
sumptum nobue exemplum. atq dcu est. Eur gͥ
latis edoctum ẽ. quib dam Ee utilem fuitutem
est eẽ iusticie. quando quidem do̾ nõ fuens ulło
mo põt iusteammꝰ corpori ait rõ uiciis imꝑa¬

Expanded text:
i melius se habebunt, quia indomiti deterius se habuerint. Subditumque est, ut ista ratio firmaretur, velut a natura sumptum nobile exemplum, atque dictum est: cur igitur oc exemplo satis edoctum est quibusdam esse utilem seruitutem, est esse iustitiae? quando quidem Deo non seruiens nullo modo potest iuste
Abbreviated transcription (Latin):
mitus. Eaud gͦ mimũ prodest. si regna untu¬
tũ timctate si obest. Nua quoq hmuitita ᷤᷤ
marima ꝑe supbie ẽ. Item ad simstiam dedi
ẽ aid unidam. ad cextram no qui mansuetu
iste ⁊ filius emi sr̃ ifrł. De mitute nã
parentum sepe ꝓtendr̃ successio filioꝵ
isuccedentium felicitas ex decedencium miqͣ
agente ingentem mͣsfertur ꝑp̃ tmstitiae i ĩm¬

Expanded text:
si regina virtutum nimietate sua obest. Nimia quoque humilitas maxima pars superbie est. Item ad sinistram declinest ad vindictam. Ad dexteram vero qui mansuetudpse et filius eius super Israel. De virtute namque parentum sepe protenditur successio filiorum et succedentium. Felicitas ex decedentium iniqua gente in gentem transfertur, propter iniu
Abbreviated transcription (Latin):
taciend crecebant. unde ⁊ anciqui phĩ y̾ma
gĩem sapiencie ꝑre forib om templorum
ungi cum h. ac subscupaone tensuerunt.
u̾sus me genut pepent manoria. Ego o¬
⁊ gerendoꝵ omittendoꝵq scĩa. huic insiste
pħari est. ab inicio urbis condite nomina se¬
mim aureis ts scripta funt. unde ⁊ ip̃i pat
tͣ eniiimmilitas satis indr̃ ⁊ mendata prĩci¬
pio qr difficilimum est. ut gradus honorir
nõ paniat tͣmorem in animõ presidentis. p̾ua¬
pes sicut medici. nũ ꝙͣ uti debent granb re¬
medus. ma cum lemũ oñficio cesiderata saĩ¬
tas desꝑatur. unde lucius principem seneu
turant. nũe cx manicione in repletis. ms̃c
iefeccione innacius adolorem sedant. minc
canc̾io. nũc fomentis. Si emĩ cicharedi. alu¬
ꝯtordem ieodant. quanta soslicitudine or
pricipem mod̾ar. ut sõditos reddat qͣl un̾a¬
ꝙͣ intensius ꝓtendi. Sit ꝑigͥ.id pem pͥncepe
ad prenia uclox. ⁊ doleat quociens crgui

Expanded text:
faciendum credebant, unde et antiqui philosophi, imaginem sapientie pre foribus omnium templorum pingi, cum hac subscriptione censuerunt: Usus me genuit, peperit memoria, ego oet gerendorum omittendorumque scientia. Huic insistere philosophari est. Ab initio urbis condite nomina senum aureis literis scripta sunt: unde et ipsi patres quam enim humilitas satis videtur commendata principibus, quia difficillimum est ut gradus honoris non pariat tumorem in animo presidentis. Principes sicut medici nunquam uti debent gravibus remediis, nisi cum levium beneficio desiderata sanitas desperatur. Unde Lucius: Principem senem curant, nunc ex inanitione in repletis, nunc refectione in vacuis et dolorem sedant, nunc cauterio, nunc fomentis. Si enim cytharedi aliconcordem reddant? Quanta solicitudine oportet principem moderari, ut subditos reddat quasi unaquam intensius protendi. Sit piger ad penam princeps, ad premia velox et doleat quotiens cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
tnlcuntes dectores uantur. Gonscripti milice
dicuntur. quia iitalib confrrũtur ab eoqui
ductunũ eit. sicut tnͣscripti uocantur. tum de
alia in aliam religiõm fumiseunt. Extubito¬
res dicũtur ꝑ eo ꝙͣ eccurias semꝑ agunt.
gunt enĩ exio militum. ⁊ in porticib crcu¬
bant pp̃ recalem custodiam. Gxtubie autem
dunne sut. inquie noctume. unde ⁊ ugiles
uelites erant apud romanos genus muicie
a uolutando uocat. łcti enim agilitate uiuener
cum amus sus post terga cqu̾itum ꝯsiliebãt
⁊ mor tum ad uostes uentum ẽẽnt equis dis

Expanded text:
esertores vocantur. Conscripti milites dicuntur, quia in tabulis conferuntur ab eo qui eos ducturus est, sicut transcripti vocantur cum de alia in aliam legionem transeunt; et iexcubias semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus excubant propter regalem custodiam. Excubie autem diurne sunt, vigilie nocturne, unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militie, a volitando vocati. Lecti enim agilitate iuvenes, cum armis suis post terga equitum considebant et mox cum ad hostes ventum esset, equis des
Abbreviated transcription (Latin):
plebib iura tribuant.Ciliarchi fut. qui milie
blunt. quos nos millenanios nũ cuꝑaniꝰ ⁊ ẽ
giecum nomen. Centuiones dã sunt co ꝙ
.x.⁊ centunones .s. miles dls est quia mille
gieganus ioest huiuł milicie. ex̃oromanus
uero qui obiurturem ꝓmouetur ex ordine. E¬
u̾ti dicũtur uet̾am soluti q muicia qui iami
Item ⁊ net̾am quia post multos muicie iatores
qmetis suffragium ꝯsecũtur. Equestres milites
ostiur acq armus gendis hues existunt. qui
ancna saciuũto ꝓrati funt muites no sunt.
romane aut̃ milicie mos fuit. pubes primoꝰ
deteitete annis. Namsextodecimo anno. tpro¬

Expanded text:
plebibus iura tribuunt. Chiliarchae sunt qui mille praesunt, quos nos millenarios nuncupamus; et est Graecum nomen. Centuriones dicti, eo quod feruntur. Miles dictus est, quia mille gregarius, id est humilis militie. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam Idem et veterani, quia post multos milite labores, quietis suffragium consequuntur. Equestres milites guntur atque armis gerendis habiles existunt; quique antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romane autem militie mos fuit puberes primos exercere armis. Nam sextodecimo anno tyro
Abbreviated transcription (Latin):
tor dur illustres. Scdi cxpectabues. terii cla¬
usium. Iam inf̾ius cinattum alquod genꝰ nõ
us ad simos annos eques romanus erat deĩ¬
de accipiebat bonorem senatorie dignitatis
enim udicare est. Item censores sunt patrĩo¬
moꝵ iudices a censuris applłati. Ex digestis.¬
E.i. ulpianus iabio scripsit enu qui postmor¬
tem patres senatoris natus sit. filium senci¬
toris ẽẽ. S cum qͥ postra qmͣ pĩ eius senatu
senatoris. quoꝵ sui nõ natura est. ulꝑinus
.l.ii. de tensib. Senatorer accipiendũ ẽ eos.
qui a patriciis ⁊ ꝯsulib us ad om̃s iuros
illustres descendunt. quia ⁊hii soli insenacu

Expanded text:
illustres, secundi expectabiles, tertii clarissimi. Iam inferius quartum aliquod genus non et, usque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatorie dignitatis.enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censuris appellati. Digesta Ulpianus: Labeo scripsit eum qui post mortem patris senatoris natus sit, filium senatoris esse. Sed eum, qui posteaquam pater eius senatu senatoris, quorum sententia vera est. Ulpianus libro II de censibus: Senatores accipiendum est eos, qui a patritiis et consulibus usque ad omnes viros illustres descendunt, quia et hi soli in senatu
Abbreviated transcription (Latin):
dñ io ipando excitui. S dnm du dutes t¬
nuis impatorus fuugentur. senatus censuit
ĩ ficu ipͥm regis nomẽ ⁊ reliqui possideãt
sicut cipud allanos ⁊ silu nomine. om̃s re¬
ges abanoꝵ suiui applłati sunt apud plas
aiastide. apud eaypios ꝑtolomei. apud acte¬
menses recropide. Iuguitus io nomen roma¬
nos nouien miꝑii est co ꝙ olmi augerent re
pubncam ampliando. Ꝙ nomen priꝰ sena¬
tus ectomano cesar tardidit. ut quia aurat
tertis ip̃o nonũe ⁊ tituio ꝯsectirentur. Mont¬
che sunt qui singularem pofsident pͥnciptũ
quar fuit aiceauder apud greco ⁊ iulius apus
romanos. Tecaihie sunt quartam partẽ reg¬
ro ꝙ mretoria potestate ꝓresunt pretores io
qui iprefecti quasi ppositores. presides uero¬
iti ꝯui ⁊ alicuius lcci tucelani presidi.¬
Enatui nomen etas dedit ꝙ semores
essent. alii asmendo dc̃os accipiũt semore s.
ñi eiũ agendi facultatem cabant. Sena¬
cu ꝯsultus a consulendo ⁊ tractando ẽ scũs cãi¬

Expanded text:
 imperando exercitui. Sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine, omnes reges Albanorum Silvii appellati sunt; apud Persas Arsacide; apud Egyptios Ptolomei; apud Athenienses Cecropide. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rem publicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Cesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. Monarche sunt qui singularem possident principatum, qualis fuit Alexander apud Grecos et Iulius apud Romanos. Tetrarche sunt quartam partem regeo quod pretoria potestate presunt. Pretores iidem qui et prefecti, quasi pdicti, quia alicujus loci tutelam praesidienatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dic