comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut non conocõni eius qui se
filium cẽ contendat prius di¬
cetur. cet̾e quoq lib̾tatis qo¬
nes ex testõ penoentes ĩtem¬
pus pubtatis deferuntur. cũ
exstaret impubes qui se fili¬
um defuncti oicet debitores¬
qr negentur cum filium ẽc oe¬
functi et intestati hr̃ditatem
ero carbonianum edictũ. s et
absenti erit prospicienoum.
ut cuitio p̾stetur. ¶Missum
aũt ex cuboniano ĩ possõm stu¬
oent p̾tores possõres future¬

Expanded text:
ut non condicioni eius, qui se filium esse contendat, praeiudicetur. ceterae quoque libertatis quaestiones ex testamento pendentes in tempus pubertatis differuntur. Cum extaret impubes, qui se filium defuncti diceret, debitoresque negent eum filium esse defuncti et intestati hereditatem ero Carbonianum edictum. sed et absenti erit prospiciendum, ut cautio praestetur. Missum autem ex Carboniano in possessionem student praetores poss
Abbreviated transcription (Latin):
scripẜit. scius ħrs esto tunc
ẽi si non est aticio scriptus
nec sciꝰ ab eo ncc ĩmito. hic
autem initẽc utrum ita qͥs
scribat. exhus ꝑtib quas
ascripsi. an ascripẜo ut su¬
piore modo dicas nulł. asc̾¬
ytis ptibus nulaam ẽs ĩsti¬
tutionem quomoͬtosuus¬

Expanded text:
scripsit, Seius heres esto": tunc enim si non est a Titio scriptus, nec Seius ab eo, nec immerito: hic autem interesse, utrum ita quis scribat: "ex his partibus quas adscripsi" an "adscripsero", ut superiori modo dicas nullis adscriptis partibus nullam esse institutionem: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
coroit. an senatus conͣsuitos.
locus sit. et ait senatus consu¬
coptu non uidetur sentire qͥ
nunciante custodes miẜiti
nullum preidicium sibi fa¬
cit licebit igitur ci ꝑ tum coi

Expanded text:
rit, an senatus consulto loc‹u›s sit. et ait Plancianum seneo partu non uidetur sentire, qununtiante custodes miserit, nullum praeiudicium sibi facit. licebit igitur ei partum edi
Abbreviated transcription (Latin):
quod si fẽm fu̾it non alit̾ nec¬
cesse hẽbit agnosce̾ nisi u̾e fi¬
lus fu̾ic. ¶uo notandum ẽ
quod denunciatio amarito ñ
incipit. S. a muliere s si ma¬
rito ultro custodes offerat. ctc
a non adinittat. uł si non den¬
ciau̾it muliez aut si tenuncia¬
uerit qurõ custodes aũt arbit̾o

Expanded text:
quod si factum fuerit, non alias necesse habebit agnoscere, nisi uere filius fuerit. Illud notandum est, quod denuntiatio a marito non incipit, sed a muliere: Sed si maritus ultro custodes offerat et ea non admittat, uel si non denuntiauerit mulier, aut si denuntiauerit quidem, custodes autem arbit
Abbreviated transcription (Latin):
comit qui sunt intra statu¬
tum num de tutela quei
absentib ur ꝓfecturs dela¬
ta est excusantur. nam sus¬
ceptam aña non deponunt.

Expanded text:
comites, qui sunt intra statutum numerum, de tutela, quae absentibus uel profecturis delata est, excusantur: nam susceptam antea non deponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
compandas reu̾suros oms si
compass oubium non est q̃n
debeat dici xortatilicum p̃ri¬
monium cos ꝑtin̾e debere.
ut est apiro mucium relatũ
cum funous erat legatus uł
cum instro. ui cum hus quei

Expanded text:
andas, recursuros, si comparassent: dubium non est, quin debeat dici ad Italicum patrimonium eos pertinere debere. ut est apud Mucium relatum, cum fundus erat legatus uel cum instrumento uel cum his qu
Abbreviated transcription (Latin):
Scre uroctuz non tantum
is qui abicit. et qui alimon¬
im denegas. et is qui publi¬
cis locis misdie causa expõit
quam ip̃c non babr .I Ap̃.¬

Expanded text:
re uidetur non tantum is qui abicit et qui alimonia denegat et is qui publicis locis misericordiae causa exponit, quam ipse non habet. Adopta
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit nicħ urori restitur da¬
bit aut ut ait lex ꝙ ad cum per¬
uenit. ¶ꝓuenisse accipimus si¬
ue iam eregit siue crige̾ potuit
qr acc̃o ei delita est. ¶ Adicitur
ĩ lege ut et si dolo malo aliquid
fc̾m sic quominus ad cum pcr¬
ueniat teneatur. ¶Si filiumi
ex ħrdau̾̾t pr̃onusiet ad cum
bona ubti pueniãt iudendum
est. an hr̃s hoc nomine teneat᷑
n ad ħrdem eius pueniat quo¬
modo fieri potest ut hoc nomi¬
ne teneatur. ¶de iuiro hroc q
cius lex tm̃ loquitur. de socõ suc¬
cessoribus q soci nichil in lege
cscriptum est et ħ iabo quasi
omissum adnotat: in quib
igitur casib iex deficit non er
nec utilis accõ ae comodanda.
¶Qait lex quanta pecunia erit
tantam pecãam daco ostendit.
estumationem hr̾oitatis uł bo¬
norum lib̾ti non ip̃am ħroita¬
tem non uoluisse prare nisi ip¬

Expanded text:
scripsit, nihil uxori restituet. Dabit autem, ut ait lex, quod ad eum peruenit. peruenisse accipimus, siue iam exegit siue exigere potest, quia actio ei delata est. Adicitur in lege, ut et, si dolo malo aliquid factum sit, quo minus ad eum perueniat, teneatur. Si filium exheredauerit patronus et ad eum bona liberti pertineant, uidendum est, an heres hoc nomine teneatur. neque ad heredem eius perueniat, quomodo fieri potest, ut hoc nomine teneatur? De uiro heredeque eius lex tantum loquitur: de socero successoribusque soceri nihil in lege scriptum est: et hoc Labeo quasi omissum adnotat. in quibus igitur casibus lex deficit, non erit nec utilis actio dand‹a›. Quod ait lex: 'quanta pecunia erit, tantam pecuniam dato', ostendit aestimationem hereditatis uel bonorum liberti, non ipsam hereditatem uo
Abbreviated transcription (Latin):
bacius boues ei fundo cessu¬
ros putant ubi opus fccissẽ:
non ubi man̾e consucuissẽt
cassellius ccͣ. labeonis sente̾¬
ciam probo. Lbeo.

Expanded text:
batius boues ei fundo cessuros putant, ubi opus fecissent, non ubi manere consueuissent: Cascellius contra.Labeonis sententiam probo. 5 Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
solidum accipere uoluisse te enĩ
siue fidei cominissolitẽ ꝯtestatus
estitatiiut nõ ħ̾eat licentiam altero
innouissimum priori non debe¬
bit tam ⁊ si nouissumus talis
sit in cuius ꝑsonalegatũ no cõ¬
sistat atq si ꝯuucti disiuctiueꝯ

Expanded text:
solidum accipere voluisse: tunc ensive fideicommisso litem contestatus est, ita tamen, ut non habeat licentiam altero in novissimum, priori non debebitur, tametsi novissimus talis sit, in cuius persona legatum non constitit. at si coniuncti disiunctive
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõꝯmunes ambobus ec hoc
enĩ uerẽ et sincutrius legati
nomine quicꝙ̃ ⁊̃ eẽt erceptũ
quod si hoc mõ eẽt eulegatu
tertores om̃s p̾ter uernas.

Expanded text:
 communes ambobus esse: hoc enim iuris est et si neutrius legati nomine quicquam esset exceptum. Quod si hoc modo esset legatum "textores omnes praeter vernas" et
Abbreviated transcription (Latin):
tindem dicimus. ergo et si
ita. lucius solum mõco ma¬
rccuus Isubciliter non pu¬
tat hodic ẜ proceoe. ¶Suins
aũt pius cum quro portiões
inter uroes distribuiss ita i¬

Expanded text:
tundem dicimus: ergo et si ita: 'Lucius' solummodo.Marcellus non insuptiliter non putat hodie hoc procedere. diuus autem Pius, cum quidam portiones inter heredes distribuisset ita: i
Abbreviated transcription (Latin):
legatiq int̾erount s ĩ froicomi¬
missarus hr̃oititibus ħroitati¬
his nolit adire hrditatem uissu
p̾toris adeat et restituat ꝙ bñfi¬
ciuim hus quibus singule res ꝑ
froicõmissum relicte sint nb̃nĩ
magis tribututũ est quĩ lega¬

Expanded text:
icommissariis hereditatibus id prheres nollet adire hereditatem, iussu praetoris adeat et restituat: quod beneficium his, quibus singulae res per fideicommissum relictae sint, non magis tributum est quam lega
Abbreviated transcription (Latin):
editum sit aguosc̾e sit nc̃ce ñ
coptinet ut si quis agnosce¬
se ptinet filium dice̾t᷑ si nim
ẜroem ẜeret quamius ex alio
conceptus sit qucumz enun
in quro incepit causa agi grã¬
oe pͥurdicium affert pro filio

Expanded text:
agnoscere sit necesse, non eo pertinet, ut, si quis agnoscere se filium diceret, suum heredem haberet, quamuis ex alio conceptus sit: quandoque enim, inquit, coepit causa agi, grande praeiudicium adfert pro filio
Abbreviated transcription (Latin):
tur ao p̾fcm̃ urbis remitten¬
quam ut corupta fide inqui¬
sitiois tutor constituatur.an
bona fode cõstitutum suc pre¬
donẽ bonis alieiuis ĩcumb̾e

Expanded text:
tur, ad praefectum urbis remittenquam, ut corrupta fide inquisitionis tutor constituatur, an bona fide constitutum velut praedonem bonis alienis incumbe
Abbreviated transcription (Latin):
Estator filium ⁊ urore sua hrdos
instituit. post ea epiam scripis¬
se dicitꝰ q̃ ⁊ quid qd in peculio hñ¬
in que epia ꝯtinent᷑. id filiũ ꝑti¬
nent. Endisi fides eple reticte¬

Expanded text:
ento filium et uxorem suam heredes instituit: postea epistulam scripsisse dicitur, qua et quidquid in peculio haban quae epistula continentur ad filium pertineant. respondi, si fides epistulae relict
Abbreviated transcription (Latin):
cautõm post mortem meã mut
esquta renoues ut nẽs tui dotem
tẽ pr̃̾is decesit mantus añꝙͣ re¬
nouaretur cautõdotalis ⁊ postea
nupta. aludecessit nuilio liborur
relicto uiuo adhuc ticio uno er
fr̃uꝰ quesitu est anticius petitõ¬
ne heret reꝵ que in dote fuerant
Rendi fid̾iꝯ. ab hrdibus sororis¬
se peti posse si pereã steti̾t quo
minus dotem fr̃ stipiuaretur.¬
ilium ⁊ filiam brdes instituit
⁊ubertis legata dedit cor q fidi
ꝯmint inhecueru auobis reto
ut quid quid uopis iegu cotẽ¬
tiñtis iuuentes ut post uoc fuuc
meis restituatis de functa testat᷑¬
cis filia meui aub̃tus deceisit he¬
rede instituto prone fiuoer ꝑar¬
te debitaer altero ertiancoquen¬

Expanded text:
cautionem post mortem meam mutes et ita renoues, ut fratres tui dotem tem patris decess‹it› maritus, antequam renouaretur cautio dotalis, et postea alii nupta decessit nullo liberorum relicto, uiuo adhuc Titio uno ex fratribus. quaesitum est, an Titius petitionem haberet rerum, quae in dotem fueranteicommissum ab heredibus sororis peti, si per eam stetit, quo minus dotem frater stipularetur.Filium et filiam heredes instituit et libertis legata dedit eorumque fidei commisit in haec uerba: 'a uobis peto, ut quidquid uobis legaui, contenti sitis uiuentes, ut post uos filiis meis restituatis'. defuncta testatricis filia Maeuia libertus decessit herede institut‹o› patronae filio ex parte debita, ex altera extraneo
Abbreviated transcription (Latin):
lis legauit ticii curo umiusa pris
bona obugata eẽnt mutua acce¬
ptã pecuma broitano editori soi¬
uerit i postiori obuganert qui c̃
ei debita nõ soluetur para uniũ¬

Expanded text:
lis legauit: filii, cum uniuersa bona patris obligata essent, mutua accepta pecunia hereditario creditori soluerunt et posteriori obligauerunt, qui, cum ei debitum non solueretur, praedia uniu
Abbreviated transcription (Latin):
ri cum iussit astipulatore mani¬
festũ est quantũ int̾sit ꝓmissoriᷤ
lib̾ari pocius quam pr̃are erstipu¬
rem seret codicilł ita cauit erro¬
tem lib̃m c̃c uolo quem rõnes
reodẽ uolo cius temporis ꝙ crit
post nouissimam ncam subscͥo¬
tionem. postea uius uius erro¬
tem mmanumisit et ĩcodem actu
hũit. rõnes quas subscripsit us
ĩ eum dicm qui fuit ante pau¬
cissimos dios quam morcrecur.
hroes lucu ticu dicunt qͣstam
sũnas et ẜuum adhuc errotem
et postea crrotem liom accepis¬
se n in cas rõnes que a lutio tici¬
o supͣscrite sunt incronse. quero
an h̾tocs ab errote nicħ exigere
deberent ciꝰ temporis quo luciꝰ
ticius subscripsit. sndi erroter
ex ca causa que ꝓponentur liba¬
tionem pet̾e non posse nisi et ħ

Expanded text:
ri eum iusserit a stipulatore, manifestum est, quantum intersit promissoris liberari potius quam praestare ex stipurem haberet, codicillis ita cauit: 'Erotem liberum esse uolo: quem rationes reddere uolo eius temporis, quod erit post nouissimam meam subscriptionem'. postea uiuus Erotem manumisit in eodem actu habuit rationesque subscripsit usque in eum dicissimos dies quam moreretur. heredes Lucii Titii dicunt quasdam summas et servum adhuc Erotem et postea liberum accepisse neque in eas rationes, quae a Lucio Titio subscriptae sunt, intulisse: quaero, an heredes ab Erote nihil exigere debent eius temporis, quo Lucius Titius subscripsit. respondi Erotem ex ea causa quae proponeretur liberationem petere non posse, nisi et
Abbreviated transcription (Latin):
annorum .uii. ab anns scragin¬
tac cuiuscum ctatis sit annor
ca computationẽ ususf̾. faciendamr
solitum ẽẽ tñ aprima ctate us ad
annum . xxx. cõputatione autẽ. xxx

Expanded text:
annorum septem, ab annis sexaginta, cuiuscumque aetatis sit, annorca computationem usus fructus faciendam. solitum est tamen a prima aetate usque ad annum trigesimum computationem a
Abbreviated transcription (Latin):
xorem conatio fc̃a fuit priore de¬
functo cui donatum est ad eur
res redit qui donainat ꝙ si siml
tam is cui donatum est quĩis
uiuat. qui rem condice̾ possit.
ui duos ipubes fili TRipħ.
os ħegat. ci qui suppͥmus morie¬
tur ticium substituit duo ĩpu¬
bes simul ĩ naue pierunt. quesi¬
tum est an substicuto. ⁊ cunis
hr̃ditas deferatur. dixi si ordine

Expanded text:
xorem donatio facta fuerit, priore defuncto cui donatum est ad eum res redit qui donauerat: quod si simtam is cui donatum est quam isuiuat, qui rem condicere possit.ui duos impuberes filios habebat, ei qui supremus moritur Titium substituit: duo impuberes simul in naue perierunt: quaesitum est, an substituto et cuius hereditas deferatur. dixi, si ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequenoum. ¶Si uo postre¬
stitutam ħrditatem horum qͥ¬
lege acquilia cum eo agi pos
sc.ẜuum forte hrdicirium aũ

Expanded text:
persequendum. sin uero post restitutam hereditatem horum qlege Aquilia cum eo agi posse, si seruum forte hereditarium au
Abbreviated transcription (Latin):
qui it auxilio non mͣdigẽt
scientu ei noͣcet. ut puti sipu¬
ꝑulꝰ cum pupillo egi. nim
cum nichil actum scienciañ¬
tuest utio et sipupillo can¬
tum sit melius dicitur rem
atum restituui pupilio. qm̃ ĩ¬
ctum euitionis cuentil cu
spectare ꝙ et uir. si alas ciꝰ¬

Expanded text:
qui auxilio non indiget, scientia ei non nocet, ut puta si pupillus cum pupillo egit: nam cum nihil actum sida est: utique etsi pupillo cautum sit, melius dicitur rem suam restitui pupillo quam incertum cautionis euentum eum spectare:
Abbreviated transcription (Latin):
cis contini. tam to ꝙ ĩrem u̾sum
est ꝯdẽpnandi quam ro qd̃ ĩpecu¬
no. s et si iussu pr̃is contractuos
fauiana teneatur q̃. et cum dixi¬
mus colum tm̃ lib̾ci spectanoũ
ñõ ⁊̃ cius cum quo contraxit po¬
test manumissus fauiana nõ te¬
neri.⁊tem queri põt manumisso
uł mortuo uł alicnato ẜuo an in¬
tra annũ agendum sit. et ait põ¬
p̃. agendum ħ acc̃o in psona est
non in rem eciam ĩhrdem cõpe¬
cit et in ceteros fiouissores et ħr¬
et non est hroitaria .i. ex bonis lib̾

Expanded text:
ontineri tam id, quod in rem uersum est, condemnandi, quam id quod in peculio.Sed si iussu patris contractum Fauiana teneatur, quaeritur. et cum dixerimus dolum tantum liberti spectandum, non etiam eius cum quo contraxit, potest manumissus iste Fabiana non teneri.Item quaeri potest, manumisso uel mortuo uel alienato seruo an intra annum agendum sit. et ait Pomponius agendum.Haec actio in personam est, non in rem, et in heredem competit et in ceteros successores, et heret non
Abbreviated transcription (Latin):
Egratus libtus est qui prono
obsequiũ non p̾stat uł res erꝰ
filiorum ue tutelam aominisf¬
re detractat. Hem.

Expanded text:
gratus libertus est, qui patrono obsequium non praestat, uel res eius filiorumue tutelam administrare detractat. De
Abbreviated transcription (Latin):
bit legata prestare.pinoc atq
si xdusset ħ̾roitatem. s si scrip¬
tus quiõ aoicrit h̾rditaitem.

Expanded text:
bit legata praestare, perinde atque si adisset hereditatem. sed si scriptus quidem adierit hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
go. S si sic leget si primus mi¬
chi hr̃s non eat dampnas esto
secunous dare et primus hrs
extitit legatum non debi si pri¬
mus adierit cum secunto non
extitisse condcõnem nequaqmͣ
ambigendum est. ¶ Si patro¬
nus contra tab̾. bonorum possõ¬
ne accepta debitam portioncn
occupet legita que sic oata sunt
si pronus hr̃s non erit non oz
col̾s proni prarc. ¶Si aprim¬
o ita legatum est si secundꝰ hrs
non erit .xx. ticio dato siłi moto
a secundo crocm ticio ita legatu
est. s si primus hr̃s non erit et ã¬

Expanded text:
go". sed si sic leget: "si Primus mihi heres non erit, damnas esto Secundus dare" et Primus heres exstitit, legatum non debebitur: si Primus adierit cum Secundo, non exstitisse condicionem nequaquam ambigendum est. Si patronus contra tabulas bonorum possessione accepta debitam portionem occupet, legata quae sic data sunt "si patronus heres non erit "non debet coheres patroni praestare. Si a Primo ita legatum est "si Secundus heres non erit, viginti Titio dato", simili modo a secundo eidem Titio ita legatum est:
Abbreviated transcription (Latin):
piendum si non cõcutor ob
hoc conueniatur ꝙ suspectũ
fac̾e ur satis exige̾ noluit.
am in ħrocm tutoris cõpete
constat si hrdi pupilu cq̃ ⁊¬

Expanded text:
piendum, si non contutor ob hoc conueniatur, quod suspectum facere uel satis exigere noluit. am in heredem tutoris competere constat. Sed et heredi pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
matera. ¶Quarto graou sunt¬
supͣ. ab auus ab auia infra abi¬
ncpos ab neptis. extransũso fr̃
sororis qr nepos neptis conuei¬
enter pr̃uus magnus. amitta
magna.⁊ aui fr̃es et sorores.a¬

Expanded text:
atur. Quarto gradu supra abavus abavia, infra abnepos abneptis, ex transverso fratris sororisque nepos neptis et convenienter patruus magnus amita magna id est avi frater et soror
Abbreviated transcription (Latin):
debc qui pro cose obugau̾nt.
ui magratus qui cum dede¬
runt tunc si solidum pupi¬
uus consequi non potuit
oc officio cum tutoris quer¬
endum. in suspectum face
de bu̾it᷑ p̾sertim cum suspect᷑
cum quo postulasse dicitur
alas qͥuio cum magratus
ples tutores dant non priꝰ
ad cõs reu̾ti pupillus pocest
quam om̃s tutores excusi
a magr̾atib datus ꝓponeret᷑
non est uisum prius couegã
conueniend̃ qui in eciam su¬
pectum fecit testo dacus est.
gulos ac si in ꝑtes dimidi¬
as tutores dati ẽent. ¶Tuto¬
rib concessum est adebitori¬
bus puyilli pecuniam erigẽ
ut ip̃o iure uib̾entur non ecĩ¬
am donare uel eciam dimin¬
uendi causa cum hus tran¬
sigere et io eum qui minus
tũcori sount a pupiio ĩ reu

Expanded text:
debere, qui pro eo se obligauerunt uel magistratus qui eum dederunt: tunc si solidum pupillus consequi non potuerit, de officio contutoris quaerendum, an suspectum facere debuerit, praesertim cum suspectum quoque eum postulasse dicatur. alias quidem cum magistratus plures tutores dant, non prius ad eos reuerti pupillus potest, quam omnes tutores excus‹sa magistratibus datus proponeretur, non est uisum prius collegam conueniendum, qui et suspectum fecit et testamento datus est, gulos, ac si in partes dimidias tutores dati essent. Tutoribus concessum est a debitoribus pupilli pecuniam exigere, ut ipso iure liberentur, non etiam donare uel etiam deminuendi causa cum iis transigere: et ideo eum, qui minus tutori soluit, a pupillo in re
Abbreviated transcription (Latin):
Intistius lab. ait suta institut᷑
sit si insritatus uirauerit hr̃s
esto quamuis uiraint nõ tñ
cum statim hrdem futurum
anquam pro h̾rde aliquid ge¬
serint. qr urando uoluntitẽ
magis suam uroetur decliras

Expanded text:
abeo ait, si ita institutus sit 'si iurauerit, heres esto', quamuis iurauerit, non tamen eum statim heredem futurum, antequam pro herede aliquid gesserit, quia iurando uoluntatem magis suam declaras
Abbreviated transcription (Latin):
Abulas testiac ¶p̾.
cipere decbemus om̃e
matene figuram sine
igitur tabule lignec sine cui¬
ciumq alterius mat̾ie siue
carde siue menbrine sint. uel
si corium alicunus añlis tab¬
ule recte dicentur non a õs
tabulas p̾tor sequitur. ac pte
nouissime ita fc̃c sunt. s⁊ põ
quas nulle fc̃e sunt. lz hec ue¬
cere sunt. sufficit ã extare ta¬
bulas. et si non proferantur.
si c̾tum sit eas extare igitur
possõ ẜm tabulas agnoscat.¬
semel ⁊ extitisse tabul mor¬
tuo testatore desid̾atur. tan¬
quam et si extare oeferunt.
quare et si postea int̾cioint

Expanded text:
abulas testamenti accipere debemus omnem materiae figuram: siue igitur tabulae sint ligneae siue cuiuscumque alterius materiae, siue chartae siue membranae sint uel si corio alicuius animalis, tabulae recte dicentur.Non autem omnes tabulas praetor sequitur hac parte nouissimae ita factae sunquas nullae factae sunt, licet hae ueteres sint.Sufficit autem extare tabulas, etsi non proferantur, si certum sit eas exstare. igitur essio secundum tabulas agnoscatur.Semel autem exstitisse tabulas mortuo testatore desideratur, tametsi exstare des‹ie›rint: quare et s
Abbreviated transcription (Latin):
ctilis contineri. ¶Dem.
tem siquid aliud magis ueli¬
ad quam usus causa patum
cet non eẽ suplectilis lab̾o et¬
trebatiꝰ putant. ¶Mirea auͣt
uasa et uitrea que ad usũ edẽ¬
di et bibendi causa ꝑata eent
in suplectili ẽẽ dicuntur.¬
uus et rusticus distingintur
non loco s gen̾e usus ita urba¬
na penus suppellex. rousũ ur
banum aut pegrinum dirigẽ¬
da est muitũ que incest penus
et suplex ca que ĩ urbe sint an
urbana legetur ł ꝓmittitur.¬
inquam ex eo qd M Odesł.

Expanded text:
ctilis contineri. 11 Ideitem si quid aliud magis deliciarum quam usus causa paratum esset, non esse supellectilis Labeo Trebatius putant. murrea autem uasa et uitrea, quae ad usum, edendi et bibendi causa, parata essent, in supellectili dicunturuus et rusticus distinguitur non loco, sed genere usus, ita urbana penus et supellex ad usum ubanum aut peregrinum dirigenda est, multumque interest, penus et supellex ea quae in urbe sit an urbana legetur vel promittaturbanum aut peregrinum dirigenda est, multumque interest, penus
Abbreviated transcription (Latin):
test̾o ħitationem. ĩ qua suppel
lex fuisse legisse uidetur q̃rei
hitationẽ sibi mulierẽ uendi
ter legato cedit nsi spaliteri
ro expressum sit. nam et dom
legata n instrum̃tum cius
n suplex alit̾ legato cedit qmͣ
p̾ssum itestitore fint. dñ ius

Expanded text:
et supellex ea quae in urbe sit an lex fuit, legasse videtur. quare habitationem sibi mulierem vindiciter legato cedit, nisi specialiter id expressum sit: nam et domo legata neque instrumentum eius neque supellex aliter legato cedit, quam pressum
Abbreviated transcription (Latin):
tutorib cum altõ quis trmm¬
segiss qm̃uis ob dolunco¬
munem transactio nichit
nus quisz don sui penam su¬
fferat. qd̾ si conuentus alter
prestitiss proficiet ro qd̾ p̾s¬
tñ sufficit unum satisfacere
ut in duobz qui res cõmo¬
oata c̃ uł deposita quibiq

Expanded text:
tutoribus cum altero quis transegisset, quamuis ob dolum communem, transactio nihil nusquisque doli sui poenam sufferat. quod si conuentus alter praestitisset, proficiet id quod praes, tamen sufficit unum satisfacere, ut in duobus, quibus res commodata est uel deposita quib
Abbreviated transcription (Latin):
ent in uuroicium tutele ue¬
niet. rotm̃ sinc quo adm̃is¬
gractio tutele expediri ñ pot
Si uo post pubtatem pup¬
illi is qui tutor eius fucrat
mancipia et p̾oia compaue¬
ptionis rõ uroitio tutele cõ¬
cinebitur. ⁊ est u̾m ca que ꝯ¬
gocia admministrare cepit p¬
tutelam finitam deuolui
s et si quis cum tutelam
administrass rõ curator ad¬
olescenti fu̾it datus. dicen¬
dorum est. ncgorum gorũ

Expanded text:
in iudicium tutelae ueniet id tantum, sine quo administratio tutelae expediri non potest: si uero post pubertatem pupilli is qui tutor eius fuerat mancipia et praedia comparaueemptionis ratio iudicio tutelae continebitur. et est uerum ea qugotia administrare post tutelam finitam, deuoluised et si quis, cum tutelam administrasset, idem curator adulescenti fuerit datus, dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
unum gestum est. et infuri¬
osi curatorib neutilitates fu¬
riosi impcoiantur p̾tor uni e¬
orum curationem dec̾nt rat̾¬
q hẽbit qd ꝑ cum sine dolo
malo gestum est. ¶ Si pens
uł pater qui ĩ potestate destia¬

Expanded text:
unum gestum est: nam et in furiosi curatoribus, ne utilitates furiosi impediantur, praetor uni eorum curationem decernet ratumque habebit, quod per eum sine dolo malo gestum est. Si parens uel pater qui in potestate ha
Abbreviated transcription (Latin):
Unicipib si uirasse ut legatũ
est. ħ condco non ĩpossibilis.¬
pauł quemaomod. ergo pare¬
rabunt ꝓquos muncipu res
Eares sub condcone michi le¬
gra potest. qr in hius legatis

Expanded text:
unicipibus, si iurassent, legatum est. haec condicio non est impossibilis.Paulus. quemadmodum ergo parerabunt, per quos municipii res ea res sub condicione legari mihi potest, quia in huiusmodi le‹g›atis
Abbreviated transcription (Latin):
bom uofidis. petito ur iegati ꝯpe¬
tit ut puta si fidih̾rdis ꝯmittatur
licet ei sit. iscriptũ. Sr ipe pete po¬
terit pro quo legatũ reuctum c̃
muitu aut int̾ec arbitror auno¬

Expanded text:
ommissi petitio uel legati competit, ut puta si fidei heredis committatur,licet ei sit adscriptum, sed ipse petere poterit, pro quo legatum relictum est. multum autem interesse arbitror, cu
Abbreviated transcription (Latin):
pecuma consequetur. nec
enim d ei st̾ilis cẽ pecina
si tñ fuit in sub̃a pupilli.
est non oportere cum usu¬
ras apupilio exigẽ. quid gͦ
sidere pupillari. non potu¬
it sibi solucre qr erat ocposi¬
taad pͥdiorum compatiõm
si quro non postulaint a pre¬
tore ut promatur pecumas
ħminus deponatur pecĩna
sibi imputet. si non hec de¬
srdouit nec impertau̾it dicẽ¬
oum est non depire cuis u

Expanded text:
pecunia, consequatur: nec enim debet ei sterilis esse pecunia. Si tamen fuit in substantia pupilli est non oportere eum usuras a pupillo exigere. Quid ergo, si de re pupillari non potuit sibi solvere, quia erat deposita ad praediorum comparationem? si quidem non postulavit a praetore, ut promatur pecunia vel hoc minus deponatur, sibi imputet: si vero hoc desideravit nec impetravit, dicendum est non deperire ei u
Abbreviated transcription (Latin):
neo relctum sit sub hoc Mͦ
ut. alicuiq ex libis p̾stet eo¬
ssimum erit oice non debe
ei pͥtorem denegare actionẽ¬
ca autem icgata sola p̾stant
qui contra tibulas bonorũ¬

Expanded text:
neo relictum sit sub hoc modo, ut alicui ex liberis praestet, aequissimum erit dicere non debere ei praetorem denegare actionem.Ea autem legata sola praestant qui contra tabulas bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
natum rumꝑe test̾m natũ
accipe ⁊ si ex secto uentre e¬
ditus sit nam et hic rũpit
stim̃tum rumpat et hoc ta
natus fłut exbesse ħrs esto.
ex reliqua ꝑte uxo mea hrs
esto. si u̾o filia michinata fu¬
enc ertriente srs esto exps¬
liqua pte uror hr̃s esto et fi¬
lius et filia nati c̾ent dicen¬
oum est assem distribuerõ¬

Expanded text:
natum rumpere testamentum, natum accipe et si exsecto uentre editus sit: nam et hic rumpit stamentum rumpat? et tamnatus fuerit, ex besse heres esto: ex reliqua parte uxor mea heres esto. si uero filia mihi nata fuerit, ex triente heres esto: ex reliqua parte uxor heres esto', et filius et filia nati essent, dicendum est assem distribue
Abbreviated transcription (Latin):
iure militari cos testari post se
dubitatio est. si quis militũ
ex alio nũo transiatus sit ĩ ali¬
ui. quamuis et hinc exemp¬
tus et ille noiroũ uen̾it. tñ po¬
t̾it iure militari testari. et emim
miles quamuis ĩmunis ñ sit.
De iure pacronatus .R.¶Lpͦ

Expanded text:
iure militari eos testari posse nulla dubitatio est.Si quis militum ex alio numero translatus sit in alium, quamuis et hinc sit exemptus et illo nondum peruenerit, tamen poterit iure militari testari: est enim miles, quamuis in numeris non sit. DE IURE PATRONATUS 1 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
alsoper sing¬
los annos. S¬
¶ idhuc potit prestari. si minus
sũme ꝑ singulos annos pecã¬
tur. quid ergo siunassima lega¬
ta sit et primo penus non sit p̾¬
stici primo utrum tota sũma
debeatur quasi toto penoris le¬
gato transfuso. anu̾o quantitas
prii anni estimationis solai
sit tranlata dubitari potest. pu¬
to tñ sic uoluntatem scq̃nida
testatoris ut cota sũma illico
postquam cessau̾it hẽs dari pe¬
num urori p̾stetur ħrois ĩ deuo¬
Enu certa cum uasis c̾tis lega¬
ta et consumpta nec uasa quid̃
cedunt legato cxemplo pecum¬
legita contimi que esui potuq
sunt. ¶Idem sab. ad incenlun¬

Expanded text:
per singulos annos s adhuc poterit praestari, si minus, summae per singulos annos petentur. quid ergo, si una summa legata sit et primo penus non sit praestita? utrum tota summa debeatur, quasi toto penoris legato transfuso, an vero quantitas primi anni aestimationis sola sit translata, dubitari potest. puto tamen sic voluntatem sequendam testatoris, ut tota summa ilico, postquam cessaverit heres dare penum uxori, praestetur, heredis indevoPenu certa cum uasis certis legata et consumpta ne uasa quidem cedunt legato exemplo peculegata contineri, quae esui potuique sunt. idem Sabinu
Abbreviated transcription (Latin):
c̾te semp escuiente penu ce de̾
lacertas quo cum ĩuiria suai
contim̾i nec lab̾o negauit ¶põ
buntur. ¶Penori acetum quo¬
q ced̾e̾ nemo dubitat nisi ex¬
tinguendi ignuis ca fłut patũ
cunc eĩ esui potuiq non fuit

Expanded text:
certe semper esculentae penui cedere, lacertas quoque cum muria sua contineri nec Labeo negauit. Pocubuntur. Penori acetum quoque cedere nemo dubitat, nisi exstinguendi ignis causa fuit paratum: tunc enim esui potuique non fuit:
Abbreviated transcription (Latin):
ualebit nisi singulis legetur hii
cnim non quasi collegium s qͣi
certi hoĩes admittentur ad legat᷑

Expanded text:
ualebit, nisi singulis legetur: hi enim non quasi collegium, sed quasi certi homines admittentur ad legat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ¶ Sirem suam testator le¬
gauit cam q ncc̃itate urgente
ictur. adimere ei testatorem uo¬
luisse probitõne aũt mutate ⁊¬
nouitatis ab b̾rdib erigencam.
ergo ⁊ si nomen quis debitoris

Expanded text:
tur. Si rem suam testator legauerit eamque necessitate urguente posse, nisi probetur adimere ei testatorem uoluisse: probationem autem mutatae uoluntatis ab heredibus exigendam. Ergo et si nomen quis debitoris
Abbreviated transcription (Latin):
merẽpio scripta sũt uect u̾ba fid̾i¬
ꝯmissi scripturi bret᷑ ⁊ itadir̃ pi¬
um decreuisse meci. anus iebit.
¶Si itaquis scripsit uiũ tibi con¬
mendo dinus pins rescyfit fid̾iq¬

Expanded text:
in exemplo scripta sunt, licet uerba fideicommissi scriptura habeat: et ita diuum Pium decreuisse Maecianus scribit. Si ita qui‹s› scripserit: 'illum tibi commendo', diuus Pius rescripsit fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Es mucianus putat nõ alias
corenoũ crede ꝙ nidonee eicaue¬
atur. S. ego pmiorsũ ut putem
cautom no ẽẽ erigẽdas ̃ suo alie¬
no micia relmquat᷑. in dño que¬
raturlegatũ. quent᷑. aut scit suũ
eẽ et dico estimatonẽ debi. aut ig

Expanded text:
ed Maecianus putat non alias cogendum credere, quam idonee ei caueatur: sed ego procliuior sum, ut putem cautionem non exigendam. Si seruo alieno militia relinquatur, an domino quaeratur legatum, quaeritur. et aut scit seruum esse, et dico aestimationem deberi: aut
Abbreviated transcription (Latin):
cem funous auenatus crat
aristo. nebat urdendũ utrũ
enim oĩmodo penes hẽder
fundũ cẽ uoluit testator an
ita deluum si ip̃ius est. S sibi
supius placẽ ĩoq estimatio
cius retinenda est. Mecian᷑.
ra accepit actiones non cõ¬
pecicrint ei cui restitua fu̾it

Expanded text:
ere: fundus alienus erat. Aristo aiebat videndum, utrum omnimodo penes heredem fundum esse voluit testator an ita demum, si ipsius est: sed sibi superius placere: ideoque aestimatio eius retinenda est. Maecianusra acceperit, actiones non competunt ei, cui restituta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ni alendi sunt an eciam pr̃ono¬
rum libi tractari pocest et puco
causa cognita iudices ⁊ libos qͦ
pronorum.aiendos dec̃nere ñ
quid tam ficile ut pr̃onos. S
non ñquam et ipos. nam et ob¬
scquium non solum p̾ris ũm
quis alib̾ti libto ali se destoet.
ui ab co quem ex causa froicom¬
inissi manumisit.Qm̃qr
sius nũmis redemit non teb
audiri ut et marcellus scripsit
excquat qr eum qui mercedes

Expanded text:
ni alendi sint an etiam patronorum liberi, tractari potest. et puto causa cognita iudices et liberos quoque patronorum alendos decernere, non quidem tam facile ut patronos, sed nonnumquam et ipsos: nam et obsequium non solum patronis, quis a liberti liberto ali se desideret uel ab eo, quem ex causa fideicommissi manumisit quemque suis nummis redemit, non debet audiri, ut et Marcellus scribit, exaequatque eum, qui mercedes
Abbreviated transcription (Latin):
cuniam subministrari. Pal
pr̃na hrditare abstinet bo¬
nis pr̃nis uenditis tractari
sol an utilis actio pupillo
relnqui in creditorib cõ¬
ce oi debeat. et probatur ac

Expanded text:
cuniam subministrari". Pappaterna hereditate abstinet, bonis patris venditis tractari solet, utilis actio pupillo relinqui an creditoribus concedi debeat. et probatur act
Abbreviated transcription (Latin):
et ubiq precipu¬
ai est. nam et rei¬
publice interest
dotes mulierib̾
conseruari cum
dotatas ee feminas et ad ioi¬
bolem procreandam replendam¬
q lib̾is ciuitatẽ sit maxĩe noͣcuir¬
ritus alii eam abinitio stipiam̃¬
ti promitt̾e nisi ħ ei nicħ noceat
Nam si in comodum aliquõ nu¬
ritus silspectum hab non dełe
eum cogi alii quam uxori repro¬
mitt̾e dicendum est. ħ si sui uir̃
est. et oos ab eo ꝓfecti sit ip̃ius.
et filie dos est. ¶Deniq pr non
auter quam est ex uoluntate fi¬
procuratorem potest. sic ergo et
ꝓmittendum sabinus ait. ei er¬
go promittendum erit. ciu ut
iusẜit. Ceterum si pr solus ius¬
serit dotis accio fiulie non erit.ad¬
rit fci. ¶Item si uouintate solr
fiue promictatur remancrit do¬
tis accio integra pr̃i. s utrum ut
et agit solus aut ut et iuncti qͦs
filic psona expiri possit et puto
nec eim actioncm amissam qmͣ
adiuncta fiuie ꝑsonea ꝑt hreꝙ

Expanded text:
et ubique praecipua est: nam et publice interest dotes mulieribus conseruari, cum dotatas esse feminas ad subolem procreandam replendamque liberis ciuitatem maxime siritus alii eam ab initio stipulanti promittere, nisi hoc ei nihil nocet: nam si incommodum aliquod maritus suspectum habet, non debere eum cogi alii quam uxori promittere dicendum est. Haec si sui iuris est et dos ab eo profecta sit, ipsius et filiae dos est: denique pater non aliter quam ex voluntate fiprocuratorem potest. Sic ergo et promittendum Sabinus ait. Ei ergo promittendum erit, cui uterque iusserit. Ceterum si pater solus iussit, dotis actio filiae non erit adrit facta. Item si voluntate solius filiae promittatur, remanebit dotis actio integra patri: sed utrum ut et agat solus an et ut adiuncta quoque filiae persona experiri possit? Et puto nec eam actionem amissam, quam adiuncta filiae persona pote
Abbreviated transcription (Latin):
cores iam uiri pocenti acce¬
pti cum płisq creditoribꝰ
decioũnt. ¶Quesitum est
an si aliquis tutorum cre¬
ditor pris pupille soldamr
pecũtam expensam sibi ex

Expanded text:
ores iam uiripotenti accepti cum plerisque creditoribus deciderunt: quaesitum est, an, si aliquis tutorum creditor patris pupillae solidam pecuniam expensam sibi ex
Abbreviated transcription (Latin):
ee hroitates substituto refe̾¬
runtur s si oiu̾sis temporibꝰ
uita dececedant ĩ ẜrditate no¬
uissimi pͥueri eius fr̃is qui
ante mortuus est. ꝥroitatem
substitutus ĩucmet. s ĩ rõne
falcioie puprioris hroitas ñ
ueniet. nec suostitutus amp

Expanded text:
e hereditates substituto deferuntur. sed si diversis temporibus vita decedant, in hereditate novissimi pueri eius fratris, qui ante mortuus est, hereditatem substitutus inveniet: sed in ratione Falcidiae pueri prioris hereditas non veniet nec substitutus amp
Abbreviated transcription (Latin):
dationem. ut exig̾ent sat¬
dationem ꝑiculum ad co
ptinebit. ¶Magratibus
imputatur eciam si õmo
tutor ur curator datus no
sit. s ita demum tenent᷑
si moninti non ocoint.
io dampnum q impubes
ur adolescentes medio tem¬
pore passi sunt ao cos magi¬
stratus ꝑtinc non ambigi¬

Expanded text:
dationem ut exigerent satisdationem, periculum ad eos pertinebit. Magistratibus imputatur etiam, si omnino tutor vel curator datus non sit: sed ita demum tenentur, si moniti non dederint. ideo damnum, quod impuberes vel adulescentes medio tempore passi sunt, ad eos magistratus pertinere non ambigi
Abbreviated transcription (Latin):
rem competit. s ut pomp̃. ait.
et ip̃i pupillo ⁊ hr̃di eius pot̾it
cõmitti stipuo. ip̃i quo casu uut
co falcidia incipit locum hr̃e de
tucele quoq actione. ⁊dem sc̾bit¬
uit. s aticio trecenta utrum ĩtre¬
centa in quro prestabuntur. an . C.
quinquaginta. nam trecenti cũ¬
nullo modo p̾stare michi urdetur
u̾ius non amplius cum ꝑte sui

Expanded text:
etit. sed ut Pomponius ait, et ipsi pupillo et heredi eius poterit committi stipulatio, ipsi quo casu uiuo eo Falcidia incipit locum habere. de tutelae quoque actione idem scribituit, sed a Titio trecenta: utrum ducenta, inquit, praestabuntur an centum quinquaginta? nam trecenta nullo modo eum praestare. mihi uidetur uerius non amplius eum parte su
Abbreviated transcription (Latin):
Icui plus quam uciut
legetur. et quis oubi¬
tari iuste possit. utruz
lex falcidia locum hĩcura est. nec
ne. subuenit p̾tor hrdi ut ci lega¬
tarius satifoct. ut si apparint cũ
amplus legatorum nõie cepis¬
se. quam ex lege falcroia cipe lice¬
bit quanti ea res crit. tantam pe¬
cumam det. dolusq maius ab
co. abfuturus sit. Neq int̾est utr̃
ĩprimis tabulis ħ facit fut an ĩ
pupillarib an ĩutriq eĩ legemi
falcidiam semel ẽc̃ aomittendã
us si oupplex sit testm̃n um cõue¬
nit de contributis legatis. tam¬
tim hiis que ab ip̃o pupilo qmͣ
hus que ab substituto ĩpubi reli¬
cta sunt. et si non fuiss int̾posica¬

Expanded text:
cui plus quam licuerit legetur et dubitari iuste possit, utrum lex Falcidia locum habitura est nec ne, subuenit praetor heredi, ut ei legatarius satisdet, ut, si apparuerit eum amplius legatorum nomine cepisse quam e lege Falcidia capere licebit, quanti ea res erit, tantam pecuniam det dolusque malus ab eo afuturus sit.Neque interest, utrum in primis tabulis hoc fiat an in pupillaribus an in utrisque: etenim legem Falcidiam semel esse admittendam, etiamsi duplex sit testamentum, iam conuenit, contributis legatis tam his, quae ab ipso pupillo quam his, quae a substituto impuberi relicta sunt.Si non fuisset int
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is hereditas in prouinciai
cẽt ad satisdationem frocicõ¬
missi nomine ĩprouinciã fi¬
ocicõmissarium remittendũ
cc̃. quare si ħrs in cum locum
cauendi gracia remitti destoc¬
ret ubi domicilium habet le¬
gitarius aliquid ibi cau̾i pos¬
tulet. ubi est hroitas. non crr̃
hr̃s remitterous ioqz imp̃r¬

Expanded text:
omnis hereditas in prouincia esset, ad satisdationem fideicommissi nomine in prouincia‹m› fideicommissarium remittendum esse. quare si heres in eum locum cauendi gratia remitti desideret, ubi domicillium habet, legatarius autem ibi caueri postulet, ubi est hereditas, non erit heres remittendus. i
Abbreviated transcription (Latin):
na iam distracta sunt. us testa¬
toris pmissu us conceoentei
legitario p̾ͥcium corum ftoci¬
cõmissi seruandi causa inter¬
posito habenoum. Up̃.
quoq frocuussores pecuntur¬
¶Immonendi autem sumus

Expanded text:
 uel testatoris permissu uel concedente legatario, pretium eorum fideicommissi seruandi causa in deposito habendum. 6 Ulpquoque fideiussores petuntur.Admonendi autem sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑs relicta fu̾ic uacua ex ea hr¬
et uitiosii est. quro uetat as¬
se descripto utiliter scriptum¬
ticium expte fore .iiii. ex qua
socius erat ħ̾rdem istitutum
cssc. ¶ ẽicius yrs esto seius et

Expanded text:
 relicta fuerit, ex ea heret uitiosum est: quid enim uetat asse descripto utiliter Titium ex parte forte quarta, ex qua socius erat, heredem institutum esse? 'Titius heres esto: Seius et
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur aũt ĩpubes qui bonor
possõ. ex carbomiano accepit. si
antequam.pos. ad cum trisli¬
ta flut pubes fcũs sit petitoris
ptibus fungi oebcit .R in co

Expanded text:
eritur, an impubes, qui bonorum possessionem ex Carboniano accepit, si, antequam possessio ad eum translata fuerit, pubes factus sit, petitoris partibus fungi debeat. respo
Abbreviated transcription (Latin):
tianiorum hroes ad supplendã
cam honerari non debeant uł
si alio ãno exceisserunt an sup¬
plend̃ sit quod supiore annoi

Expanded text:
tiariorum, heredes ad supplendam eam onerari non debeant, uel, si alio anno excesserint, an supplendum sit, quod superiore anno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstite in cuius potestate reca¬
surus est ut si ex filio eius so¬
ceptus probetur uroendum¬
est quro dici oebeat et cͥte pro¬
buroum est cum auo pre ui¬
dicium de ꝓtu agnoscendo si

Expanded text:
stite, in cuius potestate recasurus est, ut si ex filio eius susceptus probetur? uidendum quid dici debeat. et certe probandum est cum auo praeiudicium de partu agnoscendo si
Abbreviated transcription (Latin):
nichil preidicre filio si fiius
que senatus. con. oeb̾et natũ
cogitur oĩno alere. Eeterum ñ¬
recusare potit fuium. ¶ plane
si denuncunte muliere negaue¬
rit ex se esse pregnantem tñ et¬
si custotes non nusit non euua¬
bit quo minus queratur an cx
co mulier pregnans sit que c̃ã¬
sfũit acta apito iudicem ⁊ pro¬
nunciauit cumi de co hoc agere¬
tur qd ex copregnans fuit nec
ne in ea causa ẽe ut agnosci de¬
beat siue filius non fuerit. siue

Expanded text:
nihil praeiudicare filio, si filius quae ex senatus consulto debet, natum cogitur omnimodo alere, ceterum recusare poterit filium. Plane si denuntiante muliere negauerit ex se esse praegnatem, tametsi custodes non misserit, non euitabit, quo minus quaeratur, an ex eo mulier praegnasi fuerit acta apud iudicem et pronuntiauerit, cum de hoc agetur quod ex eo praegnas fuerit nec ne, in ea causa esse, ut agnosci debeat: siue filius non fuit siue
Abbreviated transcription (Latin):
¶ab hroc instituto legatoꝵ
satis accepit legatarius et atͤ¬
belano fcocicõmissario utra
q quidem stipulatio ꝯmit¬
tetur. s exceptione tucbitir
h̾rs qr cauere non debuit. s
si ꝑs hroitatis restituta sit i

Expanded text:
herede instituto legatorum satis acceperit legatarius et a Trebelliano fideicommissario, utra que quidem stipulatio committetur, sed exceptione se tuebitur heres, quia cauere non debuerit. sed si pars hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
sino soluendo testato: sit. ¶ec¬
porib diui aorinni seratusi
censuit. si testitor qui cum mo
et instituitus hrs suspectam
sibi hrelititem dixit. ut adire
cam cogatur et ad ub̾tatem p

Expanded text:
sit soluendo testator. Temporibus diui Hadriani senatus censuit, si testator, qui cum moret institutus heres suspectam sibi hereditatem dixerit, ut adire eam cogatur et ad libertatem p
Abbreviated transcription (Latin):
s ita iegetur brs dire dãpnas esti
si incapitouũ a scend̾it ugue
legatu est qͣmius inpotate eiũs
tem nolle ⁊ partẽ ueue u̾ius est.
relictis unum quidem repudia¬
re ait̾muo ampleci posse sende¬
tur s siumĩ erlegatis homisi
habet. ⁊s repellaturnonidem di

Expanded text:
 ita legetur: "heres dare damnas esto, si in Capitolium non ascenderit", utile legatum est, quamvis in potestate eius sartem velle, partem nolle verius est. relictis unum quidem repudiare, alterum vero amplecti posse respondetur. Sed si unum ex legatis onus habet, et hoc repellatur, non idem di
Abbreviated transcription (Latin):
secunois p̃r imp̃ubi filio frĩs fi¬
uos coh̾roib datis substitiiss
ac substicuti frĩs filii post mortẽ
piu mrem cius ptus subiccti
eendim ẽẽ ꝓtem ħrditatis exca

Expanded text:
secundis pater impuberi filio fratris filios coheredibus datis substituisset ac substituti fratris filii post mortem pueri matrem eius partus subiecti ferendam esse partem hereditatis ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. redem qui sciens defuncti uĩ¬
dictam omisit insup hu̾it fruc¬
tus oms restitu̾e cogend̾ existi¬
maui nec probe desideraturũ ac¬
tionem confusam restitui dece¬
ptum aut ignorancu fc̃i bone
fidĩ possoris defensionẽ hitu¬
rum ante motam .s. controuer¬
sim si rõ fructuũ subducatur
nec ĩprobe confusam actionezi
quos an litem motam ꝑcepit
emplo bonor fisco uenrdicator
post motam oc tacito fidciꝯ con¬
trou̾siam añ precia fructuum

Expanded text:
redem, qui sciens defuncti vindictam insuper habuit, fructus omnes restituere cogendum existimavi nec probe desideraturum actionem confusam restitui: deceptum autem ignoratione facti bonae fidei possessoris defensionem habiturum ante motam scilicet controversiam, si ratio fructuum subducatur, nec improbe confusam actionem rquos ante litem motam percepiemplo bonorum fisco vindicatorum. post motam de tacito fideicommisso controversiam ante pretia fru
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ si sacram̃to miles solutus int̾
annũ mortem obierit nõ aomit¬
ti adtestm̃n iure milicie fc̃m et ro
qd̾ relictum est ad fiscũ ptinere
prorime tibi sendi. HDem.
In obtinuit ħrditas non auferet᷑
sitam aliquid acoħrdib codicilł
accepit cius actio denegabitur ita¬
qr si bonor int siroes diuisionem

Expanded text:
it, etsi sacramento miles solutus intra annum mortem obierit, non admitti ad testamentum iure militiae factum et id quod relictum est ad fiscum pertinere proxime tibi respondi. 15 neque optinuit, hereditas non aufertur: si tamen aliquid a coherede codicillis acceperit, eius actio denegabitur. itaque si bonorum inter heredes diuisionem
Abbreviated transcription (Latin):
ca qm̃ ftoci cõmissaria restitu¬
it ħ̾roitatem uictus est .s. añ
restitutionem lite cum co cõ¬
cestata. potestas enim cuittio¬
nis tollit intellectum restõis
uroebito froĩcõmisso restitu¬
to. planc si froĩcommissum
ab co quo qui postea quicit
relictum est. qr possõr ĩ rõne
fidicõmissario restituit hrdi
reputas defenoi potest actio

Expanded text:
am fideicommissam restituit hereditatem, uictus est, scilicet ante restitutionem lite cum eo contestata: potestas enim euictionis tollit intellectum restitutionis indebito fideicommisso constituto. plane si fideicommissum ab eo quoque qui postea uicit relictum est: quia possessor in ratione fideicommissario restituit, heredi reputat, def
Abbreviated transcription (Latin):
iliam fr̃ibus cͥtis reb accepti
ħroitatem restitũc p̃r uoluit
ante restitutam ħroitatem in
possõnem hr̃oitatis filiam qͦ
micti placuit. Cum aũt int¬
ca filu res bonorum insolidũ
distrarissent. it alu pignori rẽ¬
dissent ħritate postea restituta
constitit ex co fc̃o ceterium
quo portionum uenocõnes
t̾ pignori cõfumari. ¶Dem

Expanded text:
iliam fratribus certis rebus acceptis hereditatem restituere pater uoluit: ante restitutam hereditatem in possessionem hereditatis filiam quoque mitti placuit. cum autem interea filii res bonorum in solidum distraxissent, item alias pignori dedissent, hereditate postea restituta constitit ex eo facto ceterarum quoque portionum uenditiones, item pignora confirmari. 59
Abbreviated transcription (Latin):
sint queritur quatenus min¬
uantur ca ĩquib faicidia lo¬
cum ẜ̃t. comiodissimc aũt
statuerunt ut ex uniu̾si tate
bonorum i sondum solutis
legatis que testõ miles dede¬
hroes et cos quib codiciluᷤ
legati sunt. quid ergo si cõ¬
sumant uniu̾sor bonor qnͣ¬
titatem legata que testõ daca
sunt. utrum nichil ferenti
hu quibus codicili iegatũ
est. an auquid. et q̃m si ad huc
miles ħ quo iegass cum tri¬
bucbantur oñna et ꝓrata
ex omnib dece debas. ea portõ
quam amplius legau̾at ꝙͣ
fict deinde constituta qnͣti¬
tate legatorum q̃ codicillis

Expanded text:
sint, quaeritur, quatenus minuantur ea, in quibus Falcidia locum habet. commodissime autem id statuetur, ut ex universitate bonorum in solidum solutis legatis quae testamento miles dedeedes et eos, quibus codicillis legata data sunt.Quid ergo si consumant uniuersorum bonorum quantitatem legata quae testamento data sunt, utrum nihil ferent hi, quibus codicillis legatum est, an aliquid? et quoniam, si adhuc miles haec quoque legasset, contribuebantur omnia et pro rata ex omnibus decedebat ea portio, quam amplius legauerat quam fiet: deinde constituta quantitate legatorum quae codic
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur.nurus autem applło¬
ne et pronurum ceteras qr ꝯ¬
tineri nulia dubitatio ẽ. ¶Cũ
autem dotis nomine legatur
non puto ad uxorem uirilem
nurum ue reducciroam. cum
mulier ista ao cos alienũ ueni¬
ac. ¶Non solum auc dotẽ pre¬
legitam p̾tor complectitur. ie

Expanded text:
tabitur. Nurus autem appellatione et pronurum ceterasque contineri nulla dubitatio est. Cum autem dotis nomine legatur, non puto ad uirilem uxorem nurumue redi‹g›endam, cum mulier ista ad aes alienum ueniat. Non solum autem dotemtabitur. Nurus autem appellatione et pronurum ceterasque c
Abbreviated transcription (Latin):
Enum in eam om̃em xo mr̃ez
urosqz meos qui cum mre sũt
ꝑtiñe uoio quero situtores pu¬
puli eam solũmodo penũ deb̾i
que in cenacło est dicant sinc x
ris usus causa ubiq habiuss
deb̾i. de suplectili legata. se.

Expanded text:
enum meam omnem ad matrem liberosque meos, qui cum matre sunt, pertinere volo". quaero, si tutores pupilli eam solummodo penum deberi, quae in caenaculo esset, dicant, sint autem ris usus causa ubicumque habuisset, deberi. X DE SVPPELLECTILE LEGATA