comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pirate. ipso pirata iuuante transili
uit.Inde sinopen at pͥt amissam
cum magna difficultate ꝑuenit.
Codem anno apud romam catilin
incesti accusatiis quod cum fabia
gine uestali cõmisse arguebatur:.
tuli gr̃a fultus euasttĩ Luculas simo¬
pen expugnaturus: obsederat. ha
ieleucus archiꝑirata & leocharessi¬
do qui presidii causa prȩetant. expi¬
liatam atq incensam reliquerum
Autulus miserorũ hostiũ intestimi
clade ꝑ motus: celeri cursu immis¬
sum restrinxit incendiũ. Ita ml¬
ra ciurtas uersa uuice hostium sorun
unde defendenda disꝑdita. & undu
disꝑdenda seruata est.
t uero marcus luculus qui curi¬
ni i amaceddonia successerat. n¬
tam bessorum gente bello appetttan
in deditionem recepit ICodem temu
metellus siciliȩ prȩtor cũ fędissima
illa gaii uerris pretura siciliam at¬
flictam inuenisset: maxime puro¬
nione archipirata nefariis prȩdi
& cȩdib lacerante. qui pulsa classe

Expanded text:
piratpiratuit. inde Sinopem ac post Amisum cum magna diffioultate peruenit. Eodem anno apud Romam Catilina moesti accusatus, quod cum Fabia uirgine Vestali commisisse arguebatur, Catuli gratia fultus euasit. Lucullus Sinopem expognatnrus obsederat; hanc Seleucus archipirata et Cleoohares spado, qui praesidii causa praeerant, expilatam atque incensam reliquerunt. Lucullus miserorum hostium intestina clade permotus celeri occursu inmissum restinxit incendium. ita misera ciuitas uersa uice hostium sociorumque unde defendenda disperdita et unde disperdenda seruata est. at uero M. Lucullus, qui Curioni in Macedonia successerat, totam Bessorum gentem bello adpetitam in deditionem recepit. Eodem tempore Metellus Siciliae praetor cum foedissima illa C. Verris praetura Siciliam adflictam inuenisset, maxime Pyrganione archipirata nefariis praedis et caedibus dilacerante, qui pulsa. classe
Abbreviated transcription (Latin):
Nam plus qͣm .ccc. milia hominum
fame & morbo in eadem obsidione
amnisisse fertur: ipse cum paucis ar¬
repta naui clam fugit e castris¶Lũ¬
culus in truestto milite spectator
cladis alienȩ. nouũ genus uiciorie
uitq. In quo prȩlio ylusqͣm unde¬
tim milia marianorũ militũ: int̾¬
fecta referuntur¶Luculus postea cũ
eodem mario nauali prelio congres¬
sus : xxx. & duas naues regias & com¬
plures onerarias aut demersit aut
cepit ¶Multi ibi ex his quos silla pro¬
scripserat: int̾empti sunt. Marius
postera die de spelunca ubi latebat
extractus: meritas hostilis animi pe¬
nas luit.¶ Codem uͦ luculus impetu
apamiam uastauit: & sub monte
olimpo prius ad munitissima ciui¬
tatem captam expugnatamq diri¬
puit¶Mitridates ad uersum bri arrta¬
um instructa classe nauigans. tem¬
pestate correptii s: octognnita rostrataᷤᷤ
naues ꝑdidit. Ipse cum quassa naui
mergeretur: in moͣparonem seleuci

Expanded text:
nam plus quam trecenta milia hominum nam plus quam trecenta milia hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur; ipse cum paucis arrepta naui clam fugit e castris. Lucullus, incruento milite spectator cladis alienae, nouum genus uiotoriaeuitque: in quo proelio plus quam undecim milia Marianorum militum interfecta referuntur. Lucullus postea cum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas naves regias et complures onerarias, aut demersit aut cepit. Multi ibi ex his quos Sylla proscripserat, interempti sunt. Marius, postera die de spelunca ubi latebat extractus, meritas hostilis animi poenas luit. Eodem vero Lucullus impetu Apamiam vastavit, et sub monte Olympo, Prusam, munitissimam civitatem, captam expugnatamque dirpuit. Mitridates adversus Bizantium instructa classe navigans, tempestate correptus, octoginta rostratas naves perdidit. Ipse cum quassa jam navi mergeretur, in meoparonem myoparonem Seleuci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. Quam luculus excipiens: uni¬
uersam disꝑdidit. Nam amplius ꝗͣ.
narratur. Tunc etiam fannius qͥ
se metridati iuuxerat. & metro fa¬
nes regius pretor amamerto uicti:¬
cum duob milib equitum in me¬
seam profugerunt. Atq inde in mȩ¬
niam degressi: in colles camposq: ma¬
ritimos inciderunt. Ubi ñ solum
montes usti uł saxa. quasi quad̃a
fuligie offuscata cernuntur: ue¬
rumꝰ etiam campi ambusto solo
squalidi. ꝑ quinquaginta milia
passuum sine ullo ign u forna¬
cis indicio & pendulo in ꝓfundũ
cineres pͣutres iacent. Rib etiam
locis torride uoragines ostendunt᷑:
quas greci ꝑhiras uocaut. In qͥb
diu ob̾errantes: inopinatis tandem
ꝑiculis exemyti sunt: & clam inreͣ¬
gis castra uenerunt ¶Deiotarus rex
gallo grecie: prȩfectos regis in bello
trucidauit ¶nt̾ea metridates apud
tricum eadem mora qua obsidebat
obsessus: in magn̾a penuriam pesti¬
lentiamq exercitum suũ coartaure.

Expanded text:
praecepit: quam Lucullus excipiens, unipraecepit: quam Lucullus excipiens, universam disperdidit. Nam amplius quamnarratur. Tunc etiam Fannius, qui se Mithridati junxerat, et Metrophanes, regius praetor, a Mamercum duobus milibus equitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fuligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopinatis tandem periculis exempti sunt et clam in regis castra uenerunt. Deiotarus rex Gallograeciae praefectos regis bello trucidauit. Interea Mithridates apud Cyzicum eadem mora, qua obsidebat, obsessus in magnam penuriam pestilentiamque exercitum suum coartauit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum exerertu sille obsideretur.
desꝑatione ad actus: in templo esco¬
lapii manu sua interfectus ẽsfan
hortatu metridates cum sertorio ꝑ
legatos in hispaniam missos: fedus
pepigit. Sertorius ad eum marcũ
marium firmandi fȩderis causa
misit: quem rex apud se retentũ
breui ducem fecit in locum archi¬
lai qui se ad sillam crim uxore li¬
berisq contulerat¶M arius & eu¬
macus duces ametridate adu̾sus
luculum missi: magno exercitu
breui congregato. cum publio rii¬
tilio apud caicedonem congressi
sunt: eumqͣ. cum plurima exer¬
citus ipsius parte ceciderunt.
uculus metridaten cyr̃icenos
obsidentem fossa cinxit. eumq qͦd
faciebat pati comyulit: atq ad ip¬
sos cr̾icenos ut bono animo ẽent
nuntium misit. unũ ex militibus
natandi ꝑitum. Qui duob ntrib
suspensus: mediam ipse regulam
tenens. plantisq subremigans. un.
milia passuum transieauit. ¶M etri¬
dates mopia laborans: partem copi¬
arum structam armis. domu abire

Expanded text:
cum ab exercitu Syllae obsideretur, cum ab exercitu Syllae obsideretur, desperatione adactus, in templo Aesculapii manu sua interfectus est. 37hortatu Mithridates cum Sertorio, per legatos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertorius ad eum Marcum Marium firmandi foederis causa misit. Quem rex apud se retentum, brevi ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Syllam cum uxore liberisque contulerat. Marius et Eumachus duces a Mithridate adversus Lucullum missi, magno exercitu brevi congregato, cum P. Rutilio apud Chalcedona congressi sunt, eumque cum plurima exercitus ipsius parte ceciderunt. Lucullus Mithridatem Cyzicenos obsidentem, fossa cinxit: eumque quod faciebat, pati compulit: atque ad ipsos Cyzicenos, ut bono animo essent, nuntium misit unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus, mediam ipse regulam tenens, plantisque subremigans, septem millia passuum transmeavit: Mithridates inopia laborans, partem copiarum instructam armis domum abire
Abbreviated transcription (Latin):
mille sexcentos int̾fecissets ep hesi
xemplũ uerentes. exduso p̃sidio
eius portas obietent sSimiliter
smirnei. sardii. colofinii. traislin¬
q: fecerunt ¶Perturbatusq: metri.¬
dates: ꝑ archilaum ducem suum
sillam de ꝑace pepigit¶Int̾ea fim¬
bria marianorũ scelerum satelł
homo om̃ium audacissimꝰ flactũ
consulem cui legatus ierat apud
nichomedĩa occidit: ac mox arre¬
pto exerctu metri datis filium ex
asia ad milecopolim fugat. statio¬
no regis inuadit: ipsumq: ꝑga¬
mo yeslit. fugientẽq in secutus:
apud pitanam obsedit. & ꝓfecto
cȩpisset: si lucius luculus tlib
discordiis curam rei publice pre¬
ulisset. eumq mari coartare ob-¬
licra elasse noluisset. Inde fimbri¬
a iiensib iratus. aquib ꝓ sillane
parnis studio obiectu portarum re¬
pulsus uidebatur: ipsam urbem
ilium antiquã rome parentem.
funditus cȩde incendioq deleuit.
Sed eam silla continuo reforma¬
uit Inde fimbria apud tiatiram

Expanded text:
mille sexcentos ita interfecisset, Ephesii mille sexcentos ita interfecisset, Ephesii exemplum verentes, excluso praesidio ejus, portam objecerunt. Similiter Smyrnaei, Sardii, Colophonii, Trallianique fecerunt. Perturbatus Mithridates, per Archelaum ducem suum cum Sylla de pace pepigit. Interea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit: ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis invadit, ipsumque Pergamo pellit, fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit: et profecto cepisset, si L. Lucullus civilibus discordiis curam reipublicae praetulisset, eumque mari coarctare, objecta classe, voluisset: inde Fimbria, Iliensibus iratus, a quibus pro Syllanae partis studio objectu portarum repulsus videbatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque delevit. Sed eam Sylla continuo reformavit. Idem Fimbria apud Thyatira,
Abbreviated transcription (Latin):
tum atq equitum in achaiam pr¬
missus: athenas cunctamq grecĩa
nuit ¶Sill a cui post consulatũ me¬
tridaticum bellum obuenerat: at¬
chilaum apud pireum atheniensũ
portum septemplici muro c̃õmuni¬
tum. diu obsedit. Ipsam athenren¬
sium urbem ui ceꝑtr spostea uisto
prelio cum archilao conflixit. Cen¬
tum decẽ milia de exercitu archi¬
lai int̃fecta: uix decem milia suꝑ¬
fuisse referunturs Comꝑta clade
metridates lectissima.lxx. milia
his int̾fecta sunt: ibiq diogenus
archilai filius trucidatus ẽ Etercio
bello om̃s copiȩ quas archilaus ha¬
bebat: extinctȩ sunt. Nam .xx. mi
ua militum eius in paludem com¬
pilsa. cum sillȩ fidem implorareñ:
insatiabili uictoris ira int̃fecta sunt.
totidemꝙ alia in flum̃ coacta ac
necata. Reliqui miserorũ: passim
trucidati sunt Porro autẽ metrida¬
tis in asia nobilissimarũ urbium
pͥncipes occidere: bonaq: eorũ publi¬
care animo intenderat᷑. Cumq iam

Expanded text:
tum atque equitum in Achaiam praetum atque equitum in Achaiam praemissus, Athenas cunctamque Graecianuit. Sylla, cui post consulatum Mitridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Pyreum Atheniensium portum, septemplici muro communitum, diu obsedit, ipsamque Atheniensium urbem vi cepit; postea justo praelio cum Archelao conflixit. Centum et decem millia de exercitu Archelai interfecta, vix decem millia superfuisse referuntur. Comperta clade, Mitridates lectissima septuagintahis interfecta sunt, ibique Diogenes, Archelai filius, trucidatus est. Tertio bello omnes copiae quas Archelaus habebat exstinctae sunt. Nam viginti millia militum ejus in paludem pulsa, cum Syllae fidem implorarent, insatiabili ira victoris interfecta sunt: totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum trucidati sunt. Porro autem Mithridates in Asia nobilissimarum urbium principes occidere, bonaque eorum publicare animo intenderat. Cumque jam
Abbreviated transcription (Latin):
atq armeniȩ: postqͣm nichomed.
bithine regem amicũ populit
mani. regno priuare molitus est
atq a senatii monitus si faceret
temptaret bellum sibi apopulon
mano inferendũ foresiratus capad¬
ciam continuo ꝑuasit. atq expulb
ab ea ariobarzane rege: cunctam
ꝓuintiam igni ferroq uastaur.
Bithiniam deinde pariclade corri¬
it. paflagoniam simili exitu affi¬
xit: pulsis ex ea philmene & nicho¬
mede regib ¶Post cum uenissit epbi¬
sum: crudeli precepit edicto.: ut ꝯ
totam asiam quicunq: inuentiẽ
uuues romani: sub una die om̃s neꝰ¬
carentur. Et factum ẽ: nec explican
aut apprehendi ullo modo uerbis
potest. quȩ lina multitudo roma¬
norum ciriiũ cȩsa sit: quis meron
plurimarũ ꝓuintiarum. qͥs gemmꝰ
occidendorũ panter atq occidentiu
fuerit: cum singuli quiq aut pn¬
dere innocentes porttes &rlamicos
aut ipsi ꝑiclitari peria hospitum
cogerentur¶Archilaus quoq dipx
mitridatis cum .c.xx. milib pedi¬

Expanded text:
atque Armeniae postquam Nicomedem Bithyniae regem amicum populi Romani regno priuare molitus est atque a senatu monitus, si facere temptaret, bellum sibi a populo Romano inferendum fore, iratus Cappadociam continuo peruasit atque expulso ab ea Ariobarzane rege cunctam prouinciam igni ferroque uastauit. Bithyniam deinde pari clade corripuit. Paphlagoniam simili exitu adflixit pulsis ex ea Pylaemene et Nicomede regibus. post cum uenisset Ephesum, crudeli praecepit edicto, ut per totam Asiam quicumque inuenti essent ciues Romani sub una die omnes necarentur. et factum est; nec explicari aut conprehendi ullo modo uerbis potest, quae tunc multitudo Romanorum ciuium caesa sit, quis maeror plurimarum prouinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerit, cum singuli quique aut prodere innocentes hospites et amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur. Archelaus quoque dux Mithridatis cum cxx milib
Abbreviated transcription (Latin):
qui modicia dicitur constitita ẽ.¬
ꝑ uiles ꝑsonas ordinari consyexi¬
mus: ita ut indignis & ad ulteris
ñ ꝓ uite merito sed ꝓ p̃miorum da¬
tione idem loc̃ uenerabił largiretur.
Sutur cũ ut diximus
constans augustus tarentũ uenissec:
egressus inde beneuentanorũ fines

Expanded text:
qui Modicia dicitur est constituta, pequi Modicia dicitur est constituta, per viles personas ordinari conspeximus, ita ut indignis et adulteris non pro vitae merito, sed praemiorum datione, isdem locus venerabilis largiretur. 7. Igitur cum, ut diximus, Constans augustus Tarentum venisset, egressus exinde, Beneventanorum fines
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ꝑ littoralia iter habens.
athenaᷤᷤ uenit. indeq: mare trars¬
gressus tarentũ applicuit. Qͥ tam̃
prius solitarium quend̾a qui pro¬
pħie sp̃m habere dicebatur adiit.
studiose ab eo scistitans. utrum
gentem langobardorum quȩ ins¬
italia habitabat suꝑare & obtinere
posset. A quo tum seruus dei spa¬
tium uniꝰ noctis expetisset. ut pro
hoc ipso dñm supplicaret: facto ma¬
ne ita eidem augusto respondit.
Ciens langobardorũ suꝑari mͦ ab
aliquo ñ potest: quia regina quȩ¬
dam ex alia ꝓuntia ueniens. ba¬
silicam beati ioħis baptistȩ in lan¬
gobardorũ finib construxit. & ꝓpt̾
hoc ipse beatus ioħs ꝓ langobando¬
rum gente continue int̾cedit. Heni¬
et autem tempꝰ quando ipsum ora-¬
culum habebitur despectui. & t̃c
gens ipsa ꝑ ibit¶Quod nos ita fac¬
tum esse ꝓbauimꝰ. qui ante lango¬
bardorum ꝑditionem eande beati
ioħis basilicam. que utiq in loco

Expanded text:
egressus, per litoralia iter habens, egressus, per litoralia iter habens, Athenas venit, indeque mare transgressus, Tarentum applicuit. Qui tamen prius ad solitarium quendam, qui prophetiae spiritum habere dicebatur, adiit, studiose ab eo sciscitans, utrum gentem Langobardorum, quae inItalia habitabat, superare et optinere possit. A quo cum servus Dei spatium unius noctis expetisset, ut pro hoc ipso Dominum supplicaret, facto mane ita eidem augusto respondit: "Gens Langobardorum superari modo ab aliquo non potest, quia regina quaedam ex alia provincia veniens basilicam beati Iohannis baptistae in Langobardorum finibus construxit, et propter hoc ipse beatus Iohannes pro Langobardorum gente continue intercedit. Veniet autem tempus, quando ipsud oraculum habebitur despectui, et tunc gens ipsa peribit". Quod nos ita factum esse probavimus, qui ante Langobardorum perditionem eandem beati Iohannis basilicam, quae utique in loco
Abbreviated transcription (Latin):
ac tempestate francoꝵ exercitꝰ
de ꝓuintia egrediens. in italiã
introuit. Contra quos grimoaldrs
cũ langobardis ꝓgressus Ihac eos ar¬
te decepit. fugere quippe se eorum
impetum simulans. castra sua si¬
mul cũ tentoriis & diu̾sis pariter
referta bonis. precipueq uini opti
reliquit. Quo cum francorũ acies
aduenissent: existimantes grimoal¬
dum cũ langobardis pauore det̾ritoᷤ
castra integr̃a reliquisse. mox lȩci
effecti certatim uuncta inuadunt:
cȩnamꝙ: affluentissima instruun.
Qui dum dñsis epulis & multõ¬
uino degrauati somnoꝙ: quieuis¬
sent: grimoaldus suꝑ eos pͦt noctiᷤ
medium irruens. tanta eos cede
ꝓstrauit: ut uix pauci ex eis elapsi
in patriam ualerent repedare.Qui
locus ubi hoc gestum est p̃lium¬
francorum usq: hodie ritus appel¬
latur. nec longe distat ab astensis
is dieb constantinꝰ augustꝰ
qui & constans ẽ. appellatus.
italiam a langobardorũ manu e¬
ruere cupiens: constantinopolim

Expanded text:
ac tempestate Francorum exercitus de provincia egrediens, in Italiam introivit: contra quos Grimoaldus cum Langobardis progressus, hac eos arte decepit. Fugere quippe se eorum impetum simulans, castra sua simul cum tentoriis et diversis pariter referta bonis, praecipueque vini optimreliquit. Quo dum Francorum acies advenissent, existimantes Grimoaldum cum Langobardis pavore deterritos castra integra reliquisse, mox laeti effecti certatim cuncta invadunt, coenamque affluentissimam instruunt. Qui dum diversis epulis, multoque degravati vino somnoque quievissent, Grimoaldus super eos post noctis medium irruens, tanta eos caede prostravit, ut vix pauci ex eis elapsi ad patriam valuerunt repedare. Qui locus ubi hoc gestum est pFrancorum usque hodie Rivus appellatur, nec longe distat ab Astensis His diebus Constantinus augustus, qui et Constans est appellatus, Italiam a Langobardorum manu eruere cupiens, Constantinopoli
Abbreviated transcription (Latin):
Quom philipitum anastasius suꝑauit. xxxiiii
Quom ansprandus auxiliante sibi theo xxxu¬
deꝑto cum baioariis ariꝑtum suꝑau̾.
& de morte ariꝑti in flumine. & de fu-¬
ga germani eius gumꝑti & regno an¬
sprandi & lẏutprandi filii eius.
Quom thcodosius anastasiũ suꝑautt. & xxxui¬
regnũ inuasit. & de inundatione tyb̃is.
De gente anglorũ & dute francorũ pipino. xxxuii¬
Q uomͦ liutprandus rotharit suũ rebellem xxxuiii¬
De morte gisulsi ducis beneuentani. & de xxxix¬

Expanded text:
Quomodo Philippicum Anastasius superavit. 35. Quomodo Ansprand, auxiliante sibi Teudeperto cum Baioariis, Aripertum superavit, et de morte Ariperti in flumine, et de fuga germani eius Gumperti et regno Ansprandi et Liutprandi, filii eius. 36. Quomodo Theodosius Anastasium superavit regnum invasit, et de inundatione Tiberis. 37. De gente Anglorum et rege Francorum Pipino Quomodo Liutprand rex Rotharit suum rebellem occidiDe morte Gisulfi ducis Beneventanis e
Abbreviated transcription (Latin):
pter cum dolore & timore consid̾an¬
dum ẽ: qua pena. quoue iudicio di¬
gui erunt: qui contra int̾dictum
iam propalate & publicȩ ueritatis
eos sectantur & colunt deos. de quib:
etiam illi iam tunc dubitare pot̾ant:
qui adhuc prȩt eosdem scire nichil
poterant Meruntam̃ breuit̃ consu-¬
lo: qualia tunc toto orienti tẽpora
rȩ nationes alt̾nis tantorũ ducum
uastationib terebantur: cũ quȩq:
ciuitas tantus concursib media m¬
eutrabilicer ꝑulitabatur. inde ac¬
censura alterum unde alterũ tem¬
perasset. Hoc max habitura sup¬
cii: quod remedii ad tempusha¬
isset. Cum trepidȩ diu̾sarum pn¬
mutiarum legationes. inter sug¬
a edes romanorũ duces & truculo¬
tiorem noticiam: mitridaten altoli
utrunq pro utquenq sors belliar¬
tollebat. & incertis satis factiom
transferebantur augendo perici
que sanabant. Nam quid contino
pompeius & quide pompeiꝰ hon
romanorum moderatissimꝰ. ꝑpli¬

Expanded text:
pter cum dolore et timore consideranpter cum dolore et timore considerandum est: qua poena quoue indicio digni erunt, qui contra interdictum iam propalatae et publicae ueritatis eos sectantur et colunt deos, de quibus etiam illi iam tunc dubitare poterant, qui adhuc praeter eosdem scire nil poterant. uerumtamen breuiter consulo: qualia tunc toto Orienti tempora rae nationes alternis tantorum ducum uastationibus terebantur; cum quaeque ciuitas tantis concursibus media ineuitabiliter periclitabatur, inde accensura alterum unde alterum temperasset, hoc mox habitura supplicii quod remedii ad tempus habuisset; cum trepidae diuersarum proninciarum legationes inter succedentes Romanorum duces et truculentiorem notitia Mithridaten, alternis ad utrumque, prout quemque sors belli attollebat, et incertis satisfactionibus transferebantur angendo pericula quae sanabant? nam quid continuo Pompeius et quidem Pompeius homo Romanorum moderatissimus per plu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus noxios succos sepe obstrux̾at¬
ueneno confici possit: frustraq: spa¬
tiaretur.si quo tandem modo infusa
pestis ꝑ uenas uegͣitatione corporis
acta discurreret: gallum quendam
militem iam fracto muro discurren¬
tem inuitauit. eiq iugulũ p̃buit.
hunc exitum uitȩ mitridates. nob
phos om̃iumq artiũ ꝑitissimos.
Si estis inquit dii pͦatrii. Ita ille diu
colendo ac diu querendo ꝑsensetat.
hos ñ ẽẽ. certos deoᷤ. qui ẽe. pritabant᷑.
Rex multȩ exꝑientie. atq: ȩno grauis.
dm̃ uerum ad cuiꝰ noticiam non nͥ
auditu ꝑ fidem uenitur᷑ ñ intellige¬
bat: hos aut̃e falsos ẽẽ. rationis ipͥ¬
sins luce ꝑuiderat Aliud consuetu¬
dini. aliud m̃ti sue tribuens: si esti
inquit dii. hoc ẽ. dicere. Ego sentiers
ẽẽ. suꝑ hominẽ potentiorem ipso ho¬
mine potestatem: p̃candi necessitate
motus comm̃do diligentiam. & exce¬
so ignorantiam meam: inuoco qui
ẽ.dum comienio qui n est. IQua pro¬

Expanded text:
aduersus noxios sucos saepe obstruxerataduersus noxios sucos saepe obstruxeratueneno confici posset frustraque spatiaretur, siquo tandem modo infusa pestis per uenas uegetatione corporis acta discurreret, Qallum quendam militem iam fracto muro discurrentem inuitauit eique iugulum praebuit. hunc exitum uitae Mithridates habuphos omniumque artium peritissimos. Si estis, inquit, dipatrii. ita ille diu colendo ac diu quaerendo persenserat hos non esse certos deos, qui esse putabantur. rex multae experientiae atque aeuo grauis uerum Deum, ad cuius notitiam non nisi auditu per fidem uenitur, non intellegebat. hos autem falsos esse rationis ipsius luce peruiderat, aliud consuetudini aliud menti suae tribuens. si estis, inquit, di, hoc est dicere: ego sentiens esse super hominem potentiorem ipso homine potestatem, precandi necessitate motus commendo diligentiam et excuso ignorantiam meam; inuoco qui est, dum conuenio qui non est. quapro
Abbreviated transcription (Latin):
cercalia sãcra celebrante. t̾remotus ad¬
eo grauis repente exortus ẽ: ut magna
cladis ex eo urbium atq agrorum se¬
cuta narretur Lodem tempore castor
metridatis p̃fectus. qui fanagorio
p̃erat. interfectis amicis regis arcem
occupauit: & .iiͦii. mitridatis filios
ad p̃sidia romana transmisit.¶Mitri¬
dates accensus ira: in scelere exarsit.
Nam complures tunc amicos suos
& exipodrum filiũ suũ interfecit:
ricidio trucidassetsPharnaces alter¬
filius eiꝰ exemplo fr̃m territus: exer¬
citum ad ꝑsequendum se missum
sibi conciliauit. & mox adu̾sum pa¬
trem duxit IMitridates dui ex altissi¬
mo muro filium frustra prȩcatus.
ubi in exorabilem uidit. moriturus
exclamasse fertur¶Qm̃ pharnacesin¬
quit mori iubet: uos si estis dii patrii
prȩcor.ut quandocunq & ipse hanc̃
uocem aliberis suis audiat.Statimq
descendens ad uxores. pelices ac filias
suas uenenũ om̃ib dedit. Quod cũ
ipse nouissimꝰ hausisser: nec tam̃
propt̾ remedia quib uitalia sua

Expanded text:
Cerealia sacra celebrante terraemotus adeo gravis repente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narraretur. Eodem tempore Castor Mitridatis praefectus, qui Panagorio praeerat, interfectis amicis regiis, arcem occupavit, et quatuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mitridates, accensus ira, in scelera exarsit. Nam complures tunc amicos suos, et Exipodram filium suum interfecit, ricidio trucidassetfilius ejus, exemplo fratrum territus, exercitum, ad persequendum se missum, sibi conciliavit, et mox adversus patrem duxit. Mithridates, diu ex altissimo muro filium frustra precatus, ubi inexorabilem vidit, moriturus exclamasse ferturquit, mori iubet, nos, si estis, di patrii, precor, ut quandocumque et ipse hanc uocem a liberis suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices ac filias suae uenenum omnibus dedit. quod cum ipse nonissimus hausisset nec tamen propter remedia, quibus uitalia sua
Abbreviated transcription (Latin):
ditioni parebant. idẽ. turc̃ilingis &
berulis rugorũq: parte quos iam
dudum possederat. necñ etĩa italie
populis: uenit in rugiland. pugria¬
uitq: cum rugis. ultimaq eos clad
conficiens. feletheum insuꝑ eorum
regem extinxit. uastataꝙ om̃i ꝓ uin¬
cia italiam repetens: copiosam secu
captiuorũ multitudine abduxit.
Tunc langobardi de suis regionib
egressi uenerunt in rugiland. quȩ la

Expanded text:
dicioni parebant, id est Tdicioni parebant, id est THerulis, Rugorumque parte, quos jam dudum possederat, nec non etiam Italiae populis, venit in Rugiland, pugnavitque cum Rugis, ultimaque eos clade conficiens, Feletheum insuper eorum regem exstinxit. Vastataque omni provincia, Italiam repetens, copiosam secum captivorum multitudinem abduxit. Tunc Langobardi de suis regionibus egressi, venerunt in Rugiland, quae La
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ funcco post hec lamissione qͥ
scd̃s regnauerat: tercius ad re¬
gni gub̃nacula lechu ascendit. Qui
dehoc filium qui quartus in nume¬
ro fuit. regni successorem reliquit.
Hoc quoꝙ defuncto: quintus gau¬
is temporib inter odoacar qui
in tralia ꝑ aliquot iam annos
regnabat & feletheum qui & feua
dictus ẽ. rugorũ regem. magnarũ
inimiciciarum fomes exarłit. Qui
felecheus illis dieb ulteriorem dami¬
bii ripam incolebat. quã anoricis
finib idem danubiꝰ separat. In his
noricorũ finib beati tunc erat seue
rini cenobiũ. qui om̃i abstinentie
bus clariis. Qui cũ isdem in locis ad
uite usq metas habitasset: nimc t̃n
eiꝰ corpusculũ neapolis retinet. Hic se¬
pius hunc de quo diximꝰ feletheum
eiꝰꝙ: coniug̃ẽ cui uocabulũ gisa fuit.
ut ab iniquitate quiescerent uerb̾
cȩlestib monuit. Quib pia uerba
sꝑnentib. hoo qͦd eis pꝰtmodũ con¬
tigit longe ante futurũ predixit
¶Adimatiis gͥ odocargentib quȩ eius

Expanded text:
functo post haec Lamissione, qui secundus regnaverat, tertius ad regni gubernacula Lethu ascendit. Qui dehoc filium, qui quartus in numero fuit, regni successorem reliquit. Hoc quoque defuncto, quintus GoHis temporibus inter Odoacar, qui in Italia per aliquot iam annos regnabat, et Feletheum, qui et Feva dictus est, Rugorum regem, magnarum inimicitiarum fomes exarsit. Qui Feletheus illis diebus ulteriorem Danubii ripam incolebat, quam a Norici finibus idem Danubius separat. In his Noricorum finibus beati tunc erat Severini coenobium. Qui omni abstinentiaebus clarus. Qui cum hisdem in locis ad vitae usque metas habitasset, nunc tamen eius corpusculum Neapolim retinet. Hic saepius hunc de quo diximus Feletheum eiusque coniugem, cui vocabulum Gisa fuit, ut ab iniquitate quiescerent, verbis coelestibus monuit. Quibus pia verba spernentibus, hoc quod eis postmodum contigit, longe antea futurum praedixit. Adunatis igitur Odoacar gentibus quae eius
Abbreviated transcription (Latin):
citus sui causa ꝓcesserat. Cui re
talia¶ Ego inquit arbitror eum
regem qui minus festinanter con¬
tendit ad p̃lium: ipsum sue igna¬
uie & diffidtittiȩ testem ẽe. Qua

Expanded text:
ro talia: ego, inquit, arbitror eum regem qui parum festinanter contendet ad proelium iam ipsum sui ignaviae et diffidentiae testem esse. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
culi sui partes gradatim porrigen¬
do contractas. contrahendo p orrec¬
tas motus explicat: sed alterius in¬
denta conatibus latera sinuosa cir¬
cumfert ut per exteriorem spine
curuaturam regentem costarum
aciem tendat : costis autem natura
ad sumium rectis squamarum
ungulas figat. Quod inicissim et
celeriter agenddo non solum plana
perlabitur: sed etiam conuexa cons¬
cedit. ut uestigiis in structa quot
costis. Huius itaq rei: causa est.
It si inqualibet corporis parte ab
aluo usꝙ adcaput. ictu aliquo
cõllidatur debilis reddita. cursum

Expanded text:
culi sui partes gradatim porrigenculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas, motum explicat, sed alternis intenta conatibus latera sinuosa circumfert, ut per exteriorem spinae curvaturam, rigentem costarum aciem tendat, costis autem natura ad summum rectis squamarum ungulas figat: quod vicissim et celeriter agendo, non solum plana perlabitur, sed etiam convexa conscendit, tot vestigiis instructa quot costis. Hujus itaque rei causa est, ut si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo collidatur, debilis reddita cursum
Abbreviated transcription (Latin):
pluramnos: militum aquandi neces¬
sitate ad flumen descendentes. ser
pens mire magnitudims deuora¬
ret: regulus ad ex prignandam
bestiam cum exercitu profectus
est. Sed cum nichil intergo eius
proficientibus iaculis atq omni
delorum ictu irritoq per horren¬
dam scamarum cratem per obli¬
quam scutorum destitudinem la¬
b&bantur. Mirumq immodum.
ne corpus lederent. ipso corpore
pellebantur: in super magnam
multitudinem morsu comininui
impeti proteri. halitu etiam pesti¬
fero exanimari uideret. balistas de¬
ferri imperauit. per quas molare
saxum spine. eius incussum com¬
pagem totius corporis soluit. Ta¬
lis siquidem est natura serpentis:
ut cum pedibus carere uideatur.
costis tamen et squamis quas asũ¬
mo gutture usq adimam aliuu
parili modo dispositas habet. ita in¬
struatur : ut squamis quasi ungui¬
bus costis quasi curribus inuitatur.
Non enim ut uermis cui spine
rigor non est: et in directum corpus¬

Expanded text:
plurimos militum, aquandi necesplurimos militum, aquandi necessitate ad flumen descenpens mirae magnitudinis deuoraret, Regulus ad expugnandam bestiam cum exercitu profectus est. sed nihil in tergo eius proficientibus iaculis atque omni telorum ictu inrito, quae per horrendam squamarum cratem quasi per obliquam scutorum testudinem labebantur mirumque in modum, ne corp??s laederent, ipso corpore pellebantur, cum insuper magnam multitudinem morsu conminui, impetu proteri, halitu etiam pestifero exanimari uideret, ballistas deferri imperausaxum spinae ejus incussum, compagem totius corporis solvit. Talis siquidem est natura serpentis, ut cum pedibus carere videatur, 237 costis tamen et squamis, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habet, ita instruatur, ut squamis quasi unguibus, costis quasi cruribus innitatur. Non enim ut vermis, cui spinae rigor non est, et in directum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
non urgente cransiret. Cesi sunt
meo bello omnes. ocͣc. ac solus car¬
purnius quamus multis con¬
fossus uulneribus et cadaueribus
obtectus: euasit. hannibal semor
a cartaginiensibus item classi pre¬
positus: infeliciter comromanis
nauali prelio congressus uictus
ab exercitu suo seditione orta: lapidi¬
bus coopertus interiit.
Et illius consul liparam melitãq
insulas siciliȩ nobiles perua¬
gat: euertit Consules uissi in affri¬
xxx. nauibus siciliam petierunt.
Aiuibus amilcar penorum impe¬
rator. et hanno classi prefectus:
occurrit. Conserto nauali prelio
sunt. Primam omnium: clipeam
irbem indeditionem receperunt.
Iide carthaginem petentes. oceͣ.
lut oo amplius castella populati
sunt. In festa carthagini signa:
circumtulerunt. Manlus consul
affrica oum uictrici classe decedens
in gentibus spolus rom̃a reuexit
egulus bellum cartaginiensie
sortitus iter cum exercitu fa¬
ciens. haud procul affumine ha-¬
grada castra constituit. Nbi cum

Expanded text:
non urguente transiret. oaesi sunt non urguente transiret. oaesi sunt in eo bello omnes trecenti, solus Calpurnius quamuis multis confossus uulneribus et cadaueribus obtectus euasit. Hannibal senior a Carthaginiensibus iterum classi praepositus, infeliciter cum Romanis nauali proelio congressus et uictus, ab exercitu suo seditione orta lapidibus coopertus interiit. Atitius consul Liparam Melitamque insulas Siciliae nobiles peruagatus euertit. consules, in Afriis triginta nauibus Siciliam petiuerunt: quibus Hamilcar Poenorum imperator et Hanno classi praefectus occtransvecti sunt, primamque omnium Clupeam urbem in deditionem receperunt. Inde Carthaginem petentes, trecenta aut eo amplius castella populati sunt, infesta Carthagini signa circumtulerunt. Manlius consul ab Africa cum victrici classe decedens,ingentibus spoliis Romam revexit. Regulus, bellum Carthaginiense sortitus, iter cum exercitu faciens, haud procul a flumine Bagrada castra constituit, ubi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ductus aufugit. Triginta et una
naues eius capte. Sui. mer se: ii.
m ilia hominum ciecisa .iiͦi. milia
capta reseruntur. Postea carcagi¬
nienses gaio aquilio floro. lutio
nionem in locum hannibalis fub¬
rogatum. pro sardis et corsis de¬
fensandis nauali prelio prefece¬
runt. Qui ascipione consule uic¬
tus: amisso exercitu ipse conser¬
tissimis hostibus se immiscuit.i¬
biq interfectus est. Codem anno
.IiIͦI. mila seruorum. et tria milia
n auallum sociorum: in terbis ro¬
me extidium cum uuraritnt. Et nͥ
maturata prodicio tonsiltum pre¬
uenisset destituta presidio cantal
seruili manu perissee.
nno ab hoc proximo calatinꝰ
consul camerinam sicilie ur¬
bem petens. temere in angustias
deduxit exercitum: quas penoꝵ
copiae iam dudum prestrixre.
Cui cum omniuo nulla uel ob
uirtute et opera liberatus est.
m ab hostibus tumulum occu-¬
auit: et in se penos omnes pur-¬
ando conuertit. donec romanus
xercitus ob sessas angustias hoste

Expanded text:
ductus aufugit; triginta et una ductus aufugit; triginta et una naues eius captae, tredecim mersae, tria milia hominum occisa, septem milia capta referuntur. Postea Carthaginienses rtaginenses Hannonem in locum Hannibalis rogatum pro Sardis et Oorsis defensandis nauali proelio praefecerunt, qui a Seipione consule uictus, amisso exercitu ipse confertissimis hostibus ae inmiscnit ibique interfectus est. eodem anno tria milia seruorum et quattuor milia naualium sociorum in urbis Romae excidium coniurarunt et, nisi maturata proditio consilium praeuenisset, destituta praesidio ciuitas seruili manu . perisset. Anno ab hec preximo Calatinus consul Camerinam Siciliae urbem petens. temere in angustias deduxit exercitum, quas Poenorum copiae iam dudum praestruxerant. cui cum omnino nulla uel obsuirtute et opera liberatus est, sum ab hostibus tumulum occupauit et in se Poenos omnes pugnando conuertit, donec Romanus exercitus obsessas angustias hoste
Abbreviated transcription (Latin):
milibus peditum xxx. etiam esefanti¬
tis ex im prouiso intercessit: ex pug¬
nationemq ciuitatis. paulis per
sustulit. Sed continuo. ciuitas cap¬
ta est. Peni matimo bello incti ⁊
prossigati: undecim elefanti in.
potestatem reclacti. agrigentini sub
corona omnes uenditi sunt. Hanni¬
bal senior facta cum paucis erup¬
tione: defugit. Onco cornelio asina
gaio diulio consulsbus. cum han¬
nibal secuor hoia italie marttima
instructa. Lxxͣ. nauium classe
uastaret. romani et ipsi classem
fabricari atq instrui preceperut
Quod diulius consul: celertter
nauium classis deducta. in an¬
choris stetit. Cornelius asina con¬
sul alter. cum xui. nauibus lipa¬
ram infulam petit. Ibr ab hanni¬
bale quasi ad colloquium pacis
euocatus: punica fraude captus
atoꝵ in uinculis necatus est. Quod
ubi diplius alter consul audune
cum.Mxiͣx nauibus aduersus han¬
nibalem profectus est. Commisso
nauali prelio: hannibal amissa
naui qua uebementer: scaffa sub¬

Expanded text:
millibus peditum, triginta etiam elephanmillibus peditum, triginta etiam elephantis, ex imnationemque ciuitatis paulisper distulit. sed continuo ciuitas capta est. Poeni maximo bello nicti et profligati, undecim elephanti in potestatem redacti, Agrigentini sub corona omnes uenditi sunt; Hannibal senior facta cum paucis eruptione diffugit. Cn. Cornelio Asina C. Duilio consulibus oum Hannibal senior oram Italiae maritimam instructa septuaginta nauium classe ufabricari atque instrui praeceperunt: quod Duilius consul celeriter navium classis deducta in anchoris stetit. Cornelius Asina, consul alter, cum sedecim navibus Liparam insulam petiit, ubi ab Annibale, quasi ad colloquium pacis evocatus, Punica fraude captus 234 atque in vinculis necatus est. Quod ubi Duilius, alter consul, audivit, cum triginta navibus adversus Annibalem profectus enauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha sub
Abbreviated transcription (Latin):
tas beata ꝓmittitur: sint coleranda
pro uita: cum illi tanta potuerint
tolerare profama.
nno ab urbe condita. ccͣce. L¬
.Xxxͦ. iiͦi. idest apio claudio. qui¬
nto fabio consulibus. mamertinis
quorum messana nobilis siciliȩ ci¬
utas erat:. auxilia coitra hieronẽ
siracusanum et proximorum copi¬
as hieroni sunctas et apium clau-¬
dium oonsulem cum exercitumise¬
re romani. Qui tam celeriter sira¬
cusanos penosq superauit: ut
ipse quoq rex rerum magnitudi¬
ne pertercitus. ante se uictum ꝙͣ
congressum fuisse prodiderit. Qui
ex infractis uiribus amissaq fi¬
ducia. cum pacem suplex rogaret:
ducentis talentis argenti iuissu con¬
suluns multatus accep̃it.
onsules agrigetum sicilie ciui¬
tatem: ibiq presidia penorum
operibus ualloq cinxerunt. Cum in¬
clusus ca obsidione senior hannibal
imperator penorum. adsummam ȩges-¬
tatem redactus esset. humano impe¬
rator nouus Rartaginiensium cum
etͥuitidris mille quingentis.⁊ xxͣo

Expanded text:
tas beata promittitur, sint toleranda pro uita, cum illi tanta potuerint tolerare pro fama. Anno ab Vrbe condita CCCCLXXXIII id est Appio Claudio Q. Fabio consulibus Mamertinis, quorum Messana nobilis Sieiliae ciuitas erat, auxilia contra Hieronem Syracusanum regem et Poenorum copias Hieroni iunctas et Appium Claudium consulem cum exercitu misere Romani. qui tam celeriter Syracusanos Poenosque superauit, ut ipse quoque rex rerum magnitudine perterritus ante se uictum quam congressum fuisse prodiderit: qui exim fractis uiribus amissaque fiducia cum pacem supplex rogaret, ducentis argenti talentis iussu consulum multatus accepit. consules Agrigentum Siciliae ciuitatem ibique praesidia Poenorum operibus ualloque cinxerunt. cumque inclusus ea obsidione senior Hannibal imperator Poenorum ad summam egestatem redactus esset, Hanno imperator nonus Carthaginiequitibus mille quingentis, et triginta
Abbreviated transcription (Latin):
beneuentanoꝵ ductor. Suram
iomanorũ cinitatem. hirpinum
atq arcini pari modo oppida ce¬
pit. Qui gisulfus temꝑe iohan¬
uis pape cum om̃i sua uirtite¬
in campanĩa uenit. incendia &
dep̃dationes faciens: multos cap¬
tiuorũ cepit. & usq in locum qui
horrea dicitur castra metatus est
nullusq ei resistere potuit.¶Ad hc̃
pontifex missis sacerdotib cum
uos de eorum manib redemit.
ipsumq duc̃e cum suo exercitu
ad ꝓpria repedare fecit.

Expanded text:
Beneventanorum ductor, Suram Romanorum civitatem, Hirpinos, atque Arcem, pari modo oppida cepit. Qui Gisulfus tempore Joannis papae cum omni sua virtute Campaniam venit, incendia et depraedationes faciens, multos captivorum cepit, et usque in locum qui Horrea dicitur castrametatus est, nullusque ei resistere potuit. Ad hunc pontifex missis sacerdotibus cum vos de eorum manibus redemit, ipsumque ducem cum suo exercitu ad propria repedare fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
teras: in hac sententia scriptas
meo iubeo dicoq hec. Mando t̃
reuerti ad parentes tuos famulos
scilicet meos: atq in gremio ma¬
tris cubantem doceri uirile offici¬
um. Ad quam rem: habenam sci¬
thicam tibi & pilam. loculosq cũ
aureis misi. habena ad monet te
discipline uideri indigentẽ. Pila
num tibi consimiliũ aggressus
es. Nam si om̃e huiꝰmodi hominũ
genus pari conspiratione decũ con

Expanded text:
Persae in hanc sententiam scriptas:meo iubeo dicoque haec. Mando tibi reverti ad parentes tuos, famulos scilicet meos, atque illic in gremio matris cubantem doceri virile officium. Ad quam rem habenam Scythicam tibi et pilam loculosque cum aureis misi, quorum habena admonet te disciplinae videri indigentem, pila um tuis similibus es adgressus. Neque enim si omne eiusmodi hominum genus ad te pari conspiratione conduxeris
Abbreviated transcription (Latin):
S postquã aliqui romanorũ mi¬
litum agilitate audaciaq insignẽ.
supͣ dietam soluere testudinem:
scutisq singillatim uelut squa¬
mis deuulsis. desuꝑ nudos dep̃¬
hensorum detectorumq humẽ¬
ros ꝑfoderuint: trroe nhostes ds¬
uo mortis ꝑiculo terribilem dis¬
soluere compagem. Exinde in fu¬
gam uersi: ꝑ quin quaginta mi¬
lia passuum insatiabiliter cesi st̃.
norum: uł quantus pugnȩ affu¬
exit. uł quantus fuerit occisorũ.
Ost hec belgarum gens

Expanded text:
Sed postquam aliqui Romanorum miSed postquam aliqui Romanorum militum, agilitate audaciaque insignes, supra obductam saliere testudinem, scutisque singillatim, velut squammis revulsis, desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes novo mortis periculo, terribilem dissolvere compagem. Exinde in fugam versi, per quinquaginta millia passuum insatiabiliter caesi sunt, norum, vel quantus pugnae adfuerit, vel quantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens
Abbreviated transcription (Latin):
ex spe reuertendi foret: profecti suñ.
Quos cum apud rhodanum flum̃
obuios cesar habuisset: magno dif¬
ficiliq bello bis uicit. uictosq ad
deditionem coegit. Horum fuit cũ
pͥmum progressa ẽ. om̃is multitu¬
do. heluitiorũ. tuliggiorum. lago¬
bogiorum. faurageorũ & boigcorũ
utriuilo sexus: ad centũ quinqua¬
secum incredibiles germanorũ copi¬
as. quib nuꝑ uniuersos galliarum
popilos se sub egisse iacc᷑abat. apd
sequanos uicit. Cum diu exercitus
cesaris germanorũ multitudine
& irtute ꝑterritus pugna detrec¬
tasser:ariobistus in germaniam
arrepta nauicula rħenum trans¬
uectus effuͣgit. Uxores eius dnȩ. to¬
tidemq filie: captȩ sunt. Fuerune
aitt̃e in exercitu ariobisti. arodes.
marcõmones.tribocii bangiones.
nemites. eduses. & suebiPP ngna
maxime grauis ex falange germa¬
norum fuit: qua coacto in uno ag¬
mine: scutisq: supra capita contex¬
tis: ad irrumpendam romanorũ
aciem tuti undiq prȩstruxerant.

Expanded text:
ex spe revertendi foret, profecti sunt. Quos cum apud Rhodanum flumen obvios Caesar habuisset, magno difficilique bello 387 bis vicit, victosque ad deditionem coegit. Horum fuit, cum primum progressa est, omnis multitudo Helvetiorum, Tulingorum, 388 Latobrogiorum, Rauracorum et Boiorum, utriusque sexus ad centum quinquasecum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper universos Galliarum populos se subegisse jactabat, apud Sequanos vicit; cum diu exercitus Caesaris, Germanorum multitudine et virtute perterritus, pugnam detrectasset. Ariovistus in Germaniam, arrepta navicula Rhenum transvectus, effugit, uxores ejus duae totidemque filiae captae sunt. Fuerunt autem in exercitu Ariovisti, Arudes, Marcomani, Triboci, Vangiones, Nemetes, Edures, et Suevi. Pugna maxime gravis ex phalange Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine, scutisque supra capita contextis, ad irrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant.
Abbreviated transcription (Latin):
ex maxima parte montuosa ẽ.Por¬
ro octaua lucania. que nom̃ a qͦdam
luco accepit: a silere fluiuio incheat.
cum britia que ita a regine quond̾a¬
sue nomine appellata est:usq ad
fretum siculũ ꝑ oram maris tyr

Expanded text:
ex maxima parte montuosa est. Porro octava Lucania, que nomen a quodam luco accepit, a Silere fluvio inchoat cum Britia, que ita a regine sue quondam nomine appellata est, usque ad fretum Siculum per oram maris Tyr
Abbreviated transcription (Latin):
aliis nuntiaret. Sicq: om̃s afo¬
ronilii uementes: eiꝰ surte sacra¬
ñitis astricti. Quid plura: Cum
om̃i alachis austria econtra cu¬
n ib̾tus cum suis uenientes: in
campo cui nomen coronatȩ est
castra posuerunt.

Expanded text:
aliis nuntiaret; sicque omnes a Foroiuli venientes eius sunt sacramentis adstricti. Quid plura? Cum omni Alahis Austria, econtra Cunincpert cum suis venientes, in campo cui Coronate nomen est castra posuere.
Abbreviated transcription (Latin):
pidi regis filium ꝑ quẽ magna ex
parte bellũ constiterat interisse. mox
dissolutis animis fugam ineunt.

Expanded text:
pidi, regis filium, per quem magna ex parte bellum constiterat, interisse, mox dissolutis animis fugam ineunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iiquidem ut su ꝑiis p̃miseran
qasulfo forouilanorũ duce defun¬
O. sucessor ei inducatu ago fuit.
accnꝰ nomine usq hodie domus
quedam intra foruimulii constitu¬
q. domꝰ agonis appellatur. Quo a¬
ne mnortno: foroiulanorũ ductor
upus efficitur. hic lupꝰ ingradus
insulam quȩ ñ longe ab aquileia
est cum equestri exercitu ꝑstratam
quȩ antiquitꝰ ꝑ mare facta fuerat
intronnit: & depredata ipsa ciuita¬
te aquileiensis eccł̃iȩ thesauros ex¬
inde auferens reportauit. huic lu
po grimoaldus quando beneuen-

Expanded text:
iquidem, ut superius praemiseramus, Grasulfo Foroiulanorum duce defuncto, successor ei in ducatu Ago datus, de cuius nomine usque hodie domus quaedam intra Foroiuli constituta domus Agonis appellatur. Quo Agone mortuo, Foroiulanorum ductor Lupus efficitur. Hic Lupus in Grados insulam, quae non longe ab Aquileia est, cum equestri exercitu, per stratam, quae antiquitus per mare facta fuerat, introivit. Et depraedata ipsa civitate, Aquileiensis Ecclesiae thesauros exinde auferens deportavit. Huic Lupo quando Grimoaldus Beneven
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Sed cum intolerabiles
et duras conditiones pacis audis¬
senͥt: dictius rati sese armatos mo¬
ri qraun miseros uniere precio

Expanded text:
erunt. Sed cum intolerabiles et duras conditiones pacis audissent, tutius rati sese armatos mori quam miseros vivere, pretio
Abbreviated transcription (Latin):
ur exercitum sclauorũ in eande
ꝓuintiam sua adhortatione im¬
mittereã. Quod ita qͦ effectum ẽ.
Causa aut̃e magne in eadem fo

Expanded text:
ut exercitum Sclavorum in eadem provinciam sua adhortatione inmitterent. Quod ita quoque effectum est. Causa autem magnae in eadem Fo
Abbreviated transcription (Latin):
retro referri spartanorum spes ui-¬
sa est: donec assurgendo egre ac
misere recedendo confecta. et potes¬
tate careret et nomine. Atheniensi¬
bus uero hec eadem pugna inicium
recuperande potentiȩ:sicut lace¬
demoniis amittende fuit.
rimum igitur chebamauxi¬
liis athemensium fulti. su¬
periore clade satcoe atrepidos
aggrediuntur: multa animati fi¬
ducia. propter uirtutem atq in¬
dustriam epaminunde ducis :
cum quo sibi facile obtinere posse
imperium totius gretiȩ putab̾ant᷑
fit itaq terrestre prelium thebans
m̃ inimo negotio uincentibus. l¬
citur enim etiam hoc conflictu
lisander: et occiditur.

Expanded text:
retro referri Spartanorum spes uiretro referri Spartanorum spes uisa, donec adsurgendo aegre ae misere recidendo confecta et potestate careret et nomine. Atheniensibus uero haec eadem pugna initium recuperandae potentiae sicut Lacedaemoniis amittendae fuit. primi igitur Thebani, auxilio Atheniensium fulti, superiore clade saucios ac trepidos adgrediuntur, multa animati fiducia propter uirtutem atque industriam Epaminondae ducis sui, cum quo sibi facile obtinere posse imperium totius Graeciae uidebantur. fit itaque terrestre proelium, Thebanis minimo negotio uincentibus. uincitur enim etiam hoc conflictu Lysander et occiditur