comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ naturã scrutatꝰ: suasq disputationes
litteris mandasse muniuit. Maximeq ad¬
mirabił extitit: quod astrologiȩ numeris
aquã tam̃ putauit rerũ ẽẽ pͥncipiũ: ⁊ hinc
om̃ĩa elem̃ta mundi ipsũq mundũ & que
in eo ungunt᷑ existere. Nichil autẽ huic
oꝑi qđ mundo c̃siderato tã mirabile aspici¬
mꝰ. diuina mente p̃posuit. Teuais autẽ pre
darꝰpictor agnoscit᷑. Ex cuiꝰ ñ nulli yma¬
ginib quas plurimas apud diuersos fecerat.
lauacrũ bizancioꝵ arbitrant᷑ appellatũ
quib dieb pͥncipiũ iubelei septua gesimi
erat scđm hebreos. Tunc lapis e cęlo ruit:
in fluuiũ egis. Hipocrates quoq medicꝰ.
ac socrates philosophus: insignes habent᷑.
Soffocdes poeta traicꝰ: atq democritꝰ agnos¬
cunt᷑. Pandarꝰ tunc etiã innotuit. Medici¬
ne autẽ artis auctor ac reꝑtor apud grecos
ꝑhibet᷑ apollo. Hanc filiꝰ eiꝰ scolapiꝰ laude eiꝰ

Expanded text:
rerum naturam scrutatus suasque disputationes rerum naturam scrutatus suasque disputationes litteris mandans eminuit maximeque admirabilis extitit, quod astrologiae numeris Aquam tamen putauit rerum esse principium et hinc omnia elementa mundi ipsumque mundum et quae in eo gignuntur existere. Nihil autem huic operi, quod mundo considerato tam mirabile aspicimus, ex diuina mente praeposuit. Huic succeclarus pictor agnoscitur. Ex cujus nonnulli imaginibus, quas plurimas apud diversos fecerat, lavacrum Byzantiorum arbitrantur appellatum. Quibus diebus principium jubilaei septuagesimi erat secundum Hebraeos. Tunc lapis e coelo ruit in fluvium Aegis. Hippocrates quoque medicus, ac Socrates philosophus insignes habentur, Sophocles poeta tragicus atque Democritus agnoscuntur, Pindarus etiam tunc innotuit. Cnae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo: hanc filius ejus Aesculapius laude vel
Abbreviated transcription (Latin):
regnante esdras sacerdos clarus apđ hebre¬
os habebat᷑. magister omniũ quippe in legi¬
b sacris qui regressi fuerant in uideã de cap¬
tiuitate. Neemias uͦ muros ciuitatis ieroso¬
limoꝵ ꝑfecit. Pontifex uͦ maximꝰ tẽpli fuit
ioachim eliasibi filiꝰ quẽ uidã iosephus nomi
nauit. Defuncto autẽ ⁊ hoc: ioħs filiꝰ eius
honorẽ suscepit sacerdotalẽ. Quo etiã intẽ¬
pore aristarcꝰ tragedi ographus cratinꝰ &
plato comediarũ scriptores. zenon ⁊ eradi¬
tus agnoscunt᷑. Ferecides secundꝰ historia¬
rũ scriptor atq soffocles & artofanes trage¬
diarũ scriptores habiti sunt. Herodotꝰ uͦ
cũ athenis libros suos in c̃cilio legisset : ho¬
noratꝰ ẽ. Phitagore autẽ sophiste libros
decreto publico athenienses cõbussert̃. eo
qđ magicas artes atq nigromantiã in eis rep¬
perissent. Emphedocles atq pharmenides
philosophi: milesius etiã phisicꝰ habent᷑.
Iste autẽ tales ut successores etiã ꝓpagaret¬

Expanded text:
regnante, Hezdras sacerdos clarus apud Hebraeos habebatur; magister omnium quippe in legibus sacris, qui regressi fuerant in Judaeam de captivitate. Neemia vero muros civitatis Hierosolymorum perfecit. Pontifex vero maximus templi fuit Joachim, Eliasippi filius, quem Josephus Judam nominat. Defuncto autem et hoc, Joannes filius ejus honorem suscepit sacerdotalem. Quo etiam in tempore Aristarchus tragoediographus, Cratinus, et Plato, comoediarum scriptores, Zenon et Heraclitus agnoscuntur. Ferecides secundus historiarum scriptor, atque Sophocles et Aristophanes tragoediarum scriptores habiti sunt. Herodotus vero cum Athenis libros suos in concilio legisset, honoratus est. Pythagorae autem sophistae libros decreto publico Athenienses combusserunt, eo quod magicas artes atque necromantiam in eis reperissent. Empedocles autem atque Parmenides philosophi, Milesius etiam Physicus clari habentur. Iste autem Thales, ut successores etiam
Abbreviated transcription (Latin):
circũuentꝰ occidit᷑. Quo in tẽpore diagoras
agnoscit᷑: & sec tatores eiꝰ phisiciphilosophi.
Temistoches autẽ in ꝑsas fuit: pinnaras clarꝰ
habet᷑. sofodes tragediarũ scriptor ⁊ euripi¬
des clarihabent᷑. Herodotꝰ historiarũ scrip¬
tor agnoscit᷑: bachilides & diagoras plurimo
sermone cȩlebrantur.

Expanded text:
circumuentus occiditur. O tempora descircumuentus occiditur. O tempora desci philosophi. Themistocles autem in Persas fugit. Pindarus clarus habetur. Sophocles tragoediarum scriptor, et Euripides clari habentur. Herodotus historiarum scriptor agnoscitur. Bachilides et Diagoras plurimo sermone celebrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pulert̃: castra regiis opib referta ceꝑunt.
ñ paruo quidẽ antiquȩ industriȩ dãpno.
Nam post istiꝰ prede diuisionẽ aurũ ꝑsicum
pͥma greciȩ uirtꝰ corruptio fuit. Urget gͥ
inceptꝰ miseros extrema ꝑditio. Nam forte
eodẽ die quo in boetia mardonii extinctas
copias. grecos extitisse uictores. Mira
diuini uidicii ordinatio. in boetia oriente sub¬
sole bellũ fuisse cõmissũ: in asia meridianis horis
sub eodẽ die tantis spacis maris t̾req int̾iacen¬
tib nunciatũ ẽ. Qui rumor uł maxime rei
adstipulatꝰ ẽ. quod ꝑsas audita dade socioꝵ
primũ dolore. de hinc desꝑatione correptos.
necbello ex peditos. nec fuge habiles reddidit.
Atq ita consternatos ꝓfligatosq constantior
factꝰ hostis successu felicitatis inuasit. Aer¬
aes bello in grecia infelicit̃ gesto. c̃tẽptibilis
suis factꝰ. ꝑ arthabanũ p̃fectũ suũ in rega

Expanded text:
pulerunt. Castra, regiis opibus referta, ceperunt, pulerunt. Castra, regiis opibus referta, ceperunt, non parvo quidem antiquae industriae damno. Nam post istius praedae divisionem aurum Persicum prima Graeciae virtutis corruptio fuit. Urget igitur inceptus miseros extrema perditio. Nam forte eodem die quo in Boetia copias, Graecos exstitisse uictores. mira diuini iudicii ordinatio, in Boeotia oriente sole bellum fuisse commissum, in Asia meridianis horis sub eadem die tantis spatiis maris terraeque interiacentibus nuntiatum! qui rumor ei uel maxime rei adstipulatus est, quod Persas, audita clade sociorum primum dolore dehinc desperatione correptos, nec bello expeditos nec fugae habilee reddidit. atque ita consternatos profligatosque eonstantior factus hostis successu felicitatis inuasit. Xerxes, bello in Graecia infeliciter gesto contemptibilis suis factus, per Artabanum praefectum suum in regia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ pelagꝰ ante latuisset. & uigũ captiuita¬
tis sue uicto ponte portasset: uilissimo uniꝰ
serͣluili egere ministerio. Cuiꝰ potentie dum
montes excidunt᷑. ualles replent᷑. amnes ex¬
auriunt᷑: ipsa etiã natura rerũ cessisset : pe¬
destresquoq copiȩ que ducib cõmisse fuerant
labore fame ac metu tabuert̃. & crudescen¬
te morbo tanta pestis. tantaq feditas mori¬
entiũ exorta ẽ : ut uie cadauerib replerent᷑.
Dire etiã alites atq in probe bestie escarũ ille¬
cebris sollicitate. moribundũ sequerent᷑
exercitũ. At uͦ mardoniꝰ cui reliquã belli
breui mox in extrema deiectꝰ ẽ. Olintum
si quidẽ greciȩ opidũ expugnauit: atheni¬
enses sollicitatione uaria adducere in spem
pacis aggressus : ubi in expugnabilẽ eoꝵ lib̵¬
tatẽ uidet. incensa urb parte : in boetiam
omnẽ belli apparatũ deducit. Illuc quoq
sine mora pͣlio. mardoniũ deletis copiis ipsiꝰ
ueluti naufragio nudũ cũ paucis fugere cõ¬

Expanded text:
ipsum pelagus ante latuisset, et jugum captivitatis suae vincto ponte portasset, vilissimo unius servuli egere ministerio, cujus potentiae dum montes exciduntur, valles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa etiam rerum natura cessisset. Pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae fuerant, labore, fame ac metu tabuerunt, et crudescente morbo, tanta pestis tantaque foeditas morientium exorta est, ut viae cadaveribus replerentur: dirae etiam alites atque improbae bestiae, escarum illecebris sollicitatae, moribundum sequerentur exercitum. At vero Mardonius, cui reliqua bella cbrevi, mox in extrema dejectus est. Olyntum siquidem Graeciae oppidum expugnavit. Athenienses varia sollicitatione adducere in spem pacis aggressus, ubi inexpugnabilem eorum libertatem videt, incensa urbis parte, in Boetiam omnem belli apparatum deducit. Illuc quoquesine mora praelio, Mardonium, deletis copiis ipsius, velut e naufragio nudum cum paucis fugere com
Abbreviated transcription (Latin):
centesimꝰ quadragesimꝰ quintꝰ erat. Mace¬
donũ
uͦ reges alexander ptolom̃s. ꝑdica. philippꝰ
sibi inuicẽ ꝑ int̾ualla succedentes breuia.
suũ iħm ad sacerdotiũ ambientem in tẽ¬
plo int̾fecit. Propt̃ quod facinꝰ uagosas dux
regis artarxersis qui iħm diligebat. tẽ¬
plũ ingressus uiolauit: & popłm uideoꝵ
propt̾ hanc causã in seruitutẽ redegit.
Nechostias offerre quotidianas priꝰ in tẽplo
ꝑmisit: quã ꝓuno quoq anno uectigal
exigeret: dragmas scilicet qͥnquaginta.
Hac usus occasione: annos septẽ ꝓ nece iħu
sacerdotis popłm afflixxit: dicens quod nũ¬
quã priꝰ nec apud grecosnec apđ barbaroᷤᷤ
ita crudelit uł scelerate factũ sit. Unde
nec ds̃ hoc inpune dimisit.
rtaraerses gͦ post transactũ in egipto
maximũ diuturnũq bellũ: plurimos
uideoꝵ in transmigrationẽ duxit: atq
in hircana ad caspiũ mare habitare p̾ce¬

Expanded text:
centesimus quadragesimus quintus erat. Macecentesimus quadragesimus quintus erat. Macedonum ro reges, Alexander, Ptolomeus, Perdica, Philippus, sibi invicem per intervalla succedentes brevia. suum Jesum, sacerdotium ambigentem, in templo ints, qui Jesum diligebat, in templum ingressus violavit, et populum Judaeorum propter hanc causam in servitutem redegit, nec hostias offerri quotidianas prius in templo permisit cum pro unoquoque anno vectigal exigeret, drachmas scilicet quinquaginta. Hac usus occasione annis septem pro nece Jesu sacerdotis populum afflixit dicens: Quod nunquam prius nec apud Graecos, nec apud barbaros ita crudeliter vel scelerate factum sit. Unde nec Deus hoc impune dimisit.ctum in Aegypto maximum diuturnumque bellum, plurimos Judaeorum in transmigrationem duxit, atque in Hircania ad Caspium mare habitare praece
Abbreviated transcription (Latin):
Unã moralẽ que maocime in actione uer¬
sat᷑. Alterã naturalẽ: que contẽplationi
deputata ẽ. Terciã rationalẽ quȩ uerum
disterminat a falso. Que licet utriq idẽ.
actioni & contẽplationi. sit necessaria:
maxcume tam̃ contẽplatio ꝑ spectionẽ sibi
uindicat ueritatis. Ideo hec triꝑtio ñ ẽ.
c̃traria illi distinctioni qua intelligit᷑
om̃e studiũ sapientie in actione ⁊ contẽ¬
platione consistere. & athenienses uiginti
ti duaᷤ tantũ haberent. Senophon ⁊ the¬
sias clari habent᷑. Dio genes cognoscit᷑. eu¬
doxas astrologꝰ. plato quoq ⁊ senophon
necũ & alii socratici insignes habent᷑. Euã¬
goras cũ regnaret cypri in furorẽ uer¬
sus ẽ. Facto etiã t̃remotu magno: elica
⁊ bura peloponensiũ urbes absorte sunt.
Tunc etiã fuit carthaginensiũ bellũ illud
famosissimũ.
rtarxxerses qui & occꝰ: annos uiginti sex
Dimꝑauit. A reedificatione uͦ tẽpli: annꝰ

Expanded text:
unam moralem, quae maxime in actione uerunam moralem, quae maxime in actione uersatur; alteram naturalem, quae contemplationi deputata est; tertiam rationalem, qua uerum disterminatur a falso. Quae licet utrique, id est actioni et contemplationi, sit necessaria, maxime tamen contemplatio perspectionem sibi uindicat ueritatis. Ideo haec tripertitio non est contraria illi distinctioni, qua intellegitur omne studium sapientiae in actione et contemplatione consistere. Quid autem in ti duas tantum haberent. Xenophon et Thisias clari habentur. Diogenes cognoscitur, Eudoxus astrologus, Plato quoque et Xenophon, nec non et alii Socratici insignes habentur. Evagoras cum regnaret Cypri, in furorem versus est. Facto etiam terraemotu magno Elica et Bura, Peloponensium urbes, absorptae sunt. Tunc etiam fuit Carthaginensium bellum illud famosissimum.Ochus, annis viginti sex imperavit. A reaedificatione vero templi, annus
Abbreviated transcription (Latin):
de in eas partes italiȩ ueniens. ubi pri¬
tagorea fama cȩlebrabat᷑. & quicqͥd ita¬
lice fuit philosophie facillime cõp ehen¬
dit & qi magistrũ socratẽ singularit᷑
diligelut: cũ loquentẽ faciens fere in
om̃ib sermonib suis. etiã illa que ab aliis
didicerat uł ipse quanta potuerat intel¬
ligentia uiderat: cũ illiꝰ lepore & morali¬
b disputationib tẽꝑauit. Itaq cũ studi¬
um sapientiȩ in actione & contẽplatione
uer set᷑. unde una pars eiꝰ actiua. altera
contẽplatiua dici potest: quarũ actiua
ad agendã uitã id ẽ. ad mores instruendos
ꝑtinet: contẽplatiua autẽ ad c̃spiciendas
nature causas ⁊ sincerissimã ueritatẽ. so¬
crates in actiua. excelluisse memorat᷑: phi¬
tagoras uͦ magis contẽplatiue quib potuit
intelligentie uirib institisse. Proinde
plato utrũq uingendo: philosophiã ꝑfe¬
cisse laudat᷑: quã in trespartes distribuit.

Expanded text:
de in eas partes Italiae veniens ubi Pytde in eas partes Italiae veniens ubi Pythagorae fama celebrabatur, et quidquid Italicae fuit philosophiae facillime comprehendit; et quia magistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem faciens fere in omnibus sermonibus suis, etiam illa quae vel ab aliis didicerat, vel ipse quanta potuerat intelligentia viderat, cum illius lepore et moralibus disputationibus temperauit. Itaque cum studium sapientiae in actione et contemplatione uersetur, unde una pars eius actiua, altera contemplatiua dici potest quarum actiua ad agendam uitam, id est ad mores instituendos pertinet, contemplatiua autem ad conspiciendas naturae causas et sincerissimam ueritatem: Socrates in actiua excelluisse memoratur; Pythagoras uero magis contemplatiuae, quibus potuit intellegentiae uiribus, institisse. Proinde Plato utrumque iungendo philosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit:
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis interiret exilio autẽ uoluntario
atq ꝑpetuo penã similẽ alt̾ euaderet.
Tam p̃clara igit᷑ uitȩ mortisq fama. socra¬
tes reliquit plurimos suȩ philosophiȩ sec
tionũ moraliũ disceptatione uersari :¬
ubi agit᷑ de sũmo bono sine quo fieriho¬
mobeatꝰ ñ potest. Igit᷑ plato int̃ om̃s so¬
cratis discipłos. gła ⁊ fama eminentior
fuit nec in merito. cũ de t̾minasset finẽ
boni eẽ scđ̾m uirtutẽ uiuere. & ei soli
euenire posse qui noticiã uniꝰ dei habeat
& imitationẽ : nec eẽ aliã obcausã beatam.
Qui plato cũ apd suos honesto natꝰ eẽt lo¬
coathenis. ingenio mirabili longe su¬
os condiscipłos ante iret. Nec contẽptꝰ
socratica disciplina. longe lateq ꝑegri¬
natꝰ ẽ: quaqͣ uersũ alicuiꝰ nobilitate
scientiȩ ꝑcipiendȩ eũ fama rapiebat.
Itaq &̃ in egipto didicit quecũq mag¬
na illic habebant᷑ atq docebant᷑. & in¬

Expanded text:
titudinis interiret, exilio autem uoluntario titudinis interiret, exilio autem uoluntario adque perpetuo poenam similem alter euaderet. Tam praeclara igitur uitae mortisque fama Socrates reliquit ptionum moralium disceptatione ubi agitur de summo bono, sine quo fieri homo beatus non potest. Igitur Plato inter omnes Socratis discipulos gloria et fama eminentior fuit; nec immerito, cum determinasset finem boni esse secundum virtutem vivere, et ei soli evenire posse qui notitiam unius Dei habeat et imitationem, nec esse aliam ob causam beatum. Qui Plato cum apud suos honesto natus esset loco Athenis, ingenioque mirabili longe suos condiscipulos anteiret, Socratica non contentus disciplina, longe lateque peregrinatus est; quaquaversum alicujus nobilitate scientiae percipiendae eum fama rapiebat: itaque et in Aegypto didicit quaecunque magna illic habebantur atque docebantur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ñ posse. nisibene uiuendo docuit.
Nolebat itaq inmundos t̾renis cupiditatib
animos extendere in diuina ⁊ coronari:
quando quidẽ ab eis causas rerũ uidebat
inquiri. qͣs pͥmas atq sũmas ñ nisi in unius
ac sũmi dei uoluntate ẽe credebat. Unde
ñ eas putabat nisi mundamente posse com¬
p̃hendi &̾ ideo purgande bonis moribꝰ¬
uite censebat instandũ. Ut deprimentib
libidinib exo. neratꝰ animꝰ. naturali uigo¬
re in eterna se attolleret: naturãq: in cor¬
porei & incõmutabił luminis. ubi cause
omniũ factarũ naturarũ stabilit̃ uiuunt
intelligentiȩ puritate c̃spiceret. Imperiterũ
tam̃ inuidia eaccitati athenienses: calũp¬
niosa criminatione dãpnatꝰ. morte mul¬
tatꝰẽ.S eũ postea illa que publice dãpna¬
uerat atheniensiũ cuutas: publice luxxit.
In duosaccusatores eiꝰ usq adeo pͦpłi indig¬
natio c̃uersa ẽ. ut unꝰ eoꝵ opp̾ssus. ui mul¬

Expanded text:
fieri non posse, nisi bene vivendo, docuit. fieri non posse, nisi bene vivendo, docuit. Nolebat itaque immundos terrenis cupiditatibus animos extendere in divina et conari quandoquidem ab eis causas rerum videbat inquiri, quas primas atque summas non nisi in unius ac summi Dei voluntate esse credebat. Unde non eas putabat, nisi munda mente posse comprehendi, et ideo purgandae bonis moribvitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus, naturali vigore in aeterna se attolleret: naturamque incorporei et incommutabilis luminis ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter vivunt, intelligentiae puritate conspiceret. Imperitorum tamen invidia excitatis Atheniensibus, calumniosa criminatione damnatus, morte multatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnauerat, Atheniensium ciuitas publice luxit, in duos accusatores eius usque adeo populi indignatione conuersa, ut unus eorum obpressus ni mul
Abbreviated transcription (Latin):
parui nominis fuerit: s quo illã sic iã ante
detriuerint. ut ampliꝰ tunc ualere ñ posset.
Exeuntib galł remanserat in illo quon¬
dã urb ambitu informiũ ruinarũ
obscena c̃geries & undiq ꝑ impedi¬
m̃ta errantiũ & int̾ sua ignotoꝵ offensȩ uo¬
cis ymago respondens. Trepidos suspende¬
bat auditꝰ. horror quatiebat animos: silen
aliud incolere oppidũ. altero etiã censeri
nomine cogitatũ : placitũ atq tẽptatũ ẽ.¬
ib dieb archelaus amintas pausanitas
argeus. itẽ amintas sibi inuicẽ succeden¬
tes: regnabant apud macedones. In sicilia
uͦ dionisiꝰ tirannidẽ exercet : socrates etiã
apđ athenienses tunc claruit magister pla¬
tonis. Socrates gͦ primꝰ uniuersã philoso¬
phiã ad corrigendos cõponendosq mores
flexisse memorat᷑: cũ ante illũ om̃s magis
phisicis id ẽ. naturalib reb ꝑscrutandis
oꝑam macimã impenderint. finẽq bonũ

Expanded text:
parvi nominis fuerit, sed quod illam sic jam ante parvi nominis fuerit, sed quod illam sic jam ante detriverint, ut amplius tunc valere non posset. Exeuntibus Gallis remanserat in illo quondam Urbis ambitu informium ruinarum obscoena congeries, et undique impedita errantium, et inter sua ignotorum offensae vocis imago respondens, trepidos suspendebat auditus. Horror quatiebat animos, silentaliud incolere oppidum, altero etiam censeri nomine cogitatum, placitum atque tentatum eibus diebus Archelaus, Amintas, Pausanias, Argeus, item Amintas, sibi invicem succedentes, regnabant apud Macedones. In Sicilia vero Dionysius tyrannidem exercet. Socrates etiam apud Athenienses tunc claruit magister Platonis. Socrates ergo primus universam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur, cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus rebus perscrutandis operam maximam impenderunt, finemque bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sini. oppidi obsidione dimissa: totis uirib
romã c̃tendunt. Hos itaruente s: fauiꝰ cũ
exercitu consul excepit. Nec tam̃ obstitit:
ĩmo potiꝰ hostił ille impetꝰ quasi aridã sege¬
tẽ succidit: strauit ⁊ transiit. Testat᷑ hanc¬
fabiicladẽ fluuiꝰ hallia sicut cremara fa¬
bioꝵ. Non enĩ facile aliquis similẽ ruinã¬
romane miliciȩ recenseret: etiã si roma¬
insuꝑ incensa ñ e̾e̾t. Patentẽ galli urbem
penetrant. Trucidant rigentes simula¬
chroꝵ modo in sius sedib senatores. eosq
incendio domoꝵ c̃crematos lapsu culminũ
suoꝵ sepeliunt. Uniuer sã reliquã iuuentutẽ
quã constat uix mille hominũ tunc fuisse
in arce capitolini montis latentẽ obsidione
c̃cludunt. Ibiq infelices reliquias fame peste
desꝑatione formidine tert̃ subigunt uen¬
dunt̃. Nam mille libris auri: discessionis pre¬
ciũ paciscunt᷑. Non quo apud gallos roma

Expanded text:
sini oppidi 141 obsidione dimissa, totis viribus sini oppidi 141 obsidione dimissa, totis viribus Romam contendunt. Hos ita ruentes Fabius cum exercitu consul excepit, nec tamen obstitit, immo potius hostilis ille impetus, quasi aridam segetem succidit, stravit et transiit. TestatFabii cladem fluvius Allia, sicut Cremera Fabiorum. Non enim facile aliquis similem Romanae militiae ruinam recenseret, etiainsuper incensa non esset. Patentem Galli Urbem penetrant, trucidant rigentes simulacrorum modo in suis sedilibus senatores, eosque incendio domorum crematos, lapsu culminum suorum sepeliunt. Universam reliquam juventutem, quam constat vix mille hominum tunc fuisse in arce Capitolini montis latentem, obsidione concludunt; ibique infelices reliquias fame, peste, desperatione, formidine terunt, subigunt vendunt: nam mille libris auri discessionis pretium paciscuntur; non quod apud Gallos Roma
Abbreviated transcription (Latin):
Atheniensiũ quoq miserabiles reliquias pestis
inuasit: diuq popłata ẽ. Nam eo tẽpore ro¬
mani repentinis sepe hostiũ eruptionibꝰ con¬
tri sunt. Preterea in hibnis bella sortiri: hiema
re sub pellib postremo famẽ ac frigꝰ in cons:¬
pectu hostiũ ꝑpeti coacti sunt. Urbẽ nouis¬
sime sine ullo digno romanȩ uirtutis testi¬
monio. dunicuł & clandestina obreptione
ceꝑunt. Hanc utilẽ magis quã nobilẽ uicto¬
loꝵ : & incendiũ urb insequit᷑. Cui cladi
audeat quisquã si potest aliqͦs motꝰ huius
tẽporis comparare. quãuis ñ ȩque pendat
pͣteriti mali fabulã p̾sentis iniuriȩ.
Git᷑ galli senones duce brenno exercitu
copioso. & robusto nimis : cũ urbẽ clusin
que nunc tusca dicit᷑ obsiderent legatos
romanoꝵ qui tunc cõponendȩ int̾ eos paciᷤ
gr̃a uenerant: in aciẽ aduersũ se uident
pugnantes. Qua in dignatione ꝑmoti du¬

Expanded text:
Atheniensium quoque miserabiles reliquias pestis Atheniensium quoque miserabiles reliquias pestis invasit diuque populata est. Nam eo tempore Romani, repentinis saepe hostium eruptionibus comminuti, praeterea in hibre sub pellibus, postremo famem ac frigus in conspectu hostium perpeti coacti sunt: urbem novissime, sine ullo digno Romanae virtutis testimonio, cuniculis et clandestina obreptione ceperunt. Hanc utilem magis quam nobilem victolorum, et incendium Urbis insequitur: cui cladi audeat quisquam, si potest, aliquos motus temporis hujus comparare: quamvis non aeque pendat praeteriti mali fabulam praesentis injuria. Igitur Galli Senones, duce Brenno, exercitu copioso et robusto nimis, cum urbem Clusini, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent, legatos Romanorum qui tunc componendae inter eos pacis gratia venerant in acie adversum se videre pugnantes: qua indignatione permoti, Clu
Abbreviated transcription (Latin):
annbs quad raginta. A restauratione uͦ
tẽpli : anni erant centũ quinq. Ipse ẽ. qui
ab hebreis assuerꝰ dicit᷑: sub qͦ lib̾ hester
confectꝰ ẽ. Isdẽ dieb bellũ ciuile uix par¬
ricidio terminatũ ẽ. apud ꝑsas. Mortuo
enĩ rege dario cũ artar serses & cỹrꝰ filiꝰ
eiꝰ de regno ambigerent: tandẽ magnis
ẽ. In qͦ conflictu cũ e diuerso ccurrentes
sibi ambos fr̃s mutuo casus obiectauisset.
pͥor artarserses uulneratꝰ a fr̃e equi ue¬
locitate morti exeptꝰ euasit. Cyrꝰ autẽ
mox a cohorte regia oppressus : finẽ cer¬
tamini dedit. Artarxerses gͦ ⁊ preda fra¬
t̃nȩ eapeditionis & exercitu potitꝰ: potesta¬
tẽ regni parricidio firmauit. His deinde¬
temporib grauissimo t̾rȩmotu c̃cussa sicilia:
insuꝑ exestuantib ethne montis ignib fauil¬
lisq calidis cũ detrimento plurimo agrorũ
uillarũq uastata ẽ. Tunc etiã ad lante ciuitas
ris impetu abscisa: atq insula dissoluta ẽ.

Expanded text:
auratione vero templi anni erant 105. Ipse est qui ab Hebraeis Assuerus dicitur, sub quo liber Hester confectus est. Iisdem diebus bellum civile vix parricidio terminatum est apud Persas. Mortuo enim rege Dario, cum Artaxerxes et Cyrus filii ejus de regno ambigerent, tandem magnis est. In hoc conflictu cum e diverso concurrentes sibi ambos fratres mutuo casus objectavisset, prior Artaxerxes vulneratus a fratre equi velocitate morti exemptus evasit. Cyrus autem mox a cohorte regia oppressus, finem certamini dedit. Artaxerxes ergo, et praeda fraternae expeditionis et exercitu potitus, potestatem regni fratricidio firmavit. His deindetemporibus gravissimo terraemotu concussa Sicilia, insuper exaestuantibus Aethnae montis ignibus, favillisque calidis, cum detrimento plurimo agrorum villarumque, vastata est. Tunc etiam Athlante civitas,ris impetu abscissa, atque in insulam dissoluta est.
Abbreviated transcription (Latin):
tur fuisse quã uicti. Si quis enĩ pleniꝰ discor
diã atheniensiũ & bella grauia que sunt
ꝑpessi scire uoluerit: actusq alcibiadis &
exilia. librũ horosii aduersus paganos se¬
cundũ legat. Ueruntam̃ sapientissimi om¬
minimas recrescere. discordia maximas
labe factari: cunctasq uelbona uł etiam
mala que foris gerunt᷑ : int̾nis eẽ eradicata
& emissa pͥncipiis. domi abstersere odia :¬
⁊ foris bella pͣsserunt. Reli qubrit᷑q poste¬
ris suis de ruina sui exemplũ de reparati¬
one sui consiliũ: si tam̃ ob infirmissimam
humanȩ mentis mutabilitatẽ quod in affli¬
ctis reb consulit᷑: in proꝑis seruaret᷑. Sed
adeo hocidẽ placitũ int̾ ipsa pene placiti
uerba corruptũ ẽ. ut uix int̾cedente bien¬
nio socrates ille clarissimꝰ philosophoꝵ ad¬
actꝰ s mał: apđ eos uitã sibi ueneno extor

Expanded text:
tur fuisse quam utur fuisse quam udiam Atheniensium et bella gravia quae sunt perpessi scire voluerit, actusque Alcibiadis et exsilia, librum Orosii adversus paganos secundum legat. Verumtamen sapientissimi omminimas res crescere, discordia maximas labefactari, cunctaque vel bona vel etiam mala quae foris geruntur internis esse radicata et emissa principiis, domi abstersere odia et foris bella presserunt, reliqueruntque posteris suis de ruina sui exemplam, de reparatione sui consilium: si tamen ob infirmissimam humanae mentis mutabilitatem, quod afflictis rebus consulitur, in prosperis servaretur. Sed adeo hoc idem placitum inter ipsa pene placiti verba corruptum est, ut vix intercedente biennio, Socrates ille clarissimus philosophorum, adactus malis apud eos, sibi vitam veneno extor
Abbreviated transcription (Latin):
gilippꝰ cũ copiis p̃sidioꝵ: qui mox ut uenit
siciliã duob pͣliis uictꝰ nec t̾ritus. ab atheni¬
ensib t̾cio c̃gressu lamacũ occidit. hostes in
fugã uertit: socios obsidione lib̾auit. Gi¬
lippꝰ namq niceã ac demostenẽ in siciliam
uicit. Igit᷑ athenienses biennio apđ ficiliã
ñ sine lacedemonioꝵ dãpno conflictati.
Alcibiades enĩ dux qui ab atheniensib fugi¬
ens lacedemoniã se c̃tulit: inpulitq sparta¬
nos ut atheniensib nouo bello insisterent:
cũ quib totã greciã aduersus athenienses
excitauit. Dariꝰ etiã rex ꝑsarũ pat̾ni auiti¬
q memor odii aduersus hanc urbẽ ꝑtissa
direxit. Mirũ dictu atheniensiũ tantas
ea fuise tẽpestate opes. ut cũ aduersus eos
hoc ẽ aduersus unã urbẽ asiȩ atq greciȩ
totiq orientis uirib incursũ sit pugnan¬
7do
sepe nec umquã cedendo c̃ sũpti magis uiden-¬

Expanded text:
Gilippus cum copiis praesidiorum. Qui mox ut venit Gilippus cum copiis praesidiorum. Qui mox ut venit Siciliam, duobus praeliis victus, nec territus, ab Atheniensibus tertio congressu Iamachum occidit, hostes in fugam vertit, socios obsidione liberavit. Gilippus namque Miceam ac Demosthenem in Sicilia vicit. Igitur Athenienses biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati sunt. Alcibiades enim dux, ab Atheniensibus fugiens, Lacedaemoniam se contulit, impulitque Spartanos ut Atheniensibus novo bello insisterent, cum quibus totam Graeciam adversus Athenienses excitavit. Darius etiam rex Persarum, paterni avitique memor odii, adversus hanc urbem Partissafdirexit. Mirum dictu, Atheniensium tantas ea fuisse tempestate opes, ut cum adversus eos, hoc est atotiusque Orientis uiribus incursum sit, pugnando saepe nec umquam cedendo consumpti magis uidean
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ prumi carnib hominũ medũ cruciatib
postremi mortib pascebant᷑: multa in cõmo¬
da a suisatq ab extremis ꝑpessa ẽ. Ibi enĩ incen¬
dia belloꝵ recidiua exordiũ sumunt: s pene
grecoꝵ uires consũptas exustasq ꝑimunt.
Sit᷑ dũdiscordia regni sicilienses laborant
cathinenses contra siracus anos qͦs grauesin¬
festosq paciebant᷑: ab atheniensib auxilia
poposcert̃. Athenienses autẽ instructã cdassẽ
in siciliã misert̃: hiuͦ quimissi fuerant cesis
hostib prosꝑa inicia sũpserunt. Hinc
maiores copias robustiorẽq exercitũ
ducib nicea & lamacho cũ tantis uiri¬
b siciliã repetunt: ut ⁊ hi suffragia sua ti¬
merent qui impetrauerant. Athenienses
duas ilico pedestres pugnas scđis successib
faciunt: confectos in urbe hostes. & obiecta
cdasse circundatos: t̾ra mariq: c̃cdudunt.
At siracusani fractis fessisq reb: auxiliũ a
lacedemoniis petunt. A quib mox mittit᷑

Expanded text:
quorum primi carnibus hominum, medii cruciatibus, postremi mortibus pascebantur, multa incommoda a suis atque ab externis perpessa est. Ibi enim incendia bellorum recidiva exordium sumunt, sed pene Graecorum vires consumptas exustasque perimunt.itur dum discordia regni Sicilienses laborant, Catinenses contra Syracusanos, quos graves infestosque patiebantur, ab Atheniensibus auxilia poposcerunt. Athenienses autem instructam classem in Siciliam miserunt. Hi vero qui missi fuerant, caesis hostibus, prospera initia sumpserunt. Hinc majores copias robustioremque exercitum, ducibus Micea et Iamacho, cum tantis viribus Siciliam repetunt, ut et hi suffragia sua timerent qui impetraverant. Athenienses duas illico pedestres pugnas secundis successibus faciunt: confectos in urbe hostes, et objecta classe circumdatos, terra marique concludunt. At Syracusani, fractis fessisque rebus, auxilium a Lacedaemoniis petunt, a quibus mox mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
tit. nisi postꝗͣ sȩ c̃iuratoꝵ c̃spiratio ipsis
etiam
graues in italia t̾remotꝰ fuert̃
ut de innumeris quassationib ac ruinis
uillarũ oppidõqͣ: assiduis roma nunciis faci¬
garet᷑. Deinde iugis & torrida siccitas fuit
His deniq tẽporib cũ fide nates hostes mari¬
moꝵ auxxilioꝵ: manu stipant. t̾ribiles ro¬
manis arcib ĩminerent. emiliꝰ t̃ciꝰ dictator
magnã mali molẽ ipsis fidenis uix capais
depulit ⁊ sanauit. Tanta in ipsiserat ma¬
loꝵ animoꝵq c̃tentio: ut uł domesticas
clades suꝑfusa forinsecꝰ bella oblutera¬
rent. uł post dãpna belloꝵ inducias relaca¬
tas. diuerse pestes e cȩlo t̾raq excandes¬
centes: incessabili infestatione corrũꝑent.¬

Expanded text:
tit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis tit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis etiam graues in Italia terrae motus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis uillarum oppidorumque adsiduis Roma nuntiis fatigaretur, deinde ita iugis et torrida siccitas fuit,lsdemque temporibus cum Fidenates hostes maximorum auxiliorum manu stipante terribiles Romanis arcibus imminerent, Aemilius tertium dictator magnam mali molem ipsis Fidenis uix captis depulit et sanauit. tanta in ipsis erat malorum animorumque contentio, ut uel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent uel post damna bellorum indutias relaxatas diuersae pestes caelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumpe
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ p̾cessert̃ xerxes & sogdianꝰ: qui tantũ
nouẽ mensib regnauert̃. Ergo a secunda
dedicatione tẽpli: anni sunt octoginta septem
Bachides carminũ scriptor: eo tẽpore agnoscit᷑:
& ꝑicides morit᷑. Cupoł autẽ & aristophaneᷤ
scriptores comediarũ agnoscunt᷑. Quo in
tẽpore romani ꝑ legatos leges solonis eapeti¬
ert̃ ab atheniensib: quas in duodecĩ tabulas
scripsert̃. Eicientesq c̃sules: potestatẽ decẽ¬
uiris tradidert̃ gr̃a constituendarũ legũ
atthenicarũ. que causa magnã rei pullicȩ
cȩdentib ceteris : solus apiꝰ claudiꝰ sibi c̃tinu¬
auit imꝑiũ. Statimq alioꝵ c̃iuratio subse¬
quuta ẽ. indignantes penes unũ ẽe imꝑiũ.
qđ eis erat cõmune. & nouȩ in probȩ ordina¬
tionis incepto: emicuit agm̃ tirannoꝵ qua
popłs necessitatis atrocitate ꝑmotꝰ: & ꝑicu¬
lo libtatis admonitꝰ: montẽ auentinũ occu¬
pauit armatꝰ: ne tueri lib̾tatẽ armis desti¬

Expanded text:
unt secundus Xerxes et Sogdianus, qui tantum novem mensibus regnaverunt. Ergo a secunda dedicatione templi, anni sunt octoginta septem. Bacchides, carminum scriptor eo tempore agnoscitur, et Pherecides moritur; Eupolis autem et Aristophanes, scriptores comoediarum, agnoscuntur. Quo in tempore Romani per legatos leges Solonis expetierunt ab Atheniensibus, quas in duodecim tabulis scripserunt, ejicientesque consules, potestatem decemviris tradiderunt, gratia constituendarum legum Athenicarum. Quae causa magnam reipublicae icedentibus caeteris, solus Appius Claudius sibi continuavit imperium, statimque aliorum conjuratio subsecuta est, indignantes penes unum esse imperium quod eis erat commune, et novo improbae ordinationis incepto emicuit agmen tyrannorum; qua populus necessitatis atrocitate permotus et periculo libertatis admonitus montem Auentinum occupauit armatus. nec tueri libertatem armis desti
Abbreviated transcription (Latin):
dionẽ oppresso hoste soluisset. Qui reꝑtus
in rure ab aratro arcersitꝰ ad fasces sũpto
honore instructoq exercitu mox uictor
effectꝰ iugũ boũ equis inposuit: uictoriãq
quasi stiuã tenens. subiugatos hostes p̃se¬
muros ierłm construxit: consũmasse opus
tricesimo scđo anno artarxxersis regis ꝑ¬
sarũ : eszras memorat. Si quis autẽ ab hoc
tẽpore septuaginta ebdomadas a daniele
scriptas numeret: que faciunt annos qua¬
dringentos nonaginta repperiet eas in reg¬
no neronis expletas. sub quo obsid̾i ierłm
ẽ cepta. Scđo postea uespasiani annꝰ capit᷑.¬

Expanded text:
dionem oppresso hoste soluisset. qui repertus dionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes praeierusalem construxit, consummasse opus tricesimo secundo anno Artaxerxis regis Persarum Esdras memorat. Si quis autem ab hoc tempore septuaginta hebdomadas a Daniele scriptas numerat quae faciunt annos quadringentos nonaginta, reperiet eas in regno Neronis expletas, sub quo obsideri Hierusalem est coepta, secundo postea Vespasiani anno capit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdigio cȩlũ ardere uisũ sit: quando caput
gentiũ tanto morboꝵ igni flagrauit. Nlam
eo anno ebuciũ & seruuliũ: ambos consules
pestilentia c̃sũpsit. Militares copias: pluri¬
ma ex parte confecit. Multos nobiles pcipu¬
eq plebẽ fedatabe deleuit: quã iã etiã suꝑi¬
ore quarto anno oborta lues eundẽ populũ
depopulata fit. Proximo de hinc anno ciues
exules seruiq fugitiui duce herbonio uiro
sabino inuasert̃ incenduntq capitoliũ. ubi
fortissime quidẽ ualerio c̃sule & imꝑatore
dimicatũ ẽ. S adeo atrox & graue discrim̃
pͣlii fuit: ut ipse quoq ualeriꝰ ibi fuerit oc¬
cisus. & indignã de seruis uictoriã: insuꝑ
etiã sua morte fedarit. Sequit᷑ annꝰ: in quo
cũ uicto exercitu consul obsessus ẽ. Nam mi¬
nuciũ consulẽ congressũ pͣlio. equi uulsciq
suꝑarent. & fugientẽ in algido fame ferroq
cinxert̃: actũq infelicit̃ foret. nisi quintiꝰ
cincinatꝰ p̾cipuus ille dictator: artatã obsi¬

Expanded text:
digio, coelum ardere visum sit, quando caput gentium tanto morborum igni flagravit. Nam eo anno Ebutium et Servilium ambos consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda tabe delevit: quamvis jam etiam superiore quarto anno oborta lues, eumdem populum depopulata sit. Proximo dehinc anno cives exsules servique fugitivi, duce Herbonio, viro Sabino, invaserunt incenderuntque Capitolium. Ubi fortissime quidem, Valerio consule et imperatore dimicatum est; sed adeo atrox et grave discrimen praelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus, et indignam de servis victoriam insuper etiam sua morte foedarit. Sequitur annus in quo cum victo exercitu consul obsessus est. Nam Minucium consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem in Algido fame ferroque cinxerunt, actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, artatam obsi
Abbreviated transcription (Latin):
trucidare illos cupientes & cũ inue¬
nissent gauteriũ cũ sius militibꝰ.
om̃s confestim occidert᷑. Petrꝰ aut̃
heremita paulo ante uenerat con¬
stantinopolĩ: eo qͦd nequiret retine

Expanded text:
trucidare eos cupientes. Et cum invenissent Gauterium cum suis militibus, omnes confestim occiderunt. Petrus autem Eremita paulo ante venerat Constantinopolim, eo quod nequiret retiner
Abbreviated transcription (Latin):
irruentes suꝑ eos m̾ultos occidert̃
alios  dormientes alios iacentes alios
nudos. necron ⁊ ꝑsbiteros milsas cȩ¬
lebrantes suꝑ altare martirizauer.
llii qͥ potũert euadere fuge̾rt̃ ad
⁊ cintoth. Alii tusert᷑ se in mare ali

Expanded text:
irruentes super eos, multos occiderunt, alios dormientes, alios jacentes, alios nudos, nec non et presbyteros missas celebrantes super altaria martyrizaverunt. Illi qui potuerunt evadere, fugerunt Civitoth, alii miserunt se in mare, ali
Abbreviated transcription (Latin):
homines. s ds̃ illoꝵ ualde diligit illos p̃
om̃ib aliis ⁊ uirtutẽ pliandi plũsq aluis
quotidie ministrat illis. Nam ds̃ illoꝵ¬
omps ẽ. nom̃ eiꝰ qui fecit cęlũ ⁊ t̾ram qͥ
fundauit maria iuniusa que in eis sp̃i¬
rant: cuiꝰ sedes ẽ. in cęlo. parata in eĩnum.
cuiꝰ potestas ubiq est metuenda: dixritq il¬
li filius. Si ita ẽ. causa cũ eis p̃liari ñ desinã.¬
udiens itaq mat̾ eiꝰ qđ nullomͦ adqͥesce̾t¬
eiꝰ consiliis: uehemt᷑ dolens recessit retror¬
sũ in aleph oiuitate: deferens secũ cuncta
spolia que conducere potuit. Tercia uͦ die
armauit se curbalan ⁊ maxima pars iur¬
coꝵ cum eo. uenert̃q ad ciuitatem eox illa
parte in qua castrũ erat: nͣrĩ aut̃ puran¬
tes resisterẽ: uolenͣtes nolentesq nos int᷑¬
uimꝰ ciuitatẽ quib fuit tã mirabilit arcta
⁊ angusta porta qͣđ multi fuert̾ illie mor

Expanded text:
homines, sed Deus illorum diligit illos prae omnibus aliis, et virtutem praeliandi plus quam quotidie ministrat illis. Nam Deus illos nomen, qui fecit celum et terram et fundauit maria et uniuersa, quae in eis spirant, cuius sedes in celo parata in eternum, cuius potestas ubique est metuenda ». 10.81 Dixitque illi filius: «Si ita est causa, cum eis preliari non desina» Audiens itaque mater ejus quod nullo modo acquiesceret consiliis suis, vehementer dolens recessit retrorsum in Aleph civitate, deferens secum cuncta spolia quae conducere potuit. Tertia vero die armavit se Curbalan, et maxima pars Turcorum cum eo, veneruntque ad civitatem ex illa parte in qua castrum erat. Nostri autem putantes resistere, nolentes volentesque intraverunt civitatem; quibus fuit tam mirabiliter arcta et angusta porta
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ista. de xp̃iana gente qđ ds eoꝵ tan¬
tum am̃at eos: ⁊ qđ ipse pugnandi uirtu¬
ni uincent nos in antiocheno p̃lio: ⁊ qđ
ipsi erunt nr̃a capturi smn plio isto spolia:
Et nos ꝑsequent᷑ inm̃sa iuictoria. ⁊ qđ in hoc
anno ero moriturꝰ morte subitanea. Tẽ:
respondit ei mat̃ dicens ⁊ dolens. Fili plusꝙͣ
centum annoꝵ tẽpora sunt qđ inuentũ ẽ.
in u̾rã pagina ⁊ in om̃iũ gentiliũ uolumi
regnatura. ⁊ nra gens illis ubiq erit sub¬
sequi te iñ aleph cuͣutate pulcherrima: in
qua speculando atq ingeniose rimando.
respexxi celoꝵ astra⁊ atͣq iugeniando saga¬
cit̃s ac mente sedula scrutando celoꝵ planeas
Iac in duodecim poloꝵ signa. siue in sortes¬
de dolens ⁊ nimis mestissima ne ex te/m
felia ego remaneam orbata. Dixitq illi cur¬
balan. Mat̃ dulcissima dic mͥ omĩa que in
corde meo sunt incredula. Que respondens
boamundus ⁊ tamcredꝰ francoꝵ dii: ⁊ ñ

Expanded text:
dixit ista de Christiana gente, quod Deus eorum tantum amet eos, et quod ipse pugnandi virturistiani vincent nos in Antiocheno praelio, et quod ipsi erunt nostra capturi in praelio isto spolia, et nos persequentur immensa victoria, et quod in hoc anno ero moriturus morte subitanea? » Tunc respondit ei mater, dicens et dolens: « Fili, plus quam centum annorum tempora sunt, quod inventum est in vestra pagina, et in omnium gentilium volumiregnatura, et nostra gens illi ubique erit subsequi te in Aleph civitate pulcherrima, in qua speculando atque ingeniose rimando, respexi coelorum astra, atque ingeniando sagaciter, ac mente sedula scrutando coelorum planetas, ac in duodecim polode dolens et nimis mesnfelix ego remaneam orbata. » Dixitque illi Curbalan: « Mater dulcissima, dic mihi omnia, quae in corde meo sunt incredula. » Quae respondens, Boamundus et Tancredus Francorum dii, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ in sius manib continuo tradẽt.
aut eũ ditaret maicimo mine. Cũq iã
habuisset maximũ exercitũ turcoꝵ ex
longo qͦđlectũ tẽꝑe. ⁊ licentiam xp̃ianoꝵ
ilico inchoauit it̾ longe iuie antiochiȩ.

Expanded text:
civitatem in suis manibus continuo traderet, aut eum ditaret maximo munere. Cumque jam habuisset maximum exercitum Turcorum ex longo collectum tempore, et licentiam Christianos cepisset, ilico inchoauit tunc iter longae uiae Antiochiae. 10.4
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt ꝓcessionẽ nudis pedibꝰ ⁊ induti sa¬
cris uestĩbus ⁊ cruces in manibꝰ ferentes cum
letania .⁊ aliis orationib de scõ seꝑulchro ad
templũ dñi: Duxq godefredus:i raimũdus
sc̃ĩ egidii ⁊ ꝓatrĩar cha ⁊ rotbtus nor mannus.¬

Expanded text:
fecerunt processionem nudis pedibus, et induti sacris vestibus, et cruces in manibus ferentes, cum litania, et aliis orationibus, de sancto sepulcro ad templum Domini. Duxque Godefridus, et Raimundus Sancti Aegidii, et patriarcha, et Rotbertus Northmannus
Abbreviated transcription (Latin):
res oms uenerunt᷑ ad flumen quod est ex parte
scaloniȩ. Ibiq cogregati fuerut̃ in ununi:
Illicq multa animalia sine numero inue¬
nerunt boum. cameloꝵ. ouiũ. asinoꝵ. et
alioꝵ peceudũ que miserut̃ sarraceni

Expanded text:
res omnes venerunt ad flumen, quod est ex parte Scaloniae, ibique congregati fuerunt in unum. Illicque multa animalia sine numero invenerunt, boum, camelorum, ovium, asinorum, et aliorum pecudum, quae miserunt Sarraceni
Abbreviated transcription (Latin):
tis fronis cucurrert̃ undas. Regre¬
dicbat᷑ aut᷑ prudentunmꝰ boamun
ꝰsumul cũ suo exercitu de sarra¬
cenoꝵ t̾ra : uenitq in tancredi mon¬
taneã cogitando an forsitan ibi
imeniret aliqͥd qͦd defendere potu¬
isset totãq t̾rã in eapiando mise¬
runt᷑ alii inuener̃. alii ua̾cui uero¬
reutert̃. Illi uͥ qͥ muenire ñ poterant :
statĩ reu̾ti festinabant. Tunc boa¬
mundꝰ increpauit eos ualde dicens.
ꝯinseua ⁊ miserrima gens o uilissima
mͦ smite usque quo erimiꝰ Iom̃s c̃gre¬
gatim unũ. & nolite errare sic̃
oues ñ habentes pastorẽ. Si autẽ
inimici nr̃i inuenerint uos erran
⁊es qͥ die noctuq uigilant  exqui
cubant. ut uos sine ullo ductore
segregatos suie solos inueniantꝰ qͥ
Cũq finis e̾et dictis. Trespiciens se
ante & recro ⁊ cũ iã inuenisset un¬
diq solũ ⁊ am̃ cũ ilł qͦs repperire
potuitꝰ ad siu reuerteri exercitũ
nichilq secũ deferrent: c̃siliatim

Expanded text:
tis frenis concurrerunt tendas. Regrediebatur autem prudentissimus Boamundus simul cum exercitu suo de Sarracenorum terra, venitque in Tancredi montaneam, cogitando an forsan ibi nveniret aliquid quod defendere potuisset, totamque terram in expiando miserunt. Alii invenerunt, alii vero vacui reverterunt. Illi vero qui invenire non poterant, statim reverti festinabant. Tunc Boamundus increpavit eos valde, dicens: « O infelix et miserrima gens! o vilissima modo, sinite. Usquequo erimus omnes congregati in unum? Nolite errare sicut oves non habentes pastorem. Si autem inimici nostri invenerint vos erran die noctuque vigilant atque excubant, ut vos sine ullo ductore segregatos sive solos inveniant, quiCumque finis esset dictis, respiciens se ante et retro, et cum jam invenisset undique solum; tamen cum illis quos reperire potuit ad suum reverterunt exercitum, nichilque secum deferentes, consiliati in
Abbreviated transcription (Latin):
U enert̃q̃ iniquissuni caute ⁊ irrue¬
rt̃ uehement᷑ suꝑ nos nescientes hoc
bellũ atq ignoraates occidertq
multos ex nr̃ui miłitibꝰ & pedones.
Ep̃c nãq podiensis sc̃e marie in illa
amara die ꝑoidit suũ serescalcũ
c̃ducentĩ ⁊̃ regentẽ sinũ uexillũ.
& nisi ee̾t flum̃. qͦd er̾at mt nos ⁊ illos
sapiꝰ muaderent nos atmacci¬
mã lesionẽ sepe in nr̃am gentẽ
fecissent. adhuc et iam nras. laxa

Expanded text:
untque iniquissimi caute, et irruerunt vehementer super nos nescientes hoc bellum atque ignorantes, occideruntque multos ex nostris milites et pedones. Episcopus namque Podiensis Sanctae Mariae in illa amara die perdidit suum senescalcum conducentem et regentem suum vexillum. Et nisi esset flumen, quod erat inter nos et illos, saepius invaderent nos, atque maximam laesionem in nostram gentem facerent. Adhuc et in nostras laxa
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi quidẽ mortui fuert̃ multi ex¬
nr̃is militibꝰ ñ habentes p̾ciũ unde
tã carũ emere potuissent᷑. Wilt¬
mꝰ gͥ carpentariꝰ & petrꝰ heremita
ꝓ inmensa felicitate atq miseriã.
Iquas in se sciebant insimul c̃siliati
latent̃ recessert̃. Quos tancredꝰ ꝑ¬
sequens apͣphendit secũq duae cũ
magno dedecore : & fidẽ illi dedit
guillelmꝰ qͦd libent redisset ad ex¬
ercitũ : & satisfactionẽ seniorib
facerẽt. Tota naq nocte uti ma

Expanded text:
Ibi quidem mortui fuerunt multi extris militibus, non habentes pretium unde tam carum emere potuissent. Willelmus igitur Carpentarius, et Petrus Eremita, pro immensa infelicitate ac miseria quas in se sciebant, insimul consiliati, latenter recesserunt. Quos Tancredus persequens, apprehendit secumque duxit cum magno dedecore, et fidem illi dedit Willelmus, quod libenter redisset ad exercitum, et satisfactionem senioribus faceret. Tota namque nocte, uti ma
Abbreviated transcription (Latin):
crͣucis quã inuenerũt pegrini scĩ sepulchri
in iħrłm : ⁊ similit̃ ca pellanus rainiũdi scĩ
egidii portans secũ lanceam añ nr̃i iħu xp̃i
chri ⁊ p̾ciosissine lancee ⁊ sc̃issime crucis.
quod nullus homo intendat᷑ ad ulla spolia:
donec bellũ esset factũ: uinimicidĩ fuissent
deuic̾ti ⁊ pꝰ ea reuerterent᷑ cũ felici gaudio
⁊ maxima iuctoria.ꝰ ⁊ capent᷑ qc qͥd eis ad nõ

Expanded text:
crucis, quam invenerunt peregrini sancti sepulcri in Hierusalem, et similiter capellanus Raimundi Sancti Aegidii portans secum lanceam Domini nostri Jesucri, et pretiosissimae lanceae, et sanctissimae crucis: « Quod ne ullus homo intendat ad ulla spolia, donec bellum esset factum, et inimici Dei fuissent devicti, et postea reverterentur cum felici gaudio, et maxima victo
Abbreviated transcription (Latin):
impunitos absq ullo tunore sibi
eos constantin opolim adducis Qod
abnuert̃ xp̃iani grã imperatoris.
Fuert̃ uͦ in illa obsidione septẽ ebdo¬
mad̾ib & multi e& nr̃is ꝑceꝑuntꝰ fe

Expanded text:
impunitos absque ullo timore sibi eos Constantinopolim adduci. Quod annuerunt Christiani gratia imperatoris. Fuerunt vero in illa obsidione septem hebdomadibus, et multi ex nostris perceperunt fe
Abbreviated transcription (Latin):
ni. ⁊ ut credatis in unũ uerũ dm̃ natũ
ex uirgine Maria: quẽ nos eredimꝰ. Si
uͦ ꝓpt̃ hoc minime huc uenistis: rogant
uos unulit̾ om̃s maiores nr̃i siue mino

Expanded text:
ni, et ut credatis in unum verum Deum natum ex virgine Maria, quem nos credimus. Si vero propter hoc minime huc venistis, rogant vos humiliter omnes majores nostri sive jun