comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
porro naturam esse quattuor omnia gig¬
nentium corporum ut quasi pastita habeant
interse acdiuisa momenta terrena &umida
suoptenutu & suo pondere ad paris angulos
interram &inmari ferantur
Reliquȩ duȩ pastes unaignea altera animalis
ut illȩ superioris in medium locum mundi
grauitate ferantur & pondere. sichȩ rur¬
sum rectis lincis in cael estem locum subuolen
Quaecum constent perspicuum deb&esse ani¬
mos cume corpore excesserint siue illi sint
animales idest spiritabiles siue ignei subli¬
me ferri
Siuero aut numerus quidam sit animus quod
subtiliter magis quam dilucide dicitur aut
quinta illa non nominata magis quam non in¬
tellectanatura.
Multo&iam integriora acpuriora sunt ut ater:¬
ralongisime seecferant: horumigitur aliquid
animus
Netamu&amens aut in corde cerebroue aut
inempedodeo sanguine de mersa iaceat
Dicȩ archum uero cum aristoxeno aequali& c̃¬
discipulo suo doctossane homines omittamus

Expanded text:
porro naturam esse quattuor omnia gigporro naturam esse quattuor omnia gignentium corporum, ut, quasi partita habeant inter se ac divisa momenta, terrena et umida suopte nutu et suo pondere ad paris angulos in terram et in mare ferantur, reliquae duae partes, una ignea altera animalis, ut illae superiores in medium locum mundi gravitate ferantur et pondere, sic hae rursum rectis lineis in caelestem locum subvolentquae cum constent, perspicuum debet esse animos, cum e corpore excesserint, sive illi sint animales, id est spirabiles, sive ignei, sublime ferri. si vero aut numerus quidam sit animus, quod subtiliter magis quam dilucide dicitur, aut quinta illa non nominata magis quam non intellecta natura, multo etiam integriora ac puriora sunt, ut a terra longissime se ecferant. Horum igitur aliquid animus, ne tam vegeta mens aut in corde cerebrove aut in Empedocleo sanguine demersa iaceat. Dicaearchum vero cum Aristoxeno aequali et condiscipulo suo, doctos sane homines, omittamus;
Abbreviated transcription (Latin):
nam illam graeciam cum honore. discipli
reorum nomen ut nulli aliidocti uiderent᷑
Sedredeo ad antiquas ratione milli senten¬
tiae suae nonfere reddebant nisi quiderat
numeris aut discriptio nibus explicandum
Platonem ferunt ut pythagoreos cognos.¬
cer& in italiam uenisse : & dedicisse pytha¬
gorea omnia. primum que deanimorum
a&ernitate non solum sensisse idem quod
pythagoram sed rationem &iam attulisse
quam nisi quid dicis pra&ermittamus & hanc
totamspem in mostalitatis relinquamus
Antu cumme in summam expectationem ad¬
duxeris deseris errare me hercule malo cum
platone quemtu quanti faciasscio & quem ex
tuoore ad miror quam cumistis uera sentir e
Macte iustute
Ego enimipse cum eo dem ipso non inuitus er
Numigitur dubitamus ansicut pleraque quã¬
quam hoc quidem minime. ꝑ suadent enim
mathematici terram in medio mundo sitam
ad uni uersi caeli complexum quasi puncti
instar optinere quodcentron illiuocant eam

Expanded text:
nam illam Graeciam cum honore disciplinanam illam Graeciam cum honore disciplinareorum nomen, ut nulli alii docti viderentur. sed redeo ad antiquos. rationem illi sententiae suae non fere reddebant, nisi quid erat numeris aut descriptionibus explicandum: Platonem ferunt, ut Pythagoreos cognosceret, in Italiam venisse et didicisse Pythagorea omnia primumque de animorum aeternitate non solum sensisse idem quod Pythagoram, sed rationem etiam attulisse. quam, nisi quid dicis, praetermittamus et hanc totam spem inmortalitatis relinquamus. An tu cum me in summam exspectationem adduxeris, deseris? errare mehercule malo cum Platone, quem tu quanti facias scio et quem ex tuo ore admiror, quam cum istis vera sentire. Macte virtute! ego enim ipse cum eodem ipso non invitus erraverim. num igitur dubitamus—? an sicut pleraque? ququam hoc quidem minime; persuadent enim mathematici terram in medio mundo sitam ad universi caeli complexum quasi puncti instar optinere, quod ke/ntron illi vocant; eam
Abbreviated transcription (Latin):
Tantumq ualuit error quimihi quidem
iam sublatus uid&ur ut corpora cremata
cum scirent. tamen eafieri apud inferos
fingerent quaesine corporibus nec fieri
possent nec intellegi.
Animos enim perscipsos uiuentis nom pote¬
rant mente complecti formam aliquam fi¬
guramque quaerebant. in de homeritota
Necria indeea quae meus amicus appius
Nepcro mantia faciebat
Inde in uitia ñra auernilacus unde animȩ
Has tamen imagines loquiuolunt quod fieri
nec sine lingua nec sine palato nec sine fauciũ
laterum pulmonum ui & figura potest
Nihil enim animo uidere poterant ad oculos
a sensibus & cogitationem ab consu&ud in e
Itaque credo equidem &iam alios tot sȩculis¬
sed quod litteris exst&
Pheret ydes syrus primumdixit animos esse
hominum sempiternos antiquos sane. fuit
enimmeo regnante gentili:
Hanc opinionem discipulus eius pythagoras
maxime confirmauit. quicum superbo
regnante initaliam ueniss& tenuit mag¬

Expanded text:
tantumque valuit error—qui mihi quidem tantumque valuit error—qui mihi quidem iam sublatus videtur—, ut, corpora cremata cum scirent, tamen ea fieri apud inferos fingerent, quae sine corporibus nec fieri possent nec intellegi. animos enim per se ipsos viventis non poterant mente complecti, formam aliquam figuramque quaerebant. inde Homeri tota ne/kuia, inde ea quae meus amicus Appius nekuomantei=a faciebat, inde in vicinia nostra Averni lacus, u/nde animae has tamen imagines loqui volunt, quod fieri nec sine lingua nec sine palato nec sine faucium laterum pulmonum vi et figura potest. nihil enim animo videre poterant, ad oculos sensibus et cogitationem ab consuetudine abducere. itaque credo equidem etiam alios tot saeculissed quod litteris exstet, Pherecydes Syrius primus dixit animos esse hominum sempiternos, antiquus sane; fuit enim meo regnante gentili. hanc opinionem discipulus eius Pythagoras maxime confirmavit, qui cum Superbo regnante in Italiam venisset, tenuit Mag
Abbreviated transcription (Latin):
cesserint nobis quoque idẽ& istimandum
est & siquorum aut ingenio autui stute
animus excellit eos arbi trabimur qui a
que maxime posteritati seruiat eẽ ali¬
quid suius is postmostem sensum sit ha¬
biturus
Sed ut deos esse natura opinamur qualesq
sintratione cognoscimus. sic permanere
animos arbitramur consensunationum
Qua in sede maneant qualesq sint ratione
Cuius ignoratio finxit inferos easq for¬
midines quastu contemnere non sine
Interramenim cadentibus corporibus.¬
his que humotectis equodictum est humari
sub terra censebant reliquam uitam agi
mostuorum
Quameorum opinionem magni errores con¬
secuti sunt. quos auxerunt po&ȩ frequens
enim consensu theatri in quosunt mulier¬
culȩ & pueri mou&ur audiens tam grande
carmen
Adsumatq aduenio acherunte uixiua alta
atq. ardua. perspeluncas saxis structas
asperis pendentibus maxumis. ubirigida
constat crassa caligo inferum

Expanded text:
cesserint, nobis quoque idem existimandum cesserint, nobis quoque idem existimandum est, et si, quorum aut ingenio aut virtute animus excellit, eos arbitrabimur, quia que maxume posteritati serviat, esse aliquid, cuius is post mortem sensum sit habiturus. Sed ut deos esse natura opinamur, qualesque sint, ratione cognoscimus, sic permanere animos arbitramur consensu nationum omnium, qua in sede maneant qualesque sint, ratione est. cuius ignoratio finxit inferos easque foridines, quas tu contemnere non sine causa videbare. in terram enim cadentibus corporibisque humo tectis, e quo dictum est humari, sub terra censebant reliquam vitam agi mortuorum; quam eorum opinionem magni errores consecuti sunt, quos auxerunt poëtae. frequens enim consessus theatri, in quo sunt mulierculae et pueri, movetur audiens tam grande carmen: A/dsum atque advenio A/cherunte vi/x via alta atque a/rdua Pe/r speluncas sa/xis structas a/speris pende/ntibus Ma/xumis, ubi ri/gida constat cra/ssa caligo i/nferum,
Abbreviated transcription (Latin):
Licuit esse otioso themistodi. licuit epa¬
minondȩ. licuitne &u&era & externa
quaeram mihi
ednescio quomodo in hȩr & inmentibus
quasi saeclorum quoddam augurium
futurorum idque in maximis ingeniis
altissimisq animis & exsistit maxime &
qui semꝑ in laboribus & periculis uiuer&
Loquor deprincipibus.
Quid po&ȩ nonne post mostem nobilitario¬
Utide ergo illud.¬
Aspicte ociues seni fenni imaginis formã
Hicur̃m pinxit maxima facta patrum
Mercedemgloriae flagitat ab his quorum
patres adfecerat gloria idem que
Nemome lacrimis curuolito uiuos ꝑorauirũ
Sed quid putas. opifices postmostem nobili:¬
tariuolunt quid enimphidias suisimi lem
speciem indusit indupeomineruȩ cum inscri¬
bere non licer&
Quid nr̃i philo sophi nonne in his libris ipsis
quosscribunt de contemnenda gloria sua
omnes que quiubi que sunt consentiunt
esse aliquid quod ad eos ꝑtineat quiuita

Expanded text:
licuit esse otioso Themistocli, licuit Epalicuit esse otioso Themistocli, licuit Epaminondae, licuit, ne et vetera et externa quaeram, mihi; sed nescio quo modo inhaeret in mentibus quasi saeclorum quoddam augurium futurorum, idque in maximis ingeniis altissimisque animis et existit maxime etqui semper in laboribus et periculis viveret? loquor de principibus; quid? poëtae nonne post mortem nobilitari volunt? unde ergo illudAspicite, o cives, senis Enni imaginis formam: Hic vestrum panxit maxima facta patrum? mercedem gloriae flagitat ab is quorum patres adfecerat gloria, idemque: Nemo me lacrimis Cur? volito vivos per ora virum. sed quid poëtas? opifices post mortem nobilitari volunt. quid enim Phidias sui similem speciem inclusit in clupeo Minervae, cum inscribere nomen non liceret? quid? nostri philosophi nonne in is libris ipsis, quos scribunt de contemnenda gloria, suaomnesque qui ubique sunt consentiunt esse aliquid, quod ad eos pertineat qui vita
Abbreviated transcription (Latin):
Maxłmum uero argumentum est naturam
ipsam de in mostalitate animorum taci¬
tam iudicare . quod omnibus curae sunt.
& maxume quidem quae post mostem
futura sint. serit arbores quae alteri
spectans nisi &iam postera saccula
adse pestinere
Ergo arbores ser& diligens agricola.
Quarum aspici& bacam ipse numquam
Virmagnus leges instituta rem
publicam conser&
Quid procreatio liberorum. quid proga¬
tio nominis. quid adoptationes filio¬
rum. quid testamentorum diligentia
qui dipsa sepulchrorum monumenta
elogia significant nisi nos futura
&iam cogitare
Quidillud num dubitas quinspecimen
naturae capideceat. exoptimaquaq
natura. qua e est melior igitur in homi¬
num generenatura. quameorũ qui sena¬
tos ad homines iuuandos. tutandos. con¬
seruandos arbitrantur
Abut ad deos hercules numquam abiss&
V & era iam ista & religione omnium c̃secrata¬
Nemo umquam sine magna spe in mostali
uita termina r&ur

Expanded text:
Maxumum vero argumentum est naturam Maxumum vero argumentum est naturam ipsam de inmortalitate animorum tacitam iudicare, quod omnibus curae sunt, et maxumae quidem, quae post mortem futura sint. serit arbores, quae alteri spectans nisi etiam postera saecula ad se pertinere? ergo arbores seret diligens agricola, quarum aspiciet bacam ipse numquam; vir magnus leges instituta rem publicam non seret? quid procreatio liberorum, quid propagatio nominis, quid adoptationes filiorum, quid testamentorum diligentia, quid ipsa sepulcrorum monumenta elogia significant nisi nos futura etiam cogitare? Quid? illud num dubitas, quin specimen naturae capi deceat ex optima quaque natura? quae est melior igitur in hominum genere natura quam eorum, qui se natos ad homines iuvandos tutandos conservandos arbitrantur? abiit ad deos Hercules: numquam abisset, viam munivisset. vetera iam ista et religione omnium consecratanemo umquam sine magna spe inmortaliita terminaretur?
Abbreviated transcription (Latin):
Hisque maxime nocturnis ut uiderent᷑ ei
quiuita excesserant uiuere
Vt porro firmissimum hocad ferriuid&
curdeos esse credamus quod nullagens
tam fera nemo omnium tamfit in manus
cuius mentem nonimbuerit dȩorũ opinio
Multidedus prauasentiunt idemuitioso
more efficisol& omnes tamenesse uim
& naturam diuinam arbitrantur
Necuero id conlocutio hominũ aut con¬
sensus efficit non institutis opinio est
confirmata non legibus
O mnia autem inre consensio hamnium
gentium lexnaturae putanda est.¬
Quis est igitur qui suorum mostem pri¬
mum non eo lugeat quod eos orbatos
uitae commodis arbi tr&ur
T.olle hancopinionem luctum sustule¬
ris nemo enimmaer& suo in cõmodo
dolent fostasse & anguntur
S ed illalugubris lamentatio fl&usque
mȩrens exeo est quod eum quem dilexi¬
mus uitae commodis priuatum arbitra¬
mur. idque sentire atque haecita senti¬
mus natura duce nulla ratione nullaque
doctrina

Expanded text:
isque maxime nocturnis, ut viderentur ei, isque maxime nocturnis, ut viderentur ei, qui vita excesserant, vivere. Ut porro firmissimum hoc adferri videtur cur deos esse credamus, quod nulla gens tam fera, nemo omnium tam sit inmanis, cuius mentem non imbuerit deorum opinio multi de diis prava sentiunt—id enim vitioso more effici solet—, omnes tamen esse vim et naturam divinam arbitrantur, nec vero id conlocutio hominum aut consessus efficit, non institutis opinio est confirmata, non legibus; omni autem in re consensio omnium gentium lex naturae putanda est—quis est igitur, qui suorum mortem primum non eo lugeat, quod eos orbatos vitae commodis arbitretur? tolle hanc opinionem, luctum sustuleris. nemo enim maeret suo incommodo: dolent fortasse et anguntur, sed illa lugubris lamentatio fletusque maerens ex eo est, quod eum, quem dileximus, vitae commodis privatum arbitramur idque sentire. atque haec ita sentimus natura duce, nulla ratione nullaque doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
tantus & tam praesens hab&ur deus
Hincliber semelanatus eademque famae
celebritate tyndaridȩ fratres qui non modo
adiutores in proclus uictoriȩ populi ro¬
mani sed &i amnuntii fuisse ꝑhibentur
Quidino cadmi filia nonne aEΥΚoΕ.¬
canominata a graecis matuta hab&ur
anostris: quid totum prope caelum neplu¬
ris persequar nonne humano genere
compl&u mest : siuero scrutar &eran &
exhisea quaescriptores graeuae prodide¬
runt eruere coner. ipsulli maiorum gen¬
tium dii. qui habentur hinc nobis pro¬
fecti incaelum repperientur
Q uaere quorum demonstrantur sepul¬
chra in graetia reminiscere quoniames
initiatus qua& radantur mysteriis tũ
denique quam hoc latepateat intelleges
S ed quinondum caquae multis postannis
tractare coepissent phisica dicissent tantum
sibi persua serant quantum natura ad monen¬
te cognouerunt. rationes & causas rerum nꝰ
tenebant. uisis quibusdam saepe moue¬
bantur

Expanded text:
tantus et tam praesens habetur deus; tantus et tam praesens habetur deus; hinc Liber Semela natus eademque famae celebritate Tyndaridae fratres, qui non modo adiutores in proeliis victoriae populi Romani, sed etiam nuntii fuisse perhibentur. quid? Ino Cadmi filia nonne leukoqe/a nominata a Graecis Matuta habetur a nostris? quid? totum prope caelum, ne pluris persequar, nonne humano genere completum est? si vero scrutari vetera et ex is ea quae scriptores Graeciae prodiderunt eruere coner, ipsi illi maiorum gentium dii qui habentur hinc nobis profecti in caelum reperientur. quaere, quorum demonstrentur sepulcra in Graecia; reminiscere, quoniam es initiatus, quae tradantur mysteriis: tum denique, quam hoc late pateat, intelleges. sed qui nondum ea quae multis post annis homines tractare coepissent physica didicissent, tantum sibi persuaserant, quantum natura admonente cognoverant, rationes et causas rerum non tenebant, visis quibusdam saepe movebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Fum sim inus id obtenebis. est enim arduum.
Egoenim istuc ipsum uereor nemalum sit.¬
nondico carere sensu sed carendum esse
Auctoribus quidem adistam sententiam
quamuis obtineri uti obtimis possumus
quoppius aberat abostu & diuina progeniȩ
hoc melius ea fostasse quȩ erant uerticercebant
Itaque unum illuderat insitum priscis illis
tume pontificio iure &ecerimoniis sepul¬
chorum intellegilic& quas maxumis inge¬
nus prediti nectanta cura coluissent nec uio¬
latas tamin expiabile religione sanxissent
nisiharer& in eorum mentibus mostem non
interitum esse omnia tollentem atq delen¬
tem. sed quandam quasi migrationem cõmu¬
tationem que uitae quae in claris uiris & fe¬
minis dux in caclum soler& esse. inc&eris
humir& iner&ur & permaner& tamen
Exhoc & nostrorum opinione romulus in cȩ¬
locum diis agit aeuum. ut famȩ adsentiens
dixit ennius & apud graetos indeque perlap¬
sus adnos &usque adoceanum hercules

Expanded text:
tum, si minus id obtinebis—est enim arduum—, tum, si minus id obtinebis—est enim arduum—, ego enim istuc ipsum vereor ne malum siton dico carere sensu, sed carendum esse. Auctoribus quidem ad istam sententiam, quam vis obtineri, uti optimis possumus,propius aberat ab ortu et divina progenie, hoc melius ea fortasse quae erant vera cernebant. Itaque unum illud erat insitum priscis illis,tum e pontificio iure et e caerimoniis sepulcrorum intellegi licet, quas maxumis ingeniis praediti nec tanta cura coluissent nec violatas tam inexpiabili religione sanxissent, nisi haereret in eorum mentibus mortem non interitum esse omnia tollentem atque delentem, sed quandam quasi migrationem commutationemque vitae, quae in claris viris et feminis dux in caelum soleret esse, in ceteris humi retineretur et permaneret tamen. ex hoc et nostrorum opinione Romulus in caelo cum diis agit aevum , ut famae adsentiens dixit Ennius, et apud Graecos indeque perlapsus ad nos et usque ad Oceanum Hercules
Abbreviated transcription (Latin):
tinere adquem quam potest pariter enim
cumuita sensus amittitur
Non sentientis autem nihilest ullam in par¬
tem quod inter sit
Reliquorum sententiae spem adferunt si
te hoc foste deletat posse animos cũ ecor¬
poribus excesserint incaelum quasi indo¬
micilium suum peruenire
Meuero delectat idq primum itaesse uelim
deinde &iam sinon sit. mihi persua deri
tamen uelim
Quid tibi ergo operanr̃a opus est num elo¬
quentia platonem superare possumus: euol¬
uediligenter eius eum librum qui est de a¬
Fecime hercule & quidem saepius sed nescio
quomodo dumlego adsentior
Cumposuilibrum & mecum ipse deimmor¬
talitate animorum coepi cogitare ad sen¬
sio omnis illa. elabitur
Quidhocdas neaut manere animos post mor¬
tem aut moste ipsa interire.
Douero quod simaneant beatos esse concedo
sinintereant non esse miseros quoniam nesint
Iam istuc coactiate paulo ante concessimus¬
Q uomodo igitur autcur mostem malumtibi

Expanded text:
tinere ad quemquam potest; pariter enim tinere ad quemquam potest; pariter enim cum vita sensus amittitur; non sentientis autem nihil est ullam in partem quod intersit. reliquorum sententiae spem adferunt, si te hoc forte delectat, posse animos, cum e corporibus excesserint, in caelum quasi in domicilium suum pervenire. Me vero delectat, idque primum ita esse velim, deinde, etiamsi non sit, mihi persuaderi tamen velim. Quid tibi ergo operaquentia Platonem superare possumus? Evolve diligenter eius eum librum qui est de a“Feci me hercule et quidem sepius, sed nescio quomodo evenit, dum lego assentior; cum posui librum et mecum ipse de immortalitate animorum coepi cogitare, adsensio omnis illa elabitur. Quid? hoc dasne aut manere animos post mortem aut morte ipsa interire? Do vero. Quid, si maneant? Beatos esse concedo. Sin intereant? Non esse miseros, quoniam ne sint quidem; iam istuc coacti a te paulo ante concessimusQuo modo igitur aut cur mortem malum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
animum concursu quodam fostuito omittamus
Nihilest enimapudistos quod nonato morum
turba conficiat.
Harum sententiarum quaeuera sit deus aliqui
uiderit
Q uaeuerisimillima magna quę̧stio est¬
V trumigitur inter hassententias diudicare
malumus anad propositum redire
Cuperem equidem utrumque si poss&. sed est
difficile confundere. quare siut ista non disse¬
rantur liberari mostis mocũ possumus. id aga¬
mus sinidnon potest nisi hac qua estione
tellego id puto esse commodius effici& enĩ
ratio ut quecumq. uera sit carum sentiarum
quas exposui. mors autmalum non sit aut
sit bonum potius
N amsicor aut sanguis. autcerebrum est
animus ceste quoniam est corpus interibit
cum reliquo tempore
Sianimaest sostasse dissipabitur sugnis.
extingue ur
Siest aristoxeni harmonia dissolu&ur
Quid dedicȩ archo dicam quinihil omnino
animum dicat esse
His sententiis omnibus nihil post mostem ꝑ¬

Expanded text:
animum concursu quodam fortuito, omittamus; animum concursu quodam fortuito, omittamus; nihil est enim apud istos, quod non atomorum turba conficiat. Harum sententiarum quae vera sit, deus aliqui viderit; quae veri simillima, magna quaestio est. utrum igitur inter has sententias diiudicare malumus an ad propositum redire? Cuperem equidem utrumque, si posset, sed est difficile confundere. quare si, ut ista non disserantur, liberari mortis metu possumus, id agamus; sin id non potest nisi hac quaestione tellego, id puto esse commodius; efficiet enim ratio ut, quaecumque vera sit earum sententiarum quas exposui, mors aut malum non sit aut sit bonum potius. nam si cor aut sanguis aut cerebrum est animus, certe, quoniam est corpus, interibit cum reliquo corpore; si anima est, fortasse dissipabitur; si ignis, extinguetur; si est Aristoxeni harmonia, dissolvetur. quid de Dicaearcho dicam, qui nihil omnino animum dicat esse? his sententiis omnibus nihil post mortem per
Abbreviated transcription (Latin):
ribus uiuis aequabiliter esse fusam nec se¬
parabilem a corpore esse. quippe quaenul¬
la sit nec sit quicquam nisi corpus unum
& simplex ita figuratum ut temperatione
naturae uigeat & sentiat
Aristoteles longe omnibus platonem semꝑ
excipio praestans & ingenio odiligentia.
cum quattuor nota illa gene incipio¬
rum esset complexus equibus omnia ort¬
rentur. quintam quandam naturam cens&
ess& equa sit mens
Cogita reenim & pro uidere & discere. &do¬
cere & inuenire aliquid. & tam multa alia
meminisse amare. odisse cupere. timere
angi la&ari haec & similia eorum in horũ
quattuor generum in esse nullo putat
Quintum genus adhib& uacans nomine
& sicipsum animum en delechegan. appellat
nouo nomine. quasi quandam continuatam mo¬
tionem & perennem: nisiquaeme foste fugiunt
haec sunt fere deanimo sententiae:
Democritum enim magnum illum quidem uirũ
sed leuibus & rotundis corpusculis efficientem

Expanded text:
ribus vivis aequabiliter esse fusam nec seribus vivis aequabiliter esse fusam nec separabilem a corpore esse, quippe quae nulla sit, nec sit quicquam nisi corpus unum et simplex, ita figuratum ut temperatione naturae vigeat et sentiat. Aristoteles, longe omnibus—Platonem semper excipio—praestans et ingenio et diligentia, cum quattuor nota illa genera principiorum esset complexus, e quibus omnia orerentur, quintam quandam naturam censet esse, e qua sit mens; cogitare enim et providere et discere et docere et invenire aliquid et tam multa alia meminisse, amare odisse, cupere timere, angi laetari, haec et similia eorum in horum quattuor generum inesse nullo putat; quintum genus adhibet vacans nomine et sic ipsum animum endele/xeian appellat novo nomine quasi quandam continuatam motionem et perennem. Nisi quae me forte fugiunt, haec sunt fere de animo sententiae. Democritum enim, magnum illum quidem virum, sed levibus et rotundis corpusculis efficientem
Abbreviated transcription (Latin):
sic excorporis totius natura & figura uari¬
os motus ceri tam quam in cantu sonos
Hic ab astificiosuo non recessit & tamen
Quodipsum quale ess& erat multo ante &¬
dictum & explanatum aplatone
Xenocrates animi figuram & quasi corpus
negauit esse uerum. pumerum dixit esse
cuius uis utiam ante pythagorȩ uisum
cuius principatum idest rationem in capi¬
te sicut in arce posuit. & duas pastes se¬
parare uoluit. iram. & cupiditatem.
subter prȩcordia locauit
Dice archus autem in eo sermone quem co¬
rinthi habitum tribus libris exponit.
dictorum hominum disputantium.
Primo libro multos loquentes facit. duo¬
bus phere cratem quendam pthiotã senem.
quem ait ad eu calione ostum disserentẽ
inducit nihil esse omnino animum & hoc
esse nomen totum in ane frustraq anima¬
lia & animantis appellari
N eque in homine in esse animum uel animam
nec inbestia. uimq: omnem eam quauel aga¬
mus quid uel sentiamus in omnibus corpo¬

Expanded text:
sic ex corporis totius natura et figura varisic ex corporis totius natura et figura varios motus cieri tamquam in cantu sonos. hic ab artificio suo non recessit et tamen dixit aliquid, quod ipsum quale esset erat multo ante dictum et explanatum a Platone. Xenocrates animi figuram et quasi corpus negavit esse ullum, numerum dixit esse, cuius vis, ut iam ante Pythagorae visum cuius principatum, id est rationem, in capite sicut in arce posuit, et duas partes parere voluit, iram et cupiditatem, supter praecordia locavit. Dicaearchus autem in eo sermone, quem Corinthi habitum tribus libris exponit, doctorum hominum disputantium primo libro multos loquentes facit; duobus Pherecratem quendam Phthiotam senem, quem ait a Deucalione ortum, disserentem inducit nihil esse omnino animum, et hoc esse nomen totum inane, frustraque animalia et animantis appellari, neque in homine inesse animum vel animam nec in bestia, vimque omnem eam, qua vel agamus quid vel sentiamus, in omnibus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
& se sapientis esse profitentur
Sunt qui nullum censeant fieri discessum¬
Qui discedere animum censent alii statim
Quidsit porro ipse animus aut ubi. aut un
dissipari. alii diuꝑ manere alii semper
luis cor ipsum animus uid&ur. ex quo ex¬
cordes. uae cordes. concordesq dicuntur
Et nasica ille prudens bis consul corculum
& egregie cordatus homocatus aelius sextus
Empedocles animum esse cens& cor di
suffusum sanguinem
Aliis pars quaedam cerebri uisa est ani¬
mi principatum tenere
Alus neccor ipsum plac& nec cerebri
quandam pastem esse animum
edalii incorde alii incerebro dixerunt
animiesse sedem & locum
nimum autem alii animam ut fere nr̃i
dedarant nomen. Nam & agere animam &
tos & ex animi sententia
quidem quaedixi cor. cerebrum. animã
ignem. uolgo. reliqua fere singuli ut
multi ante u&eres. proxime autem aris¬
toxenus. misicus idemq philosophus ip¬
sius corporis intentionem quandam uelut
in cantu & fidibus quae armonia dicitur

Expanded text:
 se sapientis esse profitentur.sunt qui nullum censeant fieri discessqui discedere animum censent, alii statim re, alii semper. quid sit porro ipse animus aut ubi aut undissipari, alii diu permanere, alii semper.aliis cor ipsum animus videtur, ex quo excordes, vecordes concordesque dicuntur et Nasica ille prudens bis consul Corculum et egregie cordatus homo, catus Aelius Sextus. Empedocles animum esse censet cordi suffusum sanguinem; aliis pars quaedam cerebri visa est animi principatum tenere; aliis nec cor ipsum placet nec cerebri quandam partem esse animum, sed alii in corde, alii in cerebro dixerunt animi esse sedem et locum; animum autem alii animam, ut fere nostri— declarat nomen: nam et agere animam ettos et ex animi sententia;quidem quae dixi, cor, cerebrum, animam, ignem volgo, reliqua fere singuli. ut multo ante veteres, proxime autem Aristoxenus, musicus idemque philosophus, ipsius corporis intentionem quandam, velut in cantu et fidibus quae armoni/a dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui suos casus aliterferunt atque ut auctores
aliis ipsi fuerunt.
N on sunt uitiosiores quamfere plerique quiaua¬
ri auaros. gloria ecupidos gloriosi rep̃hendunt:
Estenim proprium stultitiae: aliorum uitia cer¬
nere : obliuiscisuorum
Sednimirum hoc maxumum est exprimendum
cum const& aegritudine u&ustate. tollit hanc
uim nonesse in die positam: sed in cogitatione
diurna
Nam si& tadem resest &idem est homo. quipo¬
test quicquam dedolore mutari sinequede eo
ꝓpt̃ qđ dol& quicquã estmutatũ neq deeo qͥdol& :
Cogitatio igitur diurna nihi lesse in re ma¬
lidolori med&ur : non ipsa diuturnitas.
Hic mihi ad ferunt mediocritas quaesinatura les s̃
Satis dictum esse arbitror aegritudinem esse opi
In qua opinione illud insit: ut aegritudinem
Additur ad hanc definitionem a tenone recte :

Expanded text:
et qui suos casus aliter ferunt atque ut auctores et qui suos casus aliter ferunt atque ut auctores aliis ipsi fuerunt, non sunt vitiosiores quam fere plerique, qui avari avaros, gloriae cupidos gloriosi reprehendunt. est enim proprium stultitiae aliorum vitia cernere, oblivisci suorum. Sed nimirum hoc maxume est exprimendum, cum constet aegritudinem vetustate tolli, hanc vim non esse in die positam, sed in cogitatione diuturna. nam si et eadem res est et idem est homo, qui potest quicquam de dolore mutari, si neque de eo, propter quod dolet, quicquam est mutatum neque de eo, qui dolet? cogitatio igitur diuturna nihil esse in re mali dolori medetur, non ipsa diuturnitas. Hic mihi adferunt mediocritates. quae si naturales suSatis dictum esse arbitror aegritudinem esse opinin qua opinione illud insit, ut aegritudinem additur ad hanc definitionem a Zenone recte,
Abbreviated transcription (Latin):
tant uituperandos
Quasi fieriullomodo possit quod in amatorio
sermone dicisol& : utquis quamplus alterum
diligat quamse.
Praecdarum illud est & siquaeris rectum quoque
&uerum ut eos qui nobis carissimi essedebeant
aeque acnos m&ipsos amemus
A tuero plus fieri nullo pacto potest neoptandũ
quidem est in amicitia
Vt meille plus quam se ego illum plusquam me
pesturbatio uitȩ suta sit atque officiorũ omniũ
consequatur
Seddehoc alias
N uncillud satis est non a tribuere ad amissionẽ
amicorum miseriam nostram neillos plusquã
ipsiuelint sisentiant : plus ceste quamnos m&
Nam quod aiunt pleros que consolationibus ni
ipsos diligamus
confiteri semiseros cumadeos imp&um suum
conuesterit : utrumque dissoluitur:
Sunt enimista nonnaturȩ uitia: sed culpae
Stultitia autem accusare quamuis copiose lic&
nam & qui non leuantur ipsi ad miseriam in¬
uitant :

Expanded text:
tant vituperandos. tant vituperandos. quasi fieri ullo modo possit, quod in amatorio sermone dici solet, ut quisquam plus alterum diligat quam se. praeclarum illud est et, si quaeris, rectum quoque et verum, ut eos, qui nobis carissimi esse debeant, aeque ac nosmet ipsos amemus; ut vero plus, fieri nullo pacto potest. ne optandum quidem est in amicitia, ut me ille plus quam se, ego illum plus quam me; perturbatio vitae, si ita sit, atque officiorum omnium consequatur. sed de hoc alias; nunc illud satis est, non attribuere ad amissionem amicorum miseriam nostram, ne illos plus quam ipsi velint, si sentiant, plus certe quam nosmet ipsos diligamus. Nam quod aiunt plerosque consolationibus niipsos diligamus.confiteri se miseros, cum ad eos impetum suum fortuna converterit, utrumque dissolvitur. sunt enim ista non naturae vitia, sed culpae. stultitiam autem accusare quamvis copiose licet. nam et qui non levantur, ipsi se ad miseriam invitant,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis lucius paullus duobus paucis diebus
amisis filuis. qualis marcus cato p̃tore designato
mostuo filio quales reliqui quos in consolatione
Quidhos aliud placauit nisi quod luctum& mȩ¬
dicta & pręcepta exudant
Haeccum disputant. hocstudent efficere. na¬
turae obsisti nullomodo posse: hi tamenfa¬
tentur grauiores aegritudines suscipi quam
natura cogat
Q uacest igituramentia ut nos quoque idem ab
aliis requiramus. sed pluressunt causae suscipi¬
endidoloris
Primum illa opiniomali quo uiso atque persua so
aegritudo insequitur necessario
Deinde &i am gratum mostuisse facere si graui¬
ter eos lugeant arbitrantur.
Accedit superstitio muliebris quaedam. existu¬
mant enimdiis in mostalibus se facilius satis
facturos sicorumplaga perculsiad flictos se
& stratos esse fateantur
Sedhaec interse quam repugnent plerique ñ uidenł
Laudant enimeos qui aequo animomoriantur
Q uialterius mostem aequo animo ferant eospu¬

Expanded text:
qualis L. Paulus duobus paucis diebus qualis L. Paulus duobus paucis diebus amissis filiis, qualis M. Cato praetore designato mortuo filio, quales reliqui, quos in Consolatione conlegimus. quid hos aliud placavit nisi quod luctum t praecepta e/xcidant. haec cum disputant, hoc student efficere, naturae obsisti nullo modo posse; idem tamen fatentur graviores aegritudines suscipi, quam natura cogat. quae est igitur amentia—? ut nos quoque idem ab illis requiramus. Sed plures sunt causae suscipiendi doloris: primum illa opinio mali, quo viso atque persuaso aegritudo insequitur necessario. deinde etiam gratum mortuis se facere, si graviter eos lugeant, arbitrantur. accedit superstitio muliebris quaedam; existumant enim diis inmortalibus se facilius satis facturos, si eorum plaga perculsi adflictos se et stratos esse fateantur. sed haec inter se quam repugnent, plerique non vident. laudant enim eos, qui aequo animo moriantur; qui alterius mortem aequo animo ferant, eos pu
Abbreviated transcription (Latin):
qui existum auis sent philosophiam sui singenis
es seper fectam. ait eos aut stultissimos aut glo¬
rosissimos fuisse: sed se uidere. quod paucis
annis magna accessio factaess&r. breui tempo¬
re philosophiamplane absolutam fore
Theo phrastus autem moriens accusasse natu¬
ram dicitur quod ceruis & cornicibus uitam
diuturnam quorum id nihil inter essec ho¬
minibus quorum maxime inter fuiss& tã
men exiguam uitam dediss&
quorum sia&as potuiss& esse longin quior
futurum fdisse : u t omnibus perfectis astibus.
omnido ctrina hominum uita erudir&ur
Q uaerebat igiturse. tumcum illa uidere coe¬
piss& : extingui
ꝗuid ext&eris philosophis nonne optumus
& grauissumus quisque confit&ur multase
ignorare & multi sibi &iam atque &iam es¬
se discenda
Neque tamen cumse in media stultitia qua
mhilest peius haerere intellegant: aegri¬
tudine premuntur
Nulla enim admis&ur opinio: officiosi doloris
Quid qui nonputant iungendum uiris qualis
fuit ẽ maxumus efferens filiũ consularẽ.

Expanded text:
qui existumavissent philosophiam suis ingeniis esse perfectam, ait eos aut stultissimos aut gloriosissimos fuisse; sed se videre, quod paucis annis magna accessio facta esset, brevi tempore philosophiam plane absolutam fore. Theophrastus autem moriens accusasse naturam dicitur, quod cervis et cornicibus vitam diuturnam, quorum id nihil interesset, hominibus, quorum maxime interfuisset, tam exiguam vitam dedisset; quorum si aetas potuisset esse longinquior, futurum fuisse ut omnibus perfectis artibus omni doctrina hominum vita erudiretur. querebatur igitur se tum, cum illa videre coepisset, extingui. quid? ex ceteris philosophis nonne optumus et gravissumus quisque confitetur multa se ignorare et multa sibi etiam atque etiam esse discenda? neque tamen, cum se in media stultitia, qua nihil est peius, haerere intellegant, aegritudine premuntur; nulla enim admiscetur opinio officiosi doloris. Quid, qui non putant lugendum viris? qualis fuit Q. Maxumus efferens filium consularem,
Abbreviated transcription (Latin):
ut illa opinio praesentis malisit recens
ante acciderit : sed quam diu m illo opinato
malo uis quaedam insit & uigeat & habeat
quandam uiri ditatem. tamdiu appell&trecens
Vt aste misia illa mausolicariae regis uxor quȩ
nobile illud alicarnasi fecit sepulshrum.
quam diu uixit uixit in luctu: eodemque & iã
confecta contabu it
Huicerat illa opinio cotidie recens: qu&um de¬
nique non appellabatur recens cum u&usta¬
te ex aruit
Haec igitur officia sunt consolantium tollere
aegritudinem funditus. aut sedare. aut de¬
trahere quam plurumum. tuit supprimere
nec patimanare longius : aut ad alia traducere
Sunt quiunum officium consolantis putent.
sunt qui abducunt amalis adbona utepicurus
sunt qui satis putant. ostendere nihil in opinan
Alius enim aliomodo mou&ur. ut fere nos in¬
consolatione. omnia in consolationem unam
Eratenim intumore animus. & omnis in eo
temptabatur curatio : sed sumendum tẽpus
est nonminus in animorum morbis. quam

Expanded text:
ut illa opinio praesentis mali sit recensante acciderit, sed quam diu in illo opinato malo vis quaedam insit, ut vigeat et habeat quandam viriditatem, tam diu appelletur recens. ut Artemisia illa, Mausoli Cariae regis uxor, quae nobile illud Halicarnasi fecit sepulcrum, quam diu vixit, vixit in luctu eodemque etiam confecta contabuit. huic erat illa opinio cotidie recens; quae tum denique non appellatur recens, cum vetustate exaruit. Haec igitur officia sunt consolantium, tollere aegritudinem funditus aut sedare aut detrahere quam plurumum aut supprimere nec pati manare longius aut ad alia traducere. sunt qui unum officium consolantis putent msunt qui abducant a malis ad bona, ut Epicurus; sunt qui satis putent ostendere nihil inopinati alius enim alio modo movetur—, ut fere nos inonsolatione omnia in consolationem unam coniecimus; erat enim in tumore animus, et omnis in eo temptabatur curatio. sed sumendum tempus est non minus in animorum morbis quam
Abbreviated transcription (Latin):
cipio dixi causa aegritudinis
Estenimnulla alianisi opinio &iudicium mag¬
niprȩsentis atque urgentis mali
Itaque &dolor corporis cuius est morsus a cerru¬
mus perfer&ur spe proposita boni & acta
a&as honeste acsplendide. tantam ad fest
consolationem. ut eos quiita uixerint aut non
attingat aegritudo: aut perleuiter pungat
animi dolor
Sed adhancopinionem magnimali. cum illa
&iamopinio accessit. opostere rectum esse ad
officium pestinere: ferre illud aegre
quod acciderit.
Tumdenique : efficitur illa grauis a egritudinis
pesturbatio
Ex hacopinione sunt illa uaria & d& estabilia
genere : lugendi
Paedores muliebres lacerationes genarum.

Expanded text:
cipio dixi, causa aegritudinis; cipio dixi, causa aegritudinis; est enim nulla alia nisi opinio et iudicium magni praesentis atque urgentis mali. itaque et dolor corporis, cuius est morsus acerrumus, perferetur spe proposita boni, et acta aetas honeste ac splendide tantam adfert consolationem, ut eos qui ita vixerint aut non attingat aegritudo aut perleviter pungat animi dolor. Sed ad hanc opinionem magni mali cum illa etiam opinio accessit oportere, rectum esse, ad officium pertinere ferre illud aegre quod acciderit, tum denique efficitur illa gravis aegritudinis perturbatio. ex hac opinione sunt illa varia et detestabilia genera lugendi: paedores, muliebres lacerationes genarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Tumuita omnibus m&enda ut frugessiciub &
necessitas
Negabat genus hocorationis : quicquam omnino
ad leuandam aegritudinem pestinere
Idenim ipsum dolendum esse dicebat quod intam
crudelem necessitatem incidissemus
Nam illam quidem orationem ex quo memorati¬
one alienorum malorum: ad maliuolos conso¬
landosesse accomodatam
Mihiuero longe uid&ur secus
Nam& necessitas ferendae conditionis humanae.
quasicumdõ pugnare quo hib&: ad mon&que eẽ
hominem quae cogitatio magno opere luctũ leuat
& enumeratio exemplorum non utanimũ inali¬
uolorum oblect& ad festur: sedutille quimaer&
ferundum sibi idcenseat. quoduideat multos
moderate & tranquille tulisse
Omnibus enimmodis fulcendi sunt quiruunt:
nec cohaerere possunt propter magnitudinem
aegritudinis
Exquo ipsam aegritudinem arnnN chrysippus
quasi solutionem totius hominis appellat ampu¬
tat. quae tota poterit euelli explicata. ut prin¬

Expanded text:
tum vita o/mnibus Mete/nda ut fruges. si/c iubet tum vita o/mnibus Mete/nda ut fruges. si/c iubet Nece/ssitas. negabat genus hoc orationis quicquam omnino ad levandam aegritudinem pertinere. id enim ipsum dolendum esse dicebat, quod in tam crudelem necessitatem incidissemus; nam illam quidem orationem ex commemoratione alienorum malorum ad malivolos consolandos esse accommodatam. Mihi vero longe videtur secus. nam et necessitas ferendae condicionis humanae quasi cum deo pugnare prohibet admonetque esse hominem, quae cogitatio magno opere luctum levat, et enumeratio exemplorum, non ut animum malivolorum oblectet, adfertur, sed ut ille qui maeret ferundum sibi id censeat, quod videat multos moderate et tranquille tulisse. Omnibus enim modis fulciendi sunt, qui ruunt nec cohaerere possunt propter magnitudinem aegritudinis. ex quo ipsam aegritudinem lu/phn Chrysippus quasi solutionem totius hominis appellatam putat. Quae tota poterit evelli explicata, ut prin
Abbreviated transcription (Latin):
quiante meditantur. quodhis quibus med&ur
diesnisi quodratione quaȩdam sanat illos hos
ips anatura intellecto eo quod rem illud conti¬
n& malum : quod opinatum sit esse maxumũ
ne quaquam esse tantum. utuitam beatam pos
Hocigitur efficitur ut exillo ne copinato plaga¬
maiorsit nonutilli putant ut cum duobus pares
casus cuenerint. ismodo aegritudine afficiatur
cuiille nec opinato casus euenerit
Itaque dicuntur non nulli in maerore cũdehac
communi hominum condicione audiuissent.
ealege esse nos natos. ut nemo in perp&uum eẽ
poss& expers mali : grauius &iam tulisse
Quocirca carne a desutuideo nostrum scribere an¬
thiochum. reprendere crysippum solebat. lau¬
dantem euripideum carmenillud: mostalis nemo
est quemattingit dolor morbusque
Multi sunt humandiliberi : rursum creandi
Morsqua eest finitaᷤ omnibus: quae genere huma¬
no angorem nequicquam adferunt
Reddenda terrae est terra

Expanded text:
qui ante meditantur, quod is quibus medetur qui ante meditantur, quod is quibus medetur dies, nisi quod ratio quaedam sanat illos, hos ipsa natura intellecto eo quod rem continet, illud malum, quod opinatum sit esse maxumum, nequaquam esse tantum, ut vitam beatam possit evertere. hoc igitur efficitur, ut ex illo necopinato plagamaior sit, non, ut illi putant, ut, cum duobus pares casus evenerint, is modo aegritudine adficiatur, cui ille necopinato casus evenerit. Itaque dicuntur non nulli in maerore, cum de hac communi hominum condicione audivissent, ea lege esse nos natos, ut nemo in perpetuum esse posset expers mali, gravius etiam tulisse. quocirca Carneades, ut video nostrum scribere Antiochum, reprendere Chrysippum solebat laudantem Euripideum carmen illud: Morta/lis nemo est que/m non attinga/t dolor Morbu/sque; multis su/nt humandi li/beri, Rursu/m creandi, mo/rsque est finita o/mnibus. Quae ge/neri humano ango/rem nequicquam a/dferunt: Redde/nda terrae est te/rra,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim id solum contin& ea disputatio ut tog¬
nitionem adferat generis humani: sed significat
tollera bilia esse quae & tulerint & ferant c&eri
Depaupestate agitur. multipatientes pauperes
commemorantur : de contemnendo bonore mul¬
t inhonorati pro feruntur:
Et quidem propter id ipsum beatiores : eorũ quae
qui priuitum otium :¬
Negotis publicis ante tulerunt . nominatĩ uita
laudatur
Nec sil&ur illud potentissimi regis anapaestum.
qui laudat senem & fostunatum esse dicit quod
ingloriosussit : atque ignobilis ad supremũ diem
Sicperpessio c&erorum facit ut eaquȩ accde
emplis leniuntur
Ita fit sensĩ cogitantibus ut quantum sit emen¬
tita opinio appareat: atque hocidem & tela
mo ille declarat
Et theseus: futuras mecum commenta barmiserias
Etanaxagoras: sciebam megenuisse mostalem
Hienim omnes diucogitantes derebus humanis:
intellegebant eas nequaquam proopinione

Expanded text:
non enim id solum continet ea disputatio, ut cognon enim id solum continet ea disputatio, ut cognitionem adferat generis humani, sed significat tolerabilia esse, quae et tulerint et ferant ceteri. de paupertate agitur: multi patientes pauperes commemorantur; de contemnendo honore: multi inhonorati proferuntur, et quidem propter id ipsum beatiores, eorumque, qui privatum otium negotiis publicis antetulerunt, nominatim vita laudatur, nec siletur illud potentissimi regis anapaestum, qui laudat senem et fortunatum esse dicit, quod inglorius sit atque ignobilis ad supremum diem sic perpessio ceterorum facit, ut ea quae accideemplis leniuntur.ata, videantur. ita fit, sensim cogitantibus ut, quantum sit ementa opinio, appareat. atque hoc idem et Telamo ille declarat: ego cum genui et Theseus: futuras mecum commentabar miserias et Anaxagoras: sciebam me genuisse mortalem. hi enim omnes diu cogitantes de rebus humanis intellegebant eas nequaquam pro opinione
Abbreviated transcription (Latin):
quod non opinandum fuiss& neque tamenge¬
nus idorationis in consolando non ual& sedid
haud sciam anplurimum
Ergo ista necopinata non habent tantam uim:
ut aegintudo ex his omnis oriatur.
Feriunt enim fostasse grauius. noni defficiunt
Duplex est igitur ratio ueri reperiendi non his
solum quae mala: sed in his&iam quȩ bona
uidentur
N amutipsius reinatutura qualis & quantasit quae¬
rimus ut depaupestate nonnumquam cuiusonus
disputando leuamus docentes quam parua &
quam pauca sint quaenatura desider&
A ut adisputandi subtilitate orationem ad exẽpla
traducimus
Hic socrates commemoratur hicdiogenes. hic
cecilianum illud saepeest: &iam subpalliolo
sordido sapientia
Cumenim paupestatis unaeadem que sit uis quid¬
nam dici potest. quamobremc. fabricotolera¬
bilis ea fuerit aliinegent se ferre posse :
huic igitur alteri generi similis est earatio con¬
solandi : quaedoc& humanaesse quȩ acciderint

Expanded text:
quod non opinandum fuisset. neque tamen gequod non opinandum fuisset. neque tamen genus id orationis in consolando non valet, sed id haud sciam an plurimum.  ergo ista necopinata non habent tantam vim, ut aegritudo ex is omnis oriatur; feriunt enim fortasse gravius, non id efficiunt, Duplex est igitur ratio veri reperiendi non in is solum, quae mala, sed in is etiam, quae bona videntur. nam aut ipsius rei natura qualis et quanta sit, quaerimus, ut de paupertate non numquam, cuius onus disputando levamus docentes, quam parva et quam pauca sint quae natura desideret, aut a disputandi subtilitate orationem ad exempla traducimus. hic Socrates commemoratur, hic Diogenes, hic Caecilianum illud: saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia. cum enim paupertatis una eademque sit vis, quidnam dici potest, quam ob rem C. Fabricio tolerabilis ea fuerit, alii negent se ferre posse? huic igitur alteri generi similis est ea ratio consolandi, quae docet humana esse quae acciderint.
Abbreviated transcription (Latin):
in commentarium r&tulisse. cumita positũ
ess& : uideri fore in aegritudine sapientem.
patria capta
Quae carneades contradixerit : scripta sunt
Tanta igitur calamitatis praesentis adhib&ur
aphilo sopho medicina. quanta in u&trata ne de¬
sideratur quidem: nec si aliquot annis postidẽ
ille liber captiuis missus ess&. uol neribus me¬
de r&ur. sed cicatricbus
Sensimenim & pede temptim progrediens exo¬
tenuatur dolor. non quo ipsares immutari
soleat aut possit: sedid quodratio debuerat. usus
doc&. minora esse ea quaesint uisa maiora
Quidergo opusest dic& aliquis ratione aut omni
no consolatione ulla quasolemus uti: cum leua¬
redolorem maerentium uolumus :
Hocenim fere tum habemus in promtu: nihil
opostere in opinatum uideri
Aut quitolerabilius fer& in commodum qui cog¬
nouerint necesse esse hominitale aliquid ac¬
cidere
Haecenimoratio deipsa summa mali nihil de¬
trahit. tantum modo ad fest nihileuenis se

Expanded text:
in commentarium rettulisse. cum ita positum in commentarium rettulisse. cum ita positum esset, videri fore in aegritudine sapientem patria capta, quae Carneades contra dixerit, scripta sunt. tanta igitur calamitatis praesentis adhibetur a philosopho medicina, quanta inveteratae ne desideratur quidem, nec, si aliquot annis post idem ille liber captivis missus esset, volneribus mederetur, sed cicatricibus. sensim enim et pedetemptim progrediens extenuatur dolor, non quo ipsa res immutari soleat aut possit, sed id, quod ratio debuerat, usus docet, minora esse ea quae sint visa maiora. Quid ergo opus est, dicet aliquis, omnino ratione aut consolatione illa, qua solemus uti, cum levare dolorem maerentium volumus? hoc enim fere tum habemus in promptu, nihil oportere inopinatum videri. aut qui tolerabilius feret incommodum, qui cognoverit necesse esse homini tale aliquid accidere? haec enim oratio de ipsa summa mali nihil detrahit, tantum modo adfert, nihil evenisse