comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cem reiecit ⁊crura agasomi fregit cõ¬
sulebatur poss ne cũ dnõ mule agi.
qd̃ ea pauꝑẽ frciss respondi posse.
Ad legem aquiliã . R̾.
se detapno inuiria locurte sũt. de¬
rogauit siũ .xii. tabuł. siue aliaq
fuit. quas leges nc̃ referre nõ est
necesse que lex aquilia plebis citũ ẽ
cũ eĩ aquiliꝰ ibunꝰ plebis ap̃lebe ro
quadrupedem. uł pẽcutẽ in iuria oc¬
cidĩt. quati id inco ãno plurimi
fuit. tantũ ei dare dnõ tãpnas esto.
Infrad̾ind̾ cauet ut aou̾sus infitiã¬
tẽ inͣduplũ hec actõ eẽt. ¶Ut gap
paret ẜuis ñ nr̃m exsequat quadr¬
upetes. que pecutũ nũo sũt ⁊ g̾gatĩ
n. abentur. ueluti oues capre boues.
equi. muli. asini. s ansues pecoꝵ
appellatõe ꝯtinẽtur q̃rit. ⁊ recte labe
oni placet ꝯtiñi. S caiꝰ int̾ pecũdes
nõ est longe m̃ag̾ quã bestie ineo nuͣo
ñ sũt. ueluti ursi leones panthere.
ortet.

Expanded text:
reiecit et crus agasoni fregit: consulebatur, possetne cum domino mulae agi, quod ea pauperiem fecisset. respondi posse. AD LEGEM AQUILIAM 1 Ulpise de damno iniuria locutae sunt, derogauit, siue duodecim tabulis, ‹s›iue alia quae fuit: quas leges nunc referre non est necesse. Quae lex Aquilia plebiscitum est, cum eam Aquilius tribunus plebis a plebe rogquadrupedem uel pecudem iniuria occiderit, quanti id in eo anno plurimi fuit, tantum aes dare domino damnas esto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitiantem in duplum actio esset. Ut igitur apparet, seruis nostris exaequat quadrupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim habentur, ueluti oues caprae boues equi muli asini. sed an sues pecudum appellatione continentur, quaerituroni placet contineri. sed canis inter pecudes non est. longe magis bestiae in eo numero non sunt, veluti ursi leones pantherae. ortet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitueric. ut puta stichi aut pmpl¬
li ciparit duos ditoͣs aut oga uł de¬
narios null . ñ tõ dici pot̾it ire¬
tioẽ ut partes repetant qi nec solue¬
ibinitõ sic potuert̃. Igͥ hoc añ electõ
est cͥoitõris cui uelit soluert ut altiu¬

Expanded text:
constitueris, ut puta Stichi aut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam vel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec solveo sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui uelit soluere, ut alt
Abbreviated transcription (Latin):
que inpublico ep̃ta erat. curatoĩ ad¬
flic̾tũ eẽ. qͣ ac̾tõe curator cũ subcu¬
ratoe exꝑiri possit. ⁊ consequi io

Expanded text:
quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione curator cum subcuratore experiri possit et consequi i
Abbreviated transcription (Latin):
Nec deb inpunitum ẽẽ delictũ eiꝰ
qui fecit ꝙpt̃ eum qui respondit.
nͥ qĩ defensor eiꝰ qui admisit uł hr̃¬
dis lit̾e subiit. hoc genere tẽ enĩ
infactũ exceptõe data submonẽtꝰ
p̃stitit. Id̃ est ineo qui mandato hr̃¬
dis hĩdem se ẽẽ respondit. uł cum
alias eũ defend̾e uellet. ¶ In
iure int̃rogatus anfimdũ pͦsi¬
deat quero anrespõdere cogñdus
sit. ci qͦta exparte fundũ pͣsid̾at. re¬
spõdit. Iabolenꝰ scribit possessorẽ
fundi cogi debere respond̾e qͦta
exparte fundũ pꝰsid̾at ut simi¬
nore exparte pꝰsidere se dicat. in
aliã partẽ que nõ tefend̾et᷑ inpos¬
sessionẽ actor mittatur. Id̾ est q si
tap̃ni infecti cau̾e̾amꝰ. Nã ciic¬

Expanded text:
nec debet impunitum esse delictum eius qui fecit propter eum qui respondit: nisi quasi defensor eius qui admisit uel heredis litem subiit hoc genere: tunc enim in factum exceptione data summouendus praestitit: idem est in eo, qui mandatu heredis heredem se esse respondit uel cum eum alias defendere uellet. In iure interrogatus, an fundum possideat, quaero an respondere cogendus sit et quota ex parte fundum possideat. respondi: Iauolenus scribit possessorem fundi cogi debere respondere, quota ex parte fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si damni infecti caueam
Abbreviated transcription (Latin):
si deiuissor qui pigͦra
uł ypõthetas suscepit arque
ita pecimiam soluit. si man¬
dati agat ułcũ eo agatur. exẽ¬
plo creditoris q̃ culꝑam existi¬
mari oportet. Ceterũ uiditõ
qd̾ tepignore dato ꝓponitur
ꝯuenii nõ põt.

Expanded text:
Fideiussor, qui pignora uel hypothecas suscepit atque ita pecunias soluit, si mandati agat uel cum eo agatur, exemplo creditoris etiam culpam aestimari oportet. ceterum iudicio, quod de pignore dato proponitur, conueniri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
lỹ. Etiam sinõ stipuletur ꝗd ẜuus
fugitiuus retineri tñusũfructũ. Nã
fructꝰ retiir. ¶Id̾ tctãt quio siquis
tario pꝰsideri desunt. ita q̃ usus fructus
anuitat᷑. cipͥo quid̾ ait possedici amitti
qd̾ int ꝯstitutũ tp̃s exre fructuaru sti¬
pulatꝰ est fructuario ad quiri põr ꝑ ꝙo̾ col¬
ligi posse bidici. nec quid̾ si poslidenur
possideanir. ł abeo cui hĩditas uẽdita
sit. ł cui xͥetas legata sit an ap̃do̾ne suf¬
fice̾re enĩ adretinẽdũ usũfictũ eẽ aff¬
ectũ retine̾ uolentis. ⁊ ẜuũ noĩe fruc

Expanded text:
. etiamsi non stipuletur quid seruus fugitiuus, retineri tamen usum fructum: nam fructus retinetur.Idem tractat: quid si quis tario possideri desinit, ita etiam usus fructus amittatur? et primo quidem ait posse dici amitti od intra constitutum tempus ex re fructuarii stipulatus est, fructuario adquiri potest. per quod colligi posse dici, ne quidem si possideatur possideatur uel ab alio, cui hereditas uendita sit uel cui proprietas legata sit, an a praedone: sufficere enim ad retinendum usum fructum esse affectum retinere uolentis et seruum nomine fruc
Abbreviated transcription (Latin):
uito debitore impleri nõ possit.¬
¶D ⁊n hr̃s obea legata que subꝯ
ditoẽ data enaint de pignore rei
dedit. ac pꝰ ꝯditõ legatoꝵ exstitit. nͥ
ꝙͦ tuendum eũ cui pignus pͥus da¬
num eẽt estimauit. ¶ titia p̃diũ
aliemĩ ntio pignori dedit. postea¬
ieuio.dem̃ comina eiꝰ pignoric
facta. marito suo indotẽ estimatũ
dedit. Si titio soluta sit pecunia ñ
idõ mag̾̃ meiui pignus ꝯualescere
placebat. ic̃ pͥore enĩ dimisso seq̃¬
nis ꝯfirmatur. pignus. cũ res in boĩs
debitons inueniatur.In ꝓpõito m̃t
maritus emptonis loco est. atq iõ
neq tc̃ cum titio solueretur. inbo¬
nismulieris fuit. nullũ tp̃s inueni.
quo pignꝰ meuio ꝯualescere possit.
het nĩ ita sibona fide indotẽ estima¬
tum p̃diũ maritus accepit itest si
ignorauit meuio obligatũ ẽẽ.
iubere potuit captũ est. pͥuilegn tp̃t
gnus ꝯstitutum est.
aiꝰ.ł. Potior est ĩpigͦre.qͥ pͥus cre¬
didit. pecc̃am. ⁊ accep̃ ypoothecã. ꝙͣ¬

Expanded text:
uito debitore impleri non possit.Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei dedit ac post condicio legatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, existimauit.Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat. tunc enim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem maritus emptoris loco est: atque ideneque cum Titio solueretur in bonis mulieris fuerit, nullum tempus inueniri, quo pignus Maeuii conualescere possit. haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum esse. iubere potuit captum est, priuilegiis tegnus constitutum est..Potior est in pignore, qui prius credidit pecuniam et accepit hypothecam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
scpͥsit cmͣm est. ¶ Si simplicaer
ꝯuenis̃ scd̃s c̾oitor deypotheca.
abõi pouõre eam auferte põteĩt.
p̃t̃ pͥorem c̾ditorẽ ci qͦui abeo emit¬
Atitio mutuatus pactus est cum
illo. ut ei p̃diũ suũ pignori ypo¬
thece ue eẽt. deĩ mutuatut est
pecuniã ameuio ⁊ pictus cũ eo
ut sicitio desierit p̃sidiũ tenerr
ei teneatur. deinde t̃tius aliquis
dat mutuã pecuniã tibiut ntio
solueres apascitur tecũ ut idem
p̃diũ pignori ei ypothece ue
sit. qlocum eiꝰ subeat. nũ hic me¬
dius t̃tio ꝓotior est. qui pactꝰ est
ut titio soluta pͣecunia imple¬
atur ꝯditio. cit̃tiꝰ de sua negli¬
gentia queri debeat.S ut tñ ci
tertiꝰ c̾ditot scd̾o p̃ferendus est.¬
¶Si tĩciꝰ e̾ditor yignora suã distrai
ii

Expanded text:
sit, et uerum est.Si simpliciter conuenisset secundus creditor de hypotheca, ab omni possessore eam auferre poterit praeter priorem creditorem et qui ab eo emit.A Titio mutuatus pactus est cum illo, ut ei praedium suum pignori hypothecaeue esset: deinde mutuatus est pecuniam a Maeuio et pactus est cum eo, ut, si Titio desierit praedium teneri, ei teneatur: tertius deinde aliquis dat mutuam pecuniam tibi, ut Titio solueres, et paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeue sit et locum eius sube‹a›t: num hic medius tertio potior est, qui pactus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, et tertius de sua neglegentia queri debeat? sed tamen et hic tertius creditor secundo praeferendus est.Si tertius creditor pignora sua distrahi ia
Abbreviated transcription (Latin):
in pignus ꝯcurrunt. ꝓhis porti¬
orib que inp̃tiũ rei fuerint expẽ
n abiturus sum obligauerĩ. ⁊ fĩto
spãlit fundum. Si indominum
meũ ꝑuenĩt mox dñiũ eiꝰ acquisi¬
ero. putat marcellus ꝯcurrere u¬
trũꝙ c̾ditorem inpignore. nõ enĩ
multũ scit facit qd̾ de suo nũmos
debitor ded̾it. quippe cũ res exñu¬
mis pignoratis empta. nõ fit ui¬
gnorata. obhoc solũ qd̾ pecuni a
pignorata erat.
blica acceꝑit. dicendum est p̃femi
emi fisco debere. Si p᷑a fisco debi

Expanded text:
in pignus concurrent pro his portionibus, quae in pretium rei fuerint expensae habiturus sum obligauerim et Titio specialiter fundum, si in dominium meum peruenerit, mox dominium eius adquisiero, putat Marcellus concurrere utrumque creditorem et in pignore: non enim multum facit, quod de suo nummos debitor dederit, quippe cum res ex nummis pigneratis empta non sit pignerata ob hoc solum, quod pecunia pignerata erat.blica acceperit, dicendum est praeferri eam fisco debere, si postea fisco debit
Abbreviated transcription (Latin):
gnori ypothete ne noĩe sit res obli¬
gata Diue ab alio possitente pͥor
creditor uendicet ypothetaria ac¬
tione. ⁊ ile excipiat. si nõ ꝯueniat
ut sibi res sit obligata. ħͥ in modũ
sup̃ relatum replicabit. ¶S sicũ alio p̃¬
sessore cͥonor scd̾s agat. recre aget
⁊ adiudicani ei potĩt ypotheta. ut
tñ pͥor cum eo agñdo auferat ei rẽ¬
¶ Si qm̃ nõ restituebat rẽ pignorat᷑a
poisessor. ꝯdempnatus exp̃fatͣtis mo¬
dis litis estimationẽ exsoluit an per¬
inde scd̃o c̾diton teneatur. ac si solu¬
ta sit pecunia pͥori c̾dit᷑ori queritur.
⁊ recre puto hoc admittendum eẽ.¬
¶Si pͥmus qui sine ypotheta c̾didit.
pꝰ secũdũ qui ũtrũ ꝙ fecit ip̃e ypothe¬
cam accepit. sine dubio postior in
upotheca ẽ. Uñ si indiem de ypothe¬
ca ꝯuenit. tubiũ nõ est quin poti¬
or sit añ diẽ cũ alio c̾ditore pure de
eidem reꝯuenit. ¶Si idem bis

Expanded text:
e nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsoluerit, an perinde secundo creditori teneatur, ac si soluta sit pecunia priori creditori, quaeritur. et recte puto hoc admittendum esse.Si primus, qui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse hypothecam accepit, sine dubio posterior in hypotheca est: unde si in diem de hypotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re conuenit.Si idem bis,
Abbreviated transcription (Latin):
mora tua fisco aliquid debebatut.⁊
rec stipulato̾is uillissimo distracra ẽ
In hanc arbitrariĩ qd̃̾ int̃ fuit ueĩet.
⁊ quidẽ ultra legiptimũ modũ usu¬
raꝵ qd̃ sum̾ces sole̾bat aꝑare an et

Expanded text:
mora tua? uel fisco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. quid si merces solebat comparare: an et
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss rei ephesi potiꝰ soluere. quã eolo¬
lab̾onis oppinione socutus ⁊̃ actoris
habuit ratõñe. cuiꝰ ũdum potuit
int̃ ẽẽ ephesi reciꝑe. Itq utilitas qͦ
accõns ueniet. qd enĩ si truecticiũ pecu¬
niam dederit. ephesi recepturus. iibi¬

Expanded text:
hesi potius soluere quam eo loLabeonis opinionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł.idem offilius ait. Si hõi
digitũs sit abscissus. menbruo¬
ue quid laceratum quãnis ꝯsam¬
uerit. Si m̃ obeam rem eo minꝰ
uti possit. nõ uid̾i sanũ eẽ catonẽ
qͦ scnb̾e lego. cuiꝰ digitus demanu
stinctõnẽ. ¶ S siquis płes digi¬
tos hãt siue in manib suie inpe¬
dib simc̾ inpeditur. nũo eorũ
ñ illut specrandũ est. quis nus
sit digatoꝵ s an sine impedñ¬
to. uł płib uł paucigrib uti pꝰ¬
an sanus eẽt. ⁊puto eum redib̾i

Expanded text:
 Idem Ofilius ait, si homini digitus sit abscisus membriue quid laceratum, quamuis consanauerit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non uideri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu stinctionem. Sed si quis plures digitos habeat siue in manibus siue in pedibus, si nihil impeditur numero eorum, non illud spectasit digitorum, sed an sine impedimento uel pluribus uel paucioribus uti poan sanus esset: et puto eum redhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
dͣ Q menditor abẽptore cauĩt.
nes ua manumitioret. neue xsti¬
tuatur. c aliquo facto cẽ quã fui̾t
exceptũ. ẽuiricatur. aut lib̾a iudice¬
tur. q exstipulatu pena petaturtoli
exceptõnem ꝗdã abstaturã purant.
ñ teneat scĩpulatõ sine ntanumit¬
rẽtur exceptum est.Nam ĩcredibi¬
le est de actuͣmanuimittentis ac ñ
potiꝰ de effectu bñsitu cog̃ntatilm.
¶ Cet̃m sine ꝓstituatur exceptũ est.
nulla rõ occurut. curpena peti ⁊ex¬
igi nõ debeat cũ ⁊ ancillam ꝯtume¬
lia affeci̾t quenditõit affectõnẽ forte¬

Expanded text:
 uenditor ab emptore cauerit, ne serua manumitteretur neue prostituatur, et aliquo facto contra quam fuerat exceptum euincatur aut libera iudicetur, et ex stipulatu poena petatur, doli exceptionem quidam obstaturam putant, non teneat stipulatio, si ne manumitteretur exceptum est: nam incredibile est de actu manumittentis ac non potius de effectu beneficii cogitatum. ceterum si ne prostituatur exceptum est, nulla ratio occurrit, cur poena peti et exi‹gi› non debeat, cum et ancilla‹m› contumelia adfecerit e
Abbreviated transcription (Latin):
cuipiuss ame uenditore ẽp̃tor uẽdi¬
deriieque inrex natura eẽ tiesient
ut tari deberet. sinegotiũ qd̃ tũ eẽ
existimires. cũ eẽt meũ gessisses. Sic̃
exct̾io in me tibi turetur. sicu hrͣdita¬
tẽ que ad me ꝑtinet. tuã putares: ros
solutioẽ libet. d̾ calĩ ipñi atorib¬

Expanded text:
 emptor uendiderit eaque in rerum natura esse desierit, ut dari deberet, si negotium, quod tuum esse existimares, cum esset meum, gessisse‹s›: sicut ex contrario in me tibi daretur, si, cum hereditatem quae ad me pertinet tuam putares, res solutione liberarer. DE CALUMNIATORIB
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł .ł. Quin ⁊i siquis obligatione
libat᷑us sit. pot uideri accepisie. itẽque
si gratuita pecinua utenta tnͣta sit ait
nimoric locata. uendita ueres sit. nec
refert ip̃e pecuniã acceꝑit. an alii tare
unserit. uł icceptũ suo nomine ra

Expanded text:
ctum. Quin etiam si quis obligatione liberatus sit, potest uideri cepisse: idemque si gratuita pecunia utenda data sit, aut minoris locata uenditaue res sit. nec refert, ipse pecuniam acceperit an alii dari iusserit uel accept‹u›m suo nomine ra
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ qui dedit pocuniã ne secũ agẽretur.
ereo p̃r cedit. ex quodetit simõ pore¬
dubitari põt. utrũ exdie orte recunie
numerari deberat. anpotiꝰ exquo es¬
gnouit datam eẽ quia qui nescit. ic
iudetur exꝑumdi porestatẽ ñ nibere.
⁊uenus est exeo minum mimertri
ne mͥ negonũ facẽt. siquidẽ mantato
meo datum est. ł aprocumtore meo oĩ¬
um rerũ uł ibeo qui negotiũ meum
gerere uolebat. ⁊ rͣtũ n ibui. ego deoisse

Expanded text:
eius, qui dedit pecuniam ne secum ageretur, ex eo tempore cedit, ex quo dedit, si modo potedubitari potest, utrum ex die datae pecuniae numerari debeat, an potius ex quo cognouit datam esse: quia qui nescit, is uidetur experiundi potestatem non habere. et uerius est ex eo annum numerari,ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo ‹o›mnium rerum, uel ab eo qui negotium meum gerere uolebat et ratum habui: ego dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
celso suo salutt̃. Qro antestiũ nũo
habentꝰ sit. iꝗcum rogatu̾ẽ. ac. testa¬
m̃tũ scbendum. iocm̃ ꝙͦ cũtabulas
suo salutt̃. aũ. ĩ an telligo quid ait. deqͦ¬
re analiqui.iuẽ. testiꝰ. at hibitu. sit.
.qm̃ idem. ⁊. tabulas testamẽti scrip¬

Expanded text:
Celso suo salutem.Quaero, an testium numero habendus sit is, qui, cum rogatus est ad testamentum scribendum, idem quoque cum tabulas suo salutem.Non intellego quid sit, de qre, an aliquis iure testis adhibitus sit, quoniam idem et tabulas testamenti scrip
Abbreviated transcription (Latin):
pẽtit᷑ id qd̃ datũ est f̃si forte tua
int̃ sit. nõ accepisse te obnane cam̃
pecuniã. Nam si ita res hãt ut licet
nũdum ꝓfectus sis. Ita tñ rem cõ¬
posuens ut necesse habeis ꝓficisci

Expanded text:
petetur id quod datum est, nisi forte tua intersit non accepisse te ob hanc causam pecuniam. nam si ita se res habeat, ut, licet nondum profectus sis, ita tamen rem composueris, ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus factus est ꝓp̃t fugam̃ spłme
si adhuc eũ manumitti uelit is qui
dedit. ĩlle u̾o manuimittẽ nolit ꝓp̃t
sugam offensus. totum qd̾ accepit re¬
stituere eum oportere ss si eligat is ꝗ
tecem dedit ip̃m ẜuũ ꝯsequi. netesse
ẽ. aut ip̃m ei dari aut q̃d̾ deoit restitu.
qd̃ si distractur̾ nõ erat eum oportet
ro qo̾ accepit restitius n forte diligñtiꝰ
cũ habiturus eẽt si nõ accepiss ut ma
toto p̃tio careresẜ ubi accepit ut ma¬
mimittẽt. dem̃ ẜuus decessit. siꝗdẽ
moram fecit manumissioĩ ꝯsequẽs
est ut dicamꝰ refundere eũ qd̃ accepit.
qd̃ simoram nõ fecit s cũ. ꝓfectꝰ eẽt
ad p̃sidem. uł aput quẽ maninut¬
tere poss ẜuus iitinere decessenit.
uerius est si quid̃ distracturus erat
uł eo ip̃e usurus oportere dici nicͥ
factunis. ip̃i adhuc ẜmiᷤ obiss dece¬
teret eͥ ⁊ sinõ accepiss ut mani¬

Expanded text:
 factus est propter fugam. plane si adhuc eum manumitti uelit is qui dedit, ille uero manumittere nolit propter fugam offensus, totum quod accepit restituere eum oportet. sed si eligat is, qui decem dedit, ipsum seruum consequi, necesse est aut ipsum ei dari aut quod dedit restitui. quod si distracturus non erat eum, oportet id quod accepit restitui, nisi forte diligentius eum habiturus esset, si non atoto pretio carere. Sed ubi accepit, ut manumitteret, deinde seruus decessit, si quidem moram fecit manumissioni, consequens est, ut dicamus refundere eum quod accepit: quod si moram non fecit, sed cum profectus esset ad praesidem uel apud quem manumittere posset, seruus in itinere decesserit, uerius est, si quidem distracturus erat uel quo ipse usurus, oportere dici nihil facturus, ipsi adhuc seruum obisse: decederet enim et si non accepisset ut man
Abbreviated transcription (Latin):
¶g ui duob oãib ꝯsequitur tetam peceninaua ⁊ qnandoelegit su
⁊ fe nõht. aeti que cogat eura manumitte s. precise obligatua¬
tarters. ꝑ aeti p̃.ñ. ut comuncitur. ut.i d̾p̾.uͥ. nał.satieiuad
tit peccĩam ħ esti qñ eligit. s nĩ. nec ei p̃statur elig᷑ aũt ꝑad¬
gam. quia pactũ maumssigns mõ fauore est arposstum.

Expanded text:
si fugit nec culpa eius contigit qui redemit, oportet, si in potestatem suam peruenerit, restitutum iri. Sed si accepit pecuniam quam manumittatur, uidendum, an conat id quod accepit eo minus, quo uilior
Abbreviated transcription (Latin):
sciret se ncͥ mulier debere. ꝓmisis¬
set mulieris eẽ actõnẽ qm̃ pocĩa
ideã ꝑtinͣet i ãt uere debitor fuiss¬
⁊ añ nuptias soluiss ⁊ nuptie secu¬
te nõ finssẽt. iỹe possit ꝯdicẽ. cã debit
integͣ mulieri ad hoc solũ mͣmẽte
ut .adnic aliud debitor ꝯpellatur
totis noĩe taditus. si nptie secute

Expanded text:
ulieri debere, promisset, mulieris esse actionem, quoniam ad eam pertineret. si autem uere debitor fuisse ante nuptias soluisset et nuptiae secutae non fuissent, ipse possit condicere causa debiti integra mulieri ad hoc solum manente, ut ad nihil aliud debitor compellatur, dotis nomine traditus, si nuptiae insecutae
Abbreviated transcription (Latin):
qr dehuis casib solũm fuiͣt ꝯuenuo
qui matͥmoniũ secunt. Nuptie at
secute nõ sit q̃rendum eĩt uttũ mu¬
lieri ꝯditõ: an ei qui dotem deon cõ¬
petat. ⁊ uenisimile est inhũc qͦ caũ
eũ qui dat sibi ꝓfpicẽ. nã qͣi cã noe
moniũ deoit matmonio ñ copu¬
lato. nͥ forte euidentissimis ꝓlaiti¬
oĩb mulier ostñd̾it. hoc eum io fe¬
cisse: ut ip̃i mag̾ mulieri quã sibi pro¬

Expanded text:
o fuit conuentum qui matrimonium sequuntur, nuptiae autem secutae non sint, quaerendum erit, utrum mulieri condictio an ei qui dotem dedit competat. et uerisimile est in hunc quoque casum eum qui dat sibi prospicere: nam quasi causa non rimonium dedit, matrimonio non copulato, nisi forte euidentissimis probationibus mulier ostenderit hoc eum ideo fecisse, ut ipsi magis mulieri quam sibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
ci cõpetit denegan ñoporterre.
ẜ cũ filio suo cuito petatut. cc̃ na
tual es stimilõ facit. sitali excuãti

Expanded text:
i competit, denegari non oportere. sed cum filio suo curator petatur, contra naturales stimulos facit, si tali excusati
Abbreviated transcription (Latin):
scnu̾ ¶d̃ ergo dicendũ erit. ⁊ sidatus
idpetend̾. ꝓcurator reo deferente.
tor iurauĩt p̃ore defterentẽ rẽ sumi
eẽ ictori dubitut actõ s hoc dũ trei
idu̾sus eum qui iusiurandũ denuit¬

Expanded text:
scribit. idem ergo dicendum erit et si datus ad petendum procurator reo deferente itor iurauit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, sed hoc dumtaxat aduersus eum qui iusiurandum de
Abbreviated transcription (Latin):
irͣ. am pꝰi qũa iurat᷑ est. denogit
icto saut si incontrau̾sia eit. idẽ li
ambigatur. anius iurand̾ dat᷑ sit
excepͣtoĩ locus est. ¶ Iure iurãdo
delato uł remisio reus quid̾ adꝗr
exceptonẽ sibr alisq igor ũ ãc̃tõem
ad quitit. inqua hoc solum q̃ritur.
an ntauit. dari sibi oport̾e uł ꝯu

Expanded text:
.Nam posteaquam iuratum est, denegatur actio: aut, si controuersia erit, id est si ambigitur, an iusiurandum datum sit, exceptioni locus est.Iureiurando dato uel remisso reus quidem adquirit exceptionem sibi aliisque, actor uero actionem adquirit, in qua hoc solum quaeritur, an iurauerit dari sibi oportere uel, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lo eiꝰ rei sic erit acciꝑiend̾. siue t̾̃ to¬
ta re. siue d̃ꝑte sit uiratũ. nã dequo
iurat est pollicẽt se acrõnẽ ũ dam¬
rũ. neq in eum qui uirauit. noq
ineos qui in locũ eiꝰ cui ius uirand̾¬
delatum est. succedunt.¬

Expanded text:
bo". "eius rei" sic erit accipiendum, sive de tota re sive de parte sit iuratum: nam de eo quod iuratum est pollicetur se actionem non daturum neque in eum qui iuravit neque in eos qui in locum eius cui iusiuranddelatum est succedunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñẽẽ clandiꝰ diuus marcus exlege
dicta lib̾tatis inuendendo qͣuis
ep̃toris distulit uenditor lib̾tatem.

Expanded text:
n esse. Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuiemptoris distulit uenditor libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut manũ inicẽ licẽt. potior ẽ lib̾tas
quã manꝰ iniectõ. plane spͥor lex in
anꝰ ht̃ iniectõnẽ. postĩor lib̾tatem
manꝰ iieciõ ita lib̾tas eximit
lam qstichum uenditõi inseruit y¬
actam ꝯuentũ. ut ne eadem man¬
cipia panphila ⁊ stichꝰ quos mino¬
orato p̃tio uendidit alteriꝰ ẜuitu¬
tem quam seu paterẽtur. pꝰ mortẽ¬
qnͥe eius inlib̾tate morarentur.
Quesitũ est an ħ̃ mancipia dequib
int̃ emptorẽ ciuenditorẽ ꝯuenit p̾
mortem ep̃toris ip̃õ uire lib̾ita sit.

Expanded text:
 libertas quam manus iniectio. plane si prior lex manus habeat iniectionem, posterior libertatem, manus iniectio, ita libertas eximit lam et Stichum, uenditioni inseruit pactum conuentum, uti ne eadem mancipia Pamphila et Stichus, quos minorato pretio uendidit, alterius seruitutem quam Seii paterentur post mortemque eius in libertate morarentur: quaesitum est, an haec mancipia, de quibus inter emptorem et uenditorem conuenit, post mortem emptoris iure
Abbreviated transcription (Latin):
mił. Iiciꝰ ẜuuĩ uenduit ei lege
ut siromẽ morat᷑ eẽt manus uuc̾e li¬
cẽt. ep̃tor alii ead̃ lege uendidit. ẜuꝰ
fugit a secondo ẽp̃tore ⁊ rome morat᷑.
q̃ro anfit manꝰ ĩ iectio. ⁊ cui. Roi. ĩ fu¬
gitiuo nõ ẽẽ dubitand̾. nicͥ ccͣ legẽ
factũ uid̾i. qr nec dño auferre se põt.
noc ꝗ ĩfuga est ibi moratur. ꝙ siex
uolinitate scd̃i ep̃tõis qͣ legẽ mo¬
ratus sit. potior hñdꝰ est qui auctor
fuit legn. quã ⁊ postĩor mag̃ ãmonẽ¬
di emptoris ⁊ libm̾di se eantẽ legem
repetierit. nec potĩt aliquomͦ auffe̾re
legẽ sui uenditoris. cuiꝰ ꝯditõ extitit.
lam qsipenã ꝓmisisl teneretur. li¬
cer ip̃e qͦ stipulatus eãt. s inpena¬

Expanded text:
m. Titius seruum uendidit ea lege, ut, si Romae moratus esset, manus inicere liceret: emptor alii eadem lege uendidit: seruus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniectio et cui. respondi: in fugiti‹u›o non est dubitandum nihil contra legem factum uideri, quia nec domino auferre se potest nec qui in fuga est ibi moratur. quod si ex uoluntate secundi emptoris contra legem moratus sit, potior habendus est qui auctor fuit legis, et posterior magis admonendi emptoris et liberandi se eandem legem repetierit nec poterit aliquo modo a‹u›ferre legem sui uenditoris cuius condicio exstitit: nam et si poenam promisisset, tenetur, licet ipse quoque stipulatus esset: sed in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .. Iutiꝰ titius accepta pecu¬
nia atmatias uendendas subc̾ta
tor inpenã ꝯmiserit. neꝙ hetes
eius relinquam mat̾iam exibui̾t.
an qmpenã ⁊ musuras ꝯueniri
possit. p̃ẜtim cũ emptor mut᷑uat᷑
pecimiam usuras grauissimas
respondit. excontractu dequo qͣr.¬

Expanded text:
ius Titius accepta pecunia ad materias uendendas sub poena tor in poenam commiserit neque heres eius reliquam materiam exhibuerit, am et in usuras conueniri possit, praesertim cum emptor mutuatus pecuniam usuras grauissimas respondit ex contractu, de quo quae
Abbreviated transcription (Latin):
aboł .ł.. Rona fideᷤᷤ nõ pantur
cũ emptor alicuiꝰ legis benefĩtio
pecimiã rei uendite deb̾e desisset.
añꝗͣ res ei tradatur. ut uenditor
tradere ꝯpellatur.⁊re sua carere.
p̃onõne ant̃ tradita. futurũ est ut
rem uẽditor eque adm̃ittẽt. ut¬
pote cũ petẽnti eam rem. emptor

Expanded text:
atorum Bona fides non patitur, ut, cum emptor alicuius legis beneficio pecuniam rei venditae debere desisset antequam res ei tradatur, venditor tradere compelletur et re sua careret. possessione autem tradita futurum est, ut rem venditor aeque amitteret, utpote cum petenti eam rem petitor
Abbreviated transcription (Latin):
torem solũ stet᷑iss. nõ enĩ pot̃ in¬
deri. moram ꝑ uenditorẽ ep̃tori
factam eẽ. ip̃o moram fatiente
ep̃tore. ¶Quod sifundum emi¬
stiealege ut des ei pecumã ħ. łis
eẽt factum. quo minus pecunia
ei solueret᷑. dem̃ ꝑte staret quo mi¬
nꝰ solueres. uti posse adu̾sus te le¬
ge sua uenditorẽ dixi. quia inuẽ¬
cdendo hoc ageretur. ut quãdocũ
q ꝑemptorẽ factũ sit. quo m inꝰ

Expanded text:
torem solum stetisset: non enim potest videri mora per venditorem emptori facta esse ipso moram faciente emptore. Quod si fundum emisti ea lege, uti des pecuniam kalendis esset factum, quo minus pecunia ei solveretur, deinde per te staret quo minus solveres, uti posse adversus te lege sua venditorem dixi, quia in vendendo hoc ageretur, ut, quandoque per emptorem factum sit, quo min
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝗo iurs defuctus habuent
q fines nostendẽte .R. id exea scͥpͥ¬
nura spectandũ ꝙ sensinse intelli¬
gitur. qd̾ sinõ appareat debere uẽ¬
ditorẽ ⁊instrumenta fundi ⁊ fi¬
nes ostend̾e. ħ⁊ enĩ ꝯtractui bone
fidei ꝯsonat.
imagiarium collo nũ cͥcũ ueni¬
endi emptoriscã supposuit. exep̃¬
to tenetur. nec defenditur. si quo
faciliꝰ excogitata frans ocultetur
colonũ ciquinquenii pensioneor

Expanded text:
habuerit et fines ostendere. respondi id ex ea scriptura praestandum, quod sensisse intelleguntur: quod si non appareat, debere uenditorem et instrumenta fundi et fines ostendere: hoc etenim contractui bona‹e› fidei consonat.imaginarium colonum circumueniendi emptoris causa subposuit, ex empto tenetur nec defenditur, si, quo facilius excogitata fraus occultetur, colonum et quinquennii pensiones
Abbreviated transcription (Latin):
tandum aũt nõ est. quin familie
hertiscunde iuiditiũ ⁊ iñt pautio¬
res hr̃des explurib accipi possit.
¶Inhoc iuditiũ ⁊ sinoĩa ñ ueniũt
tñ sistipulatoẽs int̃ põne fuerĩt. de
diuisione eoꝵ ut stetur ei. qut alt̃
alti mancet actõnes ꝓcuratorẽꝙ¬

Expanded text:
tandum autem non est, quin familiae erciscundae iudicium et inter pauciores heredes ex pluribus accipi possit. In hoc iudicium etsi nomina non veniunt, tamen, si stipulationes interpositae fuerint de divisione eorum, ut stetur ei et ut alter alteri mandet actiones procuratore
Abbreviated transcription (Latin):
ly. Et siforte qui mediꝰ ẽ. quia
ẜuitutõ nõ debeat altiꝰ extulit. e¬
difitia sua ut iam egͣco nõ uiteor
luinib tus obstatuꝵ sicoifica¬
uero frintra intendes nis mͥnõ cẽ
ita edificatũ nre inuito res si cunt᷑
tp̃s stat̾utũ rursus deposiñt corfm¬
un suũ uicusꝰ renascet᷑ nbiuẽtica

Expanded text:
 Et si forte qui medius est, quia servitutem non debebat, altius extulerit aedificia sua, ut iam ego non videar luminibus tuis obstaturus, si aedificavero, frustra intendes ius mihi non esse ita aedificatum habere invito te: sed si intra tempus statutum rursus deposuerit aedificium suu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinẽt tã ꝯfessoria ꝗ̃ negotatoria.
Confessoria ei qui ẜututẽ sibi ꝯpetere
ꝯrenoit. negatoria dnõ qui negat:¬
hec at inre᷑ accõ ꝯfessoria nulli alii
qͣm dnõ fũdi ꝯpetit. ẜuitutẽ enĩ nemo¬
alius uẽdicare põt. ꝗ is qui tñũ in.
fũdo uicinont̃. cui ẜuitutẽ diciͭ deb̾i.¬
¶ recte neratiꝰ scribit. Simedii loci usꝰ
finctus leget᷑ it̃ qͦ sequideb ꝑ ea scilicet
loca fũdi ꝑ que qui usũfructũ ꝯcessit
ꝯstituere quatenꝰ est ad fiuendũ neces¬
sariũ ã q̃ sciendũ ẽ it̃ qd̃ fiuẽdi gr̃a¬
soli fructitario ẜuitꝰ deb̾i. S sifundo
si hoc ãnousus est. alibie teuire .i. in
dig̃ scribit ꝓ sent̾entia uiliani facit ad̾
lab̾o scribit q̃ sitestator usus sit ꝗl etiũ
insũfructũ. debere utile mm̃dictũ finc¬
tuario dariq̃ admodũ hĩdi ł eptõi cõ¬
petũt hec interdicta.

Expanded text:
tinent, tam confessoria quam negatoria, confessoria ei qui seruitutes sibi competere contendit, negatoria domino qui negat.Haec autem in rem actio confessoria nulli alii quam domino fundi competit: seruitutem enim nemo uindicare potest quam is qui dominium in fundo uicino habet, cui seruitutem dicit deberi.Recte Neratius scribit, si medii loci usus fructus legetur, iter quoque sequi per ea scilicet loca fundi, per quae qui usum fructum cessit constitueret quatenus est ad fruendum necessarium: namque sciendum esoli fructuario seruitus deberi: sed si fundo si hoc anno usus est: alibi enim de iure, i scribit. pro sententia Iuliani facit, quod Labeo scribit, etiam si testator usus sit qui legauit usum fructum, debere utile interdictum fructuario dari, quemadmodum heredi uel emptori competunt haec interdicta.
Abbreviated transcription (Latin):
auł.: Neceptum᷑ ut plures dñi. ⁊̃
nõ partt̃ cedentes ẜuitutes ĩponãt.
ł acquirãt ut tñ ex nouissimo ac
atque si eotem tpr̃e oẽs cesissentiqõ
sũs qui pͥmo cessit ł defunctꝰ sit. uł

Expanded text:
um.Receptum est, ut plures domini et non pariter cedentes seruitutes imponant uel adquirant, ut tamen ex nouissimo actu atque si eodem tempore omnes cessissent. et ideo si is qui primus cessit uel defunctus sit uel
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽdũ ẽ. sialt̃ cedat. alf leget ẜututeᷤ. Nã
si oẽs sorii legẽt ẜuitutes ⁊ parit̃ eoꝵ
adeatur hr̃oitas. põt dici utile eẽ le¬
Iegati cedit. Nec ẽ sicuti ĩuẽtiũ ita ⁊
defim̃ctoꝵ actus suspenti receptũ est.
Si yuit᷑ uẽdicẽt ł ad aliũ ꝑtine̾¬

Expanded text:
alter cedat, alter leget seruitutes. nam si omnes socii legent seruitutes et pariter eorum adeatur hereditas, potest dici utile esse leter dies legati cedit: nec enim sicut uiuentium, ita et defunctorum actus suspendi receptum est. SI SERUITUS UINDICETUR UEL AD ALIUM PERTINE
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł. Sicũ uenditor ãmoniss
ep̃torem ut publitian potiꝰ ł ea
actõe. que defundo uectigali pro¬
põita est. exꝑiretur emptor id face̾
suꝑ seõit omĩ modo nocebit ei tolꝰ
suus nec ꝯmittitur stipulatõ. nõ
id̾ in yuiana qͦ actõe ꝓbariᷤ põt.
ħ enĩ ⁊ si inrem actõ est. midam

Expanded text:
 Si, cum uenditor admonuisset emptorem, ut Publiciana potius uel ea actione quae de fundo uectigali proposita est experiretur, emptor id facere supersedit, omnimodo nocebit ei dolus suus nec committitur stipulatio. non idem in Seruiana quoque actione probari potest: haec enim etsi in rem
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.łi. Nem hr̃ditariã pignori
obligatam hr̃des uendiderunt.
tieiuctionis noĩe ꝓpartib hr̃di¬
tariis spoponterunt. ⁊cum alter
pignus ꝓparͣte sua lib̾ass rem ẽ¬
ditor euicĩt. Querebatut an ut̃ꝙ¬
eoꝵhr̃dũ ꝯueniri possit. Ioq pla¬
cebat ꝓpt̾ indiuisam pignoris
cam̃. nec remedio locuis eẽ uide¬
batur. ut ꝑdoli excepton̾e actoẽs
ei qui pecuniã cͥoitori dedit pr̃a¬
ienͣtur. qr nõ duo rei facti ꝓpone¬
rent. S familie hercistũde iuditiũ
eo noĩe utile est. Nam quid int̃ est¬
an unus ex hr̃dib intotũ lib̾auit
pignꝰ. anuero ꝓ sua dum taxit por¬
tõẽ cũ cohr̃dis negligentia damp

Expanded text:
. Rem hereditariam pignori obligatam heredes uendiderunt et euictionis nomine pro partibus hereditariis spoponderunt: cum alter pignus pro parte sua liberasset, rem creditor euicit: quaerebatur an uterque heredum conueniri possit? idque placebat propter indiuisam pignoris causam. nec remedio locus esse uidebatur, ut per doli exceptionem actiones ei qui pecuniam creditori dedit praestarentur, quia non duo rei facti proponerentur. sed familiae herciscundae iudicium eo nomine utile est: nam qu‹i›d interest, unus ex heredibus in totum liberauerit pignus an uero pro sua dumtaxat portione? cum co
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uenditori attulit. ¶ Sitotus
fundus quẽ flum̃ dimimĩerat e¬
uctm sit iure nõ diminuetur
euictoĩs obligatio. nõ mag̃ quã
res melior fuiͣt effecta ¶ ꝓ sim̃o
t̃re intẽgro qui traditus fuerat¬
ducenta iugera ꝑ alluuionẽ acces

Expanded text:
non uenditori attulit. si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iure non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam res melior fuerit effecta. Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem acce
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ lib̾auit partem. Namqui cõ¬
stiruit. se quid̾ oblicat. patrẽ u̾o non
lib̾t. plane sisolũ pꝰ ꝯstitutũ licet ꝓse
uitentur soluisse hoc est ob id qd̾ ꝯsti¬
tuit. inrẽ tñ u̾tisse pattis m̾ito dice̾t.

Expanded text:
quin non liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obligat, patrem uero non liberat. plane si soluat post constitutum, licet pro se uideatur soluisse, hoc est ob id quod constituit, in rem tamen uertisse patris merito dicet
Abbreviated transcription (Latin):
pa syalt̾um petitorẽ ies iudicarenir.
q̃ aomodũ ñ duplex dãpm̃i t̃ heret. re¬
spõdi atti pͥoti iudex iudicatet eũ opot¬
tere tta fimtũ pertoi̾ restitinubere.
ut posessori cauẽt. ł satis daret. si alt̃
ẜninoie c̃ eo furti ag̾erat᷑. q̃reba̾t sii
utroq iutitõ ꝯdẽpnatus eẽt. Qd sefacere

Expanded text:
 alterum petitorem res iudicaretur, quemadmodum non duplex damnum traheret. respondi, uter prior iudex iudicaret, eum oportere ita fundum petitori restitui iubere, ut possessori caueret uel satisdaret, si alterserui nomine cum eo furti agebatur, quaerebat, si utroque iudicio condemnatus esset, quid se facere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituatur futuꝵ est ut sũma iniꝗ¬
tate bone fid̾i possessor affitiatur si
cũ ip̃oire noxał. actõ adu̾sus eum
ꝯpetit. necessitas ei inpõãtur ut litic
estimatõñe susferat. Eatẽq dicenda
sũt. ⁊ sicũ abeo nõ defenderetur. ius
stam cam̃ possideñdi ꝰ abeo.

Expanded text:
summa iniquitate bonae fidei possessor adficiatur, si, cum ipso iure noxalis actio aduersus eum competit, necessitas ei imponatur, ut litis aestimationem sufferat. eademque dicenda sunt et si, cum ab eo non defenderetur, iussstam causam possidendi habeo.
Abbreviated transcription (Latin):
qui p᷑a in meũdñiũ ꝑuenerit extin¬
guntur furti actõ. que mͥ ꝯpetierat
nũdũ iniuditiũ deducta. nec si pꝰa
alienano eũ quẽ añt litem ꝯtestatã
emeram. furti actõ resttiũrabitur. ꝙ
si pꝰlitẽ ꝯtestatã eũ redenero. ꝯdemp¬
nãdus erit uenditor.
s pariu enĩ referr cui uẽdidit adilsa¬
rio an aluis suaq culpa lins escimati¬
oñe subiutꝵ qui uitendo noxe deoiti

Expanded text:
qui postea in meum dominium peruenerit, extinguitur furti actio, quae mihi conpetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit uenditor. set: parui enim refert, cui uendiderit, aduersario an alii: suaque culpa litis aestimationem sub
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾um ẽẽ debet defententi absent¬
em ẜuũ huiꝰ edicti penĩ euitare it
est ut sine noxe deditõe ꝯueniatur
⁊ iõ sinegaiũs ẜũ intua potestate
eẽ pꝰa fateri põteris. nͥ iam lis adu̾s
te ꝯrestata est. nã tẽ auori ñ debeb
¶Si absente dño ductus fit̾ ẜuus

Expanded text:
liberum esse debet defendenti absentem seruum huius edicti poenam euitare, id est ut sine noxae deditione conueniatur. et ideo si negaueris seruum in tua potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam lis aduersus te contestata est: nam tunc audiri non debebis, Si absente domino ductus sit seruus
Abbreviated transcription (Latin):
tem familie fint ẜui. Lam si hn ꝗ
locus edicto nõ erit.
sinoxam̃ ꝯmisisse dicatur sinõ de¬
fendantur ducit ⁊ sip̃sens est dñs tra
cogitur aliũ refentere s carere tehet
co quẽnõ refendit siyuus est qd̃
si lb est qui inpotenare sit indistĩcte
ip̃i sui defensio danda est.¬

Expanded text:
em familiae sint servi: nam si hi, locus edicto non erit. si noxam commississe dicatur, si non defendatur, ducitur: et si praesens est dominus, tracogitur alium defendere, sed carere debet eo quem non defendit, si servus est: quod si liber est qui in potestate sit, indistincte ipsi sui defensio danda est
Abbreviated transcription (Latin):
debet. ¶d̾ dicentũ est fructuario uł
cui pignoi̾s noĩe obligatus est. si p̃¬
sens dñs defende noli̾it ne alt̾uis
dolus aut desidia aliis nõceat. idẽ
p̃stañoũ est inẜuo cõi qu̾e alt̃ exdo¬
minis p̃sens noluit defend̾e s acto¬
rihis casi succurẽdũ est qr placet
dñii acquisitõe extingui. actõneo
uissu ẽ p̃toris duct᷑ inbonis dñs fit
eius qui duxit.

Expanded text:
endum est fructuario uel cui pignoris nomine obligatus est, si praesens dominus defendere noluerit, ne alterius dolus aut desidia aliis noceat. idem praestandum est in seruo communi, quem alter ex dominis praesens noluit defendere. sed et actori his casibus succurrendum est, quia placet dominii adquisitione extingui actionem: iussu enim praetoris ductus in bonis fit eius qui duxit.
Abbreviated transcription (Latin):
S ingułaria qͥuedam pre¬
Lceꝑtꝰ funt. cirea peccuniam cre¬
dĩtamͣ. Nam si tibi tebitorem me¬
um uissero dare peccuniam. ob¬
ligatiꝰᷤ michi quam uis iinimo
duab ꝑsonis recipitur. hoc rinea¬
tẽmꝰ persona recipiendum ẽ. ut
cum excausa maudati peccum¬
am nuchi debxas. ⁊ conuenert ut
credifi nourine eam retineas. ui¬
tritur michi peccunia data. et a
meadtepfẽcta.

Expanded text:
Singularia quaedam recepta sunt circa pecuniam creditam. nam si tibi debitorem meum iussero dare pecuniam, obligaris mihi, quamvis meos duabus personis recipitur, hoc et in eadem persona recipiendum est, ut, cum ex causa mandati pecuniam mihi debeas et convenerit, ut crediti nomine eam retineas, videatur mihi data pecunia et a me ad te profecta.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas eique metũ intulit. ł ppłs
ł cimia uł collegiũ uł corpꝰ muc edicto
locus eri¶S licet ũ factam aquocũꝙ
p̃tor ꝯplectatur. elegint̃ m̃ rõponius
ait. Si quo mag̾ te deui hostium uł la¬
tronũ uł ppłi tuerer ł uiłinẽ. aniquit
ate accepo. uł te obligauero. nõ debẽ
me noc edicto teneri. nͥ ip̃e tibi manc
iũ sicmisi. Ceterũ si. alienus sũ aui.
tenẽri me nõ debere.ego eñĩ ope po¬
tius mẽe mcedem accepisse udeor.
¶Itẽ rop sembit. quoscam bene putare
ñ sui manumissiõnẽ uł edificu de¬
positionẽ qũiquis coact̾ fecit idremi¬
tutioñenniꝰ edicti pornigentaĩ esse.

Expanded text:
sona, quae metum intulit, uel populus uel curia uel collegium uel corpus, huic edicto locus erit. sed licet uim factam a quocumque praetor conplectatur, eleganter tamen Pomponius ait, si quo magis te de ui hostium uel latronum uel populi tuerer uel liberarem, aliquid a te accepero uel te obligauero, non debere me hoc edicto teneri, nisi ipse hanc im summisi: ceterum si alienus sum a vi, teneri me non debere, ego enim operae potius meae mercedem accepisse videor. Idem Pomponius scribit quosdam bene putare etiam servi manumissionem vel aedificii depositionem, quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti po
Abbreviated transcription (Latin):
põt uõi ꝑmaritũ uis fimdi det̾iũs
fictum. Quio gͦ est offõ dedote iudicã¬
tis ꝯtinebitut. ut redintegra ẜuitute
iubeat fudum mulieri uł elꝰ hr̃di
rogatu oluietum succid̾at ad hoc ut

Expanded text:
maritum ius fundi deterius factum. quid ergo est? officio de dote iudicantis continebitur, ut redintegrata seruitute iubeat fundum mulieri uel heredi eirogatu oliuetum succiderat ‹ad› hoc, ‹ut
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Si maritus fuit inẜ̃uitutẽ
redactus.an dñs alienare hũc fũdũ
fundi impediretur. quauis fiscus
ydoneus semꝑ successor sit et soi¬
uendo.
tus ad legẽm iuliã ꝑtinet ꝯ est qĩ
totalis. ¶totiens aũt nõ põt alie¬
nari fudus. quotiens mulier accõ
ꝙspexit᷑. ne id manto liceat obligaẽ
uuit alienare. plemꝰ int̃ pͥteranda ẽ.
ut q̃ tesponso id̾ iuri sit ꝙ d̾ ma̾to.

Expanded text:
. Si maritus fuerit in seruitutem redactus, an dominus alienare hunc fundum fundi impeditur, quamuis fiscus semper idoneus successor sit et soluendo. tus ad legem Iuliam pertinet quasi dotalis. Totiens autem non potest alienari fundus, quotiens mulieri actio prospexit ne id marito liceat obligare aut alienare, plenius interpretanda est, ut etiam de sponso idem iuris sit quod de marito.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oportet inlitẽ usuirand̾ deferre
ut uiret quisq qd̃ sua int̃fuit. cum
t̾ta sit ñmoꝵ estim̃atõ. nͥ forte de
eo quis iuret ad̾ sua iñt ftͣt nũmoᷤᷤ
sibi sua dĩe redditos eẽ. quid enĩ si
subpena pecimã tebuit. aut si¬
lp̃ .ł. Uideamꝰ intutelari cã
ꝗs urare ⁊⁊ adu̾sus qu̾e possit. et
quid̾e ip̃e pupillus sim̃pubes est
tare diui frẽs rescpser̃t. graue enĩ
uitebatur et igno rantes ⁊ ĩuitoᷤᷤ
ratores qͦ pupilli uł ad holescen¬
tis ñ eẽ cogñdos inlitẽ uirare re¬

Expanded text:
ortet in litem iusiurandum deferre, ut iuret quisque quod sua interfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam debuit? aut .Uideamus in tutelari causa quis iurare et aduersus quem possit. et quidem ipse pupillus, si impubes est,rare, diui fratres rescripserunt: graue enim uidebatur et igno rantes et inuitos ratores quoque pupilli uel adulescentis non esse cogendos in litem iurare re
Abbreviated transcription (Latin):
cã secuta. reperitõ cessat. ¶ Sipare¬
ꝓñtietur ueluticã non secuta.
uroicem iretur qĩd̃ cidi anpossũ ꝯdi¬
cere simͥ nõ caueatur a diudicẽ ñ iri.
q est ueꝵ multũ int̾ ẽẽ utium obhoc
solum dedine eat. an cuit mͥ reprom¬
tatur: si ut nõ eatur. ꝯditõ cessat ꝗͣdui
nõmir. ¶Id erit ⁊ sitibi tedero¬
.x. ut stichum manumittas. Nam
tenda eiͣt repẽtitõ. aut inhibñda ¶s¬
q si x tibi dedero ut stichũ manimut¬
tas. sinͣ facis. possum ꝯdicͣs aut sime
peniteat ꝯdicere possum ꝗd̾ si nade¬
di ut int̾ c̾tum tp̃s mamimittas. si
nũdum tp̃s p̃terut inh ibñda erit
repẽntõ. nisi peniteat qd̃ sip̃teriit
ꝯdici poterit. A sisticus decesserit. an
immo q sinic̾ dedi tibi ut manumt¬
teres placuerat tñ ut tarem. ulttot¬

Expanded text:
a secuta repetitio cessat. Si pareuntietur, ueluti causa non secuta dicem iretur: quasi decidi. an possicere, si mihi non caueatur ad iudicem non iri? t est uerum multum interesse, utrum ob solum dedi, ne eatur, an ut et mihi repromtatur: si ut ne eatur, condictio cessat quamdiu non itur. Idem erit et si tibi dedero ne Stichum manumittas: nam nda erit repetitio aut inhibendad si tibi dedero, ut Stichum manumittas: si non facis, possum condicere, aut si me aeniteat, condicere possum. Quid si ita dedi, ut intra certum tempus manumittas? si nondum tempus praeteriit, inhibenda erit repetitio, nisi paeniteat: quod si praeteriit, condici poterit. sed si Stichus decesserit, an immo et si nihil tibi dedi, ut manumitteres, placuerat t
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe turele ratio postulaturiadho¬
lescens u̾o siuelit uirare põtest.
¶deferre aut̃ unsuirandũ iudicẽ
oportet. cereꝵ si alius detulent sꝰ¬
iuurãd̾. ł ñtelato ui̾atũ sit. nulla erit
to statuere possit. ut intra c̾tam ꝗͣ¬
titatẽ iuretur. ne arepta octasi¬
one ĩ ĩfinitũ iuretur. quero.⁊ ꝗd̾
in arbittio ẽẽ uidicis deferre ius¬
iurandum hoc constat. an igitur

Expanded text:
ostulatur. adulescens vero si velit iurare potest. Deferre autem iusiurandum iudicem oportet: ceterum si alius detulerit iusiurandum vel non delato iuratum sit, nulla eritdo statuere possit, ut intra certam quantitatem iuretur, ne arrepta occasione in immensum iuretur, quaero. et quidem in arbitrio esse iudicis deferre iusiurandum nec ne constat: an igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ute pat suo hr̃sextitit.qmoueat ꝯtrou̾si ⁊̃
qd̃ pat̾ eiꝰ pꝰ qũa h̃s extitit amortẽ obiẽt ile
tc̃tatus incurrit. in ip̃e sibi cam̃ possessio
nr̃oitaria gessit.⁊ debitor eẽcepit. p̾ei
fatiens ꝯtrou̾siam hr̃ditatic ut uiris
sessor ꝯueniãtur. Itẽ q̃ in hoc filioresp̃¬

Expanded text:
te patri suo heres extitit et mouet controuersiam, quod pater eius, postquam heres extitit, mortem obierit, ille tractatus incurrit, an ipse sibi causam possessihereditaria gessit et debitor esse coepit, postea faciens controuersiam hereditatis ut iuris possessor conueni
Abbreviated transcription (Latin):
postea ꝓpparuit eum qui masia erat. ãa
decesisse. instituto exparte dimidia hr̃¬
te ꝓcuratore suo. ⁊ exparte alio q̃sitũ ẽ
q̃ ai omotũ recunia ex hr̃oitate petenta eẽt.
respõsũ est abeo qui ꝓciator eiꝰ finss cito¬
tam hr̃oitatẽ. qm̃exhr̃oitate ea pecuma
funss Que adꝓcuratorẽ exuẽditiõe ꝑue¬
niss petere eos oportere sgnĩcomiꝰ par¬
tẽ diĩoͦi ĩ hr̃ditatis acom̃dib eiꝰ ita foẽ
Si ue oĩs ea pecunia penes eũ qui procu¬
rutor fuiss resid̾et. ut oẽm ꝑiudicem
abeodem recuꝑarẽt. Siue is partẽ oi¬
midiã cohr̃di suo. redidiss: ip̃m exdimi¬
dia parte a⁊exoimidia cohrem ciꝰ ꝯtẽpua¬
stituti filiꝰqui patrẽ suũ igrabaͣt. uiuo
testatore tecesise. part̾enr̃ditatic noĩc
ratris ut absentic. aoministratũt. ⁊ pocu¬
nias distractis ueb acceꝑit. iñ ditas abeo

Expanded text:
postea apparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede procuratore suo et ex parte alio. quaesitum est, quemadmodum pecunia ex hereditate petenda esset. respon‹s›um est ab eo, qui procurator eius fuisset, totam hereditatem, quia ex hereditate ea pecunia fuisset quae ad procuratorem ex uenditione peruenisset, petere eos oportere: et nihilo minus partem dimidiam hereditatis a coheredibus eius. ita fore, siue omnis ea pecunia penes eum qui procurator fuisset resideret, ut omnem per iudicem ab eodem recuperarent, siue is partem dimidiam coheredi suo reddidisset, ipsum ex dimidia parte et ex dimidia coheredes eiustituti filius, qui patrem suum ignorabat uiuo testatore decessisse, partem hereditatis nomine patris ut absentis administrauer‹i›t et pecunias distractis rebus acceperit, hereditas ab eo