comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
materiã. Qui noua acciꝑe
nõ uult: acceptis offẽdit᷑
Non refero gr̃am. Quid
ad rem: Nõ est ꝑ me mora.
si aut octasio mͥ deest. aut
facultas. Ille p̾stitit mͥ.
Nempe cũ octasionẽ habe̾t.
tũ facultatẽ. Utrũ bonus
uir est. an malus. apud bo¬
nũ uirũ. bonã causã hẽo.
apud malũ nõ ago. Ne il¬
lud quidẽ existimo faciẽdũ
ut referre gr̃am etiã ĩuitiᷤ
hiis quibz refertur ꝓpere¬
mus. ⁊ instemus recedẽtib
Non est referre gr̃am. qd̃
uolens accepis uolẽti red¬
dere. Quidã cũ aliqd̃ illis
missũ est muusculum:
subinde aliud ĩtẽpestine
remittũt. ⁊ inchil se debe
testãtur. Reiciendi signũ
est ꝓtinus aliud nncem
unttere ⁊ munas inun̾e
reddã bñficisi cũ possim.
quãdo: si plus mͥ detraitu¬
rus ero qmͣ illi collaturꝰ
si ille non erit sensurus
ullã accessionẽ recepto
eo. quo reddito: mͥ multũ
abscessurũ erat. Qui fe¬
stinat utiq reddere: nõ

Expanded text:
materiam. Qui nova accipere materiam. Qui nova accipere non vult, acceptis offenditur. Non refero gratiam: quid ad rem ? Non est per me mora, si aut occasio mihi deest aut facultas. Ille praestitit mihi, nempe cum occasionem haberet, cum facultatem. Utrum bonus vir est an malus ? Apud bonum virum bonam causam habeo, apud malum non ago. Ne illud quidem existimo faciendum, ut referre gratiam etiam invitis his, quibus refertur, properemus et instemus recedentibus. Non est referre gratiam, quod volens acceperis, nolenti reddere. Quidam, cum aliquod illis missum est musubinde intempestive aliud remittunt et nihil se debere testantur. Reiiciendi signum est, protinus aliud invicem mittere et munus munere reddam beneficium, cum possim. Quando ? Si plus mihi detracturus ero quam illi conlaturus, si ille non erit sensurus ullam accessionem recepto eo, quo reddito mihi multum abscessurum erit. Qui festinat utique reddere, non
Abbreviated transcription (Latin):
sit. tũ exigis: qui fuit cũ
ꝓmitterẽ. Destituere leui¬
tas erit. Si aliquid ĩt̾ueĩt
noui. quid miraris cũ cõ¬
ditio ꝓmictẽtis mutata
sit. mutatũ eẽ tõsilium:
Eadem mͥ omĩa p̾sta: et
idem sũ. Uadimoniũ ꝓ¬
mittimꝰ: tam̃ deserit. nõ
in oms datur accio. Dese¬
rentẽ: ius maior excusat.
Idem etiã in illa q̃ stione
responsũ existima. An
om̃imodo referẽda sit gr̃a.
⁊ an bñficiũ utile reddẽ¬
dum sit. Nuimũ p̾stare
gratũ debeo. Ceterũ ali¬
quado me referre graciã
nõ patitur mea ĩ felicitaᷤ.
aliqñ felicitas eiꝰ cui de¬
beo. Quid em̃ regi. quid
paupi. quid diuiti reddã.
utiq cũ quidã recipere
bñficiũ iniuriã iudicẽt.
⁊ bñficia subinde aliis
bñficiis onerẽt: Quid
amplius in hoꝵ ꝑsona
possum ꝙͣ uelles Nec eĩ ideo
bñficiũ nouũ reicere debeo:
quia nõdũ prius reddidi.
⁊ p̾bebo me amico meo exer¬
tende bonitatis sue capacẽ

Expanded text:
sit, cum exigis, qui fuit, cum sit, cum exigis, qui fuit, cum promitterem ; destituere levitas erit. Si aliquid intervenit novi, quid miraris, cum condicio promittentis mutata sit, mutatum esse consilium ? Eadem mihi omnia praesta, et idem sum. Vadimonium promittimus, tamen deserti non in omnes datur actio : deserentem vis maior excusat. Idem etiam in illa quaestione responsum existima, an omni modo referenda sit gratia, et an beneficium utique reddendum sit. Animum praestare gratum debeo, ceterum aliquando me referre gratiam non patitur mea infelicitas, aliquando felicitas eius,cui debeo. Quid enim regi, quid pauper diviti reddam, utique cum quidam recipere beneficium iniuriam iudicent et beneficia subinde aliis beneficiis onerent ? Quid amplius in horum persona possum quam velle ? Nec enim ideo beneficium novum reicere debeo, quia nondum prius reddidi. bitur, et praebebo me amico meo exercendae bonitatis suae capacem
Abbreviated transcription (Latin):
in es incidissẽ. Quare gͦ.
inquit zeno ur̃ cũ quin¬
gentos denarios cuidam
mutuos ꝓmisisset. ⁊ ip̃e
illũ parũ idoncũ cõpisset:
amicis suci dẽtib ne daret.
dito: alia in bñficio. Pecu¬
me etiã male credite exau¬
ctio est. ⁊ appellare debitorẽ
ad diem possũ. ⁊ si foro ces¬
serit: portionẽ ferã. Bñfi¬
ciũ: ⁊ totũ ꝑit. ⁊ statĩ. Pre¬
terea hoc mali uni ẽ illud
mali prĩs familic. Deinde
ne heno quidẽ si maior
fuisset sũma cred̾e ꝑseue¬
rasset. Quingẽti denarii
sunt illud quod dici solet.
ĩ morbo cõsumat. fuit tã¬
ti nõ reuocare ꝓmissum
suũ. Ad cenã quia ꝓmisi
ibo. etiã si frigus erit. nõ
quidẽ si nues cadẽt. Sur¬
gam ad sponsalia quia
sed nõ si febricitauero.
Sponsũ descendã quia
ꝓmisi. sed nõ si spondere
me incertũ iubebis. si fi¬
sco obligabis. Subest
inquã tacita exceptio.
si potero. si debebo. Si h
ita erunt: effice ut idẽ statꝰ

Expanded text:
in aes incidissem." " Quare ergo," in aes incidissem." " Quare ergo," inquit, " Zeno vester, cum quingentos denarios cuidam mutuos promisisset et ipse illum parum idoneum comperisset, amicis suadentibus, ne daret, dito, alia in beneficio. Pecuniae etiam male creditae exactio est ; et appellare debitorem ad diem possum et, si foro cesserit, portionem feram ; beneficium et totum perit et statim. Praeterea hoc mali viri est, illud mali patris familiae. Deinde ne Zeno quidem, si maior fuisset summa, credere perseverasset. Quingenti denarii sunt : illud quod dici solet, " in morbo consumat " ; fuit tanti non revocare promissum suum. Ad cenam, quia promisi, ibo, etiam si frigus erit; non quidem, si nives cadent. Surgam ad sponsalia, quia sed non, si febricitavero. Sponsum descendam, quia promisi; sed non, si spondere me in incertum iubebis, si fisco obligabis. Subest, inquam, tacita exceptio : "Si potero, si debebo, si haec ita erunt." Effice, ut idem status
Abbreviated transcription (Latin):
pena eius moueret᷑. qui
id cõmiserat ꝓ quo nemo
misereri misericors posset:
Dabit tͥ philupus: qui a
ꝓmisit etiã si non debet.
etiã si iniuriã facturus ẽ.
etiã si scelus facturus ẽ.
etiã si uno facto p̾clusu¬
rus ẽ naufragis littora:
Non est leuitas a cogni¬
to ⁊ damnato errore disce¬
dere ⁊ ingenue fatendũ ẽ.
Aliud putami. deceptꝰsu
Hac uero supbe stulticie
ꝑseuerãcia est. Qd̃ semel
dixi. qͣlecũq est: fixum
ratũq sit. Non ẽ turpe cũ re
mutare cõsiliũ. Age si
philippus possessorẽ illũ
eox lictoꝵ reliquisset que
naufragio ceꝑat: nõ oĩb
miseris aqua ⁊ igui inter¬
dixerat. Potius est ĩquit
intra fines regni mei et
litteras istas oculis ĩscri¬
bendas: durissima frõte
circũferri. Ostende quam
sacra res sit mẽsa hospi¬
talis. Pbe in facie tua
legendũ istud decretum.
quo cauetur ne miseros
tecto iuuare capitale sit
Magis ista cõstitutio
sic rata erit: quã si illã

Expanded text:
poena eius moveretur ? poena eius moveretur ? Id commiserat, propter quod nemo misereri misericors posset. Dabit tibi Philippus, quia promisit, etiam si non debet, etiam si iniuriam facturus est, etiam si scelus facturus est, etiam si uno facto praeclusurus est naufragis litora ? Non est levitas a cognito et damnato errore discedere, et ingenue fatendum est : " Aliud putavi, deceptus sum." Haec vero superbae stultitiae perseverantia est: " Quod semel dixi, qualecumque est, fixum ratumque sit." Non est turpe cum re mutare consilium. Age, si Philippus possessorem illum eorum litorum reliquisset, quae naufragio ceperat, non omnibus miseris aqua et igni interdixerat ? " Potius," inquit, " intra fines regni mei tu litteras istas oculis inscribendas durissima fronte circumfer. I, ostende, quam sacra res sit mensa hospitalis ; praebe in facie tua legendum istuc decretum, quo cavetur, ne miseros tecto iuvare capital sit. Magis ista constitutio sic rata erit, quam si illam
Abbreviated transcription (Latin):
tatibz. Non potest quisꝙͣ
eodem tp̃e ⁊ bonũ uirũ et
bonũ ducẽ agere. Quomi ͦ
tot milia hõn insaciabi¬
lia saciabũtur: quid habe¬
bunt si suũ quisq habuent:
Hec philippus sibi dixit.
cũ illũ induci ĩ bona que
petebat iussit. Expulsus
boms suis ille. nõ ut rusti¬
cus ĩiuriã tacitus tulit.
contẽtus quod nõ ⁊ ip̃e do¬
natus esset: sed p hilippo
eplãm strictã ac liberalita¬
tem suã scripsit. Qua
accepta: ita exarsit. ut
statim pausame mãdaret.
bona pͥori dño restitueret:
ceterum ĩprobissĩo militi.
ĩgratissimo hospiti. aui¬
dissimo naufrago: stigi¬
ata inscriberet. ingratum
hominẽ testancia. Dignꝰ
quidem fuit. tui nõ inscri¬
berent᷑ ille littere: sz ĩ scul¬
perent᷑. qui hospitẽ suũ
nudo ⁊ naufrago similẽ
in id quo iacuerat ip̃e lutꝰ
expulerat. S indebimus
quis modus pene seruãdꝰ
fuerit. Auferendũ utiq
fuit: quod sũmo scelere
inuaserat. Quis autem

Expanded text:
tatibus, non potest quisquam tatibus, non potest quisquam eodem tempore et bonum virum et bonum ducem agere. Quomodo tot milia hominum insatiabilia satiabuntur ? Quid habebunt, si suum quisque habuerit ? " Haec Philippus sibi dixit, cum illum induci in bona, quae petebat, iussit. Expulsus bonis suis ille non ut rusticus iniuriam tacitus tulit contentus, quod non et ipse donatus esset, sed Philippo epistulam strictam ac liberam scripsit ; qua accepta ita exarsit, ut statim Pausaniae mandaret, bona priori domino restitueret, ceterum improbissimo militi, ingratissimo hospiti, avidissimo naufrago stigmata inscriberet ingratum hominem testantia. Dignus quidem fuit, cui non inscriberentur illae litterae, sed insculperentur, qui hospitem suum nudo et naufrago similem in id, in quo iacuerat ipse, litus expulerat. Sed videbimus, quis modus poenae servandus fuerit ; auferendum utique fuit, quod summo scelere invaserat. Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui fidem p̾stat errori.
Philippus macedonũ rex
hẽbat militẽ mamuifortẽ
cuius in multis expeditio¬
nibus utilẽ exptus operã
subinde exp̾da aliquid ĩde¬
illi uirtutis causa don aue¬
rat: ⁊ hominẽ uenalis aĩe
crebris auctoram̃tis actẽ¬
debat. Hic naufragus: in
possiones cuiusdã macedo¬
nis expulsus est. Qd̃ ut
nũciatũ est: actucurrit.
sp̃m eius recollegit. ĩuillã
illũ suã transtulit. lectulo
suo cessit. affectũ senuani¬
menq recreauit dieb tri¬
guita. sua ĩpensa curauit.
refecit matico. instruxit
subinde dicẽtẽ. Gr̃am tͥ
xxeferam. indere tantũ mͥ.
impͣ. meũ cõtingat. Narra¬
uit philippo naufragium
suũ: auxiliũ tacuit ⁊ pro¬
tinus peciit. ut sibi tuiꝰdã
p̾dia donaret. Ille quidem
erat hospes eiꝰ is ip̃e aquo
receptus erat: a quo sanatꝰ
Multa interun reges ĩbel¬
lo p̾sertim aꝑtis oculis do¬
uant. Non sufficit homo
iustus: tot armatis cupidi¬

Expanded text:
est, qui fidem praestat errori. est, qui fidem praestat errori. Philippus Macedonum rex habebat militem manu fortem, cuius in multis expeditionibus utilem expertus operam subinde ex praeda aliquid illi virtutis causa donaverat et hominem venalis animae crebris auctoramentis accendebat. Hic naufragus in possessiones cuiusdam Macedonis expulsus est ; quod ut nuntiatum est, accucurrit, spiritum eius recollegit, in villam illum suam transtulit, lectulo suo cessit, adfectum semianimemque recreavit, diebus triginta sua impensa curavit, refecit, viatico instruxit subinde dicentem : " Gratiam tibi referam, videre tantum mihi imperatorem meum contingat." Narravit Philippo naufragium suum, auxilium tacuit et protinus petit, ut sibi cuiusdam praedia donaret. Ille quidam erat hospes eius, is ipse, a quo receptus erat, a quo sanatus. Multa interim reges in bello praesertim opertis oculis donant. " Non sufficit homo iustus tot armatis cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
et iascendi quoz causain
hẽbo deceptus. Inspicia
tamen ⁊ qnͣtũ sit de quo
agitur. Dabit mͥ consili¬
um: ꝓmisse rei modus.
Si exiguũ est: dabo non
quia dignus es. sed qui a
ꝓmisi. Nec tãꝙͣ munus
dabo: sed u̾ba mea redi¬
dannno castigabo ꝓmittẽ¬
tis temeritatẽ. Ecte ut do¬
leat tibi ut poste a con¬
sideratius loq̃ris quod
dicere solemus lingua¬
riũ dabo. Si malus erit:
nõ cõmittã quẽadmodũ
mecenas ait. ut sestercio
cencies obiurgatus sim.
Inter ẽẽ enĩ utrũq cõpa¬
rabo. Est aliquid in eo qd̾
ꝓmiseris ꝑ seuerare. Est
rursus multũ in eo: ne
inde bñficiũ des. Hoc tñ
qͣntũ est: Si leue: tohi¬
beamus. Si uero magno
mͥ aut detrimẽto aut
rubori futurũ: malo
semel excusare q̃re negaue¬
rim: ꝙͣ semp quare dederĩ.
Totũ inquã in eo est: quan¬
tũ ꝓmissi mei u̾ba taxẽt᷑
Non tantũ quod tenere
ꝓmisi retinebo: sed quod ñ
recte dedi repetam. Demens

Expanded text:
et nascendi quoque causam et nascendi quoque causam habebo deceptus. Inspiciam tamen et, quantum sit, de quo agitur; dabit mihi consilium promissae rei modus. Si exiguum est, dabo, non quia dignus es, sed quia promisi, nec tamquam munus dabo, sed verba mea rediDamno castigabo promittentis temeritatem : " Ecce, ut doleat tibi, ut postea consideratius loquaris ! " Quod dicere solemus, linguarium dabo. Si maius erit, non committam, quemadmodum Maecenas ait, ut sestertio centies obiurgatus sim. Inter se enim utrumque comparabo. Est aliquid in eo, quod promiseris, perseverare ; est rursus multum in eo, ne indigno beneficium des ; hoc tamen quantum est ? Si leve, coniveamus ; si vero magno mihi aut detrimento aut rubori futurum, malo semel excusare, quare negaverim, quam semper, quare dederim. Totum, inquam, in eo est, quanti promissi mei verba taxentur. Non tantum, quod temere promisi, retinebo, sed, quod non recte dedi, repetam ; demens
Abbreviated transcription (Latin):
tuetur. ꝓmisi bñficiũ.
nisi quid ĩcidisset qͣre nõ
deberem dare.Quid eñ
si quod illi pollicitus sũ.
patria nõ sibi dare iusserit.
si lex lata erit ne id quisꝙͣ
faciat ꝙ ego me amico
pariusti. Non est mͥ cum
externo cõnubiũ. Eadem
res me defendit: que uetat
Tunc fidem fallam. tunc
inconstancie crimẽ audiã.
erant ꝓmittente me non
p̾stitero ꝓmissũ. Alioqͥn
quicquid mutat᷑: libertatẽ
facit de integro cõsulendi.
⁊ me fide liberat. ꝓmisi ad¬
uocationẽ. postea apparu¬
it ꝑ illam tausã p̾udici¬
um in patrẽ meũ q̃ri. ꝓ¬
misi me pegre una exitu¬
rũ:. sed iter infestari latro¬
ciniis nũciatur. In rem
presentẽ uẽturus fui: sed
eger filius ⁊ puerpera ux¬
or tenet. Omĩa ẽẽ debent
eadem q̃ fuerũt cũ ꝓuit¬
terem. ut ꝓmittentis fidẽ
teneã. Que autẽ maior
fieri mutatio potest. ꝙͣ si
te malũ uirũ ⁊ ingratũ
cõperi. Quod tãꝙͣ digno
dabã: in digno negabo.

Expanded text:
tuetur. Promisi beneficium, tuetur. Promisi beneficium, nisi si quid incidisset, quare non deberem dare. Quid enim, si, quod illi pollicitus sum, patria sibi dare iusserit ? Si lex lata erit, ne id quisquam faciat, quod ego me amico paruisti ; non est mihi cum externo conubium ; eadem res me defendit, quae vetat. Tunc fidem fallam, tunc inconstantiae crimen audiam, erant promittente me, non praestitero promissum ; alioquin, quidquid mutatur, libertatem facit de integro consulendi et me fide liberat. Promisi advocationem : postea apparuit per illam causam praeiudicium in patrem meum quaeri; promisi me peregre exiturum : sed iter infestari latrociniis nuntiatur ; in rem praesentem venturus fui : sed aeger filius, sed puerpera uxor tenet. Omnia esse debent eadem, quae fuerunt, eum promitterem, ut promittentis fidem teneas ; quae autem maior fieri mutatio potest, quam si te malum virum et ingratum comperi ? Quod tamquam digno dabam, indigno negabo
Abbreviated transcription (Latin):
sui penitere. nec unꝙͣ emẽ¬
dare quod fecerit. nec mu¬
tare cõsiliũ. Non mutat
sapiens cõsiliũ omĩbus
hiis manẽtib q̃ erãt cũ
sumẽt. Ideo nũꝙͣ illũ pe¬
nitẽcia subit: quia nichil
melius illo tẽpore fieri po¬
tuit ꝙͣ quod factũ ẽ. Nichil
melius constitui: ꝙͣ̃ qd̃ con¬
stitutũ est. Ceterũ ad oĩa
cũ exceptione uenit: si ni¬
chil inciderit qd̃ ĩpediat.
Ideo omnia illi succedere
dicimꝰ ⁊ nichil cõtra opi¬
nionẽ accidere: qͥa p̾sumit
animo posse aliquid int̾¬
uenire: qd̃ destinata phi¬
beat. In prudentiũ ista fi-¬
ducia est. fortunã sibi spõ¬
dere. Sapiens est: utrãq
ꝑtem eius cogitat. Ecit
quãtũ liceat errori qmͣ
ĩcerta sunt hũana. quã
multa cõsiliis obstent.
Ancipitẽ rerũ ac lubricã
sortem: suspensus seqͥtꝰ
consiliis certis: incertos
euentus. Exceptio autẽ
sine qua nichil destinat.
nichil ĩ greditur: ⁊ hic illũ

Expanded text:
sui paenitere nec umquam emensui paenitere nec umquam emendare, quod fecerit, nec mutare consilium," Non mutat sapiens consilium omnibus his manentibus, quae erant, cum sumeret ; ideo numquam illum paenitentia subit, quia nihil melius illo tempore fieri potuit, quam quod factum est, nihil melius constitui, quam constitutum est ; ceterum ad omnia cum exceptione venit : "Si nihil inciderit, quod impediat." Ideo omnia illi succedere dicimus et nihil contra opinionem accidere, quia praesumit animo posse aliquid intervenire, quod destinata prohibeat. Imprudentium ista fiducia est fortunam sibi spondere ; sapiens utramque partem eius cogitat ; scit, quantum liceat errori, quam incerta sint humana, quam multa consiliis obstent ; ancipitem rerum ac lubricam sortem suspensus sequitur, consiliis certis incertos eventus expendit. Exceptio autem, sine qua nihil destinat, nihil ingreditur, et hic illum
Abbreviated transcription (Latin):
ces em̃ sũt rerũ species.
quib credidimꝰ. Qͥs ne¬
gat: S ed nichil aliud
ĩuenio. ꝑ qd̃ cogitationẽ
regam. Hus ueritas mͥ
uestigiis sequẽda ẽ. Cer¬
tiora nõ habeo. Hec ut
quã diligẽtissime estimẽ:
operã dabo. nec cito illis
ad senciar. Sic enĩ inp̾lio
potest accid̾e. ut telum
meũ ĩ cõmilitonẽ manꝰ
dirigat. aliquo errore de¬
cepta. ⁊ hosti tãꝙͣ meo
parcã. S hoc ⁊ raro ac¬
cidet: ⁊ nõ uicio meo cuiꝰ
ꝓpositũ est. hostem ferire ciuẽ
defendere. Si sciã ingratũ
ẽẽ: non dabo bñficiũ. At
obrepsit at imposuit nul¬
la hic culpa tribuentis ẽ:
quia tanꝙͣ grato dedi. Si
ꝓmiseris inquit te datuꝵ
bñficiũ. ⁊ postea ĩgratũ
Si facies: lciens pectas. Daᷤᷤ
em̃ cui non debes dare. Si
negas: ⁊ hoc modo pectas.
quia non das ei cui ꝓmi¬
sisti. Consciẽcia ur̃a hoc
loco titubat. ⁊ illud suꝑbũ
ꝓmissũ. Nũꝙͣ sapiẽtẽ ftĩ

Expanded text:
ces enim sunt rerum species, ces enim sunt rerum species, quibus credidimus." Quis negat ? Sed nihil aliud invenio, per quod cogitationem regam. His veritas mihi vestigiis sequenda est, certiora non habeo ; haec ut quam diligentissime aestimem, operam dabo nec cito illis adsentiar. Sic enim in proelio potest accidere, ut telum meum in commilitonem manus dirigat aliquo errore decepta et hosti tamquam meo parcam ; sed hoc et raro accidet et non vitio meo, cuius propositum est hostem ferire, civem defendere. Si sciam ingratum esse, non dabo beneficium. At obrepsit, at imposuit : nulla hic culpa tribuentis est, quia tamquam grato dedi. "Si promiseris," inquit, " te daturum beneficium et postea ingratum Si facis sciens, peccas, das enim, cui non debes dare ; si negas, et hoc modo peccas : non das ei, cui promisisti. Conscientia vestra hoc loco titubat et illud superbum promissum numquam sapientem facti
Abbreviated transcription (Latin):
temerariũ est. Hunc respõ¬
debimꝰ Nũꝙͣ expectare nos
certissimã rerũ cõp̾hẽ sio¬
nẽ. qm̃ in arduo est. ueri
exploratio. s ire qua duc
ueri similitudo. Om̃e hac
uia ꝓcedit officiũ. Sic
serunꝰ sic nauigamꝰ sic
militamꝰ. sic uxores duti¬
mus. sic liberos tollimꝰ
Cũ om̃iũ rerũ incertus
sit euentus: ad ea accedi¬
mus de quibz bene sperã¬
dũ eẽ credidimꝰ Quis eĩ
pollicetur serenti ꝓuẽtũ.
nauiganti portũ. militãti
uittoriã marito pudicã
uxorẽ. prĩ pios liberos:
Sequimur qua ratio nõ
qua ueritas trahit. Ex¬
pecta ut nͥ bene cessura nõ
facias. ⁊ nisi cõpta ueri¬
tate: nichil moueris. re¬
licta om̃i actu uita con¬
sistit. Cũ uerisimilia
me in hoc aut iu illud ĩ¬
pellant. uere ei bñficiũ
dabo: quẽ uerisimile erit
gratũ ẽẽ. Nulta inquit
interueniẽt ꝓpt̾ q̃ ⁊ maluᷤ
ꝓ bono subre pat. ⁊ bonus
ꝓ malo displiceat. Sfalla¬

Expanded text:
temerarium est." Huic respontemerarium est." Huic respondebimus numquam expectare nos certissimam rerum comprehensionem, quoniam in arduo est veri exploratio, sed ea ire, qua ducit veri similitudo. Omne hac via procedit officium. Sic serimus, sic navigamus, sic militamus, sic uxores ducimus, sic liberos tollimus ; cum omnium horum incertus sit eventus, ad ea accedimus, de quibus bene sperandum esse credidimus. Quis enim pollicetur serenti proventum, naviganti portum, militanti victoriam, marito pudicam uxorem, patri pios liberos ? Sequimur, qua ratio, non qua veritas traxit. Expecta, ut nisi bene cessura non facias et nisi comperta veritate nil noveris : relicto omni actu vita consistit. Cum veri similia me in hoc aut in illud impellant, non vera, ei beneficium dabo, quem veri simile erit gratum esse. " Multa," inquit, " intervenient, propter quae et malus pro bono surrepat et bonus pro malo displiceat ; falla
Abbreviated transcription (Latin):
scit aut potest: sed qr alius
pro illo meruit. Hic corpore
deformis ẽ aspectu fedus
⁊ ornamẽta sua traductu¬
rus. Iam me hõĩes accu¬
sabunt. cecũ ac temerariũ
dicent. nesciẽtẽ quo loco q̃
sũmis atq ex celsissimis
debentur: ponã. At ego scio
alio me istud dare. alio olĩ
debitũ soluere. Unde isti
norunt illũ quondã glĩe
sequẽtis fugacissimũ eo
uultu ad picula eũtẽ: q ͦ
alii e piculo redeunt. Nõꝙͣ
bonũ suũ a publico distin¬
guentẽ. Ubi inquis iste
aut quis est: Unde uos
scitis: apud me iste expẽ¬
sorũ. acceptoꝵq rationes
dispungũtur. Ego quid
cui debeã: scio alus post
longã diem repono. alus
tulit. Ingrato ergo aliqñ
queda: sed non ꝓpter ip̃m
dabo. Quid si inquit nescis
utrũ ingratus sit an gratꝰ.
expectabis donec scias. An
dandi bñficii tẽpus non
amittes: expectare longũ
est. Nam ut ait platon:
difficilis hũani animi con¬
iectura est. Non expectare:

Expanded text:
scit aut potest, sed quia alius scit aut potest, sed quia alius pro illo meruit. Hic corpore deformis est, adspectu foedus et ornamenta sua traducturus ; iam me homines accusabunt, caecum ac temerarium dicent, nescientem, quo loco, quae summis atque excelsissimis debentur, ponam ; at ego scio alii me istud dare, alii olim debitum solvere. Unde isti norunt illum quondam gloriae sequentis fugacissimum, eo voltu ad pericula euntem, quo alii e periculo redeunt, numquam bonum suum a publico distinguentem ? ' Ubi,' inquis, ' iste aut quis est ? ' Unde vos scitis ? Apud me istae expensorum acceptorumque rationes dispunguntur, ego, quid cui debeam, scio. Aliis post longam diem repono, aliis tulit." Ingrato ergo aliquando quaedam, sed non propter ipsum dabo. " Quid ? Si," inquit, " nescis, utrum ingratus sit an gratus, expectabis, donec scias, an dandi beneficii tempus non amittes ? Expectare longum est nam, ut ait Platon, difficilis humani animi coniectura est, non expectare
Abbreviated transcription (Latin):
obscenũ. ad fasces ⁊ ad
tribunal adimsisti: Nẽpe
dũ ueterẽ illũ scaurum
senatus pͥncipẽ cogitas
in digne fers sobolẽ eius
iacere
iacere: Deos ueri simile ẽ
ut alios indulgẽcius tra¬
ctent ꝓpter parentes auos¬
q alios ꝓpter futurã ne¬
potũ ꝓuepotũq ac lõge
sequẽciũ posteroꝵ ĩdolẽ.
Nota em̃ illis est. oꝑis sui
series omĩũq illis rerũ
suas ꝑ manus iturarũ
scientia: in apto semper
est. Nobis ex abdito subit.
⁊ q̃ repentina putainus:.
illis ꝓuisa ueniunt ac fa¬
miliaria. Sint hii reges:
quia maiores eorũ non fue¬
rũt. quia ꝓ sũmo ĩꝑio ha¬
buerũt iusticiã. abstinẽciã.
quia non rem publicam
Regnent hii: quia uir bo¬
nus quidã ante ꝓauus eor
fuit. qui animũ supͣ fortu¬
nã gessit. qui indissensio¬
ne ciuili qm̃ ita expedie
maluit. Referri illi gr̃a
tam longo spacio nõ po¬
tuit. In illius respectũ:
iste poplõ p̾sideat. non quia

Expanded text:
obscenum ad fasces et ad obscenum ad fasces et ad tribunal admisisti ? Nempe dum veterem illum Scaurum senatus principem cogitas et indigne fers subolem eius iacere. Idem facere deos veri simile est, ut alios indulgentius tractent propter parentes avosque, alios propter futuram nepotum pronepotumque ac longe sequentium posterorum indolem ; nota enim illis est operis sui series, omniumque illis rerum per manus suas iturarum scientia in aperto semper est ; nobis ex abdito subit, et, quae repentina putamus, illis provisa veniunt ac familiaria. " Sint hi reges, quia maiores eorum non fuerunt, quia pro summo imperio habuerunt iustitiam, abstinentiam, quia non rem publicam Regnent hi, quia vir bonus quidam ante proavus eorum fuit, qui animum supra fortunam gessit, qui in dissensione civili, quoniam ita expediebmaluit ; referri gratia illi tam longo spatio non potuit ; in illius respectum iste populo praesideat, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
illustrantur: ita merces
maior suoꝵ luce resplende¬
ant. Excusare hoc locot
mi liberalis deos nolo. In¬
terdũ enĩ solemꝰ dicere.
Quid sibi uult ꝓuidẽtia
que arrideũ regno ĩposuit:
Illi putas hoc datũ: prĩ
bebat. qmͣ si ore exceptu¬
ius eẽt. Quid ergo: tu hoc
illi datũ estimas: Prĩ eius
germanico datũ. auo pro¬
auoqz ⁊ ante hos aliis nõ
minꝰ claris uiris: etiã si
pͥuati pares q aliis. intã
exegerunt. Quid tu cum
mamertũ staurũ cõs. face¬
res. ignorabas ancillarũ
suarũ menstruũ ore illũ¬
hiante expectare: Nũqͥd
em̃ ip̃e dissimulabat᷑: Nũ¬
quid purus inderi uolebat:
Referã dictũ eius tͥ in se. qd̃
circũferri menũ. ⁊ ip̃o p̾sẽte
laudari. Pollioni anno
iacenti. absceno u̾bo usus:
dixerat se facturũ id qd̃
pati malebat. ⁊ cũ pollio¬
nis actractiorẽ iudisset
frontẽ: quicquid inquit
mali dixi: mͥ ⁊ capiti meo
Hoc dictũ suũ ip̃e narra¬
bat. Hominẽ tam pala

Expanded text:
illustrantur, ita inertes illustrantur, ita inertes maiorum suorum luce resplendeant. Excusare hoc loco tibi, mi Liberalis, deos volo. Interdum enim solemus dicere : " Quid sibi voluit providentia, quae Arrhidaeum regno imposuit ?" Illi putas hoc datum ? Patri ebebat, quam si ore excepturus esset ? " Quid ergo ? Tu hoc illi datum existimas ? Patri eius Germanico datum, avo proavoque et ante hos aliis non minus claris viris, etiam si privati paresque aliis vitam exegerunt. Quid ? Tu, cum Mamercum Scaurum consulem faceres, ignorabas ancillarum illum suarum menstruum ore hiante exceptare ? Numquid enim ipse dissimulabat? Numquid purus videri volebat ? Referam tibi dictum eius in se, quod circumferri memini et ipso praesente laudari. Pollioni Annio iacenti obsceno verbo usus dixerat se facturum id, quod pati malebat ; et eum Pollionis adtractiorem vidisset frontem : " Quidquid," inquit, " mali dixi, mihi et capiti meo ! " Hoc dictum suum ipse narrabat. Hominem tam palam
Abbreviated transcription (Latin):
bonor non cum ip̃is cadat.
Ciceronis filiũ q̃ res cõsu¬
lem fecit. in si pr̃: Cinnã
nup que res adconsula¬
tũ recepit ex hostiũ cast̾s
que sextũ põpeiũ aliosq
põpeios nisi uniꝰ uiri ma¬
gnitudo tanta cõdã ut sa¬
tis alte om̃s suos etiam
mina eiꝰ actolleret: Qͥd
nꝑ fabiũ ꝑsicũ cuiꝰ oscu¬
lum etiã impodiri deuota¬
bom sacerdotẽ nõ in uno
collegio fecit. nͥ uerrucosi
⁊ allobrogici ⁊ illi trecẽti
qui hostiũ incursionis
pro R.p. unã domũ obie¬
cerant: Hoc debemꝰ uir¬
tutib ut non presentes
solũ illas sed etiam ablatas
e conspectu colamꝰ quomꝰ
ille id egerunt. ut nõ ĩunã
etatem ꝓdessent. s bñficia
sua etiã post ip̃as relĩq̃rẽt
Ita nos non una etate gͣti
sumꝰ. Hic magnos iuros
genuit: dignus ẽ bñficiis.
Qualiscũq est dignos de¬
dit. Hic egregus maiorib
ortus est. qualiscũq est. sb̃
umbra suor lateat. Ut lo-¬
ca sordida repcussu solis

Expanded text:
bonorum non cum ipsis cadit. bonorum non cum ipsis cadit. Ciceronem filium quae res consulem fecit nisi pater ? Cinnam nuper quae res ad consulatum recepit ex hostium castris, quae Sex. Pompeium aliosque Pompeios, nisi unius viri magnitudo tanta quondam, ut satis alte omnes suos etiam ruina eius attolleret ? Quid nuper Fabium Persicum, cuius osculum etiam impudici denotabant, sacerdotem non in uno collegio fecit nisi Verrucosi et Allobrogici et illi trecenti, qui hostium incursioni pro re publica unam domum obiecerant ? Hoc debemus virtutibus, ut non praesentes solum illas, sed etiam ablatas e conspectu colamus ; quomodo illae id egerunt, ut non in unam aetatem prodessent, sed beneficia sua etiam post ipsas relinquerent, ita nos non una aetate grati simus. Hic magnos viros genuit : dignus est beneficiis, qualiscumque est; dignos dedit. Hic egregiis maioribus ortus est : qualiscumque est, sub umbra suorum lateat. Ut loca sordida repercussu solis
Abbreviated transcription (Latin):
neficii nomen nõ occupent
Due res coire debent: que
bñficiũ efficiant. Primũ
rei magnitudo. Quedam
em̃ sũt infra huiꝰ nomĩs
mẽsiuã. Quis bñficium
dixit quadrã panis aut
stipem aeris abiecti. aut
ignis accendendi factam
potestatẽ: ⁊ int̾dũ ista plꝰ
uilitas sua illis etiã ubi
tẽporis necessitate facta
sunt necessaria: detrahit
p̾ciũ. Deinde hoc qd̃ potẽ¬
tissimũ ẽ. hoc oportet ac¬
cedat. ut eius causa faciã
ad quẽ uolebã puenire
bñficiũ. dignũq eũ iudi¬
cem. ⁊ libens id tribuã.
ꝑcipiensq ex munere
meo gaudiũ. Quoꝵ nichil
est. in istis: de quib loq̃¬
gnis illa tribuimꝰ sed
non hoĩ damꝰ. s hũam¬
tati. Peliquado deturã
me etiam indignis quedã
non negauerĩ in honorẽ
aliorũ. sicut ĩpetẽdis ho¬
norib quosdã turpissĩos
nobilitas industriis. sed
nobis p̾tulit non sine ua¬
cione. Sacra est magnaꝵ
uirtutũ memoria. ⁊ ẽẽ plu¬
res bonos iuuat: si gratia

Expanded text:
neficii nomen non occupent. Duae res coire debent, quae beneficium efficiant. Primum rei magnitudo ; quaedam enim sunt infra huius nominis mensuram. Quis beneficium dixit quadram panis aut stipem aeris abiecti aut ignis accendendi factam potestatem ? Et interdum ista plus vilitas sua illis, etiam ubi temporis necessitate facta sunt necessaria, detrahit pretium. Deinde hoc, quod potentissimum est, oportet accedat, ut eius causa faciam, ad quem volam pervenire beneficium, dignumque eum iudicem et libens id tribuam percipiensque ex munere meo gaudium, quorum nihil est in istis, de quibus loqugnis illa tribuimus, sed non homini damus, sed humanitati. Aliquando daturum me etiam indignis quaedam non negaverim in honorem aliorum, sicut in petendis honoribus quosdam turpissimos nobilitas industriis sed novis praetulit non sine ratione. Sacra est magnarum virtutum memoria, et esse plures bonos iuvat, si gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cti officii reliqua pars ẽ.
sed ꝑfecti accessio. facit
fidias statuã. Nlius ẽ fruitꝰ
artis: alius artifex. Artis. ẽ
fecisse qd̃ uoluit. Artificii:
fecisse cũ fructu. ꝑfecit opꝰ
suũ fidias: etiã si nõ uen¬
didit. Triplex illi fructus
est. opis sui. Unus cõsciẽtie
hunc: absoluto opere ꝑcipit.
Alter fame tertius: utilita¬
tis. quẽ allatura ẽ. aut gr̃a.
aut uenditio. aut aliqua
cõmoditas. Sic bñficii
fructus pͥmus ille ẽ. con¬
sciencie. Hunc ꝑcipit. qͥ
quo uoluit. munꝰ suũ

Expanded text:
cti officii reliqua pars est, cti officii reliqua pars est, sed perfecti accessio. Facit Phidias statuam ; alius est fructus artis, alius artificii : artis est fecisse, quod voluit, artificii fecisse cum fructu ; perfecit opus suum Phidias, etiam si non vendidit. Triplex illi fructus est operis sui: unus conscientiae ; hunc absoluto opere percipit; alter famae ; tertius utilitatis, quem allatura est aut gratia aut venditio aut aliqua commoditas. Sic bene ficii fructus primus ille est conscientiae ; hunc percipit, qui, quo voluit, munus suum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quare: quia huiꝰ rei
laus incorporis motu est.¬
⁊ in agilitate non in aĩo.
Explicari itaq totũ debet:
de quo oclis iudicatur. Nec
tamen ideo non bonũ lu¬
sorem dicã: qui pilã ut
oportebat excipit. si ꝑ ip̃z
mora quo innꝰ remitteret
non fuit. Sed quãus ĩ qͥt
arti ludentis nichil desit.
quia ꝑtem quidẽ fecit. sed
⁊ ꝑtem quã non fecit pt̃
facere: lusus ip̃e ĩꝑfectꝰ ẽ.
qui consũmatur uicib
mittendi ac remittendi.
Nolo diucius hoc refellere.
Existimemꝰ ita ẽẽ. Desit
aliquid lusui ⁊ nõ lusori.
Sic ⁊ in hoc de quo dispu¬
tamus de est. aliquid rei
date. cui pars alia debetur
non animo. Qui animũ
parem nactus est sibi.
quãtũ in illo est. qd̃ uoluit
effecit. Bñficiũ mͥ dedit.
Accepi non aliter: qmͣ
ip̃e accipi uoluit. Iã ht̃
quod petit. et quod unũ
petit. Ergo gratus sum.
Post hec: usus mei restat.
⁊ aliquid ex hoĩe grato
cõmodũ. Hoc nõ impfe¬

Expanded text:
est ; quare ? Quia huius rei est ; quare ? Quia huius rei laus in corporis motu est et in agilitate, non in animo ; explicari itaque totum debet, de quo oculis iudicatur. Nec tamen ideo non bonum lusorem dicam, qui pilam, ut oportebat, excepit, si per ipsum mora, quominus remitteret, non fuit. " Sed quamvis," inquit, " arti ludentis nihil desit, quia partem quidem fecit, sed partem, quam non fecit, potest facere, lusus ipse imperfectus est, qui consummatur vicibus mittendi ac remittendo" Nolo diutius hoc refellere ; existimemus ita esse, desit aliquid lusui, non lusori ; sic et in hoc, de quo disputamus, deest aliquid rei datae, cui par alia debetur, non animo, qui animum parem sibi nanctus est et, quantum in illo est, quod voluit, effecit. Beneficium mihi dedit ; accepi non aliter, quam ipse accipi voluit : iam habet, quod petit, et quod unum petit, ergo gratus sum. Post hoc usus mei restat et aliquod ex homine grato commodum ; hoc non imperfe
Abbreviated transcription (Latin):
um: si petita ꝑtussit. Be¬
neficiũ qui dat: nult exci¬
pi grate. Habet qd̃ uoluit:
si bene acceptũ est. Sed
spauit emolumẽti aliqͥd:
non fuit hoc bñficium.
cuius ꝓpriũ est. nichil de
reditu cogitare. Qd̃ acci¬
piebã: eo animo accepi
quo dabatur. Reddidi.
Alioquin: pessima opti¬
me rei conditio est. Ut
gratus sim: ad fortunã
mittor. Si illa inuita
respondere non possum:
sufficit animꝰ animo.
Quid ergo: Num qͥcquid
potuero ⁊ faciam ⁊ reddã.
⁊ temporũ rerũq octasio¬
nem sequar. ⁊ implere
eius sinũ cupiã aquo a¬
liquid accepi: Sed malo
loco bñficiũ est: nsi et ex¬
cussis manib eẽ. grato
licet. Qui accepit ĩquit
bñficiũ. licet aĩo benignis¬
simo acciperet: nondum
cõsũmauit officiũ suũ.
Restat enĩ pars reddendi:
sicut in lusu ẽ. aliquid
pilã scite ac diligenter
excipe. S nõ dr̃ bonus
lusor: nisi qui apte et expe¬
dite remisit qmͣ acceperat.
Exemplũ hoc: dissimile

Expanded text:
um, si petita percussit ; beum, si petita percussit ; beneficium qui dat, vult excipi grate ; habet, quod voluit, si bene acceptum est. Sed speravit emolumenti aliquid. Non fuit hoc beneficium, cuius proprium est nihil de reditu cogitare. Quod accipiebam, eo animo accepi, quo dabatur : reddidi. Alioqui pessima optimae rei condicio est : ut gratus sim, ad fortunam mittor ! Si illa invita respondere non possum, sufficit animus animo. " Quid ergo ? non, quidquid potuero, et faciam, ut reddam, et temporum rerumque occasionem sequar et implere eius sinum cupiam, a quo aliquid accepi ? " Sed malo loco beneficium est, nisi et excussis manibus esse grato licet ! " Qui accepit," inquit, " beneficium, licet animo benignissimo acceperit, nondum consummavit officium suum ; restat enim pars reddendi; sicut in lusu est aliquid pilam scite ac diligenter excipere, sed non dicitur bonus lusor, nisi qui apte et expedite remisit, quam acceperat." Exemplum hoc dissimile
Abbreviated transcription (Latin):
dio. si ineas opera. Eodem
quidem momẽto quo obli¬
gatus es: si ius cũ quolibet
paria fecisti. quĩ qui libẽter
Hoc ex paradoxis stoice secte
minime mirabile ut mea
fert opimo aut ĩcredibile
ẽ eũ qui libent̾ accipit be¬
neficiũ reddidisse. Nã cũ
omĩa ad aninũ referamꝰ.
fecit quisq quãtũ uoluit.
⁊ cũ pietas. fides. iusticia.
omĩs demq uirtus intira
se ꝑfecta sit: etiã si illi ma¬
nũ exercere non licuit: gra¬
tus quoz eẽ. homo potest
uolũtate. Quotiẽs qd̃ pro¬
posunt quilq consequit᷑.
capit operis sui fructum.
Qrui bñficiũ dat. quid ꝓ¬
pouit. prodesse ei cui dat.
⁊ uoluptati sibi ẽe. si quod
uoluit efficit. Puenitq
ad me animꝰ eiꝰ. ac mutuo
gaudio ad fecit. Tulit qd̃
petiit. non enĩ sibi inuicẽ
aliquid reddi uoluit. Aut
non fuit bñficiũ: sed ne¬
gotiatio. Bene nauiga¬
uit: qui quẽ destinauit
portũ tenuit. Tali iactu
certe manus pegit offici¬

Expanded text:
dio, si iners, sine opera. Eodem dio, si iners, sine opera. Eodem quidem momento, quo obligatus es, si vis, cum quolibet paria fecisti, quoniam, qui libenter Hoc ex paradoxis Stoicae sectae minime mirabile, ut mea fert opinio, aut incredibile est eum, qui libenter accipit, beneficium reddidisse. Nam eum omnia ad animum referamus, fecit quisque, quantum voluit ; et cum pietas, fides, iustitia, omnis denique virtus intra se perfecta sit, etiam si illi manum exserere non licuit, gratus quoque homo esse potest voluntate. Quotiens, quod proposuit, quisque consequitur, capit operis sui fructum. Qui beneficium dat, quid proponit ? Prodesse ei, cui dat, et voluptati esse. Si, quod voluit, effecit pervenitque ad me animus eius ac mutuo gaudio adfecit, tulit, quod petit. Non enim in vicem aliquid sibi reddi voluit ; aut non fuit beneficium, sed negotiatio. Bene navigavit, qui quem destinavit portum tenuit ; teli iactus certae manus peregit offici
Abbreviated transcription (Latin):
bentqz. ⁊ qui maxims
tribui honos potuit ab
ipsis: ꝓximos collocaue¬
iunt. Magna accepi¬
mus. maiora nõ cepimꝰ
Hec mͥ liberalis ne tessa¬
ria credidi. et qr loquẽdũ
aliquid de magnis bene¬
ficiis erat: cũ de minutis
loq̃remur. ⁊ quia inde
manat etiã in cetera huiꝰ
detestabilis uicii auda¬
cia. Cui enĩ respondebit
grate. ꝙ munꝰ existima
bit magnũ. aut reddeu¬
dum. qui sũma bñficia
spint: Cui salutẽ. cui
sp̃m debebit. qui uitam
accepisse se a diis negat.
qmͣ quotidie ab illis pe¬
tit: Quitũq ergo gra¬
tos eẽ . docet; ⁊ homini
causã agit ⁊ deorũ. qͥb
nullius rei indigentib
positis extra desideriũ refer¬
re nichilominꝰ gr̃az possu¬
mus. Nõ est qd̃ quisquã
excusationẽ mẽtis ĩgrate
abin firmitate atq ĩ opia
petat ⁊ dicat. Quid eĩ faciã:
⁊ quomodo ⁊ quando supio¬
rib dominisq rerũ om̃iũ
gr̃am referã: Refeire facile
est. si auarus es sine impẽ¬

Expanded text:
bentque, et, qui maximus bentque, et, qui maximus tribui honos potuit, ab ipsis proximos collocaverunt. Magna accepimus, maiora non cepimus. Haec, mi Liberalis, necessaria credidi, et quia loquendum aliquid de maximis beneficiis erat, cum de minutis loqueremur, et quia inde manat etiam in cetera huius detestabilis vitii audacia. Cui enim respondebit grate, quod munus existimabit aut magnum aut reddendum, qui summa beneficia spernit ? Cui salutem, cui spiritum debebit, qui vitam accepisse se a dis negat, quam cotidie ab illis petit ? Quicumque ergo gratos esse docet, et hominum causam agit et deorum, quibus nullius rei indigentibus, positis extra desiderium, referre nihilo minus gratiam possumus. Non est, quod quisquam excusationem mentis ingratae ab infirmitate atque inopia petat et dicat : " Quid enim faciam et quomodo ? Quando superioribus dominisque rerum omnium gratiam referam ? " Referre facile est, si avarus es, sine impen
Abbreviated transcription (Latin):
sortiri. ꝙ t̾renis p̾fecerũt
Aliquis ea animalia cõ¬
parat nobis. quoꝵ pote¬
stas penes nos est:Qͥt¬
quid nobis negatũ est:
dari nõ potuit. Proinde
quisquis es iniqus esti¬
mator sortis hũane. cogi¬
ta quãta nobis tbuerit
parens nr̃. quãto ualen¬
tiora animalia subiugũ
miserimꝰ quãto uelociora
cõseqͣmur. quã nichil sit
mortale nõ subictu nr̃o
positũ. Tot uirtutes ac¬
cepimꝰ tot artes. Animũ
deniq cui nichil nõ eodẽ
quo intendit momẽto
puiũ ẽ. siderib uelociorẽ
quox post multa secula
futuros tursus añcedit.
Tantũ deinde frugũ. tã¬
tũ opũ. tantũ rerũ aliaꝵ
suꝑ alias aceruatarũ.
Circũeas licet cuncta. et
quia nichil totũ ĩuenies
qd̃ ẽẽ. te malles: ex oĩb
singula excerpas: que tͥ
dari uelles. bene estima¬
ta nature indulgencia:
cõfitearis necesse ẽ. in de¬
liciis te illi fuisse. Ita ẽ.
Carissimos nos habue¬
runt dii ĩmortales: ha¬

Expanded text:
sortiri, quod terrenis praefecerunt ! sortiri, quod terrenis praefecerunt ! Aliquis ea animalia comparat nobis, quorum potestas penes nos est ? Quidquid nobis negatum est, dari non potuit. Proinde, quisquis es iniquus aestimator sortis humanae, cogita, quanta nobis tribuerit parens noster, quanto valentiora animalia sub iugum miserimus, quanto velociora consequamur, quam nihil sit mortale non sub ictu nostro positum. Tot virtutes accepimus, tot artes, animum denique, cui nihil non eodem, quo intendit, momento pervium est, sideribus velociorem, quorum post multa saecula futuros cursus antecedit ; tantum deinde frugum, tantum opum, tantum rerum aliarum super alias acervatarum. Circumeas licet cuncta et, quia nihil totum invenies, quod esse te malles, ex omnibus singula excerpas, quae tibi dari velles ; bene aestimata naturae indulgentia confitearis necesse est in deliciis te illi fuisse. Ita est : carissimos nos habuerunt di immortales ha
Abbreviated transcription (Latin):
nerũ estimatores. Et qͥdẽ
ꝓfessi sapienciã q̃rũtur
ꝙ non magnitudine cor¬
poꝵ equemꝰ elefantos. ue¬
locitate ceruos. leuitate
aues. impetu tauros qd̃
solida sit cutis: belius
decentior damnus den¬
sior ursis mollior fibris.
quod sagacitate nos na¬
riũ canes uincant. quod
acie luminũ aquile spa¬
cio etatis corui. multa
aui malia: nandi facili¬
tate. Et cũ quedã necoi¬
re quidẽ in id natura
patiatur. ut uelocitatẽ
ex diu̾sis ac dissidentibus
bouis hominẽ nõ eẽ com¬
positũ iniuriã uocant.
⁊ negligentes nĩ deos:
ꝙ non bona ualitudo
etiã uiciis in expugna¬
bilis data sit qd̃ nõ futi
sciencia. Uix sibi tempe¬
rant quin eousqz impu¬
dencie ꝓuehentur: ut na¬
turam oderint qđ̃ infra
deos sumꝰ. qd̃ non in eq ͦ
illis stetimꝰ Quãto saci¬
us est ad cõtẽplationein
tot tantorqz beneficioꝵ
reuerti. et agere grãs. qd̃
nos in hoc pulcherrimo
domicilio uoluerũt scdã

Expanded text:
nerum aestimatores et quidem nerum aestimatores et quidem professi sapientiam. Queruntur, quod non magnitudine corporum aequemus elephantos, velocitate cervos, levitate aves, impetu tauros ; quod solida sit cutis beluis, decentior dammis, densior ursis, mollior fibris; quod sagacitate nos narium canes vincant, quod acie luminum aquilae, spatio aetatis corvi, multa animalia nandi facilitate. Et cum quaedam ne coire quidem in idem natura patiatur, ut velocitatem ex diversis ac dissidentibus bonis hominem non esse compositum iniuriam vocant et neclegentes nostri deos, quod non bona valetudo etiam vitiis inexpugnabilis data sit, quod non futuri scientia. Vix sibi temperant, quin eo usque impudentiae provehantur, ut naturam oderint, quod infra deos sumus, quod non in aequo illis stetimus. Quanto satius est ad contemplationem tot tantorumque beneficiorum reverti et agere gratias, quod nos in hoc pulcherrimo domicilio voluerunt secundas
Abbreviated transcription (Latin):
Plus accipere debui. sed illi
facile non fuit plus dare.
In multos diuidẽda libe¬
ralitas erat. Hoc mitiũ
est boni. Consulamus ⁊
animũ eius grate excipi¬
endo euocemꝰ Parũ fecit.
sed sepius faciet. Illũ mͥ
p̾tulit. ⁊ me multis. Ille
non est mͥ par uirtutib
nec officiis. sed habuit
suã uenerẽ. Querendo:
non efficiã. ut maiorib
dignus sini .sz. ut datis
indignus. Plura illis
hoĩb turpissimis data
sunt. Quid adrem qmͣ
raro fortuna iudicat:
Cotidie q̃ rimur malos
eẽ. felices. Sepe q̃ agellos
pessimi cuiusq trãsierat:
optimoꝵ uiroꝵ segetem
grando ꝑcussit. Sfert sor¬
tem suam quisq ut
in ceteris reb: ita in ami¬
citiis Nullũ est tam ple¬
nũ bñficiũ: quod nõ uellita¬
re malignitas possit. Nul¬
lum tam angustũ: qd̃ ñ
bonus inter pres extendat.
Nũqmͣ deerunt cause que¬
rendi: si bñficia a deteriore
ꝑte spectaueris. Uide qmͣ
iniqui sũt diuinoꝵ mu¬

Expanded text:
Plus accipere debui, sed illi Plus accipere debui, sed illi facile non fuit plus dare ; in multos dividenda liberalitas erat ; hoc initium est, boni consulamus et animum eius grate excipiendo evocemus ; parum fecit, sed saepius faciet ; illum mihi praetulit, et me multis; ille non est mihi par virtutibus nec officiis, sed habuit suam Venerem ; querendo non efficiam, ut maioribus dignus sim, sed ut datis indignus. Plura illis hominibus turpissimis data sunt ; quid ad rem ? Quam raro fortuna iudicat ! Cotidie querimur malos esse felices ; saepe, quae agellos pessimi cuiusque transierat, optimorum virorum segetem grando percussit ; fert sortem suam quisque ut in ceteris rebus ita in amicitiis." Nullum est tam plenum beneficium, quod non vellicare malignitas possit, nullum tam angustum, quod non bonus interpres extendat. Numquam deerunt causae querendi, si beneficia a deteriore parte spectaveris. Vide, quam iniqui sint divinorum mu
Abbreviated transcription (Latin):
Et maiora cupiniꝰ quo
maiora uenerũt. multo¬
q concitatior est. auari¬
cia in magnarũ opũ
congestu collocata. ut flãme
infinito acrior ius ẽ: quo ex
maiore incendio emicuit.
Eque ambitio nõ patitur
quẽqmͣ in ea mensura ho¬
norũ conquiescere: qua
quondã eius fuit ĩpudens
notũ. Nemo agit de tribu¬
natu gr̃as. Sed q̃ritur. qd
non est ad p̾turã usq per¬
ductus Nec hec grata est:
si de est consulatus. Ne ħ
quidẽ saciat: si unꝰ ẽ ultra
se. Cupiditas se porugit.
⁊ facilitatẽ suã nõ ĩtelligit.
quia nou unde uenerit re¬
spicit: sed quo tendat.
Omib hiis uehemẽtius
e ĩportunius malũ ẽ in¬
uidia. que nos inquietat:
dũ cõparat. Hoc mͥ presti¬
tit. sed illi plus. s illi ma¬
turius. et deinde millius
causã agit. contra om̃s
sibi fauet. Quãto et sim¬
plicius. quãto prudeciuᷤ
beneficiũ acceptũ augere.
scire neminẽ tanti ab alio
quanti ab se ip̃o estimari.

Expanded text:
et maiora cupimus, quo et maiora cupimus, quo maiora venerunt, multoque concitatior est avaritia in magnarum opum congestu collocata, ut flammae infinite acrior vis est, quo ex maiore incendio emicuit. Aeque ambitio non patitur quemquam in ea mensura honorum conquiescere, quae quondam eius fuit impudens votum. Nemo agit de tribunatu gratias, sed queritur, quod non est ad praeturam usque perductus ; nec haec grata est, si deest consulatus ; ne hic quidem satiat, si unus est. Ultra se cupiditas porrigit et felicitatem suam non intellegit, quia non, unde venerit, respicit, sed quo tendat. Omnibus his vehementius et importunius malum est invidia, quae nos inquietat, dum comparat : " Hoc mihi praestitit, sed illi plus, sed illi maturius " ; et deinde nullius causam agit, contra omnes sibi favet. Quanto est simplicius, quanto prudentius beneficium acceptum augere, scire neminem tanti ab alio, quanti a se ipso aestimari ! "
Abbreviated transcription (Latin):
me colere maluissẽ. Non
hoc sperauerã. In turbã
coniectus sũ. tam exigno
dignũ me iudicauit. Ho¬
nestius p̾terui fuit. Gnͣ.
lentulus augur. diuicia¬
rũ maximũ exemplum
anteqmͣ illũ libertim
paupem facerent: Hic qͣt̾
milies sesterciũ suũ i¬
dit. Proprie dixi. nichil
enĩ amplius quĩ uidit.
Ingenii fuit stenlis tã
pusilli quã amini. Eñ
esset auarissimꝰ: nũmos
cicius e mittebat qmͣ u̾ba
Tanta illi in opia erat
sermonis. Hic cũ omĩa
incremẽta sua diuo au¬
gusto deberet: ad quem
actulerat pauptatẽ sub
onere nobilitatis laborã¬
teni: princeps iã ciuitatis
et pecunia et gr̃a: subinde
angusto solebat q̃ri. dicẽs
astudiis se abductũ. ii¬
chil tantũ in se cõgestũ
ẽẽ: quantũ ꝑdidisset re¬
licta eloquencia. At illi
inter alia hoc quoz diuus
aug̃. p̾stiterat: qd̃ illum
derisu ⁊ labore irrito libe¬
rauerat. Non patitur
auiditas quẽqmͣ ẽẽ gra¬
spei qd̃ datur satis est.

Expanded text:
aut me colere maluissem ! Non aut me colere maluissem ! Non hoc speraveram; in turbam coniectus sum. Tam exiguo dignum me iudicavit ? Honestius praeteriri fuit." Cn. Lentulus augur, divitiarum maximum exemplum, antequam illum libertini pauperem facerent, hic, qui quater milies sestertium suum vidit proprie dixi ; nihil enim amplius quam vidit, ingenii fuit sterilis, tam pusilli quam animi. Cum esset avarissimus, nummos citius emittebat quam verba : tanta illi inopia erat sermonis. Hic cum omnia incrementa sua divo Augusto deberet, ad quem attulerat paupertatem sub onere nobilitatis laborantem, princeps iam civitatis et pecunia et gratia subinde de Augusto solebat queri dicens a studiis se abductum ; nihil tantum in se congestum esse, quantum perdidisset relicta eloquentia. At illi inter alia hoc quoque divus Augustus praestiterat, quod illum derisu et labore irrito liberaverat ! Non patitur aviditas quemquam esse graspei, quod datur, satis est,