comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis. & tibi filui condonent᷑.
Audiens hȩc tranquillinus.
dicit. In lustrissime uiroꝵ
ex ammis ur̃i. libram si
uelttis erga me ⁊ filios meos
aequa lance pensare. agnosce¬
re poteris hoc xp̃ianũ uoca¬
bulũ magne e̾ẽ uirtutis. Pre¬
fectus dixit. In sanis tran¬
quilline. Tranquillinus dix̃.
Insaniam passus sum & ani¬
mi ⁊ corporis. Sed statim
ad hoc inducias sceleratis fi¬
lus tuis dedisse cognoscor.
ut non tulum tu illos ab
errore non tolleres. sed illi
te in suis erroribus in reti¬
rent. Tranquillinus dixit
Per głam urãm nom̃ ipsum
erroris discute. & uide quȩ
opera erroris nom̃ accipiant.¬
Tran quillinus dixit. Primꝰ
error est: uiã uitȩ relinque¬
re. & per uiam mortis gra¬
tanter incedere. Prefectus
dixit. Et quȩ est uia mor¬
tis: Tranquillinus dixit.
Non tibi uidetur uia mor¬
tis ẽe̾ mortuis hominibus
deitatis nom̃ inponere. et
figuras eorũ ꝑ ligna ⁊ lapides
adorare: Prefectus dixit.

Expanded text:
mis, et tibi filii condonentur. mis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinus dixit: Per gloriam vestram, nomen ipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomTranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ut in mulieribus ut infan¬
tulis amor feruerae marty¬
rii. & inuicem se ad confessi¬
onem scĩ nominis contradi¬
abolicas acies prepararent.
Diebus igitur acceptȩ dilati
tranquillinũ patrem mar¬
celliani ⁊ marti uenire iub&
Quem cũ de suoꝵ perquirera&
arbitrio filiorum. tranquilli¬
nus respondit. Ad referendas
beneficui ur̃i grãs. nullus mͥ
oris sufficit sermo. Nisi enĩ
currentes sententias frena nos
ur̃ĩ moderaminis tenuissent.¬
& ego filios meos amississem.
⁊ me patrem filii non habe¬
rent. Congratulantur mihi
om̃s quos ten& paternus effec¬
tus. ⁊ pungit caritatis stimu¬
lus. Et iam ur̃a credo quod
mͥ congaudeat celsitudo. quan¬
do morituris uita conlata est
anxiis lȩticia reddita. sollici¬
tis securita redtituta. Tunc
prefectus estimans filios eius
suas uelle idolis inclinare
ceruices ait. Uenienti die
debita numinibus a filiis
tuis cura reddantur. perquȩ
⁊ tu filiis perseueres incolu¬

Expanded text:
ut et in mulieribus et infanut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent. Diebus igitur acceptae dilatioTranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolu
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Probaui enĩ ⁊ extoto
corde credens in mea mente
sensi. quod filius dĩ sit dñs iħs
& amorte ȩterna ad uitam
perpetuam reuocare. Hȩc cũ
dixiss& uoce magna. om̃s scĩ
pregaudio lacrimas effunde¬
bant. & rogabant dnm̃ ut
fidei eius fructus ostendere¬
tur. Sc̃s igitur policarpus
confessor ⁊ presbiter. mox ut
eum crismatis liniuit ungu
credo. resolutȩ sunt manus
eius quȩ erant nodosȩ. & genua.
simul ac plante pedũ riusita
sunt in columes redditȩ. ut hac
si puerulus renouatus pedib
suis infontem descender&. cla¬
mans & dicens. Tues ds̃ unus
⁊ uerus. quẽ miser iste mun¬
dus ignorat. Hoc itaq ordi¬
ne suo baptizato. uniuersi
pro ut cõpetebat baptitati
sunt: & per dies decem qui su¬
per erant. dilationi quam
meruerant in dĩ laudibus
perdurantes. ducebant dies
ac noctes in hẏmnis & canti¬
cis & quasi fideles milites
parabant animos suos ad
dimicandũ ꝓ xp̃i nomine
in martyrio bellaturi ita

Expanded text:
tare: probavi enim et ex toto tare: probavi enim et ex toto corde credens, in mea mente consensi, quod Filius Dei sit Dominus Jet a morte aeterna ad vitam perpetuam revocare. Haec cum dixisset voce magna, omnes sancti prae gaudio lacrymas effundebant, et rogabant Dominum ut fidei ejus fructus ostenderetur. Sanctus igitur Polycarpus confessor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit ungueCredo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competebat, baptizati sunt, et per dies decem qui supererant dilationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita
Abbreviated transcription (Latin):
sebastiano suscepti sunt. F emi¬
narum aut̃ matres. factȩ sunt
beatrix ⁊ lucina. Primum
itaq claudii filios y dropicũ
unũ. ⁊ alium uulneribus ple¬
num. mox ubi in nomine
trinitatis intinxit. ita de fon¬
te sani leuati sunt. ut nec
signũ in eius alicuius morbi
preteriti remansiss&. Post hos
aut̃ infantulos. tranquilli¬
nus pater scõꝵ marcelliani
⁊ marci qui ita podagrico ⁊
tiragrico fuerat dolore cons¬
trictus. ut sicut supra dictũ
est uix in manibus portare¬
tur. hunc dum exuerent
uestimentis. & ille intolera¬
bili se dicerae dolore tor¬
queri. interrogat eũ policar
extoto corde credis unige
xpm̃ tibi salutẽ posse confer¬
re. & om̃ibus peccatis tuis indul¬
gentiam condonare. ore pro
prio edicito. Tranquillinus
respondit. Ego indulgentiã
solam peccatis meis dari. & de¬
sidero ⁊ crecdo. Ceterũ ⁊ si post̾
baptismatis huius scĩficationẽ
indoloribus fuero. non pote¬
ro de fide xp̃i ulterius dubi¬

Expanded text:
Sebastiano suscepti sunt; femiSebastiano suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii filios, hydropicum unum et alterum vulneribus plenum, mox ubi in nomine sanctae Trinitatis intinxit; ita de fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent indumentis, et ille intolerabili se diceret dolore torqueri, interrogat eum Polycarpex toto corde credis unigensum Christum tibi salutem posse conferre, et omnibus peccatis tuis indulgentiam condonare, proprio ore edicito. Tranquillinus respondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi ulterius dubi
Abbreviated transcription (Latin):
li huc uobis duo incrementa
mea credens quod possint
per uos amortis periculo
liberari. Dicunt ei om̃s simui
uiri dĩ. Om̃s quos hic hodie
ut xpĩani facti fuerint: sai¬
uabuntur. Cumq clamarae
oaudius credere se. & desi¬
derara se fiert xp̃ianum
iusit sc̃s policarpus ut darent
un iuersi nomina sua. Primꝰ
taq om̃iũ dedit nomen
suum tranquillinus. pater
marcelliani & marci. Post
hunc sex amici eoꝵ i dest
ariston crescentianus. euti¬
cianus. urbanus. uitalis.:
iustus. Post hos icostratus.
primi scrinius & castorius
frat̃ eius. ⁊ claudius cõmen¬
tariensis. Post hos filii ipsius¬
elaudii felicissimus ⁊ felix
Post hos martia mater marꝰ¬
celliani & marci. cũ uxorib
eorũ⁊ filiis. Simul autem
⁊ simphorosa uxor claudi
ie triginta tres. promiscui
sexus ȩtatis. de hino om̃s
qui uincti suerant. ac de
carceris squalore adducti ani¬
mȩ sedecim. Igitur om̃s isti
po presbitero baptizati. ⁊ ascõ

Expanded text:
li huc vobis duo incrementa li huc vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul sancti Dei: Omnes quos hic hodie ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Christianum, jussit S. Polycarpus ut darent singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus; post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani et Marci cum uxoribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, mae triginta et tres promiscui sexus et aetatis, dehinc omnes qui vincti fuerant, ac de carceris squalore adducti, animae sedecim. 36. Igitur omnes isti po presbytero baptizati, et a S.
Abbreviated transcription (Latin):
reuocassa & quod sit idonea
ratione. docuissoe istam uitã
fugitiuã & imaginariam eẽ.
& sic dũ teneri putaba¬
tur: auferri. Narrabat &iã
quomͦ ueniens repente lux
de cę̧lo ꝑlustrass&e eum.
quomꝰ uxor eius quȩ per
sex annos muta fuerat fecit¬
tam loqui. Cum hȩc narrassee
nicostratus claudio. corruit
ad pedes nicostrati claudius
dicens. Ex amissa coniuge
duos filiosent .habeo exqui¬
bus unus Lipo ydropis mor¬
bo fatigatur. alius diuersis
uulneribus opprimitur. rogo
ut iubeas eos uisitari. Non eñĩ
dubito quod ille qui potuit
facere ut post sex annos lo¬
queretur uxor tua. faciat
si uoluerit ut ad filios meos
sanitas redeat. Et dicens
pripuit se ad domũ suam.
& fecit inter manus adduci
duos filios suos ⁊ introdu¬
cens eos ad domũ ubi erant
scĩ dĩ proiecit ante pedes eoꝵ
dicens. Nulla poenitus du¬
bietatis signa incorde meo
reganserunt. sed ex toto
Scorde credens quod xpm̃
quẽ colitis ipse est. ds̃ uerꝰ.¬

Expanded text:
revocasset, et quod satis idonea revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra domum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit ver
Abbreviated transcription (Latin):
ad prefectum nicostratus.
cum fuiss& interrogatus da
cur eas ꝑsonas quas carceris
claustra retinebat suę uolu¬
eritꝰ domus mancipari custo¬
diae respondit. Amplitudi¬
nis ur̃ȩ iussu xp̃ianas intra
domũ meam custodiendas
suscepi perfonas. quibus ut
terrorẽ passionis incuterem
reorum illos feci sociare per¬
sonis. ut iussioni ur̃ȩ ⁊ persua¬
sioni nr̃ȩ si non consensu suo sal¬
tem alieno experimento con¬
sentiant. & metuant ne similis
eos poena concludat. Libentis¬
sime igiturhȩc audi¬
ens prefectus ͤ ͥ ᷤᷤ diorisit eum¬
ase dicens. Magno te censu
aparentibus eorum remunera¬
ri faciam cũ perte illis fuerint
in columes filii restituti. Re
uertens itaq ad domũ suam
nicostratus primi scrinius cũ
claudio cõmentariense. coepit
uniuersa referre. & qualiter
sc̃s sebastianus cũ sit amicus
imperatoꝵ xp̃ianissimus sit ⁊
merudicione diuina perfec¬
tus. & qualit᷑ animas xp̃ia¬
norum sua ex hortacione

Expanded text:
ad praefectum Nicostratus ad praefectum Nicostratus cum interrogatus fuisset, cur eas personas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, cum per te illis fuerint incolumes filii restituti. 33. Revertens itaque ad domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S. Sebastianus, cum sit amicus imperatorum, christianissimus sit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
exereuit ipse minc de ipso
inferorum conclaui ex ipsis
draconũ faucibus animarũ
urãrum captiuitatẽ erapuit.
& uobis nunc atenebrs uo
lucem remeantibus ȩternȩ
uitȩ ianuas patesecit. Q uia
ergo om̃s demones qui sunt
accedat imnus quisq urm̃
er doe nomen suum. ut hodi¬
erno die usq aduesperiuno
percurrente ieiinio festiuũ
baptismatis sacramentũ opor¬
tunum tempus inueniat
ustum est eni. ut llre amor¬
tali mundo abscedens ac
nrãs mentes in mortales ac¬
cedat: ut qui in isto sclolio¬
luptati in luto tenebrarim
sumus aqua scĩfcationis ab¬
luri o mundati ac sincerita¬
te induti alacres ꝑgamus
ꝓsequente policarpo uniuer¬
si gauisi sunt: & unusquisq
nomen suum festinabat pri¬
mi scrinii nic ostrati domũ
ubi ista agebantur. & dicit
nicostrato. Uehement̃ prefec¬
tura commota est quod per¬
sonas reorũ tuȩ domus custo¬
dia trudi iussisti. Hȩc de
beas interrogatus dare res¬
ponsum. Ingressus itaq

Expanded text:
exercuit, ipse et nunc de ipso exercuit, ipse et nunc de ipso inferorum conclavi, et ex ipsis draconum faucibus animarum vestrarum captivitatem eripuit, et vobis nunc a tenebris ad lucem remeantibus aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt accedat unusquisque vestrum, et det nomen suum, ut hodierno die usque ad vesperam percurrente jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes immortales accedat, ut qui in isto saeculo volutati in luto tenebrarum sumus, aqua sanctificationis abluti ac mundati, et sinceritate induti alacres pergamus prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum festinabat pmiscrinii Nicostrati domum, ubi ista agebantur; et dicit Nicostrato. Vehementer praefectura commota est, quod personas reorum tuae domus custodiae tradi jussisti. Hac de beas interrogatus dare responsum. Ingressus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tis unda diluit. & conse¬
crando dõ om̃i potenti ca¬
rissimos filios fecit. ꝓhoc qđ
aproposito suo scõ reuocare
conati estis. beatissi mos mi¬
lites xp̃i. opus uobis erat
poenitentia ut per ipsã ad
indulgentiã ueniretis. Nunc
aut̃ quia ad tantã głam
accessistis. ut &iã ad passionẽ
a. qua dolent̃ alios reuocarte
uoluistis ad ipsam desidere¬
tis gratanter uelle. curre¬
ipsum quem uas electionis
suȩ ee̾ dignatus est. & uo¬
luit magistrũ gentibus da
re. non solum fidelium
animos apietatis proposito
reuocabat: sed anam no¬
lentes axp̃o discedere: lapi¬
dibus obruebat. Hunc no¬
bis ipse dñs apłm condo¬
nauit. tribuit q nobis ex
saulo paulum. & ex aposta¬
ta fecit apłm. & dedit eccde
suȩ expersecutore doctorẽ.
Amator passionis faltus ent
his qui persecutionis auẽ¬
tor extiterat. Et qui in
alienis afflictionibus pri¬
us gratulabatur. insius
post modũ persecutionis leti¬
batur. Ipse ergo qui tunc
in apło suo uirtutẽ istam

Expanded text:
tis unda diluit, et consecrando Deo omnipotenti charissimos filios fecit, pro hoc quod a proposito sancto revocare conati estis beatissimos milites Christi, opus vobis erat poenitentia, ut per ipsam ad indulgentiam veniretis. Nunc autem quia ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle curreipsum quem vas electionis suae dignatus est et voluit magistrum gentibus dare, qui non solum fidelium animos a pietatis proposito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibus obruebat; hunc nobis ipse Dominus apostolum condonavit, tribuitque nobis ex Saulo Paulum, ex apostata fecit apostolum, et dedit Ecclesiae suae ex persecutore doctorem. Amator passionis factus est is, qui persecutionis auctor exstiterat: et qui in alienis afflictionibus prius gratulabatur, in suis postmodum persecutionibus laetabatur. Ipse ergo qui tunc in apostolo suo virtutem istam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis his qui me chligunt os¬
tendam: ꝑtingere faciat. xp̃e
ruptione saluator nr̃. Inqua
cum deo patre ⁊ sp̃u sc̃õ coet̾nꝰ
& consubstantialis ac coequa¬
lis uiuit ⁊ regnat ꝑ om̃ia scła

Expanded text:
tionis his qui me diligunt, ostendam. Pertingere faciat Christruptione Salvator noster in qua cum Deo Patre, Spiritu sancto coaeternus et consubstantialis ac coaequalis, vivit et regnat per omnia sa
Abbreviated transcription (Latin):
IN passione que nobis hoclie
ostenchtur iudex ferox. tortor
cruentus. martyr inuictus:
meuiꝰ corꝑe penis uariis exa¬
rato. iam corm̃ta defecerunt
⁊ ad huc menbra durabant.
Tune conuicta miraculis ꝑsiste¬
bat impietas. tot uerata suꝑ¬
pliciis ñ ceclebat infirmitas.
Agnoscatur ergo oꝑata chnini¬
tas. Quancio eñ corruptibilis
puluis contra tam inmania tor¬
menta duraret. nisi ineo xp̃e
habitaret: Inhis eñ om̃ibus

Expanded text:
In passione, quae nobis hodie uidenter ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
discrimina nunciata. s tam̃ ille
Int̾ tot ⁊ talia dep̃hensus incõ¬
moda. numqͣm ocio indulgebat.
quin aut filioꝵ utilitatib in¬
seruiret. aut aliqͥd dignũ eccłie
scriberet. aut ꝑ contemplatio¬
nis gr̃am çeli secretis int̾ ess.
Deniq cum de tota pene itahia
longobardoꝵ gladios metu¬
entes. plurimi undiq ad ro¬
manã urbem confluerent. sol¬
lertem ꝓ om̃ib curam gerebat.
& uniuersis cum uerbi pabulo
corporis subsidia ministrabat.
Intantũ namq eiꝰ animũ mi¬
sericordie amor deuinxerat. ut
ñ solum eoꝵ quos p̃sentes habe¬
bat necessitatib occurreret. s in

Expanded text:
discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericordiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes habebat necessi
Abbreviated transcription (Latin):
bis ualeat exequare. qͣliter ille
Inchuise trinitatis libros stilo
tumente conteruit: aut scriptu
ram dauitici carminis sermone
coturnato ꝑsingulare serauit.
quam fuit indsertione ꝓuidꝰ.
intractatu ꝓfundus. ꝑ litteratu¬
ram eloquens. ꝑ uirtutem mira¬
bilis: incomplexionib multiplex.
in resolutione subtilis: Astutus
iurta ꝓpħam ut serpens. colube
simplicis grãm ñ amittens. Con¬
ditus sale ingenii. fons loquen¬
di. thesaurus scientie. lux doctri¬
ne: defensor eccłe. hostium ꝓpug¬
nator. cuiiꝰ dicta qͥ legerit ñ cre¬
dit dicere. s tonare. ħoc fuit ult
homines saꝑe. tam caute de re¬
ligione censere. S qui uult ip̃m
agnoscere. eiꝰ exilia memoret.
merita respiciat: uolumina re¬
legat. dicta ꝑpendat: signa
coit diana ꝑcenseat. qui dum
suꝑstes fuit inscło. aut scripsit
ecchastice fidei docum̃ta. aut
puiguando calcauit heretica
erimina. aut petenti tribuit
nuracłoꝵ suffragia. que uolen¬

Expanded text:
bis valeat exaequare? Qualiter ille bis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae Trinitatis libros stylo tumente contexuit, aut scram Davitici carminis sermone coturnato per singula reseravit? 51 Quam fuit in dissertione providus, in tractatu profundus, per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilis, astutus iuxta prophetam ut serpens, columbae simplicis gratiam non amittens, conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, defensor ecclesiae, hostium propugnator. Cuius dicta qui legerit non credit dicere sed tonare. Hoc fuit ultra homines sapere tam caute de religione censere. 52 Sed qui vult ipsum agnoscere eius exilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa cotidiana percenseat. Qui dum superstis fuit in saeculo aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miraculorum suffragia: quae volen
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qm resuscitari. sic mori. Cer¬
ta enĩ salus ẽ. ñ contaminari pec¬
catis. Quanti cuꝑent reb cũ uita
tracditis : talem tnͣsitũ cõparare.
si mercatorem forsitan inueni¬
rent. Quid distat inter uiuifi¬
cati infantis. ⁊ filie mortificate
mysteriũ: illum resuscita̾nit
ad baptismũ. hanc p̃destinauit
ad regnũ : insi qͦd millo ad huc
spes peccandi restabat. hec in¬
maculata finierat. Quod cũ ui¬
disset mater beate aprȩ. a ponti¬
fice postulat. ut et ip̃sa si me¬
reretur erepta de muncdi crimi¬
ne. cũ filia p̃sentaretur ad reg¬
num. Cuiꝰ uota considerans. as¬
sidua oratione ⁊ ipsam ante se
transmisit ad głam. Quis esti¬
maturus ẽ talem uirũ ita se di¬
lexisse dñm. coniugis ⁊ filie af¬
fectu contempto: Tamen inhoe
magis illas amasse cognoscr᷑.
cũ ꝑ ip̃m lumini ꝑpetuo trans¬
feruitur. Quis uero abundan¬
tiam rigantis ingenii conten¬
dat euoluere: aut eiꝰ uerba uer¬

Expanded text:
fuit, quam resuscitari, sic mori. Cerfuit, quam resuscitari, sic mori. Certa enim salus est, non contaminari peccatis. Quanti cuperent, rebus cum vita traditis, talem transitum comparare, si mercatorem forsitan invenirent? Quid distat inter vivificati infantis, et filiae mortificatae mysterium? Illum resuscitavit ad baptismum, hanc praedestinavit ad regnum: nisi quod in illo adhuc spes peccandi restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est talem virum ita dilexisse Dominum, conjugis et filiae affectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferuntur. 14. Quis vero abundantiam rigantis ingenii contendat evolvere, aut ejus verba ver
Abbreviated transcription (Latin):
S tanta res non potest nr̃is uer¬
bis plus ornari quã meritis.
Nunc uero menorandũ est qͦd
supͣ ꝓmisimꝰ: qͣliter miracula
reliqua hoc miracło cumulauit.
Deniq cũ beatissimã apram fili¬
am suam adqm de exilio destina¬
uit epłam incolumem inueniss
alloquitur quotͦ poterat dulce¬
do patris. ⁊ facundia oratoris.
Quid dicam: Alloquitur hilariꝰ
cuiꝰ eloquentie post ip̃m conpara¬
re aliquem uix audemꝰ : nisi qͥ
fuit sp̃s cħ̃ uino replecus. temp¬
tans eiꝰ animum. s uellet spon¬
sum attingere. quem patris gr̃a
ranterq ut celeriter ei iunget᷑
optabat. Quã uoluntatem pater
pius agnoscens. intentus orati¬
onib ñ cessauit. donec sine cdo¬
lore. sine contagio. se p̃sente fila
de muncdi ludibrio mig̃ret acl
decuit. uenerande t̃didit se pus¬
ture. O funeris gła. quȩ me¬
hor habetur quã uita: qͥa qͦd
terre subripuit. Incelum tͣnsini¬
sit. Nere ut ego considero. plus

Expanded text:
Sed tanta res non potest nostris verSed tanta res non potest nostris verbis plus ornari quam meritis. Nunc vero memorandum est quod supra promisimus, qualiter miracula reliqua hoc miraculo cumulavit. 46 Denique cum beatissimam Abram filiam suam, ad quam de exilio destinavit epistolam, incolomem invenisset, alloquitur quomodo poterat dulcedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? alloquitur Hilarius, cuius eloquentiae post ipsum comparare aliquem vix audemus nisi qui fuit spiritu divino repletus; temptans eius animum, si velit sponsum attingere. quem patris gratiranterque ut coptabat. Quam voluntatem pius pater agnoscens, intentus orationibus non cessavit, donec sine dolore, sine contagio, se praesente filia de mundi ludibrio migraret ad decuit, venerandae tradidit sepulturae. O funeris gloria, quae melior habetur quam vita, quia quod terrae subripuit, in coelum transmisit? Vere, ut ego considero, plus
Abbreviated transcription (Latin):
huc incipiens catecuminũ. mor¬
tuũ reuocauit: tu pontifex red¬
de rogo fihum aut mͥ aut bap¬
tismo. qui ppł pater agnosceris.
ut mater ego uocer optineas.
Sic illa plus lacrimis petente
quam uerbis. cõmotus uir cħ.
spectante ppło ad consueta ar¬
ma recurrens interra ꝓsterni¬
tur. Mor paulatim defuncti
pallor in ruborem conuertitur:
frigida menbra reuocato sp̃u in¬
tepescunt. oculi apertis palpebͤ
ianuis ꝑegrinũ lumen agnos¬
cunt. uox adducto aere de pec¬
toris domicilio conflata ꝓfer¬
tur. gressus suis uestigiis rechi¬
uiinus extenchtur. Ininteriore
fundam̃to tota fabrica renoua¬
tur. Quid plura: Tanchu ia¬
cuit sacerdos inpuluere. donec
pariter surgerent. senex de ora¬
tione. infans de morte. Ecce ui¬
ta laudabilis. quȩ de alteriꝰ cor¬
pore necem p̃cib effugauit. Spo¬
hauit tartarũ. spem habens in
xp̃o. Mors ib iura ñ tenuit. ubi
hilarius uim orationis ingessit.

Expanded text:
huc incipiens cathecuminum morhuc incipiens cathecuminum mortuum revocavit, tu pontifex redde, rogo, filium aut mihi aut baptismo: qui populi pater agnosceris, ut mater ego vocer obtineas. 44 Sic illa plus lacrimis petente quam verbis commotus vir dei spectante populo ad consueta arma recurrens in terram prosternitur. Mox paulatim defuncti pallor in ruborem convertitur, frigida membra revocato spiritu intepescunt, oculi apertis palpebrae ianuis peregrinum lumen agnoscunt, vox adducto aere de pectoris domicilio conflata profertur, gressus suis vestigiis redivivus extenditur, in anteriore fundamento tota fabrica renovatur. 45 Quid plura? Tamdiu iacuit sacerdos in pulvere, donec pariter surgerent, senex de oratione infans de morte. Ecce vita laudabilis, quae de alterius corpore necem precibus effugavit, spoliavit tartarum, spem habens de Christo. Mors ibi iura non tenuit ubi Hilarius vim orationis est ingressus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dysi piectus est. Iste cde suis
eubilib serpentes exclusit. De¬
Uofuit angius antiquũ men¬
daũ  qui didicit implere.
mandatum. O hilars dulcedo
medicam̃tũ ⁊ meritum: ante
quẽ sine mora uenena fugata st̃.
Addidit terra hominib. quia
in loco belue incola tnͣsmigrauit.
S reuertamur ad ordinem.
Cũ de exiho regressus intͦiuit
pictauis. sũmo fauore plaude¬
bant omnes pariter:: eo qͦd ec
cħa recepiss pontificem. grex
pastorem. ⁊ ac si omnes cum ip¬
so tunc redissent ad patriam
Ita sine illo exules se fuisse defle¬
bant. Itaq beatum martinũ
in uico loco teracodũ p̃cepiss con¬
sistere. uiirtute chuina meruit
ibidem mortuũ suscitare. Post
aliqͦs dies infans sine baptismi
regeneratione defunctus est:
duplici morte dampnatus. p̃¬
extincti quȩ iam mater ñerat
dum fihum ñ habebat. ꝓuoli¬
ta ad pedes sc̃i hylarii. p̃ceden¬
tib lacrimis nati sui corpꝰ ef¬
fucht exclamans. Martinus acd¬

Expanded text:
radysi proiectus est, iste de suis radysi proiectus est, iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiquum mendacium qui didicit implere mandatum. O Hilarii dulcedo, medicamentum, et meracum, ante quem sine mora venena fugata sunt! Addidit terram hominibus, quia in loco belluae incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem. 11. Cum, de exsilio regressus, introivit Pictavis, summo favore plaudebant omneclesia recepisset pontificem, grex pastorem: et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exules fuisse deflebant. 41 Itaque beatum Martinum in vico Locoteiaco dum praecepisset consistere, virtute divina meruit ibi mortuum suscitare. 42 Post aliquot dies infans sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus prextincti, quae iam mater non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii praecedentibus lacrimis nati sui corpus effudit exclamans: Martinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
sceret habitare indoctore.
Ilud etam nobis ñ eoauemi
tans nobile p̃terire miracłm.
Nam cũ circa gallinariam insu¬
lam ꝓpinq̃ret. relatione uici¬
norum agnouit. ibidem ingen¬
tia serpentiũ uolumma sine
numero ꝑuagari. Et obhoc qͣm¬
uisibilis tuderetur uicina. ꝓpt̾
maccessibilem locum longuis
illis udebatur esse qm affri¬
ca. Quo audito uir cħ. sentiẽs
sͥ de bestiali pugna uenire uic¬
insulam. Eo uiso serpentes. in
fugam conuersi sunt: ñ tole¬
rantes eiꝰ aspectũ. Tc̃ baculũ
figens interra quas metam:
quo usq deberent ex currere
urtutis pocentia designauit.
occupare qͦd uetuit. tanqͣm pars
insule ñ sit cerra s pelagus qͥdẽ
dum semꝑ illam partem ueren¬
tur attingere. facihꝰ erat illis
mare transire qͣm uocẽ. O in¬
mutabilem terminũ de sermo¬
ne plantatũ. Apparet qͣntũ est
melioe adam sc̃dus antiquo.
Ille serpenti paruit: iste seruos
habet qͥ possunt serpentib im¬
pare Ille ꝑ bestiam de sede ꝑa¬

Expanded text:
sceret in doctore. 35 Illud etiam nobis non convenit tam nobile praeterire miraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relatione vicinorum agnovit ibidem ingentia serpentium volumina sine numero pervagari, et ob hoc quamvis illis videretur vicina propter inaccessibilem locum longius illis videbatur esse quam Africa. 36 Quo audito vir dei sentiens sibi de bestiali pugna venire vicinsulam: eo viso serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes eius aspectum. 37 Tunc baculum figens in terram quasi metam quo usque deberent excurrere virtutis potentia designavit: occupare quod vetuit, tamquam pars insulae non sit terra sed pelagus. Qui dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem. 38 O immutabilem terminum de sermone plantatum! apparet quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit, iste servos habet, qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede pa
Abbreviated transcription (Latin):
tis quidem s tam̃ continuis fe¬
brib anhelabat. Frequens etiã
eum gressuũ dolor uehem̃ter
affligebat. Nerum int̾ hec cdũ
sollicitꝰ pensaret. quia scriptu¬
ra teste om̃is filiꝰ qui recipitur
flagellatur. quo malis p̃senti¬
b duriꝰ p̃mebatur. eo de eterna

Expanded text:
tis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat, frequens etiam eum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
deus incelum dñs. sacmentae
I anitatis assumpte asisciplis
n ueritate dilectionis accusle¬
fieret reliqͥt. asumens hesise¬
us palliũ helie. ꝑcussit eo aqͣs
Iordanis: ⁊ ub inuocauit dm̃
helie. chuise sunt ⁊ tͣnsiit. Assũp¬
serunt apł assumpta instituta
ꝓeo qͦd om̃is eccħe sacͣmenta sui
redemptoris. Quib sp̃itahter
erudita. abluta. ⁊ consecͣta. ip̃a
quoq inuocato nomine łi patͥs.
impetũ mortis suꝑare. eiꝰq obsta¬
culo contemptu aduitã tnͣsire
didicit sempiternã. iuxta qͦd do¬
minꝰ in euuangło ch̾cit. Sicut
inquiens moyses exaltauit ser¬
pentem in deserto. Qd qui credẽs¬
xp̃m. passionis sue sacͣmenta cre¬
dencdo. confitendo. sinceriter imi¬
tando. fideliter sumit: saluatur
inꝑpetuũ ab om̃i morte qͣ peccan¬
do in anima pariter ⁊ carne con¬
traxit. ⁊ non solum ꝑlitionem
euadet penarum. s et uitam ꝑci¬
piet sempiternã. Ad qͣm beate ⁊

Expanded text:
nta humanitatis assumpte discipulis, in virtute dilectionis ac calefieret, reliquid. Assumens Heliseus pallium Heliae, percussit eo aquas Iordanis, et ubi invocavit Deum Heliae, divise sunt, et transiit. Assumpserunt apostoli, assumpsit instituta per eos omnis aecclesia sacramenta sui redemptoris, quibus spiritaliter erudita, abluta et consecrata, ipsa quoque, invocato nomine Dei patris, impetum mortis superare, eiusque obstaculo contempto, ad vitam transire didicit sempiternam, iuxta quod Dominus in euangelio dicit: Sicut, inquiens, Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita ein Christum passionis suae sacramenta credendo, confitendo, sinceriter imitando fideliter sumit, salvatur in perpetuum ab omni morte, quam peccando in anima pariter et carne contraxit, et non solum perditionem evadet penarum, sed et vitam percipiet sempiternam. Ad quam beatae et
Abbreviated transcription (Latin):
mundus me iam non uidet.
Uos autem me uidebitis: q̃m
ego in patre meo. ⁊ uos inme
et ego inuobis: ut cum illo in
patre ꝑ naturã chunitatis est
nos contra ineo ꝑ corporalem eiꝰ
naquitatem. Et ille rursum in
nobis: ꝑ sacͣmentoꝵ esse myste¬
riũ crehitur. Quam autem na¬
turalis in nobis hec initas sit
assumptã habens carne qui suã
sumpserit. ꝑ fecte autẽ huiꝰ uni¬
tatis sac̾mentũ ipse docet dicens.
Sicut misit me iuiuens pater:
et ego uiuo ꝑ patrem. Et qui man¬
ducauerit me: id ÷ carnem meã.
Si ipse uiuet ꝑme. uiuit ergo ꝑ
dem mͦ nos ꝑcarne eiꝰ uiuimꝰ.
Omiis eñ comꝑatio: ad intelli¬
gentie formans p̃sumitur. ut id
de quo agitur. scłm ꝓpositũ ex¬
emplum asseq̃tur. Hoc ergo unite
nr̃e causa ẽ. quod innobis car¬
nalib manentem ꝑcarnẽ aꝑm

Expanded text:
mundus me iam non videt. mundus me iam non videt. Vos autem me videbitis, quoniam ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis; ut cum ille in Patre per naturam divinitatis est, nos contra in eo per corporalem eius nativitatem, et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse misterium creditur. Quam autem naturalis in nobis hec unitas sit, assumptam habens carnem, qui suam sumpserit. Perfectae autem huius unitatis sacramentum ipse docet, dicens: Sicut misit me vivus Pater, et ego vivo per Patrem, et qui manducaverit me, id est carnem meam, et ipse vivet per me. Vivit ergo per dem modo nos per carnem eius vivimus. Omnis enim comparatio ad intellegentiae formam presumitur, ut id de quo agitur secundum propositum exemplum assequatur. Haec ergo vitae nostrae causa est, quod in nobis carnalibus manentem per carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm. s natura filiꝰ ex substã¬
tia patris. Ita uera ẽ caro. ⁊ ue¬
rus ẽ sanguis eiꝰ. quẽ adman¬
oucanlũ ⁊ potandũ ministerio
sumimꝰ. sicut ipse testatur. Et
nos qui uere sub mysterio car¬
nẽ ⁊ sanguinẽ corꝑis sui sumi¬
mus. ꝑ ea naturaliter unum
cũ illo efficim᷑. In quib manet
post consecͣtionẽ similitudo pa¬
cruoris. s manet In eis gr̃a re¬
demptionis. De naturah enim
in nobis. xp̃i ueritate. ipse ait.
Caro mea est esca. ⁊ sanguis m̃s
uere ẽ potus. Qui edit carnem
meã. ⁊ bibit sanguinẽ meũ: In
me manet. ⁊ ego in eo. De ueri¬
tate carnis ⁊ sanguinis eiꝰ. non
relictus ẽ ambigencli locus.
Nunc eñ ⁊ ipsius dñi ꝓfessio¬
ne ⁊ fide nr̃a uere caro ẽ. ⁊ uere
sanguis. Et hec accepta atq hau
ipse ꝑ carnem ⁊ sumꝰ in eo: dñ
secum hoc qͦd nos sumꝰ in dm̃ ẽ.
Qm̃ autẽ in eo ꝑ sacͣmentũ cõmu¬
nicate carnis ⁊ sanguinis eiꝰ su¬
mus. ip̃e testatur dicens. ⁊ hic

Expanded text:
atura Filius ex substantia Patris, ita vera est caro et verus est sanguis ejus quem ad manducandum et potandum in mysterio sumimus, sicut ipse testatur; et nos qui vere sub mysterio carnem et sanguinem corporis ejus sumimus, per ea naturaliter unum cum illo efficimur, in quibus manet post consecrationem similitudo pacruoris, sed manet in eis gratia redemptionis. De naturali enim in nobis Christi veritate ipse ait: Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus; qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ego in eo . De veritate carnis et sanguinis ejus nullus relictus est ambigendi locus; nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est, et haec accepta atque hausipse per carnem, et sumus in eo, dum secum hoc quod nos sumus in Deo est. Quoniam autem in eo per sacramentum communicate carnis et sanguinis eius simus, ipse testatur, dicens: Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
em. ⁊ dignos penitentiȩ fruc¬
tas expiati. ⁊ meritis ac orati
Hacceptionem corꝑis ⁊ sangui¬
niis eius in fide recta ꝑmanen¬
tes. unũ cum illo fact sumꝰ ip̃i
incorporati inquo princeps
buit. i inuenire minime potuit.
Qmi solus ẽ int̾ mortuos lber.

Expanded text:
nem et dignos penitentiae frucnem et dignos penitentiae fructus expiati per acceptionem corporis et sanguinis ejus in fide recta permanentes, unum cum illo facti sumus, ipsi incorporati in quo princeps ivit et invenire non potuit , quoniam solus est inter mortuos libe
Abbreviated transcription (Latin):
entes flere. flentes abstergen
fieri potest continue amarissi¬
mis lacrimis stucdeamꝰ ablueti
elemosmis abstergere. sacris
hostiis expiare. hec ẽ pacis pe¬
tende nr̃a legatio. que rosi
ad discutiendum ⁊ iudicandin
nos uenientẽ placat. nulla no
ꝓsperitatis tͣnsitorie lecicia
dissoluat. nec mentis nr̃e ocu¬
los ea que sunt tͣnsitoria obstru¬
ant. nec cecos ad ignem ducãt.
Curandũ quoq magnoꝑe no¬
bis ẽ. ⁊ cũ magnis cottidie fletib
cogitandũ. quã seuus. qͣm terri¬
bilis. sua innos oꝑa requirens.
indie exitus nr̃i pͥnceps huiꝰ
muncdi ueniet. si etiã a cło car¬
ne morientem uenit ⁊ millo ali¬
d que siuit. in qͦ in uenire nil
otuit. Quid itaq nos miseri
icturi. qͥd acturi sumꝰ. quia
anumera mala cõmisimꝰ: Qͥd
quirenti aduersario ⁊ multa
sua in nobis inuenienti dicemꝰ.
nis solum qͦd nobis ẽ certũ re¬
quȩ post baptismũ cõmisi
lacrimis abluti ꝑ confessio¬

Expanded text:
entes flere, flentes abstergere. entes flere, flentes abstergere. fieri potest, continue amarissimis lacrimis studeamus abluere, elemosinis abstergere, sacris hostiis expiare. Haec est pacis petende nostra legatio, que regem ad discuciendum et iudicandum nos venientem placat. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostre oculos ea quae sunt transitoria obstruant, ne cecos ad ignem ducant. Curandum quoque magnopere nobis est et cum magnis cotidie fletibus cogitandum, quam sevus, quam terribilis sua in nos opera requirens in die exitus nostri princeps huius mundi veniet, si etiam ad Deum carne morientem venit et in illo aliquid quesivit, in quo invenire nil potuit. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus? nisi solum, quod nobis est certum reque post baptismum commisimus, lacrimis abluti, per confessio
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cedentib meritis dep̃cemur. ut
quia nr̃is ñ possumꝰ. eiꝰ meritis
apud dñm ueniã impetremus.
Et quia uelamen bonoꝵ oꝑum
quo peccata nr̃a tegamꝰ ñ habe¬
mus: eiꝰ meritis⁊ int̾cession
puris confessionib ⁊ ꝓfusis i.¬
crimis. ante eiꝰ scãm memoriã
ꝓcidentes nr̃a crimiua cdilu an
⁊ bonis oꝑib abstergamꝰ S¬
ubicũq madiutorium nr̃e sa¬
lutis fideliter eũ inuocauerimꝰ.
noñ deerit ab ex auditione in¬
herens. rp̃o. sicut et alia eminen¬
tiora menbra ipsiꝰ. qui ubicũq
presens est maiestate. Quiq cũ
districtus iudex sustinet. ⁊ acd¬
huc manum non exerit inꝑcus¬
sione. dum ad retributionem ul¬
tonis intime ẽẽ quȩdam tem¬
poris securitas uidetur. debe¬
mus mala qd sequitur flãmar
scilicet penas et̃nas intolera¬
biles atq continuas pensare.
pensantes gemere. gementes
uitare. ea quȩ cõmisimꝰ peccata
incdesinenter aspicere: aspici¬

Expanded text:
tercedentibus meritis, deprecemur, ut, tercedentibus meritis, deprecemur, ut, quia nostris non possumus, eius meritis apud Dominum veniam inpetremus; et qui velamen bonorum operum, quo peccata nostra tegamus, non habemus, eius meritis et intercessionibus, puris confessionibus et profusis lacrimis ante eius sanctam memoriam procidentes nostra crimina diluamus et bonis operibus abstergamusubicumque in adiutorium nostrae salutis fideliter eum invocaverimus, non deerit ab exauditione, inherens Christo, sicut et alia eminentiora membra ipsius, qui ubique presens est maiestate, quique, dum districtus iudex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussione. Dum a retributione ultionis intimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus malum quod sequitur, flammarum scilicet penas aeternas, intolerabiles atque continuas, pensare, pensantes gemere, gementes vitare, ea que commisimus peccata indesinenter aspicere, aspici
Abbreviated transcription (Latin):
titur. ⁊tamen nos patͦnum mͦ
quem presto habemus ñ querimꝰ.
que tunc defensore habeamus.
Adest defensor noster beatus re¬
migiꝰ. rogari uult atq ut ita
dixerim. querit ut queratim.
Hunc gͦ achutorem nr̃m oratio¬
nis queramus: ut tunc ꝓtecto¬
rem nr̃i reatus inueniamus.
qͥa ne punire peccatores debeat.
rogari nult ⁊ ipse qui iudicat.
Andemtam longo temꝑe cõmi¬
natriiram: ⁊ tam̃ miscchiter ex
ꝓcotat. Sic autem nos ⁊ misccħa
eiꝰ refoueat: ut nullomͦ negli¬
gentes redlat. Si peccata nr̃a
ꝑturbent: ut mens indesꝑatio¬
nem non ꝓruat. qͥa et si p̃sum̃¬
tes metuimꝰ. ⁊ metuentes sꝑa¬
mus. eternum regnũ eitiꝰ acdep¬
turi sumꝰ: Istiꝰ patris ⁊ patroni
nr̃i meritis ⁊ dignis deo oratio¬
nib. Cũrramꝰ ergo uelocissimis
fides pedib extensis. mentiũ ma¬
iubꝵ ad ꝓtectionem illiꝰ. atq ad
sactatissimũ corpus eiꝰ fletib in¬
sistamꝰ: ꝓmereri nos ueniã eiꝰ in¬

Expanded text:
titur; et tamen nos patronum modo titur; et tamen nos patronum modo quem presto habemus non querimus, quem tunc defensorem habeamus? Adest defensor noster beatus Remigius, rogari vult atque, ut ita dixerim, querit, ut queratur. Hunc ergo adiutorem nostrae orationis queramus, ut tunc protectorem nostri reatus inveniamus, quia, ne punire peccatores debeat, rogari vult et ipse qui iudicat. Unde et tam longo tempore comminatur iram, et tamen misericorditer exspectat. Sic autem nos misericordia ejus refoveat, ut nullo modo negligentes reddat: sic peccata nostra perturbent, ut mens in desperationem non proruat; quia etsi praesumentes metuimus et metuentes speramus, aeternum regnum citius adepturi sumus istius patris et patroni nostri meritis et Deo dignis orationibus. Curramus ergo velocissimis fidei pedibus, extensis mentium manibus, ad protectionem illius atque ad sacratissimum corpus eius fletibus insistamus. Promereri nos veniam, eius in
Abbreviated transcription (Latin):
soluench. mortuos suscitanch.
omñe languorem ⁊ omnẽ infir.¬
initatẽ curandi. Ad cuiꝰ corꝑis se¬
pulchrũ sicut multis inditiis
frequenter ẽ clemonstratũ. iiinen¬
des egri ueniunt ⁊ sanantiu
Piuri uemunt: ⁊ a demonio uex¬
antur. Demoniaci ueniunt: ⁊ li¬
berantur. Quomͦ ergo iiuit ilhe
ub uiuit. si m tot miraculis in¬
uit. hic ubi corpus eiꝰ mortuum
lacet: Nune ergo incausa nr̃i
ex aminis. qͣm cum districto in¬
dice habemꝰ patͦnum faciamꝰ:
hunc inche terroris illiꝰ defen¬
sorem adhibeamꝰ. Certe si apud
quẽqͣm magnũ uichcẽ. quelibet
nr̃a causa essꝰ die erastina uenti¬
landa. totus hocheruꝰ dies in
cegitatione duceretur. aliquem
pattonum quereremꝰ. maguisq
p̃cib ageremꝰ. ut apud tantũ
iudicem nobis defensor ueniret.
Eece districtus iudex iħe uent᷑us
ẽ. tañti illiꝰ angłoꝵ archangłoꝵ¬
q concilii terror adhibeturꝰ:
in illo conuentu causa nr̃a discu¬

Expanded text:
et solvendi, mortuos suscitandi, et solvendi, mortuos suscitandi, omnem languorem et omnem infirmitatem curandi. Ad cuius corporis sepulchrum, sicut multis indiciis frequenter est demonstratum, viventes aegri veniunt et sanantur, periuri veniunt et a daemonio vexantur, demoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivit illic, ubi vivit, si in tot miraculis vivit hic, ubi corpus eius mortuum iacet? Hunc ergo in causa nostri examinis, quam eum districto iudice habemus, patronum faciamus; hunc in die tanti terroris illius defensorem adhibeamus. Certe si apud quemquam magnum iudicem causa quelibet nostra esset die crastina ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, aliquem patronum quereremus magnisque precibus ageremus, ut apud tantum iudicem nobis defensor veniret. Ecce! districtus iudex lesus venturus est; tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discu
Abbreviated transcription (Latin):
ntcessionis manũ. cursum ur̃ra
nuabit. qualiter ad portũ ȩter¬
ne salutis ꝑuenire possimꝰ. Iie¬
gre em̃i in lumine incireũ scrip¬
d cum beatissimis spiritib głe
concitoris sui assistens. quia lie¬
berter bliuscitur omp̃s do qͥd
nocentes fumꝰ paratus ẽ pena¬
tentei nr̃am nobis ac inigcen¬
dã dlepuitare. Indie qͥppe bap¬
ilmatis om̃ib nos antiqui ho¬
pisini minime setuauiniis.
ad exercenda praua oꝑa. ad con¬
cupiscenclas inundi pompas cli¬
lapsi sumꝰ. Inquinati ergo post
aquam salutis. renascamur ex
lacrimis. Apud misericordem ñaq
iudicem nec ille fallax habebit᷑.
qui ad ueritatẽ reuergtur. etã
postquã mentitu: quia omp̃s
ds duum libent̃ nr̃am penitentiã
suscipit. ipse suo iuditio hoc qͦler¬
rauimꝰ abscondit. Cȩterũ nemo fi¬
dehũ de huiꝰ patroni nr̃i meritoꝵ
incelis uirtute dubitet. cui acd¬
huc mortali carne interra clegen¬
t dñs potestatem dedit ligandi

Expanded text:
intercessionis manu cursum nostrum intercessionis manu cursum nostrum juvabit, qualiter ad portum aeternae salutis pervenire possimus. Legit enim in lumine incircumscripto cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui assistens, quia libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hoisimus minime servavimus. Ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsi sumus; inquinati ergo post aquam salutis, renascamur ex lacrimis. Apud misericordem namque iudicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram paenitentiam suscipit, ipse suo iudicio hoc quod erravimus abscondit. Ceterum nemo fidelium de huius patronis nostri meritorum in caelis virtute dubitet, cui adhuc mortali carne in terra degenti Dominus potestatem dedit ligandi
Abbreviated transcription (Latin):
uitam : baptizemꝰ lacrimis
conscientiã. ⁊ quasi cotidians
iordanis baptismate la ⁊ slis
nr̃e compunc̃tonis ab om̃
tioꝵ surripientiũ contagione
purgemur. iuxta eũ qͥ dicit.
Lauabo ꝑ singulas noctes les¬
tum meum: lacrunis meis
stratũ meũ rrigabo. Uude rec¬
te iorcdanis rerus iucdcii int̾¬
p̃tatu. Quia nimirũ electi qͥq
quo sollicitiꝰ suam conscientiã
discutiendo ex aminant. eo lati¬
gres ex intimo cordis fontẽ la¬
erunarũ fluuios fundunt. Et qͥ
minus ꝑfectos esse dep̃hendunt.
sordes sue fragilitatis undis
penitentiȩ diliuint. ⁊ paruulos
cogitatus suos ad petram. uide¬
hcet. xp̃m allidunt. Omnesq
sensus mentis ac corꝑis petra sꝑi¬
talis exercitii circũcidere student.
spe. ⁊ caritate. ñ solũ inbaptis¬
mate. s in om̃i prorsus achone
deuota purificantur corda bo¬
siorum. Inqͦ pietatis exerqtio.
si nos uiderit hic cdonus ⁊ patro
nis ñ fideliter laborare. cdata

Expanded text:
vitam, baptizemus lacrimis vitam, baptizemus lacrimis conscientiam et, quasi cotidiano Iordanis baptismate, lacrimis nostre compunctionis ab omni vitiorum subripientium contagione purgemur iuxta eum, qui dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum; lacrimis meis stratum meum rigabo. Unde recte Iordanis 'rivus iudicii' interpretatur, quia nimirum electi quique, quo sollicitius suam conscientiam discutiendo examinant, eo latiores ex intimo cordis fonte lacrimarum fluvios fundunt, et quia minus perfectos se esse deprehendunt, sordes suae fragilitatis undis penitentiae diluunt et parvulos cogitatus suos ad petram, videlicet Christum, allidunt omnesque sensus mentis ac corporis petra spiritalis exercitii circumcidere student: spe et caritate non solum in baptismate, sed et in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. In quo pietatis exercitio si nos viderit hic dominus et patronus noster fideliter laborare, dat