comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rintis. sciant athenȩ. ñ sapientiorẽ
in achademia platonem. nec socratẽ
in carcere fortiorẽ. felicem qͥdem gi¬
ciam quȩ meruit audire apłm p̃dicd¬
tem: s nequaquã a xp̃o gallias derel¬
cłas. quib donauerit habere mar¬
tinũ. Cum uͦ ad egyptum usq ꝑue¬
asiȩ. in solo martino europa ñ cesse
eterum cũ hierosolunã Irit.¬
inde petiturus. uentis cursum
uela cõmiseris. negocium tͥ nr̃i dolo¬
ris inungo: ut si unquã illustris il¬
lius ptolomaidis littus accesseris. sol¬
licitus inqͥras ubi sit consepultus nr̃
ille pomponius: nec fastidias uisita¬
re ossa ꝑegrina. Multas illic lacͥmaᷤᷤ
tam ex affectu tuo. quã ex nr̃is fim¬
de uisceribus: ac licet inani mur mu¬
re. solũ ipsum flore purpureo. ꝙ su¬
aue redolentib sparge graminib.
dicis tam̃ illi sed ñ asꝑe. non acerbe.
compatientis alloqͥo. non exꝓbrantiᷤᷤ
elogio: quod si uł te qͦndã. uł me sẽ¬

Expanded text:
rinthus, sciant Athenae, non sapientiorem rinthus, sciant Athenae, non sapientiorem in Academia Platonem, nec Socratem in carcere fortiorem: felicem quidem Graeciam, quae meruit audire Apostolum praedicantem; sed nequaquam a Christo Gallias derelictas, quibus donaverit habere Martinum. Cum vero ad Aegyptum usque perveAsiae in solo Martino Europa non cesserit. Ceterum cum Hierosolyma inde petiturus uentis rursum uela commiseris, negotium tibi nostri doloris iniungo. ut si umquam inlustris illius Ptolemaidis litus accesseris, sollicitus inquiras, ubi sit consepultus noster ille Pomponius, nec fastidias uisitare ossa peregrina. multas illic lacrimas tam ex affectu tuo quam ex nostris funde uisceribus, ac licet inani munere solum ipsum flore purpureo et suaue redolentibus sparge graminibus. dices tamen illi. sed non aspere, non acerbe, conpatientis alloquio, non exprobrantis elogio: quod si uel te quondam uel me sem
Abbreviated transcription (Latin):
sparge ꝑ populos. In pͥmis memento
ñ pret̾ire campaniã. & si maxime
cursus in deuio sit. ñ tamen tͥ tanta
sint. uł magnarũ morarum ulla
dispendia: qͥn illic adeas illustrem
uirũ. ac toto laudatum orbe pauli¬
num. Lili te queso pͥmum sermonis
nr̃i. qd̾ uel hesterno confecimꝰ. uł ho¬
die diximus: uolum̃ euolue. Iili oĩa
referes. illi cuncta retitabis. ut mox
ꝑillum sacras uiri landes roma cos¬
noscat: sicut pͥmum illũ nr̃m libelũ
non ꝑ italiam tantuĩ. s ꝑ totum etũ
diffudit illiricũ. Iile martini ñ inud
pussimus estrmator. ñ abnuet p̃sule
nr̃m cum suo felice compon̾e. Inde
si forte ad affricam transfretabis. ri¬
feres audita carthagiri. Licet iam¬
pͥdem ut ipse dixisti uirũ nou̾it: tañ
nunc p̃cipue de eo plura cognoscat.
ne solum ibi eypͥanum martyrẽ sũ
quamuis scõ illius sanguine consecra¬
ta miretitr. Iam si ad leuã achaiȩ sinĩ
paululũ diuexus intrau̾is: sciat cho¬

Expanded text:
sparge per populos: in primis memento sparge per populos: in primis memento non praeterire Campaniam: etsi maxime cursus in deuio sit, non tamen tibi tanti sint uel magnarum morarum ulla dispendia , quin illic adeas inlustrem uirum ac toto laudatum orbe, Paulinum: illi, quaeso te, primum sermonis nostri, quod uel hesterno confecimus uel hodie diximus, uolumen euolue: illi omnia referes, illi cuncta recitabis, ut mox per illum sacras uiri laudes Roma cognoscat, sicut primum illum nostrum libellum non per Italiam tantum, sed per totum etiam diffudit Illyricum. ille Martini non inuidus piissimus aestimator non abnuet praesulenostrum cum suo Felice componere. Inde si forte ad Africam transfretabis, referes audita Carthagini: licet jampridem, ut ipse dixisti, virum noverit, tamen nunc praecipue de eo plura cognoscat, ne solum ibi Cyprianum martyrem suum, quamvis sancto illius sanguine consecrata, miretur. Jam si ad laevam Achaiae sinum paululum devexus intraveris, sciat Co
Abbreviated transcription (Latin):
ista ei patientiȩ & tranqͥllitatis exẽ¬
ꝑla. referre scpiꝰ galle debueras:
tit nesciret trasci. & sciret ignosc̾e.
Qͥ si istum breiit᷑ insertũ sermonẽ
meum in se ꝓlatum forte cognou̾it:
sciat magis ñ ore inimici. quã ami¬
ci animo me locutũ: quia si fieri
posset. optarẽ ut martino potius
ep̃o. quam falari tyranno similis
dicerctur. S istũ cuius cõmemora¬
tio parũ suauis ẽ. transeamus. et
ad mantinũ nr̃m galle redeamus.
Tum ego cũ iam adesse uesꝑm occi¬
duo sole sentirem. dies inquã abuit
postumiane. surgendũ est: simul¬
etiam tam studiosis anditoribꝰ cena
e martino autẽ debet᷑.¬
expectare ñ debes: ut ulla sit
meta referendi. Latius ille diffun¬
ditur: quã ut ullo ualeat sermone
concludi. Ista int̾im de illo uiro por¬
tabis orienti. S dũ recurris di̾sasq¬
regiones. loca. portus. insulas. urbes¬
q p̾terlegis: martini nom̃ & glam

Expanded text:
ista ei patientiae et tranquillitatis exemista ei patientiae et tranquillitatis exempla referre saepius, Galle, debueras, ut nesciret irasci et sciret ignoscere. qui si istum ipsum breuiter insertum sermonem meum in se prolatum forte cognouerit, sciat non magis ore inimici quam amici animo me locutum, quia, si fieri posset, optarem ut Martino potius episcopo quam Phalari tyranno similis diceretur. sed istum, cuius commemoratio parum suauis est, transeamus et ad Martinum nostrum, Galle, redeamus. Tum ego, cum iam adesse uesperum occiduo sole sentirem, dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis auditoribus cena e Martino autem exspectare non debes, ut ulla. sit meta referenti: latius ille diffunditur, quam ut ullo ualeat sermone concludi. ista interim de illo uiro portabis Orienti, et dum recurris diuersasque oras , loca, portus, insulas urbesque praeterlegis, Martini nomen et gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
labor iste difficilis: ut ignosc̾et suppli¬
canti. Tẽ & ipsi & nobis om̃ib sc̃s ex¬
posuit. qualit̾ illum a demonibus
uidisset agitari: se conuicus ñ mou̾i.
quȩ magis illi a qͦ essent effusa nocu¬
issent. Exinde cũ idem bricciꝰ multis
apud eum magnisq criminib. ꝑse¬
pe premeret᷑. cogi non potuit. ut eũ
a presbit̾io sũmouerit. ne suã ꝑse¬
qui uideretur inuriã: illud sepe cõ¬
memorans. Si xp̃s uidam passus ẽ. cur
mianus. Audiat inqͥt istud exẽplum.
nr̃ iste de ꝓximo: qͥ cum sit fapiens.
inmenor p̾sentiũ. iminemor futo¬
rum. si fuerit offensus insanit. in
sua se ñ habens potestate. Seuit in
clericos: grassatur in laicos: totũq
t̾rarum orbem. in suam cõmouet ul¬
tionẽ. In qua ꝑtͥennium iugit dimi¬
catione consistens: nec tempore. nec
ratione sedatur. Dolenda hominis &
miseranda conditio: etiam sihac sola
insanabili peste p̃meretur. Uerum

Expanded text:
labor iste difficilis, ut ignosceret supplilabor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, qualiter illum a daemonibus uidisset agitari: se conuiciis non moueri, quae magis illi, a quo essent effusa , nocuissent. exinde cum idem Brictio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Chrimianus, Audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque terrarum orbem in suam commouet ultionem: in qua per triennium iugiter dimicatione consistens nec tempore nec ratione sedatur. dolenda hominis et miseranda condicio, etiamsi hac sola insanabilis mali peste premeretur. uerum
Abbreviated transcription (Latin):
quam sp̃s redundabat. ut ne sua qͥdẽ
illi. quãuis uana admodũ mens subẽẽt
trem̃tib labiis incertoq uultu deco¬
lor pre furore. rotabat u̾ba peccati.
se asserens sanctiorẽ. quippe qͥ a pͥmis
annis in monasterio. irt̾ sacras eccłiȩ
disciplinas. ipso martino educante
creuisset: Martinũ uͦ & a pͥncipio. qd̾̃
ipse diffiteri ñ posset. militiȩ actibus
sordusse: & nc̃ ꝑĩanes suꝑsticiones
& fantasmata uisionũ. ridicula ꝓrsꝰ
int̾ deliram̃ta senuisse. Hec cũ multa
atq alia etiã quȩ reticere melius est
acerbiora uomuisset: egressus tandẽ
furore saciato. quasi qͥ se penitus uin¬
dicasset. rapidꝰ ea parte qua uenerat
ni orationes. fugatis ab illiꝰ corde demo¬
nibꝰ. reductus in penitentiã mox reu̾ti¬
tur: atq ad martini se genua ꝓst̾nit.
ueniã poscens. Fatetur errorẽ: nec
sine demone se fuisse. tandẽ sanior
confitetur. Non erat apud Martinũ

Expanded text:
quam spiritus redundabat, ut ne sua quidem quam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana admodum, mens subesset : trementibus labiis incertoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantasmata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis ea parte qua uenerat ni orationes fugatis ab illius corde daemonibus, reductus m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua prosternit : ueniam poscit, fatetur errorem nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. non erat apud Martinum
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ monasterio suꝑeminet ru¬
pe consist̾e: inde alacres ac letosesse.¬
hortationis emitt̾e. Eya te briccio. ey¬
a te briccio. Credo cernebant miserũ
eminꝰ ꝓpinquantẽ: conscii quantã illi
rabiem sp̃s suscitassent. Nec mora bͥc¬
cus furibundꝰ irrupit: ibi plenus in¬
saniȩ euomit in martinũ mulle con¬
uicia. Obuirgatꝰ enim pͥdie ab eo fu¬
erat. cur qͥ nichil unquã ante clerica¬
tum. qͥppe. qui in monasteriũ ab ipso
martino nutritꝰ habuisset. eqͦs aleret.
mancipia cõpararet. Nam illo tẽpore
arguebatur a multis: qd̾ non solum
pueros. s etiam puellas. scitis uultib
coemisset. Qͥbus reb infelicissimꝰ insa¬
iȩ felle cõmotus. & ut credo p̃cipue
demonũ illeꝵ agitatus instinctu. Mar¬
tinũ ita aggressus ẽ. ut uix manibꝰ
temꝑaret: cũ qͥdem sc̃s uultu placido.
mente tranqͥlla. infelicis amentiam
ꝑmitia u̾ba cohiberet. S ita in eo ne¬

Expanded text:
illa, quae monasterio supereminet, ruilla, quae monasterio supereminet, rupe consistere , inde alacres ac lhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. nam illo tempore arguebatur a multis non solum pueros barbaros, sed etiam puellas scitis uultibus coemisse. quibus rebus infelicissimus insano felle commotus et, ut credo, praecipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita adgressus est, ut uix manibus temperaret, cum quidem sanctus uultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia uerba cohiberet. sed ita in eo ne
Abbreviated transcription (Latin):
uccurrunt hoc loco illiꝰ
uiri magna miracła: quȩ faci¬
lius ammirari possumꝰ qͣ. referre.
Agnoscitis ꝓfecto qd̾ dico. Multa st̃ il¬
lius miracula. quȩ ñ queant explica¬
ri: ueluti illud ẽ qd̾ nescio an ita ut
gestum ẽ a nobis possit exponi. Qui¬
dam ex fr̃ib nomen ñ ignoratis.
s celanda ꝑsona ẽ ne scõ uiro uers¬
cundiam fecerimus. qͥdã ergo cũ ad
fornaculũ illius. carbonũ copiamfs̃¬
perisset. et admota sibi sellula. di¬
uaricatis pedib suꝑ ignem illũ nu¬
dato inguine resideret: continuo
martinus factam sacro tegnuni sen¬
Qͥs inquit nudato inguine. nr̃m
incestat habitacłm: Hoc ubi ille fr̃
audiuit. & ex couscientia qd̃ incre¬
pabatur agnouit: continuo ad nos
cucurrit exanimis. pudorem suũ
ñ sine martini uirtute confessus.
uodam itidem die dum
in area quȩ parua admodum
tabernaculũ illius ambiebat. in illo
suo qd̾ nostis om̃s sedili ligneo rese¬
disset: uidit duos demones in excelsa

Expanded text:
uccurrunt hoc loco illius uiri magna miracula, quae facilius admirari possumus quam referre. agnoscitis profecto quod dico: multa sunt illius, quae non queant explicari. uelut istud est, quod nescio an ita, ut gestum est, a nobis possit exponi. quidam e fratribus - nomen non ignoratis, sed celanda persona est, ne sancto uiro uerecundiam fecerimus - quidam ergo cum ad fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et admota sibi sellula diuaricatis pedibus super ignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegQuis inquit nudato inguine nostrum incestat habitaculum? Hoc ubi ille frater audivit, et ex conscientia quod increpabatur agnovit; continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem suum non sine Martini uirtute confessus. Quodam itidem die, dum in area, quae parua admodum tabemaculum illius ambiebat, in illo suo, quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, uidit duos daemones in excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
sit & constitit: dum ille contigua
ramis humiliorib poma decerꝑet.
Cumq plenã palmulis manũ ob¬
tulisset. occurrit bestia: accepitq
tam lib̾e quã nullum animal dome¬
sticum. Et cum comedisset: abscis¬
sit. Nos hȩc intuentes & adhuc tri¬
mentes facile potuimꝰ intelligere.
quanta in eo fidei uirtꝰ: & quanta
in nobis esset infirmitas.

Expanded text:
sit et constitit, dum ille attigua sit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in cenam parabatur sine ig¬
ne feruere. Tanta uissolis ẽ: ut qͥ¬
bus libet cocis etiam ad galloꝵ pul¬
menta sufficiat. Post cenã autem
iam inclinante uesꝑa. inuitat nos
ad arborem palmã. cuius interdũ
pomis uti solebat: quȩ fere duob
nilib aberat. Nam hȩ tantũ in
heremo arbores. licet rare: habent
tamen. Qđ utrum sollers antiqͥtas
ꝓcurauerit. an solis natura gignat
ignoro: nisi si ds̃ presciꝰ habitandã
quandoq a sc̃is suis heremũ. hȩc
seruis suis parau̾it. Ex maiore enĩ
parte qui intra illa secreta confist¬
unt. cum alia sͥ ibi germina nulla
succedant: istarum arboꝵ pomis
aluntur. Ergo uͥ ad illam ad quã
nos humanitas nr̃i hospitis ducebat
arborẽ ꝑuenimus: leonẽ ibi offen¬
dimꝰ. Quo uiso: ego & ille dux meꝰ
intremuimus. Sc̃s uero ille incun¬
ctant̾ accessit: nos licet trepidi
secuti sumꝰ. Feram paullulũ cerne¬
res imꝑatam. adeo modesta disces¬

Expanded text:
nobis in cenam praeparabantur, sine ignobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta seces
Abbreviated transcription (Latin):
RGo ubi pͥma heremi ingressꝰ
sum: duodecim fere a nilo mi¬
lib. habebam autẽ unũ ex fr̃ibus
ducẽ locoꝵ ꝑitum. ꝑuenimus ad
quendã senem monachũ. sub radi¬
ce montis habitantẽ. Ibi qd̾ in illis
locis rarissimũ est : puteus erat. Bo¬
uem unũ habebat: cuiꝰ hic erat totꝰ
labor. impulsa rotali machina aqͣ
ꝓduce. Nam fere mille aut ampliꝰ
pedũ ꝓfundũ putei ferebat᷑. Ortus
illic erat multis olerib copiosus: id
quidem contra nat᷑am heremi. uͥ
omĩa arentia exusta solis ardorib.
nullius unquã seminis uł exiguã
radicẽ peꝑisse ferunt. Uerum hoc
scõ illi labor cum pecore commnunis.
& ꝓpͥa pr̃abat industria. frequenᷤᷤ
enim irrigatio aquarum. tantam
pinguedinem harens dabat: ut
mirum in modum uirere atq fru¬
ctificare. orti illiꝰ olera uideremus.
Ex his gͥ una cum dño bos ille uiue¬
bat. Nobis quoq ex ea copia cenam
sc̃s dedit. Ibi uidi quod uos galli for¬
te ñ creditis: ollam cũ olerib quȩ

Expanded text:
rgo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - habebam autem unum ex fratribus ducem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hac mutuȩ humilitatis amica contẽ¬
tione: accessit arbiter puer qͥ ereptꝰ¬
fuerat. Nam dicebat. Ego cum ex aqͣ
traherer. suꝑ caput meũ abbatis me¬
lotem uidebã: atq ipsũ me ex aqua
reduce considerabam. Obeati uiri¬

Expanded text:
hac mutuae humilitatis amica contenhac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem abbatis videbam, atque ipsum me ex aquis educere considerabam.
Abbreviated transcription (Latin):
& monachus. ad hauriendã de lacu
cadendo secutus ẽ. Quem continuo
unda rapuit: et pene in uniꝰ sagit
uocauit dicens. frat̾ maure curre:
quia puer ille qui ad hauriendã
aquã ꝑrexerat. in lacũ cecidit: e
umq longius iam unda ꝓtrahit.
Res mira: et post petrum apłm in¬
usitata secuta ẽ. Benedictione et¬
enĩ postulata atq ꝑcepta. ad patͥs
suu imꝑiũ concitus ꝑrexit maurus:
atq usq ad eundem locũ quo ab
unda ducebatur puer. ꝑ terrã se
ire existimans suꝑ aquã cucurrit:
eumq ꝑ capillos tenuit. rapidoq re
ad se reu̾sus post terga respexit: et
quia suꝑ aquas cucurrisset agnouit.
Et qđ p̃sumere ñ potiuisset. ut fie¬
ret: miratus extremuit factum.
Reuerfusq ad patrem: rẽ gestam
retulit. Uir autem uen̾abilis bene¬
dictus hoc ñ siis meritis: s obedien
tiȩ illius deputare cepit. At contra
maurus ꝓ solo eius imꝑio factũ dice¬
bat: seq consciũ in illa uirtute ñ¬
fuisse. quam nesciens fecisset. S in

Expanded text:
io ad hauriendam de lacu cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagitvocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoquad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s orationi dedissent: aspexit qd̃
ille monachus qui ad orationẽ stare
non pot̾at. a quodam nigro pueru¬
lo ꝑ uestimenti fimbriã foras trahe
citis qui est qͥ istum monachũ foras

Expanded text:
 orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras trahercitis quis est qui istum monachum foras
Abbreviated transcription (Latin):
arceline tuos parit̾ pet᷑ nosse tũphoᷤ.
cussor retulit damaso mͥ: cũ puer eẽm.
te sͥ carnificẽ rabidũ mandata dedisse.
ntib ĩ metdus ur̃a ut tc̃ colla secaret:
e tinulũ ur̃m qͥs quã cognosc̾e posset.
os alacres ur̃is manib fodisse sepulc̃:
andidule occłto pꝰꝗͣ iacuisse sub ant᷑.

Expanded text:
arcelline tuos, pariter Petre, nosce triumphos. Percussor retulit Damaso mihi cum puer essem, Haec tibi carnificem rabidum mandata dedisse, Sentibus in mediis vestra ut tunc colla secaret, Nec tumulum vestrum quisquam cognoscere posset; Vos alacres vestris manibus mundasse sepulcra, Candidulo
Abbreviated transcription (Latin):
uisset: iussit eos longius duci in siluã
nigram: que hodie in honorẽ scõrũ
silua candida dicitur: & in eadẽ am¬
bos parit̃ decollari. Cumq uentum
fuisset in mediam siluã: ipsi sͥ mani¬
bus suis mundauer̃t locum ab spinis¬
in qͦ orantes simul. & dantes sͥ pacis
osculũ. genu posito decollati ft̃. Is aũ

Expanded text:
Ille jussit eos duci in Silvam Nigram quae hodie in honore sanctorum Silva Candida appellatur, et in eadem ambos pariter decollari. Cumque ventum fuisset in media silva, ipsi sibi manibus suis mundaverunt locum ab spinis, ubi orantes simul, et dantes sibi pacis osculum, genu posito decollati sunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
fiet si d libitũ emptationis tue: fed
ao declarationẽ deitatis dñi mei iħu xͥ.¬
Iunc agitans caput arthemius. dixit.
Pte homo nimis passionib fatigatis.
aliena loquit᷑. Et hec dicens: abscessit.

Expanded text:
 ad libitum tenta tionis tuae, sed ad declarationem divinitatis Domini mei Jesu Christi. Agitans caput Artemius: Iste, inquit, homo nimiis passionibus fatigatus aliena loquitur, et haec dicens abscessit.
Abbreviated transcription (Latin):
lissimis xp̃ianis ad aures sixti pape ur¬
bis romȩ nunciaretur. poscentib ut
talem uirum dirig̾et qui iam fidei
extinctã lucernam siuis deberet illu¬
minare eloquiis & barbaroꝵ infideli¬
tatẽ opitulante diuino aipcilio com¬
pesc̾e̾t: tunc memoratꝰ uir sixtus

Expanded text:
istianis latenter auribus Sixti papae urbis Romae nuntiatur, qui poscebant ut talem virum dirigeret, qui jam fidei exstinctam lucernam suis deberet illuminare eloquiis, et barbarorum infidelitatem opitulante divino auxilio compesceret. Tunc memoratus
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine sua latere
pocuit: confluebant adeum¬
plurimi corꝑis animeq re¬
media postulantes. Nec uero
ubi dator hylaris et quod da¬
tecur abunde ad erat: spei¬
suc munere frustrabantur. Cũ¬
q mira gesta laudum p̃conia

Expanded text:
magnitudine sua latere non potuit, confluebant plurimi, corporis animaeque beneficia postulantes. Nec vero, ubi dator hilaris et quod daretur abunde non aderat, suo munere frustrabantur. Cumque mira gesta laudum praeconia
Abbreviated transcription (Latin):
in etuleo. dum in aureliani ñ cessaret
inurtis: uussit ei manꝰ ac pedes abscidi:
& in cuntterio p̃textati. filia uͦ enis
Cui sepe osculanti boiam ꝑ quã salua¬
ta fuerat: dix̃ sc̃s alexander. Desine
hanc boiam osculari: s potius reqͥre
dñi mei petri uincula. & ea osculare:¬
magno. ꝑuenit adillam scã balbina:¬

Expanded text:
i. Qui dum Aureliani non cederet injuriis, jussit ei manus et pedes abscindi,  in coemeterio Praetextati. F. PRIDIE Cui saepe osculanti boiam ipsam B. Alexandri dixit sanctus Alexander: Desine hanc boiam osculari, sed potius require Domini mei Petri vincula, et ea oscularemagnum pervenit ad illa tra
Abbreviated transcription (Latin):
alexandro crederem pape. Unicꝰ
cum michi eẽt filius in niio lang¬
uore positus qͥ ad huc ambulabat ad
litt̾arum studia: iste in capitoliũ du
sacrificassemꝰ om̃ib diis. omnib pen

Expanded text:
Alexandro crediderim ista est: Unicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc ambulabat ad litterarum studia, hicque in Capitolium cum sacrificassemus diis,
Abbreviated transcription (Latin):
te onerari equanimit̾ feras: Se
hermes ait. Ego p̃fecturam non
ꝑdidi: s mutaui. Nam dignita
t̾rena a t̾renis tollitur: ac mit
Dignitas uͦ celestis: et̾na sublimit
subsistit. Dicit ei qͥrinꝰ. Miror te
dentẽ uirum ad tantã stulticias
qͥeuenisse. ut credas te extra istai
uitam aliquid habiturũ: post quã
cin̾es humani corꝑis ita ad nichili
redigũt᷑. ita ut nec ipsa ossa subs¬

Expanded text:
trudi aequanimiter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subs
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ut eẽt. sollempne nr̃is iniciari.
signũ dñice passionis acceꝑat. Cum gͥ
auxius & multa secũ de ĩminentis bel¬
li necessitate ꝑuoluens iter ag̾e̾t. atq
ad celũ sepius oculos eleuaret: & inde
sibi diuinũ p̾caretur auxilium: ui¬
det ꝑ serenũ ad orientis partem in
celo signũ crucis. igneo fulgore ru¬
tilarẽ. Cumq tanto uisu fuisset ex¬
territus. ac nouo ꝑturbaret᷑ aspe¬
ctu

Expanded text:
t solemne, nostris initiatus, signum Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius, et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad Orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgore rutilare. Cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo turbaretur aspectu,
Abbreviated transcription (Latin):
mina duxisses. & credidisses xp̃o: fi¬
ego respondi. Dum tu ipsa ceca sis
facta. & ñ sis curata: qͦmͦ filiũ meũ¬
michi reddet incolumem: At illa¬
annos credidissem xp̃o: reddetur
michi lum̃. Cui ego dixi. Uade et
& ecce hora diei sexta reuersa ẽ

Expanded text:
Petri duxisses, et credidisses Christo, fiego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet incolumem? Si aannos credidissem Christo, redditi mihi essent oculi. Cui dixit: Vade et t ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uideat hoc eum ñ facere debuisse :
S non consulo de homine utrũ uira¬
re debeat: s quid fac̾e debeat. qͥ uira¬
uit. Ipsa est magna deliberatio. Le¬
mere uirauit qͥa nescuuit: tamen
lapsus ẽ iurauit. Ecce puella petit
caput scĩ ioħ̃is. Quid fac̾e debet he¬
rodes: Demus illi consiliũ. Si dix̾i¬
nus parce ioħ̃i ne facias scelus: ꝑuiri¬
um suademus. Si dix̾imus noli ꝑui¬
rare: ad scelus implendum ꝓuocamꝰ.
ad istam consuetudinẽ malam. mone
o fr̃s meos. moneo filios meos. Quid opꝰ
est ut ueniatis ad hunc articłm. ubi
non possimus inuenire consilum:¬
Tam̃ scͥpturis diligentius ꝑserutatis
occurrit mͥ unũ exemplũ. ubi uida
suis ibat quacũq poterat. ne inu¬
retur a saule & occidetur. & qͦda
die ab homine diuite qui uocabe
nabal. & tondebat oues suas. pe

Expanded text:
videat hoc eum non facere debuisse? videat hoc eum non facere debuisse? Sed non consulor de homine, utrum jurare debeat; sed quid facere debeat qui juravit. Ipsa est magna deliberatio. Temere juravit: quis nesciat? Tamen lapsus est, juravit. Ecce puella petivit caput sancti Joannis: quid facere debuit Herodes? Demus illi consilium. Si dixerimus, Parce Joanni, ne facias scelus; perjurium suademus. Si dixerimus, Noli perjurare; ad scelus implendum provocamus. Ao fratres meos, moneo filios meos: quid opus est, ut veniatis ad hunc articulum, ubi non possumus invenire consiliumTamen Scripturis diligentius perscrutatis, occurrit mihi unum exemplum, ubi video suis ibat quocumque poterat, ne inveniretur a Saüle, et occideretur. Et quodam die ab homine divite, qui vocabatur Nabal,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce uobiscũ iuuimus: qͥs nos aliqͣn¬
do audiuit iurantes: Nũquid ñ
consueuerã cotidie urare: At
uͥ legi & timui: luctatus sũ cont᷑
consuetudinẽ meam. In ipsa lu¬
stitit mͥ. Nichil mͥ facilius ẽ quã
ñ iurare. Hoc ideo admonui cari¬
tatẽ ur̃am: ne dicatis qͥs potest.
Osi ds̃ timeatur.o si ꝑuiri expaue¬
scant. lingua frenat᷑. ueritas te¬
netur: uiratio tollitur. ꝓpt̾ hunc
quẽ hodie audiuimus cũ euuangłm
recitaretur: dico caritati ur̃e. Uide¬
tis miserum istũ herodem. ioħem
sc̃m uirũ & dei hoĩem dilexisse : S
dit qͥcqͥd illa puella quȩ saltando pla¬
cuerat poposcisset. At uͥ poposcit rẽ
crudelẽ & nefariam contristatus ẽ
qͥdem. udebat enĩ tantũ scelus fie¬
ri. S positus int̾ uirationẽ suam &
ꝓuelle peticionẽ ubi uidebat cruen¬
tum facinus. ibi rursus timebat re¬
atum ꝑuirii ne dm̃ offend̾et ꝑiiran¬
do. dm̃ offendit seuiendo. Dicit mͥ
Si dix̾o non debuit uirare. quis ñ

Expanded text:
cum vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa lujurandi. Nihil mihi facilius est, quam non jurare. Hoc ideo admonui Charitatem vestram, ne dicatis, Quis potest? O si Deus timeatur! o si perjuri expavescant! lingua frenatur, veritas tenetur, juratio tollitur. SERMO Cquem hodie audivimus, cum Evangelium recitaretur, dico Charitati vestrae: videtis miserum istum Herodem, Joannem sanctum virum et Dei hominem dilexisse: sed sit quidquid illa puella, quae saltando placuerat, poposcisset. At ubi poposcit rem crudelem et nefariam, contristatus est quidem; videbat enim tantum scelus fieri: sed positus inter jurationem suam et puellae petitionem, ubi videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat reatum perjurii; ne Deum offenderet perjurando, Deum offendit saeviendo . Dicit mihi Si dixero, Non debuit jurare: quis non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. erat enĩ armatus. & qđ facili
erat. & iuste fac̾e ira ꝑsuadente
qͥ ebatur. incautus uirationẽ fi
et cepit ut fac̾et qđ iurauerat
currit abigail uxor nabal. ꝙ& n
ea necessaria que poposc̾at. Sui¬
cit̾ eũ rogauit. & flexit: & a
ti sanguine reuocauit. Lurai

Expanded text:
esse. Erat enim armatus. Et quod facile fuerat, et juste facere ira persuadente videbatur, incautus fudit jurationem; et coepit ire, ut faceret quod juraverat. Occurrit Abigail uxor Nabal, et tulit ei necessaria quae poposcerat. Suppliciter eum rogavit, flexit, et a mariti sanguine revoc
Abbreviated transcription (Latin):
rum redeo ãmonendo uos. es
sc̃s dauid ñ qͥdem iratus sangi
hõis fudit: s eũ falsum uiras
gare qͥs pot̾it: De duob pes
elegit minꝰ. S minus fuit illu
cõparatione peioris. Fam ꝑ is
appensum: magnũ maliam ẽ
iuratio. Prius gͦ laborare de

Expanded text:
rum redeo ad monendos vos. Ecce sanctus David, non quidem iratus sanguinem hominis fudit; sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minus: sed minus fuit illud in comparatione majoris. Nam per se ipsum appensum, magnum malum est falsa juratio. Prius ergo laborare de
Abbreviated transcription (Latin):
u ipsa cogitatio. Scribite in cor
: qͥa honicida corpꝰ occisurus ẽ¬
animã: ĩmo duas animas. & eiꝰ
icit: & iurare cõpellis: Ecce
t: ecce ꝑuirat. Ecce perit̾. tu
dixi caritati ur̃e. in hoc po
b qđ contigit in hac eccl̃ia. fuit
homo iͥdã simplex. innocens. bñ
e ab om̃ib cognitꝰ. tutus limeni
nouit. qui ciues estis : Ab illo audi¬
ui qđͣ dico. Nescio quis negauit ei
batur: & hominis fidei se ꝯmisit. Cõ¬
motus ꝓuocauit eũ ad iusiurandũ.
dente: iste penitꝰ periit. Dicebat gͦ
iste tutuslimeni. homo gͣuis & fide¬
lis. ipsa nocte exhibitũ se fuisse ad
iudicem. & cum mnagno impetu
atq t̾rore ꝑuenisse ad p̾sidẽ excel¬
sum quendã & ad mirabilem uirũ.
cui parebat similit̾ officium excelsoꝵ.
Iussũ fuisse ꝑturbatum retro reuo¬
cari: et int̾rogatum fuisse his u̾bis.
Quare ꝓuocasti hominẽ ad iuratio¬
nem. quẽ sciebas falsũ uraturum:
Respondit ille. Negauit mͥ rem

Expanded text:
 est homicida. Scribite in corddam. Quia homicida corpus occisurus eanimam, imo duas animas, et ejudicit ille, et jurare compellis. Ecce jurat, ecce perjurat, ecce perit, tu dixi Charitati vestrae, in hoc populo, quod contigit in hac ecclesia. Fuit hic homo quidam simplex, innocens, bene imo ab omnibus cognitus, Tutuslymeni novit, qui cives estis? Ab illo audivi quod dico. Nescio quis negavit ei, batur; et hominis fidei se commisit. Commotus provocavit eum ad jusjurandum. dente, ille penitus periit. Dicebat ergo iste Tutuslymeni homo gravis et fidelis, ipsa nocte exhibitum se fuisse ad judicem, et cum magno impetu atque terrore se pervenisse ad praesidentem excelsum quemdam et admirabilem virum, cui parebat officium similiter excelsorum, jussum fuisse perturbatum retro revocari, et interrogatum fuisse his verbis: Quare provocasti hominem ad jurationem, quem sciebas falsum esse juraturum? Respondit ille: Negavit mihi rem
Abbreviated transcription (Latin):
supare phibuit: Dico quare.N
est peccatum uerũ iurare. S qͥa gran¬
de peccatum ẽ falsum iurare. longe
est a peccando falsum uirandi qͥ õmo
ñ uirat: ꝓpinquat false urationi qͥ
iurare. supra ripã te noluit ambula¬
re: ne pes tius in angusto labatur
ueat quia dñs uirauit: qͥa forte ñ
debet uirare nͥ ds̃. Tuenĩ qͣndo uiras
qͥd fatis: ẽ estem dm̃ adhibes. Iti illũ:
ipse se ipsũ. S tu homo qͥa in mul¬
tis falłis: plerumq adhibes testem
ueritatẽ ad tuam falsitatẽ. Aliq̃n
& nolens homo uirat: cum uerum
& a peccato isto graui omnino longe

Expanded text:
jurare prohibuit? Dico quare. est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui omnino non jurat: propinquat falsae jurationi, quprohibuit jurare, supra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur,veat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum et a peccato isto gravi omnino longe
Abbreviated transcription (Latin):
animã falsa nuratione ꝑimeres. Prostͣ¬
tus ussus ẽ cedi. Cesus ẽ tam grauit̃.
ut indorso euigilantis uestigia pla¬
garũ apparerent: s dictũ est illi
postea quan em̃datꝰ est. Parcitur
innocentiȩ tuȩ. De cȩt̾o caue ne fa¬
cias. Fecit ille qͥdem magnũ peccatũ:
& em̃datus ẽ. S multo grauiꝰ pecca¬
tian faciet. qͥ post istũ. meum ser

Expanded text:
ius falsa juratione perimeres? Prostratus jussus est caedi. Caesus est tam graviter, ut in dorso evigilantis vestigia plagarum apparerent. Sed dictum est illi, postquam emendatus est: Parcitur innocentiae tuae, de caetero cave ne facias. Fecit quidem ille grave peccatum, et emendatus est: sed multo gravius peccatum faciet, qui post istu
Abbreviated transcription (Latin):
do parturiebat: peꝑit filiam saltat¬
tem. Et rex ille qͥ sc̃m uirũ habelit
ei ñ obedierat: postea quã ab illo pe¬
titum ẽ caput ioħis in disco. contͥstatͥ
tes misit spiculatorẽ & mmpleuit ql

Expanded text:
do parturiebat, peperit filiam, filiam saltando parturiebat, peperit filiam, filiam saltantem. Et rex ille qui sanctum virum habebat ei non obediebat, posteaquam ab illo petitum est caput Joannis in disco, contristatutes, misit spiculatorem, et implevit quod
Abbreviated transcription (Latin):
euuangłiũ legere¬
tur crudele specta¬
culũ ante nr̃os o¬
culos constitutũ
est. caput sc̃i ioħis in disco. feralis
missus crudelitatis: ꝓpt̾ odium ue¬
ritatis. Puella saltat. & seuit mat̃:
& ut̾ delicias & lasciuias coniuuan¬
tium tem̾e iuratur: & impie quod
iurat᷑ impletur. Factũ est ioħ̃i quod
autẽ minui. Iste minutus capite: i¬
le creuit in cruce. Odium peꝑit u̾itas.
Non potuit. equo animo tolerari. qd
homo dẽi sc̃s. monebat: qͥ utiq sa¬
lutem eoꝵ querebat. qͦs sic monebat
Repender̃t illi mala ꝓ bonis. Quid
enĩ ille diceret: nͥ quo plenus erat:
Et quid illi repender̃t nͥ quo pleni
erant : Ille triticũ seminauit: s
spinas inuenit. Dicebat regi. Non tͥ¬
licet hab̃e uxorem fr̃is tui. Uinceb
regem libido. Tenebat apud se ꝓhibi¬
tam uxorem fr̃is sui: s eum tamen
sic libebat ut ñ seuiret. Honorabat
eum a quo uerum audiebat: s deti
stabilis mulier odiũ concipiebat. qd̃
aliquando dato tempore par̾et. Qn¬

Expanded text:
Evangelium legeretur, crudele spectaculum ante oculos nostros constitutum est, caput sancti Joannis in disco, feralis missus crudelitatis, propter odium veritatis. Puella saltat, et saevit mater: et inter delicias et lascivias convivantium temere juratur, et impie quod juratur, impletur. Factum est Joanni quod autem minui . Iste minutus est in capite, ille crevit in cruce. Odium peperit veritas. Non potuit aequo animo tolerari, quod homo Dei sanctus monebat: qui utique salutem eorum quaerebat, quos sic monebat. Responderunt illi mala pro bonis. Quid enim ille diceret, nisi quo plenus erat? Et quid illi responderent, nisi quo pleni erant? Ille triticum seminavit, sed spinas invenit. Dicebat regi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Vincebat enim regem libido: tenebat apud se prohibitam uxorem fratris sui. Sed eum tamen sic libebat, ut non saeviret. Honorabat eum a quo verum audiebat. Sed mulier detestabilis odium concipiebat, quod aliquando dato tempore pareret. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
corpus scĩ martẏris Gordiani: & ueni¬
entes in iua que latina nuncupatur.
ñ longe ab urbe roma. miliario plꝰ
minus uno. posuer̃t eum in cͥpta. uͭi.
sdꝰ maii ubi iam pͥdem sc̃m epimachũ

Expanded text:
sancti martyris Gordiani, et venientes in via quae Latina nuncupatur, non longe ab urbe Roma milliario plus minus uno, posuerunt eum in crypta, sexto Idus Maias, ubi jam pridem sanctum Epimachum
Abbreviated transcription (Latin):
illum habebat. & tanquã mortuum
estimabat. Similit̾ & ille mundo. qͥa
illum ad sua gaudia traħe ñ ualebat.
Quis & enĩ sapiens ignorat duriora
eẽ supplicia. cotidie sp̃u alit̃ in acie sta¬
re: diabolice fraudi resist̾e: quam uno
mom̃to tyrannico gladio uitã finire:
Hoc sentiens beatus petrus apłs: am¬
monendo hortabatur dicens. Adu̾sariꝰ
ur̃ diabolus tanꝗͣ leo rugiens circuit
querens quẽ deuoret: cui resistite forteᷤ
in fide. Et beatus paulꝰ similit̾. state
inquit succuitti lumbos ur̃os inu̾itate.
ut possitis omĩa tela neqͥssimi ignea
extinguere: & galeam salutis assumite.
& gladiũ sp̃s quod ẽ u̾bum dĩ. Nonne
magnus iacob herodis gladio trucida¬
tur: S dilectus admodũ xp̃o iohese
uuangłista germanus eiꝰ: in pace scẽ¬

Expanded text:
illum habebat, et tanquam mortuum illum habebat, et tanquam mortuum aestimabat. Similiter et ille mundo: quia illum ad sua gaudia trahere non valebat. Quis etenim sapiens ignorat duriora esse supplicia, quotidie spiritualiter in acie stare, diabolicae fraudi resistere, quam uno momento tyrannico gladio vitam finire. Hoc sentiens beatus apostolus Petrus, commonere curabat dicens: Adversarius noster diabolus, tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et beatus Paulus similiter: State, inquit, succincti lumbos vestros in veritate, ut possitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere: et galeam salutis assumite, et gladium Spiritus, quod est Verbum Dei . Nonne magnus Jacobus gladio Herodis trucidatus: sed dilectus admodum Christo Joannes evangelista germanus ejus in pace s
Abbreviated transcription (Latin):
docente apło ac dicente: qui elegit
nos ante mundi ꝯstitutionẽ. ut ẽemꝰ
scĩ & ĩmaculati in conspectu eius:
s tam̃ ñ de quolibet. sicut de hoc
Si enĩ inquit hore erant: sco augꝰtino
dicente lucebant. Si lucebant: qͦmͦ
Ergo ñ uidam dix̃ in hoc loco tͣditorẽ:
s beatũ mathiam successorẽ eius et p̃¬
dicatorem. Hunc gͦ p̃uidit: hunc in
licens inqͥt. Ecce ego uob̃cum sũ om̃i¬
bus: diebus: usq ad ꝯsummationem
scłi. Ac ꝑ hoc datur intelligi. qͥa sicu¬
ti decunum ordinẽ in celesti gła consti¬
tuit de humana gen̾atione: ita du¬
odenarium numerũ de beati mathiȩ
onem: & crucem suã ferendo. xp̃m fu¬
erit secutus. dicendo cũ apło. Michi au
absit głari nͥ in cruce dñi nr̃i iħu xp̃i
ꝑ quẽ mͥmundꝰ crucifixꝰ ẽ & ego mundo.
Cum enĩ manifestum sit. qđ duo gen̾a
suit passionũ. unum in occulto & alt̾m
in manifesto: patet nimirũ qm̃qͥdem
crucifixus illi mundus erat. quia odio

Expanded text:
ui elegit nos ante mundi constitutionem ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus ; sed tamen non de quolibet, sicut de hoc Si enim horae erant, S. Augustino docente, lucebant: si lucebant, quomoErgo non Judam dixit in hoc loco traditorem, sed B. Matthiam successorem ejus et praedicatorem. Hunc ergo praevidit, hunc insinquit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diesaeculi . At per hoc datur intelligi, ut sicuti decimum ordinem in coelesti gloria restituit de humana generatione, ita duodenarium numerum de B. Matthiae onem: et crucem suam ferendo Christum fuerit secutus, dicendo cum Apostolo: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Cum enim manifestum sit quod duo sunt genera passionum, unum in occulto, et alterum in manifesto; patet nimirum quoniam quidem illi mundus erat crucifixus, quia odio
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad nrationẽ. ut forte sic sͥ¬
timet satis fieri posse: si pirau̾is
lla re quã te putat ꝯmisisse aut
se. & forsitan ñ fecisti. ne rema¬
t in illo mala suspicio: si uirai̾us
tellig̾e uoluit ipsam uiratio
a malo eẽ. si ab alio ꝓuocatꝰ fue
b ipsius malo erit qđ iuras. ñ a
Et hoc ẽ ꝓpe a malo cõmum

Expanded text:
e ad jurationem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse, si juraveris de illa re quam putat te commisisse aut fecisse, et forsitan non fecisti; ne remaneat in illo mala suspicio, si juraveris tu, re voluit ipsam jurationem a malo esse. Si ab alio provocatus fueris, ab ipsius malo erit quod juras, non a tuo. Et hoc est prope a malo communi
Abbreviated transcription (Latin):
re in dño iħu xp̃o: gaude iam letus
gaudio sempit̾no. Et m̾ito: qm̃ pre¬
sago nomine uocatus. & a xp̃o donatꝰ.
iam ñ paruus s magnus. ñ infimus
in scło. s glosus fulges incelo. Et qͣre
qm̃ esses humilis in corde tuo. nec lau¬
des hominũ cuꝑes. nec fauorẽ. non
aurum. ñ geminas : nec fluxa scłi re¬
gna. ꝓ t̾reno regno. s celestem patͥã
ꝓ ꝑituris gaudus adeptus es: paradisi¬
q amenitatẽ. Nam te mirabiliter
ut apłm paulum placide uocauit e
cȩlo. Illum namq priꝰ preclaro lumi¬
ne pͥuans. ad gremium scẽ eccł̃ie cȩ¬
litus destinauit: te quoq ꝑ cȩtum

Expanded text:
re in Domino Jesu Christo: gaude jam laetus gaudio sempiterno: et merito, quoniam praesago nomine vocitatus, et a Christo donatus; jam non parvus, sed magnus, non infimus in saeculo, sed gloriosus polles in coelo. Et quare et, quoniam cum esses humilis in corde tuo, nec laudes hominum cuperes, nec pavorem, non aurum, non gemmas, non fluxa saeculi regna; pro terreno regno coetestem patriam; pro perituris gaudiis adeptus es paradisi amoenitatem. Nam te mirabiliter ut apostolum Paulum placide vocavit e coelo; illum namque prius praeclare lumine privans, ad gremium sanctae Ecclesiae coelitus destinavit; te quoque per coetum
Abbreviated transcription (Latin):
uiris oꝑatus sit. Nam utiliter int̾
illos erat. quib xp̃c tribuit pote¬
statẽ dicens: signa que ego facio. &
uos facietis. Et in alio loco. Si dyx̃i¬
tis monti huic transi hinc: cõmo¬
uebit se de loco suo. Idemtidem.
Habete inqͥt potestatẽ calcandi
sitꝑ bestias & scorpiones. Si enĩ xp̃o
atrestante qui u̾acit̾ ueritas ẽ. de
miradłoꝵ uirtutib retinendũ ẽ.
sit. qͣntas illum credimus exercuisse
uirtutes miracłoꝵ in ꝓuincia scilie
iudee: quȩ illi in sorte p̾dicationis
aduenit: Neq incredulũ popłm
ad fidem xp̃i ouertere ualeret si¬
ne miracłoꝵ patratione. sic̃ legimꝰ

Expanded text:
viris operatus sit. Nam utique inter illos erat, quibus Christus tribuit potestatem dicens: « Signa quae ego facio, et vos facietis ; » et in alio loco: « Si dixeritis monti huic, Transi hinc, commovebit se de loco suo . » « Identidem: Habete potestatem calcandi super bestias et scorpiones . » Si enim Christo attestante, qui veraciter veritas est, de miraculorum virtutibus retinendum est, sit: quantas illum credimus exercuisse virtutes miraculorum; in provincia scilicet Judaeae, quae illi in sorte praedicationis advenit? Neque enim incredulum populum ad fidem Christi convertere voluisset sine miraculorum patratione, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
petri apłi ananias & saphira. corpore¬
utiq ñ anima mortui ft̃: ita ad incis¬
pationẽ beati pauli apł̃i. barieu qͥ et
elimas mnagus lumine pͥuatus est.
rursũ cum uoluit restaurauit dicens.
confirmate in illo caritatẽ: ne forte
abundantiori tͥsticia absorbeatur fr
qui eiusmodi ẽ. Similit̾ aitẽ symo¬
nem illum magũ: de sublumm aere cũ
apło petro mirabilit̾ p̃cipitauit. De hĩs
cum illos xp̃c instrueret dicens. qui
credit in me. oꝑa que ego facio ipse
faciet. & maiora hoꝵ faciet: qđ le¬

Expanded text:
Petri apostoli Ananias et Saphira, Petri apostoli Ananias et Saphira, utique, non anima mortui sunt ; ita et increpatione B. Pauli apostoli Barjesus quidam Elymas magus lumine privatus est rursum, cum voluit, restauravit dicens: « Confirmate in illum charitatem, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est . » Similiter autem Simonem illum Magum, de sublimi aere cum coapostolo suo Petro mirabiliter praecipitavit. Dehinc cum illos Christus instrueret, dicens: « Qui credit in me, opera quae ego facio ipse faciet, et majora horum faciet
Abbreviated transcription (Latin):
patria ꝑmanere ruinam: bonoꝵ ange¬
loꝵ numerũ reparans. nouã creaturã
ad imaginẽ & similitudiẽ suam. hõiẽ
plasmare dignatus ẽ : ex cuiꝰ progenie
tantos illuc ascend̾e statuit. cum ipsa
uidelicet instauratione decimi ordiniꝰ:
qͣntos illio sc̃õs angłos remansisse credit᷑:
suos eruere cauens: cum dixissent ei
culis nolite gloriari: ne cadatis similit̾.
sic̃ ille qui talia dilex̃. Proinde hoc pre¬
ceptum dñi. beatissimus dĩ apl̃s mathi¬
as amplectendo & retinendo. incarita¬
tis fundam̃to solidatus. in humilitatis
duit: ut infra septuaginta duos disci¬
cellentiã apłicȩ dignitatis: ñ supͣ om̃s.
s cum om̃ib: non excellentior cunctis.
s om̃ibꝰ equalis. Quare: Hoc pro eo
eret beato petro apło ligandi atq
soluendi in celis & in t̾ris: ñ illi solũmͦ
tale pͥulegiũ contulit: s om̃ibꝰ nimirũ
apłis. om̃ibq in sacerdotali dignitate
locatis. Unde sic̃ ad increpationẽ beati

Expanded text:
patria permanere ruinam, novos angelos recreans, novamque creaturam ad imaginem et similitudinem suam hominem plasmare dignatus est: ex cujus progenie, tantos illuc ascendere statuit cum ipsa videlicet instauratione decimi ordinis, quantos illic sanctos angelos remansisse creditur,suos eruere praecavens, cum dixissent ei:culis nolite gloriari, ne cadatis similiter sicut ille qui talia dilexit. Proinde hoc praeceptum Domini beatissimus Dei apostolus Matthias amplectendo et retinendo, in charitatis fundamento solidatus, in humilitate nduit, ut inter septuaginta duos discicellentiam apostolicae dignitatis, non supra omnes, sed cum omnibus: non excellentior cunctis, sed omnibus coaequalis. Quare hoc? Pro eoeret B. Petro apostolo ligandi atque solvendi in coelis et in terra, non illi solummodo tale privilegium contulit, sed omnibus nimirum apostolis, omnibusque in sacerdotali dignitate locatis. Unde sicut ad increpationem B.
Abbreviated transcription (Latin):
positione. ft̾ ordinati. Quicumq
hanc regłam exemplo apłoꝵ tenere
uoluerint: caueant. & udeant bea¬
collecto. & p̃cib effusis ad dñm. Quis
re dignatus ẽ: quia hostiã sui corꝑis
quã ꝓ nob̃ obtulit. die pente costes
Sic etenĩ odor sacre scͥpture: ꝑ bea¬
tum euangłistã denunciat dicens. Et
dum complerent᷑ dies pentecostes:

Expanded text:
positione sunt ordinati.--Qui autem hanc regulam exemplo apostolorum tenere voluerint, caveant et videant hoc beacollecto, et precibus effusis ad Dominum. 7. Quis re dignatus est, qui hostiam sui corporis, quam pro nobis obtulit, die Pentecostes pSic etenim ordo sacrae Scripturae per beatum evangelistam denuntiat, dicens: Et dum complerentur dies Pentecostes,