comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id cõphendisse.¶S diuus pus
maximo cecilio rescripsit cõitutõnẽ
prĩs sui qua cõpelli̾tur delator ede̾
mandatorẽ hanc nisi edicdiss ut
ĩuincula deducetur eo ꝑtinere ut
ñ delator pena subdut̾etur si mã¬
datorẽ hr̃et. s ut mandator quo
s ut pena coberceat᷑. libertos quo
plura sũt scripta pͥncipalia qui¬
d cauetur ñ obẽe errorẽ cuiqm
ꝙ ignotus iuris sui ipe se detule¬
rit. s extat eoꝵ idem pͥncipum
rescriptum ex quo ur᷑ posse defendi.
ita demũ ñ nocẽ cuiqmͣ se detulisse

Expanded text:
id comprehendiss‹e›. Diuus Pius id comprehendiss‹e›. Diuus Pius Caecilio Maximo rescripsit constitutionem patris sui, qua compelleretur delator edere mandatorem ac, nisi edidisset, ut in uincula deduceretur, eo pertinere, non ut delator poena subduceretur, si mandatorem haberet, sed ut mandator quoqused ut poena coerceantur: libertos quoque plura sunt rescripta principalia, quibus cauetur non obesse errorem cuiquam, quod ignotus iuris sui ipse se detulerit. sed extat eorundem principum rescriptum, ex quo uidetur posse defendi ita demum non nocere cuiquam se detulisse
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Ex quibdam caĩs delati¬
ones suscipientiũ fama ni ledit᷑
ueluti eoꝵ qui non p̃mii ꝯseq̃ndi
Item eoꝵ qui ulciscendi grã adu̾sa
ri plurifariam pͥncipalib constituti¬
onib p̾cipitur ¶ Dius adrianꝰ
flauio arriano ĩ hec uba rescͥpsit qͥn
eiqͥ instrum̃ta ad cam fisci ꝑtinenti¬
a cũ possit exiberi non exhib noc̾e
debeat si uer̃o alt̾ non inuẽnitur
ea subtracta eẽ credãtur q̃ nocitu¬
ra cã eius fuerunt dubitatũ ñ est̃
s nec alias dubitari oꝑ qͥ non in
aliam renu noc̾e debe̾nt qmͣ ĩ eam ꝙͣ
desiderata sunt. Item diui frẽs ad
libellum rufi cornelii rescripserũt
tociens edenda ẽẽ instrumenta quo¬
ciens de iure dm̃i uł de uire capien¬
di. uł dealia cã simili renͥ̾ũciaria q̃¬
ratur. non si de capitali cã agatur.
quociens cm̃ delator adẽe ussus ces¬
sat. nec ħ frande possõris fcm̃ esse
ꝓbabitur. duus adrianus rescͥpsit
snĩa conp̃hendat᷑ ⁊̃ delatores edicto

Expanded text:
quibusdam causis delatione suscipientium fama non laeditur, veluti eorum, qui non praemii consequendi, item eorum, qui ulciscendi gratia adverri plurifariam principalibus constitutionibus praecipitur. Divus Hadrianus Flavio Arriano in haec verba rescripsit: "Quin ei, qui instrumenta ad causam fisci pertinentia, cum possit exhibere, non exhibet, nocere debeat, si uerum aliter non inuenitur, ea subtracta esse credantur, quae nocitura causae eius fuerint, dubitatum non est. sed nec alias dubitari oportet, quin non in aliam rem nocere debeant, quam in eam qua desi‹d›erata sunt'. Item diui fratres ad libellum Cornelii Rufi rescripserunt totiens edenda esse instrumenta, quotiens de iure capiendi uel de iure dominii uel de aliqua causa simili re nummaria quaeratur, non si de capitali causa agatur. Quotiens tamen delator adesse iussus cessat nec hoc fraude possessoris factum esse probabitur, diuus Hadrianus rescripsit hendatur etiam delatores edicto
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est cita bona ueneuntisi
ex hiis fisco nichil adquiri possit:
Diuus piꝰ celio amarunto ica res¬
cripsit uacantiũ bonoꝵ nũciatio¬
nem quadriennio finiri idq tẽpꝰ
ex die quo .s. ẽe ceꝑit. n herede᷑¬
tere. ¶Prescriptio autẽ .ix. ałi
toꝵ bona obseruatur ex cõstituti¬
one diui pii solet ex eo nũari ex
quo quid ad fiscuscum ꝑtin̾e potuit
Cause aũ q̃ statun mote sunt ⁊
tracte ultra .xx. annũ differti pꝰ¬

Expanded text:
scriptum est, quod ita bona ueneunt, si scriptum est, quod ita bona ueneunt, si ex his fisco adquiri nihil possit. Diuus Pius Coelio Amaranto ita rescripsit uacantium bonorum nuntiationem quadriennio finiri idque tempus ex die, quo certum esse coepit nequeortere. Praescriptio autem uiginti arum adnotatorum bona obseruatur, ex constitutione diui Titi solet ex eo numerari, ex quo quid ad fiscum pertinere potuit. Causae autem, quae statim motae sunt et tractae ultra uicensimum annum, differri p
Abbreviated transcription (Latin):
serunt non cogendũ tutorẽ post
rõnes redditaf cãs appellationũ
fisci.
enĩ se quis ꝙ tacite relictum est ꝑ¬
ficetur caꝑe non posse uł ab alio p̃¬
uentus p̃fertur uł ꝙ mors ab here¬
dib ñ ue̾ndicetur uł ꝙ indignus qͣt
heres nũciatur. uł ꝙ pͥnceps heres
institutus est ⁊ testm̃ suie codicun
subrepti ẽẽ nũciantur uł ꝙ ditatur
quis thesaurũ inuenisse uł magni
p̾cu rem minoris ex fisco cõpatie
uł p̃uaricatione fiscum uictũ ẽe
uł eũ decessisse qui in capitali tͥmi¬
ne eẽt uł ⁊̃ post mortẽ alique̾ reũ
fuisse uł domũ destructam ẽe. uel
ab accusatione recessum uł rem liti¬
giosam uenundari ur penã fisco ex
contractu pͥuato deberi uł adu̾sus
leges cõmissũ fcm̃ ue ẽt̃. ¶An bo¬
na que soluenda ñ sint ipõ iure ad
fiscum ꝑtineant q̃sitũ eb labeo
scribit ⁊ en que soluenda ñ suit
ip̃o iure ad fiscum ꝑtinere. s cq̃t᷑
sententiam eius edictũ ꝓpetuum

Expanded text:
erunt non cogendum tutorem post rationes redditas causas appellationum FISCI Cenim se quis, quod tacite relictum est, profitetur capere non posse uel ab alio praeuentus defertur: uel quod mors ab heredibus non uindicatur: uel quod indignus quis heres nuntiatur: uel quod princeps heres institutus et testamentum siue codicilli subrepti esse nuntiantur: uel quod dicatur quis thensaurum inuenisse: uel magni pretii rem minoris ex fisco comparasse: uel praeuaricatione fiscum uictum esse: uel eum decessisse, qui in capitali crimine esset: uel etiam post mortem aliquem reum esse: uel domum destructam esse: uel ab accusatione recessum: uel rem litigiosam uenumdari: uel poenam fisco ex contractu priuato deberi: uel aduersus leges commissum factum esse. An bona, quae soluendo non sint, ipso iure ad fiscum pertineant, quaesitum est. Labeo scribit etiam ea, quae soluendo non sint, ipso iure ad fiscum pertinere. sed contra sententiam eius edictum perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃ .i. Appellatore
defuncto sicuidẽ sine herede ciuiꝰcũ
genis applłatõ fu̾it euanescit. ꝙ si
applłatori heres exsticit si quidẽ nł¬
lius alt̾iꝰ int̾est cãs applio̾nis reddi
cogendus non ẽ ꝑagere applłatõnẽ.
telegatus ẽ. ꝑam siademptis bõis
relegatus Pinsulam deportatus sit¬
uł in metallũ datus ꝓuocatione
int̾posita decesserit. Impr̃. nost᷑
alexander plectorio militi ita res¬
cripsit qmͣuis pendente appllo̾nẽ
morte rel crimen extunctũ sit
data tñĩ de pate bonoꝵ eiꝰ snĩa¬
ꝓponitur ad uersus qmͣ non aliter
is qͥ emolum̃tũ successionis hab
optin̾e pot̾ qmͣ si in reddendis cãis
pplłatione int̾positu si decesserit.
heredes cãs int̾posite applłonis red¬

Expanded text:
bus. Appellatore defuncto, si quidem sine herede, cuiuscumque generis appellatio fuit, euanescit. quod si appellatori heres extiterit, si quidem nullius alterius interest causas appellationis reddi, cogendus non est peragere appellationem: relegatus est. nam si ademptis bonis relegatus uel in insulam deportatus uel in metallum datus prouocatione interposita decesserit, imperator noster Alexander Plaetorio militi ita rescripsit: 'Quamuis pendente appellatione morte rei crimen extinctum sit, data tamen etiam de parte bonoponitur, aduersus quam non aliter is, qui emolumentum successionis habet, optinere potest, quam si in reddendis causisppellatione interposita si decesserit, heredem eius causas appellationis red
Abbreviated transcription (Latin):
iam urorẽ suã. Itẽ ⁊ filiã ticiã coe̾m
equis portionib scripsit. Itẽ alio ca¬
pite erotẽ scruũ meũ qui ⁊ pħsarꝰ
notat᷑ lib̾um ẽe uolo si urori ice
placeat cũ itaꝙ. sera uxor lucii ticii
abstinu̾it se ab eadẽ hẽditate. ⁊ ex
substitutõne portio eiꝰ adticiã fuli

Expanded text:
iam uxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titiam fili
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ł sollicitatũ. n bona uł ꝓbabi¬
li rõne hoc facit recte dicetur dolo
malo facẽ retin̾e. ¶Is qui nescit̾
ap̃ se hoĩem lib̾m eẽ dolo malo caret
s ubi cercioratus retin dolo malo
siam recedendũ erit ab hoc int̃dicto
p̃iudiciũ fieri aliene cognitioni.
ait p̾cor exibeas. exsbe̾ ẽ in
publicũ ꝓduc̾e. ⁊ uidendi tangen¬
di q hoĩs facultatẽ. prebere ꝓpͥe
autem eribere est. extra secretũ
tro. ¶Nemo enĩ ꝓhibendus est
lib̾tati fau̾e. plane ex cã suspec¬

Expanded text:
tum vel sollicitatum, neque bona vel probabitum vel sollicitatum, neque bona vel probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo malo retinere. Is, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret; sed ubi certioratus retinet, dolo malo  controversiam, recedendum erit ab hoc interdictopraeiudicium fieri alienae cognitioni. Ait praetor "exhibeas". exhibere est in publicum producere et videndi tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretum tit: nemo enim prohibendus est libertati favere. Plane ex causa suspec
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾oꝵ cet̃oꝵ q de quib supͣ diximꝰ
hoc aũ int̾tlictũ ꝑtinet adduccionẽ
ut duc̾e quis possit eos in qͦs ius
hãt ductionis. Itacꝙ pͥus int̃tlictũ
ꝙꝑ est de hberis exibendis p̃parato¬
riũ est huiꝰ int̾tsicti quo magis .ii.
nus duci possit exibendus fũ. ⁊ er
hiisclem causis hoc int̾acm̃ tribuend̾
est ex quib causis de libenis eriben¬
dis compete diximꝰ. Itaq q̃cumq i.
dix̃imiss eadem hic qͥuoq dicta acci

Expanded text:
quibus supra diximus: hoc autem interdictum pertinet ad ductionem, ut ducere quis possit eos, in quos habet ius ductionis. itaque prius interdictum, quod est de liberis exhibendis, praeparatorium est huius interdicti: quo magis enim quis duci possit, exhibendus fuit. Ex iisdem causis hoc interdictum tribuendum est, ex quibus causis de exhibendis liberis competere diximus: itaque quaecumque ibi diximus
Abbreviated transcription (Latin):
tort̃ hoc int̾dicto eligendũ. si tam̃
postea qmͣ hoc int̾dicto actũ est.
uiꝰ hoc int̾dito age̾ desideret.
palam erit postea al nõ facile dã¬
dum nisi side ꝑfidia pͥoris potu̾it
alicͦ dici. Itaꝙ cã cognita amplł
am̃ semes interdictum hoc erit mo¬
uendũ. nam nec ĩ pił . iudiciis ꝑmͣ¬
titurꝰ ampliꝰ agi post qmͣ semel ac¬
tlĩ est. ꝙͣ si p̃uaricatõis dampna

Expanded text:
 hoc interdicto eligendum.Si tamen, posteaquam hoc interdicto actum est, alius hoc interdicto agere desideret, palam erit postea alii non facile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaque causa cognita amplius quam semel interdictum hoc erit mouendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel actum est quam si praeuaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo retines exibeas hoc inf̾litũ
ꝓponitur tuende lib̾tatis cã. uidel
ne homines liberis retineantur
semientiũ differ̃. quib facultas
non datur recedendi.
uie executõnẽ. nam ⁊ hoc int̾clicio
agi pot̾it. ⁊ nicħominꝰ accusatõ legiᷤ
fanie institui. ⁊ u̾sa uice qui agit

Expanded text:
lo malo retines, exhibeas'.Hoc interdictum proponitur tuendae libertatis causa, uidelicet ne homines liberi retineantur servientium differunt, quibus facultas non datur recedendi:biae exsecutionem: nam et hoc interdicto agi poterit et nihilo minus accusatio legis Fabiae instit
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ .ł. E iarbor exuicini fum¬
do uento inclinata ĩ fundũ tiũ sit.
ex lege .xii. tabularũ de adimenda
ca. recte agere potes. iusei nõ ẽẽ. ita
arborẽ hr̃e. De glande legenda.
lius agro ĩtuĩ cadat qͦ minꝰ al t̾cio
qͦ die leg̾e ⁊ auferre liceat nm fi̾
neto. Gandis noĩẽ om̃ł fructus

Expanded text:
m.Si arbor ex uicini fundo uento incl‹i›nata in tuum fundum sit, ex lege duodecim tabularum de adimenda ea recte agere potes ius ei non esse ita arborem habere. DE GLANDE LEGENDA 1llius agro in tuum cadat, quo minus illi tertio quoque die legere auferre liceat, uim fieri ueto'.Glandis
Abbreviated transcription (Latin):
cause applłonis reddli possent q̃ res ĩ re¬
bꝰ pecuniariis. ⁊ ĩ criminib agitari
consueuit. et ĩ reb pecuniarus sunt
applłaũt mandauit ut eundem applło¬
nẽ qmͣ polia ad eum fecit defendẽs
⁊ res pecuniaria ẽ nich ꝓhib noĩe
eiꝰ se respond̾e. sin aũ non sit pecunia¬
ria cã. s capitali procuratõe agi nõ
licet. s et si ea cã sit ex qua sequi so
debẽ sciendum est. plane si pecunia¬
ria cã est ex qua ignominia seqͥtur
ꝓbandum. et in ip̃o accusatorem si
appellau̾i̾t᷑. uł si adu̾sus eũ fit appel¬
pellau̾it deinde rõnes reddiderit n¬
ominꝰ ipẽ respond̾e d. s an eo cessan
uaturꝰ auderi debeat in causis appel¬
lonis reddendis is cuiꝰ absentis pro¬
curator appellauit
i tutorł. cumtor
tim appeslauerint. nec cãs ꝓbau̾int
scient ad ꝑiculũ suũs ꝑtinere. si quid
casse cui adscribendum sit id dampñ.
p̃ses uł pͥnceps estimabit.

Expanded text:
causae appellationis reddi possunt: quae res in rebus pecuniariis et in criminibus agitari consuevit. et in rebus pecuniariis sunt appellavit mandavit, ut eum de appellatione, quam Pollia ad eum fecit, defenderes, et res pecuniaria est: nihil prohibet nomine eius te respondere. sin autem non sit pecuniaria causa, sed capitalis, per procuratorem agi non licet. sed et si ea causa sit, ex qua sequi soldebere sciendum est". plane si pecuniaria causa est, ex qua ignominia sequiturdque erit probandum et in ipso accusatore, si appellaverit vel si adversus eum sit appelpellauerit, deinde rationes reddiderit, nihilo minus ipse respondere debet. sed an eo cessantuatur, ut audiri debeat in causis appellationis reddendis is, cuius absentis procurator appellauit. SI TUTOR UEL CURATORti appellaverint nec causas probaverint, scient ad periculum suum pertinere, si quid casse, cui adscribendum sit id damnum, praeses vel princeps aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenturũ ded̾it. ꝙ si prohibeatur
ne si ei ab lata fu̾it peccunia eͥx
oꝑis collecta lib̾ũ fore arbitroꝵq
te prtulio dare ꝓhibeat᷑. Sane si
restaror uł oꝑis ut det̾ iuussit ꝓhibi¬
tũ oꝑari ad lib̾tatẽ ꝑuentur̃ ñ ou¬
bito. S si argento subtracto uł re¬
bus aliis distractis mĩmos corrasos
mos subtractos declissi ad ub̾tate ñ
ꝑuemet. nec enĩ uidetur declisse. s
magis reddidisse. s nec si abis sub¬
npilerit nũmos ⁊ hedi detłit ad l¬
accepit possunt. plaa̾e si sic ꝯsũpti
fuerint ut nullo esũ auessi possunt
cõpeieͥt ubtus. ¶ Noniolũ aũ si ħes
moram feũt libertatis. S et situ¬
to uł ꝓcurator uł curatõr uł aliꝰ¬

Expanded text:
eruenturum: quod si prohibeatur ne si ei ablata fuerit pecunia ex operis collecta, liberum fore arbitror, quia de peculio dare prohibetur. sane si testator uel ex operis ut det iussit, prohibitum operari ad libertatem peruenturum non dubito.Sed et si argento subtracto uel rebus aliis distractis nummos corrasos mos subtractos dedisset, ad libertatem non perueniret: nec enim uidetudidisse. sed nec si aliis subripuerit nummos et heredi dederit, ad laccepit possunt. plane si sic consumpti fuerint, ut nullo casu auelli possi‹n›t, conpetet libertas.Non solum autem si heres moram facit libertati, sed et si tuto
Abbreviated transcription (Latin):
dñiũ mag̃ ꝙͣ oꝑam intellexit. Id̾o¬
ꝙ si ꝓhibet heres ticio seruire ꝑue¬
nit ad libertatẽ. ¶ Suchꝰ si h̾e̾di
meo anno seruierit. liber esto que¬
intelligẽdũ pomp̃. scrib̾. s et quibus¬
dam dieb aut ualirudo. aut alia
iusta cui impedim̃to fuit quominꝰ
seruiat. et hii anno imputandr st̃
seruire enĩ nob̾ intelligũt᷑. ⁊̃ hii quoᷤ
curamꝰ egros qͥ cupientes seruire pp̃
adu̾sam ualitudinẽ impediuntur.¬
Itẽ sux dare hẽ di iussus fu̾it hrͣs

Expanded text:
nium magis quam operam intellexit. ideoque si prohibet heres Titio seruire, peruenit ad libertatem. 'Stichus si heredi meo anno seruierit, liber esto': quaeintellegendum Pomponius scribit. sed et si quibusdam diebus aut ualetudo aut alia iusta causa impedimento fuerit, quo minus seruiat, et hi anno imputandi sunt: seruire enim nobis intelleguntur etiam h‹i›, quos curamus aegros, qui cupientes seruire propter aduersam ualetudinem impediuntur.Item si decem heredi dare iussus fuerit, heres
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ unusqnisꝙꝵ acciꝑe nolu̾it me¬
liuis c̃ dice̾. posse eũ eadem .u. alt̾i of¬
serentẽ ad lib̾tatẽ ꝑuenire. ¶ Sti¬
chus ticio si ꝑ trienniũ seruierit
uł si illi ocutũ oꝑas decłit liber

Expanded text:
unus quinque accipere noluerit, melius est dicere posse eum eadem quinque alteri offerentem ad libertatem peruenire. 'Stichus si Titio per triennium seruierit uel si illi centum operas dederit, liber
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dis qͣrenꝰ duatõne int̾empta ubio
accipiat. ꝙ post tẽpꝰ consetͥ pot̾at.
¶Si it̃a sit libtus seruo datã. si cͥn¬
qrrnio hr̃di seruienit. deiñ heres
si non patẽturꝰ cũ ibi seruire ñ statĩ
tẽ. ratio hiꝰ rei euidend ẽ. manu.
.N. ampltꝰ seruire ñ pot̾it. at is ꝙ̃ qͥs
ñ paciat᷑ sibi seruire. postea pati
abortum face̾t qr᷑ uno uto pot̾it tres
at. ul depon̾e̾ ĩ edẽ̾ petuniã consignatã¬
oꝑ. qͦ sub secuto scraĩ ad libtate̾ ꝑuenit¬
nͥ ẽ statu liber cui lib̾tas iestam lon¬
gum tempus collata est ut eo tp̃r
is qͥ manumissus est uiu̾e ñ possit. aut
situm difficilẽ ĩmo pene inpossidłẽ
cõdcõnẽ adieterit ut aliumde ea tib̾ta ͤ
obtinge̾ ñ possit. ueluti si h̾edi milde

Expanded text:
heredis, quatenus dilatione interempta ilico accipiat, quod post tempus consequi poterat. Si ita sit libertas servo data, si quinquennio heredi servierit, deinde eum si non pateretur eum sibi servire, non statim sset. ratio huius res evidenim amplius seruire non potest: at is quem quis non patitur si‹bi› seruire, postea pati abortum faceret, quia et uno utero potuit tres t, uel deponere in aedem pecuniam consignata subsecuto statim ad libertatem peruenit.Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est uiuere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optingere non possi
Abbreviated transcription (Latin):
ascend̾e capitoliũ iussũ alcende̾ ue¬
tet ⁊ si capue dare iussũ capuam
ite ire ꝓhib. nam qui ꝓhibet s̃¬
uum ꝓficisci intelligendus ẽ im¬
pedire magis uelle lib̾tatẽ qmͣ
oꝑis serui uti. s si uissũ cohr̃di
dare non paciatur unꝰ ex hr̃dibꝰ
dare eq̃ liber erit. s is cui uissus
erat dare ⁊ lib̾ e̾e familie herciscũ¬
de iudicio ab eo qͥ impedit ꝯsetiͣ¬
tur ꝙ sua int̾ eaͣt ꝓhibitũ statu¬
bertatẽ nsi totũ det. Int̾im igͣ
uendicare.u. nũmos dominꝰ eoꝵ
potest. s ⁊ si residuũ fuĩt solu¬
tũ. tuc ⁊̃ id alienatũ est cuius
añ dñtiũ ũ erat translatũ ita
pendebit p̃cedentis sũme alie¬
natio. sic tm̃ ut ñ retro nũmi
fiant accipientis. s tũc cũ resi¬
dua sũma fu̾it exsolitta. ¶Si
plus qm̃ uissus erat dederat
statu liber puta.x. iussis dare
.ix. dectit suie nũauit. siue insacculo de¬
dit. ꝑuenit ad ubertatẽ ⁊ sr̃fluũ pot̾

Expanded text:
pitolium iussum ascendere uetet, item si Capuae dare iussum Capuam ire prohibeat: nam qui prohibet seruum proficisci, intellegendus est impedire magis uelle libertatem quam operis serui uti.Sed et si iussum coheredi dare non patiatur unus ex heredibus dare, aeque liber erit: sed is, cui iussus erat dare et liber esse, familiae erciscundae iudicio ab eo qui impedit consequetur, quod sua intererat prohibitum statuotum det: interim igitur uindicare quinque nummos dominus eorum potest. sed si residuum fuerit solutum, tunc etiam id alienatum, cuius ante dominium non erat translatum. ita pendebit praecedentis summae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa fuerit exsoluta. Si plus quam iussus erat dederit statuliber, puta decem iussus dare uiginti dedit, siue numerauit siue in sacculo dedit, peruenit ad libertatem et superfluum potest
Abbreviated transcription (Latin):
Sicͥ s aũ cũ poss cõpendiaria aꝑta¬
re q̃ refectioni necc̃a sut̾ longiori i¬
tinere uelit asportare ut defiorem
cẽm eundi faciat impune ei uisfi¬
at qr ipẽ sibi ĩpedimento fit quo
minus reficiat.
ip.t.  pparet gͦ eũ qui ñ pati¬
fũr hoc congeri uim fact. qͦminus
quis ꝑficiat. plane si quis cũ poss
alia ꝑte agͥ. sine ĩcõmodo dñ fundi
ĩpensam asportare id eg̾it ut alia ꝑte
asportaret imꝑune ei uĩ fieri rec¬
te placuit. ¶ Hoc int̾cłcm ñ solũ

Expanded text:
Si quis autem, cum posset compendiaria adportare, quae refectioni necessaria sunt longiori itinere uelit adportare, ut deteriorem causam eundi faciat, impune ei uis fiet, quia ipse sibi impedimento sit, quo minus reficiat.um. Apparet ergo eum, qui non patitur haec congeri, uim facere, quo minus quis perficiat. Plane si quis, cum posset alia parte agri sine incommodo domini fundi impensam adportare, id egit, ut alia parte adportet, impune ei uim fieri recte placuit. Hoc interdictum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
dem. L Douare p̾sumꝰ aut ip̃i
nr̃a stipulantur. pupillꝰ aũ sñ tuto¬
ris auctoritate non pͭ. nouare. tu¬
tor pot̾ si hoc pu ͦ. expediat it̃ ꝓcu¬
rator om̃ bonoꝵ.

Expanded text:
m. Nouare possumus aut ipsi, uoluntate nostra stipulantur. Pupillus sine tutoris auctoritate non potest nouare: tutor potest, si hoc pupillo expediat: item procurator omnium bono
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatas ẽ. unus ex mandatoribꝰ
cũ iudicati ꝯueniri ceꝑit posse eũ
desiderare. ut adu̾su eos qui idem
miie modios tritici fide tus eẽ iu¬
bes. non obligagur fideussor quli
aliam rem. qmͣ que creclitn est. fi¬
deussor obligar non pot᷑. qr non

Expanded text:
demnatus est unus ex mandatoribus, cum iudicati conueniri coeperit, posse eum desiderare, ut aduersus eos, qui idem mille modios tritici fide tua esse iubes?', non obligatur fideiussor, quia in aliam rem, quam quae credita est, fideiussor obligari non
Abbreviated transcription (Latin):
mitur ꝙ tutelam ultro usdebitur
affectasse. tñ si ỹdoneos ẽẽꝰ ꝓbetur
non ex testõ. s ex decreto tutor
dandus est. nec excusatõ euis ad¬
inticetur qr consensisse uideturꝰ
uolũtati testatorss

Expanded text:
tro tutelam uidebitur affectasse, tamen, si idoneus esse adprobetur, non ex testamento, sed ex decreto tutor dandus est. nec excusatio eius admittetur, quia consensisse uidetur uoluntati testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
subreptoꝵ crimen non ẽẽ iudicii¬
p nisi testm̃ alicuiꝰ subreptum
qui in rõnib tabulis litt̃is puͣ
quid celau̾int subripueruit de¬
leu̾int. subieceruit. resignau̾int
eadem pena affici sołe dubium
non est.

Expanded text:
subreptorum crimen non esse publici iudicii, nisi testamentum alicuius subreptum qui in rationibus tabulis litteris pubquid celaverunt subripuerunt deleverunt subiecerunt resignaverunt, eadem poena adfici solere dubium non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e. ⁊ alieno noĩe possidere. n am̃is
possid cuiꝰ noĩe possidetur. ¶p¬
curato r alione possõm p̃stat mĩste¬
rium. ¶ Si furioso quem sue m̃tis
existimas. eoꝙ forte in cõspectu ĩ¬
umbrate quietis fu̾it ꝯstitutus
rem tradid̾is. licet ille ñ er̾ adem¬
ptus possõm tu posside̾ desinis.
Sufficit quippe te dimitt̾e possõnẽ¬
qmͣ si tnͣsferat ĩmo uuit dimitt̾e
qr existimat se tnͣsferre. ¶ Si nẽ¬
ditorem ꝙ em̃im deponere ĩ domo
mea iusserim ꝓosside̾ me c̾tũ esp
qmͣꝙͣ id nemõ attĩg̾it. aut si uici¬
nũ michi fundũ ĩcato uenditor
ĩ mea turre demonstret uacuas
possid̾e cepr ꝙͣ si pedem funb ĩtulis¬
sem. ¶Si dũ maliena ꝑte fũdi
sũ aliꝰ quisqmͣ aĩo possõnis intra¬
uerit non decsisse me possid̾e existi¬
mandus sũ facie expulsurꝰ finibus
simulatꝙ sciero. Rursus si cũ mag¬
na ui ingressus est ex̃citus eam tm̃ũ¬

Expanded text:
lieno nomine possidere: nam possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae possessioni praestat ministerium. Si furioso, quem suae mentis esse existimas, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinis: sufficit quippe dimittere possequam si transferat: immo uult dimittere, quia existimat se transferre. Si uenditorem quod emerim deponere in mea domo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum att‹i›gerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uenditor in mea turre demonstret uacuamque possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem. Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero. Rursus si cum magna ui ingressus est exercitus, eam t
Abbreviated transcription (Latin):
an cion .R̾. in ꝓmptu ẽ ut possid̾e
desient. Q scriptũ est ap̃ uet̾e̾s
neminẽ sibi cñm possõnis posse mu¬
tare. credibile ẽ de eo cogitatũ qͥ
⁊ corꝑe ⁊ aĩo possoĩ incũbens hoc
solũ statuit ut atia ex cã id possi¬
deret ñ siquis dimissa possõne pͥ

Expanded text:
 in promptu est, ut possidere desierit. Quod scriptum est apud veteres neminem sibi causam possessionis posse mutare, credibile est de eo cogitatum, qui et corpore et animo possessioni incumbens hoc solum statuit, ut alia ex causa id possideret, non si quis dimissa posse
Abbreviated transcription (Latin):
ne uti accessione an possit. ⁊ placuit
ñ eẽ dandam hnͣc adiectõ accessionẽ
q̃ clam hĩta ẽ. p̃done possidente ¶ Si
uissu iudicis res mͥ restituta sit atte¬
ssionẽ eiꝰ ẽẽ michi dandam placuit
s et legͥatario dandum accessionẽ
eiꝰ temꝑis quo fuit apud testatorẽ.
¶Sciendũ ẽ an he̾dis possõ ei accedat¬
⁊ iũdeamus. ⁊ puto suĩ pure. siũ sub
condicõne fuĩt relictũ dicendũ ẽ id¬

Expanded text:
ne accessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est. Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit. Sed et legatario dandam accessionem us temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. an heredis possessio ei accedat, videamus: et puto, sive pure sive sub condic
Abbreviated transcription (Latin):
s utttur. uti d cũ sua cã. suis q ui¬
cus. Deniꝙ adctimꝰ in accessions deii.
dam ⁊ p̃cario uenditoris. ¶Pret̾c̃e
cessione uti possit ex ꝑ᷑ eiꝰ. ⁊ sunt qui
putent non posse qr uendicõnis est
tesolutõ redibitõ. ali empto᷑
uenditoris accessione usurũ ⁊ uen¬
ditorẽ emptoris ꝙ mag̃ ꝓbandũ
pnto si liber hõ. uł alienus seriuis
cũ bona fide seruiret ꝯꝑauerit ⁊ a

Expanded text:
toris, uti debet cum sua causa suisque uitiis: denique addimus in accessione de ui et clam et precario uenditoris. Praeterea cessione ut possit ex persona eius. et sunt qui putent non posse, quia uenditionis est resolutio redhibitio: alii emptorem uenditoris accessione usurum et uenditorem emptoris, quod magis probandum puto. Si liber homo uel alienus seruus, cum bona fide seruir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorus expludi possit. ne fi¬
deiussores pͥoris ꝓcuratoris tene
obligari fideiussores. siam ĩstip¬
ulatione cauetur. non petiturum
eum. cuiꝰ de ea nr accõ peticõ ꝑse¬
cutio sit. et ratũ hĩturũ o̾s ad qͦs
ea res ꝑtinebit. hic autẽ qͥ pro¬
curator non erat nͨ accõm nec

Expanded text:
curatoriis excludi posset, num fideiussores prioris procuratoris tenerobligari fideiussores: nam in stipulatione cauetur non petiturum eum, cuius de ea re actio petitio persecutio sit, et ratum habituros omnes, ad quos ea res pertinebit: hic autem, qui procurator non est, nec actionem nec
Abbreviated transcription (Latin):
ti debetur. ⁊ ita pomp̃. ꝓbat. ergo
si ex causa q̃ inficiatioẽtresait. uel
penali debetur. dicendũ ẽ id solutũ
uideri ꝙ pene habet lib̾atõnẽ.

Expanded text:
ti debetur, et ita Pomponius probat. ergo si ex causa quae infitiatione crescit uel poenali debetur, dicendum est id solutum uideri, quod poenae habet liberationem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Miles qͥ ex carcere deto gla¬
dio erupit pena capitis pu¬
nitur. eadem pena tenetur.
⁊ qui cunreo quem custodieb¬
at deseruit.¶Miles quisͥ
manus intulit. nẽc fcm̃ ꝑe¬
git. nisi in pacientia doloris
aut morbi. luctus. ue alicuiꝰ

Expanded text:
.Miles, qui ex carcere dato gla.Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit.Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusue alicui
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ releganturꝰ quod si eo
mulier. aut homo perierit sũ¬
mo supplicio afficiutur. ¶ Tes¬
tamentura ꝙ nuillo iure ual¬
impune supprimitur nichił .n.
est quod ex eo aut petaturꝰ
aut consistere possit. ¶ Ql
usui testm̃ apparuit. recitaue¬
rĩt. resignauer̃t. penas corme¬
lie tenetur. ⁊ plerumq hu¬
miliores aut in metallũ dãp¬
nantur. aut honestiores in
insulam deportantur. ¶ Si
quis instrumentum locis
sue ꝙ procuratore adu̾sario
proditum c̾e conuscerit pro¬
curator si humilior sit in me¬
tallum dampnantur. Si hones¬
midia in perpetuum relega¬
tur. ¶ Instrumenta penes
se deposita quicũ alteri al¬
tero absente reddiderit uł
adu̾sario prodid̾it pro ut
ꝑsone condicionẽ aut metal¬
lum dampnatur. aut in in¬
sulam deportatur. ¶Indi¬
ces pedanei si pecuniam cor¬
rũpti õe dicantur. plerũꝙͣ
a p̾side se aut curie submouen¬
tur. aut mexilium mittunt᷑
aut ad tempus releguntur¬

Expanded text:
bonorum relegantur. quod si eo bonorum relegantur. quod si eo mulier aut homo perierit, summo supplicio adficiuntur. Testamentum, quod nullo iure ualimpune supprimitur: nihil est enim, quod ex eo aut petatur aut consistere possit. Qui vivi testamentum aperuerit recitaverit resignaverit, poena Corneliae tenetur: et plerumque humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur. Si quis instrumentum litis suae a procuratore adversario proditum esse convicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honesmidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit vel adversario prodiderit: prout personae condicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corrupti dia praeside aut curia submouentur aut in exilium mittuntur aut ad tempus releg
Abbreviated transcription (Latin):
erinog̃. R In metallum
s et in ministerium metallo¬
dum ob utilitatem popularis
annone promodo admisit
extra ordinẽ uindicari placu
ex metallo publico princi¬
pis uel ex moneta sacra fura¬
tud sit pena metalli uel exili¬
ipunitur. ¶Transfuge
ad hostes uł conesliorum nr̃o¬
rum renunciatores. aut usui
exuruntur. aut furca suspet¬
⁊ tumultus populo conscitato
ꝓ qualitate dignitatis. ant
in furcam tolluntur. aut
bestiis obiciuntur᷑ aut inĩsuls
deportantur. ¶ Qui nondum
uiri potentes uirgines corrum¬
perint humiliores ĩ metaltum
dampnantur honestiores in
insulam relegantiit. aut in
exilium mittuntur. ¶ Que
se sue nummis redemptũ nõ
ꝓbau eyit. libertatẽ petere
non. potest. ampliꝰ est idem
domino q sub pena uinculo¬
rum redditurꝰ. uel si ipie dñs
malit in metallum dampna¬
aut amatoriũ potulum dant.
Et si dolo non faciuint. tamen
quia mali exempli est res. hu¬
miliores in metallum. honẽsti¬
ores in insisiam amira parte

Expanded text:
epitomarum.In metallum, sed et in ministerium metalli‹c›odum ob utilitatem popularis annonae pro modo admissi extra ordinem uindicari placuiex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur.Transfugad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatiores aut uiui exuruntur aut furcae suspenet tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut ‹in› insulam deporta‹n›tur.Qui nondum uiripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittuntur. Qui se suis nummis redemptum non probauerit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub poena uinculorum redditur, uel, si ipse dominus malit, in metallum damnaaut amatorium poculum dant, etsi id dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ ex heredib uł ad quos ea res ꝑ¬
tiq uoluerit ne a legatario possidere
debemꝰ si ꝑseu̾et sat̃ilatũ scilicet ut
si ñ ꝑseueret tantũ mutatur in
possõnẽ legatoꝵ seruandoꝵ causa.¬
¶ Satdatũ sit arbitror si sic satis¬
datũ sit ut legatario. uł ipo iure
acqͥsita sit p̃donea cautõ. uł ꝑ man¬
dati accionẽ acquiri possit ⁊ tunt ĩ

Expanded text:
ad quos ea res pertinet, uoluerit rem a legatario possideri, debemus 'si perseueret satisdatum', scilicet ut, si non perseueret cautum, mittatur in possessionem legatorum seruandorum causa.Satisdatum sic arbitror, si sic satisdatum sit, ut legatario uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati actionem adquiri possit
Abbreviated transcription (Latin):
ex eclicto meo illi possõ data ẽ ꝙ
de hiis bonis ꝓ herede aut ꝓ posso̾re
as. ¶ Hoc int̾tlictũ restitutoriũ
est.s̃ ad uniu̾sitatẽ bonoꝵ ñ ad sin¬
gulas res ꝑtin. et appellatur quo

Expanded text:
ex edicto meo illi possessio data est, quod de his bonis pro herede aut pro possessore as'.Hoc interdictum restitutorium est et ad uniuersitatem bonorum, non ad singulas res pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
sideret int̃tlictũ cess. Qd̾ si ante aditã
hereditatẽ bonoꝵ ue possõnẽ agni¬
tam hoc scm est iectius dicetur eam
uolunta non noce debere. ¶Si due
res legate sint. alt̾a ex uoluntate oc¬
cupata. alt̾a nõ ñ ex uolũtate eueniet
ut altera reuocari possit alt̾a non. Idẽ¬
ꝑs non ex uoluntate occupatil ẽ. sam
pars sola ꝑ intdictũ anfercarꝰ.¶l¬
dlud ẽ tenendũ siic ate. siue ab eo
uicinus locũ successisti possideri anidͥe
ceptũ est fque int̾elicio huit locumo
fore. ¶In iocũ successisse accipiius
siue ꝑ uniu̾sitatẽ siue in rem singła¬
rem sit successum. ¶Pdest autẽ possi¬
dere quociens uoluntete eius ad quẽ
ca res ꝑtinet possid̾i ceptũ ẽ. s ⁊ s
postea uolũtas accesserit eiꝰ ad ꝙ̃ ea

Expanded text:
interdictum cesset: quod si ante aditam hereditatem bonorumue possessionem adgnitam hoc factum est, rectius dicetur eam uoluntatem non nocere debere.Si duae res legatae sint, altera ex uoluntate occupata, altera non ex uoluntate eueniet, ut altera reuocari possit, altera non. idems non ex voluntate occupata est: nam pars sola per interdictum auferetur. Illud tenendum, sive a te sive ab eo, in cuius locum successisti, possideri aliquid coeptum est, interdicto huic locum fore. in locum succesiue per uniuersitatem siue in rem ‹sit› successum.Prodest autem possedisse, quotiens uoluntate eius, ad quem ea res pertinet, possideri coeptum est: sed et si p
Abbreviated transcription (Latin):
tencature suie ꝓ legato possideat:¬
⁊ hoc int̾licto teneatur q̃mad̾ so¬
q̃ potiꝰ accio tencat. nam duas dit¬
tmꝰ ꝓcestati ex altera nos uel¬
le consequi ꝙ nos contingit¬
¶ Siquis ex mortis cã donatione pos¬
sideat utiq cessabit hoc int̾lictum
qr portio legis falcidie ap̃ heredẽ
ipo iure remaneat. ⁊ si corꝑalit᷑
res in solidũ tnͣslate sunt Qui u̾õ
ex causa precept̾ois possid utiq
tenetur hoc int̃tlicto. s pro ea sci¬
licet ꝑte qmͣ iure legati habet nõ
ati uni ex heredib legatũ sit
Nam. ⁊ hic dicendũ est ꝓ ea ꝑte
qua heres ẽ cessare int̾clictũ.¶ Qe¬

Expanded text:
deat, hoc interdicto teneatur, quemadmoquae potius actio teneat: nam duas dictamus protestati ex altera nos uelle consequi quod nos contingit.Si quis ex mortis causa donatione possideat, utique cessabit interdictum, quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporaliter res in solidum translatae sunt: Qui uero ex causa praeceptionis, utique tenetur hoc interdicto, sed pro ea scilicet parte, quam iure legati habet, nonati uni ex heredibus legatum sit: nam et hic dicendum est pro ea parte, qua heres est, cessare int
Abbreviated transcription (Latin):
heredi. ⁊ cisĩ equissimũ est uisum
p̃tori unũc̃q non sibi ip̃m ius
dic̾e̾ occupatis legatis. s hoc ab
herede petere. ¶ Rediguntur¬
gͥ ad heredes ꝑ hoc int̾elictũ. ea q̃
legatoꝵ noie possidentur ut ꝓ¬
inde legatarii possint eũ ꝯuenire.
nec non cet̾os quoq successores.¬
¶Quia aũ non nũꝙͣ incertũ ẽ
utrũ quis ꝓ legato an ꝓ herede
uł ꝓ possõre possideat bellissime
adrianus rescripsit hereditutis
possõnẽ peticõnẽ instituendam
⁊ hoc interlictum reddendũ ut

Expanded text:
im aequissimum praetori uisum est unumquemque non sibi ipsum ius dicere occupatis legatis, sed ab herede petere: redigit igitur ad heredes per hoc interdictum ea, quae legatorum nomine possidentur, ut perinde legatarii possint eum conuenire.Hnec non ceteros quoque successores.Quia autem nonnumquam incertum est, utrum quis pro legato an pro herede uel pro possessore possideat, bellissime Arrianus scribit hereditatis petitionem instituendam et hoc interdictum reddendum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
situm furci actione̾. non hñis .s
id̾o addita. sic ut int̾sit nra. nõ
ẽẽ maptam. Nlam ⁊ furti actionẽ
hõ si in re deposita. culpã quoq
mercedem accepi utiliꝰ dicendum
c̃. Et si cess accio furti ob rẽ depo¬
sitam ẽẽ tr̃a in bonoꝵ raptorũ
accionẽ. qr ñ minima differenti¬
a est int̾ eũ qui clam fecit. et eum¬
qui rapint cũ ille celet suũ delic¬
admittat. Siquis igitur int̾g̃e
sua. uł modice docebit. d hr̃e ĩ bo¬
noꝵ raptoꝵ accõnẽ. ¶ Sifugi¬
tuus meus qͣsdam res instruendi
sui cã ement. heeq rapte sint

Expanded text:
i actionem non habemus. sed ideo addidi 'si intersit nostra non esse raptam': nam et furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque mercedem accepi. Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem depositam, esse tamen ui bonorum raptorum actionem, quia non minima differentia est inter eum qui clam fqui rapit, cum ille celet suum delic publicum admittat. si quis igitur interesse sua vel modice docebit, debet habere vi bonorum raptorum actionem. Si fugitivus meus quasdam res instruendi sui causa emerit eaeque raptae sint,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba. ¶ Hoc enĩ quidẽ ait hoĩ¬
ut siue solus sic fecerit uim. siũ
ĩ homĩb coactis uł armats. uel
in ermib hoc edcõ teneaturꝰ.¬
¶ Dolr mali mentio hic. et uim
in sc ht̃. Nam qui uim facit dolo
.m. facit. ñ tñ qui dolo .m. facit.
utiq et nim facit. ita dolidhabet
in se.⁊ iũ ⁊ sine ui. sicpud callide
adinissũ est eq̃ continebitur. ¶ Dã¬
pni p̃tor inquid. oĩa ergo dam̃p¬
ua continz. et clam destina. s
non puto clam destina contineri
s e que uiolentia ꝑmixta sunt:¬
¶ Et cum quis recte diffiniet si qui¬
dem solus admisit ñ ui non con¬
tineri hoc edc̃o. et siquid hoĩbus

Expanded text:
uerba: hoc enim, quod ait 'hominuerba: hoc enim, quod ait 'homint siue solus uim fecerit si coactis uel armatis uel inermibus hoc edicto teneatur. Doli mali mentio hic et uim in se habet. nam qui uim facit, dolo malo fecit, non tamen qui dolo malo facit, utique et ui facit. ita dolus habet in se et uim: et sine ui si quid callide admissum est, aeque continebitur. 'Damni' praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed non puto clandestina, sed ea, quae uiolentia permixta sunt. etiam quis recte definiet, si quid solus admiserit quis non ui, non contineri hoc edicto, et si quid ho
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Qui rem rapult. et fur¬
ti nec manifesti tenetur induplũ
et ui bonoꝵ raptoꝵ ĩ quadrup¬
noꝵ raptoꝵ deneganda est. fo¬
rti actio.si añ furti actũ est. ñ est
illa deneganda. ut tm̃ id quod
amplius in ea est consequatur.
m homĩb coactis dampni quid
scm̃ cẽ dicetur. suie cuiꝰ bona.
rapta ẽẽ dicentur. in eũ qͥ fecisse
dabo. Si seruus fetisse dicetur
in dpm̃r iudiciũ norale dabo.
passũ docere põssit puͣ᷑. iudicio
inus tã denegandã accionem.
eligentib priuatã ꝑsetatio
ad hoc ip̃m homines colligit
armatos ut dampnũ det bo¬
na ue rapiat. Siue igit᷑ ipẽ qͥso¬
gat homines. siue ab alio coactis
utitur ad rapiendũ. dolo .m. fac̃e
indctur. ¶ Hoĩes coactos acciꝑe
dehemus ad hoc coactos ut dam¬
puum darctur.n aditur qͣles
hoĩes. qualescũ÷ siue liberos sine
seruos. S et si unus homo coactꝰ
sit. ad huc dicemus hoĩes natos
coactos. ¶Ite̾ si ꝓponas solam
dampnũ dedisse. non puto defice̾

Expanded text:
um Qui rem rapuit, et furti nec manifesti tenetur in duplum et vi bonorum raptorum in quadrupnorum raptorum, deneganda est furti: si ante furti actum est, non est illa deneganda, ut tamen id quod amplius in ea est consequatur. malo hominibus coactis damni quid factum esse dicetur sive cuius bona rapta esse dicentur, in eum, qui id fecisse dabo. item si seruus fecisse dicetur, in dominum iudicium noxale dabo'.passum docere possit, publico iudicio esse denegandam actionem eligentibus priuatam persecutionad hoc ipsum homines colligit armatos, ut damnum det bonaue rapiat. S‹i›ue igitur ipse quis cogat homines siue ab alio coactis utitur ad rapiendum, dolo malo facere uidetur. Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum daretur. Neque additur, quales homines: qualescumque siue liberos siue seruos. Sed et si unus homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos. Item si proponas solum damnum dedisse, non puto deficere
Abbreviated transcription (Latin):
locata. sũ ⁊̃ pignorata ꝓponatur.
siue deposita ap̃ me. sicut int̃sit
mea eam ñ auferri. siue bona fi¬
de a me possideatur. sũi ussi fruc¬
tum in ea hãm. ł quis aliu̾s ĩtsit᷑¬
mea non rapi. dicendũ ẽ m cõpetẽ
hanc attionẽ. ut ñ dnĩũ accipiã.
s illud solum qex bonis meis. hoc
est ex sub̾a̾ mea res ablata ẽ ꝓpo¬

Expanded text:
locata siue etiam pignerata proponatur locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructum in ea habeam uel quod aliud imea non rapi: dicendum est competere mihi hanc actionem, ut non dominium accipiamus, sed illud solum, quod ex bonis meis, hoc est ex substantia mea res ablata esse propo
Abbreviated transcription (Latin):
uliantis .ł. Si genina arbor el¬
set. et supͣ t̾ram iunctura eiꝰ emi¬
neret. una arbor eẽ uidetur. set
si id & ungeretur non extaret
totidem arbores sunt quot spẽs
ex lege aquilia actum sit. initer¬
dicco ꝙ ui aut clam reddito absol¬
uetur. Si sat̃ pͥma cõdc̃pnatione
gtauauerit reum idex in anem¬
te nichominꝰ actionc ex lege .xi.¬

Expanded text:
or esset et supra terram iunctura eius emineret, una arbor uidetur esse. sed si id qua iungeretur non exstaret, totidem arbores sunt, quot speciex lege Aquilia actum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnatione grauauerit reum, manente nihilo minus actione ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
debet. et error p̃sidũ. aut eł qͥ de ⁊e
Aliquid ꝓnũciauit. aũ eoꝵ qͥ ccͣ for¬
mam iuris mansisse te in ordinẽ
iniuria non ẽ impediendꝰ quo
minꝰ duob iudicus. ⁊ suã ĩ iuriã
ꝑsequaturꝰ. ⁊ filii.

Expanded text:
debet error praesidum aut eius, qui de te aliquid pronuntiauit, aut eorum, qui contra formam iuris mansisse te in ordine diniuria, non est impediendus, quo minus duobus iudiciis et suam iniuriam persequatur et filii.
Abbreviated transcription (Latin):
e hoc iure utimur ut tñ ⁊ si appłło
interposita sit tm̃ ap̃ eundẽ indi¬
cem a quo quis ꝓuocauit compei¬
letur alias causas si quas habet
agere ne utetur hoc p̃cextu qĩ ad

Expanded text:
e hoc iure utimur, et, tametsi appellatio interposita sit, tamen apud eundem iudicem, a quo quis prouocauit, compelletur alias causas si quas habet agere: nec utetur hoc praetextu, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit manumͣt̾e. hic enĩ conferenda er̃
Q inͣtitas emolum̃ti q̃ ad eũ ꝑuenitꝰ
ex iudicio eiꝰ qͥ rogiuit cũ p̃cio coꝵ
quos rogatus est manumitt̾e. Set
et si hat lege seruus fũit donatus
ut manumitat᷑ ꝑ mittendũ crto
manumtit̾e. nec ꝯstitõ diui marci¬

Expanded text:
tus fuit manumittere: hic enim conferenda erit quantitas emolumenti, quae ad eum pervenit ex iudicio eius qui rogavit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere. Sed et si hac lege ei servus fuerit donatus, ut manumittatur, permittendum erit manumitte
Abbreviated transcription (Latin):
atq siquis alud ⁊ aliud scipulatus
sit. tot stipułones sũt quot corꝑa¬
si a fure hoĩom stipulatus sĩ q̃sitũ
ẽ an stipulatõ ualeat. mouet qõnẽ
quis rem suã stipulatus ẽ. ⁊ cõstat
siquidẽ ita scipulatus sim ꝙꝑ ex cã
latus fuero nulliꝰ momĩti ẽe stipuia¬
tionẽ ꝙsi postea sine mora decessis¬
se ꝓponaturͥ sernus nõ teni fure
condicione. Marcelł. ait qmͣ diu enĩ
uiuit cũ dici pot̾it. at si decessisse ꝓpo

Expanded text:
at si quis illud et illud stipulatus sit, tot stipulationes sunt, quot corpora.Si a fure hominem sim stipulatus, quaesitum est, an stipulatio ualeat. mouet quaestionem, quis rem suam stipulatus est. et constat, si quidem ita stipulatus sim: "quod ex causa ri stipulatus fuero, nullius momenti esse stipulationem. quod si postea sine mora decessisse proponatur servus, non teneri furem condictione Marcellus ait: quamdiu enim vivit, condici poterit, at
Abbreviated transcription (Latin):
si ã flum̃ pͥuatũ sit cessabit ĩt̾¬
desñ nicħ enĩ differt a cet̾is locis
pͥuatis flum̃ pͥuatũ. ripa ã eius
ita recte diffinietur id cy flumen
continet naturalẽ rigorẽ sui curerꝰ
tenens. cetmn si qñ uł p̃mbribus
uł mari uł qua alia rõne ad tẽpꝰ
excreuerit. ripas ñ mutat. neq
denicẜ dix̃ uilũ q̃ increm̃to suo e¬
gỹptũ oꝑitur ripas suaᷤ muta¬
te uł ampliare. nam cũ ad ꝑpet¬
uam sui mensurã redierit ripe
aluei eius munende ft̃. Si tamẽ¬
flumen naturalitꝰ creu̾it ut ꝑpe¬
tuum intrementũ nactũ sit. aut alio fl¬
umine admixto. uł qua alia rõne dicen
in pu. loco fieri. Illa enĩ insula. aut oc¬
cupantis ẽ si lunitati agri fu̾int aũ eiꝰ
cuiꝰ ripam contingit. aut si ĩ medio alue¬
tis alueus fiet. certe desinnit ẽe pu ͭ ͤ ᷤ
ille ⁊̃ alueus quẽ sibi flumen fecit. ⁊
sit ꝑ cimͣ fluit publicũ flum̃. nͥominꝰ
publicũ sit.⁊ Ideo siquid ibi fiat ĩ flu¬

Expanded text:
si autem flumen privatum sit, cessabit interdictum: nihil enim differt a ceteris locis privatis flumen privatum. Ripa autem ita recte definietur id, quod flumen continet naturalem rigorem cursus sui tenens: ceterum si quando vel imbribus vel mari vel qua ait, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muniendae sunt. si tamen naturaliter creuerit, ut perpetuum incrementum nanctus sit, uel alio flumine admixto uel qua alia ratione, dub uidetur in publico fieri. illa enim insula aut occupantis est, si limitati agri fuerunt, aut eius cuius ripam contingit, aut, si in medio aluetis alueus fiet: certe desinit esse publicus. ille etiam alueus, quem sibi flumen fecit, etsit, per quam fluit publicum flumen, nihilo minus publica fit: et ideo si quid ibi fiat, in flu
Abbreviated transcription (Latin):
p quis iniecit tanti in eum uie
rate actio dabitur qnͣti euis in¬
terest cuiꝰ fundo iniutia irto¬
gata est. ¶ Qui uiam .p. exa¬
rau̾it ad mimitõnẽ eiꝰ sotus
compellitur¬

Expanded text:
 quis reiecerit, in tantum in eum uiae receptae actio dabitur, quanti eius interest, cuius fundo iniuria inrogata est. Qui uiam publicam exarauit, ad munitionem eius solus compellitur
Abbreviated transcription (Latin):
at siue quid s id flumen ripã uc eiꝰ¬
fcm̃ ĩm issũ habes quo statio it̃q na¬
nigis deterior sit. fiat restituas.
¶Suꝑius int̾clictũ ꝓhibitoriũ
eit. hoc restitutorium ad eamdem
cãm ꝑtiuens. Iubetur aũ isqͥ fcm̃¬

Expanded text:
at siue quid in id flumen ripamue eiat siue quid in id flumen ripamue eius immissum habes, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat, restituas'. Superius interdictum prohibitorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens. Iubetur autem is,