comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siority ints in iui roteat ut̃ ois ciuitatis sie dẽt¬
stabilior cũ hostes bello urbẽ ceꝑe. ancũ exitia¬
biltir̃nus ui atq amissis opp̃ssit oĩaq capte
urbes patiũtur passi sumꝰ ⁊ cũ max umne patimur
nos lib̾isq nr̃os ⁊ cõuiges edidit. Unũ est de quo
nosatũ ꝗ nos queri religio infixa cũos cegit et uos
cipiatis. Fanũ est apud nos proẜ pine de ciuꝰ scĩ¬
tate tẽpli tredo ciliꝙͣ famã adues ꝑuenisse. pre ri-
bello ꝗ cũ exicilia rediẽs loctos classe pieter uehe¬
runt. int̾ alia feda q ꝓpt̾ fidẽm ergu uos ĩ ciuitu¬
tem ur̃um facinora edidit thesauros quoq ꝓser¬
pine intuctos ad eñ diẽ spoliauit atq ita peciũa
in naues ĩposita ⁊ ip̃e terta ẽ ꝓfectus. Quid ergo
cucĩt. p̾. e̾. classis postero die fedissima tẽpestate
lacerata eẽsq naues que sacͣam peciĩq habuer̃t
inlitom nr̃a eiecte sunt. Quatãta clade edoctus

Expanded text:
sit. uix ratio iniri potest uter casus ciuitati sit detestabilior, cum hostes bello urbem cepere an cum exitiabilis tyrannus ui atque armis oppressit. omnia quae captae urbes patiuntur passi sumus et cum maxime patimur,nos liberosque nostros et coniuges edidit. 'unum est de quo nominatim et nos queri religio infixa animis cogat et uos cipiatis. fanum est apud nos Proserpinae, de cuius sanctitate templi credo aliquam famam ad uos peruenisse Pyrrhi bello, qui cum ex Sicilia rediens Locros classe praeterueheretur, inter alia foeda quae propter fidem erga uos in ciuitatem nostram facinora edidit, thesauros quoque Proserpinae intactos ad eam diem spoliauit atque ita pecunia in naues imposita ipse terra est profectus. quid ergo euenit, patres conscripti? classis postero die foedissima tempestate lacerata omnesque naues quae sacram pecuniam habuerunt in litora nostra eiectae sunt; qua tanta clade edoctus
Abbreviated transcription (Latin):
.p. scipio ne publice q̃ri uellet ea q̃ locris nefa¬
rie ĩ decs hoĩes q facta. ee̾nt. iussu aut uolũ tate
.p̾. Scipioĩs facta eẽnt legatos micterẽt messanã.¬
ibi. se cõsilio cognaturũ. locrẽses pretori legatiso
tatis sue dolucit. eũ eẽ uirĩ quẽ amicũ sibi pͣ
inimicũ mallet esse. pro certose hr̃e. neqͥ uissu
neq uolũtate .p. scipioĩs tot tãnefata con¬
missa s haud pleminio nimiũ aut sibi pari
rreditũ cuit uatũ insitũ ꝗbustã ẽẽ. ut magis
pertari noluit ꝙͣ sutis animi ad iũdicũta rec¬
cãta libeũt. ⁊ p̃.ñ. ꝗ cõsilio aut medicrr onͣ
dẽptũent descipione crgnoscendi. plerauiua

Expanded text:
P. Scipione publice queri uellent ea quae Locris nefarie in deos hominesque facta essent iussu aut uoluntate P. Scipionis facta esse, legatos mittereibi se cum consilio cogniturum. Locrenses praetori legatisqutatis suae doluerit, eum esse uirum quem amicum sibi quam inimicum malint esse; pro certo se habere neque iussu neque uoluntate P. Scipionis tot tam nefanda commissa, sed aut Pleminio nimium aut sibi parum creditum, aut natura insitum quibusdam esse ut magis peccari nolint quam satis animi ad uindicanda peccata habeant. et praetori et consilio haud mediocre onus demptum erat de Scipione cog
Abbreviated transcription (Latin):
tuscã ligurũq ꝗmõtanoꝵ captiuos cãtha¬
ginẽ ꝑportãtes tradit. In bructus nicħ fer¬
me ãno eo memoriabile gestũ. Pestilenaaĩ¬
cesẜat par dade tromanos penosq nisi quo
punicu ex̾citũ suꝑ morbũ cia fumes adfẽc.
ꝓ uinonis lacinet templũ estate hãnibul e¬

Expanded text:
ruscam Ligurumque et Montanorum captiuos Cartharuscam Ligurumque et Montanorum captiuos Carthaginem portantes captas tradit. in Bruttiis nihil ferme anno eo memorabile gestum. pestilentia incesserat pari clade in Romanos Poenosque, nisi quod Punicum exercitum super morbum etiam fames adfecit. propter Iunonis Laciniae templum aestatem Hannibal e
Abbreviated transcription (Latin):
teposita q .x. longis nauib instacione ad psi¬
diũ relictis ceteis caͣthaginẽ missis adtuẽta
maritimã orã qu fama erat scipionẽ traiectur̃
ip̃e societate cũ ĩgaunis qͦꝵ gr̃am malebat cõ¬
posita mõtunos ĩstituit oppugna. et cescebat
hasdrubale cũ ex̾citu deleto bienio añ forent
letati sipar aluid in de bellũ duce tãtũ muta¬
to orirctur curã ĩgentẽ accenditpatib. Itaq
q m̃. liuio ꝓ cõs. exectui̾a uolonũ ex̾citũ admo¬
uere ariminũ uisserũt .q. cq̃ seriilio. pñ. ne¬
gotiũ tatũ ut siere.p̃.p̃. censeret esse ut hanã
legiones ĩꝑie ind̾rctur dato exurbe duci iubeͣt
m̾. ualenꝰ leuinus arretiũ eas legiones duxit
Eisdẽ dieb naues honerare penoꝵ ad octogĩta
circa sardiniã. ab. ẽ. octauio qui prouĩcie pri¬
erat captas eas celius frumc̃to misso ad han¬
nibalẽ cõmentuq nustas: ualerius p̃dũ ec¬

Expanded text:
deposita et decem longis navibus in statione ad praesideposita et decem longis navibus in statione ad praesidium relictis, ceteris Carthaginem missis ad tuendam maritumam oram, quia fama erat Scipionem traiecturum, ipse societate cum Ingaunis, quorum gratiam malebat, composita Montanos instituit oppugnare. et crescebat Hasdrubale cum exercitu deleto biennio ante forent laetati si par aliud inde bellum duce tantum mutato oreretur, curam ingentem accendit patribus. itaque et M. Liuium proconsulem ex Etruria uolonum exercitum admouere Ariminum iusserunt, et Cn. Seruilio praetori negotium datum ut, si e re publica censeret esse, duas urbanas legiones imperio cui uideretur dato ex urbe duci iuberet. M. Ualerius Laeuinus Arretium eas legiones duxit. iisdem diebus naues onerariae Poenorum ad octoginta circa Sardiniam ab Cn. Octauio , qui prouinciae praeerat, captae; eas Coelius frumento misso ad Hannibalem commeatuque onustas, Ualerius praedam Et
Abbreviated transcription (Latin):
quibus prefuisse fatiłius cũ assuetis ĩꝑio
tc̃ gesturũ tetꝰ ꝑ misit. Et prctores diuersi
in prouĩcias profecti. Et ꝗa recunia ad
fellũ de erat agri cãpani regionem fossa
greta ad mare nersam uentere qͥstoẽs uissi
udicio quoq ꝑmisso. ꝗa ager ciuis cumpa
eẽt ꝑs decima q. cñ. ẜuilio. pr̾. urbis nego¬
tium datum. ut canpuni ciues ubi cuiq
nimadu̾tẽt ꝙ ĩeos qui alibi habitarẽt. Eade
estate mago amilcanis filiꝰ ex minoe baliciꝵ
ĩsula ubi inb hiberna̾t iuuẽtute lecta ĩclassẽ
ĩposita ĩ italiã trĩgĩta ferme testaͣtis nauib. ꝯ
młtis oneratus. duodec̃i milia peditũ duo fer
me eꝗtũ truetit genuãq nullis p̃sidus mari¬
timã ota tutãtib repẽtino adueta cepit. Iñ
ad or̃ sigurũ alpinoꝵ siquos ibi mof facẽ
poss. classẽ cippulit ingãns liguri ea gens
est. Bellũ ea tẽrestate geretũt cu epateriis
mõtanis. Igit̾ penus anone opido alpino p̃da

Expanded text:
iis praeesset, facilius cum adsuetis imperio rem gesturum ratus, permisit. et praetores diuersi in prouincias profecti. et quia pecunia ad bellum deerat, agri Campani regionem a fossa Graeca ad mare uersam uendere quaestores iussi, indicio quoque permisso qui ager ciuis Campanesset pars decima. et Cn. Seruilio praetori urbano negotium datum ut Campani ciues, ubi cuiqunimaduerteretque in eos qui alibi habitarent. eadem aestate Mago Hamilcaris filius ex minore Baliarium insula, ubi hibernarat, iuuentute lecta in classem imposita in Italiam triginta ferme rostratis nauibus et multis onerariis duodecim milia peGenuamque nullis praesidiis maritumam oram tutantibus repentino adventu cepit. inde ad oram Ligurum Alpinorum, si quos ibi motus facere posset, classem appulit. Ingauni - Ligurum ea gens est—bellum ea tempestate gerebant cum Epanteriis Montanis. igitur Poenus Savone, oppido Alpino, praeda
Abbreviated transcription (Latin):
legutis nõ pleminiꝰ modo s q̃scipio pͥncipũ ora¬
tionib lacerati añ õs. Q. fabuis. natũ eu ad
corrũpendã dissiplinã militarẽ iẜ arguere. Sic
ꝙ ĩ hispania plus ꝑꝑ sedictionẽ militũ. ꝙͣ bello:
amissũ ex t̾ne et regio more. ⁊ idugen licẽtie
militũ et seuire in eos. Sentẽtia dein de eq trucẽ
or̃oi adiei̾t. Pleminiũ legatũ uĩctũ romã depor¬
tari place̾. q ex iũculis cãm dice̾ acsi uera fo¬
rẽt que letrenses querẽt᷑ ĩ cãcere necari bona¬
q eiꝰ priblitãe᷑ .p̃. scipioe ꝙ de ꝓiuĩcia d̾ cessiss
iniusu senatus renocaui agiq cũ tũ. p̾l. ut de ĩ¬

Expanded text:
ncipum orationibus lacerari. ante omnes Q. Fabius natum eum ad corrumpendam disciplinam militarem arguere: sic et in Hispania plus prope per seditionem militum quam bello amissum; externo et regio more et indulgere licentiae militum et saeuire in eos. sententiam deinde aeque trucem orationi adiecit: Pleminium legatum uinctum Romam deportari placere et ex uinculis causam dicere ac, si uera forent quae Locrenses quererentur, in carcere necari bonaque eius publicari: P. Scipionem quod de prouincia decessisset iniussu senatus reuocari, agique cum tribunis plebi
Abbreviated transcription (Latin):
primi uuteant posse. hus edictis editis ĩꝑiĩs
redire ao naues uissi ⁊ postero die deis bñ inuã¬
tib signo dato soluere naues. multe classes ro¬
mane e sicilia atq ip̃o illo portu ꝓ fecte trant
ceterũ nõ eobello selũ nec id intũ predatũ. tãtũ¬
me do plereq dasses ierãt. s ne pͥore ꝗde ulla-

Expanded text:
primi videbantur posse. iis editis imperiis imperils redire ad naves iussi et postero die deis bene iuvantibus signo dato solvere naves. multae classes Romanae e Sicilia atque ipso illo portu profectae erant; ceterum non eo bello solum—nec id mirum; praedatum enim tantummodo pleraeque classes ierant
Abbreviated transcription (Latin):
in aspetiẽ neq romani ciues p̃t habitũ uestimẽ¬
tũq asonũ latine lingue. Pestis ac belua inimo¬
nis qͣlis frctũ quõtã q̃ ab sicilia diuidim adꝑ
niciẽna uigũtiũ circũsedisse fabule fuerant
ac siscelus libi nc̃q q auaritia solus ip̃e exte ult¬

Expanded text:
 speciem neque Romani civis praeter habitum vestitumque et sonum Latinae linguae: pestis ac belua inmanis, quales fretum quondam quo ab Sicilia dividimur ad perniciem navigantium circumsedisse fabulae ferunt. ac si scelus libidinemque et avaritiam solus ipse exe
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ĩꝑaitois eaͣt ip̃ mlitarũ quita ñ fecisset.
nes ĩde tũ ĩspice̾t płrimoꝵ stipẽdioꝵ exhis milite̾
telegit maxĩe ꝗ sub duce mãcello militauc̃at qͦs
cłi optima disciplina ĩstitutos ced̾bat tũ q̃ ub lon¬
gua sua cusarũ opsidiõe ꝑitissimes ẽẽ uerbiũ op¬
pugnãd arũ. Nich eĩ tecũ s cãthagis iã excidia

Expanded text:
dictum imperatoris erat ipsum militaturum qui ita non fecisset. nes inde cum inspiceret, plurimorum stipendiorum ex iis milites delegit, maxime qui sub duce Marcello militauerant, quos cum optima disciplina institutos credebat tum etiam ab longa Syracusarum obsidione peritissimos esse urbium oppugnand
Abbreviated transcription (Latin):
feime oneninis excitũ tranexit. s ꝗ bellũ bello
secdm pͥori aut atrociꝰ romanis uideret᷑ cũ quo
simł cesis ducib efferierãt. ꝯsipio dux paitun
factis fortib paͣtim suapte fortuna quad̃a ingẽti
ad incẽmẽta głie celebrntus. conuerterat aĩc
simł ꝗ mes ip̃a tincienda nulli ante eo bello
Cõcuͣrenit adspectaculũ ĩ portũ oĩs turba p̃ha¬
bitãtiũ mͦ. lilybei. s latinoꝵ oĩum exsicilia q

Expanded text:
ferme onerariis exercitum trauexit. sed et bellum bello secundum priore ut atrocius Romanis uideretur, cum qusimul caesis ducibus effecerant, et Scipio dux partim factis fortibus partim suapte fortuna quadam †ingenti† ad incrementa gloriae celebratus conuerterat animos, simul et mens ipsa traiciendi, nulli ante eo bello concurrerat ad spectaculum in portum omnis turba non habitantium modo Li
Abbreviated transcription (Latin):
romã magistaͣtib pͥmorib q ẽrum coloniaꝵ
cõsules tñ milites stipendiũq impet᷑assẽt alu
ailiis magis recusare at redamare. negũe. tatũ
militũ efficiposse. iuix si simplũ ex formula im¬
petur euisuite orare atq ef obseciure ut sibi se¬
natũ adire ac dep̃careliceret nichil sequate ꝑue
mełto deberẽt admisisse. setsi ꝑeundu etĩã fo¬
militũ tarent ꝙͣ. haberent posse esfice̾. Cõsules
obstinati manere legatos rome ubent. magi¬
stũtus iredomũ adł dilectus habendos nisi sũma
militũq imꝑata eẽt romã adducta nemine
his senatũ taturũ. Ita p̃cisa spe senatũ ad eũdi
dep̾candiq delectus inħis duodecĩ colonus
ꝑ longara ucationẽ numeo uiniorũ aucto haud
difficulter ẽ ꝑfectus Altera itẽ res ꝓte equo lc̃ge
neglecta silentio relata.a.mͥ. ualeno lenino est.
qui priuatiᷤ cõlates petiũas se. ac. mͥ. cdaudio cõs.
reddi tandem emo equũ esse dixit. nec miruri

Expanded text:
Romam magistratibus primoribusque earum coloniarum consules cum milites stipendiumque imperassent, alii aliis magis recusare ac reclamare: negare tantum militum effici posse: uix si simplum ex formula imperetur enisuros: orare atque obsecrare ut sibi senatum adire ac deprecari liceret: nihil se quare perire merito deberent admisisse; sed si pereundum etiam fomilitum darent quam haberent posse efficere. consules obstinati legatos manere Romae iubent, magistratus ire domum ad dilectus habendos: nisi summa militum quae imperata esset Romam adducta neminem iis senatum daturum. ita praecisa spe senatum adeundi deprecandique dilectus in iis duodecim coloniis per longam uacationem numero iuniorum aucto haud difficulter est perfectus. altera item res prope aeque longo neglecta silentio relata a M. Ualerio Laeuino est qui priuatis conlatas pecunias se ac M. Claudio consulibus reddi tandem aequum esse dixit; nec mirari
Abbreviated transcription (Latin):
reficit qcũ his.c̾. leliũ ĩ affricã p̃latũ mictit no¬
uas ranormi sb̾ ducit qa exiuridi mat̾ia rapti
fc̃t trãt ut ĩ sicco hiber naret. preparatis eĩb ad
bellũ. suncusas ñdũ ex magni belli motib scitis
tanqllas uenit. Greci itx aqbdã ytalicigenĩs tade
un qͣ ꝑbellũ cepãt retinẽtib ꝯtessas si asenatu repe¬
telñt. Oium p̾msi initus tueri publicã fidẽ pnͣtim
er dicto ꝑtim iudiciis q̃ ĩꝑtinates ad optineda
ĩiuiriã red̾itis suas regisiracusanis restituit. Nõ
ip̃is tãtsi en res s õib sicilie ppłis gnͣta fuit. ecq
enixĩ ad bellũ adiuuerũt. Eadẽ estate ĩ hispania

Expanded text:
lium in Africam praedatum mittit; nouas Panhormi subducit, quia ex uiridi materia raptim factae erant, ut in sicco hibernarent. praeparatis omnibus ad bellum Syracusas, nondum ex magnis belli motibus satis tranquillas, uenit. Graeci res a quibusdam Italici generis eadem ui qua per bellum ceperant retinentibus, concessas sitebant. omnium primum ratus tueri publicam fidem, partim edicto, partim iudiciis etiam in pertinaces ad obtinendam iniuriam redditis suas res Syracusanis restituit. non ipsis tantum ea res, sed omnibus Siciliae populis grata fuit, eoque enixius ad
Abbreviated transcription (Latin):
numeũ. Inter quis me ip̃e iure dubia poni tria¬
lui. teliꝰ ut abstinẽt nuo ita ad ĩmẽsũ multitu¬
dĩs spẽm ainget uolucͣes adt̃m delapsas cla¬
more nulitũ atq fatã młtitudinẽ cõscen disse
nauẽ. ut nemo mõtalrũ uut ĩitaliã aut ĩsicib¬
am relĩꝗ ideretur. Milites ut naues erdĩe ac
sine tumula cõscẽderet. ip̃e q̃ eã sibi cuñ sũpsit
naucius c̃. lelius ꝗ classis p̃fectus erat ĩ na¬
uib cñ cõscc̃dere coactos cõtimuit cõmatus

Expanded text:
numerum, inter quos me ipse in re dubia poni malim. Coelius ut abstinet numero, ita ad immensum multitudinis speciem auget: uolucres ad terram delapsas clamore militum ait tantamque multitudinem conscendisse naues ut nemo mortalium aut in Italia aut in Sicilia relinqui uideretur. milites ut naues ordine ac sine tumultu conscenderent ipse eam sibi curam sumpsit: nauticos C. Laelius , qui classis praefectus erat, in nauib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. naues mari scdo̾ misit. hanibul abdo to
amnishaud preculis ab urbe lictis abẽ nũ¬
tio p̾misso ut sui luce d̾mĩa sũma ui p̃liũ cu
ir manis ac lotrẽsib cõsereret. dũ ip̃e ad u̾sis
emĩb in eũ tum ultũ ab t̾go urbem incauta
ad grederet᷑. ubi luce ceptũ inuenit pugnam
artũ ĩpetiturꝰ uoluit. neq scalas ꝗb scñderet mu

Expanded text:
est,... naves mari secundo misit. et Hannibal a Buloto est,... naves mari secundo misit. et Hannibal a Buloto amni—haud procul is ab urbe Locris abest—nuntio praemisso ut sui luce prima summa vi proelium cum Romanis ac Locrensibus consererent, dum ipse aversis omnibus in eum tumultum ab tergo urbem incautam adgrederetur, ubi luce coeptam invenit pugnam, artum inpediturus, voluit, neque scalas quibus sc
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝗ tesi uigiles oppressiq forẽt. Romani ne¬
quaꝙͣ numco̾ pares. in clamor ab his qui extra
urbem erãt sublatꝰ inc̾tũ uñ accroisset eĩ uana
ut plena hostiũ aͣte territi peni omisso certa¬
mine ĩ ciliã arcẽ due surit hauo multũ int̾ se
distũtes confugiuĩt. Oppidã urbem habebat
uctorib p̃miũ in medit positã ex artib du¬
ubus. Preliis cotidic leuib certabat᷑. Ñ. ple¬
minius romano. hamlcur punico p̃sidio p̃¬
eint. arcessẽtes ex propĩꝗs locis subsidia co¬
pias augebat. Ipẽ postremo uenielut hãni¬
lul. nec substi nu issent romami nisi locfesiũ
multitudo ex acerbata suꝑbia atqr auantia
ptuoꝵ ad romanos inclinasset. Scipioni ut
nũtiats̃ est in marore discrimine loctis
tẽ uerti ip̃mq hã mbalem aduentare. neq
p̃sidio q̃ ꝑiclitar̃tur cuid facili urd̃ receptu¬
o ibi relicto cũ primũ estu fc̃tũ inclinatum

Expanded text:
esse et caedi uigiles; oppressique forent Romani neesse et caedi uigiles; oppressique forent Romani nequaquam numero pares, ni clamor ab iis qui extra arcem erant sublatus incertum unde accidisset omnia uana ut plena iam hostium arce territi Poeni omisso certamine in alteram arcem—duae sunt haud multum inter se distantes— confugiunt. oppidani urbem habebant, victoribus praemium in medio positam; ex arcibus duabus proeliis cotidie levibus certabatur. Q. Pleminius Romano, Hamilcar Punico praesidio praeerat. arcessentes ex propinquis locis subsidia copias augebant; ipse postremo veniebat Hannibal; nec sustinuissent Romani, nisi Locrensium multitudo, exacerbata superbia atque avaritia Poenorum, ad Romanos inclinasset. Scipioni ut nuntiatum est in maiore discrimine Locris rem verti ipsumque Hannibalem adventare, ne praesidio etiam periclitaretur, haud facili inde receptuo ibi relicto, cum primum aestu fretum inclinatum
Abbreviated transcription (Latin):
desiderie patnie angerct᷑ simul cupiditate in¬
imicos ultiscendi arderet redẽptis extĩplo his
remissis q cũ orditĩe agenderei cõposuissẽt signꝰ
qr procul edita obẜ uarent. ip̃i adscipionem si rͥa¬
cisas profecti apud ꝙͣ pars exulũ erat referẽtes
ibi promissa captinoꝵ Cum spem ab affectu aut
ꝯp̃. matienꝰ missi uissiq aregio tĩa milia militũ
gende adeẽt ꝓfecti ab regio scalas ad deditã alti¬
ticemẽurtis fabritatas portãtes media noct¬
ferme nocte ex to lico unde cõueneãt signũ dede¬
re proditoribus acus. qui parati intẽtiq ⁊ ip̃i
scalas ad ro ip̃m fcãs cũ demisissent. pluribusq
simul locis scandẽtes accepisset pͥusꝙͣ damor
oriretur in ingiles penorũ ut ĩnullo tali me¬
ni sopites impetus est factus. Quoꝵ gemitꝰ
pͥmo morientiũ ex auditus de insubdita con¬
steinatio exsomno ꝗ tumltus cũ cassa ignora¬

Expanded text:
desiderio patriae angerentur, simul cupiditate indesiderio patriae angerentur, simul cupiditate inimicos ulciscendi arderent, redemptis extemplo iis remissisque, cum ordinem agendae rei composuissent signaque quae procul edita observarent, ipsi ad Scipionem Syracusas profecti, apud quem pars exsulum erat, referentes ibi promissa captivorum cum spem ab effectu haud P. Matienus missi iussique ab Regio tria milia militum gendae adesset. profecti ab Regio, scalas ad editam altitudinem arcis fabricatas portantes, media ferme nocte ex eo loco unde conuenerat signum dedere proditoribus arcis; qui parati intentique et ipsi scalas ad id ipsum factas cum demisissent pluribusque simul locis scandentes accepissent, priusquam clamor oreretur in uigiles Poenorum, ut in nullo tali metu sopitos, impetus est factus. quorum gemitus primo morientium exauditus, deinde subita consternatio ex somno et tumultus cum causa ignora
Abbreviated transcription (Latin):
q ip̃e ao penos. Sres aũt ad fectade eiꝰ rei ex mini¬
ma it. ad fulsit. lacet̾ius magis ꝙͣ iusto belloĩ
bruttiis gerebãtur res. principio anumidis
facto ⁊bructus no societate magis punica ꝙͣ
suapte ingenio cõgruc̃tib ĩ eũ morẽ. Postremo
tentes quãtłi ꝑ duces licebat excursiões ĩ hostia
aigris facere. ab cis eg̾ssi ꝗtũ ur bẽ locenses crũ¬
uenti regĩq ab stãtt fuen̾t. in eo captiuoꝵ nu¬
meoͣ fcbri qui dudũ fuere ad sucti ap̃ penos
mntede opus mn arce loctorũ face̾ Hii ceguiti al
loctesiu pͥntipib ꝑuisis ab adu̾sa factione que
hanibali loctos tradiderat regiũ se cõtuleran:
Cuni cetera ꝑcsitãtib ut ut mos est ꝗ d abi¬
sut q domi aigerent erposuissen t. spem fecerit
si tedenti acremissa forent. artem se his tra¬
dituros ibi se habitare. fidẽq sibi rerũ oĩum
inter carthaginiẽses esse. Itaq ut qui semel

Expanded text:
et ipsa ad Poenos. spes autem adfectandae eius rei ex miniet ipsa ad Poenos. spes autem adfectandae eius rei ex minima re adfulsit. latrociniis magis quam iusto bello in Bruttiis gerebantur res, principio ab Numidis facto et Bruttiis non societate magis Punica quam suopte ingenio congruentibus in eum morem; postremo dentes, quantum per duces licebat, excursiones in hostium agros facere. ab iis egressi quidam urbe Locrenses circumventi Regiumque abstracti fueforte apud Poenos mercede opus in arce Locrorum facere. hi cogniti ab Locrensium principibus, qui pulsi ab adversa factione, quae Hannibali Locros tradiderat, Regium se contulerant, cum cetera percunctantibus, ut mos est qui diu absunt, quae domi agerentur exposuissent, spem fecerunt, si redempti ac remissi forent, arcem se iis tradituros; ibi se habitare, fidemque sibi rerum omnium inter Carthaginienses esse. itaque , ut qui simul
Abbreviated transcription (Latin):
ab sese penũ extẽplo infestos utrũq excitus
in agru suũ ĩcũsuros. Et ab gallis desideraẽt
ẽẽ illos armare iuuẽtutẽ ꝙ capesceͣ pro parte
bellũ equũ esse liguros haud ab nuere tp̃s
mõduorũ mẽsiũpetere ad delectus habendos
tep̃s mõduoꝵ mẽsiũ petere ad delectus habe̾¬
dos Iterim mago muilites galłos dimissos claz
m̾. liuus ercitũ bolonũ execturia ĩgallia tã¬
ducit uictũsq luce̾tio sise mago ecliguribus
propriis urbem moueat obuã ire parat. si
penus sub angulo alpiũ quietus se contrar¬
ut ⁊i ip̃e in eadem regrone circa ariminũ italie
p̃sidio futurus. ꝑ ost reditũ ex affrica . c̃. lelii
scipione sunulato masinisse ad hortatiõibus
ꝯmilitib predam qhostiũ tr̃a cernẽtib teta
classe efferri accensis ad traitiendũ ꝙͣ primũ
interueĩt maior minor to gitatio loctre urber
rccipiendi que sub defectice itailie desnuerat.

Expanded text:
ab sese Poenum, extemplo infestos utrimque exercitus ab sese Poenum, extemplo infestos utrimque exercitus in agrum suum incursuros. ea ab Gallis desideraret esse; illos armare iuuentutem et capessere pro parte bellum aequum esse. Ligures haud abnuere: tempus modo duorum mensum petere ad dilectus habendostempus modo duorum mensum petere ad dilectus habendos. interim Mago milites Gallos, dimissis clam M. Livius exercitum volonum ex Etruria in Galliam traducit, iunctusque Lucretio, si se Mago ex Liguribus propius urbem moveat, obviam ire parat, si Poenus sub angulo Alpium quietus se contineat, et ipse in eadem regione circa Ariminum Italiae praesidio futurus. post reditum ex Africa C. Laeli et Scipione stimulato Masinissae adhortationibus et militibus, praedam ex hostium terra cernentibus tota classe efferri, accensis ad traiciendum quam primum, intervenit maiori minor cogitatio Locros urbem recipiendi, quae sub defectionem Italiae desciverat
Abbreviated transcription (Latin):
saq ea ꝗa tarclior ꝙ̃ triremis erat. ip̃e cũ occo trrre
freto inadu̾su estu reciptari nõ posse. penus inre
subita parũꝑ incertur crepidauis. uttũ ꝗnq remẽ
seq̃rent᷑. an hostis rostra ꝯuerteret ip̃a cantatõ fa¬
cultate detractande pugnie adiecie ia enĩ sũb ⁊ c¬
tu teli enst aunctq instabat. hostes estur qͦ ar̾bi

Expanded text:
saque ea, quia tardior quam triremis erat, ipse cum octo triremsaque ea, quia tardior quam triremis erat, ipse cum octo trirem rapido in freto in aduersum aestum reciprocari non posse. Poenus in re subita parumper incertus trepidauit utrum quinqueremem sequeretur an in hostes rostra conuerteret. ipsa cunctatio facultatem detractandae pugnae ademit; iam enim sub ictu teli erant et undique instabant
Abbreviated transcription (Latin):
õs purgato q loco citati milites noĩati apud t᷑¬
buos railitũ in u̾ba. P. scipioĩs nirarũt. scipẽ¬
diuq ad nom̃ singłis ꝑsolatũ ẽ. Hũc finẽ exi¬
tũq seditio militũ cepta apud suctonẽ hũit.
ꝑ idem tp̃us ad betim flumu.ꝰ ãno p̃fectus ma¬
gonis missus a gadib cũ ꝑuamanu afroꝵ meͣ¬
tide hispanos solicitandos a quadragĩta militũ
eꝗtes eñ pantis ip̃e effugit dũ hec ad betima ⁊¬
flumimu geruntur. leluuis inteti freto i noc¬
agno euectus. ad carthe iã clasfe accessie
Arbs ea mora oceani sita ẽ ubi pͥmũ estruci
ãgustis pandit᷑ mare gadis sin cta mĩt ꝑde
ditionẽ recipi endi ultro ꝙ eã re pollic. n ntͣ ã
incasita romana uemẽtibspa sicut cm̃ dc̃m
cẽs migo adherbali p̃tori ẽraginẽ deuehendo tra¬
dit. Adherbal cõnitatis ĩ qnq remib ĩpositis p̃ms¬

Expanded text:
mnes, purgatoque loco citati milites nominatim apud trmnes, purgatoque loco citati milites nominatim apud tribunos militum in uerba P. Scipionis iurarunt stipendiumque ad nomen singulis persolutum est. hunc finem exitumque seditio militum coepta apud Sucronem habuit. per idem tempus ad Baetim fluuium Hanno praefectus Magonis missus a Gadibus cum parua manu Afrorum, mercede Hispanos sollicitando ad quattuor milia iuuenum equite, cum paucis ipse effugit. dum haec ad Baetim fluuium geruntur, Laelius interim freto in Oceanum euectus ad Carteiam classe accessit. urbs ea in ora Oceani sita est, ubi primum e faucibus angustis panditur mare. Gades sine certamine per proditionem recipiendi, ultro qui eam rem pollicerentur in castra Romana uenientibus, spes, sicut ante dictum mnes Mago Adherbali praetori Carthaginem deuehendos tradit. Adherbal coniuratis in quinqueremem impositis praemis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ fertis. s nͥc ea ꝗde ip̃a ultra ex ꝓbrabruntur.
ritinã tã facile uos obliuiscamini eoꝵ ꝙ̃ ego obti¬
penitet satis suꝙ q penarũ heo albius calenut
acriur umber. ciceteri nefarie setitiõis aus¬
tures sanguine luent ꝙ ãmayũt. uobis sup¬
plici eoꝵ spectaculũ nõ mocłũ nõ acorbũ s letũ
aͥ si sana mẽs rechit debet ẽẽ. De millis eni
ꝙ de uebis infestius aut iniqus cõsuluerunt
uis fiise dicendi fecetat. exp̃parato simał oĩu
teru ceror oculis aurib q ẽ effirsus ex̾titus ꝗ
corona crrcĩmẽtione cͥ̾cum dederat glactur ac
scuta cõctepuit. p̃coĩs andita uox. citãtis noĩ¬
na dãpnatoꝵ. incõcilio midi inmediũ ꝓtra¬
hebant̃ cisimł oĩs apparatus supplicii ex ꝓmeba¬
tu. Deligati ad palũ uirgis q cesi crsecuti
ꝑtussi. a deo torpentib metu qͥ aderãt ut nõ mͦ
frrocior uox adu̾sus atrocitatẽ pene. s ne ge¬
mitus ꝗdẽ exauctiret᷑. Tracti inde demedio ⁊¬

Expanded text:
 fertis? sed ne ea quidem ipsa ultra exprobrabuntur. utinam tam facile uos obliuiscamini eorum quam ego obliroris paenitet, satis superque poenarum habeo: Albius Calenus et Atrius Umber et ceteri nefariae seditionis auctores sanguine luent quod admiserunt. uobis supplicii eorum spectaculum non modo non acerbum sed laetum etiam, si sana mens rediit, debet esse; de nullis enim quam de uobis infestius aut inimicius consuluerunt.' uix finem dicendi fecerat cum ex praeparato simul omnium rerum terror oculis auribusque est offusus. exercitus, qui corona contionem circumdederat, gladiis ad scuta concrepuit; praeconis audita uox citantis nomina damnatorum in consilio; nudi in medium protrahebantur et simul omnis apparatus supplicii expromebatur. deligati ad palum uirgisque caesi et securi percussi, adeo torpentibus metu qui aderant ut non modo ferocior uox aduersus atrocitatem poenae sed ne gemitus quidem exaudiretur. tracti inde de medio o
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. semꝑie.mͥ. cornelio ꝗntꝰ decimꝰ. is ãnus puni
tibellierat ꝓuĩcie cornelio extui̾a cũ urteĩ excitu
sẽpronio bũtti ut nouas scribẽt legion es decrete
p̃torib. mͥ. mãcio urbis .ĩ. scribonio liboni ꝑegri¬
ne. ꝗidem gallia põponio mathnissiciliati clau¬
dio neroni sardinia euenit. p̃. scipioni cũ eo exci¬
tu cũ en classe quã habebat proniatũ ĩ annũ ĩꝑi¬
um est. It̃ p̃. liciuo utbruttios duab legioĩb
oꝑtinẽt .qͦ. ad eũ ĩ proiĩcia cũ ĩꝑio monũ cõsuli

Expanded text:
intus decimus is annus belli Punici erat—prouinciae Cornelio Etruria cum uetere exercitu, Sempronio Bruttii ut nouas scriberet legiones decretae: praetoribus M. Marcio urbana, L. Scribonio Liboni peregrina et eidem Gallia, M. Pomponio Mathoni Sicilia, Ti. Claudio Neroni Sardinia euenit. P. Scipioni cum eo exercitu, cum ea classe quam habebat, prorogatum in annum imperium est; item P. Licinio ut Bruttios duabus legionibus obtineret quoad eum in prouincia cum imperio morari consuli
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiã nrñ expleremus. nẽ cẽs cẽturionos
militesq urẽs ad eo in ꝓmisscuo licc̾tiã atqu̾
probitate eẽ uoluit plemimos fecit. Qeo nun¬
mretũ cedie cãpitur rirbo nir̃a cotidie diipidis
dies noctesq oia passim mulieꝵ pneroꝵ q qul
rapuit atq absportũt᷑ ploratib sonq̃t. oiatedit
Qcat quomodo autnes ad paciendĩ susficis as

Expanded text:
patientia nostra expleremus; nunc omnes centuriones militesque vestros—adeo in promiscuo licentiam atque improbitatem esse voluit—Pleminios fecit; omnes raptidie capitur urbs nostra, cotidie diripitur; dies noctesque omnia passim mulierum puerorumque qui rapiuntur atque asportantur ploratibus sonant. miretur qui sciat, quo modo aut nos ad patiendum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ mercede parti auxilia exagris. gẽte cid
cẽm aurũ spei mobili atq infida. Iã regẽ sipha¬
cẽ pest collcũ cũ scipiõe ali enatũ. masimissa
apta defensione infestissimũ hostem. nicħ us¬
quã spei nichil auxilii eẽ nec magonẽ exgussia
mouere tumłtus ꝗsꝙͣ. nec cõũgere sese h ãm bali
q ãnibulẽ ip̃m ꝗ fama senescere ⁊ uirib. In hec
deflenda ꝓlapsos abrecẽti nũtio aĩos rursus
etror instans reuocuuit ad cõsul tãdos q̃m mͦ
obniã p̃sentib ꝑiculis irct᷑ delextus taptus in
urlt agrisq habeĩ placet mitt̾e ad to ducẽda a¬
ftorũ auxilia munure urbem. frum̃ẽtũ con¬
uehere tela arma parate instũcte naues it
inict̾e adypponẽ adũsus romanã classẽ iar
hec agẽtib nũtius tandẽ ueĩt leliũ nõ scipioẽ

Expanded text:
e; mercede parari auxilia ex Afris, gente ad omnem auram spei mobili atque infida. iam reges, Syphacem post conloquium cum Scipione alienatum, Masinissam aperta defectione infestissimum hostem. nihil usquam spei, nihil auxilii esse. nec Magonem ex Gallia mouere tumultus quicquam nec coniungere sese Hannibali, et Hannibalem ipsum iam et fama senescere et uiribus. in haec deflenda prolapsos ab recenti nuntio animos rursus terror instans reuocauit ad consultandum quonam modo obuiam praesentibus periculis iretur. dilectus raptim in urbe agrisque haberi placet; mittere ad conducenda Afrorum auxilia; munire urbem, frumentum conuehere, tela arma parare; instruere naues ac mittere ad Hipponem aduersus Romanam classem. iam haec agentibus nuntius tandem
Abbreviated transcription (Latin):
domo plemini milie fugiẽs sequẽtib quoꝵ tãt
obuius forte ẜrgio ꝯ metieno. Nꝰ. militsi fuit
giũ inde clamorq pugna postcͣmo ortait̃ ple
miniu milites trbunor ũq ut sius qsq opͣotun᷑
aduenen̾t. Multitudĩe simul ac tumultu
cẽscẽte uicti ꝑ leminui milites cũ adplẽminũ¬
sãguĩe ac nulnca estẽtũtes ñ siñ uoci feratione
atq ĩ dignatioẽ cõcũrissent ꝓbra meũ ip̃ iacta¬
ta ĩ rurgiis referẽtes. accẽssus ita domo sese ꝓri¬
puit nocatosq tribunos mudati ac uurgis expe¬

Expanded text:
domo Plemini miles fugiens sequentibus quorum erat, domo Plemini miles fugiens sequentibus quorum erat, obuius forte Sergio et Matieno tribunis militum fuit; gium inde et clamormini milites tribunorumque, ut suis quisque opportunus advenerat, multitudine simul ac tumultu crescente. victi Plemini milites cum ad Pleminium, cruorem ac volnera ostentantes, non sine vociferatione atque indignatione concurrissent, probra in eum ipsum—iactata in iurgiis referentes, accensus ira domo sese proripuit vocatosque tribunos nudari ac virgas expe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ãmis s uitiis uid̾rẽt᷑ certari. Nich̾ oĩuq ĩo¬
pii ĩuisas opes potentiores faciũt p̃ter missum
ĩ oppidanos ẽ aduce/ cuit cimilitib incorpora
ipoꝵ. ĩ libecͣs. incon iuges ĩfãde cõtumelie edite
nã auaritia ne sacoͣꝵ ꝗdẽ spolicitione abstinu¬
it nec aliq modo tẽpla molata. s proẜ pine q̃ iu
irno piaculo sacilegii sui manubias rectulit spo¬
liciti dicebãt᷑. Erge sicut ante regie naues la¬
cemte naufragus nicħ ĩt̾ra integri preter
sucãm petiĩa dee quã expoͣtabat ex tule̾at tũ
queq alio gene̾ cladis eadẽ illa peciũa om̃ib
contactis adulatio nẽ templi furorẽ õbiecit
atqit̾se ducẽ inducẽ. miłite̾. ĩ militẽ tabit
hoste uertit. Sũme rei pleminius p̃erat indicũ
pãs sub eo quã ip̃e ab regio adduyat itirs subt̾¬
bums erat. Rapto roculo argẽteo exorpida

Expanded text:
non armis sed uitiis uideretur certari. nihil omnium quae inonon armis sed uitiis uideretur certari. nihil omnium quae inopi inuisas opes potentioris faciunt praetermissum in oppidanos est ab duce aut a militibus; in corpora ipsorum, in liberos, in coniuges infandae contumeliae editae. iam auaritia ne sacrorum quidem spoliatione abstinuit; nec alia modo templa uiolata sed Proserpinae etiam ui cum magno piaculo sacrilegii sui manubias rettulit, spoliati dicebantur. ergo sicut ante regiae naues laceratae naufragiis nihil in terram integri praeter sacram pecuniam deae quam asportabant extulerant, tum quoque alio genere cladis eadem illa pecunia omnibus contactis ea uiolatione templi furorem obiecit atque inter se ducem in ducem, militem in militem rabie hostili uertit. summae rei Pleminius praeerat; militum pars sub eo quam ipse ab Regio adduxerat, pars sub tribunis erat. rapto poculo argenteo ex oppidani
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ moraret᷑ agiẽ suoꝵ fuge similis curuãte
noctenssequuti sũt. Scipio ut ꝙ cutẽ relicta
ab hostibus et uatua uidit tastra: uocutos ad
cõtionẽ locrẽses grauiter obdefectionẽ. ĩcusa¬
uit. de auctorib supꝑliciũ sup̃sit bonaq eoꝵ al¬
terius facioĩs principibus ob gregiam. fidẽ
adu̾sus romanos tõcessit publice nec dare nec
criꝑt se ꝗcꝙͣ locrensib dixit romani imicterẽt
legntes. quã senatũ equũ cẽsuss. eam fortu¬
futueͣ ꝙͣ sub amitis caͣthaginẽsib. fuerĩt. Ir̃e
pleminio legnto presidio q ꝙ arcẽ ceꝑat ad tu¬
en dã urbẽ relicto cũ ꝗb uenenͣt cepus messaniã
timecit. Ita suꝑbeet cũ deliter habiti locrẽses ab
cñthaginib post defectioẽ ab romanis futrcĩt
hamiltatẽ presidii p̃fectũ. tm̃ p̃sidiai̾ milites
romani pentescelere atq auaĩtia suꝑauer̃t ut

Expanded text:
hosted moraretur, agmen suorum fugae simili cursu ante hosted moraretur, agmen suorum fugae simili cursu ante noctem adsecuti sunt. Scipio ut et arcem relictam ab hostibus et uacua uidit castra, uocatos ad contionem Locrenses grauiter ob defectionem incusauit; de auctoribus supplicium sumpsit bonaque eorum alterius factionis principibus ob egregiam fidem aduersus Romanos concessit. publice nec dare nec eripere se quicquam Locrensibus dixit; Romam mitterent legatos; quam senatus aequum censuisfuturos quam sub amicis Carthaginiensibus fuerint. ipse Pleminio legato praesidioque quod arcem ceperat ad tuendam urbem relicto, cum quibus venerat copiis Messanam traiecit. ita superbe et crudeliter habiti Locrenses ab Carthaginiensibus post defectionem ab Romanis fuerant Hamilcarem praesidii praefectum, tantum praesidiarii milites Romani Poenos scelere atque auaritia superauerunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
scule quen alia ad eppugnãd si epus trãt pa-¬
nitur adiuscendũ qͣam quã maxie ꝑte agecct᷑.
progressus ad murũ scorpione ictus ꝗ prox imꝰ
cũ forte stet̾at t̾ritus ind̾ tã ꝑiculoso casu recep¬
tun cunere cũ ussiss custaͣ protul abictu teli cõ¬
munit. Classis romana a messana lectos aliquel
horis suꝑãte accessit. Expositis oẽs en auib ⁊ añ
occusũ solis urbem ingressi sũt postero die cep¬
ta ex cure nrenis pugna. ⁊ hãnibal iã sculis ali¬
isq oĩb ad oppugnatiõib imꝑatis subibat mu¬
res eũ repẽte ĩ eũ nichibominꝰ qͣ talẽ ꝗcꝙͣ tim̾te
pa teftã porta erũpũt romani ad ducẽtos ĩpro¬
uidos cũ inuasissent occidt̃ tet̾os. hãnibal u̾
cõsulẽ ad esse sensit in castaͣ recẽpit. nũtioq
misso ad eos qui ĩ arce erãt ut sibi met ip̃i tõsu¬
lerẽt. nocte motis castĩs abit q qui ĩ arte erant
igni ĩecto tectis q tenebãt. ut is tumultus ho

Expanded text:
quaeque alia ad oppugnandum opus erant parantur, ad visendum qua maxime parte adgrederetur. progressus ad murum, scorpione icto qui proximus eum forte steterat, territus inde tam periculoso casu receptui canere cum iussisset, castra procul ab ictu teli communit. classis Romana a Messana Locros aliquot horis die superante accessit; expositi omnes e navibus et ante occasum solis urbem ingressi sunt. postero die coepta ex arce a Poenis pugna, et Hannibal iam scalis aliisque omnibus ad oppugnationem paratis subibat muros, cum repente in eum nihil minus quam tale quicquam timentem patefacta porta erumpunt Romani. ad ducentos, improvidos cum invasissent, occidunt; ceteros Hannibal, ut consulem adesse sensit. in castra recipit, nuntioque misso ad eos qui in arce erant ut sibimet ipsi consulerent, nocte motis castris abiit. et qui in arce erant, igni iniecto tectis quae tenebant, ut is tumultus hostem
Abbreviated transcription (Latin):
siũ cladesq ignotr ad eñ diẽ fuer̃t. legatorũ adũe¬
tu uulgnte sut. nectã remimi scelus ꝙͣ scipiois in
to aut ambitio aut neglegẽtia itas hoĩu muta
bus incomitio sedẽtibus cõsulib uelamẽta sup¬
pliciũ ramos olee ut gͥtis mos est poͣrigẽtes ante
tibunal cũ flebili ucciferatioe humi ꝓtubuer᷑. q̃¬
rentib cõsulib. locrẽses. se. diper̃. es̾ ĩtissos en.

Expanded text:
 ignoratae ad eam diem fuerant, legatorum adventu volgatae sunt. nec tam Plemini scelus quam Scipionis in eo aut ambitio aut neglegentia iras hominum homibus, in comitio sedentibus consulibus velamenta supplicum, ramos oleae, ut Graecis mos est, porgentes ante tribunal cum flebili vociferatione humi procubuerunt. quaerentibus consulibus Locrenses se
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙ talẽ occasicẽ lib̾ an de hispane fore ẜuitu
ad eã diẽ aut caͣthaginesib cuit romaĩs nec in
uicẽ his aut illis. s int̾ dũ utrisq simul pulsos
a romaĩs cͣaͣthaginẽses ab hisꝑanis sicõset̃irẽt
pelli roma nes posseut ab eĩ ĩꝑio ex t̾no soluta in
ppetusi hispania ĩpatͥo redire mores ritusq. ħ
aliaq dicende nõ pła res mͦ s ansitanos quoq
uicinã gm tõcitat. ꝙ alics finitimos sͥ atq illis
conuener̃t. Romani quoq ĩꝑ atrẽs .I. lẽtulus.
ql. manlius accidi ninus geglis ceͣt. pͥme gegli¬

Expanded text:
uam talem occasionem liberandae Hispaniae fore. seruitum ad eam diem aut Carthaginiensibus aut Romanis, nec in uicem his aut illis sed interdum utrisque simul. pulsos ab Romanis Carthaginienses: ab Hispanis, si consentirent, pelli Romanos posse, ut ab omni externo imperio soluta in perpetuum Hispania in patrios rediret mores ritusque. haec taliaque dicendo non populares modo sed Ausetanos quoque, uicinam gentem, concitat et alios convenerunt. Romani quoque imperatores L. Lentulus et L. Manlius Acidinus
Abbreviated transcription (Latin):
mã adsenatũ micterẽt᷑. messanã atq uidesira¬
tusas redũt. Plemimus ip̃otẽsire neglectã ab
scipicẽ ꝗ ninus lenit᷑ latã suã ĩ uinã ratus nec
lotresiũ p̾ncires est usus quo ad cẽꝗ rẽdas ĩ iu¬
rias ad .p̃. scipien ẽ ꝓfectos audiuit. qꝗ ante pret
libidinẽ titq auatitiã feda exẽpla ĩsocig edide¬
rt tũc ab illa multiplici edere ĩ famis atq ĩ

Expanded text:
de Syracusas rediit. Pleminius impotens irae, neglectam ab Scipione et nimis leuiter latam suam iniuriam ratus nec Locrensium principes est usus quos ad conquerendas iniurias ad P. Scipionem profectos audiuit; et quae antea per libidinem atque auaritiam foeda exempla in socios ediderat, tunc ab ira multiplicia ede
Abbreviated transcription (Latin):
q ap uo reges gẽtesq ext̾ras ꝑ tinebat. Nõ
ad defen tendã mẽ italiã s ad inferenta etiã
africe arma uideri nobis aĩmũ ẽẽ. Nec hec tre¬
di uulgaiq ꝙ hãnibal ausus sit neminẽ du¬
cẽ romanorũ aud̾re et p̃ ere ꝑuĩco bello cũ cũ
africã paratã esse reꝗescat aliq̃n uexata tã
diu ytalia utatur cuastet᷑ q ĩuicẽ affrica. Castã
romana pocius cãtaginis portis ĩmineãt qͣ
nos iter ũ uallũ hostiũ exmenib nrĩs uidea
Affrica sit reliq belli sedes. Illuc tertor fugaq põ¬
pulatio ag̾tũ. defectio sotiorũ ccte belli clades
nec aduos ꝑtinẽssit. Siꝙ̃ ad modũ Q. fabius
meas res gestas ihispania eleuauit. sic ego
cõtra gloriã eius cłud̾re ei meauerbis excolere

Expanded text:
apud reges gentesque externas pertinebat, non ad defendendam modo Italiam sed ad inferenda etiam Africae arma uideri nobis animum esse, nec hoc credi uolgarique quod Hannibal ausus sit neminem ducem Romanum audere, et priore Punico bello tum cum Africam pacatam esse. requiescat aliquando uexata tam diu Italia: uratur euasteturque in uicem Africa. castra Romana potius Carthaginis portis immineant quam nos iterum uallum hostium ex moenibus nostris uideamus. Africa sit reliqui belli sedes; illuc terror fugaque, populatio agrorum, defectio sociorum, ceterae belli clades, nec ad uos pertinens sit, si quemadmodum Q. Fabius meas res gestas in Hispania eleuauit sic ego contra gloriam eius eludere et meam uerbis extollere
Abbreviated transcription (Latin):
gnta imꝑia &̾ eccilio sorte euenit. ut cũ ccͦs. in
bruttis adu̾sus hãniba lẽ bellũ gereret. ln¬
di de ind̾sçipioĩs magna frequẽtia ꝗ faliore
ex pectãtiũ celebrati/ legati delphos ad domũ
exĩteda hastrubalis portãdũ missi: mͥ. pom¬
bric̾ãdas naues cicuꝑet. Etturie p̾mum ppłi ꝓ
sius ꝗsq fucłtatib cõsulẽ addituros pollicite
cerites frum̃ tũ setiis nauali cõ in tatuq oĩs
gentĩs: popłonẽses ferrũ. tnͣquiniẽses linita
lagesa hastas longas milium gnquagita.
Summa pari cuiusq genĩs numero expletu¬
ros. securis turba. fulces alutolos/ molas quã¬
tum in .xl. longas naues opus ẽẽt trititi cẽ¬
tũ et .xx. milia modioꝵ ꝙ inmaticum decuno¬
liciti. Marsi peligni maͣranciniq multi uolũ¬
taĩa noĩa inclasse dederũt. Cameris cũ equo¬
cũ essent posite. ip̃e ita institit oꝑi. ut die qua¬
dragesimo ꝗnto cũ exilius defãcta mat̾i̾a e¬

Expanded text:
cilio sorti euenit ut cum consule in Bruttiis aduersus Hannibalem bellum gereret. ludi deinde Scipionis magna frequentia et fauore spectantium celebrati. legati Delphos ad donum ex praeda Hasdrubalis portandum missi M. Pombricandas naues acciperet. Etruriae primum populi pro suis quisque facultatibus consulem adiuturos polliciti: Caerites frumentum sociis naualibus commeatumque omnis generis, Populonenses ferrum, Tarquinienses lintea em, pila gaesa hastas longas, milium quinquaginta summam pari cuiusque generis numero expleturos, secures rutra falces alueolos molas quantum in quadraginta longas naues opus esset, tritici centum uiginti milia modium et in uiaticum decurioliciti. Marsi Paeligni Marrucinique multi uoluntarii nomina in classem dederunt. Camertes cum aequoem quadriremes, cum essent positae ipse ita institit operi ut die quadragensimo quinto quam ex siluis detracta materia e
Abbreviated transcription (Latin):
agereturq in ꝑrouinciis erant. tempus
esse ciquibus tam senatoribus subiectum
est. que dubus inrebus ut cũq cołata essent
en dep̃to iam tandem ecum benignitate me¬
tu. non ultra patiere. Utis expectatione trũ¬
patribus subieterut colonias latinas duo¬
lites dare.eas annũ iã fer me sextum uacaticẽ
militie quas honoris ⁊ br̃fici cãm hr̃e tũ ĩte¬
rim bom obedic̃tes q sccii ꝓfide atq obscꝗo ĩ p̃t¬
ꝯtinus oĩum ãnoꝵ dilectib exhaustis eẽnt sub
hãc uccẽ nõ memoria magm̃tib renouata rel
russi de ceuere. ut cõsules magistratu denosq
yͥncipes nepete sutrio arden culib albu ca̾seo¬
lis. suesse. s iacere in arma inter anuua hee

Expanded text:
quae in prouinciis erant ageretur, tempus quae in prouinciis erant ageretur, tempus esse a quibusdam senatoribus subiectum est quae dubiis in rebus utcumque tolerata essent, ea dempto iam tandem deum benignitate metu non ultra pati. erectis exspectatione patribus subiecerunt colonias Latinas duolites dare, eas annum iam ferme sextum uacationem militiae quasi honoris et beneficii causa habere cum interim boni obedientesque socii pro fide atque obstinuis omnium annorum dilectibus exhausti essent. sub hanc uocem non memoria magis patribus renouata rei passi, decreuerunt ut consules magistratus denosque principes Nepete Sutrio Ardea Calibus Alba Carseolis Sora Suessa Setia Circeiis Narnia Interamna—hae
Abbreviated transcription (Latin):
musa dĩe unũ suplicutio fuit ꝗ nouẽdiale sacrũ.
ques de celo lapitatũ eẽt factũ eo accessit c̃ sulta¬
auerut reges nũtius adert deiatine ĩa ẽẽ nut
parue reiuiditiũ se natũ tenebat qui uir optimꝰ
intiuitute ẽet uerã certe uictoria ei̾rei sibi ꝗs
dicauert̃ in tota ciuitate nirũ bonũ optimu
cẽ. it ꝗb uirtutib inductĩ ita iudicauert Sicut
de naue accipe. et int̾ra elatã trad̾re ferentã cũ¬
matronis. postꝙͣ nauis adhostiũ naius tiberi¬
ni accessit. sicut erat iullus ĩ salũ naue tuectꝰ.
asacerdotib deã accepit exculitq intr̃a. Matro¬
ne pͥmo resciuitatis inter quas unius claudie
ꝗnte ĩsigne ẽ nom̃ acciꝑe tui dubia ut tinditũ
antea fam clamorẽ ad posteros tam regioso mi¬
nisterio pudicitiam fecit. Hec permanet suc
feretatur. atq accẽso tuir precantibus ut uo¬
lit lectisterniumq et ludi fuere⁊ inegale si¬
ium appellata cum de supplemento legionũ

Expanded text:
sa diem unum supplicatio fuit, et nouendiale sacrum quod de caelo lapidatum esset factum. eo accessit consultaauerat, recens nuntius aderat Tarracinae iam esse. haud paruae rei iudicium senatum tenebat qui uir optimus in ciuitate esset; ueram certe uictoriam eius rei sibi quisqdicauerunt in tota ciuitate uirum bonorum optimum esse. —id quibus uirtutibus inducti ita iudicarint, sicut m de naue acciperet et in terram elatam traderet ferendam matronis. postquam nauis ad ostium amnis Tiberini accessit, sicut erat iussus, in salum naue euectus ab sacerdotibus deam accepit extulitque in terram. matronae primores ciuitatis, inter quas unius Claudiae Quintae insigne est nomen, accepere; cui dubia, ut traditur, antea fama clariorem ad posteros tam religioso ministerio pudicitiam fecit. eae per manus, suferebatur atque accenso ture precantibus ut uolit, lectisterniumque et ludi fuere, Megalesia appellata. cum de supplemento legionum
Abbreviated transcription (Latin):
ł p̾. hic detimc̃ti capiat tu. ꝙ q̃. fabicũ uictor te¬
ta ytalia uolitaret hannibal potuisti p̃stare Hrc
uede ne cõtum eliosũ nt cõcusio iã ⁊ pagine fractõ
Uauitale negare posse .p̃. litinu ẽ susse ustum
tortissi mũ p̃stare. Qui asat̾is absit absi t potr¬
fer maximꝰ ĩo ĩsorreta longinq ꝓuicie no ueĩt

Expanded text:
 hic detrimenti capiat, quod tu, Q. Fabi , cum uictor tota uolitaret Italia Hannibal potuisti praestare, hoc uide ne contumeliosum sit concusso iam et paene fracto Hannibale negare posse P. Licinium consulem, uirum fortissimum, praestare, qui ne a sacris absit pontifex maximus ideo in sorte