comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
polleat: iusticia darius enitescit. Hꝰ
reitimistocles testimomio ẽ: ⁊ exem¬
plo. Quicum salubrimo confilio at¬
thenenses inclassem migrare coegis¬
set. xerseq rege ⁊ copuis enis grecia
pulsis ruinas patrie in statum pͥsti¬
num reformaret. ⁊ opes clam destimᷤ
molicionib ad pencipatum grecie ca¬
pessenclum mitriret: dixit in con¬
cione se habere rem deliberatione
sua ꝓuisam. que si sortiretur effec¬
tum: nichil manis aut potentius
ppło atthemensi futurum asserlut.
sed eam uulgari ñ oportere. postulãs
aliquem dari cui tacite exponere¬
tur. Ei gͦ datus ẽ aristictes. uł ut ali¬
is placet aristotiles et si supputata
ratio temporis indicet: tenustoclẽ
⁊ aristotilem coeuos ñ fuisse. Is aũ
postqͣm cognouit eum uelle incen¬
dere classem lacedemonioꝵ que
sublucta erat apuct giteum ut
ea consumpta dominatio maris
ipsis cecteret: ꝓcessit ad cines. et re¬
tulit cemosticdem ut utile confiliũ

Expanded text:
polleat, justitia clarius enitescit. Hujus polleat, justitia clarius enitescit. Hujus rei Themistocles testimonio est, et exemplo. Qui cum saluberrimo consilio Athenienses in classem migrare coegisset, Xerxeque rege, et copiis ejus Graecia pulsis, ruinas patriae in statum pristinum reformaret, et opes clandestinis molitionibus ad principatum Graeciae capessendum nutriret, dixit in concione se habere rem deliberatione sua provisam, quae si sortiretur effectum, nihil majus aut potius populo Atheniensi futurum asseruit, sed eam vulgari non oportere, postulans aliquem dari, cui tacite exponeretur. Ei ergo datus est Aristides, vel, ut aliis placet, Aristoteles, etsi supputata ratio temporis indicet, Themistoclem et Aristotelem coaevos non fuisse. Is autem postquam cognovit eum velle incendere classem Lacedaemoniorum, quae subducta erat apud Gytheum, ut ea consumpta dominatio maris ipsis cederet, processit ad cives, et retulit Themistoclem ut utile consilium,
Abbreviated transcription (Latin):
or. nemo cantoꝵ ⁊ histrionum simi¬
liumq magis gaudebã consortio.
nemo luxuriosior. Siquidem ut
se uenditaret acultu ⁊ lib̾alitatis
imagine: nullam uestem bis indu¬
it. Quis cam̃ adeo ꝑditus ẽ ut ipsum
laudaret: Demostenes anteꝙͣ urtus
eloquis eius ignotuisset. cułtus oꝑio¬
sioris cicitur appetisse nitorem: sci¬
eus ꝙ purpura causiditum uendit.
At postqm noticiam famiamꝙ asse¬
quittus est eloquentie. toga contẽ¬
tus ẽ: dicens se uelle sibi a se pocuis
qmͣ aiitone uestium aut cultu ex¬
quistto constare głam. Ommis aris¬
tpum decuit color. ⁊ status. ⁊ res.
quolibet instittus celeb̾rana ꝑ loca
uadit. Quem enim ꝓprius attollit
honos. iultitis aliena non deprimit.
łm n dicatum laudis uicdetur et̃ suf¬
fragium. quod ab extrinsetis pendet.
Profecto unius egregie iurtutis titło
quisq clarescit. qm splendidissimo
luxurie instrumento. ⁊ omni lenocimo
uanitatis. Cum gͦ iurtus omnis a se

Expanded text:
or, nemo cantorum, et histrionum, simior, nemo cantorum, et histrionum, similiumque magis gaudebat consortio, nemo luxuriosior. Siquidem ut se vindicaret a cultu et liberalitatis imagine, nullam vestem bis induit. Quis tamen adeo perditus est, ut ipsum laudet? Demosthenes antequam virtus eloquii ejus innotuisset, cultus operosioris dicitur appetisse nitorem; sciens quia purpura causidicum vendit. At postquam notitiam et famam assecutus est eloquentiae, toga contentus est, dicens se velle sibi a se potius quam a nitore vestium, aut cultu exquisito constare gloriam. Omnis Aristippum decuit color, et status, et res, Quolibet indutus celeberrima per loca vadit. Quem enim proprius attollit honos, vilitas aliena non deprimit. Emendicatum laudis videtur esse suffragium, quod ab extrinsecis pendet. Profecto unius egregiae virtutis titulo quisque magis clarecit, quam splendidissimo luxuriae instrumento, et omni lenocinio vanitatis. Cum ergo virtus omnis a se
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tamen pariupendit quod amant.
Nec cos uult fallere laudantes ne de¬
cipiat diligentes. Ideoq instat arden¬
ter ut potiis ille laudetur a quo ht¬
ille homo quic quid in eo uite lauda¬
tur. Qui autem głe contemptor do¬
inmationis ẽ auidus. bestias suꝑat:
siue cructelitatis uiciis siue luxurie.
Tales quidem teste magno augusti¬
no patre: romani fuerunt. ⁊Iam¬
cum eorum uicia ꝑcurruntim gens
nulla det̾ior cum uircutes: muilla po¬
tior inuenitur. Alias tamen gentes
non crucdeli dĩno s mansueto subui.¬
gau̾unt imꝑio. & quod. mod̾atio ad¬
quisiuit. aut cructelitas aut luxͣia
ꝑdictiti Non enim existimationis
amissa dominationis cupiditate
caruerunt. S huius uicii sumini¬
tatem ⁊ qͣsi arcem qͣndam nero ce¬
sar pͥmus obtinuit. Ciius tanta
fuit luxuries. ut nicħ ab eo putare¬
tur uirile metuentum. Tanta cru¬
delitas. ut nicħ molle habere crecłe¬
ti. si ee̾t ignotus. Nemo eo gulosi¬

Expanded text:
non tamen parvipendit quod amant. non tamen parvipendit quod amant. Nec eos vult fallere laudantes, ne decipiat diligentes. Ideoque instat ardenter ut potius ille laudetur, a quo habet homo, quidquid in eo jure laudatur. Qui autem gloriae contemptor, dominationis est avidus, bestias superat sive credulitatis vitiis, sive luxuriae. Tales quidem, teste magno Patre Augustino, Romani fuerunt. Namcum eorum vitia percurruntur, gens nulla deterior; cum virtutes, nulla potior invenitur. Alias tamen gentes non crudeli dominio, sed mansueto subjugaverunt imperio. Et quod moderatio acquisivit, aut crudelitas, aut luxuria perdidit. Non enim existimationis amissa, dominationis cupiditate caruerunt. Sed hujus vitii summitatem, et quasi arcem quamdam, Nero Caesar primus obtinuit, cujus tanta fuit luxuries, ut nihil ab eo putaretur virile metuendum: tanta crudelitas, ut nihil molle habere crederetur, si esset ignotus. Nemo eo gulosi
Abbreviated transcription (Latin):
sum illuct erarium quo urbem et
orbem spoliauit. Nemo prudenti¬
ani ithachi aut pelide iures agnos¬
ceret nisi eas homus diuino publi¬
caslet ingeniõ. unde mͥ nichil uidet᷑
consultus uiro ad głam ꝓpanti. fide¬
lum fauore scriptorum. Nichil stul¬
tus qmͣ captare tigellium. qui nec
suam potis ẽ rectimere famam. Sũt
autem multa in morib bona q̃ qͣb
multi bene uicticant. quã tus ea mł¬
ti ea ñ habeant ⁊ quo rariora eo p̾¬
clariora sunt. Pea gͦ intutur qͥdam
ad głam. ad imꝑium. ad dnationẽ.
Quisquis autem sine cupiditate głe
qua uere: tur homo bene uidicanti¬
b displicẽ ctñari. atꝙ imꝑare deside¬
rat. etiam ꝑ aꝑtisstina scelera q̃re̾t
inde qui głam concupiscit aut ue¬
ẽe quod ñ est. Q ideo uirtutes haben¬
ti magna uirtus est contempne
głami. quia contemptus eius in cõs¬
pectu dei ẽciudicio autẽ ñ aꝑtt hu
mano. In laudatorib autem suis ꝙ̃¬
uis pariupendat quod eum laudant.

Expanded text:
sum illud aerarium, quo urbem et sum illud aerarium, quo urbem et orbem spoliavit. Nemo prudentiam Ithaci, aut Pelidae vires agnosceret, nisi eas Homerus divino publicasset ingenio. Unde nihil mihi videtur consultius viro, ad gloriam properanti, fidelium favore scriptorum. Nihil stultius quam captare Tigellium, qui nec suam potis est redimere famam. Sunt autem multa in moribus bona, de quibus multi bene judicant, quamvis ea multi non habeant, et quo rariora, eo praeclariora sunt. Per ea ergo nituntur quidam ad gloriam, ad imperium, ad dominationem. Quisquis autem sine cupiditate gloriae, qua veretur homo bene judicantibus displicere, dominari atque imperare desiderat, etiam per apertissima scelera quaerit inde qui gloriam concupiscit, aut ueesse, quod non est. Et ideo uirtutes habenti magna uirtus est contemnere gloriam, quia contemtus eius in conspectu Dei est, iudicio autem non mano. In laudatoribus autem suis quamvis parvipendat quod eum laudant,
Abbreviated transcription (Latin):
post̾itati. Si unius sapientis. si
scriptoris egregii gr̃am meruiss:
aliquid celebre illius manassef ad
posteros. Urgilius marcelli aitra
magna uirtutũtũ m̾ita ꝑpetuauit
głam. ⁊ poetica licentia fidem ꝑuer¬
tens historie. didonem licet pudiciꝰ¬
sima frierit hospitis quem ex ratiõe
tempoꝵ uiderẽ ũ potuit incesto amo
obliuionidiuira marronis carmi¬
na subcduxissent. Implet ad huc ꝓ¬
muissi fidem.⁊ nomina eoꝵ sĩtu nõ
patitur oboleri. Uiuite felices si qͥd
mea carmina possunt. Nulla dies
uiqmͣ memori uos eximet euo.
Quid ẽ gͦ quod scurrarum uiliũ¬
q mancipiorum ignonunie tanto
sumptu conctucunt gr̃am hostis
uiris ꝑitisq ⁊ maxime scriptorib
placere ñ appetunt: Nunquid su¬
as ineptias transintiti uolunt ad
posteros: Ignotus eẽ lucilius itsi e¬
um epłe senece illustrarent. Laudi¬
b cesareis plus uirgilius. ⁊ uarus lu¬
canus quod adiecerunt. qmͣ inimẽ¬

Expanded text:
posteritati. Si unius sapientis, si posteritati. Si unius sapientis, si scriptoris egregii gratiam meruisset, aliquid celebre illius manasset ad posteros. Virgilius Marcelli, citra magna virtutum merita, perpetuavit gloriam, et poetica licentia fidem pervertens historiae, Didonem, licet pudicissima fuerit, hospitis, quem ex ratione temporum videre non potuit, incesto amoroblivioni divina Maronis carmina subduxissent. Implet adhuc promissi fidem, et nomina eorum situ non patitur aboleri. Vivite felices, si quid mea carmina possunt Nulla dies unquam memori vos eximet aevo. Quid est ergo, quod qui scurrarum, viliumque mancipiorum ignominiae tanto sumptu conducunt gratiam, honestis viris, peritisque, et maxime scriptoribus, placere non appetunt? Nunquid suas ineptias transmitti nolunt ad posteros? Ignotus esset Lucilius, nisi eum epistolae Senecae illustrarent. Laudibus Caesareis plus Virgilius, et Varus, Lucanusque adjecerunt, quam immen
Abbreviated transcription (Latin):
otiam dñari ardenter affertent:
tamen qui ueram licet humana¬
rum laudum głam concupiscũt.
dant oꝑam beuenidicantib ñ dis¬
plicẽ. Refert eiuim płimuini quis
cui ⁊ unde placeat. Nec ẽ ab eo lau¬
dari głosum: cuius famibaritaᷤᷤ ig¬
nomimam redolet. Laus uius stu¬
dio si multis ꝓfecit ⁊ suffecit ad głã.
⁊ multoꝵ sepe cõmendatio ĩ fami¬
am peꝑit. In rethoricis locus ẽ ce¬
lebeis a cõmuctu. morumq simi¬
litudinem indicat.⁊ ab ea amiticie
⁊ comimendationis manare origi¬
uem sepe ꝓditum est. NIolo inquit
sapiciis ab his laudari quorum lau̾
uituꝑium ẽ: nec ab his culpari ue¬
reor. quoꝵ crimiuatio laus est. Cum
geat aucupari fauorem. qui sordi¬
b obsiti sunt. ⁊ quorum gr̃a nisi
ꝑ turpia adquiri ñ potest: Huiꝰ¬
mͦi monstris hominum amplissi¬
mum patrinoniũ ponpei ⁊ fere
totius orb̾ opes contulit martus an¬
tomus ⁊ tamen eorum preconiis ñ
cdarescit: sed eo sordior occurrit

Expanded text:
etiam damnari ardenter affectent: tamen qui veram, licet humanarum laudum, gloriam concupiscunt, dant operam bene judicantibus non displicere. Refert enim plurimum quis, cui, et unde placeas. Nec est ab eo laudari gloriosum, cujus familiaritas ignominiam redolet. Laus unius studiosi multis profecit, et suffecit ad gloriam: et multorum saepe commendatio, infamiam peperit. In rhetoricis locus est celebris a convictu, morumque similitudinem indicat: et ab ea amicitiae et commendationis manare originem, saepe traditum est. « Nolo, inquit sapiens, ab his laudari, quorum laus vituperium est, nec ab his culpari vereor, quorum criminatio laus est. » Cugeat, aucupari favorem, qui sordibus obsiti sunt, et quorum gratia nisi per turpia acquiri non potest? Hujusmodi monstris hominum amplissimum patrimonium Pompeii, et fere totius orbis opes contulit Marcus Antonius; et tamen eorum praeconiis non clarescit, sed eo sordidior occurrit
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirum cum ⁊ aues. ⁊ alia płima
instintione der ⁊ nature beneficio. q̃¬
dam futiura signis preueniunt. Si
gͥ celestra signa sunt rerum que ꝓcul
dubio uentura sunt necc̃io. cum eas
immutabilis dispositio oedinau̾tt.
quid ꝓhibet ea que celestiũ premu¬
tiantur indicio sciri ab homine ⁊
homini inuicem uidicari: Sis¬
na siquidem hominib data sunt
ad eriuditionẽ ñ ilł q̃ celestiũ ꝯscii
secretoꝵ nłłis inligent signis. xx

Expanded text:
Nec mirum, cum et aves, et alia plurima Nec mirum, cum et aves, et alia plurima institutione Dei, et naturae beneficio, quaedam futura signis praeveniunt. Si igitur coelestia signa sunt rerum, quae procul dubio venturae sunt necessario, cum eas immutabilis dispositio ordinaverit, quid prohibet ea quae coelestium praenuntiantur indicio sciri ab homine et homini invicem indicari? Signa siquidem hominibus data sunt ad eruditionem, non illis, qui coelestium conscii secretorum nullis indigent signis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad duunationẽ scientie celestium
nmis insistut. tam ipsoꝵ celesti¬
um qmͣ cdi noticiã ꝑdicłunt. Qu
tñ inter eos suũ cominoduus extu¬
fare iudentur etrorem: cum ꝑlotins
auctoritatem oꝑum ñ detrahunt
ireatori s semol ⁊ simul ab eo legem
asserunt institutam. qm̃ nullus
unqm̃ conatus euatuat. cum om̃ia
que disposuit fut᷑a sunit ut preui¬
dit. Quod forte papinius intellexit
cum diceret. Incipit ex alto graue.
⁊ ummitabile sc̾is pondus adest
uerbis ⁊ uoceni fata sequunt᷑. Ab
eo gͦ sua potestas attributa ẽ singu¬
lis creatoris. in quib nͨ oportuit ce¬
lestia locum ten̾e nouissimũ. ⁊ que
digniora sunt aliis. hr̃e iinimum
potestatis. sis itaꝙ qnͣtum uoluit.
contulit. qui ⁊ si sibi retinuerit oꝑi
pͥncipatum: signoꝵ illis ad minus
indixit obseguium. Unde ⁊ si ñ sepe
faciant oꝑa: signoꝵ tamen auctore
deo gr̾bent ministia. Hinic forte ills.
Celi enarrant głam dłi. ⁊ o me.a..¬

Expanded text:
ad divinationem scientiae coelestium ad divinationem scientiae coelestium nimis insistunt, tam ipsorum coelestium, quam Dei notitiam perdiderunt. Qui tamen inter eos suum commodius excusare videntur errorem, cum Plotino, auctoritatem operum non detrahunt Creatori, sed semel et simul ab eo legem asserunt institutam; quam nullus unquam conatus evacuat, cum omnia quae disposuit futura sint ut praevidit. Quod forte Papinius intellexit, cum diceret: Incipit ex alto, grave et immutabile sanctis Pondus adest verbis, et vocem facta sequuntur. Ab eo ergo sua potestas attributa est singulis creaturis, in quibus non oportuit coelestia locum tenere novissimum, et quae digniora sunt aliis, habere minimum potestatis. Eis itaque quantum voluit contulit, qui etsi sibi retinuerit operis principatum, signorum illis ad minus indixit obsequium. Unde etsi non saepe faciant opera signorum, tamen, auctore Deo, exhibent ministeria. Hinc forte illud: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera
Abbreviated transcription (Latin):
se formari. que si ꝑ nterualla tem¬
porum ⁊ quadam rone ꝓportionũ
in constellatione seruata formet᷑:
stellarum nuturecipiet spm̃ uite.
⁊ confulentib: occulte u̾itatis mami¬
festabit archana. d licet qͣndoq que
honesta uł recta sunt. ut se in loco
mundo uelle seruari. uł solum d̾m
qͣnͣdo aliquid querit᷑. precib ⁊ mu¬
nerib inuocandum precipiat: ma¬
ligni tñ sp̾c hanc ẽẽ fallaciam cer¬
tissimum est. qui ut minuis caue.¬
atur: innocentie uł iusticie precep¬
ta plerumq uidetur afferrer.
Hanc quidem ydolat̾e sp̃em esse:
fidelium nullus ignorat. Longe uͦ
commodius in celum ascendunt
astrologi. qui cͥademicoꝵ more qͥc¬
quid eis occurrit ꝓbabile: suo u¬
re defendunt. Itaq quidam eoꝵ
motu quodam irrationali plane¬
tas adu̾sus aplanẽ niti contendt̃.
ali auctore aristotile eosdem cum
sirmam̃to ferri ꝓfitent᷑. quoꝵ neu¬
trum teste mineio astrologie regłis
inuenit᷑ adi̾csum. At geuelliatidũ

Expanded text:
se formari, quae si per intervalla temporum, et quadam ratione proportionum in constellatione servata formetur, stellarum nutu recipiet spiritum vitae, et consulentibus occultae veritatis manifestabit arcana. Et licet quandoque, quae honesta vel recta sunt, ut se in loco mundo velle servari, vel solum Deum, quando aliquid quaeritur precibus, et muneribus invocandum praecipiat, maligni tamen spiritus hanc esse fallaciam certissimum est, qui ut minus caveatur, innocentiae vel justitiae praecepta plerumque videtur afferre. Hanc quidem idololatriae speciem esse fidelium nullus ignorat. Longe vero commodius in coelum ascendunt astrologi, qui academicorum more, quidquid eis occurrerit probabile, suo jure defendunt. Itaque quidam eorum motu quodam irrationali, planetas adversus Aplanem niti contendunt; alii, auctore Aristotele, eosdem cum firmamento ferri profitentur, quorum neutrum teste Mineio astrologiae regulis invenitur adversum. At genethliaci dum
Abbreviated transcription (Latin):
nunc autem abscontita sirat ab
oculis tuisquia uenient in te dies
⁊ circundabunt te inmici tui ual¬
lo. ⁊ circundabunt te. ⁊ ꝑ urgebunt
te undiq. ⁊ ad solum redigent te.
⁊ filios tuos in te. In hunc modum
qmͣ płima diune cominationis to¬
nitrua publice intluratis auribus
resonabant. quousq sanguis iustoꝵ
s ⁊ ipsius isti singłaris ⁊ unici. qui
ab impiis imꝙ effusus ẽt iusto d̾i ui¬
dicio quereretur. Attriti sunt ergo
plagis. bellistrati. ⁊ a patris sedib
diuine indignationis excisi tur¬
bine. ut in urbe głosissina nec la¬
pis suꝑ lapidem remaue̾t. Funq
popłi indurati et quo uis lapide du¬
rioris tribulatio tanta: qnͣta ñ fuit
ex quo gentes ẽe ceꝑunt. usq ad diẽ

Expanded text:
nunc autem abscondita sunt ab nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis, quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad solum prosternent te, et filios tuos in te . In hunc modum quam plurima divinae comminationis tonitrua publice induratis auribus resonabant, quousque sanguis justorum, sed et ipsius justi singularis et unici, qui ab impiis inique effusus est, justo Dei judicio quaereretur. Attriti sunt ergo plagis, bellis strati, et a patriis sedibus divinae indignationis excisi turbine, ut in urbe gloriosissima, nec lapis super lapidem remaneret, fuitque populi indurati, et quovis lapide durioris tribulatio tanta, quanta non fuit ex quo gentes esse coeperunt, usque ad die
Abbreviated transcription (Latin):
uem uͦ tanta ealamitas inuene¬
rit extum: eiꝰ epi aiciore per¬
paucis ad nẽcft. Sllige sis cuim su¬
pradictus historiog̃phus omnem nu
undecies centena milia designauit.
Cet̾os uͭ latrones uł sicarios ac p̃dones.
post urb̃̾ excidium mutuis declara¬
uit int̾isse uulni̾b. Electos autem
quose iuenum quos decce corporis ⁊¬
ꝓceritas commendabat: ad trũphũ
dicit ẽe reseruatos. reliquos autem
qui s apra .xuii. annos agebant eta¬
tis: iurictos ad oꝑa egipti ꝑ metalla
destinatos. uł ꝑ ceteras ꝓuincias esse
disꝑsos. Alii quicdem ut ad ludõ gla¬
cdiatoris. alii ut ad bestias traderent᷑.
Si qui uͦ intra decimũ ⁊ septimũ eta¬
tis reꝑti sunt annum: ꝑ diu̾sas pro¬
uincias in seruitutẽ distrahi uissi
sunt. Quoꝵ numus usq ad nona¬
ginta milia ꝑductus ẽ. Hec uͦ omĩa
gesta sunt sccło anno uespasiani im
que gerenda erant: presentia uid̾et.
łunc cum scłm euuangłioꝵ fidẽ in¬
dens ciuitatem fleuit suꝑ eam.⁊ ue¬

Expanded text:
uem vero tanta calamitas invenerit exitum, eodem auctore perpaucis adnectam. Colligens enim supradictus historiographus, omnem nuundecies centena millia designavit. Caeteros vero latrones, vel sicarios, ac praedones, post urbis excidium, mutuis declaravit interisse vulneribus. Electos autem quosque juvenum, quos decor corporis oceritas commendabat, ad triumphum dicit esse reservatos, reliquos autem qui supra XVII annos agebant aetatis, vinctos ad opera Aegypti per metalla destinatos, vel per caeteras provincias esse dispersos. Alii quidem ut ad ludos gladiatorios, alii ut ad bestias traderentur. Si qui vero ultra septimum et decimum aetatis reperti sunt annum, per diversas provincias in servitutem distrahi jussi sunt, quorum numerus usque ad nonaginta millia perductus est. Haec vero omnia gesta sunt secundo anno Vespasiani impquae gerenda erant, praesentia videret. Tunc cum secundum evangeliorum fidem videns civitatem, flevit super eam et ve
Abbreviated transcription (Latin):
passuum a mari ad mare cluxit.
biq sicut oeosius ⁊ ali hutoriei
referunt: apucd opitum eboratũ
morbo obist. Siguidem britannia
uenena semꝑ exhorruit. ⁊ in pͥnci¬
pes non nouit. sed ꝓ suis principl¬
bus inuictos glactios exercere. Pre¬
fatum uͦ opiclum in id iurium ⁊
temiitatis temꝑis peocessu excre¬
uit: ut urbib antiquis aucdeat
se conferre. Hoc ei forte tanti u¬
ꝑatoris contulit sepultura. Ip̃as
tamen gentilium ritu et infide.¬
delium praiitate tiraunidem
in xp̃ianos exerruisse. ⁊ penas scelis
luxisse certum ẽ. Nemo enim a scło
se a potestate angłi egit imaginẽ.

Expanded text:
passuum a mari ad mare duxit. passuum a mari ad mare duxit. Ibique, sicut Orosius et alii historici referunt, apud oppidum Eboracum morbo obiit. Siquidem Britannia venena semper exhorruit, et in principes non novit, sed pro suis principibus invictos gladios exercere. Praefatum vero oppidum, in id virium et temeritatis, temporis processu excrevit, ut urbibus antiquis audeat se conferre. Hoc ei forte tanti imperatoris contulit sepultura. Ipsum tamen gentilium ritu, et infidelium pravitate, tyrannidem in Christianos exercuisse, et poenas sceleris luisse, certum est. Nemo enim a saeculo, se apostatae angeli egit imagine
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ne seuerie uel seresb̾ie nr̃e
parcere uicdear. Sed ꝓfecto hane
sequitioneni: celestis ultio e uesti¬
gio ꝓsequ̾ta est. Em̃serunt enuim cõ¬
tinuo bella ciuilia. quib ronani
sanguinis płimũ effusum ẽ. Hic
quictem affer gen̾s tripolttanus
ab opido lepti. natura seuus. multi
sepe bellis lacessitus. fortissime qui¬
dem rem publicam sed laboriosis¬
sime rexit. Congressus est cum mł¬
tis gentib. ut demultis trium¬
pharet. Pescenuinum ingrum
ad tiranundem aspirantem: ui¬
cit ⁊ int̾fecit. Iudeos ⁊ samaritas
rebellantes ferro cohercuit. Par¬
thos. ambas. adiabenos q suꝑauit.
Hic est seuerus gentium iuictor.
qui in britannias defectu pene
omnium sociorum tractusi mag¬
nis ibi grauib ꝙ p̃liis sepe gestis
ieceptam partem insule a deteris
uidomitis gentib uallo destit ⁊¬
guenctam putaiit. Itaꝙ maxi¬
mam forsam firmissimiinꝙ ual¬
lum crebris insuꝑ turrib cõmu¬
nitum. ꝑ centum .xx. duo milia

Expanded text:
vel Saresberiae nostrae parcere videar. Sed profecto hanc ersecutionem, coelestis ultio e vestigio prosecuta est. Emerserunt enim continuo bella civilia, quibus Romani sanguinis plurimum effusum est. Hic quidem, Afer genere. Tripolitanus ab oppido Lepti, natura saevus, multis saepe bellis lacessitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime rexit. Congressus est cum multis gentibus, ut de multis triumpharet. Pescenninum Nigrum, ad tyrannidem aspirantem, vicit et interfecit: Judaeos et Samaritas rebellantes ferro coercuit. Parthos, Arabas, Adiabenosque superavit. Hic est Severus gentium victor, qui in Britannias, defectu pene omnium sociorum tractus, magnis ibi gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus vallo distinguendam putavit. Itaque maximam fossam, firmissimumque vallum, crebris insuper turribus communitum, per centum viginti duo millia
Abbreviated transcription (Latin):
tur tesi que latet in nonnne. Si¬
cut gͦ dampnatũ hostem licet oc¬
cictere: sic tirannum. Hec tamen
ñ impediat supito u̾itatem histo¬
rie. qm hic galbe otchonis ⁊ sum¬
lium ratio neglecta est. Nec quis
quotus sit imꝑatoꝵ attenditur.
sed quomͦ omnium domnerit ti¬
rannictem aut rep̃sserit cdem̃tia
dei: qui ꝓ decreto iusticis qͣnͣdo
nult flagellum inducit. in cde¬
linquentium ponam. ⁊ qnͣdo
uult quos fecit penitentes: adinit¬
tit adueniam. Decreu̾am hic sub¬
sistere ⁊ alias a romanis transi¬
re historias. sed quia in catalogũ
imꝑatoꝵ ille a quio genti mee no¬
men ẽ serierus occurtit. qui adui¬
sus xp̃i nomen tirannidem gͣuem¬

Expanded text:
tur res quae latet in nomine. Situr res quae latet in nomine. Sicut ergo damnatum hostem licet occidere, sic tyrannum. Haec tamen non impediat supputatio veritatem historiae, quoniam hic Galbae, Othonis, et similium ratio neglecta est. Nec quis quotus sit imperatorum attenditur, sed quomodo omnium domuerit tyrannidem, aut represserit clementia Dei, qui pro decreto justitiae, quando vult, flagellum inducit in delinquentium poenam, et quando vult, quos fecit poenitentes, admittit ad veniam. Decreveram hic subsistere, et ad alias a Romanis transire historias, sed quia in catalogum imperatorum ille, a quo genti meae nomen est, Severus occurrit, qui adversus Christi nomen tyrannidem g
Abbreviated transcription (Latin):
commottus quintꝰ decimꝰ ab augu¬
sto. ꝑ omnia cruitelitatis luxurie
et obscenttatis delecora depraua¬
tus: glachiatoriis quoꝙ armis sepis¬
sime depugnauit. ⁊ in amphitea¬
tro feris sese frequenter obiecit.
Int̾fecit itiam plurimos senatores
maxime quos au̾tit nobilitate
uictustriaꝙ excellere. flagicia re.¬
gis⁊ pena urbis inseguitur. Nam
fulmmne capttolium ictum. ex
quo facta flaminatio. biblioteca
illam maioꝵ tura sttidioq compo¬
sitam. edesq alias uycta fitasrapa¬
ccter bine concremauit. Fertur tñ
beatus sregoruis bibliotecam com¬
bussisse gentilem. quo diuine
pagine gratior eet locus ⁊ maior
auctoritas. ⁊ cdiligentia studiosior.
Sed hec sibi nequaqͣni oburant:
cum cdiu̾sis temꝑib poteruit accidis¬
se. Commoctus autem cunctis incom.¬
moctus. in domo uestiliani sttangu¬
latus ẽ. inuus ante hostem gen̾is
humani nidicatus. & heo quidem
est descriptio tiranm. qua explica¬

Expanded text:
Commodus quintus decimus ab AuguCommodus quintus decimus ab Augusto, per omnia crudelitatis, luxuriae, et obscenitatis dedecora depravatus, gladiatoriis quoque armis saepissime depugnavit, et in amphitheatro feris sese frequenter objecit. Interfecit etiam plurimos senatores, maxime quos advertit nobilitate industriaque excellere. Flagitia regis poena urbis insequitur; nam fulmine Capitolium ictum, ex quo facta flammatio, bibliothecam illam majorum cura studioque compositam, aedesque alias juxta sitas, rapaci turbine concremavit. Fertur tamen beatus Gregorius bibliothecam combussisse gentilem, quo divinae paginae gratior esset locus, et major auctoritas, et diligentia studiosior. Sed haec sibi nequaquam obviant, cum diversis temporibus potuerint accidisse. Commodus autem, cunctis incommodus, in domo Vestiliani strangulatus est, vivus autem hostis humani generis judicatus. Et haec quidem est descriptio tyranni, qua explica
Abbreviated transcription (Latin):
se xp̃ianis benignum exhibuit.
Marcus antonius uerus successor
pii: cum aurelio comodo fr̾e fusce¬
pit imꝑium. Aurelius autẽ ca su
morbi quem greci apoplexiã uo¬
cant: suffocatus interiit. Loq de¬
functo: fr̾ solus rei publice prefint.
uir quem actinirari quam lauda¬
re.si entropiuo creditur facilius
est. Apemcipio uite tranquillus
⁊ constans adeo ut ab infantia
scĩam litt̾arum grecarũ ꝑ chero¬
nessem plutharchi nepotem.
latinas autẽ eum fronto nobilis¬
sinus orator docuit. ⁊ ꝓ quorũdã
opmnione plitarchi nepos. Inter
ceterabellum gessit. quod pre mag¬
nituchne punicis conferri potest.
s licet orationib militum xp̃ia¬
norum sicut ictem imꝑator litãs
suis dicitur attestatris magna bel¬
la cum fecerit. grauis eorum exar¬
sit ꝑseqiutio. multiq scoꝵ marti¬
rio coronati sunt. Postremo lucio
ammodo filio fuo in regnum assũꝑ¬
to: i pannonia constitutus repenti¬
no nicebo interig. luciis antoniuᷤ

Expanded text:
stianis benignum exhibuit. stianis benignum exhibuit. M. Antonius Verus successor Pii cum Aurelio Commodo fratre suscepit imperium. Aurelius autem casu morbi, quem Graeci apoplexiam vocant, suffocatus interiit. Eoque defuncto, frater solus reipublicae praefuit, vir quem admirari quam laudare, si Eutropio creditur, facilius est. A principio vitae tranquillus et constans, adeo ut ab infantia scientiam litterarum Graecarum per Chaeronensem Plutarchi nepotem. Latinas autem eum Fronto nobilissimus orator docuit, et pro quorumdam opinione, Plutarchi nepos. Inter caetera bellum gessit, quod prae magnitudine Punicis conferri potest. Et licet orationibus militum Christianorum, sicut idem imperator litteris suis dicitur attestatus, magna bella confecerit, gravis eorum exarsit persecutio, multique sanctorum martyrum coronati sunt. Postremo Lucio Commodo filio suo in regnum assumpto, in Pannonia constitutus, repentino morbo interiit. Lucius Antonius
Abbreviated transcription (Latin):
portatum atq ignominiosissime
sepultum ẽ. Successoe eiꝰ nerua
omnia acta eius reuocauit in irti¬
tum. ⁊ ascriptus pͥncipib ñ tiran¬
nisi morbo confectus diem obiit.
traiano adoptato in regnum. Q
tanta mod̾atione successit. ut si¬
cut arigustus felicissimus ita et
iste imꝑatorum optimus duitissi¬
me habitus sit: ⁊ ut ferunt apud
selentiam urbem is aurie ꝓstuio
uentiis extinctus ẽ. Et successit
heluis actiranus ꝑater patrie. qu
rem publicam ustisfimis legibus or¬
batione exagitatos ut in palestinã
irruerent: ultima cede ꝑdomuit.
ultusq ẽ xp̃ianos quos illi excru¬
ciabant. precepitꝙ ne cui uideo in¬
troeuncti iherosolimam ee̾t licentia.
qmͣ uroptimum statum muroꝵ
instructione reparauit. precepit¬
Antonius cognomento puis tran¬
quille ⁊ sc̾e̾ gub̾nauit imꝑiũ. suc¬
cedens adriauo cum lib̾is suis. et
m̾ito puis ⁊ pater patrie nomina¬
tus est: ⁊ intercedente iustino pħo¬

Expanded text:
portatum, atque ignominiosissime portatum, atque ignominiosissime sepultum est. Successor ejus Nerva, omnia acta ejus revocavit in irritum, et ascriptus principibus, non tyrannis, morbo confectus diem obiit, Trajano adoptato in regnum. Qui tanta moderatione successit, ut sicut augustus felicissimus, ita et iste imperator optimus diutissime habitus sit, et, ut ferunt, apud Seleuciam urbem Isanriae profluvio ventris exstinctus est. Ei successit Aelius Adrianus pater patriae, qui rempublicam justissimis legibus orbatione exagitatos, ut in Palaestinam irruerent, ultima caede perdomuit, ultusque est Christianos, quos illi excruciabant, praecepitque ne cui Judaeo introeundi Hierosolymam esset licentia, a, quam in optimum statum murorum instructione reparavit, praecepitAntoninus cognomento Pius, tranquille et sancte gubernavit imperium, succedens Adriano cum liberis suis, et merito pius, et pater patriae nominatus est, et intercedente Justino p
Abbreviated transcription (Latin):
aut qnͣdo uenturus: respond̾unt
quod ñ huius mundi regnumae¬
ꝙ huuis terre designetur ei irapi¬
um. sect celeste ei ꝑ angłorum mi¬
tutus in gła. de iuiins at mortiuis
uidicabit. ⁊ restituet iuucuiq pro
factis ⁊ uu̾tis suis. Ad hec domicia¬
nus cum in eis nicħ criminis in¬
ueniret. ⁊ ulitatem eoꝵ qmͣ ma¬
xue contempneret: abire eos li¬
beros uissit. Hec illi. ex quib pa¬
tet quod non ex mansuetucline
que decet principem: sed fastu un¬
pio a non nullis fidelium cructe¬
litatis sue cohibuit rabiem. Si
gͦ ad tantam pautitatom ⁊ pau¬
ꝑtatem genus regale deductum
est ut regnante domiciano de stir¬
pe deiuit iux duo potuerunt in¬
uenir quid sibi in carne et sangͥ¬
ne ꝓpagatis ꝑpetuitatẽ ẽẽ confidite
Q quia eccłiam dei immo ⁊ tutũ
imꝑium lacerauit domicianus:e¬
odem in se dei usus uidicio.⁊ ip̃e
laceratus est. Cuuis cadauer po¬
płari scandapila. ꝑiuspiliones ex¬

Expanded text:
aut quando venturus: responderunt, aut quando venturus: responderunt, quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae ei designetur imperium, sed coeleste ei, per angturus in gloria, de vivis ac mortuis judicabit, et restituet unicuique pro factis et meritis suis. Ad haec Domitianus, cum in eis nihil criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jussit. Haec illi. Ex quibus patet quod non ex mansuetudine, quae decet principem, sed fastu impio a nonnullis fidelium crudelitatis suae cohibuit rabiem. Si ergo ad tantam paucitatem, et paupertatem genus regale deductum est, ut regnante Domitiano de stirpe David vix duo potuerint inveniri, quis sibi in carne et sanguine propagatis perpetuitatem esse confidit? Et quia Ecclesiam Dei, imo et totum imperium laceravit Domitianus, eodem in se Dei usus judicio, et ipse laceratus est. Cujus cadaver populari sandapila per vespilliones ex
Abbreviated transcription (Latin):
uem traclunt. Dupliciq urgebem¬
tur inuctia. ueluti qui ex daud
bant quidam de carnali dñi nr̃i ge¬
nere nepotes uide eus qui scdm car¬
nem frater dñi dicitur. quos quidã
uenientes. Hos quidam reuocatus
nomine qui in hoc missus fuerat:
ꝑctucit ad ctomicianũ cesarem.
EIam et ipse formidabat de aduẽ¬
tu xp̃isicut ⁊ in inicio herodes. In¬
terrogati ꝙͦ a cdomiciano si e̾ent ex
familia dauicł. confessi sunti T unc
quesiuit qnͣtis possessionib uł qłits
facultatib c̾ent prediti. At illi res¬
poncterunt. quod utrisꝙ non ampliꝰ
eet in bonis. nouem milib denariis.
ex quib. singłis pars mectia ꝓ ropoa¬
cione deberetur. Neq hec sibi inpetu¬
excolentes ił ipsi alerentur: uł t̾ri¬
buta dependerent. Simul ⁊ testes
ruralis ⁊ cduirni oꝑis manus labore
rigidas ⁊ calle obcluratas prefere:¬
bant. Int̾rogati uͦ de xp̃o quolle sit
regnum eius. uł quis ipse aut uñ.

Expanded text:
nem tradunt. Duplicique urgebannem tradunt. Duplicique urgebantur invidia, veluti qui ex generbant quidam de carnali Domini nostri genere, nepotes ejus Judae, qui secundum carnem frater Domini dicitur, quos quidem venientes. Hos quidam, Revocatus nomine, qui in hoc missus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu Christi, sicut et in initio Herodes. Interrogati ergo a Domitiano si essent ex familia David, confessi sunt. Tunc quaesivit quantis possessionibus vel quantis facultatibus essent praediti. At illi responderunt, quod utrisque non amplius esset in bonis novem millibus denariorum, ex quibus, singulis media pars pro portione deberetur. Neque haec sibi in pecuexcolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa expenderent. Simul et testes ruralis et diurni operis, manus labore rigidas, et calle obduratas, proferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel quis ipse, aut unde,
Abbreviated transcription (Latin):
uigło. ineoq consumpta o̾ om̃is fa¬
milia cesaris. E ne in sola fami
li illa actuersus tiranindem tã¬
tum licere legib quispiam suspi¬
cetur uuitellius nomis a uilio galba
⁊ othone inter neronem ⁊ uttelli¬
um intersertis: turpissime ꝓtras¬
tuis est a cellula inqm̃ se contruse¬
rat. nictusq decductus ꝑ iuam
sacram ꝑassim fimum in os eius
coniectantib aliis.⁊ appło roma¬
uo apud gemonicas scalas minu¬
tissimis ictib ex carnificatus. uu¬
co tractus est in tib̾iDuodecimꝰ
domiciamis uespasiano ⁊ tico in¬
terpostus post mułtam ⁊ cruentã
tntnnictem a suis crudeliter int̾¬
factas est. Ex qua causa tamen in
xp̃ianos mitius egerit. auctore e¬
usebio cesariensi pauitis aꝑiam.
cius uerba sunt hec. libro .iii. ca
num cum iussisset omnes ꝑuni
qui de genẽ cdauid ⁊ regia stirpe
descenderant sicut uetiis habes tͣ¬
ditis delati sunt quidam quasi
et̾nt de posteritate uide:. quem
srem fuisse saluatoris scałm car.¬

Expanded text:
o, in eoque consumpta est omnis familia Caesarum. Et ne in sola illa familia adversus tyrannidem tantum licere legibus quisque suspicetur, Vitellius, nonus a Julio, Galba et Othone inter Neronem et Vitellium intersertis, turpissime protractus est a cellula, in quam se contruserat, nudusque deductus per viam sacram, passim fimum in os ejus conjectantibus aliis, et a populo Romano apud Gemonias scalas minutissimis ictibus excarnificatus, unco tractus est in Tiberim. Duodecimus Domitianus, Vespasiano et Tito interpositis, post multam et cruentam tyrannidem a suis crudeliter interfectus est. Ex qua causa tamen in Christianos mitius egerit, auctore Eusebio Caesariensi, paucis aperiam, cujus verba sunt haec libro tertio, canum cum jussisset omnes perimi, qui de genere David, et regia stirpe descenderant, sicut vetus habet traditio, delati sunt quidam quasi essent de posteritate Judae, quem fratrem fuisse Salvatoris secundum car
Abbreviated transcription (Latin):
suetonius tnͣquillus refert deser¬
tus est. ⁊ cum ingressus cubiculum
quereret ꝑtussorem ⁊ ñ inueniret.
omnes quippe cicesserant: ergo ego
inquit nec amicum nec inmicum
habeo. Idem pauloante qm se confo¬
deret: scrobem coram se fieri precepit
ad corꝑis sui mocdulum. componiq
in ea si qua inuenirentur marmo¬
ris frusta. ⁊ aqͣm simul ⁊ ligna con¬
ferri ad curandum cadauer. flens
adsingła atq itidem dictitans.
Qualis artifex ꝑeo. Cum autem au¬
diret a senatu adiudicatum suppli¬
cio: quale id ee̾t int̾rogauit. E cũ
comꝑisset debere nudi hominis cer
uicem. furce inseri. corpus uͦ uirgis
ad necem cedi: cont̾ritus duospu¬
giones quos secum extulerat ar¬
ripuit. temptataq utriusq acie
rursus condictit. causatus nundũ
ẽẽ fatalem homm. Ac mͦ sporũ hor¬
tabatur ut lamentari inciperet.
mͦ orabat ut se aliquis ad mortẽ
cum exemplo anmaret. Int̾dum
seguiciem suam his u̾sib increpa¬

Expanded text:
Suetotonius refert, deserSuetotonius refert, desertus est: et cum ingressus in cubiculum quaereret percussorem, et non inveniret, omnes quippe discesserant: « Ergo ego, inquit, nec amicum, nec inimicum habeo? » Idem paulo antequam se confoderet, scrobem coram se fieri praecepit ad corporis sui modulum, componique in ea si qua invenirentur marmoris frusta, et aquam simul et ligna conferri ad curandum cadaver, flens ad singula, atque identidem dictitans: « Qualis artifex pereo? » Cum autem audiret se a senatu adjudicatum supplicio, quale id esset interrogavit. Et cum comperisset debere uicem inseri furcae, corpus uirgis ad necem caedi, conterritus duos pugiones, quos secum extulerat, arripuit temptataque utriusque acie rursus condidit, causatus nondum adesse fatalem horam. ac modo Sporum hortabatur ut lamentari ac plangere inciperet, modo orabat ut se aliquis ad mortem capessendam exemplo iuuaret; interdum segnitiem suam his uerbis increpa
Abbreviated transcription (Latin):
pellare. et ciuiem gerens: tirannidis
rem declinauit ⁊ notam. lib̾us ã
a uilio t̾cius ueneno obiit. cuius
morte ita letatus est popłs: ut ter¬
ram matrem ⁊ deos manes orarent.
ne mortuo sedem ullam darent nisi
int̾ impios. E licecet ueneficiũ de¬
testabile semꝑ fu̾it: uenenũ quo il¬
le extinctus est orbis censuit esse
uitale. Signum ueneni certum ha¬
bitum est: quod cor inter ossa cre¬
mati inuentum ẽ incorruptũ. Pa
euum rerum estimatur natura.
ut tinctum ueneno igne confici
uequeat. Tercius tirannus gauis
caligła: occisus est a domesticiᷤᷤ su¬
is. Tiberius claudius quintus a
iulio. ⁊ si tirannidem uitauerit:
mainfestis ut alter tibiuis uene¬
ni signis extinctus est. Aͥnero sextꝰ
a uilio omnirum immanissimus
⁊ uilissimus hunc exitum h̾u̾it.
Postqmͣ enim deformitate uet̾um
officioꝵ ⁊ angustiis flexuris ꝙ uico¬
rum offensus ut predictum ẽ ur¬
bem incenctit: ab omni ppło sicut

Expanded text:
appellare, et civem gerens, tyrannidis appellare, et civem gerens, tyrannidis rem declinavit, et notam. Tiberius autem a Julio tertius, veneno obiit, cujus morte ita laetatus est populus, ut terram matrem, et deos manes orarent, ne mortuo sedem ullam darent nisi inter impios. Et licet veneficium detestabile semper fuerit, venenum, quo ille exstinctus est, orbis censuit esse vitale. Signum veneni certum habitum est; quod cor inter ossa cremati inventum est incorruptum. Ea enim rerum aestimatur natura, ut tinctum veneno, igne confici nequeat. Tertius tyrannus C. Caligula, occisus est a domesticis suis. Tiberius Claudius, quintus a Julio, etsi tyrannidem vitaverit, manifestis, ut alter Tiberius, veneni signis exstinctus est. At Nero sextus, a Julio, omnium immanissimus et vilissimus, hunc exitum habuit. Postquam enim deformitate veterum officiorum, et angustiis flexurisque viarum offensus, ut praedictum est, urbem incendit, ab omni populo, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Excessus euis uidebant᷑ sꝑare.⁊ ad
tusticiam afpirare. Quod ex eo co¬
nici potest quod nullum tempus
tur orosius ꝓ parte consentire. Cũ e¬
nim in egipto magna pars milttũ
euis cecitisset. ⁊ ipse sicut lucanꝰ
meminit cogeretur respic̾e sceuã
qui singłari iriticte eminens n¬
nia magnum: infistentiũ egipi¬
orum iu pressus cesar scapham
ascendit. qua mox ponde sep̃tiu
grauata ⁊ m̾sa: ꝑ ducentos passus
ad nauem una manu elata qͣ car¬
tas tenebat natando ꝑuenit. Hic
tamen quia rem publicam armis
occupau̾at tirannus reputatus est:
⁊ magna parte senatus consentien¬
te. strictis pugionib occisus est in ca¬
pitolio. Sed ⁊ ibi honestatis memor
extitit. Ut enim animadu̾tit se
strictis pugionib peti: toga caput
obuoluit. simul suustra manu si¬
num ad tia dectixit. quo honesti¬
us caderet. Successer euis augustus
felicissimus omnium se sub int̾mi¬
natione pene dñm est ꝓhibitus ap

Expanded text:
Excessus vero ejus videbantur sperare, et ad Excessus vero ejus videbantur sperare, et ad justitiam aspirare. Quod ex eo conjici potest, quod nullum tempus tur Orosius pro parte consentire. Cum enim in Aegypto magna pars militum ejus cecidisset, et ipse, sicut Lucanus meminit, cogeretur respicere Scevam, qui singulari virtute eminens innia Magnum, insistentium Aegyptiorum vi pressus Caesar, scapham ascendit, qua mox pondere sequentium gravata et mersa, per ducentos passus ad navem una manu elata, qua chartas tenebat, natando pervenit. Hic tamen quia rempublicam armis occupaverat, tyrannus reputatus est, et magna parte senatus consentiente, strictis pugionibus occisus in Capitolio. Sed et ibi honestatis memor exstitit. Ut enim animadvertit se strictis pugionibus peti, toga caput obvolvit, simul sinistra manu sinum ad ima deduxit, quo honestius caderet. Successor ejus Augustus felicissimus omnium, se sub interminatione poenae dominum prohibitus est
Abbreviated transcription (Latin):
ccurrit xix¬
gͦ in peimis domus cesapea.
qua nichil potentius aut glosi¬
us ulla etate recolit miidus.
Siquidem uilrus cesaer primus
oebem pendentie ⁊ rei militaris
uirib ad quisiurt. homo ꝑ pau¬
corum. ⁊ cin nullum expresse
similem: ad huc edidit natura mor¬
talutm. licet enim cum cicero ali¬
cubi criminetur. quod citra ho¬
minem utilitatis aut honestatis
sp̾em delectabatur inuirizs. adeont
eum ipsum peccare uiuaret: sdem
tamen tantis laucdib eurdom effert.
ut deoꝵ conseat munis ex u̾tutib
temꝑatum romano inclultũ im¬
pio. utpote qui nec ꝓspis excolli nee
adu̾sis frangi noueriti magnificus
sine cuctelitate. siue temeritate nug¬
naminus. Quanuis enim si alius
e̾et posset tem̾arius uideri. cesar ta¬
men audax uideri ñ debet: curus
uoluntas deoꝵ aspirante fauore
semꝑ infra potestatem fuit. Ne¬
mo ferum exꝑtus cesarem. nisi su¬
ꝑbia rebeslaret. Ptouocatus inui¬
riis. ꝓnus fuit ad ueniam. Quos
uicit uitib. prudentia antecessit.

Expanded text:
ccurrit ergo in primis domus Caesarea, qua nihil potentius aut gloriosius, nulla aetate recolit mundus. Siquidem Julius Caesar primus orbem, prudentiae et rei militaris viribus, acquisivit. Homo perpaucorum, et cui nullum expresse similem adhuc edidit natura mortalium. Licet enim Cicero eum alicubi criminetur, quod citra omnem utilitatis aut honestatis speciem, delectabatur injuriis, adeo ut in eum ipsum peccare juvaret: idem tamen tantis laudibus eumdem effert, ut deorum censeat munus ex virtutibus temperatum, Romano indultum imperio, utpote qui nec prosperis extolli, nec adversis frangi noverit, magnificus sine crudelitate, sine temeritate magnanimus. Quamvis enim si alius esset, posset temerarius videri, Caesar tamen audax videri non debet, cujus voluntas deorum aspirante favore, semper infra potestatem fuit. Nemo ferum expertus est Caesarem, nisi superbia rebellaret. Provocatus injuriis, pronus fuit ad veniam. Quos vicit viribus, prudentia antecessit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem sapienti ẽ. ut magno placit
aug̾. potius a quolibet reprehendi:
qm sicie ab errante. siue ab adulã¬
te laudari. Nullus ⁊ enim rep̃hen¬
sor formidandus est amatori u̾ita¬
tis. s enim aut innneus reprehẽ¬
furus ẽ aut amicus. Si iimicus
insultat. ferendus ẽ. Amicus aut̃
sierrat.: docentus. Si doceat: audi¬
endus. Laudator uͦ ⁊ errans cõfrr.¬
mat errorem. ⁊ adulans illicit in
ertorem. Ait gͦ rex fidelis electus
in beneplaccto dm̃. relinguens si
saptant regib ⁊ pͥncipib tusticie.¬
humilitatis exemplum ⁊ fortitutt¬
Consonat ei ethicus dicens. Falsus
honor uiuat mendax in famia trr¬
ret. quem nisi mendofum et men

Expanded text:
idem sapienti est, ut magno placet idem sapienti est, ut magno placet Augustino, potius a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si inimicus insultat, ferendus est; amicus autem si errat, docendus; si doceat, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorem. Ait ergo rex fidelis, electus in beneplacito Domini, relinquens, si sapiant, regibus et principibus, justitiahumilitatis exemplum, et fortituConsonat ei ethicus, dicens: Falsus honor juvat, aut mendax infamia terret Quem, nisi mendosum et men
Abbreviated transcription (Latin):
bile. quod leui flatus aura concuti¬
tur.ᷤ Quis uirum fortem credat
quem u̾boꝵ monet impulsus. et ei
quietem excitit. ⁊ uͥtutum cõpa¬
ge dirupta ipsius anime sangui¬
Ait enim imꝑator diuoꝵ. Theodo¬
sii archactii.⁊ honoeu statuta con¬
firmans. Siquis modestie nescius
⁊ pudoris ignarus impbo petulantiq
maleclicto nomina nr̃a credicłit las¬
cescenda. ac temulentia turbulentus
obtrectator temꝑũ fuit: eum pene
uoluimus subiugari. neq durum
ił ex leuitate ꝓcessit: contempnen¬
dum est. si ab insinia: miseratiõe
dignissimum. si ex inuiria: remit¬
tendum. Unde integris omnib hoc
ad nr̃am sci̾am refenttiut ut exꝑ
sonis homuium dicta pensemus.
⁊ utrum pret̾mitti an exquini
debeant: censeamius. Ex quib col¬
ligitur. cdictis hominum il mou̾i
eum qui aut uͭtutis amator est:
aut uiris constitutioni obtemꝑãs.
Omus uafer uicium ridenti fla¬
cus amico tangit. ⁊ admissus cir¬

Expanded text:
bile, quod levi flatus aura concutibile, quod levi flatus aura concutitur? Quis virum fortem credat, quem verborum movet impulsus, et ei quietem excutit, et virtutum compage dirupta, ipsius animae sanguiAit enim imperator, divorum Theodosii, Arcadii, et Honorii statuta confirmans: Si quis modestiae nescius, et pudoris ignarus, improbo petulantique maledicto, nomina nostra crediderit lacessenda, ac temulentia turbulentus obtrectator temporum fuerit, eum poenae nolumus subjugari, neque durum si ex levitate processit, contemnendum est; si ab insania, miseratione dignissimum, si ex injuria, remittendum. Unde integris omnibus hoc ad nostram scientiam referatur, ut ex personis hominum dicta pensemus, et utrum praetermitti, an exquiri debeant censeamus. Ex quibus colligitur, dictis hominum non moveri eum, qui aut virtutis amator est, aut juris constitutioni obtemperans. omne vafer vitium ridenti Flaccus amico tangit et admissus cir
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis in imꝑio fuit: ut omnib
ꝓdesse nullum q punire studi̾nt.
conuictos coniurationis contra se
dimisit illesos.⁊ in pͥstinam familia¬
ritatẽ actmisit. Sed ⁊ domicianuᷤᷤ
qui gͣuissimam theomachiam exer¬
cuit post neronem: huius uͥtutis
aliquid plerunq indulsit curib
licet in eos gratis qñq insaniret.
homo quidem usq q̃q mittilis. ⁊ q̃
nichil aliud habebat uirile nͥ no¬
men imꝑii. Ut tamen ignauiam
mentis. ⁊ inerciam corꝑis. sub pre¬
textu pͥncipatus occuleret: cotidie
sibi secretum horarum spatium
uendicabat. nec quicqͣm int̾dũ
facere consuerat nisi captare mꝰ¬
cas. ⁊ easdem stilo preacuto config̾e:
ut cuidam int̾roganti. ne quis in¬
tus eẽt cum cesare. ñ absurde sibi
responsum sit a metallo. Ne mus¬
cam quidem. Quod licet impiiffi¬
mo principi ignotuerit: dissimu¬
lare maluit qmͣ punire. S cur pa¬
cientie exempla ꝓpono cum omni¬
bus liqueat nichil firmũ eẽ ⁊ sta¬

Expanded text:
nitatis in imperio fuit, ut omnibus prodesse, nullumque punire studuerit; convictos conjurationis contra se dimisit illaesos, et in pristinam familiaritatem admisit. Sed et Domitianus, quia gravissimam Theomachiam exercuit post Neronem, hujus virtutis aliquid plerumque indulsit civibus, licet in eos gratis quandoque insaniret, homo quidem usquequaque inutilis, et qui nihil aliud habebat virile, nisi nomen imperii. Ut tamen ignaviam mentis, et inertiam corporis, sub praetextu principatus occuleret, quotidie sibi secretum horarum spatium vindicabat, nec quidquam interdum facere consueverat, nisi captare muscas, et easdem stylo praeacuto configere; ut cuidam interroganti, ne quis intus esset cum Caesare, non absurde sibi responsum sit a Metello: « Nec musca quidem. » Quod licet impiissimo principi innotuerit, dissimulare maluit quam punire. Sed cur patientiae exempla propono, cum omnibus liqueat nihil firmum esse et sta
Abbreviated transcription (Latin):
blicami. exigere ⁊ reciꝑe quod stai¬
tum ẽ. Qucq̃d aut̃ amplius e. A
malo est exigentis ⁊ accipientisi
prebentis. Hoc aictẽ act otrmmꝰ
magistratirum officiales porrigitur.
ut ab eis uichil amplius exigatur

Expanded text:
i exigere et recipere quod statutum est. Quidquid autem amplius est, a malo exigentis est et accipientis, non praebentis. Hoc autem ad omnium magistratuum officiales porrigitur, ut ab eis nihil amplius exigatur