comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extra aliquid agere temptauerit. gradus sui periculo subra¬
cebit. Et qđ egerit irritũ habeat᷑ & uacuum: Si hoc metro¬
politanis obserꝰuandũ cũ meropolitanis non cũ diocesi anis
esset statutum non p̃figeretur. siquis metropolitaniis ep̃s nisi qđ
ad suam solũ modo ꝓpriam pertinet parroechiã sed consequenter
connecteret᷑ nisi qđ ad suam solũ modo ꝓpriã ꝑtinet parroechiam
& diocesim Et quod sequit᷑ sine consilio et uoluntate omniũ com¬
puncialium epõꝵ extra aliquid agere temptauerit. si archiep̃i
hoc decoarchi ep̃is obseruandum tenuerint. illud canon cad&. qđ
accepto fertis perfectum concilium ẽ ubi metropolitanꝰ cũ suis suffra¬
łuntate omniũ compuincialium ut scđm uos loquar coarchiep̾oꝵ
tractare ł diffinire poterit: quia si extra aliquid agere temptauerit
agere possitis sine consilio acuoluntute omniũ cõpiuncialiũ archiep̃oꝵ

Expanded text:
xtra aliquid agere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit, et quod egerit irritum habeatur et vaccum. » Si hoc metropolitanis observandum cum commetropolitanis, non cum dioecesianis esset statutum, non praefigeretur, Si quis metropolitanus episcopus, nisi quod ad suam solummodo propriam pertinet parochiam: sed consequenter connecteretur, nisi quod ad suam solummodo propriam pertinet parochiam et dioecesim. Et quod sequitur, sine consilio et voluntate omnium comprovincialium episcoporum extra aliquid agere tentaverit, si archiepiscopi hoc de archiepiscopis observandum tenuerint, illud canon cadet quod accepto fertis, perfectum concilium est, ubi metropolitanus cum suis suffraluntate omnium comprovincialium ut secundum vos loquar, coarchiepiscoporum tractare vel diffinire potuerit: quia si extra aliquid agere tentaverit, ochiam agere possitis sine consilio ac voluntate omnium comprovincialium archiepiscoporum,
Abbreviated transcription (Latin):
Uã ñ nulla eoꝵ scripta penes nos habentur. quae ñ solũ quorcunq roma¬
noꝵ pontificũ uerũ &iã prioꝵ decraea insuis causis p̃ferre noscunt᷑ QAt n¬
nunc ubi suis animis resultare & priuilegia romanae sedis ab his defendi
nos ut insuistatus in columitate ꝑsistant elaborare ñ cessam. quanto
uniuersae eccłae ꝓfuisse ꝓdesse ac ꝓfutura semꝑ eẽ ꝓbantͥ. Dignũ ergo
ẽ ut ubi uniuersac fabricae moles innit᷑. ibi firmũ ualidũqͦ habeat᷑
i n omnib fundam̃tũ. Porro siideo ñ eẽ decraeales epłas priscoꝵ pontificũ
romanoꝵ admittendas dicunt qr in codice canonũ ñ habent᷑ as scripta
ergo nec gregoruscĩ nec ullius alterius qͥ ante ipsũ ł post ipsũ fuit
ẽ aliqđ inftitutũ ł scriptũ recipiendũ eoqđ in codice canonũ ñ habeat
asscriptũ. Ergo doctrinã eoꝵ & sanctiones quae abnlingua uenerant᷑

Expanded text:
Nam nonnulla eorum scripta penes nos habentur, quae non solum quorumeunque RomaNam nonnulla eorum scripta penes nos habentur, quae non solum quorumeunque Romanorum pontificum, verum etiam priorum decreta in suis causis praeferre noscuntur. At nunc, ubi suis animis resultare, et privilegia tanto nos, ut in suinos, ut in sui status incolumitate persistant, elaborare non cessamus, quanto universae Ecclesiae profuisse, prodesse ac profutura semper esse probantur. Dignum ergo est ut ubi universa fabricae moles innititur, ibi firmum validumque habeatur in omnibus fundamentum. Porro si ideo non esse decretales epistolas priscorum pontificum Romanorum admittendas dicunt, quia in codice canonum non habentur ascriptae, ergo nec Gregorii sancti, nec ullius alterius qui ante vel post ipsum fuit, est aliquod institutum vel scriptum recipiendum, eo quod in codice cariptum. Ergo doctrinam eorum et sanctiones, quae ab omni lingua venerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
rite monum̃tis recondita uenerant᷑. Absit inquã ut scripta eorum
quoquo modo pariu pendenda ducamꝰ quoꝵ uidem̃ dõ auctore scãm
eccłam aut roseo cruore floridã. aut rorifluis sudorib & salubrib elo¬
quiis adornatã. Si enĩ ipsoꝵ decr&o ca&erorũ opuscula tractatorum
apꝓbant᷑ ł reꝓbant᷑. Ita ut q̃ sedes apłica ꝓbauit hodie teneat᷑ acceptũ.
& qđ illa reppulit hacteñ inefficaa habeat᷑: quanto potius q̃ ipsa
p̃ferri. & ab omnib prorsus inquib lib& oportunitatib diseraione
ł dispensatione magistra reuerent᷑ assumi. quanquã quidã urm̃ serii
serint haud illa decr&alia priscoꝵ pontificũ intoto canonũ codicis cor¬
pore descripta cũ ipsi ubi suae intentioni haec suffragari conspiciunt
illi sindifserent᷑ utant᷑ & solũ nunc ad dimminutionem sedis aplicoe
potestatis & ad suoꝵ augm̃tũ priuilegioꝵ minꝰ accepta ẽẽ perbibeant

Expanded text:
rite monumentis recondita veneratur. Absit ut scripta eorum rite monumentis recondita veneratur. Absit ut scripta eorum quo quomodo parvipendenda dicamus, quorum videmus Deo auctore sanctam Ecclesiam, aut roseo cruore floridam, aut rorifluis sudoribus et salubribus eloquiis adornatam. Si enim ipsorum decreto caeterorum opuscula tractatorum approbantur vel reprobantur, ita ut quod sedes apostolica probat, hodie teneatur acceptum, et quod illa repulit, hactenus inefficax habeatur: et quanto potius quae ipspraeferri, et ab omnibus prorsus in quibuslibet opportunitatibus discretione vel dispensatione magistra rserint, haud illa decretalia priscorum pontificum in toto canonum codicis corpore descripta, cum ipsi ubi suae intentioni haec suffragari conspiciunt, vel indifferenter utantur, et solum nunc ad imminutionem sedis apostolicae entum augmentum privilegiorum minus accepta esse perhibeant.
Abbreviated transcription (Latin):
trase ꝓferendae sententiae sedem apłicã appellasse. & quise abilla
iud icari poposcerat corã omnib exclamasse aequũ ñ for& si adurã
se iudicia conuertissae quãuis &si sedẽ apłicã nullatenꝰ appellassa.
contratot tam̃ & tantauos decr&alia efferristatuta & epm̃ in consul¬
tis nob̵ deponere nullomodo debuistis. qđ tam̃ uos ut seruata uob̃cũ
medullitꝰ caritate dicãdicã postposuisse dolemꝰ & diuersoꝵ sedis apłicae
p̃sulũ decr&a in hoc uos contẽpsisse nfirotio ñ immerito rephendimꝰ
Absit enĩ ut cuiuscunq ipsoꝵ qͥ usq aduiltimũ uitae suae diem infide
catholica ꝑseuerauit ł decr& alia constituta. ł de eccłastica disciplina
quaelib& exposita debito cultu & cũ sũma discretione ñ ãplecta mur
quoq custodienda mandauit. & penesse insuis archiuis & uetustis

Expanded text:
tra se proferendae sententiae sedem apostolicam appellasse, et quod se ab illa tra se proferendae sententiae sedem apostolicam appellasse, et quod se ab illa judicari posceret coram omnibus exclamasse. Aequum non foret, si ad vestra se judicia convertisset, quamvis etsi sedem apostolicam nullatenus appellasset, contra tot tamen et tanta vos decretalia efferri statuta, et episcopum inconsultis nobis deponere nullo modo debuistis. Quod tamen vos, ut servata vobiscum medullitus charitate dicam, postposuisse dolemus, et diversorum sedis apostolicae praesulum decreta in hoc vos contempsisse negotio, non immerito reprehendimus. Absit enim ut cujuscunque, usque ad ultimum vitae suae diem qui in fide catholica perseveraverit, vel decretalia constituta, vel de ecclesiastica disciplina quaelibet exposita, debito cultu et cum summa discretione non amplectamur ns, nobis quoque custodienda mandavit, et penes se in suis archivis et vetustis
Abbreviated transcription (Latin):
cur&e Vel quomodo nil usquã a suo capite dissida& cũ de adiudican¬
dis p̃cipuis mẽbris eccłae idest epĩs a capite id ẽ a sede apłica dissentitis :
Ansedes apłica caput ñẽ & frustraergo ut multa p̃tereã conciliũ
sardicense adiuliũ papã scribens. int̃ceteradix̃. Optimũ & ualde
conguentissimũ eẽ uidebit᷑ si ad caput idest ad paeri apłi sedem de sin¬
giesis qͥb.q. ꝓuinciis dnĩ referant᷑ sacerdotes. & tesedẽ p&ricaput
dotes At contrauos ad eo hanc despicitis ut ad eã nuildemaioribus
ponere p̃sumatis & p̃cipue sedẽ apłicã appellantẽ. Nimis nanq
absurdũẽ qđ dicitis rothadũ postquã adiudicium sedis apłicae ꝓuo¬
cauit. iterum mutata uoce urã iudicia postulasse qđ &iã sita fuisse
aurã fuerat frat̃nitate corigendus. & ne amaioris adminoris auc¬
anrã illũ ad urã cucurrisse iudicia. quẽ constat in ipso articulo con¬

Expanded text:
 curetur? Vel quomodo nil usquam a suo capite dissidet, cum de adjudican curetur? Vel quomodo nil usquam a suo capite dissidet, cum de adjudicandis praecipuis membris Ecclesiae, id est episcopis, a capite, id est sede apostolica, dissentitis? An sedes apostolica caput non est? Frustra ergo, ut multa praeteream, concilium Sardicense ad Julium episcopum inter caetera dixit : Optimum et valde congruentissimum esse videtur si ad caput, idgulis quibusque provinciis Domini referant sacerdotes. Ecce sedem Petri caput dotes debent. E contra vos adeo hanc despicitis, ut ad eam nihil de majoribus ponere praesumatis, et praecipue sedem apostolicam appellantem. Nimis namque absurdum est quod dicitis, Rothadum, qui ad judicium sedis apostolicae provocavit, iterum mutata voce vestra judicia postulasse. Quod etiamsi ita fuisset, a vestra fuerat fraternitate corrigendus et quia a majori ad minoris auca nostro illum ad vestra cucurrisse judicia, quem constat in ipso articulo con
Abbreviated transcription (Latin):
ad pastorẽ & epm̃ animarũ urãrũ. Et iuxta qđ egregius p̃dicator
de eo loquers: Tał inquit decebat ut nob eã pontifex. Subitur̾ tam̃
om̃s eius ꝓuidentiae curã indulsit. Quatinꝰ ne om̃s sibi omnia uindi¬
carent. sed essent insingulis ꝓuinciis singuli quoꝵ int̃ fr̃s haberetur
prima sententia . & rursusquidã in malorib urbib constituti. sollici¬
tudinẽ eius susciperent ampliorem ꝑ quos ad unã p&risedem uniuer¬
salis eccłae cura confluer&. & nihil usquã a suo capite dissideret. Qđ
nisi quidã ex uob nullo interiori cõp̃hendissent obtutu. nunquam
rothadũ epm̃ suessonicae urb̵ sine consensu nrõ deponerent. dep̃darent.
& in exiliũ pulsũ monasteriali custodiae manciparent. Nã quomo
oris gradus clericis agit᷑ quorũ apud nos causa acalcedonensis concilii
ł qͥ inmaiorib urbib constituti sollicitudinẽ suscipitis ampliorẽ adun
parisedem uniuersał eccłae cura confluit udeminorib sileã dede¬

Expanded text:
ad pastorem et episcopum animarum vestrarum ; et juxta quod egregius praedicatur de eo loquens: Talis, inquit, decebat ut nobis esset pontifex ; subiturus tamen , ejus providentiae curam indulsit, quatenus carent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia: et rursus quidam in majoribus urbibus constituti, sollicitudinem ejus susciperent ampliorem, per quos ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil unquam a suo capite dissideret. Quod nisi quidam ex vobis nullo interiori comprehendissent obtutu, nunquam Rothadum episcopum Suessonicae urbis sine consensu nostro deposuissent, depraedarentur, et in exsilium pulsum monasteriali custodiae manciparent. Nam quomodvel de inferioris gradus clericis agitur, quorum apud nos quoque causa Chalcedonensis concilii vel qui in majoribus urbibus constituti sollicitudinem suscipitis ampliorem, ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura confluit, qui de majoribus de
Abbreviated transcription (Latin):
ni pontifices edider̃. sed quas beatissimi papae diuersis tẽporib
aburbe roma deder̃. Dictis aut̃ diuersis tẽporib & illa tẽpora
uir scs̃ cõp̃hendit quae crebrescentib paganoꝵ ꝑsecutionib ad
sedem apłicã deferricausas epõꝵ dificillime ꝑmittebant. Hisita
cdiuina fauente gratia p̃libatis ostendimꝰ nullam differentiam
eẽ int̃ ea decr&a q̃ in codice canonũ habent᷑ sedis apłicae p̃sulum

Expanded text:
ni pontifices ediderunt; sed quas beatissimi papae diversis temporibus, ni pontifices ediderunt; sed quas beatissimi papae diversis temporibus, ab urbe Roma dederunt. » Dietis autem diversis temporibus, et illa tempora vir sanctus comprehendit, quae crebrescentibus paganorum persecutionibus, ad sedem apostolicam deferri causas episcoporum difficillime permittebant. His ita divina favente gratia praelibatis, ostendimus nullam differentiam esse inter illa decreta, quae in codice canonum habentur sedis apostolicae praesulum,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ñ p̃ceperit decraalia constituta ab omnib custodiri. ut siquis in illa
commiserit ueniã sibi deinceps nouerit denegari. Itaq nihil int̃ẽ utrũ
sint omã necne decr&alia sedis apłicae constituta int̃canones concilioꝵ
immiata cũ omã in uno corpore cõpaginari ñ possint: & illa eis int̃¬
sint quae firmitatẽ his q̃ dest̃ & uigorem suũ assignent. p̃sertim
cũ synodalia gesta interquȩ ip̃si canones secuti st̃ in codice canoni
non habeant᷑. sed a nob omni cultu debito uenerent᷑: Consona
aut̃ huic beatissimo papae leoni. sc̃s & facundissimꝰ indecrais suis
papa gelasius ltẽ inquiens. Decix ales epłas quas beatis simi papa
diuersis tẽporib ab urbe roma ꝓdiuersoꝵ patrũ consultatione¬
deder̃ uenerabilit̃ suscipiendas: In quo notandũ quia ñ dixit
decr&ales epłas quae int̾canones habent᷑. nec tantũ quas moder¬

Expanded text:
ita non praeceperit decretalia constituta ab omnibus custodiri, ut si quis in illa ita non praeceperit decretalia constituta ab omnibus custodiri, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Itaque nihil refert, utrum sint omnia necne decretalia sedis apostolicae constituta inter canones conciliorum immixta, quum omnia in uno corpore compaginari non possint, et illa eis intersint, quae firmitatem his quae desunt, et vigorem suum assignent, praesertim quum synodalia gesta, inter quae ipsi canones statuti sunt, in codice canonum non habeantur, sed a nobis omni cultu debito venerentur. Consonat autem huic beatissimo Papae Leoni sanctus et facundissimus in decretis suis Papa Gelasius, ita inquiens: Decretales epistolas, quas beatissimi Papae diversis temporibus ab urbe Roma  venerabiliter suscipiendas. » In quo notandum quia non dixit: « Decretales epistolas quae inter canones habentur, nec tantum quas moder
Abbreviated transcription (Latin):
sed quo dehis recipiendis scĩ papae in nocentii ꝓlata uideat᷑ eẽ sententia.
restat nimirũ decretales epłae romanoꝵ pontificũ sint recipiendae.
& si ñ st̃ canonũ codici cõpaginatae: qm̃ int̃ ipsos canones unũ beatileonis¬
capitulũ constat eẽ ꝑmixtũ. quo ita omã decretalia constituta sedis
apłicȩ custorimandant᷑ ut siquis in illa cõmiserit. nouerit sibi ueniã
denegari. Ait enĩ capitulo ÷. suoꝵ decr&aliũ : Nequid uerosit qđ p̃t̃¬
dationis in nocentii quã omniũ decessoꝵ nrõꝵ q̃ de eclesiasticis ordinib
& canonũ ꝓmulgatist̃ disciplinis . ita aurã dilectione custodiriman¬
damꝰ ut siquis in illa cõmiserit ueniã sibi de inceps nouerit denegari:
Dicendo uero omã decr&alia constituta nullũ de decraalib constitutis
p̃t̃ misit qđ ñ mandauerit eẽ custodiendum. & rursus asserendo omniũ
decessoꝵ nrõꝵ. Nullũ pontificum romanoꝵ qui ante se fuer̃ excepit cuiꝰ

Expanded text:
sed quod de his recipiendis sancti papae Innocentii prolata videtur esse sententia; restat nimirum quod decretales epistolae Romanorum pontificum sunt recipiendae, etiamsi non sunt canonum codici cocapitulum constat esse permistum , quo ita omnia decretalia constituta sedis apostolicae custodiri mandantur, ut si quis in illa commiserit, noverit sibi veniam denegari. Ait enim capitulo quinto suorum decretalium: Ne quid vero sit quod praeteorum, quae de ecclesiasticis ordinibus et canonum promulgata sunt disciplinis, ita a vestra dilectione custodiri mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. » Dicendo vero: omnia decretalia constituta, nullum de decretalibus constitutis praetermisit, quod non mandaverit esse custodiendum. Et rursus asserendo: omnium decessorum nostrorum, nullum Pontificum Romanorum, qui ante se fuerunt, excepit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
uandũ constituit. seruari ꝑmittite ceiã si dehoc innicena ss nodo nihil sta¬
tutũ credatis: Et sicut ab omnib illa ax capitula tenent᷑ ac obseruanda
censent᷑ q̃ nec sola ad om̃s ecclesi asticiordinis sufficuint utilitates ac tẽpoꝵ
necessitates. sic & a uob̵ ł istud teneri ac obseruari pãꝓhibeat capitulum

Expanded text:
vandum constituit, servari permittite, etiamsi de hoc in Nicaena synodo nihil stavandum constituit, servari permittite, etiamsi de hoc in Nicaena synodo nihil statutum credatis. Et sicut ab omnibus illa viginti capitula tenentur, ac observanda censentur, quae nec sola ad omnes ecclesiastici ordinis sufficiunt utilitates, ac temporum necessitates: sic et a vobis vel istud teneri ac observari non prohibeatur capitulum,
Abbreviated transcription (Latin):
si id prius nouerat constitutũ. In nicena sy nodo autꝰ ad eundẽ uerbdꝵ
tenorẽ. aut ad istius tenoris uelut indecretalib inuenit ꝓportionem
Nec quoq mirũ aut absurdumẽ hos sardicensis concilii scõs patres eadẽ
sp̃s scĩ gratia uisitatos fuisse quocirca. & si ñea prius anicea didicerant
Puto tam̃ si solũ modo hoc sardicense sdicera conciliũ ut ea q̃s̃ inniceno
concilio constituta ab omnib conseruent᷑ ñ de appellatione quicquam
ql inhis ax capitulis nĩ continet᷑ conseruari intelligi uoluisetis. Nunc
uero qr de ipsa appellatione iã ex presse qđ seruandũ ẽ salua apłica
institutione id& iã exnicena synodo ꝓmulgante ostendit᷑ salua apłic
auctoritate dico qr nicena ss nodus ut papa bonifacius epĩs ꝑ thesaliã
constitutis scripsit nĩ aliquid suꝑ romanã sedẽ ausa fuit constituere

Expanded text:
si id prius noverat constitutum in Nicaena synodo, aut ad eumdem verborum si id prius noverat constitutum in Nicaena synodo, aut ad eumdem verborum tenorem, aut ad istius tenoris, velut in decretalibus invenitur, proportionem. Nec quoque mirum, aut absurdum est hoc, Sardicensis concilii sanctos Patres eadem Spiritus sancti gratia visitatos fuisse. Quocirca, etsi non ea prius a Nicaea didicerant, Puto tamen, si solummodo hoc Sardicense diceret concilium, ut ea quae sunt in Nicaeno concilio constituta ab omnibus conserventur, non de appellaviginti capitulis non continetur, conservari intelligi voluissetis. Nunc vero, quia de ipsa appellatione tam expresse quod servandum est salva apostolica institutione, id etiam ex Nicaena synodo promulgante ostenditur, salva apostolica auctoritate dico, quia Nicaena synodus, ut papa Bonifacius episcopis per Thessaliam constitutis scripsit, non aliquid super Romanam sedem ausa fuit constituere,
Abbreviated transcription (Latin):
congregati ep̃i regionis ipsius & de gradusuo eũ deiecerint si appella¬
audiri si iustũ putauerit ut renouae᷑ exam̃. scribere his epĩs dignetur
qͥ infinitima & ꝓpinqua ꝓuincia sunt ut ipsidiligent̃ omnino reqͥram
& iuxta fidem ueritatis diffiniant: Qđsiis qͥ rogat causã suã iterum
audiri deprecatione sua mouerit epm̃ romanũ ut elatere suo prbm
mittat. erit in potestate epĩ quid uelit & quid ȩstim& & si decreuerit¬
mittendos eẽ qui p̃sentes cũ epĩs iudicent habentes eius auctoritatem
a quo destinati st̃. erit insuo arbitrio. Si uero crediderit epõs sufficere
ut negotio t̃minũ imponat. faciat qđ sapientissimoconsilio iudicauert
In superiori capitulo eiusdẽ concilii positũ ẽ si hoc omnib plac&. Si nođ
respondit Pac&. In isto dictũ ẽ. placuit aut̃. lure igit᷑ placuit osiusdiã

Expanded text:
congregati episcopi regionis ipsius, et de gradu suo eum dejecerint; si appellacongregati episcopi regionis ipsius, et de gradu suo eum dejecerint; si appellaaudiri; si justum putaverit ut renovetur examen, scribere his episcopis dignetur qui in finitima et propinqua provincia sunt, ut ipsi diligenter omnino requirant, et juxta fidem veritatis definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum ut e latere suo presbyterum mittat, orit in potestate episcopi quid velitmittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, habentes ejus auctoritatem a quo destinantur, erit in suo arbitrio. Si vero crediderit episcopos sufficere, ut negotio terminum imponant, faciet quod sapientissimo consilio judicaverit. » In superiori capitulo ejusdem concilii positum est: « Si hoc omnibus placet. Synodus respondit: Placet; » in isto dictum est: « Placuit autem. » Jure igitur placuit Osius dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
poentia uisa st̃ ex nicena assũpsit synodo uelut ipse ait: Vt tantorũ
necessitate addenda erant sicut & suus successor felia cȩteriq pra¬
decessores ac suc cessores fecer̃ apłica auctoritate constituendo appo¬
suit. Qđ aut̃ subditis & side appellatione sicut insardicensi concilio
constitutũ ẽ inniceno concilio fuisset antea statutũ nulla pfor& ne¬
cessitas ut iterũ in hoc concilio inde constituer&᷑. sed sicut in aliis con¬
ciliis legit᷑ scriber&᷑. uidelic& ut ea q̃r inniceno concilio constituta
ab omnib conseruent᷑. Appar&e qr nullatenꝰ creditis trib p̃fatis testib
qđ de appellatione epõꝵ ad romanae sedis antistitẽ innicena sy nodo
constitutũ sit ñtam̃ obsistit rationił fidei. illud ideo innicena sy nodo
ñ fuisse decr&ũ eoqđ insardicensi concilio hoc quoq constitutũsit ubi

Expanded text:
petentia visa sunt ex Nicaena assumpsit synodo, velut ipse ait, ut tantorum petentia visa sunt ex Nicaena assumpsit synodo, velut ipse ait, ut tantorum tis temporis necessitate addenda erant, sicut et suus successor Felix, caeterique praedecessores ac successores fecerunt, apostolica auctoritate constituendo apposuit. Quod autem subditis: « Et si de appellatione, sicut in Sardicensi concilio constitutum est, in Nicaeno concilio fuisset antea statutum, nulla perforet necessitas, ut iterum in hoc concilio inde constitueretur: sed sicut in aliis conciliis legitur scriberetur, videlicet ut ea quae sunt in Nicaeno concilio constituta ab omnibus conserventur. » Apparet quia nullatenus creditis tribus praefatis testibus, quod de appellatione episcoporum ad Romanae sedis antistitem in Nicaena Synodo constitutum sit ; non tamen obsistit rationi vel fidei, illud ideo in Nicaena synodo non fuisse decretum, eo quod in Sardicensi concilio hoc quoque constitutum sit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ra capitula modo diuerso collecta tenent᷑ q̃ si de una st nodo fuissentas¬
supta ñtalit̃ dissonarent. Inde magis a pare qr dũ eo tẽpore suã iuluis
fecit epłam quo antiocenũ conciliũ actũẽ nĩ eũ latuisse q̃ in eodẽ con¬
cilio statutast qđ eius necesse erat auctoritate roborari. ac ꝑ hoc ñ con¬
fudisse niceni ac antioceni regulas concilii. Sed qđ dicitis q̃ si de una
si nodo fuissent assũpta ñ talit̃ dissonarent. Ergo sica dissonant quȩ
desy nodis assumunt᷑ & srnodi int̃se contrariae ferunt᷑ ꝗd sibi iã conso¬
nabit qđue in ecđa dĩ solidũ firmũq inueni& aedificiũ. cũ & decre¬
tales apłicae sedis epłas similit̃ dissonare ñ tacis e Certe ñ dissonant
q̃ diuerso modo ꝓdiuersis necessitatib assumunt᷑ si ab aequitate ratio¬
nis & tramite ueritatis ñ discrepant. Sed iulius & ea q̃sibi tunc com¬

Expanded text:
ra capitula modo diverso collecta tenentur, quae si de una synodo fuissent asra capitula modo diverso collecta tenentur, quae si de una synodo fuissent assumpta, non taliter dissonarent: inde magis apparet, quia dum eo tempore suam Julius fecit epistolam, quo Antiochenum concilium actum est, non eum latuisse quae in eodem concilio statuta sunt, quod ejus necesse erat auctoritate roborari, ac per hoc non confudisse Nicaeni ac Antiocheni regulas concilii. » Sed quid dicitis, quae si de una synodo fuissent assumpta, non taliter dissonarent? Ergo si ea dissonant, quae de synodis assumuntur, et synodi inter se contrariae feruntur, quid sibi jam consonabit, quod in Ecclesia Dei solidum firmumque inveniatur aedificium, cum et decretales apostolicae sedis epistolas similiter dissonare non tacetis? Certe non dissonant quae diverso modo pro diversis necessitatibus assumuntur, si ab aequitate rationis et tramite veritatis non discrepant. Sed Julius et ea quae sibi tunc com
Abbreviated transcription (Latin):
ut illi potius credat᷑ cui testis est ipsa diuinitas q̃ spopondit. Ubiꝰ fu¬
erint duo ł tres congregati in nomine meo. ibi ego inmedio eorũ sum
Et ite. Si duo ex uob consenserint ex omnire quãcunq paeieritis fiet
uob apatremeo Et it̃ ipsa diuinitas ac ueritas. In ore duoꝵ ł trium
testiũ stabit omne uerbũ . Ece tres idonei testes & ñ modo testes uerũ
& testificantiũ corroboratores marcus iulius acfelix plura quã xx
edeniceno concilio ascita ꝑ ꝓlixa tẽpora longissimarũ aetatũ in romano
scrinio reseruata demonstrant. nec antio ceno concilio numerũ ipsoꝵ
pite disserere necesse ẽ nob̵ ea q̃ tradider̃ custodire . & potius q̃ nͣdũ ha¬
bemꝰ ꝑqͥrere quã eaq̃ adeptisumꝰ rȩꝓbare. Qđ uero in eisdẽ quat̃nionib
habita ẽ & eadem epła ulii ꝑ idẽ tẽpus facta eẽ clinoscitur Inqua plu¬

Expanded text:
ut illi potius credatur, cui testis est ipsa Divinitas, quae spopondit, ubi fuut illi potius credatur, cui testis est ipsa Divinitas, quae spopondit, ubi fuerint duo vel tres congregati in nomine meo ibi ego in medio eorum sum . Et item: Si duo ex vobis consenserint, ex omni re quamcunque petieritis, fiet vobis a Patre meo . Et item ipsa Divinitas ac Veritas: In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Ecce tres idonei testes, et non modo testes, verum et testificantium corroboratores, Marcus, Julius ac Felix, plura quam viginti ex Nicaeno concilio ascita per prolixa tempora longissimarum aetatum in Romano scrinio reservata demonstrant, nec Antiocheno concilio numerum ipsorum pite disserere, necesse est nobis ea quae tradiderunt custodire, et potius quae nondum habemus perquirere, quam ea quae adepti sumus reprobare. Quod vero in eisdem quaternionibus habita est, et eadem epistola Julii per idem tempus facta esse dignoscitur, in qua plu
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire poterit. Verũ me dicere testisẽ ipsa diuinitas : Enullo ẽ
contra dicendum qr nisi ipsa q̃misit haberae : mittere nullo modo po¬
terat & quia plura habebat eẽ utiq uerũ constat q & illa q̃ sacrũ
testat᷑ ea qp̃diã in eodem posse inueniri & uosfatemini anullo¬
hoc eẽ contradicendũ  nisi ipsa q̃misit haber& mittere nullo modo
poterat & quo modo in eisdem postea quat̃ nionib scribitis qđ mani¬
festũ ẽ ñ nisi tantũ xxx q̃ habemꝰ capitula fuisse inniceno concilio
constituta uerũ & longissimarũ aetatũ ex antiqua consu&udine
plixa tẽpora ꝑ quȩ ipsius concilii haec tantũ ax capitula fuere suscepta
indubitabili fide credant᷑. contradicendũ erit iulio qͥ asserit dehisam¬
pliora atq abundantiora. quinquoq & ea q̃ p̃diaẽ in romanoscrinio
posse in ueniri q̃ ideo in epła sua se testat᷑ ñ assumpsisse ne uacuare
uilemue facere p̃dictam sr̃ nodũ scilic& nicenã uider&. Rectũe ergo

Expanded text:
Divinitas, a nullo est contradicendum quia nisi ipsa quae misit haberet, mittere nullomodo poterat, et quia plura habebat esse utique verum constat, quia et illa quae sacrum testatur ea quae hoc esse contradicendum, quia nisi ipsa quae misit haberet, mittere nullomodo poterat. Et quomodo in eisdem postea quaternionibus scribitis, quod manifestum est nonnisi tantum viginti quae habemus capitula fuisse in Nicaeno concilio constituta? Verum et longissimarum aetatum ex antiqua consuetudine prolixa tempora, per quae ipsius concilii haec tantum viginti capitula fuere suscepta, indubitabili fide credantur, contradicendum erit Julio, qui asserit de his ampliora atque abundantiora, quin quoque et ea quae praedixit in Romano scrinio posse inveniri, quae idem in epistola sua se testatur non assumpsisse, ne vacuare vilemve facere praedictam synodum, scilicet Nicaenam, videretur. Rectum est ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
consu& udo fuit festinant̃ occurrite. & ꝓhisuirilit̾ ut pat̃ ꝓfaluscer¬
tantes state sicut bene ad ium̃ filiũ sirac dictũ ẽ. Usq ad mortẽ certa
a fricanȩ ꝓuinciae epĩ testantur qr antiquis regulis censitũ ẽ qđ illi
alii se ñ inuenisse nulla srnodo constitutũ dixerunt Mlaius enĩe non
prius tractandũ ł accipiendũ desũmis quiddã ecclesiasticis negotis quã
uis agant᷑ in remotis ł in longiquo positis piunciis nisi ad notitiã almȩ
sedis romanȩ prius deducat᷑. ut eius auctoritate qđ ꝓnuntiat᷑ firm&ur.
quã de iudiciis epõꝵ ab appellante ep̃õ contra dictis recrac̃tare apłicã
cui sollicitudo omniũ ecclesiarũ cõmissa ẽ ꝓsecutionẽ. Nec iste archia
ep̃s pec concilia haec ad sui honoris detrim̃tũ putar̃ sedimmo ad salutis
augm̃tĩ ꝓspexer̃ hoc potiri priuilegio romanȩ sedis antistitẽ quorum¬

Expanded text:
consuconsutantes state, sicut bene ad Jesum filium Sirac dictum est, usque ad mortem certAfricanae provinciae episcopi testantur, quia antiquis regulis censitum est, quod illi alii se non invenisse in ulla synodo constitutum dixerunt. Majus enim est, non prius trvis agantur in remotis vel in longinquo positis provinciis, nisi ad notitiam almae sedis Romanae prius deducatur, ut ejus auctoritate quod pronuntiatur firmetur, quam de judiciis episcoporum ab appellante episcopo contradictis retractare apostolicam, cui sollicitudo omnium Ecclesiarum commissa est, prosecutionem. Nec iste archiepiscopus, nec haec concilia, ad sui honoris detrimentum putarunt, sed imo ad salutis augmentum prospexerunt hoc potiri privilegio Romanae sedis antistitem. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
epõs uobis in consultis aprio deicere moliunt᷑ graducũ urae sedi epõrũ
iudicia & sũmoꝵ finẽ ecclesiasticoꝵ negotioꝵ in honore beatissimi p&ri
patrũ decr&a omniũ cunctã reseruare sententiam inquirendi reue¬
rentia de dĩreb quas omnicura &e sollicitudine obseruare debemus.
maxime uero iuste debent ab ipso p̃sulum examinari uertice apłico¬
cuius uetusta sollicitudo ẽ tã mala dãnare quã releuare laudanda
Antiquis enim reguliscensitũ ẽ ut quicquid hoꝵ quã uis in remotis uel
in longinquo positis ager&e ꝓuinciis . ñ prius tractandũ ł accipiendũ
sit nisi ad notitiã almae sedisurãe fiuss& deductũ ut eius auctoritate
iuata qđ fuiss& ꝓnuntiatũ firmar&ͥ. & reliqua multotiens talia &
his similia q̃ suꝑhis constitutast̃. Quib si illicite factũẽ ut sẽꝑ uraẽ sedi

Expanded text:
episcopos, vobis inconsultis a proprio dejicere moliuntur gradu, cum vestrae sedi episcoporum episcopos, vobis inconsultis a proprio dejicere moliuntur gradu, cum vestrae sedi episcoporum judicia, et summorum finem ecclesiasticorum negotiorum, in honore beatissimi Petri, Patrum decreta omnium cunctam reservare sententiam inquirendi reverentia de Dei rebus, quas omni cura et sollicitudine observare debemus. Maxime vero juste debent ab ipso pcujus vetusta sollicitudo est tam mala dampnare, quam relevare laudanda. Antiquis enim regulis censitum est, ut quicquid horum quamvis in remotis vel in longinquo positis ageretur provinciis, non prius tractandum vel acipiendum sit, nisi ad notitiam almae sedis vestrae fuisset deductum, ut ejus auctoritate juxta quod fuisset pronuntiatum firmaretur, et reliqua multociens, talia et his similia quae super his constituta sunt. Quibus si inlicite factum est, ut semper vestrae sedi
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ nodo constitutũ qđ occultari ñ potest. sic & forte m̃tirent᷑ ñ ab alexan¬
drino ł constantinopolitano epĩs id sibi missũ qđ abscondi posse crediderant
qđ tam̃ apapa cęlestino sibi transmissũ qr ad eundẽ resagebatur. negare
ñ quierant & ne dehac appellatione solũ modosibi apłicȩ sedis antistites
testent᷑. & iã epoꝵ ipsius africanae ꝓuinciae testimoniũ adhibeatur
Scripsit enĩ stephanꝰ archiep̃s cũtrib conciliissic. Vomino beatissimo &
apłico culmine sublimato scõpatri patrum damaso papae & sũmo omniũ
p̃sulũ pontifici. stephanꝰ archieps concilii maritaniae & uniuersi epĩ
detrib conciliis a fricanȩ ꝓuinciae. Notũ urae facimꝰ beatitudini qđ
quidã fr̃s in confinio nobis positi quosdã fr̃snrõs uenerabiles uidelic&

Expanded text:
synodo constitutum, quod occultari non potest, sic et forte mentirentur, non ab Alexansynodo constitutum, quod occultari non potest, sic et forte mentirentur, non ab Alexandrino vel Constantinopolitano episcopis id sibi missum quod abscondi posse crediderant, quod tamen a papa Coelestino sibi transmissum, quia ad eumdem res agebatur, negare nequiverant. Et ne de hac appellatione solummodo sibi apostolicae sedis antistites testentur, etiam episcoporum ipsius Africanae provinciae testimonium adhibeatur. Scripsit enim Stephanus archiepiscopus cum tribus conciliis sic : « Domino beatissimo ac apostolico culmine sublimato, sancto patri Patrum Damaso papae, et summo omnium praesulum pontifici, Stephanus archiepiscopus concilii Mauritaniae, et universi episcopi de tribus conciliis Africanae provinciae. Notum vestrae facimus beatitudini, quod quidam fratres in confinio nobis positi, quosdam fratres nostros, venerabiles videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
pãiuliũ int̃ reliqua scripsit Optimũ & ualde congruentissimũ eẽ ui¬
debit᷑ si ad caput id est ad paeri apłi sedem desingulis ꝓuinciis dnĩ refe¬
rant sacerdotes ubiliqu& qđ iulius de appellatione exnicena scripsit
sy nodo hoc conciliũ ñlatuisse. & idcirco osius ꝓpriediax̃ placuit qđ in ipsa
sr nodo scilic& nicena placitũ fuisse p̃didicit: cui & ipse int̃ fuit. aut
quis sanũ sapiens ducat fide dignũ ea q̃ papa cȩlestinꝰ ꝑ faustinũ epm̃
ipsis africanis epĩs ex niceno concilio transmisit capitula ñ inueniri
in autenticis & ñ potius ab alex andrino ł constantinopolitano epĩs
posse p̃t̃mitti. ut aut ñ plenit̃ mit terent᷑ aut si missa st̃ ab aliqͥb¬
ut demultis legimꝰ minuerent᷑ aut deprauarent᷑ ł abipsis africanis quisua
nolebant retractari iudicia uitiarent᷑ ut sicut mentitist̃ nulla hoc patrũ

Expanded text:
pam Julium inter reliqua scripsit , « Optimum et valde congruentissimum esse videbitur, si ad caput, id est, ad Petri apostoli sedem, de singulis provinciis Domini referant sacerdotes. » Ubi liquet, quod Julius de appellatione ex Nicaena scripsit synodo, hoc concilium non latuisse, et idcirco Osius proprie dixit, « Placuit quod in ipsa synodo, » scilicet Nicaena, placitum fuisse praedidicit, cui et ipse interfuit. Aut quis sanum sapiens ducat fide dignum, ea quae papa Coelestinus per Faustinum episcopum ipsis Africanis episcopis ex Nicaeno concilio transmisit capitula, non inveniri in authenticis? et non potius ab Alexandrino vel Constantinopolitano episcopis posse praetermitti: ut autem non pleniter mitterentur, aut si missa sunt, ab aliquibuut de multis legimus, minuerentur aut depravarentur, vel ab ipsis Africanis qui sua nolebant retractari judicia, vitiarentur, ut sicut mentiti sunt nulla hoc Patrum
Abbreviated transcription (Latin):
inhas partes destinatã sicut eam ab aliis obtinui uob occasione ꝓre non
abre accepta hic ex integro descripsi. Quatinꝰ cognoscatisme ipsius ꝓbi¬
tatẽ penit̾ debita deuotione asseculam amplecti ac &si eã alit̾ hab&is
efflagito ł pax illud nunc mihi auob̾ patefieri: Text̾ enĩ ipsius iste ha¬
b& inde facigabilit̃ tenendus. EPISTOLA GENERALIS ADOM̃SAR

Expanded text:
in has partes destinatam, sicut eam ab aliis obtinui, vobis occasione pro re non in has partes destinatam, sicut eam ab aliis obtinui, vobis occasione pro re non ab re accepta, hic ex integro descripsi, quatenus cognoscatis me ipsius probitatem penitus debita devotione assecutam amplecti, ac etsi eam aliter habetis efflagito, vel pax illud nunc mihi a vobis patefieri. Textus enim ipsius iste habetur indefatigabiliter tenendus. Epistola generalis ad omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cellũ subdiaconẽ ꝑquos ad nos ab eis dirata st᷑ uenerabilis memoriae boni¬
facio ep̃o decessoriurõ a nob̵ transmissa sunt. Inqͥb tale aliꝗd nĩ potuimus
repperire & istud a papa in nocentio quẽ memorant̃ recipitis epĩs per
macedoniã constitutis ꝓbubaliore scriptũ ẽ : Graue ñ potuit uideri
piissimis m̃tib uris cuiuscunq retractari iudiciũ q ueritas ecagitata
sepius. magis splendescit inlucem. Et ꝑnicies reuocata ad iuudicium
grauius & sine poenitentia condemnat᷑. Nã fructꝰ diuinꝰ ẽ iustitiã
sepius recenseri fr̃s km̃i : Praeterea dico qr qđ illud africanũ intentat
conciliũ ita: Nã ut aliqui tanquã atuae scĩtatis latere mittant᷑ pulla
inuenimꝰ patrũ synodo constitutũ ĩdaciũ ẽ qr in hoc sardicensi conci

Expanded text:
ae Bonifacio episcopo decessori vestro a nobis transmissa sunt: in quibus tale aliquid non potuimus reperire. » Et istud a papa Innocentio, quem memoranter recipitis , « Episcopis per Macedoniam constitutis probabili ore scriptum est, Grave non potuit videri piissimis mentibus vestris, cujuscunque retractari judicium, quia veritas exagitata saepius magis splendescit in lucem, et pernicies revocata ad judicium gravius et sine poenitentia condemnatur. Nam fructus divinus est, justitiam saepius recenseri, fratres charissimi. » Praeterea dico quia quod illud Africanum intentat concilium ita, « Nam ut aliqui tanquam a tuae sanctitatis latere mittantur, nulla invenimus Patrum synodo constitu
Abbreviated transcription (Latin):
contra innumerabilia apłicoꝵ decr&a uobcũ ualebit quo ait adlocum
ã ut aliqui tanquã a tuae scĩtatis latere mittant᷑ nulla inuenimꝰ
patrũ sr nodo constitutũ qr illud qđ pridẽ ꝑeundẽ coepm̃ nrm̃ faustinũ¬

Expanded text:
contra innumerabilia apostolicorum decreta vobiscum valebit, quo ait ad locum, « contra innumerabilia apostolicorum decreta vobiscum valebit, quo ait ad locum, « Nam ut aliqui tanquam a tuae sanctitatis latere mittantur, nulla invenimus patrum synodo constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
erat dicere. quando quidem nec dectro parcenddũ sit Inreb aut diui¬
nis consiliarius scandalitansẽ si aliquã ꝑnitiosã herese nomint uali¬
gionis atq: doctrinae conat᷑ inducere : Itaq qđ nihil post am̃ carius
uiob eẽ debeat ignoro sed uob̵ ꝑnitiosũẽ ut contra religionẽ atq aplicȩ
sedis doctrinã obuias manꝰ inferatis & mihi periculo sũ immo inutile ẽ
urõ tantũ obnubilare amore ut tacendo uobis uidear consentire ꝙ
& si tacuero & uos clama ueritis nec ꝓtacitnitate mea nec pclamore
ur̃ illud unquã ꝑficere poteritis uudelic& om̃s decra& ales aplicae sedis
epłae recipiendae er̃: Et ñ solũ recipiendae immo decernente gelasio
ut eas uenerabilit̃ tantũ legã si eis uencrabilit oboedire ñ debra & earũ
apłicae sedis sũmũ antistitem ñ cõprim& is nec illud africanũ conciliũ

Expanded text:
erat dicere, quandoquidem nec dextro parcendum sit. In rebus autem divierat dicere, quandoquidem nec dextro parcendum sit. In rebus autem divinis consiliarius scandalizans est, si aliquam perniciosam haeresim nomine religionis atque doctrinae conatur inducere. » Itaque quod nihil post Deum charius vobis esse debeat ignoro, sed vobis perniciosum est, ut contra religionem atque apostolicae sedis doctrinam obvias manus inferatis, et mihi periculosum, imo inutile est, vestro tantum obnubilari amore, ut tacendo vobis videar consentire: quia etsi tacuero, et vos clamaveritis, nec pro taciturnitate mea, nec pro clamore vestro, illud unquam perficere poteritis. Videlicet omnes decretales apostolicae sedis epistolae recipiendae erunt, et non solum recipiendae, imo decernente Gelasio tantum legam, si eis venerabiliter obedire non debeam, et earum m ad apostolicae sedis summum antistitem non comprimetis, nec illud Africanum concilium
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunit̃ attendant᷑ & si ambo similit̃ intendant᷑ aequalit̃ possint
amplius tam̃ formidant homines dextrũ amittere ut iste sit
sensus Quicquid illud ẽ qđ ita diligis ut ꝓdextro oculo habeas si
scandali at te idest si tibi impedim̃to ẽ ad uerã beatitudinẽ erue
illũ & ꝓice abste. Expedit enĩtibi ut pereat unũ hoꝵ q̃diligis ut¬
pote tanquã membra tibi inhereant quã totũ corpustuũ dat in
gehennã. cogit quȩrere diligentius quid dixxerit oculũ. inqua
quaestione ni hil mihi eccurrit congruentius quã dilectissimum
amicũ: Nũ hoc ẽ utiq qđ mẽbrũ recte possumꝰ appellare qđ uehent᷑
diligimꝰ & hunc consiliarium q oculusẽ. tanquã demonstraus uerñt
& imeb diuinis qr decxt̃ ẽ ut sinist sit dilectꝰ idẽ consiliarius. sed inreb
t̾̃renis ad necessitatẽ corporis ꝑtinentib de quoscandali⁊ antes sp ureb

Expanded text:
communiter attendantur, et si ambo similiter intendantur, aequaliter possint, communiter attendantur, et si ambo similiter intendantur, aequaliter possint, amplius tamen formidant homines dextrum amittere. Ut iste sit sensus, quidquid illud est quod ita diligis, ut pro dextro oculo habeas, si scandalizat te, id est si tibi impedimento est ad veram beatitudinem, erue illum et projice abs te: expedit enim tibi ut pereat unum horum quae diligis, utpote tanquam membra tibi inhaereant, quam totum corpus tuum eat in gehennam. Cogit quaerere diligentius quid dixerit oculum: in qua quaestione nihil mihi occurrit congruentius, quam dilectissimum amicum. Nam hoc est utique quod membrum recte possumus appellare, quod vehementer diligimus, et hunc consiliarium, quia oculus est tanquam demonstrans iter; et in rebus divinis, quia dexter est: ut sinister sit dilectus quidem consiliarius, sed in rebus terrenis ad necessitatem corporis pertinentibus; de quo scandalizante superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
oscula odientis scribente scõ ad scm̃ augustino hieronimũ. Nescioꝵ
utrũ xpĩanae amicitiae putandi sintꝰ in quib magis ual& uulgare
ꝓuerbium. Obsequiũ amicos ueritas odiũ parit Quã ecclesi asticũ
fideliorast̃ uulnera amici. quã uoluntaria oscula inimici Et
paulus apłs admona sic Filii oboedite parentib urĩs in dño In
drõ aut̃ oboedire ẽ. ut ipse doc& dñs. qui amat patrẽ plus me ñ ẽ
me dignꝰ. Vnde &itẽ Si oculus tuus dext̃ scandalizat te erue eum
absteꝰ Qđ ita plane sẽs̃ ex ponit augustinus. hic uero magna opus ẽ
fortitudine ad mẽbra p̃cidenda : Quicquidenĩẽ qđ significat oculus
sine dubio talẽ qđ uehem̃t᷑ diligit᷑ sol& enĩ & abeis qui uehement᷑
uolunt ex primere dilectionẽ siłam itadici. Diligo eũ ut oculos meos.
aut &iã ut oculos meos. Quanquã enĩ ad uidendũ isti oculi corporis

Expanded text:
oscula odientis , scribente sancto ad sanctum Augustino Hieronymum, « Nescio oscula odientis , scribente sancto ad sanctum Augustino Hieronymum, « Nescio utrum Christianae amicitiae putandi sint, in quibus magis valet vulgare proverbium: Obsequium amicos, veritas odium parit, quam Ecclesiasticum, Fideliora sunt vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici. Et Paulus apostolus admonet sic: Filii, obedite parentibus vestris in Dominipse docet Dominus: Qui amat patrem plus quam me, non est me dignus . Unde et item: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum abs te . » Quod ita plane S. exponit Augustinus : « Hic vero magna opus est fortitudine ad membra praecidenda. Quidquid enim est quod significat oculus, sine dubio tale est quod vehementer diligitur. Solet enim et ab eis qui vehementer volunt exprimere dilectionem suam ita dici, Diligo eum ut oculum meum, aut etiam ut oculos meos. Quanquam enim ad videndum isti oculi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
uinculo ñ ligari. sed ñ ẽ mirũ si paruitatis meae ex cõmunicationẽ
paruipenditis ac forte irrationabilem iudicatis. quando apłicae
sedis ex cõmunicationẽ & ꝓnihilo ducitis & ꝓnihilo ducendã ut pote
ab surdã p̃dicatis: Prae ad miror tam̃ ut dũ talia dicitis si uram̃ ex¬
cõmunicationẽ aut auctoritatẽ q̃ex eius ꝓcessit constitutione ea¬
pend& arbitrio apud aliquẽ eoꝵ qͥ hoc audiunt si tam̃ uob credunt
aliquid ualere aestimatis & qͥ&iã dm̃ tim̃tes agnitionẽ ueritatis
r&inentes nob̵ ñ his credunt. nec insui cordis conscientia consenti¬
unt ñ tam̃ posst̃ deurã sapientia ac scĩtate ñ remorderi. sed potius
scrupulo tã nefandae ac detestandae p̃uaricationis offensi. sinceri¬
tatẽ uraẽ p̃stabilitatis uilificatã aut condolent. aut derogant
dideo uob̵ pando q meliorast̃ uulnera diligentis quã fraudulenta

Expanded text:
vinculo non ligari. Sed non est mirum, si parvitatis meae excommunicationem vinculo non ligari. Sed non est mirum, si parvitatis meae excommunicationem parvipenditis, ac forte irrationabilem judicatis, quando apostolicae sedis excommunicationem et pro nihilo ducitis, et pro nihilo ducendam utpote absurdam praedicatis. Praeadmiror tamen, dum talia dicitis, si vestram excommunicationem aut auctoritatem, quae ex ejus processit constitutione, expendet arbitrio, apud aliquem eorum qui hoc audiunt, si tamen vobis credunt, aliquid valere aestimatis, et qui etiam Deum timentes agnitionem veritatis retinentes vobis non his credunt, nec in sui cordis conscientia consentiunt, non tamen possunt de vestra sapientia ac sanctitate non remorderi: sed potius scrupulo tam nefandae ac detestandae praevaricationis offensi, sinceritatem vestrae praestabilitatis vilificatam aut condolent, aut derogant. Quod ideo vobis pando, quia meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta
Abbreviated transcription (Latin):
patriciam dicit. Ipsi inquiens sibi testessunt  xpĩani ñ st̃ quiliga
m̃ta scaẽ eccłae quã prestat fidelib uerã putant siligatura seuis ualere
ñ estimant contra quos diutius disputandum ñ e qr ꝑ om̃a despici
inde in peccatis suis ueracit̃ ligant᷑: Siqui sunt igitur qui sub no
mine xpĩano haec aut p̃dicare audent. aut taciti apud sem&¬
ipsos tenere. eos & ego & om̃s catholici epĩ atq uniuersalis ecła
assumendo ꝓbatũ si ut scripsistis mihi ẽ sequendũ ac tenendũ utiq
& omnib scaẽ eccłae filiii ui xp̃ĩanitatis nomine potiri delegerust
erit sequendũ ac tenendũ. Vnde ñ mihi uider& dignũ excellentia
urã fuisse ut dicera is berthario qđ mihirenuntiauit uos dixisse
Sihos p̃signatos meos excõmunicassem homines qͥ talia egerunt &¬
adhuc agunt ñ eos ex cõmunicatione teneri uidelic& a nathematis

Expanded text:
patriciam dicit: « Ipsi, inquiens, sibi testes sunt, quia Christiapatriciam dicit: « Ipsi, inquiens, sibi testes sunt, quia Christiam sanctae Ecclesiae, quam praestat fidelibus, veram putant, si ligaturas ejus valere non existimant. Contra quos diutius disputandum non est, quia despicieninde in peccatis suis veraciter ligentur. Si qui sunt igimine Christiano haec aut praedicare audent, aut taciti apud semetipsos tenere, eos et ego, et omnes catholici episcopi, atque universa Ecclesia assumendo probatum, si ut scripsistis mihi est sequendum ac tenendum, utique et omnibus sanctae Ecclesiae filiis, qui Christianitatis nomine potiri delegerunt, erit sequendum ac tenendum. Unde non mihi videretur dignum excellentia vestra fuisse, ut diceretis Berthario quod mihi renuntiavit vos dixisse. Si hos praesignatos meos excommunicassem homines qui talia egerunt, et adhuc agunt, non eos excommunicatione teneri, videlicet anathematis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃.iã tam̃ a sacris canonib excõmunicat᷑ & p̃dãnat᷑ ẽ donec peccatũ illuo
deserat & ꝑsatis factionem ecclesiasticã & sacerdotalem reconciliationẽ
dñi gratiã & fidliũ societatẽ recipiat Et quicunq in peccatissius &
talib. scelerib implicat ante satis factionẽ necessariã uitã istã finierit:
cõmunionẽ & soci&atem cũ electis in regno dĩ habere nullatenus peterit:
nec de inferni poenis & daemonũ socia& ate unquã liberari ualebit
Sed sunt forte tales qui priuilegia delosis & reb dõdicatis scõꝵ manib
confirmata paruipendentes sibi quia uolunt ñ quia possunt ex cõmũ¬
nicationes usurpatorib rerũ & facultatũ ecclesiasticarum a scĩs dñi
intentatas alleuiant. dicentes se ꝓhoc illata clamnatione id est anathie¬
matis uinculo non teneri. dequib sc̃s gregorius in epła ad theotistam

Expanded text:
gemus, jam tamen a sacris canonibus excommunicatus et praedamnatus est, donec peccatum illud gemus, jam tamen a sacris canonibus excommunicatus et praedamnatus est, donec peccatum illud deserat, et per satisfactionem ecclesiasticam, et sacerdotalem reconciliationem, Domini gratiam et fidelium societatem recipiat. Et quicunque in peccatis suis et talibus sceleribus implicatus ante satisfactionem necessariam vitam istam communionem et societatem cum electis in regno Dei habere nullatenus poterit; nec de inferni poenis et daemonum societate unquam liberari valebit. Sed sunt forte tales qui privilegia de locis et rebus Deo dicatis, sanctorum manibus confirmata, parvipendentes sibi, quia volunt, non quia possunt, excommunicationes usurpatoribus rerum et facultatum ecclesiasticarum a sanctis Domini intentatas alleviant dicentes se pro hoc illata damnatione, id est anathematis vinculo, non teneri. De quibus sanctus Gregorius in epistola ad Theoctistam