comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lante. Si fiaterne. si pie. si cum dolore facunt. moueant te horũ lacͥ¬
me. moueat pietas. moueat germanitas. Ualeat tua uox illa quȩ ui¬
cit te enim dicere audiebamus nos om̃s aduersarios putare nisi qͥ nobis¬
cum eent. te om̃s qui contra te non eẽnt tuos. Uides ne igitur hunc
splendorem. omnẽ hanc brochorum domũ. hunc Lucium macrum
G. cestium. Luciũ corsidium hosce om̃s equites romanos qui assunt
ueste mutata. non solum notos tibi. uerum eciam probatos iuros qui te¬
fuerũt. atq his irascebamur. & hos requirebamus. & his non nulli
eciam minab̾antur. Conserua igitur tuis suos. ut quemadmodum
cȩtã que dicta sunt a te sic hoc uerissimũ reꝑiatur. Quod si
penitus prospicere posses concordiam ligarioꝵ. onmes fratres tecũ iu¬
dicares fuisse. An potest quisqm dubitare quin si . Q. ligarius in ita¬
lia esse potuisset in eadem sentencia futurus fuiss in qua fratres fue¬

Expanded text:
lante. si fraterne, si pie, si cum dolore faciunt, moveant te horum lacrlante. si fraterne, si pie, si cum dolore faciunt, moveant te horum lacrimae, moveat pietas, moveat germanitas; valeat tua vox illa quae vicit. te enim dicere audiebamus nos omnis adversarios putare, nisi qui nobiscum essent; te omnis qui contra te non essent tuos. videsne igitur hunc splendorem omnem, hanc Brocchorum domum, hunc L. Marcium, C. Caesetium, L. Corfidium, hos omnis equites Romanos qui adsunt veste mutata, non solum notos tibi verum etiam probatos viros. atque his irascebamur, hos requirebamus, his non nulli etiam minabantur. conserva igitur tuis suos ut, quem ad modum cetera quae dicta sunt a te, sic hoc verissimum reperiatur. quod si penitus perspicere posses concordiam Ligariorum, omnis fratres tecum iudicares fuisse. an potest quisquam dubitare quin, si Q. Ligarius in Italia esse potuisset, in eadem sententia futurus fuerit in qua fratres fue
Abbreviated transcription (Latin):
liberalitate fruuntur. qmͣ tu ip̃e qui illis tam multa concedas. Sed
uideo tamen apud te ut dixi. causas rogantium ualere plus qm p̃ces.
ab hisq te moueri maxime quoꝵ iustissimũ uideas dolorem in petẽdo.
In quinto ligario conseruando multis tu quidem gratum facies neces¬
sariis tuis. Sed hoc queso considera quod soles. Possũ fortissimos uiros¬
sabmos tibi probatissimos. totumq agrum sabinum floiem italie. ac
robur. R.P. ꝓponere. nosti optime homñes. Anmaduerte horũ om̃iũ
mesticiam & dolorem. huius titi brochi. de quo non dubito quid existi¬
mes. lacrimas squaloremq ip̃ius et filii uides. Quid de fratrib dicam:
Noli Cesar putare de uius capite nos agere. Aut tres tibi ligarii re¬
tinendi ciuitate sunt. aut tres ex ciuitate exterminandi. nã quoduis ex¬
lium his est optatius qm patria. qmͣ domus. qmͣ dii penates uno illo exu¬

Expanded text:
liberalitate fruantur quam tu ipse qui illis tam multa concedas; sed liberalitate fruantur quam tu ipse qui illis tam multa concedas; sed video tamen apud te, ut dixi, causas valere plus quam preces, ab eisque te moveri maxime quorum iustissimum videas dolorem in petendo. in Q. Ligario conservando multis tu quidem gratum facies necessariis tuis, sed hoc, quaeso, considera, quod soles. possum fortissimos virosSabinos, tibi probatissimos, totumque agrum Sabinum, florem Italiae ac robur rei publicae, proponere. Nosti optime homines. animadverte horum omnium maestitiam et dolorem; huius T. Brocchi de quo non dubito quid existimes lacrimas squaloremque ipsius et fili vides. quid de fratribus dicam? noli, Caesar, putare de unius capite nos agere: aut tres Ligarii retinendi in civitate sunt aut tres ex civitate exterminandi. quodvis exsilium his est optatius quam patria, quam domus, quam di penates, illo uno exsu
Abbreviated transcription (Latin):
rent eciam apud udicem. legatus ante bellum profectus. relictus in
pace. bello oppressus. ĩ eo ip̃o nõ acerbus fuit. totus animo & studio tu¬
us. ad iudicem sic. Sed ego ad parentem loquor. Errauit. teme̾ fecit.
penitet. ad clementiam confugio delicti ueniam peto. ut ignoscas oro.
si. neuio impetrauit arroganter. si plurimi suppliciter tu idem fer
opem qui spem dedisti. an sperandi ligario causa non sit. cum mihi
apud te locus sit eciam pro altero deprecandi. Qmͣꝙͣ nec in hac orõ e
spes est posita cause. nec in eoꝵ studiis qui a te pro ligario petunt
tu necessarii. Uidi enim & cognoui quid maxime spectares. cũ pro
alicuuis salute multi laborent. causas apud te rogantium gratiores¬
ores esse qm p̾ces. neq te spectare qm tuus eẽt necessarius is qui te
oraret. sed qmͣ illus pro quo laboraret. Itaq tribiusti quidem
tius ita multa. ut mihi esse beatiores illi iuideantur interdum qͥ tua

Expanded text:
rent etiam apud iudicem: legatus ante bellum profectus, relictus in rent etiam apud iudicem: legatus ante bellum profectus, relictus in pace, bello oppressus, in eo ipso non acerbus, totus animo et studio tuus. ad iudicem sic, sed ego apud parentem loquor: erravi, temere feci, paenitet; ad clementiam tuam confugio, delicti veniam peto, ut ignoscatur oro. si nemo impetravit, adroganter: si plurimi, tu idem fer opem qui spem dedisti. an sperandi de Ligario causa non erit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? quamquam nec in hac oratione spes est posita causae nec in eorum studiis qui a te pro Ligario petunt tui necessarii. vidi enim et cognovi quid maxime spectares, cum pro alicuius salute multi laborarent: causas apud te rogantium gratiosiores esse quam voltus, neque te spectare quam tuus esset necessarius is qui te oraret, sed quam illius pro quo laboraret. itaque tribuis tu quidem tuis ita multa ut mihi beatiores illi videantur interdum qui tua
Abbreviated transcription (Latin):
ponas illi uictorie. Nec ego non dicerem tubero si aut uos constanciȩ
ur̃e. aut cesarem beneficii sui peniteret. Nunc quęro utrum ur̃as ĩiui¬
raucia respondebitis: Si ur̃as. uidete ne erretis. qui cesarem inimitis ur̃is
iratum fore putetis. cum ignouerit suis. Itaq uũ tibi uideor Cȩsar in
causa ligarii ẽẽ occupatus: Num de euis facto dicere: Quicquid
dixi. ad unam sũmam referri uolo. uel humanitatis. uel clemenciȩ
uel misericordie tuę. Causas Cesar egi multas. equidem tecũ dum te
temuit in foro racio honoꝵ tuorum. terte nunqͣm hoc modo. Ignos¬
cite iudices. errauit. lapsus est. non putauit. si uuqmͣ posthas. ad
parentem sic agi solet. Ad iudices. Non fecit. non cogitauit. falsi te¬
stes. fictum crimen. Ddic te Cesar de facto ligarii iudicem esse. quib
i presidiis fuerit quere. taceo ne hec quidem colligo quȩ fortasse uale¬

Expanded text:
ponas illi victoriae. haec ego non dicerem, Tubero, si aut vos constantiae ponas illi victoriae. haec ego non dicerem, Tubero, si aut vos constantiae vestrae aut Caesarem benefici sui paeniteret. nunc quaero utrum vestras iniurantia respondebitis? si vestras, videte ne erretis qui Caesarem vestris inimicis iratum fore putetis, cum ignoverit suis. itaque num tibi videor in causa Ligari esse occupatus, num de eius facto dicere? quicquid dixi, ad unam summam referri volo vel humanitatis vel clementiae vel misericordiae. causas, Caesar, egi multas equidem tecum, dum te in foro tenuit ratio honorum tuorum, certe numquam hoc modo: ignoscite, iudices; erravit, lapsus est, non putavit; si umquam posthac. ad parentem sic agi solet, ad iudices: non fecit, non cogitavit; falsi testes, fictum crimen. dic te, Caesar, de facto Ligari iudicem esse; quibus in praesidiis fuerit quaere: taceo, ne haec quidem conligo, quae fortasse vale
Abbreviated transcription (Latin):
puũ tuberonis fuit. Qd̃ iusto cum imꝑio ex senatus consulto in pro¬
uinciam suam uenerat. hinc prohibitus nou ad Cȩsarem ne iratus.
non domũ ne mers. nõ aliquam in regionẽ ne condempnare causã
illam quam secutus eẽt uideretur. i macedomam in. GN. pompeni
castra uenit in eam ip̃am causam a qua erat reiectus cum ĩuiria.
Quid cum ista res ihil cõmouisset eius aminũ ad quem ueneratis.
languidiore credo studio in causa fiustis. tantũ mͦ in presidiis era¬
tis. animi u̾o a causa abhoriebant. An ut fit in cuułib bellis. nec
i uobis magis qmͣ in reliquis om̃s enim iuncendi studio tenebamur.
Pacis equidem semp auctor fui. sed tũ sero. Erat enim amentis cum
aciem uideres pacem cogitare. Om̃s inqmͣ iuncere uolebamꝰ. Tu certe
precipue. qui in eum locũ ueneras. ubi tibi eẽt peundum insi uicis¬
ses. qmͣqͣm ut nũc se res hab nõ dubito qͥn eciam hant salutem ante¬

Expanded text:
puum Tuberonis quod iusto cum imperio ex senatus consulto in propuum Tuberonis quod iusto cum imperio ex senatus consulto in provinciam suam venerat. hinc prohibitus non ad Caesarem ne iratus, non domum ne iners, non aliquam in regionem ne condemnare causam illam quam secutus esset videretur: in Macedoniam ad Cn. Pompei castra venit, in eam ipsam causam a qua erat reiectus iniuria. quid? cum ista res nihil commovisset eius animum ad quem veneratis, languidiore, credo, studio in causa fuistis; tantum modo in praesidiis ertis, animi vero a causa abhorrebant: an, ut fit in civilibus bellis—nec in vobis magis quam in reliquis; omnes enim vincendi studio tenebamur. pacis equidem semper auctor fui, sed tum sero; erat enim amentis, cum aciem videres, pacem cogitare. omnes, inquam, vincere volebamus; tu certe praecipue, qui in eum locum venisses ubi tibi esset pereundum, nisi vicisses. quamquam, ut nunc se res habet, non dubito quin hanc salutem ante
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam aliis prohibiti cẽtis. Ego tñ confiteor culpam eẽ ligarii
qui uos tante laudis occasione priuauerit. S ude quęso Cȩsar cõstan¬
ciam ornatissimi uiri. Ltuberonis. quam ego ꝙͣuis ip̃e probarem ut
probo tanien nõ cõmemorarem nisi a te cognouissem in pͥmis eam
iurtutem solere laudari. Quȩ fuit gͥ unqm in ullo homĩe tanta cõ¬
stancia : Constanciam dico nescio añ meluis pacienciam posse̾m dicẽ.
Quotus enim istud quisq fecisset. ut a quib ꝑtib in dissensione ci¬
iuili non eẽt receptus. eẽtq eciam cum crudelitate reiectus ad eas ip̃as
rediret : MNagni cuiusdam amini atq eius uiri quem de suscepta
causa propositaq sententia. nulla cõtumelia. nulla uis. nullũ ꝑiculũ
posset depellere. Ut enim cęt̾ã paria tuberom cum uaro fuissent. honos.
nobilitas. splendor. ingenium. que nequaqmͣ fuerunt. hoc certe preci¬

Expanded text:
quibusdam aliis prohibiti estis, ego tamen confitebor culpam esse Ligari quibusdam aliis prohibiti estis, ego tamen confitebor culpam esse Ligari qui vos tantae laudis occasione privarit. sed vide, quaeso, Caesar, constantiam ornatissimi viri L. Tuberonis, quam ego, quamvis ipse probarem, ut probo, tamen non commemorarem, nisi a te cognovissem in primis eam virtutem solere laudari. quae fuit igitur umquam in ullo homine tanta constantia? Constantiam dico; nescio an melius patientiam possim dicere. quotus enim istud quisque fecisset ut, a quibus partibus in dissensione civili non esset receptus, essetque etiam cum crudelitate reiectus, ad eas ipsas partis rediret? Magni cuiusdam animi atque eius viri quem de suscepta causa propositaque sententia nulla contumelia, nulla vis, nullum periculum posset depellere. ut enim cetera paria Tuberoni cum Varo fuissent, honos, nobilitas, splendor, ingenium, quae nequaquam fuerunt, hoc certe praeci
Abbreviated transcription (Latin):
facturus fuisse uideatur. Uemiebatis igitur in affricam pioũtiam. imã¬
huic uictoriȩ ex om̃ib maxime infestam. In qua rex potentissimꝰ mi¬
mnicus huic cause huit causȩ aliena uoluntas. conuentus firim atq
magni. Quero quid facturi fustis. qmͣꝙͣ quid facturi fueritis non¬
dubitem. cum uidcam quid feceritis. Pohibiti estis in prouincia ur̃a pe¬
dem ponere. & prohibiti ut phibetis sumina cũ inuiria. Quomodo id
tulistis: Accepta miuria quęrelam ad quẽ detulistis: Nempe ad eũ
cuius auctoritatem secuti. m societatem belli ueneratis. Qd̾ si Cesaris
causa in prouĩtiam ueniebatis. ad eum profecto exclusi proiuncia ue¬
nissetis. Uemistis ad pompeiũ. Quẽ ergo hec apud Cęsarem querela
cum eum accusetis a quo querimim uos ꝓhibitos contra Cȩsarem
gerere bellum: Atq in hoc quidem uel cum mendatio si uultis głari

Expanded text:
facturus fuisse videatur. veniebatis igitur in provinciam, unam ex omnifacturus fuisse videatur. veniebatis igitur in provinciam, unam ex omnibus huic victoriae maxime infensam, in qua rex potentissimus inimicus huic causae, aliena voluntas conventus firmi atque magni. quaero: quid facturi fuistis? quamquam quid facturi fueritis dubitem, cum videam quid feceritis? prohibiti estis in provincia vestra pedem ponere et prohibiti summa cum iniuria. quo modo id tulistis? acceptae iniuriae querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc quidem vel cum mendacio, si voltis, glor
Abbreviated transcription (Latin):
est uos affricam arcem om̃ium proĩciarum natam ad bellum contra
hanc urbem gerendũ obtinere uoluisse. ꝙͣ aliquem se maluisse. Atq is
tamen aliquis ligarius non fuit. Uarus imꝑiũ se hr̃ẽ dicebat. fasces cte
habebat. S quoquo mͦ se illud habeat. hec q̃rela ur̃a tubero quid ualet:
Recepti in prounciam nõ sumus. Quid si eẽtis: Cȩsari ne eam tͣ¬
dituri fuissetis: An contra cȩsarem retenturi: Uide quid licencie se¬
sar nobis tua liberalitas det. uel pocius audacie. Si responderit tubero
affricam quo senatus eum sorsq miserat tibi prẽm suum traditurũ
fiusse. non dubitabo apud ip̃m te cuius id eum facere interfuit graius¬
sinis uerbis eius consilium reprehendere. Non enim si tibi ea ies grata
fuisset esset eciam probata. Sed iam hoc totum omitto. non tam ne nõ¬
offendam tuas pacientissimas aures. qmͣ ne tubero. quod nũqm cogitauit

Expanded text:
est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum contra est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum contra hanc urbem gerendum, obtinere voluisse quam aliquem se maluisse. atque is tamen aliquis Ligarius non fuit: Varus imperium se habere dicebat; fascis certe habebat. sed quoquo modo se illud habet, haec querela, Tubero, vestra quid valet? recepti in provinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis an contra Caesarem retenturi? vide quid licentiae, Caesar, nobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tubero, Africam, quo senatus eum sorsque miserat, tibi patrem suum traditurum fuisse, non dubitabo apud ipsum te cuius id eum facere interfuit gravissimis verbis eius consilium reprehendere. non enim, si tibi ea res grata fuisset, esset etiam approbata. sed iam hoc totum omitto, non ultra offendam tuas patientissimas auris quam ne Tubero quod numquam cogitavit
Abbreviated transcription (Latin):
mini in uobis. casdem in aliis reprehendatis. Tuberomi sors comecta est
ex senatu consulto cum ip̃e non adesset morbo eciam impediretur.
statuerat extusare. Hec ego noui propter omnes ncc̃itudines. quȩ
mihi sunt cum lucio tuberone. domi una eruditi. miliciȩ contuberna¬
les. post affines in om̃i deniq uita familiares. magnum etiã iunculũ
quod hisdẽ sꝑ studiis usi sumus. Scio gͥ tub̾onẽ domi manere uoluisse.
Sed ita quidam agebant. ita. R.P̾. sauctissimũ nomen opponebant.
ut eciam si aliter sentiret. uerborũ tamen ip̃orum pondus sustinere nõ
posset. Cessit auctoritati amplissimi uiri. uel pocius paruit. U̾na est
profectus cum his quoꝵ erat una causa. Tardiugiter fecit. Itaq in affri¬
cam uenit iam occupatam. Hinc in ligarium crimen oritur uel ira
pocius. Nlam si crimen est prohibere illa uoluisse. non minus magnũ

Expanded text:
mini in vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est mini in vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omni vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio Tuberonem domi manere voluisse: sed ita quidam agebant, ita rei publicae sanctissimum nomen opponebant ut, etiam si aliter sentiret, virorum tamen ipsorum pondus sustinere non posset. cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen est voluisse, non minus magnum
Abbreviated transcription (Latin):
aberrantib. Principum dignitas erat pene par. non par fortasse eorum
qui sequebantur. Causa tum dubia quod erat aliquid in utraq parte
quod probari posset. Nunc melior certe ea iudicanda est. quam eciam
dii adiuuerunt. Cognita uõ clementia tua. quis non eam uictoriã pro¬
bet. in qua occiderit nemo nisi armatus: Sed ut omittami causam coẽm
ueniamus ad nrãm. Utrum tandem existimas facilius fuisse tubero liga¬
rium ex affrica exire. an uos in affricam non uenire: Poteranius ne¬
ne inquies cum senatus censuisset. Si me consulis. nullo modo. Sed tñ¬
Q. ligarium senatus idem legauerat. Atq ille eo tempore paruit cum
parere senatui necesse erat. Uos tum paruistis. cum paruit nemo qui no¬
luit. Reprehendo igitur: Almime uero. Neq licuit aliter nr̃o generi.
nonum. familiȩ. discipline. Sed hoc non concedo ut quib rebus glorie¬

Expanded text:
aberrantibus. principum dignitas erat paene par, non par fortasse eorum aberrantibus. principum dignitas erat paene par, non par fortasse eorum qui sequebantur; causa tum dubia, quod erat aliquid in utraque parte quod probari posset; nunc melior ea iudicanda est quam etiam di adiuverunt. cognita vero clementia tua quis non eam victoriam probet in qua occiderit nemo nisi armatus? sed, ut omittam communem causam, veniamus ad nostram. utrum tandem existimas facilius fuisse, Tubero, Ligario ex Africa exire an vobis in Africam non venire? poteramusne, inquies, cum senatus censuisset? si me consulis, nullo modo; sed tamen Ligarium senatus idem legaverat. atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat; vos tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? minime vero. neque enim licuit aliter vestro generi, nomini, familiae, disciplinae. sed hoc non concedo ut, quibus rebus glorie
Abbreviated transcription (Latin):
qui octiderunt. Fuerint cupidi. fuerint irati. fueriut ꝑtinates.
Sceleris uo̾ crumne furoris parricidii liceat. GN. pompeio mor¬
tuo. liceat multis aliis carere. Qñ hec ex te quisqͣm .G. cesar au¬
diuit: Aut tua quid aliud arma uoluerunt. isi a te contumeliã
propulsart: Quid egit tuus ille inuictus exercitus. nisi ut siim
ius tueretur et dignitatem tuam: Quid tu cum pacem ẽẽ cuꝑie¬
bas. id ne agebas ut tibi cum sceleratis. an cum bomis ciuib cõue
niret: Mihi u̾o̾ tua in me maxima merita tanta certe nõ uide.¬
rentur. si ue ut sceleratum a te conseruatũ putarem. Quomodo
autem tu de.R.P. bene meritus eẽs. si tot sceleratos ĩ columi digin¬
tate esse uoluisses: Secessionem tu illam existimasti cȩsar inicio non
bellum. nec hostile odium sed ciuile discidium utrisq cupientib. R
P saluam esse. sed partim consiliis. partim studiis a cõmuni utilitate

Expanded text:
qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat multis aliis carere. quando hoc ex te quisquam, Caesar, audivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignitatem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis civibus conveniret? mihi vero, Caesar, tua in me maxima merita tanta certe non viderentur, si me ut sceleratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi dignitate esse voluisses? secessionem tu illam existimavisti, Caesar, initio, non bellum, nec hostile odium, sed civile discidium, utrisque cupientibus rem publicam salvam, sed partim consiliis, partim studiis a communi utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
qui apud tẽ. G. Cesar utetur. suam cicius abiciet humauitatem qm
extorquebit tuam. At primũ aditus et postulacio tuberonis hec ut
opnior fuit uelle de se de . Q. ligarii scelere dicere. Non dubito
quin admiratus sił. uel quod de alio nullo quisqmͣ. uel qd̾ is qui ea
dem in causa fuisset. uel quiduam noui sceleris affenet. Scelus tu
illud uocas tubero. Cur: Isto enm nom̃e illa adhuc causa caruit.
Alii errorem appellant. Alii timorem. Qui durius spem. cupiditatẽ.
odium. ꝑtinaciam. Qui grauissime temeritatem. Scelus preter
te adhuc nemo. Ac mihi quidem si propriũ & uerum nomẽ nr̃i
mali queratur. Fatalis quędam calamitas incidisse uidetur. ꝙ ui¬
prouidas hominũ mentes occupasse ut nemo iirari debeat hũa¬
na consilia diuina neceslitate esse superata. Liceat eẽ miseros. ꝙͣꝙͣ
hoc uictore esse non possumꝰ. Sed non loquor te nobis. de illis loqͥr

Expanded text:
qui apud te, C. Caesar, utetur, suam citius abiciet humanitatem quam qui apud te, C. Caesar, utetur, suam citius abiciet humanitatem quam extorquebit tuam. ac primus aditus et postulatio Tuberonis haec, ut opinor, fuit, velle se de Q. Ligari scelere dicere. non dubito quin admiratus sis, vel quod nullo de alio quisquam, vel quod is qui in eadem causa fuisset, vel quidnam novi sceleris adferret. scelus tu illud vocas, Tubero? cur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appellant, alii timorem; qui durius, spem, cupiditatem, odium, pertinaciam; qui gravissime, temeritatem: scelus praeter te adhuc nemo. ac mihi quidem, si proprium et verum nomen nostri mali quaeritur, fatalis quaedam calamitas incidisse videtur et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari debeat humana consilia divina necessitate esse superata. liceat esse miseros—quamquam hoc victore esse non possumus; sed non loquor de nobis, de illis loquor
Abbreviated transcription (Latin):
acerbissimo luctu redundaret ista uictoria. Qmͣ młti emm eẽnt de
uitorib qui te crudelem ẽẽ uellent. cũ eciam de uictis reꝑiantur qͣm
multi qui cum ate ignosci uemini uellent impedirent clemẽtiam
tuam. cũ etiã hi qͥb ip̃e ignouisti. noluit te eẽ m alios misericordem:
Quod si probare cesari possemus in affrica ligarium omĩo nõ fuisse.
si honesto & misericordi mendatio saluti cius calamitosi consultum
esse uellemus. tamen homĩs non ẽẽt in tanto discrimine ꝙ periculo
cuus refellere & coarguere ur̃m mendatiũ. & si eẽt alicuius. eius c̾te
non ẽẽt. qui in cadem causa & fortuma fuisset. Sed tamen aluid ẽ
errare cesarem nolle. aliud ẽ nolle miseri. Tunc diceres. cesar caue cre¬
das. Fut in affrica ligarius. Tulit arma contra te. Nunc quid di¬
cis:. Cane ignostas. hec nec hominis nec ad hominem uox est. Qua

Expanded text:
acerbissimo luctu redundaret ista victoria. quam multi enim essent de acerbissimo luctu redundaret ista victoria. quam multi enim essent de victoribus qui te crudelem esse vellent, cum etiam de victis reperiantur! quam multi qui cum a te ignosci nemini vellent, impedirent clementiam tuam, cum hi quibus ipsis ignovisti nolint te esse in alios misericordem! quod si probare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si honesto et misericordi mendacio saluti civi calamitoso esse vellemus, tamen hominis non esset in tanto discrimine et periculo civis refellere et coarguere nostrum mendacium, et, si esset alicuius, eius certe non esset qui in eadem causa et fortuna fuisset. sed tamen aliud est errare Caesarem nolle, aliud est nolle misereri. tum diceres: Caesar, cave credas: fuit in Africa, tulit arma contra te. nunc quid dicis? cave ignoscas. haec nec hominis nec ad hominem vox est. qua
Abbreviated transcription (Latin):
lio. sicuti est. quid ampluis postulatis: An ne ignoscat. Hoc uero iłto
acerbius multoq est durius. Qd̃ ne nos domi petimus precib lacriuns¬
q prostrati ad pedes non tam ur̃e cause fidentes. qmͣ hunis humanita¬
tis id ne impetremꝰ pͥugnabis: E n nr̃m fletum urrumpes: E nos ia¬
centes ad pedes supplicum uoce prohibebis. Si cum hec domi faceremꝰ.
quod et fecimus. et ut spero non frustra fecumis. tu de repente ir¬
ruisses. et clamare cepisses. G. cesar caue credas. caue ignoscas. caue
te fratrum pro frĩc salute obsecrantiũ misereat. nonne omnẽ huma¬
nntatem exiusses: Qnͣto hoc durius quod nos domi petimꝰ id in foro¬
a te oppugnari. & in tali miseria multoꝵ ꝑfugium misericordie tolłe:
Dicam plane. G. çesar quod sentio. si ĩ hac tãta tũa fortuna. leiitas
tanta non esset. qni tu ꝑ te ꝑ te inqͣm obtines. intelligo quid loquar

Expanded text:
lio, sicuti est, quid amplius postulatis? an, ne ignoscatur? hoc vero multo lio, sicuti est, quid amplius postulatis? an, ne ignoscatur? hoc vero multo acerbius multoque durius. quodne nos petimus precibus ac lacrimis, strati ad pedes, non tam nostrae causae fidentes quam huius humanitati, id ne impetremus pugnabis, et in nostrum fletum inrumpes, et nos iacentis ad pedes supplicum voce prohibebis? si, cum hoc domi faceremus, quod et fecimus et, ut spero, non frustra fecimus, tu repente inruisses et clamare coepisses C. Caesar, cave credas, cave ignoscas, cave te fratrum pro fratris salute obsecrantium misereat, nonne omnem humanitatem exuisses? quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria multorum perfugium misericordiae tolli? dicam plane, Caesar, quod sentio. si in tanta tua fortuna lenitas tanta non esset, quam tu per te, per te, inquam, obtines—intellego quid loquar—,
Abbreviated transcription (Latin):
unde est: Nou potest magis carere his omĩb qmͣ caret. Italia prohi¬
betur. exulat. Non tu ergo hunc patria priuare qua caret. sed uita us
Ac ita ne apud eum quidem dictatorem qui om̃s quos oderat mulcta
bat morte. quisqͣm egit isto modo. Ip̃e iubebat occidi nullo postulante
premiis eciam inuitabat. Quȩ tamen crudelitas ab hoc eodẽ aliquot
annis post quem tu nunc crudelẽ ẽẽ uis uindicata est. Ego uo̾ istud nõ
postulo. inquies. Ita me hercule existuno tubero. Noui em̃ te. noui pa¬
trem. noui domũ. nomenq ur̃m. Studia demiq genis ac familiȩ ur̃e
uirtutis. humanitatis. doctrinę. plurimarũ aitium. atq optimaꝵ nota
sũt mͥ oĩa. Itaq certe scio uos non petere sanguinem. sed parum attẽ¬
ditis. Res enim eo spectat ut ea pena in qua adhuc ligarius sit nõ ui¬
deamini esse contenti. Que est ig᷑ alia preter mortem: Si enĩ in exi¬

Expanded text:
num est, num potest magis carere his omnibus quam caret? Italia prohinum est, num potest magis carere his omnibus quam caret? Italia prohibetur, exsulat. non tu hunc ergo patria privare, qua caret, sed vita vis. at istud ne apud eum quidem dictatorem qui omnis quos oderat morte multabat quisquam egit isto modo. ipse iubebat occidi nullo postulante, praemiis invitabat; quae tamen crudelitas ab hoc eodem aliquot annis post quem tu nunc crudelem esse vis vindicata est. ego vero istud non postulo inquies. ita me hercule existimo, Tubero. Novi enim te, novi patrem, novi domum nomenque vestrum; studia generis ac familiae vestrae virtutis, humanitatis, doctrinae, plurimarum artium atque optimarum nota mihi sunt. itaque certo scio vos non petere sanguinem, sed parum attenditis. res enim eo spectat ut ea poena in qua adhuc Q. Ligarius sit non videamini esse contenti. quae est igitur alia praeter mortem? si enim est in exsi
Abbreviated transcription (Latin):
cesar tue clemencie laus est. eorum ip̃oꝵ ad crudelitatem te acuit or̃o.
Atq in hac causa non nhil equidem tubero eciam tuam. sed multo ma¬
gis patris tui prudenciam desidero. quod homo cum ingenio. tum eciam
toctrina excellens. genus hoc cause quod eẽt non uiderit. Nam si iudis¬
set. quouis profectõ. qmͣ isto modo a te agi maluisset. Aignis fatentem.
Nlon est satis. Accusas eum qui causam habet. aut ut ego dico meliorẽ
qͣm tu. aut ut tu uis parem. Hec non modo mirabilia sunt. sed prodigi
similia quȩ dicam. Non habet eam uim ista actusatio. ut.Q. ligariꝰ
condempnetur. sed necetur. Hoc egit ciuis.R. ante te nemo. Externi
aut ĩmaniũ barbaroꝵ. Nam quid aliud agis: Rome ue sit: Ut do¬
mo careat : ne cum optimis fratrib. ne cum hoc tyto brocco auũculo
ne cum eius filio consobrino suo. ne nobiscum uiuat: ne sit in patria.

Expanded text:
Caesar, tuae clementiae laus est, eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio? Caesar, tuae clementiae laus est, eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio? atque in hac causa non nihil equidem, Tubero, etiam tuam, sed multo magis patris tui prudentiam desidero, quod homo cum ingenio tum etiam doctrina excellens genus hoc causae quod esset non viderit. nam si vidisset, quovis profecto quam isto modo a te agi maluisset. arguis fatentem. non est satis: accusas eum qui causam habet aut, ut ego dico, meliorem quam tu aut, ut tu vis, parem. haec admirabilia, sed prodigi simile est quod dicam. non habet eam vim ista accusatio ut Q. Ligarius condemnetur, sed ut necetur. hoc egit civis Romanus ante te nemo: externi sunt barbarorum. nam quid agis aliud? ut Romae ne sit, ut domo careat, ne cum optimis fratribus, ne cum hoc T. Broccho avunculo, ne cum eius filio consobrino suo, ne nobiscum vivat, ne sit in patria?
Abbreviated transcription (Latin):
unhi tubero cum de se cadem dicerem ignosceret. Cuius ego industrie
glorieq faueo. uel propter ꝓpinquam cognacionẽ. uel quod eius ingẽĩo
studiisq delector. uel qd̃ laudem adolescentis propinqui existimo eciam
ad meum aliquem fructũ redundare. Sed hoc quero quis putet ẽẽ cri¬
men fuisse in affrica ligarumi: Nempe is qui et ip̃e in eadem affrica
ẽẽ uoluit. & prohibitum ẽẽ se exligario queritur. & certe contra ipsum
cesarem est congressus armatus Quid eium tubero tiuis ille districtus
in acie pharsalica gladius agebat. Cuius latus ille mutro petebat: Qͥ
sensus erat armorum tuoꝵ: Que tua mens : oculi. manus. ardor aĩ :¬
Quid cupiebas: Quid optabas : Nimis urgeo. Cõmoueri uidetur ado¬
lescens. Ad me reuertar. Hisdem in armis fui. Quid autem aliud egi¬
mus tubero nisi quod hic potest nos possemus. Quoꝵ gͥ impunitãs

Expanded text:
mihi Tubero, cum de se eadem dicerem, ignosceret; cuius ego industriae mihi Tubero, cum de se eadem dicerem, ignosceret; cuius ego industriae gloriaeque faveo vel propter propinquam cognationem, vel quod eius ingenio studiisque delector, vel quod laudem adulescentis propinqui existimo etiam ad meum aliquem fructum redundare. sed hoc quaero: quis putat esse crimen fuisse in Africa? nempe is qui et ipse in eadem provincia esse voluit et prohibitum se a Ligario queritur, et certe contra ipsum Caesarem est congressus armatus. quid enim, Tubero, tuus ille destrictus in acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui sensus erat armorum tuorum? quae tua mens, oculi, manus, ardor animi? quid cupiebas, quid optabas? nimis urgeo; commoveri videtur adulescens. ad me revertar. isdem in armis fui. quid autem aliud egimus, Tubero, nisi ut quod hic potest nos possemus? quorum igitur impunitas,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. in qua seipm̃ confitetur fuisse. Nec tuas tacitas cogitatões
extimescit. Nec quid tibi de alio audienti de seip̃o occurrat refori¬
dat. Uide quã non reformidem. Uide qnͣta lux liberalitatis et sapien¬
ciȩ tue mihi apud te dicenti oboriatur. Qnͣtum potero uoce contẽ¬
dam ut populus hoc romanꝰ exaudrat. Suscepto bello cesar gesto
eciam ex magna parte nulla ui coactus iudicio ac uoluntate ad ea
arma profectus sum. quȩ erant sumpta contra te. Apud quem gͥ
hoc dico: Nempe apud eum qui cum hoc sciret tamen me anteꝙͣ
eẽt esse alterum ꝑassus est A quo hoc ip̃o.C. pansa mihi nũcium p̃¬
ferente concessos faces laureatos tenui quo ad tenendos putami. Qui
mihi tum deniq se salutem putauit reddere si eam nullis spoliatam
ornamentis dedisset. Uide queso tubero ut qui de meo facto nou dubite¬
dicere. de ligarii non audeam confiteri. Atq hec propterea de me dixi ut

Expanded text:
fuisse in qua se ipsum confitetur fuisse, nec tuas tacitas cogitationes fuisse in qua se ipsum confitetur fuisse, nec tuas tacitas cogitationes extimescit nec quid tibi de alio audienti de se occurrat reformidat. vide quam non reformidem; vide quanta lux liberalitatis et sapientiae tuae mihi apud te dicenti oboriatur: quantum potero voce contendam ut hoc populus Romanus exaudiat. suscepto bello, Caesar, gesto etiam ex parte magna, nulla vi coactus, iudicio ac voluntate ad ea arma profectus sum quae erant sumpta contra te. apud quem igitur hoc dico? nempe apud eum qui, cum hoc sciret, tamen me, ante qRomani unus esset, esse alterum passus est; a quo hoc ipso C. Pansa mihi hunc nuntium perferente concessos fascis laureatos tenui quoad tenendos putavi; qui mihi tum denique salutem se putavit dare, si eam nullis spoliatam ornamentis dedisset. vide, quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligari audeam dicere. atque haec propterea de me dixi ut
Abbreviated transcription (Latin):
Unum cũ est legatus profectus. Alterum cum efflagitatus a prouĩ¬
cia p̃positus affricȩ est. Tercium est tempꝰ quo post aduentum nari
in alt̃rica restitit. Qd si est criminosũ. uecessitatis crimen est. non
uoluntatis. An ille si potuisset illinc ullo modo euadere. uticȩ potius qm
romȩ. cum publio actio qm cum concordissimis fratrib. cum aliens eẽ
qͣmͣ cum sius maluisset: Cum ip̃a legatio plena desiderii. ac sollicitudĩs
fuisset ꝓpter incredibilem fratrum quẽdam amorem hit ęquo ammo
ẽẽ potuit belli discidio distractus a fratrib. Nullum gͥ habes cȩsar
adhuc in .Q. ligario signũ aliene a te uoliitatis. Cuius ego causam
ammaduerte queso quã fide defendam. Prodo meam. O clemenciam
admirabilem. atq omi laude. predicatõne. lrĩs. monimentisq decorã¬
dam. cum. Al. Cicero apud te defendit alium in ea uoluntate non

Expanded text:
unum cum est legatus profectus, alterum cum efflagitatus a provinunum cum est legatus profectus, alterum cum efflagitatus a provincia praepositus Africae est. tertium tempus quod post adventum Vari in Africa restitit, si est criminosum, necessitatis crimen est, non voluntatis. an ille, si potuisset illinc ullo modo evadere, Vticae quam Romae, cum P. Attio quam cum concordissimis fratribus, cum alienis esse quam cum suis maluisset? cum ipsa legatio plena desideri ac sollicitudinis fuisset propter incredibilem quendam fratrum amorem, hic aequo animo esse potuit belli discidio distractus a fratribus? nullum igitur habes, Caesar, adhuc in Q. Ligario signum alienae a te voluntatis; cuius ego causam animadverte, quaeso, qua fide defendam: prodo meam. O clementiam admirabilem atque omnium laude, praedicatione, litteris monumentisque decorandam! M. Cicero apud te defendit alium in ea voluntate non
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens nullo se implicari negocio passus est. Interim. Paccius uarꝰ
qui pretor affricam obtinuerat uticã uenit. Ad eum statim concur¬
sum est. Atq non mediocri cupiditate arripuit imꝑium. si istud ĩ¬
periũ esse potuit. quod a priuato clamore multitudinis imꝑitẽ
nullo publico consilio deferebatur. Itaq ligaruis qui omne tale nego¬
cium cuperet effugere. paulum adueutu uari conquieuit. Adhuc. G
Cȩsar. Q ligarius om̃i culpa uacat. Domo est egressus nõ mͦ nullũ
ad bellum. sed ne ad ininimã quidem suspicionem belli. legatus ĩ pace
profectus ẽ. In ꝓuincia pacatissima ita se gessit ut ei pacem eẽ expe¬
diret. Profectõ certe animũ tuũ non debet offendere. Num gͥ reman¬
sio multo minꝰ: Nam ꝓfectio uolũtatem habuit nõ turpem. remã¬
sio necessitatem eciam honestam. Ergo hec duo tempora carẽt cͥmĩe

Expanded text:
cupiens, nullo se implicari negotio passus est. interim P. Attius Varus, cupiens, nullo se implicari negotio passus est. interim P. Attius Varus, qui tum praetor Africam obtinuerat, Vticam venit. ad eum statim concursum est. atque ille non mediocri cupiditate adripuit imperium, si illud imperium esse potuit quod ad privatum clamore multitudinis imperitae, nullo publico consilio deferebatur. itaque Ligarius, qui omne tale negotium fugeret, paulum adventu Vari conquievit. adhuc, C. Caesar, Q. Ligarius omni culpa vacat. domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimam quidem suspicionem belli; legatus in pace profectus in provincia pacatissima ita se gessit ut ei pacem esse expediret. profectio certe animum tuum non debet offendere: num igitur remansio? multo minus. nam profectio voluntatem habuit non turpem, remansio necessitatem etiam honestam. ergo haec duo tempora carent crimine:
Abbreviated transcription (Latin):
laude dignum prẽm tuum. Itaq prius de ur̃o delicto confiteamini
necesse est. qmͣ ligarii ullam culpam reprehendatis. Quintus enim
ligarius cum eẽt adhuc nulla belli suspitio. legatus in affricam cum¬
consule. G. considio profectus est. Qua in legatione et ciuib sociis ita
se probauit ut decedens considius prounicia satisfacere homĩb nõ pos¬
set. si quen qͣm alium prouincia pͥrefecisset. Itaq quintus ligarius
cum du recusans nihil profecisset. prouĩciam accepit inuitus. Cui
sic ꝓrefuit in pace ut et ciuib et sociis gratissima eẽt eius integri¬
tas et fides. Belluni subito exarsit. qd̾ qui eraut in affrica ante audi¬
erunt geri qͣm parari. Quo audito partim cupiditate inconsiderata
ꝑtim ceco quodam timore. primo salutis post eciam studii sui quere¬
bant aliquem ducem. cum ligarius domũ spectans. & ad suos redire

Expanded text:
laude dignum, patrem tuum. itaque prius de vestro delicto confiteamini laude dignum, patrem tuum. itaque prius de vestro delicto confiteamini necesse est quam Ligari ullam culpam reprehendatis. Q. enim Ligarius, cum esset nulla belli suspicio, legatus in Africam C. Considio profectus est, qua in legatione et civibus et sociis ita se probavit ut decedens Considius provincia satis facere hominibus non posset, si quemquam alium provinciae praefecisset. itaque Ligarius, cum diu recusans nihil profecisset, provinciam accepit invitus; cui sic praefuit in pace ut et civibus et sociis gratissima esset eius integritas et fides. bellum subito exarsit, quod qui erant in Africa ante audierunt geri quam parari. quo audito partim cupiditate inconsiderata, partim caeco quodam timore primo salutis, post etiam studi sui quaerebant aliquem ducem, cum Ligarius domum spectans, ad suos redire
Abbreviated transcription (Latin):
diem ñ auditum. propinquus meus ad te . Q. tu¬
bero detulit. Qͥntum ligariũ in affrica fuisse. idq
.C. pensa prestanti uir ingenio fretus fortasse fã¬
miliaritate ea que est ei tecum ausus est confi¬
teri. Itaq quo me uertam nescio. Paratus enim
ueneram cũ tu id neq ꝑ te scires neq audire aliunde potuisses ut ig¬
noratione tua ad hominis miseri salutera abuterer. Sed qm̃ diligen¬
cia imuinici inuestigatũ est id quod latebat confitendum est ut opi¬
nor. presertim cum meus necessarius .C. pansa fecerit ut id integrũ
iam non eẽt. Omissaq controuersia. omĩs oratio ad misericordiam
tuam conferenda est. qua plurimi sunt conseruati cum a te nõ libe¬
rationem culpȩ. sed errati ueniam ĩpetrauissent. Nabes igit᷑ tubero
quod est accusatori maxime optandũ. confitentẽ reum. sed tamen
hoc ita confitentem se in ea parte fuisse. qua te. qua uirum om̃i

Expanded text:
diem non auditum propinquus meus ad te Q. Tudiem non auditum propinquus meus ad te Q. Tubero detulit, Q. Ligarium in Africa fuisse, idque C. Pansa, praestanti vir ingenio, fretus fortasse familiaritate ea quae est ei tecum ausus est confiteri. itaque quo me vertam nescio. paratus enim veneram, cum tu id neque per te scires neque audire aliunde potuisses, ut ignoratione tua ad hominis miseri salutem abuterer. sed quoniam diligentia inimici investigatum est quod latebat, confitendum est, opinor, praesertim cum meus necessarius Pansa fecerit ut id integrum iam non esset, omissaque controversia omnis oratio ad misericordiam tuam conferenda est, qua plurimi sunt conservati, cum a te non liberationem culpae, sed errati veniam impetravissent. habes igitur, Tubero, quod est accusatori maxime optandum, confitentem reum, sed tamen hoc confitentem, se in ea parte fuisse qua te, qua virum omni
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ ẽ oĩb stantib necesse dicere. a me dici certe uolunt cui necesse
est quodamm᷑. et quod fieri decet. M. Marcello a te huic ordini. P. q
.R. et. R.P. reddito fieri id itelligo. Nam letari om̃s nõ ut de uniꝰ solũ s u
de cõi oĩu salute sentio. Quod autem sũmȩ beniuolencie est quȩ mea
erga illum omĩb nota semper fuit.. ut uix Marcello optimo
et amantissimo fratri. preter eum quidem cederem nemim cum id
sollicitudine. cura. labore. tam diu prestiterim ꝙͣ diu est de illuis uo̾
salute dubitatũ. certe hoc tempore magnis curis. molestiis. doloribus
liberatus prestare debeo. Itaq . G. cesar sic tibi gracias ago. ut me oĩ¬
bus reb a te non conseruato solũ. s eciam ornato. tñ ad tua in mne unũ in¬
nuinerabilia merita. qd̃ fieri iam posse non arbitrabar. maximꝰ hoc
OUAI. CRIMEN.G. Cesar. Et ante hũc

Expanded text:
quia non est omnibus stantibus necesse dicere, a me certe dici volunt, cui necesse quia non est omnibus stantibus necesse dicere, a me certe dici volunt, cui necesse est quodam modo, et quod fieri decet M. Marcello a te huic ordini populoque Romano et rei publicae reddito, fieri id intellego. nam laetari omnis non ut de unius solum sed ut de omnium salute sentio. quod autem summae benevolentiae est, quae mea erga illum omnibus nota semper fuit, ut vix C. Marcello, optimo et amantissimo fratri, praeter eum quidem cederem nemini, cum id sollicitudine, cura, labore tam diu praestiterim quam diu est de illius salute dubitatum, certe hoc tempore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus praestare debeo. itaque, C. Caesar, sic tibi gratias ago ut me omnibus rebus a te non conservato solum sed etiam ornato, tamen ad tua in me unum innumerabilia merita, quod fieri iam posse non arbitrabar, magnus hoc novum crimen, C. Caesar, et ante hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tinacia quibdam/ eadem aliis constancia uideri potest. Sed iam omĩs
dissensio fracta ⁊ armis. extincta ęquitate uictoris. Restat ut omnes
uelĩt unũ qui mõ habent aliquid non sapiencie solum. sed eciam sa¬
nitatis. Nlisi te. G. Cęsar saluo et in ista sententia qua cũ antea tum
hodie maxime usus es manente salui ẽẽ non possimꝰ. Quare omes
te qui hec salua ẽẽ uolumꝰ et hortamur et obsecramus ut uite tuȩ
et saluti consulas. Om̃sq tibi. ut pro aliis eciam loquar qd̾ de me ipso
sentio qm̃ subeẽ aliquid putas quod cauendum sit. non modo extubi¬
as et custodias. sed eciam laterum nr̃õrum oppositus et corpoꝵ pollice¬
mur. Sed ut unde est orsa in eodem t̾minaretur or̃o mea. maximas tͥ
ommes gratias agiuis. G. Cesar. maiores eciam habemus. Nam om̃es
idem seuciunt. qd̃ ex omium precib et lacrimis sentire potiuisti. E

Expanded text:
tinacia quibusdam, eadem aliis constantia videri potest. sed iam omnis fracta tinacia quibusdam, eadem aliis constantia videri potest. sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequitate victoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo et in ista sententia qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes te qui haec salva esse volumus et hortamur et obsecramus ut vitae, ut saluti tuae consulas, omnesque tibi, ut pro aliis etiam loquar quod de me ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas quod cavendum sit, non modo excubias et custodias sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur. sed ut, unde est orsa, in eodem terminetur oratio, maximas tibi omnes gratias agimus, C. Caesar, maiores etiam habemus. nam omnes idem sentiunt, quod ex omnium precibus et lacrimis sentire potuisti. sed
Abbreviated transcription (Latin):
putant. non ꝑtinebit nunc certe ꝑtinet esse te talem ut laudes tuas
obscuratura nulla unqͣm sit obluuo. Niuerse uoluntates ciuiũ fuerũt
distracteq sentencie. Nlon enĩ consiliis solum et studiis. sed armis eci¬
am & castris dissidebamꝰ. Erat enim obscuritas quȩdam. erat certa¬
men inter clarissimos duces. Multi dubitabant quid optimũ esset.
multi quid sibi expediret. multi quid deceret. non nulli quid liceret.
Perfuncta ies est hoc msero fataliq bello. Uicit is qui non fortina
inflammnaret odium suũ sed bonitate lemret. n eq om̃s quib iratus
ẽẽt eosdem eciam exilio aut morte iudicaret dignos. Arma ab aliis
posita. ab aliis erepta sunt. Iniustus est ingratusq ciuis. qui armoꝵ
ꝑiculo liberatus animũ tamen retinet armatũ. ut eciã ille sit melior
qui in acie cecidit. qm qui in causa animam profudit. Quȩ enĩ per¬

Expanded text:
putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello: vicit is qui non fortuna nflammaret odium suum, sed bonitate leniret; neque omnis quibus iratus esset eosdem etiam exsilio aut morte dignos iudicaret. arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, ut etiam ille melior sit qui in acie cecidit, qui in causa animam profudit. quae enim per
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. Obstupescent posteri certe imperia. prouincias. rhenũ. octeanũ
mlum. pugnas ĩmimerabiles. incredibilesq uictorias. mominenta ĩnume¬
ra. triumphos legentes et audientes tuos. Sed insi hec urbs stabilita
tuis consiliis. et institutis erit. uagabitur modo tuum nomen longe at¬
q late. sedem quidem stabilem et domicilium certũ non habebit. Erit
inter eos eciam qui nascentur sicut inter nos fuit magna dissensio. cũ
alii laudib ad celum res tuas gestas efferent. alii fortasse aliquid requi¬
rent. idq uel maximũ. uisi belli ciuilis incendiũ salute patrie restĩxeris.
ut illud fati fuisse uideatur. hoc consilii. Serui gͥ his eciam iudicib qui
multis post seculis de te iudicabunt. equidem haud scio an incorrupciꝰ
qͣm uos. Nlam & sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et
sine inuidia iudicabũt. Id autem eciam si tunc ad te ut quidam falso

Expanded text:
exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, Rhenum, Oceanum, exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, Rhenum, Oceanum, Nilum, pugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monumenta, munera, triumphos audientes et legentes tuos. sed nisi haec urbs stabilita tuis consiliis et institutis erit, vagabitur modo tuum nomen longe atque late, sedem stabilem et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alii laudibus ad caelum res tuas gestas efferent, alii fortasse aliquid requirent, idque vel maximum, nisi belli civilis incendium salute patriae restinxeris, ut illud fati fuisse videatur, hoc consili. Servi igitur eis iudicibus qui multis post saeculis de te iudicabunt et quidem haud scio an incorruptius quam nos; nam et sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et sine invidia iudicabunt. id autem etiam si tum ad te, ut quidam falso