comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ergo & ia corrupta ante corruptelã dissollutionemq.
Hȩc aristoteles assistens sententiȩ suȩ de initiis rerũ deq natura siluȩ
loquitur. sed quia obscurior sermo ÷ explanandus tresabeo ponunt᷑
origines uniuerse rei. species. silua. carentid speciem laudat ut
eidem est ad ꝑfectam exornationẽ. & est ꝓprius indigentiũ
appetitus. Nec uõ carentia cupit speciem interitũ enĩ suum cupe¬
ret quippe accessu speciei. formeq tollitur indigentia. nec in habi
quȩ de formis est non exse sed ob indigentiam. Est enĩ turpitudo
silua cultu formats indigere sic quippe erit uidua carens spe
speciem. ut sexus femineus uirilẽ. queq sit in alia posita de for¬
mitate. formã atq cultũ simul cupiens interire. atq exolescere.
ꝙ est insemet ex indigentiȩ uicio. Contraria siquidem hȩc duo
sibi. & repugnantia. species. & itẽ. carentia quoꝵ quod obtinu¬

Expanded text:
necesse est; ergo etiam corrupta erit ante corruptelam dissolutionemque». necesse est; ergo etiam corrupta erit ante corruptelam dissolutionemque». Haec Aristoteles assistens sententiae suae de initiis rerum deque natura siluae loquitur; sed quia obscurior sermo est, explanandus uidetur. Tres ab eo ponuntur origines uniuersae rei, species, silua, carentia. Speciem laudat ut ei deest ad perfectam exornationem et est proprius indigentium appetitus». Nec uero carentia cupit speciem; interitum enim suum cuperet, quippe accessu speciei formaeque tollitur indigentia nec in habituesideret, quae deformis est non ex se sed ob indigentiam. Est enim turpitudo siluam cultu formaque indigere; sic quippe erit uidua carens specspeciem, ut sexus femineus uirilem», quoque sit in aliqua posita deformitate, formam atque cultum, simul cupiens perire atque exolescere quod est in semet ex indigentiae uitio, contraria siquidem haec duo sibi et repugnantia, species et item carentia, quorum quod obtinu
Abbreviated transcription (Latin):
eius. uxta naturã ꝓpriam. Porro N eappetat formam appetere
eam necesse est contrarietatẽ suam. & om̃s contrarietas in teritũ
affert. Minime igitur interitum suum carentia desiderabit.
Noc uõ species se ipsam potẽ cupere. ẽ. eñĩ plenũ. & ꝑ fec tũ bonum
& omne ꝙ desiderat in in digentia positũ est. Sola ergo silua ÷
quȩ cupit illus trationẽ ꝑ inde ut femineus sexus uirilem. & de¬
ex natura. sed ex acidenti sit. que silua fit. & corrũ pitur certe. cũq
fit est aliquatenus. & cum dissoluitur non est aliquatenus corrupte¬
laq eius ꝓpt̃ duuduam carentiã ꝓuenit. Ipsa uõ possibilitate
non natura in mortalis est. acsine generatione ꝓpterea ꝙ necesse
erat hisq nascuntur. sub iacere aliquid antiquitus ex quo fierent
atq ad generationem uenirent. Talis est porro hȩc natura. Ne¬
cesse est igitur fuisse siluam ante quã fieret: siquidẽ ex ea fiunt
cetera sineque dissoluitur. & ad hanc eadẽ naturã postremo redeat

Expanded text:
est iuxta naturam propriam; porro carentia si appetat formam, appetere eam necesse est contrarietatem suam, et omnis contrarietas interitum affert: minime igitur interitum suum carentia desiderabit. Nec uero species se ipsam potest cupere, est enim plenum et perfectum bonum; et omne quod desiderat in indigentia positum est: sola ergo silua est quae cupit illustrationem, perinde ut femineus sexus uirilem et deiluae non ex natura sed ex accidenti sit. Quae silua fit et corrumpitur certe, cumque fit, est aliquatenus, et cum dissoluitur, non est aliquatenus corruptelaque eius propter indiuiduam carentiam prouenit. Ipsa uero possibilitate, non natura immortalis est ac sine generatione, propterea quod necesse erat his quae nascuntur subiacere aliquid antiquius, ex quo fierent atque ad generationem uenirent; talis est porro haec natura: necesse est igitur fuisse siluam ante quam fieret, siquidem ex ea fiunt cetera, siue quod dissoluitur et perit ad hanc eandem naturam postremo redeat
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ꝓ gresso. ex oculorum penetrali quod appellatur pupula.
& ab exordio tenui. quo magis porrigitur. in soliditatẽ opimato
exordio penes id ꝙ uidetur locata fundi om̃i fariã dilatariq uisus
illustratione. Quodq om̃is natura modo mensuraq moueatur. spa
nec nimium distantia uisibilia :dare uideri. certe conũ ipsum ꝓmͦ
m̃ suraq intentionis augeri & ꝓut uasis eius uł directa uł inflexa erit. in¬
cidetq in c̃tem plabilẽ speciem. Ita apparebunt quȩ uidenturł Qnempa

Expanded text:
quippe progresso ex oculorum penetrali, quae appellatur pupula, quippe progresso ex oculorum penetrali, quae appellatur pupula, et ab exordio tenui, quo magis porrigitur, in soliditatem opimato exordio, penes id quod uidetur locatum fundi omnifariam dilatarique uisus illustratione. Quodque omnis natura modo mensuraque moueatur, spatnec nimium distantia uisibilia dare uideri; certe conum ipsum pro modo mensuraque intentionis augeri, et prout basis eius uel directa uel inflexa erit incidetque in contemplabilem speciem, ita apparebunt quae uidentur. Onera
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. congestu in anił ꝑ petuoꝵ & continuata ꝓceritate. dicunt
uidere nos simulacrorum in cussionib fluidam quippe mate¬
riem formatas. uixta sui similitudinẽ. exudare suptiles corpoꝵ
fusiones. quȩ sunt uisibilium simulacra rerum. eaq: cum uisus nr̃ in¬
current. hausta. & recepta meatib trans mittat ad eum ꝑquem
sentimus sp̃m. Cũq delicacior simulacri moles erit separatur. pan¬
q uisus opinor. & candida. tunc quȩ sentiuntur uid
corpulentior ⁊ fundunt aciem & uidentur atra. Atq ad eundem
modum cetera formata & colorata ꝓformarum. & colorum cogna¬
in morandum. At uõ eraditus intimũ motum. qui est intentio ani¬
mi. siue enĩ anim ad uersio porrigi dicit ꝑ oculorum meatus. atq
ita tangere tractare uisenda. stoici uõ uidendi causam in natiui
sps intentione ꝯstituunt. cuius effigiem conisimilẽ uolunt. hoc

Expanded text:
torum congesto inani uel perpetuorum continuata proceritate dicunt torum congesto inani uel perpetuorum continuata proceritate dicunt uidere nos simulacrorum incursionibus; fluidam quippe materiem formatas iuxta sui similitudinem exudare subtiles corporum fusiones, quae sunt uisibilium simulacra rerum, eaque cum uisus noster incurrerit, hausta et recepta meatibus transmittat ad eum per quem sentimus spiritum; cumque delicatior simulacri moles erit, separatur panditurque uisus, opinor, et candida tunc quae sentiuntur uidentur, si corpulentior, confundunt aciem et uidentur atra, atque ad eundem modum cetera formata et colorata pro formarum et colorum cognaum non erit. At uero Heraclitus intimum motum, qui est intentio animi siue animaduersio, porrigi dicit per oculorum meatus atque ita tangere tractareque uisenda. Stoici uero uidendi causam in natiui spiritus intentione constituunt, cuius effigiem coni similem uolunt: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
states ue hiculum ꝯsimilis. eiusdemq naturȩ capiti. cȩterũ corpus.
& quȩ pastui futurȩ erant necessaria membra supt̃ sesunt qͦrationis
ad quod fit impetus ꝓcedendi officium. cõmodius inquit uisum est.
quã recedendi. Oꝑinor ideo quia mundi q̃q. motus agitur in ante ce¬
dentia. natureq ͤanimalium congruentiusn ꝓ gredi. quam in recessi
moueri. Totius deniq: corporis formatio. prouida naturȩ solerci
si cordinata ÷ ore uultuq ad p̃cedentia uersum locata. ducib quoq
ad spaciandum sensibus ꝓrsum spectantib. Dehinc subtexit desensib
& organis senciendi & in capite. ab optimo. p̃clarissimoq: sensuum
um uisu causas quib uidemus edisserens. Sed qm̃ de
alii post ipsum opiniones uarias libris. ⁊ditis executi sunt. eas quae
sunt in honore ꝑstringam. qͦ ꝑfectior ꝓpositȩ rei tract᷑us habeatur.
Om̃s qui rerũ initia corporea ꝯsuerunt. ł cȩtu innumerabiliũ minu¬

Expanded text:
states uehiculum consimilis eiusdemque naturae capiti ceterum corpus et quae motui futura erant necessaria membra subtexuerunt, quo rationis  ante autem, ad quod fit impetus. «Praecedendi officium commodius», inquit, «uisum est quam recedendi», opinor ideo quia mundi quoque motus agitur in antecedentia naturaeque animalium congruentius progredi quam recessim moueri; totius denique corporis conformatio prouida naturae sollertia sic ordinata est ore uultuque ad praecedentia uersum locata, ducibus quoque ad spatiandum sensibus prorsum spectantibus. DE VISV Dehinc subtexit de sensibus et organis sentiendi et incipit ab optimo praeclarissimoque sensuum omnium uisu, causas quibus uidemus edisserens. Sed quoniam de hoc plerique alii post ipsum opiniones uarias libris conditis sunt executi, eas quae sunt in honore perstringam, quo perfectior propositae rei tractatus habeatur. Omnes qui rerum initia corpora censuerunt uel coetu innumerabilium minu
Abbreviated transcription (Latin):
metam̃ ita uolente in dissolubilia. Om̃e si quidẽ ꝙ iunctũ est natura dissolubile
At uõ ꝙ bona ratione iunctũ atq modulatũ est dissolui. uelle ñ est der. Qua ꝓpt̃
qr facti generatiq estis in mortales ꝗdẽ ne quaquã. nec omĩno indissolubiles.
nec tam̃ ũ quã dissoluemini. nec mortis necessitatẽ subibitis. ꝗa uoluntas mea
maior est nexus. & uegetatior ad aet̾nitatis custodiam quã illi nexus uitales. ex ꝗb
xt̾nitas ur̃a coaugm̃ta ͭ atq cõposita est. Iu bendi gͦ ꝙ iubeo causa hec est. Triaetia¬
nunc mortalia gnr̃a de sunt uniuersitati. ꝗb carens uniuersa res. ꝑfectione indi-¬
gebit. Erit porro in ꝑfecta. si uniuersa mortalia gñra. intra c̃spectũ suũ minime
continebit. Oportet aũt̃ si crit mundus ꝑfectus futurus ꝓueni et Porro hoc eidem
e auctoritatis meae. eẽ plenã uni uersi gnr̃is substantiã. qͦr

Expanded text:
me tamen ita uolente indissolubilia, omne siquidem quod iunctum est natura dissolubile, at uero quod bona ratione iunctum atque modulatum est dissolui uelle non est dei. Quapropter, quia facti generatique estis, immortales quidem nequaquam nec omnino indissolubiles, nec tamen umquam dissoluemini nec mortis necessitatem subibitis, quia uoluntas mea maior est nexus aeternitas uestra coagmentata atque composita est. Iubendi ergo quod iubeo causa haec est: tria etiamnunc mortalia genera desunt uniuersitati quibus carens uniuersa res perfectione indigebit. Erit porro imperfecta si uniuersa mortalia genera intra conseptum suum minime continebit. Oportet autem, si erit mundus perfectus futurus — proueniet porro hoc idem uirtute auctoritatis meae —, esse plenam uniuersi generis substantiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
itine euehunt᷑. Nam tono ac dimidio ad ipsiꝰ scelestis sꝑe globũ ac
lagatũ stellis ambitũ ꝑuenit᷑. Sicq sex tonoꝵ ꝯscensionibꝰ stadiorũ
defecta lassitudine fatigati cũ diapason sẏmphoniã qͥcꝗͥd em̃si erant
adiltẽt c̃sonare : ꝑfectione absolutae modulationis pꝰ labores maximo
reereati paululũ ꝯgͥer̃. Ipsa qͥppe philologia lectica desiliens cũ ĩm̃sis
luminis cãpos aecheri&q tnqͥllitatis uerna ꝯspicet: ac nc̃ tot du̾sitater

Expanded text:
itineris euehuntur: nam tono ac dimidio ad ipsius caelitis sphaerae globum ac laqueatum stellis ambitum peruenitur. Sicque sex tonorum conscensionibus stadiorumque defecta lassitudine fatigati, cum diapason symphoniam quicquid emensi erant aduerterent consonare perfectione absolutae modulationis, post labores maximos recreati paululum conquierunt. Ipsa quippe Philologia, lectica desiliens, cum immensos luminis campos aetheriaeque tranquillitatis uerna conspiceret ac nunc tot diuersitate
Abbreviated transcription (Latin):
remedio continui cõpetentis. ꝓpterea ꝙ natura eiꝰ coniugalis : & ad unatrix.
distancium limitũ similisq: eius rationis qui& dr̃ mundi sensibilis fabracator us
cũ extimis mundi limitib igni atq terrȩ. aeris. & aquę insereret medietatẽ c̃tinũ¬

Expanded text:
remedio continui competentis propterea quod natura eius coniungabilis est et adunatrix remedio continui competentis propterea quod natura eius coniungabilis est et adunatrix distantium limitum similisque eius rationis qua deus mundi sensilis fabricator usus est, cum extimis mundi limitibus, igni atque terrae, aeris et aquae insereret medietate
Abbreviated transcription (Latin):
uatenus gͦ hȩc descriptio de monstrat. duo solida corpora quȩ parallelipipeda
geo metrici uocant. in sertis aliis similib solidis duob. continuari uixta rationẽ
continui cõpetentis. tã excoagm̃tatione quã ex disolucione palã fiet.
De scribitur parallello grãmatũ iđ quad ratura.
uxta t̃cium. hoc ÷ ut octo iuxta .iiͦIͦ. sic quattuor uixta duo. Quorũ quidẽ finium:
is qui est medius inse replicatꝰ. ȩqualis ⁊÷ ei. qui demulti plicatione nascitur extimoꝵ
quadrato. Bis octoni si quidẽ xui. & quat̾ni quat̃ totidẽ. Distans aut̃ cõpetens. in
quattuor nimiũ limitib repperit᷑. sicut pͥmus iuxta scđm. sic t̃cius uixta quartũ
idẽ ut octo iuxta quattuor. ita sex iuxta tria. Non enĩ possumꝰ dicere repetentes.
sic quattuor iuxta sex. In quib eque ut in continus cõpetentis finib is qui c̃sitit
ab extimis. ȩqualis ẽ. ei qui nascit᷑ ex supputatione medioꝵ: Ter enĩ oetoni .xxiiii.

Expanded text:
uatenus ergo haec descriptio demonstrat duo solida corpora, quae parallelepipeda geometrici uocant, insertis aliis similibus solidis duobus continuari iuxta rationem continui competentis tam ex coagmentatione quam ex dissolutione fiet palam. Describitur parallelogrammum, id est quadratura, uxta tertium, hoc est ut octo iuxta quattuor, sic quattuor iuxta duo; quorum quidem finium is qui est medius in se replicatus aequalis est ei qui de multiplicatione nascitur extimorum quadrato, bis octoni siquidem sedecim et quaterni quater totidem. Distans autem competens in quattuor minimum limitibus reperitur: sicut primus iuxta secundum, sic tertius iuxta quartum, id est ut octo iuxta quattuor, ita sex iuxta tria non enim possumus repetentes dicere: «sic quattuor iuxta sex»; in quibus aeque ut in continui competentis finibus is qui confit ab extimis aequalis est ei qui nascitur ex supputatione mediorum, ter enim octo uiginti q
Abbreviated transcription (Latin):
E habere auctorẽ sium constitit. Igitur opificẽ genitoremq uni uersitatis
tam inuenire difficile. quã inuentũ in possibile digne ꝓfam certe dubiũ
non est. Ad cuius modi exemplũ anim auerterit mundani operis funda¬
enta constituens. utrum adinmutabile ꝑ petuamq

Expanded text:
 habere auctorem suum constitit. Igitur opificem genitoremque uniuersitatis tam inuenire difficile quam inuentum impossibile digne profari. Certe dubium non est ad cuius modi exemplum animaduerterit mundani operis fundamenta constituens, utrum ad immutabile perpetuamq
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ & in mortale sit genus animaliũ. cęleste . sidereũ. tp̃rarũ
occiduum. passioniq obnoxiũ. terrenũ necesse e
int̃ hȩc duo medietatẽ. aliquã conectentẽ extimos limites.
sicut in armonia uidemus. & in ipso mundo. Ut enĩ sunt
in ĩpsis materus medietates. quȩ inter posite totius mundi

Expanded text:
quidem et immortale genus animalium caeleste sidereum, temporariumquidem et immortale genus animalium caeleste sidereum, temporarium uero et occiduum passionique obnoxium terrenum, necesse est esse inter haec duo medietatem aliquam conectentem extimos limites, sicut in harmonia uidemus et in ipso mundo. Vt enim sunt in ipsis materiis medietates, quae interpositae totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
hões quidem imã mundi regionẽ. in habitantes. fragili corpore anino
cũ am̃tia & sine sinceritate pleno penitudinis ob inconstantiam
cõmotionũ suarum. alias aliis. atq aliis placentib rationabiles
animantes putari. Stellas uõ prudentis naturȩ obęt̾nam actuũ
suoꝵ constantiã. nulli penitudini obnoxias puro minimeq disso¬
lubili corpore. ut pote quȩ exestimas ignis cuncta ambigentis
ies in colant. sine anima fore. carere ętiã. uita put
quidam regi hebreoꝵ quoq sententia concinunt. ꝗ perhibent ex¬
ornatoremꝰ mundi dm̃ mandasse ꝓuinciã. soli quidẽ ut diem
regeret. lune uero un ut noc tẽ tueretur. Cȩteras quoq stellas
disposuis setam quã limites tẽporũ. annoꝵq signa indiciam
quoq futuroꝵ ꝓuentuũ. Quȩ cuncta certe. tam moderate. tã
prudenter tam uigiter. continueq agi sine rationabili. quinpo¬
tius sines sapientissimo rectore non possent. Quare cũ diuinũ

Expanded text:
es quidem imam mundi regionem inhabitantes fragili corpore, animo cum amentia et sine sinceritate pleno paenitudinis ob inconstantiam commotionum suarum, alias aliis atque aliis placentibus, rationabiles animantes putari; stellas uero prudentis naturae ob aeternam actuum suorum constantiam nulli paenitudini obnoxias, puro minimeque dissolubili corpore, utpote quae extimas ignis cuncta ambientis regiones incolant, sine anima fore, carere etiam uita putare. Cui quidem rei Hebraeorum quoque sententia concinit, qui perhibent exornatorem mundi deum mandasse prouinciam «soli quidem, ut diem regeret, lunae uero, ut noctem tueretur», ceteras quoque stellas disposuisse tamquam limites temporum annorumque signa, indicia quoque futurorum prouentuum. Quae cuncta tam moderate, tam prudenter, tam iugiter continueque agi sine rationabili, quin potius sine sapientissimo rectore non possent. Quare cum sit diuinum
Abbreviated transcription (Latin):
celitẽ ꝯmeasse. hunc ⁊̃ p̃terg̃ssa circũ ac parili int̾iectione sublimis
dõꝵ rigidissiiũ creatorẽ in algido herentt priunisq nualibꝰ ꝯspicata
Uerũ idẽ quẽ circiure nitebat᷑ eb medodorio tinniebat. S ipsi p̃suli
nunc drachonis facies. nunc rictꝰ leonis. nc̃ este cũ apͥnis dentib uide

Expanded text:
natum caelitem commeasse. Hunc etiam praetergressa circum ac parili interiectione sublimis deorum rigidissum creatorem in algido haerentem pruinisque niualibus conspicata; uerum idem, quem circumire nitebatur, orbis melo Dorio tinniebat. Sed ipsi praesuli nunc draconis facies, nunc rictus leonis, nunc cristae cum aprunis dentibus uide
Abbreviated transcription (Latin):
gestans cratera sõpnificũ ac ꝓnꝰ in petulantiã referebat᷑. huiꝰ¬
uig̃ssus inc̾ti. atq olacis thometi madorib inplicati. Post hos
c̾e nitentẽ ⁊ fantr̃ audire dulces illecebras ⁊ attrhaere Nagͣntis¬
simi spc̃ halatib redolentẽ ⁊ oscłis lamb̾e. ⁊ ꝯtinge corpore. eiꝰ ꝙ
uelles cupidine suspirare. Que ꝗ licet amoꝵ uoluptatũq mat̾ õiũ¬
credet᷑: tam̃ cidẽ ferebant pudicicie pͥncipatũ. Cũ his gͥta ceres

Expanded text:
gestans cratera somnificum ac pronus in petulantiam ferebatur. Huiugestans cratera somnificum ac pronus in petulantiam ferebatur. Huius gressus incerti atque olacis temeti madoribus implicati. Post hos cere nitentem et fantem audire dulcis illecebras et attrahere flagrantissimi spiritus halatibus redolentem et osculis lambere et contingere corpore eiusque uelles cupidine suspirare! Quae quidem licet amorum uoluptatumque mater omneidem deferebant pudicitiae principatum. Cum his grata Ceres
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ facẽ p̃ferebat. Calcei aũ simules ex pyropo. Quẽ uxta luna epos uideo¬
leui quodã ten̾o q uultu ex fr̃na fulgorẽ lãpade resumebat. Post
hos admissi fr̃es iouis. quoꝵ alt̃ marithima sẽꝑ inundatione uiridi¬
or aliꝰ lucifuga inumbratione pallescens. In capite ut̾q dñandi ser¬
tũ ꝓregni ꝯdicione gestabat. Nã unꝰ albidi salis instar candidũ
atq spumarũ caniciei coloꝵ alt̾ hebenũ ac tartaree noctis obscuri¬
renudatꝰ ac despuens anncias opp̃ssione q̃sitas. ⁊uerat utͥq du̾sa ꝯuix
Nam hic nudus om̃iũ nutͥcẽ dõꝵq hospitã secũ ducit. ille puellã accessib
gͣtulantẽ que ita plerũq frugẽ exposcentib t̾buit : ut magni nu d¬
minis uota sint eidẽ radib̾e centesimã. Pehĩo admissi tonantis ipsiꝰ
filii. Int̾ quos pͥmꝰ quidẽ ruber uiuenis ac uorax om̃iũ sittoorq
⁊̃ sanguinis gdiebat᷑. Alt̾ suauis ⁊ comis falcẽq dext᷑. leua

Expanded text:
dentem facem praeferebat, calcei autem similes ex pyropo. Quem iuxta Luna leui quodam teneroque uultu ex fraterna fulgorem lampade resumebat. Post hos admissi fratres Iouis, quorum alter maritima semper inundatione uiridior, alius lucifuga inumbratione pallescens. In capite uterque dominandi sertum pro regni condicione gestabat; nam unus albidi salis instar candidum atque spumarum canitiei concolorum, alter ebeneum ac tartareae noctis obscurirenudatus ac despuens diuitias oppressione quaesitas. Verum utrique diuersa coniunx; nam hic nudus omnium nutricem deorumque hospitam secum ducit; ille puellam accessibus gratulantem, quae ita plerumque frugem exposcentibus tribuat, ut magni numinis uota sint eidem redhibere centesimam. Dehinc admissi Tonantis ipsius filii, inter quos primus quidem ruber iuuenis ac uorax omnium sititorque etiam sanguinis gradiebatur; alter suauis et comis falcemque dextera, laeua
Abbreviated transcription (French):
indelig ese ituiiu eseq: imuabil ciecroli cocuit: so le ia magna et cdisficile
re diuinũ legesq ĩmutabilis decreti docuit. Hic iã magnã et difficilẽ

Expanded text:
intellegere diuinum. «Legesque immutabilis decreti docuit». Hic iam magnam et difficileintellegere diuinum. «Legesque immutabilis decreti docuit». Hic iam magnam et difficilere diuinum. «Legesque immutabilis decreti docuit». Hic iam magnam et difficilem
Abbreviated transcription (Latin):
duce. quȩ nascunt᷑ et occidunt noscimꝰ. Quȩ c̃stitutio animȩ ꝓptã facta t̾ ẽ: ut
eẽt eadẽ anima seia. tam intelligibiliũ qua substantiȩ sensilis. ut pote quę̧ ra¬
tiones utriusq natẽ ht̃ insemet ipsa. H ẽ enĩ animȩ rationabilis institutio a ue¬
nerabili dõfacta. in noĩs innexa uultũ. cũ occasioẽs uitioꝵ ꝑcip̃. etñę̧ legis
piuda moclatioẽ. De iñ ait delegisse animas stellaꝵ nuõ pares. singłasq sin¬
głis cõparasse. easdẽ liehiculis cõpetentib suꝑ ĩpositas uniũse rei natam̃ spectar
iussisse: Ant̃ quã sem̃tẽ faceret animaꝵ suꝑ imposuit stellis singłis singłas animas
qͦ hisdẽ uehi culis use. in circuitu stellaꝵ cunctã mundi natam̃ c̃sidãrent. illud
docẽs ꝙ fine diuinitatis ãminiculo ipsa ꝑse anima nichil ualeat spectare atq

Expanded text:
duce quae nascuntur et occidunt noscimus. Quae constitutio animae propterea facta est utduce quae nascuntur et occidunt noscimus. Quae constitutio animae propterea facta est ut esset, opinor, eadem anima scia tam intellegibilium quam substantiae sensilis, utpote quae rationes utriusque naturae habeat in semet ipsa. Haec est animae rationabilis institutio a uenerabili deo facta in hominis «innexa» uultum, cum occasiones uitiorum percipit aeternae legis prouida moderatione. Deinde ait «delegisse animas stellarum numero pares singulasque singulis comparasse easdemque uehiculis competentibus superimpositas uniuersae rei naturam spectare iussisse». Antequam sementem faceret animarum, superimposuit stellis singulis singulas animas, quo isdem uehiculis usae in circuitu stellarum cunctam mundi naturam considerarent, illud docens quod sine diuinitatis adminiculo ipsa per se anima nihil ualeat spectare atque
Abbreviated transcription (Latin):
turã cc̃recionẽq eaꝵ potentiaꝵ ex ꝗb mundi animã c̾c̃reuãt. exq reliꝗis eaꝵ
gilitate.ł Miscebat aut̃ in ꝗt eodẽ ꝓpe modũ gnẽ. nectam̃ eadẽ ex oriebatur.
puritas serenitasq ꝓuentuũ. Alerito. Em̃ in his animis quȩ uiuificãt morti ob¬
nona gnã animaliũ ñ pura ratio intellectue sincerus. sed aliquantũ tã iracundiu
quã lib idinis inuenit᷑. Mixta gͥ inꝗt anima. ipsa etiã in longũ secat᷑. eiꝰq una
pars integra relinꝗtͥ. uixta natẽ quȩ uocat eadẽ cirtũ accionẽ. ex qͦ intelligunt
diuina omiã. sapientesq fuint ꝗ intellegunt. Diuerse uõ natẽ partẽ. secat sexi¬
es. iuxta motũ irrationabilẽ planetũ armonicis. et arithmeticis. et geometricis
medietatib ut supra de monstratũ ẽ. h ẽ animȩ uirtꝰ quȩ opinatio dicit᷑. Qua

Expanded text:
turam concretionemque earum potentiarum ex quibus mundi anima concreuerat exque reliquiis earum turam concretionemque earum potentiarum ex quibus mundi anima concreuerat exque reliquiis earum gilitate. «Miscebat» autem, inquit, «eodem propemodum genere ... nec tamen eadem exoriebatur puritas serenitasque prouentuum». Merito quoniam in his animis quae uiuificant morti obnoxia genera animalium, non pura ratio intellectusue sincerus sed aliquantum tam iracundiae quam libidinis inuenitur. Mixta igitur, inquit, anima ipsa etiam in longum secatur eiusque una pars integra relinquitur iuxta naturae, quae uocatur «eadem», circumactionem — ex quo intellegunt diuina omnia sapientesque fiunt qui intellegunt —, «diuersae» uero «naturae» partem secat sexies iuxta motum rationabilem planetum harmonicis et arithmeticis et geometricis medietatibus, ut supra demonstratum est; haec est animae uirtus quae «opinio» dicitur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tellegibiles ñ st̃. sed sensiles. at uõ fabricator eoꝵ intellegibilis a pͥme.  De mñ docet
coscuiꝰ natẽ sint. ꝙq ex cõpositioẽ siistunt. Porro quȩ ex cõpositioẽ sussistunt. disso¬
enĩ st̃ ex ullo ortu tẽꝑario. sed ex uoluntate sũmi dĩ. em̃sa omẽm tpr̃m̃ antiꝗtatẽ.
& uõ in dissolubiles eẽ dõs c̃fitet᷑. sine ullo qq̃ ortu c̃cedat neceẽ ẽ. Qđ uõ initiũ ñ
ht̃ sine fine certe ẽ. Et ꝙ finẽ ñ ht̃. sine ortuẽ . Diuinũ aũt̃ & in mortale cogno¬
m̃tũ uocat: ratiõis potentiã .i. rationẽ. Mlortalia porro et associata. ĩmo ut ipse ait¬
attexta quȩ s̃ opinor inuici is. irã uidelicet et uoluptatẽ. łDe iñ genituram
in t̃posuit ꝓp̾tã ut q̃ dicuntͥ manifesta sit̃. Rurs enĩ creatã ꝓponit. et mix¬

Expanded text:
tellegibiles sed sensiles, at uero fabricator eorum intellegibilis apprime. Deinde docet tellegibiles sed sensiles, at uero fabricator eorum intellegibilis apprime. Deinde docet eos cuius naturae sint quodque ex compositione subsistant. Porro quae ex compositione subsistunt dissomerito, non enim sunt ex ullo ortu temporario sed ex uoluntate summi dei emensa omnem temporum antiquitatem. Qui uero indissolubiles eos esse confitetur sine ullo quoque ortu concedat necesse est; quod uero initium non habet, sine fine certe est, et quod finem non habet sine ortu est. «Diuinum» autem et «immortale» cognomentum uocat «rationis potentiam», id est rationem, mortalia porro et associata, immo, ut ipse aitae sunt, opinor, in uitiis, iram uidelicet et uoluptatem. Deinde genituram interposuit, propterea ut quae dicuntur manifesta sint. Rursus enim cratera proponit et mix
Abbreviated transcription (Latin):
matica ẽ dialogiq ad dispositionẽ ꝑtinet adũbratio. sermo uõ speciei augustioris.
multis rationib. Pmo recreatiõis legentiũ causa. &ppe res difficilis lepido sermoẽ
c̃dita facilius ad intima ñitiᷤᷤ ãmitiit᷑. de iñ in opinate allocutiõis uarietas mixta
religiõĩ raptis animis ad imaginẽ c̃cionantis p̃sentẽ laborẽ sentiri ñ sinit: Tũ in¬
defic̃ om̃is auditor ad ũsũ molestiã uni formis eloꝗi. Poro attentior fit. cũ noue spes
dispositiois ostendit᷑ . Hoc loco dogmata etiã sua studiose asserit. ut ñ tã ase in¬
uenta quã adõ p̃dicta uideant᷑. Predicta aut̃ ñ illo sermone ꝗ ẽ positꝰ insono uociꝰ.
eclarandos motꝰ intimos ꝓpt̃ humanȩ m̃tiꝰ inuolucra. Ds̃ en
animas cõmearet. opificẽqs e et parentẽ eoꝵ eẽ cõmemorat. Opificẽ ꝗdẽ ut

Expanded text:
matica est dialogi, quod ad dispositionem pertinet, adumbratio, sermo uero speciei augustioris. matica est dialogi, quod ad dispositionem pertinet, adumbratio, sermo uero speciei augustioris. multis rationibus: primo recreationis legentium causa, quippe res difficilis lepido sermone condita facilius ad intima mentis admittitur; deinde inopinatae allocutionis uarietas mixta religioni raptis animis ad imaginem contionantis praesentem laborem sentiri non sinit; tum imis, siquidem et deficit omnis auditor aduersum molestiam uniformis eloquii, porro attentior fit, cum nouae spes dispositionis ostenditur. Hoc in loco dogmata etiam sua studiose asserit, ut non tam a se inuenta quam a deo praedicta uideantur, praedicta autem non illo sermone qui est positus in sono uocis ad declarandos motus intimos propter humanae mentis inuolucra deus enanimas commearet. «Opificem se et parentem» eorum esse commemorat, opificem quidem u
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵq ipsoꝵ sexu uirili. rationabilẽ partẽ animę duplici uirtute p̃ditã docẽs.
altam quȩ ẽtẽplat̾ eandẽ sẽꝑ ĩmutabileq̃ natam̃. ex qͣ iitentioẽ m̃tiꝰ c̃ualescte
sapientia. Al tãm itẽ quȩ nuitabiliũ gnãtoꝵq opinatrix ẽ. cui prudentię uocabulũ
c̃gruit. Utrãq porro hane animȩ potentiã a sũmo & intelligibili dõ dic̃ uniũsi
corꝑis mundi sensił. uidelicet animȩ datã. Cętãs ratioẽ carentes & occiduas aniẽ
portioẽs .i. appetitũ sensuũ locularẽ. motũq̃q corꝑa nutriunt. totũq corpꝰ iussu
& ordinatioẽ architecti dĩ agnatis ab ipso potestatib assignata eẽ mortalib ꝵᷤ ꝓptã
talibq enstentib cunctis nullo exstente mortali semine claudicaret uniĩsitatis
ꝑfectio cũ in exẽp̃lari hoc ẽ intellegibili mundo inferioris natẽ semina intelli¬
gibilit̃ erstet̃. Uideamꝰ nc̃ sermonis textũ. Dii dõꝵ qͦꝵ opifex idẽ pat̾q ego. Drag¬

Expanded text:
e ipsorum sexu uirili, rationabilem partem animae duplici uirtute praeditam docens: alteram quae contemplatur eandem semper immutabilemque naturam, ex qua intentione mentis conualescit sapientia, alteram item quae mutabilium generatorumque opinatrix est, cui prudentiae uocabulum congruit. Vtramque porro hanc animae potentiam a summo et intellegibili deo dicit uniuersi corporis, mundi sensilis uidelicet, animae datam, ceteras ratione carentes et occiduas animae portiones, id est appetitum sensuum, locularem motum, quaque corpora nutriuntur totumque corpus, iussu et ordinatione architecti dei a generatis ab ipso potestatibus assignata esse mortalibus propterea libusque existentibus cunctis nullo existente mortali semine claudicaret uniuersitatis perfectio, cum in exemplari, hoc est intellegibili mundo, inferioris naturae semina intellegibiliter extent. Videamus nunc sermonis textum. «Di deorum, quorum opifex idem paterque ego». Dra
Abbreviated transcription (Latin):
peras animo florente. om̃ib studiis humanitatis. excelentiq ingenio tuo dignã
spẽ ꝓ uenturi operis intẽptati. ad hoc tẽpus. eiusq usum agrecis statueras latio¬
mutuandũ. Et quã quã ipse hoc tũ facilius. tũ cõmedius facere posses. credo ꝓpter
admirabilẽ uerecundiam. ꝙ̃ potius malueris inuingere. quã te eẽ alterũ iudicares.
Possemne oro te: quãuis reseẽt ardua. tanto honore habito de quo ita senseras
in uinctũ excusare riunus. & qui numnquã. ne in sollẽpnib quidem: & usitatis
uoluntatib ullum officium recusassem. huic tanto. tamq honesto desi derio
c̃tra dicere : in quo declinatio speciosi muneris. excusatione ignorationis. callida
eẽt scientiȩ futura simulatio: Itaq parui certꝰ nonsine diuino instineta. id mħi
munus ate inuingi. ꝓptereaq alacriore mente. speq confirmatiore. primas
partes timei platonis aggressus. non solum transtuli. s etiã partis eiusdẽ com̃¬

Expanded text:
peras animo florente omnibus studiis humanitatis excellentique ingenio tuo dignam spem prouenturi operis intemptati ad hoc tempus eiusque usum a Graecis Latio statueras mutuandum. Et quamquam ipse hoc cum facilius tum commodius facere posses, credo propter admirabilem uerecundiam, ei potius malueris iniungere quem te esse alterum iudicares. Possemne, oro te, quamuis res esset ardua, tanto honore habito de quo ita senseras iniunctum excusare munus et, qui numquam ne in sollemnibus quidem et usitatis uoluntatibus ullum officium recusassem, huic tanto tamque honesto desiderio contradicere, in quo declinatio speciosi muneris excusatione ignorationis callida esset scientiae futura simulatio? Itaque parui certus non sine diuino instinctu id mihi a te munus iniungi proptereaque alacriore mente speque confirmatiore primas partes Timaei Platonis aggressus non solum transtuli sed etiam partis eiusdem commen
Abbreviated transcription (Latin):
qualis mħ quib q institutis & morib: ciuium. uideretur optima : Nobis certe
qui audiebamꝰ o socrats. ad arbitrium ꝓbata: Ꝙd illud: Nonne int̾ inicia

Expanded text:
qualis mihi quibusque institutis et moribus ciuium uideretur optima. Nobis certe qui audiebamus, o Socrate, ad arbitrium probata. Quid illud? Nonne inter initia
Abbreviated transcription (Latin):
munificentia cõmeauit. hoc gͥ maximũ benesiciũ uisus. oculoꝵ dico eẽ
de disse &ͣ m̃tis puidentieq circuitꝰ ꝗ fiunt in cȩlo notantes eoꝵ similes cognatoq¬
in usũ redigerent suȩ m̃tis. circuitꝰq: animȩ ꝗ animad uersiones seu deliberationes
uocant᷑ quã simillimos efficerent. diuinȩ mentis ꝓuidis motib: placidis. tranꝗlliq:¬
mundi intellegibilis. circũ actionẽ sue m̃tis motus erraticos corrigant Eadẽ
uocis quoq & auditꝰ ratio est. ad eos usus atq ad plenã uite hoininũ instructionẽ

Expanded text:
munificentia commeauit. Hoc igitur maximum beneficium uisus oculorumque esse ddedisse, ut mentis prouidentiaeque circuitus, qui fiunt in caelo, notantes eorum similes cognatosqin usum redigerent suae mentis, circuitusque animae, qui animaduersiones seu deliberationes uocantur, quam simillimos efficerent diuinae mentis prouidis motibus placidis tranqmundi intellegibilis circumactionem, suae mentis motus erraticos corrigant. Eadem uocis quoque et auditus ratio est ad eosdem usus atque ad plenam uitae hominum instructione
Abbreviated transcription (Latin):
eus platonis & aueterib difficilis habitus est. atq exisi
Llegendum. non ex in becillitate sermonis obscuritate nata : ꝗđ  illo
rerum questionib usum non habebant. stiligñrȩ sic instituto. non ut abeni¬
genis s ꝓpriis questionum ꝓbationib: id ꝙ intractum uenerat. ostenderet᷑
Illa t demum certa est ꝓbatio que congruis ac cõmodatisq rationib que¬
stiones reuelat. ut si de motu stellarum aliqua oriatur cunctatio ex ea
di sciplina quȩ astronomia dr̃. demanet asertio. Si desidium uarietate:

Expanded text:
eus Platonis et a ueteribus difficilis habitus atque existimatus est ad intellegendum, non ex imbecillitate sermonis obscuritate nata — quid enimrerum quaestionibus, usum non habebant stili genere sic instituto, ut non alienigenis sed propriis quaestionum probationibus id quod in tractatum uenerat ostenderetur. Illa enim demum certa est probatio, quae congruis accommodatisque rationibus quaestiones reuelat, ut, si de motu stellarum oriatur aliqua cunctatio, ex ea disciplina quae astronomia dicitur demanet assertio; si de fidium uarietate
Abbreviated transcription (Latin):
pitagoram : uertentem se circũ axem. Placet aut̃ pytagoreis. ignem
quidem ut pote materiarũ omnium principem. medietatem
mundi optinere. quẽ iouis custodẽ appellant. ꝑ hunc porro moueri
circũ actas ingirum tam quã stellas terrã & antichonã. Quare

Expanded text:
Pythagoram ignem uertentem se circum axem, placet quippe Pythagoreis ignem Pythagoram ignem uertentem se circum axem, placet quippe Pythagoreis ignem quidem utpote materiarum omnium principem medietatem mundi obtinere, quem Iouis custodem appellant; per hunc porro moueri circumactas in gyrum tamquam stellas terram et anticthona. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
uolat cardine. Quia gͦ ex his septẽ. motib duum tantum modo singulis
ratis stellis usum tribuit ds̃. principalẽ quidẽ circũ accione ex accidenti
uõ qui fertur indexteram. recte dixit .U. p̃terea motus alios uocare.
Deinde concludit cõmemorans demotib stellarum errantium insuperio¬
ribus disputasse. & cȩlũ quidem. ita exornatũ est. sapientib & et̃nis
animalibus & inqui linis. Qđ uõ consequens uideretur. mortalium
quoq & obnoxioꝵ passionib animalium demonstrari genituram.
hec porro terrena. uire meritoq pͥus. quȩ de terra ipsa dicenda
xistimabant exponit. Dic̃ aut̃ ꝙ terram hanc quoq:¬
liminib ꝑ omĩa uadentis. & cuncta continentis poli constituerit. y¬
noctis dieiq custodem. Set polum nun cupat eum qui om̃e mundi
corpus ꝑuadit axem constricta uõ du plicit̾ intellegendũ ł upxta

Expanded text:
uolat cardine. Quia ergo ex his septem motibus duum tantummodo singulis uolat cardine. Quia ergo ex his septem motibus duum tantummodo singulis ratis stellis usum tribuit deus, principalem quidem circumactionem, ex accidenti uero qui fertur in dextram, recte dixit quinque praeterea motus alios uacare. Deinde concludit commemorans de motibus se stellarum errantium in superioribus disputasse. Et caelum quidem ita exornatum est sapientibus et aeternis animalibus inquilinis. Quod uero consequens uideretur mortalium quoque et obnoxiorum passionibus animalium demonstrari genituram, haec sunt porro terrena, iure meritoque prius quae de terra ipsa dicenda existimabat exponit. Dicit autem quod hanc quoqlimitibus per omnia uadentis et cuncta continentis poli» constituerit «noctis dieique custodem». Sed polum nuncupat eum qui omne mundi corpus peruadit axem. «Constrictam» uero dupliciter intellegendum, uel iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ contemplationem necessario differt. & ait eũ post generatio¬
ne stellarum ratarum cũ una q̃q̃. earum diuinum animal esset.
corpore mixto & sincerissimis materiis .iiii. & ex mau
ignis sereni. coruscum qͦddã animal. & formatũ in modũ speret
in fixisse summo cũ modulamine. aplani globo. eumq: omnẽ huius
modi luminib exornasse. Ubi uõ mouendiꝰ usus est necessarius uisus. ex
om̃ib motib duos hos tribuisse p̃cipuos. Unũ ex accidenti qͦ rapit
stellas aplanes ad hoccidua quẽ motum nẽ uocat in ante cedentia. alter
uõ principalẽ. qui est circũ actio. circaq semet uertitur. similem delibe¬
ratiuo. anime motui .V. ceteris cessantib motib Et enĩ loculares motus
VII .s̃. opinor duo quidẽ iuxta longitudinẽ .i. ante. & post. duo itẽ alii
ꝑlatitu dinẽ indexterã & sinistrã. duoq alii iuxta ꝓfunditatẽ. sursum.
& de orsum. & ultimus supͣ memorati circũ accioni similis. ꝗ fixo circũ¬

Expanded text:
naturae contemplationem, necessario differt et ait deum post generationem stellarum ratarum, cum unaquaeque earum diuinum animal esset utens corpore mixto ex sincerissimis materiis quattuor et ex maiore parte ignis sereni, coruscum quoddam animal et formatum in modum sphaerae infixisse summo cum modulamine aplani globo eumque omnem huius modi luminibus exornasse. Vbi uero mouendi usus est necessarius uisus, ex omnibus motibus duos hos tribuisse praecipuos: unum ex accidenti, quo rapit stellas aplanes ad occidua, quem motum nunc uocat in antecedentia, alterum uero principalem, qui est circumactio circaque semet uertitur, similem deliberatiuo animae motui quinque ceteris cessantibus motibus. Etenim loculares motus septem sunt, opinor: duo quidem iuxta longitudinem, id est ante et post, duo item alii per latitudinem, in dextram et sinistram, duoque alii iuxta profunditatem, sursum et deorsum, et ultimus supra memoratae circumactioni similis, qui fixo circum
Abbreviated transcription (Latin):
& locus precogiteturꝰ. quȩ in loco sunt necesse est. uł quia puncti rationẽ
et. hoc porro antiquiuscẽẽ. omni magnitudine. atq:
quantitatib naturali quadã mentis conceptione p̃noscitur. uelut
ait hesiodus. Prima hȩc caligo. dehinc post terra creata est. Spirantũ
sedes firmissima pectore uasto. Post enĩ chaos quã greci hilem. nos
siluã uocamus. substitisse. Terram docet in medietatẽ mundani ambitꝰ
ndamenta fixam & immobilem. Nobis aut̃ natura tr

Expanded text:
et locus praecogitetur his quae in loco sunt necesse est, uel quia puncti rationem et locus praecogitetur his quae in loco sunt necesse est, uel quia puncti rationem obtinet; hoc porro antiquius esse omni magnitudine atque omnibus quantitatibus naturali quadam mentis conceptione praenoscitur, uelut ait Hesiodus: Prima quidem haec caligo, dehinc post terra creata est, spirantum sedes firmissima pectore uasto. Post enim chaos, quam Graeci hylen, nos siluam uocamus, substitisse terram docet in medietate mundani ambitus ut fundamenta fixam et immobilem. Nobis autem natura tr
Abbreviated transcription (Latin):
uł sic intellegendum. uł aliquanto ueri similius. medietatẽ mundi ad¬
herentẽs qui escere terrã. ꝓptereaq & aplatone. & amultis aliis.i
cognominari. Deniq infedro udẽ ait. Manet enim uesta in diuino
domicilio sola. custodem uõ & opificẽ diei. & noc tis ꝓpterea dicit
ẽẽ. quia ꝑ eandem. iđ terrã uectus sol. partes eius subiectas sibimet
illustrans. diem facit. Cũ uõ obiecerit se ex aliqua parte solis am fãctil
terra ipsa obũbratur. itaq ex umbris crassa noctis caligo succedit. simul
quia immobilis terra est. significant̃ eam custodẽ noctis. & diei
cognominauit. Neq enim pereunte die nox nascitur ł noctis amissio¬
ne dies oritur. sed utraq salua succedit altera. Quia uõ hoc fit pereã.
indefessa ipsa manente semꝑ in sua sede. spectatrix est. opinor eorũ.
quȩ uelut ante conspectũ suum geruntur. meritoq: custos. Antiꝗssima
uõ deoꝵ. dicit opinor. ł quia locus est animaliũ capax: regio porro.

Expanded text:
 sic intellegendum uel aliquanto uerisimilius medietati mundi adhaerentem quiescere terram proptereaque et a Platone et a multis aliis Vestam cognominari. Denique in Phaedro idem ait: «Manet enim Vesta in diuino domicilio sola». «Custodem» uero et opificem «diei et noctis» propterea dicit esse quia per eandem, id est terram, uectus sol partes eius subiectas sibimet illustrans diem facit. Cum uero obiecerit se ex aliqua parte solis anfractibus terra ipsa obumbratur; itaque ex umbris crassa noctis caligo succedit. Simul quia immobilis terra est, significanter eam «custodem noctis et diei» cognominauit. Neque enim pereunte die nox nascitur uel noctis amissione dies oritur, sed utraque salua succedit altera. Quia uero hoc fit per eam indefesse ipsa manente semper in sua sede, spectatrix est, opinor, eorum quae uelut ante conspectum suum geruntur meritoque «custos». «Antiquissimam» uero deorum dicit, opinor, uel quia locus est animalium capax, regio porro
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & non existentis. Item uerboꝵ fieri & corrũpi. Et enĩ omĩa quę fi¬
unt ł scđm naturam suã fiunt. ł ex aliquo aconcidenti. ut puta si
musicus aegrotus conualescat. ꝙ quidem ex natura est egrotat & ñ¬
ualescat non tamen quia musicus ÷ ex accidenti. porro quia musicus
est accidit quippe ut musicus ẽẽt quia egritudinẽ sustineret. Simi¬
lit̃ ꝙ corrũ pitur siquid candidũ pedalis ꝓceritatis corrũpatur. inatrũ
colorẽ scđm naturã quidẽ & principaliter inmitationẽ sui quia est
candidũ. ex accidentiuõ. quia est pedalis mudi cũ igit᷑ dm̃s musi

Expanded text:
is scilicet et non existentis, item uerborum fieri et corrumpi. Etenim omnia quae fiunt uel secundum naturam suam fiunt uel ex aliquo accidenti, ut puta si musicus aegrotus conualescat: quod quidem ex natura est, aegrotat et conualescit, non tamen quia musicus est; ex accidenti porro, quia musicus est, accidit quippe ut musicus esset qui aegritudinem sustineret. Similiter quod corrumpitur, si quid candidum pedalis proceritatis corrumpatur in atrum colorem, secundum naturam quidem et principaliter patitur immutationem sui, quia est candidum, ex accidenti uero, quia est pedalis modi. Cum igitur dicimus musi
Abbreviated transcription (Latin):
sederit. ut non omnẽ eoꝵ occupauerit. & obtexerit ambitum.
d in medietate constiterit liberis hinc inde partib suis
scisso radio. diuiditur fibariam uisus. Et qui hoc uttioci laborant.
duplicia uidere secensent. gͦ & ĩa ingemmis pupulis. idem uitiũ
de tegit medicoꝵ experientia. Namq uigori naturali quidem pu

Expanded text:
sederit ut non omnem eorum occupauerit et obtexerit ambitum, sederit ut non omnem eorum occupauerit et obtexerit ambitum, sed in medietate constiterit liberis hinc inde partibus uisus, tunc scisso radio diuiditur bifariam uisus et qui hoc uitio laborant duplicia uidere se censent. Ergo etiam in geminis pupulis idem uitium medicorum detegit experientia; namque bicori naturali quidem pu
Abbreviated transcription (Latin):
matũ erit speculum. maiores ueris uultus apparent. idõ. quod
undiq sefundente radii lumine. ułut exestuans imago porrigit᷑.
Quȩ aut̃ para fasis ab his appellatur. prouenit. quociens non incute
lis. & introrsum. & tam quam pene trabilib simula
nitur. obum brante aliqua nigredineͣ ut in ꝑlucidi quidẽ. sed fusti
uitrilammina. ł stagnis atris. exalto profundo. tunc quippe uisus
ingreditur. non ad eo densam cutem & uidet interiora. sed non ad eo
clare. In fringitur tamen radius obt̃ samslucidȩ materiȩ superficiem.
& obumbracione atri coloris. usq adeo. ut ipsi & ia nos met uidentes.
intra speculũ nosmet putemus consistere. nec os nr̃m especulo. sed intra
speculum uidere. Quȩ causa est. ut cũ accedimus adspeculũ. imago &̃a
ꝓximare. et cum redimus. illa &iã uideatur una recedere. idem
unũ ẽẽ. radium. qui ex utroq: oculo porrigitur. Argumentantur
dñr & habere pupulas binas & enĩ cũ crassus umor ita oculos ob¬

Expanded text:
matum erit speculum, maiores ueris uultus apparent, ideo quod undique se fundente radii lumine exaestuans imago porrigitur. Quae autem paraphasis ab his appellatur, prouenit quotiens non in cute speculi, sed introrsum et tamquam in penetralibus simulacrum inuenitur obumbrante aliqua nigredine, ut in pellucidi quidem sed fusci uitri lamina uel stagnis atris ex alto profundo; tunc quippe uisus ingreditur non adeo densam cutem et uidet interiora, sed non adeo clare. Infringitur tamen radius ob tersam pellucidae materiae superficiem et obumbrationem atri coloris usque adeo ut ipsi etiam nosmet uidentes intra speculum nosmet putemus consistere nec os nostrum e speculo sed intra speculum uidere. Quae causa est ut, cum accedimus ad speculum, imago etiam proximare et, cum redimus, illa etiam uideatur una recedere. Idem unum esse radium qui ex utroque oculo porrigitur argumentantur creduntur et habere pupulas binas. Etenim cum crassus humor ita oculos ob
Abbreviated transcription (Latin):
tuto meritiꝰq congruas inmanit ferarũ induant formas. Eausamq maloꝵ
ñ prius fore quã consecuta eas rata. & eadẽ semꝑ uolucris illa mundi circũ¬
actio. cuncta earũ uicia. ex igni. & aqua terraq & aere contracta. omẽm¬
que illiuuem de t̃serit : in consultis. & in moderatis errorib: admodũ rationibq:
tem periem redactis. quo positis sordib expiate. purificateq: demum
ad antiqui uultus. hone statẽ ꝑtinere n mereant᷑. Quib: cunctis fatalium
legũ ꝓmulgationib in istũ modũ pate factis & expositis nequa penes se
de in ceps exreticentia nox eresideret. auotoritas. sem̃tẽ fecit eiꝰ modi
ds̃. ut partĩ int̾ra. part̃ĩ in luna gnr̃is humani iacerent᷑ exordia. partĩ incȩteris

Expanded text:
tuto meritisque congruas immanium ferarum induant formas, pausamque malorum non prius fore quam consecuta eas rata et eadem semper uolucris illa mundi circumactio cuncta earum uitia ex igni et aqua terraque et aere contracta omnemque illuuiem deterserit inconsultis et immoderatis erroribus ad modum rationis temperiemque redactis, quo positis sordibus expiatae purificataeque demum ad antiqui uultus honestatem pertingere mereantur. Quibus cunctis fatalium legum promulgationibus in istum modum patefactis et expositis, ne qua penes se deinceps ex reticentia noxae resideret auctoritas, sementem fecit eius modi deus, ut partim in terra, partim in luna generis humani iacerentur exordia, partim in caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
ultra gestiens. eiꝰdẽ atq immutabilis nature coertione intra obiectũ eiꝰ rotabunduꝰ
Iteneret᷑. quinq: illis erraticis. & c̃trariis sibi inuicẽ ꝓhibitis motib ut̃q circulus. eẽt.
insemetipsos conuertant᷑ ae t̃no circuitu. At uõ alii uagi palantesq: ignes erroris causã
hñt eã. cuiꝰ insuperiorib habita cõmemoratio est. Terrã uõ matrẽ & altricẽ om̃ium
terrenoꝵ animantiũ c̃strictã limitib ꝑ omĩa uadentis & cuncta c̃tinentis poli. diei
custodẽ locauit antiquissimã & eximiȩ dignitatis deã ex eoꝵ¬
ꝗintra ambitũ continent᷑ deoꝵ. Stellarũ uõ choreas & alteruiꝰ applicationes ad alterã
uariosq: gyros quos edunt admirabili uenustate. uixta ambitꝰ circuloꝵ. reditusq
et ã fractus. ad eassedes ex ꝗb ꝓgresse sunt. ac cessus etiã & recessus. cũq ẽtiguȩ sibi
inuicẽ fiunt. quales ex contagio ne sua c̃ditiones accipiant. quãq & cuiꝰ modi
operiunt᷑ quȩ significent.

Expanded text:
ltra procedere gestiens eiusdem atque immutabilis naturae coercitione intra obiectum eius rotabundus teneretur quinque illis erraticis et contrariis sibi inuicem prohibitis motibus, ut uterque circulus esset in semet ipsos conuertuntur aeterno circuitu. At uero alii uagi palantesque ignes erroris causam habent eam, cuius in superioribus habita commemoratio est. Terram uero matrem et altricem omnium terrenorum animantium constrictam limitibus per omnia uadentis et cuncta continentis poli diei noctisque custodem locauit, antiquissimam et eximiae dignitatis deam ex eoi ambitum continentur deorum. Stellarum uero choreas et alterius applicationes ad alteram uariosque gyros, quos edunt admirabili uenustate iuxta ambitus circulorum, reditusque et anfractus ad eas sedes ex quibus progressae sunt, accessus etiam et recessus, cumque contiguae sibi inuicem fiunt, quales ex contagione sua condiciones accipiant quamque et cuius modi operiuntur, quae significent