comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prescipłante. filu psonam adic
cum teciens ꝙ p̾r filio stipłatur.
scipulatus nõ estẽt in ꝓposito
mamfestimmest ño obligatioĩs
s solutionis̃ grã filii ꝑsonam
adiectam. Gsum fructũ mͥ
aut ticio dan stiplatus sum. ti¬
cio capite diniuiuto facultas
soluenditicio nõ int̾cidit qr et
sic scipłan posslimꝰ. michi aut
ticio cum capite minutus erit
dan. ¶Ram si furiosi uł pupisu
psona adicct a sit. itatutori uł cur¬
atori pociña recte dabitur. sic̃ cõ¬
dicionis quo implende cã rocte
peciũa tutori. uł airatori datur.
ꝙ quidẽ labeo. et pegaso paitau¬
erunt. utilitatis cã esserecipiend̾
idq ita rocipi põt. si peciũa inrẽ

Expanded text:
re stipulante filii personam adici, cum totiens, quod pater filio stipulatur, i› sibi stipulatus non est, et in proposito manifestum est non obligationis, sed solutionis gratia filii personam adiectam. Usum fructum mihi aut Titio dari stipulatus sum: Titio capite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?' Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutori uel curatori pecunia recte dabitur, si condicionis quoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur. quod quidem Labeo et Pegasus putauerunt utilitatis causa recipiendum: idque ita recipi potest, si pe
Abbreviated transcription (Latin):
ĩm̃o solo edifican. aut inticui
loco nũ quid si inticii loco edi¬
se ficet nõ contingat lib̾atio/ne¬
mo enĩ dixit sc̃o ꝓfcõ soluto
ub̾ationem conting̾e s ueriꝰ
cat libatonem ꝯtinginge / quĩ
nõ fc̃m ꝓ fc̃o solu̾e udetur. s¬

Expanded text:
meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixit facto pro facto soluto liberationem contingere. sed verius est liberationem contingere, quia non factum
Abbreviated transcription (Latin):
cui soluta est prio mortuointe¬
stato filio ^ s tũc adquisita cre¬
ditur. cum filis docessit et utiq
cuis fuit euentus declaret. sicqi
et hoc exhus que ex post fc̃o ir
pt̾itum quid fu̾it delaret᷑.
Michi.x. dare pure aut ticio. hlis.

Expanded text:
cui soluta est, prius mortuo intestato filio: sed tunc adquisita creditur, cum filius decesserit: et utique cuius fuerit, eventus declaret sitque et hoc ex his, quae post factis, in praeteritum quid fuerit, declarent. Mihi dare decem pure aut Titio
Abbreviated transcription (Latin):
sitre. si noc mandauit ut extre¬
centis solu̾ctur. nec solutũ ratũ
h̾uit. nõ c̃ẽ lib̾atum.Lucius

Expanded text:
it, si nec mandauit, ut ex trecentum solueretur, nec solutum ratum habuit, non esse liberatum. Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
i quis aliqu̾e deiecent cragro
suo hõibus ꝯgregatis sinc ar
in alienã litẽ. ut quioꝗͥ ex con¬
tepnatone in itm ip̃iꝰ redact̃
fuit.int cos comimcaretu
lege ulia dem prinata tenet᷑.

Expanded text:
i quis aliquem deiecit ex agro suo hominibus congregatis sine armin alienam litem, ut, quidquid ex condemnatione in rem ipsius redactum fuerit, inter eos communicaretur, lege Iulia de
Abbreviated transcription (Latin):
trebent aliqũ si in re debitoris
siu intͣu erit. id nullo conco
sunt. optimũ est. ut si quas put¬
as te here ꝑetitones. actõnbus
deb moran. tn petitor esse
q̃ cũ marcianus dices iũ mil¬
lam feci. cesar dixit. tu nim pu¬
tas esse solũ si hõies nulneren¬
quis io qd̃ sibi deben. sibi pu¬
tat. ño ꝑ iudice̾ reposcit non¬

Expanded text:
debent: alioquin si in rem debitoris sui intraverint id nullo conced decreti haec sunt. "optimum est, ut, si quas putas te habere petitiones, actionibus debet mora Cum Martianus diceret, vim nullam feci, Cesar dixit : tu vim putas esse solum, si homines vulnerenquis id, quod deberi sibi putat, non per iudices reposcit
Abbreviated transcription (Latin):
Iue igitur in publico suic in
priuato dep̾ħndatur añqͣm
ad locum destinatum rem per¬
ferret. In ea causa est ut furm¬
anifestus sit. si cum re furti¬
ua depreħ̃ndatur. et ita cassi
scripsit set si ꝑtulerit quo de

Expanded text:
iue igitur in publico siue in priuato deprehendatur, antequam ad locum destinatum rem perferret, in ea causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiua deprehendatur: et ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo de
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio furti faciendi non
facit furem. sic si is qui depo.¬
situm suscepit ab negat. non
statim eciam furti tenetur s
ita tenctur si int̾cipiendi cau¬
sa occultauit Furtum est coͣn¬
tractio rei aliene frandulo¬
esa lucri faciendi gr̃a. idect ur
ipsius rci uł etiam usus cius
possessio nisuc. ꝙ lege natura¬
et paniu refert. aquo dep̾ħnda¬
tur. utrum abeo cuiꝰ res fuit.
an ab alio s utrum ita demũ
fur sit manifestus. si in faciẽ¬
do  fito dep̾hndatur an non
Ifecit. atramen cẽ furtm mani¬
festum sicum re furtiua fu̾it
appħnsus. priusqͣm eo loci re
Iꝑtusit. quo destinau̾at. Pas.¬

Expanded text:
cogitatio furti faciendi non facit furem. Sic is, qui depositum abnegat, non statim etiam furti tenetur, sed ita, si id intercipiendi causa occultauerit. Furtum est contrectatio rei fraudulosa lucri faciendi gratia uel ipsius rei uel etiam usus eius possessionisue. quod lege naturaEt parui refert, a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, an uero fecit, adtamen esse furem manifestum, si cum re furtiua fuerit adprehensus, priusquam eo loci rem pertulerit, quo destinauerat.
Abbreviated transcription (Latin):
c abochibendum cum c̃ditore. ñ
cum debitore agendum q̃ quiaq
pignori dedit. adusucapione tm̃
possidet. ad reliquas omnes causa
ꝑtinet qui accepit possidet. ad co
ut adicipossit ei possessio cius qui
pignori dedit. Arcellus. unde c̾du
oc comunib uidicio comuni di¬
uidundo accepto. ex adiudicatõe
posside ceperim. longo tp̃re capere
io nõ procedat tñ cebonis uac̾ati¬
pr nõ dum tñ nunciatis. c̃ptor p̾¬
dii ochisdem bonis extiterit. rec¬
te diutina possõne capiet:id ꝙ
ditio extitiss mcptus fieret. ⁊ is
t traditus ẽ ⁊ postea conditio ep̃¬
tione resoluct:tẽpo quo ap̃ ẽptor¬
em fuit. accede uengitori. debe:
ccistimo qm̃ eogene retidacta
uenditio. eẽt reclibitiomi simili
In qua non dubito tp̃s eius qui
redibuit uenditori accessuꝵ am̃

Expanded text:
 exhibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad reliquas omnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut adici possit et possessio eius qui pignori dedit. Marcellus libro de communibus iudicio communi dividundo accepto ex adiudicatione possidere coeperim, longo tempore caperio non procedat, tamen ex bonis vacantibus, nondum tamen nuntiatis, emptor praedii ex isdem bonis exstiterit, recte diutina possessione capiet: idqudicio extitisset, inemptus fieret, et is tibi traditus est et postea condicio emptionem resolvit: tempus, quo apud emptorem fuit, accedere venditori debere existimo, quoniam eo genere retro acta venditio esset redhibitioni similis, in qua non dubito tempus eius qui redhibuerit venditori accessurum,
Abbreviated transcription (Latin):
ignorirẽ acceptamisu non
cipimus qui apro alieno poss¬
iocmus. Tumquia funoso
bona cmit. usucape posse. respo¬
dum emas. ex cacausa traditu
tibi.diutina possõne capis qua¬
ius possis iudcrinopro tuo po¬
ssidere cumnichil int sit. ꝙ ma¬
dati iuidicio tenearis. De.
nam si postea natus ẽ. possessio¬
ne uenditor hoc posso ep̃tori
nõ profiet. ¶nrelegata. in ac¬
cessione tẽporis quo testator
possedit. legtarius quodam

Expanded text:
ignori rem acceptam usu non capimus, quia pro alieno possidemus. Eum, qui a furioso bona fide emit, usucapere posse respodum emas, ex ea causa traditum tibi diutina possessione capis, quamvis possis videri non pro tuo possidere, cum nihil intersit, quod mandati iudicio tenearis. Idem nam si postea nactus est possessionem venditor, haec possessio emptori non proficiet. In re legata in accessione temporis, quo testator possedit, legatarius quodam
Abbreviated transcription (Latin):
s sim transactõe recidit. ĩ dulge¬
dum est. ¶Exanctoratus co
noĩe. ño utiq in famis critinec̃
ꝓhibendus lite finita milicis
ciuisdẽ ordĩs se dartalioqui et si
relnqͣt litt̃. uł tñsigat. retirien¬
dus est. ¶Qui post destocm m
alia miitia nom̃ dederit. legins
passi sũt Imꝑator nost̾ rescrip

Expanded text:
si in transactione reccidit, indulgendum est. exauctoratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat litem vel transigat, retinendus est. Qui post desertionem in aliam militiam nomen dederunt legive passi sunt, imperator noster rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
debitoris bona dõstinu¬
uenieñt postulantib cdito¬
Inbrpmittitur nursum ciusdẽ
debitoris bona distrahi.donec
suum conscquantunsitales
tñ facultates ad quisite sunt
bitum agnoscat condẽpnat᷑.

Expanded text:
debitoris bona venierint, postulantibus creditoribus permittitur rursum eiusdem debitoris bona distrahi, donec suum consequantur, si tales tamen facultates adquisitae sunt bitum adgnoscat, condemnet
Abbreviated transcription (Latin):
ifilius sua spõte⁊ nuł.¬
apud aliquem ẽ⁊ mutile hoc
intdictum ent. quia filius ma¬
g̾ apud se ẽ quam apud eum ĩ
quem int̾licetur cum libam
facultatem ab eundi uł rema¬

Expanded text:
filius sua sponte apud aliquem est, inutile hoc interdictum erit, quia filius magis apud se quam apud eum est, in quem interdicetur, cum liberam facultatem abeundi vel rema
Abbreviated transcription (Latin):
ego in mea potestate ẽẽ ⁊uissu
meo adisse hr̃ditatẽ. dicã. tã de
hr̃ditate agio potequam adit̾¬
dictum defilio ducendo iri

Expanded text:
ego in mea potestate esse et iussu meo adisse hereditatem dicam, tam de hereditate agi oportere quam ad interdictum de filio ducendo iri
Abbreviated transcription (Latin):
trie potestatiapudcam filius mo¬
retur ¶In hõe intlicto. donec re
iudicetur feminam p̾tertatã
cumꝙ qui protime p̃textati
ctati m accedentanterm apo
matrem famił deponi. pretor
iubet. etatem proxime potesta

Expanded text:
triae potestatis apud eam filius moretur. In hoc interdicto, donec res iudicetur, feminam, Praetextatum eumque, qui proxime Praetextati aetatem accedet, interim apud matrem familias deponi praetor iubet.
Abbreviated transcription (Latin):
conpetit. non adusus ip̃ filiu
quem qus deduce uult sutiq
debet cc̃ is quicum int̾ͥdicto de¬
fendatsceteꝵ cessat int̾dictum:
⁊ succede pot̾it notio pretorisĩ
apud eum disceptetur utrum
quis insua potestate sit. an no sir
ignitio. su de quo agitur ipult

Expanded text:
competit non adversus ipsum filium, quem quis ducere vult, sed utique esse debet is qui eum interdicto defendat: ceterum cessat interdictum, et succedere poterit notio praetoris, apud eum disceptetur, utrum quis in potestate sit an non sit.gnitio et is de quo agitur impubes
Abbreviated transcription (Latin):
catum sit hoc int̾clicto obici¬
enda erit exceptio rei iudica¬
te. nec hor queratur an siin
potãte. s an sit iudicatum.
Siquis familiam suam que
nͥ nupta michisit. uelit abduc̃e
u̾sus int̾dictum exccpto dada
sit si forte p̃r concordans min
forte. ⁊ lib̾is sub nitum. uelit
bentur q tñ sicert adhibẽd
ut pri ꝑsuadratur ne acbe pr̃i¬
am potestatẽ ecccat.¶Ermo

Expanded text:
catum sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum. Si quis filiam suam, quae mihi nupta sit, uelit abducere uersus interdictum exceptio danda sit, si forte pater concordans matrimonium, forte et liberis subnixum, uelit bentur. quod tamen sic erit adhibendum, ut patri persuadeatur, ne acerbe patriam potestatem exerceat. Hermo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ exꝑsona coꝵ int̾ quos cdtro¬
nsia erit. ⁊ crgne causa constitu¬
endum ẽ nam siis quise pier
dicit. auctoritati s prudentie.
fidei explorate cẽnt. usq indiẽ
ltis inpubem apud sc hebitrs
uero qui controu̾siam fac̃ si hu¬
milis calũpniator noteꝙ est
nequitie representanda cog¬
tione Item siis qui inpubem ne¬
gat maliena potestate ẽ nũ oi¬
b mõis probatur tutor. uł tita¬
mento uel apretore datur pu
mator. differri litem nõ pateb
erit alienum inquit exponi
apuo quem int̾im ꝓuer educt
⁊ controu̾siam intyt diffem

Expanded text:
ersona eorum, inter quos controuersia erit, et ex genere causae constituendum est. nam si is, qui se patrem dicit, auctoritatis prudentiae fidei exploratae esset, usque in diem litis impuberem apud se habebit: is uero, qui controuersiam facit, humilis calumniator notae nequitiae, repraesentanda cognitio est. item si is, qui impuberem negat in aliena potestate esse, uir omnibus modis probatus, tutor uel testamento uel a praetore datus piator, differri litem non oporteerit alienum, inquit, disponi, apud quem interim puer educeretur et controversiam in tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona designata fuit licet ip̃o
lure non libabr̃ promissorꝑ ex¬
ceptionem. tũ defendi possit. te¬
pora u̾o diu̾sa designari p
intelligimus. Siticio kłndas ia¬

Expanded text:
sona designata fuerit, licet ipso iure non liberetur promissor, pceptionem tamen defendi possit.Tempora uero diuersa designari pointellegemus: 'si Titio kalendis Ia
Abbreviated transcription (Latin):
Umex causa duple stiyulom
aliquid intendimn aiendi
defugiente. cet̾isq subsiste i
cħ prodest: quia insolidum de¬
fendenda ẽ uenditio. cuius ĩ¬
diuisa natira. s cum uno defi¬
Iciente omnes defugisse uidẽa
idecq omnes teneantur uni¬

Expanded text:
um ex causa duplae stipulationis aliquid intendimus, uenditbet eorum defugiente ceteris subsistere nihil prodest, quia in solidum defendenda est uenditio, cuius indiuisa natura est. sed cum uno defugiente omnes defugisse uideantur ideoque omnes teneantur, uni
Abbreviated transcription (Latin):
eb dan stipuletur. primodie
pct̾e posse sab̾. ut proculus at¬
⁊ ceteri diu̾se scole auctoros.
qͣ diu uel ceiguum tp̃x exnũ¬
dinar spacio suꝑ ec̃t pcti non¬
posse cristimant szego cũpro¬
culo sentio. umpurt stip¬
ulatus sum allud. aut illud da¬
N. licebit tibi. quotiens uoles
mutare uoluntatem in co q
p̃statũru si uia diusa causi
ẽ uoluntatis expsse ⁊ euis que¬

Expanded text:
ebus dari stipuletur, primo die petere posse Sabinus ait: Proculus autem et ceteri diuersae scholae auctores, quamdiu uel exiguum tempus ex nundinarum spatio superesset, peti posse existimant. sed ego cum Proculo sentio.Cum pure stipulatus sum illud aut illud dari, licebit tibi, quotiens uoles, mutare uoluntatem in eo quod praestaturus sis, quia diuersa causa est uoluntatis expressae et eius qu
Abbreviated transcription (Latin):
Lurib reb ppositi. itastipulo
ft̾a ẽ. ca omnia que supra scͥp¬
ta sunt dariꝓpͥus ẽ. ut tot stip¬
ulationes quot res sĩt. ¶ehace
stipulatione annua binatri¬
na die argenti quaꝙ die dan
aꝑud ueteros uariatum fint¬
paulus R̾ ⁊uar̾ ⁊ hic tros ẽẽ triũ
summaꝵ stipulationes isiplace¬
at extingui obligõnem al sti¬
pulationem. si incum casum
inciderit aquo inciꝑe no pot:
non tñ hoc momnibuez est.
Ecce stipulari uamater. actũ
aofundum comunem socuis

Expanded text:
luribus rebus praepositis, ita stipulatio facta est: 'ea omnia, quae supra scripta sunt, dari?' propius est, ut tot stipulationes, quot res sint.De hac stipulatione: 'annua bima trima die id argentum quaque die dari?' apud ueteres uarium fuit.Paulus: sed uerius et hic tres esse trium summarum stipulationes.Etsi placeat extingui obligationem, si in eum casum inciderit, a quo incipere non potest, non tamen hoc in omnibus uerum est. ecce stipulari uiam iter actum ad fundum communem socius
Abbreviated transcription (Latin):
constat michisoli acqri oblig¬
ationem.ticio autẽ dumtaxa
recte soluitur.¶Sũnt eos qui
rome sunt talis fiat stipulatio
hodie cartagiẽ dut spondes qͥ
ossibilẽ cãm stipulationẽ con¬
tmeri quia possit contingere
ut tamstipulator ꝙͣpro¬
dispensatori notum fecerit.m¬
⁊ cum diem futuram stipulatio¬
nemac demandasset promiss¬
or quidem dispensatori autẽ¬

Expanded text:
constat mihi soli adquiri obligationem, Titio autem dumtaxat recte soluitur.Si inter eos, qui Romae sunt, talis fiat stipulatio: 'hodie Carthagine dare spondes?', ossibilem causam stipulationi contineri, quia possit contingere, ut tam stipulator quam prodispensatori notum fecerit in eum diem futuram stipulationem ac demandasset promissor quidem suo dispensatori, ut
Abbreviated transcription (Latin):
debet stipulatio sint aliquid
fiat stipulemur. iusitatus ⁊
Negantuis ẽẽ labeo ait sic sub¬
e icĩ penamanta factum non
crit. at cum quis ne fiat stipu¬
lemurtunc hoc modo.si adũ¬

Expanded text:
debet stipulatio.Si ut aliquid fiat stipulemur, et usitatius et elegantius esse Labeo ait sic subici poenam: 'si ita factum non erit': at cum quid ne fiat stipulemur, tunc hoc modo: 'si adue
Abbreviated transcription (Latin):
causis.p. sunt idicia. exbis
cansis nõ eẽ nos ꝓhibendos
est hoc uer. s ubi nõ pͥncipałr
deca re agitur. que ht publi¬
cam exocutione quid ergo de
lege acquilia dicimꝰ. nar et
ea actio pͥncipalit̾ hec ꝯtinet¬
cipalit nam ibi pͥncpaliter

Expanded text:
 ex his causis non esse nos prohibendos, est hoc verum, sed ubi non principaliter de ea re agitur, quae habet publicam exsecutionem. quid ergo de lege Aquilia dicimus? nam et ea actio principaliter hoc continetcipaliter: nam ibi principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
cxep̃ssa quidem manifestum ẽ. ut ip¬
sa cum ceditoris fraudandicinsa
manumittuntur nam dum inc̃tũ
ẽ ancitor unt suo utatur. mitum
stitu libi sunt / qm̃ fraus cum effoc¬
tu in lege aliesecia accipitur. ¶pͣ

Expanded text:
expressa quid est, manifestum est. ui ipsa, cum creditoris fraudandi causa manumittuntur: nam dum incertum est, an creditor iure suo utatur, interim statuliberi sunt, quoniam fraus cum effect‹u› in lege Aelia Sentia accipitur. 2
Abbreviated transcription (Latin):
nit adlib̾tatem nisi totum dedit.
iter igitur uendicare quinꝙ num¬
mos. dñscorum pot. s surtsiduum
fuit solutum. tunc ⁊̃ id alicnatum
cuius ante dominium non eãt tñs¬
latum ita pencebit precctctis sũme
alicnatio. sic tñ ut non ietro nummi
.fiant accipic̃tis s tunc cumresioua i¬
summa fuit ex soluti siplus quamuiss
caͣt dedit statulib puti decẽ iussus diẽ¬

Expanded text:
ad libertatem, nisi totum det: interim igitur uindicare quinque nummos dominus eorum potest. sed si residuum fuerit solutum, tunc etiam id alienatum, cuius ante dominium non erat translatum. ita pendebit praecedentis summae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa fuerit exsoluta.Si plus quam iussus erat dederit statuliber, puta decem iussus d
Abbreviated transcription (Latin):
uer ꝙ fiuis ait. cumigitur ucram pu
de pecculio posse dare uł ip̃i credi ĩsũ.
ul alii ⁊ sicum dare impediat ꝑuc̾ia
statu lib̾ ad lib̾tatẽ deniꝙ ⁊ remedi
loco ħ monstratur dño statu liben.
ut eum extranco iussum dare ꝓhibe¬
bat nc ⁊ nummos ꝓdit cum statu¬
libero. pinde defendi potuit. ⁊si no
nult ccige. ul ip̃e solucahic abeat ti
und̾ conditiomi parcit. lib̾tatẽ cõpe¬
autem si darc iuissum prohibeat sta¬
tu liben adlibtatem ꝑuc̾it. uer ⁊̃ si as¬
cend̾e capitolium iuissum asendere.
suussum cohrdi dare non paciatur
cui iussus cãt dare ⁊ lib̾ cẽ familic hr̃¬
ciscunde iudicio ab co qui impodit
consequatur q sua interat prohib

Expanded text:
Servius ait. cum igitur veram putde peculio posse dare vel ipsi heredi iussum vel alii: et si eum dare impediat, perveniet statuliber ad libertatem. denique etiam remedii loco hoc monstratur domino statuliberi, ut eum extraneo iussum dare prohibeat, ne et nummos perdat cum statulibero. proinde defendi potest et si non vult exigere vel ipse solvere, ut hic habeat, unde condicioni pareat, libertatem compeautem si dare iussum dare prohibeat, statuliber ad libertatem peruenit, uerum etiam si ascendere Capitolium iussum ascendere usi iussum coheredi dare non patiatur cui iussus erat dare et liber esse, familiae erciscundae iudicio ab eo qui impedit consequetur, quod sua intererat pr
Abbreviated transcription (Latin):
de qui in dñi rõnem plus crogau̾at ł
ab exͣnco. nec uelit hr̃s debitore cõ¬
uenut. ul statulibo solucre peccun¬
iam. andebeat adlibtatẽ ꝑucnut.i
quasi moram ꝑ hrdem piciatur. ⁊ a¬
ut legatum hiuc statu libo fuit peccu¬
lium. aut si ñ legatum pocculium fu¬

Expanded text:
rede, quod in domini rationem plus erogauerat, uel rede, quod in domini rationem plus erogauerat, uel ab extraneo, nec uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: an debeat ad libertatem peruenire, quasi moram per heredem patiatur. et aut legatum huic stat‹u›libero fuit peculium aut
Abbreviated transcription (Latin):
caiusam obtinctplane siconditio
hrdititis deficiat quo caũ ẜmiulia¬
num ul lib̾tatẽ. adipiscitur dicẽ d̾
c̃statu liben causam obtine co qd
non ascmet ip̃o s. aquo hrde accc¬
pisse lib̾tatẽ creditur ¶. nocꝙ g̾
du pupillo suum cum lib̾tate sub¬
sticutus sit nc̃cu causam obtinet q̃
sĩna utilitatis causa recepta ẽ. ⁊ anob
nemo cos impediat ⁊ sit conoitio
possibilisss si mh̃rdis ꝑ sõa iussus
sit parere conditioni quid dici de¬
buit siquidem parint conditiomi:
statim libest ⁊̃ inuito hr̃deq si non
patitur hrs parcit. puta offem decẽ
que dare eãt iussus. ꝓculdubio lib̾
est quia ph̃roẽ stare indetur quom
mus conditionẽ impleatsiparii re¬
fcit depeculio ci offerit. an abalio i¬
accepta receptum ẽ enim ũt suuspe¬
culiares quo nũmos dando pucia
ad lib̾tatem. siuc ip̃e hr̃oi. siue alii
dare iussus nde quentur. si forte
debeatur peccuma hanc suo ul abhi¬

Expanded text:
causam optinere. plane si condicio hereditatis deficiat, quo casu secundum Iulianum vel libertatem apiscitur, dicendum est statuliberi causam optinere, eo quod non a semetipso, sed a coherede accepisse libertatem crediturgradu pupillo seruus cum libertate substitutus sit, necessarii causam optinet: quae sententia utilitatis causa recepta est et a nonemo eos impediat et sit condicio possibilis.Sed si in heredis persona iussus sit parere condicioni, quid dici debeat? si quidem paruit condicioni, statim liber est etiam inuito herede. quod si non patitur heres pareri puta offert decem, quae dare iussus erat, procul dubio liber est, quia per heredem stare uidetur, quo minus condicionem impleat. et parui refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut seruus peculiares quoque nummos dando perueniat ad libertatem, siue ips‹i› heredi siue alii dare iussus est.Inde quaeritur, si forte debeatur pecunia huic seruo uel ab he
Abbreviated transcription (Latin):
iatur siuc manumititur no pdlat
Isp̃e hortim libti ẜ statulibi cius amñ
prius suus mañcissitur nisi adital
ibuno crinstitutis hrditate c̃ẽtemi
ant̾ aditione siuc tradetur siue usu¬
cipictur siuc manumittit spes statu¬
te lib̾titis int̾aidit s isi impubis lib

Expanded text:
iatur, siue manumittatur, non perdat spem orcini liberti. sed statuliberi causam non prius seruus nanciscitur nisi adita uel ab uno ex institutis hereditate: ceterum ante aditionem siue tradetur siue usucapietur siue manumittetur, spes statutae libertatis intercidit.Sed si impuberis tab
Abbreviated transcription (Latin):
tas fuo iti ascͥpta.anuinopupillo
pꝰ aditionẽ indelicet b̾rditatis i¬
plus sc̃psit iuli. anus ⁊ silegatus sit
suus ibhr̃de pr̃is lib̾ẽe uissus. inpu¬
pillanb tibulis preuale lib̾tatis dõa¬

Expanded text:
tas seruo sit adscripta, an uiuo pupillo, post aditionem uidelicet hereditatis p.Plus scripsit Iulianus et si legatus sit seruus ab herede patris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praeuale
Abbreviated transcription (Latin):
sidum de. adcundam hiditite deli¬
Uat. idcm dicendum e̾ si postea cos¬
nouit sc hrdem institutum q̃ amia
ancilla pepit. ꝓlacet hoc quom cisu sb̾¬
ueniendum ẽẽ ħ tñ casu ip̃e manu¬
mitte debebit. non matri trad̾e ẜ sidi¬
recto lib̾tas dati fuit ancillea corali¬
quid cuenit. quem. iomodum nati
subuenictur. nam ibi quide petitur
fidei comissa libtas. ipretor paniulis
subucnit.cum ũon dirccto libtis daĩ.
non petitur ss ⁊ hoc cisu puto nato sub¬
ueniendum ẽẽ ut aditus pretor inrẽ
matri decemat actione̾ exc̃plo fidi¬
ti sunt inpinuilis aut̾ nulla depre¬
cõdicllos reli quero uale uolo. si
quis michi ex paula que ntor mei
fuit.intra decẽ menses natus nata¬
uecrit. ex scmisse hr̃des sũpto. gauis
lum fidci hrdum comitto ut cum. ad
pubtatem libi mei pucnit manum¬
ittant /deinde nouissima parte ita

Expanded text:
ditate deliberat, idem dictum est. et si postea cognouit se heredem institutum, quam ancilla peperit, placet hoc quoque casu subueniendum esse: hoc tamen casu ipse manumittere debebit, non matri tradere.Sed si directo libertas data fuerit ancillae et horum aliquid euenerit, quemadmodum natis subuenietur? nam ibi quidem petitur fideicommissa libertas et praetor paruulis subuenit: cum uero directo libertas datur, non petitur. sed etiam hoc casu puto nato subueniendum esse, ut aditus praetor in rem matri decernat actionem exemplo fideiti sunt: in paruulis autem nulla deprecodicillos reliquero, ualere uolo. si quis mihi ex Paula, quae uxor mea fuit, intra decem menses natus nataue erit, ex semisse heredes sunto.Gaius fidei heredum committo, ut, cum ad pubertatem liberi mei peruenerint, manumitta‹n›t'. deinde nouissima parte ita
Abbreviated transcription (Latin):
tinum ficrignoos aut quilatitaut
cohidibꝰ aquib redimende parte
eẽnt. utilem actionẽ co nomine da¬
ri deberesul ⁊ familie herciscunde iu¬
dicio recte cos acturos. Mrtianu.¬
sultus putabat. nouissimam scͥpt᷑n.
uale. siue lib̾tas sit. siuc legatum.
quia cum libtatẽ datam postea p¬
liccat ad imia ꝑlegatum constat
posse adimi s si mobscuro sit qua
mente prlibtatem legauit eundẽ
suum. anobscuro libtatem p̾uale.¬

Expanded text:
i: in eos autem qui latitaverint coheredibus, a quibus redimendae partes essent, utilem actionem eo nomine dari debere vel etiam familiae erciscundae iudicio recte eos acturos. Marciansultus putabat nouissimam scripturam ualere, siue libertas sit siue legatum, quia, cum libertatem datam postea placeat adimi, et per legatum constat posse adimi: sed si in obscuro sit, qua mente post libertatem legauit eundem seruum, in obscuro libertatem prae
Abbreviated transcription (Latin):
num quis idgatus fu̾it manumit¬
tr cum ci peccuma certa logata eẽt
litemat cum ⁊ manumittat ⁊ dñ
nolit cum uend̾e. legatũ retinet ex
uoluntate defuncti cuipfidei co¬
missum lib̾tas debetur. liben quo¬
dam m̃o loco ẽ. ⁊statuliben locum
obtinet uel eo magis ꝙ necinaliũ
tñsferendus e̾. ut aut lib̾tas cũis ĩ¬
pediatur aut inxapronor gramio¬
ra cxpiatui. senatus consulto da¬
supmimo cuitum ẽ. ut si exiusta
ciusa absit absit qui fidei comissã¬

Expanded text:
anumittere, cum ei pecunia certa legata esset, ut emat eum et manumittat, et dominus nolit eum uendere, legatum retinet ex uoluntate defuncti.Cui per fideicommissum libertas debetur, liberi quodammodo loco est, et statuliberi locum optinet uel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum grauiora experiatur.Senatus consulto Dasumiano cautum est, ut, si ex iusta causa absit
Abbreviated transcription (Latin):
te cum habi. diuus pius ipsit cp̃¬
tor quoꝙ utimanumittat codem
scatus consulto exp̾ssum ẽ. ⁊ presc̃s
cobr̃s pinde manumittat. atq sitri
rogatus manumittẽ. cundẽ princi¬
pe̾m repsisse. itlatum q̃s si matrim¬
omi causa quis manumitte rogatꝰ
ẽnonẽ cogendus cam uxorẽ duc̃e
s suficit fidci comissa lib̾tis.  Ip̃.¬
Dstta quam acreditore alienati sũt
Eui quib fidei comissa libtas ad sc̃p¬
moram̃ fecit.si int̾ea enixa fu̾it. cõ¬
stitutum ẽ. huius mõi partum libũ
nascis i quidẽ ingenũ nasass sunt
constitutiones quibcauetur. statĩ
exquo libtas debi ceperit. ingenuũ
nasꝗ ⁊ħ magis ẽ sine dubio sequed̃
is qui cam d offene debeatrisinod
debita lib̾tate fidei comissa ancilla pe¬
pit. studio tñ hr̃ois fu̾it effectũ. ut
nondum lib̾tas deb̾eturul utiꝙ ta¬
rdius adiit h̃rditatem. ut quinati
sunt ccancilla sui cius fiant placet
manumittendosic tradi matn opor¬
te. ut ab ea manumitt̾erit. ut libti po¬

Expanded text:
 diuus Pius rescripsit.Emptor quoque ut manumittat, eodem senatus consulto expressum est.Et praesens coheres perinde manumittat, atque si trrogatus manumittere, eundem principem rescripsisse relatum est.Sed si matrimonii causa quis manumittere rogatus est, non est cogendus eam uxorem ducere, sed sufficit fideicommissa libertas. steaquam a creditore alienati sunt serui, quibus fideicommissa libertas adscripmoram fecerit, si interea enixa fuerit, constitutum est huiusmodi partum liberum nasci et quidem ingenuum. sed sunt constitutiones, quibus cauetur statim ex quo libertas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, is qui eam debet offerre debeat. Sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, veluti quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla servi eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti po
Abbreviated transcription (Latin):
ec causa fidci comissi manumissus
cẽt ab ee autem his intelligitur q a
tribunali ab c̃siqui ad̾ hrdib tm̃
consulto. ut quicũꝙ ficei comissã
libtatez deb. ex qͥcumq causapro

Expanded text:
ex causa fideicommissi manumissus esset. Abesse autem is intellegitur, qui a tribunali abest. Et quia de heredibus consulto, ut quicumque fideicommissam libertatem ex quacumque causa pro
Abbreviated transcription (Latin):
ul quim locum eiuus successit pr̃are
noluit lib̾tatt̃ conpellendisunt am¬
plius. si mat̾ aut nollet sibi filium tri¬
di. aut mitr natura ẽe dediss. ñ abre
ẽ dice nichilominus ita natis abh̾. de

Expanded text:
uel qui in eius locum successit praestare noluit libertatem, compellendi sunt: amplius si mater aut nollet sibi filium tradi aut in rerum natura esse desisset, non ab re est dicere, nihilo minus ita natis ab herede
Abbreviated transcription (Latin):
do uideiceris inquo res moue¬
tes fu̾unt. cum nͥc int̾licto
unde in restitueit debeas. non
solum possõnem soli s ⁊ca que
ibifuunt quͣ quam egomora
fecero quominus interdictote
conuenirẽ. sub tc̃tis tñ mortali¬
tate fuis ant peccorib aliis ue re¬
b casu int̾cedentibr̃tuum tñ
honus nichominus ineis restitu¬
Eendis ẽẽ quia cx ip̃o tpr̃e delicti

Expanded text:
do ui deieceris, in quo res mouentes fuerunt, cum mihi interdicto unde ui restituere debeas non solum possessionem soli, sed et ea quae ibi fuerunt, quamquam ego moram fecero, quo minus interdicto te conuenirem, subtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliisue rebus casu intercidentibus tuum tamen onus nihilo minus in eis restituendis esse, quia ex ipso tempore delicti
Abbreviated transcription (Latin):
dum tencbitur. siue ꝓ parte
codem modo. quo cẽteri cobꝰ̾¬
des euis obligabiturꝵiquauiꝰ
conuenisse indeatur. ne aba¬
lio hĩte qua aticio petctur.
tñ mutile pactum comientũ.:
cohidib cuis crit. Dͥ sibĩ aut
filio suo dar stipulatur ma¬
infeste psonam filii in hoc co¬
plectitur. ut cirecte soluatur.
libet. an sibi aut filio suo. quis
stipulctur quare ul manete
inpotaͣte. ułema ncipato filio
recte soluitur/neꝙ adrẽ ꝑtin¬
latur.sibi. ac quiretquiacon¬
mĩcta sua ꝑsona stipulator eff¬
icity noñ ac quirende oblig¬
atione gr̾a. s solutioni gra
psonam̃ filii adhibuisse in¬
telligatur ꝙ si soli filio suo.
qui inpotestate sua sit. quis
scipulitu s sit non rocte filio
soluctur. quia filu ꝑsona obli¬
goni magis qua solutiom
applicatur ¶Sͥ ita stipulatur
decem quo aduiuam uarespo¬
des cõnfestim decem rocte dai
cti comenti sũmouendus ẽ
na stipulatore idegisse. ne his¬

Expanded text:
dum tenebitur, sive pro parte, eodem modo, quo ceteri coheredes eius, obligabitur. et quamvis convenisse videatur, ne ab alio herede quam a Titio peteretur, tamen inutile pactum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvatur: libet, an sibi aut filio suo quis stipuletur: quare vel manenti in potestate vel emancipato filio recte solvitur. neque ad rem pertinelatur, sibi adquirit, quia coniuncta sua persona stipulator efficit, ut non adquirendae obligationis gratia, sed solutionis causa personam filii adprehendisse intellegatur. Quod si soli filio suo, qui in potestate sua sit, dari quis stipulatus sit, non recte filio soluetur, quia filii persona obligationi magis quam solutioni applicatur. Qui ita stipulatur: 'decem, quoad uiuam, dari spondes?', confestim decem recte dari cti conuenti summouendus est: nam stipulatorem id egisse, ne h
Abbreviated transcription (Latin):
partib itliquid. ncc̃e ẽ utriq
partem dimidiã stichi ⁊ paph¬
lidebi sr suder duos homines
stipulatus fuisset: singuli hõie
dꝑarstipulatio. similis ẽ his sti¬
pulationib inquibgña con¬
prchenduntur udco diuisio
cius stipulonis. nõ in partes oꝑa

Expanded text:
partibus reliquit, necesse est utrique partem dimidiam Stichi et Pamphili deberi: si idem duos homines stipulatus fuisset, singuli homineerarum stipulatio similis est his stipulationibus, in quibus genera comprehenduntur: et ideo divisio eius stipulationis non in parte
Abbreviated transcription (Latin):
Umquiita stipulatur michi ⁊
ticio decc̃ dare spondes. iusimi¬
lius ẽ sempuna decẽ comunit
sibi ⁊ ticio stipulari sicuti qui
legat ticio ⁊ sempnio .x. nõ ã
intelligitur. qu̾a imadecẽ
comunit̾ duob legart.⁊ .e.
⁊ ticium hr̃oem tuum decem

Expanded text:
um, qui ita stipulatur: "mihi et Titio decem dare spondes?" vero similius est semper una decem communiter sibi et Titio stipulari, sicuti qui legat Titio et Sempronio, non aliud intellegitur quam una decem communiter duobus legare. "Te et Titium heredem
Abbreviated transcription (Latin):
qui urorẽ dep̾hensã in adulu̾o
occidit diuꝰ pius lemorẽ peniã
rroganda esse rescupsit et hu¬
miliort̃ leco positũ. in exilium
ipctuũ dari uuissit in aliq̃ dig

Expanded text:
qui uxorem deprehensam in adulterio occidit, diuus Pius leuiorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exilium perpetuum dari iussit, in aliqua dig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ precib petcti
utendum concedit.
tamduꝙͣ du. isqui concessit
patitur ꝙ gerius libalitatis
eriuire geñtium decenditridi¬
stat adonatione. cꝙ qui dõr
sic dit ne recipiat qui preca¬
no concedit. sic dat quasi tũc
recepturus. qum sibi libuit p̾¬
canium soluctẽ simile como¬
dato.nam ⁊quicomodat reni¬

Expanded text:
 precibus petenti utendum conceditur tamdiu, quamdiu is qui concessit patitur. Quod genus liberalitatis ex iure gentium descendit. Et distat a donatione eo, quod qui donat, sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit, sic dat quasi tunc recepturus, cum sibi libuerit precarium solvere. Et est simile commodato: nam et qui commodat re
Abbreviated transcription (Latin):
ad solucdum dindisyt. s ipro¬
rogandi sires ctigatssi qui tñ
ꝓcontumatiam magis quam
qr non possint ctplicart peccu¬
niam differant iolutionem
pignorib captis compellendi
sunt. idsatisfacienoum. exfor¬
ma quamcassio y consuli.
diuus pius in hec ũcrba Rpsit.
hii qui fatebuntur debe. aut ex
it iudicata ncc̃e hebũt rectle.
sufficere ꝓfacultate cuiusqi
indebitur. cor qui intͣ dicm.l
abmitio ditum. ulexea causa
postea pio rogatum sibi non
dedcrint pignora capieaꝙ si
intͣ duos incpsos non solu̾it
uendantursiquid exprecus
suꝑ sit redlatur ei cuuis pign¬
ora uenditacant.

Expanded text:
ad solvendum dandi sunt, sed et prorogandi, si res exigat: si qui tamen per contumaciam magis, quam quia non possint explicare pecuniam, differant solutionem, pignoribus captis compellendi sunt ad satisfaciendum ex forma, quam Cassio proconsuli divus Pius in haec verba rescripsit: "His, qui fatebuntur debere aut ex re iudicata necesse habebunt reddere, sufficere pro facultate cuiusque videbitur: eorum, qui intra diem vel ab initio datum vel ex ea causa postea prorogatum sibi non reddiderint, pignora capi eaque, si intra duos menses non soluerint, uendantur: si quid ex pretiis supersit, reddatur ei, cuius pignora uendita erant
Abbreviated transcription (Latin):
suc fructũ de ĩscriptoe nõis sin opi¬
bus.siqua fectrit cape ꝑ iudiã
nõ ꝓhilxtur. Euratores oper cu
it. qͣseꝰ ergo ⁊ quis. ⁊ ci obstricto
est. estimatõ presidis ꝓmĩcic est. nͨ
ciuis nõic cuiꝰ lib̾alitatt ops obstr

Expanded text:
um de inscriptione nominis sui operibus, si qua fecerit, capere per invidiam non prohibetur. Curatores operum cum it. quatenus ergo et quis et cui obstrictus est, aestimatio praesidis provinciae est. Ne eius nomi
Abbreviated transcription (Latin):
genuititẽ pro climare. libosꝙ iudi¬
ciri.senatus consultum factum est
domiciam tẽporib quo catum est.
ut siquisprobass ꝑcollusionem qͥs¬
quam fc̃m. suste homo suus sit ficret
cius fuus. qui detexiss collusione.¬
Dllusionem deteg̾ctur inge¬
nutatis pr sñiam intͣ quinquenni¬
um posse. diuus marcus constituit.
quiquenium aut̃ continuũ utiꝙi
accepiemus. sic ubi planc. ctis cius
cuius retc̃tint collusio diffendam
re tcͣtationem imp̃r pub̾tatis. uł alti
rei suadeat.quinqũenium nõ cum¬
rem dicendum ẽ quinquenniũ
aut non aoꝑficiendum retc̃titio¬

Expanded text:
tem proclamare liberosque iudicari, senatus consultum factum est Domitiani temporibus, quo cautum est, ut, si quis probasset per collusionem quicquam factum, si iste homo seruus sit, fieret eius seruus qui detexisset collusioneConlusionem detegere ingenuitatis post sententiam intra quinquennium posse diuus Marcus constituit. Quinquennium autem continuum utique accipiemus. Sicubi plane aetas eius, cuius retractatur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis uel alterius rei suadeat, quinquennium non currere dicendum est. Quinquennium autem non ad perficiendam retractatio
Abbreviated transcription (Latin):
uestio est. fundus a possone. uł
agro. uł predio quid distet. fimdꝰ
est om̃c quicqd solo tencturag¬
est species fudi ad usũ hõis cõ¬
tatt distat. quicqd cĩ apprchẽdi¬
mus cuiꝰ ꝓprictas ad nos nõ
possone appellamus. posso ergo
nsus est. ager. ꝓprictas loci est.
p̃diũ. utriusq supradce gtñale

Expanded text:
estio est, fundus a possessione uel agro uel praedio quid distet. 'fundus' est omne, quidquid solo teneturad usum hominis comtate distat: quidquid enim adprehendimus, cuius proprietas ad nos non possessionem appellamus: possessio ergo usus, ager proprietas loci est. 'praedium' utriusque supra scriptae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙauctor meus usucapere nõ
potuit. Exfc̃o ppositum ẽ.
quidam cumitm pugnori
dedisset. candẽq distraxiss
cutionem exccptione longe
possõnis uti possit dicebamꝰ
huchrdem qui pignus ab eẽ¬
neo redemit posse exccptõe
uti quia met̃nei locum suec¬
essit no ineo qui pignon
Tord̾at quem ad modum si a¬
mne redimisset.sic deinde h̃¬
ctitiss. ffric.¬

Expanded text:
ere non potuit.Ex facto propositum est quendam, cum rem pignori dedisset, eandem distraxisse cutionem exceptione longae possessionis uti possit. dicebam hunc heredem, qui pignus ab extraneo redemit, posse exceptione uti, quia in extranei locum successit, non in eius qui pignori dederat, quemadmodum si ante redemisset, sic deinde hestitisset. 6 Afric
Abbreviated transcription (Latin):
opere publico q quidã
metallo plectuntur. et me¬
tallo qd̾ em suam dignita¬
temissi quis arborem ncco¬
mor nm ercid̾it. nam et
ł̾ ros uendicatur etͣ ordĩc
nõ leui pena/ idarco ꝙ loe
arbores colligant ageres
inlocicos ꝑ quos incrriñ¬
ta ul dispensantur. et coħ¬
centur. ⁊ dimmnitõnes atq
cobcentur. ¶Chomata eti¬
am etdia copi qui inaggi¬
ibus finit plecti efficicintur

Expanded text:
opere publico, alii autem metallo plectuntur, et metallo quidem secundum suam dignitatem. si quis arborem sycaminonem exciderit, nam et haec res vindicatur extra ordinem non levi poena, idcirco quod hae arbores colligunt aggeres Niloticos, per quos incrementa Nili dispensantur et coercentur. et deminutiones aeque coercentur: chomata etiam et diacopi, qui in aggeribus fiunt, plecti efficiunt eos
Abbreviated transcription (Latin):
Dn qͣsu põ mix pupillo acqui¬
rat n enm acquirit. s ut uti¬
lis accio exstipulatu pupillo
detur cauetur autc̃ pupillo
hac stipulatione ꝑ satudatiõr.

Expanded text:
n quasi ipso iure pupillo adquirat neque enim adquirit, sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur. Cauetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem.
Abbreviated transcription (Latin):
buisse dicetur. mcũ iudiciũ
dabo ⁊tem si quid aliũ fcm cẽ
dicctur. enuisa cognita iudi¬
ciũ dabossi quis sic fec̾it in¬
iuriam suo. ut dño fricet.
⁊deo dñm ĩniriarũ age̾
posse.suo noĩesi uo nõ.Id
sigillationẽ dñi id fecit. ip̃i
ẜuo fcã ĩuiria inułta a p̾to¬
re relinqui nõ debint man¬

Expanded text:
uisse dicetur, in eum iudicium dabo. item si quid aliud factum esse dicetur, causa cognita iudicium dabo'.Si quis sic fecit iniuriam seruo, ut domino faceret, uideo dominum iniuriarum agere posse suo nomine: si uero non ad suggillationem domini id fecit, ipsi seruo facta iniuria inulta a praetore relinqui non debuit. max
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ꝓinde ꝙcũq quis frcit
uł dix̾it. ut alpũ infamcran
actio ĩuiriar ¶ħ aut fere sũt
quead in famiam alicuio
funt ut puta ad iniudiqs
alicuiꝰ. uote. lugrubi utit
aut q̃lida. aut si barbã di¬
mittat. uł capillos sũmit¬
tat. aut si cirm̃ conscribat
uł ꝓponat. uł cantet aliqͥd
ꝙ pudorem alicuiꝰ ledat
ꝙait p̾tor si quis adilia

Expanded text:
 quis fecerit uel dixerit, ut alium infamet, erit actio iniuriarum. haec autem fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueste lugubri utitur aut squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius laedat.Quod ait praetor: 'si quis aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ comites utiq et pedagõ¬
gi cñit. abdiisse iudetur.
ut labeo ait. no qui abdnõe
comitem cepit s qui ꝑfocit
ut comos cũ ca nõ cẽt abd¬
lraisse aũt. nõ tãtũ is indet̾¬

Expanded text:
inter comites utique et paedagogi erunt.Abduxisse uidetur, ut Labeo ait, non qui abducere comitem coepit, sed qui perfecit, ut comes cum eo non esset.Abduxisse autem non ta
Abbreviated transcription (Latin):
niriaꝵ actio est uł eiuus ad¬
uisus quẽ agitur. ut etiam
nire ipa qualitate inuine
non audiat cũ qui agit.¬
¶Si quis libello dato. uł pͥu¬
cipi uł alicui. famã aliauꝰ
ĩscccitus fũit. iniuriaꝵ ait
agendꝰ. pap̾. ait̾ idemait. eũ
qui cucntũ siñe. uelud datu¬
m pociũam uendidit. fustibꝰ
ap̾side obhoc castigitur
utiq nũt apparet. hũc iuin¬
am ei fecisse. cuiꝰ sin̾ã uendi¬
Si quis bona alicuiꝰ ł rem u

Expanded text:
niuriarum actionem uel eius aduersus quem agitur uel etiam in re ipsa, in qualitate iniuriae, non audiat eum qui agit.Si quis libello dato uel principi uel ali cui famam alienam insectatus fuerit, iniuriarum erit agendum: Papinianus ait. Idem ait eum, qui eventum sententiae velut daturus pecuniam vendidit, fustibus a praeside ob hoc castigatum utique autem apparet hunc iniuriam ei fecisse, cuius sentSi quis bona alicuius vel rem u
Abbreviated transcription (Latin):
qui tiatus freq̃nt nscquit᷑¬
s Assioua et cĩ ficãncia quasi
pbet nõ nullam ĩ famĩa me¬
colludendi. si quis officui
honeste. faciendi grã id fic̾.
statim inecc̾m incidit. S qui
ꝯtra bonos mores hec facit.¬

Expanded text:
itus frequenter sequitur: adsiduo enim frequentia quasi praebet nonnullam infamiam.Mecolludendi, si quis officii honeste faciendi gratia id facit, statim in edictum in‹cid›it, sed qui contra bonos mores hoc facit.
Abbreviated transcription (Latin):
qm ea cmsa nõcedit in nu
urorem ꝯtra senatus ꝯsu¬
itum nec matrimoniũẽ
ħ est põt adultii accnsari
qui tutor uł curator fuit et
rem. non apre deponsatir
uł cestinatm uł testamẽ¬
to denominatam. ul.
mune crimen adu̾sꝰ duos
suns intemptari põt.¬
aduiteriu ue cum auena
matre. fał ułcum masculo
adulter punitur applsoe
domus hĩtationem qͦq̃ si¬
gnificari palam est.  ip̃.
binsset. tenctur s et si qͥs
prum fien prebuiss conp¬
hendi d s si indomu¬
soluci fuerint ꝯuel̃re ad
tractandum de adulteno
et si eoloco no fu̾it adini¬
ssum. uerũptũ undetur is
domu suam ut strupru

Expanded text:
quoniam ea causa non cedit in numuxorem contra senatus consultum, nec matrimonium est hoc et potest adulterii accusari, qui tutor uel curator fuit et rem non a patre desponsam uel destinatam uel testamento denominatam. 8 Inmune crimen aduersus duos simul intentari potadulteriumue cum aliena matre familias uel cum masculo adulter punitur.Appellatione domus habitationem quoque significari palam est. 10 Ulpbuisset, tenetur.Sed et si quis prum fieri praebuisset, comprehendi dsoliti fuerint conuenire ad tractandum de adulterio, etsi eo loci nihil fuerit admissum, uerum tamen uidetur is domum suam, ut stupru
Abbreviated transcription (Latin):
so dare iusso sit an curatori dã¬
do lib̾ccur. et suige alicui fund̾
legatum. si dedisset pupillo am¬
osoueet sciendum ost in omĩbꝰ
istis casib tutori quidẽ. uł cura
tori utilit̾ diftrrisipĩ aũt. id cst
furioso uł pupillo. nõ rocte p¬
soluu nẽdatio ex illorũ in beci¬
llitate percat. nec enmm c hec ogit
testator. ut quoquo modo ẽct
nticio obligatus noxe dedisti.
poc̾it is cui ꝯdẽpnatꝰ es tocum
ag̾e iudĩcatis noc erpectabimꝰ
ut creditor unieat ssz si ususfĩt

Expanded text:
so dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupilloso dare iussus sit, an curatori danosoue. et sciendum est in omnibus do liberetur? et finge alicui fundum tori utiliter dependi, ipsis autem, id est furioso uel pupillo, non recte persolui, ne datio ex illorum inbecillitate pereat: nec enim hoc egit testator, ut, quoquo modo esset Titio obligatus, noxae dedisti, poterit is, cui condemnatus es, tecum agere iudicati, nec exspectabimus, ut creditor euincat. sed
Abbreviated transcription (Latin):
men.ripam uecius im xit. Rͣ.¬
mitt̾e quo alit̾ aquafluat. ꝙͣ
priore estate fluxit ueto. ¶
int̾dicto prospexit pretor. ne
deriuationeib minus conce

Expanded text:
men ripamue eius immittere, quo aliter aqua fluat, quam priore aestate fluxit, ueto'.Hoc interdicto prospexit praetor, ne deriuationibus minus conce
Abbreviated transcription (Latin):
cor pot qiis defend̾e ħ̃ esse no cõ¬
trana. quid igitur est. melius:
statuctar in absentes. pecciuan¬
as quide penas. uel eas que crti¬
matõm ꝯtinguntisi scpuis ad¬
moniti ꝑ ꝯtumaciã desint. statu¬
⁊̃ posse et usq ad ielegationẽ pt¬
finss. puta in metallum uł ca¬
pitis penam. non ẽc absentibu
urogandamsmi accãtorem aut̃
absentem. no nuꝙͣ grauius sta¬
tucndũ. ꝙͣ tmpilliam senatus
consulti pena irrogati dicẽoũ
est. ¶ Refert et in maioribus ded¬
lictis consulto aliquid admitꝰ¬

Expanded text:
otest quis defendere haec non esse contraria. quid igitur est? melius statuetur in absentes pecuniarias quidem poenas uel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad relegationem prfuisset, puta in metall‹um› uel capitis poenam, non esse absentibus irrogandam.In accusatorem autem absentem nonnumquam grauius statuendum, quam Turpilliani senatus consulti poena irrogatur, dicendum est. Refert et in maioribus delictis, consulto aliquid admit
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝙ esse puniendos. qui cã diu
coticucrunt q. ꝓ salute principis
hr̃e se diccre iactãt Nec em̃ debeba
tã magnã itmtã din ieticere.¬
Si quos comitũ uł legati sui re¬
os ꝓ consul ĩuenerit. ntrũ pu¬
nue cos debeat an success ori ser¬
uarc queri pot/sz multa crtant
trempla que nõ tr̃ officialiur
suor nec sb se agenciũ uer quap
suos suos pena affecerĩt. quod

Expanded text:
diu conticuerunt, quod pro salute principis habere se dicere iactant? nec enim debebant tam magnam rem tam diu reticere.Si quos comitum uel legati sui reos proconsul inuenerit, utrum punire eos debeat an successori seruare, quaeri potest. sed multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agentium, uerum suos
Abbreviated transcription (Latin):
panaf ẽgo quide et ne qͥo de ca
bent locis int̾dc̃is abstinesa⁊̃ ħ uucᷤ
utimur. ut relegats int̾dictis lo¬
cĩs ñõ exced at sanoquĩ in tẽpore
quidẽ relegato ppetuũ criliũ in

Expanded text:
at. ego quidem et ne quaestio de ea bent locis interdictis abstinere. et hoc iure utimur, ut relegatus interdictis locis non excedat: alioquin in tempus quidem relegato perpetuum exilium, in
Abbreviated transcription (Latin):
¶tatur. an cau et sane in om̃ib
criminibꝰ disticto. ꝓenam aut
iustam dingere debet aut tem
dicat se hre qd̾ principi referat.
salutis ip̾̃iꝰ causa. an irmictẽd̃
sit ad cum indẽdum est.sq̃ sunt
płiq p̾sidũ tã timidi. ut q̃ post
suĩam de co dcãm. penã sustine

Expanded text:
tatur, an casu. et sane in omnibus criminibus distinctio haec poenam aut iustam elicere debet aut tempdicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, videndum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etiam post s