comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra coadunari p̃cipiebat: ad occidentalẽ insule parcẽ cũ orientali classe.⁊ illa re¬
ditia potentioꝵ exqͥrebat. iuolati uiris seuerꝰ ultor. In hoc iusticie in illo fortitu.¬
se crudelẽ inciues. uibidinosum inuirgines. Uerbi grã. Priorisexemplũ pon
Adelux oldꝰ erat qͥddam sui tẽporis comes egregiꝰ. ⁊ a secretis. huic rex iniunx̾at ne¬
gociũ ut elfridã filiã orgari ducis deuenensiũ. q̃ forma sui ocłos relatoꝵ pelle¬
xerat. qͣtinꝰ eam regns aurib comm̃darent. huic inqͣm p̃ceꝑat ut illã iret specu¬
latũ nuptras conciliaturꝰ si u̾itas fame conqͣdraret. Ille uiam scełans. nichilq
p̃ĩ opinionẽ cõꝑiens: celato ap̃ parentes nuncio suis potiꝰ usib puellã applicuit.
Rediens ad regem q̃ suis partib c̃duc̾ent allegat sp̃ei uulgaris ⁊ cotidiane pusi-¬

Expanded text:
ra coadunari praecipiebat; ad occidentalem insulae partem cum orientali classe et illa rera coadunari praecipiebat; ad occidentalem insulae partem cum orientali classe et illa redicia potentiorum exquirebat, violati juris severus ultor: in hoc justitiae, in illo fortituse crudelem in cives, libidinosum in virgines. Verbi gratia prioris exemplum ponunt: Athelwoldus erat quidam, sui temporis comes egregius 253 et a secretis; huic rex injunxerat negotium, ut Elfridam filiam Orgari ducis Devenensium, quae forma sui oculos relatorum pellexerat quatenus eam regiis auribus commendarent,--huic, inquam, praeceperat ut illam iret speculatum, nuptias conciliaturus si veritas famae conquadraret. Ille viam celerans, nihilque praeter opinionem comperiens, celato apud parentes nuntio, suis potius usibus puellam applicuit. Rediens ad regem, quae suis partibus conducerent, allegat speciei vulgaris et quotidianae pusi
Abbreviated transcription (Latin):
ludibundũ dixisse. Mirũ uidĩ tã uili omuntioni tot ꝓuincias subici. Iq a qͦ¬
dam mimo sinistͣ aure acceptũ. ⁊ edgaro pͦmodũ sollenni c̃uitio in os obiec̾tũ.
At ille re siuis celata kin&adiũ qͣsi magni misterii consultandi. gr̃a accersut
longeq insiluã seducto unum ex duobͦ qs secũ attulerat. ensib tͣdidit. & nc̃ ĩ¬
quit licebit uirestuas exꝑiare. cum soli simꝰ. Iam enĩ faxo ut appareat qͥs alt̾i
m̾ito supponidebeat. Tu qͦ ne pedẽ referas: qum mecũ rem uentiles. turpe enĩ
regem inc̃uiuio ẽc̃ dicaculũ nec ẽẽ ip̃lio ꝓmptuũ. Confusus ille nec u̾bo mutire
ausus. adpedes domini regis ꝓcidit: simplicis iocisueniam p̃catꝰ.⁊ confestim c̃¬
secutꝰ. I Quid illd̃: omĩ estate em̃sa statim pascali festiuitate naues ꝑoĩa litco¬

Expanded text:
ludibundum dixisse mirum videri tam vili homuncioni tot provincias subjici; idque a quoludibundum dixisse mirum videri tam vili homuncioni tot provincias subjici; idque a quodam mimo sinistra aure acceptum, et Edgaro postmodum solemni convitio in os objectum. At ille, re suis celata, Kinnadium, quasi magni mysterii consultandi gratia, accersiit, longeque in sylvam seducto, unum ex duobus, quos secum attulerat, ensibus tradidit; « et nunc, inquit, licebit vires tuas experiare cum soli simus. Jam enim faxo ut appareat quis alteri merito supponi debeat; tu quoque ne pedem referas quin mecum rem ventiles. Turpe est enim regem in convivio esse dicaculum, nec esse in praelio promptulum. » Confusus ille, nec verbo mutire ausus, ad pedes domini regis procidit, simplicis joci veniam precatus, et confestim consecutus. Quid illud? omni aestate, emensa statim Paschali festivitate, naves per omnia litto
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullũ cuiꝰcũq dignitatis hominẽ. leges elud̾e. impune ꝑmitcẽc. Nemo eiꝰ tp̃r
pͥuatꝰ lat᷑. nemo popłaris p̃do: nisi qui mallet infortunas alienas gͣssari ppͥe ui¬
te dispendio. Quomꝰ enĩ ausus hõiũ p̃t̾iret. qui etiam omĩs gnĩs feras sangͥnis
auidas exregno ext̾iminare cogitarit. Iudualoq regi Walensiũ edictũ imposiũ
ut sibiquot annis tributũ trecentoꝵ lupoꝵ pensitaret: Qd̾ cũ trib annis feciss
ret̾ea licet ut fert̃ stãture fui̾t ⁊ corpulentie ꝑ exilis tantas uires in illo corpꝰ¬
culo dignatio nature incluserat. ut ultro ad congrediendũ lascesseret. quẽcq
audacẽ noss: hoc maxime timens. ne intali colludio tim̃et᷑. Deniq in qͦdã c̃iuuno
ubi se plerũq fatuorũ dicatitas lib̃ius ostentat. fama ÷ kinxadiũ regẽ scocor.

Expanded text:
ut nullum cujuscunque dignitatis hominem leges eludere impune permitteret. Nemo ejus tempore ut nullum cujuscunque dignitatis hominem leges eludere impune permitteret. Nemo ejus tempore privatus latro, nemo popularis praedo, nisi qui mallet in fortunas alienas grassari propriae vitae dispendio. Quomodo enim ausus hominum praeteriret, qui etiam omnis generis feras sanguinis avidas ex regno exterminare cogitaret, Judvaloque regi Walensium edictum imposuerit ut sibi quotannis tributum trecentorum luporum pensitaret; quod cum tribus annis fecisset, s. § 156. Praeterea licet, ut fertur, staturae fuerit et corpulentiae perexilis, tantas vires in illo corpusculo dignatio naturae incluserat, ut ultro ad congrediendum lacesceret quemcunque audacem nosset; hoc maxime timens, ne in tali colludio timeretur. Denique in quodam convivio, 252 ubi se plerumque fatuorum dicacitas liberius ostentat, fama est Kinnadium regem Scottorum
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ d̾i laͣtbunt ecclam. Sane qd unũ pomũ secutũ ÷ alterũ. ita ut excolusione
scdi inpriꝰ uidet᷑ uox sonuisse. Wel is the. hoc innuit. qđ exte qui mͦ arboris to¬
tam inumbras angliam. duo ꝓcedent filiĩ. fãctores sccdi: extinguent pͥmũ. Tc̃
nat: qđ gentes aquilonales q̃ num̾osiores sunt qͣm angli. Angliam p mortẽ tuam
impetent.⁊ qͣmins crebro cõpatͥotarũ aduentu. rumas fuas fuppleant: nunqͣ he
anguluta mundi pocert̃ implere. Quim pociꝰ angli nr̃i cũ maxime uitti uidebãt᷑.
eas erpellent eritq sub suo ⁊ di arbitͥo usq ad p̃finitũ tempꝰ axpo.
uiꝰ uaticinii uitatem lectio post̾ior patefec̃. Considarigͦ debet parentis : ꝓlis du¬
bitata scitas: qd alt̾ uid̾ic enigma uigilans sine obstaculo ⁊alt̾a solu̾it ꝓblema
delonge porrecto ꝓpħie ocło. Sc̃itatiq morũ communicabat scu̾itatis animosicas.

Expanded text:
contra Dei latrabunt ecclesiam. Sane quod unum pomum secutum est alterum, ita ut ex collisione contra Dei latrabunt ecclesiam. Sane quod unum pomum secutum est alterum, ita ut ex collisione secundi in prius videretur vox sonuisse « Wel his the! » hoc innuit, quod ex te, qui modo arboris totam inumbras Angliam, duo procedent filii; fautores secundi extinguent primum: tunc nat, quod gentes aquilonales, quae numerosiores sunt quam Angli, Angliam post mortem tuam impetent; et, quamvis crebro compatriotarum adventu ruinas suas suppleant, nunquam hunc angulum mundi poterunt implere, quin potius Angli nostri, cum maxime victi videbuntur, eas expelleus vaticinii veritatem lectio posterior patefaciet. Considerari ergo debet parentis et prolis indubitata sanctitas, quod alter viderit aenigma vigilans sine obstaculo, et altera solverit problema de longe porrecto prophetiae oculo; sanctitatique morum communicabat severitatis animositas
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ obtinẽ pot̾at. qͥn urceolus uacuus rececdet. itm̃q qͣsi supbo gestu uictor uri
mpetẽt. Domũ itaq regressus. ut dic̃ psalmista. exercitabat᷑ ⁊scopebat sp̃m meũ
qui noss enignata inspiratione sua patefacẽ. Quo ammonitu retulit ille mesticiã
⁊ soluit inotia curas. consciꝰ mat̾ne scit̾atis cui sołet d̾s multa reuelare. Erat ea
risq mulierib ⁊ leno soluendi pudoris. illi erat suppellex munificentie ut qͣm lib
oꝑosamuestẽ conspecto statĩ largiret᷑ pauꝑi. Sp̃em corꝑis ⁊arcficiũ animũ inea
liuoi qͦs laudaret: cũ nicħ rep̃hendẽ poss. hec gͥ intimis medullis uaticimũ ẽbi¬
bens. pꝰtero mane filio dixit. Latratꝰ catuloꝵ quẽ matre quiescente dedere signisi¬
cat. qđ pꝰ obitũ tuũ quiescentib illis qui mͦ ualent ⁊ uiuunt. ñ dũ nati nebulones

Expanded text:
uam id obtinere potuit, quin urceolus vacuus recederet, iterumque quasi superbo gestu victouam id obtinere potuit, quin urceolus vacuus recederet, iterumque quasi superbo gestu victoimpeteret. Domum itaque regressus, ut dicit psalmista, exercitabatur, et scopebat spiritum squi posset aenigmata inspiratione sua patefacere. Quo admonitu retudit ille moestitiam, et solvit in otio curas, conscius maternae sanctitatis, cui soleret Deus multa revelare. Erat ea risque mulieribus est leno solvendi pudoris, illi erat supellex munificentiae, ut quamlibet operosam vestem conspecto statim largiretur pauperi. Speciem corporis et artificium manuum in ea livor quoque laudaret, cum nihil reprehendere posset. Haec igitur, intimis medullis vaticinium combibens, postero mane filio dixit: « Latratus catulorum, quem matre quiescente dedere, significat quod post obitum tuum, quiescentibus illis qui modo valent et vivunt, nondum nati nebulones
Abbreviated transcription (Latin):
saluatica stratꝰ ubi penduliꝰ ꝑcircuitũ rami faliatã effecant cam̾am. Lassitudme
itaq suadente rilius subt̃ scatebris loqͣtib fuens soporẽ inuitabat: cũ canis
femma cui ferarũ tura uestigia in sequi. p̃gnans ⁊ iuxta pedes accubans doi¬
mitantẽ ext̾ruit. Namq matre cacente catulialuo inclusi latratꝰ multiformnes & so¬
noros red didere. qͣdam nimirũ sui carceris gaudio incitati. hoc monstro actonitꝰ
dum adcacum̃ arboris ocłos intendit. uidit poma unũ ⁊ altm de lapsa infiuu¬
ũ q uoꝵ collisione bullis aqͣtib int̃ se crispantib uox articłata insonuit: U e¬
isthe. id ÷ bene ÷ tͥ. Nec multopꝰ undar uolummib agentib. urceoł suꝑ aqͣm
apparuit:⁊ pꝰ urcolũ urceus exundans aqua. Nam alt̃ uacuus erat. Et qͣmuis cir¬
bro gurgitis inpulsu maior minorẽ urgeret. ut scł aqͣs suas in illũ in handet: nqͣm¬

Expanded text:
silvatica stratus, ubi penduli per circuitum rami foliatam effecerant cameram. Lassitudine silvatica stratus, ubi penduli per circuitum rami foliatam effecerant cameram. Lassitudine itaque suadente, rivus subter scatebris loquacibus fluens soporem invitabat: cum canis femina, cui cura ferarum vestigia insequi, praegnans, et juxta pedes accubans, dormitantem exterruit; namque, matre tacente, catuli alvo inclusi latratus multiformes et sonoros reddidere, quodam nimirum sui carceris gaudio incitati. Hoc monstro attonitus, dum ad cacumen arboris oculos intendit, videt poma, unum et alterum, delapsa in fluvium; quorum collisione bullis aquatilibus inter se crispantibus, vox articulata insonuit, « te, id est bene est tibi. Non multo post undarum voluminibus agentibus, urceolus super aquam apparuit, et post urceolum urceus exundans aqua: nam alter prior vacuus erat, et quamvis crebro gurgitis impulsu major minorem urgeret, ut scilicet aquas suas in illum infunderet: nunq
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i eiusq. enu eokoc. semꝑ uirginis mꝯarie. nec ñ apłorũ pec̾ ⁊ pauli
aldelmiq almi p̃sulis honorem particulã t̾re. ⁊ nominat t̾rã cũ pͣcis⁊ siliuᷤ.
munifica lib̾alitate restitui. ħ ap̃dictis accõmodata dericis ac̃tentioso iniuste possessa
ne illiꝰ mendosa abeisdẽ me p̃sence conuicta: monastĩali a me reddita: u sui anno dñ¬
te inc̃. decce.lxx.aii. Nterea ñ indecens opinor si qͥddam qͥd̃ ei diuinitꝰ ostensũ.
stilo cõm̃dẽ. Uena̾t in saltĩ uenationis feracẽ utq fit plerũq sociis adinseq̃ndas te.
ias ꝑdeuia disꝑsis solus remanserat. Itaq c̃tinuatione cursus ad eg̃ssũ nemoris ꝑ¬
ueniens c̃stitit: sodalis oꝑiens. Nec mora gͣuante nutantia lumina somno pedes
efficit᷑. ut tͣnsatti laborem diei tẽꝑaret medice qͥetis uoluptas. Iacebat gͥ sub mala

Expanded text:
toris nostri <eiusque> theotocos semper uirginis Marie, necnon apostolorum Petri toris nostri <eiusque> theotocos semper uirginis Marie, necnon apostolorum Petri Aldelmique almi praesulis, honorem, particulam terrae, et nominatim terram cum pratis et silvis, munifica liberalitate restitui. Haec a praedictis accommodata clericis a contentioso injuste possessa ene illius mendosa ab eisdem me praesente convicta, monasteriali a me reddita est usui, anno Dprimo. » § 154. Interea non indecens opinor si quiddam, quod ei divinitus ostensum est, stylo commendem. Venerat in saltum venationis feracem; utque fit plerumque, sociis ad insequendas feras per devia dispersis, solus remanserat: itaque, continuatione cursus ad egressum nemoris perveniens, constitit, sodales operiens. Nec mora, gravante nutantia lumina somno, pedes efficitur, ut transacti laborem diei temperaret medicae quietis 249 voluptas. Jacebat ergo sub malo
Abbreviated transcription (Latin):
unc ordo monasticꝰ tam dudũ lapsus p̃cipue caput erexit. Unde factũ ÷ ut &̃
monast̾ium nr̃m denuo inpͥstinȩ lib̾tatem euadet. Qđ conuenientiꝰ opinor ipsĩ
seu insulanoꝵ regũ circũhabitantiũ. adeo ut nullꝰ ꝓgenitorũ meoꝵ subiec̾tiõe
largiflua di gr̃a suppetente sullimatꝰ. quid imꝑiimei potissimũ regi regũ dño
darem tanti memor honoris sollerciꝰ sepetͣctaui. Pie gͥ fautx deuocionis ꝑui-¬
gili mec studiositati suꝑna subito insinuauit pietas. queq in regnomeo scã re-¬
staurare monast̾ia. Que uelut musciuis scindulis. cariosisq cabulis tignotenꝰ uisi¬
bilit̾ diruta. sic qd maius : intꝰ a seruitio d̃i ferme uacua fuerant neglecta. Idio¬
us nempecłicis eiectis. nulliꝰ regularis religionis discipline fubiectis pluris in
redincegͣnda opulenta eis fiscaliũ numerũ exhibens sũptꝰ. Quoꝵ unũ noĩe
eluricũ uirũ inom̃ib eccłiasticũ famosissimi constitui custodẽ cenobii. qđ

Expanded text:
ncipatum. » § 152. Tunc ordo monasticus, jamdudum lapsus, praecipue caput erexit: unde factum est ut etiam monasterium nostrum denuo in pristinam libertatem evaderet; quod convenientius opinor ipsiusseu insulanorum regum circumhabitantium, adeo ut nullus progenitorum meorum subjectione, largitlua Dei gratia suppetente, sublimatus; quid imperii mei potissimum Regi regum Domino darem, tanti memor honoris, solertius saepe tractavi. Piae igitur fautrix devotionis pervigili meae studiositati superna subito insinuavit pietas, quaeque in regno meo sancta restaurare monastbiliter diruta, sic, quod maius est, intus a seruitio <Dei> ferme uacua fuerant neglecta. Idiotis nempe clericis eiectis, nullius regularis religionis discipline subiectis, plurimis in redintegranda, opulentos fiscalium munerum eis exhibens sumptus. Quorum unum, nomine Ælfricum, uirum in omnibus ecclesiasticum, famosissimi constitui custodem cenobii quod
Abbreviated transcription (Latin):
id pequũ expugnaũ. Ibi om̃ẽ decꝰ anglie occubut. ibi flos pat̾e tocꝰ emairuit. I nt qͥs
solus pedẽ referens glocestm̃ uenit ut ibi recollectis uirib hostes recenci iuictori aore¬
cossicint putabat agredet᷑. Nec enutoni audatia defuit: quin fugientẽ in seq̃ret. Ioci
cum infestis uguis c̃steti ssent eadmundꝰ singłarẽ priguã petũt ne duo omuincl̃ ꝑ
Ambitionẽ regnandi dot subiectoꝵ sanguine culparent᷑. cũ possent sine dispend̃p
bd eliũ suoꝵ fortunã exꝑiri. Magnã utrilib laude futura qui suo potissimũ e¬
culo tantũ regnũ nancisceret᷑. hec cum enucom renuntiarent᷑: abnuit ꝓrs prõ¬
nuntians ao ie quidẽ exceltẽ s contͣ tam ingentis molis hoĩem corpusclo aiffide¬

Expanded text:
Cnuto regnum expugnavit, ibi omne decus Angliae occubuit, ibi flos patriae totus emarcuit: inter quos Cnuto regnum expugnavit, ibi omne decus Angliae occubuit, ibi flos patriae totus emarcuit: inter quos solus pedem referens, Gloecestram venit, ut ibi recollectis viribus hostes recenti victoria otiosos, sicut putabat, aggrederetur. Nec Cnutoni audacia defuit quin fugientem insequeretur. Ita, cum infestis signis constitissent, Edmundus singularem pugnam petiit, ne duo homunculi propter ambitionem regnandi tot subjectorum sanguine culparentur, cum possent sine dispendio fidelium suorum fortunam experiri. Magnam utrilibet laudem futuram, qui suo potissimum periculo tantum regnum nancisceretur. Haec cum Cnutoni renunciarentur, abnuit prorsus; pronuncians, ani
Abbreviated transcription (Latin):
ge pugnante fugata: p̃occupatoq uado qd suꝑiꝰ nominauibrenford. in¬
signi cede ꝓfligata. Conantem ulteriꝰ tendẽ eadmundũ. ut reliquias p̃do-¬
nũ ꝑseq̃ret᷑ ad int̾nitionẽ: ua fer ille ⁊ pessimꝰ edricꝰ reuocauit. ficto iam¬
dudum anmo ingr̃am reu̾sus. Consilio enim enutonis cum eadmundo e-¬
rat: ut eius meditationes renuntiaret. Ultimꝰ ille dies danis ꝓfecto fuifs:
si ꝑseuerandũ rex putass. S p̃uentꝰ ut dixi susurro ꝓditoris qui hostes
nicħ ultͣ ausuros affirmaret: maturũ sibi exitiũ ⁊anglie toti parauit.
Namq illi data uia fugiendi iterũ in unũ coaluere. orientales anglos bello
infestantes. ipsũqͦ regẽ suppetias ferentẽ ap̃ assandunã cede coegerunt
Auspiciũ fuge fuit ille exconsulto quẽ cociens nominare pudet. Pauci
quigle siue non immemores ⁊ ast̾utꝰs excitantes cuncũ fecãnt: adimũ int̾empti. Ibia

Expanded text:
ge pugnante fugata, praeoccupatoque vado quod superius nominavi Brentford, inge pugnante fugata, praeoccupatoque vado quod superius nominavi Brentford, insigni caede profligata. Conantem ulterius tendere Edmundum, ut reliquias praedonum persequeretur ad internecionem, vafer ille et pessimus Edricus revocavit, ficto jamdudum animo in gratiam reversus; consilio enim Cnutonis cum Edmundo erat, ut ejus meditationes renunciaret. Ultimus ille dies Danis profecto fuisset si perseverandum rex putasset; sed praeventus ut dixi susurro proditoris, qui hostes nihil ultra ausuros affirmaret, maturum sibi exitium et Angliae toti paravit. Namque illi, data via fugiendi, iterum in unum coaluere, Orientales Anglos bello infestantes: ipsum quoque regem, suppetias ferentem, apud Assandunam cedere coegerunt. Auspicium fugae fuit ille ex consulto, quem totiens nominare pudet. Pauci qui gloriae suae non immemores, et alterutros excitantes, cuneum fecerant, ad unum 302 interempti. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
meritos ciues libaret. quos pars hostiũ statim pͦ discessũ suũ incluserat. fos¬
sa etiam urbem qua fluuio tam̃si non alluit᷑ foris totam cinxerat. ml̃ta¬
q uulña fec̃at ⁊ acceꝑat. Itaq audito regis aduentu fugã ꝑꝑna inuadunt
Subsecutꝰ eos euestigio ⁊ tͣnsito uado qͦd brentford dr. uictoriosa stͥͣge deleuit.
Reliqua multitudoq̃ cum cnutone remanserat: eadmundo aliqͣntũ fertato
tpartes suas cõponente lundoniã iterũ t̾ra flumineq obsidet. S ab oppida¬
nis magnanimit̃ pugnantib repulsa iram incollimitaneã merciã effun.¬
dit. uicos ⁊eullas rapinis incendiis reb q depopłans. Opima p̃da ad naues c̃¬
uecta: qͣs manne ĩ amne medeguaia c̃gregau̾at. Nuuiꝰ ille rofensẽ urbẽ
p̃t̾fluens: uiolentꝰ ⁊ rapaci gurgite minax menia pulchra lauat. Inde qͦ re¬

Expanded text:
meritos cives liberaret, quos pars hostium statim post discessum suum incluserat; fosmeritos cives liberaret, quos pars hostium statim post discessum suum incluserat; fossa etiam urbem, 301 qua fluvio Tamensi non alluitur, foris totam cinxerat, multaque vulnera fecerat et acceperat. Itaque, audito regis adventu, fugam per prona invadunt: subsecutus eos e vestigio, et transito vado quod Brentford dicitur, victoriosa strage delevit. Reliqua multitudo, quae cum Cnutone remanserat, Edmundo aliquantulum feriato et partes suas componente, Londoniam iterum terra flumineque obsidet; sed ab oppidanis magnanimiter pugnantibus repulsa, iram in collimitaneam Merciam effundit, vicos et villas rapinis, incendiis, caedibusque depopulans. Opima praeda ad naves convecta quas in amne Medeguaia congregaverat: fluvius ille Rofensem urbem praeterfluens, violentus et rapaci gurgite minax, moenia pulchra lavat. Inde quoque re
Abbreviated transcription (Latin):
ham. danos fugauit dieb rogationũ. Post festũ scĩ ioħis adseorstanũ eisdem
congssus: equis manib discessit. anglis suis initium fuge facientib auctore
edrico qui in parte adu̾sarioꝵ stans. ⁊ gladiũ in manu tenens quẽ inpugna qͦdã
rustico inpigre ceso cruentarat. fugite inquit mi seri fugite. ecce rex ũr hoc ense
occisus est. Fugissent c̃tinuo angli: nisi rex cognita re meditũ q̃ndã collẽ ꝓcedẽt
ablata galea caput suũ cõmilitonib ostentans. Ic qͣntis pot̾at uirib hasti-¬
le ferreum intorq̃ns: inedricũ misit. S abillo p̃uisũ ⁊uitatũ inmilitẽ ꝓpe
stantẽ peccauit: ad eout alt̾m qͦ affig̾et. Mox p̃liũ diremit acieb q̃si excom¬
uentia discedentib: anglis tñ uictoriã pene sꝑantib. Quo fc̃o: & estsaxonũ
conu̾si animi. dñm legitimũ cognouert̃. Ipse lundoniã c̃cendit: ut bene

Expanded text:
ham Danos fugavit diebus Rogationum. Post festum sancti Johannis, ad Seorstanum eisdem ham Danos fugavit diebus Rogationum. Post festum sancti Johannis, ad Seorstanum eisdem congressus, aequis manibus discessit; Anglis suis initium fugae facientibus auctore Edrico, qui in parte adversariorum stans, et gladium in manu tenens, quem in pugna, quodam rustico impigre caeso, cruentarat: « Fugite, inquit, miseri, fugite! ecce rex vester hoc ense occisus est! » Fugissent continuo Angli nisi rex, cognita re, in editum quemdam collem procederet, ablata galea caput suum commilitonibus ostentans. Tunc, quantis poterat viribus hastile ferreum intorquens, in Edricum misit; sed ab illo praevisum et vitatum, in militem prope stantem peccavit, adeo ut alterum quoque affigeret. Nox praelium diremit, aciebus quasi ex conniventia discedentibus, Anglis tamen victoriam pene sperantibus; quo facto, West-Saxonum conversi animi dominum legitimum cognoverunt. Ipse Londoniam contendit, ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
Na com̃oatis Uestisaxonib ⁊ mrtio parte q̃n subiecerat oucib suisc ipso
innorthamhumbros ꝓfectꝰ. de popłatione locoꝵ huthredũ aosua defensanda redire co¬
egit. Itaq licet se dedidiss. Garbarica leuitate uissus ÷ iugulari. Comitatꝰ eiꝰ datꝰ iricio:
quẽ postea equas s partes uendicantẽ enuto abanglia expulit. Ita subiectisom̃ib: ead¬
mundũ ꝑsemetra fugitantẽ ñ priꝰ ꝑsequi destitit: qͣm lundoniã ad patrẽ ꝑuenisse
cognoscẽt. Iuncusq pͦ pascha quieutc: ut cumomnib copiis urbẽ adoriret᷑. S p̃¬
uenit conatũ eiꝰ. morsethelredi. Nam initio qͣdragesime die scĩ gregoriĩ animã
laborib ⁊ miseriis natam efflauit. Iacet ap̃ sc̃m paulũ lundonie. Oppidani
eadmundũ inregem c̃clamant. Ipse mox c̃gregato exercitu ap̃ pennã gilinge-¬

Expanded text:
nam commendatis West-Saxonibus, et Merciorum parte quam subjecerat, ducibus suis, ipse, nam commendatis West-Saxonibus, et Merciorum parte quam subjecerat, ducibus suis, ipse, in Northanhimbros profectus, depopulatione locorum Uhtredum ad sua defensanda redire coegit. Itaque, licet se dedisset, barbarica levitate jussus est jugulari. Comitatus ejus datus Iricio; quem postea, aequas sibi partes vendicantem, Cnuto ab Anglia expulit. Ita subjectis omnibus, Edmundum, per semetra fugitantem, non prius persequi destitit quam Londoniam ad patrem pervenisse cognosceret. Tunc usque post Pascha quievit, ut cum omnibus 300 copiis urbem adoriretur. Sed praevenit conatum ejus mors Ethelredi; nam in initio Quadragesimae, die sancti Gregorii, animam, laboribus et miseriis natam, efflavit: jacet apud sanctum Paulum Londoniae. Oppidani Edmundum in regem conclamant. Ipse, mox congregato exercitu, apud Pennam et Gilinge
Abbreviated transcription (Latin):
armis ide fer̃. Mercũ uͦ sepe nim̃o c̃gregati: se ad resistendũ offerebant. e¬
mrec inrex i equo ꝓgrediendũ ẽẽt pciꝑet. Ducet secũ ꝓcẽs iudonta para¬
tosẽe pangumẽ siui pat̾e impende. Ille solitꝰ salutẽ suã muris cõmitte nĩ
hostem excurte lundonie degebat:. ꝓpt̃ pditores ut aiebat. nusqͣm ꝓcedens.
Ai incea partib suis urbes ticos applicare miullo tp̃r fer iari. nocti p esustar
dieb pugnaie. Eadmundꝰ diu delibͥato consilio. intanta rerũ angusia op¬
timũi facetu arbictꝰ siurbes q̃ defet̃ant pugnando recꝑet in eundẽ leasũ
hithredũ q̃udam tnshũbianũ comitẽ adduxit. s ec̃as enim q̃ adhuc dubio
fauore pendebant confirmandas putabant.: si de rebellantib qͣuespenas
sument. D eeruto nõ minori p̾ditꝰ astucia similieos ingenio circũuenit.

Expanded text:
et armis, idem fecit. Mercii vero, saepenumero congregati, se ad resistendum offerebant: et armis, idem fecit. Mercii vero, saepenumero congregati, se ad resistendum offerebant: et quo progrediendum esset praeciperet, duceret secum proceres Londoniae, paratos esse sanguinem suum patriae impendere. Ille solitus salutem suam muris committere, non in hostem excurrere, Londoniae degebat propter proditores, ut aiebat, nusquam procedens. Alter interea partibus suis urbes et vicos applicare, nullo tempore feriari, noctibus consultare, diebus pugnare. Edmundus, diu deliberato consilio in tanta rerum angustia, optimum factu arbitratus si urbes quae defecerant pugnando reciperet, in eundem sensum Uhtredum, quendam Transhumbranum comitem, adduxit; caeteras enim, quae adhuc dubio favore pendebant, confirmandas putabant si de rebellantibus graves poenas sumerent. Sed Cnuto, non minori praeditus astutia, simili eos ingenio circumvenit;
Abbreviated transcription (Latin):
ditulo. frat iste alomundꝰ ñ exemmanatꝰ s ex q̃da alia qͣm fama obscura reco¬
dit ft̃ alud integer mncet̾is p̃dicande indolis uuenis. magni roboris ⁊ animo
nauiam mat̾o ignobilitatẽ uircute sua ꝓbe p̃m̃et. si parce parcẽ nossent sse
mora nupte consilio comitatũ sige ferdi qui ap̃ nortbamhinbros amplissimꝰ
namarchia fed̾ata ũi fintimis regib amicitia uenit angliã eo animo: ut at
uicendũ aut moriendũ sͥ ꝓponet. Itaq as andipico cantiã. iñ inse est s̃aau¬
niã pg̃diens. omĩa cedib incendiisq fedabat rege ap̃ cosbã morbo decũbente¬
tẽptauit q̃dẽ eadmundꝰ occurrẽ: s abedrico p̃peditꝰ. copias int̾im tuto loco ẽ¬
dinuit. Atedriꝰ ñ ult᷑ dissimulandũ ratꝰ quin drtes suas aꝑta fronte nudant
abenutone c̃ qdraginta nauib defec̃. Omĩs qͦ & est saxonia datisoꝥsidib

Expanded text:
diculo. Erat iste Edmundus non ex Emma natus, sed ex quadam alia, quam fama obscura recodiculo. Erat iste Edmundus non ex Emma natus, sed ex quadam alia, quam fama obscura recondit. Praeter illud integer in caeteris, praedicandae indolis juvenis, magni roboris et animonaviam, matris ignobilitatem virtute sua probe premeret si Parcae parcere nossent. Nec mora, nuptae consilio comitatum Sigeferdi, qui apud Northanhimbros amplissimus Danamarchia, foederata cum finitimis regibus amicitia, venit Angliam, eo animo ut aut vincendum aut moriendum sibi proponeret. Itaque a Sandwic Cantiam, inde in West-Saxoniam progrediensTentavit quidem Edmundus occurrere; sed ab Edrico praepeditus, copias interim tuto loco continuit. 299 At Edricus non ultra dissimulandum ratus, quin artes suas aperta fronte nudaret, ad Cnutonem cum quadraginta navibus defecit: omnis quoque West-Saxonia, datis obsidibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne saudus marieꝰ qm guticuriũ nos ledonẽ uocamꝰ mirũ inmodĩ excreite q̃ptu
nulla hominũ memoriã pot̾ atting̾e. ita ut uillas ult multa miliaria sũmenre. na
bitatores urtceptos necaret.Seqͥnti magnũ cciliũ ⁊ gregatũ ÷ aporenefordũ. danc. oe
angloꝵ dibirex nobilissmos danoꝵ sigeferdũ. ⁊ morcardũ int̾ficiuisi. delationep¬
aditons alrici pfidie ap̃ se in simulatos. Isillos fauorabilib assentationib de cespos
urtr iclinim pellex̃: largit̃q potatos satellitib ad hoc p̃paratis amma exurt.san¬
sa cedis ferebat̃ qd̃ inbona eorũ mhiauerat. clientuli eoꝵ necẽ añoꝵ. uidicare onan¬
esarmis tepulsi. untur rẽ eccł̃ie scẽ fridewide coacdi ñ dum eicineqͥrenti i.icen¬
disimulata intentione in partes ilas it̃ arripiens uisam ccupruit: ccupite ũ¬
nunioniẽ haburt. Sane ꝑatͥs eludens conscĩam: qui domesticis ut alienis eẽtri¬

Expanded text:
tum nulla hominum memoria potest attingere; ita ut villas ultra multa milliaria submergeret, et habitatores interceptos necaret. Sequenti magnum concilium congregatum est apud Oxenefordum Danorum et Anglorum; ubi rex nobilissimus Danorum, Sigeferdum et Morcardum, interfici jussit, delatione proditoris Edrici perfidiae apud se insimulatos. Is illos, favorabilibus assentationibus deceptos, in triclinium pellexit, largiterque potatos satellitibus ad hoc praeparatis anima exuit: causa caedis ferebatur quod in bona eorum inhiaverat. Clientum eoin turrim ecclesiae sanctae Frideswidae coacti; unde dum ejici nequirent, incengis filius, dissimulata intentione, in partes illas iter arripiens, visam concupivit, concupitae communionem habuit: sane patris eludens conscientiam, qui domesticis ut alienis esset ri
Abbreviated transcription (Latin):
hostes concessit: priusꝑnuntios monitos qͥd cauent. Et qͣmuis ꝓculpa ꝑfidie
filium eiꝰ rex excecari uisserit: tterum rediit iterũq defẽ. Northamhimbria
tota poplata: hostes pugna except ⁊ fugati st̃. lundomia obsessa.s aciuib pbe defensa
cca obsessores afficcti ⁊ desꝑantes posse capi ciuitatẽ discessert. aotãds puincia aboerente
uastantes regẽ adpecimiã sedecimmiliũ librarũ soluendã coegert. inetiã agr conte

Expanded text:
hostes concessit, prius per nuncios monitos quid caverent; et quamvis pro culpa perfidiae hostes concessit, prius per nuncios monitos quid caverent; et quamvis pro culpa perfidiae filium ejus rex excaecari jusserit, iterum rediit, iterumque defecit. Northanhimbria tota populata, hostes pugna excepti et fugati sunt; Londonia obsessa, sed a civibus probe defensa. Quocirca obsessores afflicti, et desperantes posse capi civitatem, discesserunt, totamque provinciam ab oriente vastantes, regem ad pecuniam sedecim millium librarum s
Abbreviated transcription (Latin):
eis occurri deb̾et decretũ a firicio archiep̃o. p̾dunstanũ scd̃o. ut reppelłent᷑ arg̃nti
qui ñ pot̾ant ferro. Item decẽ milia librarũ soluta cupiditatẽ danoru expleu̾e.
Exemplum in fame ⁊ uiris indignũ. lib̃tatem pecunia redim̾e. qͣm abinuicto
ammo nulla iuolentia possit excut̾ẽ. Et tẽ qͥdem paulisꝑ abexcsib cessatũ. Mox
uͥ uires otio resũpsert̃ ad suꝑiora reditũ. Tunc timor anglos incesserat: ut nichil
dde resistendo cogitarent. Si qui sane antiq̃ głe memores obuiare ⁊ signa colligẽ
tẽptassent: hostiũ multitudinẽ ⁊ sociorũ defectione destituebant᷑. Defectionis
signifer fuit elfricꝰ qͥdã. que congregatis nauib rex p̃fec̾at. Q cũ nauali c̾tamine
fortunã exꝑiridebuiss: nocte qua dies pugne illuscescebat. tͣnsfuga uilis ad

Expanded text:
eis occurri deberet, decretum a Siricio archiepiscopo, post Dunstanum secundo, ut repellerentur argento eis occurri deberet, decretum a Siricio archiepiscopo, post Dunstanum secundo, ut repellerentur argento qui non poterant ferro. Item decem millia librarum soluta cupiditatem Danorum explevere: exemplum infame et viris indignum, libertatem pecunia redimere, quam ab invicto animo nulla violentia possit excutere. Et tunc quidem paulisper ab excursibus cessatum; mox, ubi vires otio resumpserunt, ad superiora reditum. Tunc timor Anglos incesserat ut nihil de resistendo 264 cogitarent; si qui sane, antiquae gloriae memores, obviare et signa colligere tentassent, hostium multitudine et sociorum defectione destituebantur. Defectionis signifer fuit Elfricus quidam, quem congregatis navibus rex praefecerat, qui, cum navali certamine fortunam experiri debuisset, nocte qua dies pugnae illucescebat transfuga vilis ad
Abbreviated transcription (Latin):
tonã portũ iuxta & intoniã septẽ naues piratarũ. ⁊ popłata ira maritima refuge¬
runt in altũ. Qđ ido ñ p̃terii quia multꝰ sermo apud anglos ferc̃ de his ratib.
tẽ exercitũ dux̃: mancdatum ei ab archiep̃o ut furori desiste̾t. nec sc̃m andreã in
cuius tutela ep̃atꝰ ẽ irritaret: sic̃ ad indulgendũ facilem. ita adulciscendũ t̾ribilem
erborũ mititate c̃tempta adornat p̃ceptũ pecunia. ⁊ mittit centũ libͣs ut obsidionẽ
solũet. p̃cio emptꝰ abiret. Quo ille accepto receptui tecinit. ꝓtinc̾tũ militũ feriari ꝑ¬
misit. Miratꝰ dunstanꝰ hominis cupiditatẽ ħ ꝑnuncios retulit. m̃ ꝑtuilisti argentũ
do pecuniã apło. cupiditatẽ mͥ. uelocit̾ uenient suꝑte mala que locutꝰ ÷ dñs. S ħ¬
anno regnieiꝰ fuit: ꝓꝑant impleri p̃dicta. festinant consũmari p̃nuntiata. Daniͤ
cnimom̃s port᷑ infestantib ⁊leuitate piratica ubiq discurrentib dũ nesciret᷑ ubi

Expanded text:
tonam portum juxta Wintoniam, septem naves piratarum, et populata ora maritima refugerunt in altum; quod ideo non praeterii, quia multus sermo apud Anglos fertur de his ratibus.tem exercitum duxit, mandatum ei ab archiepiscopo ut furori desisteret, nec sanctum Andream, in cujus tutela episcopatus 263 est, irritaret, sicut ad indulgendum facilem, ita ad ulciscendum terribilem. Verborum nuditate contempta, adornat praeceptum pecunia, et mittit centum libras ut obsidionem solveret, pretio emptus abiret; quo ille accepto receptui cecinit, per cinctum militum feriari permisit. Miratus Dunstanus hominis cupiditatem, haec per nuncios retulit: « Quoniam praetulisti argentum Deo, pecuniam Apostolo, cupiditatem mihi, velociter venient super te mala quae locutus est anno regni ejus fuit, properant impleri praedicta, festinant consummari praenunciata. Danis enim omnes portus infestantibus, et levitate piratica ubique discurrentibus, dum nesciretur ubi
Abbreviated transcription (Latin):
rodulfo. cel̾iiq pͥncipib ꝑ quoꝵ t̾ras nob tͥͣnsitus est adromã ꝓmee genti sati¬
litate postulabã libent̾ annuert᷑. & concesa eciã saciam̃to firmart̃ subtefti
amꝰ mom̃ib iustificare ⁊ regna mͥ subdita popłosq iuste ⁊pie reg̃e. equũq iuditiri
meis confulariis quib regni c̃silia credidi: ne ullomꝰ aut ꝓpt̾ meũ timorẽ aut
alicuiꝰ potentis ꝑsone pͥauorẽ aliqͣm imusticiã am c̃sentiant ł factant. ꝓullu
lare momini rogno meo. Pcipio etiam omĩb uicecomitib ⁊ p̃positis uniũ si regni
lege potiundi.: aqͣ nec ꝓpt̃ fauorem regiũ. nec ꝓpc̃ aliciniꝰ potentis ꝑsonã ñ ꝓpt̃¬

Expanded text:
Rodulfo ceterisque principibus, per quorum terras nobis transitus est ad Romam, pro mee gentis utiRodulfo ceterisque principibus, per quorum terras nobis transitus est ad Romam, pro mee gentis utilitate postulabam, libentissime annuerunt et concessa sacramento etiam fiamodo in omnibus justificare, et regna mihi subdita populosque juste et pie regere, aequumque judicium meis consiliariis quibus regni consilia credidi, ne ullo modo, aut propter meum timorem aut alicujus potentis personae favorem, aliquam injustitiam amodo consentiant, vel faclare in omni regno meo. Precipio etiam omnibus uicecomitibus et prepositis uniuersi regni lege potiundi, a qua nec propter fauorem regium aut alicuius potentis personam nec p
Abbreviated transcription (Latin):
petrũ apł̃m magnã potestatẽ accepisse adño ligandi atq soluendi claui
leduxi. Sit aut̃ uob̃ notũ quia magna c̃g̃gatio nobiliũ inipsa pascali sollẽpnita¬
de ibi cum dño papa ioħe ⁊ imꝑatore cuonrado erat: scilicet om̃s pͥncipes gentiũ
Amonte gargano usq adistud ꝑximũ mare qui om̃s uie ⁊ honorifice suisceꝑe &
magnificis qonis honorauere. Maxime aut̃ abimꝑatore donisuariĩs ⁊ muñib
p̃ciosis honoratꝰ sum: tam inuasis aureis ⁊ argenteis qͣm in palluis ⁊ uestib italde
p̃ciosis. Locutꝰ sũ gͥ cũ ipso imꝑatore ⁊ dõno papa ⁊ pͥncipib qui ibierant de ne
clausurarũ dñat᷑. cunctiq pͥncipes edictisq sirmart̃. ut homines mertam mer-¬
catores qͣm alii orandi gr̃a uratores absꝙ om̃i angaria clausurarũ ⁊ thelonea.¬
q̃ abcis expetebat᷑. dum ꝓpallio accipiendo scđm morẽ aplicã sedem expet̾ent

Expanded text:
Petrum apostolum magnam potestatem a Domino accepisse ligandi atque soluendi clauigPetrum apostolum magnam potestatem a Domino accepisse ligandi atque soluendi clauigle duxi. Sit autem uobis notum, quia magna congregatio nobilium in ipsa pascali solennitate ibi cum domino papa Iohanne et imperatore Cuonrado erat, scilicet omnes principes gentium a monte Gargano usque ad istud proximum mare, qui omnes me et honorifice suscepere et donis pretiosis honorauere; maxime autem ab imperatore donis uariis et muneribus pretiosis honoratus sum, tam in uasis aureis et argenteis quam in palliis et uestibus ualde pretiosis. Locutus sum igitur cum ipso imperatore et domino papa et principibus qui ibi erant de necclausurarum dominatur; cunctique principes edictis firmauerunt, ut homines mei, tam mercatores quam alii orandi causa uiatores, absque omni angaria clausurarum et theloneaquae ab eis expetebatur, dum pro pallio accipiendo secundum morem apostolicam sedem expeterent;
Abbreviated transcription (Latin):
puicialiũ suoꝵ tẽptaret cũ parua manu inregnũ regssus. infidos sibi sensit cũ suis
lemosinis ꝑeccł̃ias pecc̃a redim̃s. nauigio angliã rediit. Et mox scoitiã rebellantẽ re
malcolnrũ expeditione illuc ducta paruo subegit negotio. Ueruntñ ñ in¬
oꝑosum uidebit᷑ si epłam qͣm roma digrediens anglis sins ꝑliuigũ taustoliensẽ
abb̃em. mox ep̃m criditunen sẽ. misit apponã ad docum̃tũ em̃datioris uite ⁊ regal
predeptione peccaminũ meoꝵ ⁊ psalute regnoꝵ: quiq meo subracent regimim
popłoꝵ. hanc qͥd ꝓfectionẽ do iamolim deuouerã: s ꝑnegotis regni ⁊ tausis
qd int᷑urbem romã aut extͣ addiscẽ potuiexpet̾e: ⁊ scđm desiqdiũ meũ p̃sentia¬
lit̾ uenerari ⁊ adorare. Et id̾o maxime hoc pat᷑ui: quia sapientib didici scm̃

Expanded text:
provincialium suorum tentaret, cum parva manu in regnum regressus, infidos sibi sensit cum suis provincialium suorum tentaret, cum parva manu in regnum regressus, infidos sibi sensit cum suis eleemosynis per ecclesias peccata redimens, navigio Angliam rediit; et mox Scotiam rebellantem, regemque Malcolmum, expeditione illuc ducta, parvo subegit negotio. Veruntamen non inoperosum videbitur si epistolam, quam, Roma digrediens, Anglis suis per Livingum Tavistokiensem abbatem, mox episcopum Cridintunensem, misit, apponam, ad documentum emendatioris vitae et regalis pro redemptione peccaminum meorum et pro salute regnorum quique meo subiacent regimini populorum. Hanc quidem profectionem Deo iam olim deuoueram, sed pro negotiis regni et causis quod intra urbem Romam aut extra addiscere potui expetere, et, secundum desiderium meum, praesentialiter venerari et adorare. Et ideo maxime hoc patravi, quia a sapientibus didici sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
ille inext̾is t̾ris dura meditaret᷑ plia. Nã nescia uirtꝰ eiꝰ stare loco nec c̃cẽpta da
namarchia qͣm auito tanglia qͣm bellico iure obtinebat. martẽ in sueuos tͣnstu
lit. St̃ illi danis c̃t̾mini. ꝑtinatiorib studiis uã cnutonis em̃iti. S pͥmo excep¬
tꝰ in sidiis multos ex suis amisit. Fostremo reparatis uirib insistentes infugã
u̾tit. reges gentis ulf ⁊ eiglat ad deditiones pacis addux̃. Promptissimis ea pug¬
na anglis hortante god wino comite ut pͥstine głe memores robur suũ ocłis noui diũ aserent
Illd fuisse fortune qd ab eo qͣndã uic̾ti finssent istd uircutis qđ illos p̃m̾ent qui eũ uicislene
Incubuere gͥ uirib angli: ⁊ uictoriã cͥfumances. comitatũ duci sibi laudẽ parart̃. Rediẽs
ñ domũ totũ regnũ noricoꝵ subegit: esfugato rege olauo. Qui pͥt̾iori annout aĩõs

Expanded text:
ille in exteris terris dura meditaretur praelia: nam nescia virtus ejus stille in exteris terris dura meditaretur praelia: nam nescia virtus ejus stnomarchia, quam auito et Anglia, quam bellico ilit. Sunt illi Danis contermini, pertinacioribus studiis iram Cnutonis emeriti: sed primo, exceptus insidiis, multos ex suis amisit; postremo, reparatis viribus, insistentes in fugam vertit; reges gentis Ulf et Eiglaf ad deditiones pacis adduxit: promptissimis in ea pugna Anglis, hortante Godwino comite ut, pristinae gloriae memores, robur suum oculis novi domini assererent; illud fuisse fortunae quod ab eo quondam victi fuissent, illud virtutis quod illos premerent qui eum vicissent. Incubuere igitur viribus Angli; et, victoriam consummantes, comitatum duci, sibi laudem pararunt. Rediens inde domum, totum regnum Noricorum subegit, effugato rege Olavo; qui, posteriori anno, ut animos
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi cadmundi quẽ antiquiores dani int̾fecert̃. basilicã animositate regia c̃strux̃
abbatẽ ⁊ monachos instituit. p̃dra młta ⁊ magna contulit. ꝑ stat hodieq danoꝵ
ciꝰ amplitudo integͣ. qđ locꝰ ille infra se aspicrat omĩa penc anglie cenobra. Corpꝰ bea¬
ti calfegi ap̃ scm̃ paulũ lundonie tumulatũ. ipse suismanib inde leuauit & ad
ꝓpͥa remissũ dignis assentationib uen̾atꝰ ÷ Ita omĩa q̃ ipse ⁊ antecessores sui deli¬
querant corrig̃e sagens: prioris iniustice neuũ ap̃dm̃ fortassis ap̃ hoĩes cerce ab¬
stersit. Wintonie maxime munificentie sue magnificentiã ostendit: ubi tanta
intulit. ut moles metalloꝵ terreat: aduenarũ aiõs. splendor gemmar̃ reu̾b̾et intu¬
entiũ oclos. Emme suggestu que intalib thesauros de lapidabat sc̃ĩtate ꝓdiga dũ

Expanded text:
tissimi Edmundi, quem antiquiores Dani interfecerant, basilicam animositate regia construxit, tissimi Edmundi, quem antiquiores Dani interfecerant, basilicam animositate regia construxit, abbatem et monachos instituit, praedia multa et magna contulit: praestat hodieque donorum ejus amplitudo integra, quod locus ille infra se aspiciat omnia pene Angliae coenobia. Corpus beati Elfegi, apud sanctum Paulum Londoniae tumulatum, ipse suis manibus inde levavit, et ad propria remissum, dignis assentationibus veneratus est. Ita omnia, quae ipse et antecessores sui deliquerant, corrigere satagens, prioris injustitiae naevum apud Deum fortassis, 307 apud homines certe abstersit. Wintoniae maxime munificentiae suae magnificentiam ostendit, ubi tanta intulit ut moles metallorum terreat advenarum animos, splendor gemmarum reverberet intuentium oculos; Emmae suggestu, quae in talibus thesauros dilapidabat sanctitate prodiga, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis occasionib eliminati natale solũ petiert̃. Quoꝵ pͥmꝰ qui incentor necis beati
el fegi fierat. statĩ ut danemarchie litꝰ attigit: aducib opp̃ssus: Ita cũ om̃is anglia pare¬
ret uni: ille ingenti studio anglos sibic̃ciliare. equũ illis ius cũ danis suis inc̃sessu ĩ
c̃cilio inp̃lio c̃cede. Quadere ut p̃dixi uxorẽ suꝑioris regis enormannia accersiit. uit
dũ consuete dñe deferrent obsequiũ minꝰ danoꝵ suspirarent imꝑiũ. Simł eo facto
ricardi alligens gr̃am : ut parũ de nepotib cogitaret. qui alios exenutone se suscep¬
turũ sꝑaret. Monast̾ia ꝑ angliã suis ⁊ partib pats excursionib parcĩ fedata partĩ eru
ta reparauit. Loca omĩa inqͥb pugnaũat ⁊p̃cipue asanduna eccłis insigniuit mi-¬
Ad c̃secrationẽ illiꝰ basilice ⁊ ipse affuit. ⁊ optimates angloꝵ ⁊danoꝵ donaria porrexe¬
runt. Nunc ut fert̃ modica ÷ eccł̃ia p̃sbit̾o parro chiana delegata. Supͣ corpꝰ bca¬

Expanded text:
tatis occasionibus eliminati, natale solum petierunt; quorum primus, qui incentor necis beati Elfegi fuerat, statim ut Danemarchiae littus attigit a ducibus oppressus est. Ita cum omnis Anglia pareret uni, ille ingenti studio, Anglos sibi conciliare, aequum illis jus cum Danis suis in consessu, in concilio, in praelio concedere: qua de re, ut praedixi, uxorem superioris regis e Normannia accersiit, ut, dum consuetae dominae 306 deferrent obsequium, minus Danorum suspirarent imperium; simul eo facto Ricardi alliciens gratiam, ut parum de nepotibus cogitaret, qui alios ex Cnutone se suscepturum speraret. Monasteria per Angliam suis et patris excursionibus partim foedata, partim ta, reparauit. Loca omnia, in quibus pugnauerat, ȩcclesiis insigniuit, miAd consecrationem illius basilicae et ipse affuit, et optimates Anglorum et Danorum donaria porrexerunt: nunc, ut fertur, modica est ecclesia presbytero parochiano delegata. Supra corpus bea
Abbreviated transcription (Latin):
bio fulem dictis ex pless nisi quia ut amaiorib accepimꝰ. semꝑ eiuent᷑ adu̾sa
Primis dieb regnũ inniu partib sibi Westsaxones edrico mercios. Tur killo orientales angloᷤᷤ
ritio northamhĩbs. Ac pͥmo int̾fectores eadmundi qui ultꝰ spe ingentis p̃mii rẽ deculerãt.
ap̃ sc intim celatos magna freq̃ntia ppłi ꝓduxit in mediũ: palãq genꝰ insidiarũ ꝓfessos
supplicio affecit. Fodẽq anno edricꝰ quiẽ digne infamare ñ possũ: iussu regis arce qua
ꝓꝑans ait. Eadmundũ ꝓte pͥmo deserui. pꝰ etiã obfidelitatẽ tui extiuxi. int. Quo

Expanded text:
bio fidem dictis explesset, nisi quia ut a majoribus accepimus semper ei ventus adversabbio fidem dictis explesset, nisi quia ut a majoribus accepimus semper ei ventus adversabPrimis diebus regnum in quatuor partitus, sibi West-Saxones, Edrico Mercios, Turkillo Orientales Anglos, Iricio Northanhimbros: ac primo interfectores Edmundi, qui ultro spe ingentis praemii rem detulerant, apud se interim celatos, magna frequentia populi produxit in medium, palamque genus insidiarum professos supplicio affecit. Eodemque anno Edricus, quem digne infamare non possum, jussu regis, arte qua properans, ait, « Edmundum pro te primo deserui, post etiam ob fidelitatem tui extinxi: » quo
Abbreviated transcription (Latin):
animi tit fit corpꝰ infectꝰ. dum furtiuo reditu ap̃ anglos delitescit: de fun
ut pmnierent. S miseratione eiꝰ cseruati hunoꝵ regẽ peciert̃. ubi dũ benig¬
ne aliquo tẽpore habiti eẽnt: maior diem obĩt. minor agathã regine sonorẽ
uma tmoniũ acepit. Fĩs exemma elfredꝰ ⁊edixardꝰ toto tempore quo enuito
uirat innormannia tutas fouere latebras. De illoꝵ inpat̾am restitutione Ro-
caldẽi aununcłm nich egisse cõꝑimꝰ. qͥn ⁊ sororẽ suã emmã hosti ⁊ inuasor nuptũ
collocauit: ignores maiore illiꝰ dedecore qui decłit an femine que c̃senserit. ut
halamo ul caleret qui uirũ infestau̾it. filios effugau̾it. Fori iodb̃tꝰ quẽ su¬
prus ditim̃ iero solimã iuusse: multociens c̃g̃gatis nauib ⁊impositis militi bi
ꝓfoctionos parauit: subinde iacditans se ꝓnepotes suos coronaturũ. ł ÷ ꝓculdũ¬

Expanded text:
animi ut fit corpus infectus, dum furtivo reditu apud Anglos delitescit, defungitur, animi ut fit corpus infectus, dum furtivo reditu apud Anglos delitescit, defungitur, ut perimerentur, sed miseratione ejus conservati, Hunorum regem petierunt; ubi, dum benigne aliquo tempore habiti essent, major diem obiit, minor Agatham reginae sororem in matrimonium accepit. Fratres ex 304 Emma, Elfredus et Edwardus, toto tempore quo Cnuto vixit, in Normannia tutas fovere latebras. De illorum in patriam restcardum avunculum nihil egisse comperimus, quin et sororem suam Emmam hosti et invasori nuptum collocavit; ignores majore illius dedecore qui dederit, an foeminae quae consenserit ut thalamo illius caleret qui virum infestaverit, filios effugaverit. Porro Robertus, quem superius diximus Jerosolymam ivisse, multotiens, congregatis navibus et impositis militibus, profectionem paravit, subinde jactitans se pronepotes suos coronaturum: et proculdu
Abbreviated transcription (Latin):
abuttoq erciritui magioꝙ assensu firmatũ: qđ ⁊equitati c̃qͣdraret. ⁊ imortasiũ pa¬
si cot mseris defatigatoꝵ placide c̃sulerec. Ita cadmundꝰ unanimi cdamore q̃u
supatꝰ concordie indulsit. fedusꝙ cum enutone ꝑcussit: sibi westisaromiã illo
ecedens mepciã. Sec multo pꝰ infesto sci androe ambiguũ quo casu extinetꝰ glasto¬
nie iuxta eagarũ auũ suũ sepultꝰ ÷ fãma edricũ in famat: qđ fauore alti mor¬
dem ei penini sts porrex̾it. subicularios regis futsse duos: quib omnẽ uitã sua
comimiserat. Ss pollicitationib illectos. ⁊ pͥmo immanitatẽ fiagitĩ ex horrente
breui cõplices suos effecisse. eiꝰ consilio ferreũ uncũ ad nature reqͥsita sedenti
inlo ris postiorib adegisse. Srꝰ eiꝰ ex matre ederiꝰ ñ asꝑnande ꝓbitatis ad olescẽs
ꝓportorẽ edricũ anglia ubente cruicone cessic. Pui t̾ris iactatꝰ ⁊ alto angore

Expanded text:
ium paci, tot miseriis defatigatorum, placide consuleret. Ita Edmundus, unanimi clamore omnium superatus, concordiae indulsit; foedusque cum Cnutone percussit, sibi West-Saxoniam, illi 303 concedens Merciam. Nec multo post, in festo sanctae Andreae, ambiguum quo casu extinctus, Glastoniae juxta Edgarum avum suum sepultus est. Fama Edricum infamat, quod favore alterius mortem ei per ministros porrexerit. Cubicularios regis fuisse duos, quibus omnem vitam suam commiserat: quos pollicitationibus illectos, et primo immanitatem flagitii exhorrentes, brevi complices suos effecisse. Ejus consilio ferreum uncum, ad naturae requisita sedenti, in locis posterioribus adegisse. Frater ejus ex matre Edwius, non aspernandae probitatis adolescens, per proditorem Edricum, Anglia, jubente Cnutone, cessit: diu terris jactatus et alto, angore