comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
relinquentes me intriclnio. descẽ¬
derirut admicium scale que aditͣ¬
q monast̾ia respicit. Cumq conse¬
dissent ut iterarent psalmos ut
dixeram. leuans oculos suos frat᷑
meas frat̃: sed nruniens te signa¬
culo xp̃i ibidẽ ꝑseuera. Frater aũt
pre timore claudentes ostium. ad
me conciti ꝑuenerunt. Ego uero
ministeriũ recognoscens. exuisio¬
nib michi ante monstratis. Aixi
adeos. Netimeatis frẽs mei. quia
hoc nobis ꝓsperum faciet dñs.
Nost dies aũt quinq maxentius
et stephanus uenerabiles pb̃ri et
archimandrite uemientes ad scm̃ e¬
piscopũ dm̃co die uesꝑe suggesserãt
ei de ipsa spelunca. que coherebat
monasterio nr̃o: ut utrũq pariter
iungeretur. Iussitq hoc ep̃e fieri.
ur̃o. cras mature trado speluncam.
frĩ marcello. Et mane ꝑueniens.tra¬
didit nobis ipsum monasterium
sub p̾sentia pb̃roꝵ palladii. petri.
um qd erat obseratum. simul ingressi

Expanded text:
relinquentes me in triclinio, descenrelinquentes me in triclinio, descenderunt ad initium scalae quae ad utraque monasteria respicit. Cumque consedissent ut iterarent psalmos, ad dexteram levans oculos suos frater imeas, frater, sed muniens te signaculo Christi, ibidem persevera. » Fratres autem prae timore claudentes ostium, ad me conciti pervenerunt. Ego vero mysterium recognoscens ex visionibus mihi ante monstratis, dixi ad eos: « Ne timeatis, fratres mei, quia hoc nobis prosperum faciet Dominus. » Post dies autem quinque Maxentius et Stephanus venerabiles presbyteri archimandritae, venientes ad sanctum episcopum dominico die vespere, suggesserunt ei omnia de ipsa spelunca, quae cohaerebat monasterio nostro, ut utrumque pariter jungeretur; jussitque hoc episcopus fieri.  praecepto nostro cras mature trado speluncam fratri Marcello. » Et mane perveniens tradidit nobis ipsum monasterium sub praesentia presbyterorum Palladii, Petri, um quod erat obseratum, simul ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce iideo scm ioh̃em stantẽ adexte¬
rius ostrum: et cũ eo illos duos qͦs
prius uideram: et accessi ut benedice¬
rer abeo. Et rursus cleuans me: dedit
michi pacem. Uestimenta aũt erus
erant candida. Et mox eitiens unum
uas de sinu fuo plenum melle. dedit
michi dicens. Actipe benedictionẽ
permeas et interrogaui eum dicens.
sti:. Qui respondit. De sebaste uemi. Ire¬
ibam igitur eum: et tam ipse ꝙͣ q̃
cum eo erant. ingressi sunt in mona¬
sterium ur̃m. et it̾um uas mellis
fudit suꝑ mairus meas. Cumq ego
detulissem benedictionẽ eius ad suꝑ¬
ioza triclimi. ipse intrauit mozato¬
rium. Et cum descendissem adorato¬
rium ubi erat. ecce uideo colũpnã
ignis aute eiun. et nimio pauore
correptus excitatus fum. Nost hec
aut priusqͣm nobis ostium. mo¬
nasterii ubi erat sc̃m depositum
cybum uesꝑe sumpsimus. dixi ad
frẽs irrõs. Unus quisq ur̃m psal¬
mos suos iterate non negligat. E

Expanded text:
et ecce video sanctum Joannem stantem ad exteet ecce video sanctum Joannem stantem ad exterius ostium, et cum eo duos illos quos prius videram, et accessi ut benedicerer ab eo, et rursus elevans me, dedit mihi pacem. Vestimenta autem ejus erant candida; et mox trahens unum vas de sinu suo plenum mellis, dedit mihi dicens: Accipe benedictionem per manus meas, et interrogavi eum dicens: sti? » Qui respondit: « De Sebaste veni. » Praeibam igitur eum, et tam ipse quam qui cum eo erant ingressi sunt in monasterium nostrum, et iterum vas mellis fudit super manus meas. Cumque ego detulissem benedictionem ejus ad superiora triclinii, ipse intravit in oratorium; et cum descendissem ad oratorium ubi erat, ecce video columnam ignis ante eum. Et nimio pavore correptus, excitatus sum. Post haec autem, priusquam nobis ostium monasterii ubi erat sanctum depositum cibum vespere sumpsimus, et dixi ad fratres nostros. Unusquisque vestrum psalmos suos iterare non negligat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ. et inter utrumq atrium
templũ grande. Singuleq turme
dianũ illico quiescebãt. Cumq filu¬
issent turme: predebant alii et clama¬
bant. Ecce sc̃s iohes aduenit. Cumq¬
plo qd̃ michi ostensum est: et ecce u¬
nus erat addextris erus et uinus a
simistris. Stante aũt illo intemplo.
ceperunt ꝓpł turmarũ adeũ ꝯ seqͤntẽ
accedere. et ab eo benedici. Itemq psal¬
lentes ꝓfitiscebantur ad occidenta sẽ¬
martyris congregandi. Cumq turme
se explicuissent. cognoui et ẽgo adire
qd̃ alicui dedisset osculum pacis. nisi
metu et reuerentia: dimisso capite in
terram cucurri et teniti penes eius.
Ipse uero app̾hendens metũ meum.
oscislatus est me. Quod cũ meruissẽ.
ꝓtinus expergefactus sum. Naucis
nsdem dieb transactis. uidco et ecce osti¬
a monasterii nr̃i apperta: mersdiana
rursus aperta sunt: et ueluti ad fr̃es
et sceleri gradu. perrexi ut ea clauderẽ.

Expanded text:
ad meridiem; et inter utrumque atrium ad meridiem; et inter utrumque atrium templum grande, singulaeque turmdianum, illico quiescebant. Cumque siluissent turmae, praecedebant alii et clamabant: Ecce sanctus Joannes advenit. Cumqplo quod mihi ostensum est; et ecce unus erat a dextris ejus, et unus a sinistris. Stante autem illo in templo, coeperunt populi turmarum ad eum consequenter accedere et ab eo benedici: itemque psallentes proficiscebantur ad basmartyris congregandi. Cumque turmae se explicuissent, cogitavi et ego adire quod alicui dedissent  al., dedisset osculum pacis, nisi metu et reverentia, dimisso capite in terram cucurri, et tenui pedes ejus. Ipse vero apprehendes mentum meum osculatus est me. Quod cum meruissem, protinus expergefactus sum. Paucis autem diebus transactis, video et ecce ostia monasterii a parte meridiana rursus aperta sunt, et veluti ad fratres et celeri gradu perrexi ut ea clauderem,
Abbreviated transcription (Latin):
fitas. Dumq hoc mecum ipse ꝑtra¬
cto. leuans oculos meos uidi mar¬
cellum pb̃rm: qui erat scd̃s post max¬
encum archimandritam. ameri¬
diana fluminns parte uenientem
et multarum turbarum uoces ab
ozientali plaga bafilice sq̃ inhant
martyris audiebam. quarũ ad
nos ingens sonus deferebatur: et
ꝑ aquas ipsas ppłi cũ ĩpetu et ala¬
critate ꝓperabant. Ammirante aut̃
me. quomodo inmedio aquarum
ambulantes ad nos toncit ꝑueni¬
rent. et una queq turma lingua
ꝓpria psalleret: fubito uox audita
est eoꝵ qui ab oriente clamabant.
Eece sc̃s ioħes baptista descendit.
Cumq ad meridianum ostium sta¬
rem. apte funt ianue orientales:⁊
psallentrum turme ꝓtinus intra¬
uerunt. Omittens igitur ego specta¬
or. Et inexordio scale consistens as¬
pexi sc̃m officium eoꝵ qd̃ inmona¬
st̾io celebrabant. Et stans ineadem
scala uidi atria duo. unũq respici¬
ens adocesdentem: et ad mersdiem

Expanded text:
sitas. Dumque id mecum ipse pertrasitas. Dumque id mecum ipse pertracto, levans oculos meos vidi Marcellum presbyterum, qui erat secundus post Maxentium archimandritam, a meridiana parte fluminis venientem, et multarum turmarum voces ab orientali plaga basilicae Sancti Juliani martyris audiebamus. Quarum ad nos ingens sonus deferebatur, et per aquas ipsas populi cum impetus alacritate properabant. Admirante autem me quomodo in mediis aquis ambulantes ad nos conciti pervenirent, et unaquaeque turma lingua propria psalleret, subito vox audita est eorum qui ab oriente clamabant: Ecce sanctus Joannes Baptista descendit. Cumque ad meridianum ostium starem, apertae sunt januae orientales, et psallentium turmae protinus intraverunt. Omittens igitur spectan exordio scalae consistens, aspexi sanctum officium eorum, quod in monasterio celebrabant. Et stans in eadem scala, vidi atria duo, unum respiciens ad occidentem, et alterum
Abbreviated transcription (Latin):
timana quadragesime sc̃oꝵ ierum
nantib ualentiniano et marciano
piissimis imperatorib famulis dĩ.
sub scissimo ep̃o urano tritatis eme¬
seue: cui etiam hoc id̾e reuelatũ est
uitesimo quarto die mensis februa¬
rii. sdest asexto kalendas martias.
Reuelauit aũt michi marcello in
magno timore et reuerentia consti¬
tuto. infpecie stelle ignee scd̃m sub¬
iectas uisiones fidelissimas qui cun¬
cta creauiit inuirtute sua. et p̃parauit
insapiencia sua. qui scit omnia aute¬
qͣm fiant. et ad salutem humam ge¬
neris uniuer dispensat. qui est be
nedictus suꝑ omnia scl̃a amen.
Igitur me famulum dens ꝓposite
uisionis inspectorem. taliter esse
dignatus est. Uidi namq inuisione
noctis. et ecce oninia ostia monast᷑.¬
i nr̃i patefacta funt. et inmagno
metu positus. cucurri ut ea claude¬
rem: et rursus inspitio flumenad
ostia nr̃a ꝓrumꝑe. Hoc aũt cum
uidissem. stupefactus cogitabam
unde tanta aquarum esset iminen¬

Expanded text:
timana quadragesimae sanctorum timana quadragesimae sanctorum nantibus Valentiniano et Marciano piissimis imperatoribus famulis Dei, sub sanctissimo episcopo Uranio civitatis Emesenae, cui etiam hoc idem revelatum est vicesimo quarto die mensis ejusdem, id est VI calendas Martias. Revelavit autem mihi Marcello in magno timore et reverentia constituto in specie stellae igneae, secundum subjectas visiones fidelissimas, qui cuncta condidit in virtute sua et praeparavit in sapientia sua; qui scit omnia antequam fiant, et ad salutem humani generis universa dispensat; qui est super benedictus in saecula. Amen. Igitur me famulum suum Deus propositae visionis inspectorem esse dignatus est. Vidi namque in visione noctis, et ecce ostia monasterii nostri aperta sunt, et in magno metu positus, cucurri ut ea clauderem. Et rursus inspicio flumen ad ostia nostra prorumpere. Hoc autem cum vidissem, stupefactus cogitabam unde tanta aquarum esset immen
Abbreviated transcription (Latin):
fihi dei contumehosus esse ꝓbabatur
abemesena ciitate cooperantibus
etiam rudicib cepit expelli. Precaba¬
tur au̾t eos qui salubriter ascõ gre¬
ge xp̃i se cernere atq esfugare quere¬
bant. ut unius saltem diei fibi spaci¬
quia iam angustia nocturni tẽporis
urgeretur. Sed ꝓuidentia diuina
spe sua fraudatus est: ñ em̃ potuit
impetrare. ne so quod moliebatur
efficeret. Suscipiunt aũt eandem
speluncam uenerabiles uiri: sectan¬
tes singularis uite pͥpositum. Mul¬
tis aũt ineodem monasterio fibi¬
met succendentib. ad postremum
subuenerando archimandrita mar¬
ceblo. diuina gr̃a eñ qͤm gabriel eua¬
gehzauit. et sterilis mater edidit.
heremi habitatorem. maxiuuum
correptorem. impietatis legis uin¬
dicem. dñi p̃cursorem. amicum sp̃o
ueritatis. amatoremq iusticie fer¬
uentissimum. reuelare dignata
est. Curus apparitionis modum : pre¬
fatus uerabilis archimandrita mar¬
cellus his retulit uerbis: Apparuit

Expanded text:
Filii Dei, contumeliosus esse probatur, Filii Dei, contumeliosus esse probatur, ab Emesena civitate, cooperantibus etiam judicibus, coepit expelli. Precabatur autem eos qui se salubriter a sancto grege secernere atque effugare quaerebant, ut unius saltem dici spatiquia jam et angustia nocturni temporis urgeretur. Sed providentia Dei spe sua frustratus est. Non enim potuit impetrare ne id quod moliebatur efficeretur. Suscipiunt igitur eamdem speluncam venerabiles viri, sectantes singularis vitae propositum. Multis autem in monasterio sibimet succedentibus, ad postremum sub archimandrita Marcello divina gratia eum quem Gabriel evangelizavit, et sterilis mater edidit, eremi habitatorem, maximum correptorem impietatis et legis vindicem, Domini praecursorem, amicum sponsveritatis, amatoremque justitiae ferventissimum revelare dignata est. Cujus apparitionis modum praefatus venerabilis archimandrita Marcellus his retulit verbis. Εἰς
Abbreviated transcription (Latin):
studium dependere possis debitum.
alicui pio atq fideli uiro minus hoc
tradere ne moreris. Que post obitum
frẽs qm diu deuotionis sue iures
habuit consonantes: scm̃ ꝓbatur de¬
lexisse negocum. At ubi necessitate
sensl cessit etati:. ea que agerinano si¬
bi mandata fuerant. insinuans his
qui erant pium suscepturi depositũ
tradidit. Ilurimis aũt hoc mmumis
alterna successione recpientib. etiã
et alterius secte pb̃r. illud qd̃ mydri¬
a seruabatur sicut obsignatum erat
accepit. Profecto namq qui dederant
relgionem discernere: nequiuerunt:
cũq pium arbitrati sunt hominem.
Qui nimis astute sanitates que per
uirtutem sacri capitis accedentib con¬
ferebantur sibimet ascribens uerita¬
tem fidei sicut caupo nequissimus ad¬
ulterare nitebatur. Tandemq serius
his qui recte et sc̃e atq inseparabiht̃
scãm trinitatẽ glorificabant notus
factus: is ipse qui sub obtentu uene
rationis paterne indiminittione xp̃i

Expanded text:
itum studium dependere possis, itum studium dependere possis, alicui pio atque fideli viro munus hoc tradere non moreris. » Quae post obitum fratris, quandiu devotioni suae vires habuit consonantes, sanctum probatur dilexisse negotium. At ubi necessitati senilis cessit aetatis, ea quae a germano sibi mandata fuerant, insinuans his qui erant pium suscepturi depositum tradidit. Plurimis autem munus hoc alterna successione recipientibus, etiam et alterius sectae presbyter, illud quod in hydria servabatur, sicut obsignatum erat, accepit. Profecto nempe, qui dederant, religionem discernere nequiverunt, eumque pium arbitrati sunt hominem; qui nimis astute sanitates quae per virtutem sancti capitis accedentibus conferebantur sibimet ascribens, veritatem fidei, sicut caupo nequissimus, adulterare nitebantur; tandemque servis his, qui recte, et sancte, atque inseparabiliter beatam Trinitatem glorificabant, notus factus, ipse qui sub obtentu paternae venerationis in diminutionem Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. hydriam inqua munus ilbiso
habebat inclusum dshgenter obsig¬
nans cominendat soror pristine. pͥsti¬
nam egestatem suam esde reserans.
et opulenqiam que nunc esset iuna¬
nib pandens. Cumq fugienda prime
panpertatis in cominoda retulisset:
indicassecq etiam modũ qualter
his esset ereptus: p̾catus est eã ut
prius hydriam patefaceret. qͣm rei
ꝓuentum id qd̾ erat interius indica¬
ret. Necogitans quantũ reo qd̾ ute¬
ri instar uas ipsum p̃cursor foret: ut
sicuti dñm inutero matris positus
innotuerat. ita ꝓfecto post mortem
uiuens. urne illrus mysterium opor¬
tuno tempore reuelaret. Et sdeo non
ꝑimentis doceberis. nr̃eq uite mo¬
dum conuersationemq cognosces¬
quo thesaurum istum possidere me¬
ruimus. Si igitur et tu reuerentiã
habueris. bonoꝵ omnium tam pre¬
sentium qͣm futuror copia ꝑfrueris
Quod si tib forsitan ꝓlixitas temporis
uires abstulerit. aut egrotatio corpo¬

Expanded text:
tem, hydriam in qua munus illud tem, hydriam in qua munus illud habebat inclusum diligenter obsignans, sorori commendat propriae, pristinam egestatem ei referens, et opulentiam quae nunc esset in manibus pandens. Cumque fugienda primae paupertatis incommoda retulisset, indicassetque modum qualiter iis esset ereptus, precatus est eam ut prius hydriam patefaceret quam rei proventum id quod erat interius indicaret, cogitans, quantum reor, quod uteri instar vas ipsum praecursori foret, ut sicut Domino in utero matris positus innotuerat, ita profecto post mortem vivens, urnae illius mysterium opportuno tempore revelaret: et ideo non perimentis doceberis, nostraeque modum vitae conversationemque cognoquo thesaurum istum possidere meruimus. Si igitur et tu reverentiam hujus habueris, bonorum omnium tam praesentium quam futurorum copia perfrueris. Quod si forsitan prolixitas temporis vires abstulerit, aut aegrotatio corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝑ idem tempus emisse necessi¬
tatis multis oppressus angustiis
omnibq reb necessarus indigens.
cum non posset extremam pauper¬
tatem ulterius reluctari: ꝓipsius
egestatis difficultate magnis affe¬
ctus tediis uiitam discessione conti¬
nere se credidit. Accsdit aũt illi dũ
fugeret occurrere inonachis istis:
quiuas heremi pretiosum deferebant.
At ubi comes eis et socius itiueris
factus est: onus ei sicuti peregrinan¬
tes pariter fideliter committunt:
passum qui sib reuelatus fuerat ex¬
ponentes. Sed figulo mistertum ig¬
noranti precursor apparuit: monu¬
itq utiq comites suos lateret. ẽt as¬
sumens so qd̃ ferebant auferret. Qd̃
cum fecisset ad domũ ꝓpriam unde
discesserat rediit: et ex illo die: ꝑman¬
sit unuersis reb ꝓsꝑis florens.
Intelligebat aũt sue ꝓsꝑitatis au¬
ctorem: et honorem ei deuoto studi¬
o sus congruentem uirib offerebat.
Qui cum ꝓpinquare sibi cerueret mor¬

Expanded text:
dam per idem tempus Emesenae cividam per idem tempus Emesenae civitatis multis oppressus angustiis, omnibusque rebus necessariis indigens, cum non posset extremam paupertatem ulterius eluctare, pro ipsius egestatis difficultate magnis affectus taediis, vitam discessione continere se credidit. Accidit autem illi dum fugeret, occurrere monachis istis, qui vas eremi pretiosissimum deferebant. At ubi comes eis et socius itineris factus est, onus ei, sicuti peregrinantes pariter solent, fidele committunt, visum qui sibi revelatus fuerat, exponentes. Sed figulo mysterium ignoranti praecursor apparuit, monuitque ut comites suos lateret, et assumens id quod ferebat aufugeret. Quod cum fecisset, ad domum propriam, unde discesserat, rediit: et ex illo permansit universis rebus prosperis florens. Intelligebat autem suae prosperitatis auctorem, et honorem ei devoto studio suis congruentem viribus offerebat. Qui cum propinquare sibi cerneret mor
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. Reuertebantur igitur mona¬
chi ferentes caprit. qd herodias ꝓm̾
cede saltatricis fihe fue indisco susci¬
piens: ueluti desiderata diu uenera.¬
tionis preda potita est. Que etiam de¬
sisse iamꝓphetice lingue correptiones
existimans: nequaqͣm passa est capt̃
ipsum uenerandum cum reliquo cor¬
pore sepeliri. metum de erus comun¬
ctione concpiens. et hoc ꝓculdubio
ꝑtractans qd̃ integrum sc̃ corpũs
omni facilitate resurgeret. Hoc aũt
fieri ñ posset: sed caput ipsa retineret.
Et ideo illud non passim tradidit
ne custodiri. Amor et enim couiun¬
ctionis illicite suis adinuentionib
ꝓditus. increpationum sibi fingebat
imagines: et amputatum caput
nisti nefanda diaboli fiha forimida¬
bat. Sicq cogitationuum prasiitate
decepta: deinceps latere se credidit.
Monachi ergo qui tanta reuelatione
p̾cursoris xp̃i digni sunt habiti: su¬
mentes uenerandum caput. domũ
redire ꝓperabant. figulus aũt qui¬

Expanded text:
ctum. Revertebantur igitur monactum. Revertebantur igitur monachi, ferentes caput quod Herodias pro mercede saltatricis filiae suae in disco suscipiens, veluti desiderata venationis praeda potita est. Quin etiam desisse jam propheticae linguae correptiones existimans, nequaquam passa est caput ipsum venerandum cum reliquo corpore sepeliri, metum de ejus conjunctione suscipiens, et hoc procul dubio pertractans, quod integrum sancti corpus omni facilitate resurgeret: hoc autem fieri non posset, si caput ipsa retineret. Et ideo non passim tradidit s infodit. Amor etenim conjunctionis illicitae suis adinventionibus proditus, increpationum sibi fingebat imagines, et amputatum caput justi nefanda diaboli filia formidabat: sicque cogitationum pravitate decepta, deinceps latere se credidit. Monachi ergo qui tanta revelatione praecursoris Christi digni sunt habiti, sumentes venerandum caput, domum redire properabant. Figulus autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
perueuerunt. Horũ um p̃cursor aduen¬
tus dñici et baptista regis eterni sc̃s¬
entes ad domum quondam regis he
rodis. anferte uobiscũ caput meum.
quod inuemetis interra defossum.
Eumq mane fuisset exortum: uisionẽ¬
qͣm monachus usderat retulit frĩ.
Qui delirsiouem fantasie suspicatus.
rem neglectui tradidissent: postero die
preco ueritatis astitit utrisq sequest᷑¬
tum: et similiter apparens eis ita locu¬
tus est. Omuem dubitationis infide¬
litatem de nr̃is cordib effugantes. a
ueritate uisionis. cogitatio ur̃a non
claudicet. Dumq consonanqiam reue¬
lationis alter alteri retulisset. gemi¬
na uisione firmati et inobediencie
supphqum formidantes: sine mora
qd sibi imꝑatum fuerat impleuierũt.
Et p̾cedente se diuina grã. caput bap¬
tiste qd̃ ꝓiusticia et pietate desectum
fuerat. insacco ciligno condiderunt.
Delectatum aũt ꝓ ut ego estimo tali
uelamento. cirius in deserto quond̃a¬
de cameloꝵ pilis fuerat corpus obte¬

Expanded text:
pervenerunt. Horum uni praecursor adventus dominici et baptista Regis aeterni, saentes ad domum quondam Herodis regis, auferte vobiscum caput meum, quod invenietis in terra defossum. » Cumque mane fuisset exortum, visionem monachus quam viderat retulit fratri, qui delusionem phantasiae suspicatus, l esse. Cumque rem neglectui tradidissent, postero die praeco veritatis astitit utrisque separatim, et similiter eis apparens, ita locutus est: « Omnem dubitationem infidelitatis ex vestris cordibus effugantes, ad veritatem visionis cogitatio vestra non claudicet. » Dumque consonantiam alter alteri retulisset, gemina visione firmati, et inobedientiae supplicium formidantes, sine mora quod imperatum sibi fuerat impleverunt. Et praecedente se divina gratia caput Baptistae, quod pro justitia et pietate resectum fuerat, in sacco cilicino condiderunt. Delectatum autem aestimo prophetam tali velamento, cujus in deserto quondade camelorum pilis fuerat corpus obte
Abbreviated transcription (Latin):
cteꝰ scalam eream mirabili altitudine
usq ad celum: et angusta erat ita ut
non nisi unus ꝑ cami ascendere possẽt
Dextera uero leuaq inerant fixi cul¬
tri et gladii ferrei. ita ut nullus circa
se nisi ad celum respicere posset. Subea
uero iacebat latens draco teterrimus
picientem ad nos. et dicentem. Ne uere¬

Expanded text:
scalam auream mirabili altitudine erectam usque ad celum; et ita erat angusta quod non nisi unus per eam ascendere posset. Dextra uero leuaque erant fixi cultri et ferrei gladii ut nullus circa se nisi ad celum posset aspicere. Sub ea iacebat latens draco teterrimus t respicientem ad nos et dicentem: “Ne time
Abbreviated transcription (Latin):
Contristantib uero eis de felicitate
quod ẽẽt pregnans mensib octo: sta
re. Et cum orarent: subito enixa est
uiuum. Quidam uero de custodib
respondit. Hic ego crucior:. ibi uero
ꝓme dñs patietur. facta itaq die¬

Expanded text:
licitate quod esset pregnans in mensibus octo, dum t pareret, subito enixa est uiuum. Quidam uero de custodibus pondit: «Hic ego patior, ibi pro me deus patietur». Natali e
Abbreviated transcription (Latin):
infantem incollum eius. et ipse cũ
matre et uiro tenens manus eius.
et flentes osculabantur dicentes.
Mi serere nr̃ĩ filia: et uiue nobiscũ
pellens.dixit. Necedite ame oꝑaris¬
iniquitatis: quia ñ noui uos. son

Expanded text:
filium in collum eius et ipse cum matre et marito tenentes manus eius et flentes, osculabantur eam dicentes: «Miserere nostri filia et uiue nobiscum». pellens dixit: «Discedite a me, inimici dei, quia non noui u
Abbreviated transcription (Latin):
uine particpes fecit. Iohann aũt
abbati monasterii inquo habitas
edicto. ut attendit fibi ipsi et gre¬
gi suo. Ahqua em̃ sunt ibi emen¬
datione digna. sed hoc tempore no¬
lo ut ei dicas. sed quando tbi pre¬
ceperit. Hec dicens oratonẽ a sene
postulans adinteriorẽ sohtudinẽ
sternens se osculabatur terrã et¬

Expanded text:
coenae participes fecit. Joanni autem abbati monasterii, in quo habitas, edicito: Attende tibi ipsi et gregi tuo; aliqua enim fiunt ibi emendatione indigentia. Sed nolo te haec nunc ei dicere, sed quando tibi praeceperit Deus. Haec dicens, orationem a sene postulando, in interiorem solitudinem simas autem prosternens se, osculabatur terrae
Abbreviated transcription (Latin):
conscriptũ est cyrographũ. et gemi¬
ginis et dei genitricis. eã his de¬
precata fũ uerbis. Tu quidẽ semꝑ
o benignissima domina tuã michi
ostendisti pietatis mise ricordiam.
tri mei indigne supphcationẽ ñ ꝓ¬
iecisti. Uidi gł̾am. qͣm nos peccato¬
res merito ñ uidemus. Gła omni¬
potenti deo. qui ꝑte suscepit pecca¬
toꝵ penitenciam. Quid amphus
peccatrix et misera ualeo dicere
catrix. et ueritatis ina gistra. pre¬
cedensq me tiriiam que ducit
ad penitenqam. Et hec dicens. au¬
drui uocẽ aheriius alonge claman¬
tis. Iordanẽ si transieris bonã in¬
isse credens. lacrimans exclama¬
ui.et ad dei genitricis ymagiẽ
domna. regina togus orbis. ꝑqͣm
humano generi salus aduenit
nol me derelinquere. Et hec dicẽs
de atrio sũ templ egressa. et festi¬
nanter ambulaui. Exeunte aũt
me uocauit me qridã. et dedit
cepi benedictom mei igneris con¬
gruos. Interrogaui aũt eũ qui
panes uendebat. qualis uia esset¬

Expanded text:
ographum, et genginis Dei genitricis, his imprecata sum verbis: Tu quidem semper, o benignissima Domina, tuam ostendisti pietatis misericordiam: tu non indignam supplicationem projecisti; vidi gloriam quam peccatores merito non videmus, gloriam omnipotentis Dei qui per te suscipit peccatorum poenitentiam. Quid amplius peccatrix et misera valeo recordari catrix, et veritatis magistra, praecedens me in viam quae ducit ad poenitentiam. Et haec dicens, audivi vocem alicujus a longe clamantis: Jordanem si transieris, bonam incredens, lacrymans exclamavi, et ad Dei genitricis imaginem Domina, Regina totius orbis, per quam humano generi salus advenit, noli me derelinquere. Et haec dicens, de atrio templi sum egressa, et festinanter ambulabam. Exeunte autem me, vidit me quis, et dedit cepi benedictioni mei itineris congruos. Interrogavi eum qui panes vendebat: Unde et qualis via esse
Abbreviated transcription (Latin):
dienda. Exofficio rursum dictũ est. Ad¬
est theodosia. Urbanus preses dixit.
Ingenuam et bene natam puellam
confpectui legum applicate: ut quas
apatre consilium salutis accipiat. &
recedat aberrore quo infancia eius
uidetur errasse et quasi prudentis¬
sima audiendo udicis exhortationẽ
dignitatem nobilissimi sponsi sorcia¬
tur. et penas quas conspicit esse para¬
tas euadat diis sacrificando. Theodo

Expanded text:
dienda ex officia dictum est . addienda ex officia dictum est . adest theodosia| Orbanus praeses dixit Ingenuam et bene natam puellam cons| pectui legum adplica te . ut quasi a patre consilium salutis .| accepiat. Et recedat ab errore quo infantia eius uidetur erras| se Vt quasi prundentissima. Audiendo iudicis exhortacionem . et| dignitatem nobilissimi sponsi sortiatur Et poenas quas cons| pecitis +se paratas euadat diis sacrificando. Theodo
Abbreviated transcription (Latin):
buit uerecundia. ñ iuuenẽ rerigio
sua retiuit. Ilico sedit ꝓtͥibunali p̾¬
ses ordinantur officia tormentoꝵ p̾
parantur diuersa genera penarum
eculeus statuiitur. craticule fuccen¬
duntur. sartagines inflammantur.
om̃sꝙ ministri diaboli armati fre¬
mebant. ligaturas neruicas manib
gestautes. terror erat inimanis. uox
illa sacrilega ñ tacebat. ut uidens
dei famula territa adez confessione
recederet. Exiberi tunc iubet puel¬
lam deicatam. Introducitur beata
theodofiam que secũ uictorie pal¬
suam incessu et uuttu gestabat. fũi¬
cida facies oleo leticie ꝑfusa aspectu
suo corda ourmitin ꝓsteruebat. Om̃s
iirantur talem luirginẽ fic aurmi
uirtute armatã mortem ñ timere.
penas non expanescere. Ab officio p̾¬
couatur. Theodofra uirgo que precep¬
tis principum rebellis existit p̾stoẽ
audiencie mancipanda. Item exoffi¬
cio preconatur. Theodosia rebellis le¬
gum uel principũ introducatur au¬

Expanded text:
buit uericundia . non iudaeum religio buit uericundia . non iudaeum religio sua| retenuit Ilico sedit pro tribunali praeses . odinantur+ officia| tormentorum . praeparantur deuersa genera poena| rum. Aeculeus statuetur Craticulae succenduntur| sartaginae inflammantur Omnesque ministri diabuli ar| mati fremebant legaturas neruicas manibus gestantes terrore| +manis . uox illa sacrilega non tacebat ut haec uidens dei famula| territa a confessione recederit exhibere iubet puellam dilicatam| Introducetur . beata theodosia . quae secum uictoriae palmam| in incessu et uultu gestabat Fulcita facies . oleo laeticiae perfusa Aspectu suo corda .| omnium prosternebat. O“m”nes mirantur talem uirginem . sic anime| uirtute armatam . mortem non timere . poenas non expauiscere| Ab officio praeconatur . theodosia uirgo quae praeceptis principum| rebellis extitit praesto est audientiae mancipanda. Item ex of| ficio praeconatur theodosia rebellis legum uel printipum . intro| ducatur Au
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. hic regnat et successorẽ ñ habet.
Ab hoc qurppe sponso tã nobil me
disiungere non potestis. Lacrime
ur̃e non me conturbant: nec amor di¬
uiciarum ab amore xp̃i ualebit me
separare. Cumq hec agepentur et ñci¬
lubet conuocari ordinem ctuitatis.
p̾tendens inquirit diligenter depu¬
ella cuius inconfessione talem audi¬
erat famam quib natalib orta esset
uel quis eam hant uiam docuisset.
inquirit si eoꝵ suasione hoc faceret.
Dicunt parentes que uera funt. se
penitus ignoras se. Nulla inparen¬
tib culpa nruenta est. iubet eos ab¬
solutos recedere ac iam toto furore
indei uirginem fremens exardescit.
Iubet sibi tribinal parari. Admis¬
sa ꝓuidencia omnib dei uirginem
penis exterminare festinans. Fit
concirrsus ppħ ut usq sexus. omnes
conueniunt ad miraculum tante re¬
⁊ cognoscendum. Neragrat fama totã
qmͣ domi remansit. non uirginẽ ꝓhi¬

Expanded text:
ritur. Qui regnat et successorem non habet| ritur. Qui regnat et successorem non habet| +ab hoc sponso tam nobile . me disiungere non potestis Lacri| mae uestrae non me conturbant nec amor diuiciarum| ab amore christi ualebit me separare. Cumque haec ageren| tur et nuntiardiscens .| iubet conuocari ordinem ciuitatis . menas praetendens . inquiret diligenter de puella .| cuius in confessionem talem audierat famam Quibus| “na”talibus orta esset . uel quis eam hanc uiam docuisset| inquiret si eorum suasione hoc faceret. Dicunt parentes .| quę uera sunt . se paenitus ignorasse Nulla in parentibus .| inuenta est culpa . iubet eos absolutus recedere Iam| toto furore in dei uirginem fremens exardiscet. Iubet sibi tri| bunal parari . admissamque prouintiam omnibus dei uir| ginem poenis . exterminare festinans . fit concursus populi| utriusque sexus Omnes conueniunt ad miraculum| tantae rei cognuscendae . peragrat fama totam quam domi remansit. Non uir| ginem prohi
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur amittere. Quib sc̃a theo¬
dosia respondit. Ut uideo declmastis ⁊¬
post sathanam sicut scriptũ est. Di¬
lexerunt homines tenebras magis
qmͣ lucem. Uos uideritis. michi aut
qͥd molesti estis. Non plus facio per¬
Cum ur̃a me uoluntate deo consecrã
dam optisli. uota mea eccłia celebra¬
clamando subscripsit. Enohe iustus
testis est paulus hortator castitatis
gesto. Ecce ad est nunc dies falutis tẽ¬
pus acceptabile. quo relinquendus ẽ
mundus. Iam nolo ꝑegrinari a dũo mõ
dissolui uolo excorpore. et esse cũ xp̃o.
Sinite me trtumpharȩ mortẽ et pai¬
mam uictorie reportare ꝓ amore xp̃i¬
cui sp̃m nupsi. Contempno que uiden¬
tur qm oportet nos ꝑmultas tribu¬
lationes intrare inregnũ dei. Oparentes
si filiam uere amatis nolite negare
xp̃m. Considerate ergo que dico. Si
terreno sponso me daretis. ipso uiuo
alii nubere ñ potuissem qd̵ si hoc fa¬
sponsa dici. hit ihiriit et nunqͣm mo¬

Expanded text:
uiderentur amittere.| Quibus sancta theouiderentur amittere.| Quibus sancta theodosia respondit ut uideo declinastis post| satanan sicut scriptum est. Dilexerunt homines tenebras ma| gis quam lucem . uos uideritis mihi autem . quid molesti estis| Non plus facio Cum uestra me uoluntate deo consecran| dam obtuli Vota mea eclesia celebrapulus Amen clamando subscribsit . enoch iustus| testis est Paulus amator castitatis gesto Nunc adest dies salutes . tempus acceptabile quo re| linquendus est mundus. Iam nolo peregrinari a domino meo de\s/solui| uolo e corpore . et esse cum christo Sinite me triumphare mortem .| et palmam uicturiae reportare+ amorenubsi con| temno quae uidentur oportet nos per multas tribulationis .| intrare in regnum dei O perentes . si filiam uere amatis noli| te negare christum considerate quae dico si terreno sponso me| daretis ipso uiuo ali nubere non poteram quod si hoc fasponsa+ dici+ qui uiuit| et nunquam mo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. cunis uirtute per uisionem ro¬
borata defiderium salutis acceperat.
Ingressa uero ait ad scõs. Suscipite
uobiscum comitẽ uite et salutis et
Cũmq fine orationis implerent re¬
fulsit locus carceris fulgore nenar¬
rabili. et odor suauitatis omnib ap
pariuit et audita est uox de celo di¬
cens. Iro qua orastis exauditi estis.
Ego enim sũ qui sũ qui eam uocaui.
cuius mentem in meo amore suice¬
ram inueni. Ego eam oleo athlete ꝑ¬
cendas om̃s cruciationes quas ei
inferre habet inimicus ꝑ fuos mi¬
nistros. uos aũt sine tormentis pe¬
narum perconfessionis palinã sus¬
cipiam inceloꝵ regnum. Parentes
uero theodosie tedio consumpti ne¬
sciebant ubi uirgo deuenisset. Eñmq
eis nunciatum fuisset theodosia fi
redem futuram uoluentes q se pedi¬
siderio confessionis recederet affir¬
mantes bona sua imperio daturas
ut nichil mali pateretur: sed fic xp̃i
ana ꝑmaneret ne talem spbolem

Expanded text:
bat.| Cuius uirtute per uisionem robat.| Cuius uirtute per uisionem roborata desiderium salutis .| conceperat. Ingressa uero ait ad sanctos suscipite uobiscum| comitem uiae salutis . eCumque finem oracionis . implerent. Refulsit locus| carceris fulgore inenarrabile . et odor suauitatis omnibus ap| paruit . et audita est uox de caelo dicens . pro qua orastis .| exauditi estis. Ego enim sum qui sum . qui eam uocaui . cuius| mentem in meo amore sinceram inueni. Ego eam oleum| athletae pncendas| omnes cruciationes . quas ei inferre habet+ inimicus per| suos ministros. Vos autem sine tormentis poenarum . per| confessiones palmam suscipiam in regnum caelorum| Parentes uero theodosiae taedio consumti+ nesciebant| ubi uirgo deuenisset Cumque eis nunciatum fuisset .| theodosia filre| dem futuram. Voluentesque se pedisiderio confessionis recederet . adfirmantes bona sua| imperio daturos ut nihil mali pateretur. Sed sic christiana| permaneret. Ne talem subolem
Abbreviated transcription (Latin):
delicati corporis impossibilitatem.
ꝑtimesceret nec nobilitatẽ generis
confideraret. cum ipse dñs aduemiens
rauit. Cumq illuxisset dies. beata
theodosia. nescientib ad huc parenti¬
b et familia festinanter ꝑrexit ad
locum ubi dei confessores reclusi de¬
nebantur. dansq p̾mium clauicula¬
rio deprecabatur ut eam dĩ confesso¬
rib fineret sociari. Tunc clauiculari¬
us uidens pulchritudinẽ uel formã
delicate uirginis. dixit ad eam. Quid
pateris domina tante nobilitatis
origo inqua domus tota paterna
dependitit. quia te unicã fuscepert̃
filiam. qd̃ defideras hominib morte
dampnatis sociari. Cur confiteris
Cui beata theodosia respondit. Xp̃i¬
ana sum nutrita. et usq infinem
xp̃m confiteo. et si mori contin¬
gat a salutis confessione non rece¬
do. Hec ea dicente. timens clauicula¬
rius delatorẽ ꝑmifit eam sc̃is mar¬
tirib sociari. Cumq ingrederetur

Expanded text:
retur . nec dilicati corporis . inpossibilitate“m” retur . nec dilicati corporis . inpossibilitate“m” per| timisceret . nec nobilitatem generis consideraret. Cum ipse dominus .| raret Cum| que inluxisset dies. Beata theodosia nescientibus adhuc| parentibus et familia . festinanter pergit ad locum .| ubi dei confessores reclusi tenebantur . dansque| praemium clauiculario depraecabatur ut eam| dei confessoribus iniret sociari. Tunc clauiculariu“s”| uidens pulchritudinem uel formam dilicatae uirginis di| xit ad eamm quid pateris domina tantae nobilitatis origo| In qua tota domus paterna dependit . quia te unicam .| susceperunt filiam . quid desideras hominibus morti dam| natis sociari . cur confiteris Cui beata theodosia respondit . christiana sum nutri| ta . et usque in finem christum confiteor . et si mori contingat .| a salutis confessione non recedo. Haec ea dicente . timens| clauicularius delatorem permisit eam sanctis martyribus| sociari. Cumque ingrederetur
Abbreviated transcription (Latin):
Nillis temporib diocleciano quat᷑
xp̃ianis. Quo tempore uasa dñica
ꝑsecutionis titulo ꝓbabantur. Adue¬
dit confessores eos q iubet incartere¬
recludi audiendos proxima sessione.
Cirmq iussisset sibi tribunal parari
ut confessores dei publice audiret.
tunc dĩ uirgo nomine theodosia no¬
bili familia exorta inscło. ineterno fu¬
turo nobihor que erat annoꝵ circit̃
decem et octo uultu et aspectu decora.
mente et ꝓposito illustissima. suis pa¬
rentib umea. cũ audisset dei confes¬
sores publica audiencia. affuturos.
accenditur desiderio sc̃o et cogitans
apud se et discriciens diligenter p̃¬
ne xp̃i parauit semet ipsã quicqͥd
accidisset tolerare dicens. Quid in
tit stabile ñ est. Quare pocius uon¬
contempno periturũ. ne simul cũ
eo ꝑeam᷑. Cumq hec animo et intel¬
lectu hominis interioris quasi ra¬
tionabile ammal ruminasset. tẽpꝰ
quietis aduenit et ꝑ uisum confor

Expanded text:
illis temporibus . deocliciano quater tio+ christianis. Quo tempore uasa dominica| persecutiones titulo probabantur. Aduedit confessores . eosquae iubet in carcire cludi .| audiendos proxima sessione. Cumque iussisset sibi tribu| nal parare . ut confessoris dei publice audiret. Tunc uirgo quae| dam nomine theodosia . nobile familia exhorta in saeculo in ae| ternum futura nobilior. Haec erat annorum circiter decim et octo.| Vultu et aspectu decora mente et propositu Inlustrissima suis| parentibus unica+ Cum audisset dei confessores publica audien| cia adfuturos accenditur desiderio sancto . et cogitans apud se .| et discuciens diligenter pne christi parauit semetipsum . quicquid acedis| set tollerare dicens. +Quid in tit stabile. Non est . quare non pocius contemno| periturum . ne simul cum eo periam. Cumquae haec animo| et i“nt”ellectu hominis interiores . quasi racionabile animal rumi| na“ss”et tempus quietis adue“ni”t et per uisum confort
Abbreviated transcription (Latin):
tifice qui tunc erat ambianis et im¬
perauit tale preceptum ac licenciã
ut ibi construeret monastertum.
Tunc destructis ubiq idolis et ritu
gentilium. uir dñi blitmundus qͥ
et scd̃s abbas in loco eodẽ extitit auxi
curauerat tam monasterium qͣm ad
sõ decoratam. Concurrentib ergo un¬
diq ppłis et recta fide petentib me¬
rita eius ibide magnis uirtitib
clarescunt. prestante dño nr̃o ih̃n

Expanded text:
tifice qui tunc erat Ambianensitifice qui tunc erat Ambianensium, ut tale praeceptum daret ac licentiam, ut ibi construeret monasterium. Tunc destructis ibi idolis et ritis gentilium, vir Domini Blidmundus, qui et secundus abbas in loco eodem extitit, auxicuraverat tam monasterium quam etltu nimio decoratam. Concurrentibus ergo undique populis recta fide petentibus, merita eius ibidem magnis virtutibus clarescunt, praestante domino n
Abbreviated transcription (Latin):
sum est ñ solum mente sed etiam¬
oculis ipsa menbra ab eo sustentata
aliquantulo spacio aterra quasitͥ¬
umpedũ mnaere suspendi cũ ip̃so.
Tunc ait ad eũ. filimi qͣm antea ano¬
bis expecieras modo habeas ambu¬
landi et uisitandi licengam. Cumq
at̾ala suburnxit. Tu ad locũ sc̃ uuala¬
riq ubi sepe postulaueras sume nc̃
anobis uolente deo hicenciam ꝑgen¬
di. Uideo enim eum esse innimia
claritate. et michi hoc ipsum uenit
expetere atq utinam ut ipse est me¬
rear uinqͣm intantã głam introi¬
re. Et per hoc aꝑte datur intellgi¬
otos n dum adhuc impso corpore uiuebat:¬
Et transacto uerbor colloquio. pauco
interuallo migrauit ad dñn. Tunc
sepedictus ille monachuis qͣm beatꝰ
edocuerat. uualericus ad ante dictũ
locum legone ut admonitus fuerat
a scõ uiro accessit. In quo pane anni
spatiũ heremitalem ac sterilẽ uitã
duxit. Tunc peciit p̾fatus blitimundꝰ
tam agłoso rege clothario qͣm apon¬

Expanded text:
esse ei non solum mentem, sed etiamesse ei non solum mentem, sed etiam ipsa membra ab eo sustentata aliquantulo spatio a terra quasi trium pedum in aere suspendi cum ipso. Tunc ait ad eum: 'Fili ini, quae antea a nobis expetieras, modo habeas ambulandi et visitandi licentiam'. Cumque Athala subiunxit: 'Tu ad locum sancti Walarici, quo saepe postulaveras, sume nunc a nobis, volente Deo, licentiam pergendi. Video enim eum esse in nimia claritate, et mihi hoc ipsum evenit expetere, ut utinam ipse merear in tantam gloriam introire'. Et per hoc aperte datur intellegi, dum adhuc ipse in corpore vivebatEt transacta verborum colloquia, pauco intervallo migravit ad Dominum. 36. Tunc saepedictus ille monachus, quem beatus edocuerat Walaricus, ad antedictum locum Legonao, ut admonitus fuerat a sancto viro, accessit, in quo paene anni spatio heremitalem ac sterilem vitam duxit. Tunc petiit praefatus vir Blidmundus tam a glorioso rege Flothario, quam a pon
Abbreviated transcription (Latin):
pie unuere. oportet eos tribulatio¬
illud euuangelicum sectantes. si ꝑ¬
sequentur uos inirña crnitatem. fu¬
gite maliam. Et cũ insolitudine lo¬
cus ille redactus fuisset. suscitatus
infirmitate ut suꝑnus diximus cu¬
rauerat. Qui tunc urillo tẽpore cum
esset inbobio i nobediencia beati atha¬
le abbatis cunis gesta scripta haben¬
tur frequenter ab illo humiliter po¬
stulabat. ut ad locum illum nnfran¬
cia ubi beatus uualericus in here¬
mo fuerat sepultus conuersandiuel
uisitandi grã eũ ire concederet qd
ab illo inmrme tune in illo tẽpore
impetraiit. Sed illo ꝑseuerante in
precib beatus at̾ala ꝑacto quodam
aunor curriculo quadã infirmita¬
te afflictus. infirmatus iacebat. Cũ
quadam aũt die beatus at̾ala adec¬
cłam iret. sustentabat ibecillia
menbra monachus ille prefatus
qui cellulam scĩ uualerici sepe eum
pecierat uisitare. Ut aũt ipse refere¬
bat dum pariter ambularent ei ni

Expanded text:
pie vivere, oportet eos tribulatiopie vivere, oportet eos tribulatioillud etiam euvangelicum sectantes: Si persequentur vos in una, civitate, fugite in aliam, et cum in solitudine locus ille redactus fuisset, beatusinfirmitate, ut superius diximus, curaverat. 35. Qui tunc in illo tempore cum esset in Bobio sub oboedientia beati Athalae abbatis, cuius gesta scripta habentur, frequenter ab illo humiliter postulabat, ut ad locum illum in Francia, ubi beatus Walaricus in heremo ibidem est sepultus, conversandi vel visitandi gratia ei concederet dab illo minime tunc illo in tempore impetravit. Sed illo perseverante in precibus, beatus Athala, peracto quodam annorum curriculo, quadam infirmitate afflictus, infirmatus iacebat. Dehinc cum quadam die beatus Athala ad ecclesiam iret, sustentabat inbecillia membra monachus ille praefatus, qui cellulam sancti Walarici saepe ei petierat visitare. At ipse referebat, dum pariter ambularent, visum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ stulta. et uana colloquia. cepe¬
runt crura. nate quasi more para¬
lisis rigore numi doloris constri¬
gi. Cum uero hoc contristata sue ma
tri innotuisset illa stupefacta corri¬
griit quid hoc esset. quid ue uellet
fimul secum ꝑtractabant. et men¬
te. sua fibi inuicẽ reuoluebant. qd
de p̾fata oratione scĩ uiri die. eadem
fecisset quid ue dixisset. Tunc primũ
lcet coacte magna tam̃ cũ humil¬
tate immo et mimo terrore ꝑculse.
ad p̾dictũ oratorium uiri dei sũma
iã cũ festinatione repedabant. Et ibi
deposita elatione ceruicem mentis
planctu ꝓstrate lacuerunt. postulan¬
tes ueniam de cominisso. uisq dũ fa¬
uente dũo qui ꝓpe est omnib inuo¬
cantib eũ. inte grã sanitatem sepe
um ut p̾fati sumus de hac luce bea¬
tum obitum multa se scõ incenobi¬
o humana mersit conditio et illa
necessitas illos monachos inde ire
urgliebat. que piis ammnis ꝓdesse
solet. ut est illud. Qui uolunt inxp̃o

Expanded text:
ipsorum stulta et vana colloquia coepeipsorum stulta et vana colloquia coeperunt crura natae quasi more paralysis rigore nimii doloris constringi. Et cum hoc contristata matri suae innotuisset, at illa stupefacta obriguit, quid hoc erat, quidve vellet simul secum pertractabant et mente sua sibi invicem revolvebant, quid de praefata oratione sancti viri die eadem fecissent, quidve dixissent, Tunc primum, licet coacte, magna tamen cum humilitate, immo et nimio terrore perculsi, ad praedictum oratorium viri Dei summa iam cum festinatione repedabant, et ibi deposita elatione et cervice mentis, planctu prostrati iacuerunt, postulantes sibi veniam de commisso, usque dum, favente Domino, qui prope est omnibus invocantibus eum, integram sanitatem sepedum, ut praefati sumus, de hac luce beatum obitum tantum se sancto in coenobio humana mersit conditio, ut illa necessitas illos monachos inde ire urgebat, quae piis animis prodesse solet, ut est illud: 'Qui volunt in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
git. ubi stipes ille idoli ut suꝑius dixi¬
mus iussu dei fuerat confractꝰa. et
prefato dei famulo construxerunt.
iuxta qͣm dũ quadã forte die quedã
femine iteragerent una exeis p̾ces¬
sit alias. atq lucrata sibi in oratione
ad subsequentes se socias hortando
dem cũ gaudio auxshante d̃no ad
destinata pergamus loca. At illa qͦ
ex his pͥor esse uidebatur coutemp¬
nens ibid̃ẽ rationi incombere sed
suꝑ esse uehiculis. una cũ filia ad
locũ ubi destinauerant sine mora
ꝓperabant. Cumq inter sese inuic̃ẽ
ser mocinarent᷑ tunc filia cũ indig¬
nationȩ matri sue sic orditur fari.
Odultis genitrix omius spes iea
semꝑ nunquid in loco habitantes
hoc uenerari conantur illũ qm an¬
te hos annos asello infidentem. de¬
spicabili habitu cernebamꝰ. Cui illa
respondens inquit. huit uiro ut ais
filia rustici uolunt fieri memorã
curus oꝑa apud nos uilia et contẽp¬
tui digna uidebantur: Tunc inter

Expanded text:
Augusta, ubi stips ille idoli, ut superius dixiAugusta, ubi stips ille idoli, ut superius diximus, iussu viri Dei fuerat confractus, et praefato Dei famulo construxerunt. Iuxta quam dum quadam forte die quaedam feminae iter agerent, una ex eis praecessit alias, atque lucrata sibi orationem ad subsequentes se socias hortando dem cum gaudio, auxiliante Domino, ad destinata pergamus loca'. At illa quae ex his prior esse videbatur, contempnens ibidem orationi incumbere, sed super sessis vehiculis una cum filia ad locum ubi destinaverant sine mora properabant. Cumque inter sese invicem sermocinarent, tunc filia cum indignatione matri sic oritur fari: 'O dulcis genetrix, o mea spes unica semper, numquid illo in loco habitatores hunc venerare conantur, illum quem ante hos annos asello insedentem despicabili habitu cernebamus?' Cui illa respondens inquit: 'Huic vero, ut ais, filia, rustici volunt fieri memoriam, cuius opera apud nos vilia et contemptui digna videbantur'. Tunc inter
Abbreviated transcription (Latin):
ante aliquos dies fuerat reuelatuͤ.
Sed his ita per actis que uel quali¬
a miraculoꝵ signa post suũ de hac
uita obitum diuina gessit potenga.¬
deamur uel pauca exmuttis breuiᷤ¬
simo quide relatu ut disposuimus
scire hoc euidencius referamus. ñ
ca que aplurimis fabulose. sed que
aueri dicis testib comꝓbata esse iam
didicrinus et illa maxiie que aue¬
nerabiluiro rarmberto erudito quon¬
dã abbate pio licet studio ac religioso
labore et ꝓlixo quidẽ sermone sed ta¬
men satis simplici et incomposita.
curricula oculoꝵ fuerat luce orbata.
qͣm parentes ad ante dictum locum
serui dei ꝑducere curabant. Sed cum
etus finib appropinquasset. ait ad il¬
los. Quid est hoc qd̃ sic eminus lucem
clarins uideo resplendere. At illi res¬
ponderunt. Oratorium est dñi uuale¬
rici. Et sic deo laudes referens. gratis
lumen recepit sannitatis. Sed et illud
quoq miraculum adhuc sicientib
referamus. quod in quodã loco conti

Expanded text:
ante aliquos dies hoc fuerat revelatum. ante aliquos dies hoc fuerat revelatum. 31. Sed his ita peractis, quae vel qualia miraculorum signa post suum de hac vita obitum divina per eum gessit potentideamur, Tel pauca ex multis brevissimo quidem relatu, ut disposuimus, scire hoc volentibus referamus, non ea quae a plurimis fabulose, sed ea quae a veredicis testibus conprobata esse iam didicimus, et illa maxime quae a venerabili viro Raginberto erudito abbate, pio licet studio ac religioso labore et prolixo quidem sermone, sed tamen satis simplici et inconposita ecurricula oculorum fuerat luce orbata, quam parentes ad antedictum locum servi Dei perducere curabant. Sed cum eius finibus appropinquasset, ait ad illos: 'Quid est hoc quod sic eminus luce clarius video resplendere?' At illi responderunt: 'Oratorium est domni Walarici'. Et sic Deo laudes referebat gratis lumenque recepit serenum. 33. Sed et illud quoque miraculum adhuc sitientibus deferamus, quod in quodam loco nomine