comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Plgressoq urbem statim consensu senatus et ir¬
rumpentis in curiam turbe irrita Tiberii uolũta¬
te qui testamento alterum nepotem pretextatum
acdhuc coheredem ei dederat ius arbitriuq om¬
nium rerum illi permissum est. Tanta publita leticĩa
ut tribus proximis mensibus ac ne totis quicdem
supra centum .lx. milua uictimarum cesa tradant᷑.
Cum demde post pautos dies in prox imas campa¬
me insulas traiecisset uota pro redita suscepta sunt. Ne
minimã quidem octasionem quoq ommittente ĩ testi¬
ficanda sollicitudine et cura de intolumitate eius. Ut
uero aduersam ualitudinẽ incidit per noctantibus cũ¬
tis circa palacium nõ defuerunt qui depugnaturos
se armis pro salute egri. quiq capita sua titulo propa¬
sito uouerent. Accessĩt᷑ ad unmensum ciuium amore
notabilis ẽt externorum fauor. Nãqr Arthabamis
parthorum rex odium semper contemptũq Tiberii
preferens amicitiam huius ultro peciit uenitq ad

Expanded text:
gressoque urbem, statim consensu senatus et irrumpentis in curiam turbae, inrita Tiberi uoluntate, qui testamento alterum nepotem suum praetextatum adhuc coheredem ei dederat, ius arbitriumque omnium rerum illi permissum est tanta publica laetitia, ut tribus proximis mensibus ac ne totis quidem supra centum sexaginta milia uictimarum caesa tradantur. Cum deinde paucos post dies in proximas Campae insulas traiecisset, uota pro reditu suscepta sunt, ne minimam quidem occasionem quoquam omittente in testificanda sollicitudine et cura de incolumitate eius. ut uero in aduersam ualitudinem incidit, pernoctantibus cunctis circa Palatium, non defuerunt qui depugnaturos se armis pro salute aegri quique capita sua titulo proposito uouerent. accessit ad immensum ciuium amorem notabilis etiam externorum fauor. namque Artabanus Parthorum rex, odium semper contemptumque Tiberi prae se ferens, amicitiam huius ultro petiit uenitque ad
Abbreviated transcription (Latin):
genteam laminã carnifici tradidit ut manibus ab¬
scisis atq ante pectus e collo penclentibus p̾cedẽte
titulo qui causam pene inditaret per cetus epulan¬
tium circinduceretur. Mirmillone e ludo rudib
secum batuente/ et sponte prostratum cõfodit fer¬
rea sica at more uictorum cum palma discurrit.
Ad mota altaribus uictima succinctus pompare¬
habitu elato alte in maleo cultrariu mactauit.
Lautiore conuiuio effusus subito ĩ chachinos cõ¬
sulibus qui uixta cubabant quid nã rideret blan¬
de querentibus quid inquit nisi bno meo nutu
iugulari utrunq uestrum stati posse:¬

Expanded text:
genteam laminam carnifici confestim tradidit, ut manibus abgenteam laminam carnifici confestim tradidit, ut manibus abscisis atque ante pectus e collo pendentibus, praecedente titulo qui causam poenae indicaret, per coetus epulantium circumduceretur. murmillonem e ludo rudibus secum battuentem et sponte prostratum confodit ferrea sica ac more uictorum cum palma discucurrit. admota altaribus uictima succinctus poparhabitu elato alte malleo cultrarium mactauit. lautiore conuiuio effusus subito in cachinnos consulibus, qui iuxta cubabant, quidnam rideret blande quaerentibus: 'quid,' inquit, 'nisi uno meo nutu iugulari utrumque uestrum statim posse
Abbreviated transcription (Latin):
ommes uictores interemit. Haut ut crudelissima ce¬
dem et defleuit edicto et eos ꝗ spectare sustinuissẽt
execratus est.¬
solebat ꝙ nullis calamitatibus publitis insigri¬
rentur Augusti principatum Clade uariana. Tiberii
ruma spectãculoru apud fidenas memorabile factũ
sui obliuione ĩminere prosperitate rerum. Atq idẽ¬
ticlem exercituũ cedes. famẽ.pestilẽtia. ĩcendia. hiatũ
aliquẽ terre optabat.
Leadem factorum dictorũq seuicia aderat. Sepe
ĩ conspectu prandentis uel commẽsautis seue questio¬
nes per tormẽta habebantur. Milex decolandi arti¬
fex quibuscunq e custodia capita amputabat.Pute¬
olis dedicatione pontis quem excogitatum ab eo signi¬
ficauimus. cum multos e littore inuitasset ad se
repente ommes precipitauit. Quosda gubernacula
apprehendentes conctis remisq detrusit in mare.
Rome publico epulo seruui ob detractã lectis ar¬

Expanded text:
omnes uictores interemit: hanc ut crudelissimam caeomnes uictores interemit: hanc ut crudelissimam caedem et defleuit edicto et eos, qui spectare sustinuissent, execratus est.solebat, quod nullis calamitatibus publicis insignirentur; Augusti principatum clade Variana, Tiberi ruina spectaculorum apud Fidenas memorabilem factum, suo obliuionem imminere prosperitate rerum; atque identidem exercituum caedes, famem, pestilentiam, incendia, hiatum aliquem terrae optabat. eadem factorum dictorumque saeuitia aderat. saepe in conspectu prandentis uel comisantis seriae quaestiones per tormenta habebantur, miles decollandi artifex quibuscumque e custodia capita amputabat. Puteolis dedicatione pontis, quem excogitatum ab eo significauimus, cum multos e litore inuitasset ad se, repente omnis praecipitauit, quosdam gubernacula apprehendentes contis remisque detrusit in mare. Romae publico epulo seruum ob detractam lectis ar
Abbreviated transcription (Latin):
On temere ĩ quenqͣ nisi crebris et minutis ictib
ammaduerti passus est perpetuo notoq iam
precepto ita fieri ut se mori sentiãt. Pimito ꝑ erro¬
rem nominis alio qͣͣ quem destinauerat ip̃m quoq
paria meruisse dixit. Tragedicũ illud subinde ia.¬
ctabat. Oderũt dum metuãt. Sepe in cõctos pa¬
riter senatores ut clientes Seiani ut matris ac
fratrum suorum delatores muectus est prolatis
libellis quos crematos simulauerat defensaq
berii seuitia quasi necessaria cum tot criminãtib
credendum esset. E questrem ordinẽ ut scene are¬
neq leuotum assidue proscidit infensus. Turbe
fauenti adnersus studium suum exclamauit. Uti¬
nam populus ro. unã ceruice haberet. Cumq Tetrinuis
latro postularetur et qui postularẽt tetrinos esse ait.
Reciarii tumunicati quĩq numero gregatim dimitan¬
tes sine certamine ullo tatidem secutorib succubu¬
eraut cum octidi iuberent᷑. unus resumpta fuscina

Expanded text:
on temere in quemquam nisi crebris et minutis ictibus animaduerti passus est, perpetuo notoque iam praecepto: 'ita feri ut se mori sentiat.' punito per errorem nominis alio quam quem destinauerat, ipsum quoque paria meruisse dixit. tragicum illud subinde iactabat: oderint, dum metuant. saepe in cunctos pariter senatores ut Seiani clientis, ut matris ac fratrum suorum delatores, inuectus est prolatis libellis, quos crematos simulauerat, defensaque Tiberi saeuitia quasi necessaria, cum tot criminantibus credendum esset. equestrem ordinem ut scaenae harenaeque deuotum assidue proscidit. infensus turbae fauenti aduersus studium suum exclamauit: 'utinam p. R. unam ceruicem haberet!' cumque Tetrinius latro postularetur, et qui postularent, Tetrinios esse ait. retiari tunicati quinque numero gregatim dimicantes sine certamine ullo totidem secutoribus succubuerant; cum occidi iuberentur, unus resumpta fuscina
Abbreviated transcription (Latin):
Estamentum duplex ante bienium fecerat
alteru sua alterum liberti manu sedeode
exemplo obsicgiaueratq ẽt humillimorum signis.
Do testamento hereles equis partibus reliquit Saui
ex Germanico et ⁊iberium ex druso nepotes sub¬
stituitq muicem. Dedit et legata plerisquantes
quos uirgibus uestalibus et militibus imuer si:
plebiq romane uirtim atq etiã separati uicorꝵ

Expanded text:
estamentum duplex ante biennium fecerat, alterum sua, alterum liberti manu, sed eodem exemplo, obsignaueratque etiam humillimorum signis. eo testamento heredes aequis partibus reliquit Gaium ex Germanico et Tiberium ex Druso nepotes substituitque in uicem; dedit et legata plerisque, inter quos uirginibus Vestalibus, sed et militibus uniuersis plebeique Romanae uiritim atque etiam separatim u
Abbreviated transcription (Latin):
sent optimo ẽẽ chachinũ sustulit atq in iocos
transfussus est. Mox nea polim traiecit quãqͣ
ẽt tum infirmis intestinis morbo uariante tamẽ
et quiquennale certamẽ gymuncum honori suo
institutũ perspectauit et cum Tiberio ad destina¬
tum locum contendit. Sed m redeundo aggraua¬
ta ualitudine tandem nole suecubuit reuocatũq
ex itinere Tiberium dui secreto sermone detimi¬
it neq post ulli maiori negocio animu acommio¬
dauit.¬
Sppremo die identidem exquires. an iam de se
tumultu foris esset petito speculo capilũ sibi
comi ac malas labantes sibi corrigi iussit. Et
ad missos percunctatus et quid his uideret᷑ mi¬
nimũ uite commode transgre
adiecit et

Expanded text:
sent optimos esse, cachinnum sustulit atque in iocos sent optimos esse, cachinnum sustulit atque in iocos effusus est. mox Neapolim traiecit quanquam etiam tum infirmis intestinis morbo uariante; tamen et quinquennale certamen gymnicum honori suo institutum perspectauit et cum Tiberio ad destinatum locum contendit. sed in redeundo adgrauata ualitudine tandem Nolae succubuit reuocatumque ex itinere Tiberium diu secreto sermone detinuit neque post ulli maiori negotio animum accommodauit.premo die identidem exquirens, an iam de se tumultus foris esset, petito speculo capillum sibi comi ac malas labantes corrigi praecepit et admissos amicos percontatus, ecquid iis uideretur minimum uitae commode transegisse, adiecit et
Abbreviated transcription (Latin):
tam simima quam in emp̾tionem alexandrinaꝵ
mnercium ab sumpturo. Sed et ceteros continu¬
o dies inter baria mumiscula togas insuꝑ ac pal¬
lia distribuit lege proposita ut romani greco gre¬
ci romano habitu uterent᷑. Spectauit assidue et
exercentes ephebo quoꝵ aliqua adhuc copia ex
uetere mstituto capreis erat. Hisdem ẽt epulu
in conspectu suo prebuit permissa imo exacta iocã¬
di licentia diripiendiq pomorum et obsonioꝵ rerũq
missiliũ. I Inllo deniq hilaritatis genere abstinuit.
Uicinam capreis insulam apragopolim appellabat
a desidia sacedentiũ illut e comitatu suo. E ex
te annu defuncti tumulũ cũ e triclimo animad¬
uertisset magna turba multisq lumimbus fre¬
quentari uersum compositum ex tpr̃e clare pro
cubantẽ et ignarũ rei interrogauit cuius nã pe¬
ete putaret esse quo hesitante subiecit
Cum ille nichil aliud responderet q cumscũq es¬

Expanded text:
tam summam quam in emptionem Alexandrinarum tam summam quam in emptionem Alexandrinarum mercium absumpturos. sed et ceteros continuos dies inter uaria munuscula togas insuper ac pallia distribuit, lege proposita ut Romani Graeco, Graeci Romano habitu et sexercentes ephebos, quorum aliqua adhuc copia ex uetere instituto Capreis erat; isdem etiam epulum in conspectu suo praebuit permissa, immo exacta iocandi licentia diripiendique pomorum et obsoniorum rerumque missilia. nullo denique genere hilaritatis abstinuit. Vicinam Capreis insulam Apragopolim appellabat a desidia secedentium illuc e comitatu suo. sed ex te annum defuncti tumulum cum e triclinio animaduertisset magna turba multisque luminibus frequentari, uersum compositum ex tempore clare proncubantem et ignarum rei interrogauit, cuiusnam poetae putaret esse; quo haesitante subiecit cum ille nihil aliud responderet quam, cuiuscumque es
Abbreviated transcription (Latin):
cum interpellatores aliis atq aliis causis ĩ iure di¬
cendo detinerẽt exclamauit ꝙ et ipm mor inter
omnia relatum est nõ si omnia morarẽtur am¬
plius se posthac rome futurum. Atq itinere ĩ¬
choato asturam perexit et inde pieter consueta¬
dinem de nocte ad occasionem aure cuectus e¬
Ausam ualitudinis contraxit ex profluuio al¬
ui . Tunc campame ora proximisq insilis cre¬
cintes caprearum quoq secessui quadridimũ impẽ¬
dit remisso ad om̃e ocui et ad omme comitatũ aĩo.
Forte puteolanũ sinũ preteruehenti uectores nau¬
teq de naui Alexandrina que tantũ quide appu¬
lerat candidati coronatiq et thura libantes fau¬
sta omiã et exnnas laudes congesserat per illum
se uiuere per illum nanigare libertate atq for¬
tunis per illũ frui. Quare admo exhilaratus
quacdragenos aureo comitibus diuisit. Iusq iu¬
randum et cantionem exegit a singulis nõ alio da¬

Expanded text:
cum interpellatores aliis atque aliis causis in iure dicum interpellatores aliis atque aliis causis in iure dicendo detinerent, exclamauit, quod et ipsum mox inter omina relatum est: non, si omnia morarentur, amplius se posthac Romae futurum; atque itinere incohato Asturam perrexit et inde praeter consuetudinem de nocte ad occasionem aurae eausam ualitudinis contraxit ex profluuio alui. tunc Campaniae ora proximisque insulis circuitis Caprearum quoque secessui quadriduum impedit remississimo ad otium et ad omnem comitatem animo. Forte Puteolanum sinum praeteruehenti uectores nautaeque de naui Alexandrina, quae tantum quod appulerat, candidati coronatique et tura libantes fausta omina et eximias laudes congesserant: per illum se uiuere, per illum nauigare, libertate atque fortunis per illum frui. qua re admodum exhilaratus quadragenos aureos comitibus diuisit iusque iurandum et cautionem exegit a singulis, non alio da
Abbreviated transcription (Latin):
ctor possuit in templo in quod castrorum suoꝵ lo¬
cum uertit.
Ds quoq eius de qua dehinc dicam dini¬
Ltasq post mortem euidentissimis ostentis p̃¬
cognita est. Cum lustrum in campo martio ma¬
gna ppłi frequentia conderet aquila eum sepius
circonuolauit transgressaq in uicinã edem sup
nomen. Agrippe ad primã litteram sedit. Quo
animaduerso uota que in proxmnuĩ lustrum suscipi
mos est collegam suum Tiberin nũ cupare iussit.
Nam se quãquã conscriptis paratisq iam tabulis
neganit suscepturũ que nõ esset solutimus. Dub id¬
dem tp̃s ictu fulmini ex inscriptione statue eius
prima nõĩs littera effluxit . Responsum ẽ cẽtu
solo: dies posthac uicturu quẽ numerũ. C. lit¬
tera notaret. futurũq ut inter deos referret
ꝙ Cesar idest seliqua pars e Cesaris nomine e¬
trusca lingua deus uocaretur. Tiberium igitꝰm il
liritum dimissurus et beneuentũ usq prosecuturꝰ

Expanded text:
ctor posuit in templo, in quod castrorum suorum loctor posuit in templo, in quod castrorum suorum locum uertit. s, de qua dehinc dicam, diuiitasque post mortem euidentissimis ostentis praecognita est. cum lustrum in campo Martio magna populi frequentia conderet, aquila eum saepius circumuolauit transgressaque in uicinam aedem super nomen Agrippae ad primam litteram sedit; quo animaduerso uota, quae in proximum lustrum suscipi mos est, collegam suum Tiberium nuncupare iussit: nam se, quanquam conscriptis paratisque iam tabulis, negauit suscepturum quae non esset soluturus. sub idem tempus ictu fulminis ex inscriptione statuae eius prima nominis littera effluxit; responsum est, centum solos dies posthac uicturum, quem numerum C littera notaret, futurumque ut inter deos referretur, quod aesar, id est reliqua pars e Caesaris nomine, Etrusca lingua deus uocaretur. Tiberium igitur in Illyricum dimissurus et Beneuentum usque prosecuturus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nm et bellorum oiũ euentus ante p̃sesit.
Contracti ad bononiam triu uirorum co¬
piis aquila tentorio eius suꝑsedens duos coruos
hinc et inde infestantes afflixit et ad terram
dedit notante onũ exercitu futuram quandoq
inter collegas discordiam talem quali secu¬
ta est. Ad exitum presagiente philippo thesalus
quidam de futura uictõria nonciauit auctore
diuo Cesare cnius sibi species itinera obuia ot¬
curisset. Citra perusiam sacrificio nõ litato cũ
augeri hostia imperasset ac subita eruptio¬
ne hostes omniẽ rei diuine apparatum abstul¬
issent constitit inter ar uspices que periculosa
et aduersa sacrificanti denunciata essẽt cm¬
cta in ipos recisura qui exta haberent. sleq¬
aliter euenit.Pridie q siciliensem pugna classe com¬
mitteret deambulanti in littore piscis e mari exiluit
et ad pedes iacuit. Abut accium descendẽti in acier
asellus cum asmario occurrit. Hommi heiticus be¬
stie nicon erat nomen. Utriusq sinmlatrũ eneũ ni¬

Expanded text:
n et bellorum omnium euentus ante praesensit. contractis ad Bononiam triumuirorum copiis aquila tentorio eius supersedens duos coruos hinc et inde infestantis afflixit et ad terram dedit, notante omni exercitu futuram quandoque inter collegas discordiam talem qualis secuta est, atque exitum praesagiente. Philippos Thessalus quidam de futura uictoria nuntiauit auctore Diuo Caesare, cuius sibi species itinere auio occurrisset. Circa Perusiam sacrificio non litanti cum augeri hostias imperasset ac subita eruptione hostes omnem rei diuinae apparatum abstulissent, constitit inter haruspices, quae periculosa et aduersa sacrificanti denuntiata essent, cuncta in ipsos recasura qui exta haberent; nequaliter euenit. pridie quam Siciliensem pugnam classe committeret, deambulanti in litore piscis e mari exiliuit et ad pedes iacuit. apud Actium descendenti in aciem asellus cum asinario occurrit: homini Eutychus, bestiae Nicon erat nomen; utriusque simulacrum aeneum ui
Abbreviated transcription (Latin):
Eregrinarum cerimonia sicut ueteres ac
precẽptas reuerentissime coluit ita ceteras
contemptui habuit. Ilanq athenis iniciatus cũ
rome postea pro tribimali de priuilegio sacerdo¬
tum attice cerers cognosceret et quedam secre¬
tiora ꝓpouerentur amisso concilio et corona
circunstantium solus aucdiit disceptantes. At
contra nõ mõ in peragranda egypto paulo de¬
flectere ad uisendum Apim super sedit sed et¬
Gaium nepotem ꝙ iudeam preteraehens apud hi¬
ero solimam nõ si ipplicasset collaudauit.

Expanded text:
eregrinarum caerimoniarum sicut ueteres ac praeceptas reuerentissime coluit, ita ceteras contemptui habuit. namque Athenis initiatus, cum postea Romae pro tribunali de priuilegio sacerdotum Atticae Cereris cognosceret et quaedam secretiora proponerentur, dimisso consilio et corona circumstantium solus audiit disceptantes. at contra non modo in peragranda Aegypto paulo deflectere ad uisendum Apin supersedit, sed etGaium nepotem, quod Iudaeam praeteruehens apud Hierosolymam non supplicasset, conlaudauit.
Abbreviated transcription (Latin):
asperam frondem maxime uitet᷑. Illo et p̾cipue
ostento motum Cesare ferunt ne quem aliu
sibi succedere q sorouis nepotem uellet. In se¬
cessu Apollinis theogenis mathematici tegnlam
comite Agrippa ascenderat cum Agrippe qui pri¬
or consulebat magna et pene incredibilia pre¬
dicerent᷑ reticerẽ ip̃e genituram suam nec
uelle edere perseuerabat. metu ac pudore ne¬
i inor inueniretur. Qua tam post multas adhor¬
tationes nix et cunctanter edita exiliit᷑ Theogenes
adoramtq eum . Tantam mox fiduciam fatĩ Au¬
gustus habuit ut sthema suũ uulgauerit num¬
mũq argenteum nota sideris capricorni qͦ natus
est percusserit.¬
Ost necem Cesaris reuerso ab Apolloma etu
grehente eo ita urbem repente liquido ac pu¬
ro screno circulus ad speciem celestis arcus or¬
bem solis ambiit ac subinde Iulie Cesaris filie
monumẽtu fulmine ictũ est. Primo auteni
consulatu ei augurium capiẽti duodecim se uul¬

Expanded text:
asperam frondem maxime uitet. illo et praecipue asperam frondem maxime uitet. illo et praecipue ostento motum Caesarem ferunt, ne quem alium sibi succedere quam sororis nepotem uellet. In secessu Apolloniae Theogenis mathematici pergulam comite Agrippa ascenderat; cum Agrippae, qui prior consulebat, magna et paene incredibilia praedicerentur, reticere ipse genituram suam nec uelle edere perseuerabat, metu ac pudore neminor inueniretur. qua tamen post multas adhortationes uix et cunctanter edita exiliuit Theogenes adorauitque eum. tantam mox fiduciam fati Augustus habuit, ut thema suum uulgauerit nummumque argenteum nota sideris Capricorni, quo natus est, percusserit.esaris reuerso ab Apollonia et ingrediente eo urbem repente liquido ac puro sereno circulus ad speciem caelestis arcus orbem solis ambiit ac subinde Iuliae Caesaris filiae monimentum fulmine ictum est. primo autem consulatu et augurium capienti duodecim se uul
Abbreviated transcription (Latin):
rem in capitolium prosecutus somniũ pristiue uo¬
ctis familiaribus forte narrabat Pueru facie libe¬
rali demissa a celo cathena aurea ad fores capito¬
lii constitisse eiq Iouem Flagellum tradidisse. demn¬
de repente Augusto uiso quem ignotum plerisq
adhuc auũculus ad sacrificandu acciuerat affir¬
mauit ip̃m esse cuius imago secundum quietẽ si¬
bi obseruata sit. Suẽti birilem togam tunica
lati clani resuta ab utraq parte ad pedes decidit.
Fuerunt qui interpretarẽtur nõ aliud significare
qͣ ut is ordo cuins insigne id esset quandoq ei
subiceretur. Aput mũdam dums Iulius castrio
locum capiens cum siluam cederet arborem pal¬
me repertam conseruari ut omen uictorie uissit
Ex ea contimo est nata soboles que adeo ĩ pau¬
cis diebus adoleuit ut nõ equiperaret mõ ma¬
tricem. uerim et obtegeret frequentareturq
columbaru nidis qͣzuis id aniũ genus durã et

Expanded text:
rem in Capitolium prosecutus somnium pristinae norem in Capitolium prosecutus somnium pristinae noctis familiaribus forte narrabat: puerum facie liberali demissum e caelo catena aurea ad fores Capitoli constitisse eique Iouem flagellum tradidisse; deinde repente Augusto uiso, quem ignotum plerisque adhuc auunculus Caesar ad sacrificandum acciuerat, affirmauit ipsum esse, cuius imago secundum quietem sibi obuersata sit. Sumenti uirilem togam tunica lati claui resuta ex utraque parte ad pedes decidit. fuerunt qui interpretarentur, non aliud significare, quam ut is ordo cuius insigne id esset quandoque ei subiceretur. Apud Mundam Diuus Iulius castris locum capiens cum siluam caederet, arborem palmae repertam conseruari ut omen uictoriae iussit; ex ea continuo enata suboles adeo in paucis diebus adoleuit, ut non aequiperaret modo matricem, uerum et obtegeret frequentareturque columbarum nidis, quamuis id auium genus duram et
Abbreviated transcription (Latin):
mami rapuit et cum altissime euolasset rursus
ex improuiso lemter delapsa reddidit. Qumture
Cat ulus post dedicatum capitolium duabus
continui noctibus sonmiauit prima. Iouem op¬
timu maximũ e pretextatis complurib cir¬
ca aram ludentibus unũ secreuisse atq ĩ e¬
ius smum signũ ro po. ꝙ manu gestaret re¬
posuisse. Atq in sequenti animaduertisse se
i gremio capitolini Iouis eundem pueru¬
quem cum detrahi iussisset prohibitum monitu dei
tanqͣ is ad tutelam rei pu. educaretur. Ac die
proximo obinũ sibi augustum cum incognitum
aliax haberet nõ sine admuratione contuitus
simillimũ dixit puero de quo sonniasset. Qui dam
prius somniũ Catulli aliter exponunt quasi Iupi¬
ter compluribus pretextatis tutorem a se postenti¬
bus unum ex eis demonstrasset ad quẽ omnia
desideria sũa referent eiusq osculum delibatu
digitis ad o suum retulisset.M. Cicero Caiũ Cesq¬

Expanded text:
manu rapuit et, cum altissime euolasset, rursus manu rapuit et, cum altissime euolasset, rursus ex inprouiso leniter delapsa reddidit. Q. Catulus post dedicatum Capitolium duabus continuis noctibus somniauit: prima, Iouem Optimum Maximum e praetextatis compluribus circum aram ludentibus unum secreuisse atque in eius sinum signum rei p. quod manu gestaret reposuisse; at insequenti, animaduertisse se in gremio Capitolini Iouis eundem pueruquem cum detrahi iussisset, prohibitum monitu dei, tamquam is ad tutelam rei p. educaretur; ac die proximo obuium sibi Augustum, cum incognitum alias haberet, non sine admiratione contuitus simillimum dixit puero, de quo somniasset. quidam prius somnium Catuli aliter exponunt, quasi Iuppiter compluribus praetextatis tutorem a se poscentibus unum ex eis demonstrasset, ad quem omnia desideria sua referrent, eiusque osculum delibatum digitis ad os suum rettulisset. M. Cicero C. Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
in liberi patris luco barbara cerimonia de filio cõ¬
sulenti iddem affirmatu est a sacerdotibus ꝙ
infuso super altaria mero tantum flãme emicu¬
isset ut suꝑgressa fastigium templi ad celum usq
ferrctur. unq olim onmino magno Alexandro
apud casdem arꝗs sacrificanti simile prouenis¬
uidere filium mortali specie ampliorem cũ ful¬
mine et sceptro exuniisq Iouis oꝑtimi maxim
ac redrata corona super laureatum curu bis se¬
ms equis canclore eximio trahentibus. Infans
adhuc ut scriptum apud .C. drusum extat
repositus uespere in cunas a nutricula loco pla¬
no postera luce nõ comparuit. et dui quesitus
tandem in altissima turri repertus est iacẽs con¬
tra solis exortum. Cum primũ fari cepisset ĩ
auito suburbano obstrepentes forte ranas sile¬
ne iussit atq ex eo negantur ibi rane coaxare.
Ad quartum lapidem campane uie in nemore
prandenti et ex iniprouiso Aquila panem ei e

Expanded text:
in Liberi patris luco barbara caerimonia de filio conin Liberi patris luco barbara caerimonia de filio consulenti, idem affirmatum est a sacerdotibus, quod infuso super altaria mero tantum flammae emicuisset, ut supergressa fastigium templi ad caelum usque ferretur, unique omnino Magno Alexandro apud easdem aras sacrificanti simile prouenisuidere uisus est filium mortali specie ampliorem, cum fulmine et sceptro exuuiisque Iouis Optimi Maximi ac radiata corona, super laureatum currum, bis senis equis candore eximio trahentibus. infans adhuc, ut scriptum apud C. Drusum extat, repositus uespere in cunas a nutricula loco plano, postera luce non comparuit diuque quaesitus tandem in altissima turri repertus est iacens contra solis exortum. Cum primum fari coepisset, in auito suburbano obstrepentis forte ranas silere iussit, atque ex eo negantur ibi ranae coaxare. ad quartum lapidem Campanae uiae in nemore prandenti ex inprouiso aquila panem ei e
Abbreviated transcription (Latin):
nocte benisset posita in templo lectica cũ cete¬
re matrone dormirent obormisse dracone
repente irrepsisse ad eam pauloq post egressu
illam expergefactam quasi a concubitu mariti
purificasse se et statim in corpore eius estitisse
maculam uelut picti draconis nec potuisse unqͥ
eximi adeo ut mex publicis balners perpetuo
abstinuerit. Augustum natum mense decimo
et ob hoc Apollinis filium existimant. Eade
Acia anteqͣ pareret somniauit intestina sua
ferri ad sidera explicariq per omnem terraꝵ
et celi ambitum Somniauit et pater Octauius
utero Acie iubar solis exortum. Quo natiis est die
cum de Catilme toniuratione ageretur ĩ curia
et Octauius ob uxoris puerperius serius affuis¬
set nota hac uulgata res est. P. Nigidium cõ¬
perta more causꝗ ut horam quoq partus accepe¬
rit affirmasse dum terrarum orbi natum. Octa¬
uio postea cum per secreta tracie exercitũ duceret

Expanded text:
nocte uenisset, posita in templo lectica, dum cetenocte uenisset, posita in templo lectica, dum ceterae matronae dormirent, obdormisse; draconem repente irrepsisse ad eam pauloque post egressum; illam expergefactam quasi a concubitu mariti purificasse se; et statim in corpore eius extitisse maculam uelut picti draconis nec potuisse umquam exigi, adeo ut mox publicis balineis perpetuo abstinuerit; Augustum natum mense decimo et ob hoc Apollinis filium existimatum. eadem Atia, prius quam pareret, somniauit intestina sua ferri ad sidera explicarique per omnem terrarum et caeli ambitum. somniauit et pater Octauius utero Atiae iubar solis exortum. Quo natus est die, cum de Catilinae coniuratione ageretur in curia et Octauius ob uxoris puerperium serius affuisset, nota ac uulgata res est P. Nigidium comperta morae causa, ut horam quoque partus acceperit, affirmasse dominum terrarum orbi natum. Octauio postea, cum per secreta Thraciae exercitum duceret,
Abbreviated transcription (Latin):
t qm̃ ad hoc uentum est nõ ab re fuerit subtex¬
ere que ei prius qͣ nasceretur et ip̃o uatali die
ac deincep euenerunt quib futura magnitudo
euis et perpetua felicitas sperari ammaduertiq
posset. Uelitris antiquitus tacta de celo p̾te
muri responsum est eiis opidi ciuem quandoq
rerum potiturum qua fiducia uelitrini et tunc
statim et postea sepius pene ad exitiũ sui cũ
ppło Ro. belligerauerant. Sero tande docuie¬
tis apparuit᷑ ostentum illuꝗ Augusti potentiã
portendisse. Auctor est Iuliis Marathus ante
paucos qͣ nasceretur menses prodigiu rome
factum publice quo denũciabatur regem ppłi
Romani naturam parturire. Senatum ex ter¬
ritum censuisse ne quis illo anno genitus edu¬
caretur. Eos qui grauidas uxores haberent
quo ad se quisq spẽm traheret curasse ne seua¬
tus consultum ad erarium deferreret᷑. In as¬
clepiadis mencdetis thenlogumenon libris lego
Aciam cum ad soleime Apollinis sacrum mẽdia

Expanded text:
m ad haec uentum est, non ab re fuerit subtexere, quae ei prius quam nasceretur et ipso natali die ac deinceps euenerint, quibus futura magnitudo eius et perpetua felicitas sperari animaduertique posset. Velitris antiquitus tacta de caelo parte muri responsum est eius oppidi ciuem quandoque rerum potiturum; qua fiducia Veliterni et tunc statim et postea saepius paene ad exitium sui cum populo R. belligerauerant; sero tandem documentis apparuit ostentum illud Augusti potentiam portendisse. Auctor est Iulius Marathus, ante paucos quam nasceretur menses prodigium Romae factum publice, quo denuntiabatur, regem populo Romano naturam parturire; senatum exterritum censuisse, ne quis illo anno genitus educaretur; eos qui grauidas uxores haberent, quod ad se quisque spem traheret, curasse ne senatus consultum ad aerarium deferretur. In Asclepiadis Mendetis Theologumenon libris lego, Atiam, cum ad sollemne Apollinis sacrum media
Abbreviated transcription (Latin):
bum .M. Catonis est umũ ex omnib Cesarẽ ad
euertendam rem.pii. sobriũ accessisse. Nã circa ui¬
ctum. S. Opins adco ĩdifferẽtem docet ut quola
ab hospite conditum olcũ pro iuridi appositũ asper¬
ne hospitem aut negligentiẽ aut rusticitatis uide¬
retur arguere.¬
Ustinentiam ncq in imperiis neq ĩ magistra¬
tibus prestitit. ut eĩ quidam monumentis
sius testati sunt in hispania a procũsule et a sociio
pecimias accepit emendicatas in auxiliũ cris aliem
et lusitanorum quedam oppila quãq nec ĩꝑata de¬
trectarent et aduenienti portas patefacerent dix¬
ripuit hostiliter. Ingallia fana templaq deum
donis rcferta expilsauit. uehes dirruit sepius ob
predam q ob delictum. Unde factum ut auro abũ¬
daret ternisq milibus nũmũ in libras promenr¬
cale in italiam prouinciasq dimnideret. In primo
consulatu tria milia pondo anri furatus capitolio
tantũdem ĩaurati eris reposuit. Societates ac regna

Expanded text:
Marci Catonis est: unum ex omnibus Caesarem ad euertendam rem publicam sobrium accessisse. nam circa uictum Gaius Oppius adeo indifferentem docet, ut quondam ab hospite conditum oleum pro uiridi adpositum asperne hospitem aut neglegentiae aut rusticitatis uideretur arguere.bstinentiam neque in imperiis neque in magistratibus praestitit. ut enim quidam monumentis suis testati sunt, in Hispania pro consule et a sociis pecunias accepit emendicatas in auxilium aeris alieni et Lusitanorum quaedam oppida, quanquam nec imperata detrectarent et aduenienti portas patefacerent, diripuit hostiliter. in Gallia fana templaque deum donis referta expilauit, urbes diruit saepius ob praedam quam ob delictum; unde factum, ut auro abundaret ternisque milibus nummum in libras promercale per Italiam prouinciasque diuenderet. in primo consulatu tria milia pondo auri furatus e Capitolio tantundem inaurati aeris reposuit. societates ac regna
Abbreviated transcription (Latin):
raret id quidem cũsilium ut preceps ĩmaturũq
pressit. Ceterum urbe repetita hereditatem adiit
dubitãte matre. Ditrico uero Marco philippo con¬
sulari multum dissuadẽte. Atq ab eo tp̃re exer¬
citibus cõparatis primũ cim Marco Antonio. Mar¬
coq lepido clemde tm̃ cum Intonio per xii fere
annos nouissime per quatuor et xl solus rem. pu¬
Roposita uite eius uelut sũma parte singulati
neq ꝑ tp̃ra sed per spẽcies exequar quo distĩctius
demõstrari cognosciq possit. Bella ciuilia quinq
gessit mutinẽse. philippense. perusmũ. siculum. ac¬
ciacum. Ex quibus primũ ac nouissimũ aduersus
Marcũ Antoniũ. secinidũ aduersus Brutum et
Cassium. Tercium aduersus. L. Antoniũ trium¬
uiri fratrẽ. Quartum aduersum Sextũ pompeiũ
Gn. Pompei filiũ. Omnium bellorum initiũ et ca¬
usam hinc sumpsit nihil conuemiẽtius ducens
quam netem auunculi uindicari tueriq acta.¬

Expanded text:
raret, id quidem consilium ut praeceps inmaturumque raret, id quidem consilium ut praeceps inmaturumque omisit. ceterum urbe repetita hereditatem adiit, dubitante matre, uitrico uero Marcio Philippo consulari multum dissuadente. atque ab eo tempore exercitibus comparatis primum cum M. Antonio M.que Lepido, deinde tantum cum Antonio per duodecim fere annos, nouissime per quatProposita uitae eius uelut summa partes singillatim neque per tempora sed per species exequar, quo distinctius demonstrari cognoscique possint. Bella ciuilia quinque gessit: Mutinense, Philip pense, Perusinum, Siculum, Actiacum; e quibus primum ac nouissimum aduersus M. Antonium, secundum aduersus Brutum et Cassium, tertium aduersus L. Antonium triumuiri fratrem, quartum aduersus Sextum Pompeium Cn. filium. omnium bellorum initium et causam hinc sumpsit: nihil conuenientius ducens quam necem auunculi uindicare tuerique acta
Abbreviated transcription (Latin):
pellari oportere. quasi et ipm conditorẽ urbis p̃ua¬
luisse ut Angustus potius nocaret᷑ nõ aũt nouo
sed ẽt ampłiore cognomine ꝙ loca q̃ religiosa et
in quibus angurãto quid consecratur Iũgusta li¬
cantur: ab aũctu ues auium gestu gustuue. Si¬
cut etiã Emnus locet scribens augñsto augurio
postqͣ ĩclita ꝯdita roma est.
dauit. Quadriẽmo post uirili toga sumpta milita¬
ribus donis triumpho Cesaris Africano donatus ẽ
qqͣ expers belli propter etatem. Profectũ mox auũ¬
culum ĩ hispanias aduersus Sn. Pompei liberos uix¬
tum firmus a graui ualitudme per nfestas ho¬
stibus uias pau̾cissimis comitibus nanfragio et fa¬
rum indole suꝑ itineris industriã. Cesare post
receptas hyspamas expeditionẽ in dacos et inde
in parto destinãte premissus appoloniã st udii:
uatauit. Utq primũ occisũ eum heredẽq se com¬
perit diu cũctatus an proximas legiones implo¬

Expanded text:
pellari oportere quasi et ipsum conditorem urbis, praeuapellari oportere quasi et ipsum conditorem urbis, praeualuisset, ut Augustus potius uocaretur, non tantum nouo sed etiam ampliore cognomine, quod loca quoque religiosa et in quibus augurato quid consecratur augusta dicantur, ab auctu uel ab auium gestu gustuue, sicut etiam Ennius docet scribens: Augusto augurio postquam incluta condita Roma est. dauit. quadriennio post uirili toga sumpta militaribus donis triumpho Caesaris Africano donatus est, quanquam expers belli propter aetatem. profectum mox auunculum in Hispanias aduersus Cn. Pompei liberos uixdum firmus a graui ualitudine per infestas hostibus uias paucissimis comitibus naufragio etiam farum indole super itineris industriam. Caesare post receptas Hispanias expeditionem in Dacos et inde in Parthos destinante praemissus Apolloniam studiis uacauit. utque primum occisum eum heredemque se comperit, diu cunctatus an proximas legiones implo
Abbreviated transcription (Latin):
nonus sen forte scu temptande causa cubitũ se eo cõ¬
tulisset euenit ut post pautissimas noctis horas extur¬
batus mde subita ui et incerta sem ianimis cũ stra¬
to simul ante fores inueniret.¬
memoriã originis uł ꝙ in regione Thurma
recenter co nato pater octauius aduersus fugi¬
tiuos prespere rem gesserat Thurmũ cognominatũ
satis certa probatione tradiderim. Dlactus puerile
imagunculam cius ereã ueterẽ ferreis et pene iam
exolescentib litteris hoc nomme inscriptam. Que
dono a me principi cdata inter cubiculares colitur.
Sed eta Marco Intonio in epłis per contumeliã
sepe Thurmus appellatur et ip̃e nihil amplius
quam mirari se rescribit pro obprobuo pͥmura si¬
bi nomẽ obici. Postea G. Cesaris et demũ In¬
gusti cognomeni assumpsit. At terum testamẽto¬
in maioris auuraculi. alterũ Mimacii plancii sen¬
tentia cum quibusdam cẽsentibus Nomulu ap¬

Expanded text:
nouus seu forte seu temptandi causa cubitum se eo connouus seu forte seu temptandi causa cubitum se eo contulisset, euenit ut post paucissimas noctis horas exturbatus inde subita ui et incerta paene semianimis cum strato simul ante fores inuenireturum originis, uel quod regione Thurina recens eo nato pater Octauius aduersus fugitiuos rem prospere gesserat. Thurinum cognominatum satis certa probatione tradiderim nactus puerilem imagunculam eius aeream ueterem ferreis et paene iam exolescentibus litteris hoc nomine inscriptam, quae dono a me principi data inter cubiculi Lares colitur. sed et a M. Antonio in epistulis per contumeliam saepe Thurinus appellatur et ipse nihil amplius quam mirari se rescribit pro obprobrio sibi prius nomen obici. postea Gai Caesaris et deinde Augusti cognomen assumpsit, alterum testamento maioris auunculi, alterum Munati Planci sententia, cum quibusdam censentibus Romulum ap
Abbreviated transcription (Latin):
Itus est Angustus M. Tullio Cicerone et Anto¬
nio consulibus ix kł Octobris paulo ante solis
exortum regione palacii ad capita bubula nbi nñe
sacrarium habet᷑ aliquanto postq excessit cõstitutũ.
Hamut senatus actis continctur cum C.lectoriu
adolescens patricii gentris ĩ deprecanda grauiore a¬
dulterii pena preter etatem atq natałes. hoc quoꝙ
patribus conscriptis allegaret se ẽẽ possessorẽ at ue¬
lut edituũ soli quod primum dimi: Angustus nas¬
cens attigisset peteretq donari quasi proprio suo
ic pecubari deo decretum est ut ea pars domus cõ¬
secraretur.¬
Utrimẽtorum eius ostenditur adhuc locus in
ainto suburbano iuxta uelitras ꝑ modicus ad
celle penuric instar. Tenetq in ciuitate opimio tã¬
qͣ et natus illicsit. Huc introire nisi necessario et
caste religio est concepta religione neteri quasi
temere ad euntib horor quidam et metus obiciat᷑
sed et mor confirmata est. I lam cũ possessor uille¬

Expanded text:
tus est Augustus M. Tullio Cicerone C. Antonio conss. VIIII. Kal. Octob. paulo ante solis exortum, regione Palati ad Capita bubula, ubi nunc sacrarium habet, aliquanto post quam excessit constitutum. nam ut senatus actis continetur, cum C. Laetorius, adulescens patricii generis, in deprecanda grauiore adulterii poena praeter aetatem atque natales hoc quoque patribus conscriptis allegaret, esse possessorem ac uelut aedituum soli, quod primum Diuus Augustus nascens attigisset, peteretque donari quasi proprio suo ac peculiari deo, decretum est ut ea pars domus consecraretur.mentorum eius ostenditur adhuc locus in auito suburbano iuxta Velitras permodicus et cellae penuariae instar, tenetque uicinitatem opinio tamquam et natus ibi sit. huc introire nisi necessario et caste religio est, concepta opinione ueteri, quasi temere adeuntibus horror quidam et metus obiciatur, sed et mox confirmata. nam cum possessor uill
Abbreviated transcription (Latin):
one contraxit. Iussusq comparato exercitu pro p̃¬
tore pre esse et cum Ircio ac pansa qui consulatũ
acceperat D. Bruto opem ferre. De mãdatum bes¬
lum tercio mẽse cõfecit cduob preliis. pͥore Anto¬
uii cum fugisse scribit ac sine paludamento e¬
quoq post bidnũ demũ apparuisse. Sequẽti satis
constat nõ mõ ducis sed et militis fũctum mune¬
re atq in media dimicatione aquilifero legio¬
ms sue grauit᷑ saucio aquilam humeris subisse
diuq portasse.¬
St bello cum Hircin: in acie Pansaq paulo¬
post ex uulnere ꝑcrissent rumor increbuit
ambos opera cius occisos ut Antonio fugato res
.pn.cosulibus orbata sius nictor exercitus occupa¬
ret. Panse equidem adco suspecta mors fuit. Ut
Slico medicus custoclitus sit quasi uenenũ uul¬
neri indidisset. Adicit his Aquilius inger alterũ
e cõsulib hircium ĩ pugne fumultu ab ip̃o inter¬
emptum.

Expanded text:
one contraxit; iussusque comparato exercitui pro prone contraxit; iussusque comparato exercitui pro praetore praeesse et cum Hirtio ac Pansa, qui consulatum susceperant, D. Bruto opem ferre, demandatum bellum tertio mense confecit duobus proeliis. priore Antonius fugisse eum scribit ac sine paludamento equoque post biduum demum apparuisse, sequenti satis constat non modo ducis, sed etiam militis functum munere atque in media dimicatione, aquilifero legionis suae grauiter saucio, aquilam umeris subisse diuque portasse. bello cum Hirtius in acie, Pansa paulopost ex uulnere perissent, rumor increbruit ambos opera eius occisos, ut Antonio fugato, re p. consulibus orbata solus uictores exercitus occuparet. Pansae quidem adeo suspecta mors fuit, ut Glyco medicus custoditus sit, quasi uenenum uulneri indidisset. adicit his Aquilius Niger alterum e consulibus Hirtium in pugnae tumultu ab ipso interemptum.
Abbreviated transcription (Latin):
Onfestim ut Appoloniã rediit Brutũ Cassiũq
et nec opinãtes et qr preuisum indiciũ subt̾¬
fugerat legibus aggredi reosq cedis absente le¬
ferre statũit. Ludos aũt memorit Cesaris nõ au¬
dentibus facere quibus obtigerat id munus ip̃e
edidit et quo constantius cetera quoq exequeret
in locum tr pł. forte de mortui candidatũ petitorẽ¬
sc ostendit quamqͣ patricins nec dum senator. Sed
aduersante conatibus suis .M.Intomo consule quẽ
uel precipuum adiutorẽ sperauerat ac ne public ur
quidem et translaticium ius ulla mre sibi sine pa¬
ctione grauissime mercedis impartiẽte ad optima¬
tes se c̃ontulit quibus eum misum sentiebat ma¬
enne ꝙ decium Britum obsessum mutie prouĩ¬
cia a Cesare data et ꝑ senatum confirmata ex¬
pellere armis niteretur. Hortantibus itaq nõnul¬
us percissores ei subornauit. Hac fraude dep̃hen¬
sa periculum inuitem metuẽs beterano simul
in suum ac rei .pii.auxiliũ quanta potuit largiti¬

Expanded text:
onfestim ut Apollonia rediit, Brutum Cassiumque et ui necopinantis et, quia prouisum periculum subterfugerant, legibus adgredi reosque caedis absentis deferre statuit. ludos autem uictoriae Caesaris non audentibus facere quibus optigerat id munus, ipse edidit. et quo constantius cetera quoque exequeretur, in locum tr. pl. forte demortui candidatum se ostendit, quanquam patricius necdum senator. sed aduersante conatibus suis M. Antonio consule, quem uel praecipuum adiutorem sperauerat, ac ne publicum quidem et translatiuum ius ulla in re sibi sine pactione grauissimae mercedis impertiente, ad optimates se contulit, quibus eum inuisum sentiebat, maxime quod D. Brutum obsessum Mutinae prouincia a Caesare data et per senatum confirmata expellere armis niteretur. hortantibus itaque nonnullis percussores ei subornauit, ac fraude deprehensa periculum in uicem metuens ueteranos simul in suum ac rei p. auxilium quanta potuit largiti
Abbreviated transcription (Latin):
Nita cum antonio et lepido societate philippẽ
se quoq bellum quãqͦ mualidus atq egerdu
uictorie moderatus est sed capite Bruti romã mis¬
so ut statue Cesaris submitteret᷑ in splẽdidissimũ
quẽq captinum nõ sine uerborum contumelia seuit
ut quide uni suppliciter sepulturã precanti resꝑon¬
disse dicatur iam istam inuolucrũ potestate fore.
Alio patrem et filium pro uita rogantes sortiri uel
diicare inssisse ut alterutri conciderẽt᷑ ac spectas¬
se utrũq moriẽtem cum patre qr obtulerat se oc¬
ciso filius quoq uoluntaria occubinsset nece. Qua¬
re ceteri in his. M. Fanomus ille Catonis emulus
cum cathenati producerẽt᷑ imperatore Antonio
honorifice salutato hunc fedissimo cõuicio cora
prosciderut. Partitis post uctoriã officiis cum
Antomus orientẽ admãdum ip̃e ueteranos ĩ ita¬
lia reducẽdos et municipalib agris collocandos
recepisset neq ueteranoꝵ ueq possessorum gr̃a

Expanded text:
nita cum Antonio et Lepido societate Philippensse quoque bellum, quamquam inualidus atque aeger,uictoriae moderatus est, sed capite Bruti Romam misso, ut statuae Caesaris subiceretur, in splendidissimum quemque captiuum non sine uerborum contumelia saeuiit; ut quidem uni suppliciter sepulturam precanti respondisse dicitur iam istam uolucrum fore potestatem; alios, patrem et filium, pro uita rogantis sortiri uel micare iussisse, ut alterutri concederetur, ac spectasse utrumque morientem, cum patre, quia se optulerat, occiso filius quoque uoluntariam occubuisset necem. quare ceteri, in his M. Fauonius ille Catonis aemulus, cum catenati producerentur, imperatore Antonio honorifice salutato, hunc foedissimo conuicio coram prosciderunt. Partitis post uictoriam officiis cum Antonius Orientem ordinandum, ipse ueteranos in Italiam reducendos et municipalibus agris collocandos recepisset, neque ueteranorum neque possessorum gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ecedens macedonia priusqͣ confiteri se cãdi¬
datum consulatus posset mortem obiit repẽ¬
tmã superititibus liberis Octauio maiore qut ex¬
Ancharia et Octauio mmore itẽ Iugusto quos ex
Aci i tulerat. At Acia Marco Balbo et Inlia G. cesa
ric sorore genita est Balbus paterna stirpe aricinꝰ
multi in familia senatoriis imagmibus ⁊ matre
magnũ Pompeium arctissimo contingebat gradu.
Functusq honore preture intra uignit᷑ꝰ niros agru
campanum plebi iulia lege diuisit. Derum idem
Antonius despiciens et maternã Iugusti originẽ
Pro auum eins afri genenis fuisse et modo unquẽ¬
tariam tabernã m̃o pistrinũ aricie exercuissẽ obi¬
cit. Cassius quidem carmẽsis quadam epła nõtan¬
tum ut pistoris sed ẽt ut mĩmularii nepotẽ sic ta¬
xat Iugustum. Materna tibi farma si ex crudissi¬
mo aritie pistrino hãc fixit manibus collibo decolo¬
ratis neru lonensis mẽsarius.

Expanded text:
ecedens Macedonia, prius quam profiteri se candidatum consulatus posset, mortem obiit repentinam, superstitibus liberis Octauia maiore, quam exAncharia, et Octauia minore item Augusto, quos ex Atia tulerat. Atia M. Atio Balbo et Iulia, sorore C. Caesaris, genita est. Balbus, paterna stirpe Aricinus, multis in familia senatoriis imaginibus, a matre Magnum Pompeium artissimo contingebat gradu functusque honore praeturae inter uigintiuiros agrum Campanum plebi Iulia lege diuisit. uerum idem Antonius, despiciens etiam maternam Augusti originem, proauum eius Afri generis fuisse et modo unguentariam tabernam modo pistrinum Ariciae exercuisse obicit. Cassius quidem Parmensis quadam epistula non tantum ut pistoris, sed etiam ut nummulari nepotem sic taxat Augustum: 'materna tibi farina est ex crudissimo Ariciae pistrino: hanc finxit manibus collybo decoloratis Nerulonensis mensarius.
Abbreviated transcription (Latin):
Etauius pater a pͥncipio etatis et re et extimatio¬
ne magna fuit. Ut equidem mirer hunc quoq a
nõnullis argentarium atq et̃ inter dinersores ope¬
rasq cam pẽstres proditũ. Amplis enim innutritus
opibus honores et adeptus est facile et egregie ad¬
ministranit. Ex pretura Macedomã sortitus fugiti¬
nos residuã spartaci et Catiline manũ thurinum
agrinn tenentes ĩ itinere deleuit negocio sibi ĩ sena¬
tum extra ordinẽ dato. Prouincie p̃fuit nõ minore
institia q fortitudine. Nlãq bessis et tracib magno
prelio fusis ita socio tractanit ut epistole . M. Cice¬
ronis extẽt quibus quintũ fratrẽ eodem tp̃re parũ
secinda fama procõsulatũ Asie. Ad ministrantem
hortat᷑ et monet imitet᷑ ĩ ꝓmerẽdis sociis uicinũ su¬
um Octanium.

Expanded text:
tauius pater a principio aetatis et re et existimatione magna fuit, ut equidem mirer hunc quoque a nonnullis argentarium atque etiam inter diuisores operasque campestres proditum; amplis enim innutritus opibus honores et adeptus est facile et egregie administrauit. ex praetura Macedoniam sortitus fugitiuos, residuam Spartaci et Catilinae manum, Thuringum agrum tenentis in itinere deleuit, negotio sibi in senatu extra ordinem dato. prouinciae praefuit non minore iustitia quam fortitudine; namque Bessis ac Thracibus magno proelio fusis ita socios tractauit, ut epistulae M. Ciceronis extent, quibus Quintum fratrem eodem tempore parum secunda fama proconsulatum Asiae administrantem hortatur et monet, imitetur in promerendis sociis uicinum suum Octauium.
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ut cognouit. Antonii post fugã a.M. lepido
receptum ceterosq duce et exer̃citus consẽ¬
tire pio patribus causam optimatiñ sine cũctatio¬
uedeseruit ad pretextum iminatate uoluntatis dic¬
ta factaq quorundam calummatus quasi se puer¬
alii alii ornandum tollendumq iactassent ne aut
sibi aut ueteranis par gra referretur. Et quo magis
penitẽtiam prioris secte approharet nursinos grãdi
pecunia et quam mpendere nequirẽt multos extoꝵ¬
res opido egit ꝙ inutinensi acie ĩteremptor ciuiũ
tumulo prblite extructo ascripserant pro libertate
cos occubuisse.

Expanded text:
ed ut cognouit Antonium post fugam a M. Lepido receptum ceterosque duces et exercitus consetire pro partibus, causam optimatium sine cunctatione deseruit, ad praetextum mutatae uoluntatis dicta factaque quorundam calumniatus, quasi alii se puerum, alii ornandum tollendumque iactassent, ne aut sibi aut ueteranis par gratia referretur. et quo magis paenitentiam prioris sectae approbaret, Nursinos grandi pecunia et quam pendere nequirent multatos extorres oppido egit, quod Mutinensi acie interemptorum ciuium tumulo publice extructo ascripserant pro libertate eos occubuisse.