comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum faccõnes. nemo est ꝗ
uesciat id orco pretor ad¬
corum compescendam au¬
daciam hoc edictum ꝓpo¬
suit. quo  familia publi¬
cacõnorum finrtum fecure
dicetur. ¶Item sidamp¬
num inuria fecit. ⁊ hii ad
quos ca res ꝑtinct noney¬
hibent. in dñm sinc noy¬
ededicione iidicium dato¬
familie autem appelłone
hic ẜuilem familiam con¬
tuu̾ sciendum est set ⁊ sibo¬
na fide publicano alienꝯ
fortassis et simala fide. ple¬
fugitiui in huusmõi oꝑis¬

Expanded text:
rum factiones, nemo est qui nesciat. idcirco praetor ad compescendam eorum audaciam hoc edictum prop‹o›suit: 'Quod familia publicanorum furtum fecisse dicetur, item si damnum iniuriea res pertinet non exhibetur: in dominum sine noxae deditione iudicium dabo'.Familiae autem appellatione hic seruilem familiam contineri sciendum est. sed et si bona fide publicano alienus fortassis et mala fide, plefugitiui in huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
non sũ ꝑicło capitis licet n
agri ꝓublici qui in ꝑpetuolo¬
cant᷑. ab actore sũ auctorita¬
ce pricꝑali reuocari ñ pos¬
sunt ¶ Dñs nauis sullici¬
te anquid inane uer ip̃e ur
imposuerint. naius quoq
sisto u̾edcatur. ꝙ si ab sente
dem capite pumutur. com¬
missis mezcibus. nauis ant̃
dommo irstiturtur Illici¬
mio uendicata est. domi¬
ꝑse uel ꝑ anos quibus ħ
mandaint. ¶Qm maxim¬
os fruccus exredempcone
uectigalium consequit᷑
si postea tantum locari
non possuus. ip̃i ca pri¬
orib pensionib suscipere
compelluntur. u Ipianꝰ¬

Expanded text:
non sine periculo capitis licet. Agri publici, qui in perpetuum locantur, a curatore sine auctoritate principali reuocari non possunt. Dominus nauis si illicite aliquid in naue uel ipse uel imposuerint, nauis quoque fisco uindicatur: quod si absente em capite puniuntur commissis mercibus, nauis autem domino restituitur. Illicicommisso uindicata est, domiper se uel per alios quibus hoc mandauerit. Qui maximos fructus ex redemptione uectigalium consequuntur, si postea tanto locari non possunt, ipsi ea prioribus pensionibus suscipere compelluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tendi. Debitores fisciitem¬
q rei .p. uectigalia ꝯduc̃e
ꝓhibent᷑. ne ex alia cã eorũ
debita hon̾ẽt᷑ nͥ forte tales
fidenissores obtulint. qui
debitis eoꝵ sat̾fac̾e parati sĩt̃
sxii uectigaliũ si ceparatĩ
ꝑtes admistrent. alt̾ ab al¬
t̾o ninꝰ ydoneo nise porcõ¬
nem tranffte uire desid̾at.
Q illicite ꝑublice. priuatim¬
qr exactum ẽ cum alt̾o tan
to. passis iniuriam exdluitꝰ
pũ u̾o excortum cũ penatͥ¬
pli restituit᷑. ampluis extͣ or¬
dinem plectũt᷑ alt̾m. enĩ
utilitas priuator. alt̾um u¬
gor publice discipline pos¬
tulat ¶ eaꝵ i̾r̾ uectigal q̃r¬

Expanded text:
sunt. Debitores fisci itemque rei publicae uectigalia conducere prohibentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferri iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exto passis iniuriam exsoluitur. per uim uero extortum cum poena tripli restituitur: amplius extra ordinem plectuntur: alterum enim utilitas priuatorum, alterum uigor publicae disciplinae postulat.Earum rerum uectigal, q
Abbreviated transcription (Latin):
re licitantis ultͣ modũ sõ¬
lite ꝯduccõnis in flauit.
ita demũ ad mittenda est. si
fideuissores ydoneos. ⁊ cancõ¬
nẽ is qui licitacõe uic̾it. off.¬
re paratus sit. Id oducẽdũ
uectigal muitus nemo ꝯpel¬
lit᷑ ⁊ iõ impleto tp̃r oduccõ

Expanded text:
r licitantis ultra modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et ideo impleto tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si prari ꝯsuetum ob in¬
Dulgenciam publicanus
omisat. alius ex̾cere non
phibet᷑ Qres ex̾citui para¬
tas pracõni nectitaliũ sb̾i
anon placuit ¶fiscus ab
om̃iũ nectigaliũ pr̃acõnib
innumis ẽ. Mcatores aut
qui de fundis fiscalib n̾¬
cari ꝯsueu̾ũt nillam ĩmu¬
uitatem soluendi publici

Expanded text:
 si praestari consuetum indiligentia publicani omiserat, alius exercere non prohibetur. Res exercitui paratas praestationi uectigalium subici non placuit. Fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est. Mercatores autem, qui de fundis fiscalibus mercari consuerunt, nullam immunitatem soluendi publici
Abbreviated transcription (Latin):
dicassem ꝯdicõ michi mane¬
bit. s pot̾ dici offõ uidicis qui
de ꝓprietate cognoscit ꝯtin̾i ut
rĩo ałr iubeat restitii. qͣm si ꝯ¬
dicõnem petitor renuit̾et. ꝙ si
ex ꝯdicõe añ dampnatꝰ reus. lit¬
tis estimacõnem sb̾tissit ũ aut
om̃imodo absoluat reum aut ꝙ
mag̾ placet. si ꝑatus eẽt petitor
estimacõem retm̾e. riec restuet᷑¬

Expanded text:
dicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici officio iudicis, qui de proprietate cognoscit, contineri, ut non aliter iubeat restitui, quam si condictionem petitor remitteret: quod si ex condictione ante damnatus reus litis aestimationem sustulerit, ut aut omnimodo absoluat reum aut quod magis placet, si paratus esset petitor aestimationem restituere nec restit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sit. dep̾hensione fieri manifestũ
furem cet̾m si cum tibi furtũ.
fac̾em. de domotua abscoridisti
sci fieri. attñ. ñi.ẽ. mauifestum
s celsus dep̾hensioni hoc ĩ adic.
si cum iudisses eum sbripientẽ.
⁊ ꝯp̾bendend̾ eim occurisses ab¬
iecto furto effugit furem mani¬
dñs aut uicinꝰ. aut quilib tͣn¬
siens app̾hendat. Oaius

Expanded text:
sit deprehensione fieri manifestum furem: ceterum si, cum tibi furtum facerem de domo tua, abscondisti tum fieri, attamen non est manifestum. Sed Celsus deprehensioni hoc etiam adicit, si, cum vidisses eum subripientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem mandominus an vicinus an quilibet transiens adprehendat. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥuato depͣhendat᷑añ qm ad
locum destinatũ rẽ ꝑferet. mea
cã ẽ. ut furtum manifestũ sit
sicum re furtiua dep̾hendat᷑ ⁊ iͥ
casius scripsit s si ꝑtułit quode¬
stinau̾it. tñ ⁊ si dep̾hendat᷑ cũ
re furtiua. ñ ẽ inanifestꝰ fur.

Expanded text:
in priuato deprehendatur, antequam ad locum destinatum rem perferret, in ea causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiua deprehendatur: et ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo destinauit, tametsi deprehendatur cum re furtiua, non est manifestus fur.
Abbreviated transcription (Latin):
Detorie sat̾dacõnes psonas deside
Nulus notat qui sb̾ ꝯdicõe isti¬
tutꝰ .ẽ. aggiuta bonoꝵ possoe cogi¬
tͦ substituto indiẽ cau̾e longo¬
rem p̾tor enĩ bñficiũ suũ nemi¬
⁊ pot̾ uidi calũpmnosesat᷑ pet̾e
qͣm aliꝰ an̾cedit. ¶ Cum subꝯͣri¬
is condicõib ticio. ⁊ meuio sega¬
ti sit utͥq canet᷑ quia ut̾q
ex uolũtate defincti sp̾tat lega

Expanded text:
etoriae satisdationes personas desiderulus notat: qui sub condicione institutus est, adgnita bonorum possessione cogitur substituto in diem cauere longiorem: praetor enim beneficium suum nemitest uideri calumniose satis petere, quem alius antecedit. Cum sub contrariis condicionibus Titio et Maeuio legatum sit, utrique cauetur, quia uterque ex uoluntate defuncti sp
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. infructu. ¶ Cũm
qui non consentit. ¶Si ego
tibipolliendũ uestimentu
locauero tu nero inscio aut ĩ¬
uito me ꝯmodaius ticõ. et
ticio furcumfim̃ sit ⁊ tibi con¬
petit surti accõ qr custodia rei
ad te pertiuz ⁊ iͥ adu̾sus te. qr¬

Expanded text:
m qui non consensit. Si ego tibi poliendum uestimentum locauero, tu uero inscio aut inuito me commodaueris Titio et Titio furtum factum sit: et tibi competit furti actio, quia custodia rei ad te pertinet, et mihi aduersus te, q
Abbreviated transcription (Latin):
nuas argenteum p.¶Ap̾.¬
didenit. eoq noĩe fureci eg̾it.
de pondere nasis ꝯtrou̾sia
cum c̾e̾t.⁊ actor mauiis fins¬
se dr̃et. furuas ptulit idis
cius eraͣt abstulit ei qui sur¬
natus est ⁊ rectissime uidica¬
tum est. nani maccõm pena¬
lem non ueit ip̃a res q̃ sur¬
repta est sine manfestisu¬
ri siue nec mantfesti a gatur.
uidicet qui nouit furti non
tenetur qui celat hcc ip̃o tẽ.
¶Qui exuolmrtate om̃ suũ
recipit. ꝙ neq fur. neq pla¬
giarius sit plusqͣm maĩfes¬
tum est. qͣms ẽilimͣ uolim¬

Expanded text:
uas argenteum perdiderat eoque nomine furti egerit: de pon‹d›ere uasis controuersia cum esset et actor maius fuisse diceret, fur uas protulit: id is cuius erat abstulit ei: qui subondemnatus est. rectissime iudicatum est: nam in actionem poenalem non uenit ipsa res quae subrepta est, siue manifesti furti siue nec manifesti agatur. Qindicet: qui nouit, furti non tenetur, qui celat, hoc ipso tenetur. Qui ex uoluntate domini seruum recepit, quin neque fur neque plagiarius sit, plus quam manifestum est: quis enim uol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alium ex dĩs ꝓfure tamp¬
ruun fecdisse. isqui no decide
rit. ht furti accõm. ¶ pprieta¬
rius quo ag̾e adusus fructu¬
arium pot̾ urditio furti. si qͥ
luntate dem attinge nõ esse
furem. qui eĩ dolo fecit. qui
putat du̾m ꝯcessurum fuis
se falso id siue u̾e putet. isg̾
solus sur ẽ qui ꝯtractauit ꝙ
inuito dũo se face̾scurt ꝑ x¬
rium queritur. si ego me in¬
uito dũo fac̾e̾ putarem. cinn
dñs uell an furci accio. ⁊ ait põ¬
ignores. nesurtosis oblig̃¬

Expanded text:
et alium ex dominis pro fure damnum decidisse, is qui non decidit habebit furti actionem. Proprietarius quoque agere aduersus fructuarium potest iudicio furti, si quioluntate rem attingere, non esse furem: quid enim dolo facit, qui putat dominum consensurum fuisse, siue falso id siue uere putet? is ergo solus fur est, qui adtrectauit, quod inuito domino se facere rium quaeritur, si ego me inuito domino facere putarem, cum dominus uellet, an furti actio sit. et ait Pomignoret, ne furti sit oblig
Abbreviated transcription (Latin):
sulam de ꝑtatus sieffugiẽs
milicie se dedit uł lectus
legõm assignat dissimulo
ppetuum exilium ¶⁊dtem¬
pus relegatus si expleto
spacõ fuge milicie sedit cã
dampnaconis querenda
est ut si contineit ĩ fami¬
am ꝑpetuam idem obs net᷑
si transaccum de futuro sit
⁊ordinem redire pot̾ ⁊ ho¬
nores pet̾e milicie non pro¬
hibetur reus capidalis crim¬
mic uoluntario miles ẜ iꝵ¬
iaui capite pumendus est
nec remittendus est eo ubi
rens postulatus ẽ set ut ac¬
cedente causa milicie audie¬
dus est sic causa deã sit ur
requirendus annotatus
ignomnna misso adiudiceᷤ
suum remitcendus est ne re¬
cipiendus postea uolensmi¬
litare licet fu̾it absolutus
¶ad ult̾ii nel aliquo indicõ
publico dapnati int̾mi¬
lites non sunt recipiendi
No omnis quilitem hint ⁊
iõ militau̾it eyanccorariiu¬
betur s qui eo animo mi¬
licie se dedit ut sb̾ oꝑten¬
tu milicie p̾ciosiorem sead¬
u̾sario faceret nec tamen
facile indulgendum est eyͣ¬

Expanded text:
sulam deportatus si effugiens militiae se dedit lectusu‹e› legationem adsignat, dissimulatio perpetuum exilium. Ad tempus relegatus si expleto spatio fugae militem se dedit, causa damnationis quaerenda est, ut, si contineat infamiam perpetuam, idem obseruetur, si transactum de futuro sit et in ordinem redire potest et honores petere, militiae non prohibetur. Reus capitalis criminis uoluntarius miles secuptum capite puniendus est, nec remittendus est eo, ubi reus postulatus est, sed, ut accedente caus‹a› militiae, audiendus: si dicta causa sit uel requirendus adnotatus, ignominia missus ad iudicem suum remittendus est nec recipiendus postea uolens militare, licet fuerit absolutus. Adulterii uel aliquo iudicio publico damnati inter milites non sunt recipiendi. Non omnis, qui litem habuit et ideo militauerit, exauctor‹ar›i iubetur, sed qui eo animo militiae se dedit, ut sub optentu militiae pretiosiorem se aduersario faceret. nec tamen facile indulgendum,
Abbreviated transcription (Latin):
liciam mutat qui aliena ar
marripuit gradu milicie
pellendus ẽ. ¶ Inbello quire̾
aduce ꝓhibitam fecit aut
mandata non ẜuauit capi¬
de putur ⁊ si res bñ ges¬
sit set qui augm̾ excessit ex
causa uł fustib ceditur uł
nuitare nuliciam solet nec
cendat aut ꝑniurum castͣ
ingrediatur capite ꝑimi¬
tur siu̾o fossam quis trans¬
siit milicia reicitur ¶Qui
concitauit capite puntur
Siintra uociferacõm ant le¬
uem querelam sedico mota
tunc gradu milicie deiettur
⁊ cum multi milites mali¬
quod flagicium conspirãt
uel silegio deficiat auocari
tum suumi ꝓtegere uolu̾nt
nel deyuerint occiso eo capi
⁊ milicie se ded̾it qn̾cum
inuentus capite pumendꝰ
est. idẽq obyuandum est

Expanded text:
litiam mutat. Qui aliena arma litiam mutat. Qui aliena arma subripuit, gradu militiae pellendus est. In bello qui rem a duce prohibitam fecit aut mandata non seruauit, capite punitur, etiamsi res bene gesserit. Sed qui agmen excessit, ex causa uel fustibus caeditur uel mutare militiam solet. Nec ce‹n›dat aut per murum castra ingrediatur, capite punitur. Si uero quis fossam transiluit, militia reicitur. Qui concitauit, capite punitur: Si intra uociferationem aut leuem querellam seditio mota est, tunc gradu militiae deicitur. Et cum multi milites in aliquod flagitium conspirent uel si legio deficiat, auocari tum suum protegere noluerunt uel deseruerunt, occiso eo capitet militiae se dedit, quandoque inuentus capite puniendus est: idemque obseruandum est
Abbreviated transcription (Latin):
nam ĩ metallũ aut ĩoꝑus
metalli non dabuntur uoo
lixum temꝑus euagatus
reducitur. ¶Is qui ey plora¬
cone emanet hostib ĩsuten¬
tib aut quia fbirado receoro
capite pumendus e ¶Quista¬
cõnis munus relinquit plꝯ
qm̃ emansor est itaz ꝓmodo
delicci aut castigatur aut
gradu milicie deicitur si pre¬
sidic ant cunis inc ppositiab
exaucone quis quis de sistat
addiem cõmeatus quis non
copia docendi mi forte casib
quibdam detentꝰ sit pp̃ quoᷤᷤ
uema dignus uicratur ¶Qͣ
milicie dempus ĩ deẜcone im¬
plenit en̾uto prinatur si płẽ
simul primo deẜuerunt dem̃
du pulsi indiu̾sa loca distri¬
buenda sunt s tironib ꝑcẽ¬
dum ẽ. qui sistato s adimise¬
rint pena competeti asfice¬
rentur. ¶Is qui ad hostem
consugit ⁊ reduĩt dorquebrͣ
adbestias uł ĩfurcam dãp¬
ab hostib in specco niro emꝰ
p̾cedentis accuuenia ada¬
bitur ⁊ si expledo temꝑe
arma ansit uł alienauit
capite punitur humane mi¬

Expanded text:
nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec prolixum tempus vagatus reducitur. Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est. Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur. Si praesidis vel cuiusvis praepositi ab excubatione quis desistat, ad diem commeatus quis non cta prius copia docendi, num forte casibus quibusdam detentus sit, propter quos uenia dignus uideatur. Qui militiae tempus in desertione impleuit, emerito priuatur. Si plures simul primo deseruerint, deinde gradu pulsi in diuersa loca distribuendi sunt. sed tironibus parcendum est: qui si iterato hoc admiserint, poena competenti adficiuntur. Is, qui ad hostem confugit et rediit, torquebitur ad bestiasque uel in furcam damab hostibus, inspecto uitae eius praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto tempore arma amisit uel alienauit, capite punitur: humane mi
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ sui uiris non ur detur fie
ey quo p̾r hostium potͥtati de¬
ditus est s s ambo apudho¬
tes sunt ⁊ prior pr decodat suf¬
ficiat lex cornelia sb̾stituto ñ
alias quam si apud hostes pro
desuncto posteasilius incuuta¬
te decessuret. ⁊ rapl¬
Inbello postliminiu e̾ in pace
autem is qui bello capti erat
De quib incħ inpactis com pre¬
hesum erat quod io placiui oe
ẜmus scrib̃ que spẽm reu̾ten¬
di ciub inuirtute beluca
magis qmͣ inpace romanies
to exarsicet eorum ẜni esfici¬
untur a pud quosdam hos¬
tes suo frõ dep̾henduntur ꝗ¬
bus uis postliniuii ẽ tam in
bello qm̃ mpace. iusifedere cau¬
tum fu̾at ne c̾et us hiic post¬
liminii. si quis capiatur abhoᷤ¬
tib hii quos in potͥtate hũit
in uicto sunt utr̃ sui uirisfĩ
an ad huc ꝓfiliis fanuł com¬
putentur nam desiicto illo

Expanded text:
inde sui iuris videtur fuisse, ex quo pater hostium potitus est. Sed si ambo apud hostes et prior pater decedat, sufficiat lex Cornelia substituto non alias, quam si apud hostes patre defuncto postea filius in civitate decessisset. TrypIn bello postliminium est, in pace autem his, qui bello capti erant, de quibus nihil in pactis erat comprehensum. quod ideo placuisse Seruius scribit, quia spem reuertendi ciuibus in uirtute bellica magis quam in pace Romani esto exarsisset, eorum serui efficiuntur, apud quos iam hostes suo facto deprehenduntur. quibus ius postliminii est tam in bello quam in pace, nisi foedere cautum fuerat, ne esset his ius postliminii. Si quis capiatur ab hostibus, hi, quos in potestate habuit, in incerto sunt, utrum sui iuris facti an adhuc pro filiis familiarum computentur: nam defuncto ill
Abbreviated transcription (Latin):
in fecte uulia costitucõne fẽ pꝰ¬
sunt id eorum que nsn capienit
ꝑsemet ipm possidens qui poste¬
a captusẽ int̾rumpitur usnca¬
pio quia c̾tum est enn possidere
de sire eorum u̾o que ꝑsbiectat
uiri suo ꝑsonas possidebat usu¬
q capiebat uel siqua postra ꝑͣ¬
culiari nonime comphendunt᷑¬

Expanded text:
inf‹e›ctae nulla constitutione fieri possunt. ideo eorum, quae usucapiebat per semet ipsum possidens qui postea ‹cap›tus est, interrumpitur usucapio, quia certum est eum possidere desisse. eorum uero, quae per subiectas iuri suo personas possidebat usuque capiebat, uel si qua postea peculiari nomine comprehendunt
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝓꝑte in ꝓpria uoliitate tes¬
tatorem ꝑseu̾asre set ĩ unui¬
prius extare nec si dedisret ĩ
primo testõ exposteriori pe¬
ti potiuse isi pecitum ẽet pla¬
cuit qr non ꝓbabat sibi dataᷤᷤ
p̾ce pcones ey sola sua caucõe
solum sidĩ comsũ pr̃are de
hĩditatem post mortem sua.
cum hrs scripta condemꝑna¬
ta ẽet a fudo omma bona n¬
ulieris occuparentur dicebat
isandatum erat caꝑe se ni¬
cħ posse detulisset in qom
uenit codrantis tocius as¬
sis ꝑtem dimidiam ex bñfi¬
cõ diui traiani reciꝑe deb̾at

Expanded text:
te in prima voluntate testatorem perseverasse, sed in univprius exstare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare dehereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparentur, dicebati datum erat capere se nihil posse detulisset, in quaestionem venit, dodrantis an totius assis partem dimidiam ex beneficio divi Traiani recipere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
lex que lata est deillo ut ma¬
neret cinis romanus namsi¬
ue aumuis eius fuisset rema¬
nendi apud suos desur̾et eẽ su
u̾tendi man̾et ciuis ⁊ ĩo ẽet ley

Expanded text:
lex, quae lata est de illo, ut maneret civis Romanus: nam sive animus ei fuisset remanendi apud suos, desineret esse vertendi, maneret civis, et ideo esset le
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾. inlio rupho qui tacitaᷤ
fidem accõmodauit ut nõ
ca pienti restitueret hr̃di¬
tatem si deducca quarta ꝑ¬
te restituit incħ retinere
deb. ¶Quadrans audem ꝗ
hr̃di imponitur ipĩ eripiat᷑
⁊ ad fiscum transferat᷑ ꝑm̾
dodrantis semissum solum
capit qui se detulit.Iueᷤ
tilius recepta ea licita cõne
optinũat in uacuam po stõm
inductus erat defructibus
medio temꝑe receꝑtis que¬
rebatur. pr̃ouus fisci ẽe uo¬
lebat plane simedio temꝑe
int̾ primam licitacõm ad
seqñtem ad ieccõm p̾cepti
funssẽt aduenditorem ꝑ¬
tinere sicut solet dicicum
indiem ad ieccõ fra est de¬
mñ meliorꝯdõ ablata est
fuisret cui ⁊ primo adiocea¬
placebat fructus empto
no erant p̾dia iniqum eẽ
fructus ei ausfexri inu̾sos
set colonum quidem ꝑciꝑe
eos deb̾e emꝑtorem u̾o pẽ¬

Expanded text:
nus Iulio Rufo. qui tacitam fidem accommodavit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur". unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit. Idem lticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad uenditorem pertinere‹nt› sicut solet dici, cum in diem addictio facta est, deinde melior condicio allata est fuisset, cui et primo addicplacebat fructus emptorno erant praedia, iniquum esse fructus ei auferri universos: sed colonum quidem percipere eos debere, emptorem vero pe
Abbreviated transcription (Latin):
oponebatur filiꝰ. fiat Ioꝰ¬
eytraneum scripsisse pr̃e. de¬
in̾ suꝑstite decessisse pr̃e deli¬
b̾tate hr̃de instituto ⁊ ip̃e di¬
em functus est dem̾ ħrs nsti¬
tutus repudi asse hr̃ditatẽ
que rebatur ad quẽ castren¬
se pecculium ꝑtin̾et dicebi
castrense pecului silii fa.
siquid̾ testatus decessit. q.¬
ħroitatem deferri hr̃di scrip¬
do siue extraneum scripsit
ħrdem siue prem s cum nicħ
de peculio dixẏrt siluis non
hunc obuenisse pr̃i s non
ẽẽ abeo ꝓfectum creditur de¬
inq si ẜuo filii castrensi lib̾¬
tatem pr̃ asscripsi̾t mox q
filius uiuo pr̃e defunctiis sit¬
sit non impeditur ub̾tas cũ
si filius prĩ suꝑiuixrt impedi

Expanded text:
oponebatur filius famiextraneum heredem scripsisse, patre deinde superstite decessisse, pater deliberante herede instituto et ipse diem functus, deinde heres institutus repudiasse hereditatem. quaerebatur, ad quem castrense peculium pertineret. dicebam castrense peculium filii familias, si quidem testatus decessit, qhereditatem deferri heredi scripto, siue extraneum scripsit heredem siue patrem. sed cum nihil de peculio decernit filius, non nunc obuenisse patri, sed non esse ab eo profectum creditur. denique si seruo filii castrensi libertatem pater adscripserit moxque filius uiuo patre defunctus si‹t›, non impeditur libertas, cum, si fili
Abbreviated transcription (Latin):
Si forte nxor uł cognatus ux
quis aniis non excastris notꝰ
filio fam̾ donau̾it quid uele¬
tim uti incastrensi peculio hat
an possit castrensi peculioag¬

Expanded text:
Si forte uxor vel cognatus vel quis alius non ex castris notus filio familias donaverit quid vel letim, ut in castrensi peculio habeat: an possit castrensi peculio
Abbreviated transcription (Latin):
am nota e̾et plane. ¶Simi¬
oħ ꝓponas ad castraenti mari¬
to uxore ẜnos donaste ut ma¬
numittat ⁊ hĩbiles admili¬
cia lib̾toshat pot̾ dici suauo¬
luntate sine prĩs ꝑmissu ma¬
numittẽdẽ ad lib̾tate̾ ꝑduc̾e

Expanded text:
am nota esset. plane si mihi proponas ad castra eunti marito uxorem seruos donasse, ut manumittat et habiles ad militiam libertos habeat, potest dici sua uoluntate sine patris permissu manumittentem ad libertatem perduce
Abbreviated transcription (Latin):
sione ad arrogand̾ se p̾bm̾it
tudendument ne huic quo
ꝑmissa intelligatur earũ
rerum admistracõ quas an̾
qui ab in icio amm ẽẽnt filii fa

Expanded text:
sionem arrogandum se praebuerit: videndum erit, ne huic quoque permissa intelligatur earum rerum administratio, quas ante qui ab initio quum essent filii fa
Abbreviated transcription (Latin):
tat nccͣrum quo hr dem ser
uum pecculiarem pr̃i exist̾e̾
posse si filio pr̾ suꝑ ix̾rt iõ
referebam ⁊ si rem pecculia¬
rem filii pr̃ legau̾it nã in¬
codem casn quo lib̾tatems
pete diximus legatum qͦ
uel debetur ur mipodietur
quibus ita p̾missis in ꝓposi¬
to dicebam cum hr̃s non ad¬
iit hrditatem retro peculiu̾¬

Expanded text:
 heredem servum filii peculiarem patri existere posse, si filio pater supervixerit. idem referebam et si rem peculiarem filii pater legaverit: nam eodem casu, quo libertatem competere diximus, legatum quoque vel debebitur vel impedietur. quibus ita praemissis et in proposito dicebam, cum heres non adiit hereditatem, retro peculiu
Abbreviated transcription (Latin):
Sip̾gnans ancilla moram
non studio manumuloris
set fortuito paciatur ne
cogetur qui maniitte
debuit natum matritrad̾e
ut ꝑ eam ꝑuemat ad libͥta¬
uyorem suam item titia
filiam cõmuẽ equis porcõ¬
nb scripsit hr̃ces itemalio
capite erote snũ meũ qui
cẽ uolo sinyorimee place¬
at cum ita scia uxor lucii
ticii abstinu̾it abħiditate¬

Expanded text:
gnas ancilla moram non studio manumissoris, sed fortuito patiatur, ne cogetur qui manumittere debuit natum matri tradere, ut per eam perueniat ad libertauxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab e
Abbreviated transcription (Latin):
set ⁊ adiecisset quos tibi
commendo necui alii serui¬
ant publicatis bonis ti¬
manumutti set legatariꝰ
non unnꝰ qm̃ h̾rs rogari
pot suum mauumtt̾e ⁊ si¬

Expanded text:
set et adiecisset: 'quos tibi commendo, ne cui alii seruiant', publicatis bonis Timanumitti. Et legatarius non minus quam heres rogari potest seruum manumitte
Abbreviated transcription (Latin):
to qu̾iuenenũ necandi hoñ
cã feci̾t ux uendid̾it uelha¬
buit ꝑlec̾citur. ¶Quis de
pena legis asficitur qui in
publicum mala medicam̾ta
dam ⁊ non mala uenena er¬
go nom̃ mnedium est ⁊ tamid
ꝙ ad sanandum qm̃ id quod
ad occidendum ꝑatumẽcon¬
tinet s ⁊ id ꝙ amatorium ap¬
pellatur cet ħ solum notatur
mea lege hominis ꝙ necan¬
dicauta ħt set ⁊ senatus cd̾. uelegi¬
uissa e eaque non quidem ma¬
lo ammo s malo exemplome¬
dicam̃tum ad conceptõm dedit
ex quo ea que acceꝑat decessit
alio senatꝰ o. esfectum est
ut pigm̾tarii si cui tem̾e ci¬
cutam salamandrã acontũ
puto ca pax aut bubustrum

Expanded text:
 qui uenenum necandi hominis causa fecerit uel uendiderit uel habuerit, plectitur. Eiusdem legis poen‹a› adficitur, qui in publicum mala medicamentadam et non mala uenena. ergo nomen medium est et tam id, quod ad sanandum, quam id, quod ad occidendum paratum est, continet, sed et id quod amatorium appellatur: sed hoc solum notatur in ea lege, quod hominis necandi causa habet. sed ex senatus consulussa est ea, quae non quidem malo animo, sed malo exemplo medicamentum ad conceptionem dedit, ex quo ea quae acceperat decesserit. Alio senatus consulto effectum est, ut pigmentarii, s‹i› cui temere cicutam salamandram aconitum pituocampas aut bubrostim
Abbreviated transcription (Latin):
aua eent. quemtest̾o hus le¬
gata ẽent. qnib caꝑe ꝑle
gem non uoet ¶Ex hoc
senatus consulto mutte
de quibus panca referamꝰ¬
donacȯ dea est a tono qua¬
si tono daco tracta agrecis
ceionge difert abilia u̾a qͦ
abibluta donone queita ꝓsici¬
citur ut nullo casu reuocet᷑¬
⁊ ibiquidonant illum pociꝰ
is qui mortis causa donat dese
recogitat. ꝙ amore uite re¬

Expanded text:
ua essent, quae testamento his legata essent, quibus capere per legem non liceret. ex hoc senatus consulto multaede quibus pauca referamus.Donatio dicta est a dono quasi dono datum, rapta a Graeco: onge differt ab illa uera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu reuocetur. et ibi qui donat illum potius is, qui mortis causa donat, se cogitat atque amore uitae re
Abbreviated transcription (Latin):
Ortis causa dono. dimi
ꝙ pendet an conuales
dicorum fraudandorũ
non habinset. auellire
mortis causa abeodona¬
ta debet. namcumiega¬
ta eydestõ eins qui sol¬
uento non fuit omnimi
mutilia sint. possint ui¬
deri & donones mortis cĩ

Expanded text:
ortis causa donatio etiam dum pendet, an conualescditorum fraudandorum non habuisset, auelli res mortis causa ab eo donata debet, nam cum legata ex testamento eius, qui soluendo non fuit, omnimodo inutilia sint, possunt uideri etiam donationes mortis
Abbreviated transcription (Latin):
cansa ẜmis donatus est
eum manumisio tene¬
tur condõne in u̾cium
sihi condici si conualu¬
exit donator.⁊ aur
ad id tempus dono qͤ

Expanded text:
a seruus donatus est, eum manumisit, tenetur condictione in pretium sibi condici, si conualuerit donator. 40 a inte
Abbreviated transcription (Latin):
latus fũim tantam pec¬
cumar uidi me accepis¬
se. intanta debitor sbi¬
uento finart. nam ⁊ si
conuasiuret ⁊ inquit
donator obligom dum

Expanded text:
latus fuerim, tantam pecuniam videri me cepisse, in quantum debitor solvendo fuisset: nam et si convaluisset, inquit, donator, obligationem dum
Abbreviated transcription (Latin):
bi donatur mortis ca̾ut nł¬
io casu renocetur ensa do¬
nandi magis est. qmͣ mortis
q ana que ins int̾uiuos co¬
⁊ uxores non naiet ⁊io nec
fłidia locimi ht̃ quasi inmor¬

Expanded text:
 donatur mortis causa, ut nullo casu reuocetur, causa donandi magis est quam mortis que alia quaeuis inter uiuos doet uxores non ualet et ideo nec Falcidia locum h
Abbreviated transcription (Latin):
dumannat ĩ rẽ accom.
⁊ si ꝗuid̾ quis sic donanit
ut si mors contiguret tt̃
hr̃et caidonatũ est sine
dubio donator potitre
uendicare mortuo oo tt̃
is an conatam est suio
sic ut iami nuĩ eheret no¬
deret si comaluuret. nt
ce p̾lio uel ꝑegre rediget
potest defendi in irm co̾¬
pedere donatori. siquid
horum contiguret inti
antem ei cui donatume
set ⁊ si morte p̾uentus fit
is cui donatumest adhuc
quis dabit ĩ remaccõm
capiendi occo obuenit
exceptis hiis capiendifi¬
guris que ꝓprio nomine
appellantur. ẽteemm ⁊
qui h̾rditaro cuit legati
aut sid̾i omissi uit cap̾
ex morte att̾rs nanci
piendi appellantur. ico
soluendo non sit debitor
cui acceptolatum sit iii¬
deri ei mortiscausa doã¬
tum¶Sine donone au¬
dem capitur ueluti pec¬
cuma ꝙͣ statulib̾aut le¬
gatarius alicuius con¬
cõnis implende gra nu¬
m̾at. siue cyͣnens sit ꝙ
accipit suic hrs eodẽmi
acceꝑit ut uel adcatn̾r¬
ditatem. uel nõ adeat.
quis qr in hoc accepit

Expanded text:
abeat in rem actionem. et si quidem quis sic donauit, ut, si mors contigisset, tunc haberet cui donatum est, sine dubio donator poterit rem uindicare: mortuo eo tunc is cui donatum est. si uero sic, ut iam nunc haberet, redderet, si conualuisset uel de proelio uel peregre redisset, potest defendi in rem competere donatori, si quid horum contigisset, interim autem ei cui donatum est. sed et si morte praeuentus sit is cui donatum est, adhuc quis dabit in rem capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur piendi appellantur, ideosoluendo non sit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatum.Sine donatione autem capitur ueluti pecunia, quam statuliber aut legatarius alicui condicionis implendae gratia numerat, siue extraneus saccepit siue heres. eodem accipit, ut uel adeat hereditatem uel non adeat, quique in hoc accipit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e. simodo ip̃e pocus filio.
qͣ prĩ donaturus dedit a¬
lioquin. si. quasi ministeri¬
O eius pr nsus sit ipsius pa¬
tris morte̾ spoccautam & id¬
q uiris fore ⁊ si deꝑsona ser¬

Expanded text:
e, si modo ips‹i› potius filio quam patri donaturus dederit: alioquin, si quasi ministerio eius pater usus sit, ipsius patris mortem spectandam esse, idque iuris fore et si de persona ser
Abbreviated transcription (Latin):
ganit eam ut si deces¬
nalimret sibi redterit.
more secũta menia ticie
filia hr̃s eytitit angeria
autem nt̾ rogat a erat
cirograppna seꝑtico ⁊ me¬
uio supras criptis dito¬
ded̾it queritur simeuia
hrs summã que debe¬
batur ¶exarograpphiᷤ
supͣscriptias petat nr¬

Expanded text:
decesonualuisset, sibi redderet: morte secuta Maeuia Titiae filia heres extitit: Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Septicio et Maeuio supra scriptis dedit. quaeritur, si Maeuia heres summam, quae debebatur ex chirographis supra scriptis, petat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ calumpma. ut in poscõ
mitti desid̾et. peccumam
accepit forte dum sbstitu¬
to pr̃ocuiatur ut insticut̃
aliqua rõne excludat mor¬
tis cansa conõmeam caꝑe

Expanded text:
r calumniam ut in possessionem mitti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam cape
Abbreviated transcription (Latin):
lu̾it alt̾ut̾ eorum. redda¬
tur sibi its. si decesser i
aneat ap ird meuium¬
¶Sr donaturus micħ̾mor¬
tis causa deuitorem tu¬
um creditorimeo delega¬
bortantam peccuman¬
ni qnͣtũ acreditore meo
lib̾atus sũo. ꝙ si abeod̾
ego cupulatus fuero ea¬
tomus caꝑe estimanimꝰ
ero quatenus debrtor sol¬
uendo fũnt.nam ⁊ si cõ¬
nalimiet creditor idem¬
q conator cont̾one ant
inftm accone debitoris

Expanded text:
eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud M‹ae›uium.Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegabor tantam pecuniam, quanta a creditore meo liberatus fuero. quod si ab eodem ego stipulatus fuero, eatenus capere existimandus ero, quatenus debitor soluendo fuerit: nam et si conualuisset creditor idemque donator, condic‹t›ione aut in factum actione
Abbreviated transcription (Latin):
tis causadonacõm accepis¬
set in adopcom seded̾to. res
ip̃a a donatore repetitur.nͨ
pot̾it. legatus est fundus.si
.x. deduret hrdi. nõ totam sũ¬
niam is dare debet ut ꝑdem
fundi hat s ꝑdem dum tax¬

Expanded text:
tis causa donationem accepisset, in adoptionem se dederit, res ipsa a donatore repetitur. nepoterat, legatus est fundus, si decem dedisset heredi: non totam summam is dare debet, ut partem fundi haberet, sed partem dumtax
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. nullam societartẽ
ee. ¶Si duob debito¬
rib mortis ca donatu¬
rus. creditorini accep¬
to tulit ⁊ conuaun
cligere pot̾ utieorũ.
tis m annos singulos

Expanded text:
dum est nullam societatem esse.Si duobus debitoribus mortis causa donaturus creditor uni acceptum tulit et conualuerit, eligere potest, utri eorum tis ca
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mortis cansa dono fit me¬
tis mois alias eytra suc¬
hicõm nultins ꝑiculi.
as ano ⁊ in uona uautu¬
dine posito ⁊ eas exhum¬
ana sorte mortis cogita¬
coest ar ey meta morti.
uit ex p̃senti ꝑiculoant
eyfuturo siquidẽ t̾ra ma¬
riq tam domi. coũ mili

Expanded text:
Mortis causa donatio fit multis modis: alias extra suspicionem ullius periculi a sano et in bona ualetudine posito et cui ex humana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam i
Abbreviated transcription (Latin):
ta non idcuto non debentur
in ꝑadore lib̾tus acceꝑit dnĩ¬
sum meo ꝓuatur qui uidica¬
tus ingeniuis collusione ꝑ
aliũ pr̃onũ detecta condon
anulorum amittẽ placurt.

Expanded text:
non debentur, ratore libertus acceperit. Diuersum in eo probatur, qui iudicatus ingenuus conlusione per alium patronum detecta condicion‹i›  beneficium anulorum amittere placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tari pot̾ idordo qr nõ manu¬
misi s ꝓ eo hñdus sũ ac suna¬
nuimisistẽ s si castre sẽ ẜuĩ
filius meus manumrctat ꝓ
ne filius accusart pot̾it ta¬
dui autem accusare quis po¬
nus Qruociens ande prõni
lib̾tum accusare uelint utr̃
omuiũ consensus nct̃ĩussit
⁊ ẽ ĩnus si salutẽ ut unũ ħ
co̾misit cũ ut ĩgratũ accu¬
sari s omnũ consensũ nccĩ¬
um sisint emsdem gradus¬
nau̾it soiũ eni accusare pꝰ

Expanded text:
tari poterit idcirco, quia non manumisi: sed pro eo habendus sum, ac si manumississem.Sed si castrensem seruum filius meus manumittat, dne filius accusare poterit.Tamdiu autem accusare quis ponus.Quotiens autem patroni libertum uolunt accusare, utrum omnium consensusuerius, si saltem in unum hoc commiserit, eum ut ingratum accusari, sed omnium consensum necessarium, si sint eiusdem gradusnauerit, solum eum accusare posse
Abbreviated transcription (Latin):
nIon ẽ ommimo ncc̃e ꝓtribina¬
li mamiuitt̾e ita plerumq
intransitu ẜui manimitti solẽt
cum aut lauandi aut gestan¬
diaut ludoꝵ grã ꝓdierit p̃cor
aut ꝓꝯsul legatus uecesaris

Expanded text:
Non est omnino necesse pro tribunali manumittere: itaque plerumque in transitu serui manumitti solent, cum aut lauandi aut gestandi aut ludorum gratia prodierit praetor aut proconsul legatusue Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
alio numimos acceꝑit ut
ẜuum suum manimittat
⁊ abĩunto lib̾tas exdorqueri
dedit idebitur enim simules
ꝗsius nũmis redemptus est

Expanded text:
alio nummos acceperit, ut servum suum manumittat, etiam ab invito libertas extorqueri dedit: videbitur enim similis ei qui suis nummis redemptus est
Abbreviated transcription (Latin):
nimitt̾e ⁊ nt̾m decessi̾t intes¬
tato dem̃ filius ignorans pre
suũ mortuũ ub̾tatem in posu¬
er̃ lib̾tas ẜuo fauore lib̾tatis
contingit cum non appareat
mutata ẽe dommi uolinitas
si autemignorante filio non¬

Expanded text:
erim decesserit intestato, deinde filius ignorans patrem suum mortuum libertatem imposuerit, libertas seruo fauore libertatis contingit, cum non appareat mutata esse domini uoluntas. sin autem ignorante filio
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ constante matrimonio po¬
uendonon ẽ licet akos credi¬
tores non ħat ẜuo lib̾tas impe¬
dietur ut ostante inr̾imomo de¬
b̾i dos intelligatur.¶uem
Cut filius uoluntatem pr̃ĩs ma¬
numitt̾e pot̾ s mainimisus
pris uł aui ub̾tus ẽisDe̾¬

Expanded text:
matrimonio mauendo non est, licet alios creditores non habeat, libertas serui impedietur, ut constante matrimonio deberi dos intellegatur. 22 Iut filius uoluntate patris potest manumittere, sed manumissus patris uel aui libertus es
Abbreviated transcription (Latin):
Qrbum exacce peccume ñ soł
ad solucom referendum est u̾i¬
umeltiam ad delegom Sauł.
minii alt̾o optin̾e sine int̾pel¬
łone id quid quis em̾it ¶Can¬
tum intettr siue ꝑsoins sine
fro ꝙ contra comienconem fierz
⁊ anure ne fiat. lp̾¬

Expanded text:
rbum 'exactae pecuniae' non solum ad solutionem referendum est, uerum etiam ad delegationem. minii, altero optinere sine interpellatione id quod quis emerit. 'Cautum' intellegitur, siue personis siue facto, quod contra conventionem fieret, et curaret ne fiat. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
tum est quid̾ in diu̾sas ꝑtes eu̾t
qui discedunt. ¶lpͥ
tam poccumam continet s mo¬
dicum ut taxacõ ħsolidos .x.
pluris ue admimic cuła sũmã
fertur.De¬

Expanded text:
tum est, quod in diuersas partes eunt qui discedunt. 192 Uitam pecuniam continet, sed modicam, ut taxatio haec 'solidos decem plurisue' ad minutulam summam referatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ius filul non ħt. nõ enĩ solam
ꝑsonam enis set ⁊ iꝰ de mõstra¬
nus deniq ⁊ pupillum pr̃em
moritur quot quot capita eisb̾¬
iecta fũnt singula fam̾ĩcipi¬
unt hr̃e ¶ Singuli enĩ patiũ
familiarum nom̃ sb̾eunt idem¬
q eueniet meo ꝗ emancipatꝰ
est. nam ⁊ hic su uiris esfecto
ꝓpriam familiam ħt. cõmuni
uire familiam dm̃s omniũ ag¬
natorum. nam ⁊ si pr̃e familias
mortuo singuli singulas famꝰ
pot̾tate fu̾nt recce eiusd̾e fami¬
lic appellabuntur. qmex ead̾
domo ⁊ gente ꝓditi sunt serui¬
encium quo solemus appesta¬
re familias ut meddo̾ p̾toris
ostendimus sb̾titulo desintis
ubi p̾tor loquitur. defamilia
pub licanorum s ibi non om̃s
demonstratur huius rei cã ꝑa¬
tum ħ est nectiganis causa aua
autem ꝑte etcĩ omnes ẜui conti¬
nentur ut de homi̾b coa ccͣis
⁊ uiborum raptorum. Item
reddibitoria sidet̾ior res redoaᷤ
emptoris oꝑa aut familie eiꝰ
⁊ ini t̾dcõ unde ui familie appel¬

Expanded text:
im solam personam eius, sed et ius demonstramus: denique et pupillum patrem moritur, quotquot capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eueniet et in eo qui emancipatus est: nam et hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familmortuo singuli singulas familpotestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Servitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omnes demonstratur huius rei causa paratum, hoc est uectigalis causa. alia autem parte edicti omnes serui continentur: ut de hominibus coactis et ui bonorum raptorum, item redhibitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde ui familiae appel
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ genus ⁊ spẽm. nam genꝰ
eẽ clonum lab̾o adonando aĩ¬
ẽẽ conum cum cã ut puta na
culmo ad utrumq sex um ple¬
rumq porrigitur ¶ fanulie
appelło quałr accipiatur in¬
deanius. ⁊ quid̾ uarie acceptae̾.
nam ⁊ iures ⁊ in ꝑsonas de du¬
citur inres ut puta in lege.¬

Expanded text:
inter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo a donando dicesse donum cum causa, ut puta natculino ad utrumque sexum plerumque porrigitur. "Familiae" appellatio qualiter accipiatur, videamus. et quidem varie accepta est: nam et in res et in personas deducitur. in res, ut puta in lege
Abbreviated transcription (Latin):
di ptator meus me mardante uł
gauit ut infundo moretur ñ
possid s possessio ap̃ eũ qui ꝯces¬
sit remian nam ⁊ fructuarius
inquid ⁊ colonꝰ ⁊ inquilmꝰ st ĩ
cum qui ui alt̾um deiec̾it. ib eo¬
d̾ p̾cario rogauit desixp̃ne inpo¬
sside̾ ⁊ incipe p̾cario possid̾e ne
existimare sͥ ipm cãm possõnis
iutare cũ uoluntate eiꝰ ꝙ̃ de¬
iecit cepit p̾cario possid̾e nam
si ab eodem emiss inciꝑet ⁊̃ pro
emptore posse dñiũ capere in¬
Quesitũ est si quis rem su.ami mͥ¬

Expanded text:
ator meus me mandante uelprecario in fundo moretur, non possidet, sed possessio apud eum qui concessit remanet: nam et fructuarius, inquit, et colonus et inquilinus sunt in eum, qui ui alterum deiecit et ab eodem precario rogauit, desinere ui possidere et incipere precario, neque existimare sibi ipsum causam possessionis mutare, cum uoluntate eius quem deiecit coeperit precario possidere: nam si ab eodem emisset, incipere etiam pro emptore posse dominium capere.Quaesitum est, si quis rem suam p
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł Indardanarios pp̃ fim̾
mensurarum modum obuti¬
litatem popularis annone
ꝓño admissi extra ordineᷤ
undicari placuit.
lo principis ur exmoneta sa¬
crafuratus sit pena metaui
uel exilii pimitur. ¶Trans¬
fuge ad hostes ur ad confili¬
orum nõrum reminciato¬
res aut uiui eyurantur aũ
furce sus pendantur ¶auc

Expanded text:
iarum. In dardanarios propter falsum mensurarum modum ob utilitatem popularis annonae pro modo admissi extra ordinem uindicari placuit. lo principis ucra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatiores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
hiis quidẽ qui exẜ nitute
defensiẽent nõ iddũ tax
pot̾e originẽ suam nolius¬
sent hoc amplius o̾ irt ꝙ
post manumuiõm quo
ad qui surent nõ exirma
mimissoris secum fenant ce¬
t̃̾abona reliuoneret illiex
cuins familia exissent.
tur uenire tñ non potest
contradre ei qui ad libda¬
tem ꝓdamat. set siali
eniii ignoranti uendide¬
rit denegabitur ꝓclama¬

Expanded text:
his quidem, qui ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxapetere originem suam uoluissent, hoc amplius, ut, quod post manumissionem quoque adquisissentnumissoris, secum ferant, cetera bona relinquerent illi, ex cuius familia exissent. tur venire, tamen non potest contradicere ei qui ad libertatem proclamat: sed si alii eum ignoranti vendiderit, denegabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Si quis cum fro sibilega¬
tum assrribi curasset decessit
quidam apr̃e hrs militutꝰ
codicillos int̾cidisset ⁊ deces¬
sisret fiscotantum ẽẽ puta¬
uit uendicandum qñtum

Expanded text:
 Si quis, cum falso sibi legatum adscribi curasset, decesserquidam a patre heres institutus codicillos intercidisset et decessisset, fisco tantum esse putavit vindicandum, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
post dampnacõm demnocen¬
cia constitubet cus u̾ba hec
sunt prudent̾ ⁊ eg̾gia r̃ne
humanitatis caxa kin̾e primi.¬
tiũ ẜuũ qui honnadiũ in se
confinge metu ad dñm deu̾¬
tendi sus pectus ẽet ꝑseuante
fla demõstracõne dampnasti
quesiturus de consais quos
eque br̃e secum mẽtitus fu̾at
ut ad c̾tõrem ip̃uis dese con¬
fessõm ꝑuenires fu̾it frustra
sint tam prudens consilium
tuum cum intormentis consti¬
t̾it n illos ei conscios fiucre
⁊ ip̃os de se tenie conuentu̾
podes ita dec̾ti grãm facere
⁊eum ꝑ ossicium distrah̾e i ui
be condõne adita ne uniqmͣ
inpot̾cadem domini reu̾tatur
quem p̾cio recepto cͥtum he̾mꝰ
libent᷑ talisuo cariturumi¶lac
epła significatur .q. ẜuus dãp¬
natus si fiusret restitutus ad
eu ꝑtinebit cuius fuistet an¬
quam dam pnaretur s p̃ses ꝓ
uicie eum dͤampnauit resti
debatur postea w̾ innocencie cõ¬

Expanded text:
post damnationem de innocentia constitisset. cuius verba haec sunt: "Prudenter et egregia ratione humanitatis, Saxa carissime, Primitivum servum, qui homicidium in se confingere metu ad dominum revertendi suspectus esset, perseverantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem pervenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et eum per officium distrahi ire, condicione addita, ne umquam in potestatem domini reuertatur, quem pretio recepto certum habemus libenter tali seruo cariturum'. h‹a›c epistula significatur, quasi seruus damnatus, si fuisset restitutus, ad eum pertinebit, cuius fuisset, antequam damnetur. sed praeses prouinciae eum quem damnauit restitdebatur, postea ratio innocentiae con
Abbreviated transcription (Latin):
do dampnadꝰ est uis acruem¬
di non it insi lib̾orum uł pa¬
tronorum suoꝵ mortem eoui¬
dicõ uel rem suam exequat᷑
set ⁊ calumpnia notatis uis
accurandi a dẽptũe̾. i temic
ꝗ cum bestis depugnandi c̃a
marenam intromissi sunt ꝙ¬
ueardem iudricram uel leno¬
cinuũ fecerint quiue p̾uari¬
fecir udicõ publico ꝓmĩ¬
ciatus erit qui ue obacrusa¬
negocium uecui faciendũ
pecriam accepure iudicatus

Expanded text:
co damnatus est, ius accusandi non habet, nisi liberorum uel patronorum suorum mortem eo iudicio uel rem suam exequatur. sed et calumnia notatis ius accusandi ademptum est, item his, qui cum bestiis depugnandi causa in harenam intromissi sunt, quiue artem ludicram uel lenoci‹ni›um fecerint, quiue praeuarifecisse iudicio publico pronuntiatus erit, quiue ob accusaegotiumue cui facessendum pecuniam accepisse iudicatus
Abbreviated transcription (Latin):
menst illo ꝯ sulib illicadul¬
cus desingnandus ẽ in quo
adult̾ium om issum est ⁊ ꝑ
um auquem deferund n a
rint iei nomen abolotur.
⁊ ey integro repetendreum

Expanded text:
sulibus illis adulcus designandus est, in quo adulterium commissum est, et um aliquem deferunt: nequrint, rei nomen aboletur et ex integro repetendi reum
Abbreviated transcription (Latin):
lierem uxoris ammum reti¬
ne siigitur eo animo mułr
fu̾it ut discedere amarito ne¬
lit ait marc̾. tunc pr̃em de
dote accurum s si mr fam̃ sit
⁊ int̾m constante mr̃ionio fũ¬
it deportata dotem penes ma¬
ritum reman̾e̾ postea u̾o dis¬
soluto matrimomo poste ea
agere qiͣ humanitatis intui¬
tu hodie nata accõne.
lariecansa quemadinodum
indelligi deb̾at ex iponomie
apparet nonenim bona dãp¬
natorum panincularia sm
aliquis sibiuendicare debeb̾
set uesrem qua is fu̾it ndutꝰ
quos sui nietus causa iꝓm

Expanded text:
lierem uxoris animum retinere. si igitur eo animo mulier fuerit, ut discedere a marito uelit, ait Marcellus tunc patrem de dote acturum. sed si mater familias sit et interim constante matrimonio fuerit deportata, dotem penes maritum remanere: postea uero dissoluto matrimonio posse eam agere, quasi humanitatis intuitu hodie nata actione. ulariae causa quemadmodum intellegi debeat, ex ipso nomine apparet. non enim bona damnatorum pannicularia sigaliquis sibi uindicare debebit: sed uestem qua is fuerit indutus, quos uictus sui causa in
Abbreviated transcription (Latin):
sardomcam aut aliam gẽmã
p̾cii magni uel si quid cirog¬
rapphum magne peccunie ĩ
simi hu̾it millo uire illud in
pannicura rõne denebitur.
panin cularia sunt eaque in
custodia receptus secimatcu¬
lit spolia quib inductus
cum quis ad supplicium ducĩ¬
tur ut ⁊ ip̃a appelło ostendit
ita n speculatores ultit sibi
uendicent u opoones eadesi¬
derent quib spoliatur quo
mom̾to quis punitus est hãc
rõm non compendio suo de¬
bent p̾sides uert̾e s nec pa¬
ti opcõnes sine commnentari¬
enses ea pectuma ab uti cet
tħcum quibdam offãlibus
m̃ su̾strib̾e uelsiquid fortit̾
fecerint milites indeeis dona¬

Expanded text:
sardonychica aut aliam gemmam magni pretii vel si quod chirographum magnae pecuniae in sinu habuerit, nullo iure illud in pannicularia ratione retinebitur". pannicularia sunt ea, quae in custodiam receptus secum attulit: spolia, quibus indutus est, cum quis ad supplicium ducitur, ut et ipsa appellatio ostendit. ita neque speculatores ultro sibi vindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis punitus est, hanc rationem non compendio suo debent praesides vertere, sed nec pati optiones sive commentarienses ea pecunia abuti, sed ticum quibusdam officialibus inde subscribere, vel si qui fortiter fecerint milites, inde eis dona