comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui post tergum pugnantibus extitit. Qd sirum periculum in
aliena uident uirtute constare. omnia enim plerumq quȩ absũt
uehementius omnium mentes perturbant. Cȩsar idoneum lo¬
cum nactus quid quaq ex parte geratur cognoscit: laborantib
submittit. Uirisq ad animum occurrit unum esse illud tempus
quo maxime contendi conueniat. Salli nisi perfringerent mu¬
nitiones de omni salute desperant. Romani si rem obtinuerint:
finem laborum omnium expectant. Maxime ad superiores uu¬
nitiones laboratur: quo uercassi uellanum missum demonstra¬
uimus iniquum loci ad decliuitatem fastigium magnum hab&
momentum. Alii tela coniiciunt. alii testudinc facta subeunt
Defatigatis inuicem integri succedunt. Agger ab uniuersis in my¬
nitionem coniectus & ascensum dat gallis: & ca quȩ interra oc¬
cultauerant romani contegit. Nec iam arma nostris nec uires sup¬
petunt. His rebus cognitis cesar labienum cum cohortibus sex

Expanded text:
qui post tergum pugnantibus exstitit, quod suum periculum in qui post tergum pugnantibus exstitit, quod suum periculum in aliena vident salute constare: omnia enim plerumque quae absunt vehementius hominum mentes perturbant. Caesar idoneum locum nactus quid quaque ex parte geratur cognoscit; laborantibus summittit. Vtrisque ad animum occurrit unum esse illud tempus, quo maxime contendi conveniat: Galli, nisi perfregerint munitiones, de omni salute desperant; Romani, si rem obtinuerint, finem laborum omnium exspectant. Maxime ad superiores munitiones laboratur, quo Vercassivellaunum missum demonstravimus. Iniquum loci ad declivitatem fastigium magnum habet momentum. Alii tela coniciunt, alii testudine facta subeunt; defatigatis in vicem integri succedunt. Agger ab universis in munitionem coniectus et ascensum dat Gallis et ea quae in terra occultaverant Romani contegit; nec iam arma nostris nec vires suppetunt. His rebus cognitis Caesar Labienum cum cohortibus sex
Abbreviated transcription (Latin):
art cum meridici esse uideatur. Nlis copiis uercassiuellanun
aruernum unum ex quatuor ducibus ꝓpinquum uercingeo to¬
riois presiciunt. Meex castris ptima iugilia egressus ꝑt confeto sh
lucem ituiere post montem se occultauit. militesqi ec noctare¬
nolabore sest reficere iussit: cumiam metidies aspropinquare
uideretur ad ea castra quȩ supra demonstrauinius conrendit
Fodemq tempore equiratus ad campestres munitiones aicriaro
a reliquiȩ copit pro castris sese ostendere cepetuuit uercingento¬
tix ex arce alexis suos conspicatus ex oppido egreditur ca sorit loc¬
gurios musculos falces reliqua queq eruptionis causa paraue¬
tant prefert. fugnatur uno tempore omnibus locis arq omnia
temptantur: quȩ minime iusa pars firma est hue concueritur.
romianoꝵ inanus tantis munitionibus distinetut nec facile plu¬
ribus locis occurrit. Multum ad terrendos nostros ualet clamor.

Expanded text:
unt, cum meridies esse videatur. His copiis Vercassivellaunum unt, cum meridies esse videatur. His copiis Vercassivellaunum Arvernum, unum ex quattuor ducibus, propinquum Vercingetorigis, praeficiunt. Ille ex castris prima vigilia egressus prope confecto sub lucem itinere post montem se occultavit militesque ex nocturno labore sese reficere iussit. Cum iam meridies appropinquare videretur, ad ea castra quae supra demonstravimus contendit; eodemque tempore equitatus ad campestres munitiones accedere et reliquae copiae pro castris sese ostendere coeperunt. Vercingetorix ex arce Alesiae suos conspicatus ex oppido egreditur; crates, longurios, musculos, falces reliquaque quae eruptionis causa paraverat profert. Pugnatur uno tempore omnibus locis, atque omnia temptantur: quae minime visa pars firma est, huc concurritur. Romanorum manus tantis munitionibus distinetur nec facile pluribus locis occurrit. Multum ad terrendos nostros valet clamor,
Abbreviated transcription (Latin):
petuni at initriores dum ea que a uercingentorige ad erupnio¬
nem ꝙ arata erant prostiunt. priores foreas explente sne ceono¬
uomi rebus administrandis morati priui suos abscessisse cogno¬
uetuiit ꝗ munitionibus appropinquatent. ata reanfeetali ospl¬
dum teuti rrunt. s is magno cum deccimento repuls. eallrorund
agrnt consulunt. locoꝵ pecitos adbibena. Ex lus supiori galsrotura
aicuir admitionesq cognoscunt Frata septentrionibuis colus que
pp m aguitudinem cucuitus opere circumplecti nor sotuerunt
nosttio netessatio pene iniquoloco & leniter decluri castra fccũ
necit antistius reginus & .i. caninus regulus legate cim duꝰ de
legionibus obtinebant. Cognitis per exploratores ledimnibus du¬
ces hostium sx ex omni numero deligunt eatum cuutouim q̃
marimam uittutis opinionem habebant. quid quoquo paesira¬
oiplactat occult enter se constituunt: adeundi emapiis dismi¬

Expanded text:
perunt. At interiores, dum ea quae a Vercingetorige ad eruptioperunt. At interiores, dum ea quae a Vercingetorige ad eruptionem praeparata erant proferunt, priores fossas explent, diutius in his rebus administrandis morati prius suos discessisse cognoverunt, quam munitionibus appropinquarent. Ita re infecta in oppidum reverterunt. Bis magno cum detrimento repulsi Galli quid agant consulunt; locorum peritos adhibent: ex his superiorum castrorum situs munitionesque cognoscunt. Erat a septentrionibus collis, quem propter magnitudinem circuitus opere circumplecti non potuerant nostri: necessario paene iniquo loco et leniter declivi castra fecerunt. Haec Gaius Antistius Reginus et Gaius Caninius Rebilus legati cum duabus legionibus obtinebant. Cognitis per exploratores regionibus duces hostium LX milia ex omni numero deligunt earum civitatum quae maximam virtutis opinionem habebant; quid quoque pacto agi placeat occulte inter se constituunt; adeundi tempus defini
Abbreviated transcription (Latin):
dat tuba signum sius uercingentorix atq ex oppido educit. No¬
strisicut superioribus diebus ut cuiq erat locus attributus ad
munitiones accedunt fundis librilibus sudibusq quas in ope
disposuerant. & gallos glandibus perterrent Frospectu tenebris
adempto multa utrimq uuluera accipiuntur. complura tormẽ¬
bus hȩ partes ad defendendum obuenerant. qua ex parte premi no
stros intellexerant his auxilio ex ulterioribiis castellis deductos
submitrebant. Dum longius ad mimicionem aberant galle
plurmultitu d inc telor proficiebant. fostea q̃ propius haocesse¬
plu mautse ilamulis inopinantes induebant aut uor scrobe. de¬
latis rransfodiebantur aut ex yallo ac tintibuis trarestipilis mu¬
ualibus intotibant. Multis undiq uulneribus acceptis muilla mu¬
rlione preriigra cum lux appaterei. ueriti ne a lattie a pos te
et supiotibus casstii etuptione cucumuenatemori ose ad suoirece¬

Expanded text:
dat tuba signum suis Vercingetorix atque ex oppido educit. Nodat tuba signum suis Vercingetorix atque ex oppido educit. Nostri, ut superioribus diebus, ut cuique erat locus attributus, ad munitiones accedunt; fundis librilibus sudibusque quas in opere disposuerant ac glandibus Gallos proterrent. Prospectu tenebris adempto multa utrimque vulnera accipiuntur. Complura tormenbus hae partes ad defendendum obvenerant, qua ex parte nostros premi intellexerant, his auxilio ex ulterioribus castellis deductos summittebant. Dum longius ab munitione aberant Galli, plus multitudine telorum proficiebant; posteaquam propius successerunt, aut se stimulis inopinantes induebant aut in scrobes delati transfodiebantur aut ex vallo ac turribus traiecti pilis muralibus interibant. Multis undique vulneribus acceptis nulla munitione perrupta, cum lux appeteret, veriti ne ab latere aperto ex superioribus castris eruptione circumvenirentur, se ad suos rece
Abbreviated transcription (Latin):
clamore & ululatu suoꝵ animos confirmabant: qđ in conspectu
cum a meridie ꝓpe ad solis occasum dubia uictoria pugnaretur:
germani una in parte confertis turmis in hostes impetum fecerut
eosq pepulerunt. Quibus in fugam coniectis sagutatii circũ uenti
incerfecti sunt. Item ex reliquis partibus nostri cedentes usq in
castra insecuti: sui colligendi facultatem non dederunt At ii ꝗ
ab alexia processerant mestippe uictoria desperatase in oppidum
receperunt. Unio die intermisso galli atq huiuis spacio magno cra¬
tium scalarum & axpagonum numero effecto media nocte silen¬
tio ex castris egressi ad campestres accedunt. Subito clamore sub¬
lato qua significatione qui in oppido obsidebantur de suo aduẽ¬
tu cognoscere possent erates pronicere fundis sagittis lapidibus no¬
stros de uallo ꝑturbare: reliquaq quȩ ad oppugnationem perti¬
nent parant administrare. Eodem tempore clamore exaudito

Expanded text:
clamore et ululatu suorum animos confirmabant. Quod in conspectu clamore et ululatu suorum animos confirmabant. Quod in conspectu Cum a meridie prope ad solis occasum dubia victoria pugnaretur, Germani una in parte confertis turmis in hostes impetum fecerunt eosque propulerunt; quibus in fugam coniectis sagittarii circumventi interfectique sunt. Item ex reliquis partibus nostri cedentes usque ad castra insecuti sui colligendi facultatem non dederunt. At ei qui ab Alesia processerant maesti prope victoria desperata se in oppidum receperunt. Vno die intermisso Galli atque hoc spatio magno cratium, scalarum, harpagonum numero effecto media nocte silentio ex castris egressi ad campestres munitiones accedunt. Subito clamore sublato, qua significatione qui in oppido obsidebantur de suo adventu cognoscere possent, crates proicere, fundis, sagittis, lapidibus nostros de vallo proturbare reliquaque quae ad oppugnationem pertinent parant administrare. Eodem tempore clamore exaudito
Abbreviated transcription (Latin):
runt his auxiliis uisis. Fit gratulatio inter eos atq omnium al
ad letitiam excitantur. Itaq productis copiis ante oppidum
considint. & proximam fossam cratibus integunt. arq aggere
explerit seq ad cruptionem atq omnes casus comparant. Ce¬
sar oini exercitu ad utramq partem nunitionum disposirõ
ut si uĩus ueniat suum quisq locum teneat & moueri equitatum¬
et ex castus educi et pręlium committi iubet. Erar ex omnibus ca¬
stris quȩ summum undiq iugum tenebant despectus: atq om̃s
milites intenti pugnȩ euentum expectabant. Salli inter equites
raros sagittarios expedirosq leuis armaturȩ interiecerant. qui
sius cedentibus auxilio succurrerent: et nostroꝵ equitum impe¬
excedebant. Cum suos pugna supiores galli confiderent et nostros¬
premi multitudine uiderent ex omnibus partibus & hiqui mu¬
nitionibus continebantur & hi qui ad auxilium conuenerant

Expanded text:
runt his auxiliis visis; fit gratulatio inter eos, atque omnium animi runt his auxiliis visis; fit gratulatio inter eos, atque omnium animi ad laetitiam excitantur. Itaque productis copiis ante oppidum considunt et proximam fossam cratibus integunt atque aggere explent seque ad eruptionem atque omnes casus comparant. Caesar omni exercitu ad utramque partem munitionum disposito, t, si usus veniat, suum quisque locum teneat et noverit, equitatum ex castris educi et proelium committi iubet. Erat ex omnibus castris, quae summum undique iugum tenebant, despectus, atque omnes milites intenti pugnae proventum exspectabant. Galli inter equites raros sagittarios expeditosque levis armaturae interiecerant, qui suis cedentibus auxilio succurrerent et nostrorum equitum impe excedebant. Cum suos pugna superiores esse Galli confiderent et nostros multitudine premi viderent, ex omnibus partibus et ei qui munitionibus continebantur et hi qui ad auxilium convenerant
Abbreviated transcription (Latin):
prius experiantur ꝗ a crithognati sententia discedant. Illo ramere¬
tempore potius utendum consiliosi res cogat atq auxilia moren¬
tur qaut deditionis aut pacis subeunde conditionem. aiandubii
qui cos oppido recepant cum liberis atq ixoribus exire coguntur
Ni cum ad iunitiones romanoꝵ accessissent flentes omnibus
precibus orant. ut seui seruiturem receptos cibo iuuarent. At ce¬
Car duspositis in uallo custodibus recipi prohibebat interea comius
reliquiq duces quibus summa imperii ꝑmissa erat cum omni¬
bus copiis ad alexiam pueniunt. & colle exteriore occupato non
longt inillt passibus a nostris mimitionibus considunt. Postera
dic equitatu e castris educro omnem eam planiciem quamin
longitudinem iiii. passuum patere demonstrauimus complet
pedestresq copias paulum ab coloco additas in locis supiorib
consistunt Frat ex oppido alexia despectus in campus. Concur¬

Expanded text:
prius experiantur, quam ad Critognati sententiam descendant: illo tamprius experiantur, quam ad Critognati sententiam descendant: illo tamen potius utendum consilio, si res cogat atque auxilia morentur, quam aut deditionis aut pacis subeundam condicionem. Mandubii, qui eos oppido receperant, cum liberis atque uxoribus exire coguntur. Hi, cum ad munitiones Romanorum accessissent, flentes omnibus precibus orabant, ut se in servitutem receptos cibo iuvarent. At Caesar dispositis in vallo custodibus recipi prohibebat. Interea Commius reliquique duces quibus summa imperi permissa erat cum omnibus copiis ad Alesiam perveniunt et colle exteriore occupato non longius mille passibus ab nostris munitionibus considunt. Postero die equitatu ex castris educto omnem eam planitiem, quam in longitudinem tria milia passuum patere demonstravimus, complent pedestresque copias paulum ab eo loco abditas in locis superioribus constituunt. Erat ex oppido Alesia despectus in campum. Concur
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt. Cuius rei exemplum si non haberemus tamenten¬
bortatis causa instriu eriam posteris pulcherrimum iudicarem
ram quid illi simile bello fut: depopulata gallia eyrabri per¬
ꝯnaq illata calamitatt sinibus quidem nostris aliquandorex¬
cesscrunt. atq alias ttrras petierunt iura leges agros libertatem
nobis reliquerunt. Romani uero quid petunt aliud aut. qrue
uolunt Nisi iniuidia adducti quos fama nobiles potentesq bel¬
lo cogniouerunt: horum in agris ciuitatibusq considere. atqi
his etrnam iniungere seruitutem: neq enim ulla alia con¬
aitione bella gesserunt. od si ea quȩ in longinquis nanionibus
orrintur ignoratis respicitt finitimam galliam quȩ in prouin¬
ciam rcdara iurcet legibus commutatis feris securibus subieet ap¬
petua premiti seruitute. Senrentiis dictis constitiunt ut hi qui
ualitudine aut ȩrare inunles sunt bello oppido excedant. arq oĩa

Expanded text:
diderunt. cuius rei si exemplum non haberemus, tamen lididerunt. cuius rei si exemplum non haberemus, tamen libertatis causa institui et posteris prodi pulcherrimum iudicarem. nam quid illi simile bello fuit? Depopulata Gallia Cimbri magnaque illata calamitate finibus quidem nostris aliquando excesserunt atque alias terras petierunt; iura, leges, agros, libertatem nobis reliquerunt. Romani vero quid petunt aliud aut quid volunt, nisi invidia adducti, quos fama nobiles potentesque bello cognoverunt, horum in agris civitatibusque considere atque his aeternam iniungere servitutem? Neque enim ulla alia condicione bella gesserunt. Quod si ea quae in longinquis nationibus geruntur ignoratis, respicite finitimam Galliam, quae in provinciam redacta iure et legibus commutatis securibus subiecta perpetua premitur servitute." Sententiis dictis constituunt ut ei qui valetudine aut aetate inutiles sunt bello oppido excedant, atque omnia
Abbreviated transcription (Latin):
animi fore existimatis si penie in ip̃is cadaueribus prelio decer¬
tare cogentur: Nolite hos uestro auxilio expoliare: qui uestrȩ
salutis causa suum periculum neglexerunt: nec stultitia ac teme¬
ritate uestra aut animi imbecillitate ominem galliam proster¬
nere & ppetuȩ seruituti subiicere. An quod ad diem non uene¬
runt de coꝵ fide constantiaq dubitatis: Quid ergo romanorũ¬
animos in illis ulterioribus munitionibus sine causa quotidie
execceri puratis : si illoꝵ nuntiis confirmari non potestis omni ad¬
itu presepto his utimini testibus appropinquare eoꝵ aduentum:¬
qui huius rei timore exterriti diem noctemq in opere uersantur.
Quid ergo: non cosilii est facere quod nostri maiores nequaꝗͣ pa¬
ribello cimbroꝵ teutonum q fecerunt. qui inopia compulsi
ac simili inopia subacti eorum cotporibus qui ȩtate ad bellum
inutiles uidebantur uitam tollerauerunt. neq se hostibus pea¬

Expanded text:
animi fore existimatis, si paene in ipsis cadaveribus proelio deceranimi fore existimatis, si paene in ipsis cadaveribus proelio decertare cogentur? Nolite hos vestro auxilio exspoliare, qui vestrae salutis causa suum periculum neglexerunt, nec stultitia ac temeritate vestra aut animi imbecillitate omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti subicere. An, quod ad diem non venerunt, de eorum fide constantiaque dubitatis? Quid ergo? Romanos in illis ulterioribus munitionibus animine causa cotidie exerceri putatis? Si illorum nuntiis confirmari non potestis omni aditu praesaepto, his utimini testibus appropinquare eorum adventum; cuius rei timore exterriti diem noctemque in opere versantur. quid ergo mei consili est? Facere, quod nostri maiores nequaquam pari bello Cimbrorum Teutonumque fecerunt; qui in oppida compulsi ac simili inopia subacti eorum corporibus qui aetate ad bellum inutiles videbantur vitam toleraverunt neque se hostibus tra
Abbreviated transcription (Latin):
oratio chritognati uidetur: ꝑꝑ eius singularem & nefariam
crudelitatem. Hic summo in aruernis natus loco & ma¬
gnȩ habitus auctoriratis. Nihil inquit de eorum sententia
duturus sum qui tuxrpissimam seruitutem deditionis no¬
mine appellant. neq hos habendos ciuium loco neq ad cõ¬
silium adhibendos censco. Cum iis mihi res sit qui cruptionẽ
probant: quoꝵ in consilio omnium nostrum consensu pristinę
residere uittutis memoria uidetur. Animi est ista mollicies nõ
uirtus paulisper inopiam ferrenon posse. Qui se ultro morti
offerant facilium reperiantur ꝗͣ qui dolorem patienter ferant.
Atqui ego hanc sententiam probarem tantum apud me digni¬
tas porest: si nullam prerer ꝗͣ uitȩ nostre iacturam fieri uiderem
Sed in consilio capiendo omnem galliam respiciamus: quam ad
nostrum auxilium concitauimus. Quid in hominum milib¬
octoginta uno loco interfectis ꝓpinquis consanguineisq nr̃is

Expanded text:
oratio Critognati videtur propter eius singularem et nefariam oratio Critognati videtur propter eius singularem et nefariam crudelitatem. Hic summo in Arvernis ortus loco et magnae habitus auctoritatis, "Nihil," inquit, "de eorum sententia dicturus sum, qui turpissimam servitutem deditionis nomine appellant, neque hos habendos civium loco neque ad concilium adhibendos censeo. Cum his mihi res sit, qui eruptionem probant; quorum in consilio omnium vestrum consensu pristinae residere virtutis memoria videtur. Animi est ista mollitia, non virtus, paulisper inopiam ferre non posse. Qui se ultro morti offerant facilius reperiuntur quam qui dolorem patienter ferant. Atque ego hanc sententiam probarem tantum apud me dignitas potest, si nullam praeterquam vitae nostrae iacturam fieri viderem: sed in consilio capiendo omnem Galliam respiciamus, quam ad nostrum auxilium concitavimus. Quid hominum milibus LXXX uno loco interfectis propinquis consanguineisque nostris
Abbreviated transcription (Latin):
bus & peditum circiter eche hȩc in heduoꝵ finibus recenseban¬
tur. numerusq inibatur. prefecti constituebantur. Commio at¬
trebati Uiridomaro & eporidorigi heduis Uercassiuellano an¬
uerno consobrino Uercingentorigis summa imperii traditur.
Nis adelecti ex ciuitatibus attribuuntur. quoꝵ consilio bellum
administratetur. ommes alacres & fiduciȩ pleni ad alexiam
proficiscuntur neq erat onmium quisq̃. qui aspectumimon¬
dotantȩ multitudinis sustinere posse arbitraretur. presertu
ancipiti prelio cum ex oppido eruptione pugnaretur. foris
tantȩ copiȩ equitatus peditatusq cerneretur. At hi qui ale¬
xis obsidebantur preterita die qua auxilia suoꝵ expectauerãt
consumpto omni frumento inscii quid in heduis gereretur.
consilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabant.
ac uariis dictis sententiis quarum pars deditionem pars dũ
uires suppererent: eruptionem censebat: non pretercunda

Expanded text:
bus et peditum circiter CCL haec in Aeduorum finibus recensebanbus et peditum circiter CCL haec in Aeduorum finibus recensebantur, numerusque inibatur, praefecti constituebantur. Commio Atrebati, Viridomaro et Eporedorigi Aeduis, Vercassivellauno Arverno, consobrino Vercingetorigis, summa imperi traditur. His delecti ex civitatibus attribuuntur, quorum consilio bellum administraretur. Omnes alacres et fiduciae pleni ad Alesiam proficiscuntur, neque erat omnium quisquam qui aspectum modo tantae multitudinis sustineri posse arbitraretur, praesertim ancipiti proelio, cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris antae copiae equitatus peditatusque cernerentur. At ei, qui Alesiae obsidebantur praeterita die, qua auxilia suorum exspectaverant, consumpto omni frumento, inscii quid in Aeduis gereretur, concilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabant. Ac variis dictis sententiis, quarum pars deditionem, pars, dum vires suppeterent, eruptionem censebat, non praetereunda
Abbreviated transcription (Latin):
occcanum actingunt: queq eoꝵ consuetudine armotice aspel¬
lantur. quo sunt in numero coriosolites redones ambibani
caderes ossissini lemonices unelli sex ex his bellouaci suum
numerum non contulerunt: quod se suo nomine atq arbi¬
trio cum romanis bellum gestinos credebant. neq cuiꝰꝗ im
pio obtemperaturos. Rogati cum a commio proeius hoib¬
pitio .xii. milia miserunt. huius oꝑa comnui ut antea demori¬
strauimus fideliatq utili supioribus annis erat usus i bri¬
tannia cęsar. quibus ille promeritis ciuitatem eius immanẽ
esse iusserat. uira legesq reddiderat: ip̃i quoq morinos attis¬
buerat. samen tanta uniuersȩ galliȩ consensio fuit libertatis
uindicandȩ & pristinȩ belli laudis recuꝑande. ut neq benc¬
ficiis neq amicitiş memoria mouerentur: omnesq: & aio
& uixibus in id bellum incumberent: coactis equitum octo mili¬

Expanded text:
Oceanum attingunt quaeque eorum consuetudine Armoricae appelOceanum attingunt quaeque eorum consuetudine Armoricae appellantur, quo sunt in numero Curiosolites, Redones, Ambibarii, Caletes, Osismi, Veneti, Lemovices, Venelli. Ex his Bellovaci suum numerum non compleverunt, quod se suo nomine atque arbitrio cum Romanis bellum gesturos dicebant neque cuiusquam imperio obtemperaturos; rogati tamen ab Commio pro eius hospitio duo milia una miserunt. Huius opera Commi, ut antea demonstravimus, fideli atque utili superioribus annis erat usus in Britannia Caesar; quibus ille pro meritis civitatem eius immunem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attribuerat. Tamen tanta universae Galliae consensio fuit libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae, ut neque beneficiis neque amicitiae memoria moverentur, omnesque et animo et opibus in id bellum incumberent. Coactis equitum VIII mili
Abbreviated transcription (Latin):
nitiones diuersas ab his contra exteriorem hostem ꝑfecit: ut ne
magna quidem multitudine si ita acciderit eius discessu munici¬
onum presidia circumfundi possent aut cum periculo ex castris
egredi cogerentur. Dierum .xxx. pabulum frumentumq habe¬
re omnes conuectum iubet. Dum hȩc apud alexiam geruntur
galli consilio principum indicto non omnes hos qui arma fer¬
cuiq ex ciuitate imperandum. ne tanta multitudine confu¬
sa nec moderari nec discernere suos. nec ftumentationem habere
possent umptrat hecdius atq corum clientibis segusianis amblu¬
aretis aulercis brannouicibus blannoiuis milia xxxi. parem
numerum aruernis adiunctis heluetiis cadurcis gabalis uel
rigibus santonis ruthenis carnutibus duodena milia. belloua¬
gusx totidem leniouicibus octena pictonibus & thuronis et
parisiis & heluetiis. bis dena milia ambianis mediomatricis pero¬
coniis neruiis morinis nitiobrigibus quina milia. aulercis ceno¬

Expanded text:
nitiones, diversas ab his, contra exteriorem hostem perfecit, ut ne nitiones, diversas ab his, contra exteriorem hostem perfecit, ut ne magna quidem multitudine, si ita accidat, munitionum praesidia circumfundi possent; ac ne cum periculo ex castris egredi cogatur, dierum triginta pabulum frumentumque habere omnes convectum iubet. Dum haec apud Alesiam geruntur, Galli concilio principum indicto non omnes eos qui arma fercuique ex civitate imperandum, ne tanta multitudine confusa nec moderari nec discernere suos nec frumentandi rationem habere possent. Imperant Aeduis atque eorum clientibus, Segusiavis, Ambivaretis, Aulercis Brannovicibus, Blannoviis, milia XXXV; parem numerum Arvernis adiunctis Eleutetis, Cadurcis, Gabalis, Verigibus, Santonis, Rutenis, Carnutibus duodena milia; Bellovacis X; totidem Lemovicibus; octona Pictonibus et Turonis et Parisiis et Helvetiis; Suessionibus, Ambianis, Mediomatricis, Petrocoriis, Nerviis, Morinis, Nitiobrigibus quina milia; Aulercis Ceno
Abbreviated transcription (Latin):
iuncti inter se atq impliciti. quo qui intrabant. se ip̃i acutis¬
simis uallis induebant hos cippos appellant: quibus obliquis or¬
dinibus in cacumine dispositis scrobes tres in altitudine pedes
fodiebantur paulatim angustiore ad infimum fastigio. Nuc tere
Sinul confirmandi & stabiliendi causa singuli ab infimo loco
pedes tres terra exculcabantur reliqua pars scrobis ad occultan¬
das insidias iuminibus ac uinclis impediebatur. Nuius generis
ocroni ordines iuncti ternos inter se pedes distabant. Id ex simili¬
tudinc floris lilium appellabant. Ante hȩc taleȩ pedem longe fer¬
reis hamis infixȩ totȩ in terram infodiebantur. Mediocribus inter¬
missis spaciis omnibus locis disserebantur. quos stimulos nomina¬
bant. His rebus pfectis regiones secutus q̃ potuit ȩquissimas pro loci
natura .xiiii. milia passuum complexus pari eiusdem generis mu¬

Expanded text:
iuncti inter se atque implicati; quo qui intraverant, se ipsi acutisiuncti inter se atque implicati; quo qui intraverant, se ipsi acutissimis vallis induebant. Hos cippos appellabant. Ante quos obliquis ordinibus in quincuncem dispositis scrobes tres in altitudinem pedes fodiebantur paulatim angustiore ad infimum fastigio. Huc teretsimul confirmandi et stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur, reliqua pars scrobis ad occultandas insidias viminibus ac virgultis integebatur. Huius generis octoni ordines ducti ternos inter se pedes distabant. Id ex similitudine floris lilium appellabant. Ante haec taleae pedem longae ferreis hamis infixis totae in terram infodiebantur mediocribusque intermissis spatiis omnibus locis disserebantur; quos stimulos nominabant. His rebus perfectis regiones secutus quam potuit aequissimas pro loci natura quattuordecim milia passuum complexus pares eiusdem generis mu
Abbreviated transcription (Latin):
ra compleuit. fost eas aggerem ac uallum .xii. pedum extruxit. hu¬
ic loricam penuasq adiecit: grandibus ceruis eminentibus cõmis¬
sutas pluteas atq aggeres qui ascensum hostium tardarent: et
turres coto operi circum dedir: quȩ pedes octoginta inter se di¬
starent. Erat eo tempore & materiari & frumentari & tantas
munitiones fieri necesse. Deminutis nostris copiis quȩ longius
i castris progrediebantur. & non nunq̃ oꝑa nostra galli temp̃ta¬
re atq eruptionem ex oppido plurribiis portis facere summa ui
conabantur. Quare ad hȩc rursus opa addendum cęsar putauit.
qui minore numero militum munitiones defendi possent. Ita¬
q truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atq ho¬
minũ dolobratis ac preacutis cacuminibus ꝑpetuȩ fosse quinos
ped es alte duccbantur. Huc illi stipites dimissi et ab infimo re¬
uincti ne reuelli possent ab ramis eminebant: quini ordines con¬

Expanded text:
ta complevit. Post eas aggerem ac vallum duodecim pedum exstruxit. Huta complevit. Post eas aggerem ac vallum duodecim pedum exstruxit. Huic loricam pinnasque adiecit grandibus cervis eminentibus ad commissuras pluteorum atque aggeris, qui ascensum hostium tardarent, et turres toto opere circumdedit, quae pedes LXXX inter se distarent. Erat eodem tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri necesse deminutis nostris copiis quae longius ab castris progrediebantur: ac non numquam opera nostra Galli temptare atque eruptionem ex oppido pluribus portis summa vi facere conabantur. Qua re ad haec rursus opera addendum Caesar putavit, quo minore numero militum munitiones defendi possent. Itaque truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atque horum delibratis ac praeacutis cacuminibus perpetuae fossae quinos pedes altae ducebantur. Huc illi stipites demissi et ab infimo revincti, ne revelli possent, ab ramis eminebant. Quini erant ordines con
Abbreviated transcription (Latin):
ona erat copia a mandiuis compulsa uiritim distribuit. friunen¬
tum parce & paulatim metiri instituit. Copias omnes quas pro
oppido collocauerat in oppidum recepit. His rationibus auxiliagal¬
lie expectanc & bellum parat administrare Quibus rebus cognitis
ex profigis & captiuis cȩsar hec genera munitionis instituit fos¬
sam pedum .xx. directis lateribus duxit. ut cius fosse solum tantuã¬
demi pateres quantum sume fosse solum labra distarent. Reliqͥs
omnes munitiones ab ea fossa pedes. ecce. reduxit. Id hoc consilio
quoniam tantum esset necessario spacio complexus ne facile totum
corpiis inilitum corona cingeretur neue de improuiso aut noctu
ad munitiones hostium multitudo aduolaret. aut interdiu tela
in nostros operi destinaros comicere possent. hoc intermisso spatio
auas fossas qndecm pedes latas eadem altitudine perduxit. quarũ
interiorem campestribus ac dimissis locis aqua ex flumine deriua¬

Expanded text:
gna erat copia ab Mandubiis compulsa, viritim distribuit; frumengna erat copia ab Mandubiis compulsa, viritim distribuit; frumentum parce et paulatim metiri instituit; copias omnes quas pro oppido collocaverat in oppidum recepit. His rationibus auxilia Galliae exspectare et bellum parat administrare. Quibus rebus cognitis ex perfugis et captivis, Caesar haec genera munitionis instituit. Fossam pedum viginti directis lateribus duxit, ut eius fossae solum tantundem pateret quantum summae fossae labra distarent. Reliquas omnes munitiones ab ea fossa pedes quadringentos reduxit, id hoc consilio, quoniam tantum esset necessario spatium complexus, nec facile totum corpus corona militum cingeretur, ne de improviso aut noctu ad munitiones hostium multitudo advolaret aut interdiu tela in nostros operi destinatos conicere possent. Hoc intermisso spatio duas fossas quindecim pedes latas, eadem altitudine perduxit, quarum interiorem campestribus ac demissis locis aqua ex flumine deriva
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad arma conclamant. nonnulli perterriti in oppidum urum¬
punt. Uercingentonx iubet portas claudi ne castra nudenturo
multis interfectis compluribus equis capris german sese recipi¬
unt. Uercingentorix priuiq̃ munitiones ab romanis ꝑficiantat
consilium cãpit. ominem a se equitatum nocte dimittere. Dascedẽ¬
tibus mandat ut suam quisq eoꝵ ciuitatem adeat omnis qi quu
peretatem arma ferre posset. ad bellum cogatur.Suamillos meti¬
ta pponit: obtest iturq ut suȩ salutis rationem habeani. neuse
optime de communi libettate meritum hostibus in cruciatumm
una secum interitura demonstrat. Ratione i nita exigit dierum xxe
frumentum sed paulo longius etiam tolerari posse parcendo. Hlis
datis mandatis qua opuis erat intermisit. Secunda uigilia silẽ¬
tio equitatum emittit. frumentum onine ad se referri irubet. Ca¬
pitis penam iis qui non paruerint constituit. Pecus eius poa¬

Expanded text:
tes ad arma conclamant; nonnulli perterriti in oppidum irrumtes ad arma conclamant; nonnulli perterriti in oppidum irrumpunt. Vercingetorix iubet portas claudi, ne castra nudentur. Multis interfectis, compluribus equis captis Germani sese recipiunt. Vercingetorix, priusquam munitiones ab Romanis perficiantur, consilium capit omnem ab se equitatum noctu dimittere. Discedentibus mandat ut suam quisque eorum civitatem adeat omnesque qui per aetatem arma ferre possint ad bellum cogant. Sua in illos merita proponit obtestaturque ut suae salutis rationem habeant neu se optime de communi libertate meritum in cruciatum hostibus duna secum interitura demonstrat. Ratione inita se exigue dierum triginta habere frumentum, sed paulo etiam longius tolerari posse parcendo. His datis mandatis, qua opus erat intermissum, secunda vigilia silentio equitatum mittit. Frumentum omne ad se referri iubet; capitis poenam eis qui non paruerint constituit: pecus, cuius ma
Abbreviated transcription (Latin):
nes ponebantur: ne qua subito eruptio fieret.Hȩc eadem excubi¬
roribus ac firmis presidiis tenebantur. opere instituto fit eque¬
stre prȩlium in ea planicie quam intermissam collibus. ũi
passuum in longitudine parere supra demonstrauimus. Sũma
ui ab utrisq contenditur. laborantibis nostris cęsar germanos
submittit: legionesq pro castris constituit: nequa subito irru¬
ptio ab hostium peditatu fiat. Fresidio legionum addito no¬
stris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ip̃i multitu¬
dine impediunt: atq angustioribus portis relictis coaceruant̃.¬
Tum germani acrius usq ad munitiones sequuntur. fit ma¬
gna cedes. Nonnulli relictis equis fossam transire & materiã
rranscendere conantur. Paulum legiones cȩsar quas pro yal¬
lo constituerat promoueri iubet. Non minus qui intra muni¬
tiones erant pertubantur. Salli uenire ad se confestim existimã¬

Expanded text:
nes ponebantur, ne qua subito eruptio fieret: haec eadem noctu excubines ponebantur, ne qua subito eruptio fieret: haec eadem noctu excubitoribus ac firmis praesidiis tenebantur. Opere instituto fit equestre proelium in ea planitie, quam intermissam collibus tria milia passuum in longitudinem patere supra demonstravimus. Summa vi ab utrisque contenditur. Laborantibus nostris Caesar Germanos summittit legionesque pro castris constituit, ne qua subito irruptio ab hostium peditatu fiat. Praesidio legionum addito nostris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ipsi multitudine impediunt atque angustioribus portis relictis coacervantur. Germani acrius usque ad munitiones secuntur. Fit magna caedes: nonnulli relictis equis fossam transire et maceriam transcendere conantur. Paulum legiones Caesar quas pro vallo constituerat promoveri iubet. Non minus qui intra munitiones erant perturbantur Galli: veniri ad se confestim existiman
Abbreviated transcription (Latin):
q hostibus qđ equitatus quo maxima parte exercitus cõ¬
fidebant: erat pulsi. Adhortatus ad laborem milites alexiam¬
circumuallare instituit. Ipsum erat oppidum in colle sum¬
mo admodum edito loco: ut nisi obsidione expugnari nõ pos¬
sc uideretm. Cuius collis radices duo duabus ex partibiis flu¬
mina subleuabant. Ante id oppidum planicies circiter milia
passuum. ĩi. in longitudine patebat. Reliquis ex omnibus
partibus colles mediocri interiecto spacio pari altitudinis
fastigio oppidum cingebant sub muro: quȩ pars collis ad oriẽ
tem speitabat solem. flunc omnem locum copiȩ galloꝵ com¬
pleuerant fossamq & materiam sex in altitdine pedum pro¬
duxerãt: ciusq munitionis quȩ ab romanis instiruebantur
circuitus.xi. passuum tenebat. Castra oportimis locis erant po¬
sira.ibiq castella .xxiii. facta in quibiis castellis interdui statio¬

Expanded text:
que hostibus, quod equitatu, qua maxime parte exercitus conque hostibus, quod equitatu, qua maxime parte exercitus confidebant, erant pulsi, adhortatus ad laborem milites circumvallare instituit. Ipsum erat oppidum Alesia in colle summo admodum edito loco, ut nisi obsidione expugnari non posse videretur. Cuius collis radices duo duabus ex partibus flumina subluebant. Ante id oppidum planities circiter milia passuum tria in longitudinem patebat: reliquis ex omnibus partibus colles mediocri interiecto spatio pari altitudinis fastigio oppidum cingebant. Sub muro, quae pars collis ad orientem solem spectabat, hunc omnem locum copiae Gallorum compleverant fossamque et maceriam sex in altitudinem pedum praeduxerant. Eius munitionis quae ab Romanis instituebatur circuitus XI milia passuum tenebat. Castra opportunis locis erant posita ibique castella viginti tria facta, quibus in castellis interdiu statio
Abbreviated transcription (Latin):
pluresq interficiunt. Quare animaduersa reliqui ne crccũ nentur
uetiti sc fuge mandant. omnibus locis fit cedes. Ttes nobilissimi
hedui capti ad cȩsarem producuntur. Cotus prefectus equitum
qui controuersia cum uictolitaui ꝓrimis comitiis habuerat. et
cauatillus qui post defectionem litauici pedestribus copiis prefu¬
erat & ⁊ poredoria quo duec antt aduentum eģlaris hedui cũ
sequanis bello contenderant fugato omni equitatu Uercingento¬
rix copias quas pro castris collocauerat: reduxit: protinus q ale¬
xiam quod est oppidum madubiorum iter facere cȩpit. celeriter¬
q impedimenta ex castris educi & se subsequi ussit. Cȩsar impe¬
dimentis in proximum collem deductis duabus legionibus pre¬
sidio relictis secutus quantum diei tempus est passium circiter
tribus milibus hostium ex nouissimo agmine interfectis altero
dic ad alexiam castra fecit. Perspecto urbis situ perterritis¬

Expanded text:
pluresque interficiunt. Qua re animadversa reliqui ne circumirentur pluresque interficiunt. Qua re animadversa reliqui ne circumirentur veriti se fugae mandant. Omnibus locis fit caedes. Tres nobilissimi Aedui capti ad Caesarem perducuntur: Cotus, praefectus equitum, qui controversiam cum Convictolitavi proximis comitiis habuerat, et Cavarillus, qui post defectionem Litavicci pedestribus copiis praefuerat, et Eporedorix, quo duce ante adventum Caesaris Aedui cum Sequanis bello contenderant. Fugato omni equitatu Vercingetorix copias, ut pro castris collocaverat, reduxit protinusque Alesiam, quod est oppidum Mandubiorum, iter facere coepit celeriterque impedimenta ex castris educi et se subsequi iussit. Caesar impedimentis in proximum collem deductis, duabus legionibus praesidio relictis, secutus quantum diei tempus est passum, circiter tribus milibus hostium ex novissimo agmine interfectis altero die ad Alesiam castra fecit. Perspecto urbis situ perterritis
Abbreviated transcription (Latin):
ctissimo urccurrando confirmari oportere: ne tecto recipiantur:
ne ad liberos ne ad parentes ad uxorem aditum habeat. qui
non bis per agmen hostium perequitasset. Probata re atq omni¬
bus uicurando adactis postera die in tres partes distributo.
quitatu due seatits a duobiis lattribus ostendunt. una primo
agmine ter impedire cepit. Quare nuntiata cȩsar suum quo¬
q equitatum cripattito diuisum contra hostem ire iub&. Fut¬
gatur una inomnibus partibus constitit agnea impedimenta in¬
ter legiones recipiuntur. Si qua in parte nostri laborare aut gra¬
uius ꝓremi uidebanti eo signa inferri cȩsat aciemq constitui ui¬
aebas Queres & hostes ad inscquendum cardabat: & nostros spr
auxilii confirmabas. Tanddem germani ex dextro latere summũ
ugum nacti hostes loco depellunt: fugientes usq ad flumen ubi
u eccingentorix cum pedestribus copiis consederat persequimtur. cõ¬

Expanded text:
ctissimo iureiurando confirmari oportere, ne tecto recipiatur, ctissimo iureiurando confirmari oportere, ne tecto recipiatur, ne ad liberos, ne ad parentes, ad uxorem aditum habeat, qui non bis per agmen hostium perequitasset. Probata re atque omnibus iureiurando adactis postero die in tres partes distributo equitatu duae se acies ab duobus lateribus ostendunt, una primo agmine iter impedire coepit. Qua re nuntiata Caesar suum quoque equitatum tripertito divisum contra hostem ire iubet. Pugnatur una omnibus in partibus. Consistit agmen; impedimenta intra legiones recipiuntur. Si qua in parte nostri laborare aut gravius premi videbantur, eo signa inferri Caesar aciemque constitui iubebat; quae res et hostes ad insequendum tardabat et nostros spe auxili confirmabat. Tandem Germani ab dextro latere summum iugum nacti hostes loco depellunt; fugientes usque ad flumen, ubi Vercingetorix cum pedestribus copiis consederat, persecuntur com
Abbreviated transcription (Latin):
prouintiȩ fetri posset cuciter milia passuum decem ab romanuis
trinis castris uercingentorix consedit. conuocatisq ad consiliũ
prefecus equitum uenisse tempiis uictoris demonstrat. Fugere in
prouintiam romanos galliaq excedere. Id sibi ad presente̾m obti¬
nendam libertatem satis esse ad reliqui temporis pacem atq oci¬
um parum profici. Maioribus enĩ coactis copiis reucesuros neq fi¬
nembellandi facturos proinde agmine impeditos adotirentur. su
is si pedirts auxilium ferant: atq in eo morentur . iter facere non
posse si id quod magis fuunum confidebat relictis impedimen¬
tis suş saluti consulant: & usu rerum necessariarum & dignitate
spoliatum iri łlam dc equicibus hostium ꝗn nemo eorum progre¬
di modo extra agmen audeat. & ip̃os quidem non debere dubita¬
re. iã quod maiore faciant animo copias se omnes pro castris ha¬
biturum & terrori hostibus futurum. Conclamant equites sã¬

Expanded text:
provinciae ferri posset, circiter milia passuum decem ab Romanis provinciae ferri posset, circiter milia passuum decem ab Romanis trinis castris Vercingetorix consedit convocatisque ad concilium praefectis equitum venisse tempus victoriae demonstrat. Fugere in provinciam Romanos Galliaque excedere. Id sibi ad praesentem obtinendam libertatem satis esse; ad reliqui temporis pacem atque otium parum profici: maioribus enim coactis copiis reversuros neque finem bellandi facturos. Proinde agmine impeditos adorirentur. Si pedites suis auxilium ferant atque in eo morentur, iter facere non posse; si, id quod magis futurum confidat, relictis impedimentis suae saluti consulant, et usu rerum necessariarum et dignitate spoliatum iri. Nam de equitibus hostium, quin nemo eorum progredi modo extra agmen audeat, et ipsos quidem non debere dubitare, et quo maiore faciant animo, copias se omnes pro castris habiturum et terrori hostibus futurum. Conclamant equites san
Abbreviated transcription (Latin):
liis interfectis intra oppida ac inuros compelluntur. Allobroges
crebris ad rhodanum dispositis presidiis magna cum cura ac dili¬
gentia suos fines tuentur. Cȩsar qđ hostes equitatu supiores esse
intelligebat: & interclisis ominibis itineribus nulla re ex pro¬
uintia atq italia subleuari poterat. trans rhenum in germianiã
mittit ad cas ciuirates quias suꝑioribus annis pacauerat. eꝗtesq
ab his arcessit: & leuis armature pedites qui inter cos prȩliari cõ¬
suerant. Eorum aduentu qđ minus idoncis cquis utebantur a tri¬
bunis militum reliquisq equitibus romanis atq euocatis eqͦs
sumit. germanisq discribuit. Interca dum hȩc geruntur hostiũ
copiȩ ex arueriis equitesq qui totigalliȩ erant impati: conueni¬
unt. Magno eorum coacto numero cum cȩsar in sequanos per
extreios lingonum fines iter faceret quo facilius subsidium

Expanded text:
liis interfectis intra oppida ac muros compelluntur. Allobroges liis interfectis intra oppida ac muros compelluntur. Allobroges crebris ad Rhodanum dispositis praesidiis magna cum cura et diligentia suos fines tuentur. Caesar, quod hostes equitatu superiores esse intellegebat et interclusis omnibus itineribus nulla re ex provincia atque Italia sublevari poterat, trans Rhenum in Germaniam mittit ad eas civitates quas superioribus annis pacaverat, equitesque ab his arcessit et levis armaturae pedites, qui inter eos proeliari consuerant. Eorum adventu, quod minus idoneis equis utebantur, a tribunis militum reliquisque equitibus Romanis atque evocatis equos sumit Germanisque distribuit. Interea, dum haec geruntur, hostium copiae ex Arvernis equitesque qui toti Galliae erant imperati conveniunt. Magno horum coacto numero, cum Caesar in Sequanos per extremos Lingonum fines iter faceret, quo facilius subsidium
Abbreviated transcription (Latin):
miliaris iactura perpetuum imperium libertatemq insequi uide¬
antur. Hlis constitutis rebus heduis segusiauisq qui sunt finitimi
ei prouintie .xꝰ. peditum imperat. huc addit equites octingentos.
His preficit fratrem eporedorigis: bellumq inferci allobrogibiis u¬
bet. Alttra ex parte gaballos proximosq pagos aruernoꝵ in hedu¬
os. irem ruthenos caduccosq ad fines uolgarum aremicor depo¬
pulandos mutit. Nihilominus clamdestinis nuntiis legationi¬
busq allobroges sollicitat. quoꝵ mentes nondum a suꝑiore bello
resedisse sperabat. Horum principibus pecunias ciuitati impe¬
rium totius prouintiȩ pollicetur. Ad hos omnes casus prouisa
erant presidia cohortium duarum et uiginti. Que ex ip̃a pro¬
iuntia a .l. Cȩsare legato ad oinnes partes opponebantur. Helue¬
tii sua sponte cum finitimũ prelio congressi pelluntur. & .c.xa¬
lerio domotauro cabini filio principe ciuitatis compluribusq a¬

Expanded text:
miliaris iactura perpetuum imperium libertatemque se consequi videmiliaris iactura perpetuum imperium libertatemque se consequi videant. His constitutis rebus Aeduis Segusiavisque, qui sunt finitimi provinciae, decem milia peditum imperat; huc addit equites octingentos. His praeficit fratrem Eporedorigis bellumque inferri Allobrogibus iubet. Altera ex parte Gabalos proximosque pagos Arvernorum in Helvios, item Rutenos Cadurcosque ad fines Volcarum Arecomicorum depopulandos mittit. Nihilo minus clandestinis nuntiis legationibusque Allobrogas sollicitat, quorum mentes nondum ab superiore bello resedisse sperabat. Horum principibus pecunias, civitati autem imperium totius provinciae pollicetur. Ad hos omnes casus provisa erant praesidia cohortium duarum et viginti, quae ex ipsa provincia ab Lucio Caesare legato ad omnes partes opponebantur. Helvii sua sponte cum finitimis proelio congressi pelluntur et Gaio Valerio Donnotauro, Caburi filio, principe civitatis, compluribusque a
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ercingentorigem probant᷑ impatorem. Ab hoc consilio rb¬
emi lingones freueri ab fuerunt. Illi qd amicitiam romanoꝵ seque¬
bantu treueri qđ̃ ab erant longius & a germanis premebantur. q̃
fuit causa quate tanto abessent bello: & neuiris auxilia mitterent.
nagno dolore hedui fuerunt. se deiectos principatu queruntus
fortuns commutationem & cęsatis indulgentiam in se requirunt.
req tamen suscepto bello suum consilium ab reliquis separare au¬
aent. inuiti summs spei adolescenits ẽporedorix & uitdomatus uer¬
cingentorigi parent. Ipse imperat reliquis ciuitatibus obsidẽe de¬
ter conuenire iubet. peditatu quem antea habuerat se fore contẽ¬
tum dicit. neq fortunam temptaturum aut in acie dimicaturũ.
sed quoniam abundet equitatu perfacile esse factu frumentatiosi¬
bus pabulationibusq romanos prohibere. Equo modo animo
sua ip̃i ftumenta corrumpant. ȩdificiaq incendant: quia rei fa¬

Expanded text:
omnes Vercingetorigem probant imperatorem. Ab hoc concilio Romnes Vercingetorigem probant imperatorem. Ab hoc concilio Remi, Lingones, Treveri afuerunt: illi, quod amicitiam Romanorum sequebantur; Treveri, quod aberant longius et ab Germanis premebantur, quae fuit causa quare toto abessent bello et neutris auxilia mitterent. Magno dolore Aedui ferunt se deiectos principatu, queruntur fortunae commutationem et Caesaris indulgentiam in se requirunt, neque tamen suscepto bello suum consilium ab reliquis separare audent. Inviti summae spei adulescentes Eporedorix et Viridomarus cingetorigi parent. Ipse imperat reliquis civitatibus obsides dimero, celeriter convenire iubet; peditatu quem antea habuerit se fore contentum dicit, neque fortunam temptaturum aut in acie dimicaturum, sed, quoniam abundet equitatu, perfacile esse factu frumentationibus pabulationibusque Romanos prohibere, aequo modo animo sua ipsi frumenta corrumpant aedificiaque incendant, qua rei fa