comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio anno post s atricum
restitũtũ auolscis M Ualerius coruus secundo consul cũ C. petilio fcũs: cum
exlatio nuntiatum e̾e̾t Legatos abantio cirtumire ppłos latinorum ad conci¬
dum bellum. priusꝗ̃ plus hostium fieret: uolscis arma inferre uissus ad
satricum ex̾citu infesto ꝑgit quo cum antiates aliiq uolsci. p̃patis iam an
siquid abroma moueret copiis occurrissent nulla mora inter infensos
iutino odio dimicandi facta ẽ. uolsci ferocior ad bellandum q̃ ad b¬
landum gens certamine uicti. fusa effusa. satrici menia petunt. Et ne ĩ
muris quidem satis firma spe cum corona militum cincta iam scalis
Oppidum dirruptum atq incensum abede tm̃ martis ał matris matute.
abstinuẽ ignem preda ommnis militi data. Extra predam .iiii. milia dedi¬
torum hĩta. eos uictos consul ante currum triumphans egit. uenditis de iñ
magnam pecuniam in erarium redegit. Sunt qui hac multitudie captiuã
seruorũ fuisse sc̃bebant idq magis uerisimile est ꝗͣ deditos

Expanded text:
tertium anno post Satricum restitutum a Uolscis M. Ualerius Coruus iterum consul cum C. Poetelio factus, cum ex Latio nuntiatum esset legatos ab Antio circumire populos Latinorum ad concitandum bellum, prius quam plus hostium fieret Uolscis arma inferre iussus, ad Satricum exercitu infesto pergit. quo cum Antiates aliique Uolsci praeparatis iam ante, si quid ab Roma moueretur, copiis occurrissent, nulla mora inter infensos diutino odio dimicandi facta est. Uolsci, ferocior ad rebellandum quam ad bellandum gens, certamine uicti fuga effusa Satrici moenia petunt; et ne in muris quidem satis firma spe, cum corona militum cincta iam scalis oppidum dirutum atque incensum: ab aede tantum Matris Matutae abstinuere ignem: praeda omnis militi data. extra praedam quattuor milia deditorum habita; eos uinctos consul ante currum triumphans egit; uenditis deinde magnam pecuniam in aerarium redegit. sunt qui hanc multitudinem captiuam seruorum fuisse scribant, idque magis ueri simile est quam deditos
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑsunt etiam nunc s amnitium bella que
tot annorum clades utriusq gentis. laboresq actos nunc referam quibus
nequiucrunt tam dura illa pectora uinci: proximo anno. sanmites in
tinati agro pelignis romani gesi fuerũt.Imꝑatorem clarissimi genti¬
amiserant. sotios belli etruscos umbros gallos in eadem fortuna uidebant
qua ic̃i erant. uec sius nec externis uiribus iam stare poterant: tñ bello
abstinebant adeo ne infeliciter quidem defense libertatis tedebat &
uinci ꝗͣ non temptare inctoriam malebant. Quinam sit ille quem nõ pi¬
geat longinquitates bellorum scribeno legendoq ea que gerentes non
Fatigauerunt: ouintam fabium & p. detiuum. L postumius megillus &M
Actisius C regulus consules secati sunt Saranium ambob decreta ꝓĩtia
est: quia tres scriptos hostium ex̾citos uno etruriam alto ppłatio
campanie repeti tertirm tuendis parare finib fama erat.

Expanded text:
sunt etiam nunc Samnitium bella, quae tot annorum clades utriusque gentis laboresque actos nunc referam, quibus nequiuerint tamen dura illa pectora uinci, proximo anno Samnites in Sentinati agro, in Paelignis, ad Tifernumsuae amiserant; socios belli, Etruscos, Umbros, Gallos, in eadem fortuna uidebant qua ipsi erant; nec suis nec externis uiribus iam stare poterant, tamen bello non abstinebant. adeo ne infeliciter quidem defensae libertatis taedebat et uinci quam non temptare uictoriam malebant. quinam sit ille quem pigeat longinquitatis bellorum scribendo legendoque quae gerentes non fatigauerunt? Q. Fabium P. Decium L. Postumius Megellus et M. Atilius Regulus consules secuti sunt. Samnium ambobus decreta prouincia est, quia tres scriptos hostium exercitus, uno Etruriam, altero populationes Campaniae repeti, tertium tuendis parari finibus, fama erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ancus demandata cura sacrorum flamib
saterdotibusq aliis ex̾citu nouo conscripto profectus. polintorium urbem
itinorum ui cepit. Secutusq morem priorum regum. qui rem roma
auxerant hostibus inciuitatem accipiendis multitudinem omnem romam
traducit. Et cum circa palantium sedem ueterem romam. sabim capitoliũ¬
atq artem celium montem albani implessent. Auentinum noue multitudĩ
datum additi eidem haud ita multo post. cellens sicanaq captis. noui
ciues. Politorium inde rursus bello repetitum. quod uacuum occupauerãt
ci latini: eaq causa dirruende urbis eius fuit romanis ne hostium seꝑ
receptatulum eẽt¬

Expanded text:
Ancus demandata cura sacrorum flaminibus sacerdotibusque aliis, exercitu nouo conscripto profectus, Politorium, urbem Latinorum, ui cepit; secutusque morem regum priorum, qui rem Romanam auxerant hostibus in ciuitatem accipiendis, multitudinem omnem Romam traduxit. et cum circa Palatium, sedem ueterum Romanorum, Sabini Capitoliuatque arcem, Caelium montem Albani implessent, Auentinum nouae multitudini datum. additi eodem haud ita multo post, Tellenis Ficanaque captis, noui ciues. Politorium inde rursus bello repetitum quod uacuum occupauerant Prisci Latini, eaque causa diruendae urbis eius fuit Romanis ne hostium semper receptaculum e
Abbreviated transcription (Latin):
dos solertesq uiris atq eloquentie consultos qualis Appius claudu
urbi ac foro presides hñdos. pretoresq ad reddenda uira creandos ee̾ hiis
agendis dis dies est consumptus postridie adprescriptum consulem & con-¬
pius claudius pretor omnes absentes. & L uolumnio exsenatus consulto
& scito plebis prorogatum mnannum impium est.

Expanded text:
idos sollertesque, iuris atque eloquentiae consultos, qualis Ap. Claudius esset, idos sollertesque, iuris atque eloquentiae consultos, qualis Ap. Claudius esset, urbi ac foro praesides habendos praetoresque ad reddenda iura creandos esse. his agendis dies est consumptus. postridie ad praescriptum consulis et consius , Ap. Claudius praetor, omnes absentes; et L. Uolumnio ex senatus consulto et scito plebis prorogatum in annum imperium est.
Abbreviated transcription (Latin):
uocate omnes centurie consulem cum  uolumuio dicebant. Fabii oratio
fuit qualis biennio ante deinde ut conuincebat᷑ consensu u̾sa postremo
ad collegam p. decium poscendum hunc senectutis sue ad miniculu
fore censura duobusq consulatib simul gestis exptum se nihił concordi
ollegio firmius adrem publicam tuendam ẽẽ nouo imꝑii sotio uix ian
suesce senilem animum posse. cum morib notis fatilius se comunicataꝵ
consilia subscripsit oratiom eius consul cum meritis ꝑ detii laudib tũ
que ex & concordia consulum bona queq exdiscordia inala ad ministra¬
tione rerum militarium euenirent memorando ꝗ ꝓpe ulturam discͥ̾men
us & college certamĩb nuper uentum foret. ad monendo detium fal
ut uno animo una mente uiuerent ẽẽ pretẽa uiros gnaros militie factis
magnos. aduborum lingue certamina rudes ea in genia consularia ẽe cal-¬

Expanded text:
uae et primo uocatae omnes centuriae consulem cum L. Uolumnio dicebant. Fabi oratio uae et primo uocatae omnes centuriae consulem cum L. Uolumnio dicebant. Fabi oratio fuit, qualis biennio ante; deinde, ut uincebatur consensu, uersa postremo ad collegam P. Decium poscendum: id senectuti suae adminiculum fore. censura duobusque consulatibus simul gestis expertum se nihil concordi collegio firmius ad rem publicam tuendam esse. nouo imperii socio uix iam adsuescere senilem animum posse; cum moribus notis facilius se communicaturum consilia. subscripsit orationi eius consul cum meritis P. Deci laudibus, tum quae ex concordia consultum bona quaeque ex discordia mala in administratione rerum militarium euenirent memorando, quam prope ultimum discrimen suis et collegae certaminibus nuper uentum foret admonendo: Decium Fabiumque qui uno animo, una mente uiuerent esse praeterea uiros natos militiae, factis magnos, ad uerborum linguaeque certamina rudes. ea ingenia consularia esse: call
Abbreviated transcription (Latin):
grauescens bellum & crebre littere appi monentis ne regionis eius motũ
iegligerent quatuor gentes conferre arma. etruscos s aminites. umbros
log. sam castra bifariam facta ẽẽ quia unus locus capere tantantã multitu-¬
dinem non posset. Ob hoc etiam appetebat tempus. comitiorum cã.l uo¬
lumnius consul romam reuocatus: qui priusꝗ̃ ad suffragium centuras uo¬
caret. in contionem aduocato ppło multa de magnitudine belli etrusci dis¬
eruit. Iam tñ cum ip̃e ibi cum collega rem pariter gesserit fuisse ta
bellum ut nec duce uno nec ex̾citu geri potuerit Accessisse postea dici um¬
bros & in gentem excitum gallorum ad u̾sus quatuor ppłos duos consules
uo die deligi meminissent. se nisi confideret cam consensu ppłi rom
consulem declaratum iri qui haud dubie tum pͥmus omnium ductor
habeatur dict atorem fuisse extemplo dicturum. nemini dubium erat: ꝗn
abius quintus omnium consensu destinaret᷑. Eumq & prerogatie a

Expanded text:
grauescens bellum et crebrae litterae Appi monentis ne regionis eius motum neglegerent: quattuor gentes conferre arma, Etruscos, Samnites, Umbros, Gallos; iam castra bifariam facta esse, quia unus locus capere tantam multitudinem non possit. ob haec et—iam appetebat tempus—comitiorum causa L. Uolumnius consul Romam reuocatus; qui priusquam ad suffragium centurias uocaret, in contionem aduocato populo multa de magnitudine belli Etrusci disseruit: iam tum, cum ipse ibi cum collega rem pariter gesserit, fuisse tantum bellum ut nec duce uno nec exercitu geri potuerit; accessisse postea dici Umbros et ingentem exercitum Gallorum; aduersus quattuor populos duces consules illo die deligi meminissent. se, nisi confideret eum consensu populi Romani consulem declaratum iri qui haud dubie tum primus omnium ductor habeatur, dictatorem fuisse extemplo dicturum. nemini dubium erat quin Fabius quintum omnium consensu destinaretur; eumque et praerogati
Abbreviated transcription (Latin):
omnes a tanta feditate spectatuli oculos primum ultimumq illud suppli-¬
tium apud romanos exͥ parum memoris legum humanarum fuit.I
riari licet. nulli gentium mitiores placuissẽ penas

Expanded text:
omnes ab tanta foeditate spectaculi oculos. primum ultimumque illud supplicomnes ab tanta foeditate spectaculi oculos. primum ultimumque illud supplicium apud Romanos exempli parum memoris legum humanarum fuit: in aliis gloriari licet nulli gentium mitiores placuisse poenas
Abbreviated transcription (Latin):
i omnem albanum romani tradutere in anmo est ciuitatem dare ple
primores inpatres lege̾ unam urbem unam rem publicam facere. ut ex uno
iondam in duos ppłos diuisa albana res est sic nunc inunum redeat
bana pubes in ermis abarmatis septa inuariis uoluntatib coi tam̃ metu co¬
gente silentium tenet. Tum tullus meci suffeci inquit si tu ip̃e discere pos¬
ses fidem ac federa seruare uiuo tibi ea disciplina a me ad hibita eet
quoniam insanabile ingenium ẽ tu tuo supplitio doce humanum genus
ea sancta credere que abste uiolata sunt. Ut igitur paulo ante animum
i fidenatem romanamq rem ancipitem gesisti ita iam corpus passin
distrahendum dabis. Exinde duabus ad motis quadrigiis incurru earum
cdistentim illigat metium. deinde indiu̾sum iter equi concitati lateru
utroq cursu corpus qua in heserant uinculis membra portantes. Auertere

Expanded text:
pulum omnem Albanum Romam traducere in animo est, ciuitatem dare plebi, pulum omnem Albanum Romam traducere in animo est, ciuitatem dare plebi, primores in patres legere, unam urbem, unam rem publicam facere; ut ex uno quondam in duos populos diuisa Albana res est, sic nunc in unum redeat.' ad haec Albana pubes, inermis ab armatis saepta, in uariis uoluntatibus communi tamen metu cogente, silentium tenet. tum Tullus 'Metti Fufeti' inquit, 'si ipse discere posses fidem ac foedera seruare, uiuo tibi ea disciplina a me adhibita esset; nunc quoniam tuum insanabile ingenium est, at tu tuo supplicio doce humanum genus ea sancta credere quae a te uiolata sunt. ut igitur paulo ante animum inter Fidenatem Romanamque rem ancipitem gessisti, ita iam corpus passim distrahendum dabis.' exinde duabus admotis quadrigis, in currus earum distentum inligat Mettium; deinde in diuersum iter equi concitati, lacerum in utroque curru corpus, qua inhaeserant uinculis membra, portantes. auertere
Abbreviated transcription (Latin):
Tum ita tullus infit. Romani si unꝗ
ullo bello fuit quod primum diis immortalibus gratias ageretis: demum ur̃e
ipsorum uirtuti. hesternum id prelium fuit. dimicatum enim est non magis
cum hostibus ꝗͣ que dimicatio maior atq ꝑiculosior est cum proditione ac
ꝑfidia sotiorum. Nam ne uos falsa opinio teneat inuissu meo albani subiere
montes. nec imꝑium illud meum sed consilium & imperii simulatio fi
circumueniri se a tergo ratis error ac fuga iniceretur. Nec ea calpa quam.
guo omnium albanorum est. ducem secuti sunt ut & uos si quo ego ind
agmen declinare uoluissem fecissetis. Metuis ille est ductor itineris huius: Me-¬
tius idem huius inclinator belli. Metuis federis romani albaniq ruptor au-¬
deat deinde talia alius insi hunc insigne iam documentum mortalil
dero. Centuriones armati metium circumsistunt. Rex cetera ut orsus erat
ꝑagit. quod bonum faustum felixq sit ppło ro. ac mihi uobisq albani po¬

Expanded text:
tum ita Tullus infit: 'Romani, si unquam ante alias ullo in bello fuit quod primum dis immortalibus gratias ageretis, deinde uestrae ipsorum uirtuti, hesternum id proelium fuit. dimicatum est enim non magis cum hostibus quam, quae dimicatio maior atque periculosior est, cum proditione ac perfidia sociorum. nam ne uos falsa opinio teneat, iniussu meo Albani subiere ad montes, nec imperium illud meum sed consilium et imperii simulatio fuicircumueniri se ab tergo ratis, terror ac fuga iniceretur. nec ea culpa quam guo omnium Albanorum est: ducem secuti sunt, ut et uos, si quo ego inde agmen declinare uoluissem, fecissetis. Mettius ille est ductor itineris huius, Mettius idem huius machinator belli, Mettius foederis Romani Albanique ruptor. audeat deinde talia alius, nisi in hunc insigne iam documentum mortalibus dedero.' centuriones armati Mettium circumsistunt; rex cetera ut orsus erat peragit: 'quod bonum faustum felixque sit populo Romano ac mihi uobisque, Albani, po
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ ea licebit que apud nos impune dicunt᷑ fustuarium meret᷑ qui sigi
relinquit: aut p̾sidio decedit auctores signa relinquẽdi & deserẽdi castra
non uni aut alti militi sed umn̾sis ex̾citib palam incontiõe audiunt adeo
quicquid tribunus plebis loquit. & si prodende priẽ dissoluendeq rei pute
est Assuestis quippe audire. & dulcedine potestatis eius capti. quelibet subeo
celere latere sinitis: reliquũ ẽ ut que hic uociferant᷑ eadem incastris &
inilites agant. & ex̾titus torrumpant: ducibusq parare non patiant᷑. qm̃ ea
demũ rome libertas est: non senatum non magistratus non leges nõ mo

Expanded text:
dicere ea licebit quae apud uos impune dicuntur. fustuarium meretur, qui signa dicere ea licebit quae apud uos impune dicuntur. fustuarium meretur, qui signa relinquit aut praesidio decedit: auctores signa relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi sed uniuersis exercitibus palam in contione audiuntur; adeo, quidquid tribunus plebi loquitur, etsi prodendae patriae dissoluendae rei publicae est, adsuestis, Quirites, audire et dulcedine potestatis eius capti quaelibet sub ea scelera latere sinitis. reliquum est ut quae hic uociferantur, eadem in castris et apud milites agant et exercitus corrumpant ducibusque parere non patiantur, quoniam ea demum Romae libertas est, non senatum, non magistratus, non leges, non mo
Abbreviated transcription (Latin):
ionis non uis hiemis aburbe cirtusessa semel amouere possit nec finẽ ullũ
alium belli qͣ̃ uictoriam nouerit. nec impetu potuis bella ꝗͣ perseuerantia ge
.que in omni quidẽ gn̾e militie maxime tñ inobsicdendis urbibus necessã.
est. quarũ plerasq munitionĩb ac nͣali situ in expugnabiles fame sitiq tpũs
ip̃m uincit atq expugnat: sicut ueios expugnabit: nisi auxilio hostib tribuni
lebis fuerint: & rome inuenerint p̃sidia ueientes que nec quicꝗͣ in etruri
querant: an est quicꝗͣ qđ ueientib optatum eque contingere possit ꝗͣ ut sedi¬
tionib pͥmum urbs romana deinde uelut ex contagionẽ castra impleantur¬
At hercule ap̃ hostes tanta molestia est ut non obsidionis tedio non deniq
regni quicꝗͣ apud eos nouatum sit: non negata auxilia abetruscis irritaue¬
rint aios: morietꝰ enim extemplo quicumq erit seditionis auctor: nec cuiq

Expanded text:
tionis, non uis hiemis ab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum tionis, non uis hiemis ab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum alium belli quam uictoriam nouerit, nec impetu potius bella quam perseuerantia gerat? quae in omni quidem genere militiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ inexpugnabiles fame sitique tempus ipsum uincit atque expugnat,—sicut Ueios expugnabit, nisi auxilio hostibus tribuni plebis fuerint, et Romae inuenerint praesidia Ueientes quae nequiquam in Etruria quaerunt. an est quicquam quod Ueientibus optatum aeque contingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagione castra impleanturat hercule apud hostes tanta modestia est ut non obsidionis taedio, non denique regni, quicquam apud eos nouatum sit, non negata auxilia ab Etruscis inritauerint animos; morietur enim extemplo quicumque erit seditionis auctor, nec cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
tpre anni gerant: non estus non frigora pati possunt: erubescant ꝓfecto si ꝗs
hec obitiat contendatq & aĩs & corporib suis uirilem patiẽtiam in ẽe̾. & se iusta
neme atq estate bella gerẽ posse. nec patricinium mollitie mertiq mãdass
bunis. & meminisse hanc ipsam potestatem non inumbra nec intectis maio¬
res suos creasse. hec uirtute militum nr̃oꝵ hec romano noĩe sunt digna non
ueios tm̃ nec hoc bellum intueri quod instat. sed famã ad alia bella ex ad ce-¬
teros ppłos imposterum querẽ. an mediotre discrimẽ opĩonis secuturum ex hac
e putatis: utrum tandem finitimi pplm romanũ e̾ẽ cum putẽt. cuius si
urbs pͥmum illum breuissimi tpr̃is sustinuerit impetum: nichil deinde timeat
an hic terror sit noĩs ur̃i: ut ex̾citum romanũ non tedium longinque oppugna¬

Expanded text:
tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto, si quis tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto, si quis eis haec obiciat, contendantque et animis et corporibus suis uirilem patientiam inesse, et se iuxta hieme atque aestate bella gerere posse, nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores suos creasse. haec uirtute militum uestrorum, haec Romano nomine sunt digna, non Ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere. an mediocre discrimen opinionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent cuius si qua urbs primum illum breuissimi temporis sustinuerit impetum, nihil deinde timeat, an hic sit terror nominis nostri ut exercitum Romanum non taedium longinquae oppugna
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter passus extemplo conualescere possit. cibi gratia pñtis aut potionis lon¬
ginquum & forsitan insanabilem morbum effitiat. Si medius fidius ad hoc
ellum nibil ꝑtineret. ad disciplinam certe militiȩ plurimum intererat insi
militem nr̃m non solum parta uictoria frui. sed etiam res lentior sit: pati te¬
dium. & qͣuis sere rei pute exitum expectare: & si non sit estate ꝑfectã bellũ
mem opiri nec sicut estiuas aues statim autuno tecta ac recessum cirtũsp¬
cere. Obsecro uos uenandi studium ac uoluptas homines pniues ac pruinas in
ntes siluasq rapit belli necessitatib eã patientĩã non ad hibebimus quat
luxus ac uoluptas elicere solet: adeo ne effeminata corpora militum nr̃orum
ẽẽ putamus adeo molles aiõs ut hiemem. unam durare incastris abesse abdo¬
no non possint: ut tanꝗ̃ nauale bellum tempestatib captandis & obseri

Expanded text:
se fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis lonse fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan insanabilem morbum efficiat. si, mediusfidius, ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati taedium et quamuis serae spei exitum exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem opperiri nec sicut aestiuas aues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studium ac uoluptas homines per niues ac pruinas in montes siluasque rapit: belli necessitatibus eam patientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut, tamquam nauale bellum tempestatibus captandis et obseruando
Abbreviated transcription (Latin):
itimus. loquor de opis & detemporis iactura. quid: periculi qđ differendo b
adimus: nunc oblunsci nos hec tam crebra etrurie concilia demittendis ueios
uixiliis patiunt᷑: ut nunc res se ht̃ irati sunt. oderunt. negant missuros. qr
in illis est capere ueios. licet. quis est qui spondeat eundem. si differtur bellum
animum postea fore : cum si laxamentum dederitis maior frequẽtiorq legatio
tura sit. cum id quod nunc offendit etruscos rex creatus ueis mutari spatu
ter posito possit. uel consensu ciuitatis ut eo reconciliet etrurie animos uel ipiũs
uoluntate regis. qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit. Uidete quot
res quã inutiles sequentur illam uiam consilii iactura opum tanto labore fcorum
uastatio ĩminens finum nr̃orum. etruscum bellum proueiente concitatũ. hec
unt tribuni cõsilia ur̃a non hercule dissimilia: ac siquis eger qui curari

Expanded text:
facimus. loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello facimus. loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello adimus, num obliuisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Ueios uxiliis patiuntur? ut nunc res se habet, irati sunt, oderunt, negant missuros; quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore, cum si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id quod nunc offendit Etruscos, rex creatus Ueiis, mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut eo reconcilient Etruriae animos, uel ipsius uoluntate regis qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit? uidete, quot res, quam inutiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Ueiente concitatum. haec sunt, tribuni, consilia uestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro qui curari
Abbreviated transcription (Latin):
nsilio sed intra fines nr̃os accipimus. Quid illud quod ꝓprie admilites ꝓtin
quibus boni tribum plebis cum stipendium extorquere uoluerunt minc cõsaltũ
repente uolunt: quale est uallum fossamq ingentis utramq rem opis pertan¬
m spatium duxerunt castella pͥmo pauca. postea ex̾citu aucto creberim
fecerunt munitiones adurbem modo sed inetruriam etiã spectantes. si qua in¬
de auxilia ueniant opposuere. Quid turres: quid uineas: testudinesq: & aliũ
oppugnandarum urbium apparatum loquar: cum tantum laboris exbaustum
sit & ad finem iam opis tandem puentũ. relinqueda ne hec censetis: ut ad esta¬
tem rursus nouus de integro his instituendis exsudet᷑ labor: qͣto est minr
tueri facta & instare & pseuerare. defungiq cura: breuis enim ꝑfecto res rest
si uno tp̃re ꝑagitꝰ nec ipi ꝑ intercessiones has interuallaq lentiorẽ spem ur̃am

Expanded text:
consilio, sed intra fines nostros accipimus. quid? illud, quod proprie ad milites pertinet, consilio, sed intra fines nostros accipimus. quid? illud, quod proprie ad milites pertinet, quibus boni tribuni plebis tum stipendium extorquere uoluerunt, nunc consultum repente uolunt, quale est? uallum fossamque, ingentis utrumque operis, per tantum spatii duxerunt; castella primo pauca, postea exercitu aucto creberrima fecerunt; munitiones non in urbem modo sed in Etruriam etiam spectantes si qua auxilia ueniant, opposuere; quid turres, quid uineas testudinesque et alium oppugnandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem peruentum, relinquendane haec censetis, ut ad aestatem rursus nouus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto est minus opera tueri facta et instare ac perseuerare defungique cura? breuis enim profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has interuallaque lentiorem spem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
quam iusti doloris est. qđ nos adperseuerandum stimulet septies rebellar
inpace numꝗͣ infide fuerunt. agros nr̃os millies depopulati sunt. fidenates de¬
ficere a nobis coegerunt. colonos nr̃os ibi interfecerunt. auctores fuere contra¬
s gentium cedis impie legatorum ur̃orum. etruriam omnẽ adũsum nos
concitare uoluerunt. hodieq id mollut. res repetentes legatos nr̃os haud ꝓ¬
T affuit quin uiolarent. cum his mollit & ꝑdilationes bellũ geri oportet
si nos tam iustum odium nĩbil mouet: ne illa quidem orõ uos moueat : oꝑib
ingetibus septa urbs est. quibus intra muros cohertent᷑ hostes: agrum nõ colũt
culta uastata sunt bello. si reducimus ex̾citũ quis est qui dubitet illos no
cupiditate solum ulciscendi sed etiam necessitate imposita exalieno p̃dandi
cum sua amiserint agrum nr̃m inuasuros: non differimus igitur bellũ isto

Expanded text:
quam iusti doloris est quod nos ad perseuerandum stimulet. septiens rebellarunt; quam iusti doloris est quod nos ad perseuerandum stimulet. septiens rebellarunt; in pace nunquam fida fuerunt; agros nostros miliens depopulati sunt; Fidenates deficere a nobis coegerunt; colonos nostros ibi interfecerunt; auctores fuere contra ius caedis impiae legatorum nostrorum; Etruriam omnem aduersus nos concitare uoluerunt, hodieque id moliuntur; res repetentes legatos nostros haud procul afuit quin uiolarent. cum his molliter et per dilationes bellum geri oportet? si nos tam iustum odium nihil mouet, ne illa quidem, oro uos, mouent? operibus ingentibus saepta urbs est quibus intra muros coercetur hostis; agrum non coluit, et culta euastata sunt bello; si reducimus exercitum, quis est qui dubitet illos non a cupiditate solum ulciscendi sed etiam necessitate imposita ex alieno praedandi cum sua amiserint agrum nostrum inuasuros? non differimus igitur bellum isto
Abbreviated transcription (Latin):
pendium accipit. Equo igitur aĩo patit᷑ se abdomo abre familiari cui grauis
impensa non est paulo dutius abee̾. an si ad calculos cũ res pu ͭ ͣ. uocet non me¬
semestri solidum te stipendium accipere: Inuitus in hac ꝑte oronis ininctus q¬
rites moror. sic enim agere debent qui mercenario milite utũt᷑. at nos taꝙͣ
in cuiib agere uolumus: agiq tanꝗͣ cum prĩa nobiscum equũ censemus
mum oportet. perficietur autẽ si urgemus obsessos si non ante abscedimus ꝗͣ
spei nr̃e finem/ captis ueis imposuerimus: si hercule nulla alia causa ip̃a indi¬
gnitas ꝑseuerantiã imponẽ debuit. decem quondam annos urbs oppugnata est
obunam mulierem abuniu̾sa gretia: quam procul adomo: quot terras: qr
maria distans nos intra uicesimum lapidem inconspectu prope urbis nostre
annuam expugnationem ꝑferre piget. silicet quia leuis cã belli ẽ. nec satis ꝗc¬

Expanded text:
pendium accipit; aequo igitur animo patiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis pendium accipit; aequo igitur animo patiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis impensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calculos eum res publica uocet, non meilitia semestri solidum te stipendium accipere?' inuitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent qui mercennario milite utuntur; nos tamquam cum ciuibus agere uolumus, agique tamquam cum patria nobiscum aequum censemus.  quam primum oportet. perficietur autem si urgemus obsessos, si non ante abscedimus quam spei nostrae finem captis Ueiis imposuerimus. si hercules nulla alia causa, ipsa indignitas perseuerantiam imponere debuit. decem quondam annos urbs oppugnata est ob unam mulierem ab uniuersa Graecia, quam procul ab domo? quot terras, quot maria distans? nos intra uicesimum lapidem, in conspectu prope urbis nostrae, annuam oppugnationem perferre piget. scilicet quia leuis causa belli est nec satis quic
Abbreviated transcription (Latin):
quam orationem ap̃ uos solum: sed etiam in castris si habeat᷑ ip̃o ex̾citu discep¬
inte equam arbitror uideri posse in qua si mibi ip̃e nibil qđ dicerẽ in me
uenire posset adusariorum certe orõnib contentus ec̃m. Negabant nuper danda
ẽe̾ era militibus quia nũꝗͣ data ee̾nt. quoniam modo igitur nunc indignari
ssunt quibus aliquid noui adiectum comodi sit eius laborem ẽt nouum pro
tione inuingi: nusꝗ̃ nec oꝑa sine emolumẽto: nec emolumentũ ferme sine im¬
pensa oꝑa est. labor uoluptasq dissimilima natura sotietate quadam inter
ñali sunt iuncta. moleste antea ferebat miles se suo sumptu oꝑam rei p
p̃bere. gaudebat idem ꝑte anni se agrum suum colere: querẽ unde domi mi¬
litieq se ac suos tueri posset. gaudet nunc fructui sibi rem pu ͣ ec̃. & letus sti¬

Expanded text:
quam orationem non apud uos solum sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu discepquam orationem non apud uos solum sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod dicerem in mentem uenire posset, aduersariorum certe orationibus contentus essem. negabant nuper danda esse aera militibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum ferme sine impensa opera est. labor uoluptasque, dissimillima natura, societate quadam inter se naturali sunt iuncta. moleste antea ferebat miles se suo sumptu operam rei publicae praebere; gaudebat idem partem anni se agrum suum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gaudet nunc fructui sibi rem publicam esse, et laetus sti
Abbreviated transcription (Latin):
uie contra plebem est: & quen ad modum seruis suis utant᷑ dñi quicꝗͣ rei
alienis hom̃ibus ẽẽ pariterq inhis benefitio ac malefitio abstineri equũ ẽẽ cen¬
seat. si uos interdicitis patribus comertio plebis ne nos comitate ac munificẽtia
rã prouocemus plebem nec plebs nobis dicto audiens atq obediens sit. ꝗͣto
dem si quicꝗͣ inuobis non dico cuulis sed humani eẽt fauere uos magis & qͣtũ
inuobis ee̾t indulgere potius comitati patrum atq obsequio plebis oportuit: que
ppetua concordia sit. quis non spondere auserit maximum hoc imꝑiũ interi¬
timos breui futurum ẽẽ : atq ego ꝗ̃ hoc consilum collegarum ineorum: quo
abducere infecta re aueis excitum noluerunt: non utise solum sed etiam ne¬
ssarium fũ̾it postea diseram. nunc deipã conditione dicẽ militantiũ libe

Expanded text:
siue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum siue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum alienis hominibus esse pariterque in iis beneficio ac maleficio abstineri aequum censent, sic uos interdicitis patribus commercio plebis, ne nos comitate ac munificentia nostra prouocemus plebem, nec plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit. quanto tandem, si quicquam in uobis, non dico ciuilis, sed humani esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abducere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicione dicere militantium libet;
Abbreviated transcription (Latin):
Si unꝗͣ dubitatum est quirites utrũ
tribuni plebis ur̃a an sua causa seditionum semper auctores fuerint ad ego
x anno desisse dubitari certum habeo. & tum letor tandem longi errorisi
& ꝑꝑ uos & rei puͭ ͤ gratulor. an est quisꝗͣ qui dubitet nullis inuiriis ur̃is si que
orte aliquando fuerunt nũꝗ̃ eque quam mimere prũni ac senatus inplel
cum era militib constituta sunt tribunos plebis offensos ac concitatos ẽẽ: quid
illos aliud aut tum timuisse creditis aut hodie turbare uelle nisi concordia
dinum quam dissoluende maximum tribunitie potestatis rentur ẽẽ: hoc
cule tanꝗ̃ artifices improbi opus querunt: qui & semper egri aluid ẽe̾ in re
pa ͭ ͣ uolunt ut sit ad cuius curationem a uobis ad hibeantar Utrum enim de¬
fenditis an umpugnatis plebem: utrum militantiũ adusarii essetis: an causam
agitis : nisi forte hoc dicitis. quicquid pres fatiunt displicet. sine illud ꝓplebe

Expanded text:
si unquam dubitatum est, Quirites , utrum tribuni plebis vestra an sua causa seditionum semper auctores fuerint, id ego hoc anno desisse dubitari certum habeo; et cum laetor tandem longi erroris s et propter vos rei publicae gratulor. An est quisquam qui dubitet nullis iniuriis vestris, si quae forte aliquando fuerunt, unquam aeque quam munere patrum in plebem, cum aera militantibus constituta sunt, tribunos plebis offensos ac concitatos esse? quid illos aliud aut tum timuisse creditis aut hodie turbare uelle nisi concordiam ordinum, quam dissoluendae maxime tribuniciae potestatis rentur esse? sic hercule, tamquam artifices improbi, opus quaerunt qui et semper aegri aliquid esse in re publica uolunt, ut sit ad cuius curationem a uobis adhibeantur. utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum militantium aduersarii estis an causam agitis? nisi forte hoc dicitis: 'quidquid patres faciunt displicet, siue illud pro plebe
Abbreviated transcription (Latin):
is exequestri ordine ut illis tp̃rib prediues rem utilem peximo exemplo p¬
iore consilio est aggressus. Frumento nanq exetruria priuata pecuma per hosti¬
um clientumq ministeria coempto: que credo ip̃a res ad leuandam annonã pub¬
licam curam impedimento fuerit. Largitiones frumẽti fac̾e̾ instituit plebemq hoc
munere delinitam quacumq incederet conspectus elatusq sup̃modum hominis
iti secum trahere haud dubium consulatũ ei fauore ac spe despondentẽ:¬
ut est humanus animus ĩ satiabilis eoꝙ fortuna spondet ad altiora & non con¬
cessa tendere. & qm̃ cõsulatus quoq eripiendus inuitis pr̃ĩb e̾ẽt de regno agitãẽ
lunum dignũ tanto apparatu consiliorum & certaminum qđ in ingens e¬
dandum e̾et p̃mium fore. Iam comitia consularia instabant. quȩ res cum nec¬
dum compositis maturis ue satis consiliis oppressit

Expanded text:
elius ex equestri ordine, ut illis temporibus praedives, rem utilem pessimo exemplo peiore consilio est adgressus. frumento namque ex Etruria privata pecunia per hospitum clientiumque ministeria coempto, quae, credo, ipsa res ad levandam publica cura annonam impedimento fuerat, largitiones frumenti facere instituit; plebemque hoc munere delenitam, quacumque incederet, conspectus elatusque supra modum hominis privati, secum trahere, haud dubium consulatum ut est humanus animus insatiabilis eo quod fortuna spondet, ad altiora et non concessa tendere et, quoniam consulatus quoque eripiendus inuitis patribus esset, de regno agitare: id unum dignum tanto apparatu consiliorum et certamine quod ingens exsudandum esset praemium fore. iam comitia consularia instabant; quae res eum necdum compositis maturisue satis consiliis oppressit
Abbreviated transcription (Latin):
tii uideri possent ad ppłm reietissent Aliquam dui equatus inter omnes fu¬
it. Paulatim totus u̾tere inplebem cepit. abstinebat inpatribus. in humilio
libidinose cracdeliterq consulebatur. hominum non causarũ toti erant.
apud quos gratia uim equi haberent: inditia domi confiebant pronuntiabat᷑
inforo si quis collegam appellasset abeo adquem uenerat ita discedebat: ut pe¬
eret non prioris decreto stetisse. Oppimo etiam sine austore exierat non
p̾ntis modo tpr̃is eos in uiriam conspirasse. sed fedus clandestinum int̾ ipos
eiurando ictum ne comitia hr̃ent perpetuoq decemuiri tum possessũ sen¬

Expanded text:
cii uideri possent, ad populum reiecissent. aliquamdiu aequatus inter omnes terror fucii uideri possent, ad populum reiecissent. aliquamdiu aequatus inter omnes terror fuit; paulatim totus uertere in plebem coepit; abstinebatur a patribus; in humiliores libidinose crudeliterque consulebatur. hominum, non causarum toti erant, ut apud quos gratia uim aequi haberet. iudicia domi conflabant, pronuntiabant in foro. si quis collegam appellasset, ab eo ad quem uenerat ita discedebat ut paeniteret non prioris decreto stetisse. opinio etiam sine auctore exierat non in praesentis modo temporis eos iniuriam conspirasse, sed foedus clandestinum inter ipsos iure iurando ictum, ne comitia haberent perpetuoque decemuiratu possessum se
Abbreviated transcription (Latin):
Initio igitur magistratus tum pͥmum honoris diẽ¬
denũtiatione ingentis terroris insignem fetere Nam cuin ita pͥmo res decem¬
uiri seruassent ut unus fasces haberet & hoc insigne uagium in orbem suã
cuiusq uitem per omnes iret. subito omnes cum duodenis fascibus prod
Cxx. lictores forum impleuerant & cum fascibus secures illigatas. preferebãt
nec attinuisse demi securem cum sine prouocatione eent creati interpretabãt
lecem regum sp̃es eratq multiplicatus terror non infimis solum sed prim
patrum ratis cedis causam ac principium queri ut si quis memorẽ libertatis
uocem aut insenatu aut inppło misisset statim uirge securesq etiam ad cet̾oꝵ
tum expedirentur. Nam preterq̃ ꝙ inppło nichil erat presidii sublata prou¬
catione intercessionem quoq consensus sustulerant cum priores decemuiri ap¬
pellatione college corrigi redita ase iura tulissent & quedam que sui uidi¬

Expanded text:
inito igitur magistratu primum honoris diedenuntiatione ingentis terroris insignem fecere. nam cum ita priores decemuiri seruassent ut unus fasces haberet et hoc insigne regium in orbem, suam cuiusque uicem, per omnes iret, subito omnes cum duodenis fascibus prodiere. centum uiginti lictores forum impleuerant et cum fascibus secures inligatas praeferebant; nec attinuisse demi securem, cum sine prouocatione creati essent, interpretabantur. decem regum species erat, multiplicatusque terror non infimis solum sed primoribus patrum, ratis caedis causam ac principium quaeri, ut si quis memorem libertatis uocem aut in senatu aut in populo misisset statim uirgae securesque etiam ad ceterorum metum expedirentur. nam praeterquam quod in populo nihil erat praesidii sublata prouocatione, intercessionem quoque consensu sustulerant, cum priores decemuiri appellatione collegae corrigi reddita ab se iura tulissent et quaedam, quae sui iudi
Abbreviated transcription (Latin):
cfidutia uirium tullus sabinis bellum indicit genti ea tempestate se¬
dum etruscos opulentissime uiris armisq utrinq iniurie facte: ac res ne ꝗqͣꝗͣ
erant repetite. Tullus ad feronie fanum mercato frequenti negotiatores ro¬
nanos comprehensos querebatur. Sabini suos prius in lucum confugisse
rome detentos. he cause belli ferebantur. Sabini haud parum memores
& suarum uirium ꝑtem rome abtatio locatam & romãm rem quper etiã
adiectione ppłi albani auctam circumspicere & ipsi externa auxilia. Etruria
erat uicina proximi etruscorum ueientes. Inde obresiduas bellorum iras ma¬
ime solicitatis ad defectionem animis uoluntarios traxere. Et apud i
quoscłam ex inopi plebe etiam merces ualuit. publico auxilio nullo adiuti
sunt ualuitq apud ueientes: nam deceteris minus mirum ẽ pacta cũ ro¬
mulo indutiarum fides

Expanded text:
fiducia uirium Tullus Sabinis bellum indicit, genti ea tempestate secundum Etruscos opulentissimae uiris armisque. utrimque iniuriae factae ac res nequiquam erant repetitae. Tullus ad Feroniae fanum mercatu frequenti negotiatores Romanos comprehensos querebatur, Sabini suos prius in lucum confugisse ac Romae retentos. hae causae belli ferebantur. Sabini haud parum memores et suarum uirium partem Romae ab Tatio locatam et Romanam rem nuper etiam adiectione populi Albani auctam, circumspicere et ipsi externa auxilia. Etruria erat uicina, proximi Etruscorum Ueientes. inde ob residuas bellorum iras maxime sollicitatis ad defectionem animis uoluntarios traxere, et apud uagos quosdam ex inopi plebe etiam merces ualuit: publico auxilio nullo adiuti sunt ualuitque apud Ueientes—nam de ceteris minus mirum est—pacta cum Romulo indutiarum fides
Abbreviated transcription (Latin):
poterant tñ quare consulendi res non dabat spatium iere obuiam sabini tu¬
multuatio milite. Iterumq ibi fusi ꝑditis iam pene rebus pacem peciere Collatia
& quicꝗd atra collatina agri erit sabinis ademptum Egerius fratris hic fi¬
ditionis formulam ẽẽ. Rex interrogauit. estis ne uos legati oratoresq missi
a ppło collatino: ut uos ppłm collatinum dedatis: sumus. Est ne pplus collatinꝯ
in sua potestate: est deditis ne uos ppłmq collatinum urbem agros aqua
minos delubra utensilia duuna humanaq omuia in meam ppłiq romani dictio¬
nem: dedimus & ego recipio¬
fecto tarquinius triumphans romam redit indẽ pł

Expanded text:
poterant, tamen, quia consulendi res non dabat spatium, ire obuiam Sabini tumultuario milite; iterumque ibi fusi, perditis iam prope rebus pacem petiere. Collatia et quidquid citra Collatiam agri erat Sabinis ademptum; Egerius—fratris hic fiditionis formulam esse: rex interrogauit: 'estisne uos legati oratoresque missi a populo Collatino ut uos populumque Collatinum dederetis?'—'sumus.'—'estne populus Collatinus in sua potestate?'—'est.'—'deditisne uos populumque Collatinum, urbem, agros, aquam, terminos, delubra, utensilia, diuina humanaque omnia, in meam populique Romani dicionem?'—'dedimus.'—'at ego recipioTarquinius triumphans Romam redit
Abbreviated transcription (Latin):
ducem seditionum iussit. Ille cum alittoribus iam traberetur prouocauit
nec cesisset prouocationi consul quia non dubium exat ppłi uiditium nisi
egre uicta pernetenacia foret consilio magis & auctoritate principum ꝗͣ
ppli clamore adeo supererant anii ad substinendam inuidiam. Crescerẽ
inde malum indies. non clamoribus modo aꝑtis. sed quod multo ꝑiculosius
erat occultisq colloquiis. Tandem inuisi plebi consules magistratu abeunt Ser¬
uilius nentris appius pr̃ibus mire gratus:

Expanded text:
ducem seditionum iussit. ille cum a lictoribus iam traheretur prouocauit; ducem seditionum iussit. ille cum a lictoribus iam traheretur prouocauit; nec cessisset prouocationi consul, quia non dubium erat populi iudicium, nisi aegre uicta pertinacia foret consilio magis et auctoritate principum quam populi clamore; adeo supererant animi ad sustinendam inuidiam. crescere inde malum in dies, non clamoribus modo apertis sed, quod multo perniciosius erat, secessione occultisque conloquiis. tandem inuisi plebi consules magistratu abeunt, Seruilius neutris, Appius patribus mire gratus.
Abbreviated transcription (Latin):
plebi creuerant animi. & longe alia ꝗ̃ primo instituerant ura grassab
desꝑato enim consulum senatusq auxilio cum muis duci debitorem indisset᷑
undiq conuolabant neq decretum exaudiri consulis prestrepitu &c lamõe
terat. Nec cum decreuisset quisꝗ obtemꝑabat ui agebatur. metus omn
& ꝑiculum libertatis cum in conspectu consulis singuli apłibus iuolarẽt᷑
in creditores adebitoribus uerterat. Super hec timor intessit sabnu belli
delectuq decreto nomen dedit nemo furente appio & insectante ambitio¬
nem college qui ppłi silentio rem publicam prederet & adid quod decredita
pecunia uis non cuxisset. adiceret ut ne delectum quidem exse. con
haberet non e̾e̾ tamen desertam omrano rem publicam. neq pitiectum tõ¬
sulare imꝑium. se unum & sue & prum maiestatis iundicem fore. Cum
tumstaret quotidiana multitudo licentia accensa arripi unum isis

Expanded text:
plebi creuerant animi et longe alia quam primo instituerant uia grassabantur. plebi creuerant animi et longe alia quam primo instituerant uia grassabantur. desperato enim consulum senatusque auxilio, cum in ius duci debitorem uidissent, undique conuolabant. neque decretum exaudiri consulis prae strepitu et clamore poterat, neque cum decresset quisquam obtemperabat. ui agebatur, metusque omnis et periculum, cum in conspectu consulis singuli a pluribus uiolarentur, in creditores a debitoribus uerterant. super haec timor incessit Sabini belli; dilectuque decreto nemo nomen dedit, furente Appio et insectante ambitionem collegae, qui populari silentio rem publicam proderet et ad id quod de credita pecunia ius non dixisset, adiceret ut ne dilectum quidem ex senatus consulto haberet; non esse tamen desertam omnino rem publicam neque proiectum consulare imperium; se unum et suae et patrum maiestatis uindicem fore. cum circumstaret cotidiana multitudo licentia accensa, arripi unum insignem
Abbreviated transcription (Latin):
ta cicatricesq acceptas postulabantq ut aut referet ad senatum aut ut
ixilio eẽt consul ciubus suis unꝑator militibus. mouebant consulem
terpiuisari cogebat res. adeo inalteram causam non collega solum steterat
sed omnis factio nobilium. Ita medium se gerendo nec plebis uitauit
lium nec apud prẽs gratiam iniit. patres mollem consulem & aibit¬
sum rati. plebs fallacem. breuiq apparuit equasse tum appii odiũ. Certa¬
men consulibus inciderat uter dedicaret m̃curis edem. Senatus abse rem ad
ppłm reiecit: utri eorim dedicatio uissu ppłi data ee̾t cum p̃ee̾ annone.
mercatorum collegia instituere solennia propontifice iussit suscipere. ppłs
dicationem edis dat . M. lectorio primi pilli centuriani quo facile app¬
ret. non tam ad honorem eius cui curiatio altior fastigio suodata e̾ẽt factũ
ꝗ̃ ad consulum ignominiam seure inde utiq consulum alter patresq sed

Expanded text:
ta cicatricesque acceptas. postulabant ut aut referret ad senatum, aut ut ta cicatricesque acceptas. postulabant ut aut referret ad senatum, aut ut auxilio esset consul ciuibus suis, imperator militibus. mouebant consulemtergiuersari res cogebat; adeo in alteram causam non collega solum praeceps erat sed omnis factio nobilium. ita medium se gerendo nec plebis uitauit odium nec apud patres gratiam iniit. patres mollem consulem et ambitiosum rati, plebes fallacem, breuique apparuit aequasse eum Appi odium. certamen consulibus inciderat, uter dedicaret Mercuri aedem. senatus a se rem ad populum reiecit: utri eorum dedicatio iussu populi data esset, eum praeesse annonae, mercatorum collegium instituere, sollemnia pro pontifice iussit suscipere. populus dedicationem aedis dat M. Laetorio , primi pili centurioni, quod facile appareret non tam ad honorem eius cui curatio altior fastigio suo data esset factum quam ad consulum ignominiam. saeuire inde utique consulum alter patresque; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nocte una audito ꝑfectoq bello sabino proxima die magna iam spe undiq
parte pacis. Legati aurunci senatum ad eunt ni cedebatur decedatur uolsco
agro bellum indicentes. cum legatis simul ex̾citus aruncorum domo profectus¬
erat. Cuius fama haud procul iam ab aritia uisi tanto tumultu terruit ro¬
manos ut nec consuli ordine patres nec pacatum rñsum arma inferentib
arma ip̃i capientes dare possent. aritiam infesto agmine itur. nec ꝓtul
ide cum aruncis signa collata prelioq uno debellatumẽ fusis aruno
uictor tot intra paucos dies bellis romanis promissa consulis fidemq sena¬
tus expectabat Tum oppius & in sita suꝑbia animo & ut college uanam fa¬
teret fidem ꝗ asꝑime poteterat uis de creditis pecuniis dicere. deinceps
ut qui ante fuerant nexi creditoribus tradebantur & nectebantur alii:
ł ubi cui militi inciderat. collegam appellabant. Concursus ad seruil
fiebat ac illius promissa iactabant. Illi ex probrabant sua quisq belli meri-¬

Expanded text:
nocte una audito perfectoque bello Sabino, postero die in magna iam spe undique partae pacis, legati Aurunci senatum adeunt, ni decedatur Uolsco agro bellum indicentes. cum legatis simul exercitus Auruncorum domo profectuserat; cuius fama haud procul iam ab Aricia uisi tanto tumultu conciuit Romanos ut nec consuli ordine patres nec pacatum responsum arma inferentibus arma ipsi capientes dare possent. Ariciam infesto agmine itur; nec procul inde cum Auruncis signa conlata, proelioque uno debellatum est. fusis Auruncis, uictor tot intra paucos dies bellis Romanus promissa consulis fidemque senatus exspectabat, cum Appius et insita superbia animo et ut collegae uanam faceret fidem, quam asperrime poterat ius de creditis pecuniis dicere. deinceps et qui ante nexi fuerant creditoribus tradebantur et nectebantur alii. quod ubi cui militi inciderat, collegam appellabat. concursus ad Seruilium fiebat; illius promissa iactabant; illi exprobrabant sua quisque belli meri