comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo flebili colloquio finem fecit Cui calcris sub quada biem
eputus aut securĩd inssa deoꝵ speru̾e et specialit̾ ea nõ sequ
in quibus possimꝰ cum integritate saluari scio enĩ pro c̾to
per infallibilium promissa deoꝵ pñtem guerram protendi nõ
ruat destructis eius nobilibus omibus et uniu̾sis plebeis eis
e gladii trucidatis Quare carissima filia satis est.
melius hic dẽ ꝙ̃ hostili gladio sementi ꝑire. In aduentu
igitur briseide grecis placuit uni̾sis ip̃ms briseide tam for¬
mosus aspectus Cum ad eius tans placidam uisionem omes
maiores grecoꝵ exc̾titus accessissent/ querences ab ea de tro¬
iana cinctate rumores et enis ciũtum ꝯtinenciã necnoni
et regis eorp. Quos briseida in multa uerboꝵ fricundia pandit
illis. Quare omes maiores ipãm in filiali affegone recipiunt
Promittentes ei cam habere caram ut filiam et ip̃am in

Expanded text:
suo flebili colloquio finem fecit. Cui Calcas sub quadam uerbsuo flebili colloquio finem fecit. Cui Calcas sub quadam uerbreputas aut securum iussa deorum spernere et specialiter ea non sequi in quibus possimus cum integritate saluari? Scio enim pro certo per infallibilium promissa deorum presentem guerram protendi non ruat, destructis enim omnibus nobilibus et vniuersis plebeis eius in ore gladii trucidantis. Quare, karissima filia, satis est nobis melius hic esse quam hostili gladio seuiente perire. " In aduentu igitur Briseide Grecis placuit vniuersis ipsius Briseide tam formosus aspectus, cum ad eius tam placidam uisionem omnes maiores Grecorum exercitus accessissent, querentes ab ea de Troyana ciuitate rumores et eius ciuium continenciam necnon et regis eorum, quod Briseida uerborum in multa facundia pandit eis. Quare omnes maiores ipsam in filiali affectione recipiunt, promittentes ei eam habere caram ut filiam et ipsam in
Abbreviated transcription (Latin):
tam glorose a trus consuenas honorari mĩꝙͣ tanta de decoris
a te det̾getur infamia quanta es uiscose tiupitudinis ignonũ¬
nia deingiritus / an putas et si int̾ uinos uituꝑatus existis / quin d¬
penas dignas, Melius ergo tibi esset et eciam nobis d¬
tius ut in aliquem locum solitudiuis et deẜti nelin nemorib
demis uel in aliqua insula longe ab incolis ducẽ uitam tuam
ꝙͣ int̾ honñes tanta labe ingrescẽ diffamatus Amn putas ꝙ
reputant te fidelem qui es tue patrie publicus.
lis, Sane deceꝑunt te appolliuis falsa responsa a quo te di¬
cis suscepisse mnandatum ut tuos pat̾uos lares deẜas et tuos
nni tanta acerbitate penates et ut sic tuis specialit̾ hostib
adhe̾res, Saue nõ fuit illedeus appollo ded pocius puto ꝙ¬
suit ꝯuittina infernaliũ furiaꝵ a quibus responsa triliã/
suscepisti ad hec briseida multis dencta singultibus lac̾mars

Expanded text:
tam gloriose a tuis consueueras honorari! Nunquam tanta dedecoris tam gloriose a tuis consueueras honorari! Nunquam tanta dedecoris a te detergentur infamia quanta es uiscose turpitudinis ignominia denigratus. An putas, etsi inter uiuos uituperatos existis, quin on lugeas penas dignas? Melius ergo tibi esset et etiam nobis tuis in quodam loco sollitudinis et deserti, uel in nemoribus deuiis uel in aliqua insula longe ab incolis, ducere uitam nostram quam inter homines tanta labe nigrescere diffamati. An putas quod Greci reputent te fidelem qui es tue patrie publicus infidelis? Sane deceperunt te Appollinis friuola responsa, a quo te dicis suscepisse mandatum ut tuos paternos lares desereres et tuos in tanta acerbitate penates et vt sic tuis specialiter hostibus adhereres. Sane non fuit ille deus Appollo sed pocius puto fuit comitiua infernalium furiarum a quibus responsa talia suscepisti. " / Ad hec Briseyda, multis deuicta singultibus lacrimarum,
Abbreviated transcription (Latin):
int et cam in uultu et animosatis hilari in tentorud suũ re-¬
cepit Et licet dyomedes amorebriseide inimiũ fluctuaret cum
amor et spes eum in multo labore sui cordis impuguant briseida
uero sola epũs cum autiste patre suo ip̃m duris uerbis aggredi¬
tur in multitudine lacͥmaꝵ dicens ei. Quomõ pater carissi¬
me infrtuatus exiscit seusus tuus qui tanta uigere sapiã coa¬
suenit ut tu qui tño inter troianos magnificatus extitas et
bernator qui tantis int̾ eos diniciis habundabas trantars pos¬
sessionud multiplicacõne suffultus / et eoꝵ nũt factus es pio¬
ditor et tuam negrsti pat̾am Cuiꝰ eẽ deffensor in om̃ibus
debuisti Et nũc elegisti melius tibi place̾ abitrando pat̾am
in pauꝑtrte et exilio unre̾ et specialit̾ int̾ capitales tuo patrre
nuimicos qui ad delendum tuos et tuã pat̾am sic hostilit̾ accesse¬
runt ⁊ o quanta inter homines pudoris labe confunderis qui

Expanded text:
nit, et eam in uultu et animo satis ylari in tentorium suum renit, et eam in uultu et animo satis ylari in tentorium suum recepit. Et Dyomedes amore Briseide licet nimium fluctuareet, tamen amor et spes eum in multo labore sui cordis impugnant. Briseida uero sola existens cum antistite patre suo ipsum duris uerbis aggreditur in multitudine lacrimarum, dicens ei: "Quomodo, pater karissime, infatuatus extitit sensus tuus, qui tanta uigere sapientia consueuit, vt tu, qui tantum inter Troyanos magnificatus extiteras et  in omnibus gubernator, qui tantis inter eos diuitiis habundabas, tantarum possessionum multiplicacione suffultus, et eorum nunc factus es proditor et tuam negasti patriam, cuius esse defensor in omnibus debuisti, et nunc elegisti melius tibi placere abiurando patriam in paupertate et exilio uiuere et specialiter inter capitales tue patrie inimicos, qui ad debellandum tuos et tuam patriam sic hostiliter accesserunt? O quanta inter homines pudoris labe confunderis qui
Abbreviated transcription (Latin):
taret sui ardoris flaminã ꝯtinere non ualens biiseide reue
i estuantis coidis amõrem/ quam in multis aff
ẜ moribus et blandiciis necnon ꝓmissionibus ren̾a magnificis
allice̾̃ satis hũilit̾ est conatus Sed briseida in ip̃is pͥmis no¬
tibus ut mułioꝵ est moris suũ p̾stare recusauit assensum . nͣ.¬
Nec tamen passa est quin post multa dyomedis uerba ip̃m
ais a spe sua deice̾ uerbis huilibus dixit ei amoris tinobla¬
ciones ad p̾sens nec repudio nec admicto Cum cor meũ non
sit ita dispositum ꝙ tibi possim alit̾ respondẽ did cuiꝰ uerba dĩo¬
medes satis factus est hplaris cum ex eis p̾enserit de spe
gerenda in ca se nõ esse p̾natum in totum Qnare associamt
sius quã brrseida gẽbat in manu ab ea nullo ꝑcipiente furtine
subtraxit Sed cum ipã sola p̾seuẜit placidum fuitum dissintula¬
int amantis Tmnc autisces calcas in filie sue occursum adne¬

Expanded text:
taret, sui ardoris flammam continere non ualens Briseide reuelat taret, sui ardoris flammam continere non ualens Briseide reuelat sui estuantis cordis amorem, quam in multis affectuosis sermonibus et blandiciis necnon promissionibus reuera magnificis allicere satis humiliter est conatus. Sed Briseida in ipsis primis motibus, ut mulierum est moris, suum prestare recusauit assensum, nec tamen passa est quin post multa Dyomedis uerba, ipsum nolens a spe sua deicere, uerbis humilibus dixit ei: "Amoris tui oblaciones ad presens nec repudio nec admitto, cum cor meum non sit ita dispositum quod tibi possim aliter respondere. " Ad cuius uerba Dyomedes satis factus est ylaris, cum ex eis presenserit de spe gerenda in ea se non esse priuatum in totum. Quare associauitcis quam Briseida gerebat in manu ab ea nullo percipiente furtiue subtraxit. Sed cum ipsa sola persenserit, placitum furtum dissimulauit amantis. Tunc antistes Calcas in filie occursum adue
Abbreviated transcription (Latin):
uel dum uagautur. sepius in fenestrĩs nel dum resident in pla/¬
teis furtinis aspectibus clauidestue sibi querunt/ Neulla spes
engo ren̾atam fallax ꝙͣ ea que in mulierbus residet et pro ¬
cedit ab eis unde fritums ille Inuens merito censeri potests
et multo forcius in etate ꝑuectus qui in mulieꝵ blandicusi
fidem gerit et curp demoũstrricionibus sic fallacibus se ꝯmĩtit
¶briseida igitur de mandato regis p̾ani in magno apparatu
se actingit ad iter. quam troylus et multi alii nobiles de
tiriauis per magnũ uĩe spacium cõmean̾mnt sed grecis ad¬
nementibus ad recipiendam cauidem Tiõylus et tiorani
redeunt grecis eam in suo recipientibus cõmeatu Iut̾ quos
dum esset dyomedes et illam dyomedes inspexisset in plãmã
statim ardoris uen̾is exarsit et eam uehem̃ti desiderio concu¬
pinit qui collat̾alis asseciando buseidam cumi ea in simul equi¬

Expanded text:
uel dum uagantur sepius in fenestris, uel dum resident in plauel dum uagantur sepius in fenestris, uel dum resident in plateis, furtiuis aspectibus clandestine sibi querunt. Nulla spes ergo est reuera tam fallax quam ea que in mulieribus residet et procedit ab eis. Vnde fatuus ille iuuenis merito censeri potest et multo fortius etate prouectus qui in mulierum blanditiis fidem gerit et earum demonstracionibus sic fallacibus se committit. Briseida igitur de mandato regis Priami in magno apparatu se accingit ad iter, quam Troilus et multi alii nobiles de Troyanis per magnum uie spacium commearunt. Sed Grecis aduenientibus ad recipiendum eandem, Troilus et Troyani redeunt et Greci eam recipiunt in suo commeatu. Inter quos dum esset Dyomedes et illam Dyomedes inspiceret, in flammam statim venerei ardoris exarsit et eam uehementi desiderio concupiuit. Qui cum collateralis associando Briseidam cum ea insimul equi
Abbreviated transcription (Latin):
milibus moueus in lacrimis nt a tanto dolore se debeat tem
brachia troy li llbitur sepus seminina quam int̾ dulcia basia la¬
crimis iroirita flebilibus ad uires sui seusus ea nocte reducere
sepins est conatus Sed diei hora quasi suꝑueniente uicina tirpla
a briseida in multis aupietatibus et doloribus discessit et ea reꝰ¬
licta ad sui palacii regĩmia ꝑꝑerramt ¶ Sed o trcle quetetam
Innenilis cregit errare credulitas ut briseide laciimis crederes
et eis blandicus deceptius Dane om̃ibus mulierbus est insitidet
a natura ut in eis non sit aliqua firma coustancia quaꝵp sibi
unus occulus lac̾matur. ridet alius ex trausu̾sd/ quaꝵ nutabi¬
litas et uarietas ad illudendos uurs eas semper adoncit. Et Sũ
maioris amoris signa uiris ostendunt statim sollicitate ꝑ aliũ
amoris sui demonstiritinã instabilem repente uariant et ꝯmutãt
Et si foite nuillus sollicitator eꝵ appareat ip̃m dimi incedunt

Expanded text:
milibus monens in lacrimis ut a tanto se debeat tempmilibus monens in lacrimis ut a tanto se debeat tempbrachia Troili labitur sepius semiuiua. Quam inter dulcia basia lacrimis irrorata flebilibus ad uires sui sensus ea nocte reducere sepius est conatus. Sed diei hora quasi superueniente vicina, Troilus a Briseida in multis anxietatibus et doloribus discessit, et ea relicta ad sui palacii regiam properauit. Sed, O Troile, que te tam iuuenilis coegit errare credulitas ut Briseyde lacrimis crederes et eius blanditiis deceptiuis? Sane omnibus mulieribus est insitum a natura ut in eis non sit aliqua firma constancia, quarum si vnus oculus lacrimatur, ridet alius ex ransuerso, quarum mutabilitas et uarietas eas ad illudendos uiros semper adducit, et cum magis amoris signa uiris ostendunt, statim sollicitate per alium amoris sui demostranciam instabilem repente uariant et commutant. Et si forte nullus solicitator earum appareat, ipsum ipse, dum incedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
elimĩalibus lacienuis made̾faicta sic ꝯtimus aquosis ymbũ¬
bus ab oculor suoꝵ fonte stillantibus uestes suas faciem
et pectus aspersit adeo ꝙ eius uestes tranto eirent lat̾maꝵ
ꝑfuse liquore ut si p̾mentis alicnus mambus seringent᷑
aquaꝵ multitudinem effunde̾ut in strictura ungnibus etꝭ
suis sua teneriĩma orri dilacerrit et amreos crines suos alege
ligaminis absolutos a lentea sui capitis cutem dinellit et dũ
rigidis unguibus suas mapillas exarait iubeo cruore per¬
tinctas lacerritalabia lacãtis rosis niisteri siłitudinarre ui¬
debantur. et dnm queritur. desua seꝑacõne a dilecto suo troilo
ie int̾moritur int̾ brachia eam uolenciũ substim
e malle mortem appete̾ ꝙ̃ uita potiri / ex quo eami ab eoseꝑari
nccẽ est a ciꝯuita sueuite solacia dependebant. Noctis igitur
suꝑuemente caligine troylus se ꝯtulit ad briseidam canisi¬

Expanded text:
fluuialibus lacrimis madefacta. Sic continuis aquosis ymbrifluuialibus lacrimis madefacta. Sic continuis aquosis ymbribus ab oculorum suorum fonte stillantibus uestes suas, faciem, et pectus aspersit quod eius uestes tanto erant lacrimarum perfuse liquore vt si prementis alicuius manibus stringerentur, aquarum multitudinem effunderent in strictura. Vnguibus etiam suis sua tenerrima ora dilacerat et aureos crines suos, a lege ligaminis absolutos, a lactea sui capitis cute diuellit, et dum rigidis vnguibus suas maxillas exarat rubeo colore pertinctas, lacerata lilia laceratis rosis inmisceri similitudinarie uidebantur. Que dum queratur de sua separaccione a dilecto suo Troilo, sepius intermoritur inter brachia eam uolencium sustinere, dicens se malle mortem appetere quam uita potiri ex quo eam ab eo separari necesse est a cuius uita sue uite solacia dependebant. Noctis igitur superueniente calligine, Troilus se contulit ad Briseidam, eam si
Abbreviated transcription (Latin):
insidus fortime subic̾e ut ab uno nilite tot regi
p̃ncipum penderet mors et uita dic et troiani ex eoꝵ pte
neid fiat exp̾sso disseusu recusant excepto rege p̾amo qnitali
bene nouit Cui facile nnus errit de unius tanti nlitis uicto¬
ria gloriari Sed quia multoꝵ consensibus quoꝵ int̾erat
non potuit q̃rre duoꝵ belli dissensus cum ceteris est secu¬
tus et sic hector agrecis obtenta licencia in trriam redũt
et intirunt in ip̃am Tioylus uero postꝙ nouit desin patris
ꝓcede̾ uoliuitate de brisenda relaxanda et restituenda gretie
lore ductus amoris in desideratina uirtute ignee uolmitatis
multo dolore dep̾muitur et torquetut funditur. quasi totus
in lacrimis aupiosis suspirus et lamentis nec est qui ex¬
omibus caris eius enmi ualeat consolari/ briserda uero que
trrylimi nõ minoris amoris arbore diligere uidebatur uõ
mimus in uoces querulosas ꝓdut suos dolores cum tota sit

Expanded text:
insidiis fortune subicere ut ab vno milite tot regum et insidiis fortune subicere ut ab vno milite tot regum et principum pendeat mors et uita. Sic et Troyani ex eorum parte ne id fiat expresso dissensu recusant, excepto rege Priamo, cui tali bene nouit, cui facile nimis erat de vnius tanti militis uictoria gloriari. Sed quia tantorum consensibus quorum intererat non potuit contraire, duorum belli dissensum cum ceteris est sequtus. Et sic Hector, a Grecis obtenta licencia, in Troyam rediit et intrauit in ipsam. Troilus uero, postquam nouit de sui patris procedere uoluntate de Briseyda relaxanda et restituenda Grecis,lore ductus amoris in desideratiua uirtute ignee uoluptatis multo dolore deprimitur et torquetur funditus, quasi totus in lacrimis, anxiosis suspiriis, et lamentis. Nec est qui ex caris eius eum ualeat consolari. Briseyda uero, que Troilum non minoris amore ardore diligere uidebatur, non minus in uoces querulas prodiit suos dolores, cum tota sit
Abbreviated transcription (Latin):
parentes mei ab hoc regno et ab aliis regnis nr̃is ꝑꝑetuo
sufficientẽ iimu̾um obsidum et deoꝵ coiporrilia sacrramenta
Quod si fet̾is nõ solum tibi ꝓdeẽ poteris uerum aliis quĩper
belli abstinenciam incurrent cũ integritate salutẽ. Et fi
me te uic̾ẽ foite ꝯtingat fac ut uniu̾sus grecoꝵ exccitus ab
hac t̾ra discedat et nos in quiete dĩnuttat ab onũi inquietudine
liberatos, Achilles autem ad uerba hectoris urri totus incaluit
quasi madefrictus totus in sui iore sudoris bello se
tatis sigiuegandium sibi offert quod ħector plusꝙͣ dici potest
animo desideranti recipit dedagamenon multoꝵ inde loqueu¬
cium audito tummiltu cum multis grecoꝵ regibus ad acgueu
tentoria ꝑꝑeranit ubi facta statim onñ maiorum congreglions
grecoꝵ omes unaniunt᷑ ꝯtiridicunt uolentes iᵈ iritum habo
ad quod achilles se obtulit inconsulte Nec em̃ placet eis se

Expanded text:
parentes mei ab hoc regno et aliis regnis nostris perpetuo parentes mei ab hoc regno et aliis regnis nostris perpetuo sufficientem numerum obsidum et deorum corporalia sacramenta. Quod si feceris, non solum tibi prodesse poteris uerum aliis, qui per belli abstinenciam incurrent cum integritate salutem. Et si me te forte uincere contingat, fac ut vniuersus Grecorum exercitus ab hac terra discedat et nos in quiete dimittat, ab omni inquietudine liberatos. " Achilles autem ad Hectoris uerba ira totus incaluit et quasi madefactus totus in sui rore sudoris bello se tatis signum gagium sibi offert. Quod Hector plus quam dici potest animo desideranti recepit. Sed Agamenon, multorum inde loquencium audito tumultu, cum multis Grecorum regibus ad Achillis tentorium properauit, ubi, facta statim omnium maiorum congregacione Grecorum, omnes vnanimiter contradicunt, nolentes id ratum habere ad quod Achilles se obtulit inconsulte. Nec enim placet eis se uelle
Abbreviated transcription (Latin):
talis et qui in t̾rami meam meos et me in tanteguerrestre¬
st/ nec ex odio dileccio caritatis/ amor eũd ex dult
p̾cipue mat̾ est guerra Sane uolotẽ scire ꝙ me tua uerba
non t̾rent ymosi huic ad duos annos uita conuite uigeat eusis
mens spero procerto me tantum in mee uirtutis potencia
p̾ualẽ ꝙ non solum tu berum om̃es maiores grecoꝵ epc̾citus
qui ꝯtra me ꝯtima bella fouent mambus meis amarri mor¬
grecoꝵ epc̾citus fatintate maxima circunductos nantale
omis assim̃e p̾sumpsistis ꝙ eius oppͥssi pondere nichil aliud
moite uinceris ꝙ̃ ꝯtrame p̾naleat ensis tius ses si te tanta
uirtutis hoitatur audacia ut q̃ me pntes in uiribus pͥnabe
fat ꝙ om̃es reges grecoꝵ et p̾ncipes in hoc sincera mente
consenciant et mane teneant incõcusse ꝙ constituto bello
inter nos duos tr̃ di ꝯtingat te me posse deuince Ego et

Expanded text:
tali et qui in terram meam meos et me in tante guerre stretali et qui in terram meam meos et me in tante guerre strenunquam potest nec ex odio dileccio karitatis. Amor enim ex dulciprecipue mater est guerra. Sane uolo te scire quod me tua uerba non terrent; ymo si hinc ad duos annos, uita comite, uigeat ensis meus, spero pro certo me tantum in mee uirtutis potencia preualere quod non solum tu verum omnes maiores Grecorum exercitus, qui contra me continua bella fouent, manibus meis amara morGrecorum exercitus fatuitate maxima circumductos. Nam tale honus assumere presumpsistis quod eius oppressi pondere nichil aliud d tu prius morte uinceris quam contra me preualeat ensis tuus. Sed si te tanta ortatur uigoris audacia ut contra me putes in viribus preualere, fac quod omnes reges Grecorum et principes in hoc sincera mente consenciant et manuteneant inconcusse quod, constituto bello inter nos duos tantum, si contingat me te posse deuincere, ego et
Abbreviated transcription (Latin):
Hector gratum est michi ꝙ uideo te inhiuem pio eo ꝙ suĩe
armis ñꝙͣ potiu te uide̾/ Ded gracius michi esset si se ma¬
nni mea moitem festiuant̾ subeas sicut opto Ego enim in
tua uiitute bellandi sensu uirĩ trar potenciam multam
esse cum eam senẜum in mei effusione cruoris in grambus
tur maiori tamen aupietate concutitur de eo ꝙ patrodumm
int̾iud̃ meum michi muorti trridideris quen nou niuus ꝙͣ
me sincerrime diligebam/ Sepairsti me ab eo quem michi
uerri dilecc̃õ indissolubilis affectõius uniculo copulanit, Sed
uindicabitur uite ip̃o nam utẽ est ut de man diea crudelr̃
moriaris et eo pocius ꝙ ego prrc̾to cognosto te in necem niea
totalit̾ aspurere¶ Cũi hector ad hec uerba respondit domii
achilles si intuam mortem hauelo et te odio haber in meo¬
toto corde ĩiuste muriris Cum scire te credam ex insticia non
posse ꝓcede̾ ut eum dilige̾ debeam qui me ꝑsequitur odio caipi¬

Expanded text:
Hector, gratum est michi quod uideo te inermem pro eo quod sine Hector, gratum est michi quod uideo te inermem pro eo quod sine armis nunquam potui te uidere, sed gracius michi esset si de manu mea mortem festinanter subeas, sicut opto. Ego enim in tua uirtute bellandi sensi tuarum uirium potenciam multam esse, cum eam senserim in mei effusione cruoris in grauibus tur, maiori tamen anxietate concutitur de eo quod Patroclum intimum meum michi morti tradideris, quem non minus quam me sinceriter diligebam. Separasti me ab eo, quem michi uera dileccio indissolubilis affectionis uinculo copulauit. Sed uindicabitur in teipso. Nam necesse est ut de mea manu crudeliter moriaris, et eo pocius quod ego pro certo cognosco te in necem meam totaliter aspirare. " Cui Hector hec uerba respondit: "Domine Achilles, si in tuam mortem anhelo et te odio habeo in toto corde meo, iniuste miraris, cum scire te credam ex iusticia non posse procedere ut eum diligere debeam qui me prosequitur odio capi
Abbreviated transcription (Latin):
silirm suam habebat multepulcutudiuis et moꝵ uemistate cor¬
qicnam que briseida cõi nomie uocaibatur. bic calcris ꝑ dicta
filia sia briseida regem agamenonẽ et altos grecos reges solli¬
cite depcatur ut p̾dictam filiam suam a rege pamosi p̃lacet
expostant ut eam restituat patrisuo Qii eidem regi p̾amo
p̃ces plurimas obtulerunt Sed troiani ꝯtiri calcam̃ antistem
multum impingunt asẜentes emidem esse nequissinũd ꝓdito¬
iem et Ideo morte dignũ Sed p̾anius ad peticõnem greoꝵ
int̾ ꝯmintricõnem autheuoris et regis thoas briseidam uolum¬
tarie relapanit Trenga igitur ipadurante hector ad grecoꝵ
castiri se ꝯtulit quem achilles libent̾ inspicit: Cum nũꝙͣ uide¬
rit ipm mlr̾mem et in ems tentorio hector in suoꝵp multoꝵ
nobilium ꝯmittina achille petente. Et dui int̾ se de aliquibus
multa conferrent/ dichilles dicit hectori hec uerba hector

Expanded text:
filiam suam habebat, multe pulchritudinis et morum uenustate confiliam suam habebat, multe pulchritudinis et morum uenustate conspicuam; Briseyda communi nomine vocabatur. Hic Calcas pro predicta filia sua Briseyda regem Agamenonem et alios Grecos reges sollicite deprecatur ut predictam filiam suam a rege Priamo, si placet, exposcant ut eam restituat patri suo. Qui eidem regi Priamo preces plurimas obtulerunt. Sed Troyani contra Calcantem antis<ti>tem multum inpingunt, asserentes eum esse nequissimum proditorem et ideo morte dignum. Sed Priamus ad petitionem Grecorum inter commutacionem Anthenoris et regis Thoas Briseydam uoluntarie relaxauit. Treugua igitur ipsa durante Hector ad Grecorum castra se contulit, quem Achilles libenter inspicit, cum nunquam uiderit eum inermem, et in eius tentorio Hector in multorum suorum nobilium comitiua Achille petente descendit. Dum inter se de aliquibus multa conferrent, Achilles Hectori dixit hec uerba: "Hector,
Abbreviated transcription (Latin):
sumeniꝰ Que tamen nobis nccͣia pro substinenda tota gente
in hac cinitate nobiscum inclusa ꝓrsus existant Sed ex quo
omibus fuit uolmitas hector noluit tantoꝵ in idem concur¬
Sisibi aliud uideatur non p̃per conseusus oñ debeat induce̾
silenciũ orisno qͥn ip̃e dicat quod sibi uidetur Cum eciam
multociens ꝯting̾il et ꝯtingat ꝙ uinus sinã eciam minoris m̃łts
saprencõres ad suiam̃ suam trrihat ut pote consilii samoris ꝙ̃iis
is salubrius et meluis consilium subnũstret et Ide
t̾um mensium inducie sunt concesse quod tam om̃ibus grecis
ꝙ troianis pugnantibus grritum extitit ut a bello quiesterent¬
p Iufra tempus uõ induciaꝵ ip̃aꝵ et durante trenga p̾dicta
in ꝯmutacõne unius pir altero Rexthoas a tirianis et anthe¬
nor libatur a grecis ¶ Calcas antem tirianoꝵ antistes qui
mandantibus dĩis delatis troianis grecis adheseirit quãdam

Expanded text:
sumemus, que tamen nobis necessaria pro sustinenda tanta gente sumemus, que tamen nobis necessaria pro sustinenda tanta gente in hac ciuitate nobiscum inclusa prorsus existant. " Sed ex quo omnibus fuit acceptum, Hector noluit tantorum in iddem concursi sibi aliud uideatur, non propterea consensus omnium debet inducere silencium ori suo quin ipse dicat quid sibi uidetur, cum multsapienciores ad sentenciam suam trahat utpote consilii sanioris, quamuis alius salubrius et melius consilium submi<ni>stret. Et ideare trium mensium inducie sunt concesse. Quod tam omnibus Grecis quam Troyanis pugnantibus gratum extitit, ut a bello quiescerent infra tempus induciarum ipsarum. Et durante treuga predicta in commutacione vnius pro altero rex Thoas a Troyanis et Anthenor liberatur a Grecis. Calcas autem, Troyanorum antistes, qui, mandatibus diis, relictis Troyanis, Grecis adheserat, quandam
Abbreviated transcription (Latin):
nocte nõ fuit amplius pliatum Sequenti uero die greci dyo¬
medem et ulixem ad regem p̾amũ cũsuuẜunt legritos ut
trengafirmuta t̾nui mensium per regem p̾amũ induciẽ
entur. Hũis autẽlegritis obmanit delon quidai
satĩs dines et nobilis et orumdus decintate troiãna quĩ legatis
ip̃is obinans et eos comeaus regis p̾ami conspectui p̾sentait
legati uero causam legacõnis sue regip̾amo sincent̾ explica¬
t rogetunt p̾amo ad mensam diu̾sis repletã cib
stente in suoꝵ ĩmĩabilũd nobilium gnuctina. Sed Rex p̾imus
respondit eis in multa uibantrite uerboꝵp se statim eplude cõ¬
silum hĩtimum/ Et confestim suis consiliarus aduocatis om̃es
dandis predictis trengarĩ induciis ꝯueu̾mnt/ Excepto
hectore qui de indulgendis eisdem om̃io dissensit/ asserens
grecos ex dolo et astucia ꝓetẽ dcas inducias sumpta occrisione
uictualibus careant et piro acquirendis eisdem ꝯmodam
int̾ii habeant facultatem et nos int̾im nrra uictualia con¬

Expanded text:
uenti uero die Greci Dyomedem et Ulixem ad regem Priamum transmiserunt legatos ut, treugua firmata, trium mensium per regem Priamum inducie largirentur. Hiis autem legatis obuiauit Dolon, quidam miles satis diues et nobilis et oriundus de ciuitate Troyana. Qui legatis ipsis obuians et eos commeans regis Priami conspectui presentauit. Legati uero legacionis sue causam regi Priamo sinceriter explicarunt, rege tunc Priamo ad mensam diuersis repletam cibariis existente in suorum innumerabilium nobilium comitiua. Sed rex Priamus respondit eis in multa urbanitate uerborum se statim exinde consilium habiturum. Et confestim, suis consiliariis conuocatis, omnes in dandis predictis induciis conuenerunt, excepto Hectore, qui de indulgendis eisdem omnino dissensit, asserens Grecos ex dolo et astucia petere predictas inducias, sumpta occasione  cum ipsi uictualibus careant et pro acquirendis eisdem commodam interim habeant facultatem, "et nos interim nostra uictualia con
Abbreviated transcription (Latin):
et ccum est ꝙ ille lenathan .i. dyaboloꝵ p̾nceps a culmẽcelo¬
sti deiectus nel perse ip̃m criꝑalit̾ frictns seipens uelper
hpentem animal ingressus in id ip̃m crilidis temptacõnibus
fuis imiẜos ꝑentes nostros et sucessores eoꝵ ꝑꝑetuam deuent
si euinsam et hͤ de ybolatua et do noticia lemathhan d honisie

Expanded text:
est, certum est quod ille Leuiathan, id est, dyabolorum princeps, a culmine celeest, certum est quod ille Leuiathan, id est, dyabolorum princeps, a culmine celesti deiectus, uel per seipsum corporaliter factus serpens uel per serpentem animal, ingressus in ipsum, callidis temptacionibus suis miseros parentes nostros et successores eorum perpetuam deiecerat in ruinam. Et hec de ydolatria et
Abbreviated transcription (Latin):
a sue deiecc̃õnis pncipio inuidens glorie p̾moꝵ ꝑentum
nr̃oꝵ ausus est uoluptatis ꝑadisum intrare et erectus gra¬
dieus sicut homo p̾mos pareutes nrrs cecis temptãcõnb
uicio p̾naricrcõnis affecit ut facti mandati dei intrepidi tran¬
gressores deici meruerut ab ip̃ins gloria ꝑadisi sicut ille det
neruit a celesti graacia culpa sin slicet illus quod legiturm
pͥncipio genes scdm̃ mosaycam tradicõnem ubi dicitur S ẜpeus
erat calidior om̃ibus aĩantibus que fec̾at deus qui dixit ad
dum lingnam oius quid ioqueretur nescientis sicut et adhnc¬
cotidie loquitur dyabolus ꝑ ꝑhanatitos et eu̾gumninos nestien¬
tes .c per honnes quoꝵ corporri ab ipis demonibus sunt obsesta
ut de hoc scriptimi est in libro hystoriaꝵ scolasticaꝵ Cnta
ꝑncipiũ ubi ꝑsequitur actor historiam et expõnem libri genes
unde quid quid nobis cathollicis per has saciris sc̾ptiuris notũ

Expanded text:
a sue deieccionis principio inuidens glorie primorum parea sue deieccionis principio inuidens glorie primorum parentum nostrorum, ausus est uoluptatis paradisum intrare, et erectus gradiens sicut homo primos parentes nostros cecis temptacionibus, uicio preuaricacionis, affecit, vt facti mandati Dei intrepidi transgressores deici meruerunt ab ipsius gloria paradisi sicut ille deici meruit a celesti gloria culpa sui. Licet illud quod legitur in principio Genesis secundum Mosaycam tradicionem, vbi dicitur: "Sed serpens erat calidior omnibus animantibus que fecerat Deus, qui dixit adum linguam eius quid loqueretur nescientis, sicut et cotidie adhuc loquitur dyabolus per fanaticos et energuminos nescientes, id est, per homines quorum corpora ab ipsis demonibus sunt obsessa, vt de hoc scriptum est in libro Hystoriarum Scolasticarum, circa principium, ubi prosequitur auctor hystoriam et exposicionem libri Genesis. Vnde quicquid nobis catholicis per has sacras scripturas notum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et quia plerisq mat̾ia non est nota Idẽo sub compendio de
ea dice̾ decrenimus in hocloco Scripsit eiũ ysidorus ethimo¬
logiaꝵ ꝙ hebiei hebrrã uoce uocant illum bohemiot quod latina
ticis plems et Ideo deus ab ip̃o p̾ncipio deieccionis eius ꝯuertit
ip̃m in animal brutum .i. in ẜpentem tortuosum et cum sit in¬
mense magnitudinis dc̃ũs est dirica¶ de hoc sensut drimis hoc
mare mag̃nũ et spaciosumm ic̃ / deinde subiũpit dracho iste quẽ¬
ysidorii seipens de aquis unde legitur in apogrriphia beati bra¬
diui dum nanigaret per mare occeanũ Idem sc̃ñs uidisse eum
nire longitudinis et spacõsitatis in profundii occeani deiectũ
et inclusum in eo usq ad diem Iudicii inssu dei Ideo eũ dictir
tortuosus et cẽ in hoc mari quia in hui secorli mare dỹaꝵr¬
lus uolubili uersatur astucia ad decipieudum animagi¬
seroꝵp pctõꝵ. Hic est ille lemathan qui frictus est ẜpeus

Expanded text:
. Et quia plerisque materia non est nota, ideo sub compendio de . Et quia plerisque materia non est nota, ideo sub compendio de eo dicere decreuimus in hoc loco. Scripsit enim Ysidorus Ethimologiarum quod Hebrei Hebrea uoce uocant illum Bemoth, quod Latina e et spurcicie plenus, et ideo Deus ab ipso principio deieccionis eius conuertit ipsum in animal brutum, id est in serpentem tortuosum, et cum sit immense magnitudinis dictus est draco. Et de hoc sentit Dauid, "Hoc mare magnum et spaciosum" et cetera; deinde subiunxit, "Draco iste queYsidorum serpens de aquis. Vnde legitur in Apographia beati Brandani, dum nauigaret per occeanum, idem sanctus uidisse eum mire longitudinis, et spaciositatis in profundum occeani deiectum et inclusum in eo usque ad diem iudicii iussu Dei. Ideo enim dicitur tortuosus et esse in hoc mari quia in huius seculi mari dyaboli uolubili uersatur astucia ad decipiendum animas miserorum. Hic est ille Leuiathan qui factus serpens,
Abbreviated transcription (Latin):
mane eccliẽ tradicõnem ꝙ ꝙͣ pͥmũ creator mũdi in empnreo celo cixa¬
unt angelos ꝙ ip̃e angelus qui omibus aliis fuit p̾latus de quo ꝓphã
dixit, Cedri non fuerunt alciores illo in parridiso abietes nõn ade¬
quau̾unt sim̃tatem eius placani non fuerunt equales froudib
illius om̃e lignũ ꝑadisi p̾ciosum non est assimulatum pulcritu¬
diui eius ideo speciõsum eum fecit deus et prefecit multoꝵ irgio¬
mbus angeloꝵ hic elatus supbie ponde̾ cum dixit Pouam sedem
meami ab aquilone et ero sintilis altissimo Statim ab et̾na beriti¬
tudine cecidit cum legiomibus suis et dẏabolus et dyabolifactisũt
unde dyabolus .c. deorsum fluens / de hoc dictum est quoniõ cecidisti
stella matutina de medio lapidum ignitoꝵ et cecidit lucifer qui
in paradiso deliciaꝵ initritus est et uulu̾a̾tus a morte ad inferi¬
ora descendit unde et xpns in euuãgelio sanctosno uidit inquit
sathanam quasi fulgur de celo cridentem hic fuit ille lemathan¬

Expanded text:
mane ecclesie tradicionem quod quam primum creator mundi in empyreo celo creauit angelos, quod ille angelus qui omnibus aliis fuit prelatus, de quo propheta dixit: "Cedri non fuerunt alciores illo in paradiso; abietes non adequauerunt summitatem eius; platani non fuerunt equales frondibus illius; omne lignum paradisi preciosum non est assimilatum pulchritudini eius. " Ideo speciosum fecit eum Deus et prefecit multorum legionibus angelorum. Hic elatus superbie pondere cum dixit "Ponam sedem meam ab Aquilone et ero similis altissimo, " statim ab eterna benediccione cecidit cum legionibus suis et dyabolus et dyaboli facti sunt. Vnde dyabolus, id est deorsum fluens. De hoc dictum est, "Quomodo cecedisti, stella matutina, de medio lapidum ignitorum?" Et cecidit Lucifer, qui in paradyso deliciarum nutritus est, et vulneratus a Morte ad inferiora descendit. Vnde et Christus in euangelio sancto suo, "Vidi, " inquit, "Sathanam quasi fulgur de celo cadentem. " Hic fuit ille Leuiathan
Abbreviated transcription (Latin):
res et pͥmultogandio celebrantes diem festum/ p̾dc̃m cal¬
cam antistitem in eoꝵ fidelem accipiunt et recipiunt in
sinceritatis amore promittentes ei in om̃ibus placide ꝓse
uotasna ⁊ sic illi diei festo est felicit̾ fc̃ns siis

Expanded text:
res et pre multo gaudio celebrant diem festum, predictum Calres et pre multo gaudio celebrant diem festum, predictum Calcas antist<it>em in eorum fidelem accipiunt et recipiunt in sinceritatis amore, promittentes ei in omnibus placide prosequi uota sua. Et sic illi diei festo finis feliciter factus es
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ et tu ualde mntins ipĩs grecis in tnis consiliis et doct̾na
donec ip̃i predicta uictoria pociantur. Calcas uero dum sisti¬
tando cognoscẽt ꝙ ille errit achilles qui eirit in templo con-¬
festim ad ipm accelerit et ꝯuenientibus ip̃is in unũ sese
in amicicie fedus accipiunt Pacefacta interse de predtis
omibus ueritrite Quare /dem achilles p̾dc̃m̃ calcus antistĩ
q anchoris extrrictis a mari et eis cum eoꝵs nambus in
pelagus ĩmissis incolies salubrit̾ ꝑuenerũt athenas
descendentibus igitur eis a nambus ip̃is a chilles p̾dicim
caltas antistitem agamenoni regĩ et aluis regibus grecoꝵ
ducibus et p̾ncipibus p̾sentarit et ab achille narrãto respõ
deoꝵ de futura eoꝵ uictoria ꝯtrrtioianos et qͣlit᷑ idem cal¬
cais mĩcius regis p̾ami in ꝯͣrium responsum obtimũt et
de mandato sibĩ ut troianos non adiret et cum grecis diu¬
te p̾lioꝵ tmrbine moraretur uniu̾ꝰsi greci factisunt hila¬

Expanded text:
m et tu valde necessarius Grecis ipsis in tuis consiliis et doctrina donec ipsi predicta uictoria potiantur. " Calcas uero dum sciscitando cognosceret quod ille erat Achilles qui erat in templo, confestim ad ipsum accelerat, et conuenientibus ipsis in vnum, sese in amicitie fedus accipiunt, patefacta inter se de predictis omnibus ueritate. Quare idem Achilles predictum Calcas antist<it> Sicque anchoris extractis a mari et eis cum eorum nauibus in pelagus se immissis, incolumes salubriter peruenerunt Athenas. Descendentibus eis igitur a nauibus ipsis, Achilles predictum Calcas antist<it>em Agamenoni regi et aliis regibus Grecorum, ducibus, et principibus presentauit. Et ab Achille narrato responso deorum de futura eorum uictoria contra Troianos, et qualiter idem Calcas, nuncius regis Priami, in contrarium responsum obtinuit, et de mandato sibi ut ad Troyanos non rediret et cum Grecis durante preliorum turbine moraretur, vniuersi Greci facti sunt hyla
Abbreviated transcription (Latin):
lapillum ostendit diceus lapillum illum et nichil aluud peꝑiusse
quem pater illico deglutunt / Ex quo dicitur tres filios gemusse
et unam filiam Ionem scib neptimum et plutonem ⁊ Iunonem
filiam hos omes gentiles deos ẽe dix̾unt sunde inpiter seuIouis
adeptus est nomen plauete Ionis et illum gentiles coluerint
pio nomĩe sũni deii deinde matre suam deam belli dẽ ꝑhibuert
deinde solem quem appollinem uocau̾unt qui in p̾dictã nt dc̃m
est delos insula p̾ncipalit̾ colebatur/ deuide ueu̾em a ueneris
ip̃iũs Ionis dẽfilium asserere uoluerunt deinde limiã que et¬
ysim apud cretam ioueni / apud mauros inbaym apud latinos¬

Expanded text:
lapillum ostendit, dicens lapillum illum et nichil aliud peperisse. lapillum ostendit, dicens lapillum illum et nichil aliud peperisse. Quem pater illico deglutiuit. Ex quo dicitur tres filios genuisse et vnam filiam, scilicet Iouem, Neptunum, et Plutonem, et Iunonem filiam. Hos omnes gentiles deos esse dixerunt. Vnde Iupiter seu Iouis adeptus est nomen planete Iouis et illum gentiles coluerunt pro nomine summi dei. Deinde Martem summum deum belli esse perhibuerunt. Deinde solem, quem Appollinem uocauerunt, qui in predicta, ut dictum est, Delos insula principaliter colebatur. Deinde Venerem, a Veneriipsius Iouis filium asserere uoluerunt. Deinde Lunam, que Ysim, apud Cretam Iouem,
Abbreviated transcription (Latin):
mandant asis et in celum cẽ deificatum om̃ibus assirns
tradidit cẽ credendum ⁊ sic non multum post modum tempe
procedente spũs ĩmũdus in hoc ydolum beli regis ingrest
responsa petentibus exhibẽbat unde apud assirios illus
plo gentiles ꝓcesserunt ad ẜdoloꝵ cultum fingentes homi¬
nes mortuos cẽ deos et pir diis adorabant eos s unde dixe¬
runt p̾mũ deoꝵ fuisse saturuũ quĩ saturuns fuit rex crete
nato nonue ab illo planeta qui dicitur saturmis quo mortue
deum eẽ dix̾unt non hũtem neqq patrem neq matien de
eo fabulose dcĩ est ꝙ cum ip̃e esset sapientissimꝰ in mathe¬
maticri arte p̾idit ꝙ debebat filius ab eo nasci de quo errit guins
euis uxor qui debebat enm a suo reguo deice̾ et coge̾ miẜabl̃
exulare unde p̾cepit uxori sue ut film̃m quem ip̃a parrrẽt ant
ei ad deuorandum quo filio edito occultrus illum et patri quẽdã

Expanded text:
mandauit a suis et in celum esse deificatum omnibus Assiriis mandauit a suis et in celum esse deificatum omnibus Assiriis tradidit esse credendum. Et sic, non multo postmodum tempore procedente, spiritus immundus in hoc ydolum Belli regis ingressus responsa petentibus exhibebat. Vnde apud Assyrios illud mplo gentiles processerunt ad ydolorum cultum, fingentes homines mortuos esse deos et pro diis adorabant eos. Vnde dixerunt primum deum fuisse Saturnum. Qui Saturnus fuit rex Crete, nato nomine ab illo planeta qui dicitur Saturnus. Quo mortuo deum esse dixerunt, non habentem neque patrem neque matrem. De eo fabulose dictum est quod cum ipse esset sapientissimus in arte mathematica, preuidit quod debebat de eo filius nasci, de quo erat grauida eius uxor, qui debebat eum a suo regno deicere et cogere miserabiliter exulare. Vnde precepit uxori sue ut filium quem ipsa pareret daret ei ad deuorandum. Quo filio edito, occultans illum patri quendam
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ nbem lenem et ingreditur egiptum et monebinit Inm¬
lacra egipti ad demõstrandum ꝙ per aduentum dñi ñi ihũ
xp̃i salmatoris omĩs ydolat̾a funditus eu̾ti et cessare debe̾t
unde Indeidicunt ꝙ ismael p̾mo sumulacrũ de luto confmupit
gentiles antem p̾mũ ꝓmotheum simulacrũ de luto fecisst dog¬
matizau̾unt atq ab ill̃ eo ars sinulatus et statuas fingendi
processit Dicũtur autẽ gentiles quia semper sine lege fuerd
latrs uers pͥncipium a belo assirioꝵ rege p̾m̾o dicitur ꝓcesin
nam Iste belus rex fuit pater nimi regis qui morte p̾octupatꝰ
per nmũ summ eius p̾ciose traditus sepulture in cuiꝰ meno¬
ria miꝰ flius eius mirribile simulacrũ quasi sinule patii
suo confing̾e̾ mandaũt ex auro ut in consolacõnem suam
et memoriam ꝑatris sui uiso simulatio uiderefingeret patiũ
suũ Hoc gͦ siniulacrum rex m̾mꝰ coluit tramꝙ̃ deuni et col

Expanded text:
dominus nubem leuem et ingredietur Egyptum et mouebantur simdominus nubem leuem et ingredietur Egyptum et mouebantur simulachra Egypti" ad demonstrandum quod per aducessare debet. Vnde Iudei dicunt quod Ismael primo simulachrum luto confinxit; gentiles autem primum Prometheum simulachrum de luto fecisse dogmatizauerunt atque ab eo ars simulachra et statuas fingendi processit. Dicuntur autem gentiles quia semper sine lege fuerunlatr<i>e uero principium a Bello, Assyriorum rege, primo dicitur processisse. Nam iste Bellus rex fuit pater Nini regis, qui morte preoccupatus per Ninum filium eius preciose est traditus sepulture. In cuius memoriam Ninus, filius eius, mirabiliter simulachrum quasi simile patri suo configere mandauit ex auro vt in consolacionem suam et memoriam patris sui uiso simulachro uidere fingeret patrem suum. Hoc ergo simulachrum rex Ninus coluit tamquam deum et coli
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ifusa que dabantur ab eis non ip̃i sed qui ingrediebatur
honnes in ꝑpetins erroꝵ cecitatibus ꝯsernarent qualr̾antem
ydolat̾a creit et micũd nũquũ habu̾it et qualit̾ per sp̃ns ĩ mũ¬
dos responsa dabantur Cum sit locus ꝓuidimꝰ hit compendiose
describere et qualis p̾dicte ydolatuẽ sius fuit Cum per glorro/¬
sum aduentum domini nr̃i ihũ xp̃i ubiq t̾raꝵ ydolatria tota
cessam̃t ⁊ suo penitus enanuerit ex hausto uigore c̾tum est eñĩ
in scuptuis occãsticis scdm̃ sancti enĩgelii ueritatem in quosm
ceritat ꝭ assiscit ꝙ cum herodes rex illusus eẽt a magis et ideo que
angelus apparuit in sompnis Ioseph ut educeret matrem et frliũ
in egiptum quo ꝑuemente ꝑuero cum matre omĩa ydola egipti
in fimul corruerunt neq iiuentũ est ỹdolum in omi egĩpto
quod nõ eẽt mimutritim abscisum iuxtr illud p̾saiẽ / ascendit

Expanded text:
Sed responsa que dabantur ab eis non ipsi sed qui ingrediebanturSed responsa que dabantur ab eis non ipsi sed qui ingrediebanturhomines in perpetuis errorum cecitatibus conseruarent. Qualiter autem ydolatria creuerit et inicium iniquum habuerit, et qualiter per spiritus immundos responsa dabantur, cum sit locus, prouidimus hic compendiose describere et qualiter predicte ydolatrie finis fuit, cum per gloriosum aduentum domini nostri Ihesu Christi ubique terrarum ydolatria tota cessauerit et suo penitus euanuerit exhausto uigore. Certum est enim in scripturis ecclesiasticis, secundum sancti evangelii ueritatem, in quo lux sinceritatis assistit, quod cum Herodes rex illusus esset a Magis et ideo querangelus apparuit in sompnis Ioseph ut educeret matrem et filium in Egyptum. Quo perueniente puero cum matre, omnia ydola Egypti insimul corruerunt, nec inuentum est ydolum in omni Egypto quod non esset minutatim abcisum. Iuxta illud Ysaie: "Ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
sol cotidie oritur ¶tem euudem appolliuem phiciũ uocau̾mnt a phi¬
tona ẜpente ab eo int̾fecto inde phitonisse sictesunt quedam ni¬
lieres scientes p̾dice̾ defrituris ut idem appollo petentibus p̾dice¬
bat de hac phitonissa quedam scripta sunt in ueteri testam̃to et p̾mo
libis regnni qui fecit excitare dudum mortind samne̾lem ad petĩ¬
cõnem regis saul, In hoc ergo templo errit maxima y mago tota
ex anio compõita in honore predicti dei appolliuis que licẽt fuissi
ex anis compoĩta et in ueritate fuisset surda et muta Scdm̃ tñ
gentilium eripiem colenciũ ydolat̾am que pncipalit̾ apud ip̃os
ĩ naluit cum obmsissent uerum cultum ueri dei qui in saprencia
.i. in filio dei domĩno nr̃o ihũ xp̃o ex nichilo cuncta creanit adhese¬
runt diis surdis et mutis qui pro c̾to homĩnes mortales funt
credentes et putantes eos eo deos quoꝑ potencia nilla errit

Expanded text:
sol cotidie oritur. Item eundem Appollinem Phytum vocauerunt a Physol cotidie oritur. Item eundem Appollinem Phytum vocauerunt a Phytona serpente ab eo interfecto. Inde phytonisse dicte sunt quedam mulieres scientes predicere de futuris, ut idem Appollo petentibus predicebat. De hac fitonissa quidem scriptum est in Ueteri Testamento, in primo libro Regum, que fecit excitare dudum mortuum Samuelem ad petitionem regis Saul. In hoc igitur templo erat maxima ymago tota ex auro composita in honore predicti dei Appollinis. Que licet fuisset ex auro composita et in ueritate fuisset surda et muta, tamen secundum gentilium errores colencium ydolatriam que principaliter apud ipsos inualuit, cum omisissent uerum cultum Dei ueri, qui in sapientia, id est in filio Dei, domino nostro Ihesu Chisto, ex nichilo cuncta creauit adheserunt diis surdis et mutis, qui pro certo homines mortales fuerunt, credentes et putantes eos esse deos, quorum potencia nulla erat.
Abbreviated transcription (Latin):
insula delos que septoꝵ forte uicio fuit adimicta que insula in
medio insulaꝵ cicładum sitr est in mari scil elespoitdiato con¬
stituta quare de p̾dc̃is insulis cicladum p̾ncipaliter est unasmn
hac eũd insula ut naririt ỹsidorus lacrna emxa est appollinõ
et dyauam et ideo in ea edificrito templo in muribilem nnuroꝵ
congeriem colebatur appollo / et dicta est delos pro eo ꝙ sedato
dilimio aute omẽs t̾ras rridũs solis p̾ndũ illicuĩnata est et ln¬
na uisa cum dr̃ eiũ delos quasi maĩfestacio nam delũ grece
mamfestum latine dicitur et quia ab insula ipa p̾mo fuerimit
iuspecti solr luna et Ideo gentiles dice̾ uoluerunt hanc insula
susse patam solis et lune et ideo eos in cafusse nãtos Cum
appollo dicatur sol et dyana lima / ipa eciam dcã est et ortigia
eo ꝙ ibi pͥmũ nate suit concurrentes quas greci ortigias uocant

Expanded text:
insula Delos, que scriptorum orte uicio fuit adiuncta. Que insula in insula Delos, que scriptorum orte uicio fuit adiuncta. Que insula in medio insularum Cicladum sita est, in mari scilicet Elespontico constituta. Quare de predictis insulis in medio Cicladum principalis est vna. In hac enim insula, ut narrat Ysidorus, Latona enixa est Appollinem et Dyanam et ideo in ea, hedificato templo in mirabilem murorum congeriem, colebatur Appollo. Et dicta est Delos pro eo quod sedato diluuio ante omnes terras radiis solis primum illuminata est et luna uisa. Dicitur enim Delos quasi manifestacio, nam Delon grece manifestum latine dicitur. Et quia ab insula primo fuerunt inspecti sol et luna, ideo gentiles dicere uoluerunt hanc insulam fuisse patriam solis et lune et ideo eos in ea fuisse natos, cum Appollo dicatur sol et Dyana luna. Ipsa etiam dicta est Ortigia eo quod ibi primum nate sunt coturnices, quas Greci ortigias uocant.
Abbreviated transcription (Latin):
aliis dus nr̃is c̾ta responsa quid nos do ce̾tero facẽ liceat et de¬
ceat de hiis que sumꝰ eis fauentibus aggressim et sic ꝯgame¬
non Rex sermomi suo finem fecit, Hiis dictis triq uniusi p̾dit
reges ences et p̾ucipes agamenonis regis audito colloqnio lan¬
daut illud et sic faciendum ut ip̃o decrenit unanimit᷑ omẽs pr¬
bant quare suꝑeis execucõne negocii omẽe in unam uot̾is
consonanciã achillem elignut et patiodum ut ip̃i protam com
bono quod se ipõs et alios conm̃t et p̾ncipalit᷑ omẽs tangita
pud delplos insulam se conferrent rꝭusum a deo appollmehn¬
milit̾ petituros/ Nec mora predicti achilles et patrodus pr̃o
predutis felicit̾ exequendis seciro rrmige portum intrant et
diis fanentibus cursu celorrimo felici namgacõne potiti iusi¬
lam delphos salubriter ꝑneu̾mnt / Erat autem p̾dicta insula
delphxs mari undiq cucũfura que pro c̾to creditm ꝙ suerit

Expanded text:
aliis deis nostris certa responsa quid nos de cetero facere deceat et lialiis deis nostris certa responsa quid nos de cetero facere deceat et liceat de hiis que sumus eis fauentibus aggressuri." / Et sic Agamenon rex sermoni suo finem fecit. Et hiis dictis, vniuersi itreges, duces, et principes, Agamenonis regis audito colloquiolaudant illud et sic faciendum esse ut ipse decreuit vnanimiter omnes probant. Quare super huius execucione negocii omnes in vna vocis consonancia Achillem eligunt et Patroclum vt ipsi pro tam communi bono, quod seipsos et alios communiter et principaliter omnes tangit, apud Delphos insulam se conferant responsum a deo Appolline humiliter petituros. Nec mora, predictus Achilles et Patroclus pro predictis fideliter exequendis securo remige portum intrant, et diis fauentibus cursu celerrimo, felici nauigatione potiti in insulam Delphos salubriter peruenerunt. / Erat autem predicta insula Delphos mari vndique circumfusa, que pro certo creditur quod fuerit