comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tura sunt nera conp̾hẽsio ⁊ plenaia
noticia. Om̃ia siquide uera nouit
Nsola nulla q dignatur agnosce
falsitate. Ea t̾n diudicat ⁊ cõde̾p¬
nat. Est igitu neccĩo ĩ finita que
uniu̾sa uera cõplectitur quoꝵ uti¬
qr nõ ẽ nus aut adeo ĩfinitus ut
finc nõ ĩueniat nͥ ĩ sapĩa dei quȩ

Expanded text:
tura sunt, vera comprehensio, et plena notitia. Omnia siquidem vera novit, et sola, nullamque dignatur agnoscere falsitatem. Eam tamen dijudicat et condemnat. Est igitur necessario infinita, quae universa vera complectitur, quorum utique non est numerus, aut adeo infinitus, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
tus cius ⁊sapĩe eius nõ est nus.
Itẽq adagna oꝑa dñ exquisita
i om̃es uosuntates eius. Et illud
Quis loquetur potẽcias dñi: Hec
aut res uni formis ⁊ uaria l toci
uarietatis ignara sit uariis tam
nõib appellatur s ex uariis cãis.
Ecĩa si quidẽ ⁊ p̾scĩa dispositio pro¬
udẽcia ⁊ p̃destinatio nõiatur. S
scĩa existenciu p̃scĩa futuroꝵ di¬
spositio faciẽdor ꝓuetia gub̾nan¬
dor p̃destinatio saluãdor est. Et
ẽ p̃destinatio ab et̾no gr̃e p̃ꝑatio¬

Expanded text:
t sapientiae ejus non est numerus . Itemque: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus . Et illud: Quis loquetur potentias Domini? Haec autem res uniformis et varia, licet totius varietatis ignara sit, variis tamen nominibus appellatur, sed ex variis causis. Scientia siquidem et praescientia, dispositio, providentia, et praedestinatio nominantur. Sed scientia existentium, praescientia futurorum, dispositio faciendorum, providentia gubernandorum, praedestinatio salvandorum est. Et est praedestinatio ab aeterno grati
Abbreviated transcription (Latin):
ab aĩo õmo defic̾e̾ ꝙͣ cõtẽplatõe iugi
aĩo ĩherere. Et ꝗde h motus sine ꝓ
uidẽtia ẽ aut ꝓuidentiã parit aut
ei cuuscũq federis noticia uicinat᷑.
ĩpes futi operis sequela frustrat᷑ in¬
anis est agitatio mẽtis ⁊ qi ũbra
ĩsõpius sine u̾itatis corpore euane¬
scit. MPotus tñ qr re ip̃a fuit ĩ aĩa
nõ pot ñ fuisse ĩ aia ⁊ aia q̃ motus a¬
gitatõe mota ẽ ñ mota ñ fuisse nõ
põt. Porro diuine simplicitatis sta¬
tus longe alia cõditio est. Ea siqͥtẽ
uno siplici ⁊ indi uiduo aspectu ut p̃¬
dictu est que sũt q̃ fuerunt ⁊ que
mutabiliu lapsu mouet̾ s ĩse ipsa
semel ⁊ simul ꝯtucs uniu̾sa sb̾sistit
ĩuarabilis stabilisq manẽs dat cũ¬
cta mou̾ ⁊ l ei ĩterdu p̃ti tpis aut

Expanded text:
o deficere, quam contemplatione jugi animo inhaerere. Et quidem hic motus, si non providentia est, aut providentiam parit, aut ei cujuscunque foederis notitia vicinatur. species, futuri operis sequela frustratur, inanis est agitatio mentis, et quasi umbra in somnis, sine veritatis corpore evanescit. Motus tamen, quia reipsa fuit in anima, non potest non fuisse in anima, et anima quae motus agitatione mota est, non mota non fuisse non potest. Porro divinae simplicitatis status, longe alia conditio est. Ea siquidem uno simplici et individuo aspectu, ut praedictum est, quae sunt, quae fuerunt, et quae mutabilium lapsu movetur: sed in se ipsa semel et simul contuens universa, subsistit invariabilis, . . . Stabilisque manens dat cuncta moveri. Et licet interdum ei praet
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eĩ ex quo ueracit̾ cõsequatur
ip̃a ueritas nouit uĩcturaq ratoum
plene ⁊ ꝑfecte pͥmitiua rõ pensat. Iãc
aut humano gni idulget academia
antiqua licentia ut quicꝗd unicuiq
ꝓbabille occunt suo uire defendat. So¬
lebat nñ tẽporis ꝑ ypatbeticus palati¬
nus oĩb his cõditionib obuiare ubi
nõ seꝙͥtis ĩtelectũ añcede̾tis xeptio ela
tis destructoria ponit Eo ꝙ oi̾s necessa¬
na tenẽ ꝯsequetia uelit ⁊ si nõ nulle
sobadu tamagna sit ꝓbabilitate con¬
tẽte. Sic ei scĩe assisfit eiuudentior
ꝑsui pspicuitate opinio sic singula
quo ꝓoabiliora sũt eo necess arorum
ticeliorem ymaginem pre ferũt. Et
ne me soluis opmionis iubrieo fluctu¬
⁊e pates auc̃ie quo me tueor magnũ
profero augꝰ qui locũ illũ expones emĩa¬
gelii n de multis mansionib q ĩdomo
patris sunt a saluatore fit m̃tio ait ⁊
siquo minꝰ dixisse uob̾ qr uado parare

Expanded text:
atur, ipsa veritas novit, juncturamque rationum plene et perfecte primitiva ratio pensat. Hanc autem humano generi indulget academia antiqua licentiam, ut quidquid unicuique probabile occurrit, suo jure defendat. Solebat nostri temporis peripateticus Palatinus omnibus his conditionibus obviare, ubi non sequentis intellectum, antecedentis conceptio claunsequentis destructoria ponit, eo quod omnes necessariam tenere consequentiam velint, etsi nonnullae sola, dum tamen magna, sint probabilitate contentae. Sicut enim scientiae assistit evidentior pro sui perspicuitate opinio, sic et singularia quo probabiliora sunt, eo necessariorum fideliorem imaginem praeferunt. Et ne me solius opinionis lubrico fluctuare putes, auctorem quo me tueor magnum profero Augustinum, qui locum illum exponens Evangelii, ubi de multis mansionibus, quae in domo Patris sunt, a Salvatore fit mentio, ait: Si quo minus dixissem vobis, quia vado parare
Abbreviated transcription (Latin):
artis regula ỹuatur illesa nͥ dum
ĩfra ꝓpͥi gnis ambitu cohibet᷑ p̾ser¬
tim cur uixͣ sapiẽte freq̃ns sit alid
extra regula ĩueniri. Omĩs ⁊ eni
regula  alicui gni reruz accomoda¬
ta ẽ.Si uõ traducat᷑ ad aliud sta¬
tim u̾itate ĩpingit obnoxia falũ¬
tati. Si gͦ mathe matici ꝓbabilis
mathescos .i. doctrinalis essent finc
contẽti ⁊ u̾az posset assequi ponez¬
p̃scire temporũ ⁊ speculationis sue
iocũdissimu carꝑe fructu. Cũ ueo
dilatant philateria sua ⁊ magͥficãt
fimbrias du cõstellatõib ⁊ plane¬
tis nimiu uͥtutis ascͥbut eis nesci
roris abyssu ab ip̃is celestibus ca¬
dant. Costellatõib sius ascribũt
om̃ia. Tu uideris an ei fiat ĩiuria
qui fecit celu ⁊ t̾ram ⁊ om̃a que
in cis sũt. Ueinde eã cõstellatio re¬
bus necc̾itate ĩdicit ut arbitrii ꝑ¬
imat libtate. An ⁊ h recte tecu
delibera. Ad tanta deniq qdaui
ꝑ uenere uesania ut ex diueino

Expanded text:
a servatur illaesa, nisi dum infra proprii generis ambitum cohibetur, praesertim cum juxta sapientem, frequens sit aliquid extra regulam inveniri. Omnis etenim regula alicui generi rerum accommodata est. Si vero traducatur ad aliud, statim in veritatem impingit obnoxiam falsitati. Si ergo mathematici probabilis matheseos, id est doctrinalis essent fine contenti, et veram possent assequi popraescire temporum, et speculationis suae jucundissimum carpere fructum. Cum vero dilatant phylacteria sua et magnificant fimbrias, dum constellationibus et planetis nimium virtutis ascribunt, eis nesciode in quantam erroris abyssum, ab ipsis coelestibus cadant. Constellationibus suis ascribunt omnia. Tu videris an fiat ei injuria, qui fecit coelum et terram et omnia quae in eis sunt. Deinde eam constellatio rebus necessitatem indicit, ut arbitrii perimat libertatem. An et hoc recte, tecum delibera. Ad tantam denique quidam pervenere vesaniam, ut ex diversis
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nichil coꝵ approbamus q̃ oib
aut płib aut sapiẽtib singłis ĩ fa¬
cultate sua ꝓbabiliorib falsa ẽẽ ui¬
dencur. Ilec si cicero ip̾e aut aristotiles
ĩpossibile expossibili ꝓducant ad ꝯe¬
scendu cẽsco me pocius aliqua fal¬
lacie nube deceptu iusimulr opina¬
bor. Iac ergo uia tendiculas suas
egredior ut dica ꝓuidẽcia Falli nõ

Expanded text:
ttaut pluribus, aut sapientibus singulis in facultate sua probabilioribus falsa esse videntur. Nec si Cicero ipse, aut Aristoteles, impossibile ex possibili producant, acquiescendum censeo, me potius, aliqua fallaciae nube deceptum, verosimiliter opinabor. Hac ergo via tendiculas tuas egredior, ut dicam providentiam falli non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uõ s ex uo̾ nõ nͥ ueru Expossibłi
quoq ⁊ ĩ possibili ĩ terdu possibile
scquit᷑. Nõ tũ ex quo us inpossibi¬
li omĩa ĩpossibilia nͥ forte aliud tͥ
no ĩpossibili sequutur om̃ĩa ĩ possibi¬
la ⁊ exquo ius falso q̃libet falsa.
Si uõ obtinuisses ex uõ falsu iure
⁊ex sñia õiu q̃rerer me asemitta
u̾itatis ab ductu. Ulõ tñ his ĩpor¬
tunitatibus eatenus p̾mor ut ꝙ ĩ
opinabile est l ĩ uenia cõsortes er¬
rons ꝓpͥa tementate tueri cõtenda
Gdalo cũ academicis sitũ alia uia
cos ⁊̃ ĩ senectute tñsierit ille ĩ quo
latinitas nr̃a solo ĩuenit quicꝗd
ĩsolẽti grecie elegant᷑ opponit aut
pfert Cicerone loquor romaui
auctore cloquii qmi ad eq qͣi ĩcal¬
ce uite diu̾tisse liber denã deoꝵ in¬
scͥptus docet. Efferãt stoici ĩ oppina¬
biles sñias suas qͥs ꝑadoras uocat
ueras quide p̃claras ⁊ ad mirabi¬
les no pingui ut dr̃ mineria agẽ¬

Expanded text:
non nisi verum. Ex possibili quoque et impossibili, interdum possibile sequitur: non tamen ex quovis impossibili omnia impossibilia. Nisi forte aliud tibi no impossibili, sequuntur omnia impossibilia, et ex quovis falso, quaelibet falsa. Si vero obtinuisses ex vero falsum, jure et ex sententia omnium quererer me a semita veritatis abductum. Non tamen his importunitatibus eatenus premor, ut quod inopinabile est, licet inveniam consortes erroris, propria temeritate tueri contendam. Malo cum academicis, si tamen alia via eos etiam in senectute transierit ille, in quo Latinitas nostra solo invenit, quidquid insolenti Graeciae eleganter opponit, aut praefert, Ciceronem loquor, Romani auctorem eloquii, quem ad eos, quasi in calce vitae, divertisse, liber De natura deorum inscriptus, docet. Efferant stoici inopinabiles sententias suas, quas paradoxas vocant, veras quidem, praeclaras, et admirabiles: nos pingui, ut dicitur, Minerva agen
Abbreviated transcription (Latin):
tarum ⁊ põsitõe signoꝵ ⁊ cõcursu
c̃aru ꝙͣ manifestus belli ĩ cuitabi¬
lis scqͣtur cuc̃tus. Hoc ⁊ cĩ ad artis
traditione płimu spectat ut de
nali uł casuali cõstet Domicilio ꝑ¬
lanctaruz. Omĩs siquidẽ p̾ter solez
⁊ lunã qͥ soli singłis cõtẽti sũr duo¬
bus domiciliis gandẽt nali scił et
accitẽtali. Natale qͥde cuiq do¬
miciliu ẽ ĩ quo ꝗsq creatõis sue
pͥncipiu hu̾it. si tn geneliaci cõse¬
tiint eos a dũo ẽẽ creato. Lune
ergo domiciliu cancer ẽ. Lco solis.
aercurii uͥgo. Libra ueneris. Scor¬
pio martis. Sagittarius iouis. Sa
liter uõ saturno cedit aquarius.
Pisces ioui. Anes marti. uen̾i ta¬
urus. ĩ mercurii sortẽ gemini cedt.
Luna uõ comoda ẽ qͣncũ aliis stel¬
lis quicqd illi garriant creauit
deus ut peet nocti. Quid ei de
sole dica q̃ dux ⁊ pͥnceps ẽ ⁊ mo¬
derator luminu reliquor. Eũ utiq

Expanded text:
tarum, et positione signorum, et concursu tarum, et positione signorum, et concursu causarum, quam manifestus belli inevitabilis sequatur eventus. Hoc etenim ad artis traditionem plurimum spectat, ut de naturali vel causali constet domicilio planetarum. Omnes siquidem praeter solem et lunam, qui soli singulis contenti sunt, duobus domiciliis gaudent, naturali scilicet et accidentali. Naturale quidem cuique domicilium est, in quo quisque creationis suae principium habuit, si tamen genethliaci consentiunt eos a Domino esse creatos. Lunae ergo domicilium cancer est, leo solis, urii virgo, libra Veneris. scorpio Martis, sagittarius Jovis, Satliter vero Saturno cedit aquarius, pisces Jovi, aries Marti, Veneri taurus, in Mercurii sortem gemini cedunt; luna vero commoda est, quam cum aliis stellis, quidquid illi garriant, creavit Deus ut praeesset nocti. Quid enim de sole dicam qui dux et princeps est, et moderator luminum reliquorum? eum utique
Abbreviated transcription (Latin):
qd scã deliberent ⁊ dep̾bensa uo¬
luntas syteru ꝙ ĩsblunan globo
osuꝑi qua peste paratis. se̾rcior¬
dies sumo si frigida celo stella¬
nocens nigiq saturni accẽderet
ignes deucalionesᷤ fudiss aqͣris
imbres. Totaq diffuio latuisset
ĩequore tellus Si senũ radiis ne¬
meu phebe leone Nũc p̾meres
toto fluerẽt ĩ cẽdia mũdo. Succen¬
sus q tius flagrass curtib ether.
Hii cessant ignes tu qͥ flagrante
minace̾. Scorpion ĩ cendis caud
chelas q ꝑuris. Quio tatu gͣdine
paras. Na mitis ĩ alto iupiter occa¬
su pͥmitur. Ueneris q salubre si¬
dus hebet. motuq celer cillẽnius
beret. ⁊ celu mars solus h̃t eur si¬
gna meatus deserũe suq mundoq
obscura feruntur. Ensi feri nimiu
fulget latus orionis Inminet ar¬
moruz rabies ferrq potas. Con¬
fundet ius oe manu sceliq nefan¬
do. Nomẽ erit uͥtus młtqq exi¬
bit ĩ annos. Etce exq̃litate plane¬

Expanded text:
d fata deliberent, et deprehensa voluntas siderum, quem in sublunari globo o sudies. Summo si frigida coelo Stelnocens nigros Saturni accenderet ignes, Deucalioneos fudisset Aquarius imbres, Totaque diffuso latuisset in aequore tellus. Si saevum radiis Nemeaeum, Phoebe, Leonem Nunc premeres, toto fluerent incendia mundo, Succensusque tuis flagrasset curribus aether. Hi cessant ignes: tu, qui flagrante minacem Scorpion incendis cauda, chelasque peruris, Quid tantum, Gradive, paras? Nam mitis in alto Iuppiter occasu premitur, Venerisque salubre Sidus hebet, motuque celer Cyllenius haeret, Et coelum Mars solus habet. Cur signa meatus Deseruere suos, mundoque obscura feruntur: Ensiferi nimium fulget latus Orionis? Imminet armorum rabies, ferrique potestas Confundet jus omne manu, scelerique nefando Nomen erit virtus, multosque exibit in annos. Ecce ex qualitate plane
Abbreviated transcription (Latin):
terat ĩ ea q̃ mori ñ poss trafferen¬
dus. ñ culpa in obediencie pͥscisa
iusticie semitta tante głie aditum
protpe pclusiss. Itaq peccare ⁊ñ
peccare potuit mera p̾ditus libtite
arbitri qui nulla disbostionis i¬
olentia nlło fc̃or ĩpulsu ulło cõdi¬
tionis stimło nlło ad huc nature
defcu urgebatur ad culpar q̃ indu¬
bitata pareus pene hoies sponte lap¬
sum ĩ pegit ĩ morte. Neru qr ĩui¬
sticie frena laxauit arbitrii sic ĩco
oppssus ⁊ obrutus iacet ut iustodi
iudicio qr tuc noluit apecco abstinẽ
cu potuit mõ neqͥat ab stine̾ cur
uelit. In co tñ solo ad huc ei libur
uiget arbitriu ut sibi ad opus ini¬
quitatis sufficiat ⁊ ñ ad bonu nõ
nisi agr̃a p̾uctus ⁊ ad uitus assur¬
gat. Sic iusticia ꝑse deseres tra¬
ductus ẽ ĩ regnu pcc̾i ⁊ mortis ut
uigo ẜuitutis p̾ssus necc̾itati delin¬
quendi ⁊ moriẽdi subiaceat ꝙ uis
hnõ fatorũ senes s p̾uancationis

Expanded text:
rat, in eam qua mori non posset, transferendus; nisi culpa inobedientiae, praecisa justitiae semita, tantae gloriae aditum pro tempore praeclusisset. Itaque peccare et non peccare potuit mera praeditus libertate arbitrii, qui nulla dispositionis violentia, nullo fatorum impulsu, nullo conditionis stimulo, nullo adhuc naturae defectu urgebatur ad culpam, quae indubitata parens pene hominem sponte lapsum impegit in mortem. Verum quia in injustitia frena laxavit arbitrii, sic in ea oppressus et obrutus jacet, ut justo Dei judicio, quia tunc noluit a peccato abstinere cum potuit, modo nequeat abstinere cum velit. In eo tamen solo adhuc ei liberum viget arbitrium, ut sibi ad opus iniquitatis sufficiat, etsi ad bonum non nisi a gratia praeventus et adjutus assurgat. Sic justitiam per se deserens, traductus est in regnum peccati, et mortis, ut jugo servitutis pressus necessitati delinquendi et moriendi subjaceat, quamvis hoc non fatorum series, sed praevaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
quu est. Du itaq reꝵ siłitudies
ꝯ dissilitudies colligit du differẽ¬
tiu ꝯueniẽtias ⁊ conueniẽtiũ dit¬
ferentias altiꝰ ꝑscrutatur dũ quid
singłã cũ płib qͥo cũ pancioribus
coe hant diligetius ĩ uestigat que¬
nc reb singłis ad ẽẽ nocesse sui Q¬

Expanded text:
 itaque rerum similitudines et dissimilitudines colligit, dum differentium convenientias, et convenientium differentias altius perscrutatur, dum quid singula cum pluribus, quid cum paucioribus commune habeant, diligentius investigat, quaeve rebus singulis adesse necesse si
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ qͥ nouit qm u̾a sũt euanescit
futura iniciu ⁊ causa u̾itatis ẽ. P¬
salmista si quide ait pͥncipiu uer¬
boru tuoꝵ u̾itas que nlło de fectu
sui transibunt/ Trãsibut tn celu¬
utiq cu deformitate mũdi pur¬
gata reformabitur celu nouur¬
ĩtra noua. Sentiat unus quisq
ꝙ dei fides uł rõ ꝑsuadet. ego sñ
oĩb arbitror ĩ finita cu ĩ õib q̃ st̃¬
alt̾u semꝑ ex neccͣitate sit uerum
Tanta ergo nuositate semel ⁊si¬
ticit nũs ut õmo minui nequeat
infinitus nͥ ap̃ inf̾inita sapĩa dei.
Indeficies ergo scia ẽ cui nichil co¬
ru elabit᷑ ⁊ õĩno augnẽtu nõ ye¬
cipit q̃ ea omĩa cõp̾hendit. Rõe

Expanded text:
a sunt, evanescit, futura, initium et causa veritas est. Psalmista siquidem ait: Principium verborum tuorum veritas , quae nullo defectu sui transibunt. Transibunt tamen coeluutique cum deformitate mundi purgata, reformabitur coelum novuterra nova. Sentiat unusquisque quod Dei fides vel ratio persuadet; ego sine omnibus arbitror infinita: cum in omnibusalterum semper ex necessitate sit verum. Tanta ergo numerositate semel et sistitit numerus, ut omnino minui nequeat infinitus, nisi apud infinitam sapientiam Dei. Indeficiens ergo scientia est, cui nihil eorum elabitur, et omnino augmentum non recipit, quae ea omnia comprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
in mutat sic ⁊eterna disp̃o reruni
natu nõ pimit. Neq eł homiore
pectare ñ potat quia eu deus pre¬
nouerat peccaturu aut qr ille nõ
pecesie pot̾at eũ peccatur dũs igͦ¬
rabat. : seq nõ mori posse nescie¬
bat co ꝙ erat peccati muto mori¬
turus n eu mori necesse erat

Expanded text:
et aeterna dispositio rerum naturam non perimit. Neque enim homo non peccare non poterat, quia eum Deus praenoverat peccaturum, aut quia ille non peccare poterat, eum peccaturum Dominus ignorabat. Neque non mori posse nesciebat, eo quod erat peccati merito moriturus. Neque eum mori necesse erat
Abbreviated transcription (Latin):
robabilia quid̾e s̃t hec que
proponutur s ca uenenũ h
d melle later. atale ⁊ ei. ꝙͣdar
necc̃̾itate rebus in ponũt sb̾pretẽ¬
xtu humilitatis ⁊ reuerẽtie dei riũ¬
tes ne forte ipiꝰ euacue̾t dupositõ
nͥ rerũ euẽtus necc̾itas comitetui
Pretͥea pͥrulegiui diuine maiestatis
uideant ⁊ momẽta qͥ filii testino¬
nio patris reẜuata sunt potatid
deo ꝗde ut abscondita sut abiis¬
culis eoru quib dei filius q̃cũꝙ
audierat apatir patefecit. De m¬
de mẽtes hoi tumore elons ex¬
tollũt aut desperatõis pusillaimii¬
aut mudi ꝓsꝑa deiciendis ꝓmitut
uͥsa muinatur erigedis. Certe supi¬
ore timoris uł inferiore sei mt̃o¬
ła quib fidelis aĩa ĩ area mundi
tͥritur tollere prohibẽtur. Tollũt
tñ ta ĩ sua ⁊ cliẽtelle suc ꝓnicie
ꝙ ĩ cõtumelia ꝓhibẽtis. Ueruan
sieut senes rer dei ꝓuidẽtia non

Expanded text:
quae proponunt, sed tamen venenum hic sub melle latet. Fatalem etenim quamdam necessitatem rebus imponunt sub praetextu humilitatis et reverentiae Dei, timentes ne forte ipsius evacuetur dispositio, nisi rerum eventus necessitas comitetur. Praeterea privilegium divinae majestatis videant et momenta, Patris reservata sunt potestati, adeo quidem ut abscondita sint ab oculis eorum quibus Dei Filius quaecunque audierat a Patre patefecit. Deinde mentes hominum tumore elationis extollunt, aut desperationis pusillanimiaut mundi prospera dejiciendis promittversa minantur erigendis. Certe superiorem timoris, vel inferiorem spei molam, quibus fidelis anima in area mundi teritur, tollere prohibentur. Tollunt tamen tam in suam, et clientelae suae perniciem, quam in contumeliam prohibentis. Verum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cẽseas necciis cõpanda. Sic ⁊ que
ille p̃nouit õia ꝓcul dubio ĩplebu̾t.¬
Contingẽtia tñ omia ⁊ nõ eueni¬
re possibile est A deo quide ut ad
uenicndu res quas cu eo futuras
p̃nouimus nõ mag̾ ip̃ius ꝙͣ noster
uisus astringat l abilius dispositi¬
onc sb̾sistẽdi forma oĩa sortiantur
q̃tenus bona sũt. Allias aut nõ for¬
me eristẽdi ymagine genit s defec¬
tu illius enormitatis suc uicio pro¬
testantur. Prescia ergo ieb causa
eueniendi nõ est aut̃ euẽtus rerur
ei causa ẽ p̃sciendi ne aut tp̃alu
motus et̾ne ꝓuidẽtie cã sit aut a
punssimo fonte bonitatis malorũ
profluat ruili. Deus uõ bonoru
pitis nulgo obicitur qr ñ neccio si

Expanded text:
iis comparanda. Sic et quae ille praenovit, omnia procul dubio implebuntuContingentia tamen omnia et non evenire possibile est. Adeo quidem ut ad eveniendum res, quas cum eo futuras praenovimus, non magis ipsius, quam noster visus abstringat, licet ab illius dispositione subsistendi formam omnia sortiantur, quatenus bona sunt. Alias autem non formae existendi imaginem gerunt, sed defectum illius, enormitatis suae vitio protestantur. Praescientia ergo rebus causa eveniendi non est, aut eventus rerum ei causa est praesciendi, ne aut temporalium motus aeternae providentiae causa sit, aut a purissimo fonte bonitatis malorum profluant rivuli. Deus vero bonorum picis vulgo objicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ton. s scmel. ⁊ simł ab eo legẽ aẜut
istituta q̃millus unꝙͣ conatus eua¬
cuat. cũ omia q̃ onbosuit futuio
sunt ut p̃mdit. Q uod forte papi¬
nius i tellexit cũ dicet. Incipitex
alto graue ⁊ ĩ mutabile scĩs podus
Ad est ueib̾ ⁊ noce fc̃a sequuntur
Ab eo gͦ sua potas attbuti ẽ sigli
creaturis ĩ quib ũ opportut celẽ¬
stia locu tenere nouissimu. ⁊ q̃
digniora sũt aliis hr̃e nimuuri¬
ał. minimũ.
potatis. Eis itaq ꝙͣtu uolpop
cotulit: qui ⁊ si sibi retinueit opis
puncipatu signor illis ad niiues
indicit ob sequiur. Unde ⁊ si non
sepe faciat opera signor tñ aueto¬
re deo exhibent ministeria. Ihinc
forte illud. Celi enarrant gloride¬

Expanded text:
 ab eo legem asserunt institutam; quam nullus unquam conatus evacuat, cum omnia quae disposuit futura sint ut praevidit. Quod forte Papinius intellexit, cum diceret: Incipit ex alto, grave et immutabile sanctis Pondus adest verbis, et vocem facta sequuntur. Ab eo ergo sua potestas attributa est singulis creaturis, in quibus non oportuit coelestia locum tenere novissimum, et quae digniora sunt aliis, habere minimum potestatis. Eis itaque quantum voluit contulit, qui etsi sibi retinuerit operis principatum, signorum illis ad minus indixit obsequium. Unde etsi non saepe faciant opera signorum, tamen, auctore Deo, exhibent ministeria. Hinc forte illud: Coeli enarrant glori
Abbreviated transcription (Latin):
modius ĩ cclũ asce̾de̾t astrologr q̃i
nt probabile suo uure defendunr.
Ntaq quida corũ motu quodam
iionali planctas ad usus aplãci
uiti cõtẽout. alii auctore mistori¬
le cosdez cũ firmamẽto fer ꝓfitẽ¬
tur/ quoru nentru teste niicio

Expanded text:
modius in coelum ascendunt astrologi, qui it probabile, suo jure defendunt. Itaque quidam eorum motu quodam irrationali, planetas adversus Aplanem niti contendunt; alii, auctore Aristotele, eosdem cum firmamento ferri profitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
metas cohibeat ꝗ si licẽtiori uani¬
etatis decipula ẽ. Et quidẽ multa
sũt mathesi doctrinali ⁊ diuinatoie
fine ñ ĩstruit s suũ de docet ꝓfesso¬
rem. Q ci conas paͣtiũt᷑ parales¬
los dist̾minant c̃ signis sius obli¬
qͣnt codiacu ꝙ orbe fere totum
coluns cingunt ꝙ labore metiũ¬
tur planetari ꝙ aplane nullius
erroris participe faciunt ꝙapolo
artico ad antartieu axe ducuit
ꝙ signa ꝑ gradus ⁊ pueta duds¬

Expanded text:
metas cohibeat, quam si licentiori vaniies, quam impietatis decipula est. Et quidem multa sunt mathesi doctrinali, et divinatorfine non instruit, sed suum dedocet professorem. Quod enim zonas partiuntur, parallelos disterminant, cum singulis suis obliquant zodiacum, quod orbem fere totum coluris cingunt, quod laborem metiuntur planetarum, quod Aplanem nullius erroris participem faciunt, quod a polo arctico, ad antarcticum axem ducunt, quod signa per gradus et puncta div
Abbreviated transcription (Latin):
pati sigillatim discutit ⁊ disc̾nit. Qe
ꝯsi sĩgillatĩ eẽ ñ possint singillatĩ tñ
ĩuestigan q̃unt ⁊ ad tociꝰ philosophͤ
conpendui Utilissima ẽ hec specula¬
tio in qͣ magnitudĩs ⁊ młtituorius q̃
duo totu orbe cõplectũtur ⁊ ambi¬
unt nã discutitur. Nũqo abstrahẽs
ĩ tellectus du ħ ait ociosus ẽ aut in¬
utilis ꝑ ꝙ aĩus honestaru artium
g̃dib ad thronu cõsũmate phye ꝯ¬
icẽdit. Multitudinẽ gͦ q̃ potẽcia su
ĩ ĩfinitu c̾scit sic̃ eõ magnitudo de
ad aliud relata cõtuctur alt̾a de¬
mãdãs arismetice alt̾a musice ple¬
no ure reẜuans. Magͥtudinẽ quoq̾
secat ĩ duas spc̃s alt̾a ĩ mobilẽ su¬
biciẽs grometris alta scil mobilẽ
.i. dectrinal tota cõsistit ⁊ qͣi q̃ tuor
phylosophyc limitib mundane sa

Expanded text:
pati, singillatim discutit et discernit. Quae etsi singillatim esse non possint, singillatim tamen investigari queant: et ad totius philosophiae compendium, utilissima est haec speculatio, in qua magnitudinis et multitudinis, quae duo totum orbem complectuntur et ambiunt, natura discutitur. Nunquid abstrahens intellectus, dum haec agit, otiosus est, aut inutilis, per quem animus honestarum artium gradibus, ad thronum consummatae phcendit? Multitudinem ergo quae potentia sui in infinitum crescit, sicut econtra magnitudo decad aliud relatam contuetur, alteram demandans arithmeticae, alteram musicae pleno jure reservans. Magnitudinem quoque secat in duas species, alteram immobilem, subjiciens geometris; alteram scilicet mobilem, est doctrinalis tota consistit, et quasi quatuor philosophiae limitibus, mundanae sa
Abbreviated transcription (Latin):
natẽ st potẽciorib q coherent dori
pleriq eu p̃sule eloqͥnne opinãt᷑
es ꝙ ila uicta sapie płimũ prosit
malicie sociata nocearplimur here
quide ⁊ si n docuit sectar tuerions
attigit lucanus cu timorẽ uibis
descrberet bellu q ciuile necei ib
astronomie argumẽtis ĩeuitablr
Alpropiq te cesare futuru denu¬
tioet. Innuit eĩ pocta doctessimus
situ pocta dicẽdus ẽ qui uera nae̾¬
ratione rex adhistonco mag acte¬
dit illius malicia inefragabilite
ad iplenda qͥ solus ĩchiono si
comicilii resicebat. Er i figule
parcari cõsilia diseutiat enẽter¬
q stellar corporu tn q̃ uidentiũ
nodu plena noticia tradidit ũ

Expanded text:
potentioribusque cohaereat. Unde plerique eum praesulem eloquentiae opinantur, eo quod illa juncta sapientiae plurimum prosit, malitiae sociata noceat plurimum. Haec quidem etsi non docuit, sectam tamen erroris attigit Lucanus, cum timorem urbis describeret; bellumque civile necessariis astronomiae argumentis inevitabiliter appropinquante Caesare futurum denuntiaret. Innuit enim poeta doctissimus, si tamen poeta dicendus est, qui vera narratione rerum ad historicos magis accedit, illius malitiam irrefragabiliter adimplendam, qui solus in throno sui domicilii residebat. Et licet figulus Parcarum consilia discutiat, mentemque stellarum, corporum tamen quae videntur, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
tuarent alia dñt masculiui guio
alia fenunini ee̾nt q forsita mł¬
tiplicata ꝑ sobole nͥ qr dissociata
locis ĩ coitu cõuenire non possurit
Panetar quoq consilia om et
orbis moteratores eq hũt dilu¬
gẽtei explorant ꝙ ex affectore
cor ⁊ moni ⁊ applicatt̃e uniꝰ adal¬
teru chorcisq stellarar facile e

Expanded text:
tuarent, alia dicunt masculini generis, alia feminini, essentque forsitan multiplicata per sobolem, nisi quia dissociata locis in coitu convenire non possunt. Planetarum quoque consilia, quoniam et orbis moderatores eos habent, diligenter explorant, quod ex affectione eorum, et motu, et applicatione unius ad alterum, c
Abbreviated transcription (Latin):
Alios quidẽ iulu̾sales aliꝙ singla¬
ns. Quor ꝓ arbitrio suo diffimo
⁊ mltiphariar diuitẽs ad ip̃ius ar¬
chana nature mẽtis tnsmitit ã¬
spectum ut nicħ nalium plene
manus nate ꝓbatur artificis dũ
camuanis ꝓpietatib ⁊ formis q̃i
suir quibuida uestib ĩ duit ⁊ sius
sensuu ꝑceptilib ĩ format q̃ possit

Expanded text:
ngulares. Quos pro arbitrio suo definiens et multifariam dividens, ad ipsius arcana naturae, mentis transmittit aspectum ut nihil naturalium plene manus naturae probatur artificis, dum eam variis proprietatibus, et formis quasi suis quibusdam vestibus induit, et suis sensuum perceptibilibus informat, quo possit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa agcometca mensuraꝵ. Quãtꝰ
idẽq nouissimus uerã pͥone siderũ
asseqͥtur ⁊ uim celestiu ꝑ scrutatur
oppinionis errore ꝓlabũtur ad fabu¬
las ĩ quo dep̾hẽditur ⁊ ignius. alii
sola ymaginatõis uͥtute cõtẽti sũt
quid ueru sit doctioru iuditio reẜ¬
uantes satis agẽtes sibi dũ mͦ u̾i
siłitudinẽ tencant. Utrosq alt̾ut᷑
astrologia erudicionis suc recipit
professores. Sũt alii qui ĩ ꝓfesnoe
astͦꝵ u̾itati quide ĩ iugilant eosolo
cõtenti si p̾one u̾am motũq siderũ
rone q signoꝵ u̾aciter assequũtur

Expanded text:
iam a geometrica mensurarum. Quartus, idemque novissimus, veram positionem siderum assequitur, et vim coelestium perscrutatur. opinionis errore prolabuntur ad fabulas, in quo deprehenditur et Hyginus, alii sola imaginationis virtute contenti sunt, quid verum sit doctiorum judicio reservantes, satis agentes sibi, dummodo veri similitudinem teneant. Utrosque alterutra astrologia eruditionis suae recipit professores. Sunt alii, qui in professione astrorum veritati quidem invigilant, eo solo contenti, si positionem veram, motumque siderum, rationemque signorum vivaciter assequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
planu ẽ in uenire cũ in actu reru
subsistẽcia uniu̾saliu q̃rere exigu¬
us fructus sit ⁊ labor ĩfinitus. In m¬
te nõ utilit̾ ⁊ facillume reperiuntur
stanciale siłitudinẽ qͥs mẽte ꝑtrac¬
ret spe tenet. Si uõ etia sp̃e diffe¬
rentiu cõueniẽtia mẽti occurrat
gii̾s latitudo mẽte diffundit. De
ꝑcipit ĩ tellectꝰ ĩ uniu̾saliu cõp̾hen¬
agitat ꝙͣto exp̃ssius tãto ad oꝑa

Expanded text:
planum est invenire, cum in actu rerum substantiam universalium quaerere exiguus fructus sit, et labor infinitus, in mente vero utiliter et facillime reperiuntur. stantialem similitudinem quis mente pertractet, speciem tenet; si vero etiam specie differentium convenientia menti occurrat, generis latitudo mente diffunditur. Dpercipit intellectus, universalium comprehena
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sapĩe expeditissima parit
uiani. Hic ẽ eniz tocius phylosos¬
tilitate exacuit ⁊ res singłas ase
ĩuicẽ nature suc ꝓpͥctate distinguit
Si abstralẽtẽ tułis ĩtelłctu lib̾a¬
liui artiu officina ꝑibit cũ citra
ip̃iꝰ operam nlła caru rite hr̃i ua¬
leat aut doceri. Hic itaq sic̃ for
sinc mat̾ia sic ⁊ mat̾ia aggditur
tenẽ nõ sufticit suo qͥde destu iͥ t̾¬
du cophendit ut n uideãt᷑ tene¬
bre non uidendo ⁊ nõ audiendo
silẽciu audiat᷑. Etce ñ ẽ ho q nõ
st albus aut nge: Qut medi co¬
lons particeps nõ pot ee hõ q̃ nõ
statim sit aliquis homo curdem
sic hoĩe ĩ tellectus attingit ut ad
nemine hõu: aspectus illius descẽ¬

Expanded text:
iae expeditissimam parit viam. Hic est enim totius philosoptilitate exacuit, et res singulas a se invicem naturae suae proprietate distinguit. Si abstrahentem tuleris intellectum, liberalium artium officina peribit, cum citra ipsius operam nulla earum rite haberi valeat, aut doceri. Hic itaque sicut formam sine materia, sic et materiam aggreditur tenere non sufficit, suo quodam defectu interdum comprehendit, ut si videantur tenebrae non videndo, et non audiendo silentium audiatur. Ecce non est homo qui non sit albus, aut niger, aut medii coloris particeps, nec potest esse homo, qui non statim sit aliquis homo, cum idem sic hominem intellectus attingit, ut ad neminem hominem aspectus illius descen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣtu lenta solent ĩ ter uburna cy ps¬
si. Su aut fanulianus exp̃syit rei
silitudinẽ fidelis ⁊ uͥa ẽ ymaginatõ
qͣli utitur andromache ap̃ irgili¬
um. Om̃ sola mei suꝑ astianatis
ymago. Sic cculos sic ille manus
sc ora ferebat. ⁊ nc̃ cqͣli tecum
pubesc̾et euo. Uerũ si ad ĩ corpoca
Cu absq ĩ telligẽtia h̾ nõ ualcat¬

Expanded text:
nt inter viburna cupressi. Sin autem familiarius expresserit rei similitudinem, fidelis et vera est imaginatio, quali utitur Andromache apud Virgilium: O mihi sola mei super Astyanactis imago, Sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat, Et nunc aequali tecum pubesceret aevo. Verum si ad incorporea cum absque intelligentia h
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mathesis reꝓbate ꝯtͣditõe mathe¬
maticoru ⁊ erroribus corum.
eru qr probabile ẽ celesti¬
non credat aliqd gigni ꝙ amanu o¬
pificis dei bonu aliꝙ̾ ñ sortiat᷑ effẽ.
qui curiosiores sũt celestiu poten

Expanded text:
mathematicorum, et erroribus eorum. Verum, quia probabile est coelestinon credatur aliquid gigni, quod a manu opificis Dei, bonum aliquem non sortiatur effectum. Qui curiosiores sunt, coelestium poten
Abbreviated transcription (Latin):
dẽte uideatur ⁊ tota cors uita disce¬
dere.Si uõ corporu abscẽtiu p̃ftãs
propͥetates ĩquiris eas tͥ tͣcta simi¬
litudine abhis quas sensus agͦuit
pot̾it imaginatõ p̃scntare q̃ tanto
erit fidelior ꝙͣto exp̃sior fu̾it siłitu¬
do.Uñ ⁊titirus ap̃ marone nõ as¬
secute siłitudins uicio lapsa sibiq̃¬

Expanded text:
ta corporis vita discedere. Si vero corporum absentium praefatas proprietates inquiris, eis tibi, tracta similitudine ab his quas sensus agnovit, poterit imaginatio praesentare, quae tanto erit fidelior, quanto expressior fuerit similitudo. Unde et Tityrus apud Maronem , non assecutae similitudinis vitio lapsam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
suq p̃cipitẽt ĩ laqu ⁊ fouea falsita¬
tis. Mathesi gͦ ꝓbabile q̃ penulti¬
ma breui enũciatur qͣ ⁊ natura in¬
ducit rõ ꝓbat ⁊ utilitatis exꝑiẽcia
approbat qiͣ qd̃da doctrine suc ia¬
cuint fundamẽtu ut ex iñ oppĩo¬
num suaru lubrico qĩ quada y¬
magine rois inmathesi reprobam
q̃ ꝓfertur extensa penultima ꝑuici¬
osissime prolabãtur. Primo nãq
tus efficatia metiũtur. Et qr sc̃su¬
um hebetudo reru corporeaꝵ natã
non trãsgreditur: Paulatiz alioru
bnficio ad ib̾tiliora cosurgut. Uisus¬
iciz ĩsolo corpore eoq p̾sente colo¬
res tãtu ⁊ ꝙͣtitates examinat ⁊ fi¬
guras. Sõpnus solus cõtingit au¬
ditu gustus desaporib ĩdicat. Ol¬
faciẽdi uis in odonb tota u̾satur.
Quid durũ qd mole sit ꝗd lene

Expanded text:
suos praecipitent in laqueum, et foveam falsitatis. Mathesim ergo probabilem, quae penultima brevi enuntiatur, quam et natura inducit, ratio probat, et utilitatis experientia approbat, quasi quoddam doctrinae suae jaciunt fundamentum, ut exinde opinionum suarum lubrico quasi quadam imagine rationis, in mathesin reprobam, quae profertur extensa penultima, perniciosissime prolabantur. Primo namquetus efficaciam metiuntur. Et quia sensuum hebetudo rerum corporearum naturam non transgreditur, paulatim aliorum beneficio ad subtiliora consurgunt. Visusin solo corpore, eoque praesente, colores tantum et quantitates examinat, et figuras. Sonus solus contingit auditum. Gustus de saporibus judicat. Olfaciendi vis in odoribus tota versatur. Quid durum, quid molle sit, quid lene
Abbreviated transcription (Latin):
nõillustrat de arte sõnolẽta fr¬
uea cosioit cũ ars oĩs hat anata
origine ab usu ⁊ ite ꝓcessu. R atõ
ũo inhis tantu defectu patit ut
quo seutat ꝗd iudicet plerũꝙ
eueniat facillime expancis collig̃r.
Sollicitus qͥda nomen ⁊ ciamẽ
moria cecidit ⁊isi narronis aueto¬
resu magnũ tenea aug̃mu are¬

Expanded text:
rat, de arte somnolenta frustra confidit, cum ars omnis habeat a natura originem, ab usu et ratione processum. Ratio vero in his tantum defectum patitur, ut quo se vertat, quid judicet, plerumque eveniat, facillime ex paucis colligitur. Sollicitus quidam, nomen etenim a memoria excidit, etsi narrationis auctorem magnum tenea
Abbreviated transcription (Latin):
aspiritib cẽ hoies fiant eaꝰ solam
reru ẜ maginẽ ficelis aia ñ aspria¬
tur q̃ ĩnocentia reliꝗt ĩ columer.
Qr si matia uiciis afferat lbioi¬
ne forte accentẽs aut auanciamꝰ
aut oñandi ĩgerens appetitu ant
ĩmuttt. Qui ĩ quosda exigetibus
culpis dño ꝑmittẽte tanca malicie
iue licẽtia te baccat᷑ ut ꝙ ĩspupa

Expanded text:
 solam rerum imaginem fidelis anima non aspernatur, quae innocentiam relinquit incolumem. Quod si materiam vitiis afferat, libidinem forte accendens, aut avaritiam, aut dominandi ingerens appetitum, autimmittit. Qui in quosdam exigentibus culpis, Domino permittente, tanta malitiae suae licentia deb
Abbreviated transcription (Latin):
bran cõniua ministior spe diuer¬
ad pena trahi ꝓmeritis nẽ illos
ad głia subliman. Pret̾ea ĩfan¬
tes exponi lamiis ⁊ ñc fiustati di¬
scerptos edaci ĩgluuie ĩuẽtre tra¬
iectos congen nc psidetis miratie
reiector ĩ cunas reponi. Quis uel
cecus ħ ludificatiu demõnu nõ
uideat ẽẽ nequitia Qd ul ex eb
patet ꝙ mulierculis ⁊ uirs simpli¬
ciorb ⁊ ĩ firmiorb ĩfide ista ꝓueni¬
unt. Si nõ quisꝙͣ eoru qui hac il¬
lusione laborat ab aliquo cõstater
oꝑa tenebraru. Huns aut pestis
cura efficacissima ẽ ut fice ꝗͥs am¬
plexus his mẽdaciis subt̾hat n̾itis
auditu ⁊ neqͣꝙͣ respiciat ad hꝰ moĩ
uanitates ⁊ ĩsanias falsas. De fu¬

Expanded text:
erad poenam trahi pro meritis, nunc illos ad gloriam sublimari. Praeterea infantes exponi lamiis, et nunc frustratim discerptos, edaci ingluvie in ventrem trajectos congeri, nunc praesidentis miseratione rejectos in cunas reponi. Quis vel caecus hoc ludificantium daemonum non videat esse nequitiam? Quod vel ex eo patet, quod mulierculis et viris simplicioribus et infirmioribus in fide ista proveniunt. Si vero quisquam eorum qui hac illusione laborabat, ab aliquo constanter, opera tenebrarum. Hujus autem pestis cura efficacissima est, ut fidem quis amplexus, his mendaciis subtrahat mentis auditum, et nequaquam respiciat ad hujusmodi vanitates et insanias falsas.
Abbreviated transcription (Latin):
sc niraret᷑ ille ad scia qudiu que¬
serat sine tectioris benifitio nullo¬
q sui excicio ꝑuenisse. Dem cu
more solito ap̃ dectio̾e̾ ageret ut
tocere accessin. Quis huisꝰ fci ex
mo ad tͥbunal iundicis dei raptus eo
ep libris gẽtiliu uehenẽtius in he¬
reles ibite coactus ẽ ꝓfiti te ult
gẽtiliu libros ñ mõ nõ lecturu s

Expanded text:
retur ille ad scientiam, quam diu quaesierat, sine doctoris beneficio, nulloque sui exercitio pervenisse. Deinde cum more solito apud doctiorem ageret, utdocerem accesserim. Quis hujus facti expomodo ad tribunal judicis Dei raptus, eo quod libris gentilium vehementius inhaereret, ibidem coactus est profiteri se ultra gentilium libros non m
Abbreviated transcription (Latin):
obnubilat ⁊ ifinc scłoru cõpletus
est aut cõplendu pnicent ex̃pos¬
suitSlecine solet cõiectoreriñ
cogitatoes excutere ⁊umbras exina¬
nint ⁊eplicare ĩ uoluc iillustrare
tenehras figaru. Siquis ẽ q pari

Expanded text:
fine saeculorum completum est, aut complendum, prudenter exposuit. Siccine solent conjectores etiam cogitationes excutere, et umbras exinanire, explicare involucra, et illustrare tenebras figurarum? Si quis est qui pari
Abbreviated transcription (Latin):
peccor labe de formis eccłia figuret̾.
dfrequer tñ ⁊ qĩ regulare ius est ur
asiłib adsiłia recurrat ĩ tp̃tato. Der
hanc uisionur qͣs qui es induc̃ di¬
uisione ꝑ opposita nõ fien c̾tu esti
eũ eadẽ ꝓꝑte sit nino aliun oraculũ
⁊ pꝑ reru: figuras possit sõpniis ag
planu ẽ. Uisio affricani apocalip
q̃ dc̃a sunt faciunt fice. Personis
quoq qͥbusdã u̾itas frequetiꝰ illuce¬
scit ut pote cõpositu h̃ntibus aĩu
alias freq̃cior error ĩuoluit. Au¬
gustus cesar cũ adusus antoniu
dimicaturꝰ eẽt egͥtudine gͣui labo¬
rans ĩ quiete mandatũ accepit nt
aduictoriar cõsequẽda seq̃ti die
pͥlio ĩt̾cet Paruit itaq lectica de¬
uectus ĩp̃liu ⁊ uicit. Sccͣtes sibiex
ara ueneris q̃ academie erat ni¬
dit offer cignu collu inserẽte
celo rostro tangẽtt sidera iegionẽ
aspectus oĩu ⁊ tãta uocis sononta

Expanded text:
peccatorum labe deformis, Ecclesia figuretur. Frequens tamen et quasi regulare jus est, ut a similibus ad similia recurrat interpretatio. Verum hanc visionum, quas quies inducit, divisionem per opposita non fieri certum est; cum eadem pro parte sit visio, aliunde oraculum, et propter rerum figuras possit somniis aggplanum est. Visio Africani, Apocalypquae dicta sunt faciunt fidem. Personis quoque quibusdam veritas frequentius illucescit, utpote compositum habentibus animum, alias frequentior error involvit. Augustus Caesar, cum adversus Antonium dimicaturus esset, aegritudine gravi laborans, in quiete mandatum accepit, ut ad victoriam consequenti die praelio interesset. Paruit itaque lectica devectus in praelium, et vicit. Socrates sibi ex ara Veneris, quae academiae erat, vidit offerri cygnum collum inserentem coelo, rostro tangentem sidera, regionem aspectus omnium, et tanta vocis sonorita
Abbreviated transcription (Latin):
expunge uł pucto curare caremeã
qui caligãtibus ocłis ĩmidie palpat
ulis excitanda ⁊ maleficii pociꝰ ꝙͣ
artificii ĩpugnãda illusio. diuine tũ
gr̃e dispositionis suc nõ obstrurmus
uias nõ p̾cludimus semitas quin
spus nͥ nult spiret ⁊ ꝓ arbitrio suo
sbiectis mẽtib ĩ fundat u̾itatẽ. Dex
quisꝗs credulitate sua sigͥficatõ¬
ratur ambignus / ⁊ cuius młte sint
sigͥficatões nõ ne m̾̃ito parũ doctus
uidebitur quisꝗs ex eo citra discus¬
sione sensuu sibi aliqd ꝑtinaciꝰ sua¬
debit: IDrofecto reru omniu ut p̃¬
dictu est młtiplex ẽ ⁊ uana sigͥfica¬
tio. aDultipliciu uõ distincto dili¬
gens hnda ẽ nc forte dũ unã dili¬
gẽtius seq̃ris ĩ alia det̾ius prolabas.
exequẽdu cũ tota huiꝰ moĩ sit in¬
epta traditio ⁊ uagus cõiectorum
lib̾ ꝑcuriosoru manus ĩpudenter
discurrat. Hdabuit sanc dar̃el gra¬
tiam ĩt̾pretãdi uisiones ⁊ sõpnia qͣn

Expanded text:
expungere, vel puncto curare cartineam, quae caligantibus oculis in meridie palpat.ulis excitanda et maleficii potius, quam artificii impugnanda illusio, divinae tamen gratiae dispositionis suae non obstruimus vias, non praecludimus semitas, quin Spiritus ubi vult spiret, et pro arbitrio suo subjectis mentibus infundat veritatem. Verum quisquis credulitatem suam significatioratur ambiguus, et cujus multae sint significationes, nonne merito parum doctus videbitur, quisquis ex eo citra discussionem sensuum sibi aliquid pertinacius suadebit? Profecto rerum omnium, ut praedictum est, multiplex est, et varia significatio. Multiplicium vero distinctio diligens habenda est, ne forte dum unam diligentius sequeris, in aliam deterius prolabarisexsequendum, cum tota hujusmodi sit inepta traditio, et vagus conjectorum liber, per curiosorum manus impudenter discurrat. Habuit sane Daniel gratiam int
Abbreviated transcription (Latin):
seph quoq cõiectandi grã egrpti
pͥncipatu obtinũit ⁊ quẽ fr̃es q̃i de
inuidia sõpnioꝵ uẽditu hism̾acli.¬
tis obnoxiu fecerat sitututi. digi¬
tus dñi nõ minus iocũdo ꝙͣ salubr
misterio reuelata facie futuroꝵ q̃
se regi quiescẽti ĩ gesserant qͣi quo¬
da sõpnioꝵ uehiculo de squalõe cir¬
ceris in regni fastigiu sb̾limauit.
ut ñ mõ lib̾ des uo sed nobiliui ⁊ ꝓ¬
ceru pͥmus uno tantũ regni scł so¬
lio p̾cederetur arege. Qd utiq si de
hũe sapĩe artificio cõtige̾ potuisset
aliq̃m decessoru suoꝵ añ cũ meru¬
isse crediterĩ uł scĩa promerẽdi uir

Expanded text:
 conjectandi gratia Aegypti principatum obtinuit, et quem fratres quasi de invidia somniorum venditum Ismaelitis, obnoxium fecerant servituti, digitus Domini non minus jucundo, quam salubri mysterio, revelata facie futurorum, quae se regi quiescenti ingesserant, quasi quodam somniorum vehiculo, de squalore carceris in regni fastigium sublimavit, ut non modo liber de servo, sed nobilium et procerum primus, uno tantum regni scilicet solio praecederetur a rege. Quod utique si de humanae sapientiae artificio contingere potuisset, aliquem decessorum suorum ante cum meruisse c
Abbreviated transcription (Latin):
entia didicit caldcoꝵ ꝙͦ utiq scũs
uir ñ feciss si gẽtiliu discipłis ĩstriu
credidiss pccis ascribend̾. hũitq eni¬
ditõis ꝑticipes quos legis ⁊ iusticie
dei se gandebat hre cosortes simł
⁊eĩ discebãt ananias açarias misa¬
el quicqd pot̾at doce caldeus simł
amensa ⁊ aregalib epulis abstine¬
bant ꝙ ĩspirabat deus. Acceptis le¬
gumib pariter reficiebant᷑ eudem
cõteti erat milicie sue stipẽdiis regi
una famulabatu. S ecre pͥuileg.¬
um ꝙͣ ho cõtferre nͥ potuit nuguia¬
tim datur ẽ dameli ut iluc̃e ẜtete¬

Expanded text:
s vir non fecisset, si gentilium disciplinis instrui, credidisset peccatis ascribendum. Habuitque eruditionis participes, quos legis et justitiae Dei se gaudebat habere consortes. Simul etenim discebant Ananias, Azarias, Misael, quidquid poterat docere Chaldaeus: simul a mensa et a regalibus epulis abstinebant, quod inspirabat Deus. Acceptis leguminibus pariter reficiebantur, eisdem contenti erant militiae suae stipendiis, regi una famulabantur. Sed ecce privilegium quod homo conferre non potuit, singillatim datum est Danieli, ut in luce
Abbreviated transcription (Latin):
ma oracula ur cũ ioseph ĩ sompnis
ab angło sepus eruditur magnis ĩ¬
tdicitur ne redeant adherode. toce¬
tr petrus ĩ reptiliu liteamine pleni¬
tudinẽ gẽtu: colligẽda ⁊cũ uisita¬
to ab apłis cõstãtino ercis erectu
est ĩ impuĩ arte uexillu. ⁊pace eccłi¬
is restituta maiestas orb̃ ꝑublica uo¬

Expanded text:
ma oracula, ut cum Joseph in somnis ma oracula, ut cum Joseph in somnis ab angelo saepius eruditur; magis interdicitur, ne redeant ad Herodem; docetur Petrus in reptilium linteamine, plenitudinem gentium colligendam. Et cum visitato ab apostolis Constantino, crucis erectum est in imperii arce vexillum, et pace ecclesiis restituta, majestas orb
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsigue supbia tumidu om̃imoda¬
nequicia nõ ferẽdu miracłis nõ
debet ascribi/ cũ auctor çoꝵ homi¬
cida fuit abinicio ⁊ au̾itate de¬
ficiens iuidie spiculo orbi t̾raruz¬
infixit morte. Qui ꝙ exeo patre
sũt ⁊ si eius neq̃ant ĩpłe mẽs am
solent tñ illuis mutari malicia
l ĩorto illo nõ nullas plantas q̃
uirtutis fructu irrigatõc apłica
faciit manu dñi constet eẽ isei
tas. G siquis abuutio urbis condi¬
te tota reuoluat histonaz oq an¬
bitione ⁊ auaricia p̾cetis gentib
ĩ uemiet laborasse ⁊ uanis sedicio¬
nibus ⁊ plagis totuz cõcusisse or¬
bem. Ipsi quoq trrapniois ⁊ se¬
ditiõu suaru ta ciebra dapna sẽ¬
serunt ut uix qsꝙͣ pͥncipu eoru
ad exitu uite natura ducente per¬
uenerit. Ulñ ⁊ illd satiricu illis ap¬
tissime facit. q̃o generu cereris
n cede ⁊ sanguine panci desceoũt
reges ⁊ siccamorte tyrãpni. Inscͥꝑ¬
tis quoq canonicis ĩ ueniu̾tur pli¬

Expanded text:
insigne, superbia tumidum, omnimodanequitia non ferendum, miraculis non debet ascribi: cum auctor eorum homicida fuerit ab initio, et a veritate deficiens, invidiae spiculo orbi terrinfixerit mortem. Qui ergo ex eo patre sunt, etsi ejus nequeant implere mensuram, solent tamen illius imitari malitiam: licet in horto illo nonnullas planetas, quae virtutis fructum irrigatione apostolica faciunt, manu Domini constet esse Sed si quis ab initio urbis conditae totam revolvat historiam, eos ambitione et avarita prae caeteris gentibus inveniet laborasse, et variis seditionibus et plagis totum concussisse orbem. Ipsi quoque tyrannidis et seditionum suarum, tam crebra damna senserunt, ut vix quisquam principum eorum ad exitum vitae, natura ducente, pervenerit. Unde et illud satyricum, illis aptissime facit: Ad generum Cereris, sine caede et sanguine, pauci Descendunt reges, et sicca morte tyranni. In Scripturis quoque canonicis inveniuntur pluri
Abbreviated transcription (Latin):
tũ et ꝑantithesi. rerũ sequẽda sũt
uitatis uestigia sic̃ cũ magno pom¬
pcio rumꝗ ĩ mineret ꝯͣria uisis ua¬
ticinata qͥes leticiãq uibis popłi
tͥpudiantis p̃conia plausũq theat
sui qͣi re tocns ĩperii bñ gesta fo̾tu¬
na pentun ducis oclis ingerebat.
Nes quoq que turpis ⁊ obicena
est ĩ suꝑficie honestissime uentatis
qnq sb̾am tegit. G. cesar ĩminori
etate ĩ sõpnis sibi uisus ẽ matus n¬
cestare cubicula ⁊ turpitudie soporis
attonitus cũ ie ad mathematicos re¬
tuliss uniu̾sa t̾ram ditioni eius iubi¬
cienda respondert. Sic itaq maꝰ¬
gnanimi uu spes ad eccupandũ uiꝰ¬

Expanded text:
tamen et per antithesin rerum, sequenda sunt tamen et per antithesin rerum, sequenda sunt veritatis vestigia, sicut cum magno Pompeio ruina immineret, contraria visis vaticinata quies, laetitiamque urbis, populi tripudiantis praeconia, plausumque theatri sui, quasi re totius imperii bene gesta, fortuna perituri ducis oculis ingerebat. Res quoque quae turpis et obscena est in superficie, honestissimae veritatisntiam tegit. C. Caesar in minori aetate in somnis sibi visus est matris incestare cubicula, et turpitudine soporis attonitus, cum rem ad mathematicos retulisset, universam terram ditioni ejus subjiciendam responderunt. Sic itaque magnanimi viri spes ad occupandu