comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ced̾e liceret. ¶ Quesitũ est sicum
p̃dium incerim nulliꝰ ẽet aliquid ui
aut clam fcm̃ sit. an postea dom̃o ad
aliq̃m deuoluto interclco locus sio. ut
puta hereclitas iacebat. postea adiit
b̾o. ait. cꝙ non scierit ꝙ heredes futuri
eẽnt. hoc enĩ posse ꝙ̃ causari post adi¬
tam hereditatẽ. nͨ illud quidẽ obstare
lab̾oart ꝙ eo temꝑe nemo dñs fu̾it
nam ⁊ sepulcri nemo dñs fuit ⁊ tñ si
quid in eo fiat exꝑiri possum ꝙui aut
clam acceclit his. ꝙ hereditas dnĩ lo¬
cũ obtinet. ⁊ recte dicet᷑ hẽdi quocẜ
cõpetere. ⁊ cet̾is succõrib. suĩ añqmͣ¬
successerit. sũ postes sit aliquid ui
aut clam admissũ. ¶ Si colonus mẽ
opus fec̃it siquidẽ me uolente. uł ra¬
tum hñte. ꝑindẽ ẽ atq si procura¬
tor meus feciss ĩ quo placet sũ ex
uoluntate mea fecerit. ten̾i me. siue
ꝓrurator fecerit. ¶Iuł. ait. si colo¬
nus m̃s arborem de quo cõtrou̾sia
erat sucid̾it. uł quidẽ aliud opus

Expanded text:
mihi caedere lice‹a›t.Quaesitum est, si, cum praedium interim nullius esse‹t›, aliquid ui aut clam factum sit, an postea dominio ad aliquem deuoluto interdicto locus sit: ut puta hereditas iacebat, postea adiit beo ait, quod non scierit, qui heredes futuri essent: hoc enim posse quem causari etiam post aditam hereditatem. ne illud quidem obstare Labeo ait, quod eo tempore nemo dominus fuerit: nam et sepulchri nemo dominus fuit et tamen, si quid in eo fiat, experiri possum quod ui aut clam. accedit his, quod hereditas dominae locum optinet. et recte dicetur heredi quoque competere et ceteris succsuccesserit, siue postea aliquid sit ui aut clam admissum.Si colonus meus opus fecerit, si quidem me uolente uel ratum habente, perinde est atque si procurator meus fecisset, in quo placet, siue ex uoluntate mea fecerit, teneri me, siue ocurator fecit.Iulianus ait: si colonus arborem, de qua controuersia erat, succiderat uel quid aliud opus
Abbreviated transcription (Latin):
dicõ allata fucrit. ip̃e utile int̾dic¬
tum h̾ebit.s eam actõnẽ sicuti fr¬
uctus medio temꝑe ꝑceptos uendi¬
t iudiciũ pr̃are cogendũ ait. aristo
autẽ scribit nõ possõri eẽ semꝑ de¬
nunciandũ. Nam siquis inquid fã¬
dũ mͥ uendid̾it. ⁊ nͥ dũ tradidit ⁊¬
uicinus cũ opus fac̃e uellet ⁊ sci¬
ret me emisse. ⁊ ĩ fundo morari mͥ
denũciauit. eẽ eũ tictũ futurum
qnͣtũ ad suspitõnẽ clam fcĩ oꝑis¬

Expanded text:
dicio allata fuerit, ipse utile interdictum habebit: sed eam actionem sicut fructus medio tempore perceptos uenditi iudicio praestare cogendum ait.Aristo autem scribit non possessori esse denuntiandum: nam si quis, inquit, fundum mihi uendiderit et necdum tradiderit et uicinus, cum opus facere uellet et sciret me emisse et in fundo morari, mihi denuntiauerit, esse eum tutum futurum, quod ad suspicionem clam facti o
Abbreviated transcription (Latin):
s qui inputeũ uicini
atiquid effud̾it. et hoc fcõ aquam
corrupit. ait labeo int̾clicto ꝙ ui
lerit. uł ui uł clam. an hoc int̾¬
dict̃o teneatur. ⁊ extat cassii snĩa
eũ cuiꝰ statua ĩ loco . p. ĩ municipio
posita sit ꝙui aut clam ag̾e̾ pos¬
se. qr int̾ fuerit euis eam no tol¬
li. Municipes aũ ⁊̃ furti act̃os
qr res eoꝵ sit q̃i publicata. si tñ
decid̾it. ip̃i eam detrahunt. ⁊ ħ
sententia uera est. ¶ Si quit
de monum̃to statuã sustulerit
an ei ad quem uis sepulcri ꝑtinet. ag̾e
ꝑmittatur ⁊ placet. et inhus inter¬
dicto locũ ẽẽ. Et sane dicẽtlũ est siqͣ
septilchri ornandi cã apposita sinit
sepulchri ẽẽ uideri. Idẽ est ⁊ si hos¬
tium euellat uł effringat. ¶ Sicͥs
ĩ uineas meas uenerit. ⁊ inderadice᷑
extulerit hoc int̾clicto tenebitu

Expanded text:
s qui in puteum uicini aliquid effuderit, ut hoc facto aquam corrumperet, ait Labeo interdicto quod ui lerit uel ui uel clam, an hoc interdicto teneatur. et exstat Cassii sententia eum, cuius statua in loco publico in municipio posita sit, quod ui aut clam agere posse, quia interfuerit eius eam non tolli: municipes autem etiam furti acturos, quia res eorum sit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam detrahunt: et haec sententia uera est.Si quis de monumento statuam sustulerit, an ei, ad quem ius sepulchri pertineret, agere permittitur? et placet et in his interdicto locum esse. et sane dicendum est, si qua sepulchri ornandi causa adposita sint, sepulchri esse uideri, idem est, et si ostium auell‹a›t uel effringat.Si quis in uineas meas uenerit et inde ridicas abstulerit, hoc interdicto tenebitu
Abbreviated transcription (Latin):
tur id ꝙcumꝙ uli aut clam fcm̃ est:
s inf̾clum euenit ut ꝙ et ui ⁊clam si¬
oꝑe. ut̾ puta cum ꝓhiberem funda¬
menta posiuisti. postea cũ uenisset
ciͣ fundamenta clam fecisti. De inde¬
⁊ cetera ꝓhibente me edificasti. hoc
ure utimur. ut et si in uł clam
fcm̃ sit int̾lictũ hoc sufficiat ¶ Si
tutoris uissu aut curatoris fcm̃ sit
cũt placeat ꝙ cassius probat ex dolo
tutoris uł curatoris papillũ uł furi¬
osum ñ tenĩ euemiet ut ĩ ip̃m tuto¬
rem. curatorc̃ ꝙ aut utilis actio es̃

Expanded text:
 ui aut clam factum est. sed interdum euenit, ut quid et ui et clam fiopere. ut puta cum prohiberem, fundamenta posuisti: postea cum conuenissem,  contra fundamenta clam iecisti, deinde cetera prohibente me aedificasti. hoc iure utimur, ut et si ui et clam factum sit, interdictum hoc sufficiat.Si tutoris iussu aut curatoris factum sit, cum placeat, quod Cassius probat, ex dolo tutoris uel curatoris pupillum uel furiosum non teneri, eueniet, ut in ipsum tutorem curatoremque aut
Abbreviated transcription (Latin):
gio. s ita p̃diũ uenierit ut si dis¬
plicuiss memptũ e̾e̾t. faciltꝰ admit¬
timis int̾clcm̃ emptorem hr̃e si mͦ
ẽ in possõne. et si rescissio emptõnis
ĩ alt̾iuis arbitriũ conferatur. idẽ er̃
ꝓbandũ idemc ẽ. ⁊ si ita ueniss ut
si aliquid eueniss ĩemptũ eẽt p̃diũ
⁊ si forte cõmissoria uenierit idẽ erit¬
dicendũ. ¶ Idem iuł. scribit. Int̃¬
dactũ hoc non solũ dño p̃dii. s ⁊̃ is¬

Expanded text:
it, ut, si displicuisset, inemptum esse‹t›, facilius admittimus interdictum emptorem habere, si modo est in possessione: et si rescissio emptionis in alterius arbitrium conferatur, idem erit probandum: idemque et si ita uenisset, ut, si aliquid euenisset, inemptum esset praedium: et si forte commissoria uenierit, idem dicendum est.Idem Iulianus scribit interdictum hoc non solum domino praedii, sed
Abbreviated transcription (Latin):
additũ nͥ steterit penan dari
qui aliũ sisti ꝓmitrit. hõc pro¬
mittit id se acturũ ut stet¬
¶ Si ꝓcurator sisti alicp̃ sine pena
stipulatus sit pot̾ defendi ñ suã. s
eius cuiꝰ negotiũ gessit utilitatẽ me

Expanded text:
additum "nisi steterit, poenam dari", qui alium sisti promittit, hoc promittit id se acturum, ut stet. Si procurator sisti aliquem sine poena stipulatus sit, potest defendi non suam, sed eius, cuius negotium gessit, utilitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.l. Demo tem suam utiliter
sc̃pulat᷑ s p̃ciũ rei sue ñ ĩutiliter.
Sane rẽ meã mͥ restitui recce scipu¬
iari iudeor. Si poso morã pro¬
missoris homo detesserit tenetur
ħ moram uidetur fecisse qͥlitigate
maluit ͣͣ restitũe.

Expanded text:
 Nemo rem suam utiliter stipulatur, sed pretium rei suae non inutiliter: sane rem meam mihi restitui recte stipulari uideor. Si post moram promissoris homo decesserit, teneturiueret. Et hic moram uidetur fecisse, qui litigare maluit quam restitue
Abbreviated transcription (Latin):
quidem is solus declucto ere ali¬
eno ⁊ int̾ eos quih ex siłi cã pec᷑
debetur. occupantis potõr erit:
dempnatur. s ex aliis quoq ccͣ¬
ctib ab uxore iudicõ conuent᷑
est ex diui pii constitutõne ꝙ ẽ
in ꝑsona mulieris equa lance
seruari equitatis sug̾ĩt ratio.
agit᷑ ĩta ⁊ cũ socõ ut ñ ultra fa¬
cultates dampnetur an si cũ so¬
cero ex ꝓmissione dotis agat᷑
in id ꝙ face̾ potꝰ dampnandus
s alio iure utimur. ut ⁊ ueraciꝰ

Expanded text:
quidem is solus deducto aere alieno: et inter eos, quibus ex simili causa pecunia debetur, occupantis potior erit cdemnatur, sed ex aliis quoque contractibus ab uxore iudicio conventus est ex diui Pii constitutione. quod et in persona mulieris aequa lance seruari aequitatis suggerit ratio.agitur, ita et cum socero, ut non ultra facultates damnetur. an si cum socero ex promissione dotis agatur, in id quod facere potest, damnandus sed alio iure utimur, ut et Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł.nt̾ eos quib ex eadẽ
ca debetur occupantis melior e¬
condicõ nec deducit᷑ ⁊ ꝙx eiꝰdẽ cõ¬
dicõnis hominib debetur sicuti
fit ĩ accione de peculio Nam et hic
occupantis melior cã est ¶s ⁊ si cũ
prẽ prõno ue agat᷑ non ẽ declutẽ¬

Expanded text:
um Inter eos, quibus ex eadem causa debetur, occupantis melior condicio est nec deducitur, quod eiusdem condicionis hominibus debetur, sicuti fit in de peculio actione: nam et hic occupantis melior est causa. sed et si cum patre patronove agetur, non e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł Si pupillus ex ccͣtu suo
ñ defendatur. Id̾oꝙ bona eiꝰ c̾dito¬
res possid̾e ceꝑint. diminutõ ex
hiis bonis fieri d. uescendi pu¬
pill cã. ¶ Defend̾e debitoremt¬
mͥ sicut añ qmͣ bona eiꝰ posside̾¬
turꝰ. licet ita post bõꝵ quo pos¬

Expanded text:
Si pupillus ex contractu suo non defendatur ideoque bona eius creditores possidere coeperint, deminutio ex his bonis fieri debet uescendi pupilli causa.Defendere debitorem sicut ante, quam bona eius possiderentur, licet, ita post bonorum quoque pos
Abbreviated transcription (Latin):
pectum. heredem uero sole faculta¬
tes. Plane in recenti adite heredi¬
at nñ dͤatis audiendi er̃it qui suspectũ
postutat. cetm si ꝓbentur passi e¬
um in hereclitate morari. nec enqͥc¬
qmͣ possint obicẽ cͥminis. qĩ dolo¬
se u̾satoeo ñ debebit pꝰ multum
si cũ suspectꝰ sat̃ dare iussus dec̾to
p̃toris ñ obtẽꝑauit. tuc̃ bona hr̃¬
ditatis possid̾e uenũdariq ex ed¬
cõ suo ꝑmsit̾e iubebit. Plane si
doceatur nicħ ex bonis alienasse.
nec sit ꝙ ei iuste p̃t̾ paciꝑtatem
obiciatur contentus ẽẽ p̃tor deb
ut iubeat eũ nicħ minuere. Ꝙ
si nec ĩopia laborantẽ eũ credito¬
res ostende̾ potu̾int ĩ iuriar̾ accõ¬
ne hii tenebunt᷑.¬

Expanded text:
tates.Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicquam possint obicere criminis quasi dolose uersato eo, non debebit post multum si suspraetoris non obtemperauerit, tunc bona hereditatis possider‹i› uenumque dari ex edicto suo permittere iubebit.Plane si doceatur nihil ex bonis alienasse nec sit quod ei iuste praeter paupertatem obiciatur, contentus esse praetor debet, ut iubeat eum nihil minuere.Quod si nec inopia laborantem eum creditores ostendere potuerint, iniuriarum actione ei tenebunt
Abbreviated transcription (Latin):
in hus honorib in quib rei. p᷑
quid eis ñ cõmittitur. cet̾um cũ
dampno. p᷑. honoreꝰ ei cõmicti.
non est dicend¬
cie minoris.
cipio creatus. munere ĩlincto
fuingi detractet ꝑ psidẽ mimꝰ
ad ergoscẽ cogendus est reme¬
diis quib tutores quoq solent
ꝑuuis imponi ñ potꝰ muñ susti¬
uenti honor deferri pot̃.
dem ł. ¶t gradatĩ honoreᷤᷤ
deferantur euicto ⁊ ut a mino¬
rib. ⁊ ad maiores ꝑuenian¬
turꝰ epła diui pii ad ticianũ
expͥmit᷑. ⁊ si lege municipali
caueatur. ut p̃ferant᷑ in
honorib cecte cõditionis. an tũ sci

Expanded text:
in his honoribus, in quibus rei publicae quid eis non committitur. ceterum cum damno publico honorem ei committi non est dicendcie minoris. cipio creatus munere iniuncto fungi detrectet, per praesides munus adgnoscere cogendus est remediis, quibus tutores quoque solent nus imponi non potest: munus sustinenti honor deferri potest. m. Ut gradatim honores deferantur, edicto, et ut a minoribus ad maiores perueniatur, epistula diui Pii ad Titianum exprimitur. Etsi lege municipali caueatur, ut praefer‹a›ntur in honoribus certae condicionis homi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisq deturio creatus. ut .iͣ.
⁊ magrãtum adipiscatur deb
tociens seruari quociens ydo¬
neos ⁊ sufficientes om̃s ꝯtin¬
g̃. cet̾m. si iͣ. qͥdam tenues.⁊
de suo uictũ sustinere possũt
⁊ minꝰ utile. ⁊ noquaꝙͣ hones¬
tum est talib mũdari magr̃m.⁊ pser¬
tim cum sint qui conuenient᷑. ⁊ sue le
fortime. ⁊ splendori pu. possint c̾¬
ars. sciant igitur locupletiores nõ
debẽ se hoc p̃textu legis uti. ñ
temꝑe quo quisq in curiam allega
tem. ¶Pebitores reꝑ publicaꝵ
ad honores inuitari non posse.e.¬
tũ est msi prius in id ꝙ debetur¬
rei publice sat̃ fecerint s eos demĩ
debitores reꝵ publicaꝵ accipere
debemus qui ex admũtratõe rei
fratione sinit debitores si mutuã
Mea cã. ut honorib arteantur.
plane uice solutõis sufficit. ut qͥs
aut pignorib aut fidenissorib
itoneis caueat. et ita diui frẽs
aiidio herenniano rescripserunt
Sł si expollictratõe debeant. q̃ tũ

Expanded text:
rout quisque decurio creatus est, ut ita et magistratum apiscatur, totiens seruari debet, quotiens idoneos et sufficientes omnes contingit. ceterum si ita quidam tenues etde suo uictum sustinere possint: et minus utile et nequaquam honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui conuenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari. sciant igitur locupletiores non debere se ho‹c› praetextu legis uti et de tempore, quo quisque in curiam allectutem'. Debitores rerum publicarum ad honores inuitari non posse certum estrei publicae satisfecerint. sed eos demum debitores rerum publicarum accipere debemus, qui ex administratione rei tratione sint debitores, sed mutuam ea causa, ut honoribus arceantur. plane uice solutionis sufficit, ut quis aut pignoribus aut fideiussoribus idoneis caueat: et ita diui fratres Aufidio Herenniano rescripserunt. sed et si ex pollicitatione debeant, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Mairianꝰ .ł. Neus delatus ⁊ ante
sententiam honores pet̾ẽ pͥncipa¬
lib ꝯstitutõnib prohibetur.nec
interest pleberꝰ an decurio fu̾it
si pꝰ ãnũ qmͣ reus delatũ est petere
non ꝓhibetur. nͥ ꝑ ip̃m stetit aͦ
minus cã intra annũ expediet᷑

Expanded text:
rum Reus delatus etiam ante sententiam honores petere principalibus constitutionibus prohibetur: nec interest, plebeius an decurio fuerit. sed post annum, quam reus delatus est, petere non prohibetur, nisi per ipsum stetit, quo minus causa intra annu
Abbreviated transcription (Latin):
militis hus u̾bis asscripte ub̃tateᷤ
stephm̃ seruũ meũ libertũ ẽe no¬
lo uł iubeo adita h̾editãte lib̾tas
competit. ⁊ io ea que postea a diet¬
ta sunt sic trã ut cũ hr̃de meo sit
quousq iuuenis sit. ꝙ si noluerit
aut cõtempserit iure seruitutis
teneatur ad reuocandã lib̃tatem

Expanded text:
militis his uerbis adscripta libertate: "Stephanum seruum meum liberum esse uolo" uel "iubeo" adita hereditate libertas competit: et ideo ea, quae postea adiecta sunt: "sic tamen, ut cum herede meo sit qu‹o› usque iuuenis sit: quod si noluerit aut contempserit, iure seruitutis teneatur" ad reuocandam libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ depositam noĩe ꝯdempnati
uł in archam rerlusam solz caꝑe
ut iudicato satisfiat. hoc ampliꝰ
⁊ si pupillaris petunia in arcħa
reposita sit ad p̃dioꝵ comꝑatõnẽ
⁊ cqͥntra ꝑmissum p̃toris abeo qui
exequitur iudicatũ sol capi. ⁊
ĩ cãm iudicati ꝯu̾ti.

Expanded text:
quoque depositam nomine condemnati quoque depositam nomine condemnati uel in arcam reclusam solent capere, ut iudicato satisfiat. hoc amplius et si pupillaris pecunia in arcam reposita sit ad praediorum comparationem, et citra permissum praetoris ab eo, qui exsequitur iudicatum, solet capi et in causam iudicati conuerti.
Abbreviated transcription (Latin):
si nicħ aliud sit ꝙ capi possit p᷑se
enĩ nom̃ ¶ pignoris capi. imꝑa¬
tor nr̃ rescripsit. s utrũ confessi .nͭ.
tm̃ capi possit. an ⁊̃ si neget quis
debere iudeamus ⁊ magis est ut
id dũ taxat capiãtur ꝙ conficetur
cet̾m̃ si neget eqͥssimũ erit disceli
a noĩe nͥ forte quis exemplũ secutus
corꝑaliũ pignoꝵ ultra ꝓcesserit
dix̃itr ipõs deb̾e iudices de nomine
ꝯgnosc̾e̾ ut ꝯgnoscant de ꝓpͥetate
s ccͣ rescriptũ est. ¶Itẽ quid dice¬
mus utrũ ip̃i iudices oueniẽt.nͥ
exigentq id ꝙ debetur. ⁊ ĩ causã
iudicati ꝯu̾tent. an u̾o uendent:
nomen ut pignora corꝑalia solẽt
⁊ necc̃e ẽ. ut ꝙ eis faciliꝰ uideat᷑.
ad rem exet̃ndam hoc faciant ¶S
et si pecunia penes argentarios
sit. eq̃ capi sol. hoc ampliꝰ. ⁊ si pe¬
nes allũ quem destinatũ ẽ tñ fu¬
solet iure pigõris ꝑ. capi. ⁊ ꝯu̾ti
ĩ cãm iudicati. ¶Pret̾ea pecu᷑

Expanded text:
si nihil aliud sit quod capi possit: posse si nihil aliud sit quod capi possit: posse enim nomen iure pignoris capi imperator noster rescripsit.Sed utrum confessum nomen tantum capi possit an etiam si neget quis se debere, uideamus. et magis est, ut id dumtaxat capiatur, quod confitetur: ceterum si negetur, aequissimum erit discedi a nomine, nisi forte quis exemplum secutus corporalium pignerum ultra processerit dixeritque ipsos debere iudices de nomine cognoscere, ut cognoscunt de proprietate: sed contra rescriptum est.Item quid dicemus? utrum ipsi iudices conuenient nomen exigentque id quod debetur et in causa‹m› iudicati conuertent, an uero uendent nomen, ut pignora corporalia solent? et necesse est, ut quod eis facilius uideatur ad rem exsequendam, hoc faciant.Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc amplius et si penes alium quem, destinata tamen solet pignoris iure capi et conuerti in causam iudicati.Praeterea pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽqꝵ ⁊ si ip̃i cui quis iudicatꝰ ẽ res
.fuerit addcã. ¶ S si emptor cui pi¬
gnora sunt addcã ⁊ exequente iudi¬
ce p̃ciũ ñ soluat utrũ adu̾sus empto¬
rem porrige̾ manus debeant. idẽ iu¬
dices qui sñam execruntur uidend̾
ẽ. ⁊ nõ puto eos uitͣ proced̾e. cet̾m
nꝰlonge res hẽbit quid enĩ dicemꝰ
ꝯdempnabunt emptorẽ. ⁊ sic exe¬
tfntur adu̾sus eũ sm̃am. an statĩ
ꝓiudicato hẽbunt.⁊ quid si neg
se emisse. aut se ex soluisse otendat.
melius igiturꝰ est si sĩ se int̾pon¬
ant. maxime cũ nec hãnt actõnẽ
fieri desid̾atur. nec iniuria afficie¬
tur. oꝑ enĩ res captas pignori. ⁊
distrastas p̃senti petꝰ digrahi. ñ
sit ut ꝓost tempus petͣ. soluat᷑
certesi se int̾ponant᷑ hactenꝰ debebt̃
int̾uenire ut ipãm rem addt̃am ca¬
piant et distrahant cnĩ non dũ uĩ¬
culo pignoris liberatam. ¶ Sic
quoꝙ iudices exeq̃ntur noia iudi¬
catũ. ut a iure pignoris capiant

Expanded text:
idemque et si ipsi, cui quis iudicatus est, res fuerit addicta.Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non soluat, utrum aduersus emptorem porrigere manus debeant idem iudices, qui sententiam exsequuntur, uidendum est. et non puto eos ultra procedere: ceterum longe res abibit. quid enim dicemus? condemnabunt emptorem et sic exsequentur aduersus eum sententiam, an statim pro iudicato habebunt? et quid si neget se emisse aut exsoluisse contendat? melius igitur erit, si non se interponant, maxime cum nec habeat actionem fieri desideratur. nec iniuria adficietur: oportet enim res captas pignori et distractas praesenti pecunia distrahi, non sic, ut post tempus pecunia soluatur. certe si se interponant, hactenus debebunt interuenire, ut ipsam rem addictam capiant et distrahant, quasi nondum uinculo pignoris liberatam.Sic quoque iudices exsequentur iudicatum, ut nomina iure pignoris capiant,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinario iire ceꝑit ab eo reł peti.
sic eueniet ut omnib integͥs tr̃¬
usucapioni res iudicata ꝓficiat S¬
et illud d dici uͥ cõtͦusia ẽ de pigno¬
re id dimitti deb̾e. ⁊ capi aliud siꝙꝑ
est sine controu̾sia ꝙ si res sit pigꝰ¬
norata q̃ pignori capta est. uidend̾
ẽ an sic distrahi possit. ut dimisso ẽ¬
ditore suꝑfluũ in cã iudicati cõu̾¬
tatur. et qmͣuis ñ cogaturꝰ ccłitorẽ
qmͣ pignori accepit distrahe̾. tñ ĩ
iudicati exetõne seruatur ut si em¬
ptorẽ inuen̾it res q̃ capta ẽ. qͥ dim¬
uere sit ꝑatus admittenda sit hꝰ
quoc rei distractio nec iudetur ħ¬
defior condicõ creditoris fien suum
ꝯsecuturi pͥus ius pignoris dimissu¬
ri qmͣ si ei fuit satisfcm̃. ¶ Si pꝰ
addc̃m pignꝰ aliqͣ ꝯtrou̾sia em̃ptori
moueatur. an sit ꝯgnitõ eiusdẽ uidi¬
cis qui sñiam executus fu̾it uidend̃
est ⁊̃ cũ semelemptõ ꝑfcã sit. eiꝰt¬

Expanded text:
ordinario coeperit ab eo res peti. sic euenit, ut omnibus integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pignore, id dimitti debere et capi aliud, si quod est sine controuersia.Quod si res sit pignerata, quae pignori capta est, uidendum est, an sic distrahi possit, ut dimisso creditore superfluum in causam iudicati conuertatur. et quamquam non cogatur creditor rem, quam pignori accepit, distrahere: tamen in iudicati exsecution‹e› seruatur, ut, si emptorem inuenerit res quae capta est, qui dimuere sit paratus, admittenda sit huius quoque rei distractio. nec uidetur deterior condicio creditoris fieri suum consecuturi nec prius ius pignoris dimissuri, quam si ei fuerit satisfactum.Si post addictum pignus aliqua controuersia emptori moueatur, an sit cognitio eiusdem iudicis, qui sententiam exsecutus fuerit, uidendum est. et cum semel emptio perfecta sit ei
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur. et faciat n ex ea re dã¬
ꝓmisit si minꝰ qui añte facit
ꝓnatur sic̃ euenit in omĩb fa
ue p̃tor ccͣrio imꝑio tollere. ⁊
iuo pio resc. iptũ est ut¬
axgrãtus ppłi romani iudiciũ a se dato
fiit ad finẽ ꝑsequi. ⁊ hoc imꝑator
nr̃ cũ prẽ suo rescripsit. ¶In uen¬
dicõne itat pignoꝵ captoꝵ facienda
pͥo quidłm res mobilos animales pig¬
nori capi iubent mox distrahi. qͣp̃
iuberet. ⁊ distrahi ꝙ si milla mouẽtia
sint a pignorib soli mituĩ faciũt Sic
deniꝙ int̾im int̾loqui solent si nlra¬
mouentia non sint. ut soli quocꝑ cap¬
iantur. Nam apignorib soli initĩ
faciendũ non ẽ. ꝙ si nec ea q̃ soli st̃
sufficiant uł nulla sint soli pignora
tunc ꝑuenieturꝰ ⁊̃ ad iura exequnt᷑
itacꝑ rem iudicatam p̃sides isto mͦ¬
si pignora q̃ capta sunt emptorem
ñ ĩueniant. rescriptũ ẽ ab imꝑatore ñ¬
nr̃o. ⁊ diuo prẽ eius ut addicĩnt᷑ ipĩ
cui quis condempnatus ẽ. adclicant᷑¬

Expanded text:
atur, et faciat ne quod ex ea re damomisit: si minus, quia non facit mnatur, sicut euenit in omnibus faue praetor, contrario imperio tollere et iuo Pio rescriptum est magistratibus populi Romani, ut iudicum a se datorfuerint, ad finem persequi imperator noster cum patre rescripsit.In uenditione itaque pignorum captorum facienda primo quidem res mobiles ‹et› animales pignori capi iubent, mox distrahi: quarum iubent et distrahi. quod si nulla mouentia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si mouentia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus soli initium faciendum non est. quod si nec quae soli sunt sufficiant uel nulla sint soli pignora, tunc peruenietur etiam ad iura. exsequuntur itaque rem iudicatam praesides isto modo.Si pignora, quae capta sunt, emptorem non inueniant, rescriptum est ab imperatore nostro et diuo patre eius, ut addicantur ipsi, cui quis condemnatus est, addicant
Abbreviated transcription (Latin):
mił fing̾et. mutuã pecuniã at¬
ceꝑit. ⁊ ex hereditatus a pr̃e uel
liquid stipulatus sim nempe añ¬
cam post kł. accepto iudicio tan¬
ti tñ extimanda lis ẽ. qnͣti int̾¬
fuit inea kalendis id fieri ex
eo enĩ tp̃r qͥcquid extimatur qͦ
nouissime solui pot̾it.
ti iudicõ qmͣtꝙͣ dolo adu̾sarii res
absint cõdempnato sucturri sol
ut ei accõnib suis dñs cedat:¬

Expanded text:
milias fingeret, mutuam pecuniam accepit et exheres a patre uel liquid stipulatus sum, nempe as accepto iudicio tanti tamen aestimanda lis est, quanti interfuit mea kalendis id fieri: ex eo enim tempore quidque aestimatur, quod nouissime solui poterit.ti iudicio, quamquam dolo aduersarii res absit, condemnato succurri solet, ut ei actionibus suis dominus cedat
Abbreviated transcription (Latin):
dedicõnis nullũ ẽ. s pecuniarum
condempnationẽ sequitur. ⁊ Io
iudicati .x. agͥ. hiis enĩ solis cõ¬
dempnatur̾ noxe dedicatõ in
solutione ÷ q̃ ex lege tribuiturꝰ.
¶Qui iudicati bona auctorita¬
te sua distraxit furti accõne. ⁊̃ ui¬

Expanded text:
uniariam condemnationem sequitur. et ideo iudicati decem agitur, his enim solis condemnatur: noxae deditio in solutione est, quae e lege tribuitur. Qui iudicati bona auctoritate sua distraxit, furti actione et u
Abbreviated transcription (Latin):
aut minus aut uit̃tlum nichil
eẽt. n enĩ natii timoris ulla ex¬
rimationẽ. Uerum᷑ soluta sorte¬
aut nullũ iam p̃ciũ estimatõis
est. aut qnͣtũ ex sorte fui̾t solu¬

Expanded text:
aut minus aut interdum etiam nihil: neque enim uani timoris ulla aestimatio est. uerum sorte soluta nullum iam pretium aestimationis est, aut quantum ex sorte fu
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃ad̾ intductio quot uti possidenᷤ
furdosi noie. reite ex ꝑmitur euĩ
possõnis. noĩe ꝙͣ añ furorẽ ꝑ sẽ uel
usucapionẽ heridi p̾cedit. ¶Si de¬
fũctus emit heres autẽ putat eũ
ex dõnis cã possedisse usu capi eum
capturum Iuł. art.

Expanded text:
interdicto quoque uti possidetis furiosi nomine recte experimur ‹eius› possessionis nomine, quam ante furorem per se uel usucapionem heredi procedit. Si defunctus emit, heres autem putat eum ex donationis causa possedisse, usu eum capturum Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
omꝑ̃.l. Si seruo furiosi. ant
ĩnfantiᷤꝰ res tradita sit. usu ꝑ eũ eas
ꝑsonas caꝑe posse constat.
dem. E Cũ solus heres ẽe exis¬
timarẽ aũt te quoq ꝓparte hr̃dẽ
ẽẽ res hr̃clitarias ꝓ parte tͥ tra¬
didi ꝓprius ẽ. ut usu eas caꝑe non
possig. qr n ꝓ herede usucapi pot̃
qr ab herede possessũ ẽ n uilã aliã
cam hãs hetes possidendi. Ita tm̃ ħ
um est sĩ non ex transactione id at¬
tũ fuĩt. Idem dicimꝰ si tu quoꝙꝑ
existimes te heredem ẽẽ. Nam hic
usucapione cuiꝰ p̃cedentẽ int̾rum

Expanded text:
m.Si seruo furiosi uel infantis res tradita sit, usu per eum eas personas capere posse constat.sem, existimarem autem te quoque pro parte heredem esse, res hereditarias pro parte tibi tradidi. propius est, ut usu eas capere non possis, quia nec pro herede usucapi potest quod ab herede possessum est neque aliam ullam habes causam possidendi. ita tamen hoc uerum est, si non ex transactione id factum fuerit. idem dicimus, si tu quoque existimes te heredem esse: nam hic qusucapionem cuiusque praecedentem interrum
Abbreviated transcription (Latin):
non tũ uniu̾si greges nilla ẽ usu¬
capio. s singłoꝵ animalũ sicut᷑.
possõ ita ⁊ usucapio. nec sicuid
emptũ ĩmixtũ fuerit gregi. aug¬
endi euis grã. icuro possõnis cã mu¬
tabitur ut si reliquus grex dm̃ii
mei sit. hec quoꝙꝑ oufss singnile
suam cãm hẽbunt. ita ut si q̃
furciue ert̃. sit ddẽ ego grege nõ
tiñ usucapiantur
bus nũs error possõri ꝓdest. et
ideo ꝓcuł ait. Si ꝑerrorem ĩnitõ
uenditõnis tutor pupilloranctor
factus sit. uł pꝰ longum tp̃s uen¬
dicõnis ꝑactũ usucapi non posse
qr iuris error est. In usucapiõ¬
nib mobiliũ cõtinium tr̃s msa¬
tur ¶ Seruꝰ licet ĩ lib̾tate mo¬
retur nichil possid. nec ꝑ eum
alius. at t̾n si noĩe alicuiꝰ dũ in
ub̃tate moratur. nactus fuerit
possgͣnẽ ad cuiret ei cuiꝰ noĩe nac¬
tus fu̾it. ¶ S seruus m̃s uel
filius petullaris uł ã meo noc̃e
quid tene̾t ut ego ꝑ oũ ignoras
possideam uł ⁊̃ usucapiam si is

Expanded text:
n uniuersi gregis ulla est usucapio, sed singulorum animalium sicuti possessio, ita et usucapio. nec si quid emptum immixtum fuerit gregi augendi eius gratia, idcirco possessionis causa mutabitur, ut, si reliqu‹u›s grex dominii mei sit, haec quoque ouis, sed singulae suam causam habebunt, ita ut, si quae furtiuae erunt, sint quidem ex grege, non tamen usucapianturbus iuris error possessori prodest: et ideo Proculus ait, si per errorem initio venditionis tutor pupillo auctor factus sit vel post longum tempus venditionis peractum, usucapi non posse, quia iuris error est. In usucapionibus mobilium continuum tempus numeratur. Servus licet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate moratur, nactus fuerit possessionem, adquiret ei, cuius nomine nactus fuerit. Si servus meus vel filius peculiari vel etiam meo nomine quid tenet, ut ego per eum ignorans possideam vel etiam usucapiam: si is
Abbreviated transcription (Latin):
uł colũpnarũ usucapionẽ. x dies
suꝑẽent ĩ elificium eas ꝯietisset
nicħominꝰ eũ usucapturũ si edefiũ
possediss. Quod ergo in hiis q̃ nõ
quid̃ implicantur reb soli. s mobi¬
lia ꝑmaner̃et ut in anulo gema ĩ
quo um est ⁊ aurũ ⁊ gẽmã possid̾i
⁊ isucapi cũ utrũt maneat inte¬
grum. ¶ De t̾cio u̾o gen̾e cor¬
ꝑum iudendũ est. ñ aũ grexuns¬

Expanded text:
columnarum usucapionem decem dies superessent, in aedificium eas coniecisset, nihilo minus eum usucapturum, si aedificium possedisset. quid ergo in his, quae non quidem implicantur rebus sol‹i›, sed mobilia permanent, ut in anulo gemma? in quo uerum est et aurum et gemmam possideri et usucapi, cum utrumque maneat integrum.De tertio genere corporum uidendum est. non autem grex uni
Abbreviated transcription (Latin):
uuiti. sicuti de edib depot̃ta tigꝰ ea m̃¬
te ut reponant᷑ ediũ st̃. s si ust ad
aream deposita sit licet eadẽ mͦ res¬
tituatur alia erit. ¶ Hic tractatus
⁊̃ ad p̃torias scipulationes ꝑtinet
qͥbus de re restituenda cauetur. et
eadem res sit qrͣ. ¶ Si rem ꝙͣ ex cã
luctatiua scipłatus sũ. nactꝰ fuerõ ex ꝰ aba¬
uã iucratiua euanescit stipło. s ⁊ si he¬
res exstit̾o dñõrei ¶exstinguit᷑ sti¬

Expanded text:
it: sicuti de aedibus deposita tigna ea menit: sicuti de aedibus deposita tigna ea mente, ut reponantur, aedium sunt, sed si usque ad aream deposita sit, licet eadem materia restituatur, alia erit. hic tractatus etiam ad praetorias stipulationes pertinet, quibus de re restituenda cauetur et an eadem res sit, quaeritur. Si rem, quam ex causa lucratiua stipulatus sum, nactus fuero ex causa lucratiua, euanescit stipulatio. sed si heres exstitero domino, extinguitur sti
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ nanis eẽt inciꝑet obligari
ꝓ quo ⁊ illud diciposse pediꝰ scrsb̾.
Si stipulatu fu̾o ex fundo centũ
amphas niui expectare debeo donec
nascatur.⁊ si natũ sine culpa pro¬
missoris cõsũptũ sit rursus expet¬
de hoĩe lib̾o ꝓbañda sit illud cũ
seriuis ẽe ceꝑit dare spondes. ¶Itẽ
eũ locũ cũ quo ex sacro religioso ue
temꝑis obligatõnẽ recipere pot̾.
⁊ ca dũtaxat q̃ natura sui possibi¬
lia sunt deducũtur ĩ obligõnem
iiui autẽ ñ spẽm. s genus stip¬
ulari uidemur. ⁊ tacite ĩ ea tempꝰ
continetur. hõ liber çerta spes
continetur ⁊ casũ adu̾sãoꝵ fortu¬
uis si hac mente resoluta ẽ ut in
aliũ usũ tabisle destinarentꝰ lcet
mitsto consilo ꝑficiatur. tñ. ⁊ ꝑempta
pͥor nauis ⁊ hec ⁊ alia dicẽda est. s et
si reficiende nauis causa om̃s tabule
cefixe sint non dũ int̾tidisse nauis ur
⁊ compositis rursus eadẽ ẽe incipit. sĩ¬

Expanded text:
eadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo, donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rursum exspecde homine libero probanda sit: 'illum, cum seruus esse coeperit, dare spondes?' item 'eum locum, cum ex sacro religiosoue temporis obligationem recipere potest et ea dumtaxat, quae natura sui possibilia sunt, deducuntur in obligationem. uini autem non speciem, sed genus stipulari uidemur et tacite in ea tempus continetur: homo liber certa specie continetur. et casum aduersamque fortuuis si hac mente resoluta est, ut in alium usum tabulae destinarentur, licet mutato consilio perficiatur, tamen et perempta prior nauis et haec alia dicenda est: sed si reficiendae nauis causa omnes tabulae refixae sint, nodum intercidisse nauis uidetur et compositis rursus eadem esse incip
Abbreviated transcription (Latin):
gatuã dediss ñ lib̾aret᷑. s si ꝯdicõne
deficiente remansent. peticõ ĩ firma¬
bit᷑. ¶ Si stichũ qͥ decessit si stipłer
siquidẽ cõdici ⁊̃ mortuꝰ potuit ut fu¬
ri utilit̾ me stipłatũ. sabunꝰ ait. si u̾o
ex aliis causis inutilit̾. qr ⁊ si debere¬
tur. morte. ꝓmissor lib̾ctur. Idẽ er¬
go dicet᷑. ⁊ si mora fcã defunctũ sti¬
puler. ¶ Siquis ancillã sist̾e̾ se in

Expanded text:
dedisset, non liberaretur: sed si condicione deficiente remanserit, petitio infirmabitur. Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, utiliter me stipulatum Sabinus ait: si uero ex aliis causis, inutiliter, quia et si deberetur, morte promissor liberetur. idem ergo diceret et si mora facta defunctum stipularer. Si quis ancillam si
Abbreviated transcription (Latin):
icto agłatur. nicħ uttͣ te fac̾e cogẽ¬
dũ. qmͣ ut arbitratu eius qui tecũ
exꝑitur cũ uicino exꝑiaris. Cet̾m
.x. obseruantib futurum erit ut
tencaris. ⁊̃ si iam bona fide cum
arbitratu actoris cũ nicino exꝑiariꝰ.¬
locus sit. si odore solo locus pestilẽ¬
tiosus siat ñ ẽẽ ab re de ea re ft̾dcõ
uti. ¶ Hoc int̾lictũ ⁊ ad ea que
pascsitut̃ in iua pn᷑. itine ue pus¬
inde ait p̃tor qͦ ea uia idq it̃ det̾iꝰ
fiat. hoc estsiũ statĩ det̾ior uia sit:
siue postea ad hoc enĩ ꝑtinent. hec u̾¬
ba sit.fiat. renĩ quedam sunt talia
ut statim fcõ suo noceant. q̃dã talia
ut s̃ p̃sentiarũ quidem si omnino no¬
ceant infutm aũ noc̾e debeant. ¶De¬
teriorem aũ fĩ uiam sic accipiend̾ est¬
sinfus eiꝰ ad cõmoneandũ corrũpatur.
hoc ẽ adeundum uł agendũ ut cũ pla¬
u ex molli asꝑa aut angustioꝵ ex
latiore. aut palustris ex sicca. ¶Trac¬
tatũ est an ꝑmittendũ ẽ specu

Expanded text:
dicto agatur, nihil ultra te facere cogendum, quam ut arbitratu eius ‹q›ui tecum experitur cum uicino experiaris: ceterum aliter obseruantibus futurum, ut tenearis etiam, si iam bona fide cum uo minus arbitratu actoris cum uicino experiait, si odore solo locus pestilentiosus fiat, non esse ab re de re ea interdicto uti. Hoc interdictum etiam ad ea, quae pascuntur in uia publica itinereue puinde ait praetor: 'quo ea uia idque iter deterius sit fiat'. hoc siue statim deterior uia sit, siue postea: ad hoc enim pertinent haec uerba 'sit fiat': etenim quaedam sunt talia, ut statim facto suo noceant, quaedam talia, ut in praesentiarum quidem nihil noceant, in futurum autem nocere debeant. Deteriorem aucorrumpatur, hoc est ad eundum uel agendum, ut, cum plauel ex molli aspera aut angustior ex latiore aut palustris ex sicca. Scio tractatum, an permittendum sit specus
Abbreviated transcription (Latin):
crui in illa.p aliquid fecit. s is qui
fcm̃ ht̃. ꝓinde si aliꝰ fecit. alius fcm̃
tilius. qr is pot̃ restituere qͥ fcm̃ ⁊mis¬
sum ht̃. ¶ Nab̾e eũ dm̃s qui utit᷑
⁊ iure possonis fruit᷑. sũ ip̃e optis

Expanded text:
ublica aliquid fecit, sed is, qui factum habet. proinde si alius fecit, alius factutilius, quia is potest restituere, qui factum immissum habet. Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitu
Abbreviated transcription (Latin):
sine iniuria cunꝰẜ fiat. et ita solet
pͥnceps quotiens aliquid noui oꝑ¬
Is instituendũ petitur ꝑmitt̾e. d¬
Pampnũ aũ pati urͣ qui ꝯmodum
amitrit ꝙ ex publico cõseq̃baturꝰ¬

Expanded text:
sine iniuria cuiusquam fiat. et ita solet princeps, quotiens ali‹qui›d noui operis instituendum petitur, permittere. Damnum autem pati uidetur, qui commodum amittit, quod ex publico conseq
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ dolo malo fcm̃ est quominꝰ
possideret uł hrẽt. et mͥ uidetur̾
reponat ꝙ sublarũ est. Int̾tlum
suo sumptu. Nam si ipẽ cũ eo qui
int̾ dixit quid feterit uł iussu
eius alius. aut ratũ hĩtũ sit :¬
ꝙ fecit. ip̃e suis sumptib d testi¬
tuere. Si u̾o nicħ hoꝵ int̾uen̾it
s ht̃ fcm̃ tũt dicemus pacientiã¬

Expanded text:
cuius dolo malo factum sit, quo minus possideret uel haberet: et mihi uidetur reponat quod sublatum est. et interdum suo sumptu: nam si ipse, quo qui interdixit, fecerit, uel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si uero nihil horum interuenit, sed habet factum, tunc dicemus patientia
Abbreviated transcription (Latin):
rust. hoc restituat. ¶ Si ex fundo
neri sit impedimento eamꝙ ꝓro
delito habeas non teneri te labo
scribit. Si tñ inquid auctor sua
inpensa accorem tollere ꝑatus sit
recte tecũ accurum intdcõ de uia

Expanded text:
uit, restituat. Si ex fundo neri sit impedimento, eamque pro derelicto habeas, non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impensa arborem tollere paratus fuerit, recte tecum
Abbreviated transcription (Latin):
possunt accipi. uł hec que sunt
magris quib imposita ẽ seruitꝰ
ut ad agrũ alt̾ius ducãnt. Uel hee q̃
are in qso exitur de uia consulare
⁊ sic post illam excipitur iua uel
it᷑ uł actus ad uilam ducens. Has
g ͦ q̃ post ꝯsularem excipiuntur iao
uuias ur in alias colonias dutentes
dictũ tm̃ admas rusticas ꝑtin ad ur¬
bicas uo̾ non. harp̃ enĩ cura ꝑtinet
ad magr̃atus. ¶ Si uic puͭ. exemptꝰ¬
sit. ꝯm̾eatus uł uia sit coartata ĩt¬
uenũt magrãtus. ¶ Sicuis cloa¬
cam ĩ uiam publicam ĩmite̾t exc
ea re minꝰ habilis uiam ꝑ cloacam
fiat teneri eũ labeo scribit. In misis¬
se enĩ eum uideri. ꝓm̃ ⁊ si fossam
quis in suo fundo fecerit ut ibiaqͣ
collecta ĩ uiam decurrat. hoc int̾dic¬
to tenebitur. Inmissũ enĩ hr̃e ⁊̃ hc̃
uideri. idem labeo scribit. ¶ Siquis
ĩ suo ita edifican̾it ut aqͣ collecta¬
ĩuia restagnet. ñ tenĩ eũ int̾dc̃o
qr ñ ĩmittit acħͣ. s nͭ recipit. n̾ua

Expanded text:
possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus imposita est seruitus, ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae at, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam ducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in uillas uel in alias colonias ducentes, erdictum tantum ad uias rusticas pertinet, ad urbicas uero non: harum enim cura pertinet ad magistratus. Si uiae publicae exemptus commeatus sit uel uia coartata, interueniunt magistratus. Si quis cloacam in uiam publicam immitteret exque ea re minus habilis uia per cloacam fiat, teneri eum Labeo scribit: immississe enim eum uideri. Proinde et si fossam quis in fundo suo fecerit, ut ibi aqua collecta in uiam decurrat, hoc interdicto tenebitur: immissum enim habere etiam hunc uideri. Idem Labeo scribit, si quis in suo ita aedificauerit, ut aqua in uia collecta restagnet, non teneri eum interdicto, quia non immittat aquam, sed non recipit: Nerua
Abbreviated transcription (Latin):
dem lab̾o scribit. si uiciiꝰ meus ui¬
am oꝑe corruꝑit qmͣuis opus ꝙ
fecit tam mͥ qmͣ ipĩ utile sit. tñ
si is uicinus fundi sui causa id
fecerit me tñ non posse ħ iure

Expanded text:
em Labeo scribit, si uicinus meus uiam opere corruperit, quamuis opus, quod fecit, tam mihi quam ipse utile sit, tamen si is uicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc
Abbreviated transcription (Latin):
libet postulante de hiis int̾clicit᷑.
pͥuatoꝵ collatis fc̃e sunt qͣrum
memoria ñ extat pub. marũ nũo¬
sunt. s int̾ eas. ⁊ ceteras uias mi¬
itares hoc int̾est ꝙ nie militareᷤᷤ
exttũ ad mare aut ĩ urbe aut ĩ
fluina. p aut ĩ aliã uiam in ili¬
tarent hũt̃. harũ aũ uitinalium
uiar̃ dissimilis ꝯdicõ est. Nam
ꝑs earũ ĩmilitares uias exitum
Hñt ꝑs sñ ullo exitui int̾morisitur
uł ł Oretorait nequid ĩ loco puͦ
facias uł in eũ locũ ĩmitas qͣ ex re
quid uii dampni detur p̃t̾ qm qd̾
lege senatus consulro edicto decte¬
to ue pͥncipũ tibi cõcessũ ẽ de eo
int̾dictsi ꝓhibitoriũ est. ⁊ tã pub
picitur. Loca .ti. pub ut ic pͥnato¬
rsĩ usib deseruiunt Iure sclilicet
ciuitatis ñ qs̃i ꝓpria cuiusc. et
tĩ iuris hẽmus ad optinendum
fiet ꝙ ad pͥuati dampnũ redũd
est ¶Pub loci applłatõ cx̃ad̾m

Expanded text:
libet postulante de his interdicitur. priuatorum collatis factae sunt, quarum memoria non exstat, publicarum usunt. Sed inter eas et ceteras uias militares hoc interest, quod uiae militares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam uiam militarem habent, harum autem uicinalium uiarum dissimilis condicio est: nam pars earum in militares uias exitum habent, pars sine ullo exitu intermoriuntur. um Praetor ait: "Ne quid in loco publico facias inve eum locum immittas, qua ex re quid illi damni detur, praeterquam quod lege senatus consulto edicto decretove principum tibi concessum est. de eo, interdictum prohibitorium est et tam publicis picitur. loca enim publica utique priuatorum usibus deseruiunt, iure scilicet ciuitatis, non quasi propria cuiusque, et tantum iuris habemus ad optinendum,fiet, quod ad priuati damnum redundet, est. Publici loci appellatio quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̾e priuatis pot̾ res enĩ fisca¬
ies eñ ꝓprie ⁊ priuate pͥncipis
sunt. ergo sicͥi sin hus aliꝙͥ faciat
nequaqmͣ hoc int̾clictũ locum
hẽbit. S si forte de hiis sit cõ¬
trou̾sia p̃fecti eoꝵ iudices suñt
ad ea igitur loca hoc int̾dictũ
ꝓtinet᷑ que pirͦ. usui destinata
quidã uelud ĩ memano ĩmissũ ẜrẽt qd̃
re luminil gais seii officias ¶ Si
quis ꝙ inpublico loco positũ huit re¬
fice̾ uoluit huis int̾tlicto locũ eẽ aristo
ait ut ad ꝓhibendũ refice̾. ¶ Adu̾sus
eũ qͥ mole̾ in mare ꝓiecit. int̾elictum
ei cõpetit utile cui forte hec res noci¬
tit tuendus ẽ is qui in litore edifica¬
uit uł mole̾ in mari iaceat. ¶ Siqͥs
t mari pistrari aut nauigare ꝓhibe
pisꝰ lauare. aut inteatro spectarear¬
ceatur. S in omĩb hiis casib ĩuiri¬
arsi actõne utendũ ẽ. ¶ Mento a¬
it p̃tor ex qua re quid illi dampnide᷑.

Expanded text:
hibere priuatus potest: res enim fiscales quasi propriae et priuatae principis sunt. igitur si quis in his aliquid faciat, nequaquam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his sit controuersia, praefecti eorum iudices sunt. Ad ea igitur loca hoc interdictum pertinet, quae publico usui destinata quidam uelum in maeniano immissum haberet, qui re luminibus Gaii Seii officias'. Si quis quod in publico loco positum habuit, reficere uoluit, hoc interdicto locum esse Aristo ait ad prohibendum eum reficere. Aduersus eum, qui molem in mare proiecit, interdictum utile competit ei, cui forte haec res nocitit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in mare iacit. Si quis in mari piscari aut nauigare prohibublico balineo lauare aut in theatro spectare arceatur: sed in omnibus his casibus iniuriarum actione utendum est. Merito ait praetor 'qua ex re qu
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥuata uia. ita ⁊ in pu. accipim̃.
Uie pͥuate solũ alienũ est uis
tm̃ eundi. et agendi nobis cõpetit
uie aũ pu ͤ solu publicũ est. relit¬
tum ac directum certis finib lati¬
tudinis ab eo qui ius publicandi
hũit. ut ea pu ͤ iret᷑. cõmoaretur:
¶Niarũ q̃dam publice sut̃ q̃dam
priuate. q̃dam uicinales. Pulcas
p̾torias. alii ꝯsulares uias appłant᷑
uostri. pͥuate sũt quas agranas qͥ¬
dam dñt. ¶ Uicinales sunt uie
q̃ in uicis sunt uł quo inuicos duct̃.
has quoc publicas ẽẽ quidam di¬
cunt ꝙ ita u̾m est si non ex colla¬
tione p̾uatoꝵi hoc it̾ conscitutũ÷
alit̾ atq si ex collatõne pͥuatoꝵ ref̾i.¬
astiantur. Nam si ex collatione refficiaᷤᷤ

Expanded text:
in priuata uia, ita et in publica accipimus: in priuata uia, ita et in publica accipimus: uiae pri uatae solum alienum est, ius tantum eundi et agendi nobis competit: uiae autem publicae solum publicum est, relictum ad directum certis finibus latitudinis ab eo, qui ius publicandi habuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publica nostri praetorias, alii consulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis sunt uel quae in uicos ducunt: has quoque publicas esse quidam dicunt: quod ita uerum est, si non ex collatione priuatorum hoc iter constitutum est. aliter atque si ex collatione priuatorum reficiatur: nam si ex
Abbreviated transcription (Latin):
cessare hoc int̾tlictũ cũ tu quoce
illicite edificau̾is nͥ forte ĩ iure tbi
contesso edificau̾as. ¶ Sicͥs apͥnci¬
pe simplicit̾ ĩpetrau̾it ut ĩ publi¬
co loco eclificet ñ ẽ credendus sic
edificare ut cũ ĩcõmodo alicuius
nisi forte quis hoc impetͣuerit. ¶ Si
quis nemine ꝓhibente in pu. edifi¬
cau̾i̾t eũ ñ esse cogenduĩ tolłe. ne ru¬
inis urbs deformetur. et qr ꝓhibito¬
riũ est hoc int̾clictũ ñ restitutoriũ
si tñ obscet idedificiũ pu. usui. uti¬
ꝙ is qui pͥorib oꝑib publicis ꝓcurat
debebit id deponere. aut si nõ obst
solariũ ei impon̾e. uectigal enĩ hoc
sic applłabatur̃. Solariũ autẽ ex oo
ꝓsolopendatur si tñ ad huc nuslũ¬
hoc opus fcm̃ fu̾it. officõ uidicis cõ¬
causa ẽ. In loco enĩ sacro ñ solũ facere
uetamur. s et fcm restitũe iubemur
hoc pp̃ religionem. ¶ Ait p̾tor in
quid quo ea uiã id ue it̾̃ det̾ius
cuiꝰ eam solũ publicũ ẽ. Non enĩ sic̃

Expanded text:
interdictum, cum tu quoque illicite aedificaveris, nisi forte tu iure tibi concesso aedificaveras. Si quis a principe simpliciter impetraverit, ut in publico loco aedificet, non est credendus sic aedificare, ut cum incommodo alicuius nisi forte quis hoc impetrauerit. Si quis nemine prohibente in publico aedificauerit, non esse eum cogendum tollere, ne ruinis urbs deformetur, et quia prohibitorium est interdictum, non restitutorium. si tamen obstet id aedificium publico usui, utique is, qui operibus publicis procurat, debebit id deponere, aut si non obstet, solarium ei imponere: uectigal enim hoc sic appellatur solarium ex eo, quod pro solo pendatur. Si tamen adhuc nullum opus factum fuerit, officio iudicis concausa est: in loco enim sacro non solum facere uetamur, sed et factum restituere iubemur: hoc Propter religionem. Ait praetor: 'Iquid, quo ea uia idue iter deterius cuius etiam solum publicum est: non enim sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
petit. cetĩs cõpetit. ¶Si iussu
tutoris auo procuratorts aut
curatoris q̃o hĩta sit. cõseq̃ns
er̃ dicẽ cessare iniunaꝵ actionẽ.¬
¶Si seruus meus oꝑa tua. q̃re¬
la tua flagellis cesus sit a ma¬
grãtu nr̃o. Mela putat dãdã
michi iniuriaꝵ adu̾sus te ĩ qnͣ¬
tũ ob eam rem equũ iudici ur.
⁊ si seruus decesserit dnm eiis¬

Expanded text:
eteris competit.Si iussu tutoris aut procuratoris uel curatoris quaestio habita sit, consequens erit dicere cessare iniuriarum actionem.Seruus meus opera uel querella tua flagellis caesus est a magistratu nostro.Mela putat dandam mihi iniuriarum aduersus te, in quantum ob eam rem aequum iudici uidebitur, et si seruus decesserit, dom
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾t̾ea rei ꝑsecutõ an in duplo sit ⁊
rei ꝑsecutõ ut pena simpli sit mag̃
ini illicite quid exegerunt ñ miati¬
plicatur dupli accio. S om̃s ꝑtes
p̃stabut. et ꝙ ab alio p̾stari ñ potest
⁊ fraudis ꝑticipes multũ int̾eẽ osti¬
tuerunt.

Expanded text:
 persecutio, an in duplo sit et rei persecutio, ut poen‹a› simpli sit, magis qui illicite quid exegerunt, non multiplicatur dupli actio, sed omnes partes praestabunt et quod ab alio praestari non potest,et fraudis participes multum esse constituerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
um si exhibuiss noxali iudicio
uenirentur itirco aũ tam dun odicõ
eoꝵ effc̃a ẽ. qr debe̾t bonos seruos ad
hoc mĩsteriũ elige̾. ¶ Qait in dnos
sic accipiendũ est in socios uectigalis
hib̾e om̃s ut possit dinosc̾e qͥs sit pu¬
to audiendũ. ¶ Si płes serui furtũ
uł dampnũ admiserit ħ d seruari ut
si tm̃ p̃stetur qnͣtũ si unus liberꝰ
feciss abholicio fiat
auł .ł. Sĩ publicanꝰ qui ui ademn
decesserit labeo ait in h̾edẽ euis qͥ locu¬
pletior factus sit clandam accõne ¶De
reb quas in usus ad uehendas sͥ man¬
dant p̾sides diuus adrianus p̃sidib sc̃p¬
sit ut qͦciens quis in usus autꝑoꝵ qui
ꝓuinciis ex̃citib ue p̃sũt aut ꝓcuratoꝵ
suoꝵ usus sui cã mittet ꝙ̃dã adeptur̃

Expanded text:
um, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere. Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis'hibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum. Si plures serui id furtum uel damnum admiserint, hoc debet seruari, ut, si tantum praestetur, quantum, si unus liber fecisset, absolutio fiati ui ademit, decesserit, Labeo ait in heredem eius, quo locupletior factus sit, dandam actionem. De rebus, quas in usus aduehendas sibi mandant praesides, diuus Hadrianus praesidibus scripsit, ut, quotiens quis in usus aut eorum, qui prouinciis exercitibusue praesunt, aut procuratorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum,
Abbreviated transcription (Latin):
in uectigalib ip̃a p̃dia non ꝑsonas
plo actõnem si ignorau̾nt hĩturos.
Idem rescripserunt pupillo remitt̾e
se penã ꝯmissi si intra diem .xx. uec¬
tigal intuliss.

Expanded text:
in uectig‹a›libus ipsa praedia, non personas plo actio nem, si ignorauerint, habituros. Item rescripserunt pupillo remittere se poenam commissi, si intra diem trigensimum uectigal intuliss
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. P leriq probant furti
fundi agi non posse. Uñ q̃ritur
siquis de fundo ui deiectꝰ sit. an
ꝯdici ei possit qui deiecit. lab̾.
negnt. s celsus putat posse cd̃.¬
subrepta. ¶ Eoꝵ q̃ de fundo
tolluntur. ut puta arboꝵ uel
lapidũ. ł harene .ł. fructuum
quos qͥs fraudandi animo decer

Expanded text:
quod plerique probant, fundi furti agi non posse. Unde quaeritur, si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit. Labeo negat: sed Celsus putat posse csubrepta. Eorum, quae de fundo tolluntur, ut puta arborum uel lapidum uel harenae uel fructuum, quos quis f‹ur›andi animo decer