comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sibi ibidẽ expulsis hostibꝰ man¬
sionẽ angustã entũ uallãte agg̃re.
ce domos in ea necssarias uiuante
taculũ cõmune cõstruxissos. iussit
sr̃s ineiꝰ. dẽ habitticuli pauimͣ̃to
foueã ftic̃e. Erit aũt tellus durissi¬
ma & saxosa. ciu nulla omnino
die aqua plena inuẽta ẽ. Quȩ usq
adhãc diẽ sufficiẽtẽ cũctis illo ad¬
ueniẽtibꝰ. gr̃ȩ suȩ cęlestis copiã mi
narte: nichil omnino nõ dico spi¬
carũ sine herbȩ quidẽ ex eo gͣr¬
minari usq adhesititis t̃pra con¬
tigit. Und̃ uisitãtibꝰ. se ex more
sribꝰ. hordeũ uissit ad ferri. si fofte
uł natura soli illiꝰ. uł uoluntas
ex̃ suꝑni largitoris. ut illiꝰ srugis
ibi pociꝰ. segeꝰ oriret᷑. Qd̾ dũ sibi
adlatũ ultra om̃e tẽpꝰ serendli
ultra omnẽ spẽ fructisicãdi eodẽ
inagro serers: mox copiosa seg̃s
exosta desid̾rtitã ꝓprũ laboris
uiro d̃i refeccionẽ p̃bebat. Cũ
serune. tãta aũt erat abitudo

Expanded text:
ipse sibi ibidem expulsis hostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante taculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino die aqua plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus gratiae suae caelestis copiam minnaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. Cum  tanta autem erat altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
iuistutũ ornabat oꝑibꝰ Cõmissa nã
sibi plebẽ & orationilꝰ ꝓit ꝓbat
assidius. & admonicionibꝰ. saluber¬
rimis ad cȩlestia uocabat. qd̾
xim̃ doctoreᷤ uiuare solo&s ea quae
agẽtibꝰ. docebat: ipse prius aģẽlo
p̃mostrabat. Erat quippe ant̃ ora
diune charitatis igñ feruidꝰ. paci¬
entiȩ iusture mod̾stꝰ. orationũ de¬
uotioñ solestissim̃ intẽtꝰ. affabilis
õibꝰ. qͥadse cõsolationis gr̃i ueniebãt
Noc ipsũ quoq orationis loco ducẽs.
si infirmis sr̃ibꝰ. opẽ sue exostati¬
onis tribueroe. sciẽs qi qͥdir̃ dilig̃s
tiui. ẜrat abstinentiȩ castigationem
ĩgnis. erat gr̃a cõpũccionis seꝑ ad ce¬
estia suspẽs. Beniq cũ sacrisiciũ d̃õ
uctim̃ salutaris offerrae. nõ eleuata
maltũ uoce sed ꝓsusis ex imo pector
acrimis dño sua uota cõmẽdabat.

Expanded text:
irtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis loco ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; sciens quia qui dixit, Diliges . et abstinentiae castigatione insignis erat gratia compunctionis semper ad caelestia suspensus. Denique cum sacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pectore lacrymis, Domino sua vota commendabat.
Abbreviated transcription (Latin):
uero do spalis anncicie fed̾re copu¬
latꝰ qͥ in insula stagni illiꝰ ꝑ grãdis de
quo de ruuẽtionis fluiui pͥmordia
er̃pũt uitã ducẽs solitariã annis sin¬
uilis eũ insuur̃ & monita ab eo ꝑpe¬
tue salunis audite solebat. Hic cum
uidiros eũ ad culitatẽ lugubaliã de¬
uenisse. atq angłico ministerio parĩt
ad regnũ cȩleste tr̃as lati. Sedherebrecht
diutma pͥꝰ insirmitat̃ de quoqͥt᷑ illa
ut credibile ẽ dispẽsatioñ dñice pieta¬
cis ur siqͥd minꝰ hebr& m̃riti ab eato
cudberecto suppłros. ħ castigãs longe
egriatudiñ dolor. Quatinꝰ. eqͣtꝰ. gr̃a suo
int̃cessori sic̃ uno eodẽq t̃pre cũ eo de
corpore egredi. Ita gia una atq indis¬
simili sed̃ ꝑ pocuȩ batitudinis m̃ruissos

Expanded text:
viro Dei spiritalis amicitiae foedere copulatus; qui in insula stagni illius pergrandis de quo Deruentionis fluvii primordia erumpunt, vitam ducens solitariam, annis singulis eum visitare et monita ab eo perpetuae salutis audire solebat. Hic cum audiret eum ad civitatem Lugubaliam unt, atque angelico ministerio pariter ad regnum caeleste translati. Sed Hereberct divina prius infirmitate decoquitur; illa, ut credibile est, dispensatione dominicae pietatis, ut si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans longae aegritudinis dolor: quatenus aequatus gratia suo intercessori, sicut uno eodemque tempore cum eo de corpore egredi, ita etiam una atque indissimili sede perpetuae beatitudinis meruisset
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ. qua corpꝰ. scm̃ ambiertãt Quia
cũ ille & muñra gratãt acciꝑos. &
mirticula libẽt᷑ audiroe. nã & ipsa
indum̃ta qͣsi patris adhuc corpori cir¬
eũ data miro dosculabat᷑ affecti. Nona
inqͥd indum̃ta corpori ꝓhis qͣ iulistis
circũdat᷑: & sic reponit̃ in archa quõ
parastis. Scio at cestissim̃: qi nõ du
uacuus remanbit locꝰ ille. Hec pd¬

Expanded text:
bierant. Quae cum ille et munera gratanter acciperet, et miracula libenter audiret, nam et ipsa indumenta quasi Patris adhuc corpori circumdata miro deosculabatur affectu: « Nova, inquit, indumenta corpori pro his quae tulistis circumdate, et sic reponite in theca quam parastis. Scio autem certissime quia non diu vacuus remanebit locus qui
Abbreviated transcription (Latin):
suf aliquotieᷤ equo sedẽs sed sepuis.
pedibꝰ. incedẽs circũ positas ueniebat.
ad uillas &e uia ueritatis p̃dicabat er¬
rantibꝰ. qd̾ ipsũ ꝯciã bosib suo ep̃re face¬
re cõsuerit. E rat quippe mos eo tp̃re
ppłis angłoꝵ. ut ueniẽt inuilła. derico

Expanded text:
ties equo sedens, sed saepius pedibus incedens, circumpositas veniebat ad villas, et viam veritatis praedicabat errantibus, quod ipsum etiam Boisilus suo tempore facere consueverat. Erat quippe moris eo tempore populis Anglorum, ut veniente villam clerico
Abbreviated transcription (Latin):
cia eiꝰ. iuidit. Que cũ uir
henrie exulare sub rege Bntt¬
num cerdice ubi & uene
subito sublatũ eũ q̃sierit ettmi
om̃i diligntia nullũq eiꝰ. fli
uestigũ apparuerit. Uerũ
solertissim̃ illũ quesiert

Expanded text:
ia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illu
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ illarũ om̃iũ hil abbatissã
iam migrisse de scło & se expec¬
tãte cũ luce inm̃sa ducibꝰ. angłis
ad oͣna limina lucis & suꝑnor
cõsoreia ciuium ascẽdisse. Qd̃ eñ
illa audissoe: suscitauit cũctas so¬
roreᷤ. S in ȩccłam couocatis. ora¬
cionibꝰ. ac psalmis ꝓ arama ma¬
tris oꝑͣm dare. monuit. Quo cũ
residuo noctis tp̃rȩ dilig̃nt̃ ag̃rẽt.
uenr̃ pͥmo diluculo fr̃s qͥ eiꝰ obi¬
tum numciarẽt aloco ubi desũc¬
ta ẽ. Atille respõdẽteᷤᷤ. dix̃r̃ se
pꝰ eadẽ cognouisse. A cũ expo
didicissẽt: inuẽtũ ẽ ora eadem
trãsitũ eiꝰ. illis ostẽsum ẽẽ ꝑuisi¬
onẽ que illã referebãt exisse de
mũdo. Puleraq rerũ cõcordia.
ꝓcuratũ ẽ diuinitꝰ. ut cũ illi exi¬
tũ eiꝰ. de hac uitti uid̾rẽt. tunc¬

Expanded text:
omnium Hild abbatissam jam migrasse de saeculo, et se aspectante cum luce immensa ducibus angelis ad aeternae limina lucis et supernorum consortia civium ascendisse. Quod cum illa audisset, suscitavit cunctas sorores, et in ecclesiam convocatas, orationibus ac psalmis pro anima matris operam dare monuit. Quod cum residuo noctis tempore diligenter agerent, venerunt primo diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognodidicissent, inventum est, eadem hora transitum ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant exisse de mundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita videre
Abbreviated transcription (Latin):
toritate magistri & exẽplo suȩ accionis
regularẽ instituebat adiutã. N ec so¬
lum ipsi monasterio regularis iurtȩ
monita simł & exẽpla p̃bbat: sed &
uulgus cirxũ positũ long̃ lat̃q auia
stulte cõsuetudiniis ad celestiũ gaudioꝵ

Expanded text:
toritate magistri, et exemplo suae actionis regularem instituebat ad vitam. Nec solum ipsi monasterio regularis vitae monita simul et exempla praebebat, sed et vulgus circumpositum longe lateque a vita stultae consuetudinis ad caelest
Abbreviated transcription (Latin):
uflede qͣrũ supͣ fecimꝰ mencionem.
aduemẽte illuc ep̃o maximũ rege¬
diguxiliũ simł & suȩ uite solaciũ
ota deo doctrix inuenit. Suc
Mãt ecgsrido inregnũ alsrid uir
scripturis doctissimꝰ. qͥ srat̃ eiꝰ ⁊ siliꝰ
iui regis eẽ dicebat᷑. Destruetũq
ni statũ qͣmius intiũs fineᷤ angusti

Expanded text:
rum supra fecimus mentionem. Sed, adveniente illuc episcopo, maximum regendi auxilium simul et suae vitae solatium devota Deo doctrix invenit. Successit autem Ecgfrido in regnum Alfrid, vir in Scripturis doctissimus, qui frater ejus et filius Osuiu regis esse dicebatur: destructumque regni statum, quamvis intra fines angu
Abbreviated transcription (Latin):
referebat. qͥ tc̃ millo monasterio de¬
gͣbat. Postea aũt discedẽtibꝰ. inde
obdesolationẽ plurinus in colarũ.
in nr̃o monasterio plurimo t̃p̃re
cõu̾satꝰ. ibidẽq desũẽtꝰ. ẽ. Haec
id̾o nr̃e historiȩ inserẽda eredidimꝰ
ut ad moñremꝰ. lectorẽ oꝑũ hñi qͣm

Expanded text:
referebat, qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde ob desolationem plurimis incolarum, in nostro monasterio plurimo tempore conversatus ibidemque defunctus est. Haec ideo nostrae Historiae inserenda credidimus, ut admonere
Abbreviated transcription (Latin):
Percipit ind decꝰ. regine & scepiti sub
astris.
Plus suꝑ asien manẽs ꝑcipit inde decꝰ.
iatrẽ iã credo seqͣris.
Tu qͦq sis megis ut etherii
Sposa dicata &o bissex regnauerit. am
In qu& monisterio ẽ spõsa dicata đo.
Uota sacratti polo cęlsis ubi floruit
actis.
Red didit atq animã. totti sacrata
polo.
Uirgmis alma caro ẽ tumulata bis
pulcro.
Idros oe aste abit sacre ꝓuestis hono
Sorbi disuguint ydros & aterabit.
T elus in hoste̾ surit quondã qui
Uirgo truimphat ouãs ⁊ elus ĩ hoste
Aspice nupta deo. que sit tibi
Que mancat cęlis aspice nupta des¬
A uneri leta capis festius sulgida
Ecce uenit sp̃ose. mun̾ra leta capis.
&noua dulcissono modularis car¬
mina plectro
Sponsa hẏmno ex ultas o noua dul¬
N ullus ab alti troni. comitatu sẽgre¬

Expanded text:
Percipit inde decus reginae, et sceptra sub Percipit inde decus reginae, et sceptra sub astris, Plus super astra manens, percipit inde decus. matrem jam credo sequaris Tu quoque sis mater regis ut aetherei. Sponsa dicata Deo bis sex regnaverat annis, Inque monasterio est sponsa dicata Deo. Tota sacrata polo celsis ubi floruit actis, Reddidit atque animam tota sacrata polo. Virginis alma caro est tumulata bis pulcro Hydros et ater abit sacrae pro vestis honore, Morbi diffugiunt, hydros et ater abit. Zelus in hoste furit quondam qui umphat ovans, zelus in hoste furit. Aspice, nupta Deo, quae sit tibi Quae maneat caelis, aspice, nupta Deo. Munera laeta capis festivis fulgida taedis, Ecce venit sponsus, munera laeta capis. Et nova dulcisono modularis carmina plectro Sponsa hymno exultas et nova dulNullus ab Altithroni comitatu segre
Abbreviated transcription (Latin):
nue iam ceptis. alma ds̃ trnitas.
al la maro resonoe nos pacisdonͣ canͣmꝰ.
miera nos ap̃i bella maro resonos.
Carmina casta mͥ sid̾ nõ raptꝰ. hȩlene.
ixus erit lubricꝰ carmina chasta mͥ
Dona suꝑnͣ loqͣr nusere ñ pͣlia troie¬
Trã qͥbꝰ. gaud̾ dona suꝑna loquar.
Ciber ut homineᷤ en ds̃ altꝰ. adiui̾t.
Fiꝰena iurgo parit mũdi duotͣ pͣrẽtẽ.
aaria di femina uirgo parit.
Gandos amicha cohors de iurgine
made tonantas.
Uigittate micans gaudoe anueti
cohors.¬
Igrubꝰ. ustti feris iurgo non cessit. agͣte.
E ulalia & ꝑfest ignibꝰ. usta. feris.
Casta fera suꝑat metis ꝓculminꝰ t᷑ela.
Eufemia sacras casta fera suꝑat.
Leta sidut gladios ferro robustioragn̾s.
Coxilia insestos lȩta ridat gladios.
mldos morbe uigo ꝑsobria corda
Sobrictatis amor multos in orbe
Nrã quoq egregia iam tp̃re uirgo
bauit.
A diltrida iutes nr̃a qͦq egregia.
Aruit patre eximio regali o stẽmat̃
Iclari
N obilios dño ẽ osta patre eximio.

Expanded text:
Adnue jam coeptis, alma Deus Trinitas. Bella Maro resonet, nos pacis dona canamus: Munera nos Christi, bella Maro resonet. Carmina casta mihi, foedae non raptus Helenae. Luxus erit lubricis, carmina casta mihi. Dona suna loquar. Liberet ut homines, en Deus altus adit. Femina Virgo parit mundi devota parentem, Porta Maria Dei, femina Virgo parit. Gaudet amica cohors de Virgine matre Tonantis: itate micans gaudet amica cohorsIgnibus usta feris virgo non cessat Agatha, Eulalia et perfert ignibus usta feris. Casta feras superat mentis pro culmine Tecla, Euphemia sacra casta feras superat. Laeta ridet gladios ferro robustior Agnes, Caecilia infestos laeta ridet gladios. Multus in orbe viget per sobria corda Sobrietatis amor multus in orbera quoque egregia jam tempora virgo beavit Aedilthryda nitet nostra quoque egregia. Orta patre eximio, regali et stemmate clara: Nobilior domino est, orta patre eximio.
Abbreviated transcription (Latin):
porẽ solutꝰ. sensit. ur ipse postea re¬
ferre erat solitꝰ. qͣsi magnã latãq
manũ caput sibi in paste qͣ̃dolebat
tetigisse. Eodẽq tactu totã illã quę
lãguor̃ p̾ssa fuerat corporis sui pastẽ
paulatĩ sugiẽt dolor̃ ac sanitat̃ sub¬
seqͣnt̃ ad ped̾s usq ꝑtrãsisse. Quofticto¬

Expanded text:
porem solutus sensit, ut ipse postea referre erat solitus quasi magnam latamque manum caput sibi in parte qua dolebat, tetigisse, eodemque tactu totam illam quae languore pressa fuerat corporis sui partem, paulatim fugiente dolore, ac sanitate subsequente, ad pedes usque pertransisse
Abbreviated transcription (Latin):
ens interrã. & aliqͣndui ꝓnꝰ. iacẽs uix
andẽ resurg̃roe. Resurgẽs at sensit
limidiã corporis sui pastẽ acaput usq
ioped̾s paralisis languore dep̃ssã. &
daximo cũlabore baculo initers
domũ ꝑuenit. Crescebat morbus
ulatim & nocte suꝑ ueniẽt᷑ graui¬
uo affectꝰ incõmodo cõcepit utillimõ¬

Expanded text:
x tandem resurgeret; resurgens autem sensit dimidiam corporis sui partem a capite usque ad pedes paralysis languore depressam: et maximo cum labore baculo innitens domum pervenit. Crescebat morbus paulatim, et nocte superveniente graviQuo affectus incommodo, concepit utillim
Abbreviated transcription (Latin):
strare duuna dispẽsatio. qͣnta ĩ gła¬
Cuiꝰ ante mostẽ uita sublimis. crebris
ccia miracularũ patebat indicũs.
trasactis sepulture eiꝰ annis.xi. inmi¬
sit in animo sretrũ ut tollerẽt ossa illi
que more mostuoꝵ cosũpto iam
& inpuluerẽ redacto corpore reliqͦ
supͣ pauim̃tũ digñ uen̾rttionis gr̃a
locarẽt. Ed̾ dũ sibi placuissẽ eadbrec¬

Expanded text:
strare divina dispensatio, quanta in glocujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo fratrum ut tollerent ossa illius, quae, more mortuorum, consumpto jam et in pulverem redacto corpore reliquosupra pavimentum dignae venerationis gratia locarent. Quod dum sibi placuisse Eadber
Abbreviated transcription (Latin):
seipsas ad ucẽ spõsarũ inꝑiculũ sui
statꝰ. ad ornẽt. aut ext̃noꝵ sibi uiroꝵ
amiciciã comparẽt. Und̃ m̃rito loco
huic & habitatoribꝰ. grauis de cȩlo
undicta flãmis seuiẽtibꝰ. p̃parata ẽ.
D ix at̃ abbatissa.  quare nõciciꝰ ħ¬

Expanded text:
d vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic et habitatoribus ejus gravis de caelo vindicta flammis saevientibus praeparata est. » Dixit autem abbatissa: « Et quare non ci
Abbreviated transcription (Latin):
cõditori suo gr̃is ag̃re. uł
insalute accepta corporis dñõ¬
Ster seruiẽdũ. & in adu̾sis
rũ slue uifirinitatibꝰ. mẽbror ũ
lit̃ dũo esse gr̃as seꝑ agndas.
eptno gͦ sue insirmitatis anno.
cão ad inter anea dolore. ad die
erãt in eodẽ monasterio de ser¬
uẽda eas ininc̃ẽ immo cũ õĩbꝰ. paice
euãglica ammor̃is int̾ u̾ba exor
tacionis lȩta moste uidit immo
ut u̾bis dñi loqͣr de moste trãsuit
aduitã. Qua uidlic& noct̃ dominꝰ
om̃ps obitũ ipsiꝰ. in alio longius
posito monafterio qd ipsa eodẽ
anno cõstrur̃rat. & appellat᷑ ac anos
manifesta uisioñ. reu̾lar dignatꝰ ẽ.
Erat impso monasterio quedã scĩ¬
monialis femina mĩe buge. quę
triginta & amplius annos deli¬
cata dñõ iurginitate inmonachico
cõusation seriuebat. Nȩc tunc
indormitorio soroꝵ pausas. au¬
diuit subito maere notũ cãpane
sonũ qd̃ ad orationeᷤ excitari uel
cõ uocari solebat̃. cũ qͥs eor de scło

Expanded text:
conditori suo gratias agere, vel in salute accepta corporis Doin adversis rerum sive infirmitatibus membrorum fideliter Domino esse gratias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitatis anno, converso ad interanea dolore, ad diemerant in eodem monasterio, de servanda eas invicem, immo cum omnibus pace evangeliit, immo, ut verbis Domini loquar, de morte transivit ad vitam. Qua videlicet nocte Dominus omnipotens obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa eodem anno construxerat et appellatur Hacanos, manifesta visione revelare dignatus est. Erat in ipso monasterio quaedam sanctimonialis femina, nomine Begu, quae triginta et amplius annos dedicata Domino virginitate, in monachica conversatione serviebat. Haec tunc in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum campanae sonum, quo ad orationes excitari vel convocari solebant, cum quis eorum de saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt nocteᷤᷤ integiis ꝑuigil mnoratione
trãsic̃re. Que qͥde illi districcio uite
artioris ꝓrimo ex necessitate emẽ¬
dand sua prauitatis obueñrat. sed
ꝓcedẽte tpre necessitatẽ incõsuetu¬
dinẽ ũtrat. Siqͥdẽ in adolescẽcia sua

Expanded text:
autem noctes integras pervigil in oratione transigeret. Quae quidem illi districtio vitae arctioris, primo ex necessitate emendandae suae pravitatis obvenerat. Sed procedente tempore necessitatem in consuetudinem verterat. Siquidem in
Abbreviated transcription (Latin):
carmina religione & pietatea
tata facere solebat. ita ut qͥcq
exdiuinis literis ꝑmĩpreᷤ disce
hoc ipse pꝰ. pusillũ u̾bis pͥoe
xima suauitat̃ & cõpunc

Expanded text:
carmina religioni et pietati apta facere solebat; ita ut quicquid ex divinis literis per intehoc ipse post pusillum verbis poeticis maxima suavitate et compunctione
Abbreviated transcription (Latin):
ferri. Cũq sompno excussa uidre
cãas pausanstc᷑ enta sc sonoreᷤ. intellex
uł in sompno uł inuisioñ mẽtis
ostensum sibi eẽ qd̾ uid̾rat. Sta¬
tmq exurgẽs ninuo timore ꝑ¬
territa: cucurrit adiurginẽ quę
tuẽ monasteno abbatissẽ uice
pͣsuit. eui nomͣ erat frigid. fle¬
tuq ac lacrimis multũ ꝑsusa ac

Expanded text:
ue somno excussa videret caeteras pausantes circa se sorores, intellexit vel in somnio vel in visione mentis ostensum sibi esse quod viderat. Statimque exsurgens nimio timore perterrita cucurrit ad virginem quae tunc monasterio abbatissae vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac lacr
Abbreviated transcription (Latin):
uirãdo ut rediroe uł peccuniã illi
ꝓse mitterx. uenit cantiã adregẽ
h loteri. qͥ erat filius sororis aeclil
ster suerat. petiitq & accepit ab
patriã reus: atq ad suu fratrẽ ꝑue¬
niẽs. replicauit exordiñ eũcta quę
sibi adusa queue madũsis solatia
ꝑuenissent. Cognouitq referẽte es
illis maxim̃ temporibꝰ. sua fiussẽ
uincula soluta qͥbꝰ. ꝓse muissarum
suerãt cȩlebrata sollẽpnia. Sed¬

Expanded text:
jurando ut rediret, vel pecuniam illi pro se mitteret, venit Cantiam ad regem Hlotheri, qui erat filius sororis Aedilthster fuerat: petiitque et accepit ab patriam reversus atque ad suum fratrem perveniens, replicavit ex ordine cuncta quae sibi adversa, qprovenissent. Cognovitque revertente eo, illis maxime temporibus sua fuisse vincula soluta, quibus pro se missarum fuerant celebrata solemnia. S
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ fernen. & ab eadẽ ȩccła no¬
uẽ ferm̃ milibꝰ. passuũ in oceano ꝓcul
abens. uita solitariã ꝑ annos plures
in magna corporis & mẽtis cõtinẽcia
dux̃rat. Qͥ qͥdẽ apͥma sate puericie
studio religiosȩ uitȩ seꝑ artłbat. Sed
abineũte adolescentia monachicam
iripa nudi fluminis positũ tunc
abbas eatauir omniũ mansuetissiui:
ac simplicissimꝰ. regebat. Qͥ postea
ep̃s hagustaldensis siue lindis farnẽsis
eccłe factꝰ. ẽ ut supͣ nĩmorauimꝰ. C ui
tp̃rȩ illo p̃positꝰ. boisil magnarium
discipulatui cudberecht humiliter

Expanded text:
 Farne, et ab eadem ecclesia novem ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicum in ripa Tuidi fluminis positum, tunc abbas Eata, vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo praepositus Boisil magnarum vt. Hujus discipulatui Cudberct humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ piettitis & castimonie. ce¬
tertirũq iustutũ sed maxime
pacis & ueritatis custodiã do¬
cuit. ita ut inexẽplũ pͥmitiue
ȩcde. nullus ibi diueᷤᷤ. nullus
ipsa prud̾ntię ut nõ solũ mͣdi¬
ocreᷤᷤ quoq innecessitatibꝰ suis.
sed &iã reg̃s ac pͥncip̃s nõ nũqͣm
tãtũ leccioni diunarũ seriptu¬
rarũ suos uacare subditoᷤ tãtũ
oꝑibꝰ. iusticiȩ se exereere facie¬
bat: ut facillim̃ ud̾rẽtur ibidẽ
qͥ ecclesiasticũ gradũ ħ ẽ altaris
officiũ apte sũbirẽt plurim̾oposse
repperiri. Demq qͥnq ex eodẽ
monasterio postea ep̃os uidimꝰ
& hos om̃s singulari m̃riti ac
scĩtatis uiros. Quor hec sunt
nomina. Bosa. aetha. oft for
ioħs. & iulfrid. De pͥmo supra
diximꝰ: qd̾ eburtici suerit con¬
secratꝰ. antisteᷤᷤ. De scd̃o b̾uiter
intimãdũ. qd̾ inepiscopatum
eoꝵ pͥmꝰ. hagustaldẽsis. scđs¬

Expanded text:
tiae, pietatis, et castimoniae, caeterarumque virtutum, sed maxime pacis et caritatis custodiam docuit: ita ut in exemplum primitivae Ecclesiae nullus ibi dives, nullus ipsa prudentiae, ut non solum mediocres quique in necessitatibus suis, sed etiam reges ac principes nonnunquam Tantum lectioni divinarum Scripturarum suos vacare subditos, tantum operibus justitiae se exercere faciebat, ut facillime viderentur ibidem qui ecclesiasticum gradum, hoc est, altaris officium apte subirent plurimi posse reperiri. Denique quinque ex eodem monasterio postea episcopos vidimus, et hos omnes singularis meriti ac sanctitatis viros, quorum haec sunt nomina, Bosa, Aetla, Oftfor, Johannes et Uilfrid. De primo supra diximus, quod Eboraci fuerit consecratus antistes: de secundo breviter intimandum, quod in episcopatum eorum primus Hagustaldensis
Abbreviated transcription (Latin):
rectho tãta erait dicẽdi ꝑici̾a. tatꝰ amor
ꝑ suadndi quȩ ceꝑat. tale uultꝰ. an¬
głici lum̃ ut nullꝰ p̾̃sentiũ latebris ei
sui cordis celarei p̾sium̃roe. om̃s palam.
que gesserãt cõ fitẽdo ꝓferrẽt. Suia
nimirũ ħ̃ eadẽ illũ latere nullomode
putabãt. & cõfessaadignis ut imꝑabat
penitentie fructibꝰ. abstergrẽt. Solebat
aũt ea maxim̃ loca ꝑag̃re. illis p̃dic̃re
siti. alis honor epãt ad iusedũ et pauꝑ¬

Expanded text:
cendi peritia, tantus amor persuadendi quae coeperat, tale vultus angelici lumen, ut nullus praesentium latebras ei sui cordis celare praesumeret, omnes palam quae gesserant confitendo proferrent, quia nimirum haec eadem illum latere nullo modo putabant, et confessa dignis, ut imperabat, poenitentiae fructibus abstergerent. Solebat autem ea maxime loca peragrare, illis praedicare positi aliis ho
Abbreviated transcription (Latin):
rabat audire. E ugł̃i zãs aũt gnti
ep̃s iulfrid. nõ solũ eã aberupna
ꝑpauȩ dãpnationis. uerũ & aclade
infanda tẽporalis interitꝰ. eripuit.
Siqͥdẽ tribꝰ. annis ante aduẽtũ eius
in ꝓunciã nulla illis in locis plu¬
uia cecid̾rat. und̃ & fam̃s acerussi¬
iuit. Beniq ferũt qĩ sepe. xl. simul
aut . l. homineᷤ in ȩdia macerati
ina ꝑituri aue fluctibꝰ. absorben
lig̃nteᷤ eũ qͥuẽturꝰ ẽ ds̃ & interi¬
oribꝰ. se bonis & extioribꝰ. celesti
gr̃a ditasse. Nã & antisteᷤ cũ ue¬
nissoe in ꝓuinciã tãtãq ibi faimis
penã uð̾rae. docuit eos piscãdo uic¬
tũ querere. Nãq mare & flumina
eoꝵ. piscibꝰ. habũdabãt. Sed ⁊ piscã¬
di ꝑicia gͥnti nulla nͥ ad anguillas
tãtũ merat. Collectis gͦ und cũq re¬

Expanded text:
attendere. Evangelizans autem genti episcopus, non solum eam ab aerumna perpetuae damnationis, verum et a clade infanda temporalis interitus eripuit. Siquidem tribus annis ante adventum ejus in provincia nulla illis in locis pluvia ceciderat. Quamobrem fames acert. Denique ferunt, quia saepe XL simul aut L inedia homines macerati ina perituri, aut fluctibus absorbendligentes, eum qui verus est Deus, et interioribus se bonis, et exterioribus caelesti gratia ditasse. Nam et antistes cum venisset in provinciam, tantamque ibi famis poenam videret, docuit eos piscando victum quaerere. Namque mare et flumina eorum piscibus abundabant; sed piscandi peritia genti nulla nisi ad anguillas tantum inerat. Collectis ergo undecumque re
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃fatꝰ. antiste uilsrid & multi alii
qͥ nouere tesiant᷑. Sed cerciori noricia
medicus sinifrid. & qͥ morienti illi.
ferre erat solitꝰ. qd illa infirmata ha¬
buerit tumorẽ maximũ sub ma¬
xilla. Iusser̃ m̃ inquit meidre tumo¬
rem illũ. ut effulerte noxius humor
qͥ merait. Qd̾ dũ facerẽ. iud̾bat᷑ illa
ꝑbiduũ aliqͣnto leuiꝰ. habe ita ut

Expanded text:
fatus antistes Uilfrid, et multi alii qui novere, testantur. Sed certiori notitia medicus Cynifrid, qui et morienti illi, ferre erat solitus quod illa infirmata habuerit tumorem maximum sub maxilla. « Jusseruntque me, inquit, incidere tumorem illum, ut efflueret noxius humor qui inerat: quod dum facerem, videbatur illa per biduum aliquanto levius habere; ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
ma ap̃i famula hilda abatissa
monasterii qd dicit᷑ strena esb¬
lach ut supͣ retulimꝰ.pꝰ. multa que
fecit interris oꝑͣ celestia ad ꝑcipiẽda
pͥmaa uitȩ cȩlestis de terris ablata

Expanded text:
i famula Hild, abbatissa monasterii quod dicitur Streaneshalch, ut supra retulimus, post multa quae fecit in terris opera caelestia, ad percipienda praemia vitae caelestis de terris ablata
Abbreviated transcription (Latin):
ulł ad helemosinas faciendas. uł ad
offerẽdas do uictimassaere oblabi¬
am̃e & corporis sẽpit̾nã. Hane in
hystoriã ociã quadã eoꝵ qͥ abip¬
so uro in qͦ facta ẽ audire narra

Expanded text:
vel ad eleemosynas faciendas, vel ad offerendas Domino victimas sacrae oblatianimae et corporis sempiternam. Hanc mihi historiam etiam quidam eorum, qui ab ipso viro i
Abbreviated transcription (Latin):
dnim adũter̃ qͥ eũ diligncius
õsto rabat ex uultu & habitu et
ermonibꝰ. eiꝰ. qr̾ nõ erat de pauꝑe
uulgo ut dix̃rat. sed de nobilibus.
uc seereto ad uocãs eũ com̃s. inter¬
tens se nichil ei mali facturũ ꝓeo
si simplicit̃ sibi. qͥs suissos ꝓderax¬
Ed dũ ille facero&: ministrũ se re¬
eis fuisse manifestãs respõdit. Et
posa: qi̾ rusticꝰ. nõ eras. Et nunc
em̃pri. Nec te tam̃ occidã ne sid̾
ei ꝓmissi p̾narices. Ut ergo cõua¬
luit eũ uendidit lundoniã freso
cuidã sed nec ab illo nec cũ illuc
duceret᷑. ullatenꝰ. potuit alligͥri.
uerũ cũ alia atq alia uinculoꝵ

Expanded text:
 eum diligentius considerabant, ex vultu et habitu et sermonibus ejus, quia non erat de paupere vulgo, ut dixerat, sed de nobilibus. Tunc secreto advocans eum comes, intertens se nihil ei mali facturum pro eo, si simpliciter sibi quis fuissed dum illo faceret, ministrum se regis fuisse manifestans, respondit: « Et noveram quia rusticus non eras, et nunc empti; nec te tamen occidam, ne fidem mei promissi praevaricer. » Ut ergo convaluit, vendidit eum Lundoniam Frcuidam; sed nec ab illo cum illuc duceretur ullatenus potuit alligari. Verum cum alia atque alia vinculorum ei
Abbreviated transcription (Latin):
ecgsrid rex nordanhimbroꝵ misso
abbib̾niã cũ exercitu duce berechto
uastauit misere g̃ntẽ innoxiã et
nationi angloꝵ sẽꝑ amicissimã. itti
ut ne ȩcelesus qͥdẽ aut monasteris
manꝰ parcerte hostilis. At ĩ sulani
&e qͣntũ ualuere armis arma re
possint: creditũ ẽ tcm̃ qͦd hii qui
m̃rito impietatis suȩ maledicebãt᷑.
ocius dnõ iundice poenas sui reatꝰ.
luerẽt. Si qͥdẽ anno pꝰ. ħc̃ ꝓximo
idẽ rex cũ tem̃r exercitũ ad uastã¬

Expanded text:
Ecgfrid rex Nordanhymbrorum misso Hiberniam cum exercitu duce Bercto, vastavit misere gentem innoxiam et nationi Anglorum semper amicissimam; ita ut ne ecclesiis quidem, aut monasteriis manus parceret hostilis. At Insulani, et quantum valuere, armis arma reppossint, creditum est tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum ad vastan
Abbreviated transcription (Latin):
uli defferẽs honorisice sepeliuut.
ꝑ absolucione amie eiꝰ. sepiꝰ. mis
cere. cuitiuit. Quarũ celebra
factũ ẽ qd̾ dixi: ut nullxs eũ
ari cepit quare ligari ño pos

Expanded text:
honorifice sepelivit, et pro absolutione animae ejus saepius missas facere curavit. Quarum celebratione factum est quod dixi, ut nullus eum terrogare coepit quare ligari non poss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiunciȩ multũ amabilis. Nam et
sororẽ eiꝰ. quȩ dicebat᷑ ostrid rex
aedilre&e. hab̾bat uxorẽ. Cũq.
materieᷤᷤ belli acrioris & minuer¬
cie largioris int̃ req̃s populosq
feroceᷤᷤ uid̾ret᷑ exosta theodorus
do dilectꝰ. antisteᷤ diuino functus
auxilio salutifera exostationo
caepti tãti ꝑiculi sunditꝰ. ex tin¬
guit incendium. Adeo ut pacatis
alt̾utrũ regibꝰ. ac populis. nulli:.
arania hominis ꝓ int̾fecto regis
srẽ. sed debita solum modo peccu¬
na regi ultori daret᷑. Cuiꝰ foedra
pacis multo ex inde tp̃re int̃ cosdẽ
ñimorabile qd dã factũ eẽ cõstat.
qͥ nequaqͣm silentio preter eun¬
dem abitior. sed multoꝵ saluti
si referat᷑ fore ꝓficuũ. Occis ẽ ibi
int̾ alios dmilicia uiuenis uoca¬
bulo mima. Eͥ cũ die illo et n
seqͣnti int̾ cadauera occisorũ sim¬
lis mostuo iacerx tandẽ rec eyto
spũ reuix̃ ac residẽs sua uuln
ut potuit ipse alligtiuit. Der
siteri. rusticũ se potius & pu

Expanded text:
vinciae multum amabilis. Nam et sororem ejus, quae dicitur Ostrith, rex Edelred habebat uxorem. Cumque materies belli acrioris et inimicitiae longioris inter reges populosque feroces videretur exorta, Theodorus, Deo dilectus antistes, divino functus auxilio, salutifera exhortatione coeptum tanti periculi funditus exstinguit incendium, adeo ut pacatis alterutrum regibus ac populis nullius anima hominis pro interfecto regis fratre, sed debita solummodo multa pecuniae regi ultori daretur. Cujus foedera pacis multo exinde tempore inter eosdem memorabile quoddam factum esse constat, quod nequaquam silentio praetereundum arbitror, sed multorum saluti, si referatur, fore proficuum. Occisus est ibi inter alios, de militia ejus juvenis, vocabulo Imma, qui cum die illo et nocte sequenti inter cadavera occisorum similis mortuo jaceret, tandem recepto spiritu revixit, ac residens sua vulnera, prout potuit ipse alligavit: dein confiteri; rusticum se potius et pauperem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ gram exponebãt illi qͣndam
sacra historie siue doctriñ. ẜ monẽ.
p̃cipieteᷤᷤ ei si possoe hũe ĩ modu¬
lationẽ carminis tras fere. At
ille suscepto negotio labiit. &
mañ rediẽs optim̃ carmiñ qd̾
uidbat᷑ cõpositũ reddidit. Und̾
mox abbatissa amplexa gr̃a di
iniuro secularẽ illũ habitũ relut¬
quere. & monachicũ susciꝑe ꝓ¬

Expanded text:
 illi quendam sacrae historiae sive doctrinae sermonem, praecipientes ei, si posset, hunc in modulationem carminis transferre. At ille suscepto negotio abiit, et mane rediens, optimo carmine quod jubebatur, compositum reddidit. Unde mox abbatissa amplexata gratiam Dei in viro, saecularem illum habitum relinquere, et monachicum suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
coris ac dignitatis tras ferri. Ex¬
surgẽs at̃ a sompno. cũcta que
dormiẽs cãtauerat m̃morit̃ re¬
tinuit: & eis mox plurti ineũdẽ
modũ u̾ba do digni carminis ad¬
uinex̃. Ueniesq man̾ ad iulicũ
qͥ sibi pherait. qͥd doni ꝑcepissoe in¬
dicauit. atq ad abbatissam ꝑductꝰ.
iuissꝰ. ẽ multis doctoribꝰ. uiris p̾sen¬
tibꝰ indicar̾ somniũ & dicere car¬
men. ut uniu̾soꝵ iudicio qd̾ uel
unde essos qd referebat ꝓbaret᷑. ui

Expanded text:
coris ac dignitatis transferri. Excoris ac dignitatis transferri. Exsurgens autem a somno, cuncta quae dormiens cantaverat, memoriter retinuit, et eis mox plura in eundem modum verba Deo digni carminis adjunxit. Veniensque mane ad villicum qui sibi praeerat, quid doni percepisset indicavit, atque ad abbatissam perductus, jussus est, multis doctioribus viris praesentibus, indicare somnium et dicere carmen, ut universorum judicio quid vel unde esset quod referebat, probaretur. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ã cena. & egressꝰ ad suam
Iomũ rediebat. Qd̾ dũ tp̃re
nodã sacerte. & relicta domũ
uuiui egress. eẽt adstabula
ñtoꝵ. quoꝵ. ei eusto dia noct̃
illa erat delegata. ibiq hora c̃õ
ac suo appellãs nomine. caed mon
qĩ cãtare nõ potera. Rursũ ille
qͥ cũ eo loquebat᷑. at tam̃ ait
michi. cãtare habeᷤᷤ. Q uid inqͥd
hab̾o cãttre : & ille. Canta inqͥd
pͥncipiũ ereciturarũ. Quo ce¬
cepto respõso. statim ipse cepit
cãtare. in laudẽ di cõditoris
u̾s. quos nũqͣm audierat quoꝵ
Unc laudare deb̾mꝰ aue¬
torẽ regni celestis potõciã
craitoris. & cõsiliũ illiꝰ. facta
patris głe. Quomodo ille cũ sit
extitit. Qui pͥmo siliꝰ hominũ
caelũ ꝓculmine tecti. dehinc
terrã custos humani gñris omp̃s
crecuit. Nic ẽ senso nõ aũt̃ ordo
ipse u̾boꝵ quȩ dormiẽs ille ca¬
nebat. Heq possũt carmina qͣmu
optim̃ coposita. ex alia maliã lin¬
guã adubũ siñ detrim̃to sui de¬

Expanded text:
ena et egressus ad suam domum repedabat. Quod dum tempore quodam faceret, et relicta domo convivii egressus esset ad stabula jumentorum quorum ei custodia nocte illa erat delegata, ibique hora  Alac suo appellans nomine: « Caedmon, quia cantare non poteram. » Rursum ille qui cum eo loquebatur, « Attamen, ait, mihi cantare habes. » « Quid, inquit, debeo cantare? » At ille, « Canta, inquit, principium creaturarum. » Quo accepto responso, statim ipse coepit cantare in laudem Dei conditoris versus, quos nunquam audierat, quorum Nunc laudare debemus auctorem regni caelestis, potentiam creatoris, et consilium illius facta Patris gloriae. Quomodo ille cum sit exstitit, qui primo filiis hominum caelum pro culmine tecti, dehinc terram custos humani generis omnipotens creavit. » Hic est sensus, non autem ordo ipse verborum quae dormiens ille canebat; neque enim possunt carmina, quamvis optime composita, ex alia in aliam linguam ad verbum sine detrimento sui de
Abbreviated transcription (Latin):
papilionis undiq eleuatũ de tirm
& positũ inlectulo corpꝰ sacpe alos
iuginis qͣsi dormiẽti simile. sed et
uulnere eũ quo senpb erat tenu¬
rent. Sed & linteamina omĩa qͥbꝰ.
inuolutũ erait corpiis integri appa¬
uer̾: & ita noua ut ipso die udr̃t᷑
castis eiꝰ. mẽbris ẽẽ circũcdata. ferũt ãt
qi cũ pfato tumore ac dolore maxis¬
le suȩ colli p̃m̃ret᷑ multũ delectata sit
hoc gͣnre infirmitatis. ac folita dic̃re.
deio cestissim̃ gi merito incollo podꝰ
languoris posto. in quo iuuẽcula
m̃mini suꝑ uacua muniliorum
põdre postasse.  eredo qd id̾e i.
suꝑna pieras dolore colli uo
grauari: ut sic absoluar reut.. suꝑ¬
uacuę. leuitatis dũ mͥ nũc ꝓ auro
& margarras de collo rubor tumo¬
ris ardorq ꝓmaneat. Cõtigit aũt
tactu in dum̃toꝵ eorũdẽ & de¬
monia ab oppressis effugata cor¬
poribꝰ. & insirmnitatẽ alias a quo¬
cies ẽȩ curcitas. Sed & loculũ ĩ quo
pͥmã sepulta ẽ nõ nullis oculo do

Expanded text:
papilionis: vidique elevatum de tumulo, et positum in lectulo corpus sacrae Deo virginis quasi dormientis simile. Sed et vulnere cum quo sepulta erat, tenurent. » Sed et linteamina omnia quibus involutum erat corpus integra apparuerunt, et ita nova, ut ipso die viderentur castis ejus membris esse circumdata. Ferunt autem quia cum praefato tumore ac dolore maxillae sive colli premeretur, multum delectata sit hoc genere infirmitatis, ac solita dicere: « Scio certissime quia merito in collo pondus languoris porto, in quo juvenculam me memini supervacua monilium pondera portare; et credo quod ideo me superna pietas dolore colli voluit gravari, ut sic absolvar reatu supervacuae levitatis; dum mihi nunc pro auro et margaritis, de collo rubor tumoris, ardorque promineat. » Contigit autem tactu indumentorum eorumdem, et daemonia ab obsessis effugata  Al., fugata corporibus, et infirmitates alias aliquoties esse curatas. Sed et loculum in quo primo sepulta est, nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ. tot annos eleuãda essẽt̃ ossa de
sepulero exdento desuꝑ papilione
om̃is cõgregttio hine fr̃m inđ soroꝵ
psalles cirrũ starx. ipsa aũt abba¬
tissa intꝰ. eũ paucis ossa eleuatura
abbatissam intꝰ clara uoce ꝓcla

Expanded text:
ultos annos elevanda essent ossa de sepulcro, et extento desuper papilione, omnis congregatio, hinc fratrum, inde sororum, psallens circumstaret; ipsa autem abbatissa intus cum paucis ossa elatura etabbatissam intus voce cla
Abbreviated transcription (Latin):
atq audietibꝰ. exhibẽs multo
tpr̃ȩ̃ mãsit. Quo tp̃re antisteᷤ
ꝓuinciȩ illiꝰ. uocabulo losel.
tãta erat corporis insirmitat᷑
de p̾ssꝰ. ut officiũ episcopatus
õium udicio pftitꝰ. uir mepis¬
copatũ ꝓ eo electꝰ: ac iubente
edilrico rege ꝑuilsridũ bat̃ me¬

Expanded text:
tque audientibus exhibens, multo tempore mansit. Quo tempore antistes provinciae illius, vocabulo Bosel, tanta erat corporis infirmitate depressus, ut officium episcopatus omnium judicio praefatus vir in episcopatum pro eo electus, ac jubente Aedilredo rege
Abbreviated transcription (Latin):
cionis suȩ. Nonũ capitulũ incõmo¬
ne tractatũ ẽ: ut plure̾ ep̃i eres¬
cente num̃ro sid̾liũ aug̃ret᷑. Sed
nisi legitimũ hab̾e conubiũ. nulb
incestũ faciat. nullꝰ cõuigẽ ꝓpͥã¬
nis causa relinquat. Qd̾ si qͥs qͣm
ꝓpͥã expulerit cõuigẽ. legitimosi¬
bi matrimonio cõiunctã. si ap̃i¬
anus eẽ recte uoluerit nulli alti
copulet᷑. sed si itti ꝑmaneat aut
ꝓpͥe recõciliet᷑ cõuigi. His itaq
capitulis in cõmune tractatis ac
desinitis. ut nullũ deincebs ab
alico nr̃m oriat᷑ cõtentionis scan¬
dalũ. aut alia ꝓaliis cliuulga¬
rent᷑. placuit ut queq disinita

Expanded text:
s. Nonum capitulum in commune tractatum est. Ut plures episcopi, crescente numero fidelium, augerentur; sed nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum faciat, nullus conjugem pnis causa, relinquat. Quod si quisquam propriam expulerit conjugem legitimo sibi matrimonio conjunctam, si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, aut propriae reconcilietur conjugi. « His itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum aut alia pro aliis divulgarentur, placuit ut quaeque definita
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s. De medio nic dicamꝰ
qi eũ mutroq hilde abbatis¬
se monasterio dileccioni. &
obseruatiomi scripturarum
opͣm dedissoe: tandẽ ꝑfecci¬
or̃a desid̾itis. uenit canciam
ad archi ep̃m bate recordaci¬
onis theodorũ. Ubi pꝰ quã
diu leccionibꝰ. sacris uacaun:
xiam romã adire curauut. qd̾

Expanded text:
pus. De medio nunc dicamus, quia cum in utroque Hildae abbatissae monasterio lectioni et observationi Scripturarum operam dedisset, tandem perfectiora desiderans, venit Cantiam ad archiepiscopum beatae recordationis Theodorum: ubi postquam aliquandiu lectionibus sacris vacavit, etiam Romam adire curavit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tolice ecełe doctoꝵ chorus. hos itaq
seq̃nteᷤᷤ nos pie atq orthodoxȩ uxta
diuinitꝰ. inspiraitã doctrinã eoꝵ ꝓfessi
credimꝰ cõsonant̃. & cõ sitem᷑ scđm scõs
patreᷤᷤ ꝓprie & uericit̃ patrẽ & filiũ¬

Expanded text:
holicae Ecclesiae doctorum chorus. Hos itaque sequentes nos pie atque orthodoxe, juxta divinitus inspiratam doctrinam eorum professi credimus consonanter, et confitemur secundum sanctos Patres, proprie et veraciter Patrem et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de eadẽ insula eredndo saluati sunt
duo regii pueri fr̃s uidlic& alualdi
regis insulȩ speciali s̃di gr̃ corõnati.
Siqͥdẽ imminẽtibꝰ insule hostibꝰ fuga
lapsi s deinsula. & in ꝓximã uittoꝵ¬

Expanded text:
 de eadem insula credendo salvati sunt, duo regii pueri, fratres videlicet Arualdi regis insulae, speciali sunt Dei gratia coronati: siquidem imminentibus insulae hostibus, fuga lapsi sunt de insula, et in proximam Juto
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ cõstantinopoli hȩresi euthicetis
multũ eẽ turbatã. & eccłas angloꝵ qͥbꝰ.
p̃herat abhuiꝰ. modi labe immuneᷤ ꝑ¬
durare desidrãs collecto ueñrabilium
saẽdotũ doctoꝵq plurimoꝵ cętu cuiꝰ.
essent sid̾i singuli sedulus inqͥrebat om¬
niumq unanimẽ insid catholica re¬
ꝑit cõ sensum. & hunc sinodalibꝰ. lit¬
teris ad instructionẽ m̃moratã seqͣn¬
cium cõmẽdare curauit. Quarũ u¬
dlic & luterarũ. istud exordium est.
sium. anno.ui. regni eiꝰ & alduuolfõ

Expanded text:
e Constantinopoli per haeresim Eutychetis multum esse turbatam, et Ecclesias Anglorum quibus praeerat ab hujusmodi labe immunes perdurare desiderans, collecto venerabilium sacerdotum doctorumque plurimorum coetu, cujus essent fidei singuli sedulus inquirebat, omniumque unanimem in fide catholica reperit consensum: et hunc synodalibus literis ad instructionem memoriamque sequentium commendare curavit, quarum videlicet literarum istud exordium est: sium, anno sexto regni ejus, et Aduulfo
Abbreviated transcription (Latin):
& cõũsatio festur suisse scĩssim. sic̃
xcia nũc cȩlestiũ signa usfutũ in¬
dicio sũt. U enĩ usq hodie feretrũ eiꝰ.
caballarũ quo insirmꝰ uehi sole¬
bat seruatũ adcpłis eiꝰ. multoᷤ febri¬
citateᷤᷤ uł alio quolib& in quomodo
fessos sanare nõ desistit. Nõ solũ at
subpositi eidẽ feretro uł ad positi cu¬
rant᷑ egroti: sed & astule de illo
abscise atq ad insirmõ adlate cor̃a
illis solẽt ad ferre indellã. Hic sane pͥ¬

Expanded text:
satio fertur fuisse sanctissima, sicut etiam nunc caelestium signa virtutum indicio sunt. Etenim usque hodie feretrum ejus caballarium, quo infirmus vehi solebat, servatum a discipulis ejus, multos febricitantes vel alio quolibet incommodo fessos sanare non desistit. Non solum autem subpositi eidem feretro vel adpositi curantur aegroti, sed et astulae de illo abscissae atque ad infirmos adlatae, citam illis solent adferre medelam. Hic sane p
Abbreviated transcription (Latin):
qui tũe eisdẽ inpastibꝰ. ocultꝰ. cura¬
bat᷑ auulnͣ̾ribꝰ. quȩ ei ĩ flicta suerant
pͣlianti minsula uecta. postulauitq
ab eo ut si necesse ess&s pueros int̾sici.
Moxq illi instãte carnisice: mostẽ leti
subiere tẽporalẽ. ꝑ qͣm se ad iuite anunȩ
ꝑpetuã nõ dubitabat̃ esse transitures.
Noc gͦ ordine quã om̃s britaniorũ pro¬
iunciȩ sidẽ ap̃i susceꝑãt. suscepit & in¬
sula uecta. In qͣm tam̃ ob erũpnã ex¬
teruȩ subieccionis. nemo gradũ mini¬
sterii ae sedis apostolicis ante danielẽ
tra mediũ australiũ saxonũ & geuis¬
sorum mt̃ posito pelago latitudinis
trium milũ. qͥ uocat᷑ soluẽte. In quo
uidlicos. pelago boni aestꝰ. oceani qui
cũ britaniã ex insinito oceano septẽ¬
trionali erũpũt sibim& inuicẽ coti¬
die cõ pugnanteᷤᷤ occuirũt. Ultra osti¬
um fluminis bomilia qͣm ꝑtertis ui¬

Expanded text:
 Al. iisdem in partibus occultus curabatur a vulneribus quae ei inflicta fuerant praelianti in insula Vecta: postulavitque ab eo, ut si necesse esset pueros interfici, Moxque illi, instante carnifice, mortem laeti subiere temporalem per quam se ad vitam animae perpetuam non dubitabant esse transituros. Hoc ergo ordine, postquam omvinciae fidem Christi susceperant, suscepit et insula Vecta, in qua tamen ob aerumnam aeternae subjectionis, nemo gradum ministerii ac sedis episcopalis ante Danihelemtra medium Australium Saxonum et Geuissorum, interposito pelago latitudinis trium millium quod vocatur Solvente: in quo videlicet pelago bini aestus Oceani qui circum Brittaniam ex infinito Oceano septentrionali erumpunt, sibimet invicem quotidie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluminis Homelea, quod per
Abbreviated transcription (Latin):
sidẽ qͥeodẽ tactꝰ. infirmitat̃ nõ pauco
tp̃rȩ recubas in lectulo iacebat. Cũ gͦ
scd̃a m̃moratti ieumii ac supplicationẽ
diẽ aẽret᷑: c̃otigit foste ipsũ puerum
hora ferm̃ seda die in loco inquo eger
one sacrtim̃ta sid̾i quȩ susceꝑat. fuans.
Salutãteᷤᷤ eͦ illũ ũbis pussimis apłi: dicebãt.
Noli tim̃re sili mortẽ. ꝓqͣ sollicitꝰ. es. Nos
enĩ te hodierna die ad cȩlestia sumus
regna ꝑducturi. Sed pͥmũ expectare
habeᷤᷤ. donec missa celebret᷑. ac uia¬
tico dñiei corporis ac sangiunis accepto.
sic insirmitat simul ⁊ moste̾ absolutꝰ.
ad &̾na meelis gaudia subleũris. Cla
qĩ dñs ex audiuit p̾ceᷤ uras. & deuoci¬
unculis. hȩc clad̾ ultra moriturus ẽ.
S ed õs qͥalieubi de ur̃is cgritudine la¬
borãt surrecturi a languore pristi¬

Expanded text:
eadem tactus infirmitate, non pauco tempore recubans in lectulo jacebat. Cum ergo secunda memorati jejunii ac supplicationum dies ageretur, contigit forte ipsum puerum, hora ferme secunda diei, in loco in quo aeger one sacramenta fidei quae susceperat servans. Salutantes ergo illum verbis piissimis apostoli dicebant: « Noli timere, fili, mortem pro qua sollicitus es: nos enim te hodierna die ad caelestia sumus regna perducturi. Sed primum exspectare habes donec missae celebrentur, ac viatico dominici corporis ac sanguinis accepto, sic infirmitate simul et morte absolutus ad aeterna in caelis gaudia subleveris. Clamquia Dominus exaudivit preces vestras, et devotiunculis hac clade ultra moriturus est; sed omnes qui alicubi de vestris hac aegritudine laborant, resurrecturi a languore, pristi
Abbreviated transcription (Latin):
uenustatis eẽ posse cred̾bã. Unus
qͥdẽ attõsꝰ. erat ut cłs. aliꝰ barbã
habbat ꝓlixã. Bicebãtq qd̾ hunus
ipsa die osualdũ regẽ suisse ꝑẽptũ.
Uocatisq sr̃ibꝰ: pariri prãdiũ. missas
sieri. atq om̃s cõmunicare more
solito p̃cepit isimul & insir mãti pu¬
ero de eodẽ sacrisicio dnĩce oblaci¬
onis pasficulã deferri mãdauit.
Quibꝰ. ita g̃stis. nõ multopꝰ. eadẽ die

Expanded text:
. Unus quidem attonsus erat ut clericus, alius barbam habebat prolixam: dicebantque quod unus ipsa die Osualdum regem fuisse peremptum: vocatisque fratribus, parari prandium, missas fieri, atque omnes communicare more solito praecepit: simul et infirmanti puero, de eodem sacrificio dominicae oblationis particulam deferri mandavit. Quibus ita gestis, non multo post, eade
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducẽdus incęlũ. Qd̾ diuma uobis
micdia ꝑ int̃cessionẽ religiosi ac do
dilecti regis osualdi. qͥ cõdã g̃nti nor¬
danhymbroꝵ & regni tẽporalis
auctoritate. & ap̃iana pietatis qͣ
adregnũ ꝑhend duc̃ duocioñ sub¬
limit᷑ p̃suit cõferre dignata ẽ. Hac
os enĩ die idẽ rex ab insidlibꝰ. inbel¬
slo corportilit̃ extinctꝰ. mox ad sẽpit̃na
animaꝵ gaudia ad sũptꝰ. incȩlum.
& electoꝵ ẽ sociatꝰ. agminibꝰ. Que¬
rãt insiuis codicibꝰ. in qͥbꝰ. defuctoꝵ ẽ
ad notata deposicit: & inũnit illum
hac ut diximꝰ. die raiptũ ẽẽ de scło.
Cȩlebret̃ gͦ missas ꝑcũcta monasterii

Expanded text:
rducendus in caelum: quod divina vobis misericordia per intercessionem religiosi ac Deo dilecti regis Osualdi, qui quondam genti Nordanhymbrorum et regni temporalis auctoritate et Christianae pietatis quae ad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre dignata est. Hac etenim die idem rex ab infidelibus in bello corporaliter exstinctus, mox ad sempiterna animaet electorum est sociatus agminibus. Quaerant in suis codicibus in quibus defunctorum est adnotata depositio, et invenient illum hac, ut diximus, die raptum esse de saeculo. Celebrent ergo missas per cuncta monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii sribꝰ. sibi relatũ asserere sole¬
bat m̃moriȩ mãclare cõmodũ du¬
ximꝰ. Codẽ ferm̃ tp̃rȩ. quo ipsa ꝓ¬
uncia nom̃ ap̃i susceꝑat. multas bri¬
taniȩ ꝓuincias. mostalitas seua cor¬
ripiebat. Quȩ cũ p̃fatã qͦq mona¬
steͤrus cui tc̃ regndo religiosissimꝰ.
ap̃ ac̃dos uocabulo eappa pͥfuit nu¬
tu diuine dispesationis atting̃r&s.
Multiq siue dehis qͥcũ antistit̃ illo ue¬
nerãt. suie de illis qͥde eadẽ ꝓiuncia¬

Expanded text:
e solebat, memoriae mandare commodum duximus. Eodem ferme tempore quo ipsa provincia nomen Christi susceperat, multas Brittaniae provincias mortalitas saeva corripiebat, quae cum praefatum quoque monasterium, cui tunc regendo religiosissimus Christi sacerdos, vocabulo Eappa, praefuit, nutu divinae dispensationis attingeret; multique sive de his qui cum antistite illo venerant, s