comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habiles ad tutelam petierit qm̃
sciebat p̾torem eis nõ daturũ.
q̃d tñ si dedit eis p̃tormris peti¬
toẽm secutusiam qdem p̃toris
delictum ẽ. s ⁊ mrĩs punimuss
scilium igitur si forte excusati
alios sine mora pet̾e. Ergo siũ
ñ petierit siue ydoneos ñ petieĩt
pumetur. ⁊̃ si dati fui̾nt minu̾
ydonei p̃tore errãte ydoneos.
ał utrum facultatib an⁊ in
minorib pete debeat dubita¬
tõis ẽẽ pot̾. putoautem facile
ei ignosci. si locupletes sĩt hu
quos petit. s si priorib excu¬
satis rectis ue nõo festim alio¬
rum noĩa edidĩt punituq̃d
ergosi ñ fuerint omnes excu¬
sati. uł omnes reiecti.andend̾
an ei inputetur aut in locũ ex¬
cusati non petiit ⁊ putom pu¬
tãdum quid si decesserit qdaz.
diximus reiectiutrum sic acci¬
pimus ap̃tore nõ datian ⁊̃ si
suspecti fuerint remotiuł ob
negli gẽtiam uł ignauiam re¬
pulsi. ⁊ quis hos reiectos recte
dicet. Ergo ⁊ si latent. s logũ

Expanded text:
habiles ad tutelam petierit, quoniam sciebat praetorem eos non daturum? quid tamen si dedit eos praetor matris petitionem secutus? iam quidem praetoris delictum est, sed et matris punimus consilium. Igitur si forte excusati mater alios sine mora petere. Ergo sive non petierit sive idoneos non petierit, punietur, etiamsi dati fuerint minus idonei praetore errante. Idoneos autem utrum facultatibus an et moribus petere debeat, dubitationis esse potest. puto autem facile ei ignosci, si locupletes sint hi, quos petiit. Sed et si prioribus excusatis reiectisve non confestim aliorum nomina ediderit, punitur. Quid ergo, si non fuerint omnes excusati vel omnes reiecti? videndum, an ei imputetur, cur in locum excusati non petiit: et puto imputandum. Quid si decesserint quidadiximus "reiecti" utrum sic accipimus "a praetore non dati" an et si suspecti fuerint remoti vel ob neglegentiam vel ignaviam repulsi? etiam hos quis reiectos recte dicet. ergo et si latitent? sed longum
Abbreviated transcription (Latin):
eadem sit ⁊ soror ꝯsanguinea.
ut puta qm̃ pater matris.nepo¬
ten suum exfilia ad̾ oꝑtaũ.sit
 si ꝗdem mat̾ qi ꝯsangiiniea ue¬
s̃a m niat excludit prẽm.siius ꝯsan¬
guinee repudian̾aił capitis
diminutͥoe amisit. ex senatusᷤ.
lii. filie ue ñ adierit. exsenatus.¬
ꝯsulti bnfitium ius succed uet̾¬

Expanded text:
eadem sit et soror consanguinea, ut puta quoniam pater matris nepotem suum ex filia adoptavit,  si quidem quasi consanguinea veniat, excludet patrem: si ius consanguineae repudiavit vel capitis deminutione amisit, ex senatus colii filiaeve non adierit ex senatusconsulti beneficium, ius succedit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cunctaretur admonita ẽ qd
si pat̾ eis peti ꝓhibũat tutorẽ.
qm̃ ꝑmatrem rem eorũ admim¬
strari uoluit. incidit si nec petit
nec legittime tutelã admim¬
strat. ꝙ si penitus egenis filiis
ñ petitagnoscendum ẽ ci s si
forte absens alib̾tis p̃uenta ẽ.
uł abaliisdicẽdum ẽ eam nõ
excludinsi forte cum frustã¬
dopunitur. utiq ⁊filiab ꝗd si
petit. u̾ba repti defitiunt s dicẽ¬
dum ẽ.si qdem inpub̾ib cura¬
tores ñ petiit. eandem roẽm ẽẽ si
iam pub̾ib cessare deb̾e qd si ex̃
ygnans eẽt.bonis ñ petiit cura¬
torem dico in snĩam in cidere.
nam⁊ si ap̃ hostes hũit mpu¬
b̾em. idem erit dicẽdum ꝗd si fy¬
rioso tutorẽm⁊ curatorem nõ
petiit.mag est ut incidat ñ so¬
lum aũt que ñ petiit cohercet᷑.
s ⁊̃ que iam defuncto petiit ut
⁊ susceperũt incħomimus uel
detẽti sunt. excusata erit mat̾
ꝗdem si in dignos id ẽ minus

Expanded text:
n cunctaretur, admonita est. Quid si pater eis peti prohibuerat tutorem, quoniam per matrem rem eorum administrari uoluit? incidet, si nec petat nec le gitime tutelam administrat. Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei. Sed si forte absens a libertis praeuenta est uel ab aliis, dicendum est eam non excludi, nisi forte cum frustrado punitur, utique et filiabus. quid si petiit? verba rescripti deficiunt, sed dicendum est, si quidem impuberibus curatores non petiit, eandem esse rationem, si iam puberibus, cessare debere. Quid si cum praegnas esset, bonis non petiit curatorem? dico in sententiam incidere: nam et si apud hostes habuit impuberem, idem erit dicendum. Quid si furioso tutorem vel curatorem non petiit? magis est, ut incidat. Non solum autem quae non petiit coercetur, sed et quae defunctorie petiit, ut et susceperunt nihilo minus vel detenti sunt? excusata erit mater. Quid si indignos, id est minus
Abbreviated transcription (Latin):
legitamã erus br̃ditatem ad¬
liba ocepit.edidit sua penemox
mamunissa.ẽ ad legittima br̃¬
ditatem enis adimiteturĩt si
adhue p̃gnans manumissa est.
editi firii. adlegitrimã br̃dita¬
temmat᷑ admmirteturur puta
si post mora fcam. infideiomis¬
sa lib̾tate pepit uelap̃ hostes.⁊
cũ eo redutsuł si refẽt᷑a edidit.
Si muħ sit famosa adlegitti¬
mã brditatem uborumadinit¬
tetur. Inpubem ciri paf ẜas ca.¬

Expanded text:
itimam eius hereditatem adlibera concepit, edidit serva poenae, mox manumissa est, ad legitimam hereditatem eius admittetur. item si adhuc praegnas manumissa est, editi filii ad legitimam hereditatem mater admittetur, ut puta si post moram factam in fideicommissa libertate peperit, vel apud hostes et cum eo rediit, vel si redempta edidit. Si mulier sit famosa, ad legitimam hereditatem liberorum admittetur. Impuberem, cui pater sec
Abbreviated transcription (Latin):
soli nãles adoptiui autẽ lib̾i.
posc emancipatõemita admi¬
truntũr. si exlib̾is naturalib
fuĩnt.at puta nepos nalis ab
auoadoptatus.nam lñtoms
stabit. ¶Siuo apud hostes
ẽ filib uł nasci spatur. pendet
ius mr̃is tonecredient. inasea¬
tur s si sint sin hr̃des. ueru br̃¬
ditas ad eos ñ ꝑtineat. urteamꝰ
anmat̾ admittatur.at prita
abstinint se br̃ditate affrica¬
mis ⁊ publitrus tempt̾at di¬
cefẜit relicta filia. q̃m madop¬
dõẽ legittime ded̾at a mre relic

Expanded text:
soli naturales. adoptiui autem liberi post emancipationem ita admittuntur, si ex liberis naturalibus fuerint, ut puta nepos naturalis ab auo adoptatus: nam licet sstabit. Si vero apud hostes est filius vel nasci speratur, pendet ius matris, donec redierit vel nascatur. Sed si sint sui heredes, verum hereditas ad eos non pertineat, videamus, an mater admittatur, ut puta abstinuit se hereditate. Africanus et Publicius temptant dicessisset relicta filia, quam in adoptionem legitime dederat, relic
Abbreviated transcription (Latin):
rit decesẜit. inattnion obstabit
S siquis cum seatus ꝯtrou̾siam
pafetur. carbonianam solam a¬
cẽ aut si inpuces decesẜit. mrr
posse admittis si infantiꝑtuto¬
rem petita sit pꝰodicet statim t̾ceᷤᷤ¬
ẜit.dicẽdum eritmatͥobalitisse¬
Ponenim simił ẽ ei q̃ funoso.
adiit legitima br̃ditatem. Cẽ¬
t̃um si omiẜit legittima br̃dita¬
tenimat̾ exsenatus .ꝯ. t̃tulliano
admittetur ¶ s si ñ sit solus iste fi¬
lius legitrimus hor̃s. s sint ꝗcũ
eo admittãtur. nec inꝑte eorũd
mat̾ adsenatus .ꝯ.enit uocanda.
¶Obicitur mr̃i. pat̾ inutrnusq bo¬
cent. q̃muis fidutiamͣ cẽxerĩt.

Expanded text:
rit, decesserit, matri non obstabit. Sed si quis, cum status controversiam pateretur, Carbonianam solam acere aut, si impubes decesserit, matrem posse admitti. Sed si infanti per tutorem petita sit possessio, licet statim decesserit, dicendum erit matri obstitisson enim similis est ei, quae furioso di filius adiit legitimam hereditatem: ceterum si omiserit legitimam hereditatem, mater ex senatus consulto Tertulliano admittetur. sed si non sit solus iste filius legitimus heres, sed sint qui cum eo admittantur, nec in partem eorum mater ex senatus conObicitur matri pater in utriusque bocent, quamuis fiduciam contraxerint.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾i admittẽtur im̃ tec̃tari pot̾
an medio tp̃r dum status pedet.
succurri e̾is ꝑ p̃torem debeat. ne
si medio tp̃r decessintanchilad
hrdem transmittãt. ⁊ magis ut
subueniatur.⁊ inmultis casibꝰ
placint s⁊ uulgo q̃siti admit¬
missane lib̾tatis matris sue fa¬
tamnatus sit c̾te si post manu¬
missi oem matris sue finĩt natu̾¬

Expanded text:
liberi admittentur. unde tractari potest, an medio tempore, dum status pendet, succurri eis per praetorem debeat, ne, si medio tempore decesserint, nihil ad heredem transmittant: et magis est, ut subveniatur, ut in multis casibus placuit. Sed et vulgo quaesiti admitmissariae libertati matris suae factam natus sit. certe si post manumissionem matris fue
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo q̃sit. ¶ Filius qui mortiᷤ
tp̃r matris cuns romanus fint.
sian aditam hr̃ditatem in ẜui¬
tutẽ deducatur legittima hr̃di¬
tas ñ defertur. nec si pa liber fes
sitmsi forte ẜuus pene effectus.
bñfitio prĩcipis sit restitutus s
si mr̃is ex secto uentre. filius edit
sit. mag̾ dicẽdum est. he quoq
adlegittimam̃ hr̃ditatem ad¬
mitti. nam ⁊ institutus ẜm. taa¬

Expanded text:
uulgo quaesitus.Filio, qui mortis tempore matris ciuis Romanus fuit, si ante aditam hereditatem in seruitutem deducatur, legitima hereditas non defertur nec si postea liber factus sit, nisi forte seruus poenae effectus beneficio principis sit restitutus.Sed si matris exsecto uentre filius editus sit, magis dicendum est hunc quoque ad legitimam hereditatem admitti: nam et institutus
Abbreviated transcription (Latin):
Siue inge¬
nuasue lib̾tina
mater ẽ admitti
possunt libi adhr̃¬
ditatem enis exsenatus ꝯsyl¬
to orfitia. si ea sit mat̾ deciuᷤ
statu dubitati. utrũ mat̾. f.

Expanded text:
e ingenua sive libertina mater est, admitti possunt liberi ad hereditatem eius ex senatus consulto Orphitiano. Si ea sit mater, de cuius statu dubitatur, utrum mater familias
Abbreviated transcription (Latin):
madu̾titur qui ꝓbantur num¬
mis dãtis tutelam occupasse.ł
p̃tio accepto opam dedisseut ñ
ydoneus tutor daretur. uł ꝯsulse¬
to inedẽdo patrimomo qntita¬
tem miniunt.ũł eindẽti fraud̾
pupillorum bona alienasset.
Fuĩt. pot intelligiita dari.cum
dati sunt. mortuo illotutores
pseuẽnt. an alii petendi eeñt.
tis dati sunt. non reu̾so eo.in eã¬
dem cãm ꝑ seuerare usq ad tp̃s¬

Expanded text:
maduertitur, qui probentur nummis datis tutelam occupasse uel pretio accepto operam dedisse, ut non idoneus tutor daretur, uel consulto in edendo patrimonio quantitatem minuerit, uel euidenti fraude pupillorum bona alienasset. fuerit, potest intellegi ita dari, cumdati sunt, mortuo illo tutores perseuerent, an alii petendi essent.tis dati sunt, non reuerso eo in eadem causa perseuerare usque ad t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpadu̾sam tutoris ualitudie.
uel senium etatis qui mag̃ ad¬
quem solet p̃tor ꝑmitt̃e tuto¬
rib ꝯstitue. qui non possũt suf¬
ficere amministratõi tuteleata
p̃. Siarrogati sunt adhre
in pubes. nel deportati sint puł¬
pillitutores hr̃e desmunt.¶
si infuitutem pupillus redig¬
gatur. utiq finitur tutela. aliiꝰ
quo mocdis desinunt ẽẽ tutores
si forte ꝗs ab hostib fin̾t captiꝰ
uł pupillus uel tutor s ⁊ siad
tp̃c fuerit quis datus tp̃r fim¬
I

Expanded text:
adversam tutoris valetudinem vel senium aetatis: qui magis adquem solet praetor permittere tutoribus constituere, qui non possunt sufficere administrationi tutelae, ita . Si adrogati sunt adhuc impuberes uel deportati sint pupilli, tutores habere desinunt. Item si in seruitutem pupillus redigatur, utique finitur tutela. Aliis quoque modis desinunt esse tutores, si forte quis ab hostibus fuerit captus uel pupillus uel tutor. Sed et si ad tempus fuerit quis datus, temi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti ⁊ postulantiataq infã¬
tiñ pos dori. Idem cassius ait.
si pup̾ulus curatorem poscẽ
ñ uuit.quominus cum eo aga.
cõgi cum ap̃tire debuisse quo
curatoremnec addat in qͣm rẽ. d p
an mõs̃ ꝯtron̾siasdatus sit.et
bes datum inters¬
us. Quod dr̃ si in distĩcte
Datus sit curatorintotã litem
datum uideri.fortasse eo speftet.
dunidũdo aut fimium regũdo¬
rum actio eẽt cͤni tutore⁊ si in¬
distincte datus eet. nõ solum
eo nõie curator eẽt. quo ageret
pupillus pupillaue. s inpicer
plures curator peti.
sit.t᷑ał curator q̃m dinis curatõ
u̾sus seium curator petitus sit.
id̃ titius adu̾sus alium tutor
eẽt pot̾itut exdiu̾sis caus is
unus uorum curatorũ lecu
dem accidet. si in diu̾sas lites ĩ
diu̾sis tp̃rib iͣceͣm petatim.

Expanded text:
senti et postulanti, itaque infanti non potest dari. idem Cassius ait, si pupillus curatorem poscere non uult, quo minus cum eo agatur, cogi eum a praetore debuisse.Quolcuratorem nec addat in quam rem, an in omnes controuersias datus sit? et res datum uiderum. Quod dicitur, si indistincte datus sit curator, in totam litem datum uideri, fortasse eo spectet, diuidundo aut finium regundorum actio esset cum tutore, et si indistincte datus esset, non solum eo nomine curator esset, quod ageret pupillus pupillaue, sed inuicemplures curator peti. sit talis curator, quamdiu is curator rbi gratia aduersus Seium curator petitus sit, idem Titius aduersus alium tutorem dari poterit, ut ex diuersis causis unus duorum curatorum locum dem accidet, si in diuersas lites in diuersis temporibus idem petatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtib auetem posse accommo¬
dare. ¶Suboditõe ap̃sidib
ꝓuintiarum nõ possedan tuto¬
rem placet ⁊ sidatus sit. nulliuᷤ
ẽẽ mom̃ti dationem⁊ ita. pop̃.
ait hanc aũt᷑ adiectõem qua
p̃sidẽs ꝓuintiarum fatuĩt dotyadu¬
torem.si sat dederit.non ꝯditi¬
oneminse hr̃e.s admomitõem
non ałre tutelam ꝯm̃tti. qua.
si satis dedĩt. hoc ẽ. non ałr ei ge¬
rere ꝑmittẽdum. qͣi si rem solrã

Expanded text:
ctoritatem posse accommodare. Sub condicione a praesidibus prouinciarum non posse dari tutorem placet et, si datus sit, nullius esse momenti dationem: et ita Pomponius ait: hanc autem adiectionem, quam praesides prouinciarum faciunt 'tutorem do, si satisdederit' non condicionem in se habere, sed admonitionem, non aliter ei tutelam committi, quam si satisdederit, hoc est non aliter ei gerere permit
Abbreviated transcription (Latin):
emine tutores da¬
ri ñ possunt.qr id munus ma¬
scoulorum ẽ msi aprinꝰcipe fili¬
orum tutelam sp̃alit postulẽt.
Detestam̃tana tutela. Rubrica.

Expanded text:
Feminae tutores dari non possunt, quia id munus masculorum est, nisi a principe filiorum tutelam specialiter postulent. DE TESTAMENTARIA TUTELA 1 Ga
Abbreviated transcription (Latin):
petit. cui nominatim ħ dedit ł
ceps. ¶Surdom pubi. poterit
tutordan. ¶Eicuius pat ĩho.¬
stium potãte est.turorem dan ñ
posse palam ẽss sidatus sitanin
dari d ne inmedio peat.
Lp̃. Sifilius fam̃. tutor ap̃to¬
re datus sit. si ꝗdem pat̾ tutelam
agnoũ.insolidum d tem. si nõ
agnoiit. dum taxat depeculio
agnouisse aũt ursiue gessit. siỹ
gerenti. filio sꝯsensit. siue om̃i¬
mõ adtigit tutelamcun cum q¬
dam fil̾io scripsiss ut diligent
tutelam ger̃et. cum sciens in ꝗd¬
piculum ad nos ptinẽdixi hẽ
quo inderi agnonissesplane si
solum momirit filium non ur¬
tutor lib̾ti siñ. fidem exibere d.
⁊ si qua in fraude debͣitoruͣ qͣm¬
uis pupilli lib̾ti gestã s̃reuoca¬
ri ius publicum pmittit.¬

Expanded text:
petit, cui nominatim hoc dedit uel ceps. Surdo impuberi poterit tutor dari. Ei cuius pater in hostium potestate est tutorem dari non posse palam est: sed si datus sit, an in dari debet, ne in medio pereat.. Si filius familias tutor a praetore datus sit, si quidem pater tutelam agnouit, in solidum debet teneri, si non adgnouit, dumtaxat de peculio. adgnouisse autem uidetur, siue gessit, siue gerenti filio consensit siue omnino attigit tutelam. unde cum quidam filio scripsisset, ut diligenter tutelam gereret, 'cum scias', "periculum ad nos pertinere", dixi hunc quoque videri adgnovisse: plane si solum monuit filium, non vitutor liberti sui fidem exhibere debet, et si qua in fraudem debitorum quamvis pupilli liberti gesta sunt, revocari ius publicum permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut serimis
diffuit. uis
ac potãs in
capite liboad tuendum cum
qui ꝑꝑ etate̾m suam sponte se
defendere nequidaure cͦuilida¬
t᷑a ac ꝑmissa. ¶Tutores añt
sunt. qui eamuim ⁊ potãtem
Itaq appellant᷑ tutõres qi tin¬
tores atq defensores. sic̃ editri
d̃nr: quia edes tuentur. ¶Mr¬
tũs. tutordari ñ pot̃. qm̃ que¬

Expanded text:
ut Seruius definit, uis ac potestas in capite libero ad tuendum eum, qui propter aetatem su‹a› sponte se defendere nequit, iure ciuili data ac permissa. Tutores autem sunt qui eam uim ac potestatem itaque appellantur tutores quasi tui‹t›ores atque defensores, sicut aeditui dicuntur qui aedes tuentur. Mutus tutor dari non potest, qu
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Siquis tutor ñ sit ca̾pt̾
ab hostib. set missus ad eos qͣi
legatus aut ⁊̃ receptus abeis.
aut transfugerit. qr suus nõ
efficitur. tutor maniset int̾im
ap̃sidib alius tutor dabitur.
fitium e ssciendum ẽ nulla
tutelam hr̃ditario iure ad̾aliy
transire. s ad libos uirił sexus
ꝑfecte etatis descẽdunt legit¬
timecetȩ Non descend̾unt.

Expanded text:
. Si quis tutor non sit captus ab hostibus, sed missus ad eos quasi legatus, aut etiam receptus ab eis, aut transfugerit, quia seruus non efficitur, tutor manet, sed interim a praesidibus alius tutor dabitur. ficium est. Et sciendum est nullam tutelam hereditario iure ad alium transire: sed ad liberos uirilis sexus perfectae aetatis descendunt legitimae, ceterae non descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbat. quia nontm̃ loqui. s qas
dire tutor debet.
Anea c̃a funt. ut intutela n¬
quinti quoq mutii fint ⁊ a
uiliano ꝓbatureoq iure riti¬
murut cess cura. si tutele etaᷤᷤ
indigeat. qrͣ si tutores hñt ꝓ
furorem incuram ñ redigũt.
siue ñ hant᷑ ⁊ furor eis accesse
uł pupillas ñ ꝑtineat.
Quia au̾t inpupillorum per¬
soa adagnatos curatores nõ
adolescentidari q̃i etatis eẽt
inpedim̃tumaita definientus
ei quem etas cure uł tutele su
ti q̃m dementie tantisꝑ sit ꝯsr¬
lendum. ¶Si pupilluspy¬
pilla ue. cum iusto tutore.cua¬
tore ne cum eorum quolite
agẽ uult. ⁊ curator meare peti¬
t᷑.utr ip̃i poscentib daturanuꝰ
⁊ ad uersanio ⁊ sciendum ẽ.siũ¬

Expanded text:
bant, quia non tantum loqui, sed et audire tutor debet. in ea causa sunt, ut in tutela nquinti quoque Mucii fuit et a Iuliano probatur eoque iure utimur, ut cesset cura, si tutelae aetas indigeat. quare si tutores habent, per furorem in curam non rediguntur, siue non habent et furor eis accesseruel pupillas non pertineat. Quia autem in pupillorum persona adgnatos curatores non ut adulescenti dari, quasi aetatis esset impedimentum. et ita definiemus ei, quem aetas curae uel tutelae subti quam dementiae tantisper sit consulendum. Si pupillus pupillaue cum iusto tutore tutorue cum eorum quo litem agere uult et curator in eam rem petitur, utrum ipsis poscentibus datur an uero et aduersario? et sciendum es
Abbreviated transcription (Latin):
standa si tiexqͣlitate discepta¬
tõis. ixroicem extimaturum.
¶Eum̃ ꝗ tutelam ip̃ius ammĩ¬
strauerit. ⁊ frẽm suum ⁊ alios
ques dam scripsit hr̃des. et tu¬
tori legauit. que inpendãt in
an utile eẽt inꝑsona enis fide¬
iomissum.ax. si iddedãt. ꝑfidei¬
commissum qd̃ debebatur. pe¬
ti ñ possit  dem quesiit an in
tutoris ꝑsona si inntile eẽt ã
inpsona fris utile uidetur.qm̃¬

Expanded text:
standa sit, ex qualitate disceptationis iudicem aestimaturum. Eum, qui tutelam ipsius administrauerat, et fratrem suum et alios quosdam scripsit heredes et tutori legauit, quae impenderat in an utile esset in persona eius fideicommissum.commissum quod debebatur, peti non posse. Idem quaesiit, si in tutoris persona inutile esset, an in persona fratris utile uider
Abbreviated transcription (Latin):
spectum facit omnia patriu¬
deri xessansi aliud sensisse
testatorem abhrdib enis ap¬
oalt̾um exhrdib sins actõe
tutele uoliit libari His uerb̾.
rõnem tutele qͣm egit iulnis.
pauł. cum antiocho cicerone.
posci abeo nolo eoq nõieᷤ cã
omni lib̾atum eẽ uolo. Que¬
ro an si qua pecunia extutela.
ap̃ eum remansit.peti ab eo
cuma q̃ pupille est. ⁊ ap̃ tuto¬
rem poĩta manet legata uid¬
atur. ¶Testator ita scrip uea stã¬
serat.titio affinimeo.qcquid
remitti uolo eoq amplius
dicẽdo codicillisita scripsit.
Fitio hoc amplius affini ⁊ de¬
bitori meousuram pecume
quamm debet.abhrde meo
si exigere cc̃ uoluntatemme¬
am putauerit. eius sortis usy¬
ras eidem titio ab hrdib me¬
is donec uiuet pr̃ari uolo. q̃¬
situm est.cum augẽdi potiꝰ
qͣmminuendi testator uobẽ¬
tatem hĩt. an hr̃des excã fi¬
deiꝯmissi titio tñantur. ut eũ
tum legatum qd̃ primo ded¬
rat. ¶Legatum̃ est testõ. hoc
mõ.seio ꝯcediuo  lo. qcquid

Expanded text:
ffectum facit omnia patri uideri concessa, nisi aliud sensisse testatorem ab heredibus eius apsuo alterum ex heredibus suis actione tutelae uoluit liberari his uerbis: 'rationem tutelae, quam egit Iulius Paulus cum Antistio Cicerone, posci ab eo nolo eoque nomine causa omni liberatum esse uolo': quaero, an, si qua pecunia ex tutela apud eum remansit, peti ab eo cunia, quae pupillae est et apud tutorem posita maneret, legata videretur. Testamento ita scripserat: "Titio adfini meo, quidquid remitti volo eoque amplius decem do": codicillis ita scripsit: "Titio hoc amplius adfini et debitori meo usuram pecuniae, quam mihi debet, ab herede meo si exigere ultra voluntatem meam putaverit, eius sortis usuram eidem Titio ab heredibus meis donec uiuit praestari uolo'. quaesitum est, cum augendi potius quam minuendi testator uoluntatem habuerit, an heredes ex causa fideicommissi Titio teneantur, ut eum tum legatum, quod primo dederat. Legatum est testamento hoc modo: 'Seio concedi uolo, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. quod sibi deberi ꝓbass pet̾e
possi. ¶Quidam ita legaũ.
sempnie uxori mee.reddi iu¬
beo ab hrdib meis. quin qua¬
ginta ea.q̃ mutuo accepam ci¬
rograp hopticulatim in nego¬
tia mea. Quesitum ẽ an si ue¬
re uxoris debitor fin̾t. fideis.¬

Expanded text:
 quod sibi deberi probasse‹t›, petere posset. Quidam ita legauit: 'Semproniae uxori meae reddi iubeo ab heredibus meis quinquaginta ea, quae mutua acceperam chirographo particulatim in negotia mea': quaesitum est, an, si uere uxoris debitor fuerit, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
possint. ut ⁊ eius quantitatis
noĩe quam qd̃ post prius testa¬
m̃tum deb̾e d ceperunt liberarẽ¬
tur ⁊ siab his heredes pet̾e cepe
mine m̃ debebit. pretea gencã¬
liter dãpnauit. fideiq eorum
commisit. uti darẽt restitue̾nt
unicuiq quicꝗd ei legass pꝰa
seius aliam p̃terea pecuniam.
atitio mutuatus est. Quero
an ħ quoq pecunia que post
testiñ factum data eẽt. seio le¬
tp̃s u̾ba collata proponerentur
non esse postius credendum ee¬
legatum. ¶Sitiꝰo testõ fac¬
to. ⁊ filiis hrdib institutis. de
patre tutore suoquodam fcõ.
ita locutus ẽ. seium patrẽ me¬
umaiłatum eẽ uolo abactõe
tutele. Quero ħ uerba qͣtentiᷤ¬

Expanded text:
ssint, ut etiam eius quantitatis nomine, quam post prius testamentum debere coeperant, liberarentur, et si ab his heredes petere coepmine mihi debebat'. praeterea generaliter damnauit heredes fideique eorum commisit, uti darent restituerent unicuique, quidquid ei legasset. postea Seius aliam praeterea pecuniam a Titio mutuatus est. quaero, an haec quoque pecunia, quae post testamentum factum data esset Seio, lelata proponerentur, non esse posterius credendum legatum. Titius testamento facto et filiis heredibus institutis de patre tutore suo quondam facto ita locutus est: 'Seium patrem meum liberatum esse uolo ab actione tutelae'. quaero, haec uerba quaten
Abbreviated transcription (Latin):
non ius hb̾ati oms danuolu¬
issi. CInterceta liberto itale¬
gaũ ⁊ siquid menio gessit
ta ⁊ expensa hr̃dib redde de¬
se h̃rdem uendicare. Id autez
qd ꝯseruis qui remanent in
borditate crediderit. ⁊ inrem
domini u̾sum eẽt. desisse inre¬
liqs eẽ. ¶Titia q̃duos tu¬
tores hu̾it.ita cauit. rõnem
tutele mee qͣm egit publiri
menius cum lutio titio. repo¬
sci abeo nolo. Qran si qua pe¬
cunia ap̃ eum remansit extu
tela peti ab eo possit. ncħ ꝓ¬

Expanded text:
non ius liberationis dare uoluisset. Inter cetera liberto ita legauit: 'et si quid me uiuo gessit, ta et expensa heredibus reddere dee heredem vindicare, id autem, quod conservis, qui remanent in hereditate, crediderit et in rem domini versum esset, desisse in reliquis esse. Titia, quae duos tutores habuerat, ita cavit: "rationem tutelae meae, quam egit Publius Maevius cum Lucio Titio, reposci ab eo nolo": quaeritur, an, si qua pecunia apud eum ex tutela remansit, peti ab eo possit.
Abbreviated transcription (Latin):
placuit ⁊ sithiton brs extite¬
rit coitõr.paq ipse creditor
cessent legatum extingui. ⁊ħ̃
uerum ẽ quia ꝯfusione. piñ ex¬
tinguitur obhgatio.ac si solr¬
tiones ser si sub conditõe dato
legato heres p̃eccnpaint. ⁊ exe¬
gerit debitum aliud oꝑter¬
dici.quia inarbitrio hr̃dis ẽe
ñ debet. ut qñꝙ oditione exi¬
stenteneq ip̃i legatario debe¬
atur legatum.si tam̃ uiuat. et
cape possit. neꝙ ei ad q̾n ro b̃
commodum ꝑuenit. si legata
doẽm habere debitorem. s q fiꝰᷤ¬
dei comiissumut lib̾etur pet̾e
posse. Nnsum est.
hr̃s exigẽ ꝓhibitus. eoq noie
Aruratoem liberare dampnatꝰ
est.pecumam alegatario debi¬
tam exc̃ctu quem uit ⁊ peura¬
tor fecit. inre madari cogetur.
restitũe. uel actiones prescare.

Expanded text:
titerit creditor posteaque ipse creditor decesserit, legatum extingui: et hoc uerum est, quia confusione perinde exstinguitur obligatio ac solutione. Sed si sub condicione dato legato heres praeoccupauerit et exegerit debitum, aliud dici oportet, quia in arbitrio heredis esse non debet, ut quandoque condicione existente neque ipsi legatario debeatur legatum, si tum uiuat et capere possit, neque ei, ad quem hoc commodum peruenit, si legatartionem habere debitorem, sed et fideicommissum ut liberetur petere posse responsum est. heres exigere prohibitus eoque nomine procuratorem liberare damnatus est, pecuniam ab argentario debitam ex contractu, quem ut procurator fecit, iure mandati cogetur restituere uel actiones praestare.
Abbreviated transcription (Latin):
accipi debeant.i. an pecumaᷤᷤ
quas uł exuenditõib rerũ
factis. aut exeo nominib
exactaᷤ ĩ suos usus conu̾tit. ł
nomine suo feneraũ. filiis⁊
hr̃dib sins testatoris ⁊ ne¬
potib sins debeat redłe.N.

Expanded text:
accipi debent, id est an pecunias, quas uel ex uenditionibus rerum factis aut ex nominibus exactis in suos usus conuertit uel nomine suo faenerauit, filiis et heredibus testatoris nepotibus suis debeat reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
delen. dehitua remirte ei uo¬
iussit. ut eum lib̾aret an ꝓhi¬
fła demostratione adiecta. ⁊̃ pe¬
ti qd̾ ꝯprehensum est posse s
poterĩt hadici.siita legaũ.c.
aureos. quos mͥ debet. uel sti

Expanded text:
debebat, debitum ei remittere uoiussit ut eum liberaret an prohialsa demonstratione adiecta etiam peti quod comprehensum est posse. sed poterit hoc dici si ita legauit: 'centum aureos, quos mihi debet' uel 'Sti
Abbreviated transcription (Latin):
an contutor lib̾atus inderet᷑.
re. contutoremnon libari.
¶Enoseiooptimemĩto. hoc ã¬
plius legoconcediq uolonz
abeo petineq ab lordib eniᷤ.
quicqd michiaut cirogphis.
aut rõmb debitor est.uł qe¬
quidame mutuum accẽpuł
ta summa.cepit debe anid qd̃
exueti contractu debebatim. m¬
chominus incã legati dua¬
ret. ⁊ an u̾onouatione fc̃a. qĩ
nouus debitor ampliate sum
taxat legatum uideri. qd̾ tri e
telnussi sitam̃ manserit in ea
uoluntate cestator.quia que
tune finsset.
Deadimendis
⁊ transferendis legatis: ica.

Expanded text:
an contutor liberatus uideretur. respondit contutorem non liberari. 'Gaio Seio optime merito hoc amplius lego concedique uolo neque ab eo peti neque ab heredibus eius, quidquid mihi aut chirographis aut rationibus debitor est uel quidquid a me mutuum accepit uta summa coeperit debere, an id, quod ex uetere contractu debebatur, nihilo minus in causa legati duret et an uero nouatione facta quasi nouus debitor ampliatae sumtaxat legatum uideri quod tunc debuisset, si tamen mansit in ea uoluntate testator, quae tunc fuisset. DE ADIMENDIS UEL TRANSFERENDIS LEGATIS
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter ẽẽ legatum. cum suo de¬
bito lib̾etur. Idem quesiit si tu¬
tor ãplecteretur fideiomissum.
itaut in ꝗb dam stare uellet.
recedat. qd̾ minorem qͣntitatẽ
sũptuum dicat fideiomissos
tineri.qͣm ip̃e erogauerat anͤ

Expanded text:
tiliter esse legatum, cum suo debito liberetur. Idem quaesiit, si tutor amplecteretur fideicommissum ita, ut quibusdam stari uellet recedat, quod minorem quantitatem sumptuum dicat fideicommisso contineri quam ipse erogauerat, an
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut exuerbis testĩ apparet. ꝯ¬
fesius sit se omnerarem fuam
lo curatores fecerant aut siq̃
res testatins penos at sũneo
romime conuentre eos posse.

Expanded text:
tus, ut ex uerbis testamenti apparet, confesssus sit se omnem rem suam lo curatores fecerunt aut si quae res testatoris penes eos sunt, eo nomine conueniri eos posse.
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui capaxẽ. ⁊ ille capit.
Posequentiam libato illo ꝑ
acceptilatoẽm id̾ eueniret. et¬
cẽtum uirale iuditium exer
est. ita demumutile inderi le¬
gatum eẽ.si ma lam cam̃ ad¬
uersarius testatoris hiñt. ut
s q̃ sumptus.hr̃s legatano p̃¬
stare cogitu nam inboã cã ni¬
ch̾ uidetur meẽ legato. nec
legauit itagaio seio. qcquid
michi subpignore ortoru
suorum debirit abhrdibri
meisdari uolo. Quero cum
testator uinus aseio aliꝗd re¬
cepit. an id excã legati peti poᷤ
Item testatorem an̾ factos co¬
dicillos qb legauit. pene oẽz
pecuniam sortis ⁊ usurarum
recepisse. ita ut medicũ sortiᷤ
seu usurarum debeatur⁊ q̃siit᷑
spicẽt obliuionem pecume
soluteant qd̃ eo inscio mĩa¬
ta eẽt. id fecissi. an ꝯsulto qḋ
qͣntitatem quõdam debitã

Expanded text:
eum qui capax est et ille capit per consequentias liberato illo per acceptilationem: id enim eueniret, etiamcentumuirale iudicium exerct dictum ita demum utile uideri legatum esse, si malam causam aduersarius testatoris habuit, ut sed etiam sumptus heres legatario praestare cogitur. nam in bona causa nihil uidetur esse in legato nec legauit ita: 'Gaio Seio, quidquid mihi sub pignore hortorum suorum debuit, ab heredibus meis dari uolo': quaero, cum testator uicepit, an id ex causa legati peti possitem testatorem ante factos codicillos, quibus legavit, paene omnem pecuniam sortis et usurarum recepisse, ita ut modicum sortis et usurarum debeatur, et quaesiit, spiceret, oblivione pecuniae solutae, aut quod eo inscio numerata esset, id fecisset, an consulto, quod quantitatem q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponerẽtur.id solum uideri br¬
dum fidcicomimissum. ne exi¬
gerẽt: qued exrõe tutele quam
ip̃e simphorus amministrare¬
rata haureliis sibi deberetin.
Testõ facto debitorib lih̾atoe
di.omnia rata eẽ quecumꝙ
scripta sufitͣ uolo. Quesit̾u ẽ¬

Expanded text:
proponerentur id solum uideri heredum fidei commissum, ne exigerent, quod ex ratione tutelae, quam ipse Symphorus administrauerat, ab Arelliis sibi deberetur. Testamento facto debitoribus liberationem di, omnia rata esse et quaequae scripta sunt uolo'. quaesitum e
Abbreviated transcription (Latin):
dum instructum ⁊ alia lega¬
uit. ⁊ denuo ħ uerba adiecit.
quem rõnem redde ueto. qr ĩ¬
strm̃ penes se h̃t. Quesitum
ẽ anstichus reliqͣ que exam¬
ministratõe actus debuerat.
nomine ñ tenẽri.claudiꝰ neõ eͥ
biti relata fuerit. retim ergõ
reliqua possunt. cum peculi¬
oant exeo deduciq sibi legatũ¬
tum est. ¶Centumq̃ ap̃
Quesitum ẽ an excã fideicõ¬
sit. ne añ tp̃c atestatore p̃scrip¬
tum.ea summa ab eo exigat᷑.¬
qui posse. ¶Eilias heredes
scripserat. qͣrum fideiomisit.
in hec u̾ba. ne agaio seio ac¬
tões actus rei mee que ꝑmen¬
sam eius. siue ex̃ mensam.in
die mortis mee gesta ẽ exiga¬
tis eoq nomine. eumq li b̾e¬
tis. Quesitum ẽ cum umiusaᷤᷤ
rõnes indie mortis.iste ãmi

Expanded text:
dum instructum et alia legauit et haec uerba adiecit: 'quem rationem reddere ueto, quia instrumenta penes se habet': quaesitum est, an Stichus reliqua, quae ex administratione actus debuerat, nomine non teneri. Claudius: nemo enim biti relata fuerat: retineri ergo reliqua possunt cum peculio aut ex eo deduci, si legatum est. 'Centum, quae quaesitum est, an ex causa fideicomsit, ne ante tempus a testatore praescriptum ea summa ab eo exigatqui posse. Filias heredes scripserat, quarum fidei commisit in haec uerba: 'ne a Gaio Seio rationes actus rei meae, quae per mensam eius siue extra mensam in diem mortis meae gesta est, exigatis eoque nomine eum liberetis'. quaesitum est, cum uniuersas rationes in diem mortis iste admin
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Abaurelio semꝓmo frĩ:
meo. neminẽ molestani uolo
cum adoleinss. accep̃ curato¬
rem publium meinum. ⁊ lu¬
tium sempnium fe darium.
Idem gauis seius intra legittis¬
manietatem ꝯstitutus cumĩ.
fatum ꝯ cederet. testõ suo decr¬
ratorib sins ita cauit. qõnez
curatorib meis nemo fatiat.
rẽ eĩ spẽ fractaui. Quero an
rõnẽ cure.hr̃des adulti acura¬
torib pete possint. cum de fue¬

Expanded text:
. 'Aurelio Sempronio fratri meo. Neminem molestari uolo cum adoleuisset, accepit curatores Publium Maeuium et Lucium Sempronium. sed enim idem Gaius Seius intra legitimam aetatem constitutus cum in fatum concederet, testamento suo de curatoribus suis ita cauit: 'quaestionem curatoribus meis nemo faciat: rem enim ipse tractaui'. quaero, an rationem curae heredes adulti a curatoribus petere possint, cum defu
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ siei cum quo depeculio ac¬
tio erat.lib̾atio testõ legata sit.
an sidie quo legata cedere so¬
lent.nicł inpeculio sit. legata¬
rii loco hẽatur.at qͣui ñ dumd̃¬
bitor fint. nec ꝓcedit ut emo¬
lum̃tum aliqd̃ exlegato adeũ
pueniat. nisi ꝑꝑ spẽm futuripe¬
cculii. nũquid ergo in pendẽti
sit an legatarius fuerit. ꝑm̃ at¬
q si qua alia cã.spẽ legati du¬

Expanded text:
amus, si ei, cum quo de peculio actio erit, liberatio testamento legata sit, an, si die, quo legata cedere solent, nihil in peculio sit, legatarii loco habetur? atquin nondum debitor fuit, nec procedit, ut emolumentum aliquid ex legato ad eum perueniat nisi propter spem futuri peculii. numquid ergo in pendenti sit, an legatarius fuerit, perinde atque si qua alia causa spem legati du
Abbreviated transcription (Latin):
ntor decetĩs aliis
sbor dib scriptis ⁊ pupillo syo
cirius cutelam gessit. t̾tiam ꝑ¬
tem borumtan noluit. si hr̾¬
dib sins tutele cãꝯtrouersi¬
amnon feci̾t. s eo nomine õs
libauerit. pupillus logatum
G̃tulit a postea nichomimus
petit ꝗequid ex distractõẽ ali¬
a ue cã ad tutorem suum ex
tutela puenent. Quero an u̾b̾
testĩabhis exactiomb excly¬

Expanded text:
tor decedens aliis heredibus scriptis pupillo suo, cuius tutelam gessit, tertiam partem bonorum dari uoluit, si heredibus suis tutelae causa controuersiam non fecerit, sed eo nomine omnes liberauerit: pupillus legatum praetulit et postea nihilo minus petit quidquid ex distractione aliaue causa ad tutorem suum ex tutela peruenerit: quaero, an uerbis testamenti ab his exactionibus exclu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Cumita testemur. he¬
res ms campnas esto li b̾are
illum qui nega meagessit. ⁊¬
si quid eum michi dare facere
optet ab eo non exigere. dãp¬
natus hr̃s. nec creditas ab eo
quoq pecumas exige̾t / Insiłi
aũt legatonix ẽ ut deeo qͦq le¬

Expanded text:
. Cum ita testemur: 'heres meus damnas esto liberare illum, quod is negotia mea gessit, et si quid eum mihi dare facere oportet, ab eo non exigere', damnatur heres nec creditas ab eo quoque pecunias exiget. in simili autem legato uix est, ut de eo quoque le
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. fa cultas testĩ fatiẽdi. de¬
negãde s̃ actões ei ꝗ dolo fece¬
rit. siue legittimus hr̃s sit sr̃
ẽ. ut hrditatem restituet ea
prditas caduca cũ sins hom̃¬
bfiet. ut ꝯmodum legis fal¬
cioi̾e fiscus sentiat de¬
pdolum quominus uxor s
eñ mutata uolũtate codicil¬
los facẽt int̾cesserat s ut fieri
assolet offensam egre mułris¬
mułris maritali ẜmone pla¬
cauãt incrim̃ ñ ĩcidisse.ꝵ. nͨ eiꝙ¬

Expanded text:
ciatur facultas testamenti faciendi, denegandae sunt actiones ei qui dolo fecerit, siue legitimus heres sit siueest, ut hereditatem restitueret: ea hereditas caduca cum suis oneribus fiet, ut commodum legis Falcidiae fiscus sentiat, ddolum, quo minus uxor, contra eum mutata uoluntate, codicillos faceret, intercesserat, sed ut fieri adsolet, offensam aegrae mulieris maritali sermone plac‹a›uerat, in crimen non incidisse re
Abbreviated transcription (Latin):
riumintroire uolẽte eo facẽ.
testinuł mutare. diuꝰ adrianꝰ
ꝯstituit denegari deb̾e ei actõ¬
seruus eius scriptus erat ꝙͣ¬
ius manumissus adient hr̃¬
ditatẽ actões ei denegantim
cũ ⁊ lib̾is eius. si ꝗd fuĩt dat̃
denegari debinͣt. ⁊ si ñ fueͣtit
inpotãte. s si legatũ ei relic

Expanded text:
entarium introire uolente eo facere testamentum uel mutare, diuus Hadrianus constituit denegari ei debere actioseruus eius scriptus erat, quamuis manumissus adierit hereditatem, actiones ei denegantur, cum et liberis eius si quid fuerit datum, denegari debeat, etsi non fuerint in potestate. sed si legatum e
Abbreviated transcription (Latin):
portoe enis dicẽdum erit colla¬
tõis munere eam fũngii forte
ꝯtẽpta frnͣt portione ex qua in¬
stituta est tc̃enim dicẽdum est
exiuditio parẽtis eam uemẽtez
non dehennius colloms sub¬

Expanded text:
portione eius, dicendum erit collationis munere eam fungi, nisi forte contenta fuerit portione, ex qua instituta est: tunc enim dicendum est ex iudicio parentis eam uenientem non debere munus collationis su
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃ atq ita filia q̃ mansit in
potãte cum ensdem famine frẽ
hr̃s instituta pꝰone intestati pa¬
tris errorem᷑ frĩs emãcipati secu¬
ta accep̃ dotem seripto frĩꝯ ferre
ñ cogetu᷑ cum ea poꝰ frustra peti
patris retineat. Id̃ut õs trientes
bitratu cogetur usuras quo do¬
tis ꝯferre cum emãcipatus fr̃et
fructus ꝯferat. ⁊ finia pãtris suc
fructus recipiat.

Expanded text:
accepit: atque ita filia, quae mansit in potestate, cum eiusdem familiae fratre heres instituta, possessionem intestati patris errorem fratris emancipati secuta accepit. dotem scripto fratri conferre non cogetur, cum ea possessio frustra petita partis retineat, id est ut omnes trientes uiri boni arbitratu cogetur usuras quoque dotis conferre, cum emancipatus frater etiam fructus conferat et filia partis suae fructus perc‹i›piat.
Abbreviated transcription (Latin):
data ⁊ hr̃s mstituta d sic̃ emã¬
cipata ñ solum bona sua s ⁊ do¬
tem q̃ ad eam ꝑuenire pot̾it ofer¬
re. siadhuc pat ad optiuus mũ
hic neẽce habebit conferre.
latõe dotis nõ fungetur.uñ sis
misso abaltõ edicto nec̃ce hunͣt¬

Expanded text:
data et heres instituta debet sic ut emancipata non solum bona sua, sed et dotem, quae ad eam pertinere poterit, conferre. si adhuc pater adoptivus vivit, hic necesse habebit conferre. latione dotis non fungetur. unde si commisso ab altero edicto necesse h
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit cum filia se bonis. absti¬
nuisi frĩb res ñ indõtẽdatas iñ¬
dicãtib exceptõem doli placint
obstare qm̃ pater filiam alfutru¬
ius an si sua hr̃s filia patris cum
rib ꝯtemptadote abstineat se
tum remaneb̾. s ⁊pmifsa exiget᷑¬

Expanded text:
scripsit. cum filia se bonis abstinuisset, fratribus res non in dotem datas uindicantibus exceptionem doli placuit obstare, quoniam pater filiam alterutis, an, si sua heres filia patri cum fratribus contenta dote abstineat se tum remanebit, sed et promissa exiget
Abbreviated transcription (Latin):
p. Quamuis ita de¬
mũ ad collonem dotis
p̃tor cogat filiam si pe
patins misceat ⁊ ħ̾dinus pius
ꝯpelli. ¶Siinstipłatum dedre¬
ta sit d̃os si ꝗdem ipã mułr stipłaa¬
tasit uł ip̃i negotium gestum᷑ ẽ¬
latio eius fiet si sit nepos ⁊neptiᷤ
exeodẽ filio ⁊ dot ata neptis sit ⁊
filius ñ pat̾ eorumneptis cẽm do¬
tem soli fri couatura ẽ emãcipa¬
ta aũt neptisdotẽ⁊ bonasuaso¬
linepotinon q̃ patruos ferret. s
sineptis sola sit nõ q̃ e nepos ex
eodem tc ꝯferunt patruot̾q ne¬
poti uł nepti exalios sidue nep¬
tes sint exdiu̾sis filiis ꝯ ferẽt ⁊in¬
uncẽ ⁊ patruo si exeodem ꝑatre tã¬
tum inuice ꝯferent. ¶Cũ dos
ꝯfertur inpẽsarum nec̃ciarui fit
detc̃tio cet̾arum nõ. Ꝙ siiam di¬

Expanded text:
quam› ita demum ad collationem dotis praetor cogat filiam, si pepaternis misceat. et hoc diuus Pius stipulatum deducta sit dos, si quidem ipsa mulier stipulata sit uel ipsi negotium gestum, aeqlatio eius fiet.Si sit nepos et neptis ex eodem filio et dotata sit neptis, sit et filius non pater eorum: neptis omnem dotem soli fratri collatura est. emancipata autem neptis dotem et bona sua soli nepoti, non etiam patruo conferet.Sed si sit neptis sola, non etiam nepos ex eodem, tunc confertur patruo itemque nepoti uel nepti ex alio.Sed et si duae neptes sint ex diuersis filiis, confere‹n›t et inuicem et patruo, si ex eodem patre, tantum inuicem conferent.Cum dos confertur, impensarum necessariarum fit detractio, ceterarum non.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit non ał cogendum resti¬
tũe. q̃uam ens sumptus rõ
piet sibi qͣrte ꝑtis hr̃ditatisa
meeexq̃ iulium instum filiũ
meum h̃rdem institui.petoq
ate publia clem̃tiana.uti fra

Expanded text:
cauit, non alias cogendum restituere, quam eius sumptus ratio piet sibi quartae partis hereditatis meae, ex qua Iulium Iustum filium meum heredem institui: petoque a te, Publia Clementiana, uti fra
Abbreviated transcription (Latin):
bãt usunf.fundi uxori lega¬
uat. post mortem eiꝰ tecum hrᷤ
arbitrium cõidundẽdo petie¬
rat.blesusait trebatium pen¬
disse. si arbiter ctis regiõib fũ¬

Expanded text:
tum fundi uxor‹i› legauerat: post mortem eius tecum heres arbitrum communi diuidundo petierat.Blaesus ait Trebatium respondisse, si arbiter certis regionibus fun
Abbreviated transcription (Latin):
legatarium hr̃e Idem quesiit
cum insalinis quarũ ususf. le¬
sii eẽt. salis inue̾tus sit. nõ mi
nimus modus an aduxorem
ibi eẽnt non sensisse testatoe.
Id̃ quesiit c̃ eodem testaniẽto
ita cauit. ate peto uxor uti ex
num.xx.ꝯtẽpta sis amnuis qͣ¬
bo heredis hr̃dum meorum ĩ¬
feratur. an recessum uideatur.
a supior e capite.⁊oq ucor nõ
titius testõ suopubho menio
fundum tusculanum reliqd.
eiꝰ ꝙ fideiomisit. ut enisde fũ¬
di ꝑtem dimidiam ususf. titi
lam uetustate corruptam.cogẽ¬

Expanded text:
legatariam habere.Idem quaesiit, cum in salinis, quarum usus frsset, salis inuentus sit non nimus modus, an ad uxorem ibi essent, non sensisse testatorem. Idem quaesiit, cum eodem testamento ita caverit: "a te peto, uxor, uti ex um, contenta sis annuis qubus heredis heredumue meorum inferatur', an recessum uideatur a superiore capite ideoque uxor non Titius testamento suo Publio Maevio fundum Tusculanum reliquit eiusque fidei commisit, uti eiusdem fundi partem dimidiam usus fructuslam vetustate corruptam cogen
Abbreviated transcription (Latin):
uideri. ¶Codicilłita scripsit¬
onem lib̾tos meos. senes ⁊ ifi¬
mos peto ⁊ ilocis in qbo ne de
gut.senescere patiammi.q̃ ro
an ex hec capite lib̾ti si supra
seripti .x. fideismisso fructus
tur reciꝑe debeãt. cum alia q̃ es
spaliter legata s̾.sine ꝯtrou̾si
a ꝯsecuti sut. R. u̾ͥbis que ꝓpo

Expanded text:
uideri.Codicillis ita scripsionem libertos meos senes et infirmos peto in locis, in quibus nunc agunt, senescere patiamini': quaero, an ex hoc capite liberti supra scripti ex fideicommisso fructus tur, recipere debeant, cum alia, quae eis specialiter legata sunt, sine controuersia consecuti
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ ad eos reuiti di. ⁊enim red¬
ditus futuri non p̃teriti tpris
ioseio. post decennium. deduc¬
to usuf. dan iussit. q̃ro cu me¬
dio hꝰ decennii spatiohr̃s inta
defunctus sir an p̾t tp̃e decẽmiꝰ
plenus fundus ad legatariu
ptineatimouer enim me qd̾
dies legati hinꝰ. siue fidei oms¬
si cesẜit. hac ph̾ ⁊ ad brdem łgaᷤ
debitumiam legatũmortuo
cum dñium deducto usuf.pre.
uł morte pire ñ pot.ꝙ nõduz¬

Expanded text:
fructus ad eos reuerti dedit: etenim reditus futuri, non praeteriti temporis io post decennium deducto usu fructu dari iussit: quaero, cum medio hoc decennii spatio heres uita functus sit, an post tempus decennii plenus fundus ad legatarium pertineat. mouet enim me, quod dies legati huius siue fideicommmissi cesserit ac per hoc debitum iam legatum mortuo cum dominium deducto usu fructu uel morte perire non potest qu
Abbreviated transcription (Latin):
cip̃.ususf.qui exꝑsona eius fi¬
metur. s his casi bo desma testa¬
toris q̃rendum ẽqui utiq d̾co
usuf. detra hendo sensit. ꝗꝯuctꝰ
lidã ꝓprietatem adlegatariu
uoluit p̃tin̾e. nec plus trãsimit¬
tͣit ad successorem suum.quinͣ¬

Expanded text:
s, qui ex persona eius finietur. sed his casibus de sententia testatoris quaerendum est, qui utique de eo usu fructu detrahendo sensit, qui conlidam proprietatem ad legatarium uoluit pertinere nec plus transmitti ad successorem suum, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ei hr̃s ꝓsua ꝑte satis dediss
q̃muis reliqui sat̾ non daret.
hãe mulierem.ait labeo. idẽ fi̾.
⁊ si ꝑmulrem mora fie̾t quoi:
mimus sat accipet. ¶Colono
suo dominus usumf.fundi ꝙͣ
cum br̃deata ut ndex cogat he¬
redem exlocatioms actione eĩ
liberare.

Expanded text:
ro sua parte satis dedisset, quamuis reliqui satis non darent, habere mulierem ait Labeo: idem fieri et si per mulierem mora fieret, quo minus satis acciperet.Colono suo dominus usum fructum fucum herede ita, ut iudex cogat heredem ex locationis actione eum liberare.
Abbreviated transcription (Latin):
ususf legatus ẽ ullã posuit eã
Inuito fructuaĩo demoliri ñ pͭ
nicho mag̾ quam si qͣm arbo¬
rem põsiliss exfimido ip̃e uelle
uelit s si añ quam ususfruc¬
tuarius ꝓhibuerit. demolu̾e¬
rit.inp̾une facturum.

Expanded text:
us legatus est, uillam posuit: eam inuito fructuario demolire non potest, nihilo magis quam si, quam arborem posuisset, ex fundo is euellere uellet: sed si antequam usufructuarius prohibuerit, demolierit, impune facturum.
Abbreviated transcription (Latin):
torem dat. set
si dederit. decto pretoris uel ꝓ¬
nec sat̾dabit pupillorem sal¬
uam facẽ s ⁊ si curator am̃re te¬
stõdatus sit filiis eiuis dec̾to cõ¬
firmatur exin quisitõe.

Expanded text:
torem dat: sed si dederit, decreto praetoris vel pnec satisdabit pupillo rem salvam fore. Sed et si curator a matre testamento datus sit filiis eius, decreto confirmatur ex inquisitione.
Abbreviated transcription (Latin):
catem pupillorum p̃tor seqtur.
n scripturam testĩ uel codicilloꝵ
nam pr̃s noluntatem p̾torita
ruyi que ip̃e pretor detutore ꝯp¬
ta b̃tquiddeniq si pꝰa de eo q̃m
par̾ testõ. cedicillis ue ñ iure de¬
dit.scripsit turorem ẽe nolle.nẽ¬
pe ñ sequitur prima uoluntate
pretor aqua pater discessit.
relicto qͣitum est an amminist᷑a¬
re curator ꝯ pelli debeat.1. qde en¬
stõ ei datum eẽt.teneri eum exfi¬
deis misso. si nõ curam susciper.
mñid qd ei datum eẽt nollet pe¬
tẽ aut redcłe eẽt paͣtus ĩtem q̃si¬
tum ẽ an iste curator satisdane

Expanded text:
atem pupillorum praetor sequitur, non scripturam testamenti vel codicillorum. nam patris voluntatem praetor ita eorum, quae ipsa praetor de tutore comperta habet. quid denique si postea de eo, quem pater testamento codicillisve non iure dedit, scripsit tutorem esse nolle? nempe non sequitur primam voluntatem praetor, a qua pater discessit. relicto: quaesitum est, an administrare curator compelli debeat. retestamento datum esset, teneri eum ex fideicommisso, si non curam susciperet, nisi id quod ei datum esset nollet petere aut reddere esset paratus. Item quaesitum est, an iste curator satisdare
Abbreviated transcription (Latin):
decesserit ñualere q̃ diffimitõ
inqbdam fła est quid si quiᷤᷤ
ita legauit. si post kalendas
mortinis fuero titiodato.an
cauillamur. nam h mosi stati
mortuus fuit. non ẽẽ datu le¬
gatum uerius est qͣm imitilit̾
datum itẽ sit̾legatus ẽ fundꝰ.

Expanded text:
decesserit, non ualere. quae definitio in quibusdam falsa est.Quid enim, si quis ita legauerit: 'si post kalendas mortuus fuero, Titio dato'? an cauillamur? nam hoc modo si statim mortuus fuerit, non esse datum legatum uerius est quam inutiliter datum.Item si tibi legatus
Abbreviated transcription (Latin):
uĩt. si filia mea titio nupta eĩt.
ta inueniatur. licet testĩ facti
tp̃r fuit impubes
atoniana regła nõp¬
tmet adhrditatesn adea le¬
gata quorundiesno mortis
tpr. s post aditam cedit hrdi
głam ad ꝯditionales institcẽs¬

Expanded text:
"si filia mea Titio nupta erit", ta inveniatur, licet testamenti facti tempore fuerit impubesatoniana regula non pertinet ad hereditates neque ad ea legata, quorum dies non mortis tempore, sed post aditam cedit heredulam ad condicionales instit
Abbreviated transcription (Latin):
staturum. qm̃ fila patri substi¬
tuitur incaum̃ ut arbitrium
eligẽdi reli q̃tur s si uariale
gata supra dodrãtem data sit.
dium alienam institutoemͣ.
malint demꝙ si filie pat̾ sõ¬
stitutus adiĩt hrditatem. ni¬
ch̾ eum dolo face̾. iuł. existĩat.
qr neo filie patrẽ.cc̃ uotu pa¬
rentum substitũe ur̃. s ut ar¬
bitrium eligẽdi relin quatur.¬

Expanded text:
aestaturum, quoniam filia patri substituitur in casu, non ut arbitrium eligendi relinquatur: sed si varia legata supra dodrantem data sint,dium alienam institutionem maluit. Denique si filiae pater substitutus adiit hereditatem, nihil eum dolo facere Iulianus existimat, quia nemo filiae patrem contra votum parentium substituere videtur, sed ut arbitrium elige