comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum sicut par erat dictaturȩ subiecit: imprudentis¬
q uulgi errorem grate mentis significatione correxit.
Tam hercle probabiliter ꝗͣ. O. Terentius Culeo p̃¬
toria familia natus: et inter paucos senatorii splendi¬
dus ordinis optimo exemplo africani supioris currũ
triumphantis: quia captus a carthaginensib ab eo fue¬
rat recuꝑatus pileum capite gerens secutus est. Auctoi
enim libertatis suę tanꝙͣ patrono accepti beneficii confes¬
sionem spectante ppło ro. merito reddidit. At Hami¬
nii de philippo rege triumphantis currum: non unus. s
duo millia ciuium ro. pileata cõmitata sunt. quę his
punicis bellis intercepta et in grȩcia seruientia cura sũ
collecta in pͥstinum gradum restituerat. geminarunt ea
decus imꝑatoris. a quo simul et deuicti hostes et cons¬
uati ciuies spectaculum patriȩ p̃buerunt. illorum quoq
salus dupliciter omnib accepta fuit. et quia tam grati

Expanded text:
uitum, sicut par erat, dictaturae subiecit inprudentisuitum, sicut par erat, dictaturae subiecit inprudentisque uulgi errorem gratae mentis significatione correxit: 8 tam hercule probabiliter quam Q. Terentius Culleo praetoria familia natus et inter paucos senatorii ordinis splendidus optimo exemplo Africani superioris currum triumphantis, quia captus a Karthaginiensibus ab eo fuerat recuperatus, pilleum capite gerens secutus est: auctori enim libertatis suae tamquam patrono accepti beneficii confessionem spectante populo Romano merito reddidit. At Flaminini de Philippo rege triumphantis currum non unus, sed duo milia ciuium Romanorum pilleata comitata sunt, quae is Punicis bellis intercepta et in Graecia seruientia cura sua collecta in pristinum gradum restituerat. † geminarum ea decus imperatoris, a quo simul et deuicti hostes et conseruati ciues spectaculum patriae praebuerunt. illorum quoque salus dupliciter omnibus accepta fuit, et quia tam multi et quia tam grati
Abbreviated transcription (Latin):
sime et fortissime imꝑium poli ro. defenderant.Er¬
go quod auditu nouum est: ne patriȩ grata uolũtas
cessasse uideretur exercitus se ip̃e conscripsit. Ma¬
gnum grati ppłi specimen in. O. fabio maximo eni¬
tuit. Nam cum quinq consulatib salubriter rei
p. administratis decessisset: certatim es contulit: quo
maior ac speciosior funeris eius pompa duceretur.
Eleuet aliquis p̃mia uirtutis cum animaduertat for¬
tes uiros felicius sepelliri q̃ uiuere ignauos. E abio
etiam incolumi summa cum gloria gratia relata ẽ.
Dictatori ei magr equitum minutius scito plebis: qd̾
nunꝗͣ antea factum fuerat. ȩquatus partito exerci¬
tu separatim in samnio cum annibale conflixerat
ubi temere inito certamine pestiferum habiturus exi¬
tum subsidio fabii conseruatus et ip̃e eum patrem ap¬
pellauit. et ab legionibus suis patronum salutari uo¬
luit. ac deposito ȩqualis imꝑii iugo magisterium eq¬

Expanded text:
sime et fortissime imperium populi Romani defenderant? ersime et fortissime imperium populi Romani defenderant? ergo, quod auditu nouum est, ne patriae grata uoluntas cessasse uideretur, exercitus se ipse conscripsit. Magnum grati populi specimen in Q. Fabio Maximo enituit: nam cum quinque consulatibus salutariter re publica administrata decessisset, certatim aes contulit, quo maior ac speciosior funeris eius pompa duceretur. eleuet aliquis praemia uirtutis, cum animaduertat fortes uiros felicius sepeliri quam uiuere ignauos. Fabio autem etiam incolumi summa cum gloria gratia relata est. dictatori ei magister equitum Minucius scito plebis, quod numquam antea factum fuerat, aequatus partito exercitu separatim in Samnio cum Hannibale conflixerat. ubi temere inito certamine pestiferum habiturus exitum subsidio Fabi conseruatus, et ipse eum patrem appellauit et ab legionibus suis patronum salutari uoluit ac deposito aequalis imperii iugo magisterium eq
Abbreviated transcription (Latin):
sicii animum suum exquisitȩ religionis cultu testã¬
do quem secundi etiam punici belli tempore exhibuit.
Cum enim a fuluio Capua obsideretur. ac duȩ cã¬
panȩ mulieres beniuolentiam erga romanos dimit¬
tere ex animis noluissent Uestigia oppia materfami¬
lias: et Cluuia facula meretrix quarum altera cotidie
pro salute nri exercitus sacrisicauit. altera captis militi¬
bus romanoꝵ alimenta subministrare non destitit. ur¬
be illa opp̃ssa senatus iis et libertatem et bona restitu¬
it. et siquid amplius p̃mii petissent libenter se datuꝵ
asseuerauit. Uacasse tanto gaudio patribus conscriptis
duabus humillimis foeminis referre gratiam ne dũ
tam prae se tulisse mirandum. Quid illa quoq iu¬
uentute romana gratius: quȩ genitio et minutio
consulibus ultro nomina sua militari sacramento
obtulit: ut tusculanis quoꝵ fines Equi occupau̾ant
p̃sidium ferrent: quia paucis ante mensib constantis¬

Expanded text:
ficii animum suum exquisito religionis cultu testaficii animum suum exquisito religionis cultu testado. Quem secundi etiam Punici belli tempore exhibuit: cum enim a Fuluio Capua obsideretur ac duae Campanae mulieres beniuolentiam erga Romanos dimittere ex animis noluissent, Vestia Oppia mater familiae et Cluuia Facula meretrix, quarum altera cotidie pro salute exercitus nostri sacrificauit, altera captis militibus Romanorum alimenta subministrare non destitit, urbe illa oppressa senatus his et libertatem et bona restituit, et si quid amplius praemii petissent, libenter se daturum adseuerauit. uacasse tanto gaudio patribus conscriptis duabus humillimis feminis referre gratiam, nedum tam prompte retulisse mirandum. Quid illa quoque iuuentute Romana gratius, quae Nautio et Minucio consulibus ultro nomina sua militari sacramento obtulit, ut Tusculanis, quorum fines Aequi occupauerant, praesidium ferrent, quia paucis ante mensibus constantis
Abbreviated transcription (Latin):
Ratas uero animi significationes et ingrata
facta libuit oculis obiicere: ut uitio ac uir¬
tuti iusta merces estimationis ip̃a compara¬
tione accederet. S quoniam contrario proposito
sese distinxerunt: nr̃o quoq stilo separentur pͥorẽ¬
q locum obtineant qui laudem. ꝗͣ qui rep̃hen¬
sionem merent. Atq ut a publicis actis ordiar
tem: ad motoq portis urbis ingenti uolscorum ex¬
citu funus ac tenebras romano impio minantem Ue¬
turia mater et uolumnia uxor nefarium opus exe¬
qui p̃cibus suis passȩ non sunt. In quarum honoeͬ
senatus matronarum ordinem benignissimis decre¬
tis adornauit. Sanxit nanq ut foeminis semita
uiri cederent. confessus plus salutis rei.p. in stola
ꝗͣ in armis fuisse. Uetustisq aurium insignib no¬
uum uittȩ diserimen adiecit. ꝑmisit quoq iis pur¬
purea ueste. et aureis uti segmentis. Super haec eđd
et aram fortunȩ muliebri eo loco quo Coriolanus
exoratus fuerat faciendam curauit memorem bñ¬

Expanded text:
ratas uero animi significationes et ingrata facta libuit oculis subicere, ut uitio ac uirtuti iusta merces aestimationis ipsa comparatione accederet. sed quoniam contrario proposito sese distinxerunt, nostro quoque stilo separentur, prioremque locum obtineant quae laudem quam quae reprehensionem merentur. Atque ut a publicis actis ordiar, tem admotoque portis urbis ingenti Volscorum exercitu funus ac tenebras Romano imperio minantem Veturia mater et Volumnia uxor nefarium opus exequi precibus suis passae non sunt. in quarum honorem senatus matronarum ordinem benignissimis decretis adornauit: sanxit namque ut feminis semita uiri cederent, confessus plus salutis rei publicae in stola quam in armis fuisse, uetustisque aurium insignibus nouum uittae discrimen adiecit. permisit quoque his purpurea ueste et aureis uti segmentis. super haec aedem et aram Fortunae muliebri eo loco, quo Coriolanus exoratus fuerat, faciendam curauit, memorem bene
Abbreviated transcription (Latin):
aluit. Herent ac stupent hominum oculi: cum huiꝰ
facti pictam imaginem uident: casusq antiqui cõdi¬
tonem pñtis spectaculi admiratione renouant in illis
mutis membroꝵ liniamentis uiua ac spirantia corpo¬
ra intueri credentes quod necẽe est animo quoq eueĩ¬
re. aliquanto efficaciore pictura literarum et uetera
prodentibus ad monitos recordari.

Expanded text:
aluit. haerent ac stupent hominum oculi, cum huius aluit. haerent ac stupent hominum oculi, cum huius facti pictam imaginem uident, casusque antiqui condicionem praesentis spectaculi admiratione renouant, in illis mutis membrorum liniamentis uiua ac spirantia corpora intueri credentes. quod necesse est animo quoque euenire, aliquanto efficaciore pictura litterarum uetera pro recentibus admonito recordari.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam filiȩ: sed diligenter excusse nequid cibi infer¬
ret dedit: existimans futurum ut in edia consume¬
retur. Cum autem iam dies plures intercederent: secũ
ip̃e querens quidnam ẽẽt. ꝙ tam diu substentaretur.
curiosius obseruata filia animaduertit illam exerto
ubere famem matris lactis sui subsidio lenientem. q̃
tam admirabilis spectaculi nouitas ab ip̃o ad trium ui¬
um plata: remissionem poene mulieri impetrauit.
Quo non penetrat. aut quid non excogitat pietas:
quȩ in carcere seruandȩ genitricis nouam rationem
inuenit: Ouid enim tam inusitatum quid tam in au¬
ditum qͣ matrem uberibus nate alitam futauerit ali¬
quis hoc contra rerum naturam faclum: nisi diligere
parentes prima naturȩ lex eẽt. Edem p̃dicatum depi¬
etate eius existimetur: quem patrem suum cimona cõ¬
simili fortuna affectum pariq custodie trãditum ia
ultimae senectutis uelut infantem pectori suo admotũ

Expanded text:
ad eam filiae, sed diligenter excussae, ne quid cibi inferad eam filiae, sed diligenter excussae, ne quid cibi inferret, dedit existimans futurum ut inedia consumeretur. cum autem plures iam dies intercederent, secum ipse quaerens quidnam esset quo tam diu sustentaretur, curiosius obseruata filia animaduertit illam exerto ubere famem matris lactis sui subsidio lenientem. quae tam admirabilis spectaculi nouitas ab ipso ad triumuiium iudicum perlata remissionem poenae mulieri impetrauit. quo non penetrat aut quid non excogitat pietas, quae in carcere seruandae genetricis nouam rationem inuenit? quid enim tam inusitatum, quid tam inauditum quam matrem uberibus natae alitam? putarit aliquis hoc contra rerum naturam factum, nisi diligere parentis prima naturae lex esset. Idem praedicatum de pietate Perus existimetur, quae patrem suum Mycona consimili fortuna adfectum parique custodiae traditum iam ultimae senectutis uelut infantem pectori suo admotum
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Quȩ cum patrem suum triumphantem e curru
uiolenta tribuni plebis manu detrahi animadutisset.
mira celeritate utrisq int̾ponendo se amplissimam po¬
testatem inimiciciis accensam depulit. Igitur alterum
triumphum pater in capitolium: alterum filia in aedẽ
ueste duxit. Nec discerni potuit utri plus laudis tri¬
bueretur. cui uictoria an cui pietas comes aderat. Igͦ¬
scite uetustissimi foci. ueniamq aeterm date ignes si a
ur̃o sacratissimo templo ad necessarium magis qͣ spe¬
ciosum urbis locum contextus opis nr̃i progressus fu¬
erit. Nulla enim acerbitate fortuȩ nullis sordibus
p̃cium carȩ pietatis euilescit. quinetiam eo certius. qͦ
miserius exꝑimentum habet.anguinis ingenui
mulierem prȩtor apud tribunal suum capitali crimi¬
ne damnatam trium uiro in carcerem necandam tra¬
didit. Quo receptam is qui custodiȩ p̃erat miẜicõ¬
dia motus. non protinus strangulauit. Aditum qͦ:

Expanded text:
ctum. quae, cum patrem suum triumphantem e curru ctum. quae, cum patrem suum triumphantem e curru uiolenta tribuni pl. manu detrahi animaduertisset, mira celeritate utrisque se interponendo amplissimam potestatem inimicitiis accensam depulit. igitur alterum triumphum pater in Capitolium, alterum filia in aedem Vestae duxit, nec discerni potuit utri plus laudis tribueretur, cui uictoria an cui pietas comes aderat. Ignoscite, uetustissimi foci, ueniamque aeterni date ignes, si a uestro sacratissimo templo ad necessarium magis quam speciosum urbis locum contextus operis nostri progressus fuerit: nulla enim acerbitate fortunae, nullis sordibus pretium carae pietatis euilescit, quin etiam eo certius quo miserius experimentum habet. Sanguinis ingenui mulierem praetor apud tribunal suum capitali crimine damnatam triumuiro in carcere necandam tradidit. quo receptam is, qui custodiae praeerat, misericordia motus non protinus strangulauit: aditum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nullo indulgentiȩ blandimento inuitatus fuerat.
anc pietatem aemulatus. M. Cotta eo ip̃o die
quo togam uirilem sumpsit: ꝓtinus ut e capitolio
descenolit.en. Carbonem a quo pater eius danatus
fuerat postulauit: ꝑtractumq reum iudicio affuxit
et ingenium. et adolescentiam p̾claro ope auspicatus
Ap̃ud gauim quoq flaminium auctoritas patria¬
ȩque potens fuit. Nam cum tr.pl. legem de gallico
agro uiritim diuidendo inuito et repugnante sena¬
tu promulgasset: p̃cibus minisq eius acerrime resi¬
stens: ac ne exercitu quidem aduersus se conscripto
si in eadem sententia perseueraret absterritus. postqͣ
pro rostris ei legem iam referenti pater manum in¬
iecit. pͥuato fractus imꝑio. descendit e rostris ne mini¬
mo quidem murmure destitute contionis rep̃hensus.
agna sunt uirilis pietatis oꝑa. S nescio an his oi¬
bus ualentius et anmosius claudiȩ uestalis uirginis fa¬

Expanded text:
nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat. nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat. Hanc pietatem aemulatus M. Cotta eo ipso die, quo togam uirilem sumpsit, protinus ut a Capitolio descendit, Cn. Carbonem, a quo pater eius damnatus fuerat, postulauit peractumque reum iudicio adflixit, et ingenium et adulescentiam praeclaro opere auspicatus. Apud C. quoque Flaminium auctoritas patria aeque potens fuit: nam cum tribunus pl. legem de Gallico agro uiritim diuidendo inuito et repugnante senatu promulgasset, precibus minisque eius acerrime resistens ac ne exercitu quidem aduersum se conscripto, si in eadem sententia perseueraret, absterritus, postquam pro rostris ei legem iam referenti pater manum iniecit, priuato fractus imperio descendit e rostris, ne minimo quidem murmure destitutae contionis reprehensus. Magna sunt haec uirilis pietatis opera, sed nescio an his omnibus ualentius et animosius Claudiae Vestalis uirginis fa
Abbreviated transcription (Latin):
one bene faciendi belli inductus obtinendi legitimũ
imꝑii tempus excessisset: ꝙq filium optimȩ indolis
iuuenem rustico ope grauatum. publicis usib sub¬
traheret. Id postꝗͣ manilius adolescens cognouit:
protinus urbem petiit: ⁊ se ĩ pompinii domum pͥma
luce direxit. Qui existimans in hoc eum uenisse ut pa¬
tris crimina: a quo plus iusto asꝑe tractabatur defer¬
ret: excedere omnes iussit cubiculo: quo licentius re¬
motis arbitris indicium ꝑageret. Nactus occasionẽ
oportunam proposito suo uiuenis gladium quem
tectum attulerat distrinxit: tribunumq minis. ac t̾¬
rore compulsum iurare coegit: a patris eius accusati¬
one recessurum. Eoq effectum est ne torquatus cãm
diceret. Commendabilis est pietas. quȩ mansuetis pa¬
rentib praestatur. S manilius quo horridiorem pa¬
trem habuit: hoc piculo eius laudabilius subuenit
qui ad eum diligendum praeter naturalem amorem

Expanded text:
one bene conficiendi belli inductus legitimum optinendi one bene conficiendi belli inductus legitimum optinendi imperii tempus excessisset quodque filium optimae indolis iuuenem rustico opere grauatum publicis usibus subtraheret. id postquam Manlius adulescens cognouit, protinus urbem petiit et se in Pomponii domum prima luce direxit. qui existimans in hoc eum uenisse, ut patris crimina, a quo plus iusto aspere tractabatur, deferret, excedere omnes iussit cubiculo, quo licentius remotis arbitris indicium perageret. nactus occasionem opportunam proposito suo iuuenis gladium, quem tectum adtulerat, destrinxit tribunumque minis ac terrore conpulsum iurare coegit a patris eius accusatione recessurum, eoque effectum est ne Torquatus causam diceret. commendabilis est pietas, quae mansuetis parentibus praestatur. sed Manlius, quo horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius subuenit, quia ad eum diligendum praeter naturalem amorem
Abbreviated transcription (Latin):
complexus: expugnasti inquit. et uicisti iram meã
Patriam p̃cibus huius admotis cuius utero delatus¬
qͣuis merito mihi inuisam dono. continuoq agru
romanum hostilibus armis liberauit. Ergo pectus
nõ detractandi ministerii. metu mortis refertum to¬
tum sibi pietas uacuefecit. uniusq parentis aspectꝰ
bellum atrox salutari pace mutauit. E adem pie¬
tas uirib suis inflamatum asricanum suꝑiorem uix¬
dum annos pubertatis ingressum ad opem patri in
acie ferendam uirili robore armauit. Consulem eĩ
eum apud licinum fluuium adu̾sis auspiciis cum
annibale pugnantem grauit̾ saucium intercessu suo
seruauit. Neq illum aut etatis infirmitas: aut mi¬
litiȩ tyrocinium: aut infelicis p̃lii. etiam ueterano
bellatori ꝑtimescendus exitus interpellare ualuit: qͦ
minus gloria duplici conspicuus coronam imperii
siml et nomen patre ex ip̃a morte rapto mereret᷑.
Auribus ista tam p̾clara exempla romana ciuitas ac¬

Expanded text:
pexit, 'expugnasti' inquit 'et uicisti iram meam, patria, precibus huius admotis, cuius utero quamuis merito mihi inuisam dono', continuoque agrum Romanum hostilibus armis liberauit. ergo pectus ndia detrectandi ministerii, metu mortis refertum, totum sibi pietas uacuefecit, uniusque parentis aspectus bellum atrox salutari pace mutauit. Eadem pietas uiribus suis inflammatum Africanum superiorem uixdum annos pubertatis ingressum ad opem patri in acie ferendam uirili robore armauit: consulem enim eum apud Ticinum flumen aduersis auspiciis cum Hannibale pugnantem, grauiter saucium intercessu suo seruauit, neque illum aut aetatis infirmitas aut militiae tirocinium aut infelicis proelii etiam ueterano bellatori pertimescendus exitus interpellare ualuit, quo minus duplici gloria conspicuus coronam imperatore simul et patre ex ipsa morte rapto mereretur. Auribus ista tam praeclara exempla Romana ciuitas ac
Abbreviated transcription (Latin):
sare fuisse et sepenumero apparuit. et ultimus eius
dies significauit. Compluribus enim parricidaꝵ
uiolatus mueronib inter ip̃m illud tempus quo
diuinus sp̃s mortali discernebatur a corpore/ ne¬
tribus quidem et uiginti uulnerib quin uerecun¬
diȩ obsequeretur absterreri potuit. Siquidem utra¬
q togam manu demisit ut inferior pars corporis te¬
cta collaberetur. In hunc modum non homines ex¬
pirant: sed dii immortales sedes suas repetunt.

Expanded text:
sare fuisse et saepe numero apparuit et ultimus eius sare fuisse et saepe numero apparuit et ultimus eius dies significauit: conpluribus enim parricidarum uiolatus mucronibus inter ipsum illud tempus, quo diuinus sptribus quidem et viginti vulneribus quin verecundie obsequeretur absterreri potuit, siquidem utranque manum toga dimisit, ut inferior pars corporis tecta conlaberetur. In hunc modum non homines expirant, sed dii immortales sedes suas repetunt.
Abbreviated transcription (Latin):
melius africani memoriȩ concederet ꝗͣ sibi uendica¬
tunc honorem adepius est: sed Cicereio magis gra¬
tulati sunt. At ne protimis comitiis abeamus
Consulatum. M. Crassus petens cum omnium candi¬
datorum more circumfoꝵ supplex ppło ire cogeret᷑.
nunqͣ adduci potuit: ut id pñte. Q. Sceuola grauis¬
simo et sapientissimo uiro socero suo faceret. Itaq
rogabat eum ut a se dum ineptȩ rei inseruiret di¬
scederet: maiorem uerecundiam dignitatis eius ꝗͣ
candidȩ toge suȩ respectum agens.Hompeius au¬
tem magnus pharsalica acie uictus a Cȩsare: cum po¬
stero dieꝰ larissam intraret: oppidiq illius uniuersus
ppłs obuiam ei processisset: ite inquit et istud officiũ
prȩstate uictori. Dicerem. non dignus qui uinceret᷑:
nisi a Cęsare eẽt superatus. Certe modestus in calamita¬
te. nam quia dignitate sua uti iam non poterat: usꝰ
est uerecundia. Quam p̃cipuam in.C. quoq Cȩ¬

Expanded text:
melius Africani memoriae concederet quam sibi uindicamelius Africani memoriae concederet quam sibi uindicatunc honorem adeptus est, sed si Cicereio magis gratulati sunt. Ac ne protinus comitiis abeamus, consulatum petens L. Crassus, cum omnium candidatorum more circum forum supplex populo ire cogeretur, numquam adduci potuit ut id praesente Q. Scaeuola grauissimo et sapientissimo uiro, socero suo, faceret. itaque rogabat eum ut a se, dum ineptae rei inseruiret, discederet, maiorem uerecundiam dignitatis eius quam candidae togae suae respectum agens. Pompeius autem Magnus Pharsalica acie uictus a Caesare, cum postero die Larisam intraret, oppidique illius uniuersus populus obuiam ei processisset, 'ite' inquit 'et istud officium praestate uictori', dicerem, non dignus qui uinceretur, nisi a Caesare esset superatus, certe modestus in calamitate: nam quia dignitate sua uti iam non poterat, usus est uerecundia. Quam praecipuam in C. quoque Cae
Abbreviated transcription (Latin):
Confirgit rem.p. Terentius uarro cannensis pugnȩ
temerario ingressu. Idem delatam ab uniuerso sena¬
tu et ppło dictaturam recipere non sustinendo pu¬
dore culpam maximae cladis reodemit: effecitq ut
acies deorum irȩ modestia ip̃ius morib imputaret᷑
ltaq titulo imaginis eius speciosius non recepta di¬
ctatura ꝗͣ aliorum gesta ascribi põt. Nos autem
ad prȩclarum uerecundiȩ opus transgrediamur.
Magna cum inuidia fortuna p̃toriis comitiis africa¬
ni suꝑioris filium gn. scipionem et scribam Cicere¬
ium in campum deluxerat: utq nimis impotens ser¬
mone uulgi carpebatur ꝙ tanti uiri sanguinem clien¬
telamq comiciali certamine confuderat. Cȩterum
crimen eius in suam laudem Cicereius conuertit. nã
ut uidit omnibus se centuriis Scipioni anteferri: tẽ¬
plo descendit: abiectaq candida toga competitoris
sui suffragatorem se agere coepit: ut scilicet p̃turam

Expanded text:
Confregit rem publicam Terentius Varro Cannensis pugnae Confregit rem publicam Terentius Varro Cannensis pugnae temerario ingressu. idem delatam ab uniuerso senatu et populo dictaturam recipere non sustinendo pudore culpam maximae cladis redemit effecitque ut acies deorum irae, modestia ipsius moribus imputaretur. itaque titulo imaginis eius speciosius non recepta dictatura quam aliorum gesta adscribi potest. Nos autem ad praeclarum uerecundiae opus transgrediamur. magna cum inuidia fortuna praetoriis comitiis Africani superioris filium Cn. Scipionem et scribam C. Cicereium in campum deduxerat, utque nimis inpotens sermone uulgi carpebatur, quod tanti uiri sanguinem clientelamque comitiali certamine confuderat. ceterum crimen eius in suam laudem Cicereius conuertit: nam ut uidit omnibus se centuriis Scipioni anteferri, templo descendit abiectaque candida toga conpetitoris sui suffragatorem agere coepit, ut scilicet praeturam
Abbreviated transcription (Latin):
Qua tempestuius ad uerecundiam transitus ui¬
detur. Haec enim iustissimis uiris p̃cepit ut
priuatas facultates negligerent publicas ꝗͣ
amplissim as ẽẽ cuꝑent. Digna cui ꝑinde atq cȩlesti
numini templa extruantur arȩq consecrentur: quia
parens est omnis honesti consilii tutela sollẽnium offi¬
ciorum magistra innocentiȩ. cara proximis accepta ali¬
enis omni Ioco omni tempore fauorabilem p̃se ferẽs
uultum. Ded ut a laudibus eius ad facta ueniamus.
a condita urbe usq ad affricanum et Tiberium longũ
consules. promiscuus senatiuĩ et ppło spectandorum
ciuitatis nr̃ȩ uerecundia fuit. Quȩ quidem certis¬
simum sui documentum etiam illo die exhibuit. quo
l. flaminius extrema in parte theatri constitit. qui a
M. Catone et.l. flacco censoribus senatu motus fue¬
rat. consulatus iam honore defunctus. frater etiam Ti¬
tĩ flaminii macedoniȩ philippiq uictoris. omnes eĩ
transire cum in locum dignitatis suȩ debitum coegert.

Expanded text:
qua tempestiuus ad uerecundiam transitus uidetur: haec enim iustissimis uiris praecepit ut priuatas facultates neglegerent, publicas quam amplissimas esse cuperent, digna cui perinde atque caelesti numini templa extruantur araeque consecrentur, quia parens est omnis honesti consilii, tutela sollemnium officiorum, magistra innocentiae, cara proximis, accepta alienis, omni loco, omni tempore fauorabilem prae se ferens uultum. Sed ut a laudibus eius ad facta ueniamus, a condita urbe usque ad Africanum et Ti. Longum consules promiscuus senatui et populo spectandorum ciuitatis nostrae uerecundia fuit. quae quidem certissimum sui documentum etiam illo die exhibuit, quo L. Flamininus extrema in parte theatri constitit, quia a M. Catone et L. Flacco censoribus senatu motus fuerat, consulatus iam honore defunctus, frater etiam T. Flaminini Macedoniae Philippique uictoris: omnes enim transire eum in locum dignitati suae debitum coegerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intulerit. Nam cum in tesserarum ꝓsp̾ero iactu. ꝑ
iocum collusori dixisset occide et forte legati roã
norum interuenissent. satellites eius errore uocis im¬
pulsi interficiendo legatos lusum ad imꝑium trans¬
tulerunt:
De ultione

Expanded text:
intulerit: nam cum in tesserarum prospero iactu per intulerit: nam cum in tesserarum prospero iactu per iocum conlusori dixisset 'occide', et forte Romanorum legati interuenissent, satellites eius errore uocis inpulsi interficiendo legatos lusum ad inperium transtulerunt. DE VLTIONE
Abbreviated transcription (Latin):
statu res. M. bruti ẽẽnt. dum crebros excessus uiȩ pe¬
tit: quia tenebraꝵ obscuritas. hostes ne an commili¬
tones occurrerent: dignoscere non sinebat: tardius ad
cassium redit. Quem is exceptum ab hostibus: oĩaq:
in eoꝵ pot̾atem recidisse existimans finire uitam ꝓ¬
perauit: cum et castra hostium inuicem capta. et bru¬
ti copiȩ magna ex parte incolumes ẽẽnt. in ei uͦ
non obliteranda silentio uirtus. qui oculis paulisper
hȩsit inopinato iacentis spectaculo attonitꝰ: deinde
ꝓfusus in lachrymas. Etsi imprudens inquit impator
causa tibi mortis fui: tam̃ ne id ip̃m impunitum sit
accipe me fati tui comitem suꝑq exanime corpus eiꝰ
iugulo suo gladium capulotenus dimisit. ac ꝑmi¬
xto utriusq sanguine. duplex uictima iacuit. pieta¬
tis haec erroris illa
Eterum falsa opinio. nescio an p̾̃cipuam iniuri¬
am Lartistoliminii Uerentum regis penatibus

Expanded text:
statu res M. Bruti essent, dum crebros excessus uiae pestatu res M. Bruti essent, dum crebros excessus uiae petit, quia tenebrarum obscuritas hostesne an conmilitones occurrerent dinoscere non sinebat, tardius ad Cassium rediit. quem is exceptum ab hostibus omniaque in eorum potestatem recidisse existimans finire uitam properauit, cum et castra hostium inuicem capta et Bruti copiae magna ex parte incolumes essent. Titini uero non obliteranda silentio uirtus, qui oculis paulisper haesit inopinato iacentis ducis spectaculo attonitus, deinde profusus in lacrimas 'etsi inprudens' inquit, 'imperator, causa tibi mortis fui, tamen, ne id ipsum inpunitum sit, accipe me fati tui comitem', superque exanime corpus eius iugulo suo gladium capulo tenus demisit ac permixto utriusque sanguine duplex uictima iacuit, pietatis haec, erroris illa. eterum falsa opinatio nescio an praecipuam iniuriam Lartis Tolumni Veientium regis penatibus
Abbreviated transcription (Latin):
Emeritati ꝓximus est error quemadmõm ad
lȩdendum par. ita cui facilius quis ignou̾it.
quia non sua sponte. s uanis concitatus ima¬
ginib culpȩ se implicat. Qui qͣlate in pectoribus ho¬
minum uaget᷑ si complecti coner uitio de quo loqͦr
sim obnoxius. Paucos igitur eius lapsus refẽmus¬
Uaius helius cinna tr.pl. ex funere. C. Cȩsaris do¬
mum suam petens ppłi manib discerptus est pro coͣ¬
nelio cĩna in quem sęuire se existimabat. iratus ei. ꝙ
cum affinis ẽet cȩsaris aduersus eum nefarie raptu:
impiam pro rostris oroͬnem huisset. Eoq errore pro¬
pulsus est ut caput helii ꝑinde atq cornelii cuca ro¬
gum cȩsaris fixum iaculo fertet. officii sui. et alieni er¬
roris piaculum miserabile.Nam.C. Cassium error
a semetip̃o poenas exigere coegit. Inter enim illum
pugnȩ quatuor excituum apud philippos uarium
ip̃isq ducibus ignotum euentum missus ab eo tine¬
us centurio nocturno tpͣr ut specularet᷑. quonam in

Expanded text:
emeritati proximus est error, quem ad modum ad laedendum par, ita cui facilius quis ignouerit, quia non sua sponte, sed uanis concitatus imaginibus culpae se inplicat. qui quam late in pectoribus hominum uagetur si conplecti coner, uitio, de quo loquor, sim obnoxius. paucos igitur eius lapsus referemus. C. Heluius Cinna tribunus pl. ex funere C. Caesaris domum suam petens populi manibus discerptus est pro Cornelio Cinna, in quem saeuire se existimabat iratus ei, quod, cum adfinis esset Caesaris, aduersus eum nefarie raptum impiam pro rostris orationem habuisset, eoque errore propulsus est, ut caput Helui perinde atque Corneli circa rogum Caesaris fixum iaculo ferret, officii sui, alieni erroris piaculum miserabile! Nam C. Cassium error a semet ipso poenas exigere coegit: inter illum enim pugnae quattuor exercituum apud Philippos uarium ipsisque ducibus ignotum euentum missus ab eo Titinius centurio nocturno tempore, ut specularetur quonam in
Abbreviated transcription (Latin):
quib sacrificabat testatus: maĩorem se ex uirtute filii
uoluptatem: ꝗ ex morte amaritudinem sentire. Aluis
remouisset hostiam: abiecisset altaria: lachrymis resp¬
sa tura disiecisset: xenophontis cor:pia religione ĩmo¬
bile stetit: et animus in consilio prudentiȩ stabilis mã¬
sit: ac dolori succumbere ip̃a cdade quȩ nunciata erat
tristius duxit. Ne Anaxagoras quidem suppͥmendꝰ
est. Audita nanq morte filii: nihil mibi inquit in¬
expectatum: aut nouum nuncias. Ego enim ex me
natum sciebam ẽẽ mortalem. Has uoces utilissimis p̃¬
ceptis imbuta uirtus mittit: quas si quis efficaciter au¬
ribus receꝑit: non ignorabit. ita liberos eẽ procreandos¬
ut meminerint iis a rerum natura et accipiendi sp̃s
et reddendi eodem mom̃to temporis legem dici: atq
ut mori neminem solere qui non uixerit: ita nec ui¬
uerc aliquem quidem posse qui non sit moriturus:¬
De pudicieia.

Expanded text:
quibus sacrificabat, testatus maiorem se ex uirtute fiii quibus sacrificabat, testatus maiorem se ex uirtute fiii uoluptatem quam ex morte amaritudinem sentire. alius remouisset hostiam, abiecisset altaria, lacrimis respersa tura disiecisset: Xenophontis corpus †religioni inmobile stetit et animus in consilio prudentiae stabilis mansit ac dolori succumbere ipsa clade, quae nuntiata erat, tristius duxit. Ne Anaxagoras quidem supprimendus est: audita namque morte filii 'nihil mihi' inquit 'inexspectatum aut nouum nuntias: ego enim illum ex me natum sciebam esse mortalem'. has uoces utilissimis praeceptis inbutas uirtus mittit. quas si quis efficaciter auribus receperit, non ignorabit ita liberos esse procreandosut meminerit his a rerum natura et accipiendi spiritus et reddendi eodem momento temporis legem dici, atque ut mori neminem solere, qui non uixerit, ita ne uiuere aliquem quidem posse qui non sit moriturusDE PVDICITIA
Abbreviated transcription (Latin):
cessato officio partiri non potuisset. Externa.¬
Rinceps atheniensium pericles: intra quatriduũ
duobus mirificis adolescentib filiis spoliatus: his
ip̃is diebus et uultum pͥstinum habitu retinente. et o¬
ratione. nulla ex parte infractiore concionatus est. Ille
uero caput solito more coronatum gerere sustinuit: ut
nihil ex uetere ritu ꝑꝑ domesticum uulmis detraheret.
Non sine causa igitur tanti roboris animus ad olympii
iouis cognomen ascendit. A enophon autem: qđ
ad socraticam disciplinam attinet. ꝓximusa platone fe¬
licis. ac beatȩ facundiȩ gradus: cum sollene sacrificium
pageret. e duob filiis maiorem natu nomine Gilum a¬
pud mantineam in p̃lio cecidisse cognouit: nec ideo ĩ¬
stitutum deorum cultum õmittendum putauit: sed
tantum modo coronam deponere contentus fuit.Quã
ipãm ꝓcundtatus quonam modo occidiss: ut audiuit
fortissime pugnantem int̾isse: capiti reposuit: numina

Expanded text:
cessato officio partiri non potuisset. Pcessato officio partiri non potuisset. Princeps Atheniensium Pericles intra quadriduum duobus mirificis adulescentibus filiis spoliatus his ipsis diebus et uultu pristinum habitum retinente et oratione nulla ex parte infractiore contionatus est. ille uero caput quoque solito more coronatum gerere sustinuit, ut nihil ex uetere ritu propter domesticum uulnus detraheret. non sine causa igitur tanti roboris animus ad Olympii Iouis cognomen ascendit. Xenophon autem, quod ad Socraticam disciplinam adtinet, proximus a Platone felicis ac beatae facundiae gradus, cum sollemne sacrificium perageret, e duobus filiis maiorem natu nomine Gryllum apud Mantineam in proelio cecidisse cognouit: nec ideo institutum deorum cultum omittendum putauit, sed tantum modo coronam deponere contentus fuit. quam ipsam percontatus quonam modo occidisset, ut audiuit fortissime pugnantem interisse, capiti reposuit, numina,
Abbreviated transcription (Latin):
pud ppłm hũit hanc adiiciendo clausulam nulli
ambiguum reliquit. Cum in maxĩo ꝓuectu felicitatis
nr̃ȩ quirites timerem ne quid mali fortuna moliretur:
iouem optimum maximum: iunonemq reginam et
mineruam p̾catus sum: ut si quid aduersi ppło ro.
ĩmineret totum in meam domum conuerteretur. qua¬
propter bene hẽt se res annuendo enim uotis meis id
egerunt: ut uos potius meum casum doleatis: ꝗͣ ego
ur̃o ingemiscerem. Uno etiam nunc domestico exem¬
plo adiecto inalienis luctibus oroni meę uagari ꝑmit¬
tam. Quintus martius rex suꝑioris catonis in con¬
sulatu collega filium summȩ pietatis magnȩ spei. ⁊
quȩ non parua calamitatis accessio fuit: unicum: ami¬
sit. Cumq se obitu eius subrutum et euersum uide¬
ret: ita dolorem altitudine consilii coercuit: ut a ro¬
mȩrorem ferre scisset: unius diei lucem int̾ calamito¬
sum patrem et strenuum consulem neutra in pãte

Expanded text:
pud populum habuit, hanc adiciendo clausulam nulli pud populum habuit, hanc adiciendo clausulam nulli ambiguum reliquit: 'cum in maximo prouentu felicitatis nostrae, Quirites, timerem ne quid mali fortuna moliretur, Iouem optimum maximum Iunonemque reginam et Mineruam precatus sum ut, si quid aduersi populo Romano inmineret, totum in meam domum conuerteretur. quapropter bene habet: annuendo enim uotis meis id egerunt, ut uos potius meo casu doleatis quam ego uestro ingemescerem'. Vno etiam nunc domestico exemplo adiecto in alienis luctibus orationi meae uagari permittam. Q. Marcius Rex, superioris Catonis in consulatu collega, filium summae pietatis et magnae spei et, quae non parua calamitatis accessio fuit, unicum amisit, cumque se obitu eius subrutum et euersum uideret, ita dolorem altitudine consilii coercuit, ut a romaerorem ferre scisset, unius diei lucem inter calamitosum patrem et strenuum consulem neutra in parte
Abbreviated transcription (Latin):
Oratius puluillus.cum in capitolio ioui o¬
optimo maximo.aedem pontifex dedicaret.
interq nuncupationem sollẽnium uerboꝵ
postem tenens mortuum ẽẽ filium suum audisset:
neq manum a poste remouit: ne tanti templi dedi¬
cationem interrumꝑet:neq uultum a publica reli¬
gione. ad pͥuatum dolorem flexit: ne patris. magis
ꝗͣ pontificis partes egisse uideretur. Clarum exe̾m¬
plum: nec minus tamen illustre qđ sequit. E my¬
lius paulus nunc felicissimi: nunc miserrimi patris
clarissima rep̃ntatio. Ex quatuor filiis formae insignis
egregie indolis duos iure adoptionis in corneliam fa¬
biamq gentem translatos sibi ip̃e denegauit. duos ei
fortuna abstulit: quoꝵ alter triumphum patris fune¬
re suo quartum ante diem p̾cessit: alter triumphali
curru conspectus post diem t̾tium expirauit. Itaq
qui ad donandos usq: liberos abidauerat: in orbi¬
tate subito destitutus est.Quem casum quo robore
animi sustinuerit:orͣone quam de rebus a se gestis a¬

Expanded text:
oratius Puluillus, cum in Capitolio Ioui optimo maximo aedem pontifex dedicaret interque nuncupationem sollemnium uerborum postem tenens mortuum esse filium suum audisset, neque manum a poste remouit, ne tanti templi dedicationem interrumperet, neque uultum a publica religione ad priuatum dolorem deflexit, ne patris magis quam pontificis partes egisse uideretur. clarum exemplum, nec minus tamen inlustre quod sequitur. Aemilius Paulus, nunc felicissimi, nunc miserrimi patris clarissima repraesentatio, ex quattuor filiis formae insignis, egregiae indolis duos iure adoptionis in Corneliam Fabiamque gentem translatos sibi ipse denegauit: duos ei fortuna abstulit. quorum alter triumphum patris funere suo quartum ante diem praecessit, alter in triumphali curru conspectus post diem tertium expirauit. itaque qui ad donandos usque liberos abundauerat, in orbitate subito destitutus est. quem casum quo robore animi sustinuerit oratione, quam de rebus a se gestis a
Abbreviated transcription (Latin):
fortunam quasi p̃cipuum generis humani malu:
diurnis conuiciis laceramus: quȩ ut non abundan¬
tibus ita fidis uheribus. publicolas emilios: fabricios¬
curios. Scipiones.scauros. Hisq paria robora uirtutis
aluit. Exurgamus potius animis pecuniȩq aspectu de¬
bilitatos sp̃s pristini temporis memoria recreemus.
Nanq per Romuli casam. perq ueteris capitolii hũi¬
lia tecta et aeternos ueste focos fictilibus etiam mmnc
uasis contentos uro nullas diuitias talium uirorum
pauꝑtati posse prȩferri:
De uerecundia.

Expanded text:
fortunam quasi praecipuum generis humani malum fortunam quasi praecipuum generis humani malum diurnis atque nocturnis conuiciis laceramus, quae ut non abundantibus, ita fidis uberibus Publicolas, Aemilios, FabriciosCurios, Scipiones, Scauros hisque paria robora uirtutis aluit. exurgamus potius animis pecuniaeque aspectu debilitatos spiritus pristini temporis memoria recreemus: namque per Romuli casam perque ueteris Capitolii humilia tecta et aeternos Vestae focos fictilibus etiam nunc uasis contentos iuro nullas diuitias talium uirorum paupertati posse praeferri. DE VERECVNDIA
Abbreviated transcription (Latin):
libus ȩris mariti domum intrauit dotatȩ cogno¬
men inuenit. Idem senatus fabricii licinii. Scipi¬
onisq filias ab indotatis nuptiis liberalitate sua uen¬
dicauit: quoniam paternȩ hereditati prxter opimã
glĩam: nihil erat quod acceptum referret. Marcus
autem scaurus quantulum a patre hereditatem ac̃ce¬
perit. in pͥmo libro eorum quę de uita sua transcri¬
psit refert.Ait enim sibi decem sola mancipia.to¬
tumq censum: quinq:atq: triginta milium nũmũ
relictum. In hac enim ille pecunia futurus senatus
princeps nutritus est spiritus. Nȩc igitur exem¬
pla respicere his acquiescere solacus debemus: qui
paruulos census nr̃os nunꝗͣ querelis uacuos eẽ sinimꝰ
Nullum aut admodum parui ponderis argentum
paucos seruos septem iugera aridę terrȩ indigen¬
tia domestica impensa funera. inopes dotum filias.
s egregios consulatus mirificas dictaturas. innume¬
rabiles trium phos cernimus.Quid ergo mendicam

Expanded text:
libus aeris mariti domum intrauit, Dotatae cognolibus aeris mariti domum intrauit, Dotatae cognomen inuenerit. idem senatus Fabricii Luscini Scipionisque filias ab indotatis nuptiis liberalitate sua uindicauit, quoniam paternae hereditati praeter opimam gloriam nihil erat quod acceptum referrent. M. autem Scaurus quantulam a patre hereditatem acceperit in primo libro eorum, quos de uita sua tres scripsit, refert: ait enim sibi sex sola mancipia totumque censum quinque atque xxx milium nummum relictum. in hac ille pecunia futurus senatus princeps nutritus est spiritus. Haec igitur exempla respicere, his adquiescere solaciis debemus, qui paruulos census nostros numquam querellis uacuos esse sinimus. nullum aut admodum parui ponderis argentum, paucos seruos, vii iugera aridae terrae, indigentia domesticae inpensae funera, inopes dotum filias, sed egregios consulatus, mirificas dictaturas, innumerabiles triumphos cernimus. quid ergo modicam
Abbreviated transcription (Latin):
diuite: qͣ diues in pauꝑe impio uersari malebat.
atq huic tam p̾claro proposito illa merces redole¬
batur:ꝙ nihil eorum quȩ uirtuti debent᷑ emere
pecunia licebat: inopieq illustrium uiroꝵ publi¬
ce succurrebatur.Itaq cum secundo punico bel¬
lo. en. Scipio ex hispania senatui scripsisset pe¬
tens ut sibi successor mitteret᷑. quia filiam uirgi¬
nem adultȩ̨ iam aetatis hẽret: neq ei sine se dos
expediri posset. senatus ne res.p. bono duce ca¬
reret. patris sibi partes desumpsit: consilioque
uxoris ac propinquorum scipionis constituta dote
summam eius ex erario erogauit: ac puellam nupti
dedit. Dotis modus quadraginta milium aeris fu¬
it: quo non solum humanitas.p.c. sed etiam ha¬
bitus ueterum patrum pronior cognosci põt.Nan¬
q adeo fuerunt arta: ut Tactia cęsonis filia maxi¬
mam dotem ad uirum decem milium aeris attulis¬
se uisa sit. Et Megulia quia cum quingentis mĩ¬

Expanded text:
diuite quam diues in paupere imperio uersari malebat. diuite quam diues in paupere imperio uersari malebat. atque huic tam praeclaro proposito illa merces reddebatur, quod nihil eorum, quae uirtuti debentur, emere pecunia licebat, inopiaeque inlustrium uirorum publice succurrebatur. Itaque, cum secundo Punico bello Cn. Scipio ex Hispania senatui scripsisset petens ut sibi successor mitteretur, quia filiam uirginem adultae iam aetatis haberet, neque ei sine se dos expediri posset, senatus, ne res publica bono duce careret, patris sibi partes desumpsit consilioque uxoris ac propinquorum Scipionis constituta dote summam eius ex aerario erogauit ac puellam nuptum dedit. dotis modus xl milia aeris fuit, quo non solum humanitas patrum conscriptorum, sed etiam habitus ueterum patrimoniorum cognosci potest: namque adeo fuerunt arta, ut Tuccia Caesonis filia maximam dotem ad uirum x aeris attulisse uisa sit, et Megullia, quia cum quinquaginta mi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sunt mariana monumenta. et unus in agro
Ueiente fundus minus multo cultores desiderans qͣ
dominos habebat: inq maximo et flaminio spe¬
ctaculi locus. quae quidem loca ob uirtutem publi¬
ce donata possidebant. E adem gens nullum
ante scrupulum argenti habuit ꝗͣ faulus perse de¬
uicto. O elio Tuberoni genero suo quinq pondo
argenti ex praeda donaret. Taceo enim ꝙ ꝑ rincepe
ciuitatis filiam ei nuptui dedit cuius pecunia tã
ieinos penates uidebat. Qui ip̃e quoq adeo ĩ¬
ops decessit: ut nisi fundus. quem unum reliq̃rat
uenisset. unde uxor eius dotem recipet non extitis¬
set. Animi uiroꝵ et foeminaꝵ uigebant in ciui¬
tate. eorumq in bonis dignitatis aessimatio cunctis
in rebus ponderabatur. haec imꝑia conciliabat: haec
iungebat affinitates. haec in foro: haec intra priua¬
tos parietes plurimum poterat. Patriȩ enim rem
unusquisq non suam augere proꝑabat pauꝑq in

Expanded text:
nunc sunt Mariana monumenta, et unus in agro nunc sunt Mariana monumenta, et unus in agro Veiente fundus minus multos cultores desiderans quam dominos habebat inque circo maximo et Flaminio spectaculi locus. quae quidem loca ob uirtutem publice donata possidebant. Eadem gens nullum ante scripulum argenti habuit quam Paulus Perse deuicto Q. Aelio Tuberoni genero suo quinque pondo argenti ex praeda donaret: taceo enim quod princeps ciuitatis filiam ei nuptum dedit, cuius pecunia tam ieiunos penates uidebat. qui ipse quodque adeo inops decessit, ut, nisi fundus, quem unum reliquerat, uenisset, unde uxor eius dotem reciperet non extitisset. animi uirorum et feminarum uigebant in ciuitate, eorumque bonis dignitatis aestimatio cunctis in rebus ponderabatur. haec imperia conciliabant, haec iungebant adfinitates, haec in foro, haec intra priuatos parietes plurimum poterant: patriae enim rem unus quisque, non suam augere properabat pauperque in
Abbreviated transcription (Latin):
unde uxor ac liberi alerentur sui. Quȩ postq̃ senatꝰ
a consulibus accepit: et agrum edili uillico collendũ
locari: et alimenta coniugi eius ac liberis p̃beri: fruge¬
q quas amiserat redimi p̾ublice uissit. Tanti ȩrario
nr̃o uirtutis atilianȩ exemplum. quo omnis etas
romana glĩabitur stetit. ¶ que magna latisundia
L quincii cincinati fuerunt. septem enim iugera a¬
gri possedit. Ex hisq tria quę pro amico ad aerariũ
obsignauerat mulcte nomine amisit. poenam quoq:
pro filio cȩsone ꝙ ad causam dicendam non occur¬
riss. huius agelli redditus soluit. et tamen ei quatu¬
or iugera aranti non solum dignitas patris familiȩ
constitit. sed etiam dictatura delata est. Anguste
se habitare nunc putat: cuius domus tantum patet
quantum cincinati rura patuerunt. Quid elia fa¬
milia: ꝗͣ locuplex: sedicim eodem tempore Elii fu¬
crunt: quibus una domuncula erat. eodem loci qͦ

Expanded text:
unde uxor ac liberi sui alerentur. quae postquam senatus unde uxor ac liberi sui alerentur. quae postquam senatus a consulibus accepit, et agrum Atili ilico colendum locari et alimenta coniugi eius ac liberis praeberi resque, quas amiserat, redimi publice iussit. tanti aerario nostro uirtutis Atilianae exemplum, quo omnis aetas Romana gloriabitur, stetit. Aeque magna latifundia L. Quinti Cincinnati fuerunt: vii enim iugera agri possedit ex hisque tria, quae pro amico ad aerarium subsignauerat, multae nomine amisit. poenam quoque pro filio Caesone, quod ad causam dicendam non occurrisset, huius agelli reditu soluit. et tamen ei quattuor iugera aranti non solum dignitas patris familiae constitit, sed etiam dictatura delata est. anguste se habitare nunc putat cuius domus tantum patet, quantum Cincinnati rura patuerunt. Quid Aelia familia, quam locuples! xvi eodem tempore Aeli fuerunt, quibus una domuncula erat eodem loci, quo
Abbreviated transcription (Latin):
co oꝑe attritę manus salutem publicam stabilierũt
ingentes hostium copias pessundederunt: quaq: mõ
arantium boum iugum rexerant triumphalis currꝰ
habenas retinuerunt. Nec fuit iis rubor eburneo
scipione deposito agrestem stiuam aratri repetere.Po¬
test paupes consolari atilius. sed multo magis doceͣ
locuplȩtes ꝙͣ non sit necessaria solidȩ laudis cupidini
anxia diuitiarum comparatio. Ciusdem nominis
et sanguinis Atilius regulus pͥmi punici belli głia
cladesq maxima cum in africa insolentissime car¬
thaginis opes crebris uictoriis contunderet: ac pro¬
rogatum sibi ob bene gestas res in proximum annũ
imꝑium cognouisset: consulib scripsit uillicum ĩ
agello: quem septem iugerum in pupinia hẽbat moͬ¬
tuum ẽẽ occasionemq nactum mercennarium amoto
inde rustico instrum̃to discessisse ideoq petere ut¬
sibi sibi successor muteretur ne deserto agro non eẽt

Expanded text:
co opere adtritae manus salutem publicam stabilierunt, co opere adtritae manus salutem publicam stabilierunt, ingentes hostium copias pessum dederunt, quaeque modo arantium boum iugum rexerant, triumphalis currus habenas retinuerunt, nec fuit his rubori eburneo scipione deposito agrestem stiuam aratri repetere. potest pauperes consolari Atilius, sed multo magis docere locupletes quam non sit necessaria solidae laudis cupidini anxia diuitiarum conparatio. Eiusdem nominis et sanguinis Atilius Regulus, primi Punici belli qua gloria, qua clades maxima, cum in Africa insolentissimae Karthaginis opes crebris uictoriis contunderet ac prorogatum sibi ob bene gestas res in proximum annum imperium cognosset, consulibus scripsit uilicum in agello, quem vii iugerum in Pupinia habebat, mortuum esse, occasionemque nanctum mercennarium amoto inde rustico instrumento discessisse, ideoque petere ut sibi successor mitteretur, ne deserto agro non esset
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. quod in censum deferretur: ita extincti hodieq
amplissimum est patrimonium romana concorolia.
In.C. uero fabricii. et. O. Emilii papĩ principũ
seculi sui domib argentum fuisse consitear oportet.
Uterq enim patelam deorum et salinum habuit.S:
co latius fabricius q patelam suam corneo peoheu¬
lo sustineri uoluit. Papus quoq: satis animose qui cũ
hereditatis nomine eam accepisset: religionis causa
ab alienandam non putauit. Illi etiam prȩdiuites
qui ab aratro arcessebantur ut consules fierent uolu¬
ptatis causa atq aestuosissimum pupiniȩ solum uer¬
sabant. deliciarumq ignan uastissimas glebas pluri¬
mo cum sudore dissipabant. Immo uero quos picła
quid cesso proprium nomen ueritati reddere: bubul¬
cos sieri cogebant. Attilium autem qui ad eum ar¬
cessendum a senatu missi erant ad impium ppłi ro. sus¬
cipiendum semen asꝑgentem uiderunt. sed illȩ rusti¬

Expanded text:
fuit, quod in censum deferretur, ita extincti hodieque fuit, quod in censum deferretur, ita extincti hodieque amplissimum est patrimonium Romana concordia. In C. uero Fabricii et Q. Aemilii Papi principum saeculi sui domibus argentum fuisse confitear oportet: uterque enim patellam deorum et salinum habuit, sed eo lautius Fabricius, quod patellam suam corneo pediculo sustineri uoluit. Papus quoque satis animose, qui cum hereditatis nomine ea accepisset, religionis causa abalienanda non putauit. Illi etiam praediuites, qui ab aratro arcessebantur, ut consules fierent, uoluptatis causa sterile atque aestuosissimum Pupiniae solum uersabant deliciarumque gratia uastissimas glebas plurimo cum sudore dissipabant? immo uero, quos pericquid cesso proprium nomen ueritati reddere?—bubulcos fieri cogebant. Atilium autem, qui ad eum arcessendum a senatu missi erant ad imperium populi Romani suscipiendum, semen spargentem uiderunt. sed illae rusti