comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita trrcentesi
dio ueioꝵ decem concinuis annis
magis obsessores quã obseños
detriuit. Nam romani repentinis sepe
hostium eruptionib cõminiti preterea
in hibernis bella sortiti. hiemare sub pellib
postremo fam̃ ac frig̾us in conspectu hostiũ
perpeti coacti sunt. urbem nouissimo sine
ullo digno romane uirtutis testimonio cuni¬
culis & clandestina obreptione ceperũt
Hanc utilem magis quam nobilem uic¬
toriam primum dictatoris camilli qui eã
de ueientib patrauit exilium. dehinc
irruptio galloꝵ ⁊ incendium urbis inse¬
quitur. Cuicladi audeat quisquam si
pocest aliquos motus huius temporis com¬
parare. quamius non equipendat ꝓ̃teriti
mali fabulam. p̃sentis iuiriam. Igitur
gaslisenones duce bosrenno. exercitu co¬
pioso ⁊ robusto minis cumurbem dusini
quȩ nunc tuscia dicitur obsiderent. le¬
gatos romanoꝵ qui tunc componendȩ
inter eos pacis gra uenerant. in aciem
aduerstim se uideret pugnantes. Qua

Expanded text:
nno ab Urbe condita CCCLV eiorum decem continuis annis magis obsessores quam obsessos detrivit. Nam Romani repentinis saepe hostium eruptionibus comminuti, praeterea n hibernis bella sortiti, hiemare sub pellibus, postremo famem ac frigus in conspectu hostium perpeti coacti sunt: urbem novissime, sine ullo digno Romanae virtutis testimonio, cuniculis et clandestina obreptione ceperunt. Hanc utilem magis quam nobilem victoriam, primo dictatoris Camilli, qui eam de Veientibus patravit, exsilium, dehinc irruptio Gallorum, et incendium Urbis insequitur: cui cladi audeat quisquam, si potest, aliquos motus temporis hujus comparare: quamvis non aeque pendat praeteriti mali fabulam praesentis injuria. Igitur Galli Senones, duce Bpioso et robusto nimis, cum urbem Elusim, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent, legatos Romanorum, qui tunc componendae inter eos pacis gratia venerant, in acie adversum se viderunt pugnantes. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
rum çquis pensionib ꝑ annos iuguiti pen¬
derent. Huius pacis conditio habita est.:
post annũ tertiũ & iug̾esimũ ex quo bellũ
punicũ primũ fuerat inchoatũ. Quis rogo
duarũ ciuitatũ unum bellũ ꝑ annos tri¬
gina & tres gestum fando explicet: Quot¬
reges carthaginiensium. quoc consules romano.¬
rum. quot agraina exercituum. quantum nume.¬
rum nauium contraxerit profligarit oppresse¬
tit: Et tunc domũ si illa ad plenum ꝑpen¬
sa uideantur depresentib iudicetur. Capłm . xiiii.¬
No ab urbe condita quingentesimo

Expanded text:
rum aequis pensionibus per annos uiginti penrum aequis pensionibus per annos uiginti penderent. huius pacis condicio habita est post annum tertium et uicensimum, ex quo bellum Punicum primum fuerat inchoatum. Quis, rogo, duarum ciuitatum unum bellum per annos tres et uiginti gestum fando explicet, quotreges Carthaginiensium, quot consules Romanorum, quot agmina exercituum, quantum numerum nauium contraxerit profligarit oppresserit? et tunc demum, si illa ad plenum perpensa uideantur, de praesentibus indicetur.\' Anno ab Vrbe condita DVII re
Abbreviated transcription (Latin):
duce hannone concurrunt. Nec lutstius seg¬
nior unmo consilia poenorum mira celeritate
preuenit. Postquã ꝓximȩ sibi utrorumq̃ das¬
ses apud egͥades insulas ꝑtotam noctem inter¬
textis ꝓpe modũ anchoris constiterunt. orta luce
prior lutatius signum bello dedit. C rudes.¬
cente pugna uicꝰtus hanno nauẽ auercit. &
dux fuge primus fuit. Aliquanta cum eo pars
exercitus sui africam petit. A lii confugere
lylibeum. Sexaguita tres naues punicȩ cap¬
d sunt. centũ uiginti quinq demersȩ. triginta
Cinde adericinam ciuitatem quam
penicebant uenit. ibiq duo mi¬
lia carthaginiensium conserta inter fecit. Tunc
carthaginienses precipiti festinatione ad luta¬
tium consulẽ ac deinde romã mittunt. orant
pacẽ. quã conditionib ante ꝓpositis ilico con¬
sequuntur. Conditiones autẽ erant ut sicilia
sardiniaq decederent. proq inpensis bellicis
puri argenti tria milra talentorũ euboico¬

Expanded text:
duce Hannone concurrunt. nec Lutatius segduce Hannone concurrunt. nec Lutatius segnior, immo consilia Poenorum mira celeritate praeuenit postquam proxime sibi utrorumque classes apud Aegades insulas per totam noctem intertextis propemodum anchoris constiterunt, orta luce prior Lutatius signum bello dedit. crudescente pugna uictus Hanno nauem auertit et dux fugae primus fuit. aliquanta cum eo pars exercitus sui Africam petiit, alii confugere Lilybaeum; sexaginta et tres Punicae naues captae sunt, centum uiginti quinque demersae, triginta einde ad Erycinam ciuitatem, quam Poeni tenebant, uenit ibique duo milia Carthaginiensium. conserta pugna interfecit. Tunc Carthaginienses praecipiti festinatione ad Lutatium consulem ac deinde Romam mittunt: orant pacem, quam condicionibus ante propositis ilico consequuntur. condiciones autem erant, ut Sicilia Sardiniaque decederent proque inpensis bellicis \'puri argenti tria milia talentum Euboico
Abbreviated transcription (Latin):
mpidũ in ꝓmuntorio situm romani obside.¬
t̃ conati suꝑ ueniente hannibale qui. amil¬
baris filius fuit. uictimaiore exercitus
lu parte ꝑdita ipsi egre cuaserunt. Post hos
drtppani portum contra hostem ꝓfec̾tus.
ubi mox exceptus clisse pocnorum supcra¬
uisq est. Et ipse quidẽ cum .xxx. nauib
ubeum in castra confugit. reliquȩ omines
bit et nostaginta aut captȩ aut demer¬
sc sunt .Uiii. milia militũ cesa. uiginti milia cap¬
ta referuntur. Gaius quoq uinius collega clau¬
dũ uniuersã classẽ raufragio amisit. Anno
ȩtiã consequenti classis punica initaliã tran¬
sũt. eiuis. plurimas partes longe lateq uasta¬
uit. Interea lutatius cum classe trecentarum
nauium in siciliã transueftus. dum apud drep¬
panam ciuitatẽ pugnã inter primo restiaet
trans fixo femore egerrimȩ cum iani obruere¬
tur creptus est: Porro autẽ poeni cum qua¬
dringentis nauib magnisq copiis. ad siciliã

Expanded text:
oppidum in promuntorio situm Romani obsideoppidum in promuntorio situm Romani obsidere conati, superueniente Hannibale qui Hamilcaris filius fuit uieti, maiore exercitus sui parte perdita ipsi aegre euaserunt. post hos Drepani portum contra hostem profectus: ubi mox exceptus classe Poenorum superatusque est. et ipse quidem cum triginta nauibus Lilybaeum in castra confugit, reliquae omnes, id est nonaginta, aut captae ant demerfuerunt; octo milia militum caesa, uiginti milia capta referuntur. Gaius \' quoque Iunius collega Claudi uniuersam classem naufragio amisit. Anno etiam consequenti classis Punica in Italiam transiit eiusque plurimas partes longe lateque uastauit. interea Lutatius cum classe trecentarum nauium in Siciliam transuectus dum apud Drepanam ciuitatem pugnam inter primores ciet, transfixo femore aegerrime, cum iam obrueretur, ereptus est. Porro autem Poeni cufn quadringentis nauibus magnisque copiis ad Siciliam
Abbreviated transcription (Latin):
tello. gaio furio placidoxonsulib asdrubal
nouus carthaginiensium imperator cum ele
anuo cum metello consule apud panormũ
qugnã conseruit. S metellus ium magnã he¬
luarum timens. prius eas magno usus consilio
ud infugam uł in mortẽ egit. & sic facile
quãuis magnã ium hostium superauit. Uigi¬
n milia carthaginiensium in eo prelio cęsa
italicis gentib spectaculum prebuerunt: As¬
sens apoenis capite dampnatus est. Cap̃ .xii.¬
osr hȩc fessi dot malis carthagi¬
nicuses petendam eẽ. aromanis¬
pacem decreuerunt. Ad quam
rem atilium regulum antea
ducem romanũ quc̃ ram per.u.
annos captiuum detinebant. in¬
ttrgteros legatos precipuȩ mittendũ puta¬
uerunt. Queni non impetrata pacc ab italia
ittesum resectis palpebris inligatum in ma¬
china iugilando necauerunt: Alter deinde
aulus regulus. & manlus uulco. ambobis
tinsules cum classe duccutarũ nauium ꝙ
quattuor legionib lylibeum ꝓfecti. quod

Expanded text:
tello, C. Furio Pacilo consulibus, Asdrubal, tello, C. Furio Pacilo consulibus, Asdrubal, novus Carthaginiensium imperator, cum eletinuo cum Metello consule apud Panormum pugnam conseruit. Sed Metellus, vim magnam belluarum timens, prius eas, magno usus consilio, vel in fugam, vel in mortem egit, et sic facile quamvis magnam vim hostium superavit. Viginti millia Carthaginiensium in eo praelio caesa sItalicis gentibus spectaculum praebuerunt. Assens a Poenis capite damnatus est. Post haec fessi tot malis Carthaginienses petendam esse pacem a Romanis decreuerunt. ad quam rem Atilium Regulum antea ducem Romanum, quem iam per quinque annos captiuum detinebant, inter ceteros legatos praecipue mittendum putanerunt: quem non impetrata pace ab Italia reuersum resectis palpebris inligatum in machina uigilando necauerunt. alter deinde Atilius Regulus et Manlius Vulsco, ambo bis consules, cum classe ducentarum nauium et quattuor legionibus Lilybaeum profecti: quod
Abbreviated transcription (Latin):
scipio. ꝙ sempronius blesus consules. cum du¬
centis sexagiita nauib inafricã transgreli
uniucrsã horam maritimã quȩ cuta sirtis
iacct de populati sunt: atq in supcriora yn¬
grissi. captis eucrsisq cuitatib plurunis e¬
gentm predã adcdassẽ de uexerunt. Inde c
aditaliam redirent cirtapali. in tri. nuri pli¬
muntorium. quodd alit eanis in gtͫ. moneb
in altum excurrit illisis copulis. centumq¬
quaginta naues honerarias nobile q npili
crudcditer adquisitã infelicit̃ ꝑdiderunt. Al
aliquando apud eomanos inprtobissimã cupl¬
ditatem. enormitas miseriarũ. Nam pall
dium haberetur italiȩ Quod quidẽ decita
continuo ad acti indomita cupiditate rupl¬
runt. Preterca cotta consul in siciliam d¬
gressus plurimis prelũs aduersum pocuis
siculos terra mariq pugnauit. & ptise
sicilam partim hostium partim ȩcrã sotiorum
inhumatas strages reliquit. Lucio cecilio me:¬

Expanded text:
Caepio et Sempronius Blaesus consules, cum duCaepio et Sempronius Blaesus consules, cum ducentis sexaginta navibus in Africam transgressi, uniuersam oram maritimam, quae circa Syrtes iacet, depopulati sunt atque in superiora progressi captis euersisque ciuitatibus plurimis ingentem praedam ad classem deuexerunt. inde cum ad Italiam redirent, circa Palinuri promuntorium, quod a Lucanis montibus in altum excurrit, inlisi scopulis centum quinquaginta naues onerarias nobilemque praedam crudeliter adquisitam infeliciter perdiderunt. uicit aliquando apud Romanos improbissimam cupiditatem enormitas miseriarum: nam patres, idium haberetur Italiae, quod quidem decretum continuo, adacti indomita cupiditate, ruperunt. Praeterea Cotta consul in Siciliam transgressus, plurimis praeliis adversum Poenos et Siculos terra marique pugnavit, et per Siciliam partim hostium, partim etiam sociorum, inhumatas strages reliquit. L. Caecilio Me
Abbreviated transcription (Latin):
sis. nulle centum periere milites. Consules ap̃
dibiam castra posucrunt. duo hannones impera¬
tores poenorum. eo rursus cum magno exercia.
conuenerunt. Prelioq cominisso. uiiii. miba
militũ ꝑdiderunt. Sed ut tunc apud roma¬
nos numquã duturna felicitas erat. & qua.¬
liscumq successus magnis continuo malorũ
molib obruebantur. cum romana dassis ad
italiam predis onusta remearet. in fando rau.¬
fragio cuersa est. Nam detrecentis nauibus:
duceute uginti perierunt. lxxx. uix abie¬
tis honerib liberatȩ sunt. Hamilchar dirx
poenorum cum exerciti innumidiã maurite¬
iuamq missus. postquã hostiliter cruenten:
inuniuersos egit. cum regulum libenter sus¬
cepisse dicerentur mille argenti talentis ꝙ h
tuaginta milib boum. reliquos condemprant
Principes autẽ omniũ popłorum patibule
suffixit. Tertio anno sicut semꝑ indointu
furor cito periculorũ obliuiscitur. scruilius

Expanded text:
sis mille centum periere. milites. consules apud sis mille centum periere. milites. consules apud Clipeam castra posuerunt. duo Hannones imperatores Poenorum eo rursus cum magno exercitu conuenerunt proelioque commisso nouem milia militum perdiderunt. sed nos numquam diuturna felicitas erat, et qualescumque successus magnis continuo malorum molibus obruebantur. Cum Romana classis ad Italiam praedis onusta remearet, infando naufragio eversa est: nam de trecentis navibus ducentae et viginti perierunt, octoginta vix abjectis oneribus liberatae sunt. Amilcar, dux Poenorum, cum exercitu in Numidiam Mauritaniamque missus, postquam hostiliter cruenteque in universos egit, quod Regulum libenter suscepisse dicerentur, mille argenti talentis, et viginti millibus boum reliquos condemnavit. Principes autem omnium populorum patibulo 240 suffixit. Tertio anno, sicut semper indomitus furor cito periculorum obliviscitur, Servilius
Abbreviated transcription (Latin):
tippum lacgdemoniorũ regem cum auxiliis
accitum. ducem bello prefeterunt. Rancip¬
pus inspectis poenorum copiis. adq in cam.¬
pum deductis. longe inmelius mutato ap.¬
paratu. pugnã cum romanis conseruit. Ingens
gressione prostrata sunt. Regulus ille
dux nobilis cum quingentis uiris captus ẽ.
ꝙ incathenas coniectus: Decimo demum anno.
ensibus prebuit. Xantippus tam audacis
fac̾ti conscuis. rerum in stabilium mutatio
nem timens. ilico ex africa migrauit. ingre¬
tiam Igitur aemilius paulus & fuluius
nobilior consules. audita captiuitate regu¬
li. & cdade exercitus romani: transue in afri¬
cam cum cdasse trecentarũ nauium iussi eli¬
hiam petunt. Eo confestim carchaginienses
cum pariclaf se uenerunt. Nec differri
potuit nauale certamen. Sentum & qua.¬
tuor naues carthaginiensium demersȩ .xxx.
cum pugnatorib captȩ. Preterea .xxx.
& quinq milia militũ ex ipsis qȩsa sunt.
Romanorũ autẽ nouem nauib de pres.¬

Expanded text:
tippum Lacedaemoniorum regem cum auxiliis tippum Lacedaemoniorum regem cum auxiliis accersitum, ducem bello praefecerunt. Xantippus, inspectis Poenorum copiis, atque in campum deductis, longe in melius mutato apparatu, pugnam cum Romanis conseruit. Ingens gressione prostrata sunt. Regulus ille dux nobilis cum quingentis viris captus est, et in catenis conjectus. Decimo demum anno umphum praebuit. Xantippus tam audacis facti conscius, rerum instabilium mutatinem timens ilico ex Africa migrauit in Graeciam. Igitur Aemilius Paulus et Fuluius Nobilior consules audita captiuitate Reguli et clade exercitus Romani transire in Africam cum classe trecentarum nauium iussi Clipeam petunt. eo confestim Carthaginienses cum pari classe uenerunt; nec differri potuit nauale certamen. centum et quattuor naues Carthaginiensium demersae, triginta cum pugnatoribus captae, praeterea triginta et quinque milia militum ex ipsis caesa sunt; Romanorum autem nouem nauibus depres
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput ictu aliquo conlidatur. Debilis red.¬
dita cursum habere non possit. quia ubicũq
illi ictus inciderit spinam soluit: Per quam
costarum pedes & motus corporis agebant᷑.
U nde ȩtrã hic serpens qui tam diu tot iacu¬
lis in uulnerabilis obstitit. ad unius saxi ictũ
debilis cessit. ac mox curcumuentꝰ telis facile
oppressus est Corium autẽ eius romam de¬
uectum quod fuise centum uiginti pedũ
spatio ferunt. aliquandu cunctis miraculũ
fuit. Regulus aduersum tres imperatores idẽ.
asd rubales duos. & accitum exsicilia amil¬
charem atrocissimum bellum gessit. inquo
csa sunt carthaginiensium . XUII. milta:
bellis. & dadib exinanit: pacem aregulo
poposcerunt. Sed cum intolerabiles & duras
conditiones pacis audissent. tutius rati sese
armatos mori. quam miseros uiuere. predio ñ
solum hispanorum uel galliorum auxilta
quȩ iam dudum plurima habebant. sed etiã.
gittorum comparanda duxerunt. Itaq xan.¬

Expanded text:
ad caput ictu aliquo conlidatur, debilis redad caput ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit spinam soluit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. unde etiam haec serpens, quae tamdiu tot iaculis inuulnerabilis obstitit, ad unius saxi ictum debilis cessit ac mox circumuenta telis facile oppressa est. corium aitem eiue Romam deuectum — quod fuisse centum uiginti pedum spatio ferunt — aliquamdiu cunctis miraculo fuit.\' Regulus aduersum tres imperatores, id est Hasdrnbales duos et accitum ex Sicilia Hamilcarem, atrocissimum bellum gessit, in quo caesa sunt Carthaginiensium decem et septembellis et cladibus exinaniti pacem Regulo poposcerunt. sed cum intolerabiles et duras condiciones pacis audissent, tutius rati sese armatos mori quam miseros uiuere, pretio non solum Hispanorum uel Gallorum auxilia, quae iam dudum plurima habebant, sed etiam Graecorum conparanda duxerunt. itaq
Abbreviated transcription (Latin):
balistas deferri imperauit. ꝑquas murale. saxum
spinȩ eius incussum compagem totius corporis
soluit. Talis siquidẽ est natura serpentis
ut cum pedib carere uideatur. costis tamen
ꝙ squamis quas a summo guturȩ usq add
imam aluum parili modo dispositas habet Ita
instruitur ut squamis quasi unguib. cõstis
quasi crurib: innitatur. Non enim ut uer¬
mis cui spint rigor non est. & indirestum
corpusculi sui partes gradatim porrigendo
contractas. contrahendo porrectas motum ex
plicat. sed alternis intenta conatib latera si¬
nuosa circum fert. ut ꝑ exteriorẽ spinȩ cur¬
uaturam rigentem costarum aciem tendat.
Costis autẽ natura ad summũ erectis. squa¬
marum ungulas figat. Quod uicissim̃: cȩle¬
riter agendo. non solum plana ꝑ labitur.
sed ȩtiam conuexa conscendit. dt uestiguĩs in¬
structa: quot costis. Huius itaq rei causa est.
ut si inqualibet corporis parte ab aluo usq

Expanded text:
balistas deferri imperavit, per quas murale saxum balistas deferri imperavit, per quas murale saxum spinae ejus incussum, compagem totius corporis solvit. Talis siquidem est natura serpentis, ut cum pedibus carere videatur, 237 costis tamen et squamis, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habet, ita instruatur, ut squamis quasi unguibus, costis quasi cruribus innitatur. Non enim ut vermis, cui spinae rigor non est, et in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contplicat, sed alternis intenta conatibus latera sinuosa circumfert, at per exteriorem spinae curuaturam rigentem costarum aciem tendat, costis autem natura ad summum rectis squamarum ungulas figat; quod uicissim et celeriter agendo non solum plana perlabitur, sed etiam conuexa conscendit, tot uestigiis instructa quot costis. huius itaque rei causa est, ut, si in qualibet corporis parte ab aluo usque
Abbreviated transcription (Latin):
rt. Conserto nauali prelio. carthaginienses in
miniũ clipiam urbẽ indeditionem receperunt.
nib carthaginẽ pecentes. ccc᷑. aut eo amplius
castella populati sunt. Infesta carthagini sig¬
na cutumtulerunt Manlius consul ad africã
ln captiuorum cum ingentib spolus romam
reuexit. Regulus bellum carthaginiense sor¬
aus. iter cum exercitu fatiens. haud ꝓcul ã
lumine bagrała castia consituit. Ubi cum¬
plurimos militũ aquandi necessitate ad flumen
descendentes serpens mire magnitudinis deuo¬
raret: regulus ad expugnandã bestiam cum
exercitu ꝓfectus est. Sed nichil intergo eius
proficientib iaculis. ati omni delorum ictu
irrito. quȩ ꝑhorrendam squamarũ cratem qͣsi
ꝑobliquam scutorum destudinem labebantur.
Mirumq inmodũ ne corpus lederent. ipso
corpore pellebantur Cum in suꝑ magnam
multitudinẽ morsu comminui. impetu pro¬
teri. halitu ȩciam pestifero exanimari uideret.

Expanded text:
rit. Conserto navali praelio Carthaginienses, inrit. Conserto navali praelio Carthaginienses, inomnium Clupeam urbem in deditionem receperunt. Inde Carthaginem petentes, trecenta aut eo amplius castella populati sunt, infesta Carthagini signa circumtulerunt. Manlius consul ab Africa llia captivorum cum ingentibus spoliis Romam revexit. Regulus, bellum Carthaginiense sortitus, iter cum exercitu faciens, haud procul a flumine Bagrada castra constituit, ubi cumplurimos militum, aquandi necessitate ad flumen descendentes, serpens mirae magnitudinis devoraret, Regulus ad expugnandam bestiam cum exercitu profectus est: sed nihil in tergo ejus proficientibus jaculis, atque omni telorum ictu irrito, quae per horrendam squamarum cratem quasi per obliquam scutorum testudinem labebantur, mirumque in modum, ne corpus laederent, ipso corpore pellebantur, cum insuper magnam multitudinem morsu comminui, impetu proteri, halitu etiam pestifero exanimari videret,
Abbreviated transcription (Latin):
mere uangustias deduxit exercitum.
quas poenorum copia iam dudum
S p̃struxerant C in cum omnino nul¬
la uel obsistendi uel euadendi facultas ẽẽt.
calpurnii flanis uirtute & opere liberatus ẽ:
Qui lecta trecentorum uirorum manu. in sen.¬
sum abhostibus tumulũ occupauit. & inse poe.¬
nas omnes pugnando conuertit. donec romanus
teircitus obsessas angustias hoste non urgente
taisiret. Cȩsi sunt ieo bello homines.ccc. so¬
lus calpurnius quamuis multis confossus uulne.¬
ribus ꝙ cacdauerib obtectus euasit. Hannibal
semor acarthaginiensib iterum clausi prepo¬
situs. infeliciter cum romanis nauali prelio con-¬
gressus ꝙ uictus. ab exercitu suo seditione orta
lapidib coopertus interiit. Atilius consub lipa¬
ram miletamq insulas siciliȩ nobiles peruaga¬
tus euertit. Consules mnafricam uissi. transferre
bllum cum trecentis .xxx. nauib siciliam pe.¬
tirunt: Ilanc Quib amilcar poenorum
imperator u & hanno dassi prefectus occur¬

Expanded text:
mere in angustias deduxit exercitum, quas Poenorum copiae iam dudum praestruxerant. cui cum omnino nulla uel obsistendi uel euadendi facultas esset, Calpurni Flammae uirtute et opera liberatus est, qui lecta trecentorum uirorum manu insessum ab hostibus tumulum occupauit et in se Poenos omnes pugnando conuertit, donec Romanus exercitus obsessas angustias hoste non urguente transiret. oaesi sunt in eo bello omnes trecenti, solus Calpurnius quamuis multis confossus uulneribus et cadaueribus obtectus euasit. Hannibal senior a Carthaginiensibus iterum classi praepositus, infeliciter cum Romanis nauali proelio congressus et uictus, ab exelapidibus coopertus interiit. Atilius consul 236 Liparam Melitamque, insulas Siciliae nobiles, pervagatus evertit. Consules in Africam jussi transferre bellum, cum trecentis triginta navibus Siciliam petierunt, quibus Amilcar Poenorum imperator et Anno classi praefectus occur
Abbreviated transcription (Latin):
His imminente hieme ꝑ armoeniã in me sopo.¬
tamiam regressus. nisi urbem illis tunc locis in¬
iSOcM diebuis piratȩ ꝑomnia

Expanded text:
i; imminente hieme per Armeniam in Mesopotamiam regressus Nisibin urbem illis tunc locis inIsdem diebus pirata
Abbreviated transcription (Latin):
ertrarerant. iniuiiꝰ rx delib̾auerunt. Quo
catis munito: iam eoangustabant municos suos a
ue forte foras ex cederent. tota sedulitate obseruau¬
tes insistebant. Franci aut̃ securiores ad morana
cursitabant. & pales uł alus quiblibet iuctualib
deuehendis iam liberius uacabant:

Expanded text:
abstraxerant, munire deliberaverunt. Quo abstraxerant, munire deliberaverunt. Quo satis munito, jam coangustabant arctius inimicos suos, et ne forte foras excederent tota sedulitate observantes insistebant. Franci autem securiores ad montana cursitabant; et paleis, vel aliis quibuslibet victualibus devehendis jam liberius vacabant
Abbreviated transcription (Latin):
tubci de cuutate ꝓdeuntes.
sũmo diluculo cacdauera collegerunt que¬
cumq repperire potuer̃. & ea sepelier̃ ult
pontem ad machomariã aute portam eiu
suꝑ quib dicere potuer. Flitino cegit᷑. qui ñ
ħabet urnam. Que aut̃ sub tumulauerunt
pallioꝵ & p̃ciosarum ex uiuiarum garis ꝓse¬
cutisinit. & arcus & pharetras. & plitr mios
br anteos mortuoꝵ ꝓcurationi adiecerunt:
illecti. partim ut clolorem suꝑ dolorem appo¬
nerent incitati. sepultos desepelierunt. & corpo
sustancie concupiscibilis cum ipsis reꝑtum ẽ.
rapuer̃. & corpora congregata infoueam unam
contumeliose ꝓrecer̃. Burdones uͦ iiiͦiͦ. cesoꝵ
capitib lionustos miserint ad pertum qͦtimis
ea legati de babilonia qui ibi forte aclerant
uiderent . q. dolentes obcupescẽnt. Porro ciues
ista uidentes. in miniensum doluerunt. & ad
mortem constristati sunt. Ingemiscebant gͥ
ett. edificare ceꝑiit. & de lapidib ipsis
quos de mortuoꝵ sepulchris dehinnatorũ

Expanded text:
Turci de civitate prodeuntes, summo diluculo cadavera collegerunt, quaecunque reperire potuerunt; et ea sepelierunt ultra pontem ad Machomariam ante civitatis super quibus dicere potuerunt: « Fluvio tegitur qui non habet urnam. » Quae autem subtumulaverunt, palliorum et pretiosarum exuviarum gazis prosecuti sunt; et arcus et pharetras et plurimos byzanteos, mortuorum procurationi adjecerunt. ate allecti, partim ut dolorem Turcis apponerent, incitati, sepultos desepelierunt; et corposubstantiae concupiscibilis cum ipsis repertum est, rapuerunt; et corpora congregata in foveam unam contumeliose projecerunt. Burdones vero quatuor caesorum capitibus onustos miserunt ad portum, quatenus ea legati de Babylonia qui ibi forte aderant viderent, et dolentes obstupescerent. Porro cives ista videntes, in immensum doluerunt, et ad mortem usque constristati sunt. Ingemiscebant igiest, aedificare coeperunt; et de lapidibus ipsis, quos de sepulturis dehumatorum
Abbreviated transcription (Latin):
NNO ab urbe condita cccc lxiii. dola¬
bella & domicio consulib lucani brittũ
samnitis quoq cum etruscis & senonib
galli inter fecissent. cecilius pretor ob ulciscendã
legatorum necẽ & compͥmendũ tumultũ hostium
cum exercitu missus. ab eutruscis gallisq oppres¬
sus interiit. Septem precerea tribuni militum
prostrata sunt. Ita autẽ quotienscumq galli ex
arserunt. totis opib suis roma detrita est. ut
sub presenti nunc concursatione gothorũ. magil
debeat meminisse gallorũ At ego nunc reug
cor. ut ꝑ hec eardem tempora quib romani ista
ppessi sunt. que inter se bella gesserint mace¬
ui morruo alexandro diuersas sorto
prouintias. mutuisse bellis consumpse.¬
runt. Quorum ego tumultuosissimũ
tempus ita michi spectare uideor. qͣsi

Expanded text:
nno ab Urbe condita CCCCLXIII Dolabella, et Domitio coss. Lucani, Brutii, Samnites quoque cum Etruscis, et Senonibus Galli interfecissent, Caecilius Praetor ob ulciscendam legatorum necem, et comprimendum tumultum hostium cum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. Septem praeterea tribuni militum prostraarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gothorum magis debeat meminisse Gallorum. cor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Maceui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
philico. macedonico. atq: dalmatico. dissimu¬
lado ȩtiam magno illo mitridatico longe om¬
nium diuturno in festissimo ac formt dolo.¬
issimo. Deinde ad huc hispaniensi sertoria.¬
no non dum finito. immo ad huc ipso uiuen¬
t sertorio hoc fugitiuorũ. & ut uerius di¬
cam gladiatoriũ bellũ in horruit. Notandũ¬
udicandũ. iam non spectandũ paucis sed uͥq
netuendũ. Qd̃ quia fugitiuorũ bellũ dici¬
ur. nemini uile habeatur ex nomine. Se.¬
n ineo singuli & aliquando simul cum ag¬
mibus frustra iunctis: ambo consules uic¬
isunt. Plurimiq nobiles trucidati. ipsi au¬
in fugitiui plusquã .c. mił fuere qui cȩsi
lint. Ex quo ad monemus: ut ipsa se conso¬
litur italia de uexatione externorũ presen-¬
tdum. ꝑ recordationem preceritorũ. ex se adq:
iise ꝙͥ ipsã se. incomparabiliter crudelius
alacerantũ suorum. Quã obrem huic nunc
qunto uolumini iamꝰ finẽ fecerim ut bella

Expanded text:
phylico Macedonico atque Delmatico, dissimuphylico Macedonico atque Delmatico, dissimulato etiam magno illo Mithridatico longe omnium diuturnissimo infestissimo ac formidulosissimo; deinde, adhuc Hispaniensi Sertoriano nondum finito immo adhuc ipso uiuente Sertorio, hoc fugitiuorum et, ut uerius dicam, gladiatoricium bellum inhorruit, iauit, iam non spectandum paucis sed ubique metuendum. quod quia fugitiuarum bellum dicitur, nemini uile habeatur ex nomine: saepe in eo singuli et aliquando simul cum agminibus frustra iunctis ambo consules uicti sunt plurimique nobiles trucidati; ipsi autem fugitiui plus quam centum milia fuere, qui caesi sunt. ei quo admonemus, ut ipsa se consoletur Italia de uexatione externorum praesentium per recordationem praeteritorum ex se atque in se et ipsam se incon parabiliter crudelius dilacerantum suorum. Quamobrem huic nunc quinto uolnmini iam finem fecerim, ut bella
Abbreviated transcription (Latin):
losissimis inimicarũ urbium uotaginibis
dissoluta ac lubrica pace titubabans. Ias
sibi marianũ atq cinnanũ roma parci¬
bat excidium. aliudq ediuerso oriens ã
aquilo hoc est mitridaticũ minabatus.
quidẽ mitridaticũ asuperiorib ceptum
porro inulteriora porrigitur.De. Mall¬
na face. togus syllans cladis acetusisll
Dcisto rogo funestissimo syllani & ciuilis belliẽ
ꝓplurimas terr arum partes ardentes sudes
sarsi sunt. multaq incendia ex uno fomite
diffuderunt. Nam lepidus & scipio initalia.
beutus ingallia. domitius cinnȩ gener in afrid u¬
a. carbo incossura & sicilia. ꝑpenna inliguria.¬
ꝙ post cum sertorio in hispania. omniũq adro¬
asimus sertorius mneadem hispania hȩc tc̃
nuilra uel quo alio dicenda sunt. nomine bel¬
li excitantes. de. uno multa. de paruo magna
stirunt. absq illis tribus uastissimis bellis
quȩ tunc externa uocabantur. hoc est pam-¬

Expanded text:
losissimis inimicarum urbium voraginibus, losissimis inimicarum urbium voraginibus, dissoluta ac lubrica pace titubabant: jam sibi Marianum atque Cinnanum Roma parturiebat excidium, et aliud e diverso Oriens atque Aquilo, hoc est Mithridaticum minabatur, quod quidem Mithridaticum a superioribus coeptum porro in ulteriora porrigitur. De Mariana face rogus Sullanae cladis accensus de isto rogo funestissimo Sullani et civilis belli per plurimas terrarum partes ardentes sudes sparsi sunt, multaque incendia ex uno fomite diffuderunt. Nam Lepidus et Scipio in Italia, Brutus in Gallia, Domitius, Cinnae gener, in Africa, Carbo in Cossura et Sicilia, et post cum Sertorio in Hispania, omniumque atrocissimus Sertorius in eadem Hispania haec tunc ciuilia, uel quo alio dicenda. sunt nomine, bella excitantes, de uno multa, de magno magna fecerunt; absque illis tribus uastissimis bellis, quae tunc externa uocabantur, hoc est Pam
Abbreviated transcription (Latin):
complures duces frequenti indagine attri¬
ti sunt. At ego iterum ac sepus repeto
quid nam ꝙ hic comparatione aliqua eges
tempora : Quis rogo audire non horreat. il
dicam bella talia. sed uel nomina tanta bello¬
rum externa. seruilia. socialia. cuulia. fugi¬
tiuorum. quȩ nec sic saltem sese ut commo
maris fuctus quamuis molib magnis si¬
cuntur. sed undiq diuersis causis uocabi¬
lis. formis. malisq excitata. coaceruataq¬
currunt: ut eproximo repetam. & in fame
illud seruile pretereã iugurthinũ belli
non dum adhuc ab africo ꝑdetonuerat
cimbricũ acircio fulminabat. Decimbris
illis nubib. ad huc fedi uastiq dorrene
effusi sanguinis agebantur. Iam socualis
li nebulas in magna continuo malorũ n¬
bila coituras misera exhalabat italia. Ali¬
huc uero post in finitã crebramq ttaliti
belli tempestatem discurrituto ꝑ italiã i¬
nime poterat. Ita om̃s absq illis pericus¬

Expanded text:
conplures duces frequenti indagine attriconplures duces frequenti indagine attriti sunt. At ego iterum ac saepius repeto: num quidnam et hic conparatione aliqua egent tempora ? quis rogo audire non horreat non dicam bella talia, sed uel nomina tanta bellorum, externa, seruilia, socialia, ciuilia, fugitiuorum? quae ne sic saltem sese, ut commoti maris fluctus quamuis molibus magnis sequuntur, sed undique diuersis causis uocabulis formis malisque excitata coaceruataqcurrunt. Ut e proximo repetam, et infame illud servile praeteream, Jugurthinum bellum nondum adhuc ab Africo detonuerat, jam Cimbricum a Circio fulminabat. De Cimbricis illis nubibus adhuc foedi vastique torrentes effusi sanguinis agebantur, jam socialis belli 362 nebulas in magna continuo malorum nubila coituras, misera exhalabat Italia. Adhuc vero post infinitam crebramque Italici belli tempestatem discurri tuto per Italiam minime poterat: ita omnes absque illis pericu
Abbreviated transcription (Latin):
aufugit. Post ȩtiã collatis frustra ambo con-¬
sules copus. accepta graui dade fugerunt. De¬
hinc gaium cassium ꝓconsulẽ. idem spartha¬
cus oppressum bello interfecit. Itaq exterri¬
ta ciuitate non minore prope modũ metu
quã sub hannibale cirta portas fremente tre¬
pidauerat senatus. Crassum cũm legionib
consulẽ. nouoq supplemento militũ misit.
his mox ut fugiuorũ pugnã inuit. sex
nuilia corum interfecit. Non gentos uero cep̃
Inde priusquã ipsũ sparthacum ad cap
sylari fluminis castra metantẽ bello aggr¬
deretur. gallos auxiliatores cius germanose
superauit: E quib . xxx. milia hominũ
cum ipsis ducib occidit. Nouissime ipsũ
sparthacũ disposita aciȩ congressum maxim
cum eo fugitiuorum copias ꝑtulis. Nam lx
milia eorũ cȩsa .UI. milia capta referunt᷑
tria milia ciuium romanorũ recepta sunt
Cȩceri qui ex hoc bello lapsi ob errabans.ꝑ

Expanded text:
aufugit. post etiam conlatis frustra ambo conaufugit. post etiam conlatis frustra ambo consules copiis, accepta graui clade, fugerunt. dehinc C. Cassium proconsulem idem Spartacus oppressum bello interfecit. itaque exterrita Ciuitate non minore propemodum metu, quam sub Hannibale circa portas fremente trepidauerat, senatus Crassum cum legionibus consulum nouoque supplemen to militum misit. is mox ut fugitiuorum pugnam iniit, sex milla eorum interfecit, nongentos uero cepit. inde priusquam ipsum Spartaoum ad caput Silari fluminis castra metantem bello adgrederetur, Gallos auxiliatores eius Germanosque superauit, e quibus xxx milia hominum cum ipsis ducibus occidit. nouissime ipsum Spartacum disposita acie congressum maximasque cum eo fugitiuorum copias perculit. nam sexaginta milia eorum caesa, sex milia capta referuntur, tria milia ciuium Romanorum recepta sunt. ceteri, qui ex hoc bello lapsi oberrabant, per
Abbreviated transcription (Latin):
NNO ab urbe condita sexcentesimo
gcrunt. Qui continuo ducib crixo.
& ynomao gallis ꝙ sparthaco thracȩ uesuuiuĩ
montẽ occupauerunt. Unde erumpentes clo¬
di pretores qui eos obsidione cinxerat castra
expugnarunt. ipsoq in fugã acto cuncta
in predã uerterunt. Inde ꝑ consentiã & me¬
ta pontum circumducti. ingentia breui ag¬
mina collegerunt.. Nam crixo decem mi¬
lium multitudo. sparthaco autẽ triplex tc̃
numerus fuisse fertur. Yncimaus en̾i iam
in superiort bello fuerat occisus. Itaq cum
cȩdibus. incendiis. rapinis. stuprisq omia mis.
cerent in exequiis captiuȩ matronequ se do-¬
lore uiolati pudoris necauerat. munus gla¬
diatorium ex quadringentis captiuis scilicet
qđ spectandi fuerant spectaturi ut potȩ la¬
nistȩ gladiatorũ potius quã militũ princi-¬
pes ediderunt. Deuide consules gelius & len.¬
tulus aduersum eos cum exertitu missi. Quo¬
rum gelius crixum acerrimȩ pugnancẽ prȩ¬
lio oppressit: lentulus absparthaco superat᷑

Expanded text:
nno ab Urbe condita sexcentesimo gerunt: qui continuo, ducibus Crixo et Oenomao Gallis, et Spartaco Thrace, Vesuvium montem occupaverunt; unde erumpentes, Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnarunt: ipsoque in fugam acto, cuncta in praedam verterunt. Inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia brevi agmina collegerunt. Nam Crixo decem millium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim jam in superiore bello fuerat occisus. Itaque cum caedibus, incendiis, rapinis, stuprisque omcerent, in exsequiis captiuae matronae, quae se dolore uiolati pudoris necauerat, munus gladiatorium ex quadringentis captiuis scilicet qui spectandi fuerant spectaturi, utpote lanistae gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt. deinde consnles Gellius et Lentulus aduersum eos cum exercitu missi, quorum Gellius Crixum acerrime pugnantem proelio oppressit, Lentulus a Spartaco superatus
Abbreviated transcription (Latin):
quinq annis ac sex mensib tenuit:
Nir industria militari excellentis.¬
b sunus. expeditionẽ indanubiũ susceptã go-¬
thos magnis preliis ꝓ fligauit: Ditionemqs.
romanã antiquis terminis statuit: Inde in
orientem conuersus zeboniã quȩ occiso ode U
natho marito suo syriam receptã sibi uindi-¬
cabat: Magis pręlii terrort quã pręlio. in
potestatem redegit: Qetricũ ingallia mini.¬
inȩ sufficientẽ sustinere seditiones militum
suotũ. scribentẽq ģcã eripe me His inusts¬
malis ac ꝑ hoc proditorẽ exercitus sui sine lab¬
re superauit. Sic orientis & aquilonis receptois
magna gła triumphauit. urbẽ romã muris
firmioribus cinxit: Nouissime cum ꝑsequits¬
nem aduersus xpianos agi anerdne nonus
decerneret. fulmen aute eum magno pauore
circumstantiũ ruit. ac non multo post iurti¬
Nuo ab urbe condita millesimo. xxxu

Expanded text:
quinque annis et sex mensibus tenuit, vir industria militari excellentissimus. Expeditione in Danubium suscepta Gothos magnis praeliis profligavit, ditionemque Romanam antiquis terminis statuit. Inde in Orientem nato marito suo Syriam receptam sibi uindicabat, magis proelii terrore quam proelio in potestatem redegit. Tetricum, in Gallia minime sufficientem sustinere seditiones militum suorum scribentemque etiam: Eripe me his, inuicac per hoc proditorem exercitus sui, sine labore superauit. sic Orientis et Aquilonis receptor magna gloria triumphauit. ur- bem Romam muris firmioribus cinxit nouissime pum persecutionem aduersus Christianos agi nonus a Nerone decerneret, fulmen ante eum magno pauore circumstantium ruit ac non multo post in itinno ab Vrbe condita MXXX
Abbreviated transcription (Latin):
apud lugdunũ oppressus ꝙ interfectus est:
Seuerus uictor inbrrttannias defectu pene
omniũ sociorũ trahitur Ubi magnis grauibq
prelus sepe gestis receptã partem insule acȩ¬
teris indomitis gentibus uallo distinguenda
putauit: Itaq magnã fossã firmissimũq ual¬
lum crebris in suꝑ turribus communitum
duxit: Ibiq apud eboracum oppidum morbo
obiit: Reliquit duos filios basianum & ge¬
tam. quorum geta hostis poblicus iudicatus in-¬
terut. Passianus antoninuᷤcognomine ad sump¬
Nno aburbe condita nongentesimo

Expanded text:
apud Lugdunum oppressus et interfectus est. apud Lugdunum oppressus et interfectus est. Seuerus uictor in Britannias defectu paene omnium sociorum trahitur. ubi magnis grauibusque proeliis saepe gestis receptam partem insulae a ceteris indomitis gentibus uallo distinguendam putauit. itaque magnam fossam firmissimumque uallum, crebris insuper turribus communitum,duxit. ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. reliquit duos filios, Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus indicatus interiit, Bassianus Antonini cognomine adsumpnno ab Vrbe condita DCCCCLXI
Abbreviated transcription (Latin):
secuerus genere afferri politanus ab
oppido lepri. qui st ex nomine impe.¬
ratoris. quẽ occisum ultus fuerat
situs. fortissimȩ quidẽ rem publicã sed laborio¬
sissime rexit: Piscenniũ nigrũ qui inegipto
& syria adtyraunidẽ aspirauerat. apud ciricũ
uicit & interfecit. Iudeos & samaritas rebel¬
lare conantes ferro cohercuit: Parthos arabas
ad tiabenosq superauit. Quinta post neronẽ
ꝑscutione xpianos excruciauit. Plurimiq scõ¬
rum ꝑdiuersas prouintias martirio corona¬
ti sunt̾. Hanc ꝓphanam inxp̃ianos & ȩccłiam
dei presumptionẽ seueri. cęlestis ultio euestigio
asta subsequitur. Nam continuo rapitur. uel
potius retrahitur ingalliã. seuerus esyrra ad
tertium ciuile bellũ unũ iam enim romȩ ad¬
uersus iulianũ. aliud insyria contra piscenniũ
gesserat: Tertium dodius albinus iuliani in
acidendo ꝑtinace socius. qui se ingallia cȩsarẽ
ficerat suscitabat. cuius bello multũ utrimq
tmani sanguinis fusum est: a binus tamen

Expanded text:
Severus genere Afer, Tripolitanus ab oppido Lepti, qui se ex nomine imperatoris, quem occisum ultus fuerat,situs, fortissime quidem rempublicam sed laboriosissime rexit. Pescennium Nigrum, qui in Aegypto et Syria ad tyrannidem adspirauerat, apud Cyzicum uicit et interfecit. Iudaeos et Samaritas rebellare conantes ferro cohercuit. Parthos Arabas Adiabenosque superauit. quinta post Neronem persecutione Christianos excruciauit, plurimique sanctorum per diuersas prouincias martyrio coronati sunt. hanc profanam in Christianos et Ecclesiam Dei praesumptionem Seueri caelestis ultio e uestigio acta subsequitur. nam continuo rapitur uel potius retrahitur in Galliam Seuerus e Syria ad tertium ciuile bellum; unum iam enim Romae aduersus Iulianum, aliud in Syria contra Pescennium gesserat, tertium Clodius Albinus, Iuliani in occidendo Pertinace socius, qui se in Gallia Caesarem fecerat, suscitabat; cuius bello multum utrimque Romani sanguinis fusum est. Albinus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. summas sͥ partes terrore minil e
suꝑbia uendicantẽ. Dost dies paucos aggi¬
pa iussu cȩsaris alitore cum aciȩ instructi
ꝓspectantis atrocissimo nauali prelio ale
Lepidus magna.xx. legionũ in solentia tu¬
mens. cum messanã militib ꝑ missã dirig¬
isset. ipsum cȩsarẽ ad se ucnientẽ semel a
iterum spreuit: Ac potius telis appeti iusse
quȩ ille collecta inleuum brachiũ saterii
repellendo uitauit. Mox in misso equo sl
reuersus. instructo exercitũ aduersũ lepias
ueniens plurimas legiones lepidi paues
inter fectis. transire insulã partẽ compilis
lepious tandẽ intelligens quo uanitas les
tenderet. deposito paludamerto. assumss
ueste pura. supplex cęsari factus. uitã &
na impt̾rauit. ꝑpetuo quidẽ emendatis s¬
lio. Taurus çsaris prefectus totam peseis
rio oȩsaris erant. milites multitudine forcio¬
res quosdã ꝓaccipiendis agris tumultus ex¬
Ed CꝑsaR a nimo ugens .xx.

Expanded text:
habuit, summas sibi partes terrore, minis ac habuit, summas sibi partes terrore, minis ac superbia vindicantem. Post dies paucos Agrippa jussu Caesaris, a littore cum acie instructa prospectantis, atrocissimo navali praelio advevasit. Lepidus magna viginti legionum insolentia tumens, cum Messanam militibus permissam diripuisset, ipsum Caesarem ad se venientem semel atque iterum sprevit, ac potius telis appeti jussit: quae ille collecta in laeeuum bracchium lacerna repellendo uitauit; mox inmisso equo ad suos reuersus, instructo exercitu aduersus Lepidum ueniens, plurimas legiones Lepidi paucis interfectis transire in suam partem conpulit. Lepidus tandem intellegens, quo uanitas sua tenderet, deposito paludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari factus uitam et bona impetrauit, perpetuo quidem amendatus exilio. Taurus, Caesaris praefectus, totam paene rio Caesaris erant; milites, multitudine ferociores, quosdam pro accipiendis agris tumultus exed Caesar, animo ingens
Abbreviated transcription (Latin):
pugnato. pacem cuni anthioco fecit: ut ipse
tantã rem consũmasse uideretur uentidiũ
siriȩ prefecit. Iussitq ut antigono bellum
inferret. qui ilideos tum forte de bellaue¬
rat. captisq hierosolimis demplũ spoliaue¬
rat. regnumq herodi dederat. Quem continie
uictum indeditionẽ recepit. Mena libertus q
UI. nauibus ad pompeiũ reduit. A quo demen
receptus cȩsaris cdassẽ incendit. Q uamuis no
cȩsar alterã secundo naufragio ꝑdidissec os
mena postea ab agrippa nauali pręlio ertus¬
uentus. cum sextri remib ad cęsarẽ transut
hunc cȩsar tertio transfugã indulta tanum
uita. segnẽ reliquit. De inde agrippa inter
laceratis. Pompeius messanã confugit. glie
interea tauro mȩniũ traiecerat. quẽ repente¬
no impetu pompeius afflixit. Q nde mite
de mersis nauibus suis ac magn̾a multitude
Nec inter ueniente mora insiciliã redii.
ibiq lepidum exafrica aduentantẽ obuus

Expanded text:
pugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse pugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse videretur. Ventidium Syriae praefecit, jussitque ut Antigono bellum inferret: qui Judaeos tunc forte debellaverat, captisque Hierosolymis, templum exspoliarat, regnumque Herodi dederat dempserat, quem continuo victum in deditionem recepit. Mena libertus cum sex navibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus, Caesaris classem incendit, quamvis nuper Caesar alteram secundo naufragio perdidisset. Idemque Mena, postea ab Agrippa navali praelio circumventus, cum sex trimeribus ad Caesarem transiit. Sed hunc Caesar tertio transfugam, indulta tantum vita, segnem reliquit. Deinde Agrippa inter  reliquis laceratis: Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenum trajecerat, quem repentino impetu Pompeius afflixit. Unde multis demersis navibus suis, ac magna multitudinenec interveniente mora, in Siciliam rediit, ibique Lepidum ex Aphrica adventantem obvium
Abbreviated transcription (Latin):
pompeius postquã se in pro scͥptorum nume¬
ro relatum cõperit. conuersus in latrocinia sine¬
mora italiã cedib rapinisq uastauit. sicilia
prerepta comineatibusq inpeditis romã fa-¬
me affecit. Mox cum eo pacẽ triunt uiri ut
non dicã tiranui id ẽ. lepidus cęsar antoniusq
fecerunt. S continuo cum contra pactum
pompeius fugitiuos alegerit. ut hostis habitꝰ¬
est mena libertus pompei cum .lx. nauium
dasse ad cęsarẽ defecit. eidems classt ipse iussu
cęsaris prefuit. idemq continuo cum statilio
tauro ad uersus me nec ratum pompeianũ
ducẽ nauale bellũ gessit. Deinde ipse cȩsar
ad uersus eosdẽ pompeiantis cruentissimũ bel¬
lum nauale confecit. Sed continuo uictricẽ
in siriam in rumpentes. trib bellis maximis
fudit: Regemq eoꝵ pagorum inacie in¬
ttr fecit. ea scilicet die qua crassus aparthis
fuerat occisus. antonius uno uix castello ex¬

Expanded text:
Pompeius postquam se in proscriptorum numePompeius postquam se in proscriptorum numerum relatum conperit, conuersus in latrocinia omnem oram Italiae caedibus rapinisque uastauit. Sicilia praerepta commeatibusque inpeditis Romam fame adfecit. mox cum eo pacem triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitest, Mena, libertus Pompeii, cum sexaginta navium classe ad Caesarem defecit, eidemque classi ipse jussu Caesaris praefuit. Idemque continuo cum Statilio Tauro adversus Menecratum, Pompeianum ducem, navale bellum gessit. Deinde ipse Caesar adversus eosdem Pompeianos cruentissimum navale bellum confecit. Sed continuo victricem in Syriam irrumpentes tribus bellis maximis fudit, regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die qua Crassus a Parthis fuerat occisus. Antonius, vix uno castello ex
Abbreviated transcription (Latin):
incastris capiende quietis causa tenere statuis¬
set. hortatu & precibus medici sui. qui per
sompniũ ad monitus ẽẽ. fatebatur. Ut ea die
castris cȩsarẽ salutis ipsius causa educeret. in
campũ ȩgre inter copias egressus est: Ac mox
castra eius ab hostib capta sunt. S rursus cȩ¬
sariani milites castra cassũ ceperunt. uare
addespetationẽ ad acti brutus & cassius in ma¬
turam sͥ mortẽ ante belli terminũ coegerunt.¬
Nam inuitatis ꝑcussorib cassius caput. brut᷑
latus prebuit. At romȩ fulina uxor antonii
socrus cȩsaris dominatũ ut mulier agitabat
incertum. in hac mutatione consularis regnq
fastigũ. utrum deficientis potentiȩ ultima an-
incipientis prima numeranda. Certȩ ȩtiam
in eos in solens. ꝑ quos ut insolesceret agebat᷑.
Nam & cęsarẽ reuersũ apud brundisium
contumeliis factionib insidiisq petiuit. aqͦ
ꝓpulsata adantoniũ concessit ingreciã. Sextꝰ

Expanded text:
in castris capiendae quietis causa tenere statuisin castris capiendae quietis causa tenere statuisset, hortatu, et precibus medici sui, qui per somnium admonitum sese fatebatur, ut ea die castris Caesarem salutis ipsius causa educeret, in campum aegre inter copias egressus est, ac mox castra ejus ab hostibus capta sunt: sed rursus Caesariani milites Cassii castra ceperunt. Quare ad desperationem adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli terminum conam inuitatis percussoribus Cassius caput, Brutus latus praebuit. at Romae Fuluia, uxor Antoni, socrus Caesaris, dominatum ut mulier agitabat, incertum in hac mutatione consularis regiique fastigii utrum deficientis potentiae ultima an incipientis prima numeranda, certe etiam in eos insolens, per quos ut insolesceret agebatur. nam et Caesarem reuersum apud Brundisium contumeliis factionibus insidiisque petiit. a quo propulsata ad Antonium concessit in Graeciam. Sex.