comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post hie ronis mortem sceleste atq impie frã eẽnt andronodoꝵ ac themistũ
arguit fecisse. Quid eĩ sua sponce fecisse hieronimũ puerũ ac ie dũ pube¬
scentẽ face potuisse tutores ac mag̃ stint̾ eiꝰ sub aliena ĩuidia regnasse. Itaq
aut añ hieronimũ aut ce̾te cũ hieronimo pure eos debuisse at illos debitos
iã morti destinatosq abia noua scelerata post mo̾tẽ tirãn molitos pala pͥmo cũ
clausis andronodonis insule portis heredicatẽ regni creuit q̃ ꝓcarator tenue
ciuitate q̃ a chadrina tenuit. Ne quiꝙͣ palam acq aꝑte petitũ regnũ dam et¬
dolo affecrare conat sit. Et bñfitio ꝗdẽ atq honoro potuent uĩci cũ int̾ libera¬
cores pate̾ insidiator ip̃e lib̾catis creat᷑ eẽt p̃tor s aĩos eis regios regias cõu¬
damor oritur nulla caꝵ uiue debere nec ꝙ̃ꝙͣ supeẽ tirãnoꝵ stirpis. hec natura

Expanded text:
post Hieronis mortem sceleste atque impie facta essent, Adranodorum ac Themistum post Hieronis mortem sceleste atque impie facta essent, Adranodorum ac Themistum arguit fecisse: quid enim sua sponte fecisse Hieronymum, puerum ac uixdum pubescentem, facere potuisse? tutores ac magistros eius sub aliena inuidia regnasse. itaque aut ante Hieronymum aut certe cum Hieronymo perire eos debuisse. at illos debitos iam morti destinatosque, alia noua scelera post mortem tyranni molitos, palam primo cum clausis Adranodorus Insulae portis hereditatem regni creuerit et quae procurator tenuerciuitate quae Achradinam tenuerit nequiquam palam atque aperte petitudolo adfectare conatus sit, et ne beneficio quidem atque honore potuerit uinci, cum inter liberatores patriae insidiator ipse libertatis creatus esset praetor. sed animos eis regios regias coniu superesse tyrannorum stirpis. ea natura
Abbreviated transcription (Latin):
coniunatioĩs fañ ab armonie gosonis filie nuptiis quib chemixto ucta eẽt
asfron hastanoꝵq auxiliares instuca ad oedem p̃toꝵ pͥnapũq alioꝵ bonaq⁊
eoꝵ p̃de futum intfectonb ꝓnũtiatũ iã me̾cẽnanoꝵ manũ asfuetã imꝑiis an¬
dro nodor ꝑatam fuisse ad insulam rursus occupandã singla dein q̃ ꝑ quosq
agẽnt᷑ totãq uiris armisq instrucrã cõiumniõe añ ocłos posuit. Et senatu
quidẽ tã uire cesi ꝙͣ hieronim uidebant᷑. Ante curiã uane atq incte ieꝵ młci¬
citudis clamor eint ꝙ̃ fenocit̾ minitantẽ in uestibło aiie corpona cõuiratoꝵ eo
meru cõp̃ssenĩt ut silentes integĩ pleb̾e̾ in cõtione seq̃rẽt᷑. Sopatͦ mand̾atum
a senatu et a collegis ut uba facot. Is rũꝙͣ reos aiebat añ acta inta orsus q̃cũ

Expanded text:
coniurationis factum ab Harmoniae Gelonis filiae nuptiis quibus Themisto iuncta esset; coniurationis factum ab Harmoniae Gelonis filiae nuptiis quibus Themisto iuncta esset; Afrorum Hispanorumque auxiliares instructos ad caedem praetorum principumque aliorum bonaque eorum praedae futura interfectoribus pronuntiatum; iam mercennariorum manum, adsuetam imperiis Adranodori, paratam fuisse ad Insulam rursus occupandam,—singula deinde quae per quosque agerentur totamque uiris armisque instructam coniurationem ante oculos posuit. et senatui quidem tam iure caesi quam Hieronymus uidebantur: ante curiam uariae atque incertae rerum multitudinis clamor erat. quam ferociter minitantem in uestibulo curiae corpora coniuratorum eo metu compresserunt ut silentes integram plebem in contionem sequerentur. Sopatro mandatum ab senatu et a collegis ut uerba faceret. is tamquam reos ageret, ab ante acta uita orsus, quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩ cagͥta lib̾tati eẽnt dum iregis stipendiis uassus obu̾sanet᷑ miles dum ab
hãmbale missi duces assueti militib uiuare posset incepta tũ themisius
cui gesonis filia nupta enit rẽ cõsociatã paucos poͬ dies aristom cuidã tra¬
gioo aucton cui er asta archana cõmictẽ assuerat ĩ caute aꝑit. Huic et genꝰ
et fortuna honesta emt̃. Nec ars quia nicħ tale apd giecos pudon est ea de fõ¬
mabat. Itaq fid̾em potiorem rat̾ ꝙͣ pate̾ debebat inditiũ ad p̃cores defert.
Qui ubi rem aut uanã eẽ cͥtis indituis cõꝑienĩt cõsustis semorib et auetoritur
eoꝵ p̃sidio ad fores posito ingressos curiam themistũ atq and̾ronodorũ ĩcfe¬
cenĩt. Et cũ tumłtus ab̾re in spẽm atrocior cãm ignorãtib ortus eẽt silentio
tandẽ fcõ indicẽ ĩcmnã introd̾uxenĩt. Qui cũ oiã ordine edocuisset et pͥnapiũ

Expanded text:
atque incondita libertate essent, dum regiis stipendiis pastus obversaretur miles, dum ab atque incondita libertate essent, dum regiis stipendiis pastus obversaretur miles, dum ab Hannibale missi duces adsueti militibus iuvare possent incepta, cum Themisto, cui Gelonis filia nupta erat, rem consociatam paucos post dies Aristoni cuidam tragico actori, cui et alia arcana committere adsuerat, incaute aperit. huic et genus et fortuna honesta erant, nec ars, quia nihil tale apud Graecos pudori est, ea deformabat. itaque fidem potiorem ratus quam patriae debebat, indicium ad praetores defert. qui ubi rem haud vanam esse certis indiciis conpererunt, consultis senioribus et auctoritate eorum praesidio ad fores posito ingressos curiam Themistum atque Adranodorum interfecerunt. et cum tumultus ab re in speciem atrociore causam aliis ignorantibus ortus esset, silentio tandem facto indicem in curiam introduxerunt. qui cum ordine omnia edocuisset: principium
Abbreviated transcription (Latin):
nis armis pẽtere ut p̃sidii denc aliꝗd̾ qͦ socͦs itasiam ꝑducat gram magnam
cos ꝑua oꝑa apud hãmbasem inicuros. facisis res ĩpetrata. ab̾ire eni duces
regios tũ ꝑitos misitie tũ egẽtes eosdem atq audaces cupiebãt s ꝙ nolebat̃
nũꝙͣ ut matunco opus enit nauit̾ expediebant. Inam uiuenes militares
or assuen misitib nẽ apd eos ioõs nc̃ apd transfugas ꝙꝵ maxima ex naua
optimatesq er moliri cła eos atq stne̾ ut si icuse ꝑ speciem recõciliande
soneratis in ditione romanoꝵ sic̃ de in factio ac pauci auctores fedens dñent᷑
h̾is audiendis ordendisq opo̾tima młtitudo maior in dies siracusas cõfluelut
Nec epidici solũ spẽ nouãdaꝵ reꝵ s and̾ronodoro ⁊̃ p̃bebat ꝙ nõ fecisser tãdẽ¬
uxoris nocib monẽtis nc̃ illũd eẽ tp̃s ocupandi res dum turbata oiã nona

Expanded text:
nis, petere ut praesidii dent aliquid quo Locros in Italiam perducantur; gratiam magnam nis, petere ut praesidii dent aliquid quo Locros in Italiam perducantur; gratiam magnam eos parua opera apud Hannibalem inituros. facile res impetrata; abire enim duces regios cum peritos militiae, tum egentes eosdem atque audaces cupiebant; sed quod uolebant non quam maturato opus erat nauiter expediebant. interim iuuenes militares et adsueti mioptimatesque: illud moliri clam eos atque struere ut Syracusae per speciem reconciliatae societatis in dicione Romanorum sint, dein factio ac pauci auctores foederis renouati dominentur. his audiendis credendisque opportuna multitudo maior in dies Syracusas confluebat nec Epicydi solum spem nouandarum rerum sed Adranodoro etiam praebebat. qui fessuxoris vocibus monentis nunc illud esse tempus occupandi res, dum turbata omnia nova
Abbreviated transcription (Latin):
peciunieq regie ante pedes eon posuit atqz isso quidẽ die dimissi ex cõtioe lea cͥta fana
dñi suppsicanesũt cũ cõuigib ac sibens. Postero d̾ie comitia p̃toꝵ creandis hĩta
Creatus in pͥmis and̾ronodor᷑ cen̾ magna ex ꝑte int̾fectores tumni. Duos
etiam absentes sopatrum: ac cłionem̃ fecerũt. Qui anditis hiis q̃ simcusis acta
emint pecuniã regiã que in leontinis eint siracusis deuectã q̃storib ad ip̃m ar¬
atis cudĩdenĩt. Et ea que in insula eit achrãdiã tm̃ssata est munq ea
ps q̃ a cerera urbe nimis firmo muium̃to int̾ sepiebat insula cõsensu oũim de¬
plecra est. Secute et cetẽ res. hãc uiclinationẽ aĩoꝵ ad lib̾tatem. hyparrates
arq epicides audita morte timmni ꝙͣ hypocrates et̃ nũtio intͥfecro celare uo¬
suenit deẜti amisitib qr id tuassimũ ex p̃sentib uidebat᷑ siratusas rẽdiere
rediere. Cẽ cum iter tutũ nõ sit uagantib passim ꝑ totã siciliam roma¬

Expanded text:
pecuniaeque regiae ante pedes eorum posuit. atque illo quidem die dimissi ex contione laeti circa fana omnia deum supplicauerunt cum coniugibus ac liberis; postero die comitia praetoribus creandis habita. creatus in primis Adranodorus, ceteri magna ex parte interfectores tyranni. duos etiam absentes, Sopatrum ac Dinomenen, fecerunt; qui, auditis iis quae Syracusis acta erant pecuniam regiam quae in Leontinis erat Syracusas deuectam quaestoribus ad id ipsum creatis tradiderunt. et ea quae in Insula erat Achradinam tralata est; murique ea pars quae ab cetera urbe nimis firmo munimento intersaepiebat Insulam consensu omnium deiecta est. secutae et ceterae res hanc inclinationem es etiam nuntio interfecto celare uoluerat, deserti a militibus, quia id tutissimum ex praesentibus uidebatur, Syracusas rediere; redire; ceterum, cum iter tutum non sit uagantibus passim per totam Siciliam Roma
Abbreviated transcription (Latin):
onem militum fratrẽ ip̃e isse brem repleuit ox̾citũ aioõq ad tep̃tandũ de integ᷑
cr̾tam̃ fecit. Alii płeriq milites sique ꝓ ꝑte cotiens intra pancos dies uicta isde̾
eie. Anuli aurti corques armilleq magn᷑ nũs duo er̃ in signes reguli gallorũ
menia cepta et auis marononia erant eo p̾lio oeciderũt. Ocro elefiniti capti tros
occisi. Cum iam ꝓbe res de hispania eent uẽcundia. Bs tandẽ cepit Saggintũ
oppidum ꝙ cãbelli er̃t octauũ iã annũ sub hostiũ potãte eẽ. Itaq id oppidum
pusso p̾sidio punico recepunt custorib antiquis quos et uis reliq̃nt belli resti¬
cuenĩt et t᷑detanos qͥ cõtraxerĩt eis cum carthagmẽsib bellum in potãte redac¬
tos sub corona uendiderũt urbeq eoꝵ deleuẽ. hec in hispania.q̃. fabio.m̃. claudio

Expanded text:
onem militum a fratre misso breui repleuit exercitum animosque ad temptandum de integro onem militum a fratre misso breui repleuit exercitum animosque ad temptandum de integro certamen fecit. Galli ere, aurei torques armillaeque, magnus numerus; duo etiam insignes reguli Gallorum— Moeniacapto et Uismaro nomina erant—eo proelio ceciderunt. octo elephanti capti, tres occisi. oppidum, quae causa belli esset, octauum iam annum sub hostium potestate esse. itaque id oppidum ui pulso praesidio Punico receperunt cultoribusque antiquis quos ex iis uis reliquerat belli restituerunt; et Turdetanos, qui contraxerant eis cum Carthaginiensibus bellum, in potestatem redactos sub corona uendiderunt urbemque eorum deleuerunt. haec in Hispania Q. Fabio M. Claudio
Abbreviated transcription (Latin):
sotia et ħ romanoꝵ erat a caͣtsaginẽsib oppugnar cepta erat. Eam obsidionem
siñ oe̾tamine aduomes.cnͣ. scipĩo soluit. Ad minidam ex iñ castra punica mota et
rͥ. et co cõfestim sequei sut. Ibi signis datis pugnatũ p.iiͬʳ. fẽme horas eg̾gieq
uĩcentib. Rs. signũ receptui datum ꝙ corã Ecipiomio femur tragusa cõfreum erat
pauorq cu̾ca eũ ceperit milites ne mortistrũ cẽt uulnꝰ. Cem̃ aut dubiũ fuit qͥn nͥ
ea mora incͥuenisset castra eodie punica capi potueñt. Iam nõ milites solu sed
militanb un.⁊l. Ad annugem iñ urbem penirecessere et ut tritis instaret
secut roman ibi im scipio fecnicula maciem latus cõflixit. Nec dubia uic¬
cona fait minͦ tñ dimidiũ hostiũ ꝙͣ antea qr pautiores suꝑ fuerãt qui pugnarẽt
ocasum. Sed gens nata in staurandis reparandisq beilis magonẽ ad cõquisiti¬

Expanded text:
—socia et haec Romanorum erat—a Carthaginiensibus oppugnari coepta est. eam obsidionem —socia et haec Romanorum erat—a Carthaginiensibus oppugnari coepta est. eam obsidionem sine certamine adueniens Cn. Scipio soluit. ad Mundam exinde castra Punica mota et Romani eo confestim secuti sunt. ibi signis conlatis pugnatum per quattuor ferme horas egregieque uincentibus Romanis signum receptui est datum, quod Cn. Scipionis femur tragula confixum erat pauorque circa eum ceperat milites ne mortiferum esset uolnus. ceterum haud dubium fuit quin, nisi ea mora interuenisset, castra eo die Punica capi potuerint; nam non milites solum sed inquaginta. ad Auringem inde urbem Poeni recessere et, ut territis instaret, secutus Romanus. ibi iterum Scipio lecticula in aciem inlatus conflixit nec dubia uictoria fuit; minus tamen dimidio hostium quam antea, quia pauciores superfuerant qui pugnarent, occisum. sed gens nata instaurandis reparandisque bellis Magone ad conquisiti
Abbreviated transcription (Latin):
r̾ xxi᷑ pacatu soea oc̾ admõtẽ uictana castia cõmuniuẽ. Eo. cã. sapio cum
oĩb̃ copiis et hasdnibal g sgonis filius cẽtius carthagniẽsium dux cũ ex̾citu
cla ꝓfect̾ ad loca ãca uisenda. haud fefellit hostes. Opp̃ssisset̃q eũ in patẽtib
campis ni tumalum in ꝓpinquo cepisset. Ibi qͦ cicũsessus aduẽtu fñs obsidia
exuit᷑. Castuło nrbs hispanie ualida ac nobilis et a dõ cõuic̃ta socitate penis
ut uror inde hãnibali eẽt ad rͦs defeat. Carchaigniẽses ylitirgũ oppugnare¬
aborti qr p̃sidiũ ibi romanũ eiat uidebant̾q moria maxiẽ eũ socũ expugna¬
cun. Cornel scipio ut sotiis p̾sidioq ferer opem cum legicẽ expedica ꝓfectus
ut bina castru cum magna cede hostiũ urbe ingresus et postero die eruptione
eq felia pugnauit. Supͣ. xii. milia hoiũm cesa duob p̃liis pluo .x. capta¬
cum sex er.xxxͣ. militanb signis. Ita ab ulitugi recessum est: Bige̾m iñ urbs¬

Expanded text:
ropius pacata loca et ad montem Uictoriae castra communiuere. eo Cn. Scipio cum omnibus copiis et Hasdrubal Gisgonis filius, tertius Carthaginiensium dux, cum exercitu clam profectus ad loca circa uisenda haud fefellit hostes oppressissentque eum in patentibus campis, ni tumulum in propinquo cepisset. ibi quoque circumsessus aduentu fratris obsidione eximitur. Castulo, urbs Hispaniae ualida ac nobilis et adeo coniuncta societate Poenis ut uxor inde Hannibali esset, ad Romanos defecit. Carthaginienses adorti, quia praesidium ibi Romanum erat; uidebanturque inopia maxime eum locum expugnaturi. Cn. Scipio , ut sociis praesidioque ferret opem, cum legione expedita profectus inter bina castra cum magna caede hostium urbem est ingressus et postero die eruptione aeque felici pugnauit. supra duodecim milia hominum caesa duobus proeliis; plus micum sex et triginta militaribus signis. ita ab Iliturgi recessum est. Bigerra inde urbs
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas et salutis et pacis uob̃ cõditiones ꝓ uerusto hospitio qd̾ in uob̃cum est ad
uos ueni. unã aut causa me nec ullius altius soqui que soquor apud uos uel ea
fides sit ꝙ n dum ur̃ĩs iurib rescitistis. Neq dum auxilia ab romanis sperastis
paas ũꝙͣ apud uos mentionẽ feci. Poꝙͣ nec ab romanis ub ulla spes est nec
ꝙͣ eq̃m. Cuiꝰ ita aliqua spes est si cã queadmodũ ut iu tor fert hannibal sic uos
ut ucti audiatis. Si nõ id̾ ꝯd̾ amictit᷑ in dapno cũ oĩa uictoris sit̃ s quicꝗd reliqͥt᷑
ꝑ mune̾ habitun estis urbem uob̃ quã ex magna iã ꝑte diruptã cantã fere cotã
hẽ adunit. agiis reliorut locũ assignatur᷑ ĩ quo uonũ opoidum edificens.¬

Expanded text:
aliquas et salutis et pacis vobis condiciones, pro vetusto hospitio quod mihi vobiscum est ad aliquas et salutis et pacis vobis condiciones, pro vetusto hospitio quod mihi vobiscum est ad vos veni. vestra autem causa me nec ullius alterius loqui quae loquor apud vos vel ea fides sit quod neque dum vestris viribus restitistis neque dum auxilia ab Romanis sperastis, pacis unquam apud vos mentionem feci. postquam nec ab Romanis vobis ulla est spes nec aequam. cuius ita aliqua spes est, si eam, quemadmodum ut uictor fert Hannibal, sic uos ut uicti audiatis; si non id quod amittitur in damno, cum omnia uictoris sint, sed quidquid relinquitur pro munere habituri estis. urbem uobis, quam ex magna parte dirutam, captam fere totam habet, adimit: agros relinquit, locum adsignaturus i
Abbreviated transcription (Latin):
saguntinoꝰ. Alorchus uĩci aĩos ubi ałia uincant᷑ affirmãs se pacis cĩ int̾pretem
ferre possicet᷑. Erat aũc cũ miles hannibalis cecm publice saguntins amicus atq
hospes. Trdito palam teso custodib hostiũ trũsgssus munin̾ita ad p̃torẽ sagunti¬
iim et ipe ita iubebat est deduct᷑. Quo cũ ex templo cõcursus oĩs gnis hoĩum eẽt
faccus sũmota cetũ multitudie senatus alorai datus est. Cui calis orõ fuit. Si cuus
ur̃ alcon sic̃ ad pacẽ petendam ad hãnibasem uenit ita racis conditiones ab harniba¬
se ad uos retulisser suꝑuacaneũ hoc m̃ fuissec iter qͦ nec orator hannibalis nec trãs¬
fuga ad uos uenissem cum ille aut ur̃a aut sua manẜit apud hostem. Si metũ si¬
mulauit sua um̃ si ꝑicilum est apd uos uem referentib. Ego ne ignonireris ẽẽ

Expanded text:
Saguntinos, Alorcus vinci animos, ubi alia vincantur, affirmans, se pacis eius interpretem Saguntinos, Alorcus vinci animos, ubi alia vincantur, affirmans, se pacis eius interpretem fore pollicetur; erat autem tum miles Hannibalis, ceterum publice Saguntinis amicus atque hospes. tradito palam telo custodibus hostium transgressus munimenta ad praetorem Saguntinum—et ipse ita iubebat est deductus. quo cum extemplo concursus omnis generis hominum esset factus, submota cetera multitudine senatus Alorco datus est, cuius talis oratio fuit: si civis vester Alco, sicut ad pacem petendam ad Hannibale ad uos rettulisset, superuacaneum hoc mihi fuisset iter, quo nec orator Hannibalis nec transfuga ad uos ueni; sed cum ille aut uestra aut sua culpa manserit apud mulavit, vestra, si periculum est apud vos vera referentibus—ego, ne ignoraretis esse
Abbreviated transcription (Latin):
ałiqͥuor sccła fecit᷑ et trb ariecib aliꝙͣculũ muri discussit. Stracaq oia recẽtib ruinis
aduenienti hannibali ostendit. Itaq ad ip̃am aicẽ extẽplo duct᷑ excit̾ atroxq p̾liũ
cũ młtor ntͥuq cede initum et ꝑs arcs capta est. Temptaca dem̃ ꝑ duos est exigua paas
spes. Asconem saguntinũ ec arsorcum hispanũ. Alcon inc̃scus saguntinis p̃cib aliꝗd¬
motur ratus cum ad hãnibalem noctu transisset postꝙͣ nich laciime mouebant con¬
dicionesq tustes ue abunco auccore ferebant᷑ cransfuga ex oratore fcus cipd hostem
mansit morituꝵ affirmas qui sub condicionib his de pace age̾t. postulabant uit̃
redd̾erẽt res tũdirtanis cinditoo oĩ auro atq argento egressi urbe cum singulis ue¬
stim̃tis ibi ħitarẽt ubi penus iussisset. Has pacis leges ab̾nuente alc̾ce accepturos

Expanded text:
aliquot secunda fecit et tribus arietibus aliquantum muri discussit strataque omnia recentibus ruinis aliquot secunda fecit et tribus arietibus aliquantum muri discussit strataque omnia recentibus ruinis aduenienti Hannibali ostendit. itaque ad ipsam arcem extemplo ductus exercitus atroxque proelium cum multorum utrimque caede initum et pars arcis capta est. temptata deinde per duos est exigua pacis spes, Alconem Saguntinum et Amoturum ratus, cum ad Hannibalem noctu transisset, postquam nihil lacrimae movebant, conditionesque tristes, ut ab irato victore ferebantur, transfuga ex oratore factus, apud hostem mansit, moriturum affirmans qui sub conditionibus his de pace ageret. Postulabatur autem, tedderent res Turdetanis: traditoque omni auro atque argento, egressi urbe cum singulis vestimentis, ibi habitarent, ubi Poenus iussisset. Has pacis leges abnuente Alcone accepturos
Abbreviated transcription (Latin):
balistieq ut castelłũ in ip̃a urbe uelud arcẽ ĩminẽtẽ hab̾ent muro cĩcundant. Et sigũ¬
cini murũ intĩorem ab nõdũ capta urbis ꝑte ducũt utrũq sũma ui et muniũt et̾
pugnat. Sed inciora tuendo imorẽ indiẽ urbe̾ sagutini facũt. Simul crescit ĩ opiꝰ
oũim songa ob idioẽ ec minuit᷑ expectatio excerne epis cũ iã ꝑcuł romani ruca spes
cra om̃ia hostiũ ẽẽnt. Paulisper tñ affectos aĩos recreauit repentina ꝓfectio harmi¬
balis in horretanos cãpetanosq. Qui duo ppłi diłctus acerbitate cõste̾nati irtentis ẽͥ¬
sitorib metũ defectionis cũ ỹbuissẽt op̃ossi colentate hannibalis omiserũt moca ar¬
ma. Nec sagũti orpugnatio segnior erat mabarmale hilii. unis filio quẽ p̃fecerat
hannibal ita ĩpigre rẽ agente ut ducẽ abeẽ nec cuies nec hostes sencirẽt. I er plia

Expanded text:
ballistisque ut castellum in ipsa urbe uelut arcem imminentem haberent muro circumdant; et Sagunballistisque ut castellum in ipsa urbe uelut arcem imminentem haberent muro circumdant; et Saguntini murum interiorem ab nondum capta parte urbis ducunt. utrimque summa ui et muniunt et pugnant; sed interiora tuendo minorem in dies urbem Saguntini faciunt. simul crescit inopia omnium longa obsidione et minuitur exspectatio externae opis, cum tam procul Romani, unica spes, circa omnia hostium essent. paulisper tamen adfectos animos recreauit repentina profectio Hannibalis in Oretanos Carpetanosque, qui duo populi, dilectus acerbitate consternati, retentis conquisitoribus metum defectionis cum praebuissent, oppressi celeritate Hannibalis omiserunt mota arma. nec Sagunti oppugnatio segnior erat Maharbale Himilconis filio—eum praefecerat Hannibal—ita impigre rem agente ut ducem abesse nec ciues nec hostes sentirent. is et proelia
Abbreviated transcription (Latin):
fore adeo accẽsi cẽs sũe ut si extemplo signũ dacũ eẽt nłła ui resisti uideiet᷑ posse. Q¬
guuntini ut a p̃lus quietẽ hue̾m̃t nec sacessentes nec lacessic ꝑaliquot dies ita ñ nate
nõ die ũꝙ̃ cessauerãt ab ope ut nouũ murũ ab ea ꝑte ꝯͥ pitefactũ erpidũ tiuuis erat
reficerẽt Qnde oppignatio oos asiꝙͣto atrocior ꝙͣ añ adorta est nec q̃ pͥmiñ aut potis¬
situn aũte fe̾iẽt orẽ cũ oĩa uaris csamonb̾i stieperẽt satis scir poteiãt. Ire hanibas
qͥ turris mobilis omia munim̃ta urbis supem̃s altitudine agebat᷑ hortator adert.
ile cũ admota cutapustis bulistieo poĩa cabulata dispositis muros defensonbus
euadasset itã haunibas oocasioẽ intus quĩgẽtos ferme afits cum dosabns ad subi¬
nis agmina armatoꝵ murbem uadebãt. socũ qͦ editũ capiũt cossatiaq eo catapultis

Expanded text:
fore, adeo accensi omnes sunt ut, si extemplo signum datum esset, nulla ui resisti uideretur posse. Sfore, adeo accensi omnes sunt ut, si extemplo signum datum esset, nulla ui resisti uideretur posse. Saguntini ut a proeliis quietem habuerant nec lacessentes nec lacessiti per aliquot dies, ita non nocte, non die unquam cessauerant ab opere, ut nouum murum ab ea parte qua patefactum oppidum ruinis erat reficerent. inde oppugnatio eos aliquanto atrocior quam ante adorta est, nec qua primum aut potissimum parte ferrent opem, cum omnia uariis clamoribus streperent, satis scire poterant. ipse Hannibal qua turris mobilis, omnia munimenta urbis superans altitudine, agebatur hortator aderat. quae cum admota catapultis ballistisque per omnia tabulata dispositis muros defensoribus nudasset, tum Hannibal occasionem ratus, quingentos ferme Afros cum dolabris ad subrunis agmina armatorum in urbem uadebant. locum quoque editum capiunt, conlatisque eo catapultis
Abbreviated transcription (Latin):
sat deuehendũ in ustimas mans tẽraq oras ablegandum eo uñ uec ad nos nomer
famaq eiꝰ accedere neq sollicitare quiote ciuicatis scatũ possit. Ego ica censeo legatoᷤ
extẽplo romã micrendos qui senatui satisfaciãt. alios qui hãnibali nũciet᷑ ut exci¬
cũ a sagũto abducat ip̃mq hannibalem exfedere romanis dedant. Terciã legatiaẽ
ad res saguntis reddendas decño. Cum hanno porasset nemini oĩi cẽrare orõne
cum eo necesse fuic. Adeo ꝓpe oĩs senat᷑ hannuibalis erat. Infestiq locutũ arguebant
sannonem ꝙͣ flaccũ uasenũ segatũ romanũ. Responsum inde legatis romanis est
bellum ortum ab saguntinis nõ abhannibale eẽ.Płm romanũ ĩuste facẽ si saguuti¬
nos uetustissime carthaginẽsiũ societati ĩponat. dũ romani tp̃s cer segationibus

Expanded text:
scit, deuehendum in ultimas maris terrarumque oras, ablegandum eo unde nec ad nos nomen scit, deuehendum in ultimas maris terrarumque oras, ablegandum eo unde nec ad nos nomen famaque eius accedere neque ille sollicitare quietae ciuitatis statum possit, ego ita censeo. legatos extemplo Romam mittendos qui senatui satisfaciant, alios qui Hannibali nuntient ut exercitum ab Sagunto abducat ipsumque Hannibalem ex foedere Romanis dedant, tertiam legationem ad res Saguntinis reddendas decerno.' cum Hanno perorasset, nemini omnium certare oratione cum eo necesse fuit; adeo prope omnis senatus Hannibalis erat, infestiusque locutum arguebant Hannonem quam Flaccum Ualerium, legatum Romanum. responsum inde legatis Romanis est bellum ortum ab Saguntinis, non ab Hannibale esse; populum Romanum iniuste facere, si Saguntinos uetustissimae Carthaginiensium societati praeponat. dum Romani tempus terunt legationibus
Abbreviated transcription (Latin):
pussi ad uos ueniũt res ex fedeie repetũtͥ de re pnͫ fraus absit. Auctoiẽ culpe et reũ
crimĩs deposcũt qͦ leniꝰ agũt segus incipuĩt eo cũ cepetĩt uereor ne ꝑseuemĩtius seuiãt.
Nec puer hic dux euit s pat᷑ ip̃e hamulcar. Mars alter ut isti uolũt. S tarẽto id̾ẽ ita¬
sia nõ abscincam᷑ ex federe sic̃ nũc sagũti nõ abstinem. Uicerũt gͦ dii hoic̃oq et id de
quo ubis ambigebãt ut̃ ppłs fedus rupisset euentus belli ueluc euus iuder uñ ins
stabat ei uictoriã dedit. Carthagini nẽ hannibas uinoas cu̾resq admouet carchagi¬
nis menia quatit ariete. Sagunti ruine falsus ut̃ uatos sim nr̃is capitib iuicident
susceptũq cum Saguntinis bellũ hñdum cũ romanis est. Dedem᷑ ꝙͦ hãnibalẽ. dicẽt
furiã facẽꝙ hiꝰ belli odi ac detestor nec dededũ solũ ad piacłm rupti fedis s si nemo depo¬

Expanded text:
pulsi, ad uos uenerunt. res ex foedere repetuntur; publica fraus absit: auctorem culpae et reum pulsi, ad uos uenerunt. res ex foedere repetuntur; publica fraus absit: auctorem culpae et reum criminis deposcunt. quo lenius agunt, segnius incipiunt, eo cum coeperint uereor ne perseuerantius saeuiant. nec puer hic dux erat sed pater ipse Hamilcar, Mars alter, ut isti uolunt. sed Tarento, id est Italia, non abstinueramus ex foedere, sicut nunc Sagunto non abstinemus; uicerunt ergo di hominesque et, id de quo uerbis ambigebatur uter populus foedus rupisset, euentus belli uelut aequus iudex, unde ius stabat, ei uictoriam dedit. Carthagini nunc Hannibal uineas turresque admouet: Carthaginis moenia quatit ariete. Sagunti ruinae—falsus utinam uates sim—nostris capitibus incident, susceptumque cum Saguntinis bellum habendum cum Romanis est. dedemus ergo Hannibalem? dicem tamquam furiam facemque huius belli odi ac detestor; nec dedendum solum id piaculum rupti foederis, sed si nemo depo
Abbreviated transcription (Latin):
niem ad excicũ micrent. Nõ manes nõstirpẽ eiꝰ cõquiescẽ uiri nec ũꝙͣ donec sanguinis
noiãq brachim quisꝙͣ suꝑsit quietura romana fẽdera iuiuens em flagiãtẽ cupidine et iuͥ
uiãq. unã ad id cẽnẽtẽ si ex bellis bella serendo suctictus armis segionib q uiuat uelid̃
matiam igni p̃fentes ad excitus misistis. Alustis gͦ hoc incend̾ium quo nũc arderis. Sa¬
guntũ uũ curũsẽdẽt ex̾citus uñ airentur fẽdere mox carchaginẽ cutũsedebũt romane le¬
Mones ducib diis iisd̾em ꝑ ꝯuos pͥore bello rupta fẽdera sũc ulti. utiũ hostẽ an uos an
fortuna atnuisq ipͥ ignoratis segatos ab sotiis et ꝓ sotiis uenientes bonus impernitor
ur᷑ in castra nõ admisit iuis gentiuĩ substulit. hi cam̃ uñ ne hostiũ quidẽ segati arẽtur

Expanded text:
niem ad exercitum mitterent; non manes, non stirpem eius conquiescere uiri, nec unquam donec sanguinis niem ad exercitum mitterent; non manes, non stirpem eius conquiescere uiri, nec unquam donec sanguinis nominisque Barcini quisquam supersit quietura Romana foedera. 'iuuenem flagrantem cupidine regni uiamque unam ad id cernentem si ex bellis bella serendo succinctus armis legionibusque uiuat, uelut materiam igni praebentes, ad exercitus misistis. aluistis ergo hoc incendium quo nunc ardetis. Saguntum uestri circumsedent exercitus unde arcentur foedere; mox Carthaginem circumsedebunt Romanae legiones ducibus iisdem dis per quos priore bello rupta foedera sunt ulti. utrum hostem an uos an fortunam utriusque populi ignoratis? legatos ab sociis et pro sociis uenientes bonus imperator uester in castra non admisit; ius gentium sustulit; hi tamen, unde ne hostium quidem legati arcentur,
Abbreviated transcription (Latin):
et saguatinis qr pt̾ spem resiste̾nt creuissẽt animi. Penus qr nõ uicisset ꝓ uicto eẽt
csamorẽ repente oppidam cossũt hostẽa in nuas mun excessũt ĩ de ĩpeditũ trepidantaꝵ
exturbant postremo fasum fugatũq in castra redigũt. Itm̃ ab roma legatos uenisse
nũtiatũ est. Quib obiuã ad mare missi ab hannibale qui dicerẽt nee tuto eos aditu¬
ros int̾ tot tã effrenataꝵ gentiũ arma nec hannibasi in tanco discrimine reꝵ oꝑe esse
segaticõs audire. Apparebat nõ admissos ꝓtinus catrhaginẽ ituros sictãs igit᷑ nũtios ꝙ
ad pͥncipos factioĩs brachine p̃miccit ut p̃xaratẽt suoꝵ aĩos ne quid ꝑs altã gratificar ꝓ
romanis posset. Itaq p̃t̾ꝙͣ ꝙ admissi auditiq nõ sũt ea ouoq uana atq irrita legatio

Expanded text:
et Saguntinis quia praeter spem resisterent creuissent animi, Poenus quia non uicisset pro uicto esset, et Saguntinis quia praeter spem resisterent creuissent animi, Poenus quia non uicisset pro uicto esset, clamorem repente oppidani tollunt hostemque in ruinas muri expellunt, inde impeditum trepidantemque exturbant, postremo fusum fugatumque in castra redigunt. interim ab Roma legatos uenisse nuntiatum est; quibus obuiam ad mare missi ab Hannibale qui dicerent nec tuto eos adituros inter tot tam effrenatarum gentium arma nec Hannibali in tanto discrimine rerum operae esse legationes audire. apparebat non admissos protinus Carthaginem ituros. litteras igitur nuntiosque ad principes factionis Barcinae raeterquam quod admissi auditique sunt, ea quoque uana atque inrita legatio
Abbreviated transcription (Latin):
prbis modico distantia int̾uallo cõsticerãt. hic̃ spes hic̃ desceratio aĩos uritat peno ce¬
pisse iam se iubem si paususũ ad̾nitatur credente. Saguntinis pnudita menib patria
et c̃fertam mag̃ utriq pugnabat eo psures unsnenbant᷑ nlło int̾ auima corꝑaq uano
interãdente tesd. Thasarica erant sagũtims missile er telu astili ab ligneo et cetero te¬
reti p̃t̾ oyͣ ad̾ extremũ im̃ ferrũ extabat. Id̾ sic̃ in pilo quad̾ratũ stupa crcũsigabant
si mebanta pice. Fectũ aũt tres in songum habebat pedes ut cũ armis timisfigẽ corpu
posset s id̾ maxiẽ ec̃ si hesissec in scato nec penetrasset in corpus pauorẽ faciebat. Qd
cum mediũ accẽsum mietẽtur cõceptũq ipõ motu msto maiorẽ ignẽ fe̾ret arma omiti
cegebat nũdũq misitẽ ad inseꝙces ietus p̃bebat. Cum ergo diu anceps fuissec cẽtam

Expanded text:
urbis modico distantia intervallo constiterant. hinc spes, hinc desperatio animos inritat, Poeno ceurbis modico distantia intervallo constiterant. hinc spes, hinc desperatio animos inritat, Poeno cepisse iam se urbem, si paulum adnitatur, credente, Saguntinis pro nudata moenibus patria et confertim magis utrimque pugnabant, eo plures volnerabantur nullo inter arma corporaque vano intercidente tereti praeterquam ad extremum unde ferrum exstabat; id, sicut in pilo, quadratum stuppa circumligabant linebantque pice; ferrum autem tres longum habebat pedes ut cum armis transfigere corpus posset. sed id maxime, etiamsi haesisset in scuto nec penetrasset in corpus, pauorem faciebat quod, cum medium accensum mitteretur conceptumque ipso motu multo maiorem ignem ferret, arma omitti cogebat nudumque militem ad insequentes ictus praebebat. cum diu anceps fuisset certamen
Abbreviated transcription (Latin):
D onod̾ tõs ut quies cerraminũ erat ita ab apparatu opum ac munitionũ nicħ cessa¬
opa socio minee cepte aq admoner q aues habundabat mustitudine hoiũim penus. Ad̾
centum eni qͥnq̃ginta milia hũisse in armis hiũsse credit᷑. Oipidan ad om̃ĩa tuenda atꝙ
obeundi mustimoda ante. deriner cepti sunc et nõ sufficiebãt. Iam enĩ feuiebant̾ aneti¬
bus mur õssate multe ꝑces erant u̾na cõtinẽtib ruius nndauerat urbe. Tres deincep̾
cuires ꝙͣtũq int̾ cas mur euit cũ fragore ingẽti ꝓciderĩt captũo opidum ea iuina ar¬
didem̃c peni. Qua uesud si pancer utrosq murus cexisset ita utiniq m pugnã ꝓcursum
est. Nch̃ tumustuane pugne simise enit quases in oppugnationib urbuĩ ꝑ occasionem
ptis astius õscm sosent. s̾ed uinete acies uesut pacenti campo int iuinas mun tectaq

Expanded text:
per quod tempus ut quies certaminum erat, ita ab apparatii operum ac munitionum nihil cessaper quod tempus ut quies certaminum erat, ita ab apparatii operum ac munitionum nihil cessaopera locis, uineae coeptae agi admouerique aries. abundabat multitudine hominum Poenus—ad centum enim quinquaginta milia habuisse in armis satis creditur—: oppidani ad omnia tuenda atque obeunda multifariam distineri coepti non sufficiebant. itaque iam feriebantur arietiue multae partes erant; una continentibus ruinis nudaverat urbem: tres deinceps turres quantumque inter eas muri erat cum fragore ingenti prociderunt. captum oppidum ea ruina crediderant Poeni, qua, velut si pariter utrosque murus texisset, ita utrimque in pugnam procursum est. nihil tumultuariae pugnae simile erat, quales in oppugnationibus urbium per occasionem partis alterius conseri solent, sed iustae acies velut patenti campo inter ruinas muri tectaque
Abbreviated transcription (Latin):
neis fuit ita haud ꝙͣꝙͣ ꝓspere posc ad effcm oꝑis uenctũ est cepts succedeuat. t̾ns
ingeno ĩminebat et muris ut in suspecco locx suyͣ cetẽ modũ altitudĩs enunit erat
et uiuentus deseca ubi ꝯpl̃imũ piculi ac cimons ostendebat᷑. I ui maiore obsistebut
ac yͥmo missil̃ib submouẽ hostem. Nec quicꝙͣ satis cucũ mumientib pati eeide¬
iam non ꝓ menib mͦ atq tuiti tela maur s ad erumrendum et̃ in staciones oꝑaq ho
stum aũis erit. Quibus tumustuanis certaminib haud̾ ferme płos saguntini cadelnt̃
ꝙͣ reni ̾t uõ hannbas ip̃e d̾ũ muiũ in cauti subit ad̾usum femur tragła grauiter it
deadit. ⁊ anta cinn fuga ac trepidatio fuit ut nõ młtum abeẽt qum oꝑa ac uinoe dese¬
rerent᷑. Obsid̾io deũ s paucos dies mag̃ ꝙͣ oppugnatio fuit dũ uulius ducis cararetͥ

Expanded text:
neis fuit, ita haudquaquam prospere, postquam ad effectum operis uentum est, coeptis succedebat. et turris neis fuit, ita haudquaquam prospere, postquam ad effectum operis uentum est, coeptis succedebat. et turris ingens imminebat et murus, ut in suspecto loco, supra ceterae modum altitudinis emunitus erat, et iuuentus delecta ubi plurimum periculi ac timoris ostendebatur ibi ui maiore obsistebant. ac primo missilibus summouere hostem nec quicquam satis tutum munientibus pati; deiam non pro moenibus modo atque turri telastium animus erat. Quibus tumultuariis certaminibus haud fere plures Saguntini cadebant quam Poeni. Ut vero Hannibal ipse, dum murum incautius subiit, adversum femur tragula graviter ictus cecidit: tanta circafuga atque trepidatio fuit, ut non multum abesset, qumopera ac vincae desererentur. Obsidio deinde per paucos dies magis, quam oppugnatio fuit, dum vulnus Ducis curaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ginem si nõ ab̃sistẽtur bello ad ducẽ iom̃ in pene federis tupti deposcendum. Dum ea
romani parant cosuscantq iã saguntũ suma ui oppugnabat᷑. Ciuitas ea songe opu¬
sencissima ustra hyberũ fuit sita passus mille ferme a mari oriundi a sagunto insu¬
la dicunt̾ mixtiq enã ab ardea rucusoꝵ quidã guis. cecm in tantas b̾reui cẽneiãt
opes seu mantimis scu cerestib fiutib seu młcitudis increm̃to seu scitace discipline
qua side sociasẽ usꝙ ad ꝑniciem suã cosuerĩt. hannibus infesto excitu ingessus fies
puastntis passim agns urbem cnꝑdeo aggredit᷑. Angulus mur erat in planiorems
patentiorẽq ꝙͣ cetem cura ualsem urgens. Adu̾sus eum uineas agere insticuit per
quas aues menib admoiũ posset. S uc socus ꝓcus muros sacis equus agendis ui¬

Expanded text:
ginem si non absisteretur bello ad ducem ipsum in poenam foederis rupti deposcendum. dum ea ginem si non absisteretur bello ad ducem ipsum in poenam foederis rupti deposcendum. dum ea Romani parant consultantque, iam Saguntum summa ui oppugnabatur. ciuitas ea longe opulentissima ultra Hiberum fuit, sita passus mille ferme a mari. oriundi a Zacyntho insula dicuntur mixtique etiam ab Ardea Rutulorum quidam generis; ceterum in tantas breui creuerant opes seu maritimis seu terrestribus fructibus seu multitudinis incremento seu disciplinae sanctitate qua fidem socialem usque ad perniciem suam coluerunt. Hannibal infesto exercitu ingressus fines, peruastatis passim agris urbem tripertito adgreditur. angulus muri erat in planiorem patentioremque quam cetera circa uallem uergens; aduersus eum uineas agere instituit per quas aries moenibus admoueri posset. sed ut locus procul muro satis aequus agendis ui
Abbreviated transcription (Latin):
eiũt. P. cornelius scipio ertitus simpronius songus. Qui cũ segatis in senatũ ĩcro¬
duccis de re.p retulissẽt placuissetq micti legacos in huspiã ad̾ res sotioꝵ ĩspici¬
endas quib si uideret᷑ digna causa et hannibali denũtiarẽt uo ab saguntinis soaiis
rerẽt. hac segatiae decreta nec dũ missa oĩum spe celerius saguntũ oppugnan adlatã
est tũc delata ex integro res ad senatũ. alii proiuĩtias cõsulib hispamã atq afficã
decẽnẽtes ceri mano rem gerendam censebãt. Asii totũ in hispaniã ħannibasemo
incendem̃t Gellũ. Eiuint qui nõ temẽ mouendam rem cantã expectando&q ex hispania
segatos censerẽt. hoc snĩa que tutissima uideat᷑ uicit segatiq es matutius misi.÷
uaserius flaccus et ꝯuint̾ fabus pamphilus sogũtũ ad hanibusem acq ide airtsu¬

Expanded text:
erant P. Cornelius Scipio et Ti. Sempronius Longus. qui cum legatis in senatum introerant P. Cornelius Scipio et Ti. Sempronius Longus. qui cum legatis in senatum introductis de re publica rettulissent placuissetque mitti legatos in Hispaniam ad res sociorum inspiciendas, quibus si videretur digna causa, et Hannibali denuntiarent ut ab Saguntinis, sociisrrent, —hac legatione decreta necdum missa omnium spe celerius Saguntum oppugnari allatum est. tunc relata de integro res ad senatum; et alii provincias consulibus Hispaniam atque Africam decernentes terra marique rem gerendam censebant, alii totum in Hispaniam Hannibalemque intenderant bellum; erant qui non temlegatos censerent. haec sententia, quae tutissima uidebatur, uicit legatique eo maturius missi, P. Ualerius Flaccus et Q. Baebius Tampilus , Saguntum ad Hannibalem atque inde Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
med̾ioq alueo haud quaꝙͣ pan ce̾tamine c̃cursum. Quippe ubi pedes instabilis ac uixua¬
do fidẽs uł menni equite equo cemẽ acco pu̾ti poss. Eques corpore armisq sib̾ eꝯꝰ ueł.
ꝑ medios gurgites stabili commꝰ enmꝰq rem gereret. Pars magna flumine absupta
qͥdam u̾ticoso cumi desati in hostis ab elefancis obcriti sũt. Postremi quib regssus in suã
riꝑam cutior fuit ex uana crepidatioẽ cam in unũ cossigerẽtur pͥus ꝙͣ tãto pauors recipe¬
rent aiõs. hannibal agmine quadraco ammẽ ingressus fugã ex upa fecit. uastatieq
cinos carthaginensiũ euĩt cum saguntinis bellum nõdũ erat. Cetm iã belli eã cẽtami
na cũ finitimis serebant᷑ maxime cͣdetanis. Qb̃us cũ adisset idẽ quisitis euit sator
nis romã missi auxiliũ ad bellum iã haud̾ dubie ĩminẽs orãces/ Cõsules tũc rome

Expanded text:
medioque alueo haudquaquam pari certamine concursum, quippe ubi pedes instabilis ac uix uamedioque alueo haudquaquam pari certamine concursum, quippe ubi pedes instabilis ac uix uado fidens uel ab inermi equite, equo temere acto, peruerti posset, eques corpore armisque liber, equo uel per medios gurgites stabili, comminus eminusque rem gereret. pars magna flumine absumpta; quidam uerticoso amni delati in hostes ab elephantis obtriti sunt. postremi, quibus regressus in suam ripam tutior fuit, ex uaria trepidatione cum in unum colligerentur, priusquam in tanto pauore reciperent animos, Hannibal agmine quadrato amnem ingressus fugam ex ripa fecit uastatisque raeter Saguntinos Carthaginiensium erant. cum Saguntina cum finitimis serebantur, maxime Turdetanis. quibus cum adesset idem qui litis erat sator nis Romam missi auxilium ad bellum iam haud dubie imminens orantes. consules tunc tune Romae
Abbreviated transcription (Latin):
dine oppidanoꝵ du defensa. ab hermãdica ꝓfugi exulib olcadum pͥore estate domi¬
te gentis cũ se uinxissẽt c̃citant carpetanos adhortio hãnibalem regressum ex uacceis
pcuł tago flumine agm̃ graue p̃da curbauẽ. hannibal p̃lio ab̾striuit cascrisq suꝑ
riꝑã posicis cũ pͥma quies silenciũq ab hostib fuit amnẽ uado cuuecit. Uallo ituq¬
ꝓducto ue locũ ad tras grediendũ hostes habent inuade̾ eos tr̃señtes stacuit. Equiaib
disponit. carpencanoꝵ cum appendicib oscadum uacceoꝵq centũmilia fuere Inuicta aaes si es
dunicauec᷑ campo. Itaq et ingenio ferces et młtitudine freti et ꝙ metu cessisse ctedebut sp̃st̃
id monin uictoriam rati ꝙ int̾eẽt amnis clamore sublato passim sine ullius impio q̃ cu¬
iq ꝓyinũ esom annẽ nũt. Et ex ꝑte asteri ripe us ingens equitũ in fłum ĩmissa

Expanded text:
dine oppidanorum diu defensa; ab Hermandica profugi exsulibus Olcadum, priore aestate domidine oppidanorum diu defensa; ab Hermandica profugi exsulibus Olcadum, priore aestate domitae gentis, cum se iunxissent, concitant Carpetanos adortique Hannibalem regressum ex Uaccaeis haud procul Tago flumine agmen graue praeda turbauere. Hannibal proelio abstinuit castrisque super ripam positis, cum prima quies silentiumque ab hostibus fuit, amnem uado traiecit ualloque ita praeducto ut locum ad transgrediendum hostes haberent inuadere eos transeuntes statuit. equitibus adraginta autem erant—disponit. Carpetanorum cum appendicibus Olcadum Uaccaeorumque centum milia fuere, inuicta acies si aequo dimicaretur campo. itaque et ingenio feroces et multitudine freti et, quod metu cessisse credebant hostem, id morari uictoriam rati quod interesset amnis, clamore sublato passim sine ullius imperio qua cuique proximum est in amnem ruunt. et ex parte altera ripae uis ingens equitum in flumen immissa,
Abbreviated transcription (Latin):
Secreta bellũq romanũ maudatũ eẽt nicħ ꝓte saand̾um ut̾ ne se qͦ ue patrẽ haml̃¬
care dem̃ ħasdiubalem cũctatẽ caũs aͥs oppͥmẽt saguntins inferre bellu scatuit. Qͥ¬
bus orpugnadis qr haut dubie romana arma mouebant᷑ in olcadũ fines pͥus ustia
hibenĩ ea gens in ꝑce mag̃ ꝙͣ in dicõe cartaginensiuĩ euit induxit excitũ ut nõ peti¬
sse sagũtinos s reꝵ sene fintimis domitis gencib iungendoq cractus ad id bellum
uider posẜ cartaiã urbem opusentã caput gentis ed expugnat dmpito. Quo metu
uailse minores ciuitates scipendio ĩposito impium accepere. uictor exctus opulent̃q
p̃da cartaginẽ nouã in hibernã est ded̾uct᷑. Ibi sarge parriendo p̃dam scipendio pre¬
bessum. hermandica et arbocala carthor urbes ui capte. Arbocasa et uitute et ml̃aicu¬

Expanded text:
decreta bellumque Romanum mandatum esset, nihil prolatandum ratus ne se quoque, ut patrem Hamildecreta bellumque Romanum mandatum esset, nihil prolatandum ratus ne se quoque, ut patrem Hamilcarem, deinde Hasdrubalem, cunctantem casus aliquis opprimeret, Saguntinis inferre bellum statuit. quibus oppugnandis quia haud dubie Romana arma mouebantur, in Olcadum prius fines—ultra Hiberum ea gens in parte magis quam in dicione Carthaginiensium erat—induxit exercitum, ut non petisse Saguntinos sed rerum serie finitimis domitis gentibus iungendoque tractus ad id bellum uideri posset. Cartalam, urbem opulentam, caput gentis eius, expugnat diripitque; quo metu perculsae minores ciuitates stipendio imposito imperium accepere. uictor exercitus opulentusque praeda Carthaginem Nouam in hiberna est deductus. ibi large partiendo praedam stipendioque praeUaccaeos promotum bellum. Hermandica et Arbocala, eorum urbes, ui captae. Arbocala et uirtute et multitu
Abbreviated transcription (Latin):
tate modus finit uigiłiaꝵ sop̃niq nec die nec nocte discͥminata tpm̃. Id ꝙ gerẽ¬
dis rebus supeẽt quieti dacũ. Qi neꝙ molli strato neq scilentio acersica. multi sen
muitan sagulo optum humi iacentẽ int custodias stationesq militũ cõsperenĩt.de¬
sutus nieꝰ int᷑ equales excessens aima atq eoui cõspiciebant᷑. ESquitũ pedicũq ide lo¬
ge pͥmus erit. Pͥnceps in p̾siuĩ ibait ustim cũ serto plio excedebat. has cãtas uri uir¬
tuits ingenia uitia equabant: Inhumana crudesitas ꝑfid̾ia ꝑlusꝙ̃ punita nich ueri
nicħ sc̃ millus. dei met̾ nłłm usuirandũ nssa resigio. Cum hac indose uĩtutũ ac uiti¬
onuim trennio sub has drubase unꝑatore menut. nulssa re q̃ agenda uidend̾aq magno
futuro duai eẽt p̃termissa. Eecm ex quo die dux est declaratuo uelud italia ei ꝑnĩcia

Expanded text:
tate modus finitus; uigiliarum somnique nec die nec nocte discriminata tempora; id quod gerentate modus finitus; uigiliarum somnique nec die nec nocte discriminata tempora; id quod gerendis rebus superesset quieti datum; ea neque molli strato neque silentio accersita; multi saepe militari sagulo opertum humi iacentem inter custodias stationesque militum conspexerunt. uestitus nihil inter aequales excellens: arma atque equi conspiciebantur. equitum peditumque idem longe primus erat; princeps in proelium ibat, ultimus conserto proelio excedebat. has tantas uiri uirtutes ingentia uitia aequabant, inhumana crudelitas, perfidia plus quam Punica, nihil ueri, nihil sancti, nullus deum metus, nullum ius iurandum, nulla religio. cum hac indole uirtutum atque uitiorum triennio sub Hasdrubale imperatore meruit, nulla re quae agenda uidendaque magno futuro duci esset praetermissa. ceterum ex quo die dux est declaratus, uelut Italia ei prouincia
Abbreviated transcription (Latin):
mus quis hannoni assentiebunt. S ut pseniq fit maior ꝑs meliotẽ uicit. Misso
hannibas in hisfiniã pͥmo seati aduencu om̃ẽm ex̾citum in se cõu̾tit hamiscarẽ uiuẽ¬
tem redd̾itum sib̃i ueteres milites aede̾ eundem iugorem in uultu uĩq in oculis ha¬
bitũ ons simamẽtaq intui. Dem b̾reui effecit ut pat̾ in se minimũ monimĩtũ ade
Eiuiorem atisiandum eẽt. Nũꝙͣ igeniũ idem ad res diu̾sissimas parundũ atq ĩpe¬
randum hab̾ilius fuit: Itaq haud facile discernes utiũ imꝑatori aut ex̃atui cauor
cet nroos sias dnisus alium qũeõ p̃ficere malle. ubi quid seititer ac strenue agendũ
eẽt neq milites alio duce confidere aut audere płimũ audatie ad ꝑicusa capescenda
Płimu cõsisii int̾ ipa picusa erat. Nulso sabore aut corpus fucigari aue animus
uinci poterat. Caloris acfrigons patientia par cibi potionisq desideno naͣsi nõ uolu¬

Expanded text:
 ut plerumque fit, maior pars meliorem uicit. missus Hannibal in Hispaniam primo statim aduentu omnem exercitum in se conuertit; Hamilcarem iuuenem redditum sibi ueteres milites credere; eundem uigorem in uoltu uimque in oculis, habitum oris lineamentaque intueri. dein breui effecit ut pater in se minimum momentum ad fauorem conciliandum esset. nunquam ingenium idem ad res diuersissimas, parendum atque imparandum, habilius fuit. itaque haud facile discerneres utrum imperatori an exercitui carior esset; neque Hasdrubal alium quemquam praeficere malle ubi quid fortiter ac strenue agendum esset, neque milites alio duce plus confidere aut audere. plurimum audaciae ad pericula capessenda, plurimum consilii inter ipsa pericula erat. nullo labore aut corpus fatigari aut animus uinci poterat. caloris ac frigoris patientia par; cibi potionisque desiderio naturali, non uolup
Abbreviated transcription (Latin):
cum romã misissor cõsul uigis in comitio cesi õs ac desaxo deiecti hec aq. fabio
intra paucos dies gesta. Marcelsum agerendis reb ualitudo ad̾usa nole tenuit
er a. q̃t q̃. fabio cui cura sucena ꝓuĩtia erat accuta oppidum ꝑ eos dies in cap¬
tum scatiuaq ad ardoneas cõmunita. Dum hec aliis socis ab romanis genĩt᷑
iã tarentũ ꝑuenerat hãnibas cum maxima oĩum quacũq ierat clade. In tarẽ¬
tino demũ agͥ pacatũ incede̾ agm̃ cepit. Nicħ ibi uolatũ. Neq usꝙͣ iã uim
excessum est apparebatq nõ id mosestia milicũ aut ducis nͥ ad eõciliandos ta¬
rentinoꝵ aĩos fieri. Cer̃m cam ꝓpe iam menib accessisset nlło ad cõspectum
pͥmum agmĩs ut rebatur motu fro castia ab urbe fc̃õ ferme passus mille lo¬
cait tarenti. Tnduo añ ꝙ hannibal ad menia accedet .a.m. ualio ꝓ p̃r̃. qui

Expanded text:
cum Romam misisset consul, uirgis in comitio caesi omnes ac de saxo deiecti. haec a Q. Fabio cum Romam misisset consul, uirgis in comitio caesi omnes ac de saxo deiecti. haec a Q. Fabio intra paucos dies gesta; Marcellum ab gerundis rebus ualetudo aduersa Nolae tenuit. et a praetore Q. Fabio , cui circa Luceriam prouincia erat, Acuca oppidum per eos dies ui captum statiuaque ad Ardoneas communita. dum haec in aliis locis ab Romanis geruntur, iam Tarentum peruenerat Hannibal cum maxima omnium quacunque ierat clade; in Tarentino demum agro pacatum incedere agmen coepit. nihil ibi uiolatum neque usquam uia excessum est, apparebatque non id modestia militum aut ducis nisi ad conciliandos animos Tarentinorum fieri. ceterum cum prope moenibus accessisset, nullo ad conspectum primum agminis, ut rebatur, motu facto castra ab urbe ferme passus mille locat. Tarenti triduo ante quam Hannibal ad moenia accederet a M. Ualerio propraetore, qui