comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
figmenta. nullus queso accipiat cachumo mllt
persequatur iudibrio. Constat eñi feĩas illas
et õĩs rigore abstuencie et falubri mẽtꝭ qpñctõs
nĩłs unꝙͣ stis inferiores fuisse.
gitur postꝙͣ uenerande memiorie anselu
lutei corporis nodos eluctatus huic uite
ualefecit uacuũ archiepiscopatus pleno qũ¬
nex ammonenetur ut matri sue ecclefie ui¬
duate confuleret. iuiti nesponfo differebat
Optimos fuisse archiepistopos quos pater
fraterq mnifissent fe nolle a parentum fe-¬
licitate degenerare Quo circa magno stru-¬
tiuio debere agitari confiliũ ut eniũ poueret
archiepistopumi qui uel equis passibus uir¬
itum ancessores suos sequeretur uel eni¬
librato confilio. ꝯfiliur Windelsoris coegit
siummnã manũ negocio impositurus beat p
mentit ꝓpositum ut eligeretur faricius abbas
rendõn. Uir ingentit acruuonis et insigi
industrie ad ea que cepisfet explenda ni¬
chil tameu in archiepistopi diuntaxat eleccio¬

Expanded text:
figmenta, nullus, quaeso, excipiat cachinno, nullus figmenta, nullus, quaeso, excipiat cachinno, nullus prosequatur ludibrio. Constat enim feminas illas et omnis rigore abstinentiae et salubri mentissanctis inferiores fuisse. Igitur postquam venerandae memoriae Anselmus lutei corporis nodos evadens, huic vitae valefecit, vacavit archiepiscopatus pleno quirex admoneretur ut matris suae Ecclesiae viduitati consuleret, miti responso differebat: optimos fuisse archiepiscopos quos pater fraterque misissent; se nolle a parentum felicitate degenerare. Quocirca magno scrutinio debere agitari consilium, ut eum poneret archiepiscopum qui vel aequis passibus virtutum antecessores suos consequeretur, vel aemulibrato consilio concilium Windlesoris coegit, summam manum negotio impositurus. Eratque mentis propositum, ut eligeretur Faricius abbas Abendoniensis, vir ingentis acrimoniae, et insignis industriae ad ea quae coepisset explenda. Nihil tamen in archiepiscopi duntaxat electio
Abbreviated transcription (Latin):
ulla lentate uultus quaui in uiuente uiderat
dabat anctoritatem ẜuionibus austeritas et
masr a longe et ab alieuo petita feneritas
renerencie me profectus utroꝵ ꝙ. Quare
per tanta terraruiu internalla me ad uos fa-¬
tigastio ut si defunctis paceni restituam si ꝑ¬
manctis in eternam penam. Hec uifio liti¬
gatricũ mansnetami fecit mentem. leuimit
tamorem. Eadeui ꝙ nocte fequenti cũ post la¬
cruat inges fessam sopor rocliuasfet celestes
protelauit ẽ ꝑcubias Naui remotis terreuoꝵ
sensrĩai ⁊mibilis uifa est perspiene domine nr̃e
fancte maiie assistere insfa pedibus asfedit
ipsius archiepistopi recent᷑ defiuicto inter¬
nogauit quid sperare posset Beue inquit
filia erit per misericordiam dei in proximo e
iaui in foribus est remissio Et de donitno meo
Auselmo cantiratꝰ archiepistopo quid stiendũ
de illo ait nullo modo dubites quin in anugla
dei fit gloria Hec dicta quafi auliũ fompnioꝵ

Expanded text:
illa lenitate vultus, quam in vivente viderat. illa lenitate vultus, quam in vivente viderat. Dabat auctoritatem sermonibus austeritas, et quasi a longe, et ab alieno petita severitas. reverentiae meae, profectus utrorumque. Quare per tanta terrarum intervalla me ad vos fatigastis; ut si desinitis, pacem restituam, si permanetis interminer poenam. Haec visio litigatricum mansuefecit mentem, lenivit tumorem: eisdemque nocte sequenti cum post lacrymas juges fessas sopor reclinasset, coelestes protelavit excubias. Nam remotis terrenorum sensuum nebulis, visa est perspicue dominae nostrae sanctae Mariae assistere, jussa pedibus assedit. illius verbis archiepiscopo recenter defuncto interrogavit quid sperare posset. Bene, inquit, filia erit, et per misericordiam Dei in proximo, et jam in foribus est remissio. Et de domino meo Anselmo Cantuariae archiepiscopo quid sciendum? De illo, ait nullo modo dubites quin in magna Dei sit gloria. » Haec dicta quasi anilium somniorum
Abbreviated transcription (Latin):
fire amminiculo decentꝰ sepulcro illapsum. astĩ¬
tum orbata leticia. clamior impulfit astra quẽ
non tam meruit ꝙͣꝙ p̾dicanda miratuli dign¬
is ꝙ subuencioius nou expetite celebritas.
Undecimo falend̃ maii in alterutonu feculum
abiit nec tamen amantes fui uacuos opis mũdo
pleua re procum referat affectum mirum illi
quod imper lugdimi contigit Erant ĩbi due
auus yectuse quibus nichił scuis nichil cõcor¬
dius ad has anfeluus diui ibi maueret digñ
uemient crebro ammonitiones uirtutum in-¬
bendebat Sed post eius decessum simultas intꝰ
las pro parna re ut mos est feminaca ebul¬
Sensu ita ꝙ in manus processum ꝙ obliqua
sentdia et amaris stimulis opbe osprobnũ
dies uoctet qp agerent ffuror armabat liuguas
dra monistrabat cõtumelias. Et auibas ꝙ stulti¬
ra nmoluebat cõminio ẜ magis unam pre¬
nebat ueatur ꝙ dedisset leti pricipra huic
anselimis a nocte astitit multum uuitatus ab

Expanded text:
sine adminiculo decenter sepulcro illapsum. Astansine adminiculo decenter sepulcro illapsum. Astantium oborta laetitia, clamor impulit astra; quem non tam meruit quanquam praedicanda miraculi dignitas, quam subventionis non expetita celeritas. Undecimo Kalendarum Maii in alterum saeculum abiit; nec tamen amantes sui vacuos opis mundo plenarie precum referat effectum. Mirum illud, quod nuper Lugduni contigit; erant ibi duae anus reclusae, quibus nihil sanctius, nihil concordius; ad has Anselmus dum ibi maneret dignanter veniens, crebras admonitiones virtutum infundebat; sed post ejus discessum, simultas inter eas propere ut mos est feminarum ebulSensim itaque in manus processum: quod obliqua invidia, et amaris stimulis opprobriorum dies noctesque agerent, furor armabat linguas, ira ministrabat contumelias, et ambas quidem stultitiae involvebat communio; sed magis unam premebat reatus, quae dedisset liti principium. Huic Anselmus nocte astitit, multum mutatus ab
Abbreviated transcription (Latin):
sumil et conantes cursus fefellit Eice młris
orbes uacuios sputo miecto inbar serenũ
implenit febricitantis rigorem panis ab
est baldiomũ. uadulfus roffeñ epistopus qui
aderat au balsanui uel aliquantas guttas habe¬
ret quo caput saltem delibutum corruptõis
labem entaret imposterum. Protulit ille au¬
federat aiamis ergo edieri nectarens liquor
quantum erat infrifa uix uole medietatem
madefaceret Euo uelociter expenso iterum
tantum effluxisse mtratus est. Nec destitit aua¬
rus exactor repetitis uicibus urgere prodigm̃
donet totum corpus ex onini parte non pro-¬
furctorie balsamito unguine inficeret Quͦq
magis facto applandens ampulla mõdo demiisso
uentie modo aliquanto sumi tociens uacuata
pacto solsuniter nĩicciõis offitio iniuenta est
facilis esset niuentus uec corpus curnando in¬
niciam uellent sancti spiritus facere or gauo
repente uiderunt lapdem ꝓdoneũ et corpus

Expanded text:
simul et conantes cursus fefellit. Ecce mulieris simul et conantes cursus fefellit. Ecce mulieris orbes vacuos sputo injecto jubar serenum implevit, febricitantis rigorem panis ab est Baldwinum Radulphus Roffensis episcopus qui aderat, an balsami vel aliquantas guttas haberet, quo caput saltim delibutum corruptionis labem evitaret imposterum. Protulit amsederat. Manui ergo Aedmeri nectareus liquor quantus erat infusus, vix volae medietatem madefecerat: quo velociter expenso, iterum tantum effluxisse miratus est, nec destitit avarus exactor repetitis ausibus urgere prodigium, donec totum corpus ex omni sui parte, non perfunctorie balsamico unguine inficeret. Quoque magis facto applaudas, ampulla modo demisso ventre, modo obliquato sinu toties vacuata, peracto solemniter inunctionis officio inventa est facilis esset inventu, ne corpus curvando injuriam vellent sancti Spiritus facere organo, repente viderunt lapidem idoneum, et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
pere oĩa uel sua eessumpta funul itudinbus¬
bero ex industria gebetem in seculagibus se
paedat ut turbilentu talium negociorit
procella uexatus artibus quoꝙ deficeret
Quod cum domestiti guberuales uiderẽt
fouiotis turbis fubornabant aliquont qui
im desidem cote questinolacu epucuerot
contrmo ꝙ ille fustitatar mente es sti billarit
luitue inquirentes intendent robendotue
ro arcgauos humanorir et diuinorũ sensur
so at intratebat iudicio sunt libite quibis
sum dudn decedent luiorꝰ orbis latiui fuc¬
cessit fauor
ic uero epistopatus onus tantorã plus¬
igonorum moles consuetis iuratulie
serias muexit Igues matemales fulimeos
piau uicinas edes depastebant porrecto
falutari signo in cinerem compestunt Stu¬
pint campania nõnũ ebullios dẽ rnpe fou-¬
tem quando ipsuis benediccigñe silex conatꝰ
querit remediu faluns affugit Inssit ille
et persecutoriũ inhiantes latratus destitit

Expanded text:
fere omnia vel sua assumpta similitudinibusfere omnia vel sua assumpta similitudinibusm in saecularibus se praebebat, ut turbulenta talium negotiorum procella vexatus, artubus quoque deficeret. Quod cum domestici contubernales viderent, semotis turbis subornabant aliquem, qui animum residem cote quaestiuncularum exacueret. Continuoque ille suscitata mente, et scintillanti lumine in quaerentes intendens ro arcanos humanorum et divinorum sensuum sinus intraverit, indicio sunt libri, quibus jamdudum decedente livore, orbis Latini successit favor. « Nec vero episcopatus onus, tantorum negotiorum moles, consuetis miraculis ferias infixit. Ignes materiales et fulmineos, qui jam vicinas aedes depascebantur, porrecto salutari signo in cinerem compescuit. Stupuit Campania novum ebullire de rupe fontem, quando ipsius benedictione silex cavatus quaerit remedium, salvus effugit; jussit ille, et persecutores inhiantes latratus destituit,
Abbreviated transcription (Latin):
cessoris sui laufranai Postea digiiꝰ mãfeleũ
ni orientali porticu accepit Uie qui onmes
quos quidem uiderimus sapientia et religio¬
ne prestaret Adeo peccatoꝵ extorris ut ui
Super cenã quondam necordatus eundumu
se allet cõme disse ꝑcusso pectore ps gatum
ingenunt quo crudaui carneu contr̃a legẽ
assumpsisset. Edmo uero qui asfederat dicen
tr ꝙ sal crnditateni allecis axcor isset sanasti
me inquit ne peccati torqueret memoria
Obediedie ꝑtinax custos cũ archiepistopus
libere poi potestatis esset rogauĩt ipapam
ut fibi aliquem preponeret cuius iussi uita
disponeret Is edmerũ exhibuit Cnius au-¬
seluius inssa tanti faciebat ut cũ enu cu¬
bili locasfet non soluiu siue eius precepto
non furgeret s uecmu latus uerteret elo¬
quencie etiam in cõi loquola torrens ꝓfluꝰ
qui nec inter colendum a diuinis ucar et
eloquiis Delectabat᷑ ꝙ eximie cũ questionib
propositis obicientiũ acuieu experiretur

Expanded text:
ecessoris sui Lanfranci, postea dignius mausoleum in orientali porticu accepit; vir qui omnes, quos quidem viderimus, sapientia et religione praestaret. Adeo peccatorum extorris, ut viSuper coenam quondam recordatus crudum se halec comedisse, percusso pectore peccatum ingemuit, quod crudam carnem contra legem assumpsisset. Edmero vero qui assideret dicenti, quod sal cruditatem halecis excoxisset: « Sanasti me, inquit, ne peccati torquerer memoria. » Obedientiae pertinax custos, cum archiepiscopus liberae potestatis esset, rogavit papam Urbanum, ut sibi aliquem proponeret, cujus jussis vitam disponeret. Is Edmerum exhibuit, cujus Anselmus jussa tanti faciebat, ut cum eum cubili locasset, non solum sine praecepto ejus non surgeret, sed nec latus inverteret. Eloquentiae etiam in communi loquela torrens profluus, qui nec inter comedendum a divinis vacaret eloquiis. Delectabaturque eximie cum quaestionibus propositis objicientium acumen experiretur,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ Certesey dicitur quod per oninumcita
cuiusdam ffrithiroldi qui fub uolferio sub¬
regulum agebat opulencia rerum et mouachis
impleuit splenduit ibi religio nec defuit ue¬
cessariorinu copĩa usq ad danos qui ut cetera
locum illuu pessundedere ecclesia fuccensa cũ
monachis et abbate. At uero cex Edgarns pͥn
steriis que ubiq tamen per fo tuui per epusto¬
pos edificabãt ubi et uetera resarciret illud
refecit insolidum undiq ueteribus cartis cõ¬
uisitis quarũ testimonio predia renocaret
locum que quidam ex magnatibus seu ui feu
uetustatis auctoritate occũpaue rant ad ius fut
Ororis cenobium appellatrip ⁊ ertyngũ iu

Expanded text:
Suum Certesiae dicitur, quod per adminiculum Suum Certesiae dicitur, quod per adminiculum cujusdam Frithwoldi, qui sub Wlferio subregulum agebat, opulentia rerum et monachis implevit. Splenduit ibi religio, nec defuit necessariorum copia usque ad Danos, qui ut caetera locum illum pessundedere, ecclesia succensa cum monachis et abbate. At vero rex Edgarus prinsteriis, quae ubique tum per se, tum per episcopos aedificabat, nisi et vetera resarciret: illud refecit in solidum, undique veteribus chartis conquisitis, quarum testimonio praedia revocaret ad locum, quae quidam ex magnatibus seu vi, seu vetustatis auctoritate occuparant ad jus suum. Sororis coenobium appellatur Berekingum in
Abbreviated transcription (Latin):
pos fuit. Is uolferuis defuncto cedda per
pecunam correptus Wyne quendam qui
West saxoñ fuisset episcopũs uacanti trano in-¬
duxnit
uccedentibus auten annis theodorus a
uitaliano papa cantuariã archiepiscopus
missus et bendroldũ uenerabilem uirui lon-¬
domensibus prefulem dedit. Eum in mira¬
culis perspicĩm fuisse confirmat et recens
fama et uetus memoriã. Quorinu illuis no-¬
cabilius fuit ꝙ cum eger pedes parochias lecti¬
ca circiuret ad oram capacissimi ampuis
forte deuenit. Ibi cũ comites hesitarent ꝙ in¬
firuis nec equo uec pedibus trausuadare pof̾
esset ꝙ timor ne uehiculum aquarũ uioleu¬
tia subsideret. repante gueges disparuit flimꝰ
in eodem loco totus diffugit. statiurꝙ ut epi¬
scopus cũ comitatu transiit. ampius qui stc̃is
seorsum crispantibus undis se collogerat in
cumilũ alueo suo redditus est eiusdem lectice
attactum nbeulles multos curatos autor est be¬
da ffecit duo monasteria unnũ fibi alterũ forori

Expanded text:
pit. Is Wlferius defuncto Ceddo per pecuniam corruptus Wine quemdam, qui Westsaxonum fuisset episcopus, vacanti throno induxit. Succedentibus autem annis Theodorus a Vitaliano papa Cantuariam archiepiscopus missus, Erkenwaldum venerabilem virum Londoniensibus praesulem dedit. Eum in miraculis perspicuum fuisse confirmat et recens fama et vetus memoria. Quorum illud notabilius fuit, quod cum aeger pedes parochias lectica circumiret, ad oram rapacissimi amnis forte devenit. Ibi cum comites haesitarent, quod infirmus nec equo nec pedibus transvadere posset, essetque timor ne vehiculum aquarum violentia subsideret, repente gurges disparuit, fluvius in eo loco totus diffugit; statimque ut episcopus cum comitatu transiit, amnis, qui stans seorsum crispantibus undis se collegerat in cumulum, alveo suo redditus est. Ejusdem lecticae attactu imbecilles multos curatos auctor est Beda. Fecit duo monasteria, unum sibi, alterum sorori.
Abbreviated transcription (Latin):
ret e uoluere
ẽd angliam renersus R. ueteri quod dixind
paralisis iicomodo in dies octo augebatur
unus ad inã acriore quia ficillius ualitudiuis
consuitudo uec ad matuudiauoreganue sere
as contra ius sue ecleriẽ fieret egre ferret
et aspere ulcissi nec uero diu manfit in uita
cum morbus quotidie ferocior exiti matu-¬
raret Obiit xiiiͦ. Cal̃ nouemibris duuo ixᵒ
patriaregatus incarnacione domenicaͦ er¬

Expanded text:
et evolvere. et evolvere. Sed Angliam reversus Radulphus veteri, quod diximus, paralysis incommodo in dies aucto angebatur,imo ad iram acrior, quod sit illius valetudinis consuetudo, ut ad iracundia contra jus ecclesiae suae fieret, aegre ferre et aspere ulcisci. Nec vero diu mansit in vita cum morbus quotidie ferocior exitum maturaret, obiit XIII Kalendas Novembris anno IX patriarchatus, Incarnationis Dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
modom suburbio colloquiũ ꝯerrebatut pape
quen unnor disperferat iaiiꝑ affore Eua
ne suspectatione sufponfus iufit operam
planq illo nõ ueniente negrestas uormian cixta
nemb iausit plus anno meditatus gelafio
suttessori pastas titra monter uenieris egm¬
rere  ut pͥsens sue ꝑtis patronis obiecciones
electus qui uollet cautꝰ archiepistopo pro¬
fissioue a fuceta uiupig ientes romauore¬
less sen fauonẽ sollicitabat Quin et gelasio
de mẽdio facto cũ Gindo uieñ anchiepistapus
Salixtus in papaui electus fuccestiifet et re¬
uis confiliũ celebraret. mifit ei Radulfus
mincios sue partis astipulatores Quos ille
et palam fuscepit grauius et clam fefellit
callidus ꝙͣ tnĩ uicũ deceret. eboraceusem elcm̃
spreta õi autiquitatꝭ regula ꝯsecrando ued
quibus mͦ rationes suas tutatus fuerit ad¬
nerso etiam nege Thurstairs cũ uentũ fuenit
ad retencionem eboraceustu. seruo non p̾termitte¬

Expanded text:
modo in Sutrio colloquium operiebatur papae, modo in Sutrio colloquium operiebatur papae, quem rumor disperserat jam jamque adfore. Qua ille suspectatione suspensus perdidit impensam. Namque illo non veniente regressus Normanniam circa regem mansit plus anno, meditatus Gelasio successori Paschalis citra montes venienti occurrere, ut praesens suae partis patronus objectiones tus, qui nollet Cantuariensi archiepiscopo professionem facere, impigre mentes Romanorum ad sui favorem sollicitabat. Quin et Gelasio de medio facto, cum Guido Vienensis archiepiscopus, Calixtus in papatu dictus, successisset, et Remis concilium celebraret; misit ei Radulphus nuntios suae partis astipulatores, quos ille et palam suscepit gratius, et clam fefellit callidius quam tantum virum deceret, Eboracensem electum spreta omni antiquitatis regula consecrando, sed quibus modis rationes suas tutatus fuerit adverso etiam rege Turstanus, cum ventum fuerit ad recensionem Eboracensium, sermo non praetermitt
Abbreviated transcription (Latin):
populi pastorem et doctorẽ. tanꝙͣ falutis et¬
esse cupiinus. ꝙ ab eiur institucionibus pro¬
cesferunt Illami ergo dignitatei quam ab
eo per beatum Augustinũ aintꝰ fustepit ecc̃ia¬
et fancte memorie frater noster auselurs
inre ac posfessione legittima tennisse ꝯguostit᷑
nos profecto nullatenus miimiimmꝰ s i eodẽ
statu esse cantuatꝰ eclesiam uoluinis ut autẽ¬
tica eius priulegia iuxta cauonũ sancciones
nullis perturbationibus uioletur. Data beneñti
ix eal aprilis.
it si papa exp̾sse dixisset has et har di¬
gnitates gabuit ecclesia cautuatꝰ et easd
confirmo abfoluisset litigrã controuerfiis
imposuisset modum sed dicens quatũꝙ auten¬
tica gabet nos nullatenus ĩnitunuiuis inde¬
teriinatam rem ut erat reliquit in medio.
Si callidus lepos nomanorũ nouit fe adoratoꝵ
uiodo consulat suis profectibus Ita circa ro¬
mãmu plures dies nadulfus cõmoratus mado
in imnperatonis exencitu pape diutaxat ꝯtessu

Expanded text:
populi pastorem et doctorem, et tanquam salutis aetesse cupimus, quae ab ejus institutionibus processerunt. Illam ergo dignitatem, quam ab eo per beatum Augustinum Cantuariensim sanctae memoriae frater noster Anselmus jure ac possessione legitima tenuisse cognoscitur, nos profecto nullatenus imminuimus; sed in eodem statu esse Cantuariensem Ecclesiam volumus, ut authentica ejus privilegia juxta canonum sanctiones nullis perturbationibus violentur. Data Beneventi IX Kalend. Aprilis. » Hic si papa expresse dixisset, has et has dignitates habuit Ecclesia Cantuariensis, et easdem illi confirmo, absolvisset litigium, controversiis imposuisset modum. Sed dicens, quaecunque authentica habet, nos nullatenus imminuimus, indeterminatam rem, ut erat, reliquit in medio. Sic callidus lepos Romanorum novit se convertermodo consulat suis profectibus. Ita circa Romam plures dies Radulphus commoratus, modo in imperatoris exercitu papae duntaxat concessu,
Abbreviated transcription (Latin):
lie᷑ nundiam. Priunt ibi iustus a bento
Augii constitutus existopus decedente iuellito
romanus apid Roffeã institutus et ecclo¬
siastice legacionis causa ad honornũ papaui
directus mariuorr̃ fluctũũ rabie suffocatꝰ
auimam amisit . uacanti sedi successit paulũ
huius landem semper hacteuus prece tult
autiquitas et in inmmensiu exturit. Nãtione
fuisse romanũ a beato gregorio cũ ceteris
pistopo northa humbrorũ genti ordiuatun
epistopum prelatum apłii. Regem detratã

Expanded text:
invidiam. Primus ibi Justus a beato Augustino constitutus episcopus decedente Mellito Romanus apud Rofam substitutus, et ecclesiasticae legationis causa ad Honorium papam directus, marinorum fluctuum rabie suffocatus animam amisit. Vacanti sede successit Paulinus. Hujus laudem semper hactenus prae se tulit antiquitas, et in immensum extulit. Natione fuisse Romanum, a beato Gregorio cum caeteris piscopo Northanimbrorum genti ordinatum episco
Abbreviated transcription (Latin):
illa prom̃çia sanctus et uelocitate impigei
ad preces occursus ab ouinibus uenerabi¬
liter dilectus. Pauluu locũ expleuit apud
roffam Ithamar ab acchiepistopo honorio datꝰ Ithauia
et consecratus. Auglꝰ quidem oritii s in qͦ
nichill ꝑfecte fanctitatis quantum ad uita
nchilonituus elegancie romane quantũ
ad scienciã minus defiderares Itt pͥuus
i patriam pontificalis hononis et angli
persona ferens geaciar prom̃talibus sius
non iuillam dignitatem adiecit. Post houo
ordiuauit apud cautuariam deus d¬
dit episcopum Esfet id archiepistopi eboꝵ¬

Expanded text:
illa provincia sanctus, et pro velocitate impigri ad preces occursus ab omnibus venerabiliter dilectus Paulini locum explevit apud Rofam Ithamar ab archiepiscopo Honorio datus et consecratus: Anglus quidem ortu, sed in quo nihil perfectae sanctitatis quantum ad vitam, nihil elegantiae Romanae quantum ad scientiam desiderares. Ita primus in patriam pontificalis honoris in Angli persona ferens gratiam, provincialibus suis nonnullam dignitatem adjecit. Post Honorium ordinavit apud Cantuariam Deusdedit archiepiscopum, esset id archiepiscopi Ebo
Abbreviated transcription (Latin):
calles nec potuit archiepiscoprs potiri pape
colloquio infi per interuũcios. Illi quid apud
papaut egeuint epistola marufestat
Astalis episto pus seruus fernorum dei
et. Rarissimo filio heurico illustri Regi salute
etisapostolicani benedict̾ionem
Uemente ad
nos Em̃io cic reuenendissimo fratre nostro ra¬
mitatum molestiis impediti. idiu featres et
coepiscopi ꝑuenire ad me nostram presenciam
minme ualuerum. s nĩciorum honestis ue¬
uerabilibus ꝙ personis ꝑuenientibus eorum
seripta sustepinus in quibus et ipsorum po¬
stulaciones et uestre legacionis uota ꝑspeximꝰ
Id eĩ optabatur. id postebatur ne cclesia can¬
cuarie temporibus nostris fua dignitate
priietur. ne nos eandem diguitaten minna¬
mus aut niuni sinauant qua uidelicet potita
est exquo a beato petro Gregorio per beatũ
Augustinũ fundata est Preterea hec litte¬
rarim iudicia legati qui ad nos misse funt
ut sapientes ac streuui uiri afferciones suas

Expanded text:
calles; nec potuit archiepiscopus potiri papae calles; nec potuit archiepiscopus potiri papae colloquio nisi per internuntios. Illi quid apud papam egerint, epistola manifestabit. « PASCHALIS episcopus, servus servorum Dei, et charissimo filio HENRICO illustri regi, salutem et apostolicam benedictionem. Veniente ad nos charissimo ac reverendissimo fratre nostro Ramitatum mcoepiscopi, pervenire ad nostram praesentiam minime valuerunt. Sed nuntiorum honestis venerabilibusque personis pervenientibus, eorum scripta suscepimus; in quibus et ipsorum postulationis et vestrae legationis vota perspeximus. Id enim optabatur, id poscebatur, ne Ecclesia Cantuariensis temporibus nostris, sua dignitate privetur; ne nos eamdem dignitatem minuamus, aut minui sinamus, qua videlicet potita est, ex quo a beato Gregorio per beatum Augustinum fundata est. Praeter haec litterarum indicia, legati, qui ad nos missi sunt, ut sapientes ac strenui viri, assertiones suas
Abbreviated transcription (Latin):
frngebant impetum proptor urolentiam
denacioru at nou ita facilis flecti couo
legatus in augliaue ouines epistopos et ab¬
bates normauine fuspencionis nota impłi¬
cuit᷑. ꝙ iiiͦ uocati ad confilia sua non uene¬
rant Supet quo habito tractatu missus
roniam Radulphus ar chiepiscopus et heu¬
ritus Norwrit episcoput ut sua labore tanta
le gatorum confusionem digereret Sed t
ad castellum quod feritateui uocant uenissẽt
fetidissiuuin ulcus faciem eius inuafit et tuꝰ¬
mefecit. quod certum futurꝰ ꝑaliseos ilt indm
carbinculum uocant Pluꝰ stdũs peculiare
ulcus uiciũ quod ad cũtem osfa corrodat uel
medicorum p̾uentum diligentia deforme iu
citatuicem ueluiquat multis ergo diebus de-¬
cubuit s postea ualitudine fedata uel potiut
morte delata nomaui ꝑuenit Absens cunc
erat pastalit papa benenenti ꝙ morabatur.
Obsẽderant imperatoris satellitẽs qui tu
secundo romam armis territabat medios

Expanded text:
fringebant impetum propter violentiam fringebant impetum propter violentiam denariorum. At non ita facilis flecti Cono legatus in Gallia, omnes episcopos et abbates Normanniae suspensionis nota implicuit, quod tertio vocati ad concilia sua, non venerant, super quo habito tractatu, missus Romam Radulphus archiepiscopus et Herebertus Norwicensis, ut suo labore tantam legatorum confusionem digererent. Sed cum ad castellum, quod Feritatem vocant, venisset, foedissimum ulcus faciem ejus invasit et tumefecit, certum futurae paralyseos indicium. Carbunculum vocat Plinius secundus, peculiare vultus vitium, quod vel cutem ad ossa corrodat, vel medicorum praeventum diligentia, deformem cicatricem relinquat. Multis ergo diebus decubuit. Sed postea valitudine sedata, vel potius morte dilata Romam pervenit. Absens tunc erat Paschalis papa, Beneventique morabatur. Obsederant imperatoris satellites, qui tunc secundo Romam armis territabat, medios
Abbreviated transcription (Latin):
siuiles angel dei Ita factus episcapus estima-¬
cionem quam boni de eo habuerant. homines
non fefellit s pronexit in effectũ enexit in
publicum. Quare cr̃e de archiepistopo age/¬
retur. omnes in eius eleccionem uolinitate
propria tum est uoce consona cucurrerũt
ductus engo ad sedeu non iuulto post meruit
nomane fedis indulgenciã Afferente aufeliuo
regato nepote ex farore Auseluri archiepi¬
stopi. Nlam et in prucipio. regni heurrn
benerat augliam ad epercendam legrationen
sido uienenẜ arcgiepistepus quil postes apoda¬
folitis fuit eiuic auselmis nec reulto post qͥuida
petrus Oures ꝙ reuerfi nullo effectu uel grãd
romanoruu principis Crebra ongo ad anglia
rõmeabat legatio nomanorum infidiantĩ nu¬
becillitati uadulfi s effugabantar ouines cau-¬
tela henriti Nolebat eũi ille in augliam p̾tꝰ
confuetudinem antiquam recipere legatiun
infi cantuarꝰ archrepistopĩt illi ꝓ libenter es¬

Expanded text:
similes angelis Dei. » Ita factus episcopus aestimasimiles angelis Dei. » Ita factus episcopus aestimationem boni quam de eo habuerant homines non fefellit; sed provexit in effectum, evexit in publicum. Quare cum de archiepiscopo ageretur, omnes in ejus electionem voluntate prona, tum etiam voce consona concurrerunt: ductus ergo ad sedem, non multo post pallium meruit Romanae sedis indulgentia, afferente Anselmo legato, nepote ex sorore Anselmi archiepiscopi. Nam et in principio regni Henrici venerat Angliam ad exercendam legationem Guido Viennensis archiepiscopus, qui postea apostolicus fuit: tunc Anselmus, nec multo post quidam Petrus, omnesque reversi nullo effectu rei, grandi Romanorum principis. Crebra ergo ad Angliam commeabat legatio Romanorum insidiantium imbecillitati Radulphi. Sed effugabantur omnes cautela Henrici. Nolebat enim ille in Angliam praeter consuetudinem antiquam recipere legatum nisi Cantuariensem archiepiscopum: illique libenter re
Abbreviated transcription (Latin):
graciosẽ suscipietuꝵ multum tempis elusit
et perdidit. Nec eñ normauinã ad Roberb̃ĩ
redire indicabat ingeniũ ꝙ esfet ille ponuĩ
fedidatum et ⁊ iniquitatũ altissiuus gurges
necnon alicubi in augl din fouere hofpr̃cũ
pntabat honestum ne in oportunitate sua
indigenarum nauseam iruitare uideret᷑
tuia et epstulptas ẜmones inferebant au-¬
glis Nunc hit nunt illic aliorum impen¬
dio lenta consumentes ocia. Asfueti uen¬
ditarie luignas fauoris uenari auras.
Istas fastidii causas quantum modestie po¬
terat Radulphus ernitant magis çieca
archiepistopum conufabatur cuius criã
inde as adolestentia fuisset sc̃o fauuiliari.
contubetino Hunc fut ut illum Gnudulphio nof Radulxhꝰ qn¬
cũ epistopo dofuncto subroganet accepto ab
prius homagio et facẽo fidelem fore saucte cau
uadulphum elegisset epistopũ tale illi pnouo¬
icon afferret quo sum indiciũ dine uolunt
concordare ganderet affuit siplici preci pia
dunentas et homo uer bi exhibuit erunt

Expanded text:
sit et perdidit. Nec enim ad Normanniam ad Robertum redire judicabat ingenuum, quod esset ille omnium foeditatum et iniquitatum altissimus gurges. Nec vero alicubi in Anglia diu fovere hospitium putabat honestum, ne importunitate sua indigenarum nauseam irritare videreturtria et exsculptos sermones inferebant anglis, nunc hic nunc illic aliorum impendio lenta consumentes otia: assueti venditare linguas, favoris venari auras, istas fastidii causas quantum modeste poterat Radulphus evitans, magis circa archiepiscopum conversabatur, cujus jam inde ab adolescentia fuisset sancto familiaris contubernio. Hinc fuit, ut illum, Gundulfo Roffensi episcopo defuncto subrogaret: accepto ab eo prius homagio et sacramento fidelem fore sanctae CanRadulphum elegisset episcopum, tale illi pronosticon efferret, quo suum judicium divinae voluntati concordare gauderet. Adfuit simplici preci pia divinitas, et hunc versum exhibuit: « Erunt
Abbreviated transcription (Latin):
delrtt suspicione uel leui uocabul. inifi quod
ad risus et iocos incliuacior erat ꝙͣ uel digni¬
tatis uel gradus interesse uiderett sed quotũ¬
aĩo id faceret bono utiq uir ille faciebat de
uitate priuilegii propinia Que et oliui
illa lactante fideui mubibe̾ et mĩc fequati uirtutũ¬

Expanded text:
delicti suspicio vel levi notabilis, nisi quod ad risus et jocos inclinatior erat, quam vel dignitatis vel gradus interesse videretur. Sed quaecunque faciebat, bono utique animo vir ille faciebat; de itate privilegii proxima, quae et olim illa lactante fidem imbiberit, et nunc sequa
Abbreviated transcription (Latin):
cie edirino ostend. iĩe spiritus uaticinii pau¬
liuo Ĩfud Ipsum ab houorio papa pallum su/¬
stepisse. houoriũ in archiepiscopuu Cantrarꝰ
post iustum consecrasse. Post multa populi
aquilouaris spolia diano detracta ne milicie¬
merito ꝑfecuciõnũ deesset temptacio uioleu¬
cia hostili ꝑturrbatum a fede gauciã ꝯcesisso.
Tuui ut superius dixi roffensem ecctesiam
sustepisse uegendam honorio archrepistopo
et rege edbaldo fauorabili assentacione fau-¬
tissumũ sacerdotem ambientions. suscepit
caritas et inferiorit loci folio interiur
õmentus tempore suo tramitem caruis

Expanded text:
aulino infuderit. Ipsum ab Honorio papa pallium suscepisse, Honorium in archiepiscopum Cantuariae post Justum consecrasse. Post multa populi Aquilonalis spolia diabolo detracta ne militi emerito persecutionum deesset tentatio, violentia hostili perturbatum a sede, Cantiam concessisse: tunc, ut superius dixi, Rofensem ecclesiam suscepisse regendam, Honorio archiepiscopo et rege Edbaldo favorabili assentatione sanctissimum sacerdotem ambientibus. Suscepit charitas, et inferioris loci solio interim contentus tempore suo tramitem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
bertus de sancto Edum̃do et ille qui ecat
apud michelueys utatun quoq est ne ẽp̃i
feculariũ placitorũ officiu fuscipiant et nõ
ut laici s ut ꝑfonas religiosas decet a¬
dinatas uestes gabeant et ut semꝑ et ubiq
honestas perfonas habeant testes conuerfa-¬
tionis sue. ut archidiaconatus nou dentur
ad ficinan ut ar chidiacomi fuit diacoru utmill
ad chidiaconus pobiter diacornt camoniens upm
ducas uut dunctam retureat Subdiatomd
dioro quilibet qui canonro nen est li post
peosesponen castitatis uxoña duex pdne adlõ
regla consteugatus ut p̾sorter ꝓdui illi¬
cuau cõnersacionẽ mulierit habuerit no¬

Expanded text:
bertus de sancto Edmundo, et ille qui erat bertus de sancto Edmundo, et ille qui erat apud Michelney. Statutum quoque est, ne episcopi saecularium placitorum officium suscipiant: et ut non sicut laici, sed ut personas religiosas decet ordinatas vestes habeant; et ut semper et ubique honestas personas habeant testes conversationis suae; ut archidiaconatus non dentur ad firmam, ut archidiaconi sint diaconi, ut nullus archidiaconus, presbyter, diaconus, canonicus uxorem ducat, aut ductam retineat. Subdiaconus vero quilibet, qui canonicus non est, si post professionem castitatis uxorem duxerit, eadem regula constringatur; ut presbyter quandiu illicitam conversationem mulieris habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Redderet iste inuestituras fi nellet suis
faceret ꝙ cõmodiuu stiret Ita illi de manu
lanfranti baculos et amitrlos recipientes
letũ ad patrĩa cũ eodem molliti sunt reditũ
Noc minori eñ amoris diligentia palpãdũ
airanit, Gregocius. A succesfor nueltam illi
consilio eransigens. multa sciam domesti¬
as fuis ignota illius constientie cõicans
angliam directa que inter epistolas l¬
franci reperitur Porro Will̃us rex in om̃¬
nbus ei assurgebat. aggandebat q eciam
ei et aliis quos in bono fernere audisfet ꝑmu¬
fitq ei confilia congregare quorũ unius a¬
ct̾io hec est

Expanded text:
redderet ipse investituras si vellet, si minus, redderet ipse investituras si vellet, si minus, faceret quod commodum sciret. Ita illi de manu Lanfranci baculos et annulos recipientes laetum ad patriam cum eodem moliti sunt reditum. Nec minori eum amoris diligentia palpandum curavit Gregorius Alexandri successor multa illius consilio transigens, multa etiam domesticis suis ignota illius conscientiae communicans.Angliam directa, quae inter epistolas Lanfranci reperitur. Porro Willielmus rex in omnibus ei assurgebat, aggaudebatque et ei et aliis, quos in bono fervore audisset, permisitque ei concilia congregare, quorum unius actio haec est:
Abbreviated transcription (Latin):
lanfranco iustucia Erat eñi tunt tem¬
poris in doctrina et mũdi sapientia Fa¬
mosissuus et quegi uenerabilit̾ fuspi
strato illo romani suꝑcilii fastu dignan¬
ter assurgeret. professus hanc uene¬
rabilem non se illiis archiepiscopatu
fed magisterio litterarũ deferre Qua/¬
propter se fecisse ꝙ esfet honoris illã
debere facere ꝙ esfet insti ͤ ut ꝑ amorꝰ
omintu archiepiscoporũ sancti petri uicar
uestigiis aduolueretut Reddit ille debitum tar¬
ti amotis expertus infignia ut quecũq peten¬
da petisset hand dubie impetraret demq a
dos itmeris sui conites Thomaii archiepi-¬
stoprm eborum et Remigĩ eonu epistopm̃
mus esset filius presoiteri sidus pro aur¬
liis uillio ueniente augt p̾bite factus Efet
epistopus diuinũ nimius bellicosis laboribu
uudiuatus p̾cibus suis cestituit officio papa
enĩ pondus facti a fe reiciens in eñ confide¬
ationen trausfudit bene au fecus fiecet

Expanded text:
Lanfranco, justitia. Erat enim tunc temLanfranco, justitia. Erat enim tunc temporis in doctrina et mundi sapientia famosissimus, et quem venerabiliter suspicstrato illo Romani supercilii fastu dignanter assurgeret, professus, hanc venerationem non se illius archiepiscopatui, sed magisterio litterarum deferre. Quapropter se fecisse quod esset honoris: illum debere facere quod esset justitiae, ut pro more omnium archiepiscoporum sancti Petri vicarii vestigiis advolveretur. Reddidit ille debitum tanti amoris expertus insignia, ut quaecunque petenda putasset haud dubie impetraret. Denique ambos itineris sui comites Thomam archiepiscopum Eboracensem, et Remigium episcopum ius presbyteri, secundus pro auxiliis Willielmo venienti Angliam praebitis factus esset episcopus, divinum munus bellicosis laboribus nundinatus, precibus suis restituit officio. Papa enim pondus facti a se rejiciens in eum considerationem transfudit, bene an secus fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
su firmare derogare fidem refuto Esto
em̃ ut alias migrare . quid ad mue qui lon¬
doñ epistopus non fum Nichil eñi in ea
inter est infi quia usus antiquitatis nou
titur fi tu cũ london pontꝰ primatus
honorem parciaris Ea de te si lite seque¬
stra. pace media. negot̃in uentilari de¬
lideres pro mei niris officio non deero
recto indicio
uccubuit tantis ratiouibus thomas
et placitum ad modeͤ transferens
lidenter condicioni concessit animu t
cie eiuicat laufrancus tripudio et uietri¬
a cansa fretus gesta scripto excepit. ne
s preterirent et laberentur receue
cerũ ne cessaria posteri frandarentur no¬
ticia. Modeste saue ut nec stienda p̾terunt¬
teret nec dicendo afflueret quia in pro/¬
prias landes fascinari odiofa iactantia
est uerñtamen eͦ cõnicio nullum aliũ
potuisse tantam dubietatem ad plaiũt
persolere quantalibet uigeret indu-¬
stria et cui etiam suffragaretur ipa

Expanded text:
nsu firmatae derogare fidem refuto. Esto nsu firmatae derogare fidem refuto. Esto enim, ut alias migraret, quid ad me, qui Londinensis episcopus non sum? Nihil enim mea interest, nisi quod usus antiquitpatitur, si tu cum Londinensi pontifice primatus honorem partiaris. Ea de re si, lite sequestra, pace media negotium ventilari desideres, pro mei juris officio non deero recto judicio. Succubuit tantis rationibus Thomas, et placitum ad moderationem transferens libenter conditioni concessit animum, ut uriensis. Emicat Lanfrancus, tripudio et victrici causa fretus, gesta scripto excepit, ne se praeterirent, et laberentur recentia, et rerum necessariarum posteri fraudarentur notitia, modeste sane, ut nec scienda praetermitteret, nec dicendo efflueret, quod in proprias laudes facetiari odiosa jactantia est. Verumtamen ego conjicio nullum alium potuisse tantam dubietatem ad planum absolvere quantalibet quis vigeret industria, et cui etiam suffragaretur ipsa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
indundiorũ suorum et tñ in unoͦq indimnduo
inest totius homiruis tota propinatas Ita
quodam tͣ sedes romana est genus et toꝰ¬
tum oñu ecclesiarũ et tamen in unaquaꝙ
ecclesia totius up̃iane fidei tota regnat
utegpitas Ipsa est maior om̃ ecclesiatũ
et ꝙ in ea ualet debet ualere in mino¬
ribus ut potestas primi cumstũq eccle¬
sie principis in succedentes remauet nꝑ
si quid porfonaliter et nõiatim epcpiart
sulibus romanis quod dixit petco rita
ꝙͦ dixit gregorius ounibus sucte ssorbus
Augustini dixit in Augustino Suit con¬
ficitur ut ficut Caucia subicitur ꝵ.ioi
ꝙ ex eo fideu accepit ita ebonũ furĩ¬
ciatur Cancie que ei predicatores infit
un uero ꝙ allegas uoluissẽ Gregori
ut auꝰ refideret᷑ loudõu. fluctuat pla¬
ne Qui eñi firmare potest ut ip̃e mc̃i
su uoluntati resultans in repulsam de/¬
cretorũ iret. Sed faie tam multorũ asfe¬

Expanded text:
genus individuorum suorum, et tamen in unoquoque individuo genus individuorum suorum, et tamen in unoquoque individuo inest totius hominis tota proprietas; ita quodam respectu sedes Romana est genus et totum omnium Ecclesiarum, et tamen in unaquaque Ecclesia totius Christianae fidei tota regnat integritas. Ipsa est major omnium Ecclesiarum; et quod in ea valet, debet et valere in minoribus, ut postestas primi cujuscunque Ecclesiae principis in succedentes dimanet, nisi si quid personaliter et nominatim excipiatur. sulibus Romanis quod dixit beato Petro, ita quod dixit Gregorius, omnibus successoribus Augustini dixit in Augustino. Hinc conficitur ut, sicut Cantia subjicitur Romae, quod ex ea fidem accepit, ita Eboracum subjiciatur Cantiae, quae eo praedicatores misit. Jam vero quod allegas voluisse Gregorium ut Augustinus resideret Londoniae, fluctuat plane. Qui enim firmari potest ut ipse, magistri sui voluntati resultans, in repulsam decretorum iret? Sed famae tam multorum asse
Abbreviated transcription (Latin):
tor noster dixit beato petyo En es pesens
et super hanc petram edificabis ecclesieri
meam et tibi dabo el reg̃ celorͣio potuisfet ad¬
itere si uoluisset eandem potestaten succesto-¬
ribus tuis concedo ueruntamen dicti prs¬
mous petri Ibis ne hiis uerbis obutam
referes ne aduersa enmuero oui ci¬
stranoru constientiis est meletr entuil muꝰ¬
beato pretro et succe soribus enuis et niña¬
abus actremat et ferenam Agntatem
dongentibus gandenter applandant Et ꝑ tñ
deuire oñii ecclesiasticarum rerũ rata dĩspen¬
fatio li successorum beati petri fui̾t compro¬
sata inditio Quid illud agit ÷ inf̾i dĩe uis
liberalitatis per domnii iħm a seato peti
in uicarios eius diffusa Ergo de similibus
idiu proiiciabis indĩu fi dialeticami nosti
Preterea quod ualet in toto ualet in par¬
te quod ualet in maiori ualet in intuoor
Roniana ecclefia quafe totum est omi eccle¬
siarum. cetere ecclesie funt quasi eius par-¬
tes Sicut eñi quondam intintu homo est

Expanded text:
ristus dixit beato Petro: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et tibi dabo claves regni coelorum , potuisset adjicere, si voluisset: Eamdem potestatem successoribus tuis concedo; verum dicti praribus Petri. Ibisne his verbis obviam? Referesne adversa? Enimvero omnium Christianorum conscientiis est inditum ubeato Petro, successoribus ejus et minantibus attremant, et serenam dignitatem indulgentibus gaudenter applaudant; estque tunc demum omnium ecclesiasticarum rerum rata dispensatio, si successorum beati Petri fuerit comprobata judicio. Quid illud agit, nisi vis divinae liberalitatis per Dominum Jesum a beato Petro in vicarios ejus diffusa? Ergo de similibus idem pronuntiabis judicium, si dialecticam nosti. Praeterea quod valet in toto, valet in parte; quod valet in majori, valet in minori. Romana Ecclesia quasi totum est omnium, caeterae Ecclesiae quasi ejus partes. Sicut enim quodam intuitu homo est
Abbreviated transcription (Latin):
fibi datas ita ex poliont fuuis rreddiatibus e
presditeri ibi ẜmentes in hiis que fibi et eclesis
recessaria sunt penuriã paciantur. Ut fides ut
uirun et mulierem occulte et sine testibus data
de coniugro si ab alterutoo negata fuerit irri¬
la habeatue ut cuuiti fit londeantur ut pars
appateat et oculi nou tegantur. Ne cognati
d septuam generationem copulentur uel
spulati sic ꝑmaneant ei se quil incestus huꝰ¬
constis fuerit et nor etendot porso de fun se

Expanded text:
ibi datas ita exspolient suis redditibus ut presbyteri ibi servientes in his, quae sibi et ecclesiis necessaria sunt, penuriam patiantur, ut fides inter virum et mulierem, occulte et sine testibus data de conjugio, si ab alterutro negata fuerit, irrita habeatur, ut criniti sic tondeantur, ut pars aurium appareat, et oculi non tegantur, ne cognati usque ad septimam generationem copulentur, vel copulati simul permaneant, et si quis hujus incestus conscius fuerit et non ostenderit, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quase no excussus aliena et queni a negocio diffi¬
dere uidebatur uerba intulit Sed ue quid faꝰ¬
ciuius. Preceptis subditos oueranus et auxiliũ
a nobis querentibus nullum afferruius dolet
bris suis non conqueritur. Ecce quidaui iuter
nos modeste sedet et tacite cuius filenciũ cla¬
mor magnus est apud deuiu qui iam iiͦ anno
fedis apostolice uigorem operieus de ornibus
fins ininste ablatis quid queso accepetr auxilii
anseluns est de quo dico archa e pristopue auglie
Set dicens uirge quan tenebir e raue as
panimentum illifione indigtnacione rei exag¬

Expanded text:
quasi animo excussus, aliena, et quae a negotio dissiquasi animo excussus, aliena, et quae a negotio dissidere videbantur, verba intulit: « Sed vae! quid faciemus? praeceptis subditos oneramus, et auxilium a nobis quaerentibus nullum afferimus. Dolet ut omnium membris suis non conqueritur. Ecce quidam inter nos modeste sedet et tacite, cujus silentium clamor magnus est apud Deum, qui jam secundo anno apostolicae sedis vigorem opperiens, de omnibus suis injuste ablatis quid quaeso, excepit auxilii? Anselmus est, de quo dico, archiepiscopus Angliae. » Haec dicens, virgae quam tenebat, gravi ad pavimentum illisione, indigni
Abbreviated transcription (Latin):
preuiit niiius Iudignũ factumi ut pectori tant
uiri urbani dõ uilesteret fame cura dei re¬
spectus cederet et pecunia iusticiam ꝑu̾teret
uifum est ergo anselmo circa tan uenalem
hominem expectationem non perdere s Iugdi¬
nu remeare Sed eñĩ licenciã impetrare nõ
potinit retuuente papa ut nundiam facti ali¬
quo leuaret solacio ffecit igitur enu mauere
secum usq ad confilium in parachio dedit q
ei domu ire hospicio ꝑpetuo Crebroq ad eñ
pernemens ioca et seria cũ eo transigebat et
unaui curiani nou duonũ diceres.
am ꝙ aderat tempus consilii ouinibus epi¬
stopis gallicanis fedes suas agnostentibus
aufelinũ consilio romano interfuisse Pofita est
topo ut uocali souoritate cuncta enũicianet
uulgus Assurgit ille imparato numueri nec cla¬
mor inceptus fenstrabatur hiantẽ s etiam tou-¬
ge pofitorũ pulfabat et penitrabat auditũ
aulta ꝙ parte decretorni edisferata repente

Expanded text:
primit nummus? Indignum factum, ut pectori tanti primit nummus? Indignum factum, ut pectori tanti viri, Urbani dico, vilesceret famae cura, Dei respectus cederet, et pecunia justitiam praeverteret. Visum ergo est Anselmo, circa tam venalem hominem exspectationem non perdere, sed Lugdunum remeare. Sed enim licentiam impetrare non potuit, retinente papa, ut invidiam facti aliquo levaret solatio. Fecit igitur eum manere secum, usque ad concilium in patriarchio, deditque ei domum jure hospitii perpetuo: crebroque ad eum veniens joca et scria cum eo transigebat, ut unam curiam non duorum diceres. Jamque aderat tempus concilii, omnibusque episcopis Gallicanis sedes suas agnoscentibus, piscopum concilio Romano interfuisse, posita est copo, ut vocali sonoritate cuncta enuntiaret in vulgus. Assurgit ille imperato muneri, nec clamor incoeptus frustrabatur hiantem; sed etiam longe positorum pulsabat et penetrabat auditum. Multaque parte decretorum edisserta, repente
Abbreviated transcription (Latin):
patrie ideo rebus suis oĩbus exspoliatum quia
apostolicinu appellauit iudiciũ Si ergo auias
douur tñu matura reditum et dic ei ut
s nou uult excomimicaui cito eũ faciat oĩb
fuis muestiri. et ne te de teruiino reddam fu¬
spensum iiĩ ebdomada pasche ad confiliũ in hac
urbe celebrandum affer responsimnu Certum
pulsator iam excõicatus esfet infi pulfatus¬
rant intercesfisset Perculfus ille tam infepa-¬
rato responfo nĩstemu do suo fe illi fecreto cõi¬
caturum respondit Ardebat enĩ aliquid effi/¬
cere ut ampliorem locaret apud regeru ami¬
ticiam Itaq arte qua ꝑitus erat negociũ
conficiens sigulos ambiendo muneribus et
pollicitatonibus regi t̾iũ ad festuui sancti mi¬
chaelis optiuuit. Cunctatus est multur ad id
concedendin uebanus ꝙ luctarentur in eus
aĩo anseliui retĩo et nimierũ oblacõ s p̾ualut
tantum pecuma ita ne oĩa superat omina de¬

Expanded text:
 ideo rebus suis omnibus exspoliatum, quod  ideo rebus suis omnibus exspoliatum, quod apostolicum appellavit judicium? Si ergo amas dominum tuum, matura reditum, et dic ei ut si non vult excommunicari, cito eum faciat omnibus suis investiri. Et ne te de termino reddam suspensum, tertia hebdomada post Pascha ad concilium in hac urbe celebrandum affer responsum: certe pulsator jam excommunicatus esset, nisi pulsatus intercessisset. » Perculsus ille tam insperato responso, mysterium domini sui se illi secreto communicaturum respondit. Ardebat enim aliquid efficere, ut ampliorem locaret apud regem amicitiam. Itaque arte, qua peritus erat, negotium conficiens, singulos ambiendo muneribus et pollicitationibus, regi terminum ad festum Sancti Michaelis obtinuit. Cunctatus est multum ad id concedendum Urbanus, quod luctarentur in ejus animo, Anselmi religio, et munerum oblatio, sed praevaluit tandem pecunia. Itane omnia superat, omnia de