comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis pasce formatarum subseri
ꝯgregant. istum diem ñ impediant.
sacerdotum fuerint ordinata illud
ommimodis obfuctur: ut suꝑuenturỹ
ip̃ius anni inpasca quo resarum die
ut quota luna debeat suscipi ametro
ut reliquus clerus breuiculo subnotã¬
tes unusꝗsq insua eccła aduenien¬
te natalis domini die post euangli

Expanded text:
abilis paschae formatarum subscrip se concilium congregant, istum diem non impediant. sacerdotum fuerint ordinata, illud omnimodis observetur, ut superventurum ipsius anni Pascha quoto Calendarum die vel quota luna debeat sui episcopi vel reliquus clerus breviculo subnotantes unusquisque in sua ecclesia, adveniente Natalis Domini die, astanti
Abbreviated transcription (Latin):
panis tm̃quinum aqua ꝑmixtum insa¬
crificim offerantur: Non enĩ deb inca
sola offerri siutrumq: ꝑmixtum ꝗa ut¬
rumq exlatere eius. Inpassione sua ꝓfly¬
icut inscificando sacram̃tis offerri ñlic.
calicem domini offerri sola aqua ñpot
quomõ nec uinum solumpot̾. Nam si
uinum tm̃ quis offerat sanguis xͥ incip̃.
lantur tunc sacram̃tum spũale ⁊ celeste
efficirur. sic uõ calix domini ñẽ aqua
sola ⁊ uinum solum nisiutrumq: miscea
sola. nisiutrumq: adunatum fuerit:
copuiatum ⁊panis unius cõpage solida¬

Expanded text:
antum et vinum aqua permixtum in sacrificium offerantur. Non enim debet utsola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in passione sua profluconverso in sacramentis offerri non licet. calice Domini offerri aqua sola non potest quomodo nec uinum solum potest. nam si uinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit latur tunc sacramentum spiritale et coeleste perficitur. Si vero calix Domini non est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatsola nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum, et panis unius compage solida
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus procuret admissarum sollem¬
pnia aliquid dõ offerre ⁊ ducere adme¬
moriam quod ds̃ ꝑmoysen dixit ñ ap¬
parebit inconspectu meo uacuus ⁊ incolle
ctis scõrum patrum uquido apparet. qd̃
om̃s xp̃iam offerre aliquid dõ exusu scõꝵ
patrum debent adipm enĩ prius ẽ. ꝯfugi¬
endum quinre curare possit amme pa¬
sionis.Uerum hoiẽs p̃postero ordine sibi
opem abhominib: accrtscunt. Ubi au
tem humana subsidia defecerint tẽ o¬
pinantur dimni postulandam fauori
uando corda in p̾fatione dicatur.
simi inuigilare ⁊ incũbare adpreces to¬
to corde debemus.cogiratio carnalis ioĩ
⁊ scłari abscedat nec ꝗequam tc̃ anmus
quam id solum cogitet quod precatur'
deo ⁊ sacerdos ante orationem p̃fatio¬
ne premissa parat fratrummentes di¬
cendo sursum corda ut dum respõdet
plebs nabemus addominum amonea¬

Expanded text:
ianus procuret ad missarum sollemnia aliquid Deo offerre, et ducere ad memoriam, quod Deus per Moysen dixit: « Non apparebis in conspectu meo vacuus. » Etectis sanctorum Patrum liquido apparet, quod omnes Christiani offerre aliquid Deo ex usu sanctorum Patrum debent. Ad ipsum enim prius est confugiendum, qui nostrae curare possit animae passiones. Verum homines praepostero ordine ante sibi opem ab hominibus accersuntem humana subsidia defecerint, tunc opinantur diuini postulandam fauoris  corda in praefatione dicitur. simi, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus; cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec quicquam tunc animus quam id solum cogitet, quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem, praefatione praemissa, parat fratrum mentes, dicendo: Sursum corda, ut dum respondet plebs: Habemus ad Dominum, admone
Abbreviated transcription (Latin):
mibus ⁊ alis precib domino sp̃s quies¬
centium comendentur:dicente beato a¬
ugustino ñsunt pretmitende suppli¬
cationes prospĩb mortuorũ quas faciẽ¬
das proõib inxp̃iana ⁊ catholica societa¬
te laudemus defunctorum ⁊̃ tacitis noĩ¬
bus eorum quos subgñali comemoratiõe
suscepit.eccła ut quibus adista desunt
parentes aut filii aut quicumq cogna¬
ti uł amici abuna eis exhibeatur pia
añquam sacerdos faciat precem atq:
eorum oblationes quoꝵ noĩa recitanda
s̃ sua oratione comend et quam suꝑfly¬
um sit ⁊ ip̃e ꝑtuam prudentiam recogno¬
scis ut cuius hostiam necdumdeo offeaͬs
eius añnomen insinues quãuis iluin¬

Expanded text:
precibus Domino spiritus quiescentium commendentur, dicente beato Augustino: Non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in Christiana et catholica societate laudamus. Defunctos etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit Ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia precem sacerdos faciat, atque eorum oblationes, quorum nomina recitanda sunt, sua oratione commendet, quam superfluum sit, et ipse pro tua prudentia recognoscis, ut cujus hostiam necdum Deo offeras, ejus ante nomen insinues; quamvis illi in
Abbreviated transcription (Latin):
nsacramento corporis ⁊ sanguinis dm̃
nichil amplius offeritur quam qdip̃e
dominus tradidit noc est panis ⁊ uiu
aque mixtum nec amplius insacͥfici¬
is offeratur: quam deuinis ⁊ frum̃¬

Expanded text:
sacramentis corporis et sanguinis Domini nihil amplius offeratur quam ipse Dominus tradidit, hoc est, panis et vinum aquae mistum, nec amplius in sacrificiis offeratur quam de uvis et frum
Abbreviated transcription (Latin):
qui conueniunt insollemnitatib sa¬
cris adeccłam ⁊ seripturaᷤ apłorũ ⁊ euã¬
głium audiant qui autẽ ñ ꝑseuerant
inoratione usq dum missa ꝑagatur n
nec scãm coĩonem ꝑcipiuunt uelut inꝙ¬
etudine eccle comouentes conuenit

Expanded text:
qui conveniunt in solemnitatibus sacris ad ecclesiam, et Scripturas apostolorum et Evangelium audiunt, non autem perseverant in oratione usque dum missa peragatur, nec sanctam communionem percipiunt, velut inquietudines ecclesiae commoventes, conve
Abbreviated transcription (Latin):
torio fuerit excoĩcetur. Itemexẽ. a¬
gathensi : Die dnĩco missas ex integro
p̃cipimus ita ut añ benedictionẽ sacer¬
dotis egredi ppłs ñp̃sumat. Quod si fe¬
cerit abep̃o publice ꝯfundãtur. Item
ciat quam missa ex integro celebre
noĩe ꝯuenitur ppłs añ ñ discedat quam
misse sollemnitas cõpleatur: Et ubi
ep̃s ñ fuerit penedictionem accipiat

Expanded text:
torio fuerit, excommunicetur. C. LXIV. Die dominico missas ex integro ecipimus ita, ut ante benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat. Quod si fecerint, ab episcopo publice confundantur. C. dat, quam missa ex integro celebretnomine convenitur populus non ante discedat, quam missae solennitas compleatur, et ubi episcopus non fuerit, benedictionem accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
dieb aut uii. aut u. aut i. diaconos
quioculi eius dicuntur. ⁊ subcliaconoᷤ
atq reliquos ministros secum nat̃ qui
sacris induti uestimentis infronte ⁊ a
siostent uultu custodientes. eum ama¬
uuolis hominib ⁊ ꝯsensum p̃bentes

Expanded text:
em, aut quinque, aut tres diaconos, qui oculi ejus dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos ministros secum habeat, qui sacris induti vestimentis a fronte et ano stent vultu, custodientes eum a malevolis hominibus, et consensum  ejus
Abbreviated transcription (Latin):
criptura dicit ut quotienscumq calicẽ
incomemorationem dñi ⁊ passionis eiui ᷤ¬
offerimus id quod constat dñm fecisse
exemplo ⁊ magistio docuit: potest sim¬
plicitati eiusdem indulgentiam dñĩue¬
niam concecdi. Nobis uõ ñ pot̃ ignosci ꝗ
hunc adomino admoniti ⁊ instructi
sumus ut calicem domim cum uino
albis pascalib aliam die ascensionis do¬
mim.tertiam die pentecoste: Quartã
denatale domini.quintam d apparitiõe
domini. sextã deapłis.septimã descã tͥm¬
tate. octauã decruce. Nonã deieiumo in
isum sollempnib ꝓdefuctis oratio fut
sollemnib ꝓdefunctoꝵ spĩb ioco cõpe¬
tenti eccła dominum deprecentur:Si¬
cut enim nulla dies incipitur q̃ ñꝓui
dies excipi deb quĩ ꝓaĩab fidelium p̃¬
cefis domino missarum souemnib fun

Expanded text:
criptura enim dicit ut quotienscumque calicem in commemorationem Domini et passionis eius offerimus, id quod constat Dominum fecisse exemplo et magisterio suo docuit, potest simplicitati ejus de indulgentia Domini venia concedi. Nobis vero non poterit ignosci, qui nunc a Domino admoniti et instructi sumus ut calicem Dominicum vino Albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, quartam de Nativitate Domini, quintam de Apparitione Domini, sextam de Apostolis, septimam de sancta Trinitate, octavam de Cruce, nonam de Jejunio sarum solennibus pro defunctis oratio fiatsolennibus pro defunctorum spiritibus loco competenti Dominus deprecetur. Sicut enim nulla dies excipitur, qua non dies excipi debet, quin pro animabus fidelium preces Domino in missarum solennibus fun
Abbreviated transcription (Latin):
tie forma seruetur. Quod si uerboꝵ
increpatio ñemendauerit ⁊̃ uerbibus
statiumis coherceri.Seruandũ quoq
demonachis. ne eis ad solitarias cellu¬
ias liceat aconggatione sua discede
nisi forte ꝓbatis. post emĩtos iabores a¬
ut ꝓpt̃ infirmitatis necessitatem asꝑi
or abbatis regula remittatur. Quod
ita demum fiet ut intra eadem moã¬
sterii septa manentes tantũ sub abbi
potestate. seꝑatas habere cellulas pmi¬
tantur. Abbatiquoq singłas diuersaᷤ
cellulas. aut plura monastia habere ñ
uceat. nisi tm̃ ꝓpter incursum hostilita¬
tis intramuros receptacula collocare.

Expanded text:
ervetur; quos si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatis intra muros receptacula collocare.
Abbreviated transcription (Latin):
redo placere suggestionem meam sc̃itati
urẽ ⁊ displicere uobis ut qui seruiunt
dõ⁊ adnexi sunt acło accedant adacti¬
ones seu adamministrationes uł adꝓ¬
militans deo implicat se negotus scła¬
ribus prom aut clicisine actorib dom¬
orum aut actores sine officio cłicorum.
Uniuersi dixerunt hoc obseruemus.

Expanded text:
redo placere suggestionem meam sanctitati vestrae et displicere vobis, ut qui serviunt Deo et annexi sunt clero, non accedant ad actus seu administrationem vel promilitans Deo ingerit se negotiis saecularibus; proinde aut clerici sint sine actionibus domorum, aut actores sine officio clericorum. Universi dixerunt, hoc observemus.
Abbreviated transcription (Latin):
chis religiose uiuentiu quib uotas
spãus abstimentie. uł alicuiu distri¬
ctionis. q̃ generalem ꝯsuetudinem fo¬
orum fratrum excedant. sine abba¬
tis consensu uouere non licet. ne st̃
fratres scandalirentur. causa: illor
statutumẽ hoc qui regłare disciplinã
subiter fugientes ꝑegrinationis uota

Expanded text:
entibus, quibus vota specialis abstinentie vel alicuius districtionis, que generalem consuetudinem suorum fratrum excedat, sine abbatis consensu vovere non licet, ne super eo fratres scandalizentur. Causa etiam illorum statutum est hoc qui regularem disciplinam subterfugientes, peregrinationis vota
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate aut inuia aut inplateis sine o¬
perimento presumat ambulare preter¬
quam si initinere longo tempore ambula¬
uerit. Quia sicut mulier orars ineccłns
ñuelato capite deturpat caput fuum
ruxta apłicam uocem ita sacerdos sine o¬
ꝑimento deturpat sacerdotium fuum.
quod si temere presumpserit ꝯtra statu¬
sta agere coĩone priuetur donec q̃ statu¬
ta s̃ adimplere maturet. Item leo p̃p̃.
me ornatusacerdo dotes non appareant.
aut desinat aut canonice subiaceat disci

Expanded text:
civitate, aut in via, aut in plateis, sine ocivitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite deturpat caput suum, juxta Apostoli vocem, ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Quod si temere praesumserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere maturet. C. IV. io ornatu sacerdotes non appareant. aut desinat, aut canonicae subjaceat disci
Abbreviated transcription (Latin):
deicultus. Igitur siuiuenti fuerint deriden¬
tes eos qui uilbus et religiosis uestim̃ti a¬
scrs enim temporibus omni sacratus uir
cum mediocriter aut uiliueste comũsabat᷑
Omne ꝗꝓpe quod ñ poter necessitatem suã
sed propter uenustatem accipiur elatioĩs
habicalumpniam quam admodum ma¬
gnus ait basilius. Sed neq exsericis texty¬
ris uestem quis uariatam induebat neq
apponebant uariorum locorum ornam̃ta
insumitate uestim̃torum audierant enĩ¬
quia mollib uestiuntur indomibus regũ
tinere ambulantes siuie inciuitatibus degẽ¬
uestimentum indecens hab siue inciuita¬
te degens siue initinere ambulans sedstoliᷤ
utatur que concesse sunt cłicis. Siuõ quis
tale quid fecerit ꝑunam ebdomadam su¬
uestibus sed ordimi suo ꝯuenientib cl̃ici
piscopi pb̃ri diaconi scłarib induutant᷑.¬
mentis ñ utantur nisi ut condec tunca sa¬
cerdotali sed neq dumambulauerit in

Expanded text:
Dei cultus, igitur si inventi fuerint deridenDei cultus, igitur si inventi fuerint deridentes eos, qui vilibus et religiosis vestibus ascis enim temporibus omnis sacratus vir cum mediocri ac vili veste conversabatur. Omne quippe quod non propter necessitatem suam, sed propter venustatem accipitur, elationis habet calumniam, quemadmodum magnus ait Basilius. Sed neque ex sericis texturis vestem quis variatam induebat, neque apponebant variorum colorum ornamenta in summitatibus vestimentorum: audierant eniibus regum itinere ambulantes, sive alibi degenvestimentum indecens habeat, sive in civitate degens sive in itinere ambulans, sed stolis utatur, quae concessae sunt clericis. Si vero quis tale quid fecerit, per unam hebdomadam suvestibus, sed ordini suo convenientibus clericipiscopi, presbyteri, diaconi, saecularibus indumentis non utantur, nisi, ut condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in
Abbreviated transcription (Latin):
iprianus pbris et diaconibus plebi fure¬
nensi consistentibus sat. Iampridem con¬
cilio eporum statutum est nequis decliciꝰ
et deiministris tutorem et curatoremte¬
no sacerdotio nonorati et inclicorũ mi¬
nisterio constituti ñ nisi altari⁊ sacrifi¬
cuis deseriure et precibus atq orationi¬
bus uacare debeant. Scriptum est enim
nemo militans deo implicat se negotus
scłarib ut possit placere ei cuise ꝓbauit.

Expanded text:
prianus presbyteris, et diaconibus, et plebi Furnis consistentibus salutem. Jampridem concilio episcoporum statutum est ne quis de clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem teino sacerdotio honorati et in clerico ministerio constituti non nisi altari et sacrificiis deseruire et precibus adque orationibus uacare debeant. scriptum est enim: nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe destitutis adaliam transitum fecĩt
cõpellente adquem fugerit sacerdotẽ
adeccłam quam pͥus incoluerat reũ¬
tatur. quiuo eum susceꝑit nec statim si¬
ne ullo nisu exceptionis ad ꝓpriam ec¬
cłam remittendum elegerit quam diu
eum restituat coĩonem priuatum se co¬
gnoscat deftorem aut clicum cingło
honoris atq: ordinis sui exutum aliqͦ
tempore monastio relegari conuenit sic¬
q postea inministio ecclastici ordini re¬
uocari. nam ñpotĩt intalib ꝓpagatio¬
nibus oborriri licentia nisi fuerit in eiꝰ
ꝑcorrectionem di scipline subsecutai cor¬
rectio. ¶ Obicitur autem illud calcedo
parrochus uł senodochiis aut eorũ nego¬
tus. Eos uõ qui ausi fuerĩt post ordina¬
tionem huius magne ⁊uniũsalis syno¬
di agere quȩ prossbita sunt. statuit scã
aliud est tranfferriatq auud ꝓpria te¬
meritate transire.Iuud aplica aucto¬
unus preponi ñ deb ita nec una ecclatt̃
plures diuidi ualet. Vnde legitur in

Expanded text:
e destitutis ad aliam transitum fecerit, compellente, ad quem fugerit, sacerdote, ad ecclesiam, quam prius incoluerat, remittatur. Qui vero eum susceperit, nec statim sine ullo nisu exceptionis ad propriam ecclesiam remittendum elegerit, quamdiu eum restituat, communione se privatum agnoscat. Desertorem autem clericum cingulo honoris atque ordinis sui exutum aliquo tempore monasterio relegari convenit, sicque postea in ministerium ecclesiastici ordinis revocari. Nam non poterit in talibus propagationis aboleri licentia, nisi fuerit in eis propter correptionem disciplinae subsecuta correctio. Gratian. Objicitur autem illud Chalcedoparochiis, sive xenodochiis, aut eorum negotiis. Eos vero, qui ausi fuerint post ordinationem hujus magnae et universalis synodi agere quae prohibita sunt, statuit sanctaliud est transferri, aliud propria temeritate transire. Illud apostolica auctounus praeponi non debet, ita nec una ecclesia inter plures dividi valet. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s uruus ciuitatis efficitur archiepo al¬
teruis euuitatis nec tñ priorem ecclam de¬
serit s ed prior eccła quasi comendatare¬
uriquitur. scda quasi titulata habetur
tam aliamuo subcomendatione tenere
deo ¶Sic et illud agathensi concilii in¬

Expanded text:
episcopus civitatis unius efficitur archiepiscopus alterius civitatis, nec tamen priorem ecclesiam deserit; sed prior ecclesia quasi commendata relinquitur, secunda quasi titulata habetur.tam, aliam vero sub commendatione retinere debet. Sic et illud Agathensis Concilii
Abbreviated transcription (Latin):
tota igitur mentis intentione ita lucrũ
animarum domino facere nr̃o festina¬
to ut digna te merces ante conspectueiu
indie retributionis inueniat. Quicquid
uõ depredicte rebus eccłe uł eius patͥmo¬
nio seucłici ordinatione ꝓmotioneue :
omnib generalit̃ adeum ꝑtinentib soler¬
ter atq: canonice ordinare facereq ꝓuide¬
ris ubam habebis quippe ut sacerdos ꝓpͥꝰ
modis omnib facultatem. Illud quoq fr̃
racinensis eccłe cardinalem cẽ ꝯstitumꝰ
sacerdotem᷑ fundensis eccłe pontifex eẽ ñ
desinas neccuram gubernationemq euiᷤ
p̃tertas. quia ita fraternitati tue sepedicte

Expanded text:
Tota igitur mentis intentione ita lucrum animarum Deo nostro facere festinato, ut digna te merces ante ejus conspectum in die retributionis inveniat. Quicquid vero de praedictae rebus ecclesiae vel ejus patrimonio, seu cleri ordinatione promotioneve, et omnibus generaliter ad eam pertinentibus, solerter atque canonice ordinare facereque provideris, liberam habebis, quippe ut sacerdos proprius, modis omnibus facultatem. Illud quoque frarracinensis Ecclesiae cardinalem esse constituimus sacerdotem, ut et Fundensis Ecclesiae pontifex esse non desinas, nec curam gubernationemque ejus praetereas, quia ita fraternitatem tuam saepe dictae
Abbreviated transcription (Latin):
simua et ppłi terrac inen si genti nos ul¬
de letificat obnoc quod detua fr uor¬
te pona testatur. Et quia defuncto pon¬
cuiusdam eccłe preposituram altĩus
accipit. nec priorem uult relinquere
Scłarium quoq negorum ꝓxurator effi¬
citur sclaris et fuigidis uestil se crorũs

Expanded text:
simul et populi Tarracinensis nos valde laetificat, ob hoc, quod de tua fraternitate bona testatur. Et quia defuncto Pcujusdam ecclesiae praeposituram alterius accepit, nec priorem vult relinquere; saecularium quoque negotiorum procurator efficitur; claris et fulgidis vestibus se exornans
Abbreviated transcription (Latin):
ancricus inuabis eccłus possit oseribi.
Secundas uunam uoluerit relmquere anu
ceat ei adaliam transire. Tertio. angry¬
ratones scłarium negotiorum elicis uicca
suscrpere. Quarto anclaris⁊ sulgidis
uestibus ess ornari expediat. Qirto.
an ab ep̃o correcti suum officium ram¬

Expanded text:
ricus in duabus ecclesiis possit conscribi? Secundo, si unam voluerit relinquere, an liceat ei ad aliam transire? Tertio, an procurationes saecularium negotiorum clericis liceat suscipere? Quarto, an claris et fulgidis vestibus eis ornari expediat? Quinto, an ab episcopo correpti suum officium r
Abbreviated transcription (Latin):
connumeretur induabus ecclus riego¬
drationis enimẽ hoc ⁊ turrpis uaeri com¬
modum ꝓpnium ⁊ abecclastica suetudi¬
ne penitus alienum. auduumꝰ enĩ exi
ipa dominicauoce quod nemo pot du¬
obus dominis seruire. Aut unumerun
hodio habebit.⁊ alterum diligit. aut u¬

Expanded text:
connumeretur in duabus Ecclesiis. Negotiationis enim est hoc et turpis commodi proprium, et ab ecclesiastica consuetudine penitus alienum. Audivimus enim ex ipsa Dominica voce, quia, nemo potest duobus dominis servire, aut enim unum odio habebit
Abbreviated transcription (Latin):
utteris maliena eecla cłicus ñ ordmet᷑.
uoniam diuersarum eccłarum clici suas
inquibus ordinatis eccłas relinqntes ad
eos sine sui exammatione ꝑmanere pre¬
cipimus an modo ut nullus oĩo elicoꝵ
in quocumq gradu sit licentiam hat sm̃
dimissorus litreris sui ep̃i inatteram ꝯsti¬
tui eccła. Qui uõ hec amõ ñobseruauit
adobyrobrium eius qui cumorclinauĩt

Expanded text:
literis in aliena ecclesia clericus non ordinetur. Quoniam diversarum ecclesiarum clerici suas, in quibus ordinati sunt, ecclesias relinquentes, ad eos sine sui examinatione permanere, praecipimus amodo, ut nullus clericorum omnino, in quocunque gradu sit, licentiam habeat sine dimissoriis literis sui episcopi in altera constitui ecclesia. Qui vero hoc amodo non observaverit, a
Abbreviated transcription (Latin):
nachi nullus suscipiat. Aut ordim. absq
monastium comigrantem nullus abba¬
suscipere. aut retinere presumat. si u¬
picumq fuerit. abbatis sui auctorita¬
te canonum reuocetur. Item. uei si
uttafilii facere potest quod dicimus si
aliquo mõ ñ consentit fieri ñposse uec¬
otest porto auttem defuio nondum ad¬
uato uoluntas euius discerni ñ pot̾ ad¬

Expanded text:
nachum nullus suscipiat aut ordinet absquemonasterium commigrantem, nullus abbasuscipere aut retinere praesumat: sed ubicunque fuerit, abbati suo auctoritate canonum revocetur. Si lii adulti facere potest. Ad quod dicimus, si aliquo modo non consentit filius, otest autem de filio nondum adulto, voluntas cujus nondum discerni pot
Abbreviated transcription (Latin):
qui presunt uł quanto tempore uel
quali modo penitere debeant qui de¬
unquunt quia etas aderuditionem
multam haberi facit differentiam
scipere ⁊ impenitentem abicere debe¬
affectu penitentem debemus susciꝑe.
enitentem excorde itaoportet suscipi
sicut dominus ostendit. cum dicit ꝗa
conuocaui amicos meos.⁊ conuicinos di¬
cens. Congratulamini michi quia inue¬
niouem meam quam ꝑdideram.peni
tem. tens legem dei cuĩliget iniquita

Expanded text:
qui praesunt, vel quanto tempore, vel quali modo poenitere debeant qui delinquunt, quia aetas et eruditio multam haberi facit differentiam scipere et impoenitentem abjicere debeaaffectu poenitentem debemus suscipere. Poenitentem ex corde ita oportet suscipi, sicut Dominus ostendit, quum dicit, quia convocavit amicos suos et vicinos, dicens: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quam perdideram. C. X. Poenitentes legem Dei diligant, iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
conuersorum animos prospexeris ẽẽ
deuotos. pariter ⁊ nabentes etatis sem¬
us intuitũs et ꝑiculorum quorumq
aut egritudinum respicientes neces¬
sitates inquibus siquis ita grauiter
urgueatur: ut dum adhuc penitet: de
salute ip̃ius desperetur: oportet eiꝰ ꝓpt̃
sacerdotalem sollicitud inem coĩcati¬
onis gratia subueniri. Item nicolau¬
qui procriminib penitentiam gerũt
⁊ adcingłm militie reuertuntur con¬
stat eos contrasacras regłas agere. Ue¬
rum quia crimina non equalia sunt
perhibesq: alios horum propter nimi¬
am hebitudinem in desꝑationem ceci¬
disse.alios obhoe ad paganos fugisse
tibi hoc comittimus decernendum m
mirum: qui loca et tempus religionis
illius modumq culpe necnon et penitẽ¬
tiã. et gemitus hominum ad confessiõe
ueruentium presens positus inspicere ua
incurrunt et oratione.⁊ confessione
ac penitentia malorum suorum ꝑfe¬
ctam conuersationem demonstranit
nitatem dei. Qui ergo huiusmoclis̃ re¬

Expanded text:
os inspexeris esse devotos, pariter etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque, aut aegritudinum respicientes necessitates. In quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem sollicitudinem communionis gratia subveniri. » qui pro criminibus poenitentiam egerunt, et ad cingulum militiae convertuntur, constat eos contra sacras regulas agere; verum quia crimina non aequalia sunt, porhibes quoque alios horum propter nimiam hebetudinem in desperationem cecidisse, alios ob hoc ad paganos fugisse: tibi hoc commirum, qui loca et tempora religionis illius, et modum culpae, nec non et poenitentiam, et gemitus hominum ad confessionem venientium praesens positus inspicere valincurrunt, et oratione, confessione ac poenitentia malorum suorum perfectam conversionem demonstrant tem Dei: qui ergo hujusmodi sunt, re
Abbreviated transcription (Latin):
do appareant iustitales sunt quigra¬
ue pondus uenientib: ad penitentiã
ponunt: quia dicunt ⁊ non faciunt
et sic dum pena penitentie presentis
fungitur. contempnitur peccati fu¬
tura pena. Sicut et si fascem suꝑhume¬
ros adolescentis quem ñ potest bauu¬
lare posueris: necesse hab. ut aut fasce̾
reiciat: aut subpondere confringatur
Sic et homo cuigraue pondus peniten¬
scandalizatu: amplius peccat. Deiñ¬
tem. ubi enim paterfamt. lar̾itus ẽ dis¬
pensator non debet ẽẽ tenax famulꝰ¬

Expanded text:
tes appareant justi. Tales sunt et qui grave pondus venientibus ad poenitentiam ponunt: Quia dicunt, et non faciunt. Et sic dum poena poenitentiae praesentis fugitur, contemnitur poena peccati futuri. Si enim fascem super humeros adolescentis, quem non potest bajulare posueris necesse habet, ut aut fascem rejiciat, aut sub pondere confringatur: sic et homscandalizetur et amplius peccet’. Secundtem? Ubi paterfamilias largus est, dispensator non debet esse tenax. M
Abbreviated transcription (Latin):
ta contraria. sicut et ⁊acheus fecit.
tem :penitentes tanquam ethnici habe¬
rga eum qui peccata sua ñ pu antu¬
nit. tales eẽ debemus sicut dominuᷤ
p̃cepit dicẽs sit t. sicut ethnicus ꝯpu¬
blicanus ⁊ sicut apłs docuit dicens.s
subtrahite uos abomni fratre ambu¬
lante inordinate.⁊ ñ scđm traditio¬
nem quam tradimus uobis. Item i¬
ioħs crisostomus Melius est errare in
mĩa remittendi quam inscuritate ul

Expanded text:
lta contraria, sicut et Zachaeus fecit. C. XI. Impoenitentes tanquam ethnici habeantur. Item . Erga eum, qui peccata sua non punit, tales esse debemus sicut Dominus praecepit, dicens: Sit tibi sicut ethnicus et publicanus; et sicut Apostolus docuit, dicens: Subtrahite vos ab omni fratre ambulante inordinate et non secundum traditionem, quam tradidimus vobis. C. XII. Melius est errare in misericordia remittendi quam in severitate ul
Abbreviated transcription (Latin):
membra xp̃iꝰ mutauerunt templum
scĩ fp̃s inlupanar. Ilico audient pro
iurgo filia babillonis sede interra ñ ẽ
filie chaldeorum thronus.Non uocabe¬
ris uttra mollis ⁊ dedicata. accipe molã
mole farintm discoperi uelamen tuũ
denuda crura tua. transi flumina
reuelabitur ignom inia tua apparebt̃
obprobriatua. Et hoc post dĩfilium tha
lamum post oscula fratruelis ⁊sponsi.
ua dequa quondam sermo propħicus
ꝯtinebat. Astitit regina adextris tuis ĩ
uestitu deaurato circumdata uarietate
nudabitur ⁊ postiora eius ponentur ĩ
faciem ip̃ius. Sedebit adaqua̾m solitudi¬
nis et posito uase diuaricabit pedes suoᷤ
omni transcunti ⁊usq: aduerticem pollu¬
etur. Rectius fuerat hominem subisse ꝯ¬
iugium ⁊ ambulasse ꝓpp̃lana quã adal¬
tiora tendentem inprofundum inferni
cadere.Nfiat obsecro ciuitas meretrix fi¬
lia syon nepost nepost trinitatis hospit¬
um ibi demones saltent et sirene nidi¬

Expanded text:
membra Christi et mutaverunt templa membra Christi et mutaverunt templa Sancti Spiritus in lupanar? Ilico audient: virgo filia Babylonis, sede in terra; non est filiae Chaldaeorum thronus; non vocaberis ultra mollis et delicata. Accipe molam, mole farinam, discooperi velamen tuum, denuda crura, transi flumina, revelabitur ignominia tua, apparebunt opprobria tua. Et hoc post thalamos filii Dei, post oscula fratruelis et sponsi; illa, de qua quondam sermo propheticus concinebat: Adstitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate, nudabitur, et posteriora ejus ponentur in faciem ipsius. Sedebit ad aquas solitudinis, et posito vase divaricabit pedes suos omni transeunti, et usque ad verticem polluetur. Rectius fuerat hominum subiisse conjugium, ambulasse per plana, quam ad altiora tendentem in profundum inferni cadere. Ne fiat, obsecro, civitas meretrix fidelis Sion, ne post Trinitatis hospitium ibi daemones saltent, et Sirenae nidi
Abbreviated transcription (Latin):
i paulus apłs uas electionis ⁊ p̃papta¬
ratus ineuangłio xp̃i obcarnis aculeoᷤᷤ
⁊incentiua uitiorum repremit corpus
suum et seruituti subicit ne aliis p̃di¬
cans ipse reprobus inueratur ⁊ tñui¬
det aliam legem in mẽbris suis repug¬
nantem legimentis sue ⁊ incaptiuan¬
tẽ se in lege peccati sipost nuditatẽ ie¬
inia famẽ carceres flagella supplica
insem reuersus exclamatꝰ infelixegon
omo quisme lib̾auit decorpore morti
Miius tute putas securam ee debere. ca¬
ue queso neqñ ⁊ dete dicat ds̃. Uirgo i¬
isrł cecidit ñ est qui suscitet eam audent̃
nem ñpotest post ruinam.Ualet ꝗdem
ubare depena s ñualet coronare corrup¬
tam. Timeamus illam ꝓphetiam ne in no¬
bis ⁊̃ compleatur. Et uirgines bone de¬
ficiẽt obserua quid dicat. ⁊ uirgines boẽ
deficient quias ⁊ uirgines male qui
uidit inquit mulierem ad concupiseẽ¬
dum eam᷑ mechatus: eam incorde suo
perit ergo ⁊ mente uirginitas. Iste ẽ uͥ

Expanded text:
i Paulus apostolus, uas electionis et praeparatus in euangelium Christi, ob carnis aculeos et incentiua uitiorum reprimit corpus suum et seruituti subicit, ne aliis praedicans ipse reprobus inueniatur, et tamen uidet aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae et captiuantem se in lege peccati, si post nuditatem, ieiunia, famem, carcerem, flagella, supplicia in semet uersus exclamat: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius?, tu te putas securam esse debere? caue, quaeso, ne quando de te dicat deus: uirgo Israhel cecidit; non est, qui suscitet eam. audentenem non potest post ruinam. ualet quidem liberare de poena, sed non ualet coronare corruptam. timea- ! mus illam bis etiam conpleatur: et virgines bonae deficient. Observa, quid dicat: et virgines bonae deficient: quia sunt et virgines malae. Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum iam moechatus est eam in corde suo. Perit ergo et mente virginitas. Istae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s post xii. annorũ penitentiã ꝑmittitur
eis illis ilias dimittere. S in autẽ ilias in¬
terfecerit iubentur sine spe coniugu
iuuenilis incontinentiae admatͥmonia
ꝯtrahenda eis mĩa impendatur clicis a¬
utem ꝯceditur siuxores eorum peccauĩnt
sine mortis acerbitate habere eas incu¬
stodia. ⁊ adieiunia eas cogere ñ tm̃ usq
cauerint preter necẽm eas domi custo¬
diant et adsalutana cogant ieiuma.
lacuit ut siquorumcumq: cłicorũ uxo¬
res peccauint neforte licentiam peccã¬
di plus hañt accipiant mariti earum
anc potestatem preter necem custodien
di ligandi indomosua adieiunia salu¬
tara fortifera eas cogentes itaut inui¬
cem sibicłici pauꝑes auxilium ferant
pis quȩ peccauerant ñcibos sumant nͥ
forte adtimorem dei acta penitentia
nos penitens inpͥstinum statum reuo¬
cetur. Dehis ita scribit ysidorus adma¬

Expanded text:
post septem annorum poenitentiam eis illas dimittere. Si autem illas interfecerint, jubentur sine spe conjugii juvenilis incontinentiae ad matrimonia contrahenda eis misericordia impendatur. Clericis autem conceditur, si uxores eorum peccaverint, sine mortis acerbitate habere eas in custodia, et ad jejunia eas cogere, non tamen usque caverint, praeter necem eas domi custodiant, et ad salutaria eas cogant jejunia. Placuit, ut, si quorumcunque clericorum uxores peccaverint, ne forte licentiam peccandi plus habeant, accipiant mariti earum hanc potestatem, praeter necem custodiendi ac ligandi in domo sua, ad jejunia salutaria, non mortifera eas cogentes, ita, ut invicem sibi clerici pauperes auxilium ferant,ipsis, quae peccaverint, non cibum sumant, nisi forte ad timorem Dei acta poenitentianos poenitentes in pristinum statum revocentur? De his ita scribit Isidorus ad Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris. quod inutroq sexu parimõ
anobis manifestum eẽ decretum i¬
ta uidlic ut inhis oĩbus sacerdotiᷤ¬
bus expeteretur. ordinatio ut iuxta
quod etatem aptam prospexerit pe
negotii finem aliquantulũ euagati
sumus ad ꝓposite cause tertiam que¬
stionem ꝑtractandam qua qr̃ utrũ¬

Expanded text:
uxoris. Quod de utroque sexu quomodo uxoris. Quod de utroque sexu quomodo a nobis manifestum est esse decretum, ita videlicet, ut in omnibus sacerdotis exspectetur ordinatio, ut, juxta quod aetatem aptam perspexerit, ponegotii finem aliquantulum evagati sumus, ad propositae causae tertiam quaestionem pertractandam, qua quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur quos iudices scłi ꝓsuiᷤ
scełibus legum seueritate ꝑcellunt
quos uł morte puniunt uł dportari
ntiqui et scĩssimi est patris sententiã
pp̃leonis ut is quimetatis adolescen¬
tia positus dum mortis formidat
casum ꝓuenerit adpenitentie reme¬
dium si forte ꝯuigatus fuerit incon¬
tinens nepostea adulterii lapsum¬
incurrat. redeat adpͥstinum coniu¬
gium quousq possit adipisci tp̃ris
maturitate ꝯtinentie statum. quod
nos ut de uiris ita et dfeminis equo
mõ censemus. non ꝗdem hoc gnãlit᷑¬
⁊ canonice ẽ preceptum. s⁊ constat
uobis ꝓhumana fragilitate indul¬
tum ea dumtaxat ratione ut si is qui
penitentie ñ est legib deditus añ ea
abhac uita discesserit quam ex consẽ¬
su adꝯtinentiam unus eorum fuerit
regressus suꝑstiti ñ liceat denuo tͣnsiẽ
aduroris amplexus. Si autem illius
uita extiterit suꝑstes qui ñ accepit.
absolutionem penitentis nubat si se ꝯ¬
tinere ñ pot̃ ⁊ atterius ꝯsortio fruatir¬

Expanded text:
intelligitur, quos judices saeculi pro suis sceleribus legum severitate percellunt, quos vel morte puniunt, vel deportari ntiqui et sanctissimi est patris sententia papae Leonis, ut is qui in aetate adolescentiae positus dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus forte fuerit incontinens, ne postea adulterii incurrat lapsum, redeat ad pristinum conjugium, quousque possit 669 adipisci temporis maturitate continentiae statum. Quos nos sicut de viris, ita et de feminis aequo modo censemus, non quidem hoc generaliter et legitime praeceptum, sed constat a nobis pro humana fragilitate indultum: ea duntaxat ratione, ut si is qui poenitentiae non est legibus deditus, ante ab hac vita discesserit, quam ex consensu ad continentiam eorum unde fuerit regressus, superstiti non liceat denuo ad uxorios transire amplexus. Si autem illius vita exstiterit superstes, qui non accepit benedictionem poenitentis, nubat si se continere non potest, et alterius consortio fruat
Abbreviated transcription (Latin):
citur ñlicet homim xp̃iano adultetã con¬
iugem occidere s tm̃ dimittere: ꝙ ẽ tam
demens quidicat ei fac. quod licet ut li
ceat. tibi quod ñ licet. Cum enĩ utrum¬
siue adulteram occidere siue atterã ducẽ
citum proillicito faciendum. Si enĩfacti¬
rus ẽ: quod ñliceat iam faciat adultĩũ
⁊ ñ faciat homicidium ut uiuente uxore
aliam ducat ñ humanum sanguinem

Expanded text:
licet homini christiano adulteram conlicet homini christiano adulteram coniugem occidere, sed tantum dimittere, quis est tam demens, qui ei dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licet? cum enim utrumsiue adulteram occidere siue illa uiuente acitum pro inlicito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
tñ exitum uite tue dies si merueris ꝓui¬
atico si sit qui tribuat tibi tm̃mõ uenia¬
ut̃ ut accipias tibi ꝯcedimus sunt ⁊ ali¬
a multa quȩ tibi durius ⁊ satis acrius
erant iuxta magnum pondus peccati
infelix adicienda. S⁊ si hec oĩa que tibi
miseri corditer supradicta sunt ꝑfecto
corde domino auxiliante et custodieri
ꝯfidimus dedomini immensa clem̃tia
remissionẽ te tuorum habiturũ peccato¬
rum ⁊ scđm dictum iustiboniq pasto¬
ris resoluet te scã eccła abhoc uinculope¬
ccati interris ut ꝑipĩus grãm ꝗ eam san¬
guine suo acquisiut solutu sis incelo
Sin autẽ auter int̃feceris ⁊ sc̃ẽ matric
eccłe tam salubrem amonitionẽ d̾Pexĩs
ip̃e tibi sis iudex ⁊ inlaqueo diaboli qͦm
retitus teneris ꝑmanebi̾t sanguis tuus
suꝑcaput tuum nos alieni aconsor¬
tio tuo proaliorum filiorum dei salu¬
te ip̃o opitulante omni solucitudine
uente aliam ucat quisquam huma

Expanded text:
tamen exitu vite tue, si merueris pro vitamen exitu vite tue, si merueris pro viatico, si sit qui tribuat, tantummodo venialiter ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa, que tibi durius et satis acrius erant, iuxta magnum pondus peinfelix, adjicienda. Sed si haec omnia quae tibi misericorditer dicta sunt, perfecto corde, Domino auxiliante feceris et custodieris, confidimus de immensa Dei clementia remissionem te tuorum habiturum peccatorum, et secundum dictum justi bonique Pastoris resolvit te sancta Ecclesia ab hoc vinculo peccati in terris, ut per ipsius gratiam qui eam sanguine suo acquisivit, solutus sis in coelis. Sin autem aliter feceris, et sanctae matris Ecclesiae tam salubrem admonitionem despexeris, ipse sis tibi judex, et in laqueo diaboli, quo irretitus teneris, permanebis. Et sanguis tuus super caput tuum, nos alieni a consortio tuo pro aliorum filiorum Dei salute, ipso opitulante, omni sollicitudine vente aliam ducat quis, quam huma
Abbreviated transcription (Latin):
as sin autem publicapenitẽtia ꝑmanes idomo
tua uł mhoc mundo uis agere quod perꝰ
tibi ⁊ durius ⁊ grauius eẽ ñdubites itaut
agere dheas exortamur ut õib diebus
quibus penite̾ntiam debes uium ⁊ sic
ceram omnem ñ bibaes carnem nunquã
ullo tempore comedas preter quam in
pasca ⁊ indie natalis domini inpaneꝯ
aqua ⁊ salem penitentiam age inuigili¬
is imeuniis ⁊ orationib elimosinis oĩ
tempore ꝑseuera armis. nunquã cinge̾
nec inloco quolib litigare presumas.
xorem nunquam ducere ꝯcubinam nũꝗͣ
habere nec adulterium cõmittere aude¬
as. Inbalneo nunquam laueris inconui¬
uiis letantium nunquam te ñ misctas.
neccła segregatus abalus xp̃ianis post
hostium ⁊ postes humilit̃ te repone in¬
gredientium ⁊ egredientium simplicit̃
drationib cõmendare coĩone corporis
⁊ sanguini: domini cunctis diebus uite
tue indignum existimes te inultimo

Expanded text:
as. Sin autem publicam poenitentiam permanens in domo as. Sin autem publicam poenitentiam permanens in domo tua vel in hoc mundo vis agere quod tibi pejus et durius et gravius esse non dubites ita ut agere debeas, exhortamur. Omnibus diebus quibus poenitere debes, vinum et omnem siceram non bibas, carnem nunquam ullo tempore comedas, praeterquam in Pascha et die Natalis Domini. In pane et aqua et sale poenitentiam age. In vigiliis et jejuniis, in orationibus et eleemosynis omni tempore persevera. Armis nunquam cingere, nec in quolibet loco litigare praesumas. Uxorem nunquam ducere, concubinam non habere, nec adulterium committere audeas. In balneo nunquam lavare. In conviviis laetantium nunquam miscere. In ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium et postes te humiliter repone. Ingredientium et egredientium simpliciter orationibus commenda te. Communione corporis et sanguinis domini cunctis diebus vite tue indignum te existimes. In ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
stiganda ⁊ tunc si fa fuiss inuenta scd̾m
legis tramitem debuit exciꝑe ulterioniᷤ
uindictam. Namꝰsiuerum quod absit
fuisset sicut adulter mentitus ẽ postuii.
annos penitent̃. ꝑacta dimittẽ eam ꝑap
ꝓbatam causam poteras si uoluisses occidẽ
tñeam nullatenus debuisti ñem̃uult
ds̃ mortem peccatoris s ut ꝯuertatur
ad penitentiam ⁊ uiuat. idcirco placeat
tibiqleuius uideri potest. Miserere aĩetu¬
e ut nonsis tuus tibimet ipsi homicida
relinque qua ꝓpt̃ te rogamus. hoc malũ
scłm quod te traxerit ad tam inmanissi¬
mum peccati facinus.Ingredere mona¬
stium humiliare sub manu abbatis et
młtorum fratrum precib ad iutus con¬
serua cuncta simplici animo q̃ tibi fue¬
rint imꝑata si forte ignoscat infinitadĩ¬
⁊ bonitas peccatis tuisre frigerit. aũm
tuam priusquã crucieris ꝑpetius flaminis
hoc leuius ⁊ melius tibi eẽ certissime sci

Expanded text:
stiganda, et tunc, si ita fuisset inventa, secundum stiganda, et tunc, si ita fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit accipere ultionis vindictam. Nam si verum quod absit fuisset, sicut ille adulter mentitus est, post septem annos poenitentia peracta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses; occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim vult Deus mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam et vivat. Idcirco placeat tibi leviusque videri potest: miserere animae tuae, ut non sis tu tibimet ipsi homicida. Relinque quapropter, te rogamus, hoc malum saeculum, quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus; ingredere monasterium, humiliare sub manu abbatis, et multorum fratrum precibus adjutus observa cuncta simplici animo, quae tibi fuerint imperata, si forte ignoscat infinita Dei bonitas peccatis tuis et refrigeret animam tuam prius, quam crucieris perpetuis flammis. Hoc levius et melius tibi esse certis
Abbreviated transcription (Latin):
dmonere te cum lacrimis ⁊ młto gemitu
cordis curamus filii astulfe si ñfilius
dici deheres quintã crudeliter infelix ho¬
micidium ꝑpetrasti. Nam occidisti uxo¬
rem tuam partem corporis tui legiti¬
mo matrimonio tibi sociatam smne ca¬
usa morts ñ tibi resistentem ñ insida¬
antem quocumq modo uite tue ñ in¬
uenisti eam cum alio uiro nefariam rem
facientem s⁊ ꝯcitatus adiabolo impio fy¬
rore inflamatus latronum more atro¬
tius eam gladio tuo crudelior omnibe¬
stia int̾emisti ⁊ nunc post mortem eius
addis iniꝗtate suꝑ iniꝗtatẽ: Filioꝵ euoꝵim
probe predo qui matri ñpepercisti filios
tuos orphanos fecisti. Inducere suꝑeam
uis mortis causam post mortem ꝑunũ
nominem homicidam et reprobum te
tieo quempiã condempnat uł iustificat
qͣntomagis ꝑistum᷑ flagitiosissimũ et
scelestum nec illa uiua debuit ꝯdemp¬
nari. nec ate post mortemeius accusari
prius causa criminis subtilit̃ erat inue¬

Expanded text:
dmonere te cum lacrimis et multo gemitu cordis curamus, fili Hastulphe; sed non filius debes dici, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam, partem corporis tui, legitimo matrimonio tibi sociatam, sine causa mortis, non tibi resistentem, non insidiantem quoquo modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed concitatus a diabolo, impio furore inflammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo, crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo. Qui matri non pepercisti, et filios tuos orphanos fecisti, inducere super eam vis mortis causam post mortem, per unum homicidam et reprobum teseo quempiam condemnat vel justificat: quanto magis per istum flagitiosissimum et scelestum nec illa viva debuit condemnari, nec a te post ejus mortem accusari? Prius causa criminis subtiliter erat inve
Abbreviated transcription (Latin):
eodem cͥmims reatu diuma lege tene¬
rentur quȩ ñsic fecit homines ut se
ilio uterentur modo uiolatur appe
ip̃a societas quȩ cumdeo nobis eẽ deb
cum eað natura cuius sup̃e ẽ auctor
libidinis ꝑuersitate polluitur: Idem¬
flagitiosior ẽ usus contranaturam¬
sus natura quam fornicatidĩs uł adul
illicitus sicut madulterio ꝯtranatu¬
ram uõ semꝑillicitus ⁊ ꝓculdubio fla¬
dampnabiliores uolens intelugi quã
sineͥ usu naturalis uł adulterando uł
fornicando peccarent. Item ysidor
Omnis immunda pollutio formcati
one licet uaria sint peccata formcati
peccatum regnat in homine si si adhuc
delectat᷑ atq aĩmũ teneat ꝓcł dubioregnat. form¬
catiocarniꝰad ultiũ ẽ. fornicanioaisuitꝰ idoloꝵ ẽ.¬

Expanded text:
eodem criminis reatu divina lege teneeodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut se illo uteretur modo. Violatur quippe ipsa societas, quae cum Deo nobis esse debet, quum eadem natura, cujus ipse auctor est, libidinis perversitate polluitur. flagitiosior est usus contra naturam quam foillicitus in adulterio. Contra naturam vero semper illicitus, et procul dubio fladamnabiliores volens intelligi, quam si in usu naturali vel adulterando vel fornicando peccarent. C. XV. Omnis immunda pollutio fornicatio est, licet varia sint peccata fornicatipeccatum regnat in homine, sed, si adhuc delectetur, atque animum teneat, procul dubio regnat. Fornicatio carnis adulterium: fornicatio animae idolo
Abbreviated transcription (Latin):
mi sui accedit quam qui sine uxore
thorum alterius uiolata uł uxoratꝰ
adsolutam accedens.s⁊ hos om̃s ince¬
stuosi transcendunt. quos uincunt
matre qua cum aliena uxore concỹ¬
bere.S⁊ omnium horum pessimũi ẽ. q¬
otra naturam fit ut suir membro mu¬
lieris.ñ adhoc concesso uoluerit uti
Usus enim naturalis siultra modum
ꝓlabitur inuxore ꝗdem ueniale ẽ in
fit ex sec rabiliter quidẽ in meretrice¬
si execrabilius inuxore tm̃ualet ordi¬
natio creatoris et ordo creature ut in
rebus adutendum concessis. ⁊ cummo¬
dus exceditur longe fit intotłabis
quam ineis q̃ concessa ñs̃ uł unus ua
triarchis Minus est scđm naturam
fferebat sc̃s loth filiarum pudorẽ. nã
⁊ sulla quoq flagitiosa impunitas e
tem grãm q ap̃ barbaras gentes inu¬
iII.Grauiora sunt flagitia q̃ contra¬
dianda atq pumienda s̃ qualia sodo¬
mitarum fuer̃ que siom̃s gs̃ facerẽt

Expanded text:
mi sui accedit, quam qui non habens uxorem mi sui accedit, quam qui non habens uxorem torum alterius violat, vel uxoratus ad solutam accedens. Sed omnes hos incestuosi transcendunt, quos vincunt matre, quam cum aliena uxore concumbere. Sed omnium horum est pessimum quod contra naturam fit, ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso voluerit uti. Usus enim naturalis si ultra modum prolabitur, in uxore quidem veniale est, in naturam, exsecrabiliter fit in meretricesed exsecrabilius in uxore. Tantum valet ordinatio creatoris et ordo creaturae, ut in rebus ad utendum concessis, etiam quum modus exceditur, longe sit tolerabilius, quam in eis, quae concessa non sunt, vel unus vel Minus est secundum naturam fferebat sanctus Loth filiarum pudorem. Nam etsi illa quoque flagitiosa impuritas erem gratiam, etiam apud barbaras gentes invII. Graviora sunt flagitia, quae contrstanda atque punienda sunt; qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent,
Abbreviated transcription (Latin):
conc̃ elibertano. Muueri fideli que
uirum adulterum dimittit. alii nube
ritum reliquerit fidlem Adulterũ do¬
cit prohibeatur neducat. Si autẽ du¬
xerit ñ prius accipiat coĩonem quam
nis quem reliquerint descło exerit
nisi forte necessitas infirmitatis dare
nuptus copulatus penitentiam agat
ꝯuersatio autẽ ⁊ fides penitentis tempꝰ
xoremꝰ dimittit᷑ aliam ducit mechari
uemadmodum ñ recte dici pot̃ probat᷑.¬
sinescit homo ñpeccat. sunt enĩs peccã
ignorantium quamuis minora quãe
aliam duxerit ñ mechatur. Est enim
mechatio ⁊̃ eorum. Qui alias ducunt
relictis ꝓpter fornicatione priorib s
utiq minor quam eorum quiñ ꝓpt̃ fõ¬
nicationem dimiitunt ¶ Cunt enĩ¬
infornicationẽ gradus ficut grauisᷤ
peccat adulter quam fornicator fic
grauius delinquit qui nec suam di¬
missam aliam ducit eo qui suam di¬
mittens aliam cognoscit grauius qͦ
quiuxorem habens adconiugem ꝓn¬

Expanded text:
C. VIII. Mulieri fideli, quae C. VIII. Mulieri fideli, quae virum adulterum dimittit, alii nuberitum reliquerit fidelem, et adulterum ducit prohibeatur ne ducat. Si autem duxerit, 250 non prius accipiat communionem quam is quem reliquit de saeculo exierit, nisi forte necessitas infirmitatis dare nuptiis copulatus, poenitentiam agat. Conversatio autem et fides poenitentis tempus xorem dimittit, et aliam duuemadmodum non recte dici potest: si ergo nescit homo, non peccat, sunt enim etiam peccata ignorantium, quamvis minora quam aliam duxerit, non moechatur. Est enim moechatio etiam eorum, qui alias ducunt relictis propter fornicationem prioribus, sed utique minor, quam eorum, qui non propter fornicationem dimittunt, et in fornicatione gradus, ut, sicut gravius peccat adulter quam fornicator, sic gravius delinquit qui nec sua dimissa aliam ducit, eo, qui suam dimittens aliam cognoscit; gravius quoque, qui uxorem habens ad conjugem proxi