comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uesq suiꝑ uestigia gloriȩ cineres onssaq legioeo
caleantes qnocunq auliis romanus intenden&
captiuitatem clasemq & dira oĩa obseruari
sis uelis pͥraedã n amus impediũt sed cũcti mox
prospera & astam arrari uenisseq prouideri
astu ducis oportuerit peruisse campis maden¬
tes & ipsis gnaros paludes hostibus medias rhe¬
num & gerꝰmaniȩ deos in aspectu quorũ mi¬
nime capesser& pugnã ꝯuigiũ parentum pa¬
triȩ memores. illũ diem diuo gloriosissimũ
inter maiores aut ignominiosumꝰ apud poste¬
ros for&. ubi sono armorũ tripudiisq ita il¬
lis modo approbata sunt. dicta saxis glandibx
& coeteris missilibus bellum incipitur. Neq
nr̃o milite paludem ingrediente & romaĩs
ut elicerent lacessentibus assũptis quȩ ia¬
ciuntur. et ardescente pugna procursum
ab hoste intestius imensis corporibus & prae¬
longis astis flicitantẽ labantemq militem

Expanded text:
vosque super vestigia gloriae, cineres ossaque legionum vosque super vestigia gloriae, cineres ossaque legionum calcantis. quocumque oculos Romanus intenderet, captivitatem clademque et dira omnia obversari., dum omissis telis praeda manus impediunt: sed cuncta mox prospera et hosti contraria evenisse. quae provideri astu ducis oportuerit, providisse, campos madentis et ipsis gnaros, paludes hostibus noxias. Rhenum et Germaniae deos in aspectu: quorum numine capesserent pugnam, coniugum parentum patriae memores: illum diem aut gloriosissimum inter maiores aut ignominiosum apud posteros fore. ubi sono armorum tripudiisque ita illis mos adprobata sunt dicta, saxis glandibusque et ceteris missilibus proelium incipitur, neque nostro milite paludem ingrediente et Germanis, ut elicerent, lacessentibus. Absumptis quae iaciuntur et ardescente pugna procursum ab hoste infestius: immensis corporibus et praelongis hastis fluitantem labantemque militem
Abbreviated transcription (Latin):
ehenani tenuere. Ex hortatioducũ nõ more
concionis apud unĩuersos sed ut quosq suorũ
aduehebant. Cerealis ueterẽ romam nõis glo¬
riã antiquas recentesq uictorias ut ꝑfide
ignauũ uictũ hostem in ȩternũ exciderent
ultione magis ꝙ proelio opus eẽ. Panciores
manos quod roboris fuerit suꝑesse qui fugã
aĩs qui uulnera tergo ferane. Proprighicꝰsti¬
mules legionibus ad mouebat. Nomi tores britã¬
nies quartadetimanos appellans principe
galbam sexte legionis auctõ  factum illa pri¬
mũ acie secundanos noua uigna nouã aꝗsam
dicaturos. Hunc praeuectus ad germanicũ
exercitũ manus tendebat ut suã ripã sia
custra sanguine hostiũ recuꝑarent. Ala¬
crior oĩmꝰ clamor quis uel ex longa pace
proelis cupido uel fessus bello & pacis amor
praemiaq & quies in posterũ ferebatie
Dec e uulis silentem struxit aciem locũ pugͤ
testem uirtutis ciens stare germanos bata¬

Expanded text:
rhenani tenuere. exhortatio ducum non more rhenani tenuere. exhortatio ducum non more contionis apud universos, sed ut quosque suorum advehebantur. Cerialis veterem Romani nominis gloriam, antiquas recentisque victorias; ut perfidum ignavum victum hostem in aeternum exciderent, ultione magis quam proelio opus esse. pauciores manos, quod roboris fuerit: superesse qui fugam animis, qui vulnera tergo ferant. proprios inde stimulos legionibus admovebat, domitores Britanniae quartadecimanos appellans; principem Galbam sextae legionis auctoritate factum; illa primum acie secundanos nova signa novamque aquilam dicaturos. hinc praevectus ad Germanicum exercitum manus tendebat, ut suam ripam, sua castra sanguine hostium reciperarent. alacrior omnium clamor, quis vel ex longa pace proelii cupido vel fessis bello pacis amor, praemiaque et quies in posterum sperabatur. Nec Civilis silentem struxit aciem, locum pugnae testem virtutis ciens: stare Germanos Bata
Abbreviated transcription (Latin):
sa plaeriq tronte la tera ac terga circũue¬
nientes neq ut in pedestri acie cominus¬
minus certabatur. sed tanꝙ nauali pugna
uagi inter undas aut siquid stabile occur¬
rebat totis illic corporibus nitentes uulnera¬
ti cum in tegris periti nandi cũ ignaris in
mutuã perniciem implicabatur minor ꝙ
pro tumultu caedes. qui nõ ausi egredi pa¬
ludem germani in castra rediere. Eius prȩ¬
lii euentus utrunq ducem qui diuersi
aĩmi motibus ad maturandũ sũme rei
discrimen erexit. Ciuelis in stare fortunę.
Cerealis abolere ignominiã. Germani prospe¬
uis feroces. Romanos pudor excitauerat
Mox apud barbaros cante aut e lamore
Nostris per iram & minas acta postera luce Cere¬
alis equite & auxiliaribus cohortibus frontem
expl&. in secunda acie legiones locatȩ. dux sibi
delecta retimierat ad improiisa Ciuilis haud
corrupto aꝯmine sed cuneis astitit. bataui eu¬
genii qui in dextro leua aut propiora fliũgtns¬

Expanded text:
sa plerumque fronte latera ac terga circumvesa plerumque fronte latera ac terga circumvenientes. neque ut in pedestri acie comminus certabatur, sed tamquam navali pugna vagi inter undas aut, si quid stabile occurrebat, totis illic corporibus nitentes, vulnerati cum integris, periti nandi cum ignaris in mutuam perniciem implicabantur. minor tamen quam pro tumultu caedes, quia non ausi egredi paludem Germani in castra rediere. eius proelii eventus utrumque ducem diversis animi motibus ad maturandum summae rei discrimen erexit. Civilis instare fortunae, Cerialis abolere ignominiam: Germani prosperis feroces, Romanos pudor excitaverat. nox apud barbaros cantu aut clamore, nostris per iram et minas acta. Postera luce Cerialis equite et auxiliariis cohortibus frontem explet, in secunda acie legiones locatae, dux sibi delectos retinuerat ad improvisa. Civilis haud porrecto agmine, sed cuneis adstitit: Batavi Cugernique in dextro, laeva ac propiora flumini Trans
Abbreviated transcription (Latin):
reperta apud ueterẽs aut nouis ingeniis stru¬
erentur. At cuulis post malam in treueris
pugnã reparato ꝑ germaniã exercitu apud
uetera castua consedit. Tutus loco & ut memo¬
ria prosperarũ illic rerũ augescerentur barba¬
rorum aĩmi. Secutus eodem Cerealis dupli¬
catis copiis aduentu sedere & xui. & decime¬
quarte legionĩ cohortesq aleq iampridẽ acci¬
te post uictoriã propauerant. neut̾ ducꝰ cuc̃¬
tator sed arcebat latitudo camporũ suopte
ingenio humentiũ. Addiderat ciuilis obliqͣm
in xhenũ molem cuius obiectu inuolutus am¬
nis adiacentibus suꝑ funderetur. ea loci for¬
ma incertis ualidis subdola & nobis aduersa
quippe miles romanus armis grauis & nandi
pauidus germanos fliũbus suetos leuitas ar¬
morũ & proceritas corporum attollit. Igit᷑
laceisentibus batauis
coeptum certamen deinde orta trepidatio
sum prealtis paludibus arine qui haurirẽ¬
tue germani notis uadis exultabant. omis¬

Expanded text:
truerentur. At Civilis post malam in Treviris pugnam reparato per Germaniam exercitu apud Vetera castra consedit, tutus loco, et ut memoria prosperarum illic rerum augescerent barbarorum animi. secutus est eodem Cerialis, duplicatis copiis adventu secundae et tertiae decimae legionum; cohortesque et alae iam pridem accitae post victoriam properaverant. neuter ducum cunctator, sed arcebat latitudo camporum suopte ingenio umentium; addiderat Civilis obliquam in Rhenum molem, cuius obiectu revolutus amnis adiacentibus superfunderetur. ea loci forma, incertis vadis subdola et nobis adversa: quippe miles Romanus armis gravis et nandi pavidus, Germanos fluminibus suetos levitas armorum et proceritas corporum attollit. Igitur lacessentibus Batavis  cuique nostrorum coeptum certamen, deinde orta trepidatio, cum praealtis paludibus arma equi haurirentur. Germani notis vadis persultabant, omis
Abbreviated transcription (Latin):
nis aut siquã domũ ꝑtugerant erui uiga.¬
riq exportulante parte maiore praede po-¬
tiebantur. Nam militẽ ad sanguine & cȩ¬
des aduerso spolia in uulgus caedebant.
M aeua ac detormis tota urbis tacies alii prę¬
lia & uulnera. alii balneȩ popineq simł
ceuor &e strues corporũ iuxta scorta & scor¬
tis similes quantũ in luxurioso ocio libidi¬
nũ quicꝗd in acerbissima captiuitate sceleꝵ
prorsus ut eandẽ ciuitatẽ & furer̃ crede¬
res & lasciuire. Conflixerãt ante armati
exercitus in urbebis. L. sylla semel cin¬
na uictoribus nec tũc minus crudelitatis
nuc̃ in humana securitas. Et ne mĩmo qdẽ
tpĩs uoluptatis intermisse uelut testis di¬
ebus id quoq gaudiũ accidera exultabãt
rruebant᷑ nulla partiũ cura malis publicis
laeti plurimũ. mollis in oppugnationem
cattroꝵ tuit que acerimiis quisq ut no-¬
uissimã spem retinebãt eo intentius

Expanded text:
nis aut si quam in domum perfugerant, erui iugulnis aut si quam in domum perfugerant, erui iugularique expostulantes parte maiore praedae potiebantur: nam milite ad sanguinem et caedis obverso spolia in vulgus cedebant. saeva ac deformis urbe tota facies: alibi proelia et vulnera, alibi balineae popinaeque; simul cruor et strues corporum, iuxta scorta et scortis similes; quantum in luxurioso otio libidinum, quidquid in acerbissima captivitate scelerum, prorsus ut eandem civitatem et furere crederes et lascivire. conflixerant et ante armati exercitus in urbe, bis Lucio Sulla, semel Cinna victoribus, nec tunc minus crudelitatis: nunc inhumana securitas et ne minimo quidem temporis voluptates intermissae: velut festis diebus id quoque gaudium accederet, exultabant, fruebantur, nulla partium cura, malis publicis laeti. Plurimum molis in obpugnatione castrorum fuit, quae acerrimus quisque ut novissimam spem retinebant. eo intentius
Abbreviated transcription (Latin):
fecerant. Tripartito agmine puisũt astite¬
rat flaminia uia pargs iuxta ripã tyberis
pcenlit: tertiũ agmen ꝑ salariã collinȩ
perte propinquabat. plebs inuetis eꝗtibus
qua miles uitellianus trinis & ipre praesi¬
diis occurrit proelia ante urbem inulta
tiua rĩa sed lauianis consilio ducũ praestã¬
qui in partẽ simitrã urbie ad alus tianos
hortos ꝑ angusta &e lubrica uiarũ flexerant suꝑ¬
stantes maceriis hortorũ uitelliani ad serũ usq.
diem saxis piligq subeuntes arcebant donec
ab equitibus qui porta collina iruperant circũ¬
uenirentur concurere & in campo martio in¬
ferte acies pro flauianis tortuna & porta
totiens uictoria uitelliani desꝑatione iola
euebant & quanꝙ̃ pulsi rursus in urbem
ꝯ gregabantur. Aderant pugnantibus specta¬
tor populus utq in ludiceo certamine hos
ruesus illos clamore do plausu touebat. Quo¬
tieni pars altera inclinass& abditos in taber¬

Expanded text:
fecerant. tripertito agmine pars, ut adstitefecerant. tripertito agmine pars, ut adstiterat, Flaminia via, pars iuxta ripam Tiberis incessit; tertium agmen per Salariam Collinae portae propinquabat. plebs invectis equitibus fusa; miles Vitellianus trinis et ipse praesidiis occurrit. proelia ante urbem multa et varia, sed Flavianis consilio ducum praestanqui in partem sinistram urbis ad Sallustianos hortos per angusta et lubrica viarum flexerant. superstantes maceriis hortorum Vitelliani ad serum usque diem saxis pilisque subeuntis arcebant, donec ab equitibus, qui porta Collina inruperant, circumvenirentur. concurrere et in campo Martio infestae acies. pro Flavianis fortuna et parta totiens victoria: Vitelliani desperatione sola ruebant, et quamquam pulsi, rursus in urbe congregabantur. Aderat pugnantibus spectator populus, utque in ludicro certamine, hos, rursus illos clamore et plausu fovebat. quotiens pars altera inclinasset, abditos in taber
Abbreviated transcription (Latin):
nipulis bona pacis ac belli discriminẽ disserens
armates monere id plaerisq iudibrio pluribuis
tedio nec deerãt qui propellerent proculcarẽt¬
p ni ad monitu modestissimũ cuilisg & alis
imitantibus omississ& intempestiuã sapentiã
obuiã suere & uirgines uestales cũ ep̃sis uitei¬
lii ad antoniũ scriptis eximi su premo certa¬
mine unũ diẽ postulabant. Si morã inter¬
iecisent facilius oĩa quentura uugines cum
honore dimissȩ uitellio rescriptum sabimi
ciede & moendio capitolii direpta belli com¬
mercia. Temptauit tam̃ inconius uocatas aqͣ
ꝯcionem le nones mitigare ut castris iuee
pontẽ Miliu positis postera die urbẽ in grede¬
rentur ratio cunctandi ne asꝑnatus Sicelio
nules nõ populo nõ senatui ne tenipsi quede
aedelubris deorũ consiler&. Sec oũ pro¬
lationẽ ut inimicã uictoriȩ spe guum pro
S imul sulgentia ꝑ colles uexilla tanꝙ imbel¬
l populus seperetur pemo hostisis eerre

Expanded text:
nipulis, bona pacis ac belli discrimina disserens, nipulis, bona pacis ac belli discrimina disserens, armatos monere. id plerisque ludibrio, pluribus taedio: nec deerant qui propellerent proculcarentque, ni admonitu modestissimi cuiusque et aliis minitantibus omisisset intempestivam sapientiam. obviae fuere et virgines Vestales cum epistulis Vitellii ad Antonium scriptis: eximi supremo certamini unum diem postulabat: si moram interiecissent, facilius omnia conventura. virgines cum honore dimissae; Vitellio rescriptum Sabini caede et incendio Capitolii dirempta belli commercia. Temptavit tamen Antonius vocatas ad contionem legiones mitigare, ut castris iuxta pontem Mulvium positis postera die urbem ingrederentur. ratio cunctandi, ne asperatus proelio miles non populo, non senatui, ne templis quidem ac delubris deorum consuleret. sed omnem prolationem ut inimicam victoriae suspectabant; simul fulgentia per collis vexilla, quamquam imbellis populus sequeretur, speciem hostilis exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
uictoribus. Eo successi studia populi aucta
exulgus urbanũ arma coepit paci secuta mi¬
litaria plures rapti quod cuiq obuũ telis si¬
gnũ pugne exposcũt. agit grates uitellius &
ad tuendã urbẽ prorumꝑe iub&. Mox uo¬
cato senatu deligunt᷑ legati ad exercitus ut
currerant ad extremũ discrimen adiere.
arpernante milite ꝯditiones pacis uulnerat᷑
prȩtor arulenius rusticus auxit inuidiaꝵ
suꝑ uiolatũ legati praetorisq nom̃ propria di¬
gnatio uiri palantur comites occiditur pro¬
ximus lictor dimouere turbã ausus & ni
dato a duce praesidio defensi forent sacrũ
& in exteras gentes legatorũ ius ante ipã
patriȩ moenia cuulis rabies usq in exitiũ
temerass& equioribus ais̃ acccepti sunt ꝗ
ad antoniũ uenerant nõ quia modestior mniles
sed duci plus aucto  micuerat se leoatiȩ auis¬
nius xufus equestris ordĩs studiũ philosophiȩ &
placita toicoꝵ emulatus captabatq ꝑmixtuse ma¬

Expanded text:
victoribus. Eo successu studia populi aucta; victoribus. Eo successu studia populi aucta; vulgus urbanum arma cepit. paucis scuta militaria, plures raptis quod cuique obvium telis signum pugnae exposcunt. agit grates Vitellius et ad tuendam urbem prorumpere iubet. mox vocato senatu deliguntur legati ad exercitus ut currerant extremum discrimen adiere, aspernante milite condiciones pacis. vulneratur praetor Arulenus Rusticus: auxit invidiam super violatum legati praetorisque nomen propria dignatio viri. pulsantur comites, occiditur proximus lictor, dimovere turbam ausus: et ni dato a duce praesidio defensi forent, sacrum etiam inter exteras gentis legatorum ius ante ipsa patriae moenia civilis rabies usque in exitium temerasset. aequioribus animis accepti sunt qui ad Antonium venerant, non quia modestior miles, sed duci plus auctoritatis. Miscuerat se legatis Musonius Rufus equestris ordinis, studium philosophiae et placita Stoicorum aemulatus; coeptabatque permixtus ma
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mille equitibus pręmissus ut trinsuer¬
sis itineribus ꝑ agrum sabinũ salaria
uiam porbe mtroire satis maturauerat Do¬
nee obseni capitoli fama gũctos simulex¬
ard. antonius ꝑ tlaminiã ad laxa reubrã
multo iam noctis sexum auxiliũ uenit illic
interfectum sabinũ conflagrasse capitoliũ
temere urbem moesta omĩa accoepit plȩbẽ
quoq & seruitia pro uitellio armari nũtia¬
batur & petilio cereale equestre proeliũ ad¬
uersum tuerat. Nanq in cautũ & tanꝙ ad
uictos ruentẽ uitelliani interiectus eqiti pedes
excipere pͥugnatũ haud procul ab urbe inter
aedificia hortosq d amphractus uiarũ que
ignara uitellianis incomꝑta hostibus metũ
Recerant neq omĩs equẽs ꝯcors adiũctis qui¬
busdã qui nꝑ apud Narniã dediti tor¬
tunã partiũ speculabantur. Capitur prae¬
fectus alȩ Tullius flauianus. coeteri foeda
tuga ꝯsternantur nõ ultra tidenas secutis

Expanded text:
cum mille equitibus praemissus, ut transvercum mille equitibus praemissus, ut transversis itineribus per agrum Sabinum Salaria via urbem introiret, satis maturaverat, donec obsessi Capitolii fama cunctos simul exciret. Antonius per Flaminiam ad Saxa rubra multo iam noctis serum auxilium venit. illic interfectum Sabinum, conflagrasse Capitolium, tremere urbem, maesta omnia accepit; plebem quoque et servitia pro Vitellio armari nuntiabatur. et Petilio Ceriali equestre proelium adversum fuerat; namque incautum et tamquam ad victos ruentem Vitelliani, interiectus equiti pedes, excepere. pugnatum haud procul urbe inter aedificia hortosque et anfractus viarum, quae gnara Vitellianis, incomperta hostibus metum fecerant. neque omnis eques concors, adiunctis quibusdam, qui nuper apud Narniam dediti fortunam partium speculabantur. capitur praefectus alae Iulius Flavianus; ceteri foeda fuga consternantur, non ultra Fidenas secutis
Abbreviated transcription (Latin):
die otriculi ꝑ ociũ agitabat. causa tam pra¬
ue more ut Mucianũ oꝑirentur nec deticẽ¬
uitellii epłas quibus consulatũ & nibilẽ fili¬
am & dotales opes preciũ proditõis offerebat
alii ficta hec & in gratiã auciani composita
quidã ouĩ id ducum consiliũ fiuisse oñtare
potus uxbi bellũ ꝙ infer̃e quando ualidini¬
mę cohortes a uitellio de soiuissent &t ab¬
scifis omũbus praesidis caesurus imꝑio uide¬
batur. sed cuncta testinatione deinde ig¬
nia sabini corupta ꝙ sumptis temere ar¬
inis munitissimã cap̃itolii arcem & nȩ ma¬
quis quidẽ exercitibus expugnabilẽ aduer¬
is tris cohortes tueri nequiuiss& haudtati¬
le quis uni assignauerit culpã quȩ ouĩm tu¬
moradam& aucianus ambigius epłis uictores
morabatur: & Antonius prȩ postero obsequio
uel dum reger& iniudiã crimen meruit
Coeteriq duces dũ ꝑactum bellũ putant finẽ
euis uisigniuere. Ne petilius quidẽ cerealis

Expanded text:
dies Ocriculi per otium agitabat. causa tam pradies Ocriculi per otium agitabat. causa tam pravae morae ut Mucianum opperirentur. nec defueVitellii epistulas, quibus consulatum et nubilem filiam et dotalis opes pretium proditionis offerebat. alii ficta haec et in gratiam Muciani composita; quidam omnium id ducum consilium fuisse, ostentare potius urbi bellum quam inferre, quando validissimae cohortes a Vitellio descivissent, et abscisis omnibus praesidiis cessurus imperio videbatur: sed cuncta festinatione, deinde ignavia Sabini corrupta, qui sumptis temere armis munitissimam Capitolii arcem et ne magnis quidem exercitibus expugnabilem adversus tris cohortis tueri nequivisset. haud facile quis uni adsignaverit culpam quae omnium fuit. nam et Mucianus ambiguis epistulis victores morabatur, et Antonius praepostero obsequio, vel dum regerit invidiam, crimen meruit; ceterique duces dum peractum bellum putant, finem eius insignivere. ne Petilius quidem Cerialis,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tumulũ euasexe in quis praefectus clas¬
sis apollinaris. reliquȩ in littore captȩ ut
nimio ruentiũ onere pressas mare ausit. Iu¬
lianus ad. L. uitelliũ productus & uerberib
foedatus in ore eius iugulantur. tuerunt
qui xxorẽ.L uitellii triariã incesserant.
tanꝙͣ gladio militari cinctã inter luctus
eladesq expugnante teracine suꝑbe saeueq
egula Ipie laureã gestę prospere rei ad
frem misit ꝑcunctatus statim regredi se
an ꝑdomandȩ campanie insistere iuber&
qued salutare nõ modo partib uespasiani
sed rei .ꝑ. fuit. Nam si recens uictoria miles &
suꝑ insitam ꝑuicaciã secundis terox Romã cõ¬
tendiss& haud parua mole certatum nec sine
exitio urbis fora quippe .l. uitellio ꝙ̃nis in¬
fami merat industria nec uirtutis aut bonis
sed quomodo pessimus quisq uitis ualebat:
Dum haec m̃ partibus uitellii gexunt᷑ digressus
narnia uespasiani exercitus festo saturni

Expanded text:
mum tumultum evasere, in quis praefectus clasmum tumultum evasere, in quis praefectus classis Apollinaris; reliquae in litore captae, aut nimio ruentium onere pressas mare hausit. Iulianus ad L. Vitellium perductus et verberibus foedatus in ore eius iugulatur. fuere qui uxorem L. Vitellii Triariam incesserent, tamquam gladio militari cincta inter luctum cladisque expugnatae Tarracinae superbe saeveque egisset. ipse lauream gestae prospere rei ad fratrem misit, percontatus statim regredi se an perdomandae Campaniae insistere iuberet. quod salutare non modo partibus Vespasiani, sed rei publicae fuit. nam si recens victoria miles et super insitam pervicaciam secundis ferox Romam contendisset, haud parva mole certatum nec sine exitio urbis foret. quippe L. Vitellio quamvis infami inerat industria, nec virtutibus, ut boni, sed quo modo pessimus quisque, vitiis valebat. Dum haec in partibus Vitellii geruntur, digressus Narnia Vespasiani exercitus festos Saturni
Abbreviated transcription (Latin):
moeniũ firmare noctu dieq tluxi extra moe¬
nia lictorũ personantes in misteriũ luxis di¬
lapsis militibus de bello tm̃ inter coniuua
loquebantur paucos ante dies discesserat
opimius tiro donisq ac pecuniis acerbe per
municipia ꝯquerendis. plus inuidiae ꝙ ui.
riũ partibus addebat. Interim ad .L. uitel¬
liũ seruus uirgilii capitonis ꝑfugit pollicitus¬
que si in praesidiũ acciper& uadiã arcẽ tra¬
di futurum. Orta nocte cohortes sumis ex¬
peditas montiũ iugis suꝑ caput hostiũ sistit.
inde miles ad caedem magis ꝙ ad pugnã de¬
curerit. Sternũt inerm̾es aut arma capi¬
entes & quosdã somno excitos cũ tenebris
pauore & sonitu tubarũ clamor̃ hostili tur¬
barentur. pauci gladiatorũ resistentes neq
multi cecidere. Coeteri ad naues ruebant
ubi cuncta pari tormidine implicabantur.
ꝑmixtis paganis quos nullo discrimine uitel¬
liam trucidabant. Sex liburnice inter pri¬

Expanded text:
moenium firmare: noctu dieque fluxi et amoemoenium firmare: noctu dieque fluxi et amoena litorum personantes, in ministerium luxus dispersis militibus, de bello tantum inter convivia loquebantur. paucos ante dies discesserat Apinius Tiro donisque ac pecuniis acerbe per municipia conquirendis plus invidiae quam virium partibus addebat. Interim ad L. Vitellium servus Vergilii Capitonis perfugit pollicitusque, si praesidium acciperet, vacuam arcem traditurum, multa nocte cohortis expeditas summis montium iugis super caput hostium sistit: inde miles ad caedem magis quam ad pugnam decurrit. sternunt inermos aut arma capientis et quosdam somno excitos, cum tenebris, pavore, sonitu tubarum, clamore hostili turbarentur. pauci gladiatorum resistentes neque inulti cecidere: ceteri ad navis ruebant, ubi cuncta pari formidine implicabantur, permixtis paganis, quos nullo discrimine Vitelliani trucidabant. sex Liburnicae inter pri
Abbreviated transcription (Latin):
stiterit ante principatum uespasiani decꝰ
domus pene sabinũ erat. caedem eius letã
fuisse Muciano accoepimus. terebane pleriq
& paci consultum dixepta emulatione int̾
duo quorũ alter se trem imꝑatoris alter con¬
sortem imperii cogitar& Sed uitellius con¬
sulis supplicuum poscenti populo restitit
placatus ac uelut uicem reddens ꝙ intero¬
gantib quis capitoliũ incendiss& Si rerum
atticiis optulerat eaꝙ contessione siue ap¬
tum tp̃is mendaciũ fuit inuidiã crimenq
agnouisse & a parte uitellii amolitus unde¬
batur. iudem diebus L uitellius poritis ant
feroniam castris extidio Terratine ĩine¬
bat. elausis illic gladiatoribis remigibuse
qui nõ epredi moenia neꝙ periciis in aꝑ¬
to audesat. pracerat ut supra memoraui¬
mus iulianus gladiatorib pollinarts remi¬
gibus lasciuia secordiaq elachiatoꝵmagrs¬
ꝙ̃ ducum similes nõ uigilias agere non in tuta

Expanded text:
stiterit, ante principatum Vespasiani decus stiterit, ante principatum Vespasiani decus domus penes Sabinum erat. caedem eius laetam fuisse Muciano accepimus. ferebant plerique etiam paci consultum dirempta aemulatione inter duos, quorum alter se fratrem imperatoris, alter consortem imperii cogitaret. sed Vitellius consulis supplicium poscenti populo restitit, placatus ac velut vicem reddens, quod interrogantibus quis Capitolium incendisset, se reum Atticus obtulerat eaque confessione, sive aptum tempori mendacium fuit, invidiam crimenque agnovisse et a partibus Vitellii amolitus videbatur. Isdem diebus L. Vitellius positis apud Feroniam castris excidio Tarracinae imminebat, clausis illic gladiatoribus remigibusque, qui non egredi moenia neque periculum in aperto audebant. praeerat, ut supra memoravimus, Iulianus gladiatoribus, Apollinaris remigibus, lascivia socordiaque gladiator ducum similes. non vigilias agere, non intuta
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus Ioui custodi templũ ingens seq in
sinu dei lacrauit. Sabinus de atticus one¬
rati catenis &e ad uitelliũ ducti nequaꝙ
infesto sermone uultuq excipiũtur tre¬
mentibiis quiuis caedis & praemia enãuãt
opere petebant clamore proximis orto
sordida pars plebis supplicium sabini exposcit.
minas adulationeq mise&. stantem pro gradi¬
bus palatii. uitelliu & preog parantem puin¬
cere ut absisterent. Tunc confossum collace¬
ratũq & abscrso capite trũcum corpus sabi¬
ni in germanias trahunt. hic exitus uiri
haud sane spernendi. quinq de triginta
scipendia in re .p. fecerat domi militie da
rus ĩnocentiã iustitiãq eius nõ argueres ser¬
monis nimius erat. id unũ sept̾em añis
moesiã duodetim quibus praefecturã urbis op¬
tinuit. caluniatus est xumor in fine uite
alii segnem multi moderatum & ciuiũ san¬
quinis parcũ credidere quod inter om̃es con¬

Expanded text:
adeptus Iovi Custodi templum ingens seque in adeptus Iovi Custodi templum ingens seque in sinu dei sacravit. Sabinus et Atticus onerati catenis et ad Vitellium ducti nequaquam infesto sermone vultuque excipiuntur, frementibus qui ius caedis et praemia navatae operae petebant. clamore a proximis orto sordida pars plebis supplicium Sabini exposcit, minas adulationesque miscet. stantem pro gradibus Palatii Vitellium et preces parantem pervicere ut absisteret: tum confossum laceratumque et absciso capite truncum corpus Sabini in Gemonias trahunt. Hic exitus viri haud sane spernendi. quinque et triginta stipendia in re publica fecerat, domi militiaeque clarus. innocentiam iustitiamque eius non argueres; sermonis nimius erat: id unum septem annis quibus Moesiam, duodecim quibus praefecturam urbis obtinuit, calumniatus est rumor. in fine vitae alii segnem, multi moderatum et civium sanguinis parcum credidere. quod inter omnis con
Abbreviated transcription (Latin):
Aemilius pacensis casperius niger Didius Soe¬
ua pugnam ausi optruneantur. Flauiũ sa¬
binũ mermẽ neq fugam coeptantẽ aircũsi¬
stunt &e quintiũ at̾ticũ consulem umibra.
honoris & sua uanitate monstratũ ꝙ de
licta in populũ pro uespasiano magnitica
probrosa aduersus uitelliũ iecerat᷑. Coete¬
ri ꝑ uarios casus elapsi quidam seruili ha¬
bitu alii fide clientiũ ꝯtecti & inter sar¬
cinas abditi fuere qui excoepto uitelliano¬
rũ signo que inter se noscebant᷑ ultroro¬
ꝯitantes respondentes audaciã ꝑ latebras ha¬
berent. Domitianus prima iruptione
apud edituũ occultatus solertia liberti li¬
neo amictu turbe sacricolarũ ĩmixtusigna¬
rusq apud corneliũ primũ maternũ cli¬
entem iuxta uelabrũ delituit ac potiente
rerũ patre disiecto editui contubermio
modicũ satellũ Ioui ꝯseruatori axã posuit
casus in marmore expressus mox impiũ

Expanded text:
Aemilius Pacensis, Casperius Niger, Didius ScaeAemilius Pacensis, Casperius Niger, Didius Scaeva, pugnam ausi obtruncantur. Flavium Sabinum inermem neque fugam coeptantem circumsistunt, et Quintium Atticum consulem, umbra honoris et suamet vanitate monstratum, quod edicta in populum pro Vespasiano magnifica, probrosa adversus Vitellium iecerat. ceteri per varios casus elapsi, quidam servili habitu, alii fide clientium contecti et inter sarcinas abditi. fuere qui excepto Vitellianorum signo, quo inter se noscebantur, ultro rogitantes respondentesve audaciam pro latebra haberent. Domitianus prima inruptione apud aedituum occultatus, sollertia liberti lineo amictu turbae sacricolarum immixtus ignoratusque, apud Cornelium Primum paternum clientem iuxta Velabrum delituit. ac potiente rerum patre, disiecto aeditui contubernio, modicum sacellum Iovi Conservatori aramque posuit casus suos in marmore expressam; mox imperium
Abbreviated transcription (Latin):
postos interiecto quadringentorũ quindecĩ
ãnorum spatio .L. Scipione .c. norbano fla¬
grauerat. curã uictor sylla suscepit neq
tam̃ dedicauit hoc est solũ toelicitati eiꝰ
negatũ. Luctatii catuli nomen inter tãta
Caesarũ opera uiq ad uitelliũ mansit ea
tuc̃ aedes cremabatur sed plus pauoris obses¬
sis ꝙ obsessoribus intulit. quippe uitellianꝰ
milegne astu neq constantia inter dubia
indigebat. Ex diuerso trepidi milites dũ segs
& ifelut captus aĩmi nõ lingua nõ aurib
cum petere neq alienis consiliis regi neq̃
sua expedire. huc illue clamoribusꝰ hostiũ
circũagi quae iusserat uetare quae uetuerat
iubereꝰ. Nox quod in ꝑditis rebus accidit omes
prȩciper̃ nemo exequi. postremo abiectis ar¬
mis tugam de tallendi artes circuis pectabãt
rrumpũt uitelliani & cuncta sanguine fer¬
ro flans miscent. pauci militarium inter
quos maxime insignis cornelius Martialis

Expanded text:
postquam interiecto quadringentorum quindecim postquam interiecto quadringentorum quindecim annorum spatio L. Scipione C. Norbano graverat. curam victor Sulla suscepit, neque tamen dedicavit: hoc solum felicitati eius negatum. Lutatii Catuli nomen inter tanta Caesarum opera usque ad Vitellium mansit. ea tunc aedes cremabatur. Sed plus pavoris obsessis quam obsessoribus intulit. quippe Vitellianus miles neque astu neque constantia inter dubia indigebat: ex diverso trepidi milites, dux segnis et velut captus animi non lingua, non auribus competere, neque alienis consiliis regi neque sua expedire, huc illuc clamoribus hostium circumagi, quae iusserat vetare, quae vetuerat iubere: mox, quod in perditis rebus accidit, omnes praecipere, nemo exequi; postremo abiectis armis fugam et fallendi artis circumspectabant. inrumpunt Vitelliani et cuncta sanguine ferro flammisque miscent. pauci militarium virorum, inter quos maxime insignes Cornelius Martialis,
Abbreviated transcription (Latin):
flamam abluereq sic capitoliũ clausis torib
indetensum & indireptum ꝯflagrauit id
facinus post ꝯditã urbem luctuosissimum
no hoste propitiis si ꝑ mores nr̃õs licer& deic se¬
dem ious optimi maximi auspicato a maio.¬
ribus pignus imperii conditã quã nõ porsena
dedita urbẽ neq galli capta temerare potius¬
sent tore principum excidi potuit arx erat
& ante capitoliũ cuuili bello sed fraude pri¬
uata nũc palam obsessum palam incensum
quibus armorũ causis quo tantȩ cladis p̾cio
stetit pro prima bellauimus uouerat Tarꝗ¬
mus priscus rex bello labmo ieceratq fundã¬
menta spe magis magnitudinis future g¬
quo modice ad huc po roͫres sufficer& uox
Seruius tullius sociorũ studio deinde tarq̃m¬
us suꝑbus capta suessa pometia hostiũ spo¬
liis extrussere sed gleria oꝑis libertati reser¬
uata pulsis regibus oratius puluillus itero
consul dedicauit ea magnificentia quã in

Expanded text:
flammam alueruntque. sic Capitolium clausis foribus flammam alueruntque. sic Capitolium clausis foribus indefensum et indireptum conflagravit. Id facinus post conditam urbem luctuosissimum no hoste, propitiis, si per mores nostros liceret, deis, sedem Iovis Optimi Maximi auspicato a maioribus pignus imperii conditam, quam non Porsenna dedita urbe neque Galli capta temerare potuissent, furore principum excindi. arserat et ante Capitolium civili bello, sed fraude privata: nunc palam obsessum, palam incensum, quibus armorum causis? quo tantae cladis pretio stetit? pro patria bellavimus? voverat Tarquinius Priscus rex bello Sabino, ieceratque fundamenta spe magis futurae magnitudinis quam quo modicae adhuc populi Romani res sufficerent. mox Servius Tullius sociorum studio, dein Tarquinius Superbus capta Suessa Pometia hostium spoliis extruxere. sed gloria operis libertati reservata: pulsis regibus Horatius Pulvillus iterum consul dedicavit ea magnificentia quam imm
Abbreviated transcription (Latin):
d iientia foro templa praeteruecta erigũe
aciem ꝑ aduersum collem usq ad primas ca¬
pitolium fores arces. erant antiquitus portitꝰ
in latere cliui dextrȩ subeuntibus in quaꝵ
tecti exressi tegulisq uitellianos obruebant.
nec dum illis manis nisi gladiis armatę &
accersere tormenta aut missilia tela longũ
uidebatur taces inꝑminentẽ porticum iccere
&e sequebantur ignem. Ambustasq capito¬
lii tores penetrassent nisi sabinus reuulsas
undiq statuas decora maiorum in ipło addi¬
tu uice muri obieciss&. Tum diuersos capi¬
tolii aditus inuadunt iustalũtum acili & qua
tarpei rupes .c. gradibus aditur improuisa
utraq uis proprior ac acrior ꝑ asylum ingru¬
ebat nec sisti poterant scandentes ꝑ ꝯuĩcta
aediticia quae ut in multa pace in altum
aedita sonum capitolii aequabant. Hic am.¬
inde lapsus ignis in porticus apposita sedibus
mox substinentes fastigiũ aꝗlae ligno traxer̃

Expanded text:
et imminentia foro templa praetervecti erigunt et imminentia foro templa praetervecti erigunt aciem per adversum collem usque ad primas Capitolinae arcis fores. erant antiquitus porticus in latere clivi dextrae subeuntibus, in quarum tectum egressi saxis tegulisque Vitellianos obruebant. neque illis manus nisi gladiis armatae, et arcessere tormenta aut missilia tela longum videbatur: faces in prominentem porticum iecere et sequebantur ignem ambustasque Capitolii fores penetrassent, ni Sabinus revulsas undique statuas, decora maiorum, in ipso aditu vice muri obiecisset. tum diversos Capitolii aditus invadunt iuxta lucum asyli et qua Tarpeia rupes centum gradibus aditur. improvisa utraque vis; propior atque acrior per asylum ingruebat. nec sisti poterant scandentes per coniuncta aedificia, quae ut in multa pace in altum edita solum Capitolii aequabant. hic aminde lapsus ignis in porticus adpositas aedibus; mox sustinentes fastigium aquilae vetere ligno traxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ indicatur. Iam hispaniis germaniis q de
britãna desciscentibus trẽm uespasiani man¬
sisse infide donec ultro ad ꝯditiones uocare¬
tur pacẽ & ꝯcordiã uictis utilia uictoribus
tantum pulchra esse si ꝯuentoĩs poeniteat
non sȩ quȩ perfidia deceperit ferro peter&
non filiũ uespasiani uix puberem quantũ
octisis uno sene & uno iuuene protia ir&
obiuã legionibus & de sũma recũ illit cer¬
tar&. coetera secundũ euentũ proelii ces¬
sura. Trepidus ad huc uicellirs pauca
purgandi sui causa respondit culpam in militẽ
conterens. cuius nimius ardor imparẽ ẽẽ mo¬
destiã suã ut Monuit Martialem ut ꝑ secretã
aediũ partem occulte abir& ne militibus int̾¬
nũtius inuise pacis interticeretur. Iple neq
uiuendi neq uetandi potens nõ iam imꝑator
sed tantum causa belli erat. Uix dum regresso
in capitolium Martiale turens miles aderat
nullo duce sibi quisq auctor cito agmine forũ

Expanded text:
tium iudicatur, iam Hispaniis Germaniisque et tium iudicatur, iam Hispaniis Germaniisque et Britannia desciscentibus, fratrem Vespasiani mansisse in fide, donec ultro ad condiciones vocaretur. pacem et concordiam victis utilia, victoribus tantum pulchra esse. si conventionis paeniteat, non se, quem perfidia deceperit, ferro peteret, non filium Vespasiani vix puberem—quantum occisis uno sene et uno iuvene profici?—: iret obviam legionibus et de summa rerum illic certaret: cetera secundum eventum proelii cessura. trepidus ad haec Vitellius pauca purgandi sui causa respondit, culpam in militem conferens, cuius nimio ardori imparem esse modestiam suam; et monuit Martialem ut per secretam aedium partem occulte abiret, ne a militibus internuntius invisae pacis interficeretur: ipse neque iubendi neque vetandi potens non iam imperator sed tantum belli causa erat. Vixdum regresso in Capitolium Martiale furens miles aderat, nullo duce, sibi quisque auctor. cito agmine forum
Abbreviated transcription (Latin):
flauianos duces qui nũtio qui circimsideri ip¬
si seni subueniretur arctas res nũtiaret noctẽ
adeo quietam egit ut digredi sine noxa potu¬
erit quippe miles uitelłii aduersus pericula
ferox laborib ac uigiliis parũ intentus erat
& hybernus imber repente fusus oculos aures¬
q impediebat. Luce prima sabinus añ ꝙ in
uicem hostilia captarent corneliũ Mattialẽ
e primipilarib ad uitelliũ misit cũ man ᷤᷤ
quaestu ꝙ pacta turrbarent᷑ simulatõe prorsꝙ
& imaginem deponendi imperii fuisse ad de¬
cipiendos tot illus tres uiros cũ .n. e rostris
tres domũ munentem toro & iritandis houi
oculis ꝙ aduentinũ & penates uxoris petis&
Iam priuato &e omẽm principis spẽm uitãti
contempsisse contra uitelliũ in palatiũ in
ipsam Imperii arcẽ regressum inde armatũ
ri togatũ nempe se &c unũ e senatoribus
dũ inter uespasianũ ac uitelliũ proeliis le¬
gionũ captiuitatibus urbiũ deditionib cohõ¬

Expanded text:
Flavianos duces nuntio qui circumsideri ipsos et, ni subveniretur, artas res nuntiaret. noctem adeo quietam egit ut digredi sine noxa potuerit: quippe miles Vitellii adversus pericula ferox, laboribus et vigiliis parum intentus erat, et hibernus imber repente fusus oculos aurisque impediebat. Luce prima Sabinus, antequam in vicem hostilia coeptarent, Cornelium Martialem e primipilaribus ad Vitellium misit cum mandatis et questu quod pacta turbarentur: simulationem prorsus et imaginem deponendi imperii fuisse ad decipiendos tot inlustris viros. cur enim e rostris fratris domum, imminentem foro et inritandis hominum oculis, quam Aventinum et penatis uxoris petisset? ita privato et omnem principatus speciem vitanti convenisse. contra Vitellium in Palatium, in ipsam imperii arcem regressum; inde armatum ri. togatum nempe se et unum e senatoribus: dum inter Vespasianum ac Vitellium proeliis legionum, captivitatibus urbium, deditionibus cohor
Abbreviated transcription (Latin):
segnorq omẽs municipiorũ uillarũq am̃e¬
nitates resistens graui urbẽ agmine pete
S exaginta milia armatorũ seque̾bant᷑ licẽtia
corfupta calonũ nũs amplior procacissimis
et inter seruos lixarũ ingeniis tet legatoꝵ
apnicorũꝙ comitatus in habilis ad parendum
& l fina modestia reyeret. onerabant
multitudinẽ obuii & urbe senatoros eitesy
quidã metu multi ꝑ adulationẽ coeteri ac pau¬
latim omẽs ne aliis proficiscentibus alii remane¬

Expanded text:
segniorque, ad omnis municipiorum villarumque amoesegniorque, ad omnis municipiorum villarumque amoenitates resistens, gravi urbem agmine petebat. sexaginta milia armatorum sequebantur, licentia corrupta; calonum numerus amplior, procacissimis etiam inter servos lixarum ingeniis; tot legatorum amicorumque comitatus inhabilis ad parendum, etiam si summa modestia regeretur. onerabant multitudinem obvii ex urbe senatores equitesque, quidam metu, multi per adulationem, ceteri ac paulatim omnes ne aliis proficiscentibus i
Abbreviated transcription (Latin):
pãnonici exercitus dalmatiã militẽ traxer̃
quanꝙ̃ ꝯsularibus legatis nihil turbantibus
Titus Nlauianus pãñoniã. Pompeuis siluanis
dalmatiã tenebant. diuitẽs senes. Sed pro¬
curator aderat cornelius fiscus ingens ȩtate
dariis natalibus prima iuuenta quiẽtis
cupidine senatorũ ordinẽ exuerat idem
pro galba dux coloniȩ suȩ eaq opera pro¬
curationẽ ad eptus est Sus ceptis uespasia¬
ni partibus acerimã bello tacem ꝑculit nõ
tam preaemiis ꝑiculorũ ꝙ̃ ipsis periculis lae¬
tus peo certis & olim partis nona ambigua¬
& ancpitia malebat. Ioitur mouere &e
nes in hispaniã ad primanos epłe qđ ut q
leno pro othone adueria uitellio fuerat Sp¬
guutur ꝑ gallias hrȩ momentoq tp̃is flã¬
grabit imeens bellũ illyrias exercitib pala
dei ascentib coeteris forcunã secituris. Dum
hec per p̾rouĩcias a uespasiano ducibq par¬
tirn geeuntur Uicellius ꝯtemptior rdieg

Expanded text:
Pannonici exercitus Dalmaticum militem traxere, Pannonici exercitus Dalmaticum militem traxere, quamquam consularibus legatis nihil turbantibus. Tampius Flavianus Pannoniam, Pompeius Silvanus Dalmatiam tenebant, divites senes; sed procurator aderat Cornelius Fuscus, vigens aetate, claris natalibus. prima iuventa quietis cupidine senatorium ordinem exuerat; idem pro Galba dux coloniae suae, eaque opera procurationem adeptus, susceptis Vespasiani partibus acerrimam bello facem praetulit: non tam praemiis periculorum quam ipsis periculis laetus pro certis et olim partis nova ambigua ancipitia malebat. igitur movere et nos, in Hispaniam ad primanos epistulae, quod utraque legio pro Othone, adversa Vitellio fuerat; sparguntur per Gallias litterae; momentoque temporis flagrabat ingens bellum, Illyricis exercitibus palam desciscesiano ducibusque partium geruntur, Vitellius contemptior in dies
Abbreviated transcription (Latin):
tendebat iulianus comꝑto discrimine de
gnarus locorũ adsectis ꝑ auia Moesiȩ ultra
montẽ hemũ profugit. Nee deinde cuuli
bello interfuit per uarias moras susceptum
a uespasiano iter trahens & ex mĩtiis cũe¬
tabundus aut proꝑans. At in pañonia ter¬
tia decima legio ac septima galbiana dolorẽ
iramq bebriacensis pugnę re̾tinẽtes aut cũe¬
tatur uespasiano acceslere in praeopua pͥini
antoni. His legibus nocens & tpẽ nexonis fal¬
si damnatus inter alia belli mala senatoꝵ
ordinẽ recuꝑauerat praepositus a galba le
gioni icriptitasse othoni credebat᷑ ducẽ se
partibus offerens a quo neglectus othoniani
belli usu fuit. Labantib uitellii rebus ue¬
spasianũ secutus grande momentũ addi¬
dit stremuis manu sermone promptus se¬
rende in alios muidię artitex discordiis &
seditionibus raptor largitor pace pessimis
bello nõ spernendus iuncti inde moerici ac

Expanded text:
tendebat. Iulianus comperto discrimine et tendebat. Iulianus comperto discrimine et gnaris locorum adscitis per avia Moesiae ultra montem Haemum profugit; nec deinde civili bello interfuit, per varias moras susceptum ad Vespasianum iter trahens et ex nuntiis cunctabundus aut properans. At in Pannonia tertia decima legio ac septima Galbiana, dolorem iramque Bedriacensis pugnae retinentes, haud cunctanter Vespasiano accessere, vi praecipua Primi Antonii. is legibus nocens et tempore Neronis falsi damnatus inter alia belli mala senatorium ordinem reciperaverat. praepositus a Galba septimae legioni scriptitasse Othoni credebatur, ducem se partibus offerens; a quo neglectus in nullo Otho- niani belli usu fuit. labantibus Vitellii rebus Vespasianum secutus grande momentum addidit, strenuus manu, sermone promptus, serendae in alios invidiae artifex, discordiis et seditionibus potens, raptor, largitor, pace pessimus, bello non spernendus. iuncti inde Moesici ac
Abbreviated transcription (Latin):
rum exemplũ secuti rarissimus quilq eã¬
dem in recuꝑando licentiã hũerintꝰ. Acce¬
lerata interm uespasiam coepta illyrici¬
exercitus studio trans gxessi in partes tertiadeciã
legio exemplũ coeteris moesiȩ legionibus p̾buit
O ctaua erat ac septima claudiana imbuta fauo.¬
re othonis quãuis proelio non intertiussent
aquileiam progresse proturbatis qui de othone
nũtiabant laceratisq uexillis nom̃ uitellii p̃¬
ferentibus rapta postremo pecunia inter diui¬
sa hostiliter ȩgerant unde metus &s ex metu
ꝯsiliũ pesse imputari uespasianoq̃ apͥud ui¬
telliũ excusanda erant. Ita tres moesecȩ legio¬
nes per epłas alliciebat. panonicum exerci¬
tum haut abnuenti uim parabant. In eomo¬
tu a ponius saturninus Moesie rector pessi¬
mũ facinus audet misso centurione ad intẽ¬
ficiendũ tertiũ iulianũ septimȩ legionis le¬
gatũ ob simultates quibus cam partiũ prae¬

Expanded text:
rum exemplum secuti, rarissimus quisque eanrum exemplum secuti, rarissimus quisque eandem in reciperando licentiam habuerunt. Adcelerata interim Vespasiani coepta Illyriciexercitus studio transgressi in partis: tertia legio exemplum ceteris Moesiae legionibus praebuit; octava erat ac septima Claudiana, imbutae favore Othonis, quamvis proelio non interfuissent. Aquileiam progressae, proturbatis qui de Othone nuntiabant laceratisque vexillis nomen Vitellii praeferentibus, rapta postremo pecunia et inter se divisa, hostiliter egerant. unde metus et ex metu consilium, posse imputari Vespasiano quae apud Vitellium excusanda erant. ita tres Moesicae legiones per epistulas adliciebant Pannonicum exercitum aut abnuenti vim parabant. in eo motu Aponius Saturninus Moesiae rector pessimum facinus audet, misso centurione ad interficiendum Tettium Iulianum septimae legionis legatum ob simultates, quibus causam partium prae
Abbreviated transcription (Latin):
unde omussa uicesia chyrachiũ pedite atqp
equite simul longis manibus uersum in Ita¬
lim mare clauder& tuta pone tergum acha.¬
ia asiuaqi qiͣ inermes exponi uitelliani prae¬
sidi tuerent᷑ atq ipsum uitelliũ in inoer¬
to tore quã partem Italię proteger& si libi
Drundysiũ tarentũq &e calabriae iucanieq
litorã infestis classibus peterentur seitur
nauiũ militũ armorum paratu strepere
prouĩcie sed nihil aeque satigabat ꝙ̃ pecu¬
maxum ꝯquisitio eos esse belli ciuilis ner¬
uos dictitans Mucianus nõ us aut rerũ in
cognitũbus sed solã magnitudinẽ opũ ipec¬
tabat passim delatione ex locupleti simus
quisq in praecdam cõrepti q grauia atque
incoleranda sed necessitate armorũ excu¬
sata deiam in pace mansere ipso uespasi¬
auo inter initia imperii ad optinendas ini¬
quitates aut per mobstinante donec indul
uiuit. Largus priuatũ qued aiudius in

Expanded text:
num omissa Moesia Dyrrachium pedite atque num omissa Moesia Dyrrachium pedite atque equite, simul longis navibus versum in Italiam mare clauderet, tuta pone tergum Achaia Asiaque, quas inermis exponi Vitellio, ni praesidiis firmarentur; atque ipsum Vitellium in incerto fore quam partem Italiae protegeret, si sibi Brundisium Tarentumque et Calabriae Lucaniaeque litora infestis classibus peterentur. Igitur navium militum armorum paratu strepere provinciae, sed nihil aeque fatigabat quam pecuniarum conquisitio: eos esse belli civilis nervos dictitans Mucianus non ius aut verum in cognitionibus, sed solam magnitudinem opum spectabat. passim delationes, et locupletissimus quisque in praedam correpti. quae gravia atque intoleranda, sed necessitate armorum excusata etiam in pace mansere, ipso Vespasiano inter initia imperii ad obtinendas iniquitates haud perinde obstinante, donec indulgiuvit, largus privatim, quod avidius de
Abbreviated transcription (Latin):
uespasianus quidem plus ciuli bello optulit
ꝙ alii in pace egregie tirmus aduersus mili¬
tarẽ largitionem eoq exercitu meliore. uis¬
li ad parthum armenuĩq legati prouisũq
ne uersis ad ciuile bellũ legionibiis terga
nudarent᷑ titum instare iudȩȩ. uespasia¬
nũ optinere castra aeyypti placuit. suffioe
uidebant᷑ aduersus uitelliũ pars copiarũ de
dux Mucianus e uespasiani nom̃ ac ni hil
arduũ tatis ad omes exercitus legatogq scͥp¬
te ep̃łe praecoeptũq ut praetorianos uitel¬
lio intenses recuꝑandȩ militiae praemio ĩ¬
uitarent. Mucianus cũ expedita manu
sociũ magis imperii ꝙ ministrum agens nõ lento
itinere ne cunctari uideret᷑. neq tñ properãs
gliscere famã ipso spatio sinebat gnarus modi¬
tas uires sibi d maiora credi ab absentibus
S ed legio sexta & xiii. uexillariorũ milia in¬
genti agmine sequebantue. Classem e pon¬
to byrantiũ adigi iusserat ambiguus consilii

Expanded text:
Vespasianus quidem plus civili bello obtulit Vespasianus quidem plus civili bello obtulit quam alii in pace, egregie firmus adversus militarem largitionem eoque exercitu meliore. missi ad Par- thum Armeniumque legati, provisumque ne versis ad civile bellum legionibus terga nudarentur. Titum instare Iudaeae, Vespasianum obtinere claustra Aegypti placuit: sufficere videbantur adversus Vitellium pars copiarum et dux Mucianus et Vespasiani nomen ac nihil arduum fatis. ad omnis exercitus legatosque scriptae epistulae praeceptumque ut praetorianos Vitellio infensos reciperandae militiae praemio invitarent. Mucianus cum expedita manu, socium magis imperii quam ministrum agens, non lento itinere, ne cunctari videretur, neque tamen properans, gliscere famam ipso spatio sinebat, gnarus modicas viris sibi et maiora credi de absentibus; sed legio sexta et tredecim vexillariorum milia ingenti agmine sequebantur. classem e Ponto Byzantium adigi iusserat, ambiguus consilii