comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& stipendio uictorẽ instruxere.
His penoꝵ malis etiã delectus in
siciłia cũ imꝑatore exercitꝰ ue¬
lut qͥdã erũpnarũ cumulus acces¬
sit. Nã pꝰ ꝓfectione asicilia aga¬
thoclis: inobsidione simcusarũ
penȩ seniores rediti. ab anthando frẽ
regis agathoclis occisione cesi nun¬
tiabat᷑. Itaq cũ domi forisq eadẽ
fortuna carthaginiensiũ eẽt: iam
ñ tributariȩ tantũ ab his urbesue¬
rũ etiã socuĩ regis defitiebat. ami¬
ciciarũ iura ñ fide: sed successu
narũ affellas. qui spe imꝓba regnii
totiꝰ affricȩ amplexꝰ: societatẽ cũ
agathocleꝰ ꝑ legatos iunxerat. Pactꝰ¬
q cũ eo fuerat. ut siciliȩ illi sibi
affricȩ imꝑiũ uictis carthaginien¬
sibꝰ ac̾ceder&. Itaq cũ ad belli so¬
cietatẽ cũ ingenti exercitu ipse
uenisset: agathocles blando allo¬
qͥo. & humili adulatione cũ sepiꝰ
simul cenassent adoptatꝰq filius

Expanded text:
et stipendio victorem instruxere. et stipendio victorem instruxere. His Poenorum malis etiam deletus in Sicilia cum imperatore exercitus velut quidam aerumnarum cumulus accessit. Nam post profectionem a Sicilia Agathoclis in obsidione Syracusarum Poeni segniores redditi ab Antandro, fratre regis Agathoclis, occidione caesi nuntiabantur. Itaque cum domi forisque eadem fortuna Karthaginiensium esset, iam non tributariae tantum ab his urbes, verum etiam socii reges deficiebant, amicitiarum iura non fide, sed successu narum Ophellas, qui spe inproba regnum totius Africae amplexus societatem cum Agathocle per legatos iunxerat pactusque cum eo fuerat, ut Siciliae illi, sibi Africae imperium victis Karthaginiensibus cederet. Itaque cum ad belli societatem cum ingenti exercitu ipse venisset, Agathocles blando adloquio et humili adulatione, cum saepius simul cenassent adoptatusque filius
Abbreviated transcription (Latin):
xilio fuge adempto. aut uin¬
cendũ. aut moriendũ eẽ.
ꝓst̾nerent: castella ullasq incen¬
derent: obuiꝰ ei fuit cũ .xxx.
milibꝰ paganors annos. & plio
cõmisso: duodesiculis triami¬
lia de penis cũ ipso duce cecide.
Hac uictoria & siculoꝵs animi
erigunt᷑. & penoꝵ fragunt᷑
Agathocles uictis hostibꝰ urbes
castellaq expugnat: ingen
tes p̃das agit. hostiũ multa
milia trucidat. Castra deinde
inquinto lapide acarthagine
statuit. ut dãpna carissimarũ
rerũ. uastitatẽq agroꝵ & inꝰ¬
cendia u llarũ demuris ipsi
urbis specularent᷑. Int̾ea in¬
gens tota affrica de leti pȩnoꝵ
exercitꝰ: fama occupataꝵq ur¬
biũ deuulgat᷑. Stupor itacꝙ
omis admiratio incessit: un¬
de tanto imꝑio tã subitũ bel¬
lũ p̃sertim. ab hoste ia uicto.
Admiratio de inde paulatĩ ĩ con¬
tẽptũ penars u̾tit᷑. Nec mul¬
to post ñ affri tantũ uerũ etiã
urbes nobilissime nouitatẽ sẽ¬
cutȩ agathocle̾ deficẽ frumtoq

Expanded text:
xilio fugae adempto aut vincendum aut moriendum esse. prosternerent, castella villasque incenderent, obvius ei fuit cum XXX milibus paganorum Hanno,sed proelio commisso duo de Siculis, tria milia de Poenis cum ipso duce cecidere. Hac victoria et Siculorum animi eriguntur et Poenorum franguntur. Agathocles victis hostibus urbes castellaque expugnat, praedas ingentes agit, hostium multa milia trucidat. Castra deinde in quinto lapide a Karthagine statuit, ut damna carissimarum rerum vastitatemque agrorum et incendia villarum de muris ipsius urbis specularentur. Interea ingens tota Africa deleti Poenorum exercitus fama occupatarumque urbium divulgatur. Stupor itaque omnes et admiratio incessit, unde tanto imperio tam subitum bellum, praesertim ab hoste iam victo; admiratio deinde paulatim in contemptum Poenorum vertitur. Nec multo post non Afri tantum, verum etiam urbes nobilissimae novitatem secutae ad Agathoclem defecere frumentoque
Abbreviated transcription (Latin):
randa sunt. Molosors pͥmũ
in ea regione regnũ fuit.
post pyrrꝰ achillis filius a
his locis consedit. Qui pyr¬
ride pͥmo: postea epirotȩ
dicti sunt. Sed pyrrꝰ cũ
in templo dodonei io uis
consulendũ uenisset: ibi
la nasam neptẽ herculis
rapuit: ex cu iꝰ matrimo¬
nio octo liberos sustulit.
Ex his non nullas uirgines
nuptũ finitimis regionibꝰ
tradidit. opesq affinita:¬
tiũ auxilio magnas paraũ.
Atq belena filio pͥami regis
ab in dustriam: singłarem
regũ caonũ & andromachen
hectoris ematrimonio suo
qͦs in diuisionẽ troianȩ
p̃dȩ acceꝑat: uxorẽ tradi¬
dit᷑. breuiq pꝰ tp̃re dephiꝰ
in sidiis horestȩ filii aga¬
m̾nonis in ter altaria dei
in tiit. Successor huic pi¬
alis filius fuit. Pordinẽ
de inde regni atriban des¬
cendit. Cui qm pu pillus
& unicꝰ exgentẽ ignobili
suꝑ eẽt. intentione oĩũ cura
seruandi eius educandiq
publioe tutores constrai¬
unt᷑. Athenas quoq erudi¬
endi gr̃a missus. qͣndo do¬

Expanded text:
randa sunt. Molossorum primum in ea regione regnum fuit. Post Pyrrus, Achillis filius, ahis locis consedit: qui Pyrridae primo, postea Epirotae dicti sunt. Sed Pyrrus cum in templum Dodonaei Iovis ad consulendum venisset, ibi Lanassam, neptem Herculis, rapuit, ex cuius matrimonio octo liberos sustulit. Ex his nonnullas virgines nuptum finitimis regibus tradidit opesque adfinitatium auxilio magnas paravit. Atque ita Heleno, filio Priami regis, ob industriam singularem regnum Chaonum et Andromachan Hectoris e matrimonio suo, quos in divisione Troianae praedae acceperat, uxorem tradidit,brevique post tempore Delphis insidiis Orestae, filii Agamemnonis, inter altaria dei interiit. Successor huic Piales filius fuit. Per ordinem deinde regnum ad Tharybam descendit, cui,quoniam pupillus et unicus ex gente nobili superesset, intentiore omnium cura servandi eius educandique publice tutores constituuntur. Athenas quoque erudiendi gratia missus. Quanto do
Abbreviated transcription (Latin):
mogni &r animi & corpio aggessꝰ. a cẽple¬
risq auctorib singuloꝵ regũ uel popłoys
resgestas scribentib opꝰ suũ ardui labo¬
ti uideat᷑ r̃me nob pompeiꝰ herculea au¬
dacia oroẽ t̾rai agg̃ sꝰ uideri debet. ciuiꝰ
q res geste continent᷑. & que hystoricigre¬
cors ꝓut cõmodũ cuiq fuit: int̾ segre¬
gatim occupauer᷑: omassis quȩ sine frue¬
tu erant: ea omĩa pompeiꝰ duusa tẽꝑibꝰ
& serie rerũ digesta cõpu̾suit. hoꝵ gͥ
quattuor. & qͣcdraginta uoluminũ nã to¬
eraitione quȩꝙ dignissima excerpsr & o¬
missis his quȩ nec conoscenci uolunta¬
te Iocunda nec exẽplo erant necessaria.
breue ueluti floꝵs corpꝰculũ feci. ut
ñ tã cognoscendi magis ꝗͣ. em̃dandi cau¬
sa tͣnsmisi. Simul ut & o tu mei. cuiꝰ
& cato reddendã oꝑã putat. integracio
constar&. Suffic̃ enĩ mͥ in tꝑre iudiciũ
tuũ: apud postõs cũ obtrectationis in

Expanded text:
magni et animi et corporis adgressus. Nam cum plerisque auctoribus singulorum regum vel populorum res gestas scribentibus opus suum ardui laboris videatur, nonne nobis Pompeius Herculea audacia orbem terrarum adgressus videri debet, cuius umque res gestae continentur? Et quae historici Graecorum, prout commodum cuique fuit iter, segregatim occupaverunt, omissis quae sine fructu erant, ea omnia Pompeius divisa temporibus et serie rerum digesta conposuit. Horum igitur quattuor et quadraginta voluminum nam tognitione quaeque dignissima excerpsi et omissis his, quae nec cognoscendi voluptate iucunda nec exemplo erant necessaria, breve veluti florum corpusculum feci, ut non tam cognoscendi magis quam emendandi causa transmisi, simul ut et otii mei, cuius et Cato reddendam operam putat, apud te ratio constaret. Sufficit enim mihi in tempore iudicium tuum, apud posteros, cum obtrect
Abbreviated transcription (Latin):
messens bellũ intulit. Inde repecite
origines armenioꝵ & sitꝰ & uaru cõ¬
pluriũ regũ in parthis successione. Imꝑiũ
accep̃ orodes. quẽ grassũ deleuit: & siriã
ꝑfiliũ pacoꝵ occupaũ. Illi successit fraãti

Expanded text:
meniis bellum intulit. Inde repetitae origines Armeniorum et situs. Vt varia conplurium regum in Parthis successione imperium accepit Orodes, qui Crassum delevit et Syriam per filium Pacorum occupavit. Illi successit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo belli: maior salutis
quã dignitas fuit. Itaq ꝑ¬
mittente popło: imꝑiũ ad
senatũ tͣnsfert᷑. Qui cũ in¬
sita genti suꝑbia crudelit᷑
in plebe̾ consuleret: singłis
tirãnidis sibi in potentiã
uindicantibꝰ: ab exercitu alei¬
biades exul reuocat᷑. duxq claᷤᷤ¬
si constituit᷑. Statĩ gͥ athenas¬
scribit. ex continenti secũ ex¬
ercitu uent᷑ũ recept᷑ũq a qͣ¬
dringentis iura popłi ni
ipsi redderent. hac denun.¬
tiatione optimates t̾riti: pri
exiliũ ꝓfecti sunt. Ieͥ alcibi.¬
ades in testino malo patria
liberata: sũma cura classẽ in¬
struit. atque ita in bellũ ad¬
u̾sus lacedemonios ꝑgit. Lan.
⁊ estro mindareus & pharnaba¬
sus. lacedemonioꝵ duces. in¬
structis nauibꝰ ex pectabant.
Prelio cõmisso: uictoria penes
athenienses fuit. In eo bello ma¬
ior pars exercitꝰ & om̃s fermȩ
hostiũ duces cȩsi naues .Lxxx.
capte. In t᷑iectis quoq diebꝰ.

Expanded text:
periculo belli maior salutis periculo belli maior salutis quam dignitatis cura fuit. Itaque permittente populo imperium ad senatum transfertur. Qui cum insita genti superbia crudeliter in plebem consuleret, singulis tyrannidis sibi inpotentiam vindicantibus, ab exercitu Alcibiades exsul revocatur duxque classi constituitur. Statim igitur Athenasscribit, ex continenti se cum exercitu venturum recepturumque a quadringentis iura populi, ni ipsi redderent. Hac denuntiatione optimates territi primoexilium profecti sunt. Igitur Alcibiades intestino malo patria liberata summa cura classem instruit atque ita in bellum adversus Lacedaemonios pergit. Iam Sesto Mindarus et Pharnabazus, Lacedaemoniorum duces, instructis navibus expectabant. Proelio commisso victoria penes Athenienses fuit. In eo bello maior pars exercitus et omnes ferme hostium duces caesi, naves LXXX captae. Interiectis quoque diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
opia deserat᷑. Nam regẽ
persae dissentientibꝰ grecis
arbitriũ pacis ac belli fore:
& quod suis non posset. ipsoꝵ
armis uicturũ. ꝓfecto autẽ
bello: statĩ ei cũ uictoribꝰ di¬
micandũ. Do mesticis itaq
bellis greciã ob terendãne ex¬
t̾nis uacet: ex seq̃ndas uires
partiũ. & in feriores auxi¬
lio leuandos. Non enĩ qui¬
etos post hanc uictoriã spar¬
thanos. quia uindices se liber¬
tatis greciȩ ꝓfessi sunt. Gra¬
ta oratig: cisaferni fuit. Itaq
cõmeatꝰ malignȩ p̃bere. classe
regiã non totam mitt̾e: ne aut
uictoriã dar&. aut necessitatẽ
de ponendi belli imponer&.
Intea alcibiades. hãc oꝑã ci¬
uibꝰ uenditabat. Aquẽ eũ
legati atheniensiũ uenissẽt.
pollicet᷑ his amiciciã regis
natũ foret. Sꝑans ut aut con¬
cordante ciuitate. dux belli
abom̃ibꝰ legeret᷑: aut discordia
inter ordines facta. ab alt̾a
parte in auxiliũ uocaret᷑.
Sed atheniensibꝰ iminente

Expanded text:
opia deseratur. Nam regem opia deseratur. Nam regem Persarum dissentientibus Graecis arbitrum pacis ac belli fore, et quos suis non possit, ipsorum armis victurum; perfecto autem bello statim ei cum victoribus dimicandum. Domesticis itaque bellis Graeciam obterendam, ne externis vacet, exaequandasque vires partium et inferiores auxilio levandos. Non enim quieturos post hanc victoriam Spartanos, quia vindices se libertatis Graeciae professi sint. Grata oratio Tisapherni fuit. Itaque commeatus maligne praebere, classem regiam non totam mittere, ne aut victoriam daret aut necessitatem deponendi belli inponeret. Interea Alcibiades hanc operam civibus venditabat. Ad quem cum legati Atheniensium venissent, pollicetur his amicitiam regis,natum foret,sperans ut aut concordante civitate dux belli ab omnibus legeretur aut discordia inter ordines facta ab altera parte in auxilium vocaretur. Sed Atheniensibus inminente
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ quã gr̃ȩ contraxit. Ito
cũ pͥncipes uelud ȩmulũ
głȩ suȩ in terficiendũ in¬
sidiis mandassent: cognitas
re alcibiades ꝑ uxore᷑ agi¬
dis regis. quã adult̾io cog¬
nou̾at: adcisafernẽ pꝰfectũ
darii regis ꝓfugit. Eui se
celeriter officio comitante
& obseqͣndi grã in sinuaui
Erat enĩ &̃ ȩtatis flore. &
formȩ ueneratione nec min
eloqͤntia etiã inter atheni¬
enses in signes. Sed in con¬
ciliis amiciciaꝵ studiis qͣm
in retinendis uir melior : qu
moꝵ uitia. sub umbra eloqͦn¬
tiȩ pͥmo latebant. Ioͥ ꝑ sua¬
det cisaferne᷑. ne tanta si¬
pendia clasi lacedemonioꝵ
p̾ber&. Uocandos enĩ in por¬
tionẽ muneris io nios. quoꝵ
ꝓlibertate cõ tributa athe¬
niensibꝰ penderent: bellũ sus¬
ceptũ sit: sed nec auxiliis ni¬
mis enixe lacedemomos ii¬
uandos. Oppe memorẽ ẽẽ
deberẽ aliena̾ se uic̃toriã
non suã in seruere: & eatenꝰ
bellũ sustinendũ. ne in¬

Expanded text:
diae quam gratiae contraxit. Itaque diae quam gratiae contraxit. Itaque cum principes velut aemulum gloriae suae interficiendum insidiis mandassent, cognita re Alcibiades per uxorem Agidis regis, quam adulterio cognoverat, ad Tisaphernen, praefectum Darii regis, profugit, cui se celeriter officii comitate et obsequendi gratia insinuavit. Erat enim et aetatis flore et formae veneratione nec minus eloquentia etiam inter Athenienses insignis,sed in conciliandis amicitiarum studiis quam in retinendis vir melior, quia morum vitia sub umbra eloquentiae primo latebant. Igitur persuadet Tisapherni, ne tanta stipendia classi Lacedaemoniorum praeberet;vocandos enim in portionem muneris Ionios, quorum pro libertate, cum tributa Atheniensibus penderent, bellum susceptum sit. Sed nec auxiliis nimis enixe Lacedaemonios iuvandos; quippe memorem esse debere alienam se victoriam, non suam instruere, et eatenus bellum sustinendum, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
demonii arma transferrent.
Quis igͥ miret᷑ tam floren.¬
tes atheniensiũ opes ruisse.
cũ adop pͥm̃dã unã urbẽ
totiꝰ orientis uires concur.¬
rerent : non tam᷑ in erci. neq
in cruento cecidere bello. sed
pͣliati ad ultimũ. uictores
etiã in terdũ consũpti : ma¬
gis fortune uarietate quã
uicti st̃. Principio belli: om̃s
adhis etiã socii desciuerant.
ut fit quo se furtiuna eodẽ
fauor hominũ etiã inclinat.
Alcibiades quoq motũ ad uer¬
sus patriã bellũ. non gregarũ
militis oꝑa. sed̾ imꝑatoris uir.¬
tutibꝰ ad iuiuat. Quppe acceptis
qͥnq nauibꝰ inasiam con¬
tendit. & tributarias add¬
niensiũ ciuitates. auctori¬
de nominis sui: ad defect¬
onẽ cõpellit. Sciebant en
domi clarũ. exilio uideba
fac̾tũ minorẽ. nec tam ab¬
latũ atheniensibꝰ ducẽ q
lacedemoniis traditũ: paras
q cũ amissis imꝑia penss¬
ret. Sed apud lacedemonio
uirtus alcibiadis: plꝰ in uis¬

Expanded text:
daemonii arma transferrent. daemonii arma transferrent. Quis igitur miretur tam florentes Atheniensium opes ruisse, cum ad opprimendam unam urbem totius Orientis vires concurrerent?Non tamen inerti neque incruento cecidere bello, sed proeliati ad ultimum, victores etiam interdum consumpti magis fortunae varietate quam victi sunt. Principio belli omnes ab his etiam socii desciverant, ut fit: quo se fortuna, eodem etiam favor hominum inclinat. Alcibiades quoque motum adversus patriam bellum non gregarii militis opera, sed imperatoris virtutibus adiuvat;quippe acceptis V navibus in Asiam contendit et tributarias Atheniensium civitates auctoritate nominis sui ad defectionem conpellit. Sciebant enim domi clarum, nec exilio videbant factum minorem, nec tam ablatum Atheniensibus ducem quam Lacedaemoniis traditum, parta qui cum amissis imperia pensaret. Sed apud Lacedaemonios virtus Alcibiadis plus invi
Abbreviated transcription (Latin):
nlũ cupidiꝰ qͣm felicius
ger᷑: interim concitor & dux
eius aipiades ab sens athe¬
nis in simulat᷑ misteria
cȩt̾is in itioꝵ sacra nullo
magis quã silentio sollẽni
enuntiauisse. Reuocatꝰꝙ a
bello adiudiciũ: siue con¬
scientiã. siue in dignitatẽ
rei non ferens: tacitꝰ inexiliũ.
damnatũ se tantũ. uerũ
etiã diĩs iras ꝑ omniũ sacer.¬
dotũ religiones de uotũ cog.¬
nouit : lacedemona se contir¬
lit. ibiq regẽ lacedemo nioꝵ
inpellit. Turbatis athenien.¬
sibꝰ. ad ũso siciliȩ pͣlio: ultro
greciȩ regna uelud adextin¬
guendũ cõmune incendiũ
concurrunt. Iantũ odiũ.
athenienses ĩmoderati imꝑii
crudelitate. contraxerant.
Dariꝰ qͦq rex persaꝵ memor
pat̾ni auiti qͦq in hac urbe
odii: facta cũ lacedemonis
cietate : omnẽ sũptũ belli
pollicet᷑. & erat hic qͥdẽ titu¬
lus : cũ grecis coeundi. Re.
autẽ uera: timebat ne uic¬
tis atheniensibꝰ. ad se lace¬

Expanded text:
nium cupidius quam felicius nium cupidius quam felicius gerunt, interim concitor et dux eius Alcibiades absens Athenis insimulatur mysteria Cereris initiorum sacra, nullo magis quam silentio sollemnia, enuntiavisse,revocatusque a bello ad iudicium, sive conscientia sive indignitatem rei non ferens, tacitus in exiliumdamnatum se tantum, verum etiam diris per omnium sacerdotum religiones devotum cognovit, Lacedaemona se contulitibique regem Lacedaemoniorum inpellit turbatis Atheniensibus adverso Siciliae proelio ultro Graeciae regna velut ad extinguendum commune incendium concurrunt;tantum odium Athenienses inmoderati imperii crudelitate contraxerant. Darius quoque, rex Persarum, memor paterni avitique in hanc urbem odii facta cum Lacedaemoniis cietate omnem sumptum belli pollicetur. Et erat hic quidem titulus cum Graecis coeundi; re autem vera timebat, ne victis Atheniensibus ad se Lace
Abbreviated transcription (Latin):
orbis apparatus o porteat.
Nichas seu pudore male
actȩ rei. seu metu restitu¬
te spei ciuiũ. seu in pel¬
lente fato: manere conten¬
dit. Reparatũ gͥ nauale
bellũ. & animata pͥoris for.¬
tu ne ꝓcella: ad spẽ certa.¬
minis reuocant᷑. Sed in ci¬
thia ducũ inter angustias
maris tuentes se: siracusa¬
nos ad gressi. fa cile uincun¬
tur. Euri logꝰ dux in pͥma
acie fortissime dimicans.
pͥmus cadit .xxx. naues qͥbꝰ
p̃fuerat incendunt᷑. Demo¬
nstenes & nicens. & ipsi uicti
exercitũ in t̾ram de pont̾. tu¬
tiorẽ fugã rati in itinere
t̃restri. Abhis relictis. cxxx
naues: glippꝰ in uasit: Ipsos
de inde in seqͥtur. Fugientes
partĩ capit. partim cedit.
Demonstenes amisso exercitu
a capriuitate glodio & uo¬
luntaria morte se uindi¬
cat. Micens autẽ. ne demon.¬
stenes qͥdẽ exemplo ut s con¬
suleret admonitꝰ: cladẽ suoꝵ
auxit de decore captiuitatie.
IUM athenienses
in sic ilia bellũ per bien¬

Expanded text:
urbis apparatus oporteat. urbis apparatus oporteat. Nicias seu pudore male actae rei, seu metu destitutae spei civium, seu inpellente fato manere contendit. Reparatur igitur navale bellum et animi a prioris fortunae procella ad spem certaminis revocantur;sed inscitia ducum, qui inter angustias maris tuentes se Syracusanos adgressi, facile vincuntur. Eurymedon dux in prima acie fortissime dimicans primus cadit, XXX naves, quibus praefuerat, incenduntur. Demosthenes et Nicias et ipsi victi exercitum in terram deponunt, tutiorem fugam rati itinere terrestri. Ab his relictas CXXX naves Gylippus invasit, ipsos deinde insequitur; fugientes partim capit, partim caedit. Demosthenes amisso exercitu a captivitate gladio et voluntaria morte se vindicat,Nicias autem ne Demosthenis quidem exemplo ut sibi consuleret admonitus cladem suorum auxit dedecore captivitatis. LIBER V Dum Athenienses in Sicilia bellum per bien
Abbreviated transcription (Latin):
loca occupat. Duobꝰ de¬
indde preliis uictꝰ: congres¬
sus tercio occiso lamacho
& hostes in fugã cõpulit.
S si dione lib̾eraurt Sed
eu athenienses a bello ter¬
testri in nauale se atran¬
stulissent: gilipyꝰ classeela¬
cedemonicã  auxiliis accẽssit.
Quo cognito: & ipsi athemi¬
enses in locũ amissi ducis
demon stenẽ & eu rimedun¬
ta cũ supplem̾to copiare
mittunt. Peloponensũ qͦꝙ
co muni c̃iuitatũ de creto:
in gentia si racusanis auxi¬
lia misere. &e quasi greciȩ
bellũ in si cili ã translatũ
eẽt: ita ex utraq parte
sũmis uirib dimicabat᷑.
Prima qͥ congressione na¬
peccunia amittunt. Suꝑ hȩe
mala cũ etiam ter restri
pͣlio uicti ẽẽnt: tc̃ demon¬
stenes censere cepit. ut
ab irent. sciciliã. dũ res quã¬
uis afflictȩ non dũ tam̃
ꝑdite forent: neq in bello
male auspicato. ampli ꝑ
seuerandũ eẽ: domi graui¬
ora & forsitan in feliciora
bella. inque seruate hos

Expanded text:
loca occupat. Duobus deloca occupat. Duobus deinde proeliis victus, congressus tertio occiso Lamacho et hostes in fugam conpulit et socios obsidione liberavit. Sed cum Athenienses a bello terrestri in navale se transtulissent, Gylippus classem Lacedaemone cum auxiliis arcessit. Quo cognito et ipsi Athenienses in locum amissi ducis Demosthenen et Eurymedonta cum supplemento copiarum mittunt. Peloponnesii quoque communi civitatum decreto ingentia Syracusanis auxilia misere, et quasi Graeciae bellum in Siciliam translatum esset, ita ex utraque parte summis viribus dimicabatur. Prima igitur congressione napecunia amittunt. Super haec mala cum etiam terrestri proelio victi essent, tunc Demosthenes censere coepit, ut abirent Sicilia, dum res quamvis adflictae nondum tamen perditae forent. Neque in bello male auspicato amplius perseverandum; esse domi graviora et forsitan infeliciora bella, in quae servare hos
Abbreviated transcription (Latin):
fecerant. In ter iecto de ino
tep̾re. cũ fides pacis asira¬
cusanis non seruaret᷑: deni
legatos athenas mittunt.
sordida ueste. capillo. bar¬
baq ꝓ misisset : & omni sq¬
loris habitu ad mias cõmo
de formes ad eunt. Ad dunt
popłm supplices mouent:
ut dãnarent᷑ duces qua ab
his auxilia deduxerãt. Igͥ
classis ingens de cernit᷑. ere¬
ant᷑ duces. nichias. & abtia¬
biades. & la machos. Tantiso
uirib si cilia repetitur: ui
ipsis t̾rori ẽẽnt in quoꝵs a¬
xilia mittebant᷑. P reui pos
tep̾re reuocato ad reatũ als¬
biade duo pͣlia pedestria
sec unda nichias & la macho
faciunt. Municionibꝰ de in¬
de circũdatis: hostes etiã
ma rinis cõm̃tibꝰ in urbe
clausos inter ludt̃. Quibꝰ
rebꝰ factis: siracusani auxi¬
liũ a la cedemoniis petiuer̃
ab his mittit᷑ Gilipꝰ solus qde¬
Is audito gn̾re belliliom
in clinato statu auxiluis par¬
tim in grecia paru̾ in sicilia
contractis: oportuno bello

Expanded text:
fecerant. Interiecto deinde fecerant. Interiecto deinde tempore, cum fides pacis a Syracusanis non servaretur, denuo legatos Athenas mittunt, qui sordida veste, capillo barbaque promissis et omni squaloris habitu ad misericordinem deformes adeunt;adduntur populum supplices movent, ut damnarentur duces, qui ab his auxilia deduxerant. Igitur classis ingens decernitur; creantur duces Nicias et Alcibiades et Lamachos, tantisque viribus Sicilia repetitur, ut ipsis terrori essent, in quorum auxilia mittebantur. Brevi post tempore revocato ad reatum Alcibiade duo proelia pedestria secunda Nicias et Lamachos faciunt;munitionibus deinde circumdatis hostes etiam marinis commeatibus in urbe clausos intercludunt. Quibus rebus fracti Syracusani auxilium a Lacedaemoniis petiverunt. Ab his mittitur Gylippus solus, seIs audito in itinere belli iam inclinato statu auxiliis partim in Graecia, partim in Sicilia contractis opportuna bello
Abbreviated transcription (Latin):
& liberis sotioꝵ occu pauere.¬
A usi facinꝰ: nulli tyranno cõ¬
parandũ. Quippe ut regͥnis
melius fuerit uinci: quã u¬
cisse. Nam siue uictoribꝰ cap.¬
tiuitatis iure seruiuissent.
siue amissa patria ex ulare
necesse habuissent: non tam̃
inter aras & patrios lares tru:¬
cidati crudelissimis tyranniᷤᷤ
patriã cũ coniugibꝰ ac libis
p̃dam reliqͥssent. Eatienses
quoq cũ siracusanos graues
paterent᷑: diffisi uirib suis.
auxiliũ ab athe niensibꝰ pe¬
tiuere. Qui seu stu dio maio.¬
ris imꝑii. quod asyam greciãq
penitꝰ occu pauerant: seu metu
factȩ pridẽ asiracusanis classis
ne lacedemoniis ille uires ac¬
cederent: lampanͥũ ducẽ
cũ classe in siciliã mritum
ut sub spẽ ferendi cãtenien¬
sibꝰ aux iliũ tẽptarent sici
& robustiore exercitu: lace¬
re siciliam. Sed catheniense
siue metu atheniensiu̾ siue
tedio belli. pacẽ cũ siracusan
remissis atheniensiũ auxili

Expanded text:
et liberis sociorum occupavere,et liberis sociorum occupavere,ausi facinus nulli tyranno conparandum, quippe ut Reginis melius fuerit vinci quam vicisse. Nam sive victoribus captivitatis iure servissent sive amissa patria exsulare necesse habuissent, non tamen inter aras et patrios lares trucidati crudelissimis tyrannis patriam cum coniugibus ac liberis praedam reliquissent. Catinienses quoque cum Syracusanos graves paterentur, diffisi viribus suis auxilium ab Atheniensibus petivere;qui seu studio maioris imperii, quod Asiam Graeciamque penitus occupaverant, seu metu factae pridem a Syracusanis classis, ne Lacedaemoniis illae vires accederent, Lamponium ducem cum classe in Siciliam misere, ut sub specie ferendi Catinensibus auxilii temptarent Sicilet robustiore exercitu Laches Siciliam petivere;sed Catinienses sive metu Atheniensium sive taedio belli pacem cum Syracusanis remissis Atheniensium auxiliis
Abbreviated transcription (Latin):
an auxilia iusticia cũ cȩtoꝵ̃
erudelitate certabat. Eutꝰ
moderationis. haut medio¬
erẽ fructũ tulit. Qui ppe
decedens cũ filioᷤ paruulos re¬
liqͥsset: tutelãq eoꝵe̾ michalo
spectate fidei seruo comisisset:
tantꝰ amor memorie eius
apud om̃s fuit. ut parere
seruo. quã deserere regis fi¬
lios mallet̃. Principesq ciui¬
tatis obliti dignitatis suȩ.
regni maiestate᷑ ad ministra.¬
ri ꝑ seruũ paterent᷑. Imꝑiũ
siciliȩ etiam carthaginien ses
tẽ ptauere. Diuq uaria uic¬
toria cũ tirannis dimicatũ:
ad postremũ a misso amilca¬
re imperatore cũ exercitu:
aliquantis ꝑ qui euere uicti¬
Uicti medio tep̾re cũ regni
discordia la bo rarent: ciuitas.
qꝑ dissensionẽ diuisa in
duas partes eẽt. uet̾ani ex
altera parte ab mera in au-¬
xiliũ uocati pulsis ciuitate
contra qͦs implorati fuerant.
& mox cesis quibꝰ tulerant
auxiliũ : urbẽ cũ coniugibꝰ

Expanded text:
Anaxilaus iustitia cum ceterorum Anaxilaus iustitia cum ceterorum crudelitate certabat, cuius moderationis haud mediocrem fructum tulit;quippe decedens cum filios parvulos reliquisset tutelamque eorum Micalo, spectatae fidei servo, commisisset, tantus amor memoriae eius apud omnes fuit, ut parere servo quam deserere regis filios mallent principesque civitatis obliti dignitatis suae regni maiestatem administrari per servum paterentur. Imperium Siciliae etiam Karthaginienses temptavere, diuque varia victoria cum tyrannis dimicatum. Ad postremum amisso Hamilcare imperatore cum exercitu aliquantisper quievere victi. Medio tempore, cum Regini discordia laborarent civitasque per dissensionem divisa in duas partes esset, veterani ex altera parte ab Himera in auxilium vocati, pulsis civitate contra quos inplorati fuerant et mox caesis quibus tulerant auxilium, urbem cum coniugibus
Abbreviated transcription (Latin):
concursus: raptũ secũ sp̃m
in imũ. fundũ trahit. atq
ibi suffocatũ tam diu ten&:
donec per spiram̃ta ignis
facilieq uicinitas ꝓ munctor.¬
iore altitudo ipsa ita simił
est: ut quantũ nc ad miratio¬
nis. tantũ antiqͥs t̾roris de¬
derit credentibꝰ. co euntibꝰ
ipse ꝓmunctoriis ac rursũ
discedentibꝰ solida in t̾cipi
ab sumiq na uigia. Neq
hoc ab antiqͥs in dulcedinẽ
fabulȩ cõpositũ: sed metu
& ad miratione transeuntiũ.
Eadẽ enĩ ꝓcul inspicientibꝰ
nat᷑a loci. ut sinu̾ maris
non transitũ putes. Quo
cũ accesseris: discedere ac se¬
iungi ꝓ munctoria. quȩ ante
iuncta fuerant arbitrere.
Sicilie pͥmo trinacrie nom̃
fuit. pꝰea siccanea cognomi¬
nata est. Hȩc apͥncipio. pa¬
tria cielopũ fuit. Quibꝰ ex¬
tincꝰtis: cocalłs regnũ in sulȩ
occupauit. Post quã singłȩ
ciuitates in ty rannoꝵ imꝑiu̾
con cesser᷑. quoꝵ nulla terra
feratior fuit. h onoꝵ ex nũo

Expanded text:
concursus raptum secum spiritum concursus raptum secum spiritum in imum fundum trahit atque ibi suffocatum tam diu tenet, donec per spiramenta terraSiciliaeque vicinitas, iam promuntoriorum altitudo ipsa ita similis est, ut quantum nunc admirationis, tantum antiquis terroris dederit, credentibus, coeuntibus in se promuntoriis ac rursum discedentibus solida intercipi absumique navigia. Neque hoc ab antiquis in dulcedinem fabulae conpositum, sed metu et admiratione transeuntium. Ea est enim procul inspicientibus natura loci, ut sinum maris, non transitum putes, quo cum accesseris, discedere ac seiungi promuntoria, quae ante iuncta fuerant, arbitrere. Siciliae primo Trinacriae nomen fuit, postea Sicania cognominata est. Haec a principio patria Cyclopum fuit, quibus exstinctis Cocalus regnum insulae occupavit. Post quem singulae civitates in tyrannorum imperium concesserunt, quorum nulla terra feracior fuit. Horum ex numero
Abbreviated transcription (Latin):
fretũ nec solũ citato impetii.
uerũ etiã seuo: neq exꝑien¬
tibꝰ m t̾ribile. uerũ etiã ꝓcul
uidentibꝰ. Undaꝵ porro in
se concurrentiũ tanta pugna
est. ut alias ueluti tga dan¬
tes. uirgiliꝰ in imũ desidere¬
scribat. Alias quasi uictrices
in sublime ferri: uideas. Nc̃
hic fremitũ feruentis estꝰ: nc̃
illic gemitũ in uoraginẽ de¬
si dentis ex audias. Accedunt
tis ignes. & in sulaꝵ ȩolidũ
uelud ipsis mundis alatur
in cendiũ. Neq enĩ intam
angustis t̾minis alit᷑ dura¬
re tot scłis tantꝰ ignis po¬
tuisset: nisi humoris nutri.¬
mentis aleret᷑: hinc gͦ fabu¬
le scillã & caribdim pare.¬
re. h inc latratꝰ auditꝰ. hinc
monstri credita simulaera.
dũ nauigantes magnis uer¬
ticib pelagi de sidentes ex.¬
territi: latrare putant un¬
das. quas sorbentis estus uo¬
rago collidit. Eadẽ causa
etiam ȩthnȩ montis: ꝑ petuos
ignes facit. Nam aqua̾ mille

Expanded text:
fretum, nec solum citato impetu, fretum, nec solum citato impetu, verum etiam saevo, neque experientibus modo terribile, verum etiam procul visentibus. Vndarum porro in se concurrentium tanta pugna est, ut alias veluti terga dantes in imum desidere, alias quasi victrices in sublime ferri videas; nunc hic fremitum ferventis aestus, nunc illic gemitum in voraginem desidentis exaudias. Accedunt tis ignes et insularum Aeolidum, velut ipsis undis alatur incendium;neque enim in tam angustis terminis aliter durare tot saeculis tantus ignis potuisset, nisi humoris nutrimentis aleretur. Hinc igitur fabulae Scyllam et Charybdin peperere, hinc latratus auditus, hinc monstri credita simulacra, dum navigantes magnis verticibus pelagi desidentis exterriti latrare putant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Eadem causa etiam Aetnae montis perpetuos ignes facit. Nam aquarum ille
Abbreviated transcription (Latin):
hinc bellũ in siciliã trans la
quod priusquã ex pono de
sicilie situ pauca dicenda
sunt.
quondã facibꝰ italiȩ ad¬
ħessisse: directãq uelud as
pore maiore im petu suꝑ
maris quo d toto un daꝵ
onere illuc uehitur. Est a
t᷑ra ipsa te nuis ac fragilis
& ca ũ nis quibꝰ dam fistulis
ita penetrabilis : ita ut ue¬
toꝵs toto fermȩ flatibꝰ pa¬
teat. nec non & ignibꝰ ge¬
rendis nutriendisq soli i¬
sius naturalis materia.
Quippe in trinsecꝰ stratũ si¬
pͥhure & bitu mine: traduꝰ¬
Queres fac̾ ut sp̃u cũ igne
inter ab rupta luctante fre¬
quent᷑ & cũ pluribꝰ locis.
fumũ eructet. In de deniq
aethnȩ montis per tot
scła durat. in cendiũ: &
ubi acrior ꝑ spiram̃ta ca¬
uernaꝵ uentꝰ incubuit: ha¬
penaꝵ moles egerunt᷑ Iximũ
italie ꝓmũctoriũ regiũ dr̃.
ideo: quia grece ab rupta hoc
noĩe ꝓnunciat᷑. Nec mirũ si
fabulosa est loci huiꝰ antiqͥ

Expanded text:
Hinc bellum in Siciliam translatum, Hinc bellum in Siciliam translatum, quod priusquam expono, de Siciliae situ pauca dicenda sunt. quondam faucibus Italiae adhaesisse direptamque velut a corpore maiore impetu superi maris, quod toto undarum onere illuc vehitur. Est autem terra ipsa tenuis ac fragilis et cavernis quibusdam fistulisque ita penetrabilis, ut ventorum tota ferme flatibus pateat;nec non et ignibus generandis nutriendisque soli ipsius naturalis materia. Quippe intrinsecus stratum sulphure et bitumine traditur,quae res facit, ut spiritu cum igne in terra interiore luctante frequenter et conpluribus locis fumum eructet. Inde denique Aetnae montis per tot saecula durat incendium. Et ubi acrior per spiramenta cavernarum ventus incubuit, harenarum moles egeruntur. Proximum Italiae promuntorium Regium dicitur, ideo quia Graece abrupta hoc nomine pronuntiantur. Nec mirum, si fabulosa est loci huius antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
ra quidẽ hȩc ꝑiclis expeditio
habita. sed multo clarior
pͥuati patrimonii fuit con
cet᷑oꝵs agros: in tactos hostes
reli querat᷑ sꝑantes ad qui¬
rere se illi posse. aut per¬
iculũ ex in uidia aut exsus¬
pitione ꝓditionis in famiã.
Quod ante ꝑspiciens ꝑ ides
& fut᷑ũ popło p̃ dixerat: &
ad in uidiȩ impetũ declinan.¬
dũ agros ipse dono rei pu¬
blicȩ dederat. Atque ita
unde periculũ quȩsitũ
fuerat : ibi maximã głam
in uenit. Post hec in iectis
diebꝰ: nauali plio dimica¬
tũ est. Uicti lacedemo nu
fuger᷑. Hec cessatũ de in¬
ceps est quin aut tͣra au
mari. uaria pͣlioꝵe fortuna
inuicẽ se trucidarent. Den
fessi tot malis pace̾ in ann
.L fecere. Quã non nͥ .ui. ar¬
nis seruauer᷑. Nam in du¬
cias quas ꝓpͥo nomine cor¬
dixerant: ex sotioꝵs per son
rũ pebant. Quippe qͣsi mu
ꝑ iurii contraherent. si feren¬
tes sotiis auxilia. potiꝰ quo
si ipsi aꝑto p̾lio dimicasse

Expanded text:
ra quidem haec Periclis expeditio ra quidem haec Periclis expeditio habita, sed multo clarior privati patrimonii contemptuceterorum intactos hostes reliquerant, sperantes adquirere se illi posse aut periculum ex invidia aut ex suspicione proditionis infamiam. Quod ante prospiciens Pericles et futurum populo praedixerat et ad invidiae impetum declinandum agros ipsos dono rei publicae dederat,atque ita, unde periculum quaesitum fuerat, ibi maximam gloriam invenit. Post haec interiectis diebus navali proelio dimicatum est; victi Lacedaemonii fugerunt. Nec cessatum deinceps est, quin aut terra aut mari varia proeliorum fortuna invicem se trucidarent. Denique fessi tot malis pacem in annos L fecere, quam non nisi sex annis servaverunt. Nam indutias, quas proprio nomine condixerant, ex sociorum persona rumpebant,quippe quasi minus periurii contraherent, si ferentes sociis auxilia potius quam si aperto proelio dimicassent.
Abbreviated transcription (Latin):
non recusarent: dũ mͦ inimi¬
cis suis hostes ad qui reret. Leͥ¬
pestatẽ belli duos duces de¬
ligunt. Peridẽ spectate uirtu¬
tis uirũ & sophodẽ scriptorẽ
traiedia. Qui diuiso exerertu
tates athenienses imperio ad
iecerꝰ᷑. his malis fracti lace.¬
demonu. in an nos .xxx. pe.¬
pegerunt pacẽ. Sed tam
longũ ociũ inimicicie non
rupto federe. cum contem.¬
tu deoꝵ̾ hominũq fines
athicos populantur. Et ne
p᷑dã potius quã pugnã
ex petisse uidentur: hostes
ad p᷑liũ ꝓ uocant. Sed athe¬
nienses consilio per idis
ducis. popu lationis in iu¬
iuria deferunt. in tẽpus
ultionis. suꝑ uacuã pugnaᷤ
ex istimantes cũ ulcisci sine
ꝑiculo non possent. De in
in t̾iectis diebꝰ. naues con¬
scendunt: & nichil sentien¬
tibus lace demoniis : totã
sparchã de p̃dant᷑: multoq
p lura aufer᷑. quã amise¬
rant. Prorsus ut cõparationes
dãnoꝵ : longe pluris fue¬
rit ultio quã in iuria. Cla¬

Expanded text:
non recusarent, dummodo iniminon recusarent, dummodo inimicis suis hostes adquirerent. pestate permoti duo duces deligunt Periclen spectatae uirtutis uirum et Sophoclen scriptorem tragoediarum: qui diuiso exercitu tates Atheniensium impiecerunt. His malis fracti Lacedaemonii in annos XXX pepigerunt pacem, sed tam longum otium inimicitiae non rupto foedere cum contemptu deorum hominumque fines Atticos populantur et,ne praedam potius quam pugnam expetisse viderentur, hostes ad proelium provocant. Sed Athenienses consilio Periclis ducis populationis iniuriam differunt in tempus ultionis, supervacuam pugnam existimantes, cum ulcisci hostem sine periculo possent. Dein interiectis diebus naves conscendunt et nihil sentientibus Lacedaemoniis totam Spartam depraedantur multoque plura auferunt quam amiserant,prorsus ut in conparatione damnorum longe pluris fuerit ultio quam iniuria. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
afide sotietatis lacede moniis p̃de
aut rapine ẽent. S nec lacede¬
monũ qͥeuerũt: Qui cũ mes¬
senioꝵ bello occũpati eẽnt:
pelo ponenses in misere qui
bellũ atheniensibꝰ facerent.
Parue tunc temporis misse
inegyptũ classe. uires athe¬
nien sibꝰ ad diderant. Itaq
nauali pͣlio dimicantes:
facile su ꝑant᷑. In ter iecto
de in de tẽpore : pꝰ reditũ
suoꝵ. acti & classis & militũ
robore: pͣliũ p̃ perauer᷑: iam
& lacedemonii ob missis mes¬
senis: ad u̾sus athenienses
arma uerterant. Diu uaria
uictoria fuit. Ad postremũ
equo marte utrĩq discessũ.
Inde reuocati lacedemonii
ad messenioꝵ bellũ ne me¬
diũ tempꝰ ociosũ athenien¬
sibꝰ relinq̃rent: cũ thebanis
paciscunt᷑. ut boetioꝵ imꝑiũ
his restituerent: quod tem¬
poribꝰ belli ꝑsiciã serant.
ut illi atheniensiũ bella
susciꝑent. Tantꝰ furor spar¬
thanoꝵ erat. ut duobꝰ bellis
impliciti. suscipere terciũ

Expanded text:
a fide societatis Lacedaemoniis praedae a fide societatis Lacedaemoniis praedae ac rapinae esset. Sed nec Lacedaemonii quievere, qui cum Messeniorum bello occupati essent, Peloponnenses inmisere, qui bellum Atheniensibus facerent. Parvae tunc temporis classe in Aegyptum missa vires Atheniensibus erant. Itaque navali proelio dimicantes facile superantur. Interiecto deinde tempore post reditum suorum aucti et classis et militum robore proelium reparant. Iam et Lacedaemonii omissis Messeniis adversus Athenienses arma verterant. Diu varia victoria fuit; ad postremum aequo Marte utrimque discessum. inde reuocati Lacedaemonii ad Messeniorum bellum, ne medium tempus otiosum Atheniensibus relinquerent, cum Thebanis paciscuntur, ut Boeotiorum imperium eis restituerent, quod temporibus belli Persici amiserant, si illi Atheniensium bella susciperent. tantus furor Spartanorum erat, ut duobus bellis inpliciti suscipere tertium
Abbreviated transcription (Latin):
tura solliciti ẽẽnt. De in¬
scultis suis. & patrũ nominibꝰ
dextro brachio deligarentur:¬
si om̃s aduersũ preliũ con¬
sũpsisset. & tꝑis spatio con¬
fusa corpoꝵ liniam̃ta eẽnt.
ex in ditio tituloꝵ tradi se¬
pult᷑ȩ possent. Num sic aĩa¬
tũ regis exercitũ uiderent.
cu tant rem hostibꝰ nuntiare.¬
Messenis autẽ non timorẽ res.
sed emulationẽ mutuã dedit.
Itaq tantis animis concursũ
est: ut raro umquã cruentiꝰ.
p̃liũ fuerit. ad postremũ tam̃
uictoria la cedemonioꝵ fuit.
Int̾iecto tẽpore: tertiũ quoq
bellũ messeni reperau̾e. Incuiꝰ
auxiliũ lacedemonii inter
reliquos sotios etiam atheni¬
enses ad hibuere. Quors fidẽ
consus pectã haberent: suꝑ¬
uaccaneos simulantes: ab ello
eodẽ dimiserunt. Hanc rẽ¬
athenenseᷤ gͣuit̾ ferentes. pecuniã
ꝗ̃ erat instipẽclio ꝑsici belli. ad
umuersã gretiã collata: adelo
athenas tͣnsfer̃. Nedeficiẽtib

Expanded text:
tura solliciti tesseras intura solliciti tesseras insculptis suis et patrum nominibus dextro bracchio deligarent, ut,si omnes adversum proelium consumpsissent et temporis spatio confusa corporum liniamenta essent, ex indicio titulorum tradi sepulturae possent. Cum sic animatum reges exercitum viderent, curant rem hostibus nuntiare;Messeniis autem non timorem res, sed aemulationem mutuam dedit. Itaque tantis animis concursum est, ut raro umquam cruentius proelium fuerit. Ad postremum tamen victoria Lacedaemoniorum fuit. Interiecto tempore tertium quoque bellum Messenii reparavere,in cuius auxilium Lacedaemonii inter reliquos socios etiam Athenienses adhibuere;quorum fidem cum suspectam haberent, supervacaneos simulantes a bello eosdem dimiserunt. Hanc reAthenienses graviter ferentes pecuniam, quae erat in stipendium Persici belli ab universa Graecia conlata, a Delo Athenas transferunt, ne deficientibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant᷑. Itaq cũ hinc in¬
iuria. in de in dignitas ani¬
mos acueret. lacedemonii
de belli euentu oraculo del¬
phis consulto: iubent᷑ ducẽ
belli ab atheniensibꝰ petere.
Porro athenienses eũ respon¬
sũ cognouissent: in contẽptũ
sparthanoꝵ. thirteũ poetã
claudo pede misere. Qui tri¬
Uꝰ p̃liis fusus: eo usque des¬
ꝑationis sparthanos ad dux̃.
ut seruos suos ad supplem̾tũ
exercitꝰ manu mitterent. his¬
ꝙ in terfectoꝵ matrimo.¬
nia pollicerent᷑: ut non
numero tantũ amissoꝵ
ciuiũ. sed & dignitas succe¬
derent. Sed reges lacedemo¬
niors. nec contra fortunã
pugnando maiora detrimita
ciuitati in funde ret̃ redu-¬
cere exercitũ uoluer᷑. Qui
inter ueniens thirtheus¬
qui composita carmina ex¬
ercitui ꝓ contione recitauit.
in quibꝰ ortam̃ta uirtutis.
dãnoꝵ solatia. belli consilia
cũ scribserat. Itaq tantũ
ardorẽ militibꝰ iniecit. ut
non de salute sed de se pul¬

Expanded text:
videbantur. Itaque cum hinc invidebantur. Itaque cum hinc iniuria, inde indignitas animos acueret, Lacedaemonii de belli eventu oraculo Delphis consulto iubentur ducem belli ab Atheniensibus petere. Porro Athenienses, cum responsum cognovissent, in contemptum Spartanorum Tyrtaeum, poetam claudo pede, misere,qui tribus proeliis fusus eo usque desperationis Spartanos adduxit, ut servos suos ad supplementum exercitus manumitterent hisque interfectorum matrimonia pollicerentur, ut non numero tantum amissorum civium,sed et dignitati succederent. Sed reges Lacedaemoniorum, ne contra fortunam pugnando maiora detrimenta civitati infunderent, reducere exercitum voluerunt, ni intervenisset Tyrtaeus,qui conposita carmina exercitui pro contione recitavit, in quibus hortamenta virtutis, damnorum solacia, belli consilia conscripserat. Itaque tantum ardorem militibus iniecit, ut non de salute, sed de sepul
Abbreviated transcription (Latin):
ut ossa sua postremasq reli¬
quias. con terant. & tacite
spargi in foro tharentinoꝵ
curent. hoc enim modo re¬
cuperare illos patriã suã
posse. apollinẽ delphis ce¬
cinisse. Ipsi arbitrantes eũ
in ultionẽ sui ciuiũ fata
prodidisse preceptis paru.¬
ere. Sed oraculi diu̾sa sen¬
tentia fuerat : ꝑ petuitate᷑
enim urbis non amissionẽ
hoc facto ꝓ miserat. Ita du¬
cis exulis consilio. & hostiũ
m̃inisterio: possessio taren¬
tina sparthenis in ȩ̨t̾nũ fui¬
data est. Ob cuiꝰ beneficii me¬
moriã : palanto diuinos ho¬
nores de creuere. In t̾ea mes¬
seni cũ uirtute non possent
per in sidias ex pugnant᷑. De¬
in cũ ꝑannos octoginta gra¬
uia seruitutis uerbera. ple¬
rũq & uincula cet̾aq captee
ciuitatis mala ꝑ pessi ee̾nt:
post longa̾ poenars patien¬
tiã bellũ restaurant. Lace¬
de moniꝰ quoq eo conspi¬
ratius ad arma concurrunt.
quo ad u̾sus seruos dimicari

Expanded text:
ut ossa sua postremasque reliut ossa sua postremasque reliquias conterant et tacite spargi in foro Tarentinorum curent;hoc enim modo recuperare illos patriam suam posse Apollinem Delphis cecinisse. Illi arbitrantes eum in ultionem sui civium fata prodidisse praeceptis paruere. Sed oraculi diversa sententia fuerat. Perpetuitatem enim urbis, non amissionem hoc facto promiserat. Ita ducis exsulis consilio et hostium ministerio possessio Tarentina Partheniis in aeternum fundata,ob cuius beneficii memoriam Phalanto divinos honores decrevere. Interea Messenii, cum virtute non possent, per insidias expugnantur. Dein cum per annos octoginta gravia servitutis verbera, plerumque et vincula ceteraque captae civitatis mala perpessi essent, post longam poenarum patientiam bellum restaurant. Lacedaemonii quoque eo conspiratius ad arma concurrunt, quod adversus servos dimicaturi
Abbreviated transcription (Latin):
feminarũ concubitus per
ni pudoris sparthanii euoca¬
ti. Qui cũ ad annos .xxx. ꝑ¬
uenissent. metu inopiȩ nul¬
li enĩ pater ex istebat. cuiꝰ
in patrimoniũ successio spera¬
ret᷑: ducẽ palantũ assũmunt.
fi li u̾ arati. qui auctor spar.¬
thanis fuerat. iuuentutis ad
generandũ sobolẽ domũ re-¬
mittende ut sicuti dudũ pa¬
trẽ eius nascendi auctorẽ
habuissent: sic ipsũ spei ac
dignitati suȩ haberent. Itaq
nec salutaris matribꝰ equaꝵ
ad ulterio in famiã collegisse
uidebant᷑. ad sedes in qui¬
rendas ꝓ ficiscunt᷑. Diuq &
ꝑua rios casus lactati. tandẽ
in italiã ꝓ ferunt᷑. Et occu¬
pata arce tharentinoꝵ ex¬
pugnatis uetibꝰ in colis: sedes
ibi constituunt. Sed post an¬
nos plurimos dux eoꝵe palan¬
tus ꝑ seditionẽ in exiliũ pro¬
turbatꝰ : brundusiũ se con¬
tulit. Quo ex pulsi sedibꝰ
suis: uet̾es tharentin cõces¬
serant. Is moriens: ꝑ suadet

Expanded text:
feminarum concubitus permfeminarum concubitus permrni pudoris Partheniae vocati. Qui cum ad annos XXX pervenissent, metu inopiae nulli enim pater existebat, cuius in patrimonium successio speraretur ducem Phalantum adsumunt, filium Arati, qui auctor Spartanis fuerat iuventutis ad generandam subolem domum remittendae,ut, sicuti dudum patrem eius nascendi auctorem habuissent, sic ipsum spei ac dignitatis suae haberent. Itaque nec salutatis matribus, e quarum adulterio infamiam collegisse videbantur, ad sedes inquirendas proficiscuntur;diuque et per varios casus iactati tandem in Italiam deferuntur et occupata arce Tarentinorum, expugnatis veteribus incolis, sedes ibi constituunt. Sed post annos plurimos dux eorum Phalantus per seditionem in exsilium proturbatus Brundisium se contulit, quo expulsi sedibus suis veteres Tarentini concesserant. His moriens persuadet,
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. His qͥ moribꝰ ita bre¬
ui ciuitas conualuit: ut
cum messenis ꝓpter stu¬
pratas uirgines suas. in sol¬
lennii messenioꝵ sacrifi¬
cio bellũ in tulissent: gra¬
uissima se ex ecratione
obstrinxerint. non prius
quã messeniã ex pugnas¬
sent reuersuros: tantu suł
de uiribꝰ suis uł de fortu¬
na spondentes. Que res
in itiũ dissensionis greciȩ
& in testini belli causa
& oricgo fuit. Itaq cũ con¬
tra p̾sũptione᷑ suã annis
decẽ in sidione urbis te¬
nerent᷑: & querolis uxoꝵ
post longã uiduitate re¬
uocarentur: ueriti ne hac
ꝑseuerontiã belli grauius
sibi quã messenis noce¬
rent: quippe illis quantũ
niuentutis bello in terci¬
dat mulierũ fecunditatẽ
suppleri s. & bellis dãna
assi dua. & fecunditatẽ
uxors ab sentibꝰ uiris nul¬
lam eẽ. Itaq legũ iu uenes
ex eo gñre militũ. qui pꝰ
iusiurandũ in supplem̾tũ
uenerant. Quibꝰ sparthani
re missis: ꝓ miscuos omniũ

Expanded text:
rentur. His igitur moribus ita brerentur. His igitur moribus ita brevi civitas convaluit, ut, cum Messeniis propter stupratas virgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio bellum intulissent, gravissima se exsecratione obstrinxerint, non prius quam Messeniam expugnassent reversuros, tantum sibi vel de viribus suis vel de fortuna spondentes. Quae res initium dissensionis Graeciae et intestini belli causa et origo fuit. Itaque cum contra praesumptionem suam annis X in obsidione urbis tenerentur et querelis uxorum post tam longam viduitatem revocarentur,veriti ne hac perseverantia belli gravius sibi quam Messeniis nocerent. Quippe illis quantum iuventutis bello intercidat, mulierum fecunditate suppleri, sibi et bellis damna adsidua et fecunditatem uxorum abstinentibus viris nullam esse;itaque legunt iuvenes ex eo genere militum, qui post ius iurandum in supplementum venerant, quibus Spartam remissis promiscuos omnium
Abbreviated transcription (Latin):
rentur non peccunia. Se¬
ueriusq matrimonia sua
uiri cohercerent. cum nul¬
lis frenis dotis tenerentur.
Maximũ honorẽ non di¬
uitũ & potentiũ. sed pro
gradu ȩtatis senũ eẽ uo¬
lunt. Mec sane usquã ter¬
ras locũ honoratiorẽ
se nectus habet. hȩc qm
pͥmo solutis antea mori¬
bus dura uidebat ẽẽ au¬
ctorẽ eoꝵ apollinẽ del¬
phic̾ fingit. & in de se
ea ex p̾cepto num inis de¬
tulisse. ut con uescendi te¬
diũ metus religionis uin¬
cat. De in ut ȩternitatẽ
legibꝰ suis dar&. iure iu¬
rando obligat ciuitatẽ.
nichil eos de eius legibus
mutaturos priusquam re¬
uer te ret᷑. & simulat se
ad oraculũ delphicũ pro¬
ficisci consulturũ. quod
acidendũ mutandũꝙlegibꝰ
uideret᷑. Profisciscit᷑ aut̃
cretã ibiq per petuũ ex¬
iliũ egit. Abiciq in mare
ossa sua moriens iussit:
non relatis lacedemonẽ
so lutos se sparthani re¬
ligione iuris iu randi in
disso luendis legibꝰ arbitra.¬

Expanded text:
rentur, non pecuniae, serentur, non pecuniae, severiusque matrimonia sua viri coercerent, cum nullis frenis dotis tenerentur. Maximum honorem non divitum et potentium, sed pro gradu aetatis senum esse voluit, nec sane usquam terrarum locum honoratiorem senectus habet. Haec quoniam primo solutis antea moribus dura videbat esse, auctorem eorum Apollinem Delphicum fingit et inde se ea ex praecepto numinis detulisse, ut consuescendi taedium metus religionis vincat. Dein ut aeternitatem legibus suis daret, iure iurando obligat civitatem, nihil eos de eius legibus mutaturos, priusque reverteretur, et simulat se ad oraculum Delphicum proficisci, consulturum quid addendum mutandumque legibus videretur. Proficiscitur autem Cretam ibique perpetuum exsilium egit abicique in mare ossa sua moriens iussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se Spartani religione iuris iurandi in dissolvendis legibus arbitra