comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isu aclicenas¬
priscis abdicare morib:: Vnde postulabant ut secundo srao¬
dus plurib aduenientibus fier&: quod cum ess& statutum
uenerunt ut ꝑhibent unͣ brit conũ ep̃i & plures uiri doc¬
tissimi maxime de nobilis simo eorum monasterio quod
uocatur lingua anglorũ bancornaburg. cui tempore illo
dino od ubbas p̃fuisse narratur: quid a dp̃fatũ illũ concilio
uenerunt primoquendam uirũ scm̃ ac prudentẽ qui
apud eos anachor &icã ducere uitã solebat consulentes
ina c̃ dicationẽ agustinisuas deserere traditiones de¬
berent: qui res pondebat si homo d̃ ẽ. sequiminiilli : dixer:
siergo igustinus illemitis ẽ & humilis corde : credibilc̃e
sin autem inmitis acsupbus est constat quian est de dõ
gusuis adlocum si nodiudueniat : & si uobis ad propinquanti¬
bus adurexerit scientes quia famulus xpĩ ẽ obtemperant᷑
illum audite : sin aut̃ uos sprȩuerit nec corã uobisudsurge¬

Expanded text:
su ac licentpriscis abdicare moribus. Unde postulabant ut secundo  Al., secunda synodus pluribus advenientibus fieret. Quod cum esset statutum, venerunt, ut perhibent, septem Brittonum episcopi et plures viri doctissimi, maxime de nobilissimo eorum monasterio, quod vocatur lingua Anglorum Bancornaburg, cui tempore illoas praefuisse narratur, qui ad praefatum ituri concilium, venerunt primo ad quemdam virum sanctum ac prudentem, qui apud eos anachoreticam ducere vitam solebat, consulentes, an ad praedicationem Augustini suas deserere traditiones deberent. Qui respondebat: « Si homo Dei est, sequimini illum. » Dixerunt: . Si ergo Augustinus ille mitis est et humilis corde, credibile estsin autem inmitis ac superbus est, constat quia non est de Deo, cum suis ad locum synodi adveniat, et si vobis adpropinquantibus adsurrexerit, scientes quia famulus Christi est, obtemperanter illum audite: sin autem vos spreverit, nec coram vobis adsurge
Abbreviated transcription (Latin):
gestat : Rursus ergo interrogauit qđ ess& uocabulũgentis illius :
res ponsũ est : qđ angli uocarentur ⁊ Atille bene in qui÷: nam
adlati : Res ponsum est : qui a deiri uocasentur idem prouinci¬
responsum est : quoda elli dicer&ur ⁊Atille adludens ad nom̃.
ait: alleluia: laudem dĩ crectoris : illis in pastibus opost&
cantari: Accedensq ad pontificẽ romane &a postolicae
sedis. Nondum enimerat ipse pontifex factus togauit
in hoc opus domino cooperante ꝑficiendũ sitam̃ apostolico
papȩ hoc utfier& placer&: quoddũ ꝑficere nonposs&
quia & sipontifex concedere illi qđ peuerat uoluit. Ñ tam̃
ciues romani ut tam longe a burbe seceder& poruere per¬
mittere : mox ut ipse pontificatus offiio functus ẽ ꝑfecit
opus diu desideratum.: Alias quidem p̃dicatores mittens
sed ipse p̃dicationẽ ut fructificar& suis exhostationibus ac
precibus adiuuans : haec iuxta opinionẽ quac̃ ab antiquis
accepimus. historiȩ nraẽ ecclesi asticae inserere opor¬

Expanded text:
gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur iidem provinciResponsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Alleluia laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. Porro accedens ad pontificem Romanae et apostolicae sedis nondum enim erat ipse pontifex factus rogavit in hoc opus, Domino cooperante, perficiendum, si tamen apostolico papae hoc ut fieret placeret. Quod dum perficere non posset quia etsi pontifex concedere illi quod petierat voluit, non tamen cives Romani, ut tam longe ab Urbe secederet, potuerunt permittere, mox ut ipse pontificatus officio functus est, perfecit opus diu desideratum, alios quidem praedicatores mittens, sed ipse praedicationem, ut fructificaret, suis exhortationibus ac precibus adjuvans. Haec juxta opinionem, quae ab antiquis accepimus, historiae nostrae ecclesiasticae inserere op
Abbreviated transcription (Latin):
gesserit: dicunt quia die quadam cum aduenientib nupe
mer catoribus multa uenalia inforum fuissent consata
multiademendum confluxissent : & ipsũ gregorium onio
alios aduenisse ac uidisse inter dios pueros uenales post
candidi corporis ac uenusti uultus. capillorũ quoq formas
gia : quos cũ aspicer& int̾rogauit ut auint. dequa regione
in colasalis essent aspectus. Rursus in terrogauit : utrun
idem insula i xpĩani anpaganis adhuc erroribus etbr
irplicati : dictum que est: quo dessent pagani atille in tin
&corde longa trahens suspiria heu prodolor mos
quodtam lucidiuultus homines tenebrarũ auiocor pa¬
uitantaq grat a frontispeci mentẽ ab interna gratiali¬

Expanded text:
gesserit. Dicunt, quia die quadam cum advenientibus nuper gesserit. Dicunt, quia die quadam cum advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum fuissent conlata, multique ad emendum confluxissent, et ipsum Gregorium inter alios advenisse, ac vidisse inter alia pueros venales positos, candidi corporis, ac venusti vultus, capillorum quoque forma egregia. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione a insula, cujus incolae talis essent aspectus Rursus interrogavit utrum iidem insulani, Christiani, an paganis adhuc erroribus essent implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria: « Heu, proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque gratia frontispicii mentem ab interna gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiac pastoribus usurrecturus ingloria: scriptumq¬
intumbo ipsius epitaphiũ huius modi: Suscipe terra tuo corpus
decorpore sumstum: reddere quoduadeas uiuificantedõ sosꝰ
astrapeut lo&inil iura nocebunt: Cuiuitae ad terius morsma¬
gis ipsauiaest : Pontificis summi hoc dauduntur membien
sepulchro : Quunnumeris semꝑ uiuit ubiqbonis: Esuriens
dapibus superauit frigora ueste atq animas monitis tep
abhoste sacris : Implebatq actuquicquid sermone docebo
ess& ut exemplum mistica uerba loquens adx pm̃ unglos
conuertit pi&ute magistra : Ad quirens fider agmina ges¬
tenoua hic labor hocstudu: hec tibi cura hoc pastor cegebas
ut diõ offeres plurima lucra gtegs: his quedĩ consalfactus
lacure triumphis : Nam meredem operũ iamsine fine
tenes: Necsilentio prȩer eunda opinio q̃ debeato ꝗrego¬
rio traditione maiorũ ad nos usq plataẽ: qu a uidelic en
excausa ad monitus tam sedule erga salutẽ nraẽ gentis cui

Expanded text:
Ecclesiae pastoribus resurrecturus in gloria: scriptumqin tumba ipsius epitaphium hujusmodi: Suscipe, terra, tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas vivificante Deo. Spiritus astra petit, leti nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis ipsa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivit ubique bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu, quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum, mystica verba loquens. Ad Christum Anglos convertit pietate magistra, Adquirens fidei agmina gente nova. Hic labor, hoc studium, haec tibi cura, hoc pastor agebas, Ut Domino offerres plurima lucra gregis. Hisque Dei consul factus laetare triumphis: Nam mercedem operum jam sine fine tenes. Nec silentio praetereunda opinio quae de beato Gregorio, traditione majorum ad nos usque perlata est: qua videlicet ex causa admonitus, tam sedulam erga salutem nostrae gentis curam
Abbreviated transcription (Latin):
tempore c ghercens. pictorum quoq atq scotorum
gentes q̃ septe trionales brittaniae finestenent maximi
ex paste ꝑdomuit: ac tributarias fecit: sed haec post modũ
tini intro ecdesiã beatorũ apostolorũ peri& paulise¬
pultus ubi & bercta regina condita ẽ: quint cecerabo¬
na quȩ gentisuȩ consulendo conferebat : &iã decrea
illi iuditiorũ iuxta exẽpluc romanorũ cũ consilio sapi¬
entium constituit: quȩ conscripta anglorũ sermonȩ
actenus habent᷑ & obseruant᷑ ab ea in quibus primitus
posuit qualit̃ idemendare deber&. quiali quid rerum
uel ecclesiae uel episcopi uel reliquorum ordinum
fusto auferr& uolens scilice tuitionẽ eis quos & quo¬
rum doctrinã susceperat prestase: Erat autẽ idem
ois cingas cognominari cuius pat̾ hengist. qui cũfil¬
aedilbercti cũ filius eius eadbalt regnigubernacula

Expanded text:
tempore coercens, Pictorum quoque atque Scottorum tempore coercens, Pictorum quoque atque Scottorum gentes, quae septemtrionales Brittaniae fines tenent, maxima ex parte perdomuit, ac tributarias fecit. Sed haec postmodum. tini, intra ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli sepultus, ubi et Berctae condita est. Qui inter caetera bona, quae genti suae consulendo conferebat, etiam decreta illi judiciorum, juxta exempla Romanorum, cum consilio sapientium constituit; quae conscripta Anglorum sermone hactenus habentur et observantur ab ea: in quibus primitus posuit, qualiter id emendare deberet, qui aliquid rerum vel Ecclesiae, vel episcopi, vel reliquorum ordinum furto auferret: volens scilicet tuitionem eis, quos et quorum doctrinam susceperat, praestare. Erat autem idem Oiscingas cognominare. Cujus pater Hengist, qui cum filiAedilbercti, cum filius ejus Eadbald regni gubernacula
Abbreviated transcription (Latin):
agustinus cũ socus adodi candũ genti anglorũ misiser
aedlbeste rex cantuariorum post regnum tẽporale
segniga udia subiit: quit̃tius quidem in regib gentis an¬
glorum cunctis australibus eorũ prouintus qihumbro
fluuio. E contiguis ei terminis sequestrantur abore alib:
imperauit : sed primus omniũ caeli regna conscenits:
Nã primus imperium huius modi aellirex australium
saxonũ secundus caelinrex occidentalium quilinꝰ¬
qua iposorum cae aulin uo cabatur : Testius ut dixaedilbesto
eocaintuariorum Quastus redualt rex orientaliũ an¬
glorum qui eum uiuente aedilbercto eidem suae
gent ducatũ p̃bebat obtenuit. quintus aedumni rexnarda¬
hrmbrorũ gentis lidest eius q̃ adbore alem bubrȩfluminis
pligum in habitat maiore potentia cunctis bretonia i¬
coluntanglorum parit̃ & bretonum populis. p̾fut p̃ter
rio : sextus osdald & ipseno rdan hrmbrorũ sex xp̃ia¬
nis simus isdem finibus regnum tenuit: septimus dsuiua

Expanded text:
us cum sociis ad praedicandum genti Anglorum missus est, Aedilberct rex Cantuariorum, post regnum temporale,regni gaudia subiit: qui tertius quidem in regibus gentis Anglorum, cunctis australibus eorum provinciis quae Humbrae fluvio et contiguis ei terminis sequestrantur a borealibus, imperavit; sed primus omnium caeli regna conscendit. Nam primus imperium hujusmodi Aelli rex Australium Saxonum; secundus Caelin rex Occidentalium Saxontur; tertius, ut dixi, Aedilberct rex Cantuariorum; quartus Reduald rex Orientalium Anglorum, qui etiam vivente Aedilbercto eidem suae genti ducatum praebebat, obtinuit; quintus Aeduin rex Nordanhymbrorum gentis, id est, ejus quae ad borealem Humbrae fluminis plagam inhabitat, majore potentia cunctis qui Brittaniam incolunt, Anglorum pariter et Brittonum populis praefuit, praeter rio; sextus Osuald et ipse Nordanhymbrorum rex Christianissimus, hisdem finibus regnum tenuit; septimus Osuiu
Abbreviated transcription (Latin):
die Rłr marciarũ ut quȩ que erant regularit̃ decr&asua qͥq
a uctoritate subscribens confirmar& ac brittaniã redens
secum anglorũ ecclesiis mandanda atq: seruanda dde
ferre uia cum ȩpistolis quas idem pontifex dõdilecto
archi epis laurentio & dero uniuersosimilit̃ & aedibestcto
segiuut que genti anglorum direx̃ id est bonꝗ facius quar
tus ab eato gregorio romanȩ urbis episcopus qui in o&ra
od panthem uocabatur abantiquis quasi simulacrũ essec
omniũ deorũ in quo ipse climinata omnis purcicia fecit
ctelȩsic scaẽ dĩ genericis atq omniũ mastprum xpi :
ut exclusa multitudine demonũ multitudo ibi scõrũ¬

Expanded text:
e  Al., quaecunque erant regulariter decreta, sua quoque auctoritate subscribens confirmaret, ac Brittaniam rediens, secum Anglorum Ecclesiis mandanda  Al., mandata atque servanda deferret, una cum epistolis quas idem pontifex Deo dilecto archiepiscopo Laurentio, et clero universo, similiter et Aedilbercto regi atque genti Anglorum direxit. Hic est Bonifacius, quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopo  Al., episcoquod Pantheon vocabatur ab antiquis, quasi simulacrum esset omnium deorum: in quo ipse, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genetricis, atque omnium martyrum Christi; ut exclusa multitudine daemonu
Abbreviated transcription (Latin):
qta uescente a ndore languoris ñ multo postides pilidiꝗ no
bene disti parips ec abereti ponentes ad ponier desipisetulc
inquã incor curta ẽ us de patris me bralocauecant inquotuiã
moo sĩ gra santatũ aliquoties facta meritis ambo utias¬
moniũ fer̃ equib: aliqua in libro uitae illius olim memoriae
contigit. suꝑ adi cere cõmodũ duximus.

Expanded text:
ngravescente ardore languoris, non multo post, id est, pridie Nobenedicti Patris Cudbercti ponentes, adposuerunt desuper arcam in qua incorrupta ejusdem Patris membra locaverant: in quo etiam loco signa sanitatum aliquoties facta, meritis amborum testimonium ferunt, e quibus aliqua in libro Vitae illius olim memoriae contigit, superadjicere commodum duximus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui andi uacuus rema nebit locus ille quitanta mita¬
culi cae lestis gratiae sacratus ẽ & quã beatuse cuibeo facul¬
tatẽ quies cendi cb̃ĩs totius beatitudinis auctor at q lar¬
gitor prestare dignabit haec & huiꝰ modi plura ubimultis
cũ lacrimis & magna conpuntione antistes lipguatitc
tiouõ anunpleuit fecer fratres utius serat & inuolutũ

Expanded text:
nta miraculi caelestis gratia sacratus est; et quam beatus est cui in eo facultatem quiescendi Dominus totius beatitudinis auctor atque largitor praestare dignabitur. » Haec et hujusmodi plura ubi multis cum lacrymis et magna compunctione antistes lingua etiam tremente complevit, fecerunt fratres ut jusserat, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ret abiitũ &ipsũ locũ tuncidem reuerentr sm
pat abbatis iure regebat : si quidem acẽporibus
ibidem antiquis & episcopis cũ clero & abbasso¬
leb at manere cũ monachis: quitam Eipsu ad eure epusci
lodiopis copis fut cũ monads illuc & ipse monacius
edueniens monachicã ineo conuer sauio nẽcandatecis
qquomodo s e prius beatus pat a gustinus ineanu fecisi
hos citu scribente ei reuerentis simo patngn gnqu
monasterii regulis erudia seorsũ fiem ñ deb& acle¬
mo auus in ecclȩsia anglorũ qi nuꝑau roreto acti¬

Expanded text:
ret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus ret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siquidem a temporibus ibidem antiquis et episcopus cum clero, et abbas solebat manere cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, monasterii regulis erudita, seorsum vivere non debet a clericis suis in Ecclesia Anglorum, quae auct
Abbreviated transcription (Latin):
libent̃ eaq̃ dicerentur audirent libentius q audire
ointellegore poterant operando sequerentur
ponoo aro berteo tanta dicendi erat peritiatantus
umo rt psuadendi ꝙ coeperat. tale uultus angelici
lum̃ it mllus p̃sentiũ latebras ei sutto angelicla¬
rs p sumer&o oñs palã q gersrant consitendo
pslorant: quod quia nimiru haeceademalis letelo
pallomodo purtabant : E confessa dignis ut imperabat
poenitentio fructibus absterge   sole bat cite at
qaime loca pera grareillis p̃dicaresinuat aute ea
quime dins a sienis q montib procuul posttlasus
pio eibont eoci oirut arcebant accessũ: quostuncilie
smus inmontanis ꝑlebẽ rusticã uerbop dlcationis
uenerabilis eni famulus multos in mail ronensimo¬
asterio degens a nos magnis uraitũ sigeus efo¬
ses acatr anstulit eũ reuerentissimu abbs sfo¬
suis eata ad insulic̃ lindis farnensiũ ut ibi quoq
frentib custodicẽ disciplinȩ regularis & uctoredio
ꝓpositi intimar& &i propria actione p̃moneta¬

Expanded text:
libenter ea quae dicerentur audirent, libentiusque quae audire et intelligere poterant operando sequerentur. Porro Cudbercto tanta erat docendi peritia, tantus amor persuadendi quae coeperat, tale vultus angelici lumen, ut nullus praesentium latebras ei sui cordis celare praesumeret, omnes palam quae gesserant confitendo proferrent, quia nimirum haec eadem illum latere nullo modo putabant, et confessa dignis, ut imperabat, poenitentiae fructibus abstergerent. Solebat autem ea maxime loca peragrare, illis praedicare in vinculis, qui in arduis, asperisque montibus procul positi aliis citate sua doctorum arcebant accessum. Quos tamen ille s in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis enerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos multis virtutum  transtulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium, ut ibi quoque fratribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstra
Abbreviated transcription (Latin):
uepsecti cõmera e satis sit qđ aditurus insial ã ue¬
mus t fratrib dicens simihi diuina eiratia uo los
illo don auerit ut de opere mauũ pedrunus co
lente rouertete: erat autẽ locus saqua pros¬
sus u frugis & urboris in ops : sed spius maligo ou
frequentia humanȩ habitatiom minus accomo dis
sed aduotũ uiridi hichitabilis ꝑ om̃a factus ẽ siq¬

Expanded text:
esenti commemorare satis sit, quod aditurus insulam protestatus est fratribus, dicens: « Si mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivelente revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei habitabilis per omnia factus est, siqu
Abbreviated transcription (Latin):
bat . Electus ẽ autẽ primo in epis copatũ agustol¬
densis ecdȩsiae protunbercto quia epis cõp fuero
in qua conuersatus fuerat dilex̃ prefici. ꝑlacuit
ut eatã reuerso ad sedem eclȩsiae agustal densi
cui regendȩ primo fuerat ordinatus. cudberot
ecclesiae lindis farnensis gubernaculio suscipt¬

Expanded text:
bat. Electus est autem primo in episcopatum Hagustalbat. Electus est autem primo in episcopatum Hagustaldensis Ecclesiae pro Tunbercto qui ab episcopatu  Ain qua conversatus fuerat, dilexit praefici; placuit ut Eata reverso ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula suscip
Abbreviated transcription (Latin):
consensu ad episcopatũ ecclȩsiae lindis farnensis elt¬
gereuir: quicũ multis legataris ac litteris iedse p̃mis¬
sis nequaquã suo monusterio posse erui : tandemrex
ipse p̃fatus una cũ scĩssimo antistite trumuine . nec
Conueniunt & de ipsa itasula lindis farnensi. In hoc
ipsũ multi defratrib: genu flectunt om̃s adiurant
ꝑdnm̃ lacrimas fundunt obsecrant. Ddoneç ipsũ
quoq liccrimis plenũ dulcib extrabunt latebris
superatur atq ad suscipiendũ epis copatus officiun
collũ submittere compellitur: eomaxime uictus
sermone quod famulus dni boisil cumei mente
propheuca cuncca quȩ eũ eent suꝑuentura pate¬
facerit. Antistitẽ quoq eũ futurũ eẽ p̃dixe raen
Nectiem̃ statim orclinatio decreio sed ꝑaeli drenl
uenientib ad consecrationẽ eius septẽ epis copis n
quibus beatae memoriae theodo primatũ tens¬

Expanded text:
que  Al., unanimo omnium consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindis farnensis elique  Al., unanimo omnium consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindis farnensis eligeretur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, nequaquam suo monasterio posset erui; tandem rex ipse praefatus, una cum sanctissimo antistite Trumuine, nec nConveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrimas fundunt, obsecrant; donec ipsum quoque lacrimis plenum dulcibus extrahunt latebris,superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur: eo maxime victus sermone, quod famulus Domini Boisil, cum ei  Al. om. ei mente prophetica cuncta quae eum essent superventura patefaceret, antistitem quoque eum futurum esse praedixerat. Nec tamen statim ordinatio decreta, sed peracta hieme nvenientibus ad consecrationem ejus septem episcopis in quibus beatae memoriae Theodorus primatum tene
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ
angustam circũ uallunte aggere & domos in ea
neces stenices iuuante fratrũ manu. Idestoratoriũ
& babitaculũ cõmune construxis s& : iussit fratres in
eiis dembabitaculi pauim̃to foueũ facere. Erat autẽ
teltas duris sirna & saxosa ciunulla omnino spesuene
adfidem & p̃ces famulidĩ alio die iqua plena in¬
uenta ẽ. quae usq: ad hanc diem sufficientẽ cunctis
ille edue nientibus gratiae suae caelestis copiã minis
seune lienbȩ quidem exeo germinari usq adeta¬
tis tempora contigit: unde uisitantib se exmore
srauib ordeũ uussit adferri siforte uelnature
foliaius uel uoluntas e& suꝑnilurgitoris ut alius
stugis ibipotius sege sorirdur : quoddũ sibi adatũ
futra onue temipus serendi ultra omne speio
sruetificandi eodem in agro sererti mox copiosa
seges exorea desideratã proprii laboris uiro ai
conas intioitũ sitiebat aspicere poss& contigitut
theodorus aorhi ep̃is p̃sidebat uno animo omnia

Expanded text:
sionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino spes  Alad fidem et preces famuli Dei, alio die aqua plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus gratiae suae caelestis copiam ministsed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Deicujus introitum sitiebat, aspicere posset, contigit utTheodorus archiepiscopus praesidebat, uno animo omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ge lateq auita stultae consu&ludinis ad caelestiũ
gaudiorũ conuertere curabat amorã hiardẽ & mul¬
tifidemhabebant᷑ iniquis profanabant operib
medicamina concurrebant . qui mis sa ado condiae
plagiꝰ ꝑ incantationis uel fr lacteria uel alia qͣ lib&
de monicae astis arcana cohibere ualerent na dalion
ergo corrigendũ errorẽ crebro ipse demo naster
egressus aliquoties equosedens sed sepius pedei incedi
circũ positas ueniebat aduillas: &uiã ueritatis p̃dia¬
baterrantib quod ipsũ &ĩ boisil suotẽ pore facert
consueuerat : erat quippe moris eotẽ pore populis
anglorũ ut ueniente in uillũ derico uel pres bi¬
tero cuncti ad eius imperiũ uerbũ audituri confli¬

Expanded text:
ge lateque a vita stultae consuetudinis ad coelestium gaudiorum convertere curabat amorem. Nam et multi fidem quam habebant iniquis profanabant operibusmedicamina concurrebant, quasi missam a Deo conditore plagam per incantationes vel alligaturas, vel alia quaelibet daemoniacae artis arcana, cohibere valerent. Ad utrorumque ergo corrigendum errorem crebro ipse de monasterio egressus, aliquoties equo sedens, sed saepius pedibus incedens, circumpositas veniebat ad villas, et viam veritatis praedicabat errantibus, quod ipsum etiam Boisilus suo tempore facere consueverat. Erat quippe moris eo tempore populis Anglorum, ut veniente villam clerico vel presbytero cuncti ad ejus imperium verbum audituri confl
Abbreviated transcription (Latin):
in pueritia siue infantia cõmiserat ꝑfectius extẽpore castigare
uelinbonis sȩoperibus habundantius exercere : Vlouit eli ã
uotũ qui adeo perigrinus uiuere uell& : ut num quec in insu¬
lam inqua natus est io est brittaniã redir&: Quip̃ter sol¬
lemnem ca nonicitemporis psad modiam si nonłialstudo cor¬
poris obsister& cotidie psalteriũ totũ in memorĩ diuine
ieiunus transir& : cumque finitis lacrimis precibus eũotis
domũ redir& inuenit sodalem dormientem: Euipse qͣ glec¬
tulum conscendens: coepit inqui&em membra laxare: &cũ
paululum quiescer& ex ꝑge factus sodalis resoexeũ. Eucit
Ofrt etgbercte oquid fecisti sperabã quia parit ad uitã acinã
intraremus : uerũ tamen scio quia quȩ postulasti accipies
didiceratenim ꝑuisionẽ & quidille peuss&: & quia pecita
inperas s& : Quio multa ĩpse aedilunh proxima noete defui¬

Expanded text:
in pueritia sive infantia commiserat, perfectius ex tempore castigaret, in pueritia sive infantia commiserat, perfectius ex tempore castigaret, vel in bonis se operibus abundantius exerceret. Vovit etiam votum, quia adeo peregrinus vivere vellet, ut nunquam in insulam in qua natus est, id est, Brittaniam, rediret; quia praeter sollemnem canonici temporis psalmodiam, si non valetudo corporis obsisteret, quotidie Psalterium totum in memoriam divinae jejunus transiret. Cumque finitis lacrymis, precibus et votis, domum rediret, invenit sodalem dormientem: et ipse quoque lectulum conscendens, coepit in quietem membra laxare. Et cum paululum quiesceret, expergefactus sodalis respexit eum, et ait: « O frater Ecgbercte, o quid fecisti? Sperabam quia pariter ad vitam aeternam intraremus. Verumtamen scito quia quae postulasti, accipies. Didicerat enim per visionem, et quid petiisset, et quia petita inpetrasset. Quid multa? Ipse Aedilhun proxima nocte defun
Abbreviated transcription (Latin):
quente hiberniaẽ gratiã legendi adiit. & bene instructus
patriã redut. Atq ep s in prouintia lindissi factus multo
cudesiã tem pore nobilis sime rexit: hiergo cũ essent in
monasterio. quod lingua scottorum rathmelsigi appellatꝰ
eoens sociupsorũ uel mostalitate descło rapti uel ꝑclia
essent loca disꝑsi: Correpti sunt ambo morbo eius dem
mostalitatis. & grauis sime adflicti : e quibus ec gberct
sint mibi referebat quidam uera cissimus & uenerande
canisiei presbit̃ quise haec ab ipso audisse perhibebut
sumse aestimare esse moriturũ egressus est tẽpore
nat tino decubili in quo infirmi quiescebant & residens
solus in loco opostuno. coepit sedulus cogitare deactib suns
d sonnunctus memoria peccatorũ suorũ faciem luerinus
abluebit atque intimo excorde dm̃ p̃cabatur. Neadhus
mori deber&. prius quã uel p̃teritas neglegenti cs quas¬

Expanded text:
quente Hiberniam gratia legendi adiit, et bene instructus quente Hiberniam gratia legendi adiit, et bene instructus patriam rediit, atque episcopus in provincia Lindissi factus, multo Ecclesiam tempore nobilissime rexit. Hi ergo cum essent in monasterio quod lingua Scottorum Rathmelsigi appellatur, et omnes socii ipsorum vel mortalitate de saeculo rapti, vel per arta essent loca dispersi, correpti sunt ambo morbo ejusdem mortalitatis, et gravissime adflicti; e quibus Ecgbert, sicut mihi referebat quidam veracissimus et venerandae canitiei presbyter qui se haec ab ipso audisse perhibebat, cum se aestimasset esse moriturum, egressus est tempore matutino de cubiculo quo infirmi quiescebant, et residens solus in loco opportuno, coepit sedulus cogitare de actibus suis, et conpunctus memoria peccatorum suorum faciem lacrymis abluebat, atque intimo ex corde Deum precabatur, ne adhuc mori deberet, priusquam vel praeteritas neglegentias quas
Abbreviated transcription (Latin):
annosubita pestilenticelues depopulatis prius australib: brt¬
ticniae plagis nordan hrmbrorũ qͦq prouintiã corripiens
atq: acerua clude diutius longe lateque deseuiens. magnã
hominũ multitudinẽ strauit: quaplaga pfatus dnĩ sacerdos
tuda raptus ẽ demundo: & in monasterio quod dicitur pegniles
honor ifice sepultus . haec autẽ pluga hrberniã quoque in¬
sili pariclade p̃mebat: erant ibidem eotempore multinio¬
blum simul & medio criũ degente anglorũ : qui tẽpore
rant: e quidm quidem mox se monasticae conuersationi
fideliter mancipauerunt : Alii magis aetem circũ eundo
paellas magistrorũ. lectioni operã dare gaudebunt.:
Quosom̃s scotti libentissime suscipientes uictum eis cotidi¬
nnũ sinep̃tio libros qͣq adlegendũ & magisteri ũgratuitum
p̃bere curabant: erant interhos duo iuuenes magne indo¬
lis denobilib: anglorũ edilhun & ecgberet : quoruprior
frater fuit aediluiniuiri ae queđo dilecti. qui& ipse a euose¬

Expanded text:
anno subita pestilentiae lues, depopulatis prius Australibus Brittaniae plagis, Nordanhymbrorum quoque provinciam corripiens, atque acerba clade diutius longe lateque desaeviens, magnam hominum multitudinem stravit. Qua plaga praefatus Domini sacerdos Tuda raptus est de mundo, et in monasterio quod dicitur Paegnalaech, honorifice sepultus. Haec autem plaga Hiberniam quoque insulam pari clade premebat. Erant ibidem eo tempore multi nobilium simul et mediocrium de gente Anglorum, qui tempore rant. Et quidam quidem mox se monasticae conversationi fideliter mancipaverunt, alii magis circumeundo per cellas magistrorum, lectioni operam dare gaudebant: quos omnes Scotti libentissime suscipientes victum eis quotidianum sine pretio, libros quoque ad legendum, et magisterium gratuitum praebere curabant. Erant inter hos duo juvenes magnae indolis, de nobilibus Anglorum, Aedilhun et Ecgberct, quorum prior frater fuit Aediluini, viri aeque Deo dilecti, qui et ipse aevo se
Abbreviated transcription (Latin):
quos haec eadem historia ꝑuenire potuerit. Nr̃ȩ nationis
legentes siue audientes supplicit̃ p̃cor: ut promeis infirmi¬
tatibus & mentis &corporis apud supernam dementiam
sȩpius interuenire meminerint. & insius quiq prouintus
hanc mihisuȩ remunerationis uicem rependant. ut qui desingulis

Expanded text:
quos haec eadem Historia pervenire poterit nostrae nationis quos haec eadem Historia pervenire poterit nostrae nationis legentes sive audientes suppliciter precor, ut pro meis infirmitatibus et mentis et corporis apud supernam clementiam saepius intervenire meminerint; et in suis quique provinciis hanc mihi suae remunerationis vicem rependant, ut qui de singulis
Abbreviated transcription (Latin):
titerit. uellitteris reuerentis simi antist ernibest uel aliorum
fidelium uitorum uiua uoce didicimus: Quȩ autem in nordan¬
hrmbrorum prouintia ex quotempore fidemxp̃i ꝑceperunt
usque ad prȩsens ꝑ diuersas regiones in ecclesia sint ac ta non uno
quolib& auctore sed fideli innumerorum testium qui haec
scire uel meminisse poterant assertione cognoui exceptis his
quȩ ꝑ meipsũ nosse poterã: Inter quȩ notandum quod eaquȩ de
scis simo patre & antestite cudbestto. uel in hoc uolumine uel
in libello gestorũ ipsius conscripsi : pastim ex eis quae deillo prius
a fratribus ecclesiȩ lindis farnensis scripta repperi assumpsi
simplicit̃ fidem hystoriȩ quamlegebam ac cõmodans. pastimue¬
ro eaq̃ cestissima fideliũ uirorũ ac̃testatione ꝑmeipsũ cognosce¬
re potui solester adicere curaui : lectoremq supplicit̃ obsecro:
ut sĩ qua in his quȩ scripsimus aliter quam se ueritas hab& posita
posteritatis litteris mandare studuimus: prȩerea om̃s ad

Expanded text:
titerit, vel literis reverentissimi Antistitis Cynibercti, vel aliorum fidelium virorum viva voce didicimus. Quae autem in Nordanbymbrorum provincia ex quo tempore fidem Christi perceperunt usque ad praesens per diversas regiones in Ecclesia sint acta, non uno quolibet auctore, sed fideli innumerorum testium qui haec scire vel meminisse poterant adsertione cognovi, exceptis his quae per meipsum nosse poteram. Inter quae notandum, quod ea quae de sanctissimo Patre et antistite Cudbercto vel in hoc volumine vel in libello Gestorum ipsius conscripsi, partim ex eis quae de illo prius a fratribus Ecclesiae Lindisfarnensis scripta reperi adsumpsi simpliciter fidem Historiae quam legebam accommodans, partim vero ea quae certissima fidelium virorum adtestatione per me ipse cognoscere potui sollerter adjicere curavi. Lectoremque suppliciter obsecro, ut si qua in his quae scripsimus aliter quam se veritas habet posita posteritatis literis mandare studuimus. Praeterea omnes ad
Abbreviated transcription (Latin):
quiiam dudũ in quiunt eque accusatus huc adueniens mor
audita ac diiudicata causa & contro uersia utiius qr pastis
asuo episcopatu repulsus : & tantia puo eũ habitus ẽ ut pi
ꝓpe annos epis copatu fungebatur nequa quã dam naridebi
sedadinte grũ culpis accusationiũ gbsolutũ patriã cũ ho¬
nore reuesti : quicũ brittaniã remeans ingalliarũ pastes
deuenis & tactus ẽ infirmitate repentina : &eacrescente
a eo pressus ut neq equo uehi poss& sed manib mini¬
ꝑtenui quia uiuerei demonstrans: quicũ ita sine erbo¬

Expanded text:
qui jamdudum, inquiunt, aeque accusatus huc adveniens, mox audita ac dijudicata causa et controversia utriusque partis, a suo episcopatu repulsus; et tanti apud eum habitus est, ut ipsum per quadraginta prope annos episcopatu fungebatur, nequaquam damnari debere, sed ad integrum culpis accusationum absolutum, patriam cum honore reverti. Qui cum Brittaniam remeans in Galliarum partes devenisset, tactus est infirmitate repentina, et ea crescente adeo pressus, ut neque equo vehi posset, sed manibus minipertenui quia viveret demonstrans. Cumque ita sine cibo
Abbreviated transcription (Latin):
nis ec clesiã sublimit̃ regens debincad monasteriis ui qđ
ẽ in laestingaei curã secessit. accipiente uilfrido episcopu
toties nor dan hrmbrorũ ꝓuintiae : quide inde regnans
lico papa causã dicturus ubi nauẽ conscendit flante fauons
pulsusẽ fresiã & honorifice susceptus a barbaris acrego
illorũ aldgilso p̃dicabat eis xp̃m & multa eor milia uerbo
ueritatis instituens a peccatorũ suoꝵ sordib fonte salu
tari abluit : Et quod post modũ uilbrord reuerertis un
x pĩ pontifex inmagna deuotione conpleut ipse prim ibiq
euangelicũ coepit. Ibi etgo hiemem cũnouadi plebe

Expanded text:
nis Ecclesiam sublimiter regens, dehinc ad monasterii sui, quod nis Ecclesiam sublimiter regens, dehinc ad monasterii sui, quod est in Laestingaei, curam secessit, accipiente Uilfrido episcopatum totius Nordanhymbrorum provinciae. Qui deinde regnante lico papa causam dicturus, ubi navem conscendit, flante Favonio pulsus est Fresiam, et honorifice susceptus a Barbaris ac rege illorum Aldgilso, praedicabat eis Christum, et multa eorum millia verbo veritatis institatoris abluit; et quod postmodum Uilbrord reverentissimus Christi pontifex in magna devotione complevit , ipse primus ibi opus evangelicum coepit. Ibi ergo hiemem cum nova Dei plebe
Abbreviated transcription (Latin):
iunctus ẽ amicitis alchfridi regis. quicatholicas eclȩsiasticas
dederat pridẽ ad construendũ in ibi monasteriũ hisquiscot¬
tos seqbunt᷑: uerũ quia illi post modũ optione datamalu¬
erunt loco cedore quã pas cha catholicũ cerosq ritus
canonicos uta romane & a postolicȩ ecclesiae consudu¬
dinẽ recipere : dedit hoc illi quẽ meliorib inbutũ discipl¬
ge uissorũ cuius supra memini  desiderante rege utur
tantae eruditionis ac religionis sibis petialit̃ indiuiduo
comitatu sacerdos esset ac doctor: que ñ muld post dben
or dinani cũ et annorũ circit̃ xxx. Eodẽ agilbercto
tunc epis copatũ agente pansiacȩ ciuitate cũ quo &ielaniꝰ¬
ad dedicatione antistias conuenienter multũ honos
ministeriũ impleuerunt: quo adhuc intrans marinis puli¬
b demorante consecratus ẽ in epis copatũ ebdraci iubenm
rege osuidce adda uir sc̃s ut supra memoratũ ẽ : Etriba¬

Expanded text:
junctus est amicitiis Alchfridi regis, qui catholicas Ecclesiae junctus est amicitiis Alchfridi regis, qui catholicas Ecclesiae dederat pridem ad construendum inibi monasterium his qui Scottos sequebantur. Verum quia illi postmodum optione data maluerunt loco cedere, quam Pascha catholicum caeterosque ritus canonicos juxta Romanae et apostolicae Ecclesiae consuetudinem recipere, dedit hoc illi, quem melioribus imbutum discipliGeuissorum, cujus supra meminimus, desiderante rege ut vir tantae eruditionis ac religionis sibi specialiter individuo comitatu sacerdos esset ac doctor. Quem non multo post detecta ordinari, cum esset annorum circiter triginta, eodem Agilbercto tunc episcopatum agente Parisiacae civitatis  Alad dedicationem antistitis convenientes, multum honorifice ministerium impleverunt. Quo adhuc in transmarinis partibus demorante, consecratus est in episcopatum Eburaci, jubente rege Osuio, Ceadda vir sanctus, ut supra memoratum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
neris
& cunctis simul q̃ necessitas poscebat itineris. largit
iter facere meminiss& : Veniens uero romã & drationib
cotidiana mancipatus. instantia: ꝑuenit ad amicitiã uiridoc¬
tissimi ac scis simi bonifatii. uidelic& archi diuconi quidiã
consiliarius erat a postolici papȩ. cuius mae terio . iIII. euan¬
geliorũ libros ex ordine didicit. compatũ pas che rationa¬
bilẽ & alia multa q̃ in patria nequiuerat ecclesi asticis disci¬
plinis ac cõmoda eodem magistro tradente ꝑcepit: & cũ m̃ses
intanto habitus amore. ut heredẽ sibi illũ facere cogitass&. :
frid ad suae potius hocẽ anglorũ gesti episcopatũ reseruatus.
locũ qui dem quo de colandus erat secutus ẽ uil frid clericus
illius: desiderans cũ eo tam& si ipso multũ ꝓhibente. pariter
occumbere : sed hunc ubi peregrinũ atq oriundũ denatione
anglorũ cogno uẽre carnifices peꝑcere illi Neq eũ truci¬
dare cũ suo uoluere pontifice : atille brittaniã ueniens con¬

Expanded text:
neris, et cunctis simul quae necessitas poscebat itineris largiter iter facere meminisset. Veniens vero  Al. add. Ulftriduo proposuerat, quotidiana mancipatus instantia, pervenit ad amicitiam viri doctissimi ac sanctissimi, Bonifacii videlicet archidiaconi, qui etiam consiliarius erat apostolici papae; cujus magisterio quatuor Evangeliorum libros ex ordine didicit, computum Paschae rationabilem, et alia multa quae in patria nequiverat ecclesiasticis disciplinis accommoda, eodem magistro tradente percepit; et cum menses in tanto habitus amore, ut heredem sibi illum facere cogitasset. frid ad suae potius, hoc est, Anglorum gentis episcopatum reservatus.  quem ad locum quidem quo decollandus erat, secutus est Uilfrid clericus illius, desiderans cum eo, tametsi ipso multum prohibente, pariter occumbere. Sed hunc ubi peregrinum atque oriundum de natione Anglorum cognovere carnifices, pepercere illi, neque eum trucidare cum suo voluere pontifice. At ille Brittaniam veniens, con
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝓpt̃ dicotibi quiamodo quidẽ ab infirmitate ac sanaberis.
sed paratus esto. quia post qua drienniũ reuestens uisi tabote
Patriã uero ꝑueniens maximã possessionũ tuarũ qͣ tibi ab
lataes postionẽ recipies : atq in pace tranquilla uitã t̃mina¬
bis : Conualuit igitur ep s cunctis gaudentib: acđo gratias
agentib: coepto q: ltinere brittaniã uenit : Lectis aut̃ epis¬
tolis quas aba postolico papa aduexerat: beret uald archiep̃ s
& aedilred quondã rex tunc autẽ abbas. libentissime fa¬
uer̃ qui uidelic& aedilred accitũ adseco inredũ quẽ ꝓse
aldfrid nor danhr̃ m rex eũ suscipere contenssit Nec lon¬
go tẽpore suꝑ fuit : unde factũ ẽ ut regnante osred̃ filio eius
moxsy nodo facta iuxta fluuiũ niod. Post aliquantũ
utriusq pastis conflictũ. tande cunctis fauentibilus

Expanded text:
Quapropter dico tibi, quia modo quidem ab infirmitate hac sanabQuapropter dico tibi, quia modo quidem ab infirmitate hac sanabsed paratus esto, quia post quadriennium rediens visitabo te. Patriam vero perveniens, maximam possessionum tuarum, quae tibi sunt ablatae, portionem recipies, atqbis. Convaluit igitur episcopus cunctis gaudentibus, ac Deo gratias agentibus, coeptoque itinere Brittaniam venit. Lectis autem epistolis quas ab apostolico papa advexerat, Berctuald archiepiscopus, et Aedilred quondam rex, tunc autem abbas, libentissime faverunt: qui videlicet Aedilred accitum ad se Coinredum quem pro se Aldfrid Nordanhymbrorum rex eum suscipere contempsit, nec longo tempore superfuit: unde factum est ut regnante Osredi filio ejus, mox synodo facta juxta fluvium Nidd, post aliquantum utriusque partis conflictum, tande
Abbreviated transcription (Latin):
ecrbo
& potu sine uoce & auditu quaco riduo ꝑseuerar& : Quinta
demum inluciscente die quasi degraui ex ꝑrectus somno
ex surgens resedit. Aꝑtisq oculus uidit circa se choros psal¬
lentiũ simul &flentiũ fratrũ ac modicũ suspirans int̃roga¬
ut ubi e&̃ accapbt : qui statim uocatus intitauit : & uidens eum
melius habentẽ acloquiiam ualentẽ flexis genib: gratias
agit do cũ omnib: quiaderant fratrib: : & cõparũ consedis ser̃
acde suꝑnis iudicus trepidi aliqua confabulari cepissent :
ltalo qui exorsus ẽ uisio mibi modo tremenda apparuit
quã te audire acsilentio tegere uolo doneo sciã quid de
me fieri uelitds̃. Adstitit enĩ mihi quiđã candido p̃clarus
habitu. dicensse michaelẽ eẽ archangelũ : & obhoc iquit
missus sũ utte amoste reuocẽ.: Donauit enĩ tibidns uitam
ꝑ orationes alacrimas discipulorũ ac fratrũtuorũ & ꝑ int̃¬
cessionẽ beatae suae gen&ricis seꝑq uirginis mariae.⁊

Expanded text:
cibo et potu, sine voce et auditu quatriduo perseveraret, quinta demum inlucescente  Al., influente die, quasi de gravi experrectus somno exsurgens resedit; apertisque oculis, vidit circa se choros psallentium simul et flentium fratrum; ac modicum suspirans interrogavit, ubi esse Acca presbyter; qui statim vocatus intravit, et videns eum melius habentem ac loqui jam valentem, flexis genibus gratias egit Deo cum omnibus qui aderant fratribus. Et cum parum consedissent, ac de supernis judiciis trepidi, aliqua confabulari  Al., aliquita loqui exorsus est: « Visio mihi modo tremenda apparuit, quam te audire ac silentio tegere volo, donec sciam quid de me fieri velit Deus. Adstitit enim mihi quidam candido praeclarus habitu, dicens se Michaelem esse archangelum: et ob hoc, inquit, missus sum ut te a morte revocem: donavit enim tibi Dominus vitam per orationes ac lacrymas discipulorum ac fratrum tuorum, et per intercessionem beatae suae genitricis semperque virginis Mariae.
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩ fidẽ conuestit uecte quoq insulȩ uerbi ministros desti¬
nauit. & secundo anno ald fridi qui post ecgfridũ regnauit
sede msuã & epis copatũ ipso rege inuitante recepit: sed
post v annos denuo accusatus ab eo dem ipso rege & plurimis
cũ apostolico papa iohanne. omniũ iuditio ꝓbatũ ẽ accusa¬
tores eius ũnulla in paste falsus contraeũ machinas se
Ri ald frido ut eũ episcopatũ suũ eo qđ in iuste fuerit condem¬
lectio sr nodibcntae memoriae papȩ agaithonis q̃ quondũ
ipso p̃sente inurbe atq in eodẽ concilio int̃ epos residenit
ut p̃ diximꝰ actaẽ: Cumergo causa exigente. synedius eadẽ
corã Reobibib & frequentia populi iubente a postosocopiui
dieb aliquot legersuir uentũ ẽ ad locũ ubi serp serde: aul¬
fridus do amabilis ep̃s ebdragȩ ciuitates apostolicu sede desli
causa appellaons E abhac potestate decestis hnces llurochialo
solutus Ec&era q supra posuimus qđ ubilectũ ẽ stupor ado¬

Expanded text:
it DCLXXXI. Vectae quoque insulae verbi ministros destinavit: et secundo anno Aldfridi qui post Ecgfridum regnavit, sedem suam et episcopatum, ipso rege insitante, recepit DCLXXXVI. Sed post quinque annos denuo accusatus, ab eodem ipso rege et plurimis cum Apostolico papa Johanne, omnium judicio probatum est accusatores ejus non nulla in parte falsas contra eum machinasse cet Aldfrido, ut eum in episcopatum suum, eo quod injuste fuerit condemlectio synodi beatae memoriae papae Agathonis quae quondam ipso praesente in urbe atque in eodem concilio inter episcopos residente ut praediximus acta est. Cum ergo, causa exigente, synodus eadem coram nobilibus et frequentia populi, jubente apostolico papa, diebus aliquot legeretur, ventum est ad locum ubi scriptum erat: Wilfridus Deo amabilis episcopus Eboracensis civitatiscausa appellans, et ab hac potestate de certis incertisque rebus absolutus, etc., quae supra posuimus. Quod ubi lectum est, stupor app
Abbreviated transcription (Latin):
epita phiũ scripsit : ll fridus hic magnus requoes cit cotpou
Eeximio sacrauit nomine peeri cuiclaues caeli dis de cui
arbit̃ orbis: atq auro actrrio deuotus uestut auuoi quindu
sublime cruas radiante meuello hicposuit trop aeordo
non erquattuor auro scribi euangelu pcepit mordn
lbros Accheca erutilohis condigna condiditi adustias¬
Malos quiduet solemni atẽpora cursus catholicia diustũcon
dogma ca nonis: quẽ statuere patres : dubioq errore
iemoto certa suae genti ostendit moderamina ritus Inqu
locis istis monachorũ examina crebra colligitac monus
cauit q regulia patrũ sedulus instituit multis qu cieuo
fanis qaetatus nimiũ ꝑtẽpora longa peridis : quindecies
nos post quit egit ep̃s annos: transiit & gaudens caelestu
regna peiuu : Dona chii ut grex pastoris calleerrttur¬
deo doribeatae memoriae epis copide funetate e dum

Expanded text:
epitaphium scriptum: Uilfridus hic magnus requiescit corpore et eximio sacravit nomine Petri, Cui claves caeli Christus dedit arbiter orbis; Atque auro ac tyrio devotus vestiit ostro. Quin etiam sublime crucis radiante metallo, Hic posuit trophaeum, necnon et quattuor auro Scribi Evangelii praecepit in ordine libros; Ac thecam e rutilo his condignam condidit auro: Paschalis qui etiam sollemnia tempora cursus Catholici ad justum correxit dogma canonis, Quem statuere Patres, dubioque errore remoto Certa suae genti ostendit moderamina ritus: Inque locis istis monachorum examina crebra Colligit, ac monitis cavit quae regula Patrum Sedulus instituit: multisque domique forisque Jactatus nimium per tempora longa periclis, Quindecies ternos postquam egit episcopus annos, Transiit, et gaudens caelestia regna petivit. Dona, Jesu, ut grex pastoris calle sequaturTheodori beatae memoriae episcopi, defunctus est, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tecta supra locũ ubi dñs natus specialius traditur. scaẽ maris
grandem gestut ecclesiẽ : scribit item hoomodo deloco passion
hiero solimã : primũ delocis scĩs pro conditione platearum
diuertendũ est adecclesiã constantinianã q̃ mastrriũ appella
hanc constantinus imperator eo qđ ibi cruxdni ab helenaman
golgothana uio łur ecclesia inqua &iã rupis appar& illa
modo ꝑgrandẽ sustinens crucem. pendente magna de suꝑ
excisa inp&ra criptaẽ In qua suꝑ altare ꝓde functis hono
sacrificiũ sol& offerri. Positis interim inplatea corporis
huius quoq: ad occasũ eccđȩ anastusis hoc ẽ resurrȩctio
dnĩcae r&unda ecclesia trib: cincta pari&ib duo decim
columnis sustentatur . Int̃
singulos latũ habens patiũ uiae. q̃ tria altaria intribus locs

Expanded text:
tecta, supra locum ubi Dominus natus specialius traditur, sanctae Mariae tecta, supra locum ubi Dominus natus specialius traditur, sanctae Mariae grandem gestat ecclesiam. » Scripsit item hoc modo de loco passionis Hierosolymam, primum de locis sanctis pro conditione platearum divertendum est ad ecclesiam Constantinianam, quae Martyrium appellatur. Hanc Constantinus imperator, eo quod ibi crux Domini ab Helena  AGolgothana videtur ecclesia, in qua etiam rupis apparet illamodo pergrandem sustinens crucem, pendente magna desuperexcisa in petra crypta est, in qua super altare pro defunctis honoratis sacrificium solet offerri, positis interim in platea corporibus. Hujus quoque ad occasum ecclesiae, anastasis, hoc est, resurrectionis Dominicae rotunda ecclesia, tribus cincta parietibus, duodecim columnis sustentatur, inter parietes singulos latum habens spatium viae, quae tria altaria in tribus locis