comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exre cradita: iniciũ obligdni p̃bet. Alicquin si res ñ¬
dum tradita sit. nũdo ꝯsensu conaitm obligone diͦ¬
temꝯ: Qd ĩ hiis dũtaxat receptũ est q̃ nom̃ suũ hñtꝰ
ut inemptone. uendicõne. ꝯduccõe. mandato. Ideoͣpe
diꝯ ait. alienã rẽ cante ulłam cõtrahere ꝑmuta¬
cione/ Igitur ex alt̾a ꝑte t̾rͣaditione fc̃ã. si alt̾ rẽ

Expanded text:
ex re tradita initium obligationi praebet: alioquin si res nondum tradita sit, nudo consensu constitui obligationem dicemus, quod in his dumtaxat receptum est, quae nomen suum habent, ut in emptione uenditione, conductione, mandato.Ideoque Pedius ait alienam rem dantem nullam contrahere permutationem.Igitur ex altera parte traditione facta si alter rem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ium płres ãnos domꝰ locata est: p̾stare locator
d ut nõ solũ ħĩtare conductor ex kał. illis ciꝯq
ꝑmansiss ita ut nechĩtare quisꝙͣ nec osten̾dẽre
alicin poss ncħ locatori ꝯductore p̃słtip ideo
ut nec cogi quide posse ex kłis iulis refecta domo
ħĩtare insi paratꝰ fuiss locatre ꝯmodã domũ ei
ad hĩtand̾ dare ¶Herede coloni ꝙͣuis colonꝰ ñ¬
est: inch̾oꝰ dño possidere existimo. ¶ Uestim̃ta
tua fullo ꝑdidit ⁊ hẽs unde petas nec repete uir
agis nich̾oꝵ ex locatocũ fullone s inditẽ extimt¬
tuꝵ an possis adusꝰ furẽ mag̃ ag̾e ⁊ ab eo tuas iegͣ
consequi. fallonis indel sũptib s si ħ ⁊ ĩpossibłẽ
accõnes te ei p̾stare compellet ¶ Lege dicta do¬
mꝰ facienda locata erat ita ut ꝓbõ aut improbacõ
locatoris aut hrdis eius ẽet. redempͣtor exnoluntate

Expanded text:
in plures annos domus locata est, praestare locator in plures annos domus locata est, praestare locator debet, ut non solum habitare conductor ex calendis illis cuiusque mansisset, ita ut nec habitare quisquam nec ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam domum ei ad habitandum dare.Heredem coloni, quamuis colons domino possidere existimo. Uestimenta tua f‹u›llo perdidit et habes unde petas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem magis agere et ab eo tuas res consequi fullonis uidelicet sumptibus: sed si hoc tibi actiones te ei praestare compellet.Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
casti ⁊ eam̃ uendidich ita ut empt᷑on merces in¬
quilmoꝵ accederet ꝙͣuis eam condͤnctor maiore
pcio locaret: tamen id empt᷑ori accedit ꝙ tͦ ꝯduc᷑¬
tor debebar. ¶In oꝑis locacõne erat dutũ anteꝙͣ
diẽ effici dẽberet. uenide si ita factũ non eẽt ꝙͣti loca¬
toris int̾fuiss tantã pecũiam cõductor ꝓ miẜat sea¬
tenꝯ eam obligõnem contrahi puto quate nꝯ uir
bonꝰ despacõ temꝑis extimass qr id actũ apparet
ẽẽ ut eo spacio absolueret᷑ sine quo fĩ̾ nõ possit.
mis condux̾at ⁊ ad refeccõe fornacis fistulaꝵ si¬
niliũq reꝵ centũ nĩmi ut p̾staretur e i ꝯuen̾at cõ¬
ductor.centũ nũmos petebatita ei deb̾i dico si ĩ eq¬
rum reꝵ refeccõe eã pectñiã impendẽ satudaret.
at demde oꝑis ꝑte effe̾ta terre motu ꝯtussũ erͣt
edifficiũ. sMãssuriꝰ sabinꝰ ait. Si ui naturałi t̾re
motu hoc acciderit flacti ẽe ꝑiculum. Lab̾o.¬

Expanded text:
casti et eam vendidisti ita, ut emptori mercedes inquilinorum accederent. quamvis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibi conductor debeat. In operis locatione non erat dictum, ante quam diem effici deberet: deinde, si ita factum non esset, quanti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus vir bonus de spatio temporis aestimasset, quia id actum apparet esse, ut eo spatio absolveretur, sine quo fimis conduxerat et ad refectionem fornacis fistularum similiumque rerum centum nummi ut praestarentur ei, conuenerat: conductor centum nummos petebat. ita ei deberi dico, si in ear‹u›m rerum ‹ref›ectionem ‹e›am pecuniam impendi satisdaret.at: deinde operis parte effecta terrae motu concussum erat edificium.Massurius Sabinus, si ui naturali, ueluti m‹o›tu hoc acciderit, Flacci esse periculum. 60 Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
mum hẽbat aream ĩũctã ei domni uicino ꝓximo
lorauerat is uicinꝯ c̃ edifficaret in suo t̾rã inea areã
ampliꝰ ꝙͣ fiuidamenta cemẽticia icratoris erãt: cõ¬
gessit ⁊ ea terra assidius pluuiis iũdata parieti eiꝰ
beo exlocato tantũmodo accde ẽe ait qr nõ ip̃a cõge¬
stio s humor ex ea congestione postea dãpuo fue¬
rit. dãpuũ aut̃ ĩuurie accio ob ea ip̃a sit ꝑ que non

Expanded text:
mum habebat, aream iniunctam ei domui uicino proximo locauerat: is uicinus cum aedificaret in suo, terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant congessit, et ea terra adsiduis pluuiis inundata, ita parieti eiusbeo ex locato tantummodo actionem esse ait, quia non ipsa congestio, sed umo‹r› ex ea congestione postea damno fueri
Abbreviated transcription (Latin):
centoꝵ eam nillam constare data aut̃ tͥ erant
.c. ex quib ex quib c̾ ꝑtẽ ĩpendisses. uetui te opꝰ
cientẽ colono ẽ auenã ẽẽ nõ ignorares sustuliai cõ¬
dicere tibi finmentũ douinũ posse labo ait ⁊ utͥ fa¬
ciat. tolonũ exconducto eñ dnõ actuꝵ ¶ Locator
horrei ꝓpoĩtum hũit se aurũ argentũ mãr gari¬
tam. nõ reciꝑe suoꝑicło fdemde cũ sciret harres
inferri passꝰ est ꝑmnde eũ futuꝵ tibi obligatũ dixi
ac si ꝓpoĩtum fuit remissũ. ¶ Seruũ meũ muho¬
locass expecculio dũ taxat ⁊ in remiu̾so campuũ tͥ
p̾staturu udicõ. ssni autẽ eũ socassem nõ ultra me

Expanded text:
centorum eam uillam constare: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui te opuscient‹e› colono, cum alienam esse non ignorares, sust‹u›listi. condicere ‹tibi› frumentum dominum posse Labeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum.Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marg‹ar›itam non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res inferri, passus est. proinde eum futurum tibi obligatum dixi, ac si propositum fuit, remissum uidetur.Seruum meum muliolocasset, ex peculio dumtaxat et in rem uersum damnum tibi praestaturum di‹co›: sin autem ipse eum locassem, non ultra
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe indebite datest: ppe repeti nõ post̾. nã aliud dãdos¬
ut aliud reddatur obligari nire genciũ possimꝯ
Qd̾ autẽ indebitũ datur aut ip̃m repeti d aut tãt¬
dem exeodẽ gen̾e quoꝵ neutro modo oꝑe repeti post
ꝯmodati accõest. Si ut pondꝰ argenti redder e f. ꝙͣ¬
tũ ĩ illis eeͣtͣ toͣtidem pond̾is peticõ est ꝑ acc̃onẽ p̾scͥp¬
tis ub tam boui tanti argenti quãti. illi ciphi fue

Expanded text:
operae inde bitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando,ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operae repeti pocommodati actio est: si, ut pondus argenti redderes quantum in illis esset, tantidem ponderis petitio est per actionem praescriptis u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdͤ torezue plurib uendente uł locantẽ singłoꝵ ĩ
solidu intuitũ eẽ ꝑsonã. ita deuiũ adp̾stacõnẽ ꝑtiᷤ
singłi sẜ compellendi. si constabit eẽ omĩas soluẽdo
ꝙͣꝙͣ fortasse iustiꝯ sit ⁊̃ si soluendo omĩes etuait e¬
lect̃onẽ ꝯuemẽdi ꝙͣ uelitqͦnõ auferendã a actori si
SI cui locauerĩ opꝯ faciend̾ ꝙ ego conduxerã con¬
uł alia rem nõ restituit: ꝙͣti ĩlitẽ uiratũ fu̾it: dn

Expanded text:
tem uel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes soluendo: quamquam fortasse iustius sit etiam, si soluendo omnes erunt, electionem conueniendi quem uelit non auferendam actori, siSi cui locauerim faciendum quod ego con duxeram, conuel aliam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ua lege fund̾ lcram ut si nõ ea lege toleret᷑. relo¬
care eum michi lite t . quo minoris locassems
mͥ p̾staretur s nec conuenit ut si pluris licassenii
tibi p̾stetur ⁊ cum nemo fund̾ colebat pluris taui
locaui quero an ħ ip̃m p̃stare debeam. F.2. in hiꝰ ob
ligationib id maxime exspectare debemꝰ ꝙ iuter
utrãq ꝑtẽ cõuẽit ur᷑ͣ aus inhͣc sp̃e id scilencio ꝯue¬
nisse nequid p̾staretur si ampliore peccũa fund
int̾poneret᷑. ¶ Locaui opꝰ faciend̾ itaut ꝓ oꝑe red̃p¬
casti ut bonitas eiꝯ tͥ a conductore aꝓpbaret᷑.tam̃ si
ꝯueilit in singłas oꝑas c̾ta peccunia daretur p̾sta¬
ri tũ tibia conductore d si id opꝰ uiciosũ fc̃m est
Non eĩ ꝗcꝙͣ interest utr̃ nuo p̾tio opꝰ an ĩ singłas
oꝑas collotaretur. Si modo uiu̾sitas ꝯsũmatonis
ad conductorẽ ꝑtinuit pot̾it itaq ex locato cum eo
agi qui uiciosũ opꝰ fecentͤ nisi ideo in oꝑas singłas

Expanded text:
a lege fundum locaui, ut, si non ex lege coleretur, relocare eum mihi liceret et quo minoris locassem, hoc mihi praestaretur, nec conuenit, ut, si pluris locassem, hoc tibi praestaretur, et cum nemo fundum colebat, pluris tamen locaui: quaero, an hoc ipsum praestare debeionibus id maxime spectare debemus, quod inter utramque partem conuenit: uidetur autem in hac specie id silentio conuenisse, ne quid praestaretur, si ampliore pecunia funduinterponeretur.Locaui opus faciendum ita, ut pro opere redempcasti, ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pecunia daretur, praestari tamen tibi a conductore debet, si id opus uitiosum factum est: non enim quicquam interest, utrum uno pretio opus an in singulas operas collocatur, si modo uniuersitas consummationis ad conductorem pertinuit. poterit itaque ex locato cum eo agi, qui uitiosum opus fecerit. nisi si ideo in operas singulas
Abbreviated transcription (Latin):
ego mĩoris me locare sensero tuͣ pͥluris te cõdu¬
cere utiq nõ pluris erit conductõ ꝙͣ ego putam
Pap̃. Qui fidenissor exslit̾it ap̃ mancipe⁊ ꝓcolo¬
no publicoꝵ p̾dioꝵ que manceps ei colono loca¬
uit. rei publice non tenetur. s fructꝰ ĩ eadẽ cã
pignoris manẽt Paulꝰ. ¶Nero an fidenissor¬
conductoris ⁊̃ musuras non il ataꝵ pensionũ no¬
m̃e teneatur nec ꝓsiit ei ꝯͣstt es quib cauetur
eos qui ꝓ aliis peccũia exsoluerũt sortis solũm̃o
exͦ colom̾ tardiꝯ ĩllataꝵ ꝑ morã coloni pensionũ
pͤstare debere usuras usure eĩ m̃bone fidei iudiciis
indicis applicentur. tamen cum fidenissor ĩ om̃ez
cãm se appłicuit equũ indetur ip̃m quo agnosc̾e̾
honꝯ usuraꝵ ac si ita fidenississ inꝙͣtum illũ cõdẽpe¬
nari exbona fide oꝑtebit tm̃ fide tua ẽẽ mles uel

Expanded text:
ego minoris me locare sensero, tu pluris te conducere, utique non pluris erit conductio, quam.Qui fideiussor exstitit apud mancipem pro colono publicorum praediorum, quae m‹an›ceps ei colono locauit, rei publicae non tenetur: sed fructus in eadem causa pignoris manent. 54 Paulus libro quinto pensionum nomine teneatur nec prosint ei constitutiones, quibus cauetur eos, qui pro aliis pecuniam exsoluunt, sortis solummodoexemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum uidetur ipsum quoque agnoscere onus usurarum, ac si ita fideiussisset: 'in quantum illum condemnari ex bona fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?' uel
Abbreviated transcription (Latin):
affritanꝰ refert. ꝙ iustũ est. sic̃ minuit᷑ p̾stacio
si ẜuus det̾ior apud emptore effectꝰ sit c̃ eiuctꝰ¬
est.¶ Illud expediciꝰ uidebatur si michi alienã
aream uendidetis ⁊ in eam ego edifficauero atq
ita eam dñs euicerit Nam qr possun petentẽ dõ¬
minũ uisi impensas edifficõꝵ soluat: doli mali
exceptõne ibmouere ͭ mag̃ est ut ea res ad ꝑiłm

Expanded text:
Africanus refert: quod iustum est: sicut minuitur praestatio, si seruus deterior apud emptorem effectus sit, cum euincitur.Illud expeditius uidebatur, si mihi alienam aream uendideris et in eam ego aedificauero atque ita eam dominus euincit: nam quia possi‹m› petentem dominum nisi impensam aedificiorum soluat, doli mali exceptione summouere, magis est, ut ea res ad periculum
Abbreviated transcription (Latin):
S fundꝰ ꝙ mͥ locaueris publicatꝰ sit: teneri. te a ar̃e
exconducto ut mͥ frui liceat. ꝙͣuis ꝑ te nõ stet quoun¬
nꝯ ad p̾stetur ꝙ ad̾m inquid si insulã edisficandã locas¬
ses ⁊ solumcorruiss nicħomimꝯ teneb̾is Nam ⁊ si uẽdide¬
ris muchi fund̾ isq priusꝙ uacuns traderetur publicatꝰ
fu̾it tenebitur ex empto q. actenꝯ u̾m erit ut p̾ciũre¬
um mͥ tradi. Siulr̃ igitur ⁊ c̾ca conduccõnẽ s. uãd̾ pri¬
geris. uami ⁊ sicolonꝯ tnus fundo frui a te aut ab eo ꝓ¬
hibetur.ꝙ̃. tu ꝓhibere ne id facias possis: taut᷑ ei p̾stab̾
ꝙͣti eiꝯ int̾tuer fruisui quo ⁊̃ luctũ eiꝯ continebitur
Si uero ab eo int̾pellabitur ꝙ tu ꝓhibere ꝓpͥ uim maio
re aut potentia eiꝯ nõ poteris nicħ ampliꝯ ei ꝙͣ m̾ce¬

Expanded text:
s quem mihi locaueris publicatus sit, teneri te actione ex conducto, ut mihi frui liceat, quamuis per te non stet, quoemadmodum, inquit, si insulam aedificandam locasses et solum c‹o›rruisset, nihilo minus teneberis. nam et si uendideris mihi fundum isque priusquam uacuus traderetur publicatus fuerit, tenearis ex empto: quod hactenus uerum erit, ut pretium reum mihi tradi. similiter igitur et circa conductionem seruandum pugeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te ‹a›ut ab eo prohibetur, quem tu prohibere ne id faciat possis, tantum ei praestabis, quanti eius interfuerit frui, in quo etiam lucrum eius continebitur: sin uero ab rem aut potentiam eius non poteris, nihil amplius ei quam merce
Abbreviated transcription (Latin):
reficere. i ocator fu.idi cogatur ferre ĩuiriã eiꝰ
q. p . ib et ⁊ non possit ¶ute lligene est an iros hac di¬
stincc̃de ui de eo qui ⁊ suĩ ꝓdium frueudũ lecu̾nt qd̾¬
⁊ bona fide negocium contreent ñ de eo quiͣ alieuũ pͥ¬
diu ꝑ fraudez locauerit nec resistere couinio possit quo¬
unuꝰ is colonum frui ꝓhibeat. ¶ Cum fund̾ cõez ha¬
buimꝰ ⁊ nt̾ uos cõueuit ut alteruis ãnis c̾to p̾cõ eũ
ꝯductũ hetemꝯ: tu cum tnus ãnꝯ exiturꝰ ẽet: cͥdsuł¬
to fr̃ctũ seꝙtis ãm  orrupisti agã tecu duab accõibꝰ
una exconducto alt̾a exlocato. locati ei iudicõ mea ꝑs
ꝓp̾a condncti aut accõne tua dũ taxat ꝑsꝓpͥ̾a ñudici¬
um ueniet. ¶Demde ita uotat. nõne ꝙ admeã ꝑtem

Expanded text:
eficere an locator fundi cogatur ferre iniuriam eius, quem prohibere non possit? intellegendum est autem nos hac distinctione uti de eo, qui et suum praedium fruendum locauerit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per fraudem locauerit nec resistere domino possit, quominus ‹i›s colonum frui prohibeat.Cum fundum communem habuimus et inter nos conuenit, ut alternis annis certo pretio eum conductum haberemus, tu, cum tuus annus exiturus esset, consulto fructum insequentis anni corrupisti. agam tecum duabus actionibus, una ex conducto, altera ex locato: locati enim iudicio mea pars propria, conducti autem actio‹ne› tua dumtaxat propria in iudicium uenient. deinde ita no
Abbreviated transcription (Latin):
toris int̾erat ĩfrumẽto potꝯ ꝙͣ ĩpeccuma ioluere pen¬
sionis exceptã poriõne Simili modo ⁊ si exconducto
agatur idem es̃ dd̾. ¶ Si inquilinꝰ. hostiũ uł q̃dã alia
edifficis adiet̾it que accõ loc̃ heat ⁊ ẽ u̾iꝰ ꝙ labeo sc̃bit¬
compet̾e ex ꝯducto accõne ut eatolłe liceat ssic tñ ut
dium faciat. s ut p̾stinã faciem edeb reddit. ¶ Si ͤ̃¬
quilmꝰ archam cameratam in edes contulent ⁊ ediũ
adicum coangustauerit dnͣs: u̾iꝰ est ex ꝯducto eñ te¬
neri .⁊ ad exhͦ accõe siue scit diueiguorauit. offõ eĩ
moicu continer᷑ ut cogat eũ adiani ⁊ facu tatem.
inquilmo p̾stare ad arcã tollendã sĩptib scilicet lo¬
catoris. ¶ Siquis ẽ ĩ annũ hĩtacõne conduxiss pẽ¬
sione totiꝰ ãni ded̾it demĩ młula post sex menses ru¬
erit uł uitendio ꝯsũpta sit: pensionẽ residui tp̃is res¬
tisims meꝰ s scribit exconducto accõe repetituꝵ non

Expanded text:
toris intererat in frumento potius quam in pecunia soluere pensionis exceptam portionem. simili modo et si ex conducto agatur, idem erit dicendum.Si inquilinus ostium uel quaedam alia aedificio adiecerit, quae actio locum habeat? eto actionem, ut ei tollere liceat, sic tamen, ut dium faciat, sed ut pristinam faci‹e›m aedibus reddat.Si inquilinus arcam aeratam in aedes contulerit et aedium aditum coangustauerit dominus, uerius est ex conducto eum teneri et ad exhibendum actione, siue scit siue ignorauerit: officio enim iudicis continetur, ut cogat eum aditum et facultatem inquilino praestare ad arcam tollendam sumptibus scilicet locatoris.Si quis, cum in annum habitationem conduxisset, pensionem totius anni dederit, deinde insula post sex menses ruerit vel incendio consumpta sit, pensionem residui temporis rectissime Mela scripsit ex conducto actione repetiturum, non
Abbreviated transcription (Latin):
rei. ulp̃. Sed ⁊ dedampno ab alio dato agiciim
eo non posse muł. ait. Quaem̃ custodia consequi potu¬
it ne campnũ ĩuiria ab alioᷤdari possit. S marcellꝰ
nit̾dum ee posse ait. sũ custodiri potuit ne dapiũ da¬
retur siue ip̃e custos dampnũ dedit q̃ sũia marcel¬

Expanded text:
ictum.Sed de damno ab alio dato agi cum eo non posse Iulianus ait: qua enim custodia consequi potuit, ne damnum iniuria ab alio dari possit? sed Marcellus interdum esse posse ait, siue custodiri potuit, ne damnum daretur, siue ipse custos damnum dedit: quae sententia Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
ulp. SEd addes ħ uiliani sũie ut si cõlbusi ego
crnitrtore exconducto tenear in id ꝙ pupilla
interest. ¶ Siquis dolia piciosa ignarꝯ loca¬
uerit deinderinũ flux̾it: tenebitur ĩ id ꝙ ĩt̾ẽ
nec ignorantia eius erit excusata ⁊ ita cassiꝰ
sctitit sAlitet atq si saltum pastuũ locasti ĩqs
ħda mal ⁊ nascebatur ħ enĩ si pecora uł demor¬

Expanded text:
d addes hoc Iuliani sententiae, ut, si collusi ego cum tutore, ex conducto tenear in id quod pupilli interfuit.Si quis dolia uitiosa ignarus locauerit, deinde uinum effluxerit, tenebitur in id quod interest nec ignorantia eius erit excusata: et ita Cassius scripsit. aliter atque si saltum pascuum locasti, in quo herba mala nascebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
dubonis gr̃a fuit eĩ mag dubitatũ cũ R ca¬
res exstimata uendẽda dat̾iur exuendito
sit᷑ accio ꝓp̾ exstimacõne. Ian exlocato qiͣ rẽ uẽdẽdã
locasse indeor. san exconducto qĩ oꝑas cõduxisse. an
mandat. Melins itaꝙ insũ est hanc accionez ꝓpõi.
quociens enim de noĩe contractꝰ alitꝯ ambige̾tur:
comieniret ͤ tũ auꝙͣ acc̃one dari dauda exstimato¬
riam p̾sc̾ptit ubis accone. ¶Est eĩ negoͫ cule ge
Et quid̾ bona fidefar̃e om̃ia ⁊ ħ locũ hñt q̃ ĩbone s¬

Expanded text:
is gratia: fuit enim magis dubitatum, cum res aestimata uendenda datur, utrum ex uendito sit actio propter aestimationem, an ex locato, quasi rem uendendam locasse uideor, an ex conducto, quasi operas conduxissem, an mandati. melius itaque uisum est hanc actione‹m› proponi: quotiens enim de nomine contractus alicuius ambigeretur, conueniret tamen aliquam actionem dari, dandam aestimatoriam praescriptis uerbis actionem: est enim negotium ciuile gestum et quidem bona fide. quare omnia et hic locum hab
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾samił imꝑaturꝰ ei ẜuo non fuerit. ¶Qrd̾ si ħ ex¬
ceptum fu̾t tamen potes ei ẜuo nouã rem ĩꝑare
ꝙͣ imꝑaturꝰ nõ fuiss si nõ ueniss ueluti si ei ĩpe¬
rasti. ut ad emptore iret qmͣ ꝑegre eẽt nq̃ certe
ea res tno ꝑiculo ee nõ ditaq tota ea res ao dola
mala dum taxat ⁊ culpã uẽditoris dirigẽdi eit

Expanded text:
d si hoc exceptum fuerit? tamen potest ei seruo nouam rem imperare, quam imperaturus non fuisset, si ‹non› uenisset: ueluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe ea res tuo periculo esse non debet. itaque tota ea res ad dolum malum dumtaxat et culpam uenditoris dirigenda est
Abbreviated transcription (Latin):
deternis faclat uł fi paciatur ¶ Qi uimĩ de cã¬
pama transportand̾ conduxiss oem̃ mota a qͦdã
controu̾sia signatũ suo ⁊ altetiꝯ sigillo en a pothe¬
cami deposniss: cxliͥcato tenet̾ ut lrat e possõe
uini sine conrou̾sia reddat nͥ culpa ꝯdictto: ca¬
ne ĩllato succendit ait labeo tem̾ conductore.

Expanded text:
s faciat vel fieri patiatur. Qui vinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controversia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut locatori possessionem vini sine controversia reddat, nisi culpa conductor cane illato succendit. ait Labeo teneri conductorem
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ dicetui. ⁊ di suꝑiotes uberes suerĩt ⁊ sqͥt la᷑¬
tor nõ debere eu ad comprtatone uocari ¶ Cum
epto ita continẽ. Nouam rendesioeras ut pp uernsta¬
tẽ uineaꝵ reiissiotͥ detur. ¶ It̃ cñ quidã naue a¬
tomio augnito nõ ĩmetito ꝓcuratotẽ cesatis ħnc
aectura ibeo sepece  c̃ miniere uehendi fũctꝰ nõ¬

Expanded text:
uerius dicetur et si superiores uberes fuerunt et scit ltor, non debere eum ad computationem uocari.Cum rescripto ita continetur: 'Nouam rem desideras, ut propter uetustatem uinearum remissio tibi detur.' Item cum quidam naue anino Augusto non immerito procuratorem Caesaris ab eo uecturam repetere, cum munere uehendi functus no
Abbreviated transcription (Latin):
ei aut tociꝰ agri aut ꝑtis nõ p̾stati arit u̾ᵈ  a q̃
reficitut uł asibulũ. uł ubi greges erꝰ staree
nir exconducto agetut ¶ Si uis T̃ pestane cai a¬
mitose contigerit. au locator conductori aliquid ꝑ¬
stare debeat: indeaniꝯ ¶ẜuis om̃em uimi cui refitinõ
potest dominũ cõlono pstare debere ͣ it ut puta rĩ

Expanded text:
ei aut totius agri aut partis non praestatur, aut uilla non reficitur uel stabulum uel ubi greges eius stare otur, ex conducto agetur. Si uis tempestatis calamitosae contigerit, an locator conductori aliquid praestare debeat, uideamus. Seruius omnem uim, cui resisti non potest, dominum colono praestare debere ai
Abbreviated transcription (Latin):
Squis fund̾ locauerit ut Et siquid ui maiori
accioiss ħ eĩ p̾staretir pacto stand̾ eẽ ¶ Si coloins
p̃dioꝵ lege locagõnis ut innocentẽ ingãe hẽant
denũciatinͣn ᷑ sit. siqͣlude fortutꝰ casꝰ incendii.
cãm intrłit: non pstabitur ꝑiculũ locatori. Si uͦ

Expanded text:
quis fundum locauerit, ut etiam si quid ui maiori accidisset, hoc et praestaretur, pacto standum esse.Si colonis praediorum lege locationis, ut innocentem ignem habeant, denuntiatum sit, si quidem fortuitus casus incendii causam intulerit, non praestabi
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuerit. ꝙͣnis eã cͥstodire debu̾im taiẽppruis est
emptori oꝑteat qr custodia aduersꝯ uim paꝵ ꝑfiait
accc̃es aute eas non solum arbitrio. s t̃ ꝑiculo moᷤ
tͥ p̾stare debebo ut om̃e iucrum ac dispendiũ te seqͣt̾¬
⁊ nõ solum ꝙ ipe ꝑeum adquisiui. p̃stare debeo s nd
s. ¶ Uterq ñm eaudem rẽ eiuit a non dño cuus ẽp¬
cio uendicioq sine dolo malo fieret: traditaq est
dñ ab eodem eminiꝰ sũ ab alio atq alio is exnobis
tuendꝰ est qui prior ius eiꝯ app̾hendit ħ est cui p̾m̃
t̃oita sit. S si alt̃ ex nob̾ a dño eiiss: is oĩo tuendꝰ
pondib accepiss ut ĩ modame falleret uł emptor cir¬
cuniscͥptꝰ sit auenditore pond̾ib mĩorib pomp̃. ait
posse dici uenditore̾ sibi dari oꝑtere ꝙ pl est pͥetere.¬

Expanded text:
ta fuerit: quamuis eam custodire debuerim, tamen pro‹p›ius est, emptori oporteat, quia custodia aduersus uim parum proficit. actiones autem eas non solum arbitrio, sed etiam periculo tuo tibi praestare debebo, ut omne lucrum ac dispendium te sequatur.Et non solum quod ipse per eum adquisii praestare debeo, sed eset.Uterque nostrum eandem rem emit a non domino, cum emptio uenditioque sine dolo malo fieret, traditaque est: siue ab eodem emimus siue ab alio atque alio, is ex nobis tuendus est, qui prior ius eius adprehendit, hoc est, cui primum tradita est. si alter ex nobis a domino emisset, is omnimodo tuendus ponderibus accepisset, ut in modo me falleret, uel emptor circumscriptus sit a uenditore ponderibus minoribus, Pomponius ait posse dici uenditorem sibi dare oportere quod plus est petere
Abbreviated transcription (Latin):
relccari id lit̾et nõ ał pͥor conductor exlocato toue
bitur qͣm si eadem lege relocat̃ ẽẽt: nec añ relo¬
cari id pot̃ ꝙͣ si dies efficiendi p̾teriss. ¶ Qm ia¬
pleco tpẽ ꝯduccõnis remãsit ĩ cõdr ccone no seua
reconduxisse in debr᷑ s ⁊̃ pignora indebũt᷑ dutrare¬

Expanded text:
relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato terelocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tebitur, quam si eadem lege relocatum esset: nec ante relocari id potest, quam dies efficiendi praeterisse‹t›.Qui impleto tempore conductionis remansit in conductione, non solum reconduxisse uideb
Abbreviated transcription (Latin):
uise artifex receꝑit. tunc eĩ ⁊ si incõ matetie id
euenit: erit ex locato accõ ¶ Si fullo uestim̃ta
põluenda acceꝑit: eaq mures roẜint ex locato
tenetur. qr debuit᷑ ^ ab hac re cauere. Et si palli¬
um fullo ꝑmutauerit ⁊ alii alt̾iꝰ ded̾it ex loato
acc̃oe tenebitur. ⁊̃ si ignam fet̾it ¶ Ex̾citu uesn¬
ente migfant eliductor demũ hospicõ miltes.
fenesitas ⁊ cet̾a. sustulerunt. si dñc nõ denucianͭ
⁊ imigraͣuit ex locato tenebitur. Labe̾o ant si re¬
sistereꝰ pot̾uit ⁊ no resistit. teneriq̃ sñia uera est
¶ Siquis mensuras ꝯdux̾it easꝙ magrãtꝰ frã¬
gi uisẜit siquid imqua filerĩt Sab̃̾. distinguit
utr̃ stit conductor. An nõ. Si scit: ẽẽ ex locatoac¬
cõue. Si minor non.¶ Quio si eq̃ st̃.ita dem̃ eũ te¬
neri. si culpaei  io fetit edił. Ita lalo ⁊meia sebut¬
¶Duo r e i locacõis insolid̾ ẽẽ post̃. ¶ Si lego oꝑi¬
lacandi ꝯp̾hensũ eet: ut si ad diẽ effectũ nõ eẽt.¬

Expanded text:
se artifex receperat: tunc enim etsi uitio materiae id euenit, erit ex locato actio.Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere. et si pallium fullo permutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit.Exercitu ueniente migrauit conductor, dein de hospitio milites fenestras et cetera sustulerunt. si domino non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo autem, si resistere potuit et non resistit, teneri ait, quae sententSi quis mensura‹s› conduxerit easque magistratus frangi iusserit, si quidem iniquae fuerunt, Sabinus distinguit, utrum scit conductor an non: si scit, esse ex locato actionem, si minus, non. quod si aeque sunt, ita demum eum teneri, si culpa eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scDuo rei locationis in solidum esse possunt. Si lege oplocandi comprehensum esset, ut, si ad diem effectum non ess
Abbreviated transcription (Latin):
.x. p̾staret ticiꝰ locatar seio conductori ¶uł seiꝯcõ¬
ductor ticõ si mtra tp̃a locacdis discede̾ uellet t eq̃
nõ solũet an sine metu pene expelli possit span
solucõne pensionũ tñ uerisiłe ẽe ia cõuenisse.
de nõ expellendo colono ĩtra ip̃a p̾finita si pẽsiõibꝰ
paruerit ⁊ ut o coleret  ⁊ ĩõ si penam petere ceꝑit
niᵈ qͣui pensiõib satis nõ fecit ꝓfutura leratori ⁊ do

Expanded text:
locator Seio conductori: uel Seius conductor Titio, si intra tempora locationis discedere uellet, aeque non solueret, an sine metu poenae expelli possit.Paulusolutione pensionum, tamen uerisimile esse ita conuenisse de non expellendo colono intra tempora praefinita, si pensionibus paruerit et ut oportet coleret: et ideo, si poenam petere coeperit is qui pensionibus satis non feci
Abbreviated transcription (Latin):
credirori. dep̾hendit̾ Quesit̃ est an filius qui patris¬
hereditatẽ retinz cũ ab eͣa ᷝ ͤ filia abstinuiss dote
contenta accione ex empto teneatur. a creditore
qd̾ dehebatur ab illa psona ompuori ederet q̃sitũ
est eiiptor milicie ꝙͣ ꝙͣtitatẽ ⁊ a quo exig̾e d ⁊ ꝗd
ex eiꝰmodi pacto ue nditor emptori p̾stare debeat
R̾. uenditore̾ accõnes exordinarias eo noĩe quas
hret p̾stare debere. ¶ Aute domũ mari nũctã mo¬
lib iactu pyia tonstitus ł uti ab ẽo possessa domꝰ
fuit. gaio seic uendieit quero an pyrã que ab auc¬
toi comꝯ ꝯũcta erat ademptorẽ quoq iure ẽp¬
cionir ꝑtineit R̾ eodẽ nire fore uenditam domũ
cata est: tqutũ ẽptrri p̾stetur ¶Paulꝰ. Immo si in¬
sulam totã uno noĩe locaueris ⁊ ampuoris cõduc¬
tor locauit ⁊ in uendenda ssula mercedem ẽptori ac¬
cessurã ẽe dixeris id arredet ꝙ tͥ totiꝰ insule ꝯduc¬

Expanded text:
creditori deprehenditur: quaesitum est, an filius, qui creditori deprehenditur: quaesitum est, an filius, qui retinet, cum ab ea se filia abstinuisset dote contenta, actione ex empto teneatur, ut a creditore quod debeatur ab illa persona, emptori cederet: quaesitum est, emptor militiae quam quantitatem a quo exigere dex eiusmodi pacto uenditor emptori praestare debeat. respondit uenditorem actiones extraordinarias eo nomine quas haberet praestare debere.Ante domum mari iunctam molibus iactis ‹rip›am constitu‹i›t et uti ab eo possessa domus fuit, Gaio Seio uendidit: quaero, an ripa, quae ab auctore dom‹u›i coniuncta erat, ad emptorem quoque iure emprespondit eodem iure fore venditam domum,cata est, tantum emptori praestetur. Paulsulam totam uno nomine locaueris et amplioris conductor locauerit et in uendenda cessuram esse dixeris, id accedet, quod tibi totius insulae conduc
Abbreviated transcription (Latin):
ant qĩ ꝑ emptore: solũ stetiss. nõ eĩ pos mderi mo¬
ram ꝑuenditorem euptori stam ẽẽ ip̃o nioꝵam faciẽte
emptore. ¶ Qd̾ si fiiduui emisti ea lege ut ei des
ret quoumiꝯ solueres uti posse aduersꝰ te lege gna
uenditorẽ dixisq ĩuendendo l ageret᷑. ut siqñ pe
euptorẽ factũ sit quotumꝰ peccinã soluat ległie ͤ fe¬
nã patiatur ⁊ ħ ita neꝵ puto nisiquid in eare uen¬
tro solutoꝵ ap̃ se depoĩta he̾bat uendidit ᷑ uiemo. ea
lege ut si quio tributoꝵ noĩe debitũ ẽet: emptorsol¬
erant a conouctoie sartꝯ m quo ide fundꝰ est uẽit ͤ¬
eũq idẽ meniꝰ eunt ⁊ p̾cium soluit Quesitũ est.
an ẽptindicõ uł aliqua accõne ẽptor auenditore
consequi possit ut solucõnũ sb̾scͥptaꝵ cyrographa ei
dentur. Rͦ. posse emptorẽ empti und̾o conseqͥ ut ĩ str̃a
dequib quereret᷑ exhibeantur ¶ Predium extima¬
tum ĩdotẽ a patre filie sue noĩe datum. obligatũ

Expanded text:
etisset: non enim potest videri mor venditorem emptori facta esse ipso moram faciente emptore. Quod si fundum emisti ea lege, uti des pret quo minus solveres, uti posse adversus te lege sua venditorem dixi, quemptorem factum sit, quo minus pecuniam soluat, legis poenam patiatur. hoc ita uerum puto, nisi si quid in ea re uentro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solerant, a conductore saltus, in quo idem fundu‹s› est, uenit eumque idem Maeuius emit et pretium soluit: quaesitum est, an empti iudicio uel aliqua actione emptor a uenditore consequi possit, ut solutionum supra scriptarum chirographa ei dentur. respondit posse emptorem empti iudicio consequi, ut instrumenta de quibus quaereretur exhibeantur.Praedium aestimatum in dotem a patre filiae suae nomine datum obligatum
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ fines octendẽ ¶ħ enĩ contractui bone fidei cõ¬
colonuĩ circũnemendi ẽptoris cã supposuit exẽp¬
to tenetum nec defendit᷑ siqͣuo faciliꝰ excogitata
sorte licet post morã soluta usure peti non post᷑.
cimi hͣ no suit mobligatoe s offiionidicis patẽt¬
alicuiꝰ legis bñficio peccĩa rei uenoite dẽbete
desiss añꝙͣ res ei tradatur ut uẽditor tradere cõ¬
pellatur ⁊ re sua carere spossõne aut tpadita futu¬
rũ est ntrẽ uenditor eque adimtteret᷑ ut põte

Expanded text:
di et fines ostendere: hoc etenim contractui bonae fidei concolonum circumueniendi emptoris causa subposuit, ex empto tenetur nec defenditur, si, quo facilius excogitata sorte licet post moram soluta, usurae peti non possunt, cum hae non sint in obligatione, sed officio iudicis praestalicuius legis beneficio pecuniam rei uenditae debere desisset antequam res ei tradatur, uenditor tradere compelletur et re sua careret. possessione autem tradita futurum est, ut rem uenditor aeque amitteret, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
S prinsꝙͣ loratori opꝰ ꝓbaretur in aliqua cõsũp¬
mi est. decrimẽtũ ad locatorẽ ita ꝑtinet. si tale opꝰ
fuit ꝙ ꝓbari deberet. Paulꝰ. ui oꝑas suas lora
unt tociꝯ tp̃is m̾cedem acciꝑe d si ꝑ eũ nõ stet̾it
quominꝰ oꝑas p̾stet. ¶ Aduocati quo si ꝑ eos nõ
stet̾it quonimiꝰ c̾̃am agant: honoraria reddere

Expanded text:
 priusquam locatori opus probaretur, vi aliqua consumptum est, detrimentum ad locatorem ita pertinet, si tale opus fuit, ut probari deberet. Paulus libro singulauit, totius temporis mercedem accipere debet, si per eum non stetit, quo minus operas praestet, Aduocati quoque, si per eos non steterit, quo minus causam agant, honoraria reddere
Abbreviated transcription (Latin):
lemipendi ¶  ampliꝯ labo̾ art ¶⁊ Siqmd infimꝯ mor¬
tinẜui ipensũ sit. exuẽdito cõsequi oꝑtere si modo
sine culpaͣ renditoris morte obierit¶ It̃ si cõnep̾it
cum res uemret᷑ ut locuplex ab emptote reus dei
exuendito agiposse ut id fiat ¶ Si int̾ ẽptorẽ p̾di¬
oꝵ ⁊ uẽditorẽ ꝯuemiss  si ea p̾dia ẽp̃tor heres ue
ei ꝯ płric uẽdidiss eiꝯ ꝑtẽ dimidiã ueditori p̾staret
⁊ heres emptoris pluris ea p̾dia uendidiss. uẽdito¬
re eruẽdito agendo partem eiꝰ ꝙ plt̾is lẽdidissi¬

Expanded text:
le impendi. hoc amplius Labeo ait et si quid in funus mortui serui impensum sit, ex uendito consequi oportere, si modo sine culpa uenditoris mortem obierit.Item si conuenerit, cum res ueniret, ut locuples ab emptore reus detur, ex uendito agi posse, ut id fiat.Si inter emptorem praediorum et uenditorem conuenisset, ut, si ea praedia emptor heresue eius pluris uendidisset, eius partem dimidiam uenditori praestaret et heres emptoris pluris ea praedia uendidisset, uenditorem ex uendito agendo partem eius, quo pluris uendidis
Abbreviated transcription (Latin):
fecent ut rem ꝑlurigrende̾t puta de artificõ nłe¬
titus est ant ce petalio empti eũ iudicõ teneri. ut p̾¬
staret ẽptori. ꝙto pluris ẜ uñ emisset. Si itapecłĩat᷑

Expanded text:
fecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artificio menfecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artificio mentitus est aut de peculio, empti eum iudicio teneri, ut praestaret emptori, quanto pluris seruum emisset, si ita peculiatus
Abbreviated transcription (Latin):
uicio tigni corruerint ediũ exstimacõnez ssie peco¬
n cosuagione morbosi petoris ꝑierĩt ꝙ int̾fut ydo¬
nee uenisse er̃ p̾standũ ¶ Item qui furẽ uendidit
aut fugitua ssiquid sciens. pstate debebit ꝙͣti ep¬
toris uifint nõ decipi. Si uero ignoras uendid̾it
Si oũ ẽẽ fugitiuũ sciss s cͥca furẽ nõ te differencie rõ
est qr fugitiuũ quide hr̃e̾ nõ lioet. ⁊ qiͣ euicõnis no¬
mine tẽ aenditor. furẽ aute hre possimꝰ. Qd̾ at̃
diemiꝯ ꝙͣ ti ẽptoris int̾fint nõ decipi: młta ꝯinet.
Et sialios secũ sollicitauit ut fug̾ent. uł res qͣscã
abstulit ¶ Quid tñ si ignorquit quidẽ furẽ eẽ. asse¬
uerant ant̃ bone frugi. ⁊ fidũ. careq uẽdidit ui¬
deamꝰ au exẽpto tenestur ẜt puto teneri. At qui
ignorauit. senõ debuit facile que ignorabat asse¬
scit pͥmonere debuit furez eẽ ł uero nõ debuit sn¬
cilis ce ad tenieratiã uendonez. ¶Siuenditor delo

Expanded text:
uitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idone‹a› uenisse erit praestandum.Item qui furem uendidit aut fugitiuum, si quidem sciens, praestare debebit, quanti emptoris interfuit non decipi: si uero ignorans uendiderit, furem non tenetur: differentiae ratio est, quod fugitiuum quidem habere non licet et quasi euictionis nomine tenetur uenditor, furem autem habere possumus.Quod autem diximus 'quanti emptoris interfuit non decipi', multa continet, et si alios secum sollicitauit ut fugerent, uel res quasdam abstulit.Quid tamen si ignorauit quidem furem esse, adseuerauit autem bonae frugi et fidum et caro uendidit? uideamus, an ex empto teneatur. et putem teneri. atqui ignorauit: sed non debuit facile quae ignorabat adsescit praemonere debuit furem esse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem.Si uenditor dolo
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ colom nõ ex̃ ne supͣ camꝑnũ semĩs muris¬
si mercedes agri p̾stare cogatur ¶ S ⁊ si inedo frͣ¬
tuũ olet cormꝑit aut sołferuore nõ ad sueto id ac¬
ciderit dampnũ dm̃ futuꝵ. Si uero nicħ extra con¬
suetudine acciderit dãpnũ coloni ẽẽ Ndemqr᷑ de est
si eycitꝰ p̾teriens ꝑ lasciniã aliꝗd ab stulerit Is ⁊ si
ager t̾re motu ita corruerit ut nusꝙͣ sit. dãpno do¬
iimi eẽ soꝑtet enim agrum p̾stari cõductori ut
frm possit. ¶ Dãm quidã incendiũ fundi allegar
⁊ remissionem desideratet. ita ei ixptũ est. si p̾dĩ co¬
linsti. pp̾ casum incendii repentini nõ ĩmerito sb̃ue
ãnoremissione quis colono dederit obilerilitatẽ oe¬
nustione s in tegrã pensione eciã eiꝯ q̃m quose¬
musit exigendam. l idem ⁊ in uectigał agri dapno

Expanded text:
damnum coloni non esse, ne supra damnum seminis amissi mercedes agri praestare cog‹a›tur. sed et si ‹ur›edo fructum oleae corruperit aut solis feruore non adsueto id acciderit, damnum domini futurum: si uero nihil extra consuetudinem acciderit, damnum coloni esse. idemque dsi exercitus praeteriens per lasciviam aliquid abstulit. sed et si ager terrae motu ita corruerit, ut nusquam sit, damno domini esse: oportere enim agrum praestari conductori, ut frui possit. Cum quidam incendium fundi allegaret et remissionem desideraret, ita ei rescriptum est: "Si praedium coluisti, propter casum incendii repentini noanno remissionem quis colono dederit ob sterilitatem, demissionem, sed integram pensionem etiam eius anni quo remisit exigendam. hoc idem et in uectigalis damno
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ħredis qr ip̃e exempto accõne tenetur. S ħ
ita si nõ arethusa eleg̾it emptoris patronatum
tuc ⁊ eĩ ⁊ u̾liꝯ remanet lib̾ta ⁊ ille exempto.
accõnẽ nõ ht̃ qr nicħ eiꝰ int̾est cum eam lib̾tã ha¬
dio tp̃e hr̃s. dño rei extiterit cogetur implere uẽ
gnas res p̾stauetit intra statuta tp̃a pena con¬
nematur ꝑtim datis materiis decessit. ¶ Cum gͥ
restator in penã ꝯmiẜit neq heres eiꝰ reliꝙͣ
materia exhibu̾it an ⁊ ĩpenã ⁊ ĩusuras ꝯueniti
possit. p̾ẜtim c̃ ẽptor mutuatꝰ peccĩna usuras gͣ¬
uissimas expenoit paulꝯͣ ixndͥ Ex contractu
de quo quentur ⁊ heredẽ uenditoris in penam
cõueniri posse. In accõne qͦ exempto offics̃ in¬
dicis post moram inx̾cedentẽ usuraꝵ p̾cii rõe¬

Expanded text:
heredis, quia et ipse ex empto actione tenetur: sed hoc ita, si non Arescusa elegerit emptoris patronatum: tunc etenim et illius remanet liberta et ille ex empto actionem non habet, quia nihil eius interest, cum eam libertam hamedio tempore heres domino rei exstiterit, cogetur implere uendgras repraestauerit intra statuta tempora, poena conueniatur, partim datis materiis decessit: cum igitur testator in poenam commiserit neque heres eius reliquam materiam exhibuerit, an et in poenam et in usuras conueniri possit, praesertim cum emptor mutuatus pecuniam usuras grauissimas expendit?Paulus respondit ex contractu, de quo quaeritur, etiam heredem uenditoris in poenam conueniri posse. in actione quoque ex empto officio iudicis post moram intercedentem usurarum pretii r
Abbreviated transcription (Latin):
gu̾ał adieccõ ad ea q̃ sp̃alr̾ nouit qui uendidit i ͨ ex¬
repit᷑ ꝑtinere non debeat. ne aliqͥn emptor capiat᷑.
quiforcasse si ħ cognouiss uł epturꝰ nõ ẽẽt uł minꝯ¬
empturꝰ si c̾cioratꝰ de loco c̾to fuiss ¶ c̃ ħ apud uet̾es
sit relatũ ĩeius ꝑsona qui sic grceꝑat. ẜuitutes siq̃ de¬
bent᷑ uł dẽbebuiur ⁊ enĩ iuris auctores. ixudunt.
si cͥiis uenoitor quib dã ꝑsonis c̾tas ẜuitutes dẽberi.¬

Expanded text:
 adiectio ad ea, quae specialiter nouit qui uendidit nec excepit, pertinere non debeat, ne alioquin emptor cap‹i›atur, qui fortasse, si hoc cognouisset, uel empturus non esset uel minet, si certioratus de loco certo fuisset: cum hoc et apud ueteres sit relatum in eius persona, qui sic exceperat: 'seruitutes si quae debentur, debebuntur': etenim iuris auctores responderunt, si certus uenditor quibusdam personis certas
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tem qr̾ si scisiariꝯ .i. carrucariꝯ dũ cet̾os trã¬
sire contendit cili eũrit ⁊ ẜuũ qͣssauit uł occi¬
dit puto exlocato eẽ in eũ accõne. Tomꝑare ã
uem m̾ces trãstułi eaq namis in hotio fium¬
nis ꝑierit: tenet  prmiꝯ naindariꝯ. labeo si
culp̃a caret nõ teneri ait. ¶Ceteꝵ si ułũuto dño
fect uł quo non debuit tp̃e saut si mino  yͣdonee.
nauitune exlocato agend̾ ¶Si magr᷑ nauis
sine gub̾natore in flumẽ nauẽ emerẜit r tẽ¬
pestate orta temꝑare nõ potu̾t ⁊ nauẽ ꝑdid̾it.
uettores hebunt adu̾sꝯ gun exlccato accone¬
¶ Siquis ẜuũ docend̾ condux̾it eũq dux̾it ꝑesͭ¬

Expanded text:
tur, si cisiarius, id est carucharius, dum ceteros transire contendit, cisium euertit et seruum quassauit uel occidit. puto ex locato esse in eum actionem: temperare enim uem merces transtulerit eaque nauis in ostio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius?Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si minus idoneae naui, tunc ex locato agendum.Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem immiserit et tempestate orta temperare non potuerit et nauem perdiderit, uectores habebunt aduersus eum ex locato actionem.Si quis seruum docend
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est ueꝵ ꝙ ⁊ ĩlecatis dolus pstand̾. Sabinꝯ randisse
nunerium refert ¶ Si tibi it̾ uendid̾o ita dennũ
antore me laudare poteris si tuus fu̾it flindꝰ cui
adꝗr̾e ẜuitutẽ uolueris. miquũ est enĩ tem̾ me si¬
ꝓp̾ ł adquir̾e ẜurtutẽ nõ pot̾is qr dñs uicini funndi ñ
fueris ¶s si fundũ t̾ uendidero ⁊ ei fundo iter acces¬
surum dixero oĩmodo tenebor itmeris noĩe q utri¬
usq rei qi una renditor obligato sũ. ¶ Sifili  fan̾t
rẽuendid̾it mͥ ⁊ tradidit᷑ sicut pattaiiuias. cenebr̃.¬
¶Si dolo malo aliqd fec̾ uẽditor ire uendita ex

Expanded text:
 et in locatis doliis praestandum Sabinum respondisse Minicius refert.Si tibi iter uendidero, ita demum auctorem me laudare poteris, si tuus fuerit fundus, cui adquirere seruitutem uolueris: iniquum est enim me  adquirere seruitutem non potueris, quia dominus uicini fundi non fueris.Sed si fundum tibi uendidero et ei fundo iter accessurum dixero, omnimodo tenebor itineris nomine, quia utriusque rei quasi unus uenditor obligatus sum.Si filius familias rem uendiderit mihi et tradiderit, sic ut pater familias tenebitur.Si dolo malo ali
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ab aͣts quem ꝗͥs condux̾at ita repsit. Si capͣs
latrones citra fraudẽ tuam abegisse ꝓbari potes
iudicõ lorati casũ p̾stare non cogeris. s atq eius tp̃i
ꝙ insequtũ est mercedes ut indebitas recuꝑ abis
Siqͣms nitulos pasdendos uł sarciend̾ quid pol¬
liend̾ ue conduxio: culpã eũ p̾stare debere ⁊ qd̾
ĩꝑicia peccanit culpã ee quippe ut artifex ĩquid
ꝯduxit ¶ Si alienã doniũ michi locaueris eaꝙ
uͥ donata uł legata sit: nõ teneri me tͥ exlocto
obpensonei.  S de tpẽ pterito iudeamꝰ siquid
ante legati die pensionis deberet puto soluẽd̾.

Expanded text:
at, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reciperabis.' uel sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, culpam esse: quippe ut artifex, inquit, conduxit. Si alienam domum mihi locaueris eaque mihi legata uel donata sit, non teneri me tibi ex locato ob pensionem: sed de tempore praeterito uideamus, si quidante legati diem pensionis debetur: et puto soluendum:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑitur. ulp̃. Iimes labra sallientes fistule quo ꝙ
que psaluentib iungnintur ꝙ̃uis longe excurrant
les pisces autem qui st̃ inpiscina nõ ss̃ edium. nec
se tenet eduim ant̃ mũłta ẽẽ: que edib affixa nõ
st̃. ignorari nõ o ut puta seras. claues. clanstra
młta. ⁊̃ defessa ẽẽ s neq tamen fundi aut uille hr̃iut
prita uasa uinaria torcularia. qm̃ ħ instrã mag̃¬

Expanded text:
tum lines et labra, salientes. fistulae quoque, quae salientibus iunguntur, quamvis longe excurrant les: pisces autem qui sunt in piscina non sunt aedium nec se tenet: aedium autem multa esse, quae aedibus adfixa non sunt, ignorari non oportet, ut puta seras claues claustra: multa etiam defossa esse neque tamen fundi aut uillae haberi, ut puta uasa uinaria torcularia, quoniam ha
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dũ est exẽpto accõ ¶uẽditor eĩ qĩ pignꝰ retinere
pot eqni rẽ ꝙͣ uẽdidit ¶Unde q̃titin. si ꝑs sit p̾cii so¬
luta ⁊ res tradita postea omcta sit utr̃ eiꝯ rei ꝯseqͣt̾
p̾cium integtũ exempto agens an uero ꝙ nu̾auit
cedere msi aliuo ꝯuẽit exploratũ est ¶ Si locatꝰ
ager fint pensione utiq ei cͣedet quilcrauit sidez
⁊ siquid pͥterea rei uendite nocitũ est: accõ ẽptori
p̾standa est dãpͥm infecti forte uł aque pluine ar¬
uui q̃sitũ ẽ ẽptori. p̾stabitur s ⁊̃ siquid de pecłio eoͣꝵ
accessit: nõ tamẽ siquid exre ueditoris. ¶ Si ticiꝰ
fundꝰ ĩ quo nõaginta iugera erant uendiderit ⁊ ĩ
modꝰ mãifestet .x. iug̾a allinione adcreu̾nt. pla¬
cer mͥ neracii sũia extimantis ut siquidẽ sciẽs uẽdi¬

Expanded text:
uenditor enim quasi pignus retinere potes‹t› eam rem quam uendidit.Unde quaeritur, si pars sit pretii soluta et res tradita postea euicta sit, utrum eius rei consequetur pretium integrum ex empto agens an uero quod numercedere, nisi aliud conuenit, exploratum est.Si in locatis ager fuit, pensionet si quid praeterea rei uenditae nocitum est, actio emptor‹i› praestanda est, damni forte infecti uel aquae pluuiae arum quaesitum est, emptori praestabitur, et si quid peculio eorum accessit, non tamen si quid ex re uenditoris.Si Titius fundum, in quo nonaginta iugera erant, uendiderit et in modus manifestetur, decem iugera alluuione adcreuerint, placet mihi Neratii sententia existimantis, ut, si quidem sciens uendi
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ mag̾ ẜinꝯ putabat exuendito ee actõne
Demq lalo̾ ait suste colonꝰ dãpnuĩ dederit ẽptorẽ
exempto agentem cog̾e posse nenditorẽ ut ex lo¬
tato tũ tolono exꝑiatmr. ⁊ quicquid fu̾it ꝯsequtus
ẽpton reddatur. ¶ Edib distractis uł legatis ea ẽẽ nt¬

Expanded text:
esse Seruius putabat ex uendito esse actionem: denique Tubero ait, si iste colonus damnum dederit, emptorem ex empto agentem cogere posse uenditorem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
induob fuidis agitata est. ⁊ siquis duos statu li¬
bos uuo p̾cõ uẽdat ⁊ dicat unũ .x. care iustũ qui qͥnde¬
ciui dare debeat: nã ⁊ hic tenebit᷑ exempto accone
ꝙͣnis emptor a duob .xx. acceptumꝰ sit ss recciꝰ est ĩ
om̃b sup̾scͥptis cãib lucr̃ c̃ campno ꝯpensari .¶ Et
siquid deest ẽptori suͥ ꝓ modo su̾ ꝓ qualitate lui

Expanded text:
in duobus fundis agitata est, et si quis duos statuliberos uno pretio vendat et dicat unum decem dare iussum, qui quindecim dare debebat: nam et hic tenebitur ex empto actione, quamvis emptor a duobus viginti accepturus sit. sed rectius est in omnibus supra scriptis casibus lucrum cum damno compensari et si quid deest emptori sive pro modo sive pro qualitate loci,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic receꝑis hĩtatorib. aut inꝙ quisͣ diem ꝯductum
ht̃ paꝵ cau̾is snoĩatim enĩ ce hus recipi oportint it.¬
cit ⁊ exeo ctus fregit ita demnũ ea res tuo ꝑicło ñ
minne. nã si ꝑiculosam rẽ ante uendicõne fac̾e
solitus est culpa tua id factũ eẽ iidebit̾. puta ex ã
eum fuisse ẜnũ qui ꝑ catia dninũ cescende ałir
in oacã diminti solitus esset ¶Idem iuris erit sicã

Expanded text:
itatoribus aut quam quisque diem conductum habet", parum caveris nominatim enim de his recipi oportuit itacit et ex eo crus fregit, ita demum ea res tuo periculo non minime: nam si periculosam rem ante uenditionem facere solitus est, culpa tua id factum esse uidebitur: puta enim eum fuiss‹e› seruum, qui per catadromum descendere aut in cloacam d‹e›mitti solit
Abbreviated transcription (Latin):
tefert si ꝯneu̾it ut ad diẽ p̾tõ nõ soluto uendi
nie ẽẽ ait cum ĩea spẽ in ꝗd nõ fenꝯ illicitũ cõtra¬
hatur. s lex contractui nõ imꝓbata adiciatur¬
¶ Siqnis colludente ꝓcuratore meo. ab eo em̾it
an possit ag̾e exempto ⁊ puto hacte nꝯ ut aut stet̃
ẽpcõni aut oiscedatur.Sed ⁊ siquis mĩorẽ xxx¬

Expanded text:
refert, si conuenerit, ut ad diem pretio non soluto uenditriae esse ait, cum ea specie, inquit, non faenus illicitum contrahatur, sed lex contractui non improbata dicatur.Si quis colludente procuratore meo ab eo emerit, an possit agere ex empto? et puto hactenus, ut aut stetur emptioni aut discedatur.Sed et si quis minorem