comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtres greges iuxta puteũ
accubantes signant᷑ illr.
qͥ ad fidẽ tͥnitatis capiendã¬
ꝑtinent. in hũilitate expͦ¬
tantes baptĩ grãm¬

Expanded text:
tres greges juxta puteum accubantes, signantur illi ad fidem Trinitatis capiendartinent, in humilitate exptentes baptismi gra
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ. Om̃s domestici eiꝰ uestiti
duplicib .i. inystica et mora¬
li intengentia. Mittunt᷑ et¬
ña portant asini .i. gentiles¬
inutiles et laboriosi. Nu ne¬
autem utiles portant inty
munerum largitorem.

Expanded text:
 Omnes domestici ejus vestiti duplicibus, » id est mystica et morali intelligentia. Mittuntur eta portant asini, id est geinutiles et laboriosi: nunautem utiles, portant in tymunerum largitorem.
Abbreviated transcription (Latin):
fra tam paucos annos fieri potuert:
m̃ito querit᷑. nͥ forte ut solet scͥptura ꝑ
recapitułoem aliqͦt annos aũ uendi¬
tum ioseph hoc fieri cepisse intelligi
uelit. qr sic positũ ẽ ut dr̃etur. Fcm̃ ẽ ã¬

Expanded text:
ra tam paucos annos fieri potuerint, merito movet, nisi forte, ut solet Scriptura per recapitulationem, aliquot annos ante venditum Joseph hoc fieri coepisse intelligi velit, quoniam sic positum est, ut diceretur: factum est a
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m lib̾asse loth. ut intelligamꝰ
colebat unum uerũq d̾m. et cõ¬
ꝑatione sodomorum int̾ quos ui¬
uens ad simile scelus flecti non
potuit.
qure cum pͥmum fuge montis
segor ãd montem tnsierit: res¬

Expanded text:
Deum liberasse Lot, ut intelligamus colebat unum verumque Deum, et comparatione Sodomorum, inter quos vivens ad simile scelus flecti non potuit.quare cum primum fugae montis Segor ad montem migret. Res
Abbreviated transcription (Latin):
Aubꝰ. Quod hũt latini codices:
et adorautt suꝑ caput uͥge eiꝰ.
pcires sunt. et ab eis qui ista no¬
ũunt in adicib non contempñ¬
tur. Ualent enim ad magnam¬
discretionem quamuis eti¬

Expanded text:
abent quidam Latini codices: Et adoravit suver caput virgae ejus, dispares sunt, et ab eis qui ista noverunt in codicibus non contemnuntur. Valent enim ad magnamdiscretionem, quamvis et
Abbreviated transcription (Latin):
stͦ mortali corꝑe. ⁊c̃. Et
obedistis. siue pecc̃i in
mortem sie obeditiõ iᷤ
ad iusticiam. Egyptii
autem uolent̾ ui ser¬
uitutem redacti sunt.
nec dispensatoris culpaẽ.
ubi digna repeniant᷑ ꝓ
m̃itis. hoc et paulus fecit.
cum illum qui indignuᷤᷤ
thcine tradidit. Nemogͦ
dicat paulum durꝰ egis¬
se qui hominẽ de ecctia
eiecit. ut expulsus dr̃et
non blasfemare. hoĩs
etum ẽ uoluntas iniqͣ
cum amans terrena de¬
serit celestia. et ꝓpter ai¬
uariciam se subicit di¬
abolo. dei ciutem ꝑ mis¬
sio est iusta. cũ eum qͥ
sꝑnens meliora: eligit
peiora. dimutit arbitͥo
suo ut cadat.

Expanded text:
c. Et obedistis, sive peccati in mortem, sive obeditionis ad justitiam. » Aegyptii autem violenter in servitutem redacti sunt, nec dispensatoris culpa est, ubi digna repensantur pro meritis. Hoc et Paulus fecit, cum illum qui indignus ntanae tradit . Nemo ergo dicat Paulum durius egisse, qui hominem de Ecclesia ejecit, ut expulsus disceret non blasphemare: hominis enim voluntas est iniqua, cum amans terrena despicit coelestia, et propter avaritiam se subjicit diabolo. Dei autem permissio est justa, cum eum qui spernens meliora, elegit pejora, dimittit arbitrio suo ut cadat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut leti seruiamus regi. Ex eo tp̃e usq in pre¬
sentẽ diem in unisisa fra egyti regib qͥnta ꝑᷤ
soluitur. Et fcm̃ ẽ qͣi in legem absq t̾ra sacer¬
dotali. que ab hac libera conditione fuit.
Habitauit ergo isrł inegypto.i. in terra ge¬
sen et possedit eam. auctꝰq est et multiplica¬
tꝰ nimis. et iuixit in eaclecem et septem auniᷤ.
Factiq sunt omnes dies uite illius centum
quadraginta et septemannoꝵ. Cumq ap¬
ꝓpinquaret cerneret mortis diem: uocauit
filium suum ioseph et dixit ad eum. Si in¬
ueni grãm in conspectutuo: pone manũ tuã¬

Expanded text:
egi ex eo tempore usque in praesentem diem in universa terra Aegypti regibus quinta pars solvitur et factum est quasi in legem absque terra sacerdotali quae libera ab hac condicione fuit habitavit ergo Israhel in Aegypto id est in terra Gessen et possedit eam auctusque est et multiplicatus nimis et vixit in ea decem et septem annis factique sunt omnes dies vitae illius centum quadraginta septem annorum cumque adpropinquare cerneret mortis diem vocavit filium suum Ioseph et dixit ad eum si inveni gratiam in conspectu tuo pone manum su
Abbreviated transcription (Latin):
sib femoimemeo et facies m miãm et iu¬
tatem. et non sepelias me inegy pto. B
dormiam cum prib meis. et auferas me
cde hac terra. condasq in sepulchro ma¬
ioꝵ meoꝵ Cui respondit iosepb. Ego fa¬
ciam qd iussisti. Et ille. Iura ergo in¬
qͥt mͥ. Quo iurante: ado¬

Expanded text:
sub femore meo et facies mihi mitatem ut non sepelias me in Aegypto sed dormiam cum patribus meis et auferas me de hac terra condasque in sepulchro maiorum cui respondit Ioseph ego faciam quod iussisti et ille iura ergo inquit mihi quo iurante ado
Abbreviated transcription (Latin):
iuratione constringio qͣ
seruum construixit abͣ¬
ham. Ille mandarns uñ
uxorducat᷑ filio suo: iste
corꝑis sui. Inutraq tñ cã
nominata sunt duo: q̃¬

Expanded text:
iuratione constringit, qua seruum constrinxerat Abraham: ille mandans unde uxor ducatur filio suo, iste corporis sui. in utraque tamen causa nominata sunt duo
Abbreviated transcription (Latin):
naan. cur mogypto ñ defe¬
cerunt. cum eadem fameᷤ
ab eis qui loca sciunt in
multis egypti paludib
poterant pascua ñ deeẽ.
Et cum fames eẽt frum̃¬
toꝵ que solent nili in¬
undatione ꝓuenire: di¬
cunt᷑ ille paludeᷤᷤ feratiꝰ
pascua gignere qnͣdo aq̃
nili minui excreseto.
guitur ioseph cum etiam
fidelitas eiꝰ cõmendetur.
quia nulluis ꝑ sone gr̃a
suscepto. S uixta empto¬
ris pcium equo librami¬
ne repensauit. Mysti¬
ce autem sig̾cat om̃s
qui in sp̃ali egypto st̃
et eiꝰ opes ambiunt ser¬
uos ẽẽ. Nullus est enĩ
et uenund atꝰ sub pecc̃o.

Expanded text:
naan, cur in Aegypto non defecerant, cum eadem fames ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus poterant pascua non deesse, etiam cum fames esset frumentorum, quae solent Nili inundatione provenire: dicuntur illae paludes feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus excrescit.guitur Joseph, cum etiam fidelitas ejus inde commendetur, quia nullius personae gratiam suscepit, sed juxta emptoris pretium aequo libramine repensavit. Mystice autem significat omnes qui in spiritali Aegypto sunt et ejus opes ambiunt, servos esse. Nullus est enim et venundatus sub peccato:
Abbreviated transcription (Latin):
eam inclinando adoraret
seph: Anforte tulerat ab eo
dum eam tenet post ũba
uirantis nondum illa reddi
ta adorauit deũ. Non enĩ pu¬
debcit eum ferre tantis ꝑ
insigne potestatis filũ sui

Expanded text:
eam caput inclinando adoraret seph? an forte tulerat ab eo dum eam tenet, post uerba iurantis nondum illa reddita mox adorauit deum? non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ num̃antib ab
abraham ꝑ esau
prẽm gentis edom.
atq ꝑ raguel fili¬
um esau. et thara
filium raguel. et
iobab filium ⁊ ara.
uttimum regem
quem nominare¬
xtu moy ses. płes
generationes in¬
m̃antur ab abra¬
ham ꝑ iacob usq
ad moysent. Illic¬
enim inueniunt᷑
fere duodecim. Hic
autem usq ad mo¬
ysen ferme.Uũ.

Expanded text:
d numerantibus ab Abraham per Esau patrem gentis Edom, atque per Raguel filium Esau, et Zara filium Raguel, et Jobab filium Zara, timum regem, quem potuit nominare Moyses, plures generationes inmerantur ab Abraham per Iacob usque ad Moysen. nam illic inueniuntur fere duodecim, hic autem usque ad Moysen ferme
Abbreviated transcription (Latin):
de genere esau ee o
enim in fine libus
hr᷑ qd̾ de sẏro sero¬
ne translatꝰ sic.e
inhebreo non hue¬

Expanded text:
de genere Esau fuisse. Quod enim in fine libri ejus est, quod de Syro sermone translatus sit, et Hebraeo non h
Abbreviated transcription (Latin):
tris. adorauit ꝓuꝰ¬
it effram ad clextemm suã.
.i. ad sinistram isrł. manas¬
senuero insinistra sua aid cle¬
adeum. Qui extendens
manum dextã ͭꝰ posuit suꝑ
caput effraim minoris fr̃is.
sinistram autem suꝑ capitt
manasse qui maior natuerat.
Commutans manꝰ benechx̃ꝙy¬

Expanded text:
adoravit phraim ad dexteram suam, id est, ad sinistram Israel: Manassen vero in sinistra sua, ad dead eum. Qui extendens manum dexteram, posuit super caput Ephraim junioris fratris: sinistram autem super caput Manasse qui major natu erat, commutans manus. Benedix
Abbreviated transcription (Latin):
Butirum uberri¬
mum et pinguis¬
testimonium. qd̾
uelut oleum fideli¬
bus in signum da¬
tur. uitulum cum
lacte et butiro ap¬
posuit. quia nec
corpus domini si¬
ne lacte legis. nec
hoc sine enuange¬
lio esse potest.
abrꝰam est foris cum angłis. sara lo¬
quitur in tab̾naculis. quia fortiũ¬
est et doctorum aꝑte predicare. et¬
exemplis instruere. infirmorum et
insipientium discere ⁊ subditos ẽẽ.

Expanded text:
Butyrum uberrimum et pinguistestimonium, quod velut oleum fidelibus in signum datur. Vitulum cum lacte et butyro apposuit, quia nec corpus Domini sine lacte legis, nec hoc sine Evangelio esse potest. Abraham foris cum angelis, Sara in tabernaculo est: quia fortium et doctorum est aperte praedicare, exemplis instruere: infirmorum et insipientium, discere et subditos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Terra autem .e. ia. quia deposuerat formã
donam ⁊ uacua bonis oꝑis fructu. Et tenebre erant

Expanded text:
 Terra autem erat inanis, » quia deposuerat formam bonam. « Et vacua, » boni operis fructu. « Et tenebrae erant
Abbreviated transcription (Latin):
GIPLO In filio qͦ humanato filũ fĩt: quia pͥncipium ẽ Es cum dr᷑¬
est᷑ pͥncipium: notat exordium creature existen
tabilem. ñ enim ht̃ uitam informẽ ũbum dei. cui
ñ sicut hoc est ẽẽ qd̵ uiuere: ita nec hoc uiuere qd̾
re uiuio.¬

Expanded text:
commemoratio Filii fit, quia principium est; sed cum dest. Per principium notat exordium creaturae existentabilem. Non enim habet vitam informem Verbum Dei, cui non sicut hoc est ei esse quod uiuere, ita hoc uiuere quodre uiui
Abbreviated transcription (Latin):
quod non sit enga me sicut
heriet nudius tercuis. Deuͦ
autem prĩs mei fuit mecũ.
et ip̃e nostis quod totis ui¬
rib meis seruierim patri
ur̃o. Sed pater ur̃ circum¬
uenit et me mutait mer

Expanded text:
quod non sit erga me sicut heri et nudius tertius Deus autem patris mei fuit mecum et ipsae nostis quod totis viribus meis servierim patri vestro sed pater vester circumvenit me et mutavit mer
Abbreviated transcription (Latin):
bona actio ante o¬
culos dei usq ad
regro. Nñ moy ses
caudam hostie of¬
ferri p̃ceptt. uto¬
pꝰ bonũ qd incipi¬
m. ꝑ seueranti fi¬
ne compleamus.

Expanded text:
bona actio ante oculos Dei usque ad regit. Unde Moyses caudam hostiae offerri praecepit, ut opus bonum quod incipimus perseveranti fine compleamus.
Abbreviated transcription (Latin):
em. S ideo intel¬
ligitur dem̃ cõ¬
memoratis duc¬
decim filiis. hi
sunt filii iacob
non ibi natus.
qui tñ inde noᷤ¬

Expanded text:
st, ut ideo intelligatur dictum, commemoratis duodecim filiis, Hi sunt filii Jacob,non ibi natus, qui tamen inde
Abbreviated transcription (Latin):
.s.d. trans turrem adher. hunc locum uo
lunt ẽẽ hebrei. ubi postea templum edifi¬
catum est. et turrim ader: turrim gregis
⁊c̃. Illo tp̃e iacob trans locum ubi postea
edificatum ẽ templũ habuisse tentorid.
sqͣ sequim᷑ ordinem uie pastoꝵ uixta
bethleem locus est. ubi uł angeloꝵ grex
in ortu dñi cecinit. uł iacob pecora sud pa¬
uit loco nom̃ ĩponens. uł qd̾ ueri ẽ qͦdam¬

Expanded text:
 trans turrim in Ader. Hunc locum Hebraei volunt esse ubi postea templum aedificatum est, et turrim Ader, turrim gregis etc. Illo tempore Jacob trans locum ubi postea aedificatum est templum, habuisse tentoria: sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethlehem locus est, ubi vel angelorum grex in ortu cecinit: vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel, quod verius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionis sue:
t̃restris ierłm
figuratur que
est intribuben¬
iamin. cuiꝰ po¬
pulus gͣuidolo¬
re matrem af¬
fictt. fundendo
sanguinem ꝓ¬
pharum. ed in
necem xp̃i cla¬
mando. San¬

Expanded text:
cutionis suae? terrestris Hierusalem figuratur, quae est in tribu Benjamin: cujus populus gravi dolore matrem afficit fundendo sanguinem prophetarum, et in necem Christi clamando: « San
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ ruben pͥmoge¬
nitum ppłs isre fig̃i¬
tur. qui thorũ concu¬
bine polluit .i. legẽ
uefis testamenti p¬
uaricando macula¬
uit. qd̾ autem co ncubi
na uetꝰ testamentũ
lus ostendit dicens.a
braham duos filios
hũit. unum de ancii¬
nitus ruben. et symeon et leui.¬
et iuiclas. et ysachar. et zabulon. Silii rachel: io¬
seph et beniamin. Fili bale ancille rachelis:
dan et neptalim. S ilii zelphe ancille lye: gad ⁊
aser. Hifilii iacob qui nati sunt ei in mesopotami

Expanded text:
quia per Ruben primogenitus populus Israel figuratur: qui thorum concubinae polluit, id est eris Testamenti praevaricando maculavit. Quod autem concubina lex Veteris Testamenti lus edocuit dicens: Abraham duos filios habuit: unum de ancinitus Ruben, et Simeon, et Levi,et Issachar, et Zabulon. Filii Rachel: seph, et Benjamin. Filii Balae ancillae Rachelis: Dan, et Nepthalim. Filii Zelphae ancillae Liae: Gad, et Aser. Hi filii Jacob qui nati sunt ei in Mesopotami
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia:
ut leuiget qd̵ deus minat᷑ et̾na supplicia.
spondens siquidem głam p̃sentis uite dicit.
Gustate ⁊ eritis sicut dii. qiͣtẽ¬
apparete ⁊ cum timorem di sus feminam

Expanded text:
temporalia, ut levet quod Deus minetur aeterna supplicia. Spondens siquidem gloriam praesentis vitae, dicit: « Gustate, et eritis sicut dii, » et temapparete; et cum timorem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
pond̾unt. In bethleem.
priꝰgͦ nouerant quem
passionis temꝑe cum
despicerent ignorabãt.
Quoꝵ noticia pͥor. et ig¬
norantia post̾ior: ysa¬
ac caligan ¶¬
ueniret p̃ui tulit ei

Expanded text:
ponderunt, « In Bethlehem. » Prius ergo noverant quem passionis tempore cum despicerent, ignorabant; quorum notitia prior, et ignorantia posterior, Isaac caliganvenir
Abbreviated transcription (Latin):
que in domum pharaioniᷤ
niente et ꝑmittente ui
ro factum est.
¶Npud pharaonem tam¬
dui potuit ẽẽ untacta qͥa
in hestͥ legit᷑ qd puelle ñ
stactim ad reges introdu¬
cebant᷑. s uno anno custo¬
diebantur et sex mensi¬
b. oleo myrtino unge¬
bantur. et alliis sex men¬
sib in diũsis ꝑigmentis
erant. Potuit gͦ ꝑ has in¬
ducias temꝑis intacta ꝑ¬
manere. et uitĩm bñ u¬
si sunt abram egyptii
donec pharao ado fla¬
geslatꝰ et cognoscens qd̾
uxor eꝰ eẽt redderet in¬
tacta
Nunc igitur ecce comunx
tua accipe eam et uade. Pre¬
cepitq pharao suꝑ abram
uiris et deduxerunt eum ⁊
uxorem illius et omnia que

Expanded text:
quae in domum Pharaonis niente et permittente viro suo factum est. Apud Pharaonem tandiu potuit esse intacta, quia in Esther legitur quod puellae non statim ad reges introducebantur, sed uno anno custodiebantur, et sex mensibus oleo myrrhino ungebantur, et aliis sex mensibus in diversis odoramentis erant. Potuit ergo per has inducias temporis intacta manere. Et interim bene usi sunt Abram Aegyptii, donec Pharao a Deo flagellatus, et cognoscens quod esset uxor ejus, redderet intactaNunc igitur ecce conjux tua, accipe eam, et vade. Praecepitque Pharao super Abram viris: et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
app̾bensa   leuare conatꝰ ẽ
de capite effraim. et tͣnsferre
suꝑ caput manassẽ: dixitq
ad prẽm. Hon ita conuenit
pater. quia hic est pͥmogẽni¬
tꝰ. pꝰne dexteram tuã suꝑ ca¬
put ei. Qui renuens ait. Sci¬
o fili mi scio. Et iste qͥclem
erit in populos et multipli¬
erit:et se men illiꝰ crescet in
gentes. Benecdixitq eis in ip

Expanded text:
levare conatus est de capite Ephraim, et transferre super caput Manasse. Dixitque ad patrem: Non ita convenit pater: quia hic est primogenitus, pone dexteram tuam super caput ejus. Qui renuens, ait: Scio, fili mi, scio: et iste quidem erit in populos, et multiplierit: et semen illius crescet in gentes. Benedixitque eis in ip
Abbreviated transcription (Latin):
erisistis. et inuocetur suꝑ eos
nomen meum. Nominaqͦ:
patrum meoꝵ abraham et y¬
saac. et crescant in multitucli¬
nem suꝑ t̾ram. Yidens autẽ
ioseph quod posuisset pater

Expanded text:
eris istis: et invocetur super hos nomen meum, nomina quoque patrum meorum Abraham et Isaac, et crescant in multitudinem super terram. Videns autem Joseph quod posuisset pater
Abbreviated transcription (Latin):
.p.ii. Quidam codices hñt
eden ad ortum. ex qͦ possumꝰ
conicere ꝑ adisum iorien¬
te situm. Nbicumq autem
sit: scinꝰ eum t̾renum ẽẽ.
et int̾iecto ocoeano et mon¬
tib oppoĩtis. remotissimũ
ẽẽ a nr̃o orbe in alto sitũ.
ꝑtingentemusq ad luna¬
rem cͥculum. uñ aq̃ dilu¬
uii illue minime ꝑuene¬

Expanded text:
. Quidam codices habent: « Eden ad Ortum. » Ex quo possumus conjicere paradisum in Oriente situm. Ubicunque autem sit, scimus eum terrenum esse, et interjecto Oceano, et montibus oppositis, remotissimum a nostro orbe, in alto situm, pertingentem usque ad lunarem circulum; unde aquae diluvii illuc minime pe
Abbreviated transcription (Latin):
itaq abran sicut
preceꝑat ei dñs et
uuit cum eo loth.
bram cum egrede¬
retur cle aram. tu¬
litq saray uxorẽ
suam et loth filiũ
frãs sui. uniũsam¬
q substantiã qm
possecłant. et ani¬
mas quas fec̃ant
maram. Et egres¬

Expanded text:
itaque Abram sicut praeceperat ei Dominus et ivit cum eo Loth sbram cum egrederetur de Haran tulitque Sarai uxorem suam et Loth filium fratris sui universamque substantiam quam possederant et animas quas fecerant in Haran et egres
Abbreviated transcription (Latin):
addito septimo nunc
re s nomine repetant᷑.
In totoenim tp̃ie mul
ti ueniunt pret̾itis siłeᷤᷤ:
prefierint. an istisusi¬

Expanded text:
addito septimo, nunc re, sed nomine repetantur. In toto enim tempore multi dies veniunt praeteritis similes, terierint
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o manducauit et
dedit uiro suo. fortaᷤ¬
sis cum aliqͣ suasio¬
ne qmͣ scͥptura intel¬
ligendam reliquit.
nł fortasse non fuit

Expanded text:
itur manducavit, et dedit viro suo, fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit; vel forte non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
sit eum dñs ut
noceret mͥ. Si
quando dixit
uarie erunt m̃¬
cedes tue: parie¬
bant omnes o¬
ues uarios fetꝰ.
Quando uero e¬
contrario ait:
alba queq acci¬
pies ꝓ mercede.
omnes greges
alba peꝑunt.

Expanded text:
sit eum Deus, ut noceret mihi. Si quando dixit: Variae erunt mercedes tuae: pariebant omnes oves varios fetus; quando vero econtrario ait: Alba quaeque accipies pro mercede: omnes greges alba pepererunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hcibecit potestatem
piscium maris et uo¬
latiliũ celi.⁊ oĩum pe¬
coꝵ que sunt suꝑ t̾rã.
nabili uite. Seruum
dutẽ hominẽ homini
uł iniquitas uł adũ¬
sitas fecto. Iuiquitas

Expanded text:
habeat potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum quae sunt super terram. nabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
axime egypti et chancian. e¬
quib omnem pecuniam con gregauit ꝓ uen¬
ditione frumenti. et intulit eam inerari¬
um regis Cumq defecisset precium emp¬
toris: uenit cuncta egyptꝰ ad ioseph dicens.
Da nobis panes. Quare morunur coram
te deficiente pecunia: Quibus ille respon

Expanded text:
axime Aegypti et Chanaan. Ebus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti, et intulit eam in aerarium regis. Cumque defecisset emptoribus pretium, venit cuncta Aegyptus ad Joseph, dicens: Da nobis panes: quare morimur coram te, deficiente pecunia? Quibus ille respon
Abbreviated transcription (Latin):
Emptio ioseph qui
frugib eut t̾bam e¬
etrina et sanguinis p̃¬
cio redimere mundũ.
Qd̾ autem dicit. accipi¬
te semina et serite a

Expanded text:
emptio Joseph, qui frugibus emit terram Aectrina et sanguinis pretio redimere mundum. Quod autem dicit: « Accipite semina, et serite ag
Abbreviated transcription (Latin):
Queritur cum ioseph
frumenta colligeret. uñ
homines uiuerent. peco¬
ra unde iuuebant cum
tanta fames inualesce
raomi dixerunt. Non ft̾
pascua pecorib seruoꝵ

Expanded text:
est, cum Ioseph frumenta collegerit unde homines uiuerent, pecora unde uiuebant, cum tanta fames inualescerraoni dixerant: non sunt enim pascua pecoribus puerorum
Abbreviated transcription (Latin):
cit de omnib dieb uite
incoluerunt. Non enum
hic aluid uoluit intelligi
qmͣ quod latini codices
hñt. uixerunt. ac ꝑ hoc
sigc̃auit hanc uitam ẽẽ¬

Expanded text:
cit de ipsis diebus uitae incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. incolent et abscondẽt:
ip̃i calcdneum meũ ob¬
seruabunt. De his enim
conuenientꝰ accipitur
qui ut abscondant in¬

Expanded text:
 Incolent et abscondent, ipsi calcaneum meum observabunt . De his enim convenientius accipitur, qui ut abscondant in
Abbreviated transcription (Latin):
in patͥarchis quod
pecorum nutritores
erant a pueritia sudd
et iusta dominatio ẽ
pecora homini serui¬
unt. et ip̃e pecorib do¬

Expanded text:
in patriarchis, quod pecorum nutritores erant a pueritia sua eet iusta dominatio, cum pecora homini seruiunt et homo pecoribus do
Abbreviated transcription (Latin):
crbos si pnum non habetis. Que cum ad¬
duxissent: dedit eis alimenta ꝓ equis. et o¬
uib. et bob. et asinis Sustauitq eos illo an¬
no: ꝓ cõmutatione pecoꝵ. Uenerunt qͦ an¬
no icdo: et dixerunt ei. Non celam̃ dũm no
mul defecerunt. nec clam te est quod absq corpi¬
b et terra nichil habeamꝰ. Curgͦ morim᷑ te ui¬
clente: Et nos. et t̾ra nr̃a tui erimꝰ. Eme nos
in seruitute in regiam. et prebe semina. ne ꝑe
unte cultore recdigatur fra in solitudinem.
Emit igitur soͣseph omnem fram egypti. uendẽ.¬
tib singuł possessiones suã.
p̃ magnitudine famis. Sub¬
iecitq eam pharaoni. et cun¬
ctos populos eiꝰ a nouissimiᷤ
t̾minis egypti usq ad extre¬
mos fines eius pͥrere teria

Expanded text:
cibos, si pretium non habetis. Quae cum adduxissent, dedit eis alimenta pro equis, et ovibus, et bobus, et asinis; sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum. Venerunt quoque anno secundo, et dixerunt ei: Non celamus domino ul defecerunt: nec clam te est, quod absque corporibus et terra nihil habeamus. Cur ergo moriemur, te vidente? et nos et terra nostra tui erimus: eme nos in servitutem regiam, et prreunte cultore redigatur terra in solitudinem emit igitur Ioseph omnem terram Aegypti vendentibus singulis possessiones suas prae magnitudine famis subiecitque eam Pharaoni et cunctos populos eius a novissimis terminis Aegypti usque ad extremos fines eius praeter terra
Abbreviated transcription (Latin):
et ecce consistunt in terra gesen. Extremos qͦ frm̃
terrogauit. Nuid habetis oꝑis. Responcłunt. Pasto¬
res ouium sumꝰ seruitui nos et pr̃es nr̃i. ad pegri¬
nancdum in t̾ram tuam uenimꝰ. qm̃ non est b̾ba
gregios ieruoꝵ tuoꝵ. Ing̃uescente fame in t̾ra cba
Dixit itaq rex aid ioseph. Pater tuus et fĩs tu
ueniunt ad te. terra egypti in conspectu tuo est.
in optimo loco fac eos habitare ⁊ trade ers fram ge¬
sen. quod si nosti in eis uiros industrios constitue
illos magrõs pecoꝵ meoꝵ Post hec introcdixit lo¬
seph prẽm suum ad regem et statuit eum coram
eo Quibenedicens ili et interrogat Naudd mdcobo¬
abeo quot sunt dies annoꝵ tuoꝵ. dro¬

Expanded text:
et ecce consistunt in terra Gesen. Extremos quoque frterrogavit: Quid habetis operis? Responderunt: Pastores ovium sumus servi tui, et nos, et patres nostri. Ad peregrinandum in terra tua gregibus servorum tuorum, ingravescente fame in terra ChaDixit itaque rex ad Joseph: Pater tuus et fratres venerunt ad te. Terra Aegypti in conspectu tuo est: in optimo loco fac habitare eos, et trade eis terram Gessen. Quod si nosti in eis esse viros industrios, constitue eos magistros pecorum meorum. Post haec introduxit Joseph patrem suum ad Regem, et statuit eum coram eo: qui benedicens illi, et interrogatuab eo: Quot sunt dies annorum
Abbreviated transcription (Latin):
tñ eẽ dem̃: ñ ẽ dubitandũ. Corꝑa
uͦ duoꝵ hominũ in ꝑadiso ũe nu¬
da erant nͨerubescebant. qi nul¬
lã lege m in membris senserda:
legi mentis repugnantem. q̃
inobedientiam secuta est. Su¬
chil putabant uelandum:
quia nichil senserant refre¬
nandum.

Expanded text:
tum esse non est dubitandum. Corpora vero duorum hominum in paradiso nuda erant, nec erubescebant, quia nullam legem in membris senserant legi mentis repugnantem, quae inobedientiam secuta est. Nihil putabant velandum, quia nihil senserant refrenandum.
Abbreviated transcription (Latin):
et haustam omnib cãmelis decdit. Ille¬
autem contemplabatur eam tacitꝰ scrre
uolens utrum prosꝑum fecisset iter suũ

Expanded text:
et haustam omnibus camelis dedit. Illautem contemplabatur eam tacite, scire volens utrum prosperum fecisset iter suu
Abbreviated transcription (Latin):
bee uł quia ibi ui¬
nuim sig̃cat iuira¬
mentũ. Si autem hanc cãm supͣ
hec nomen legimus ꝑ prolemsyn
dem̃ ẽ sicut bethei et galgala. que¬
lone mãbre ut in hebreo huͦ: s in
geraris. ubi bersabee usq hodie
oppidum ẽ. que ꝓuincia aute nõ
gͣnde tp̃s ex diuisiõe p̃sidũ palesti¬

Expanded text:
bee, vel quia ibi enim significat juramentum. Si autem hanc causam supra hoc nomen legimus, per prolepsim dictum est; sicut Bethelone Mambre, ut in Hebraeo haberetur, sed in Heraris, ubi et Bersabee usque hodie oppidum est, quae provincia ante non grande tempus, ex divisione praesidum Palesti
Abbreviated transcription (Latin):
gratis daturus erat:¬
non p̃cio empta. Intel¬
ligtur autẽ cͥca pute
ĩ spatium ad illud ep̃¬
inquo fuerant septẽ
agne date. qũ abune¬
lachet abraham sibi
iuirauerunt.

Expanded text:
gratis daturus erat,on pretio empta. Intelligitur autem spatium circa puteum ad illud empquo fuerant septem agnae datae, quando Abimelech et Abraham sibi juraverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iugem de filiabꝰ chanaan. quodq o
filias chanaan pater suus: iuit ad
hysmaelem et duxit uxorem absꝙ
his quas pͥus habebat: malech fili¬
am hysmael filii abraham sororẽ

Expanded text:
iugem de filiabus Chanaan quodque obfilias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sorore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mortem expoliaue¬
runt tunica corꝑali
et polimita .i. decorata
om̃ium uͥtutum diũ¬
sitate. Resꝑserunt
dutem tunicã sangͥ¬
ne hedi. quia falsis
testimoniis eũ accu¬
santes inuidiam poc¬
cati deduxerunt. Io¬
seph mittitur in cist̾¬

Expanded text:
 mortem exspoliaverunt tunica corporali et polimyta, id est, decorata omnium virtutum diversitate. Resperserunt autem tunicam sanguine haedi: quia falsis testimoniis eum accusantes, in invidiam peccati duxerunt. Joseph mittitur in ciste
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃. Queritur quare
hysmaelitas scͥptt
qd̵ munera .s. ded̾t
filiis concubinarũ
cethure. et diuisit
cos abysadc filio

Expanded text:
. Quaeritur quare Ismaelitas Scriptuquod munera dederat filiis concubinarum Ceturae, et diviserit eos ab Isaac fil
Abbreviated transcription (Latin):
et resimam. et st̃a¬
cten megyptum.
reit ergo iudas
frĩb suis. Quid
nobis ꝓdest sioc¬
cicłimus frẽm no¬
strum. et cel au̾i¬
mꝰ sanguinem
ipĩus. Helius ẽ
ut uenuncdet᷑ bysmaelitis et
manꝰ nr̃e nonpolluant᷑. fr̃ e

Expanded text:
et resinam et sn Aegyptum dixit ergo Iudas fratribus suis quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum et celaverimus sanguinem ipsius melius est ut vendatur Ismahelitis et manus nostrae non polluantur frate
Abbreviated transcription (Latin):
Segor enim taffert᷑ in
ꝑuulam. que syra lin¬
gua zoarads. hallis
autẽ salinaꝵ in quae¬
rant putei bituminis
post dei iram et sulphu¬
ris pluuiam in mare
qd̾ a grecis stagnum et .iiii. ui

Expanded text:
Segor enim transfertur in parvam, quae Syra lingua Zoara dicitur. Vallis autem Salinarum, in qua fuerunt putei bituminis, post Dei iram et sulphuris pluviam, in mare d a Graecis stagnum Asphalti, i
Abbreviated transcription (Latin):
mense. pͥma die mensis imminute st̃
aque suꝑ terram. et aꝑiens noe tectũ
arche aspexit uiditq quod exsiccata

Expanded text:
mense, prima die mensis, imminutae sunt aquae super terram: et aperiens Noe tectum arcae, aspexit, viditque quod exsiccata
Abbreviated transcription (Latin):
nubib celũ: apparebit¬
arcus meus in nubib. et recorlabor fe¬
ł̃is mei uob̾cum. et cum omni anima
uiuente que carnem uegetat. et non
erunt ultra aque diluuii ad delendã
omnem carne m. Erttq arcus meus in
nubib et uidebo illum et recordabor fe¬
dł̃is sempit̾ni qd̃ pactũ ẽ int̾ d̾m et omnẽ¬

Expanded text:
nubibus coelum, apparebircus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum est inter Deum et in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Sepe .lxx. ñ ua
heth litt̾am quia dupli¬
cem aspirationem sonat
ingrecum u̾tere: chi gre¬
cam addid̾unt. docentes in
humͦi uocabuł eẽ aspiran¬
dum. Nñ cham tãstulers
ꝓ eo qd̾ est ham. aqͦ egyꝑ¬
tus usq hodie lingua e

Expanded text:
c. Saepe LXX non valentes heth litteram, quia duplicem aspirationem sonat, in Graecum vertere, χ chi Graecam addiderunt, docentes in hujusmodi vocabulis esse aspirandum. Unde Cham transtulerunt pro eo quod est Ham, a quo Aegyptus usque hodie lingua
Abbreviated transcription (Latin):
distractus ẽ audasi¬
cut ioseph afr̃ibs. ⁊
de infernicarcere sur
potestatem p̃dicandi¬
⁊ eo diuidicandi a pr̃e.

Expanded text:
distractus est a Juda, sicut Joseph a fratribus et de inferni carcere surrpotestatem praedicandi et judicandi a Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ anulum .i. pontifica¬
tum fidei. qͦ credentiũ a¬
nime salutis signo sig¬
nant᷑. Frontibq et cordi¬
b nr̃is ꝑ signum cruciꝰ
figura ec̃m regis impri¬
mitur. Induit᷑ stolabyꝰ¬
sinci .i. carne scã bysso
splendidiore. ⁊ stoldim.¬
mortalitatis. Accepit
intellectum bonum. p̃
alium p̃oonem: quid
ueniet in tuba an głi.

Expanded text:
que annulum, id est, pontificatum fidei, quo credentium animae salutis signo signantur, frontibusque et cordibus nostris per signum crucis figura aeterni regis imprimitur. Induitur stola byssina, id est, carne sancta bysso splendidiore, et stola immortalitatis. Accepit intellectum bonum. Praalium praeconem, quia veniet in tuba angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
illo quomͦ credatur:
multa st̃ q̃ moueant.
pͥmum qr scͥptura nõ
duceret cuiꝰ seruꝰ fuit.
Deiũ quomͦ spado fi¬
liamr hr̃e potuit. s res¬
pondet᷑ quomͦ cxorẽ :
Postea entm creditur
abscisue ał casu nei¬

Expanded text:
illo quomodo credatur, multa sunt quae moueant. primum, quia scriptura non duceret, cuius famulus fuit. deinde quomodo spado filiam habere potuerit? sed respondetur: quomodo uxorem? postea quippe creditur abscisus uel casu
Abbreviated transcription (Latin):
eum abrech. Nñ m uide
uł adorando iosephac¬
cipi potest intelligenda.¬
qmͣ qd̾ hebrei tradunt
dicentes prẽm tenerũ¬
ex hoc sermone tnffer

Expanded text:
eum ABRECH  . Unde el adorando Joseph accipi potest, intelligendaquod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerhoc sermone transfer
Abbreviated transcription (Latin):
ad sinistram. et maduaᷤ
tuit. ab ille cancellatiᷤ
iainib crucis myst̾ium
p̃figurans tͣnclatam in
minorem dext̾am in ma¬
militudo suꝑ capita e¬
oꝵ notata. uideis scanda

Expanded text:
ad sinistram, Manassen tuit. 3. At ille cancellatis manibus crucis mysterium efigurans, translata in minorem dextera, mmilitudo super capita eorum denotata Judaeis scanda
Abbreviated transcription (Latin):
nebo. Situ cdexteram
elegeris: ego ad sinistram ibo. Fle¬
uatis i ta loth oculis lsclit omnem
ccas regunm iordanis que unis̃sair¬
rigabatur anteqͣm dñs subuerteret

Expanded text:
nebo: si tu ad dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam. Elevatis itaque Loth oculis, vidit omnem circa regionem Jordanis, quae unirigabatur, antequam subverteret
Abbreviated transcription (Latin):
terragesen in arabia
sit. Porro sicut in no¬
mum .m. scribiturge¬
sem. quod mͥ nequaꝗͣ
placet: tr̃am sig̃cat¬
complutam. gesem
enim in ymbrẽ utit᷑.¬
possides. ibiq te pascam. ad¬
hucenum qͥnq anui re sidui
sunt famis. ne et tu ꝑeas et
domꝰ tua et omniaque pos¬
sides. Enoculiuri et oculi

Expanded text:
terra Gesen in Arabia sit. Porro si, ut in nmum m scribitur, quod mihi nequaquam placet, terram signcomplutam; GESEM enim in imbrem vertpossides ibique te pascam adhuc enim quinque anni residui sunt famis ne et tu pereas et domus tua et omnia quae possides en oculi vestri et oculi
Abbreviated transcription (Latin):
um curamhr̃e
animarum sibi
cominissarum
ne uiolent᷑ corꝑ¬
ali delicto. aut
fornicatione spi
nem inobedienti¬
am. et ex cõmu¬
nicatiõs gladio
feriant stupia¬
torem ne impu¬
nitus euadet.

Expanded text:
um, curam habere animarum sibi commissarum, ne violenter corporali delicto, aut fornicatione spirnem inobedientiam, » et excommunicationis gladio feriant stupratorem, ne impunitus evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m genꝰ suum. acsi diceret᷑ gña¬
tira ut int̾ se similia atq inunã
originem seminis ꝑtinentia distĩ

Expanded text:
secundum genus suum, ac si diceretur generatim, ut inter similia, atque in unam originem seminis pertinentia disti
Abbreviated transcription (Latin):
bia illiꝰ miserando
ascendunt. Qd̾ an¬
głi ascendentes et¬
descendentes demõ¬
ses crebro tab̾nacu¬
lum intrat et exit.
et qͥ uitꝰ ad contẽ¬
płonem rapitur:
foris infirmanti¬
um negotiis urge¬
tͦ.Intꝰ archanacõ¬
sid̾at: forisonera
carnalium portat
Qui de dubiis sem¬
ꝑ adtab̾naculũ re¬
consulit exemplũ
doctorib p̃bens. ut
cũ foris ambigunt
qd̃ disponant: ad
mentẽ qiͣ tab̾na¬
culum redeant.⁊
uelut coram testa¬
menti archa dnm̃
consulant de quibꝰ
dubitant. apud se
untꝰ sacͥ eloqͥi pa¬
ginas reqͥrentes.

Expanded text:
bra illius miserando descendunt: quod angeli ascendentes descendentesque demonses crebro tabernaculum intrat, et exit; et qui intus ad contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur; intus arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de dubiis semper ad tabernaculum renum consulit, exemplum rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, de quibus dubitant, apud se intus sacri eloquii paginas requirentes.
Abbreviated transcription (Latin):
thel .i. domum dei qui
ante luza uocabatur.
Nñ ridicule qͥdam ũ¬
bum hebraicum. ul am
nom̃ urbis ẽẽ putant.
cum ulam interp̃tet᷑
pͥus. Ordo gͦ iste ẽ lecti¬
onis. Hocacauit nom̃
⁊auocabulũ ciuitatis.

Expanded text:
thel, id est domum Dei, qui ante Luza vocabatur, id Unde ridicule quidam verbum Hebraicum ulam, nomen urbis esse putant: cum ulam interpretetur prius. Ordo ergo iste est lectionis: Vocavit nomen za vocabulum civi
Abbreviated transcription (Latin):
nalib. Ip̃e ẽ sursum incapi¬
te suo. ip̃e deorsum in corꝑe
suo .i. eccłia. Ip̃e ẽ scala qui
cendit᷑ ut in excelsis intel¬
ligat᷑. et descenditur ut in
at᷑ ꝑ illũ seerigunt ut sub

Expanded text:
nalibus. Ipse est sursum in capite, ipse deorsum in corpore suo, id est Ecclesia; ipse scala, qui ascenditur, ut in excelsis intelligatur: et descenditur, ut in per illum se erigunt, ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ erexit iacob lapidem
quem capiti supposuerat
in titulum et suꝑfundit
simile. quia non uł tunc¬
lapidem adorando. uel¬
ei sacrificando. sed sig¬
num fuit et ꝓphetia ꝑ¬
tinens ad unctionem xͥ.
Inde xp̃e dicitur.
mecum et custodierit me in
uia ꝑ quam ambulo: et decł̃it mͥ panem ad eden¬
dum. et uestem ad induenlum reuersusq fue¬
ro prosꝑe ad domum prĩs mei: erit mͥ dñs inde¬
um. et lapis iste quem erexi in titulum uͭoca¬
bitur. domui dei. cunctorq que decdis m̃ deci¬
mas offeram tibi. Profectus ergo iacobuenit
ad terram orientalem. et uidit puteum in agro

Expanded text:
 erexit » Jacob, « lapidem quem capiti supposuerat » in titulum, et superfudit simile: quia non vel tuncidem adorando ei sacrificando; sed signum fuit et prophetia tinens ad unctionem, unde Christus dicitur. mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ⁊c̃. In illa
enĩ scala at̾¬
ra uiq ad ce¬
lum. a carne
usq ad sp̃m:
quia milla
carnales ꝓfi¬
ciendo qͣi as¬
cendendo sp̃a¬
les fiunt. ad
quos lactenu¬
triendos sp̃a¬
les descend̾t.
qͥa ñ possunt

Expanded text:
etc. In illa etiam scala a terra usque ad coelum, a carne usque ad spiritum: quia in illa carnales proficiendo, quasi ascendendo spirituales fiunt. Ad quos lacte nutriendos spirituales descendunt, quia non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quasi aspice ꝑ .iiii. mundi climata. possessio paiesti¬
ne t̃re ꝓmutit᷑ ei et semini el. qd̾ in quibdam cedicipꝰ mare¬
ꝓ ꝯcidente ponit᷑. ido fit quia palestina mare habet ab oc
ctum. et iude aloco in quo
nunc es ad aquilonem.
ad meridiem. ad orientẽ.
et ad occidentem. Omnẽ
t̃ram qm conspicis dabo

Expanded text:
Quasi aspice per quatuor climata orbis; possessio Palestinae promittitur ei et semini ejus. Quod in quibusdam codicibus, marcidente ponitur, ideo fit quia Palaestina mare habet ab octuos et vide, a loco in quo nunc es ad aquilonem et meridiem, ad orientem et ad occidentem. Omnem terram quam conspicis dabo
Abbreviated transcription (Latin):
sus de t̾ra chaldeoꝵ habitauit
in charra. sic accipiat᷑. tuuc
egressusẽ postea qmͣ ei locutꝰ
est dñs. Iam enim erat in me¬
sopotamia sicut supͣdcm est
qñ illud audiuit a dño. S ꝑ
tete uoluit steph̾s et simul
dicere. unde egre ssus et ubi
habitaũit cum att. Tunc a¬
bram egressus ẽ de tra chalde¬
oꝵ et habitauit in charra.¬

Expanded text:
 de terra Chaldaeorum et habitauit in Charran, non sic accipiatur: tunc egressus est, posteaquam ei locutus est dominus — iam enim erat in Mesopotamia. sicut supra dictum est, quando illud audiuit a domino — senis contexere uoluit Stephanus et simul dicere, unde egressus ubi habitauerit, cum ait: tunc Abram egressus est de terra Chaldaeorum et habitauit in Charra
Abbreviated transcription (Latin):
aubꝰ. Considanda est uara
tio ste pħi dehac re cui magis
harum expositionum nonre¬
pugnet. et illud qͥdem contig̾
ut ñ sicut narrare uidebꝰ in ge¬
ram iam egressus de t̾ra chal¬
deoꝵ. ut in illo itiñe intelliga¬
t᷑ ei locutꝰ deus. Ss qd̾ stepħs po¬
stea sic narrat. et abiam eg̃s¬
sui de t̾ra chaldeoꝵ habitaũ
in charra. et iñ postqm mor¬
tuus ẽ pat̃ eiꝰ collocautt enm
in tr̃a hac. si ꝑuas affert an
rat locutꝰ in itinere mesopo¬
habitauit in charra. et inde
postqm mortuus est pat̃ eiꝰ
collocauit eum int̾ra hac.

Expanded text:
. Consideranda est sane narratio Stephani de hac re, cui magis harum expositionum non repugnet. Et illud quidem cogit ut non sicut narrari videtur in Gejam utique egressus de terra Chaldaeorum, ut in illo itinere intelligatur ei locutus Deus. Sed quod Stephanus postea sic narrat, Tunc Abraham egressus de terra Chaldaeorum habitavit in Charran; et inde, postquam mortuus est pater ejus, collocavit eum in terra hac ; non parvas affert angrat locutus in itinere Mesopohabitavit in Charran; et inde, postquam mortuus est pater ejus, collocavit illum in terra hac.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ pas eiꝰ egressus est
de charra. s inde collocauit
eũ deꝰ int̾ra hac. ut post habi¬
tõem in charra collocaret᷑ in
t̾ra chancan. non post mor¬
int̾ra chancian ut ordo ũboꝵ
lit. habibitauit in charra.
et iñ collocauit eum in t̃ra

Expanded text:
mortuus est pater ejus, egressus est de Haran, sed Inde collocavit eum Deus in terra hac, ut post habitationem in Haran, collocaretur in terra Chanaan, non post morin terra Chanaan, ut ordo verborum sit: Habitavit in Haran; et in
Abbreviated transcription (Latin):
tugo sumddeartbethes ubi
unxisti lapidem: et uotum
uouisti mͥ. Huncergo surge
et egredere de terra hac re¬
uertens int̾ram natiuitati
tue. Respond̾unt rachel
et lya. Nunquid habemꝰre¬
sidui quicquam in faculta¬
tib et herecditate domꝰ prĩs
reputauit nos. et uendidit.
comeditq p̃cium nr̃m: Sed¬
deus tulit opes prĩs nr̃i. et
nob̾eas tracdidit ac filiis no¬
stris. U ncle omnia que p̃cep̃
tibi dñs fac. Surrexit itaq
lacob. et impositis lib̾is ac cõ¬
iugib suis suꝑ camelos abi¬
it. Tulitq omnem substan¬
tiam. greges. et quicquid in
mesopotamia acquisierat
ꝑgens ad ysaac prẽm suum.
int̾ram chanaan. Eo temꝑe
erat laban ad tondendas o

Expanded text:
go sum Deus Bethel ubi unxisti lapidem et votum vovisti mihi nunc ergo surge et egredere de terra hac revertens in terram nativitatis tuae responderunt Rahel et Lia numquid habemus residui quicquam in facultatibus et hereditate domus patris reputavit nos et vendidit comeditque pDeus tulit opes patris nostri, et nobis eas tradidit ac filiis nostris. Unde omnia quae praecepit tibi Dominus fac. Surrexit itaque Jacob, et impositis liberis et conjugibus suis super camelos abiit; tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas o
Abbreviated transcription (Latin):
ues. et rachel furata est ydo
confiteri socero suo qd̾ fuge¬
ien o uinq abisset tam ip̃e
quam omnnia que sui iuris
erant. et amne transmisso

Expanded text:
es, et Rachel furata est idolconfiteri socero suo quod fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam omnia quae juris ejus erant, et amne transmisso
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Eoce due filie mee que
ñ cognouerunt uirum. ⁊c̃. Nc̃
autem dr᷑ habuisse generos.
s qͥdam arbitrant᷑ eas que¬
uiros habuerunt in sodomis
ꝑisse. ⁊que uirgines erant:¬
erisse cum patre. S hebrai¬
ca ũitas ht̃. Egressus ẽ loth¬
et locutus ẽ ad sponsos qui

Expanded text:
dixit: Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum. Nunc tur habuisse generos. Quidam arbitrantur eas,viros habuerunt, in Sodomis periisse, et quae virgines erant, cum patre exiisse. Sed Hebraica veritas habet: Egressus Loth locutus est ad sponsos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ongebant eum angeli clicentes. Surge tolle
uxorem tuam et duas filias quas habes ne
et tu parit᷑ ꝑeas in scelere ciuitatis. Dissi¬
mulante illo apprencdunt manum eiꝰ et

Expanded text:
ogebant eum angeli dicentes surge et tolle uxorem tuam et duas filias quas habes ne et tu pariter pereas in scelere civitatis dissimulante illo adprehenderunt manum eius et
Abbreviated transcription (Latin):
dixi domine miserere mei: sana ani¬
mã meam quia peccaui tͥ. Hoc abi¬
stis dicendum fuit. sed nondum con
labores et dolores mortis. et contri¬
tio seculi. et gratia dei que in tempo¬
re subuenit docens afflictos non p̃
quasi cuilibet suasio preualeat dei
precepto.

Expanded text:
dixi: Domine, miserere mei, sana animam meam, quia peccavi tibi . » Hoc ab istis dicendum fuit: sed nondum pecclabores et dolores mortis, et contritio saeculi, et gratia Dei, quae in tempore subvenit, docens afflictos non de Quasi cujuslibet persuasio praevaleat Dei praecepto.
Abbreviated transcription (Latin):
ta hec sententia figurata est. ubi
credendum tamen omnia dicta ẽe.¬
Serpens non introgat᷑ quare fecit.¬
uoluntate fecit. S ed diabolus de il¬
lo et ꝑ illum et in illo qui iam pio
impietate et suꝑbia eterno igni fu¬
fertur quod serpenti dicitur. et qua¬
lis humano generi futurus sit o¬
stenditur

Expanded text:
ta haec sententia figurata est. Ubi credendum tamen omnia dicta eSerpens non est interrogatus; quia fortvoluntate fecerat, sed diabolus de illo et impietate et superbia aeterno igni dfertur quod serpenti dicitur, et qualis humano generi futurus sit ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
oliue uirentib folus in suo ore.
Quia sci simplicitate gaudenteᷤ
munus pacis inore suo portant
dicentes. Cum his qui od̾unt
pacem eram pacificus.¬
sa columba ꝓpt̃ septenariam
oꝑationem spũalem. oliue fru¬
ctuosum surculũ detulit. sig̃canꝰ
multos ertͣ eccłiam baptiratos.
si pinguedo caritatis non defue¬
rit: postiore tempore more colũ¬
be tanqm mosculo pacis. ad u¬
nitate m societatis reduci.

Expanded text:
olivae virentibus foliis in ore suo, olivae virentibus foliis in ore suo, quia sancti, simplicitate gaudentes, munus pacis in ore portant, dicentes: « Cum his qui oderunt pacem eram pacificussa columba propter septenariam operationem spiritualem, olivae fructuosum surculum retulit, signans multos extra Ecclesiam baptizatos, si pinguedo charitatis non defuerit, posteriore tempore in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatem reduci.
Abbreviated transcription (Latin):
nariam requiem significat. Et
quia ꝑfecti reqͥ escunt ibi: supͣdi¬
cte qͦ quadrature numerꝰ itera¬
tur. Nam uicesima septima die
scd̾i meniis cõmendat᷑ sacͣmen¬
tum. Et rursus uicesima septi¬
ma die septim mensis confirma¬
tur cum archa requiescit. Qd̾ e¬
nim ꝓmittit᷑ in spe: exhibetur
in re.
¶Iid. Quod post qͣ draginta
dies coruus non redũt. aut a¬
quis int̾ceptꝰ aut cadauere na¬
tante illectus: significat im¬
mundicia cupiditatis tet̾rimos.
et id̾o his que foris sunt in m̃¬
do uimis intentos. aut rebap¬
tizari. aut ab his quos p̃ter
occidit seduci et teneri.
Iaubꝰ. Queritꝰ utrum cornus
mortuus sit. an aliquo mͦ ui¬
uere potuerit. Si enim fuit
terra ubi requiesceret: colũ¬
ĩ nde conitit᷑ qd̾ cadaueri poturt
couius insidere qd naturaliter
refugit columba.
uum et columbam. et eccłia:
bonos et malos. Coruus enuissis
non reũtitur. quia reꝑbi illece¬
bris seculi inherentes peunt.
Columba redut portans ramii

Expanded text:
nariam requiem significat, et quia perfecti requiescunt ibi, supradictae quoque quadraturae numerus iteratur. Nam vigesima septima die secundi mensis commendatur sacramentum, et rursus vigesima septima die septimi mensis confirmatur, cum arca requievit: quod enim promittitur in spe, exhibetur in re.. Quod post quadraginta dies corvus non rediit, aut aquis interceptus, aut cadavere natante illectus, figurat immunditia cupiditatis teterrimos: et ideo his quae foris sunt in mundo nimis intentos, aut rebaptizari, aut ab his quos praeter occidit, seduci et teneri. Quaeritur utrum corvus mortuus sit, an aliquo modo vivere potuerit? Si enim fuit terra ubi requiesceret, similUnde conjicitur quod cadaveri potuit corvus insidere, quod naturaliter refugit columba. ubonos et malos. Corvus emissus non revertitur, quia reprobi illecebris saeculi inhaerentes pereunt. Columba rediit, portans ramum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aunco gͦ ꝓ. ⁊ c̃. hoc tempore gr̃e uidẽmꝰ impletũ.¬
quia abundante doctna apłica seꝑtiformi spũ mis¬
mstrata. diuina dispositione ꝑ singlas urbes
epĩ et doctores ordinati sunt. qui abundantu
doctͥne diuinitꝰ sibicollate libros scõs scͥpsert̃.
quib abundante fame ũbi. et deficientib do¬
ctorib indigentiam nram reficeremus:
preficiat eum terre egypti.
qui constituat p̃positos ꝑ sin¬
gulas regiones. et qͥntam ꝑtẽ

Expanded text:
unc ergo, » etc. Hoc tempore gratiae videmus impletquia abundante doctrina apostolica, septiformi Spia, divina dispositione per singulas urbes episcopi et doctores ordinati sunt, qui abundantia doctrinae divinitus sibi collatae libros sanctos scripserunt, quibus abundante fame verbi, et deficientibus doctoribus, indigentiam nostram reficeremus. preficiat eum terre Egypti. qui constituat prepositos per singulas regiones: et quintam
Abbreviated transcription (Latin):
.e. ⁊c̃. Cum deus aũtit ritͥn¬
secus faciem et homo tͦbat᷑:
fiuit similia dementie. ni¬
mio pudore ⁊ timore. oceul¬
to qͦ instinctu non quiescẽ¬
te. ut nescientes facerent
que aliquid postũs sig̃carent.
qͣpt̃ quos scͥpta sunt hec.
dit qͥ aũsus a p̃cepto creato¬
ris. inerroris sui arbitrii uo¬

Expanded text:
etc. Cum Deus avertit intrinsecus faciem et homo turbatur, fiunt similia amentiae, nimio timore ac pudore, occulto quoque instinctu non quiescente: ut nescientes facerent quae aliquid posteris significarent, propter quos haec scripta sunt. dit, qui aversus a praeceptis Creatoris in erroris sui atque arbitrii vo