comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulro traditas filie q̃ p̾̃sens fuit do¬
natrs et ab eo uiro traditas uid̾i. R̾.
nec mr̃em offensam pencõnẽ hr̃e.
uł eas recte uendicare ꝙ uir cauis¬
s extra dotẽ usib puelle sibi tͣdi¬
tas cũ ea significatione ñ modus
donatõnis declaretur. nec ab usu
ꝓprietas seꝑctur. s peculiũ a dote
puelle distingͥtur iudicẽ tñ estima¬
turũ si mr̃ iure ccͣ farã offensa eass
reuocare uelit. ⁊ u̾ecũdie mr̃ne ꝯgruã
bonic uiri arbitͥo ꝯpetentẽ ferbe
sĩam. ¶ Pat̾ qui filie qmͣ huĩt
ĩ pot̾ate mancipia donauit ⁊ petu¬
luĩ emancipate ñademit ex pfcõ do¬
nationẽ uidetur ꝑfecisse ¶ Euis¬
modi lege deport̾a mille de arch̃a ut
ea ipẽ solus qͥ deposuit tolłet. aũ
ꝑatus nõ uid̾i celebratã donõnem¬

Expanded text:
iae nomine uiro traditas filiae quae praesens fuit donatas et ab ea uiro traditas uideri respondi nec matrem offensam repetitionem habere uel eas recte uindicare, quod uir cauisset extra dotem usibus puellae sibi traditas, cum ea significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed peculium a dote puellae distingueretur. iudicem tamen aestimaturum, si mater iure contra filiam offensa eas reuocare uelit, et uerecundiae maternae congruam bonique viri arbitrio competentem ferre sententiam. Pater, qui filiae, quam habuit in potestate, mancipia donavit et peculium emancipatae non ademit, ex post facto donationem videbatur perfecisse. Eiusmodi lege deposita in aede arca, ut eam ipse solus qui deposuit tolleret aut ratus, non videri celebratam donationem
Abbreviated transcription (Latin):
Iurc .ł.Ueteranus ⁊ liberis uet̾a¬
noꝵ idem honor hẽturꝰ qui ⁊ deturi¬
onib igͥ nec in metallũ damprabũt᷑
ue in opus publicũ uł ad bestias nͨ
uẽteranos ñ hrẽ iuliano gosiano uete¬
ranis rescriptũ est.

Expanded text:
um.Ueteranis et liberis ueteranorum idem honor habetur, qui et decurionibus: igitur nec in metallum damnabuntur nec in opus publicum uel ad bestias, neueteranos non habere Iulio Sossiano ueteranis rescriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
s tu meo qͥita promisit si intra kł.
digito celũ nontetig̾it agi ꝓtinus po¬
tess hoc ⁊ marcelł. probat.

Expanded text:
d cum eo, qui ita promisit: 'si intra kalendas digito caelum non tetigerit', agi protinus potest. haec et Marcellus probat.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e. ⁊ alieno noĩe possidere. n am̃is
possid cuiꝰ noĩe possidetur. ¶p¬
curato r alione possõm p̃stat mĩste¬
rium. ¶ Si furioso quem sue m̃tis
existimas. eoꝙ forte in cõspectu ĩ¬
umbrate quietis fu̾it ꝯstitutus
rem tradid̾is. licet ille ñ er̾ adem¬
ptus possõm tu posside̾ desinis.
Sufficit quippe te dimitt̾e possõnẽ¬
qmͣ si tnͣsferat ĩmo uuit dimitt̾e
qr existimat se tnͣsferre. ¶ Si nẽ¬
ditorem ꝙ em̃im deponere ĩ domo
mea iusserim ꝓosside̾ me c̾tũ esp
qmͣꝙͣ id nemõ attĩg̾it. aut si uici¬
nũ michi fundũ ĩcato uenditor
ĩ mea turre demonstret uacuas
se possõnẽ tradere. dicat ñ minus
possid̾e cepr ꝙͣ si pedem funb ĩtulis¬
sem. ¶Si dũ maliena ꝑte fũdi
sũ aliꝰ quisqmͣ aĩo possõnis intra¬
uerit non decsisse me possid̾e existi
mandus sũ facie expulsurꝰ finibus
simulatꝙ sciero. Rursus si cũ mag¬
na ui ingressus est ex̃citus eam tm̃ũ¬

Expanded text:
lieno nomine possidere: nam possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae possessioni praestat ministerium. Si furioso, quem suae mentis esse existimas, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinis: sufficit quippe dimittere possequam si transferat: immo uult dimittere, quia existimat se transferre.Si uenditorem quod emerim deponere in mea domo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum att‹i›gerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uenditor in mea turre demonstret uacuamque sessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem. Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intraverit, non desisse ilico possidere exismandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero.Rursus si cum magna ui ingressus est exercitus, eam t
Abbreviated transcription (Latin):
i seruus uł filius .s̾. uendid̾it
dabit᷑ accessio eius ꝙ penes me fuit.
.s. si uolente me. aut de peculio cuiꝰ
did̾it. ¶ Tutore quot uł curatore
uendite. dabr̃ accessio eiꝰ tp̃ris quo
pupillus uł furiosus possedit.
si is qui in pot̾ate nr̃a eso surripũt
ẽ qͣre uideamꝰ fu̾gitiuum possidere
ꝙ is ꝙ̃ admodũ alarũ rerũ possõnẽ
int̾itere non pot̾. ita uͭ suam quidꝰ
tus sit ꝑ sam hr̃i debet. ac si possi¬
deret cum int̾dicto uñ ui recuꝑan¬
de possõnis facultatẽ hãt.¶Bis¬
rentia int̾ dnĩum ⁊ possõne. hec
nion uult. possõ aũ receclit ut qͥsq
ꝯbatu̾it nolle se possid̾e si qͥs igit᷑
ua mente possõnẽ tradid̾it ut pea
ei restituatur. desinit posside.
deo possum alieno noĩe possidere
nec enĩ muto mͥ cam̃ possõnis. s
desino possid̾e.⁊ aliũ possore᷑ mũs

Expanded text:
i seruus uel filius familias uendiderit, dabitur accessio eius, quod penes me fuit, scilicet si uolente me aut de peculio, cuius diderunt.Tutore quoque uel curatore uendente dabitur accessio eius temporis, quo pupillus uel furiosus possedit. si is, qui in potestate nostra est, subripuerit, est, quare uideamur fugitiuum possidere, quod is, quemadmodum aliarum rerum possessionem interuertere non potest, ita ne suam quidem tus sit, perinde haberi debet ac si possideret, cum interdicto de ui reciperandae possessionis facultatem habeat.Differentia inter dominium et possessionem haec sio autem recedit, ut quisque constituit nolle possidere. si quis igitur ea mente possessionem tradidit, ut postea ei restituatur, desinit possideredeo, possum alieno nomine possidere: nec enim muto mihi causam possessionis, sed desino possidere et alium posses
Abbreviated transcription (Latin):
ã es trã possõ testatoris hr̃cli pꝰsedit
q̃ morte fu̾at iniuncta um̃ ea quo
q q̃ umꝙͣ testatoris fuerat.¶I
dotem quoꝙ si data res fuit uł ex
dote cepta. accessio dabit᷑ uł marito
uł uxori ¶ Si is qui p̃cano ꝯcessit
accessione uelit uti ex ꝑsona eius
cui ꝯcessit an possit qrͣ. Ego puto eũ
qͥ p̃cario ꝯcesserit ꝙͣ diu man p̾cari¬
um accessione uti non posse. s si tm̃
receꝑit possõnẽ rupto p̾cario dd̾ ẽẽ
accede possõnẽ eiꝰ tp̃ris quo p̃cario

Expanded text:
a tantum possessio testatoris heredi procedit, quae morti fuit iniuncta, uerum ea quoque, quae umquam testatoris fuerit.In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori.Si is, qui precario concessit, accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur. ego puto eum, qui precario concessit, quamdiu manet precarium, accessione uti non posse: si tamen receperit possessionem rupto precario, dicendum esse accedere possessionem eius tempori
Abbreviated transcription (Latin):
s utttur. uti d cũ sua cã. suis q ui¬
cus. Deniꝙ adctimꝰ in accessions deii.
cessione uti possit ex ꝑ᷑ eiꝰ. ⁊ sunt qui
putent non posse qr uendicõnis est
tesolutõ redibitõ. ali empto᷑
uenditoris accessione usurũ ⁊ uen¬
ditorẽ emptoris ꝙ mag̃ ꝓbandũ
pnto si liber hõ. uł alienus seriuis
cũ bona fide seruiret ꝯꝑauerit ⁊ a

Expanded text:
toris, uti debet cum sua causa suisque uitiis: denique addimus in accessione de ui et cessione ut possit ex persona eius. et sunt qui putent non posse, quia uenditionis est resolutio redhibitio: alii emptorem uenditoris accessione usurum et uenditorem emptoris, quod magis probandum puto.Si liber homo uel alienus seruus, cum bona fide seruir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita sacris constitutõib cautũ ẽ¬
Itẽ clarissimi uiri deferre ñ possẽ.¬
itẽ damprati deferre ñ possunt

Expanded text:
 ita sacris constitutionibus cautum est.Item clarissimi uiri deferre non possunt.Item damnati deferre non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sone fidei cmptor ñ oubie ꝑcipi¬
endo fructus. ⁊̃ ex aliena re suos ĩtm
facit. ñ tm̃ eos qui diligentia ⁊ oꝑs
ati sunt bone fid̃i emptoris fuĩt:¶
nec int̾ est ea res qmͣ bona fide emi
longo tp̃r capi possit nec ne. ueluni
si puꝑilli sit aut ui possessa aut p̾si¬
di ccͣ legem repetandar̃ donata ab
eo ꝙ alienata sit bone fid̾i emptori
currit. Nam eccͣio is qͥ ñ pot̾ capepe
pp̃ rei uicĩ fructus suos facit ¶ Et
ouiũ fetas in fructu funt. ⁊ Idcõ
ad bone fidĩ emptoreꝰ ꝑtinent
⁊̃ si p̾gnantes uenierut. q̃ sub¬
repte sint. ⁊ sane dͥn lac suñ faci¬
at qm̃uis plenis ubib uenient᷑
dubitari non pot̾. Idemꝙ in lana
iuris est.

Expanded text:
onae fidei emptor non dubie percipiendo fructus etiam ex aliena re suos interim facit non tantum eos, qui diligentia et opearati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori.currit, nam e contrario is, qui non potest capere propter rei uitium, fructus suos facit. Et ouium fetus in fructu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates uenierint uel subreptae sint. et sane quin lac suum faciat, quamuis plenis uberibus uenierint, dubitari non potest: idemque in lana iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯtrou̾sia. aut ꝯuenit int̾ litiga¬
tores ut̃ possõr sit. ut̃ petitor. aut
non cõuen̾it. si ꝯuenit absolutũ est¬
a ille posso̾ris cõmͣ quem ouenit possid̾e
ille petitoris honẽ funget᷑. s si int̃ ipõs
contenditur ut̃ possideat qr alfuter
se mag̃possid̾e affirmat. tũc si res so
li sit incułꝰ possone contendit᷑. ad hoc
int̃tactũ remittentur. ¶ Est gͥ hoc
int̾tlictũ ꝙ uulgo uti possidetis appls¬
turꝰ retinende possõnis. Nã huiꝰ rei ẽ
reddit᷑ neuis fiat ei qui possid. et
consecĩntꝰ ꝓponitur post int̾acm̃ usꝰ
ui. Illud enĩ restiuit in amissã pos¬
sõnem. hoc int̾clictũ tuetur. ne amit
p̃tor tum fieri uetat. et illud qͥdẽ it̃¬
dictũ obpugnat possõrem ħ tuct᷑.
Et ut p̃dius ait. omĩs de possone ꝯ¬
possidemus nobis restituatur. aut
ad ut hoc retinere nobis. liceat qd̾
possidemus. ¶ Restituet᷑ possoĩs
ordo. aut int̾clicto expeclitur. aut

Expanded text:
tis controversia, aut convenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non convenit. si convenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem convenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfirmat, tuli sit, in cuius possessione contenditur, ad hoc interdictum remittentur.Est igitur hoc interdictum, quod uolgo uti possidetis appellatur, retinendae possessionis nam huius rei causa redditur, ne uis fiat ei qui possidet et consequenter proponitur post interdictum unde ui. illud enim restitui‹t› ui amissam possessionem, hoc interdictum tuetur, ne amittidenti uim fieri uetat: et illud quidem interdictum obpugnat possessorem, hoc tuetur. et ut Pedius ait, omnis de possessione cpossidemus, nobis restituatur, aut ad hoc, ut retinere nobis liceat quod possidemus. restitutae possessionis ordo aut interdicto expeditur aut
Abbreviated transcription (Latin):
sidetis. actõ enĩ ultra nũqmͣ possõri
datur quipꝑe cũ sufficiat ei ꝙy posfide¬
at. ¶ Hoc aũ int̾clictũ locũ habet
sũ quis totũ fundũ possidt̾ se di¬
cat. sũ ꝓ certa ꝑte. sui ꝓindiuiso
hẽbit dũ mͦ possideri possint ¶Ꝙ
clam. nec p̾cario alter ab alto possi

Expanded text:
sidetis. actio enim numquam ultro possessori datur, quippe sufficit ei quod possideat. Hoc interdictum locum habet, sive quis totum fundum possidcat, siue pro certa parte, siue pro indiuiso habebit, dummodo possideri possit.Quod clam nec precario alter ab a
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾tdictũ ñ dabo. n pluris qmꝙͣͣ¬
ti res erit intͣ annũ quo pͥmũ expsũ¬
di pot̾as fuit age̾ ꝑmittam. ¶ hoc
int̾tlcm̃ de soli possõre scriptũ est ꝙp̃
potõrẽ p̃tor in soli possõne̾ habeat᷑
⁊ ẽ ꝓhibitoriũ ad retinendam possõ

Expanded text:
 interdictum non dabo. neque pluris, quam quanti res erit: intra annum, quo primum experiundi potestas fuerit, agere permittam". Hoc interdictum de soli possessore scriptum est, quem potiorem praetor in soli possessione habeat, et est prohibitorium ad retinendam possess
Abbreviated transcription (Latin):
tur. natuales accõnis debitores
ꝑ abusionẽ intelligi possũt debito¬
res. ⁊ qͥ ab huis pecuniã recipiũt. de¬
bitũ sibi recepisse. ẜ ¶ Stipłot in
diem concepta fideuissor si sub cõdicõne
acceptꝰ fũit iuseiꝰ impendenti er̃ ut
si occͣret dies uł cõdicõ. uł ⁊̃ diẽ cõdicõ

Expanded text:
s debitores, per abusionem intellegi possunt debitores et, qui ab his pecuniam recipiunt, debitum sibi recepisse. Stipulatione in diem concepta fideiussor si sub condicione acceptus fuerit, ius eius in pendenti erit, ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
q̃re si seruus cõis ticii ⁊ sempronii no:¬
minatĩ ticõ dari sippulatus fu̾it. ⁊
fideiussorẽ ita int̾rogauerit. titio aũ
sempnio id dare spondes. ticiꝰ quidẽ
petere a fideiussore potĩt. sempnii uo
ꝑsona in hoc solũ int̾poĩta uidebr̃.
ut solui ei añ litẽ contestatã ⁊ ig¬
norante. uł inutto ticõ possit. Qͦ
c̾to loco darc ꝓmisit. aliqͣtenꝰ durio

Expanded text:
seruus communis Titii et Sempronii nominatim Titio dari stipulatus fuerit et fideiussorem ita interrogauerit: 'Titio aut Sempronio id dare spondes?', Titius quidem petere a fideiussore poterit, Sempronii uero persona in hoc solum interposita uidebitur, ut solui ei ante litem contesta‹ta›m et ignorante uel inuito Titio possit. Qui certo loco dari promisit, aliquatenus dur
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Si reus promitẽgidi fide
ꝙͣ areo debitũ petat᷑. ⁊ si exceptione
fideiussori cõpetenti usus faerit ĩ
fcm̃ replicatio dari debeb̾. aut.
doli.m proderit.
der .p. Si sipulatus cẽt ane
sine causa. ⁊ fideussorẽ dedissem. ⁊ nol¬
le meũ exceptione uti. s potius sol¬
uere. ut metũ mandati ũidicio ag¬
eretur. fideuissoei ⁊̃ inuito me erce¬
ptio dari d. Int̾est enĩ eiꝰ pecuniam
retinere. potius ꝙͣ solutam stipulatori
a reo repet̾e. Si ex duob qui ap̃ te fi¬
deuisserant in .xx. alt̾. ne ab eõ pet̾es¬
U. tͥ dederit uł ꝓmiserit. nec alt̃ lib̾a
nulia exceptõne sũmou̾is. reliqͣ autẽ

Expanded text:
m Cum reus promittendi fideiquam a reo debitum petatur et, si exceptione fideiussori competente usus fuerit, in factum replicatio dari debebit aut d. Si stipulatus esses a me sine causa et fideiussorem dedissem et nollem eum exceptione uti, sed potius soluere, ut mecum mandati iudicio ageret, fideiussori etiam inuito me exceptio dari debet: interest enim eius pecuniam retinere potius quam solutam stipulatori a reo repetere. Si ex duobus, qui apud te fideiusserant in uiginti, alter, ne ab eo peteue tibi dederit uel promiserit, nec alter libernulla exceptione summoueris: reliqua autem
Abbreviated transcription (Latin):
au̾o. ⁊ fideuissorẽ cũ adiectione loci
accepero. nõ obligabit᷑ fideuissor. s
⁊si reus rome constitutꝰ capue dare
ꝓmisit. fidet uissor ephesi. ꝑiñ nõ
olligabitur. fideuissor. ac si reus sub
ddicione ꝓmisiss fideiusser ã ante
diem certã pͥure ꝓmisiss. ¶ fidexꝰ¬
sor accipi pot̃. quociens est .aͣ. alia ob.

Expanded text:
e loci accepero, non obligabitur fideiussor. Sed et si reus, Romae constitutus, Capuae dari promiserit, fideiussor Ephesi, perinde non obligabitur fideiussor, ac si reus sub condicione promisisset, fideiussor autem in diem certam vel pure promisisset. Fideiussor accipi potest, quoti
Abbreviated transcription (Latin):
debet. et error p̃sidũ. aut eł qͥ de ⁊e
mam iuris mansisse te in ordinẽ
iniuria non ẽ impediendꝰ quo
minꝰ duob iudicus. ⁊ suã ĩ iuriã
ꝑsequaturꝰ. ⁊ filii.

Expanded text:
debet error praesidum aut eius, qui de te mam iuris mansisse te in ordine diniuria, non est impediendus, quo minus duobus iudiciis et suam iniuriam persequatur et filii.
Abbreviated transcription (Latin):
Nĩ dnm̃ nõbis accuiri putamus
⁊ ex ea cã possidemꝰ ex qua ac¬
quiritur. ẽ pp̃ea ꝓ suo ut puta
ex cã emptionis ⁊ ꝓ emptore ⁊
ꝑ suo possid̾o. Itẽ in re donata
uł legata ut ꝓ donato. ⁊ pro le¬
gato ⁊ ꝓ suo ꝓs possideo. S si
res mͥ ex cã iusta putu emptõ¬
nis tradita sit. ⁊ usucapiam. ĩci¬
ꝑio quid̾. ⁊ añ usucapionẽ ꝑ mõ
possid̾e. S an desinam ex cã em¬
ptõnis post usucapionẽ possid̾e
dubitubatur.⁊ mauricianis dr̃
estimasse non desinere.

Expanded text:
nium nobis adquiri putamus, et ex ea causa possidemus, ex qua adquiritur, et praeterea pro suo: ut puta ex causa emptionis et pro emptore et pro suo possideo, item donata uel legata uel pro donato uel pro legato etiam pro suo possideo. Sed si res mihi ex causa iusta puta emptionis tradita sit et usucapiam, incipio quidem et ante usucapionem pro meo possidere. sed an desinam ex causa emptionis post usucapionem, dubitatur: et Mauricianus dicitur existimasse non desinere.
Abbreviated transcription (Latin):
cere aut si potueris quoq ⁊ si fe¬
ceris certiorẽ usucaꝑes. Sin uero
cum scires ⁊ posses nẽc feteris c̃tio¬
rem ccͣ ẽẽ. cũti nĩ clam possedisse
bona q̃ hẽbat partitus sit ⁊ exs
cã post mortẽ parris ea teneat
ꝙ int̾ eos conueniret. ut en
diuisio rata ẽet usucapio his ꝓ¬
cedat ꝓ suo in hiis rebus q̃ alie¬
naͣm in bonis patris inueniũt᷑.
¶ OR legatũ non sit ab herede
non tñ ꝑperam traditũ sit plat
a legatario usucapi qr ꝓ suo pꝰ¬
sidet.

Expanded text:
cere, aut si potueris quoque et fecere, aut si potueris quoque et feceris certiorem, usucaperes: sin uero, cum scires et posses, non feceris certiorem, contra esse: tum enim clam possedisse bona quae habebat partitus sit et ex ea causa post mortem patris ea teneant, quod inter eos conueniret, ut ea diuisio rata esset: usucapio his procedet pro suo in his rebus, quae aliena‹e› in bonis patris inueniuntur. Quod legatum non sit, ab herede tamen perperam traditum sit, placet a legatario usucapi, quia pro suo possidet.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa q̃ mari t̾ra celoq capimꝰ
aut q̃ allunione fluminũ nr̃a
fuĩt. Item q̃ ex quib reb alieõ
noĩe possessis nata possidemus
ueluti ꝑtũ hereditarie. aut ep̃¬
te ancille ꝓ nr̃o ꝓossidemꝰ. simi¬
lit̾ fructus rei empte aut dona¬
te. aut q̃ inhereditate ĩuenta
ne te in deb̾e falso existunabaᷤ
tradidisti michi. si scissẽ mͥ nicħ
deb̾i usu eũ non capiam ꝙ si
nescio ueriꝰ est ut usucapiam
qr ipã traditõ ex cã qmͣ uerã
i ẽe existimo sufficit ad effici¬
endum ut id ꝙ mͥ traditũ ẽ
ꝓ meo possideam. et Ita neract̾ scͥp
emisti bona fide. ⁊ c ex ea natum
⁊ ap̃ te conceptũ est ita possedisti
ut intra constitutũ tempus usu¬
capionss cognoscẽs mrẽm eius
furtiuam esse trebatiꝰ omĩ modo
ꝙ ita possessũ esẜ puta usũ cap¬
tũ ẽe ego sic puto distinguendñ
ut si nescieris intra statutum
tp̃s cuiꝰ id mancipiũ eẽt. aut si
scieris. n potueris c̾tiorẽ dnm̃ fa¬

Expanded text:
 mari terra caelo capimus aut quae alluuione fluminum nostra fiunt. item quae ex rebus alieno nomine possessis nata possidemus, ueluti partum hereditariae aut emptae ancillae, pro nostro possidemus: similiter fructus rei emptae aut donatae aut quae in hereditate inuentane te mihi debere falso existimabas, tradidisti mihi: si scissem mihi nihil debere, usu eum non capiam: qu‹od› si nescio, uerius est, ut usucapiam, quia ipsa traditio ex causa, quam ueram esse existimo, sufficit ad efficiendum, ut id quod mihi traditum est pro meo possideam. et ita Neratius scriemisti fide bona ex ea natum et apud te conceptum est ita possedisti, ut intra constitutum usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtiuam esse, Trebatius omni modo, quod ita possessum esset, usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieris intra statutum tempus, cuius id mancipium esset, aut si scieris neque potueris certiorem dominum fa
Abbreviated transcription (Latin):
dius ẽ. ut si solidũ ex heclitate ser¬
uari nõ possit. Ita demũ alicẜ ex bo¬
nis heredis ferat s ꝓpͥi c̾clitores
hereclis fu̾int dimissi ꝙ sine dubi

Expanded text:
dius est, ut, si solidum ex hereditate seruari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ratum habuiss non liberar quia
quasi mͥ solutũ intelliget᷑. ⁊ id̾o ser¬
uus meus ꝙ peculiari noie credide¬
rit exigendo liberabit debitorem.
delegando autẽ uł nouando ñ idẽ
conseqͥtur¬

Expanded text:
habuisset, non liberari, quia quasi mihi solutum intellegeretur. et ideo seruus meus quod peculiari nomine crediderit, exigendo liberabit debitorem, delegando autem uel nouando non idem conseque
Abbreviated transcription (Latin):
deri celatus ⁊ p̃occupatus añqmͣ
controu̾siam facẽt. ¶ Bellissime
in hoc interlicto ꝙ non tirui. aũ
clam feceris. ut puto tutor adi
Iuł. equissimũ eẽ hnͣc exceptio¬
nẽ dari. Nam si tu inquid edifica¬
u̾is ui aut clam. ego idẽ demoli¬
tus fuero ui aut clam. ⁊ utaris
adu̾sũ me int̾ticõ. Hnͣc exceptõnẽ
ꝓfuturam. eꝵ nõ alit̾ ꝓced̾e d¬
nisi ex magna. ⁊ satis beccĩa cã
alioquin hec omĩa officõ iudicis
ilia exteptõ de qua cełus dubitat
in sit obicienda ut puta si atdendi
incendii cã uicini edes int̾riudi. et
ꝙ ui aut clam mecsi agat᷑ aut dãp̃¬
ñ inluria. Gallus. N. dubitat. an ex

Expanded text:
deri celatus et pr‹ae-› occupatus, antequam deri celatus et pr‹ae-› occupatus, antequam controuersiam faceret.Bellissime in hoc interdicto 'quod non tu ui aut clam feceris'. ut puta utor aduersus Iulianus aequissimum esse hanc exceptionem dare: nam si tu, inquit, aedificaueris ui aut clam, ego idem demolitus fuero ui aut clam et utaris aduersus me interdicto, hanc exceptionem profuturam. quod non aliter procedere dnisi ex magna et satis necessaria causa: alioquin haec omnia officio iudicis alia exceptio, de qua Celsus dubitat, an sit obicienda: ut puta si incendii arcendi causa vicini aedes intercidi et quod vi aut clam mecum agatur aut damni iniuria. Gallus enim dubitat, an exc
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. S i aliꝰ fecerit me ĩui¬
to. tenebor ad hoc ut pacientiam
p̃stem. Nerariꝰ quoꝙ scribit eum
cuiꝰ seruus ui aut clam fecit. ansra
impensa ex hoc interdicto opus rea¬
tituere debere. aut pacientiã resti¬
tuendo p̃stare. ei ue seruum noxe
deb̾e ded̾e.⁊ plane si mortuo alien¬
ato ue seruo int̾clicitur. pacs̃am
dum taxat p̃stare debere. ait ita
ut emptor co int dicto possit. Suc¬
niri. ut impensam p̾scet. an nor¬
am det. dnõ ꝙ opus sua impensa
restituente. aut dampnato nõ q
restitũet emptorẽ liberari eads¬
fecerit. duob int̾clictis tenebitur.
Uno ꝙ de oꝑis noui nũtiatione com¬
peti altõ. ꝙui aut clam. ¶ Rem¬
issione aũ facta intelligendꝰ non
erit ui aut clam face qmͣuis ꝓhi¬
beaturꝰ. licẽ enĩ d eclificareei qui
satis declerit. cũ possor hoc ipo con¬
stttuatur. Clam q̃ꝙ facete qmͣuis¬
ꝓhibeat᷑. nec añ remissione̾. nec
postea existimandꝰ est cũ is qui
opus nouũ nũciat non possit ui¬

Expanded text:
 Si alius fecerit me invito, tenebor ad hoc, ut patientiam praestem. Neratius quoque scribit eum, cuius servus vi aut clam fecit, aut sua impensa ex interdicto opus restituere debere aut patientiam restituendi praestare et servum noxae dedere: plane si mortuo alienatove servo interdiceretur, patientiam dumtaxat praestare debere ait, ita ut et emptor eo interdicto possit conveniri, ut impensam praestet aut noxam det: dominoque operis sua impensa restituente aut damnato, quia non restitueret, emptorem liberari. eadfecerit, duobus interdictis tenebitur, uno, quod ex operis noui nuntiatione competit, altero quod ui aut clam. remissione autem facta intellegendus non erit ui aut clam facere, quamuis prohibeatur: licere enim debet aedificare ei, qui satisdederit, cum possessor hoc ipso constituatur: clamque facere nec ante remissionem nec postea existimandus est, cum is, qui opus nouum nuntiat, non possit ui
Abbreviated transcription (Latin):
siquis aceruũ st̾toris cͥca agt᷑
ui. aũ clam fcm̃ Ẽ agi pͭ. ⁊ ħ nm̃ est
qr solo uiciũ adhibitũ sit. p̾lane
siquid agͥ colendi cũ fcm̃ sit int̾dic¬
tum ꝙui aut clam locũ ñ ht̃. si me¬
lior causa fc̃a sit agri. qmͣuis ꝓhibi¬
tus quis tu aut clam fecent. ¶ P¬
terea fifossã fec̾is in siua .p. ⁊ bos¬
m̃s ineã inciderit age̾ possũ hoc
edificium demolitus fu̾it qm̃uis nõ
usq ad solum quin int̾tdco teneatur
dubitari desiit. ꝓiñ ⁊ si tegulam de

Expanded text:
Si quis aceruum stercoris circa agrum Si quis aceruum stercoris circa agrum ui aut clam factum est' agi potest: et  solo vitium adhibitum sit. Plane si quid agri colendi causa factum sit, interdictum quod vi aut clam locum non habet, si melior causa facta sit agri, quamvis prohibitus quis vi vel clam fecerit. Praeterea si fossam feceris in silva pub agere possum hoc aedificium demolitus fuerit, quamvis non usque ad solum, quin interdicto teneatur, dubitari desiit. Proinde et si tegulas de
Abbreviated transcription (Latin):
aũ non ẽẽsdem concedendũ. Si tñ
ꝙ uraut clam fcm̃ sit. n ignis us¬
adeo ꝑueniss simpłr litem estim¬
andam si ꝑueniss absolui eũ oꝑ¬
tere. Idem ait esse si dampni ĩui
idem erit dicendum. qr non ex pos¬
t fcõ. s ex p̃senti statu dampnsĩ fcm̃
sit nec ne estimari oꝑt̾e labõ ait.
Notauimus supͣ cꝑ qmͣuis u̾ba in¬
terlicti late pateant. tñ ad ea sola
oꝑa ꝑtinere int̾tlictũ placere q̃cũc
siant in solo aĩ enĩ qͥi fructũ tangit
non ten̾i int̾tlicto cyuiaut clam. nul¬
lũ enĩ opus solo facit. at qͥ arbores
suctidit. utic tenebitur ⁊ tͥ arundinẽ
⁊ qui sauctum. t̾re enĩ ⁊ quodã modo
solo ip̃i corrumpendo manus inft̾:
Idem ⁊ in uineis succisis cet̾m
qui fructũ aufert furti d ꝯueni¬
ri. Itacꝑ sicẜ oꝑis in solo fiat. int̃¬
dictũ locũ ht̃. In solo fieri accipi¬
mus.⁊ sicriud circa arbores fiat.
nõ siquid circa fructũ arboꝵ S

Expanded text:
 non esse idem concedendum: si tamen quid vi aut clam factum sit neque ignis usque eo pervenisset, simpli litem aestimandam: si pervenisset, absolvi eum oportere. idem ait esse, si damni iniuridem erit dicendum, quia non ex post facto, sed ex praesenti statu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere LabNotauimus supra, quod, quamuis uerba interdicti late pateant, tamen ad ea sola opera pertinere interdictum placere, quaecumque fiant in solo. eum enim, qui fructum tangit, non teneri interdicto quod ui aut clam: nullum enim opus in solo facit. at qui arbores succidit, utique tenebitur, et qui harundinem et qui salictum: terrae enim et quodammodo solo ipsi corrumpendo manus infert. idem et in uineis succisis. ceterum qui fructum aufert, furti debet conueniri. itaque si quid operis in solo fiat, interdictum locum habet. in solo fieri accipimus et si quid circa arbores fiat, non si quid circa fructum arborum.
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros succores non dabiturꝰ
qr penalis accio in eo ꝰ ñ datur̾
at tm̃ in id ꝙ locupletiores fc̃ĩ
sut̃ dari debent uideamus. et
ego puto id̾o p̃torem ñ eẽ pol¬
licitũ in heredes. in id ꝙ ad eos
tauit.

Expanded text:
n dabitur, quia poenalis actio in eos non datur. an tamen in id, quod locupletiores facti sunt, dari debeat, uideamus. et ego puto ideo praetorem non esse pollicitum in heredes in id quod ad eos tauit
Abbreviated transcription (Latin):
locata. sũ ⁊̃ pignorata ꝓponatur.
siue deposita ap̃ me. sicut int̃sit
mea eam ñ auferri. siue bona fi¬
de a me possideatur. sũi ussi fruc
mea non rapi. dicendũ ẽ m cõpetẽ
hanc attionẽ. ut ñ dnĩũ accipiã.
s illud solum qex bonis meis. hoc
est ex sub̾a̾ mea res ablata ẽ ꝓpo¬

Expanded text:
locata siue etiam pignerata proponatur locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructmea non rapi: dicendum est competere mihi hanc actionem, ut non dominium accipiamus, sed illud solum, ‹quod› ex bonis meis, hoc est ex substantia mea res ablata esse propo
Abbreviated transcription (Latin):
it. siquis igit ᷤ suã rẽ rapu̾it. ui qͥd̾
bonoꝵ raptoꝵ   tenebitur. s aliter
mulctabitur. S et siquis fugiti¬
uum suũ quem bona fide aliqͥs
possidebat rapuit.eq hac actione
ñ tenebitur.s qr rem suam aufert
quid ergo sibi obligatã debebit te¬
neri. ¶ Ui uonoꝵ raptoꝵ actionẽ
impuberẽ qui doli mali capax̾ ñ
est. ñ dabitur nͥ seruus eiꝰ. ꝑ fami¬
lie eiꝰ admisisse ꝓponatur. ⁊ serui
⁊ familie noĩc noxali ui bõꝵ rap¬
toꝵ accione tenetur. ¶Si pub¬
licanꝰ petus meũ adduxĩt. dũtax
at ccͣ legem uectigalis aliꝙħ a me
eo ui bonoꝵ raptoꝵ non posse la¬
beo ait. Sane si dolo caret. si tñ
id̾o inclusit ne pascatur. et ut fa¬
abductũ pecus incluserit᷑. quis
utiqꝑ ui bonoꝵ̃ cõueniri pot̾it᷑.
¶ In htͣ accõne ñ utiꝙ spectumꝰ¬
rem in boni accoris eẽ. Nam siue
in bonis sit siue non sit. s tñi ex
bonis sit. locũ hec accio habebit
quare siue res comodata sit siue

Expanded text:
puit, ui quidem bonorum raptorum non tenebitur, sed aliter multabitur. sed et si quis fugitiuum suum, quem bona fide aliquis possidebat, rapuit, aeque hac actione non tenebitur, quia rem suam aufert. quid ergo, si sibi obligatam? debebit teneri.Ui bonorum raptorum actio in impuberem, qui doli mali capax non est, non dabitur: nisi seruus ipsius uel familia eius admisisse proponantur, et serui et familiae nomine noxali ui bonorum raptorum actione tenetur.Si publicanus pecus meum abduxerit, dum putat contra legem uectigalis aliquid a me eo ui bonorum raptorum non posse Labeo ait: sane dolo caret: si tamen ideo inclusit, ne pascatur et ut faabductum pecus incluserit quis, uIn hac actione non utique spectrem in bonis actoris esse: siue in bonis sit siue non sit, si tamen ex bonis sit, locum haec actio habebit. quare siue commodata res sit siue
Abbreviated transcription (Latin):
situm furci actione̾. non hñis .s
id̾o addita. sic ut int̾sit nra. nõ
ẽẽ maptam. Nlam ⁊ furti actionẽ
hõ si in re deposita. culpã quoq
mercedem accepi utiliꝰ dicendum
c̃. Et si cess accio furti ob rẽ depo¬
sitam ẽẽ tr̃a in bonoꝵ raptorũ
accionẽ. qr ñ minima differenti¬
a est int̾ eũ qui clam fecit. et eum
qui rapint cũ ille celet suũ delic¬
admittat. Siquis igitur int̾g̃e
sua. uł modice docebit. d hr̃e ĩ bo¬
noꝵ raptoꝵ accõnẽ. ¶ Sifugi¬
tuus meus qͣsdam res instruendi
sui cã ement. heeq rapte sint

Expanded text:
i actionem non habemus. sed ideo addidi 'si intersit nostra non esse raptam': nam et furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque mercedem accepi.Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem depositam, esse tamen ui bonorum raptorum actionem, quia non minima differentia est inter eum qui clam facit et eum qui rapit, cum ille celet suum delic publicum admittat. si quis igitur interesse sua vel modice docebit, debet habere vi bonorum raptorum actionem. Si fugitivus meus quasdam res instruendi sui causa emerit eaeque raptae sint,
Abbreviated transcription (Latin):
.m. hõib a reo coattis dampuum
rei uaptũ ia dampiiũ. datũ sit:
ħ contineatur. et cexͦdatis ab alio da¬
tũ dampnũ sit. ut ⁊ huis qui cõgit
et is qui coattus est contueri uidt¬
aturꝰ. ¶ In hac actione uitͣ annũ
utilẽ uerum p̃ciũ rei quadruplat᷑¬
ilie nose cõpetit. ñ um̃posita necc̃i¬
tate ostendi qui sũt ex familia hoĩ¬
nes qui rapuerunt. uł. ⁊̃. dampnũ
dederunt. ¶ familie aũ appło ser¬
uos continz. hoc est eos qͥ in mĩs¬
terio sũt. ⁊̃ si liberi ẽẽ ꝓponantur

Expanded text:
minibus a reo coactis damnum rei raptum uel damnum datum sit,  contineantur et quod ex coactis ab alio damnum datum sit, ut et is qui coegit et is qui coactus est contineri uideatur. In hac actione intra annum utilem uerum pretium rei quadruplatiliae nomine competit, non imposita necessitate ostendendi, qui sunt ex familia homines qui rapuerunt uel etiam damnum dederunt. familiae autem appellatio seruos continet, hoc est eos, qui in ministerio sunt, etiamsi liberi esse proponantur
Abbreviated transcription (Latin):
cões sit cũ hoc edicto. Nam Iuł. scrib.
cũ qui ui rapit furem e̾e in ꝓpͥiorẽ.
⁊ siquid dampni coactis homĩbus
dederit utaꝑ ⁊̃ aquilia potĩt te¬
ueri. uł cuiꝰ bona rapta ẽẽ dicũt᷑
deait p̃tor bona rapta sic accip¬
lemꝰ. ⁊̃ si mares ex bonis rapta
sit. ¶ Si quis non hoĩes ip̃e co¬
egerit. s int̾ coactos ip̃e fueriti ⁊
quid aut rapu̾it. aut dampnum
ded̾it. has actione tenctur.s utẽ

Expanded text:
es sint cum hoc edicto: nam Iulianus scribit eum qui ui rapit furem esse improbiorem, et si quid damni coactis hominibus dederit, utique etiam Aquilia poterit teneri. 'Uel cuius bona rapta esse dicuntur'. quod ait praetor 'bona rapta', sic accipiemus: etiam si una res ex bonis rapta sit.Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac act
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ dedisse. non puto defice̾
u̾ba. ¶ Hoc enĩ quidẽ ait hoĩ¬
ut siue solus sic fecerit uim. siũ
ĩ homĩb coactis uł armats. uel
in ermib hoc edcõ teneaturꝰ.¬
¶ Dolr mali mentio hic. et uim
in sc ht̃. Nam qui uim facit dolo
.m. facit. ñ tñ qui dolo .m. facit.
utiq et nim facit. ita dolidhabet
in se.⁊ iũ ⁊ sine ui. sicpud callide
adinissũ est eq̃ continebitur. ¶ Dã¬
pni p̃tor inquid. oĩa ergo dam̃p¬
ua continz. et clam destina. s
non puto clam destina contineri
s e que uiolentia ꝑmixta sunt:¬
¶ Et cum quis recte diffiniet si qui¬
dem solus admisit ñ ui non con¬
tineri hoc edc̃o. et siquid hoĩbus

Expanded text:
damnum dedisse, non puto deficere damnum dedisse, non puto deficere uerba: hoc enim, quod ait 'homint siue solus uim fecerit si coactis uel armatis uel inermibus hoc edicto teneatur.Doli mali mentio hic et uim in se habet. nam qui uim facit, dolo malo fecit, non tamen qui dolo malo facit, utique et ui facit. ita dolus habet in se et uim: et sine ui si quid callide admissum est, aeque continebitur. 'Damni' praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed non puto clandestina, sed ea, quae uiolentia permixta sunt. etiam quis recte definiet, si quid solus admiserit quis non ui, non contineri hoc edicto, et si quid ho
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Qui rem rapult. et fur¬
ti nec manifesti tenetur induplũ
et ui bonoꝵ raptoꝵ ĩ quadrup¬
lum.s si añ raptũ accũ sis. usbo¬
noꝵ raptoꝵ deneganda est. fo¬
rti actio.si añ furti actũ est. ñ est
illa deneganda. ut tm̃ id quod
amplius in ea est consequatur.
m homĩb coactis dampni quid
scm̃ cẽ dicetur. suie cuiꝰ bona.
rapta ẽẽ dicentur. in eũ qͥ fecisse
dabo. Si seruus fetisse dicetur
in dpm̃r iudiciũ norale dabo.
passũ docere põssit puͣ᷑. iudicio
inus tã denegandã accionem.
eligentib priuatã ꝑsetatio
ad hoc ip̃m homines colligit
armatos ut dampnũ det bo¬
na ue rapiat. Siue igit᷑ ipẽ qͥso¬
gat homines. siue ab alio coactis
utitur ad rapiendũ. dolo .m. fac̃e
indctur. ¶ Hoĩes coactos acciꝑe
dehemus ad hoc coactos ut dam¬
puum darctur.n aditur qͣles
hoĩes. qualescũ÷ siue liberos sine
seruos. S et si unus homo coactꝰ
sit. ad huc dicemus hoĩes natos
coactos. ¶Ite̾ si ꝓponas solam

Expanded text:
um.Qui rem rapuit, et furti nec manifesti tenetur in duplum et ui bonorum raptorum in quadruplum. sed si ante actum sit ui bonorum raptorum, deneganda est furti: si ante furti actum est, non est illa deneganda, ut tamen id quod amplius in ea est consequatur. malo hominibus coactis damni quid factum esse dicetur siue cuius bona rapta esse dicentur, in eum, qui id fecisse si seruus fecisse dicetur, in dominum iudicium noxale dabo'.passum docere possit, publico iudicio esse denegandam actionem eligentibus priuatam persecutionad hoc ipsum homines colligit armatos, ut damnum det bonaue rapiat. S‹i›ue igitur ipse quis cogat homines siue ab alio coactis utitur ad rapiendum, dolo malo facere uidetur. Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum daretur. Neque additur, quales homines: qualescumque siue liberos siue seruos. Sed et si unus homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos. Item si proponas solum
Abbreviated transcription (Latin):
ea res. sufficit aũ argumenti cã.
sarius tuus u̾itatẽ in p̃cib ab coda¬
tis ñ adiecit subscͥptõne uti ñ pot̾
ĩmo si accusatus fu̾it.et peni in¬
ferre d.¬
dem .ł. Lege cor. testam̃taria
obligat ꝙꝙ ultimũ signũ ad ult̾i¬
mũ fecerit sculpserit. ¶De ꝑ¬
tu suppoĩto soli accusant ꝑentes
aut hii ad quos ea res ꝑtin. non
quilib ex ppło. ut publicã accu¬
satõnẽ intendat.

Expanded text:
ea re: sufficit autem unum argumenti causa rsarius tuus veritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione uti non potest: immo si accusatus fuerit, et poenam inferre dm Lege Cornelia testamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibet ex populo ut publicam accusationem intendat.
Abbreviated transcription (Latin):
aut stichũ dare ꝓmisit liberatur
si sñ fcõ eiꝰ res sacͣ ẽẽ ceꝑit. aut sci¬
cus ad lib̾tatẽ ꝑuen̾it. nec reuocan¬
tur in obligõnẽ si rursus legẽ alia¬
chus ex libero seruus effectus sit¬
di ⁊ obligandi eẽt ꝙ aũ dari ñ possit᷑
soluit ⁊ huisdẽ tabulis cõpegit᷑. qr
eadẽ nanis eẽt inciꝑet obligari
ꝓ quo ⁊ illud diciposse pediꝰ scrib̾.
Si stipulatus fu̾o ex fundo centũ
ampħas niui expectare debes done
nascatur. ⁊ si natũ sine culpa po¬
missoris cõsũptũ sit rursus exei

Expanded text:
ut Stichum dari promisit, liberatur, si sine facto eius res sacra esse coeperit aut Stichus ad libertatem peruenerit, nec reuocantur in obligationem, si rursus lege aliqchus ex libero seruus effectus sitdi et obligandi esset, quod aut dari non possit solvit et isdem tabulis compegerit, quia eadem navis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras vini, exspectare debeo, donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rur
Abbreviated transcription (Latin):
tituatur alia erit. ¶ Hic tractatus
⁊̃ ad p̃torias scipulationes ꝑtinet
qͥbus de re restituenda cauetur. et
tes exstit̾o dñorei ¶exstinguit᷑ sti¬
pulatio. Si uͦ ex alus caĩs a me hẽde
defunctus cã legau̾it pͭ agi ex stipła

Expanded text:
tituatur, alia erit. hic tractatus tituatur, alia erit. hic tractatus etiam ad praetorias stipulationes pertinet, quibus de re restituenda cauetur et an res exstitero domino, extinguitur stipulatio. si uero a me herede d
Abbreviated transcription (Latin):
s ħ dissimilia sunt id̾o enĩ cũ icꝰ
hõ ꝓmissus est seruitutis tp̃s spetã¬
dum non esse. ut n ħ quidem stiplo
de hoĩe lib̾o ꝓbanda sit uiud cũ
seriui s ẽẽ ceꝑit dare spondes. ¶Itẽ
eũ locũ cũ quo ex sacro religioso ue
temꝑis obligatõnẽ recipere pot̾.
⁊ ca dũtaxat q̃ natura sui possibi¬
lia sunt deducũttur ĩ obligõnem
iuni autẽ ñ spẽm. s genus stip¬
ulari uidemur. ⁊ tacite ĩ ea tempꝰ
continetur. hõ liber certa sp̃es
continetur ⁊ casũ adu̾sãꝙ fortu¬
uis si hac mente pesoluta ẽ ut in
aliũ usũ tabille destinarentꝰ licet
musto consilio ꝑficiatur. tñ ⁊ ꝑempta
pͥor naius ⁊ hec ⁊ alia dicẽda est. s et
si reficiende nauis causa om̃s tabule
tefixe sint non dũ int̾tidisse nauis ur
⁊ compositis rursus eadẽ ẽe incipit. si¬
cuti. sicuti de edib depoĩta tigꝰ ea m̃¬
te ut reponant᷑ ediũ st̃. s si usq ad
arcam deposita sit licet eadẽ mͦ tes¬

Expanded text:
sed haec dissimilia sunt: adeo enim, cum liber homo promissus est, servitutis tempus spectandum non esse, ut ne haec quidem stipulatio de homine libero probanda sit: "illum, cum servus esse coeperit, dare spondes?" item "eum locum, cum ex sacro religiosove temporis obligationem recipere potest et ea dumtaxat, quae natura sui possibilia sunt, deducuntur in obligationem. uini autem non speciem, sed genus stipulari uidemur et tacite in ea tempus continetur: homo liber certa specie continetur. et casum aduersamque fortuuis si hac mente resoluta est, ut in alium usum tabulae destinarentur, licet mutato consilio perficiatur, tamen et perempta prior nauis et haec alia dicenda est: sed si reficiendae nauis causa omnes tabulae refixae sint, nodum intercidisse nauis uidetur et compositis rursus eadem esse incipit: sicuti de aedibus deposita tigna ea mente, ut reponantur, aedium sunt, sed si usque ad aream deposita sit, licet eadem materia res
Abbreviated transcription (Latin):
peti. solui aũ uͥ totũ ñ pot̾at. ueluti
cũ stipulatus sũ hoiẽm incertũ. nã
peticõ eiꝰ scinditur. Solui uõ nͥ ĩ soli¬
dũ ñ pot̾. alioqͥn in diu̾sis hõĩb rec¬
te ꝑtes soluentur. ꝙ ñ potuit defunc¬
Idẽ uiris est. ⁊ siqͥs .x. aũ homine̾ pro¬
agi oꝑ. ⁊ ꝑtis solutõ affert lib̾atõnẽ
cũ ex cã euictionis intendimꝰ. Nam
auctoris hr̃des in solidũ deñciandi
sunt. om̃sq debent subsiste. ⁊ quol
defugiente om̃s cenebũt᷑. s unicuiq
ꝓ parte hr̃ditaria p̃statõ iungit᷑. ¶

Expanded text:
peti, solui autem nisi totum non potest, ueluti cum stipulatus sum hominem incertum: nam petitio eius scinditur, solui uero nisi solidus non potest. alioquin in diuersis hominibus recte partes soluentur: quod non potuit defuncinem proagi oportet et partis solutio adfert liberationem, cum ex causa euictionis intendimus: nam auctoris heredes in solidum denuntiandi sunt omnesque debent subsistere et quolibet defugiente omnes tenebuntur, sed unicuique pro parte hereditaria praestatio
Abbreviated transcription (Latin):
gatã dediss ñ lib̾aret᷑. s si ꝯdicõne
deficiente remansent. peticõ ĩ firma¬
bit᷑. ¶ Si stichũ qͥ decessit si stipłer
siquidẽ cõdici ⁊̃ mortuꝰ potuit ut fu¬
ri utilit̾ me stipłatũ. sabinꝰ ait. si u̾o
ex aliis causis inutilit̾. qr ⁊ si debere¬
tur. morte ꝓmissor lib̾etur. Idẽ er¬
go dicet᷑. ⁊ si mora fcã defunctũ sti¬
puler. ¶ Siquis ancillã siste̾ se in

Expanded text:
dedisset, non liberaretur: sed si condicione deficiente remanserit, petitio infirmabitur. Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, utiliter me stipulatum Sabinus ait: si vero ex aliis causis, inutiliter, quia et si deberetur, morte promissor liberetur. idem ergo diceret et si mora facta defunctum stipularer. Si quis ancillam sis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte n ꝑheredem tuũ fieri quo
minꝰ fiat. ¶Si stichũ stipula¬
tiis de alio sñfam tude alio ni¬
cħ actũ erit ꝙ ⁊ ĩ iudiciis aris¬
to existimauit. G hic magis
ẽ ut eis petitus uideatur de qͦ
accor sensit. Nam stipulatõ ex ut̾us¬
q consensu ualet. Indiciũ aũ ⁊̃ in
sinuitũ reddit᷑. ⁊ Id̾o actori pociuis
crodendũ ẽ. alioquin semꝑ negauit
reus se cõsensisse. ¶Si stipulan
te stichũ aut pampħilũ utelinum
daturũ te spoponderis constat ñ te¬
neri te. nec ad int̾rogatũ cẽ respõ¬
sum. dru̾sa causa ẽ sũmaꝵ ueluti
.x. aut .ix. dare spondes. hic enĩ ⁊¬
si .x. spopond̾is recte responsũ est
q2 semꝑ in sũmis id ꝙ minꝰ est
sponderi uidetur. Itẽ si ego plu
res scipuler stichũ puta ⁊ ꝑam¬
philũ licet unũ spopond̾is tenĩs
uideris enĩ ad unam ex duab
ctam rem uł religiosam uel usibus
publicis in ꝑpetuũ relictam ut foꝵ
aut basilicam aũ hominẽ lib̾m in¬

Expanded text:
er heredem tuum fieri, quo minus fiat'. Si Stichum stipulatus de alio sentiam, tu de alio, nihil actum erit. quod et in iudiciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, de quo actor sensit. nam stipulatio ex utriusque consensu ualet, iudicium autem etiam in inuitum redditur et ideo actori potius credendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse. Si stipulante me Stichum aut Pamphilum tu unum daturum te spoponderis, constat non teneri te nec ad interrogatum esse responsum. Diuersa causa est summarum, ueluti 'decem aut uiginti dari spondes?' hic enim etsi decem spoponderis, recte responsum est, quia semper in summis id, quod minus est, sponderi uidetur. Item si ego plures res stipuler, Stichum puta et Pamphilum, licet unum spoponderis, teneris: uideris enim ad unam ex duabus cram uel religiosam rem uel usibus publicis in perpetuum relictam ut forum aut basilicam aut hominem liberum in
Abbreviated transcription (Latin):
dem .P. Si a colono cui fundum
in .U. antis locaueram post tres
annos ita stipulatus fuero qͥcquid
te dare face̾ oꝑ nõ ampliꝰ ĩ stipu¬
latõnẽ deducitur. ꝙͣ ꝙ dare oꝑtet.

Expanded text:
m. Si a colono, cui fundum in quinquennium locaueram, post tres annos ita stipulatus fuero: 'quidquid te dare facere oportet?', non amplius in stipulationem deducitur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs donauit si ñ restiuat ut quius
possor̃ dampnadus ẽ. si aũ fundum
restituit fructiãdioĩe si ñ eos ꝯsũpsit¬
ere ĩ solidũ cõdempnandus c̃. potuit enĩ fĩ
ꝑiclitari si statĩ restituiss si dolo desuit
possid̾e ĩ litẽ iurbr̃. ⁊ tanti seq̃tur
ꝯdempnatã¶n solidũ cõdempnaturᷤ

Expanded text:
quis donauit: si non restituat, ut quiuis quis donauit: si non restituat, ut quiuis possessor damnandus est: si autem fundum restituit, fructuum nomine, si non eos consumpsit, in solidum condemnandus est: potuit enim non periclitari, si statim restituisset: si dolo desiit possidere, in litem iurabitur et tanti sequetur condemnatio. In solidum condem
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ cansis scd̾m ꝙ adiuo pio osti¬
tutũ est ꝓ lib̾tate constitutũ opti
Sĩ diu̾sis sũmis ꝯdempnent iudi¬
ces minimã spectandã et iuł. scrib̾.¬
Iaus ł. Quo ex trib iudicib¬
sino absente iudicare ñ possunt
quippe iudices om̃s iudicare iussi
sunt. s si adsit unꝰ ⁊ oeͣ sentiat sta¬
pp̃ coronas sacras p̃stantur ꝯdẽp¬
nato placuit ĩt̾dici. ¶ Et peccu¬
me uire pignoris ĩ cãm iudicati
tori meo an ĩ solidũ cõueĩendus¬
te delegauo. ⁊ quid de eo qui ꝓ
muliere cui donare Uolebam. uł ma¬
rito eiꝰ dotẽ ꝓmiserit. Edi. nulla c̾cli¬
tor erceptione submoneturꝰ. licet is qͥ¬
delegatus est potĩt exceptõne uti adu̾¬
sus cũ cuiꝰ noiẽ ꝓmiserit cui simił
⁊ maritus. maxĩe si ꝯstante mͦmio
petat. ⁊ sicut heres donatoris ĩ solid̾
ꝯdempnat᷑. ⁊ ipe fideussor ꝙ̃ ĩ donã¬
do adhibuit. ita et ei cui non dona¬
uit ĩ solidũ cõdẽpnat᷑. ¶ fundum

Expanded text:
quidem causis, secundum quod a diuo Pio constitutum est, pro libertate statutum optinSi diuersis summis condemnent iudices, minimam spectandam esse Iulianus scribum.Duo ex tribus iudicibus uno absente iudicare non possunt, quippe omnes iudicare iussi sunt. sed si adsit et contra sentiat, sta coronas sacras praestantur, condemnato placuit interdici et eam pecuniam iure pignoris in causam iudicati tori meo, an in solidum conte delegavero? et quid de eo, qui pro muliere, cui donare volebat, marito eius dotem promiserit? respondit: nulla creditor exceptione summoveretur, licet is, qei delegatus est, poterit uti aduersus eum, cuius nomine promisit: cui similis est maritus, maxime si constante matrimonio petat. et sicut heres donatoris in solidum condemnatur et ipse fideiussor, quem in donando adhibuit, ita et ei, cui non donauit, in solidum condemnatur. Fundum
Abbreviated transcription (Latin):
dempnandũ reũ uł absoluendũ de¬
tionẽ sibi cõpetẽtẽ exsoluit. ex ꝑsoã
cetoꝵ ex eadem sĩia cõueniri eũ ñ¬
agĩ posse.
cũ pupilla tutore. auctore ⁊ cõdẽpna¬
ta est. postea tutores abstinũnt cã
bonis pr̃nis. et ita bona defunctiad
rescͥpsi dandã iudicati ĩ cos actio¬
nẽ nisi culpa tutoꝵ pupilla cõdẽpnͣ¬
ta est.
aur ł.Acra apud se hĩta si
ꝑtes consentiant. ⁊ iudex hoc ꝑms¬
serit. pͭ ub̾e ea die circũduci ałne
penes dampnatoꝵ post snũam dic¬
tam si non principali auc. nnicħ est

Expanded text:
demnandum reum uel absoluendum detionem sibi competentem exsoluit, ex persona ceterorum ex eadem sententia conueniri eum non posse.cum pupilla tutore auctore et condemnata est: postea tutores abstinuerunt eam bonis paternis et ita bona defuncti adrescripsit dandam in eos actionem, nisi culpa tutorum pupilla condemnata est.arum.Acta apud se habita, si partes consentiant et iudex hoc permiserit, potest iubere ea die circumduci, nisipoena damnatorum post sententiam dictam sine principali auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
torãri non posse dius piꝰ in hec
u̾ba rescripsit. cãm tuam aliis ꝑ¬
bationib instituere dẽbes. Nã de s̾¬
nis qo haben non pot̾ debet. qĩ
possor h̾editatis qui pentori satis
diui frẽs rescripserunt. ¶ Is qui
de se confessus est ĩ cap̃ ałiorum

Expanded text:
torqueri non posse diuus Pius in haec uerba rescripsit: 'Causam tuam aliis probationibus instituere debes: nam de seruis quaestio haberi non debet, cum possessor hereditatis, qui petitori satisddiui fratres rescripserunt. Is, qui de se confessus est, in caput aliorum