comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scat. uł.⁊ que cursus impediat̃
utile int̾chictũꝯpetere. nenis
cifiat quomims idopusd̃
inalucofluminis npane euis¬
ita fẽm sit. ut itercursus ne fł¬
uminis decior sit fiat. tolleie
demollin pingarr restitucre
uiri bom arbitratu possit ¶ Sta¬
cionem dicimus astando.is
igitur lecus demostratur ubi¬
cumq naues tutestare p̾sunt.
¶Ait pretor iterne naigii de¬
tenus sit fiat. hoc pnanigatoe
positum c̃ inmonauigi¬

Expanded text:
impediatur, utile interdictum competere 'ne uis ei fiat, quo minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere uiri boni arbitratu possit'. Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naues tuto stare possunt. Ait praetor: 'iterque nauigii deterius fiat'. hoc pro nauigatione positum
Abbreviated transcription (Latin):
lico femerit. qd ẽ iutriusq u¬
cuuaut silimitatus ẽ agei
occupantis alnens fier certe
desinit ẽt ꝑublicus  Ille etiam
alueus q̃sibiflum fecit ⁊ sip̾¬
natus an fuit incipit tñ ẽc pu¬
blicus.quia impossibile ẽ ni
aluiens fluminis publiciro
sit publicus. ¶Si fossa ma¬
fit. ⁊ deo si quid ⁊bi fiatĩflum¬
arqr si flumene aliqua trar
imndanĩt.no alue ñ sibi
fecerit tũcenim no fit pub¬
licum qdaqua optum est.¬
item siam̃ns aliqd cutũcat
ius fuerat. Si qd igitur illic
cͣclictum. siqd in prinato fen
sit. nec ꝯdem ⁊ si inpriuato fli¬
mine fiat.nam qd fit inpͥu.a¬

Expanded text:
lico factum erit, quod est utriusque uicini aut, si limitatus est ager, occupantis alueus fiet: certe desinit esse publicus. ille etiam alueus, quem sibi flumen fecit, etsi priuatus ante fuit, incipit tamen esse publicus, quia impossibile est, ut alueus fluminis publici non sit publicus.Si fossa mai quid ibi fiat, in flumatque si flumen aliquam terram inundauerit, non alueum sibi fecerit: tunc enim non fit publicum, quod aqua opertum est.Item si amnis aliquid circumeat, cuius fuit: si quid igitur illic terdictum, si quid in priuato factum sit, ne quidem si in priuato flumine fiat: nam quod fit in priua
Abbreviated transcription (Latin):
ait.extra qua siqdem ita fẽm
man aliod fiat. labeo aitope¬
tere tale mitlictum. nequidĩ
man ĩuclitore. quo portus.
statio. iterue nauigli detius
fiat. S ⁊ si influminepubli
conoti nangabili fiat. idẽ
pucat. ¶Deinde ait pretor.
qd̃ influmine publico. npar¬
ue cius fiat. siuc quid in id i¬

Expanded text:
extra quam si quid ita factum mari aliquid fiat, Labeo competere tale interdictum: 'ne quid in mari inue litore' 'quo portus, statio iterue nauigio deterius fiat'.Sed et si in flumine publico, non tamen nauigabili fiat, idem putat.Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius fiat siue quid in id
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipi. Iternanis detius fi¬
at. Langu appllone etia ra¬
tes ꝯtinenturqr plerũq ⁊ raci¬
ui usus necc̃is ẽ. ¶ Si pecle¬
stre iter impediatur.no ĩo mi¬
nus it naigi decerius fit.
¶Detenor statio. itemq it na¬
enis corñpaturuł difficiliora
aut minor.al ranorant sun
totum anferatur. prom̃ sine
fc̃a mims sit nauigabilis
ul sidilateturut diffusabre¬
nem aquã fatiatiil cẽ. sisic
coangusteturut rapidius
flum Eatiat ul siqd alind fi¬
at qd nanigatõem mꝯmodet
difficiliorem uc fatiatul pro¬
isus inpecdiat mnidicto locus
enttabeo scribit. noẽẽ dandaz
exceptõem ei quimtͥlicto cõ

Expanded text:
 deterius fiat'. nauigii appellatione etiam rates continentur, quia plerumque et ratum usus necessarius est. si pedestre iter impediatur, non ideo minus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque iter naeius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totufacta minus sit nauigabilis, uel si dilatetur, aut diffusa breuem aquam faciat, uel contra sic coangustetur, et rapidius flumen faciat, uel si quid aliud fiat quod nauigationem incommodet difficilioremue faciat uel prorsus impediat, interdicto locus erit.Labeo scribit non esse dandam exceptionem ei, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
et qdinripa fit. no indetur ĩ
aũt ce qd influmĩe pnolico
npauefit. cohereet p̾tor. set
siqd fiat quo det̾ior statioci
nauigatio fiat ergo hoc int̾¬
dictimad ea tin flumina ꝑ¬
tinet que sũt naingabilia.
adcctera no ꝑtinet.S labeo
scribit. no eẽ ininquũ etiam
siquid ineo flumine qḋ na¬
ingabile no sit fiat. ut exar

Expanded text:
idetur in autem omne, quod in flumine publico ripave fit, coercet praetor, sed si quid fiat, quo deterior statio et navigatio fiat. ergo hoc interdictum ad ea tantum flumina tinet, quae sunt nauigabilia, ad cetera non pertinet. sed Labeo scribit non esse iniquum etiam si quid in eo flumine, quod nauigabile non sit, fiat, ut exar
Abbreviated transcription (Latin):
ex cuitnpas nõ mutat. nc̃o
demqr dixit nilum qui ĩcir¬
itosuo egrptum oꝑit ripo
suas mutare. ul ampͥliare. i¬
nam cũ ad ppetuã sui insura
reclierit. ripe aluei eius mi¬
nuende sunt. Si tñflum nã¬

Expanded text:
 ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muniendae sunt. si t
Abbreviated transcription (Latin):
et siqs debuũ pecierit adebitoe
brditano. de indehrditatem pe¬
⁊ pea debitũ petat.nã ⁊ bic ob¬
 stabit exceptio. nam cũ hrditaẽ
peto. ⁊ corꝑa ⁊ actocs om̃s queq
in hrditate sunc. uidentur inpe
milie herciscũde ul cõidi idum¬
do agit cq̃ exceptoc sbmonebit.¬
Dl. Si ate brditate peta. cũ ni¬
cħ possideas. de inde ubi cepis ali¬
qd p̾sidẽ. itexhrditate ate petam
an noceat exceptio ista⁊ putem
siuetiit uidicatũ brditat̾e meã
absolutus ẽ. nõ nocẽ exceptõem
de. defendit mox emerit. re ẜm
petitore irdicata an restituere co¬
gatur. et ait neratius. si actori it̾¬
um petenti obiciatur excepto rei
idicate. replicare. en moportet ḋ
except᷑. ici. iudicate aꝑsoa ancto¬
ris adeptore tñsire solere. retro ai
ad auctorẽ abẽptore ieu̾ti nõ de¬
bere. Quare si brditaria remuen¬
dideris. ⁊ ego candẽ ab eptore pe¬

Expanded text:
itore hereditario, deinde hereditatem peet postea debitum petat: nam et hic obstabit exceptio: nam cum hereditatem peto, et corpora et actiones omnes, quae in hereditate sunt, uidentur in pemiliae herciscundae uel communi diuidundo agit, aeque exceptione submouebit. Si a te hereditatem petam, cum nihil possideres, deinde, ubi coeperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, siue fuit iudicatum hereditatem meam absoldere, defenderit, mox emerit: re secundum petitorem iudicata an restituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum oportere de exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem transire solere, retro autem ab emptore ad auctorem reuerti non debere. quare si hereditariam rem uendideris, ego eandem ab e
Abbreviated transcription (Latin):
ius patris cessam̃t Qd̾ sũtesta¬
tus de cesserit filras post liminii
cunisdam similtudrẽ patꝰ anti¬
quouirehãt pecculu  etreque
iudeatur huisse rerum dominza¬
non ti sirit hr̃s uinofilio uin¬
dictam ẜuoimposuit dicatur
eum post mortẽ ites atifil ex
illa maumissiõe liberũ fcm e¬
Quid autẽ sitestm fecit furus.
et nõ sit eius roita hroitas ñ
tam facile ẽ dr̃e ꝯtĩatam pa¬
tri post mortẽ fuii rerũ peccu
dominium cum medium tc̃pũ¬

Expanded text:
ius patris cessauerit, quod si intestaius patris cessauerit, quod si intestatus decesserit filius, postliminii cuiusdam similitudine pater antiquo iure habeat peculium retroque uideatur habuisse rerum dominia.Non tamen ut heres uiuo filio uinruo imposuit, dicatur eum post mortem intestati filii ex illa manumissione liberum factum esse.Quid autem, si testamentum fecerit filius et non sit eius adita hereditas? non tam facile est dicere continuatum patri post mortem filii rerum peculii dominium, cum medium tempus
Abbreviated transcription (Latin):
cũq sit hr̃s scriptus iussu mili¬
tis adire debebit hr̃ditatẽ eaq
fiet bonorum castrensis peccu¬
lii. ¶Filius fa. paganus depec¬
criuo castrensi fecit testm eti
dum ignorat patrise suũ hrdem
extitisse decessit/ non põt inderi
ꝓcastresib bonis testatus pro
ꝑte ĩtestatus decessisse quami
idimmilite ⁊ nuĩc resͥptumsit.
ri. ꝙ uis iste no huit nõ magis
quam sine obẜuatiõe legum fa¬
ceret testm̃ neccĩo ergo castresi
cuplecatum ꝑẜuos alio loco ag¬
entes. Pater pecculu castrensis
stato defuncto filio fa. mor pa
urrebat enim ño posse dñm ap̃
duos ꝓsolido ce. demiq filimi
posse manumittẽ talis pecculu
ẜuum adͥanus ꝯstituit. si testo
tamfilii qua patris. Idez ẜuns
accepisset lib̾catem. ⁊utrique
parit decessissent. nõdubitare¬
tur ex testo filii liberũ cum esse
s insupiore cãn ꝓlib̾tate apatẽ
data illa dicipossunt. nũquid
quo adutatur ire concesso fi¬
lius ĩcastrensi pecculio cousq

Expanded text:
cumque sit heres scriptus, iussu militis adire debebit hereditatem eaque fiet bonorum castrensis peculii. Filius familias paganus de peculio castrensi fecit testamentum et, dum ignorat patri se suum heredem extitisse, decessit. non potest videri pro castrensibus bonis testatus, pro paternis intestatus decessisse, quamvis id in milite etiamnunc rescriptum sit, ri, quod ius iste non habuerit, non magis quam sine observatione legum faestamentum. necessario ergo castrensis cupletatum per seruos alio loco agentes. Pater peculii castrensis stato defuncto filio familias, murrebat enim non posse dominium apud duos pro solido fuisse: denique filium posse manumittere talis peculii seruum Hadrianus constittam filii quam patris idem seruus accepisset libertatem et utrique pariter decessissent, non dubitaretur ex testamento filii liberum eum esse. sed in superiore casu pro libertate a patre data illa dici possunt, numquid, qu‹o›ad utatur iure concesso filius in castrensi peculio, eousque
Abbreviated transcription (Latin):
maliis et in hac spe hamus do¬
minia ut ex fc̃o retro finsse ant
non frasse patris credamus n¬
ẜit qd dificileent expedire si
dumꝰ delihant hrd̃s dies cesẜit
legati ẜuo dotstras peculii ĩ¬

Expanded text:
aliis, et in hac specie habeamus dominia, ut ex facto retro fuisse aut non fuisse patris credamus? secundum quod difficile erit expedire, si, dum deliberant heredes, dies cesserit legati seruo dati istius peculii te
Abbreviated transcription (Latin):
quorudam nõ. hnsoli appellassi
idebũtur. quorudam noĩ.a ĩlibel¬
appeliandi certã dixĩt.in liceat ei
discedere ab haca aliam cam. alle¬
gait. an no qi forma quada obsti¬
ietus sit. putotũcum sepael prono¬
cauerit eẽ eifacultatẽ m. igendo cci¬
c am aliam cam ꝓuocatõis recdlere
psequiq prouocatõem suam qui

Expanded text:
lasse uidebuntur, quorum nomina libelappellandi certam dixerit, an liceat ei discedere ab hac et aliam causam allegare? an uero quasi forma quadam obstrictus sit? puto tamen, cum semel prouocauerit, esse ei fac‹ul›tatem in agendo etiam aliam causam prouocationis reddere persequique prouocationem suam qui
Abbreviated transcription (Latin):
Gr⁊si snccõremsibi nõiauit pa¬
rremobstringet. S ⁊ si uectigat¬
ia pũ. locanit. p̾r ert obstrictus¬
Sz sifilius tutores dare nõ cuã¬
uerit. uł minus ydocõs elegiti
nec satis exegcit. uł nõ ydoẽum

Expanded text:
ibi nominauit, patrem obstringit.Sed et si uectigalia publica locauit, pater erit obstrictus.Sed si filius tutores dare non curauerit uel minus idoneos elegerit nec satis exegerit uel non idoneum
Abbreviated transcription (Latin):
cãpanos puteolanos qui exd¬
nobus igit̾ cãpanis parẽtib
natus ẽ campanus ẽ.Sz si exp¬
atre campano matre puttola¬
na eque muicepes cãpanus ẽ
nisi forte pruulegio aliquo m¬
t̾na origocenseati tunc eĩ
mat̾ne origĩs ent mumcipes ũ
puta illiensib ꝯcessũ ẽ ut qui
matre illiensi ẽ. Si ͭ corum muni¬
cus eẽt. qd bnfitrum auulgo q̃¬
sitos solos ytinẽ quidãputant
quor siriam celsus non probat
q̃situs matris ꝯditoer sequeret
Quam enum abam originem

Expanded text:
Campanos, Puteolanos.Qui ex duobus igitur Campanis parentibus natus est, Campanus est. sed si ex patre Campano, matre Puteolana, aeque municeps Campanus est, nisi forte priuilegio aliquo materna origo censeatur: tunc enim maternae originis erit municeps. ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matre Iliensi est, sit eorum municus esset. quod beneficium ad uolgo quaesitos solos pertinere quidam putant. quorum sententiam Celsus non probat: quaesitus matris condicionem sequeretur quam enim aliam originem
Abbreviated transcription (Latin):
accẽpit. ip̃e quide ansit obstric¬
tus nulia dubitatio ẽ pat̾ nõi
ita demũ obligatur sicut fidcin̾¬
sorcs solent hoc noie obligan
S non solent hoc et enimetii¬
latum ⁊ iptum est quiafideui¬
sores rempnͣpilli saluam fore

Expanded text:
acceperit, ipse quidem quin sit obstrictus, nulla dubitatio est: pater uero ita demum obligatur, si et fideiussores solent hoc nomine obligari. sed non solent hoc enim et relatum et rescriptum est, quia fideiussores rem publicam saluam for
Abbreviated transcription (Latin):
domiciliũbint.moran apudor¬
ginem sũa põss. s impatornrcũ
diuo fr̃e suo hic rei ꝓinderũt. ñe¬
tio enim probo p̾sidi promĩtic ysꝑ¬
panic rescripfut etĩa ca proiĩtiaĩ¬
terdici undeqs orimdus ẽ abec
qui regit ẽa prouitiam ubi quis
domicilinhãt. s et eos qui cum in¬

Expanded text:
omicilium habuit, morari apud originem suam posset. sed imperator noster cum diuo patre suo huic rei prouiderunt. Maecio enim Probo praesid‹i› prouinciae Hispaniae rescripserunt etiam ea prouincia interdici, unde quis oriundus est, ab eo qui regit eam prouinciam, ubi quis domicilium habet. sed et eos, qui, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. EElegatorũ duo gña
sunt sut qͥdam qui ĩ insulam
relegantur. sũt qui simpliciteꝵ
proumtus eis int̾clicatur. non
etiam iĩsulam assignentim.
minsulã relegare p̾sides ꝓuitie
possiit. sic tñ siquidẽ minsulam

Expanded text:
. Relegatorum duo genera: sunt quidam, qui in insulam relegantur, sunt, qui simpliciter, ut prouinciis eis interdicatur, non etiam insula adsignetur. In insulam relegare praesides prouinciae possunt, sic tamen, ut, si quidem insulam
Abbreviated transcription (Latin):
ercedat cuntatem aliqua uł relige¬
onem aliquã nõ egrediatur.s et
ores scio p̃sides solitos relegane
¶Int̾clicere aut quis eapm̃tia
põt quã regit. alia nõ põt nta di¬

Expanded text:
excedat ciuitatem aliquam uel r‹eg›ionem aliquam non egrediatur. Sed et ores, scio praesides solitos relegare. Interdicere autem quis ea prouincia potest quam regit, alia non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
possũt dampnare ieam ĩsulã quã
mea promĩtia ciu p̾sũt nonbant.
signet. militi tclendus est relega¬
tus. ¶Hec e differẽtia inter depor¬
tatos ⁊ relegatos. qd̾ misulã rele¬

Expanded text:
ossunt damnare in eam insulam, quam in ea prouincia cui praesunt non habeant. signet, militi tradendus est relegatus. Haec est differentia inter deportatos et relegatos, quod in insulam rele
Abbreviated transcription (Latin):
Arc̾ .l. EElegatim insulam ĩ
potate sua liberos  retinẽt.quia ⁊
alia omĩa uira sua retinent tm̃
enim ĩsulam cis egrecdi nonlz
et bona quoq sua oia retinent
p̾terea siqua cis ademptasunt
tur pterc̾tum locũ. aut infulc m̃

Expanded text:
. Relegati in insulam in potestate sua liberos retinent, quia et alia omnia iura sua retinent: tantum enim insula eis egredi non licet. et bona quoque sua omnia retinent praeter ea, si qua eis adempta sunt:t
Abbreviated transcription (Latin):
esunt ꝓꝑqd in miorem sũma
recte fidenissor accipietim.
Item accepto reo pure.ape ex
dieuł sub oditõe accipi põt
emm u̾o sireus sub conditõe
sit acceptus. fidenissor pͥmre.
non obligabitur. ¶Siquis
stichum scipłatus f̾it. ⁊ fid̾¬
uissorem ita accepit. stichu
ant x. fideta eẽ iubes ṅo obli

Expanded text:
er quod in minorem summam recte fideiussor accipietur. item accepto reo pure ipse ex die uel sub condicione accipi potest: enimuero si reus sub condicione sit acceptus, fideiussor pure, non obligabitur.Si qu‹i› Stichum stipulatus fuerit, fideiussorem ita acceperit: 'Stichum aut decem fide tua iubes?', non obli
Abbreviated transcription (Latin):
D¶ Sim̾andato meo tito
x. credideris.⁊ mecumãda¬
tiegenis.nõ non libabitu
tici̾us. S ego tibi no alit̾
adempnari debebo. quã si
actiones quas adusus ti¬
crum hẽs michi p̾stit̾is iter
si cumtito egẽris. ego noli¬
babor. s mid̾ dũ caxat tibi
oblig̾atus ero.qdatitio ser¬
nare non poteris

Expanded text:
atu meo Titio decem credideris et mecum mandati egeris, non liberabitur Titius: sed ego tibi non aliter condemnari debebo, quam si actiones, quas aduersus Titium habes, mihi praestiteris. item si cum Titio egeris, ego non liberabor, sed in id dumtaxat tibi obligatus ero, quod a Titio seruare non potueris
Abbreviated transcription (Latin):
mo fideuissoris oditõ melor¬
sz et sireumsie int̾rogauero.
stichum ⁊ pamphylu dare
ant pãphylum recte int̾rogẽ
quia leuior fideuissoris con¬
ditio est. ¶pro fidenissore¬
quaquam dubium est. N¬

Expanded text:
o fideiussoris condicio melior.Sed et si reum sic interrogauero 'Stichum et Pamphilum?', aut Pamphilum?', recte interrogem, quia leuior fideiussoris condicio est.Pro fideiussorequaquam dubium est.
Abbreviated transcription (Latin):
norano.aut ex neccessitate. aut
crfacto. ne obligamurcumiri
ipa inceedir nerbis cum p̾cedit
introgatio et sequitur egnua re¬
sponsio. reetũbis panterobli¬
gamurcumet res interogato
intcecdit. quisentictes ialiquar

Expanded text:
norario aut necessitate aut ex peccato.Re obligamur, cum res ipsa intercedit.Uerbis, cum praecedit interrogatio et sequitur congruens responsio.Re et uerbis pariter obligamur, cum et res interrogationi intercedit, consentientes in aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
magisq cẽ pumendos qtamdino
se dicere iactant. nec em̃debeant tã¬
magnamem tam diureticeit.¬
Siquos connitũ. uł iegatisiuicos
beat. ansuccessoris uarc quen põt¬
sz multaertant exempla quenẽ
tmn offitialiñs uorũ. nec subse agẽ¬
cimu̾m quoq sues suos pena af¬
fecerunt: qd̃ qdem idco faciendu
est. ut exemploͬ detemti minus de¬
amquant. ¶Lunc gña penanim¬
nob enumcranda sut. quib p̾sides

Expanded text:
magisque esse puniendos, qui se dicere iactant? nec enim debebant tamagnam rem tam diu reticere.Si quos comitum uel legati sui reos ebeat an successori seruare, quaeri potd multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agensuos quoque seruos poen‹a› adfecerunt: quod quidem faciendum est, ut exemplo deterriti minus delinquant.Nunc genera poenarumnobis enumeranda sunt, quibus praesides
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cia qdigitur ẽ. melius statiutur ĩ
absentes pecuimas quidẽ penasl
eas que exstimatõem ꝯtingñt. si se¬
pius admonitipcotumatiamde¬
procedisum siquid gramus urrogi¬
dum fuuiss puta imetaltũ. uł capiti
pena nonee absentib ixrogandam¬
granius statuẽdum qua tmpiliai
senatus osultipena mogatur. dicẽ¬
dumest. ¶Refert ⁊ imaiorib deli¬
ctis. consulto aliqd admittatur. ai
tio hec penam ant instam eligere de¬
bet ant tempanictum admittere.¬
Dema. Siquis forte ne supplitio
affitiatu.dicat sebre qd pricipin
ferat salutis ip̃ins ca.in remittent
sidum tam tumiduit etiam post
sinam de codictam pcam sustincãt
nec qequa  audeat.aluioio no patiñ¬
turquicqua  tale allegantes nõmi¬
lli.ncq sempneq nũqua remittũt
beant diccre ꝑꝑque aut sustinẽt pe¬
nam. aut non sustinent. qd radetũ
oppinio prorsus eos no  debiuisse po¬
stea quasemel dampnatisut. andin
qcquid.illegent. quis eĩ dubitat e¬

Expanded text:
id igitur est? melius statuetur in absentes pecuniarias quidem poenas uel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam deprocedi: uerum si quid grauius irrogandum fuisset, puta in metall‹um› uel capitis poenam, non esse absentibus irrogandamgrauius statuendum, quam Turpilliani senatus consulti poena irrogatur, dicendum est.Refert et in maioribus delictis, consulto aliquid admittatur, an nctio haec poenam aut iustam elicere debet aut temp.Si quis forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum aesidum tam timidi, ut etiam post sententiam de eo dictam poenam sustineant nec quicquam audiant: alii omnino non patiuntur quicquam tale allegantes: nonnulli neque semper neque ‹n›umquam remittunt, beant dicere, post quae aut sustinent poenam aut non sustinent. quod uidetuum, ut mea fert opinio, prorsus eos non debuisse, posteaquam semel damnati sunt, audiri, quidquid allegent. quis enim dubitat e
Abbreviated transcription (Latin):
rcianus .l. EElegatisme misula
de portati debent locis mi̾lictis absti¬
nere. ⁊ hoc mit utimur.ut relegatus i¬
tdictis locis no ercedat alioqu intps
ꝗdem irelegato ꝑpetimm erilnm pele

Expanded text:
ionum.Relegati siue in insulam de portati debent locis interdictis abstinere. et hoc iure utimur, ut relegatus interdictis locis non excedat: alioquin in tempus quidem relegato perpetuum exilium,
Abbreviated transcription (Latin):
urogatim et hoc itasme quis noner¬
cesrit mexiliũ intratp̾s ĩtra qd̃ debu¬
it. sine ctiam ał exilio nõ ob tr̃pamĩt
namotumatia eius cumulat pean
et nemo põt comatũ remcatu ue da¬
ie exulinbumpator ex aliqua cansa

Expanded text:
s non excesserit in exilium intra tempus intra quod debuit, siue etiam alias exilio non obtemperauerit: nam contumacia eius cumulat poenam. et nemo potest commeatum remeatumue dare exuli, nisi imperator, ex aliqua causa
Abbreviated transcription (Latin):
non ceolensus recur non
p̾sit. fingamus eũ ꝗ accep¬
to ferebat. sciente prudẽteq
mullius eemomĩti accepti¬
latõem. sic accepto tulise q
dubitat nõmee pactu
consensu paciscendi ñ hũii
Serus cõis sicut muexi
dñs stiplan pot. ita etĩa ac¬
ceptum rogare uniexdñs

Expanded text:
onsensus? cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit? Seruus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni ex dom
Abbreviated transcription (Latin):
dͣtum est. ¶ilius f. pron¬
itrendo parrem cuuliterro
obligat. s seobligat. ꝓꝑ qd̾
gatus. S filius.idem erit ⁊
in ẜũo dicendũ. Nam ⁊ ẜur
accepto libari põt.⁊ tollunt¬

Expanded text:
tum est. Filius familias promittendo patrem ciuiliter non obligat, sed se obligat: propter quod gatus, sed filius. idem erit et in seruo dicendum: nam et seruus accepto liberari potest
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Perprocuratore rec
facta mulius mometiest.
nam solutõis exemploac¬
ceptilatio solet liberare.
si promissorita accepto ro¬
gass qd̃ ego tibi promiffi
babes ne acccptum. siqdez
apparet qd actumẽ.io solu
pacceptilatõem sublatu ẽ

Expanded text:
um. Per procuratorem nec facta nullius est momenti: nam solutionis exemplo acceptilatio solet liberare. si promissor ita accepto rogasset: 'quod ego tibi promisi, habesne acceptum?', si quidem apparet, quid actum est, id solum per acceptilationem subla
Abbreviated transcription (Latin):
Aul .l Liberalis cãsi in obscino
sit inquorũ crit statins quiplib¬
ee ponem. iudexant quidelib̾tas¬
te cognoscit ctiadereb amotis dã¬
pno uemagnõ sũt cognoscẽ debet

Expanded text:
ulis liberalis causae. Si in obscuro sit, in quo fuerit statu is, qui pro libse possessionem. Iudex autem, qui de libertate cognoscit, etiam de rebus amotis damnoue facto cognoscere debet
Abbreviated transcription (Latin):
Eritius.¶ ulcinins interum
et urorem mortis eã donatõcm
ita fien putabat. si donator iustis¬
simumortis metũ hãt. neratius
sufficere estimatõem donantis
hanc ec̃. ut moritunĩ seputet. q̃uis
inste nec ne succesẜit. no qrendi¬
cẽ. qd̾ magis intuendum est.

Expanded text:
rum Fulcinius: inter virum et uxorem mortis causa donationem ita fieri, si donator iustissimum mortis metum habeat. Neratius: sufficere existimationem donantis hanc esse, ut moriturum se putet: quam iuste nec ne susceperit, non quaerendum. quod magis tuendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ q̃lgecta donarẽtur ⁊ morre ĩ sec¬
cuta. quodam mõ bonis auferũ¬
tur spe retinedi pempta. cũ aur
qui absolure donaret. non tam
mortis ẽã ꝙͣ moriete dõare ixnti.

Expanded text:
 certa donarentur et morte insecuta quodammodo bonis auferrentur spe retinendi perempta: eum autem, qui absolute donaret, non tam mortis causa quam morientem donare.
Abbreviated transcription (Latin):
cotiorem usucaperes. Sin ucro
cumscue et posses non fecens
ccrciorem contra ce time emm
clam possedisse indeocris. ncqr
ioem⁊ prosuo ⁊ clam possidere
potest Sipatercumfilus bona
que habebat. pirtitus sit.⁊ erca
causa post mortempatus ca te¬
neant quod intercos comieni¬
rent ut cadimsiorata cetusui¬
capio his procedet prosuo ĩbis
rebus que alienc inbonis patr¬
is iucmmtur. Quod iogati
nonsit.ib hrde tamen perpam
craditũ sit. placet alegatanon

Expanded text:
certiorem, usucaperes: sin uero, cum scires et posses, non feceris certiorem, contra esse: tum enim clam possedisse uideberis, neque idem et pro suo et clam possidere potest. Si pater cum filiis bona quae habebat partitus sit et ex ea causa post mortem patris ea teneant, quod inter eos conueniret, ut ea diuisio rata esset: usucapio his procedet pro suo in his rebus, quae aliena‹e› in bonis patris inueniuntur. Quod legatum non sit, ab herede tamen perperam traditum s
Abbreviated transcription (Latin):
catur prosuo. heccium mo possi
pimus aut que alumone flumi
nim ma fuit. itcm qucex iebus
alienonõie possessis nata possi¬
demus. nclutiptum brditane.i
ut empte. acile. pronĩo posside¬
mus. Simitit frictus iti empit.
ant donate aut que inheredita¬

Expanded text:
catur pro suo. hoc enim modo possidelo capimus aut quae alluuione fluminum nostra fiunt. item quae ex rebus alieno nomine possessis nata possidemus, ueluti partum hereditariae aut emptae ancillae, pro nostro possidemus: similiter fructus rei emptae aut donatae aut quae in heredita
Abbreviated transcription (Latin):
cps cognosceres matrem cius
furtiamẽe titbatiuis oninie
qd ita possessu cet. putat us¬
sucaptum ee ego sic putodis¬
stinguendu. ut si nesciens
ciprum cẽt. aut siscieris neq
potuers cerciorem dim facẽ
aut sipotugis quoq⁊ feccris

Expanded text:
s cognosceres matrem eius furtiuam esse, Trebatius omni modo, quod ita possessum esset, usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieris mancipium esset, aut si scieris neque potueris certiorem dominum facere, aut si potueris quoque et feceris
Abbreviated transcription (Latin):
moomissa. titius exceptione
stiplari noͣ pot quis ꝯstaret.
eum sestipulari dño posseno
eemise  dommo acquirit.s
de se obligationem.

Expanded text:
mmissa Titius exceptione stipulari non potest, quamvis constaret eum se stipulari domino posse: non enim se domino adquirit, sed de se obligationem.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃c insẜit ⁊ calege ipsit libfiet is
homo. Qui sinc manumissione ao
libertatem perueniunt. Rubrica R
est ut intractum tps maũ¬
mutẽtur ctiam sisinchrd
decessiss ⁊ uclicor⁊ emp¬

Expanded text:
 ex lege nupserit, liber fiet is homo. QUI SINE MANUMISSIONE AD LIBERTATEM PERUENIUNT 1 Paulus liest, ut intra certum tempus manumitteretur, etiamsi sine herede decessissent et uenditor et emp
Abbreviated transcription (Latin):
calore tñ inducti int̾fecerunt. ułi
nocẽtem. nłquem punireno debũe¬
nint capite plecti debent. uł certe m̃
Aul .l. Quod cc̃ legem repetudam̃
proconfuli. uil pretoridonatum ẽ
non potent nsucapi. eadem lexi
uenditões. locatões cius cãrei. pli¬
ns minoris uefcãs mitas facitin¬
peditq usu capionempriusqua
datum accepta pecumanipuntẽ

Expanded text:
calore tamen inducti interfecerint uel innocentem uel quem punire non debuerant? capite plecti debent uel certe in um Quod contra legem repetundarum proconsuli vel praetori donatum est, non poterit usu capi. Eadem lex venditiones locationes eius rei causa pluris minorisve factas irritas facit impeditque usucapionem, priusquam datum accepta pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
dem .l. P lgnori itm accept¬
cno possidcamus. ¶Cumqui
afurioso bona fideemitusuca
tuo possidere. cum nich̾ mrͣfit
qd mandati iuditio tencars.
deret possedit. Un ñ postea
quo testator possedit legata
ic possidebat. alit usucapiorẽ
ab hostib captus sit. indc̃du

Expanded text:
m. Pignori rem accepeno possidemus. Eum, qui a furioso bona fide emit, usuctuo possidere, cum nihil intersit, quod mandati iudicio tenearis. deret possedit: nam si postea quo testator possedit, legatare possidebat, ante usucapionem ab hostibus captus sit, videndu
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ut sicamente nem̃t ut
non illo rcu̾teretur. nec enum
satis est corpore domum que
redisse simente alierus est.⁊
set et qui uictis hostib recu¬
patur ⁊ post limĩo redisse extiãt¬

Expanded text:
tamen, si ea mente uenerit, ut non illo reuerteretur: nec enim satis est corpore domum quem redisse, si mente alienus est. sed et qui uictis hostibus recuper‹a›ntur, postliminio redisse exist
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.l. EEi capitalis dampnatun
sie accipe  debemus exqua ca dãpna¬
co.uł mors uł etiam cuntatis amus¬
sio.ul ẜuitus ꝯtingit¶ Constat post¬
quamdeportatio  inlocũ aque⁊ igni
intclictõis successit. no prĩ amutere
quecuntatẽ qua priceps deportadi¬
cum iĩsulam statucrit. p̃sidemem̃
deportare no posse nulladubitatio
estis prefretus urbis ius h̃t deport¬

Expanded text:
um.Rei capitalis damnatum sic accipere debemus, ex qua causa damnato uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit.Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non prius amittere quem ciuitatem, quam princeps deportatum in insulam statuerit: praesidem enim deportare non posse nulla dubitatio est. sed praefectus urbi ius habet depor
Abbreviated transcription (Latin):
madati noẜuauit capite piũ¬
tur etiam sires bn gesserit. s
qui igrim ercesẜitꝰ ex causa
uł fuitib ceditur uł mutare
miuitiam solet. nec ño ⁊ siq̃s
uallum transsẽdat ant ꝑ mu¬
rum castra ingrediat capite.
punit᷑. Siuo quis fossa tran

Expanded text:
mandata non seruauit, capite punimandata non seruauit, capite punitur, etiamsi res bene gesserit.Sed qui agmen excessit, ex causa uel fustibus caeditur uel mutare militiam solet.Nec non et si uallum quis transce‹n›dat aut per murum castra ingrediatur, capite punitur.Si uero quis fossam tran
Abbreviated transcription (Latin):
toris subicit. ¶ Si uodiem
comeatusquis no ueĩat pi¬
de meum statuendum est. ac
cendi nũ forte cãibꝰ quibus¬
dam detentus sit pꝑquos ne¬
ma dignus uideatur. ¶Qui
militie tp̃c indeẜtione impl¬
eiut emerito priuat᷑. ¶ Sipl¬
ures simul primu deẜuerint
deindeint certum tp̃c reue̾si
sint gradu pulsi indiu̾̃sa loca
distriouendi sunt. S tirroĩb
ꝑcendum est. qui si it̾ato hoc
¶S qui ad hostesꝯ fligit ⁊ redi¬
it torquebitur ad bestiasq u
nichil eorum ꝑatiat. ⁊is qui
uolunt transfugere ad preh̾e¬
sus est. capite pͥumiet᷑. S sieri
piuso dumiter quis facit ca¬
piat᷑ ab hostib inspecto inter
eius p̾cedetis actuneia ei da¬
bitur. ⁊ siexplcto tp̃e militie re
deat. ut ueteranus restituetũ
⁊nũta accipiet. ¶Miles qĩ
bello arma amisit uł alicauit
capite purut huane milicia
mutat. ¶Qui auena arma
surripint gradi militie pelle¬
dus est. łM bello qui rẽ. pu
aduce ꝓhibitam fecit. aut i.¬

Expanded text:
onis subibit. Si ad diem commeatus quis non ueniat, perinde in eum statuendum est, ac cendi, num forte casibus quibusdam detentus sit, propter quos uenia dignus uideatur. Qui militiae tempus in desertione impleuit, emerito priuatur. Si plures simul primo deseruerint, deinde intra certum tempus reuersi sint, gradu pulsi in diuersa loca distribuendi sunt. sed tironibus parcendum est: qui si iterato hoc Is, qui ad hostem confugit et rediit, torquebitur ad bestiasque unihil eorum patiantur. Et is, qui uolens transfugere, adprehensus est, capite punitur. Sed si ex improuiso, dum iter quis facit, capitur ab hostibus, inspecto uitae eius praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto tempore militideat, ut ueteranus restituetur et emerita accipiet.Miles, qui in bello arma amisit uel alienauit, capite punitur: humane militiam mutat.Qui aliena arma subripuit, gradu militiae pellendus est.In bello qui rem a duce prohibitam fecit aut
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Apud labeonem e¬
pitheita scriptu ẽ. exhi¬
bet qui p̾stat eius dequo
agitur p̃sentetia nec eti¬
am qui sistit p̃stat eiꝰ deqro
agitur. p̾sentiam. nec tñ¬

Expanded text:
m Apud Labeonem pithanon ita scriptum est: exhibet, qui praestat eius de quo agitur praesentiam. nam etiam qui sistit, praestat eius de agitur praesentiam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Ap.l. Sires prode¬
irlicto hĩta sit statir
nia ee desinit ⁊ occup¬
pantis statimfit. ꝗa
his dem mois ros  desinunt eẽ
nostie quibz acquinntur.

Expanded text:
tum. Si res pro derelicto habita sit, statim nostra esse desinit et occupantis statim fit, quia isdem modis res desinunt esse nostrae, quibus adquiruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
corum fraindadorum nõ hisset
auellues mortis cãab co doãta
debet. na cumlegãta extestõ cius
qui soluendonõ fuit. omnimoi
ntilia sit. possũt inden etiam do¬
natõcs mortis cã fẽe rescindi debe
qr legatorum instarobtineñt.

Expanded text:
orum fraudandorum non habuisset, auelli res mortis causa ab eo donata debet, nam cum legata ex testamento eius, qui soluendo non fuit, omnimodo inutilia sint, possunt uideri etiam donationes mortis causa factae rescindi debere, quia legatorum instar opti
Abbreviated transcription (Latin):
ero quatrnus debitor solũcdo
actionc debitoris obligatõcm
ducarat recipet. ¶Ticia cirogra¬
pha debitorum suorũ septitu
mcun donatura illis agerie de¬
dit ⁊ roganit cã. nt sica decessiss
illis daret. si ꝯualuiss sibi rediẽi
morte secuta. menia ticie filia hr̃s
extititi ãgẽna. ur rogata erat. cyrog̃
hr̃s. petat.ul ipa cyrographa an ex¬
cept̃one ex cludi possit. rmeui¬

Expanded text:
debitor soluendo actione debitoris obligationem dumtaxat reciperet.Titia chirographa debitorum suorum Septicii et Maeuii donatura illis Ageriae dedit et rogauit eam, ut ea, si decessisset, illis daret, si conualuisset, sibi redderet: morte secuta Maeuia Titiae filia heres extitit: Ageria autem, ut rogata erat, chirogrptis, petat uel ipsa chirographa, an exceptione excludi possit? re
Abbreviated transcription (Latin):
dam prinate q̃dam memales.
publicas mias diciusquas
pretorias. alii consulares mas
appellanti pruuate sunt quas d¬
agranias quidamdicuntqici¬
nales sũt iue. q̃mincis sunt. nil

Expanded text:
dam privatae, quaedam vicinales. publicas vias dicimus, quas praetorias, alii consulares vias appellant. privatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. vicinales sunt viae, quae in vicis sunt vel
Abbreviated transcription (Latin):
lius ut indicantib deadultio
probetur.idem erit dicendum.
Sretquõt alii qui post mantu
et patiem accare possunt ad acc¬
cusandum prosilerint lege exp¬
sum est. utis cuius de cart noti

Expanded text:
iudicantibus de adulterio probetur, idem erit dicendum. Sed et quotiens alii, qui post maritum et patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re noti
Abbreviated transcription (Latin):
alicinus publice institutasit. ñ
est ꝯpellendus acc̾ator adelega¬
tionẽ fungi suscipe. qui se am¬
cum. ul domesticum dicit eius
aalio furio rescͥpserunt. ¶Legat
uichanos dare no alios possũt
nisi filios suos. ¶Ordine unu¬
quisq munẽ legatioĩs fungico
incunam ellecti sunt functi sĩt
S silegatio depriorib uinsde¬
sideret ꝑsonas et qui ordine u¬
ocantur inferiores sint. non ob
ẜuandum ordine.duius adri¬
anus ad heleçamenios i̾p sit
¶Precipiturant edc̃odun ue¬
spaxiani. omnibus ciuitatibus
exquo legatus creatus ẽ. no ex
quo ronianuenit.Sz siño con¬
stat legatus sit. annorome p̃¬
tor de hoc cognoscit
Lp̃. Filio propt̾ patrẽ. legatio¬
nis nacatione cõcedatur imp̃r
ñr cũpatre cladio calisto rescͥpsit
inhec u̾ba. ꝙ desideras. ut ꝓpter
legationem patris tin alc̾gatõe
tuuaces mint̾ uallhonorum
qui sũptum hñt recte o bẜuat᷑.
instipendris legationum que
solo ministeno obeuntur diu¬
ersa causa est.

Expanded text:
alicuius publice instituta sit, non est compellendus accusator ad eum legationem suscipere, qui se amicum uel domesticum dicit eius, Aemilio Rufo rescripserunt. Legati uicarios dare non ali‹o›s possunt nisi filios suos. Ordine unusquisque munere legationis fungi coin curiam lecti sunt, functi sint. sed si legatio de primoribus uiris desideret personas et qui ordine uocantur inferiores sint, non esse obseruandum ordinem diuus Hadrianus ad Clazomenios rescripsit. Praecipitur autem edicto diui Uespasiani omnibus ciuitatibus, ex quo legatus creatus est, non ex quo Romam uenit. Sed si non constat, legatus sit an non, Romae praetor de hoc cognoscitlis. Filio propter patrem legationis uacatio ne concedatur, imperator noster cum patre Claudio Callisto rescripsit in haec uerba: 'Quod desideras, ut propter legationem patris tui a legatione tu uaces, in interuallis honorum, qui sumptum habent, recte obseruatur: in impendiis legationum, quae solo ministerio obeuntur, diuersa causa est
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃.i. Umiet siramos qs deair¬
boribr abstulit adhuc int̾leir
hoc admictimus. huta side ecli¬
fitiotegulas sustulit cetin sinor
de cclificio. siscorsum põitas ces¬

Expanded text:
.Nam et si ramos quis de arboribus abstulerit, adhuc interdictum hoc admittimus. haec ita, si de aedificio tegulas sustulerit: ceterum si non de aedificio, sed seorsum positas, ces
Abbreviated transcription (Latin):
arborum. ¶Siquis. accruum
quia solo uicium adhibitum
sit plancsiquid agricollendica
locum nob̃t. simclior ea fca sit¬
agri. qnis phibitus quis uiui
clam fecent. ¶preteica si fossar
fecens ĩisiluapublica.⁊ bosm̃s
menn ceciderit agt̃ possum hoc
quis eclificũ de molitus fuit ꝙ̃¬
uis nousqr adsolũ.qu intͥclco

Expanded text:
arborum. Si quis aceruum  uerum est, quia solo uitium adhibitum sit. Plane si quid agri colendi causa locum non habet, si meliagri, quamuis prohibitus quis ui uel clam fecerit.Praeterea si fossam feceris in silua publica et bos meus in eam inciderit, agere possum hoc quis aedificium dem‹o›litus fuerit, quamuis non usque ad solum, quin
Abbreviated transcription (Latin):
tõem michipfutura. qdnoali¬
ter: pccdere debẽt insier magra
et satis necc̃ia c̃a. alioqu. hecs
oĩa offitõ iudicis celebran op¬
portet. ¶Est et alia exceptõ. de
qua celsus dubitat. ansit obi¬
cienda. utputasiicendii. ar¬
cendi. ca. icimedes. inc̾cidi
et qdii. ant clam inecuagat
ant dampniuune gallus eni
dubitat anexcipi oporteatq
frciss dandam eẽ priuato an¬
nõ ẽe ⁊dem xeclendũ. Sitnm

Expanded text:
onem profuturam. quod non aliter procedere debet, nisi ex magna et satis necessaria causa: alioquin haec omnia officio iudicis celebrari oportet.Est et alia exceptio, de qua Celsus dubitat, an sit obicienda: ut puta si incendii arcendi causa uicini aedes intercidi et quod ui aut clam mecum agatur aut damni iniuria.Gallus enim dubitat, an e‹xcip›i oporteret: 'quod fecisset, dandam esse, priuato non esse idem concedendum: si tam
Abbreviated transcription (Latin):
ca incẽdm̃ortum frit norder
erit dicendũ. qr nõ ex post fc̃o
s ex psentistatũdampnũ fcn
sir nec noestiman oportẽ iabo
aut. ¶ Notam̃imus supra qd
quis u̾ba intelicti late paceat
placere quecũq fiant in solo.
eumeĩ qui fuctu tangit nõ te¬
nen interdc̃oqduaut clam
nullũ enimopus in solo faci
at qui arbores succidit uniq
t̃bitur et qui. mũdineet qui
solo ip̃icorrũpendo manus ĩ
fiar ĩterdem locum bt insolo
bores fiat nosiquid curca nictr

Expanded text:
ea incendium ortum fuerit, non idem erit dicendum, quia non ex post facto, sed ex praesenti statu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere Labeo ait.Notauimus supra, quod, quamuis uerba interdicti late pateant, placere, quaecumque fiant in solo. eum enim, qui fructum tangit, non teneri interdicto quod ui aut clam: nullum enim opus in solo facit. at qui arbores succidit, utique tenebitur, et qui harundinem et qui solo ipsi corrumpendo manus inffiat, interdictum locum habet. in solo bores fiat, non si quid circa fr
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ac sint latitatõis int̾quas ẽ. ⁊ t̃ciretior
frandatois cã nocere debeĩt pos¬
scqz hinc bonauendi. Qd siadu̾¬
sus quosdam occultare sco siliũ
no ẽ. ⁊oũsus quosdaest. qd dio¬
mus ⁊ irctissimc. pop̾. scribit. no
adu̾sus os latitatõem crigendã.

Expanded text:
ae sint latitationis, inter quas est et fraudationis causa, nocere debere posseque hinc bona vendi. Quid si adversus quosdam occultare se consilium non est, adversus quosdam est, quid dicemus? et rectissime Pomponius scribit non adversus omnes lati
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiana cuĩ ẜuitus int̾missi¬
onctp̃ris diuissac̃ Estina aũt¬
peclit. sicut dicimus uestimta
erstina.saltus estinoᷤ castia esti¬
ua quib intum ctiamyeme
probandũ puto exꝓposito utr¬
tis.⁊ ex ñalocorumaquaestiĩa¬
ab aquacotoiana disecmni. nã si
sit ca aqua que ꝑpetuoducipos¬
sit ego tñ estate sola cantor dicẽ¬
dume. hanc. aquamẽcestinan
rinsus sicasit aqua quenoni
estate ducipossit. estinadiccturr.
et sicasint loca que nã no. admir¬
tant aqua nisiestate dicenduz
ent recte estina dici. ¶Qdaut
scriptum ẽ in intͥclicto hoc uti

Expanded text:
uitus intermissione temporis diuisa est. aestiua autpedit, sicuti dicimus uestimenta aestiua, saltus aestiuos, castra aestiua, quibus interdum etiam hieme, probandum ex proposito utentis et ex na cottidiana discerni: nam si sit ea aqua, quae perpetuo duci possit, ego tamen aestate sola ea utar, dicendum est hanc aquam esse aestivam: rursum si ea sit aqua, quae non nisi aestate duci possit, aestiva dicetur: et si ea sint loca, quae natura non admittant aquam nisi aestate, dicendum erit recte aestivam dici. Quod autem scriptum est in interdi
Abbreviated transcription (Latin):
labeo scnb̾. etiam sip̃tor hoc int¬
dicto de aquis frigidis sentia.¬
tñ decalidis aꝗs int̾licta nor¬
ce deneganda naqz harquoqr
aq̃rum usumc̃e necc̃ium. nõ

Expanded text:
Labeo scribit, etiamsi praetor hoc intdicto de aquis frigidis sentian de calidis aquis interdicta no deneganda: namque harum arum usum esse necessarium: no
Abbreviated transcription (Latin):
cotidic.sz hoc ano. ul una die¬
ul una nocit Ergo cotidianai
quide aquacac̃. que cotidic du¬
ci possit.ul xeme. ul estate. ⁊ si
aliquo momto tpris no duc¬
cotidic qdem ducipossit.il so¬
la estate ducatim. ant estate ti¬

Expanded text:
na die vel nocte. ergo cottidiana quidem aqua alia est, quae cottidie duci possit, vel hieme vel aestate, etsi aliquo momento temporis duccottidie quidem duci possit, vel sola aestate, ducatur autem aestate ta
Abbreviated transcription (Latin):
s: et sinut aquano debetur. ali¬
no in iure s in fẽo erranit dice¬
dumẽ coqrure utimur. Ut int¬
dicto hoc uti possicisufficit en
clam. nec p̃cano duxit illud qĩ¬

Expanded text:
 debetur alinon in iure, sed in facto erravit, dicendum est eoque iure utimur, ut interdicto hoc uti possit: sufficit enim, clam nec precario duxit. Illud q
Abbreviated transcription (Latin):
cesse hebunt uim̃ dare ꝓcurate¬
rem ne  defensioꝑples rescissa
incomo aliquo afficiat acto¬
rem. aliud ẽ inhrdib actoris
quib necc̃itas nõ imponitin
ut puñ litigẽt. ¶ Nlud scier¬
dum ẽ.ibirem ẽẽ defendendã
ut recte defẽdãtur. uibid agi

Expanded text:
cesse habebunt unum dare procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent.Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte de
Abbreviated transcription (Latin):
sine satisdatõe admiyit.oseques
erit dicere stiplomis istius mis¬
lam ꝑtẽꝯmitti qr sibi ĩputare
debet quitalem defensionẽm a¬
misit. ¶ Si exfidenssorib qui
indicatũ solin eanerĩt eristat
defensor. placuit. obre iudicat
stiplonem nõ ꝯmĩtticet̾aq en¬
dem ẽẽ atq siextraneus defẽso:
existat. ¶In hac stiplone boc tẽ¬
sionemomiẜint. madatiudi¬

Expanded text:
quens erit dicere, stipulationis istius nullam partem committi, quia sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit.Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solui cauerant, existat defensor, placuit ob rem iudicatam stipulationem non committi ceteraque eadem esse, atque si extraneus defensor existat.In hac stipulatione hoc trasionem omiserint, mandati iudi
Abbreviated transcription (Latin):
amplius exalio ꝯmitti no pt¬
Nunc uidemius qualis defẽ¬
sio exigatur ne ꝯmittaturstip¬
latio ⁊ quarũpsonanim ⁊ siqde
expsonis enumneratis indefẽsio¬
nem quis suececdat palamẽrec¬
te rem defendi.nec ꝯmittistipn¬
latõem.Si uo extrinsecus ꝑsoa
defensiõnis intuemat eq scipu¬
latio nõ ꝯmittetur. si m̃oille pa¬
tus sit. iebonimri arbitratu de¬
fendere hoc est satis  dare.sicem̃
idetur defendẽ. si satisoet. Cet̾u
si simplicit᷑ patus sit int̾uenire
nec admitaturꝯmutetur istai

Expanded text:
amplius ex alio committi non potest.Nunc uideamus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipulatio, et quarum personarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris interueniat, aeque stipulatio non committetur, si modo ille paratus sit rem boni uiri arbitratu defendere, hoc est satisdare: sic enim uidetur defendere, si satisdet: ceterum si simpliciter paratus sit interuenire nec admittatur, committetur i
Abbreviated transcription (Latin):
gnuslibandum. ꝓtem creditoi
soluere. ¶quicunq subadic¬
toe obligatus. curamĩt ne con¬
dicrio  cxisteret mehilominus
tot stiplones eẽ quot res.ibi lo¬
cum ht ubiyes ex primuntur
stipulatõni. cetum si ño fuint
ex p̾sse una est stipulatio.

Expanded text:
gnus liberandum partem creditor‹i› soluere.Quicumque sub condicione obligatus curauerit, ne condicio exsisteret, nihilo minustot stipulationes esse quot res, ibi locum habet, ubi res exprimuntur stipulation‹e›: ceterum si non fuerint expressae, una est stipulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
tresanos ita stiplatus fucõ
quicqd tedare facere oporta
no amplius instiplone de¬
ducitur ꝙͣ qd iam dari oporter
sinaut aditiatur. oportebit
insinglos m̃ses sisors solut.
non sit. etiam sisortis obliga¬
tiominditiumsit declueta.
pulatus fuero⁊ nuliymora
interuemẽte ẜnius decesfit si
quidem ocidat cumpmissor
expeclitum est. sinan̾t negli i¬
gat infirmũ. anteneri debeat
erit. cuipe huis noĩe tenet
possor. ita ⁊ cum dariꝓmisit
an ⁊ culpa qd ad stiplonem
actinetanfaciendo quidem¬
accipienda sitanaũt innoy
faciendo qd magis. pbãdui

Expanded text:
tres annos ita stipulatus fuero: 'quidquid te dare facere oportet?', non amplius in stipulationem deducitur, quod iam dari oportet. si autem adiciatur "oportebitvin singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, pulatus fuero et nulla mora intercedente seruus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an teneri debeat erit, culpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo accipienda sit, non in non faciendo? quod magis probandum
Abbreviated transcription (Latin):
prohibeor. s ceteris fmiliber¬
ciscunde indic̃o sarciet dami¬
num/propte añt peti . solinar¬
tem nisi cotimino peteritͥ nel¬
uticumstipłatus sum hoiem
metum. nampetitõ eius semn¬
ditur.solunaũt nisimsolidũ
non põt auoͬqm indiersis
hominib recte ꝑtes soluentu
ꝙ no potiit defunctus facere

Expanded text:
miliae erciscundae iudicio sarcient damnum.Pro parte autem peti, solui autem nisi totum non potest, ueluti cum stipulatus sum hominem incertum: nam petitio eius scinditur, solui uero nisi solidus non potest. alioquin in diuersis hominibus recte partes soluentur: quod non potuit defunctus fa