comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa quȩ in eis sunt idola destruantur. Aqua
benedicta fiat: & in eisdem fanis asꝑgatur.
altaria construantur. reliquie ponant᷑.
Quia si fana eadem bene constructa sunt:
necesse uita cultu demonum in obsequium
sa eadem fana fua non uidet destrui: decor¬
de errorem deponat. et dm̃ uerum cognos¬
cens ac adorans ad loca quȩ consueuit fami¬
liariꝰ concurrat. Et quia boues solent insa-¬
crificio demonum multos occidere. debet eis
etiam hac dere aliqua sollempnitas immu¬
tabernacula sibi circa easdem ȩccłias quȩ ex
fanis commutate sunt de ramis arborũfa¬
ciant᷑ et religiosis coniuuiis sollempnitatẽ
dant. et dominatori omnium de sacietate
sua grãs referant: ut dum eis aliqua exteriꝰ
gaudia reseruant᷑: ad interiora gaudia con-¬
sentire facilius ualeant nam duris mentibꝰ
TO. e nititur: gradibꝰ uel passibus. non
aut ii soltibus eleuatur: sic israhelitico popło

Expanded text:
ipsa quae in eis sunt idola destruantur, aqua ipsa quae in eis sunt idola destruantur, aqua bealtaria construantur, reliquiae ponantur: quia si fana eadem bene constructa sunt, necesse est ut a cultu daemonum in obsequio sa eadem fana sua non videt destrui, de corde errorem deponat, et Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca quae consuevit, familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio daemonum multos occidere, debet eis etiam hac de re aliqua sollemnitas immutabernacula sibi circa easdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis sollemnitatem dant, et donatori omnium de satietate sua gratias referant: ut dum eis aliqua exterius gaudia reservantur ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam duris mentibus ascendere nititur, gradibus vel passibus non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo
Abbreviated transcription (Latin):
qui prius fuerit ordinatus. Comm uni aut̃
consilio & concordi actione. queq sunt ꝓꝙͥ
ciant. & ea quȩ senseruit. nonsibi met discre¬
pando ꝑficiant. Tua uͦ fr̃nitas non solum eos
etiam omnis britannie sacerdotes habeat
dnõ nr̃o iħu xp̃o auctore subiectos. quatinꝰ
ex lingua et uita tuȩ sanctitatis & recte
c ede idi et bene iuuendi forma ꝑcipiant at offi¬
cium suum fide ac moribꝰ exequentes ad elesba
cum dominus uoluerit regna ꝑ cing nc Nc̃ te
incolumem custodiat.¬
beuntibus autem prefati Chitar m
sit post eos beatus prͣ gregorais lti as
se erga saluationem nĩȩ gentis inuigil aue¬
rit ostendit ita scribens. Dilectissimo i
ualde fumus suspensi redditi: quia nichilde
ꝓsꝑitate urĩ itineris audisse nos contigit. Cum
dicite ei. quid diumecum de causa anglorum
cogitans tractaui. Uidelicet qui a fana roolorũ
destrui. in eadem gente minune debeant: s

Expanded text:
qui prius fuerit ordinatus. Communi autem qui prius fuerit ordinatus. Communi autem consilio, et concordi actione quaecunque erunttiant, et ea quae senserint non sibimet discrepando perficiant. Tua vero fraternitas non solum eos etiam omnes Britanniae sacerdotes habeat, Domino Deo nostro auctore, subjectos, quatenus ex lingua et vita tuae sanctitatis et recte credendi et bene vivendi formam percipiant, atque officium suum fide ac moribus exsequentes, ad coelestia, cum Dominus voluerit, regna pertingant. Deus te incolumem custodiatbeuntibus autem praefatis legatariis, misit post eos beatus Pater Gregorius litteras se erga salvationem nostrae gentis invigilaverit, ostendit, ita scribens: « Dilectissimo filio  quae tecum est, valde sumus suspensi redditi, quia nihil de prosperitate vestri itineris audisse nos contigit. Cum dicite ei quid diu mecum de causa Anglorum cogitans tractavi; videlicet, quia fana idolorum destrui in eadem gente minime debeant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in effabilia ȩterni regn p̃mia reseruari. nobis
tñ eis necesse ẽ honorum benetic i tribuere. uit
in sꝑalis oꝑis studio ex remuneratione uale¬
ant multiplitiꝰ insudare Et qi: a noua an-¬
agenda concedimi st. itt ꝑ oca singula
.xii. epõs ordines qui tuȩ ul aceant ditiomi:
quatinus lundoniensis ciuitatis epͣc. semper
in posterum a sinodo ꝓpͥa debeat consecrari
atq honoris paullium ab hac sanstalet apłi¬
ca cui dõ auctore deseruio sede ꝑcipiat¶ Ad
ebo racam uͦ cnutatem te uolumus epm mit¬
tere: quem ipse iudicaueris ordinare. Itadũ¬
taxat. ut si eadem ciuitas cum finitimis locis
net & metropolitani honore ꝑfruatur. Qa
ei quoq si uita comes fuerit. pauillium tri
tuȩ fr̃nitatis uolumus dispositioni subia-¬
cere: Post obitum uͦ tuum ita epis quos or¬
dinauerit p̾sit: ut lundoniensis epi nullo
mͦ ditioni subiaceat. Sit uͦ int̾ lundoniẽ
& eburace ciuitatis epõs in posterum hono¬
ris ista distinctio: ut ipse prior habeatur:

Expanded text:
ineffabilia eterni regni premia reservari, nobis tamen necesse est honorum beneficia eis tribuere, ut in Dei laudibus ex remuneratione valeant multipliciagenda concedimus: ita ut per loca singula duodecim episcopos ordines, qui tuae subjaceant ditioni, quatenus Lundoniensis civitatis episcopus semper in posterum a synodo propria debeat consecrari, atque honoris pallium ab hac sancta et apostolica, cui Deo auctore deservio, sede percipiat. Ad Eburacam vero civitatem te volumus episcopum mittere, quem ipse judicaveris ordinare; ita duntaxat, ut si eadem civitas cum finitimis locis net, et metropolitani honore perfruatur; quia ei quoque, si vita comes fuerit, pallium tribtuae fraternitatis volumus dispositioni subjacere; post obitum vero tuum ita episcopis quos ordinaverit praesit, ut Lundoniensis episcopi nullo modo ditioni subjaceat. Sit vero inter Londoniae et Eboracae civitatis episcopos in posterum honoris ista distinctio, ut ipse prior habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
sitas conpellit ¶slam si ad sunt alii qui im¬
plere ministerium ualeant: illusio ꝓ cͣpła
pi imaginatione non concusserit. Nam st̃
quib ita plerumq illusio nascitur. ut
eorum animus &̃ in sompno corꝑis positꝰ.
turpi imaginatione nonfedet᷑. Qua
in re ibi unum ostenditur ipsamens rea.
non tamen uel suo iuditio libera: cum se
em cecidisse. Sin uͦ ex turpi cogitatione¬

Expanded text:
sitas compellit. Nam si adsunt alii qui imsitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium valent, illusio per crapulam pi imaginatione concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somnio corporis positus turpibus imaginibus foedetur. Qua in re ibi unum ostennon tamen vel suo judicio libera, cum se, em cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
fati sumus: quia quasi ꝑ sompnium illudit᷑.
qui temptatur inmunditia. ueris imaginibꝰ
in cogitatione inquinat᷑ s lauandus ẽ aqua
ut culpas cogitationis lacrimis abluat. Et
nisi prius ignis temptationis recederit: re¬
uerse quasi usq ad uesꝑum cognoscatssd est
neadem illusione ualde necessaria discretio
que subtilit̾ pensari debeat. ex quare accidit
mente dormientis. Aliquando enun ex crapła:
aliquando ex nature suꝑfluitate. uel infirmi
cate si euenerit: omnimodo hec illusio ti
menda non ẽ. quia hanc animus nesciens
ꝑtulisse magis dolendum ẽ quam fecisse. Cum
uͦ ultra modum appetitus gul. & in sumen¬
dis alimentis rapit᷑. atq iocico humorum re¬
ceptacula grauantur: ht̃ iñ animus aliquẽ
reatum non tamen usq ad ꝓhibitionem ꝑ¬
cipiendi sancti misterii. uel missarum sol¬
lempnia cȩlebrandi: cũ fortasse. aut dies
festus exigit aut exiberi ministerium ꝓ
eo quod sacerdos altus in loco deẽ. ipsa neces¬

Expanded text:
aefati sumus, quia quasi per somnium illuditur qui, tentatus in immunditia, vanis imaginibus in cogitationibus inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperam cognoscat. Sed est n eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensare debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, aliquando tate evenit, omnino haec illusio non est timenda, quia hanc, animo nesciente, pertulisse magis dolendum est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sancti mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut dies festus exigit, aut exeo quod sacerdos alius deest, ipsa neces
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. Et si illic ubi dñs ꝑ creaturam subdi¬
tam hominibꝰ loquebatur. tanta ꝓ uisione ẽ
munditia corꝑis requisita. ut qui uerbum
dĩ ꝑciꝑent. mulieribꝰ mixti non eẽnt: quan¬
tomagis mulieres quȩ corpꝰ dñi omnipo¬
tentis accipiunt. custodire in se mundi¬
tiam carnis debent. ne ipsa mestimabilis
dr̃. ut si amulieribꝰ mundi eẽnt. panes
ꝓposi et onis acciꝑent: quos omnino non ac¬
ciꝑent. nisi prius mundos eos dauid a mu¬
lieribꝰ fateretur. Tunc aut̃ qui pꝰ admirtio

Expanded text:
praecepit. Et si illuc ubi Dominus per creaturam subdipraecepit. Et si illuc ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus mixti non essent; quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt, custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaestimabilirdotem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent, quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui post admixtio
Abbreviated transcription (Latin):
asta deor sum insequit᷑. confundi atq tͦbari
latione ogebatur.
men molesta quia tur batum se aliquem
cupidine uoluptatis raptꝰ. s soli in modo
dodominici corꝑis sanguinisq misterio.
suo ẽ iuditio relinquendus: quia a nobis ꝓ¬
hiberi non debet acciꝑe. qui n igne pofitꝰ
nescit ardere. Cumuͦ non amor ꝓcreandi so¬
bolis s uoluptas dominatur in oꝑe cõmix¬
tionis: hñt coniuges etiam de sua comnuix¬
tione quod defleant. Hoc enim eis concedit
sancta predicatio: & tamen de ipsa concessio¬
ne. metu animum concutit. Nam cum
habeat uxorem suam: statim subiungere
cura uit. Hoc autem dico scđm indulgenti¬
am: non scłm imꝑium. Non enim indul¬
getur quod licet: quia iustum ẽ. Qd̃ igitur
indulgere dixit: culpam eẽ demonstrauit.
Uigilanti uͦ mente pens andum ẽ. quod in si¬
na monte dominus ad popłm locuturus:
priꝰ eundem popłm abstinere a mulieribꝰ

Expanded text:
acta deorsum insequitur, confundi atque turbari acta deorsum insequitur, confundi atque turbari latione cogebatur. men molesta, qua  Al., quia turbatum se aliquem cupidine voluptatis raptus, sed solummodo do dominici corporis sanguinisque mysterio, suo est judicio relinquendus; quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere. Cum vero non amor procreandae sobolis, sed voluptas dominatur in opere commistionis, habent conjuges etiam de sua comtione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum habeat uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim indulgetur quod licet, quia justum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus, prius eumdem populum abstinere a mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
rificationemc erere: et ab ingressu ȩccłȩ.
paulu lum reuerent̃ abstinere. Nec hȩc dicen¬
ipsa licita admixtio coniugis. sine uoluptate
carnis fieri non potest: a sacri loci ingressu abs¬
cinendum ẽ. quia uoluptas ipsa eẽ. sine cul¬
pa nullatenus.p̃. Non enim de ad ulterio. uel
fornicatione. s de legitimo conuigio natus fue
conceptum se nouerat: a delicto senatum ge¬
mebat: quia portabat in ramo humorem
uicii quem traxit aradice. In quib camen uer
bis non admixtionem coniugii iniquitatem¬
A nominat. s ipsam uidelicet uoluptatem admix¬
tima. & camen eorum actu aliquatenus feda¬
mur: sicut sepe irascendo culpas insequimur:
& tranquillitatem in nobis animi ꝑcurbamꝰ
Et cum rectum sit quod agit᷑. non ẽ tamen ap¬
ꝑbabile. quod in eo animus ꝑturbat᷑. Contra
uicia quippe delinquentium iratꝰ fuerat. qui
enim non ualet nisi tranquilla mens incon¬
templationis se lucem suspendere: in ira suũ
oculum turbatum dolebat: quia dum male

Expanded text:
rificationem quaerere, et ab ingressu ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicenipsa licita commistio conjugum sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu abstinendum est, quia voluptas ipsa esse sine culpa nullatenus potest. Non enim de adulterio vel fornicatione, sed de legitimo conjugio natus fuerconceptum se noverat, in delicto se natum gemebat, quia portat vitii, quem traxit ex radice. In quibus tamen verbis non  Al., tamen non admixtionem conjugum iniquitatem nominat, sed ipsam videlicet voluptatem admixtima, et tamen in eorum actu aliquatenus foedamur; sicut saepe irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem in nobis animi perturbamus: et cum rectum sit quod agitur, non est tamen adprobabile quod in eo animus perturbatur. Contra vitia quippe delinquentium iratus fuerat qui enim non valet nisi tranquilla mens in contemplationis se lucem suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat: quia dum male
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑe ostendit᷑. quod expollute cogitationis
radice generatur. Unde paulus quoq apłs
dicit. Omnia munda mundis: comquinatis
autem & in fidelibus nichil ẽ mundum. Atq
mox eiusdem causam comquinationis an¬
nuncians. subiungit. Comquinata sunt tm̃
& mens eorum & consciencia. Sigͦ ei cibus in¬
mundus non ẽ cui mens inmunda non fue¬
rit̾. cur quod munda mente mulier ex nat᷑a
patit᷑. eiꝰ inmunditiam reputetur.¶ Uir aut̃
cum ꝓpͥa coniuge dormiens. nisi lotꝰ aqua
ntrare eccłam non deo Aotꝰ uti¬

Expanded text:
in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet;
Abbreviated transcription (Latin):
uit: reatum culpe portet inuitꝰ. Atq idõ feminȩ
cum semet ipsas considerant. & si in menstrua
cons ietudine ad sacramentum dominici cor-¬
ꝑis e sangi nis accedere non presumit: de
sia recta consideratione laudande sunt. dũ
uͦ ꝑcipiendo ex religiosȩ uitȩ consuetudine
eiusdem misterii amore rapiuntur. reprehendẽ¬
de sunt: Sicut prediximus non sunt. Sicut in
testamento ueteri exteriora oꝑa obseruantur
ita in testamento nouo non tam quod exteriꝰ
agit᷑. quam id quod interiꝰ cogitatur. sollicita
ĩtentione attendit᷑. ut subtili sentencia pu¬
niatur. Nam cum multa lex uelut inmun-¬
da mundare ꝓhibeat: in euangło tamen do¬
minus dicit: Non quod intrat in homine̾ comi¬
quinat hominen. s quȩ exeunt de ore. illa
sunt quȩ comquinant hominem. Atq pau¬
lo post subiecit exponens. ex corde exeunt co¬
gitationes male. Libi ub̃tim indicatum est
quia illud ab omnipotente dõ pollutum ẽẽ

Expanded text:
avit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae avit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione laudandae scipiendi ex religiosae vitae consuetudine, ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse
Abbreviated transcription (Latin):
aura. contra frigus uestem. contra lassitu¬
dinem requiem querere: nisi medicamen
tum quoddam.contra egritudines explora¬
re: femine itaq et menstruus sui sangui
sita tetigit. quoduni ꝑsone infirmanti con¬
celitur: cur non conceditur cunctis mulieri¬
bus quȩ nature suȩ uitio infirmant᷑ ¶ Sc̃ȩ̃¬
autem communionis misterium in eisdem
diebꝰ ꝑciꝑe non debet ꝓhiberi. Si autem ex
ueneratione magna ꝑciꝑe non p̃sumit. lau¬
danda ẽ. S si ꝑceꝑit non iudicanda. Bonarũ
quippe mentium ẽ. & ibi aliquomͦ culpas
CIIIOSa quad uenit exculpa. Linde etiam
CIA eII I inuis. sine culpa comedimꝰ: quia ex
crtnariiun. minis factumẽ ut esuriamꝰ.
s on. lrua erim consuetudo mulieribus non
am ine uoluntatis studio. uideatur ẽẽ pollu¬
II. Ex culpa uenit uicium. in quo seipsam.
qualis ꝑ iuditium facta sit humana natura
cognoscat: & homo qui culpam sponte ꝑpetͣ¬

Expanded text:
auras, contra frigus vestem, contra lassituauras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamentum quidem  Al., quoddam contra aegritudines explorare? Feminae itaque et menstruus sui sanguinsita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sancautem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est, et ibi aliquo modo culpas culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis actum est ut esuriamus. Menstrua enim consuetudo mulieam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte perpetr
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hȩ itaq que filios suos ex praua consue¬
tudine alis ad nutriendum.
lex sacra feriat. si quis uir adci
suꝑfluitas in culpam non ualet reputa ⁊
Et pro hoc quod inuita patitur: iustura ñẽ
ut ingressu ȩccłȩ priuetur. Nouimus namq
guinis postergum clomini humilit̾ uoniens.
uestimenti eius fimbri. an tet git. q. adea
statim sua infirmiras recessit. Si gͦ uiflu¬
xii sanguinis posita laudabilit̃ potuit dnĩ
uestimentum tangere.cur que menstru¬
am sanguinis patitur. ei non liceat dñi ec¬
clesiam intrare.SS dicis. Illam infirmitas
cumpulti: has uͦ de quib loquimur. con¬
suetudo constringit ꝑpende autem fr̃ kiẽ
quia omne quod in hac mortali carne patimͣ.
ex infirmitate nature ẽ: digno dĩ iuditio pꝰ
culpam ordinati .m. Esurire namq sitire.
estuare algeie. lauescere. ex infirmitate
nature ẽ. Et quidẽ aliud contra famem ali¬
menta. contra sitim potum. contra estum

Expanded text:
Hae itaque quae filios suos ex prava consueHae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum ta ut morte lex sacra feriat, si quis vir ad mesuperfluitas in culpam non valet reputari. Et per hoc quod invita patitur, justum non est ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque guinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende autem, frater carissime, quia omne quod in hac mortali carne patimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum
Abbreviated transcription (Latin):
intrare: testame.nu
femina autem diesti
latione gemitus. Uiii ipsi pͥme matri
omnium dr̃. In doloi.ous paries. Si itaq
enixam mulieremi hibemus eccłam in¬
trare: ipsam ei peuam. ĩam in culpam de¬
putamui¶ Daptizare aitem uel enixam mu-¬
uel hoc quod gignitir eadem qua natum
ẽ hora. nullomodo ihioetur: quia scĩ minis¬
terii grã sicut uiuen ibꝰ atq discernentibꝰ
cum magna discretione ꝓuidendaẽ. tta
his quib mors imminet. sine ulla dilatio¬
ne ꝓferenda: ne dim adhuc tempus ad
prebendum redemitionis inisterium que¬
ritur. interuenienti paulubum mora:
inueniri non ualeat qui redimatur¶Aad
eius concubitum ur suus accedere non
¶Praua autem in coniugatorum moribꝰ con¬
suetudo surrexit: it mulieres filios quos
gignunt nutrire contempnant: eosq aliis
multeribꝰ ad nutriendum tradant: Quod
uidelicet ex sola causa incontinencie ui¬
detur inuentum: quia dum se contine
re nolunt despiciunt lactare quos gignũt.

Expanded text:
intrare, Testamenti femina autem diebus latione gemitus. Unde et ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mu  Al., genuit, vel hoc quod gignitur, eadem qua natum est, nullo modo prohibetur: quia sancti mysterii gratia sicut viventibus atque discernentibus, cum maghis quibus mors imminet sine ulla dilatione offerenda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se contre nolunt, despiciunt lactare quos gignunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis int̾misit. Nam quõdam fr̃s ex mo¬
nasterio suo qui eum grã germane caritatis
ad regiam urbem secuti sunt. in tutamen¬
tum cepit obseruancie regłaris hr̃e: uideli¬
cet ut eorum semꝑ exemplo sicut scribit ipse
ad orationis placidum litus quasi anchore
fune restringeretur: cum in cessabili causa¬
rum scłarium inpulsu fluctuaret. concus¬
samq scłi actibꝰ mentem int̾ eos cotidie ꝑ
studiose iectionis roboraret alloquium.¬
horum ergo consorcio non solumd:¬

Expanded text:
caelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex mocaelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex monasterio suo, qui eum gratia germanae caritatis ad regiam urbem secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis habere; videlicet ut eorum semper exemplo, sicut ipse scribit, ad orationis placidum litus, quasi anchorae fune restringeretur, cum incessabili causarum saecularium impulsu fluctuaret, concussamque saeculi actibus mentem inter eos quotidie per studiosae lectionis roboraret alloquium.Horum ergo consortio non solum
Abbreviated transcription (Latin):
quem sibi ꝑ curam pastoralem incurrisie ui¬
debatur: referre consueuerat Omniq temꝑe
quodam secreto cum diacono suo petro conlo¬
quens: enumeratis animi sui uircutibus
priscis. mox dolendo subiunsit. At nunc ex
occasione cure pastoralis scłarium hominũ
negocia patitur. & post tam pulchram quie¬
tis suȩ speciem terrem actꝰ puluere fedatur.
Cumq se ꝓ descensione multorum ad exterio¬
ra sparserit. & iam cum interiora appetit:
ad hec ꝓcul dubio minor redit. Ppendo itaq
quid tolero: ꝑpendo quod amisi. Dumq in¬
tueor illud quod ꝑdidi: fit hoc grauiꝰ qd̾ por-¬
occasione cure pastoralis. Immo potiorem
tunc sumpsisse ꝓfestum de labore conuersio¬
pontificali functus officio. domum suam
monasterium facere curauti Et dũ pͥmo
de monast̾io abstractꝰ. ad ministerium alta¬
ris ordinatꝰ. atq constantinopolim apocrisia-
terreno couersatus palatio. ꝓpositum uitȩ

Expanded text:
quem sibi per curam pastoralem incurrisse viquem sibi per curam pastoralem incurrisse videbatur, referre consueverat. Denique tempore quodam secreto, cum diacono suo Petro conloquens, enumeratis animi sui virtutibus priscis, mox dolendo subjunxit: « At nunc ex occasione curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro descensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi: dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod poroccasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversiopontificali functus officio domum suam monasterium facere curavit; et dum primo de monasterio abstractus, ad ministerium altaris ordinatus, atque Constantinopolim apocrisiariterreno conversatus palatio propositum vitae
Abbreviated transcription (Latin):
manus a patre gordiano: genus a ꝓaius
non solum nobile: s et religiosum ducens.
attauꝰ: s et ipse nobilitatem religionis ñ¬
de minore quam parentes & cognati. uir¬
tute deuotionis exercuit. Nobilitatem uͦ
illam quam ad scłm uidebatur habere.
totam ad nau̾ciscendam suꝑnȩ głam dig¬
nitatis diuina grã largiente conuertit: Nã
mutato repente habitu scłari: mona seriũ
peciit. in quo tanta ꝑfectionis grã epit
conuersari. ut sicut ipse post ea flendo so¬
lebat attestari. animo illius labentia cunc¬
ta subt̃ eẽnt. Ut rebꝰ omnib quȩ uoluum¬
tur emineret: ut nulla nisi celestia cogi¬
tare soleret. ut ei.am retentꝰ corꝑe. psa la
caruis claustra contemplatione trausiret: ut
mortem quoq quȩ pene cunctis penaẽ. uide¬
licet ut ingressum uitȩ. & laboris sui p̾mium
amaret. Hȩc aut̃ ipse de se non ꝓfestum iac-
tanclo uirtutum: s deflendo potiꝰ defectum

Expanded text:
manus, a patre Gordiano, genus a proavis manus, a patre Gordiano, genus a proavis non solum nobile, sed et religiosum ducens. atavus. Sed et ipse nobilitatem religionis non minore quam parentes et cognati virtute devotionis exercuit. Nobilitatem vero illam quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis divina gratia largiente convertit. Nam mutans repente habitu saeculari, monasterium petiit, in quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut, sicut ipse postea flendo solebat adtestari, animo illius labentia cuncta subter-essent, ut rebus omnibus quae volvuntur, emineret, ut nulla nisi caelestia cogitare soleret, ut etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transiret, ut mortem quoque quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium, amaret. Hoc  tando virtutum, sed deflendo potius defectum
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ degsastan .i. degsalapis. omnis pene eiꝰ ẽ
cesus exercit᷑. In qua etiam pugna cheobald
bat exercitu ꝑemptꝰ ẽ. Quod uidelicet bellũ
qui tum romani regni apicem tenebat.
pͥmo nemo ex eo temꝑe quisquam regnũ
scotorum in britanniam aduersus gentẽ
anglorum usq ad hanc diem in p̃lium ue¬
nire audebat.¬
annos. menses.ui. ⁊ dies .x. glosissime rex̃.
defunctus ẽ atq ad ȩcernam regni cȩlestis
sedem translatus. De quo nos conuenit. qr
ne ad fidem xp̃i sua industria conuertit:
latiorem in nrã ȩccła ł historia eccłastica
facere sermonem: quem recte nrm̃ appella¬
re possumus & debemus apłm: quia cum
pͥmum in toto orbe pontificatum gereret.
et conuersis iam dudum ad fidem uerita¬
tis eẽt prelatꝰ eccłiis. nrãm gentem eatenꝰ
idolis mancipatum xͥ fecit eccl̃am: ita ut
apłicum illum deeo liceat nobis ꝓferre ser¬
sumus in domino¶Erat aũt natione ro-¬

Expanded text:
dicitur Degsastan, id est, Degsa lapis, omnis pene ejus est dicitur Degsastan, id est, Degsa lapis, omnis pene ejus est caesus exercitus. In qua etiam pugna Theodbaldbat exercitu peremptus est. Quod videlicet bellum orro Focatis anno, qui tum Romani regni apicem tenebat, primo. Neque ex eo tempore quisquam regum Scottorum in Brittania adversus gentem Anglorum usque ad hanc diem in praelium venire audebat.annos, menses sex, et dies decem gloriosissime rexit, defunctus est, atque ad aeternam regni caelestis sedem translatus. De quo nos convenit, quiae ad fidem Christi sua industria convertit, latiorem in nostra Historia ecclesiastica facere sermonem, quem recte nostrum appellare possumus et debemus apostolum. Quia cum primum in toto orbe pontificatum gereret, et conversis jam dudum ad fidem veritatis esset praelatus Ecclesiis, nostram gentem eatenus idolis mancipatam, Christi fecit Ecclesiam, ita ut apostolicum illum de eo liceat nobis proferre sersumus in Domino. Erat autem natione Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tes unde uel quis eẽt: abstulerunt corpus
etͥ bona ciuitate uixta honorem tanto ui-¬
ro congruum. in ȩccła posuerunt.
is temꝑibꝰ regno nordanhimbroꝵ
p̃fuit rex fortissimꝰ. et głȩ cupidissi¬
mus ȩdilfrid. qui plus omnib anglor um
pͥmatibꝰ gentenuastauit breconum: tta
ut sauli quondam regi isrłitice gentis cõ-¬
ꝑandus uideretur excepto dum taxat. hoc
quod diuine erat religionis ignarui¶Nemo
enim in tribunis. nemo ĩ regibꝰ. plureseoꝵ
terras exterminatis uel subiugatis indi-¬
genis.: aut tributarias genti anglor uin
aut habitabiles fecit. Cui merito pote rat
illud quod benedicens filirim patriarcha.
min lupꝰ rapax mane comedet predam: et
uesꝑe diuidet spolia ¶Inde motꝰ eiꝰ ꝓfecti¬
bus ȩdam rex scotorum qui britanniam
in habitant: uenit contra eum cum inmen-¬
so ac forti exercitu: s cum paucis affugit
uictus. Si quidem in loco celeberrimo qui

Expanded text:
tes unde vel quis esset, abstulerunt corpus, tes unde vel quis esset, abstulerunt corpus, et in Bononia civitate juxta honorem tanto viro congruum in ecclesia posuerunt.His temporibus regno Nordanhymbrorum praefuit rex fortissimus et gloriae cupidissimus Aedilfrid, qui plus omnibus Anglorum primatibus gentem vastavit Brittonum; ita ut Sauli quondam regi Israeliticae gentis comparandus videretur, excepto dumtaxat hoc, quod divinae erat religionis ignarus. Nemo enim in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui merito poterat illud quod benedicens filium patriarcha inmin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Unde motus ejus profectibus inhabitant, venit contra eum cum inmenso ac forti exercitu; sed cum paucis aufugit victus. Siquidem in loco celeberrimo qui
Abbreviated transcription (Latin):
t augustinus ubi in regia ciuitate se¬
dem episcopalem ut prediximus acce¬
pit. recuꝑauit in ea regio fultꝰ ad miniculo
eccłiam quam inibi antiquo romanoꝵ fi
in nomine sancti saluatoris dĩ & dni nr̃i
nem statuit. & cunctis successoribꝰ siis. fecit
autem et monasterium non longe abipsaci¬
uitate ad orientem: in quo eiꝰ hortatu
edilbt. eccł̃iam beatorum apłorum petri
et pauli a fundamentis construxit. ac
sium simul ⁊ regum cancie poni corꝑa
posset Anom tamen eccłam non ipse
augius s successor eius laurentius
consit a it Crimus autem eiusdem mo¬
nade. ii abbas petrus prb̃r fuit: qui le¬
gatꝰ galꝰ. am missus. de mersus ẽ in sinu
matris qui uocatur amfleat &e ab incoł
locis ignobili traditꝰ sepulture. S omni-¬
potens ds̃ ut qualis meriti uir fuerit de¬
monstraret: omni nocꝰte supra sepulchrũ
eiꝰ lux celestis apparuit: Ponec animad¬
uertentes uicini qui uidebant. scm̃ fuisse
uirum qui ibi eẽt sepultꝰ. & inuestigan¬

Expanded text:
At Augustinus, ubi in regia civitate sedem episcopalem, ut praediximus, accepit, recuperavit in ea, regio fultus adminiculo, Ecclesiam quam inibi antiquo  Al., antiin nomine sancti Salvatoris Dei et Domini nnem statuit, et cunctis successoribus suis. Fecit autem et monasterium non longe ab ipsa civitate ad Orientem, in quo, ejus hortatu, Aedilberct ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli a fundamentis construxit, ac sium, simul et regum Cantiae poni corpora possent. Quam tamen ecclesiam non ipse Augustinus, sed successor ejus Laurentius consecravit. Primus autem ejusdem monasterii abbas Petrus presbyter fuit, qui legatus Galliam missus, demersus est in sinu maris qui vocatur Amfleat, et ab incelis loci ignobili traditus sepulturae: sed omnipotens Deus ut qualis meriti vir fuerit demoejus lux coelestis apparuit, donec animadvertentes vicini, qui videbant sanctum fuisse virum, qui ibi fuisset sepultus, et investigan
Abbreviated transcription (Latin):
Si pregnariuo baptizari: aut
possit eccłaia intrare: aut etiam ne morte
preocupetur quod genuerit. pꝰ qͦt dies hoc
liceat sacͥ baptismatis sacramenta ꝑciꝑe:
aut pest quantum temꝑis huic uir suus
possit in carnis copulatione coniungi: aut
si menstrua consuetudine tenetur: an ec¬
clesiam intrare liceat ei. aut sacre commu¬
nionis sacramenta ꝑcipere: aut uir suȩ comu¬
gi ꝑmixtus priusquam laueturaqua. si eccłiã
possit intrare. uel etiam ad ministerium cõ¬
munionis sacre accedere. quȩ omnia rudi
anglorum genti oportet habere comperta.
espondit.s̾. hoc non ambigo frat̾nratẽ
tuam ẽẽ requisitam: cui iam & responsũ
reddidisse me arbitroi s hoc quodipse dicẽ
& sentire potiusti. credo quia mea apud te
uolueris responsione firmari ¶Mulier et¬
enim pregnans curnondebeat baptizari.
cum non sit ante omnipotentis dĩ oculos
culpa aliqua fecunditas carnis: Nam cum
pͥmi parentes nr̃i in paradiso deliquissent.
& immortalitatem homini ꝓ peccato suo

Expanded text:
 debeat baptizari? aut possit ecclesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum genti oportet haberi  Al., habere comperta. Respondit Gregorius. Hoc non ambigo fraternitatem tuam esse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditaprimi parentes nostri in paradiso deliquissent, et immortalitatem homini pro peccato suo
Abbreviated transcription (Latin):
grã suo intercessori sicut uno eodemq tem ꝑe
cum eo de corꝑe egredi. ita etiam una atq in¬
dissim ili sedem ꝑpetuȩ beatitudinis merius¬
s recipi. Obiit aũt pat̾ reuerentissinius in
infula farne multũ dep̃catꝰ fri. ut ibi quoq
sepelirecur. ubi non paruotemꝑe ꝓ dño
milita ret: at tam̃ tandem eorum p̾cibꝰ uitꝰ

Expanded text:
gratia suo intercessori, sicut uno eodemque tempore gratia suo intercessori, sicut uno eodemque tempore cum eo de corpore egredi, ita etiam una atque indissimili sede perpetuae beatitudinis meruisset recipi. Obiit autem Pater reverentissimus in insula Farne, multum deprecatus fratres ut ibi quoque sepeliretur, ubi non parvo tempore pro Domino militarat. Attamen tandem eorum precibu
Abbreviated transcription (Latin):
litꝰ ẽ eius uestigiis: & fusis cum gemitu la¬
crimis. obsecro inquit ꝑ dñm ne me deseras:
s tu memor.sis fidissimi sodalis. rogesq super¬
nam pietatem ut cui simul interris serui¬
iumus. ad eius uidendã grãm sim ul transea¬
mus ad gelos. Nosti enim quia ad tui oris im-¬
ꝑium semꝑ uiuere studui: & quicquid ig¬
norantia. uel fragilitate deliqui equȩ adtuȩ
uoluntatis examͣ. mox emenclare curaui.
nu & noli plorare s gaudio gaude. quia qd̾
rogauimꝰ suꝑna nob̾ clementia donauit. Cuiꝰ
ꝓmissi & ꝑphetiȩ ueritatem sequens: rerum
astrux̃ euentꝰ. Quia & digreclientes ab inuicẽ.
sp̃s eorum mex beata in uicem uifione con¬
iuncti sunt: atq angłico minist̾io part̃ ad
regnum cȩleste transiati. S heribert diut ma
pꝰ infirmitate decoqͥt᷑. illa ut credibile ẽ dispen¬
satione dominice pietatis: ut si quid minꝰ hre̾c
m̃iti a beato cuthberto. suppleret hoc castigans
longe egricudinis dolor: quatinus equatꝰ

Expanded text:
lutus est ejus vestigiis, et fusis cum gemitu lacrymis, « Obsecro, inquit, per Dominum, ne me deseras, sed tui memor sis fidissimi sodalis, rogesque supernam pietatem, ut cui simul in terris servivimus, ad ejus videndam gratiam simul transeamus ad caelos. Nosti enim quia ad tui oris imperium semper vivere studui, et quicquid ignorantia vel fragilitate deliqui, aeque ad tuae voluntatis examen mox emendare curavi. mi, et noli plorare, sed gaudio gaude quia quod rogavimus, superna nobis clementia donavit. » Cujus promissi et prophetiae veritatem sequens rerum astruxit eventus, quia et digredientes ab invicem spiritus eorum mox beata invicem visione conjuncti sunt, atque angelico ministerio pariter ad regnum caeleste translati. Sed Hereberct divina prius infirmitate decoquitur; illa, ut credibile est, dispensatione dominicae pietatis, ut si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans longae aegritudinis dolor: quatenus aequatus
Abbreviated transcription (Latin):
lenduni atq orandũ in eccła audiendũq cũ
frĩb u̾bũ uitȩ concurre confuerat. Unͣ accidit
illi qd̾ solent dic̾e quidã. quia qͥ ñ uult eccłȩ
iantiã sponte humiliatꝰ ingredi: necesse ht̃ in
ianuam ĩ ferni ñ sponte dãpnatꝰ int roduci.
Pcꝰsus enĩ langore atq ad extrema ꝑductꝰ. uoca¬
uit frs. Et multũ merens ac dampnato similis.
xpit narrare quia uidit ĩferos aꝑtos & satha-¬
nam dem̾sũ ĩ ꝑfundis tartari. Caiphanq cũ
cet̾is qui occidunt dñm. iuxta eũ flãmis ultͥ¬
cibꝰ contraditũ. Inqͦꝵ uicina inqͥt heu misero

Expanded text:
lendum atque orandum in ecclesia, audiendumque cum lendum atque orandum in ecclesia, audiendumque cum fratribus verbum vite concurrere consueverat. Unde accidit illi, quod solent dicere quidam, quia qui non vult ecclesie ianuam sponte humiliatus ingredi, necesse habet ianuam inferni non sponte damnatus introduci. Percussus enim languore atque ad extrema perductus, vocavit fratres et multum tristis ac damnato similis cepit narrare, quia videret inferos apertos et Satanan demersum in profundis Tartari, Caiphanque cum ceteris, qui occiderunt Christum, iuxta eum flammis ultricibus contraditum: 'In quorum vicinia' inquit 'heu mi
Abbreviated transcription (Latin):
cunstaseruari: e siue ꝑamicos angłor¬
infine nobis ostendenda. siue ꝑhostes. Quod uͦ pꝰ
candidum codicẽ ꝑtulerunt angłi. deinde it̾m de¬
mones: illi ꝑparuum. isti enormen: aĩadi̾tendũ
ẽ qd̾ ĩ prima etate bona aliqua fecit. quȩ tñ uni uer¬
sa prauea gendo uuienis obnubilauit. Asi econtͣ¬
rio errores pueritie corrig̾e madolescencia ac be¬
obsalutẽ legentium siue audientium narran¬
dic̾e̾ possem positum in monast̾io nobili. s
ipsũ ignobilit̾ uiuentem. Corripiebat᷑ quidẽ
sedulo afrĩb ac maioribꝰ loci.atq ad castiga¬
tiorẽ intam c̃u̾ti ãmonebat᷑. Et quamuis eos
audire noluiss: tołabatur tnͣ abeis longanimi¬
tͣ obnecessitatẽ oꝑum ipsius ext̾iorum. Erat enĩ
fabrili arte singłaris: seruiebat aũt multum
ebrietati &e cet̾is uite remissioris in lecebris. ma¬
g̃q in officina sua die noctuq residẽ ꝙͣ ad psal-¬

Expanded text:
cuncta servari; et sive per amicos angelocuncta servari; et sive per amicos angeloin fine nobis ostendenda, sive per hostes. Quod vero prius candidum codicem protulerunt angeli, deinde atrum daemones: illi perparvum, isti enormem: animadvertendum est quod in prima aetate bona aliqua fecit, quae tamen universa prave agendo juvenis obnubilavit. Qui si e contrario errores pueritiae corrigere in adolescentia, ac beob salutem legentium, sive audientium, narran prodesset, dicere possem, positum in monasterio nobili, sed ipsum ignobiliter viventem. Corripiebatur quidem sedulo a fratribus ac maioribus loci atque ad castigatiorem vitam converti ammonebatur. Et quamvis eos audire noluisset, tolerabatur tamen ab eis longanimiter ob necessitatem operum ipsius exteriorum. Erat enim fabrili arte singularis. Serviebat autem / multum ebrietati et ceteris vitę remissioris inlecebris, magisque in officina sua die noctuque residere quam ad psal
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo. s etiam quȩ tenuissima cogitatione
peccaui. manifestissime in eo tetris eẽ des
in pecde. Qui uidł. mͦ cũ magno torm̃to ĩ repũt
ĩ int̾iora corꝑis mei: moxq ut ad se muicẽ
ꝑ ueniunt moriar: & paratis ad rãpiend ũ
me demonibꝰ inferni claust᷑ ꝑtrahar. Sicq
loq̃bat᷑ miser. disꝑans: & ñ multo pꝰ defunc¬
tꝰ penitentiam quã ad bre ue tempꝰ cũ fruc¬
tu uenie facere suꝑ sedit: in et̾nd̾ sine fruc¬
tu pęnis subditꝰ facit. De quo constat quia
sicͣ beatꝰ papa gregoriꝰ de quib dã scribit ñ ꝓse
ista cui ñ ꝓfuere: s ꝓaliis uid̾it qui eiꝰ inti̾tũ
cognoscentes dqfere tempꝰ penitenciȩ dum
uacat timerent. Ne in ꝓuiso mortis articło
p̾uenti ĩpenitentes ꝑirent. Quod aut codices
diu̾sos ꝑ bonos siue malos sp̃s sibi uidit offer¬
ri: ob id suꝑna dispensatione. factumẽ ut me¬
minerimꝰ facta et cogitat̾iones nr̃as non in
uentum defluere: s ad exam̃ sũmi iudicis

Expanded text:
bo, sed etiam quae tenuissima cogitatione peccavi, manifestissime in eo tetricis  Al.,in pede. Qui videlicet modo cum magno tormento inrepunt in interiora corporis mei, moxque, ut ad se invicem perveniunt, moriar et paratis ad rapiendum me demonibus in inferni claustra pertrahar.' Sicque loquebatur miser desperans, et non multo post defunctus penitentiam, quam ad breve tempus cum fructu venie facere supersedit, in eternum sine fructu penis subditus facit. De quo constat, quia sicut sanctus papa Gregorius de quibusdam scribit, non pro se ista, cui non profuere, sed pro aliis viderit, qui eius interitum cognoscentes differre tempus penitentie, dum vacat, timerpraeventi impoenitentes perirent. Quod autem codices diversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis
Abbreviated transcription (Latin):
ex ȩre: quia illis cõmittere uerbũ querit doctor
strenuus. qui caute pieq suscipere. ac ꝑseuerant̾
custodire desiderant: quiq ȩtiã pͣdicando latiꝰ dif¬
famare. quȩq ipsi didicert̃ recta. satagunt. Eris
nanq metallũ ualde ẽẽ. durabile constat: atq om¬
nimodo sonorum
e colunnis ereis.

Expanded text:
ex aere, quia illis committere verbum quaerit doctor ex aere, quia illis committere verbum quaerit doctor strenuus, qui pie suscipere ac perseveranter custodire desiderant, quique etiam aliis praedicando latius diffamare quaecunque ipsi didicerunt recte satagunt. Aeris namque metallum valde esse durabile constat, atque omnimodo sonorum. De columnis aereis.
Abbreviated transcription (Latin):
ris uiduȩ de isrł. In qua ꝑsona. solet ñ nunquã
prȩsentis cẽporis ȩccłia designari: ꝓ qua uir suus
uidelicet xp̃c. morte gustata resurrexit: atq in
çȩlos ascendens. eam interĩ a se ꝑegrinantẽ reliqͥt
in terris. Non aũt laborandũ in explanando. qm̃
huiꝰ uiduȩ filii. scĩ sint pͣdicatores: cũ om̃s electi
uiritĩ se filios ẽẽ. fateant᷑ eccłiȩ: cũ ȩtiã de eisdẽ pͣdi¬
catoribꝰ noui testam̃ti specialit̾ ꝓmittat᷑ dicence ꝓ
pheta ꝓ patͥbꝰ tuis naci sc̃ tͥ filii: c̃sticues eos pͥncipeᷤᷤ
suꝑ omẽm t̾rã. Fecit aũt hirã om̃e opꝰ Salomoniᷤ:
insistunt. opꝰ utiq dĩ oꝑant᷑: qm̃ illis loquendo fo¬
ris uiã ueritatis. aꝑiunt᷑ qͦs intꝰ illustrando ipse ad
uitam pͣordinauit ȩt̾nã. Ego inqͥt plantaui: apol¬
lo rigauit: ds̃ aũt increm̃tũ dedit. Fecit aũt opꝰ

Expanded text:
ris viduae de Israel, in qua persona solet nonnunquam ris viduae de Israel, in qua persona solet nonnunquam praesentis temporis Ecclesia figurari: pro qua vir suus, videlicet Christus, morte gustata resurrexit, atque in coelos ascendens, eam interim a se praegnantem reliquit in terris. Non autem laborandum in explanando quo modo hujus viduae filii sancti sunt praedicatores, cum omnes electi viri se filios esse fateantur Ecclesiae, cum etiam de iisdem praedicatoribus novi Testamenti specialiter promittatur, dicatribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . Fecit autem Hiram omne opus Salomoni; qinsistunt, opus utique Dei operantur, quoniris viam veritatis aperiunt, quos intus illustrando ipse ad vitam praeordinavit aeternam. Ego, inquit, plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum d
Abbreviated transcription (Latin):
cio ipsiꝰ mensis. ut uerba dierũ narrant. populũ Sa¬
lomon ad tabnacula sua dimiserit: sicq pͦt unã
septimanã adueniente m̃se occauo. ꝑfecta inuenta
brante rege. ut omĩno m̃se septimo qui erat totus
solennis. tẽplũ dedicaret: atq ita uerũ reꝑiat᷑ utrũ¬
q & templũ uidelicet octauo m̃se in om̃i oꝑe suo
atq utensilibꝰ ꝑfeccũꝰ & ipsũ septimo m̃se dedica¬
S tum fuisse. Misit quoq rex Salomon. & tulit hiram
de tiro. filiũ mulieris uiduȩ. de tribu nepthalim. pa¬
Stre ṫrio. arcificẽ erariũ & plenũ sapientia. & incel¬
S ligentia & doctrina: ad faciendũ om̃e opꝰ ex ere. Qͥ¬
Scũ uenissec ad regem Salomonẽ: fecit om̃e opus eiꝰ.
Et hoc mysterii gr̃a factũ est. Arcifex quippe tyriꝰ
quẽ adiutorẽ Salomon sui assũpsit oꝑis: electos
de gentibus uerbi ministros significat. Qui uide¬
licet artifex pulchre dicit᷑: quia filiꝰ erat mulie¬

Expanded text:
tio ipsius mensis, ut verba dierum narrant , populum Satio ipsius mensis, ut verba dierum narrant , populum Salomon ad tabernacula sua dimiserit, sicque post unam septimanam, adveniente mense octavo, perfecta inventa elerante rege, ut omnino mense septimo, qui totus erat solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperiatur utrumque, et templum videlicet octavo mense in omni opere suo atque utensilibus perfectum, et ipsum septimo mense dedicatum fuisse. Misit quoque rex Salomon, de Tyro, filium mulieris viduae, et ex tribu Nepthalim, patre Tyrio, artificem aerarium, plenum sapientia, et intelligentia, et doctrina, ad faciendum omcum venisset ad regem Salomonem, fecit omne opus ejus. » Et hoc mysterii gratia factum est: artifex quippe Tyrius quem adjutorem Salomon sui assumpsit operis, electos de gentibus verbi ministros significat. Qui videlicet artifex pulchre dicitur quia filius erat mulie
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia. solũ ut sit eccłia ꝑcipit. Septẽ quippe dona
fidem seruare. uel merito fidei ad coronã pocest ꝑue
ad tantã iã ꝑfectionẽ scã ȩccłia ꝑueniet. ut qͥd ei am-¬
plius addi possit. inueniri ñ possit. Habebit enĩ cunc.
quȩ piꝰ ille desiderator supplex adnõ querebat: di-¬
cens. dñe ostende nobis patrẽ & sufficit nobis. Cons¬
tat enĩ. quia dies iudicii sepe in scͥpturis occonario
uo imposuit. quẽ ob metũ eiꝰdẽ districci iudicis can¬
tabat: ita incipiens. dñe ne in furore tuo arguas me.
nenda nascit᷑ questio. qͦmͦ dicat᷑ domꝰ dñi in mense
tem quidem annis cẽplũ ȩdificans Salomon. octauo
mense anni octaui ꝑfecerit: sed usq ad septimũ anni
noni mensem. de dicationẽ ꝑfecci aistulerit. Unde
potiꝰ ueri simile uidet᷑: domũ septẽ annis ac septẽ
mensibꝰ ȩdificatã: ita ut eodẽ mense septimo sit de¬
dicationis celebrata sollennitas: ac die uicesimo cer¬

Expanded text:
Ecclesia solum ut sit Ecclesia, percipit. Septem quippe dona fidem servare, vel merito fidei ad coronam potest pervad tantam jam perfectionem sancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit inveniri non possit. Habebit enim tunc, quod pius ille desiderator supplex a Domino quaerebat, dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Constat enim quia dies judicii saepe in Scripturis octonario va imposuit, quem ob metum ejusdem districti Judicis cantavit, ita incipiens: Domine, ne in ira tua arguas me, nenda nascitur quaestio, quomodo dicatur domus Domini in mense tem quidem annis templum aedificans Salomon octavo mense octavi anni perfecerit, vel usque ad septimum anni noni mensem dedicationem perfecte distulerit. Unde potius verisimile videtur domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die vicesimo ter
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s. uir dõ cdilectus paulinus. qui cum il¬
laueniret. eamq et comites eius. ne pa¬
ganorum possent societate pollui. cotidia¬
na exhortatione. & sacranientorum celes¬
trum cȩlebratione confirmaret. Ordina¬
tus ẽ autem paulinus ep̃s a iusto archi¬

Expanded text:
episcopus vir Deo dilectus Paulinus qui cum ilepiscopus vir Deo dilectus Paulinus qui cum illa veniret, eamque et comites ejus, ne paganorum possent societate pollui, quotidiana exhortatione et sacramentorum caelestium celebratione confirmaret. Ordinatus est autem Paulinus episcopus a Justo archi