comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
falsitatis assertor. dixit se quandã femina nosse
que auiro beato uim pollutionis fuisset ꝑpessa
Ad qđ fert᷑ nullũ dedisse responsum. Cumq
plurimis respondere cogeret᷑ obiectis. huiꝰ modi
dicto temperauit eloquiũ. Fateor inquiens me
quidẽ supra modũ peccasse in mubtis. de huiꝰ¬
modi aut̃ obiectione criminis secreti mei in¬
spectorẽ dm̃ in uoco testẽ. Illis aut̃ ut huius
facti se excusatione purgaret attentius ei
inftantib mente securus conscientia liber ta¬
citus ꝑdurauit. Et quia accusandã licentia
apud uidices patere cognouit. maluit ꝓsince¬
ritate sui pectoris diuino quã humano ꝓ
excusatione criminis placere iudicio. Mode¬
gͦ ui cunctis claresceret ipsius castimoniã
falso fuisse in famatã. lambertũ ultio diuna
corripuit. Nam febriũ uexatione ꝑuasus.
paulatim resoluto membroꝵ uigore contrahi
cepit. Sicq omnib membris status sui amitten¬

Expanded text:
falsitatis assertor dixit se quamdam feminam nosse falsitatis assertor dixit se quamdam feminam nosse quae a viro beato vim pollutionis fuisset perpessa. Ad quod fertur nullum dedisse responsum. Cumque plurimis respondere cogeretur objectis, hujusmodi dicto temperavit eloquium: Fateor, inquiens, me supra modum peccasse in multis, de hujusmodi autem objectione criminis secreti mei inspectorem Deum invoco testem. Illis autem ut hujus facti se excusatione purgaret, attentius ei instantibus, mente securus, conscientia liber, tacitus perduravit. Et quia accusandi licentiam apud judices patere cognovit, maluit pro sinceritate sui pectoris divino quam humano pro excusatione criminis placere judicio. Mox ergo ut cunctis claresceret ipsius castimoniam falso fuisse infamatam, Lambertum ultio divina corripuit. Nam febrium vexatione pervasus, paulatim resoluto membrorum vigore contrahi coepit. Sicque omnibus membris status sui amitten
Abbreviated transcription (Latin):
sua illos omnimodis carituros. si non ȩccłȩ dei
quȩ iniustę ab stulerant absq recrastinatione
reftituerent. At illi patriã repetentes uicio ra¬
pacitatis infecti. & bestiali seuitia efferati. iussio¬
nẽ regiam negleerunt. uirũ etiã dĩ othmarũ
cũ ꝓ hac re iterum principẽ adire uellet.
missis post eũ clanculũ militib uinculis iniectũ
ꝑiuim reduci fecerunt. nec non et lambertũ
quendã qui fr̃ĩb eiꝰ ꝓfessione connumeratus
erat non utę sc̃itate. ꝑ suaserunt ut ei ficta
quadã machinatione crimen luxurię inpin¬
geret. id elaborantes ut sc̃itate eius huiꝰ modi
suspicionib infamata. deponendi cũ occasio¬
nẽ inuenirent. Qua causa plurimi tã dolose
factionis ignari. ad concilium sunt euocati.
concilii collocat᷑. et ineiꝰ accusationẽ lambertus
falsitatis minister corã omnib p̾sentatur. Ae¬
ceptaq loquendi licentia. ueritatis oblitus.

Expanded text:
sua illos omnimodis carituros si non ecclesiae Dei sua illos omnimodis carituros si non ecclesiae Dei quae injuste abstulerant, absque recrastinatione restituerent. At illi patriam repetentes, vitio rapacitatis infecti et bestiali saevitia efferati, jussionem regiam neglexerunt: virum etiam Dei Othmarum, cum pro hac re iterum principem adire vellet, missis post eum clanculum militibus, vinculis injectum per vim reduci fecerunt; necnon et Lambertum quemdam, qui fratribus ejus professione connumeratus erat, non vitae sanctitate, persuaserunt ut ei ficta quadam machinatione crimen luxuriae impingeret, id elaborantes ut, sanctitate ejus hujusmodi suspicionibus infamata, deponendi eum occasionem invenirent. Qua causa plurimi tam dolosae factionis ignari ad concilium sunt evocati.concilii collocatur, et in ejus accusationem Lambertus falsitatis minister coram omnibus praesentatur: acceptaque loquendi licentia veritatis oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
parũ laborando possedit. ꝑturbare contendit.
Sed quã uis flatib temporariȩ aduersitatis pulsa¬
ta. radicẽ perrȩ ueritatis habens infixã paradisi
cedrus in conuulsa ꝑmansit. Nam uuarinus
& ruadhardus qui tunc temporis totiꝰ alaman¬
niȩ curã amministrabant diabolo suadente im¬
manissimo auariciȩ morbo p̃uenti res ȩccłarũ
sub sua potestate sitarũ magna exx parte in ꝓ¬
prietatis suȩ dominiũ ꝑuim contraxerunt.
Qui cũ sibi depossessionib beati galli ꝑ plura
eodẽ uiolentiȩ ausu uendicassent. uir dĩ oth¬
marus non possesionib terrenis in hians. sed cȩno¬
bialis uitȩ in eodẽ loco rerũ ingruente penuria
defectum p̃metuens. pipinum regẽ adut. ipsiq
tyrannicã eoꝵ p̃sumptionẽ ex posuit. pariter
ꝓtestatus graue eũ crimen incursurũ si eorũ
actib consentiendo faueret. Qua ꝓcausa beniuolꝰ
princeps utrũq conueniens int̾minatꝰ ẽ eis gr̃a

Expanded text:
parum laborando possedit, perturbare contendit. parum laborando possedit, perturbare contendit. Sed, quamvis flatibus temporariae adversitatis pulsata, radicem petrae veritatis habens infixam, paradisi cedrus inconvulsa permansit. Nam Warinus et Ruadhardus, qui tunc temporis totius Alamanniae curam administrabant, diabolo suadente, immanissimo avaritiae morbo praeventi, res ecclesiarum sub sua potestate sitarum magna ex parte in proprietatis suae dominium per vim contraxerunt. Qui cum sibi de possessionibus B. Galli perplura eodem violentiae ausu vindicassent, vir Dei Othmarus non possessionibus terrenis inhians, sed coenobialis vitae in eodem loco rerum ingruente penuria defectum praemetuens, Pippinum regem adiit, ipsique tyrannicam eorum praesumptionem exposuit, pariter protestatus grave eum crimen incursurum si eorum actibus consentiendo faveret. Qua pro causa benevolus princeps utrumque conveniens, interminatus est eis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑtingere. quã ꝑ boni oꝑis amissionẽ future
norifice susceptus ẽ. et int̾ alia largians eiꝰ bene¬
ficia ad necessitates frm suoꝵ subleuandas argenti
libras septuaginta ꝑcepit. Sed moxx ut adsua
rediret egressus maximã eiꝰdẽ pecuniȩ partem
p̃forib palatii pauꝑib erogauit. Paueos aut̃
solidos uix afratrib qui secũ erant cõpulsus re¬
tinuit. quib post modum quoddã territorium
monasterio uicinũ coem̾it. Dominicoꝵ enĩ non
in memor mandatoꝵ sui causa de crastino non
cogitabat. Seiens monachũ uictu et tegum̃to
contentũ ẽẽ debere. et idõ pauꝑtatẽ sibi porius
suisq delegit. quã rerũ transeuntium possessio¬
nẽ suꝑfluã ex peditis mentib onerosã.
creuisset. callidus uniuersȩ bonitatis inimieus
bonis eiꝰ actib inuidens. eiꝰq exemplis alioꝵ uitam
dolens ꝓficere. quietẽ quã inxp̃i seruitio licet ñ

Expanded text:
tingere, quam per boni operis amissionem futurae tingere, quam per boni operis amissionem futurae norifice susceptus est, et inter alia largitatis ejus beneficia, ad necessitates fratrum suorum sublevandas argenti libras septuaginta percepit. Sed mox ut ad sua rediret egressus, maximam ejusdem pecuniae partem prae foribus palatii pauperibus erogavit. Paucos autem solidos vix a fratribus qui secum erant compulsus retinuit, quibus postmodum quoddam territorium monasterio vicinum coemit. Dominicorum enim non immemor mandatorum, sui causa de crastino non cogitabat, sciens monachum victu et tegumento contentum esse debere: et ideo paupertatem sibi potius suisque delegit, quam rerum transeuntium possessionem superfluam, expeditis mentibus onerosam. crevisset, callidus universae bonitatis inimicus bonis ejus actibus invidens, ejusque exemplis aliorum vitam dolens proficere, quietem quam in Christi servitio licet non
Abbreviated transcription (Latin):
cet̃i pauꝑes recipiebant᷑ constituit. et eis curam
ꝑse omni modis impendebat. ita sollieite ut noc¬
nrnis etiã horis monasterio sepe digressuo
curã in frmitati eo mro deuctionus ad hibera.
obsequio. Capita siquidẽ eoꝵ pedesq abluens
purulenta suis manib uulnera detergebat. et
uictui necessaria ministrabat. illã semꝑ reuol
uens animo sententiã quã iustꝰ uide& misericor¬
dib ꝓlaturus ẽ dicens. qđ uni exminimis fr̃ib
meis fecistis. mͥ fecistis. Sicq factum ẽ ut cunc¬
toꝵ qui eũ nouerant ueneratione sublimis pat̃
pauꝑũ apellaret᷑ aplurib. Quẽ tã pleniter
mis cdiȩ studio possederat. ut si quẽ pauꝑum
nuditatis inuiria torpentẽ conspiceret. plerũq
suis exutus uestib miseri contegeret artus. ita ut
interdũ sine tunica sola cappa contectus ad
monasteriũ remearet. Maluit enĩ p̃p̃sentis
pompȩ contemptũ ad indumentũ in corruptio

Expanded text:
caeteri pauperes recipiebantur constituit, et eis curam caeteri pauperes recipiebantur constituit, et eis curam per se omnimodis impendebat ita sollicite, ut nocturnis etiam horis monasterio saepe digressus, curam infirmitati eorum miro devotionis adhiberet obsequio. Capita siquidem eorum pedesque abluens, purulenta suis manibus vulnera detergebat, et victui necessaria ministrabat, illam semper animo revolvens sententiam quam justus Judex misericordibus prolaturus est dicens: Quod uni ex minimis fratribus meis fecistis, mihi fecistis . Sicque factum est ut cunctorum qui eum noverant veneratione sublimis, Pater pauperum appellaretur a pluribus. Quem tam pleniter misericordiae studium possederat, ut si quem pauperum nuditatis injuria torpentem conspiceret, plerumque suis exutus vestibus, miseri contegeret artus, ita ut interdum sine tunica, sola cappa contectus ad monasterium remearet. Maluit enim per praesentis pompae contemptum ad indumentum incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
is p̃libatis. uitȩ eius sc̃itatẽ liceat sũmatĩ ꝑstrin¬
gere. ut liquido cunctis clareat qͥbꝰ ꝓfectuũ gradibꝰ
ad hanc głam sit euectus. Erat deniq parsimoniȩ
sectator exximius. creberrimo macerans ieiunio corpꝰ.
ita ut in p̃cipuis ieiunioꝵ dieb ex consuetudine
bidui abfunentiã continuaret frequentius. Et his
contra temptamentoꝵ iacula clipeis p̾munitꝰ iugi¬
lias amabat. et assiduitate orandi spiritalia nequi¬
terrenã głam om̃ib fugeret modis. Ciu etiã hȩc
erat consuetudo. ut si qͦquã ꝓutilitate monasterii
eũ tendere necessitas poposcisset. uilis mit dorso
ueheret᷑ aselli. Erat int̾̃ cetera tanta ineo pauꝑũ
sollicitudo. ut eoꝵ curam ꝑ se potiꝰ quã ꝑ alios ex¬
cipiendos lȩpsos quia ceteris hominib se uincti
manere semotĩ consuerunt hospiciolũ haud
longe amo nasterio extra eas mansiones quib

Expanded text:
His praelibatis, vitae ejus sanctitatem liceat summatim perstrinHis praelibatis, vitae ejus sanctitatem liceat summatim perstringere, ut liquido cunctis clareat quibus profectuum gradibus ad hanc gloriam sit evectus. Erat denique parcimoniae sectator eximius, creberrimo macerans jejunio corpus, ita ut in praecipuis jejuniorum diebus ex consuetudine bidui abstinentiam continuaret frequentius. Et his contra tentamentorum jacula clypeis praemunitus vigilias amabat, et assiduitate orandi spiritalia nequiterrenam gloriam omnibus fugeret modis. Cui etiam haec erat consuetudo, ut si quoquam pro utilitate monasterii eum tendere necessitas poposcisset, vilis miti dorso veheretur aselli. Erat inter caetera tanta in eo pauperum sollicitudo, ut eorum curam per se potius quam per alios excundus. Nam ad suscipiendos leprosos, qui a caeteris hominibus sejuncti manere semotim consueverunt, hospitiolum haud longe a monasterio extra eas mansiones quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illi sollempnit̃ commendauit. Atq ut sui meliꝰ
desideri conualesceret utilitas. adpipinũ regẽ
ꝓfectus eundem abbatẽ ipsi p̾sentauit. & locũ
cui eum pridem p̾fecerat ꝓprietatis uire pͥn¬
cipi contradidit. omni instantia deposcens ut
regia auctoritate exintegro othmarus abba
eidẽ p̃ficeretur loco. Cuius petitioni iã dictꝰ
princeps assensum p̾bens locũ sibi traditũ uiro
uenerabili cõmendauit. & regularem inibi uitã
instituere iussit. At ille regressus confesti boni
mandritȩ studium in ipso exequutus initio.
undiq uersum congrua monachis habitacula
construxit. et ipsuis sacri loci statũ adutilitatẽ
diuini seruitii studiosissime reformauit. Re¬
ligiosos etiã quosq ita liberalitate sua ad de¬
uotionis studium inuitauit. ut exquorundam
donationib possessiones ipsiꝰ cȩnobii ad modũ
dilatar&. & infra paucos annos complures ad
sacrȩ militiã uitę atiractos. magisterio suo &
cura decentissime gubernaret.

Expanded text:
illi solemniter commendavit. Atque ut sui melius desiderii convalesceret utilitas, ad Pippinum regem profectus, eumdem abbatem ipsi praesentavit, et locum cui eum pridem praefecerat, proprietatis jure principi contradidit, omni instantia deposcens ut regia auctoritate ex integro Othmarus abbas eidem praeficeretur loco. Cujus petitioni jam dictus princeps assensum praebens, locum sibi traditum viro venerabili commendavit, et regularem inibi vitam instituere jussit. At ille regressus, confestim boni mandritae studium in ipso exsecutus initio, undique versum congrua monachis habitacula construxit, et ipsius sacri loci statum ad utilitatem divini servitii studiosissime reformavit. Religiosos etiam quosque ita liberalitate sua ad devotionis studium invitavit, ut ex quorumdam donationibus possessiones ipsius coenobii admodum dilataret, et infra paucos annos complures ad sacrae militiam vitae attractos magisterio suo et cura decentissime gubernaret.
Abbreviated transcription (Latin):
rehtiã curiensẽ ꝑ ductus ẽ. et inseruitio uictoris
eundẽ parcium comiis multo tempore consti¬
tutus. & laterarum scientia sublimatus. uirtutũ
sectator morũq laudabilium possessor sicer¬
dotii gradum conscendit. et asup̃ dicto comite
benigne retentus cuidã titulo scĩ florini con¬
fessoris platus ẽ. Cumq morũ eiꝰ ꝓbitas et
sc̃ȩ uitȩ mundicia longe lateq plur orũ
aur es rumore dulci resꝑgeret. Waltrannus qͥda
qui sibi uastitatẽ heremi inqua sc̃s gallus
cellulã construxerat uelut aparentib here¬
Atario ad se uire trans missã uindicauit. eundẽ
orhmarum auetore supͣ dicto ad p̃ficiendũ

Expanded text:
Raetiam Curiensem perductus est, et in servitio Victoris, Raetiam Curiensem perductus est, et in servitio Victoris, earumdem partium comitis, multo tempore constitutus, et litterarum scientia sublimatus, virtutum sectator morumque laudabilium possessor, sacerdotii gradum conscendit, et a supradicto comite benigne retentus, cuidam titulo sancti Florini confessoris praelatus est. Cumque morum ejus probitas et sanctae vitae munditia longe lateque plurimorum aures rumore dulci respergeret, Waltramnus quidam qui sibi vastitatem eremi, in qua sanctus Gallus cellulam construxerat, velut a parentibus haereditario ad se jure transmissam vindicavit, eumdem Othmarum a Victore supradicto ad praeficiend
Abbreviated transcription (Latin):
initis duob libellis quos de uita et uirtutib
beati galli confessoris iuacta fidẽ quȩ uł scripto uł
habuit. sc̃i strenuitate ꝓpositi specimen ex hibetis
libet sub nectere eã relationẽ quȩ descĩ patris
othmari studus et uirtutib ꝑ eiꝰ merita ostensis
urã assertione et cura litteris ẽ mandata uera¬
cibꝰ. Quȩ cum sit ueritate plena. ratione ꝑ¬
spicua. ñ ob aliud anob̃ ẽ iterata. nͥ qͥa carissimus
fr̃ gor bertus qui idẽ opusculum edidit. euius
caritati quic quã negare nec uolumꝰ nec debemꝰ.
id ut fieret postulauit. immo p̃cepit. quẽ etiã
in hac occupatione instantissimus gͦ dioeten sine
tedio lȩti sustinuimus. Itaq lectori credulo suf¬
ficiat hȩc adbreuiatio nr̃a. in credulus aut̃ qui
fuerit ad eã conscriptionẽ quã sequunt᷑ recur¬
rens multiplici asstipulatione testiũ conuentꝰ
ad fidẽ si gratus ẽ ñerit. I gitͦ othmarus genere
alamannoꝵ oriundus. in ȩtate puerili a frẽ suo

Expanded text:
initis duobus libellis quos de vita et virtutibus beati Galli confessoris juxta fidem quae vel scripto vel habuit, sancti strenuitate propositi specimen exhibetis, libet subnectere eam relationem, quae de sancti Patris Othmari studiis et virtutibus per ejus merita ostensis vestra assertione et cura litteris est mandata veracibus: quae cum sit veritate plena, ratione perspicua, non ob aliud a nobis est iterata, nisi quia charissimus frater Gozbertus qui idem opusculum edidit, cujus charitati quidquam negare nec volumus nec debemus, id ut fieret postulavit, imo praecepit, quem etiam in hac occupatione instantissimum ergodiocten sine taedio laeti sustinuimus. Itaque lectori credulo sufficiat haec abbreviatio nostra; incredulus autem qui fuerit, ad eam conscriptionem quam sequimur recurrens, multiplici astipulatione testium conventus ad fidem, si gratus est, segnis Alamannorum oriundus, in aetate puerili a fratre suo
Abbreviated transcription (Latin):
ligni sapientissimus salomon dum de laude
sapientiȩ multa didcisset recordatus est ita
dicens. B eatus homo qui inuenit sapientiã.
& qui affluit prudentia. Et paulo post.
Nia cius uȩ pulchrȩ et omnes semitȩ eiꝰ paci¬
ficȩ. Lignum uitȩ ẽ his qui apprehenderiNT
eã et qui tenuerit eã heatus. Qͤm scilicet
xpm̃ dĩ uirtutẽ et dĩ sapientiã uidens
iohannes baptista et p̃cursor suus uenientẽ
ad se. populis quib diu illũ predicauerat
digito demonstrauit dicens. Ecce agnus dĩ
ecce qui tollit peccata mundi. Ecce agnus
dĩ. ecce innocens & ab omni peccato immunis.
ut pote quos quidem de ossib adam et carnẽ
de carne adam sed nullam decarne peccatrice
traxit maculam culpȩ. Ecce qui tollit pecca¬
tum mundi. Ecce qui uistus inter peccatores. mitis
inter impios. hoc ẽ quasi agnus inter lupos appa¬
rens. etiam peccatores et impios iustificandi ha¬
bet potestatẽ. Quomodo aut̃ peccata mundi

Expanded text:
ligni sapientissimus Salomon, dum de laude ligni sapientissimus Salomon, dum de laude sapientiae multa dixisset, recordatus est, ita dicens: Beatus homo, qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia; et paulo post: Viae eius viae pulchrae, et omnes semitae eius pacifice. Lignum vitae est his qui apprehenderint eam: et qui tenuerit eam, beatus. Quem, scilicet Christum, Dei virtutem et Dei sapientiam, videns Iohannes Baptista et precursor suus venientem ad se, populis, quibus diu illum predicaverat, digito demonstravit, dicens: Ecce agnus Dei! Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce agnus Dei! Ecce innocens et ab omni peccato immunis! utpote qui os quidem de ossis Adam et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce qui iustus inter peccatores, mitis inter impios, id est quasi agnus inter lupos, apparens, etiam peccatores et impios iustificandi habet potestatem! Quomodo autem peccata mundi
Abbreviated transcription (Latin):
animã descendit. et resurrexit tertia die
carne. quia peccatum nonfecit aquo resurge¬
ret anima. Ipse ds̃ et homo ascendit incȩlũ.
et sedet ad dexteram patris uenturus iudicare
uiuos et mortuos. Quicquid enim in xep̃o fac¬
tum eẽ legitur. ab uno xp̃o et ab uno dĩ filio
gestum ẽ. Hȩc uero omnia ꝑ sonaliter torꝰ
xxp̃c designatus ẽ agere. ipse quippe suas
passiones inuenitur operatus. qui nichil ha¬
buit quod pateretur inuitus. Cuius anima
tante sanctitatis et iustificationis ẽ. ut omnes
queant. et caro tante munditie et libertatis
apeccato ẽ. ut omniũ inse confidentium car¬
nes diuina in eo operante grã purgari et libe¬
rari possint. quia sanguis qui de eadem
carne lancea militis uulnerata fluxerat p̃ciũ
ẽ salutis humanȩ. Percuius effusionẽ exxtincta
ẽ flammͤa illa paradysi custodia. et uia fidelib
aperta ẽ ad lignum uitȩ quod plantatum ẽ
secus decursus aquarum uiuentium. Cuius

Expanded text:
animam descendit et resurrexit tertia die animam descendit et resurrexit tertia die carne, quia peccatum non fecit, a quo resurgeret anima. Ipse Deus et homo ascendit in caelum et sedet ad dexteram Patris, venturus indicare viros et mortuos; quicquid enim in Christo factum esse legitur, ab uno Christo et ab uno Dei filio gestum est. Haec vero omnia personaliter totus Christus dignatus est agere; ipse quippe suas passiones invenitur operatus, qui nichil habuit, quod pateretur invitus. Cuius anima tantae sanctitatis et iustificationis est, ut omnes queant, et caro tantae inunditiae et libertatis a peccato est, ut omnium in se confidentium carnes, divina in eo operante gratia, purgari et liberari possint; quia sanguis, qui de eadem carne lancea militis vulnerata fluxerat, pretium est salutis humanae, per cuius effusionem extincta est flammea illa paradysi custodia, et via fidelibus aperta est ad lignum vitae, quod plantatum est secus decursus aquarum viventium. Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensurã dare. ideo non debuit admensu¬
rã accipere. Informa enim dĩ manens.
spm̃ dat. Formã serui accipiens sp̃m ac ce¬
pit.Ipsum enim quẽ ad mensurã dat totũ
acerpit. Idem sacerdos & sacrificium¬
adueniens ad nos offerre ꝓnobis quod
Assumpsit ec nobis. ut auferret a nobis
qd inuenit in nobis idẽ peccatũ. mediator
dĩ & hominum habens cum patre eande
diuinitatis naturam & humanitatis eandem cũ
matre substantiã. habens ex nobis usq ad mortẽ
nr̃ȩ iniquitatis poenã. habens in commutabilẽ
de dõ patre iustitiã. Propter nram iniquitatẽ
temporaliter mortuus. ꝓpter iustitiã suã et
ipse semꝑ uiuus. Qui dñs & red głȩ cruci¬
fixus ẽ exinfirmitate nra. sed uiuit ex uirtute
sua. Idem ds̃ qui incruce homo factus pe¬
pendit. et insepulchro idem ds homo factꝰ
iacuit. sed insepulchro secundũ solam carnẽ
idem ds̃ iacuit. et in infernum scđm solam

Expanded text:
ad mensuram dare, ideo non debuit ad mensuad mensuram dare, ideo non debuit ad mensuram accipere. In forma enim Dei manens, spiritum dat, formam servi accipiens, spiritum accepit; ipsum enim, quem ad mensuram dat, totum accepit. Idem sacerdos et sacrificium. veniens ad nos offerre pro nobis quod assumpsit ex nobis, ut auferret a nobis quod invenit in nobis, id est peccatum. Mediator Dei et hominum. habens cum Patre eandem divinitatis naturam et humanitatis eandem cum matre substantiam, habens ex nobis usque ad mortem nostrae iniquitatis penam, habens incommutabilem de Deo patre iustitiam: propter nostram iniquitatem temporaliter mortuus, propter iustitiam suam et ipse semper vivus. Qui dominus et rex goriae crucifixus est ex infirmitate nostra, sed vivit ex virtute sua; idem Deus, qui in cruce homo factus pependit, et in sepulchro idem Deus homo factus iacuit. Sed in sepulchro secundum solam carnem idem Deus iacuit et in infernum secundum solam
Abbreviated transcription (Latin):
parit grãmater infantiã. dicente a postolo.
Qui cumq enim incep̃o baptihati estis xp̃m
indiustis. Non ẽ uideus neq grecus. ñ ẽ
seruus neq liber ñ ẽ masculus neq femina
omnes enim uos unum estis in xp̃o iħu.
Cuius humanitatẽ in nulla ꝓ prietate operũ
quȩ naturas in eo distingunt diunitas de¬
seruit postquã eam assumpsit. nec in ipsa
etiã passione quã uis ipsa diuinitas impas¬
sibilis semper insua ꝑ maneat natura. Et
qm̃ iohannes baptista eidem dño nr̃o iħu
spc̃ largitatẽ dixxit. in quo omnis plenitu¬
do diuinitatis habitat. cuius anima et caro
cum uerbo unus ẽ xp̃c̃. et unicus filius.
anima eius plenam inse deitatis habuit sẽꝑ
et habet nõtitiam: Cum qua naturaliter
unã creditur habere ꝑsonam. Ipse ẽ enĩ
qui dat scĩs spm̃. ipse ẽ qui accipit. aeqͥlis
patri secundũ diunitatẽ. minor patre
scđm humanitatẽ. Et quia potens ẽ ds̃

Expanded text:
parit gratia mater infantiam, dicente apostolo: parit gratia mater infantiam, dicente apostolo: Quicumque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non est Iudaeus neque Grecus, non est servus neque liber, non est masculus neque femina; omnes enim vos unum estis in Christo Iesu. Cuius humanitatem in nulla proprietate operum, que naturas in eo distingunt, divinitas deseruit, postquam eam assumpsit, nec in ipsa etiam passione, quamvis ipsa divinitas inpassibilis semper in sua permaneat natura. Et quoniam Iohannes Baptista eidem domino nostro Spiritus largitatem dixit, in quo omnis plenitudo divinitatis habitat, cuius anima et caro cum verbo unus est Christus et unicus filius, anima eius plenam in se deitatis habuit semper et habet notitiam, cum qua natuuna creditur habere personam. Ipse est enim qui dat sanctis Spiritum, ipse est qui accipit: aequalis Patri secundum divinitatem, minor Patre secundum humanitatem: et quia potens est
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ibũ xpo. aliud ẽ duiinitas. alius anima.
aliud eor pus sed non alia ẽ ꝑsona dit̾atis.
& ali bumanitatis. seci una eandẽq ꝑsona
deo non sunt duo xpĩ. nec duo filis: sea
unus depẽ et unus filtꝰ ds̃ et homo iuixta
euuangelistã plenus grã. quia plenitudo
umanitatis anima & corpus assumpta ẽ
auerbo inunitate ꝑsone suȩ diuinitatis.
benus ueritate. quia in plenitugine hu¬
manitatis in habitat plenitudo diuinitatis.
Quẽ beata uirgo maria salua integritate sui
quẽ admodũ salua uirginitate concepit cre¬
atorem corporũ et humanarũ animarũ
quȩ ab eodẽ opifice suo dõ incorporant᷑.
& prius quam suis inspirentur corporib
non fuerunt. Sed quia perprimi hominis
p̃uaricationẽ tota hum ni generis propago
ẽ uiciata. Nemo potest a conditione uete¬
ris hominis liberari. nisi ꝑ sacramentũ bap¬
tismatis xp̃i in quo nulla ẽ discretio rena¬
torũ. quia quos aut sexus incorpore aut
aetas discernit intempore. omnes in unã

Expanded text:
risto aliud est divinitas, aliud anima, aliud corpus; sed non alia est persona deitatis et alia humanitatis, sed una eademque persona. Ideo non sunt duo Christi nec duo filii, sed unus Christus et unus filius Deus et homo: iuxta euvangelistam plenus gratia, quia plenitudo humanitatis, anima et corpus, assumpta est a verbo in unitate personae suae divinitatis; plenus veritate, quia in plenitudine hmanitatis inhabitat plenitudo divinitatis. Quem beata virgo Maria salva integritate sui quemadmodum salva virginitate concepit creatorem corporum et humanarum animarum, que ab eodem opifice suo Deo incorporantur, et priusquam suis inspirentur corporibus, non fuerunt. Sed quia per primi hominis prevaricationem tota humani generis propago est vitiata, nemo potest a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo nulla est discretio renatorum, quia quos aut sexus in corpore aut aetas discernit in tempore, omnes in unam
Abbreviated transcription (Latin):
operis commemoraui. ꝑ lectiones ad legenda
induab festiuitatib scilicet depositionis &e
trans lationis huius domni & patroni nr̃i
determinatas. ut indepositionis sollempni¬
tate nouẽ lectiones ab exordio usq ad
obitum eius legantur. & in eius trans lationis
festiunate sex lectiones de his quȩ post obitũ
illius ostensa sunt. et tres de omelia lectionis¬
a euuangelicȩ legantur. sub sicui adistinctione
notis antiquoꝵ peritia inuentis quantũ inde
populo audiente legantur et qua instruetio¬
rib & studiosiorib quando sibi licuerit uel
libuerit legenda seruentur. designare curaui
Eo uidelicet modo ut illa quȩ populo recitan¬
da sunt nota quȩ astariscus uocatur. & ñ
ut ea quȩ omissa fuerant illucescant. sed
ut quasi stellȩ radii minus scientes illumi¬
nent p̃notentur. eis uero qͣ ꝑdĩ gratiam
illuminatis legenda reseruari debent. nota
paragrafus. T p̃ponatur ad separandas res

Expanded text:
operis commeruoravi, per lectiones ad legenda operis commeruoravi, per lectiones ad legenda in duabus festivitatibus, scilicet depositionis et translationis huius domni et patronis nostri, determinatas, – ut in depositionis sollempnitate novem lectiones ab exordio usque ad obitum eius legantur, et in eius translationis festivitate sex lectiones de his que post obitum illius ostensa sunt et tres de omelia lectionis euvangelicae legantur, – subsiciva distinctione notis antiquorum peritia inventis, quantum inde, populo audiente, legantur, et que instructioribus et studiosioribus, quando sibi licuerit vel libuerit, legenda serventur, designare curavi: eo videlicet modo, ut illa que populo recitanda sunt nota quae asteriscus vocatur X, non ut ea que omissa fuerant illucescant, sed ut quasi stelle radii minus scientes illuminent, prenotentur; eis vero quae per Dei gratiam illuminatis legenda reservari debent nota paragraphus Γ preponatur ad separandas res
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarum ascensiones in corde suo disposuit. et
de uirtute in uirtutẽ grã di ꝓuectus excreuit.
& ꝓquib ipse atq alii scĩ dĩ orant. qui iam cũ dõ
spũ in celo regnant. et qualit̾ orantes ad sepulchrũ
eius p̃parare se debeant ut ex audiantur. & qualit̃
munitis corpore & sanguine xp̃i & unũ cum eo effectis
nob ẽ exeundum de corpore.
Sequitur exemplar testamenti beati remigii.
equunt᷑ metrici uersus conscripti in loculo argenteo
in quo reconditũ ẽ integrum corpꝰ beati remigii.¬
Sis miraculoꝵ p̃missis capitulis. quȩdam
sunt insequenti opusculo de scĩs scripturis
& catholicoꝵ dictis. sed & de hystoriis ad
instructionẽ & exhortationẽ legentium
interposita. quȩ ut ad recitandũ omnia
in populi auolientia non increscant. cui pro
captu audientiũ mensurã uerbi conuenit
ministrari & excerpta ꝑse alia lectioni
studiosoꝵ non depereant sicut quondam
contigisse hac occasione in p̃facione huius

Expanded text:
de suo disposuit et de virtute in virtutem gratia Dei provectus excrevit; et pro quibus ipse atque alii sancti Dei orant, qui iam cum Deo spiritu in caelo regnant; et qualiter orantes ad sepulchrum eius preparare se debeant, ut exaudiantur; et qualiter munitis corpore et sauguine Christi et unum cum eo effectis nobis est exeundum de corpore. 32. Sequitur exemplar testamenti beati Remigii. 33. Sequuntur metrici versus conscripti in loculo argenteo, in quo reconditum est integrum corpus beati Remigii.s miraculorum premissis capitulis, quedam sunt in sequenti opusculo de sanctis scripturis et catholicorum dictis sed et de hystoriis ad instructionem et exortationem legentium interposita. Que ut ad recitandum omnia in populi audientia non increscant, cui pro captu audientium mensuram verbi convenit ministrari, et excerpta per se alia lectioni studiosorum non depereant, sicut quondam contigisse hac occasione in prefatione huius
Abbreviated transcription (Latin):
De iundicta inceltenses qui metas beati r emigi incendert̃
de testamento ab eo condito. & quomodo oculoꝵ corpo¬
ralium lumine aliquandui ẽ priuatus. & iterũ lumine
redonatus & de obiti illius ac ȩtatis longeuitate.
Demiraculo qđ ostensum ẽ cum eius sem̃ corpus ad se

Expanded text:
De vindicta in Celtenses, qui metas beati Remigii incenderuntde testamento ab eo condito, et quomodo oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus et iterum lumine redonatus, et de obitu illius ac aetatis longevitate. 24. De miraculo, quod ostensum est, cum eius sanctum corpus ad se
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine pollebat. passim ꝑ diuexi mon¬
tis latera pascerentur. contigit taurum ar¬
mentier gregis consortia spernentẽ. singula¬
rem incedere solitum. et ad extremũ redeun
te pecore domum non ẽẽ regressum. Quẽ

Expanded text:
multitudine pollebat, passim per divexi monmultitudine pollebat, passim per divexi montis latera pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis consortia spernentem, singularem incederte pecore domum non esse regressum. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
michaelis archangeli toto orbe
uenerandam. ipsius & opere condita
& conseerata nomine demonstrat eccła. Quȩ
non metalloꝵ fulgore sed priuilegio ẽ com¬
mendata signoꝵ. uili facta scemate sed cȩlesti
predita uirtute. ut pote quam fragilitatis
humanȩ memor archangelus. ecęlo ueniens
ad ꝓmerendam ibi mortalib supernoꝵ socie¬
tatem ꝓpria manu condere dignatus ẽ. Uertice
si quidẽ montis eoccelsi posita. de corpore eiꝰ sẽ
sadei speluncȩ instar precauata ostenditur.
Est aut̃ locus in campaniȩ finib ubi intersinũ
adriaticum et montẽ garganũ. ciuitas sepon¬
tus posita ẽ. Qui amoenib ciuitatis ad duo
decim milia preerectus. in cacumine supp̃mo
beati archangeli quã p̃ fatus sum gestat
eccłam. Hanc mortalib hoc modo cognitã.
libellus in eadem ȩccła positus indicat. Frat
in ea ciuitate p̃diues quidam nomine gar¬
ganus. qui ex euentu suo monti uocabulũ
indidit. Huius dum pecora quoꝵ infinita

Expanded text:
Michaelis archangeli toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgure, sed privilegio commendata signorum, vili facta scaematę, sed caelesti predita virtute, utpute quam fragilitatis humanae memor archangelus ę celo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum sociaetatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem saxi speluncae instar precavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civitatis ad 12 milia passuum preerectus, in cacumine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem ecclesia positus indicat. 2. Erat in eadem civitate predives quidam nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita
Abbreviated transcription (Latin):
ne consecratur episcopali. atq insede p̃sulatus
collocatur huius cuutatis remorum. Ubi statĩ
sic apparuit aptus & deuotus tamquã si offitio
ad quod nouiter ascenderat. iugiter p̃ fuisset.
Fuit itaq in helemosinis largus in uigilus sedulꝰ
moratione deuotus. in caritate ꝑfectus. in hu¬
manitate ꝓfusus. in doctrina precipuus. inser

Expanded text:
ne consecratur episcopali atque in sede presulatus ne consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
dicto se illustrante. sensit capiti suo unguinis
sacri infusum liquorẽ quo totũ eiꝰ delibutum
ẽ caput. Et merito. ut qui oleũ spirituale
populis quo eoꝵ quidem capita uisibili. m̃tes
aut̃ p̃dicatione sco spũ inse loquente uncturus
erat chrismate inuisibili idẽ grã eiusdem spẽ scĩ
ipse quoq prius tali unctione insigniretur.
Acceptis aut̃ talib ac tantis auspicus. diuinis timuit
comtraire statutis. Neq enim tinim illi uideri
poterat tot signis p̃curremib diuinȩ contra di¬
cere uissioni. p̃sertim cum luce & unctione scĩspẽ
quȩ oleo uisibili designatur interuis ill ustratus
atq ꝑ unetus. ut & ses ẏsaias ad mitendum se
indiuinum ministerium debere potius offerre
quã excusare didicerit.
ost habita gͦ omni dubitatione atq ancipiti
submota sententia. unanimitate ep̃oꝵ remensis
ꝓuintiȩ infulis induitur. sacerdotalib benedictio¬

Expanded text:
dicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis dicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spiritus sancti, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unctione sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre quam excusare didicerit. 4. Posthabita ergo omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
durare fecit electione. et scm̃ uirum ab antiqͥ
hostis ꝓtecit malignitate. Et cum populi ac¬
elamaret frequentia. et sanctissimus uir mag¬
na reniteretur constantia. placuit omnipotenti
dõ ei manifefissimis demonstrare inditiis qđ
ipse de eo haberet uditium.
t enim cum modo predicto renm conaret᷑
uidentib omnib qui ad erant. descendit
subito raduis noui luminis: iꝑ ipsiusiuri scĩ
uerieẽ de si ipse sol de cdo motus suꝑ eum
ceciderit. Nt quia illuminandarũ lue para¬
bati ccamimarũ ipse qͦq cum ad ihoe opus
asersceret᷑ lumine debuit declarari iusibili.
pse namqi erat lucerna quȩ non sub modio
eurd orporee sed suꝑ condelabrũ purisime
ac dõ dilecte conuersationis erit ponenda.
quatinus his qui indomo scȩ̃ aeccłȩ fimiri
erant. lum en optimȩ institutionis preberet.
la cuit etiã omnipotentiȩ diuinȩ
huic miraculo aliud addere ad ostensionem
meritoꝵ beatissimi uiri. Et enim radio supra¬

Expanded text:
durare fecit electione et sanctum virum ab antiqui durare fecit electione et sanctum virum ab antiqui hostis protexit malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus vir magna reniteretur constantia, placuit omnipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi luminis super ipsius viri sancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super eum ceciderit, ut quia illuminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Deo dilecte conversationis erat ponenda, quatinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis preberet. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supra
Abbreviated transcription (Latin):
cuncti hunc uere dõ dignum. et qui populis
p̃fici deberet acclamabant. Uir aut̃ beatissimꝰ
his angustus depressus nimis afficiebatur an¬
gorib quia nec fugę locus uspiam patebat.
nec populo ut ab intentione coepta resipiscera&e
ullo modo satis facere poterat. Duunȩ namq
erit uoluntatis. ut qui omnium saluti ꝓspecturꝰ
erat. omniũ acclamationib eligeretur. Et qui
unitatis fidei cum iam fidelib & futuris fidelibꝰ
erat ꝓuisurus. unione cuncti popłi adsedem
eueheretur sacerdotalis honoris. Saeratissimus
quidẽ uir cum his acclamationib se urgeri
conspiceret. de infirmitatis et etatis suȩ tempo¬
re conqueri coepit. et quia aeccłasticus ordo
infirmã aetatẽ ad hane non reciperet dig¬
nitatẽ. uoce publica fatebatur. Timebat enim
ne in matura aetas inimici uersuciis impugnata
aliquid contraheret sinistri. Sed diuina gr̃a.
& uccẽ populoꝵ constantissime in ipsus per¬

Expanded text:
cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis prefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficiebatur angoribus, quia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sacratissimus quidem vir cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fatebatur. Timebat enim, ne inmatura aetas inimici versuciis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia et vocem populorum constantissime in ipsius per
Abbreviated transcription (Latin):
rat effusus sanguis calicis. xp̃i uidelicet pas¬
sionis.
raditus aut̃ aparentib scolȩ literis imbu¬
Sendus. in breui coȩuis et etiã natu maioribus
suis doctrina excellentior ẽ effectus. Studehi
quoq teneros annos morum maturitate uin¬
cere. et beniuolentiã cordis. caritatis melle
condire. Turbas frequentiũ populoꝵ uitare.
& ut p̃conẽ suũ fecisse didicerat. uita solitanla
in reclusione dño seruire. Qui locus in castrs
lauduno hactenus designatur. et uenera¬
biliter colitur.¬
nqua reclusione secundis successib certatim
sc̃ȩ conuersationis studus uistus ad olescens dño
Amilitauit. Et cum adiuginti et duos actatissuȩ
in hac urbe remensi omnium generalit̃ uotis
ad pomificii culmen raptus fuisse dinoscitur.
potius quã electus. Fit gͦ concursus populi
diuersi quidẽ sexus. conditionis ac dignitatis
nec non et ȩtatis. sed unius atq eiusdẽ sententiȩ

Expanded text:
rat effusus sanguis calicis, Christi videlicet pasrat effusus sanguis calicis, Christi videlicet passionis. VI. Traditus autem a parentibus scholae litteris imbuendus, in brevi coaevis, et etiam natu majoribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequentiorum populorum vitare, et ut praeconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qui locus in castro Lauduno hactenus designatur, et venerabiliter colitur.qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis justus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti et duos aetatis suae in hac urbe Rhemensi, omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi, diversi quidem sexus, conditnecnon et aetatis, sed unius atque eiusdem sententiae:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod qui merita & acta illius attendit. congrue
hoc eum nomine appellatum fuisse intelligit.
Qui mitigator furoris dñi. intempore iracundi
factus ẽ reconciliatio. Et magnificatus ad nõ
in conspectu regum. inuerbis suis sicut inseque¬
tib ostendimus. monstra. uidelicet paganos
feroces placauit. Merito gͥ eum remedium
fuisse nominatũ in baptismate crederemus. nisi
in emendatiorib gestis illum oraculo diuino ꝑ
sem̃ montanum remigium uocari debere cog¬
nosceremus. Sed & inuersib metricis ab ipso
compositis et iussione illus inquodam uase ab
eo conseerato sculptis ita legimus. H aurit
hinc populus uitã de sanguine sacro. Iniecto
aeternus quẽ fudit uulnere xep̃e. Remiguis
reddit dnõ sua uota sacerdos. Quod uasusq¬
ad nr̃a tempora ꝑ durauit. donec fusum in
redemptionẽ datum ẽ xp̃ianoꝵ. ut aministris
diaboli nortmannis redimeret preciũ argenti
calicis. quos de potestate tenebrarũ redeme¬

Expanded text:
Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc populus vitam de sanguine sacro Iniecto, eternus quem fudit uulnere Christus Remigius reddit Domino sua uota sacerdos. Sanctus qad nostra tempora perduravit, donec fusum, in redemptionem datum est Christianorum, ut a ministris diaboli Nortmannis redimeret pretium argentei calicis, quos de potestate tenebrarum redeme
Abbreviated transcription (Latin):
Hieremias enĩ ab idoloꝵ cultu popłm reuocatur
inuentre sanctificatur. Iohannes populum
suo illuminaturus alloquio. in utero materno
incu. ꝓpheticã suscepit grãm. Et beatus
remigius gentẽ francoꝵ atenebris ignoran¬
tiȩ adlucẽ ꝑ ducturus eiuangelii itidem
diuina donatus ẽ grã. Ut quod ꝑfecturus
erat ministeriõ. cum participib suis parĩ clares¬
ceret munere. Et qui ut dictum ẽ eccłam dĩ.
speciali aut̃ cura remorũ cuutatẽ atq ꝓuintiuã
remigio alarum scãrum scilicet uerbo & ea¬
emplo. meritis et orationib erat dĩ p̃destinatio¬
ne recturus. et perfecto certamine spũ cȩlestiaa
regna penturus angeloꝵ utq subuectus auari¬
lio. remigius ẽ uire dĩ p̃ceptione uocatꝰ.
ec illud silendum ẽ quia in cartis recenti
tempore post illius obitum. sed et post plura
annoꝵ curricula factis de reb isti remensi eccłe
traditis. remedium eum fuisse nominatũ legimꝰ

Expanded text:
Hieremias enim ab idolorum cultu populum revocaturus, Hieremias enim ab idolorum cultu populum revocaturus, in ventre sanctificatur; Iohannes populum suo inluminaturus alloquio, in utero materno propheticam suscepit gratiam. Et beatus Remigius gentem Francorum a tenebris ignorantiae ad lucem perducturus euvangelii, itidem divina donatus est gratia, ut, quod perfecturus erat ministerio, cum participibus suis pari claresceret munere; et qui, ut dictum est, aecclesiam Dei. spetiali autem cura Remorum civitatem atque provinciam remigio alarum sanctarum, scilicet verbo et exemplo, meritis et orationibus, erat Dei predestinatione recturus, et perfecto certamine, spiritu caelestia regna petiturus, angelorum utique subvectus auxilio, Remigius est iure Dei preceptione vocatus. 2. Nec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
a firmitate & stabilitate. petrȩ sumpsit cogno¬
men. et qui antea saulus postea nominatus ẽ
paulus. qm̃ legis helo contra xpm̃ erectus.
ab eo quẽ inmembris suis ꝑ sequebatur. de cęlo
in terrã ꝓstratus. apud se factus ẽ paulus.
idẽ paruus. modicus & humilis. demũ gratiȩ
di magnus defensor et uas electionis effect.
atq totius ẽ ȩccłȩ magister. et p̃dicator
egregius. Et filii Zebedei eo quod uerbum
dĩ terribiliter mundo peccanti intonuerint.
filii tonitrui assumpsere cognomen. Et dñs ac
turus eẽt ꝓopulum suum apeccatis eoꝵ. Ita
gͦ et beatus remigius ab eo quod aeccłam sibi
credendam inter fluctiuagos mundi recturus eẽt
am fractus. remigii cognomen adõ ẽ assequutus.
Seruoꝵ nãq dĩ ꝓpriũ ẽ adõ nominatin sciri.
unde uni eoꝵ dicitur. Noui te exx nomine.
itirr o dicitur. Prius quã te formarẽ inutero
noui te. et inuentre matris tuȩ scĩficaui te.

Expanded text:
a firmitate et stabilitate petre sumpsit cognoa firmitate et stabilitate petre sumpsit cognomen. Et qui antea Saulus, postea nominatus est Paulus, quoniam legis zelo contra Christum erectus, ab eo quem in membris suis persequebatur de caelo in terram prostratus, apud se factus est Paulus, id est parvus, modicus et humilis, demum gratiae Dei magnus defensor, ut vas electionis, effectus atque totius est aecclesiae magister et predicator egregius. Et filii Zebedei, eo quod verbum Dei terribiliter mundo peccanti intonuerint, filii tonitrui assumpsere cognomen. Et Dominus turus esset populum suum a peccatis eorum. Ita ergo et beatus Remigius ab eo, quod aecclesicredendam inter fluctivagos mundi recturus esset anfractus, Remigii cognomen a Deo assecutus est. Servorum namque Dei proprium est, a Deo nominatim sciri. Unde uni eorum dicitur: Novi te ex nomine ; ituro dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te et in ventre matris tuae sanctificavi te.
Abbreviated transcription (Latin):
qui corneliũ ac domum eiꝰ ante ꝑceptionẽ
baptismi sua grã consecrauit. ipse utiq eio
bcatum reorigium non solũ ante baptismũ
seletiã ante natuitatẽ eiusdẽ gr̃ȩ munere
ꝓ fudit. Ortus ẽ aut̃ exc anu et uetulo diu
sterilib ꝑ rȩꝓmissionẽ ut isaac & iohannes uir
iste sc̃s ante quã natus nomine de signatus.
ante quã mundo cognitus in pago laudunensi
alto parentum sanguine. ut monstraretur
in ortu. qualis futurus erat in actu.
ingularis aut̃ meriti inditium datur qͦtiens
Shominib adõ uel imponitur nomen uel mu¬
tatur. Sic abram quia pater multarũ gentiũ
erat futurus. abraham ẽ uocatus. Sic iacob qͥa
dm̃ uidit. isrł appellari meruit. Sic ẏsaias
rex obexximiȩ uirtutis culmen nominatus adõ
ẽ multo ante quam natus. Sic iohannes eo
quod diuina sibi grã amminiculante plus eẽ
meruit quã ꝓpheta. et quod nemo int̾ natos
mulierum maior illo surrexerit. et petrus

Expanded text:
qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. Singularis autem meriti indicium datur, quotiens hominibus a Deo vel imponitur nomen vel mutatur. Sic Abram, quia pater multarum gentium erat futurus, Abraham est vocatus; sic Iacob, quia Deum vidit, Israhel appellari meruit; sic Iosias rex ob eximiae virtutis culmen nominatus a Deo est, multo antequam natus. Sic Iohannes, eo quod divina sibi gratia adminiculante, plus esse meruit, quam propheta, et quod nemo inter natos mulierum maior illo surrexerit, et Petrus