comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ideq teutonis indomitũ aĩum ad pugnã uentũ. Itaq pars sudes arripe
parssara iacere. parsenses euaginare. p̾stremo qͥtq̃ͥd pͥmũ ira inueniss: eop
armis uti. Ita furore ꝑeccł̃iã grassante. pauim̃tũ sangume inundauit.S
statĩ ep̃is conuolantib ꝑace int̾ reliquias dissidentiũ statuta. templũ pgatui
missa festiuis clamorib acta.Cũ uͦ mira subitiã seq̃ntia cantata ⁊ uer sũ.
hunc diẽ głosum fecisti. chori c̃ticuissent. uox abdere lapsa late insonuit
hc̃ diẽ bellicosũ ego feci. Rigentib cet̾is imꝑator dilig̃ntꝰ intendens muni
leticiãq intelligens inimici: tu inqͥt om̃is malitie inuentor simł & in centor
diem bellicosũ. & arrogantib luctuosũ fecisti. s nos ꝑđi grãm qui illum
gło sum fecit. pauꝑib gr̃osum reddemꝰ. Et mox reincepta seq̃ntra. sollẽn

Expanded text:
idemque Teutones, indomitum animum, ad pugnam ventum: itaque pars sudes arripere, idemque Teutones, indomitum animum, ad pugnam ventum: itaque pars sudes arripere, pars sax a jacere, pars enses evaginare, postremo quicquid primum ira invenisset, eo pro armis uti: ita furore per ecclesiam grassante, pavimentum sanguine inundavit. Sed statim episcopis convolantibus pace inter reliquias dissidentium statuta, templum purgatum, missa festivis clamoribus acta. Cum vero, mira subjiciam, sequentia cantitata, et versu, « Hunc diem gloriosum fecisti, » chori conticuissent, vox ab aere lapsa late insonuit, « Hunc diem bellicosum ego feci. » Rigentibus caeteris, imperator diligentius intendens muneri, laetitiamque intelligens inimici, « Tu, inquit, omnis malitiae inventor simul et incentor, diem bellicosum et arrogantibus luctuosum fecisti; sed nos per Dei gratiam, qui illum gloriosum fecit, pauperibus gratiosum reddemus. » Et mox, reincepta sequentia, solemni
Abbreviated transcription (Latin):
dlaloi up eurarientia muitis pnigns subt fugere. imꝑator
eont᷑ nuntĩis urgere ut ꝓbaret constantiam. adextremũ prsꝰ abnuenti quia in
putaret iam urbẽ egressũ reuocarent Ita in cunctant cõpilalis om̃b stupsserant
sarcinulas cõpositis ram ꝓfcctum magnoq uiolentia recutu berris. psen
tie sistunt Quiletũ subridens ꝓbeait fecisti. & gͣtulor pbitati tue qd pbisen¬
pend̾is di timorẽ qͣmpatͥã respectũ celestis neqͣm meas minas. Quappt
habeto ep̃atum qui pͥmꝰ inimpio meo uacau̾it: tm̃ indecenti amori reñtieᷤᷤ
in hostẽ. h̃tq exantiquo pͥuilegiũ. ut inp̃cellentib festiuitatib ad der᷑a
eius consideat. hicgͦ henricꝰ pentecosten ap̃ mogontiũ celebrabat. Paulo
añ missã cũ sedilia pararent᷑ in eccłia int̾ cubicularios archiep̃i ⁊ abbis ur¬
gium agitatũ utroꝵ dñs uixta cesarẽ sederet. illis p̃rogatiuã antistitis iftis

Expanded text:
ati conscientia, multis praestigiis subterfugere; imperator ati conscientia, multis praestigiis subterfugere; imperator  nunciis urgere, ut probaret constantiam: ad extremum prorsus abnuenti, « Quia,putaret, jam urbem egressum revocarent. Ita incunctanter compilatis omnibus suis et in sarcinulas compositis, jam profectum, magnaque violentia retractum, Henait, fecisti, et gratulor probitati tuae, quod pluripenderis Dei timorem quam patriam, respectum coelestis irae quam meas minas; quapropter habeto episcopatum qui primus in imperio meo vacaverit, tantum indecenti amori renuncies.in hostem, habetque ex antiquo privilegium ut in praecellentibus festivitatibus ad dextram ejus consideat. Hic ergo Henricus Pentecosten apud Mogontiam celebrabat. Paulo ante missam, cum sedilia pararentur in ecclesia, inter cubicularios archiepiscopi et abbatis jurgium agitatum utrorum dominus juxta Caesarem sederet; illis praerogativam antistitis, istis
Abbreviated transcription (Latin):
clericũ eqͥtantẽ. Pmo qͥdẽ uisu hebetatꝰ. s redilig̃ntiꝰ explorata. pudore de m¬
cignatione obmutuit. Int̾ea hesitati utrũ pecẽm impunitũ dimitt̃et. ł pec¬
tantes honeste redargueret. obuenit occasio: ut ep̃atũ uacantẽ daret cłico
hec u̾ba aurib insusurrans. Accipe inqͥt ep̃atum: ⁊ uide ne ulteriꝰ ineqͥtes
mulierem. Item dans abbatiã scĩmonialiũ germane esto ait. esto abbatissa
ne ultra patiaris cłicum equitẽ. Confusi illi qͥtã graui dicto se sentirent la.¬
pidatos. desciuert̃ a flagitio qͦd diuinitꝰ inspirabantũ putabãt dño
Tẽ habebat d̃icum incuria qui ⁊ litt̾arũ ꝑitiã ⁊ uotis elegantiã uitio corꝑiᷤ
deformabat. qđ meretͥtulã uille clem̃t̃ ardebat. Cũ qͣ nocte qͣdã sollenni
uolutatꝰ. manc admissã imꝑatoris aꝑta fronte astabat. Dnsimulata scĩa

Expanded text:
clericum equitantem: primo quidem visu hebetatus, sed, re diligentius explorata, pudore et iclericum equitantem: primo quidem visu hebetatus, sed, re diligentius explorata, pudore et indignatione obmutuit. Interea haesitanti utrum peccatum impunitum dimitteret, vel peccantes honeste redargueret, obvenit occasio ut episcopatum vacantem daret clerico, haec verba auribus insusurrans: « Accipe, inquit, episcopatum, et vide ne ulterius inequites mulierem. » Item dans abbatiam sanctimonialium germanae, « Esto, ait, abbatissa, nec ultra patiaris clericum equitem. » Confusi illi, qui tam gravi dicto se sentirent lapidatos, desiverunt a flagitio quod divinitus inspiratum putabant dotem habebat clericum in curia, qui et literarum peritiam et vocis elegantiam vitio corporis deformabat, quod meretriculam villae dementer ardebat; cum qua nocte quadam solenni volutatus, mane ad missam imperatoris aperta fronte astabat. Dissimulata scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ muib ⁊ pruinis asꝑamhorru̾at uno diu locodetiñet᷑. clericꝰ qͥdam curralis
familiarior iusto puellȩ effectꝰ. crebro nocturnas incubicło eiꝰ ꝓtelabat ugilia
etqͣmlib⁊ multimodis t̾gi u̾sationib neqͥtiam palliaret: adũtit illađ aliquis
qđ difficile sit crim̃ ñ ꝓde uultu ł gestu. Etiã uulgo remuentilante solus nes¬
ciebat imꝑator. & sororem suã pudicã crede audebat. S cũ qͣdã nocte cupits
fruerent᷑ amplexib. & diutius se uoluptas ꝓtendet: illuxit mane. Ec ecce omnẽ
t̃ram uix oꝑuerat. Tumcłicꝰ qui sedephndndũ ꝑuestigia in niue tim̃et. ꝓ¬
sua det amice. ut dorso eiꝰ impositꝰ augͦtias illas euadet. Illa ñ refutans impui¬
dentiã dum mͦ uitaret uerecundiã. leuat tergo ama siũ. & extͣcuriam efferc.
Et forte tumimꝑator inuictũ furrex̾at: & ꝑfenestͣm cenaculi despiciens. uidit

Expanded text:
quae nivibus et pruinis aspera inhorruerat, uno diu loco detineretur, clericus quidam curialis, quae nivibus et pruinis aspera inhorruerat, uno diu loco detineretur, clericus quidam curialis, familiarior justo puellae effectus, crebro nocturnas in cubiculo ejus protelabat vigilias; et quamlibet multimodis tergiversationibus 324 nequitiam palliaret, advertit illud aliquis quod difficile sit crimen non prodere vultu vel gestu; et jam vulgo rem ventilante, solus nesciebat imperator, et sororem suam pudicam credere audebat. Sed, cum quadam nocte cupitis fruerentur amplexibus, et diutius se voluptas protenderet, illuxit mane, et ecce omnem terram nix operuerat; tum clericus, qui se deprehendendum per vestigia in nive timeret, persuadet amicae suae ut dorso ejus impositus angustias illas evaderet. Illa, non refutans impudentiam dummodo vitaret verecundiam, levat tergo amasium et extra curiam effert. Et forte tum imperator minctum surrexerat, et per fenestram coenaculi despiciens videt
Abbreviated transcription (Latin):
nã adorant: cuĩ idolũ loco nominatissimoponentes cornu dexte illiꝰ cõpont̃. ple¬
nũ potu illo qd g̃co uocabulo exaqͣ ⁊ melle idromellũ uocamꝰ. Idẽ sc̃sieroiimꝰ
egyptios & om̃s pene orientales fecisse. in xuͦuii. suꝑ isaiam libro confirmat Uñ
ultimo die nouembͥs m̃sis incircuitu sedentes: incõmune p̃gustant. Et si cor¬
nuplenũ inuerunt : magno strepitu applaudunt qͥd eis futuro anno pleno
copra cornu responsura sit inomĩb. Si cont᷑. gemunt. hosgͥ ita henricꝰ eribu¬
tarios effecerat ut om̃ib sollẽpnitatib quib coronabat᷑ roges eoꝵ .iiii. lebetem
q̃ carnes condiebant᷑ inhumis suis ꝑanulos aimͣͫ. uectib ad coquinã uectitarẽ¬
Rei̾ea crebro tumultib regni expeditꝰ. cũ se cõmunioni & hilaritati dediss
ioci plenꝰ ut sat erit duob ꝓbare exemplis. Sororẽ scĩmonialẽ unice diligebat
ut sus eam lati de cẽ ñ pdt̾et᷑. s semꝑ triclimũ eius suo c̃uing̾et. Dũ gͥ qͣdã hieme

Expanded text:
nam adorant; cujus idolum loco nominatissimo ponentes, cornu dextrae illius componunt plenum potu illo quem Graeco vocabulo, ex aqua et melle, Hydromellum vocamus. Idem sanctus Hieronymus Aegyptios et omnes pene Orientales fecisse, in decimo octavo super Isaiam libro confirmat. Unde ultimo die Novembris mensis, in circuitu sedentes, in commune praegustant; et si cornu plenum invenerint, magno strepitu applaudunt, quod eis futuro anno pleno copia cornu responsura sit in omnibus; si contra, gemunt. Hos ergo ita Henricus tributarios effecerat, ut, omnibus solemnitatibus quibus coronabatur, reges eorum quatuor, lebetem quo carnes condiebantur, in humeris suis, per annulos quatuor vectibus ad coquinam vectitareerea crebro tumultibus regni expeditus, cum se communioni et hilaritati dedisset, joci plenus, ut sat erit duobus probare exemplis. Sororem sanctimonialem unice diligebat, ut suo eam lateri deesse non pateretur, sed semper triclinium ejus suo conjungeret. Dum igitur quadam hyeme,
Abbreviated transcription (Latin):
brit̾ colit᷑: nec ullꝰ fere locus inanglia maiori adfestũ aduentantiũ uenat᷑ fieq̃ntia.
Etigit hoc & antiqua sc̃itatis ꝑsuasio & miraculoꝵ crebra exhibitio
ec uacabt̃ laude tua pagine nr̃e felix puer Mistane filii Mmundi filii wihla¬
fi regis mercioꝵ. & ethel flede filie celułsi qui fuit patruus kenelmi. Te inqͣm nõ
cacebo: quẽ berfertꝰ cognatꝰ nefarie interemit. Norintq posteri si qui has litt̾as cog¬
nitione dignas dux̃int: nicħ in scło indolis tue nobilitate glosius qua irritatꝰ in¬
festꝰ lanio te mortificau̾it. nichil indo puritate tua mnocentꝰ qua inuitatꝰ int̾nꝰ arbi¬
ter te honori ficau̾it. Nam celo demissa columna lucifera. denseq noctis dirũpens pal¬
lia ꝓfunde caueȩ scelus detexit. carnisices neqͥtiam arguit Qͣ ꝓpt̾ uen̾ande reliqͥe

Expanded text:
briter colitur, nec ullus fere locus in Anglia majori ad festum adventantium veneratur frequentia. briter colitur, nec ullus fere locus in Anglia majori ad festum adventantium veneratur frequentia. Exigit hoc et antiquae sanctitatis persuasio, et miraculorum crebra exhibitio. § 212. Nec vacabunt laude tua paginae nostrae, felix puer, Wistane fili Wimundi, filii Wihtlafii regis Merciorum et Ethelfledae filiae Chelwulfi qui fuit patruus Kenelmi: te, inquam, non tacebo, quem Berfertus cognatus nefarie interemit. Norintque posteri, si qui has literas cognitione dignas duxerint, nihil in seculo indolis tuae nobilitate gloriosius, qua irritatus infestus lanio te mortificaverit; nihil in Deo puritate tua innocentius, qua invitatus internus arbiter te honorificaverit: nam coelo demissa columna lucifera, densaeque noctis dirumpens pallia, profundae caveae scelus detexit, carnificis nequitiam arguit. Quapropter venerandae reliquiae,
Abbreviated transcription (Latin):
qr elem̃tis anglicis erat conscͥpta: a romanis & aliaruĩgentiũ hominib qͥ aderãt¬
frust᷑ legitemptata. S salubrit̃ & intempore asticit anglus & lingue inuolucrũ lacia¬
lit quiritib euoluens: effecit ut aplici epła regib anglis cõpatͥotã martirẽ indicaret.
Q ua ꝓpt̾ freqñti cetu in nocentis corpꝰ leuatũ. Mincelcũbã uehebat᷑. Ita cł̾itoꝵ uocali cant
e laicoꝵ alacri plausu parricidalis femina cõmota ẽ. fenestia cenaculi inquo stabat
capt̃ extulit. Et forte psalt̾iũ p̃manib hñs: c̃tinuatione lectionis ad psalmũ ꝑueña
firmare. Tum uͦ uidiumna lumina uenefice canis orbib euulfa: cruore uerfũ polluert̃
hocopuseoꝵ qͥ deͣthunt m apud dñm. &qͥ locunt᷑ mala adũfus animã ieã. Cruoris sig¬
na extant hodie: iminanitatẽ muliercule & di ultionẽ spirantia. sorpꝰculũ scĩ cele¬

Expanded text:
quod elementis Anglicis erat conscquod elementis Anglicis erat conscfrustra legi tentata. Sed salubriter et in tempore astitit Anglus, et, linguae involucrum Latialiter Quiritibus evolvens, effecit ut apostolici epistola regibus Anglis compatriotam martyrem indicaret; quapropter frequenti coetu innocentis corpus levatum Winchelcumbam vehebatur. Ita clericorum vocali cantu, et laicorum alacri plausu, parricidalis foemina commota, e fenestra coenaculi in quo stabat caput extulit; et, forte psalterium prae manibus habens, continuatione lectionis ad psalmum pervenefirmare. Tum vero vi divina lumina veneficae, cavis orbibus evulsa, cruore versum polluerunt, « Hoc opus eorum qui detrahunt mihi apud Dominum, et qui loquuntur mala adversus animam meam. » Cruoris signa exstant hodie, immanitatem mulierculae et Dei ultionem spirantia. Corpusculum sancti cele
Abbreviated transcription (Latin):
adeo euidntib signis scitate eiꝰ ꝓdidit: ut hodieq sedes ep̃alis herefordi suibipsiꝰ nõie
c̃secret᷑. Nec ineptum deb⁊ uideri aut mc̃gruũ qͦd antecessores nĩ i pbi treligiosi uiri
ł tacit᷑nitate tołauert̃. uel auctoritate roborauert̃. Quid de scõ kenelmo tẽnere
etatule puero stilus cõmimscet᷑ dignũ : hc̃ pat̾ kenelfꝰ rexmerciorũ. septennẽ quen¬
dride sororis fid̃i educandũ reliqͥt. S illa falso sibi regnũ p̃sagiens frateulũ collen¬
dũ emedio satelliti qui alũpnꝰ erat cõm̃dauit. Is insontem causaremittendi am-¬
mũ qͣsi uenatũ diicens int̾ frutecta obtruncatũ occuluit. Et mirũ dictu: qđ fraus
tã celate inanglia cõmissa rome diuuinitꝰ innotuit. Siqͥdẽ m̃brana suꝑ altare scĩ
petͥ supne columba ferente delapsa: necis ⁊ sepulchralis loci ꝑordinẽ index. Que

Expanded text:
adeo evidentibus signis sanctitatem ejus prodidit, ut hodieque sedes episcopalis 363 Herefordi sub ipsius nomine adeo evidentibus signis sanctitatem ejus prodidit, ut hodieque sedes episcopalis 363 Herefordi sub ipsius nomine consecretur. Nec ineptum debet videri aut incongruum quod antecessores nostri, probi et religiosi viri, vel taciturnitate tolleraverunt, vel auctaetatulae puero, stylus hic comminiscetur dignum? Hunc pater Kenulfus rex Merciorum, septennem, Quendridae sororis fidei educandum reliquit; sed illa, falso sibi regnum praesagiens, fraterculum, tollendum e medio, satelliti qui alumnus erat commendavit. Is insontem, causa remittendi animum quasi venatum ducens, inter frutecta obtruncatum tam celate in Anglia commissa Romae divinitus innotuit: siquidem membrana super altare Sancti Petri columba superne ferente delapsa, necis et sepulturae loci per ordinem index fuit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
le freq̃ntia remouit. Moxq ꝑministrũ nomine tunre qđ tonitruũ sonat. occulte
int̾emptos scobi ꝓfunde immersit. Arbitͣtꝰ posse latere homicidiũ qd̃ cõmisiss clã
uisib hominũ. S diuinꝰ ille ocłs quẽ archana cordiũ non fallunt tulit in lucem ĩ¬
sontes: multas ibi largitꝰ saintatũ gr̃as. quoad uicini cõmoti. rudera illatumltua¬
rio cespite corporib c̃iecta esfodientes fossam ad sp̃em sepulchri dirigt̃. eccłiola suꝑ
edificata. Iacuere ibi usq ad tempꝰ regis edgari. Tunc em̃ abeato osiuialdo archiep̃o
Wigornensi leuata & ad cenobiũ ramesie deportata st̃. Exq̃ die młtis se miraculis mani-¬
festart̃ supplicũ uotis exorabiles.
multos potentes trucidaũ. Int̾ qͦs egelbirtũ regẽ nefariã rẽ in pcũ filie oꝑatus.
yerũ illiꝰ mors in nocua breui regno filii offe credit᷑ ut supͣdixi uindicata. Qn ceds

Expanded text:
lae frequentia removit; moxque per ministrum nomine Thunre, quod tonitruum sonat, occulte lae frequentia removit; moxque per ministrum nomine Thunre, quod tonitruum sonat, occulte interemptos, scobi profundae immersit, arbitratus posse latere homicidium quod commisisset clam visibus hominum. Sed divinus ille oculus, quem arcana cordium non fallunt, tulit in lucem insontes, multas ibi largitus sanitatum gratias; quoad vicini commoti, rudera illa tumultuario cespite corporibus conjecta effodientes, fossam ad speciem sepulchri dirigunt, ecclesiola super aedificata. Jacuere ibi usque ad tempus regis Edgari; tunc enim a beato Oswaldo archiepiscopo Wigorniensi levata, et ad coenobium Ramesiae deportata sunt: ex qua die multis se miraculis manifestarunt supplicum votis exorabiles. multos potentes trucidavit; inter quos Egelbirtum regem, nefariam rem in procum filiae operatus. Verum illius mors innocua, brevi regno filii Offae creditur, ut supra dixi, vindicata: quin et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
to tͥbunal c̃scend̾it. Qrerent gͦ in albo quomortuoꝵ scbebant᷑ nomina: ⁊si ita iuemireĩ
soluto ieuinio securitati & leticie indulgentes missarũ sollẽpma do ⁊ scõ regi c̃ciñent.
huic uisiomi pueri mors e uestigio subsecuta martirisq dies inmartirologio inuenta
simul & expulsio morbi abom̃i ꝓuincia ad̾o sunt accestata ut nom̃ osuualdi ext̃c int̃
celebrari p̃conio inusitato ut opinor mortalib exemplo. Ne aut̃ ħ uideant᷑ friuola.
phibet indubitata historici auctoritas: simulq beatꝰ ep̃s acca relatoris simmistesa.
cino c̃sanguinitati s gͣdu lineam regum c̃tingentes ethelredã ⁊ egelbirchũ filios
se ermenredi patrui sui. hosille inspẽ regn adolescere metuens salutiq sue timens
egro ⁊ miserabili uictu curase aliqͣndiu habitos. tandẽ c̃tuitũ suũ eis inuidens ab Au¬

Expanded text:
nto tribunal conscenderit. Quaererent ergo in albo quo mortuorum scribebantur nomina, et si ita invenirent, nto tribunal conscenderit. Quaererent ergo in albo quo mortuorum scribebantur nomina, et si ita invenirent, soluto jejunio, securitati et laetitiae indulgentes, missarum solennia Deo et sancto regi concinerent. Huic visioni pueri mors e vestigio subsecuta, martyrisque dies in martyrologio inventa, simul et expulsio morbi, ab omni provincia adeo sunt attestata, ut nomen Oswaldi ex tunc inter celebrari praeconio; inusitato, ut opinor, mortalibus exemplo. Ne autem haec videantur frivola, prohibet indubitata historici auctoritas, simulque beatus episcopus Acca, relatoris symmistes. §cino consanguinitatis gradu lineam regum contingentes, Ethelredum et Egelbirtum, filios scilicet Ermenredi patrui sui. Hos ille in spem regni adolescere metuens, salutique suae timens, aegro et miserabili victu circa se aliquandiu habitos, tandem contuitum suum eis invidens, ab au
Abbreviated transcription (Latin):
emineret cet̾os om̃ifarie c̃ditionis & ꝓfessionis scõs: Quoꝵ nuncupatĩ nõĩa & uitã
pseoui. nec ꝓpositũ ÷ nec otium. qͣnqͣm osi tempꝰ olim fui̾t suꝑ. S tacebo. ne ma¬
iora uirib uidear polliceri. Atq adeo nullũ de plebe necesse ÷ nominare: s cm̃
regie stirpis pueros puellasue. ut cepte materie orbitasducã. Plerosq innocent̃ ce¬
sos qͦs non humana coniec̾tura s diuina ratio mr̃es consecrauit. Uñ dat᷑ cogno¬
sci qͥntã fec̾int licenti& uoluptatũ parsimoniã: qui tam facilis necis cõpendic
triduano indicto ierunio pellere tẽptasse. Sc̃a ieiuni die beatos apł̃os petrũ & paulũ pu¬
ero eadem ualitudine decumbenti apparentes his illũ animasse. Noneũ deb̃e metuere mor¬
tẽ imminentẽ: que sit & p̃sentis languoris exitꝰ. ⁊uite ꝑhennis introitꝰ. secum nenu¬
nẽ de illo monastio hac pestilentia morit̾un: qđ ds p̃clari regis osialdi c̃cesserit m̃iis

Expanded text:
um nuncupatim nomina et vitas persequi nec propositum est nec otium; quanquam, oh si tempus olim fuerit super! sed tacebo, ne majora viribus videar polliceri. Atque adeo nullum de plebe necesse est nominare, sed tantum regiae stirpis pueros puellasve, ut coeptae materiae orbitas ducam; plerosque innocenter caesos, quos non humana conjectura, sed divina ratio, martyres consecravit: unde datur cognosci quantam fecerint licentiae voluptatum parcimoniam, qui, tam facilis necis compendio, triduano indicto jejunio, pestem pellere tentasse. Secunda jejunii die, beatos apostolos Petrum et Paulum, puero eadem valetudine decumbenti apparentes, his illum animasse: non eum debere metuere mortem imminentem, quae sit et praesentis languoris exitus et vitae perennis introitus. Caeterum, neminem de illo monasterio hac pestilentia moriturum, quod Deus praeclari regis Oswaldi concesserit meritis,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tp̃r regis & ilłi ꝑ caramales rome degͣdatꝰ. ꝑpetiusq uinculis in notlatꝰ
mexplebilis auiditatis nec moriens finem fecit. Si qdẽ eo mortuo clauicula in
secretis reꝑta: que sere cubicularis scrini apposita innum̃abiliũ thesaurorũ de¬
dit indiaium. Cartasinqͥb notata erat ⁊ metallorũ qͣlitas ⁊ pondum qͣntitas q̃¬

Expanded text:
quoque tempore regis Willielmi per cardinales Romanos degradatus perpetuisque vinculis innodatus, quoque tempore regis Willielmi per cardinales Romanos degradatus perpetuisque vinculis innodatus, inexplebilis aviditatis nec moriens finem fecit; siquidem, eo mortuo, clavicula in secretis reperta, quae, serae cubicularis scrinii apposita, innumerabilium thesaurorum dedit indicium chartas
Abbreviated transcription (Latin):
cõponeret᷑. romãq ꝓfectꝰ ⁊ decausa sua sedẽ apłicam appellans: cũ ꝑgemeticum
reu̾teret᷑ defunctꝰ. ibiq sepultꝰ est: ineccłia sc̃ẽ Mari qͣm ipse p̃cipuo ⁊ sũptuoso
c̃strixerat. Inuasit c̃tinuo illouiuente stigancdꝰ qui erat ep̃s wintonie archiep̃atis
cantuariensem.Infamis ambitꝰ pontifex ⁊ honoꝵ ult debitũ appetitor qui spe
throni excelsioris ep̃atum faxonũ australiũ deserens. Wintoniã insedit. illamqͦ
cum archiep̃atu tenuerit. qua ppt̃ nunqͣm abapłica sede palliũ m̃uerit: nͥ qđ
benedictus qͥdam ꝑuasor apłatus misit. pecunia scilicet ad ꝑsuadendũ corruptꝰ.
ł qđ mali gͣaificant᷑ fimilib S ille mox anicholao qui ex ep̃o florentiȩ legitti¬
me papatum susceꝑat: expulsꝰ delo fidelium indebitũ nom̃ exiuit. Stigandꝰ

Expanded text:
componeretur; Romamque profectus, et de causa sua sedem apostolicam appellans, cum per Gemeticum componeretur; Romamque profectus, et de causa sua sedem apostolicam appellans, cum per Gemeticum reverteretur defunctus, ibique sepultus est in ecclesia sanctae Mariae, quam ipse praecipuo et sumptuoso opere construxerat. Invasit continuo, illo vivente, Stigandus, qui erat episcopus Wintoniae, archiepiscopatum Cantuariensem; 341 infamis ambitus pontifex, et honorum ultra debitum appetitor, qui, spe throni excelsioris episcopatum Saxonum Australium deserens, Wintoniam insederit, illam quoque cum archiepiscopatu tenuerit. Quapropter nunquam ab apostolica sede pallium meruerit, nisi quod Benedictus quidam pervasor apostolatus misit; pecunia scilicet ad concedendum corruptus, vel quod mali gratificantur similibus. Sed ille mox a Nicholao, qui ex episcopo Florentiae legitime papatum susceperat, expulsus zelo fidelium, indebitum nomen exuit. Stigandus
Abbreviated transcription (Latin):
manũ neqͥbat p̃senio. S cũ cominꝰ uentum ẽẽt & iam pene manꝰ c̃ sererent᷑ nebula
densissima repente choorta furentũ obtutꝰ consudit mi serãq mortaliũ audatiã cõ-¬
pescint. Deniq G̃ odiinꝰ cuisq comites eo unde uen̾ant uento cogente reducti. ñ młto
sͦ patifico ammo repat̾antes regẽ ap̃ lundoniã offendert̃. Orantes ueniã: admissi st̃
Senex ille⁊ lingua potens adflectendos animos audientũ ꝓbc sede om̃il que obiec̃¬
tabant᷑ ex punauit. Tantũq breui ualinit: ut sibi lib̾isq suis honores integ̾s resti-¬
tueret noimannos om̃s ignominie notatos abanglia effugaret. Plata sententia
in rodb̃tũ archiep̃m eiusq complices qđ statũ regni ꝑturbarent aĩũ regiũ ĩpum¬
tiales agtantes. Nerũ ille ñ expectata uiolentia sponte ꝓfugerat: cũ sermopauis

Expanded text:
manu nequibat prae senio. Sed, cum cominus ventum esset, et jam pene manus consererentur, nebula manu nequibat prae senio. Sed, cum cominus ventum esset, et jam pene manus consererentur, nebula densissima repente coorta furentum obtutus confudit, miseramque mortalium audaciam compescuit: denique Godwinus ejusque comites, eo unde venerant, vento cogente reducti. Non multo post, pacifico animo repatriantes, regem apud Londoniam offenderunt: orantes veniam admissi sunt. Senex ille, et lingua potens ad flectendos animos audientium, probe se de omnibus quae objectabantur expurgavit: tantumque brevi valuit, ut sibi liberisque suis honores integros restitueret; Normannos omnes, ignominiae notatos, ab Anglia effugaret; prolata sententia in Robertum archiepiscopum ejusque complices quod statum regni conturbarent, animum regium in provinciales agitantes. Verum ille, non expectata violentia, sponte profugerat cum sermo pacis
Abbreviated transcription (Latin):
dispondiũ. Si raueos. fipatores habeat: ꝗle fore obporin . s betinamob¬
u attbut᷑ elgaro leofrici filio uiro industrio. Quẽ ille suscipiens tẽ rex̃ nobiłr reu̾so
pestrcuit lib̃nt. ⁊ p̾ca goduuino moituo cũ haroldꝰ parentis ducatũ ĩpetͣss. repetiit au¬
dat aliqͣnto cũ tp̃r immicoꝵ accusatione exiliatꝰ. Dis regine sub̾a adunũ nũmũ
emnuncta ipsa regis sorori ap̃ Werewellã incustodiã data: ut scł om̃ib suis parentib
patam suspirantib sola sterteret in pluma. Post̾ĩori anno exulũ qͥsq deloco suo
cq̃ssi britannicũ mare cͥcũagari. litora piraticis lat̾ciniis infestare decognati ppłi
opib p̃das eximias c̃uectare. Contͣ qͦs aregis parce płqm sexaginta naues mancho¬
riscstitert̃. Prefecci classi odo ⁊ radulf᷑ comites ⁊regis cognati. Ne segnẽ sensit regẽ illa¬
nec̃as quin ipsc mnaui ꝑnoctaret. & lãtnũ exitꝰ specularet᷑. sedulo explens c̃silio qđ

Expanded text:
dispendium; si paucos stipatores habeant, gloriae fore opprobrium. Obstinatius obam. Comitatus ejus attributus Elgaro Leofrici filio, viro industrio; quem ille suscipiens tunc rexit nobiliter, reverso restituit libenter. Et postea, Godwino mortuo cum Haroldus parentis ducatum impetrasset, repetiit audacter, aliquanto tamen tempore inimicorum accusatione exiliatus. Omnis reginae substantia ad unum nummum emuncta; ipsa regis sorori apud Warewellam in custodiam data, ne scilicet omnibus suis parentibus patriam suspirantibus sola sterteret in pluma. Posteriori anno exulum quisque de loco suo egressi Britannicum mare circumvagari, littora piraticis latrociniis infestare, de cognati populi opibus praedas eximias conjectare. Contra quos, a regis parte, plusquam sexaginta naves in anchoris constiterunt: praefecti classi 340 Odo et Radulphus comites, et regis cognao expiens consilio quod
Abbreviated transcription (Latin):
tans fulgor abinitio fidi ppłm illũ curcũ fulserit. qđ nusqͣm gentiũ uc opinorre¬
pies. tot sc̃orum illibata pꝰ mortẽ corꝑa: incorruptionis illiꝰ extreme simulachrũ
pferentia. Qđ ido fieri credo celitꝰ. ut natiopene extͣ orbẽ posita exc̃ sid̃atione in¬
coruptele scõrum fidentiꝰ ad spem refurrõis animaret᷑. Et st̃ sane qͥnq om̃ino qs
noiuim: ceterũ plures accole ꝑ̃dicant sui. Scã etheldritha & wiburga uigines.
uex cadmundꝰ. archiep̃s elfegꝰ. cuthb̃tꝰ antiquꝰ pater. Om̃s inuolatis cure & carne

Expanded text:
tatis fulgor ab initio fidei populum illum circumfulserit, quod nusquam gentium, ut opinor, retatis fulgor ab initio fidei populum illum circumfulserit, quod nusquam gentium, ut opinor, reperies tot sanctorum illibata post mortem corpora, incorruptionis illius extremae simulachrum praeferentia. Quod ideo fieri credo coelitus, ut natio pene extra orbem posita, ex consideratione incorruptelae sanctorum, fidentius ad spem resurrectionis animaretur. Et sunt sane quinque omnino quos noverim caeterum, plures accolae praedicant sui sancta Etheldritha et Wiburga virgines, rex Edmundus, archiepiscopus Elfegus, Cuthbertus antiquus pater, omnes i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩditum qͦd he mulieres angliã & normannã signisicau̾int. Que licet spacus t̾rarũ sint
diuise. st̃ tam̃ subuno dñio unite. he qͥqͥd petuniarũ auidis faucib insoebu̾int in
unamlacunã defluit. que sit uł pͥncipum auaritia ł circũpositarũ gentiũ ferocia.
Mortuam ⁊ pene ex haustã normanniã uigens petuniis sustentat anglia : donec &
ipsa fortassis succumbat exactorum uiolentia. felix si unqͣm mlib̃tatẽ respirare po¬
terit. cuiusinanem iam dudũ ꝑsequit᷑ umbͣm. Nc̃ gemit calamitatib afflicta pen¬
sionib addict̾a. Cuisam huĩce calamitatis describam: si priꝰ q̃dam dyxero adremꝑ
tinentia. Quia enim forensia gesta & negotia bellica regum anglorũ hucusq c̃te-¬
xui: libet aliqͣncisꝑ in scĩtate quoꝵdã spactari. Simulq c̃sid̾andũ qͣntꝰ diuine pie-¬

Expanded text:
traditum, quod hae mulieres Angliam et Normanniam significaverint; quae, licet spatiis terrarum sint traditum, quod hae mulieres Angliam et Normanniam significaverint; quae, licet spatiis terrarum sint divisae, sunt tamen sub uno dominio unitae. Hae quicquid pecuniarum avidis faucibus insorbuerint, in unam lacunam defluit, quae sit vel principum avaritia, vel circumpositarum gentium ferocia: mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis succumbat exactorum violentia; felix si unquam et libertatem respirare poterit, cujus inanem jamdudum persequitur umbram. Nunc gemit calamitatibus afflicta, pensionibus addicta: causam hujusce calamitatis describam, si prius quaedam dixero ad rem pertinentia. Quia enim forensia gesta et negotia bellica regum Anglorum huc usque contexui, libet aliquantisper in sanctitate quorundam 359 spatiari: simulque considerandum quatenus divinae pie
Abbreviated transcription (Latin):
gui. Qđ cum mult mirarent᷑ unꝰ ut semꝑ aliqui sollerciꝰ ingeniũ in mał hnt ftilo subtꝰ
fiamnnã foram̃ fecit. Ita intducto aere : ignis euanuit. Corpꝰ muro applicitũ uastitẽ¬
te suimeniũ altitudinẽ uict. S ꝓcedentib dieb stillicidiis rorulentis infusũ com¬
munẽ mortaliũ corruptionẽ agnouit: cute soluta & neruis fiuentib.
b imilierib. Duo erant capita.iiii. brachia. ⁊ tet̾a gemina oĩa usq adumbilitũ. In-¬
feriꝰ duo crura duo pedes ⁊ cet̾a ommnia singła. Ridebat. comedebat. loq̃bat᷑ una.
flebat esuriebat tacebat alt̾a. Ore gemino manducabat᷑ s uns meatu digerebat᷑
Postremo una defuncta. suꝑ uicit alt̾a. Portauit pene trienmo uiua mortuã do¬
nec & mole pondis ⁊ nidore cadau̾is ipsa qͦ de fecit. Putatũ ẽ aqͥbdam ⁊ litt̃is ẽ

Expanded text:
gui. Quod cum multi mirarentur, unus, ut semper aliqui solertius ingenium in malis habent, stylo subtus gui. Quod cum multi mirarentur, unus, ut semper aliqui solertius ingenium in malis habent, stylo subtus flammam foramen fecit; ita introducto aere, ignis 358 evanuit. Corpus, muro applicitum, vastitate sui moenium altitudinem vicit; sed procedentibus diebus, stillicidiis rorulentis infusum, communem mortalium corruptionem agnovit, cute soluta et nervis fluentibusbus mulieribus. Duo erant capita, quatuor brachia, et caetera gemina omnia usque ad umbilicum: inferius duo crura, duo pedes, et caetera omnia singula. Ridebat, comedebat, loquebatur una: flebat, esuriebat, tacebat altera. Ore gemino manducabatur, sed uno meatu digerebatur. Postremo una defuncta, supervixit altera: portavit pene triennio viva mortuam, donec et mole ponderis et nidore cadaveris ipsa quoque defecit. Putatum est a quibusdam, et literis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
imaragdis ⁊ unionib cõposito causas aduentꝰ exqͥrit. Nichillecont᷑ s ꝓtentaman
porticis epłam. Demon notũ sigillũ ñ ausꝰ c̃tẽpñc. legit scͥptum. Morq btathate
tellates alat̾e suomisit qͥ anulũ extorq̃rent auen̾e. Illa multũ tgiusata unetan¬
dẽ reddudit:Ita iuuems uoti compossine obstaculo potic ẽ diui suspiratis amon¬
h ds palũbi ubi demonis clamorẽ addm̃ de se audiuit: fine dieris fsibipsi gnari
intellerit. Quo cirxaom̃ib mbris uitͦ trũcatis miserabili desiua cdies es penifesta
confesus pape coram populo romano maudita flagitia. a tinc i er penitentiã.
uic eonpꝰ palantis fili euandride quo iugili narrat: rome reptum est illiba¬
tum. Ingent stuꝑore om̃iũ. q̃d cot scła incorruptione sui suꝑauit. Qa ea sit natã
paitorũ corpoꝵ ut carne tabescente cuiti sȩxt̾ior ner uos neruiõssa contineant. hiac
inuenta arce mechanica ut nulliꝰ flatꝰ uiolentia nulliꝰ liquoris asꝑgine ualeret extin¬

Expanded text:
tenta manu porrigit epistolam. Daemon, notum sigillum non ausus contemnere, legit scriptum; moxque, brachiis tellites a latere suo misit qui annulum extorquerent a Venere: illa, multum tergiversata, vix tandem reddidit. Ita juvenis, voti compos, sine obstaculo potitus est diu suspiratis amoribus. Sed Palumbus, ubi daemonis clamorem ad Deum de se audivit, finem dierum sibi praesignari intellexit. Quocirca, omnibus membris ultro truncatis, miserabili defunctus est poenitentia, confessus papae coraunc corpus Pallantis filii Evandri, de quo Virgilius narrat, Romae repertum est illibatum, ingenti stupore omnium quod tot secula incorruptione sui superavit: quod ea sit natura conditorum corporum, ut, carne tabescente, cutis exterior nervos, nervi ossa contineant. Hiatus inventa arte mechanica, ut nullius flatus violentia, nullius liquoris aspergine, valeret extin
Abbreviated transcription (Latin):
rulũ q̃ndam sturni sui alumnũ quẽ secũ exanglia dux̾at delatori gigan-¬
tae molis homini. ad monomarchiã opposuit: cet̾is clientib inerti timo¬
re refugientib. Itaq conserto duello ꝑmiraculũ dĩ insimulator succiso
poplite eneruat᷑. Gunhildis insꝑato tumpho tripudians. uiro repudiũ
dedit. nec ultͣ minis aut delinim̃tis adduci potuit ut thalamo illiꝰ
sentiret: s uelũ scimonialiũ suscipiens. indi seruitio placido c̃senuit otio.

Expanded text:
rulum quendam sturni sui alumnum, quem secum ex Anglia duxerat, delatori, gigantrulum quendam sturni sui alumnum, quem secum ex Anglia duxerat, delatori, giganteae molis homini, ad monomachiam apposuit, caeteris clientibus inerti timore refugientibus. Itaque, conserto duello, per miraculum Dei insimulator succiso poplite enervatur. Gunnildis, insperato triumpho tripudians, viro repudium dedit; nec ultra minis aut delinimentis adduci potuit ut thalamo illius consentiret, sed, velum sanctimonialium suscipiens, in Dei servitio placido consenuit otio.
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾ent inbrachiis singłis armillas duas. unãqͣmq xui. unciarũ auri. inca¬
pitib cassides deauratas securim danicã in hum̃o sinistro. hastile ferreum
dextra manu gestantes: & ne fingła enumerẽ. armis omnib instructos.
inquib fulgor cum t̾rore certans sub auro ferrũ occulet. Cet̃m ut dic̾e ce-¬
ꝑam. hardecnutꝰ gimhildã sororẽ suã scnutonis exemma spectatissime
speciei puellã. amultis ꝓcis tempore patͥs suspiratã nec impetͣcã. henri¬
cõ imꝑatori alamannoꝵ nuptũ misit. Celebris illa pompa nuptialis
fuit. & nr̃o adhuc scł̃o etiam intriuiis cantitata. dum tanti nõn uirgo
adnauem duc̃et᷑. stipantib om̃ib anglie ꝓcerib. & m expensas c̃ferentib
qͥcqͥd absconderat. uł marsupiũ publicũ. uł erariũ regiũ. Ita adsponsã
ꝑueniens: multo tp̃r fedus c̃iugale fouit. Postremo adult̾ii accusata pue¬

Expanded text:
haberent in brachiis singulis armillas duas, unamquamque sedecim unciarum auri, in cahaberent in brachiis singulis armillas duas, unamquamque sedecim unciarum auri, in capitibus cassides deauratas, securim Danicam in humero sinistro, hastile ferreum dextra manu gestantes; et, ne singula enumerem, armis omnibus instructos, in quibus fulgor cum terrore certans sub auro ferrum occuleret. Caeterum, ut dicere coeperam, Hardecnutus Gunhildam sororem suam, Cnutonis ex Emma filiam, spectatissimi puellam, 322 a multis procis tempore patris suspiratam, nec impetratam, Henrico imperatori Alemannorum nuptum misit. Celebris illa pompa nuptialis fuit, et nostro adhuc seculo etiam in triviis cantitata, dum tanti nominis virgo ad navem duceretur, stipantibus omnibus Angliae proceribus, et in expensas conferentibus quicquid absconderat vel marsupium publicum vel aerarium regium. Ita ad sponsum perveniens, multo tempore foedus conjugale fovit: postremo, adulterii accusata, puc
Abbreviated transcription (Latin):
sparg̃t. ille int̾ mortem haroldi. & expectationẽ hardecnut. fluctuans reg¬
num ingressus. cõpatotarũ ꝑfidia. ⁊ maxime goduini. luminib orbatꝰ᷑:
ap̃ gilingehã. Inde ad heliense cenobiũ directꝰ miserã uitã pauco tẽpore. pane
cibario sustentauit: omnib comitib p̃t̃ decimos decapitatis. Nã sors decimũ
quẽq morti exemerat. Hec quia fama serit ñ omisi. s quia cronica tacet ꝓso
lido ñ asserui. hac de causa hardecnutꝰ liuingo criditunensi epõ quẽ fama
facti auctorem asserebat infensus. illũ ep̃atu expulit. s pͥannũ pecunia se¬
renatꝰ restituit. Goduumũ qͦ obliqͥs ocłis intuitꝰ: ad sacͣm̃tum purgationi
compulit. Apposuit ille fid̃i iurate xenium ut gr̃am plenã redimẽt locuple-¬
tissimũ sanc ⁊ pulcherrimũ. Ratẽ auro rostratã. habentẽ. Lxxx. milites. qui

Expanded text:
spargunt. Ille inter mortem Haroldi et expectationem Hardecnuti fluctuans, regspargunt. Ille inter mortem Haroldi et expectationem Hardecnuti fluctuans, regnum ingressus, compatriotarum perfidia, et maxime Godwini, luminibus orbatus est apud Gillingeham; inde ad Heliense coenobium directus, miseram vitam pauco tempore pane cibario sustentavit; omnibus comitibus praeter decimos decapitatis, nam sors decimum quemque morti exemerat. Haec, quia fama serit, non omisi; sed, quia chronica tacet, pro solido non asserui. Hac de causa Hardecnutus, Livingo Cridietunensi episcopo, quem fama facti auctorem asserebat, infensus, illum episcopatu expulit, sed post annum pecunia serenatus restituit. Godwinum quoque obliquis oculis intuitus, ad sacramentum purgationis compulit. Apposuit ille fidei juratae xenium, ut gratiam plenam redimeret, locupletissimum sane et pulcherrimum, ratem auro rostratam, habentem octoginta milites qui
Abbreviated transcription (Latin):
biennio p̃t decẽ dies regnans. sp̃m int̾ pocula ap̃ lamudã iuxta lundoniã
amisit: & Wintonie uixta patrẽ sepultꝰ.ẽ. Iuuenis qui egregiã pietatẽ ami¬
mi infrẽm & sororem ostendit. Germanũ enĩ ed&ardũ annose ꝑegͥnatiõis
tedio & spe fr̾ne necessi  tudinis natale solũ reuisentẽ. obuiis ut auint ma¬
nib excipiens: indulgen tissime retinuit: Heruntam̃ inmaturꝰ incetis: ꝑai
fricũ eboracensem ep̃m &alios qͦs nominare piget. haroldi cadauere de fosso cap̃t
truncari ⁊ miserando mortalib exemplo intam̃sem ꝓici ussit. Id aqͦdã pisca¬
tore exceptũ sagena: incimit̾iodanoꝵ lundonie tumulat᷑. Tributũ inexorabi
le &mportabile anglie imposuit: ut classiariis suis ꝑsingłas naues. xx mar¬
cas ex poslicito pensitaret. Qd̃dum importune ꝑangliã exigit᷑. duoinfestiꝰ hoc
sa & dẽpopulata. fortunsq ciuiũ abrasis. c̃cumeliam fame ⁊ amori suo detri-¬

Expanded text:
egnans, spiritum inter pocula apud Lamudam juxta Londoniam amisit, et Wintoniae juxta patrem sepultus est: juvenis, qui egregiam pietatem animi in fratrem et sororem ostenderit; germanum enim Edwardum, annosae peregrinationis taedio, et spe fraternae necessitudinis, natale solum revisentem, obviis ut aiunt manibus excipiens indulgentissime retinuit. Veruntamen immaturus in caeteris, per Alfricum Eboracensem episcopum, et alios quos nominare piget, Haroldi cadavere defosso, caput truncari, et miserando mortalibus exemplo, in Tamesim projici jussit. Id a quodam piscatore excentum sagena in coemiterio Danorum Londoniae tumulatur. Tributum inexorabile et importabile Angliae imposuit, ut classiariis suis per singulas naves viginti marcas ex pollicito pensitaret. Quod dum importune per Angliam exigitur, duo infestius hoc sa et depopulata, fortunis civium abrasis, contumeliam 321 famae, et amori suo detri
Abbreviated transcription (Latin):
tome a ccidisse. asenorib didicimꝰ: a didici.ir dumar¬
Qat papa oregonus ui̾ ante dictus gratianꝰ. magne religioms e seremtatis
Isita romani aplatusstatum: pinturiam antecessortm dimnutumini¬
Nit ⁊ ua pent parca opoida urbi uicina. &oplationes sclsu ahininuntucoinie¬
Oti se bastentoron siu rates e possessiones in longinquo polite q pene me ea hie

Expanded text:
Romae accidisse a senioribus didicimus. § 201. Erat papa Gregorius sextus, ante dictus Gratianus, magnae religionis et severitatis. Is 344 ita Romani apostolatus statum per incuriam antecessorum diminutum invenit, ut praeter pauca oppida urbi vicina, et oblationes fio se sustentaret. Civitates et possessiones in longinquo positae, quae ad jus Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
albumaabaar logantia &rin fideurate ⁊uregẽ &⁊ sama bares ei egie. eqͣs sibi par
lio magoa undicantes ic̃pe de ciꝰ simplicitate solitos nigari soge isignec
memor a germani rugato me uulcu uidͥeo qͥd aspicias. S n pnanarcusilt
al uuom incomodu. hoc dicto: osta qͣm inos miserat sufocatꝰ otlos admorẽ
luquant : atuꝑarem s demorib corũ inseqnti libro ꝑg amlicere camde
aauaurr porm ptrro: mangliam occasio se obstulerit. unc qͣnta u̾itate
eotuero ꝑsfrgam dẽ simultate regis ingoduorrũ & filose qisi nr̃e
ueta cbi crat comes pononie pat̾ godefridi c&e baldarm qua ntotoi rei¬
ges ap erosolimã fuert̃: habebatꝙy sororẽ regis godã. leait rndis nup¬
duis des ponsata duee alto uiro Walto medantino filiũ tuleta: uadtilb pr̃
cotempore seart comei herefordensis. Igmaitus ⁊tumidus qur oale fiba pti¬

Expanded text:
infidelitate in regem et in familiares ejus egisse, aequas sibi partes in imperio vendicantes, saepe de ejus simplicitate solitos nugari, saepe insigues memoriam germani, rugato me vultu video quod aspicias; sed non patiatur l tuum incommodum. » Hoc dicto, offa quam in os miserat suffocatus, oculos ad 3nequeant pati parem. Sed de moribus eorum in sequenti libro pergam dicere, cum de adventu Normannorum in Angliam occasio se obtulerit. Nunc, quanta veritate potuero, perstringam de simultate regis in Godwinum et filios ejus. § 199. Eustachius erat comes Bononiae, pater Godefridi et Baldewini qui nostro teosolymam fuerunt: habebatque sororem regis Godam legitimis nuptiis desponsatam, quae ex altero viro, Waltero Medantino, filium tulerat Radulfum, qui eo tempore erat comes Herefordensis, ignavus et timidus, qui Walensibus p
Abbreviated transcription (Latin):
abuit pͥmis annis uxorem cnutonis sororem ex qua puerũ genucrar qui
pͥmus ꝓueritie annsem̃sis dumequo quẽ ab auo acceꝑat puerili iactan¬
tia suꝑbiret abeodem incam̃sem portatꝰ uoragine aque suffocatꝰ interũt
Mater ꝙͣ ictu fulminis exanimata seutie penas soluit: qđ dicebat᷑ agmina
dunxut cuiuis genꝰ non comperi de qua lib̃os tulit ꝰ hapriai a seramre ⁊ ssti oum i Mlabam
gi dham lcofioinum. heroldus pꝰ eduuiandum iex aliq s mensilos fintm. culnoedũ
uanli i extricabili captione irretitus regnante uitło iranglram remissus mnan¬
cuiis salesperie consenut. Sir amis ꝑuer si ingenn & insici nareg rem inus couuon

Expanded text:
abuit primis annis uxorem Cnutonis sororem, ex qua puerum genuerat; qui, primis pueritiae annis emensis, dum equo quem ab avo acceperat puerili jactantia superbirat ab eodem in Tamesim portatus, voragine aquae suffocatus interiit: mater quoque, ictu fulminis exanimata, saevitiae poenas solvit; quod dicebatur agmina duxit, cujus genus non comperi; de qua liberos tulit, Haroldum, Swanum, Tostinum, Wulnodum, Girtham, Leofwinum. Haroldus post Edwardum rex dwardi inextricabili captione irretitus; regnante Willelmo in Angliam remissus, in vinculis Salesbiriae consenuit. Swanus, perversi ingenii et infidi in regem multotiens
Abbreviated transcription (Latin):
tenta regs genib suꝑ stratu miseriarũ suarũ applorat. ꝓmercede comibũ peadãet
ingenuitatẽ. Decere magnanimitatẽ eiꝰ: ut regie uoluptatis conscia añoiũ crudeliũ
obsequior. penam remitit. Moxantiqͥs dñatorib uellent nollent anante. ma aa
sullimauit dignatione dilexit inuicem: integ̃m lecti uni deferems fidẽ quo ao
legutimã uxorẽ accepit elfridam. filiã ordgari de qua ea aͥmundũ quia nce ipsũ
qͥnqnio decedens. rumesie iacet. ⁊ qui pͥ eum regnau egretu tilit. Na dcedesie¬
da cognom̃to candida filra ord̾meri ducis pocentissimi. eS xandũ geniuia ⁊cameg
eogithã de ulfrida qͣm certum ⁊ ñ cc̃ scimonialẽ fuisse. s timore regis ꝓuelalas¬
cã se uelauisse. moxo candẽ abrepto uelo lecto impiali subacto ⁊ re ostensus la¬
tumdunstanũ qͥd illã concupiss quȩ ł umbratice scimonialis fuiss uligonrẽ po

Expanded text:
tenta regis genibus super statu miseriarum suarum applorat, pro mercede connubii redderet tenta regis genibus super statu miseriarum suarum applorat, pro mercede connubii redderet ingenuitatem; decere magnanimitatem ejus, ut regiae voluptatis conscia dominorum crudelium obsequiorum poenamque remittit. Mox antiquis dominatoribus vellent nollent dominantem magna sublimavit dignatione; dilexit unice, integram lecti uni deferens fidem quoad legitimam uxorem accepit Elfridam filiam Orgari. De qua Edmundum, qui ante ipsum quinquennio decedens Rumesiae jacet, et qui post se regnavit, Egelredum, tulit. Nam de Egelfleda, cognomento Candida, filia Ordmeri ducis potentissimi, Edwardum genuit; et sanctam Edgitham de Wulfrida, quam certum est non tunc sanctimonialem fuisse, sed timore regis puellam laicam se velavisse, moxque eandem, abrepto velo, lecto imperiali subactam: unde offensum beatum Dunstanum, quod illam concupisset, quae vel umbratice sanctimonialis fuisset, vigorem po
Abbreviated transcription (Latin):
nothꝰ familiari usu suꝑ ueniss tarege int̾rogatꝰ ẽẽt : qlit̃ ei talis uenatio placet.
respondisse fert᷑. Bene dñe rex. Qđ tͥ placet: m displicẽ ñ deb. Quo dicto ratu
uic exemplo crudelitatis adiungt: aliud libidinis. irginis cħo dicate Audiẽs
pulcritudinẽ. uiolent̾ eam amonast̾io abstrax̃. ab stctẽ pudorem rapiutaies
seniel thoro suo collocauit. E̾ cũ aures bi duinstani offendiss.: uehem̃t ab coier
quiunt elgarꝰ ueniens andeuerã qui: uic̾ ñ longe agintonia: cuĩdã ducis filiam
cuꝰ forme fama ꝑcrebruerat. adduci p̃cepit. Mat̾ ꝓuelle que concubinatũ filiabe
cdignaret᷑ ancillam adiuta noctis tenebs cubili apposuit iuirgine sane nec ineleri¬
tem nec illepidã. Puoluta nocte cũ aurora inlucẽ ꝓrũpet. mulier conata sineurt
rogataq qͥd festinaret. adopus cotidianũ dñe ꝑsoluendũ respondt. Egrelixe nt¬

Expanded text:
nothus familiari usu supervenisset, et a rege interrogatus esset qualiter ei talis venatio placeret, nothus familiari usu supervenisset, et a rege interrogatus esset qualiter ei talis venatio placeret, respondisse fertur, « Bene, domine rentia inhabitatur. § 158. Huic exemplo crudelitatis adjungunt aliud libidinis. Virginis Deo dicatae audiens pulchritudinem, violenter eam a monasterio abstraxit, abstractae pudorem rapuit, et non semel thoro suo collocavit. Quod cum aures beati Dunstani offendisset, vehementer ab eoquiunt, Edgarus veniens Andeveram, qui est vicus non longe a Wintonia, cujusdam ducis filiam, cujus formae fama percrebuerat, adduci praecepit. Mater puellae, quae concubinatum filiae dedignaretur, ancillam, adjuta noctis tenebris, cubili apposuit, virginem sane nec inelegantem nec illepidam. Evoluta nocte, cum aurora in lucem prorumperet, mulier conata surgere, interrogataque quid festinaret, ad opus quotidianum dominae persolvendum respondit: aegre licet re
Abbreviated transcription (Latin):
olam eẽ. nec tante maiestati conuenire. Reduct̾o abhis animo. ⁊ aliis amorib
intento. delatores nuntiant. qͣnta illũ at eles oldꝰ astucia eminxerit. Ille clauo
clanum ex pellens fraude scł̃ fraudem eludens frontẽ serenã comiti oftendẽ. diẽ q̃ui
sitaret cã laudatã mulierẽ qͣsi ioco edicere. Qui tã t̾ribililudo examinatꝰ p̃curr tao
c̃iugem rogans ut sue saluti c̃suleret.⁊ qͣncũ posset uestib se deformaret: tẽ pͥmum
apiens facti sui confiliũ. S qͥd ñ p̃sumit femina : dusa : miseri auditoris ⁊ pͥmieui¬
gis fidem falłẽ. ⁊ speculo uultũ comere. nich omittens qd̾ ephebi ⁊ potentis lumboso
temptaret Nec tit᷑ ꝓpositũ accidit. Uisam enĩ adeo marsit: ut dissimilato obbo sꝑ¬
mitẽ insiluã & erexelle gr̃a uen̾andi accitum. iaculo traic̾et. Ubieum filius oroisa

Expanded text:
olam esse, nec tantae majestati convenire. Reducto ab his animo et aliis amoribus olam esse, nec tantae majestati convenire. Reducto ab his animo et aliis amoribus intento, delatores nunciant quanta illum Athelwoldus astutia emunxerit. Ille clavo clavum expellens, fraude scilicet fraudem eludens, frontem serenam comiti ostendere, diem quo visitaret tam laudatam mulierem quasi joco edicere. Qui, tam terribili ludo exanimatus, praecurrit ad conjugem, rogans ut suae saluti consuleret, et quantum posset vestibus se deformaret; tunc primum aperiens facti sui consilium. Sed quid non praesumit foemina? ausa est miseri amatoris et primi conjugis fidem fallere, et speculo vultum comere, nihil omittens quod ephoebi et potentis lumbos pertentaret. Nec citra propositum accidit. Visam enim adeo inarsit, ut, dissimulato odio, comitem in sylvam Werewelle, gratia venandi accitum, jaculo trajiceret. Ubi cum filius occisi