comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis ⁊ precib auras
unplentes.Nec
rimabatur hostis uul¬
neri aditum. sed in
notos fortunam e¬
mittens. nunquam
pro densitate cuneoꝵ
mnanem referebat
manum. Sola erat
mortis dilatio. quod
quia iuxta quoddã
harundinetum pug¬
nabatur. equi tur¬
corum impediti li

Expanded text:
mis et precibus auras implentes. Nec rimabatur hostis vulneri aditum, sed in nothos fortunam emittens, nunquam pro densitate cuneorum inanem referebat manum. Sola erat mortis dilatio, quod, quia juxta quoddam arundinetum pugnabatur, equi Turcorum impediti li
Abbreviated transcription (Latin):
astutus ⁊ uehemens.
Duuserat in amo¬
rem prolem utram
q parens uterq. Pa¬
ter primogenitum
amplectebatur: dicti¬
tans successurum.
Mater minorem fo¬
uebat:cui ⁊ si non
ꝑ etatem. per prudẽ

Expanded text:
astutus et vehemens. Diviserat in amorem prolem utramque 318 parens uterque: pater primogenitum amplectebatur, dictitans successurum; mater minorem fovebat, cui, et si non per aetatem, per prude
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tributoꝵ leuãmẽ.
liberasq uenationeᷤ
pollicens fidelitati
sue obligauit. Nec
minori astutia ro

Expanded text:
tributorum levamen, liberasque venationes pollicens, fidelitati suae obligavit. Nec minori astutia Ro
Abbreviated transcription (Latin):
passim agnoscendũ
proponeret. Suspen¬
debaturq interim
inuentoris auiditas.
dum forte illius qͥ
ꝑdiderat corrigeret᷑
necessitas.

Expanded text:
passim agnoscendum proponeret: suspendebaturque interim inventoris aviditas, dum forte illius qui perdiderat corrigeretur necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
credo quia nunquã
se tali supponeret ꝓ¬
bro. qui setanto me¬
minisset prelatum
imperio. Hec igit᷑
ideo melaborato
⁊ sceleri sermone cõ¬
uoluo. quia de tan¬
to rege mala dicere
erubesco. in deicien¬
dis ⁊extenuandis

Expanded text:
credo, quia nunquam se tali supponeret probro, qui se tanto meminisset praelatum imperio. Haec igitur ideo inelaborato et celeri sermone convolvo, quia de tanto rege mala dicere erubesco; in dejiciendis et ex tenuandis
Abbreviated transcription (Latin):
centiuum inter eũ
⁊ anselmum fuerat
discordie.quod ille
uir deo dilectus ur¬
banum apli̾cum al-¬
terum apõstatam
pronuntiaret.

Expanded text:
centivum inter eum et Anselmum fuerat discordiae quo ille vir Deo dilectus Urbanum apostolicum, alterum apostatam, pronunciaret.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊per uultum delu¬
ca nichil si me uice¬
ris pro hac uenia
tecum paciscar. Nec
inferius factum uer¬
bo fuit. s continuo
dimisit euadere. mi¬
ratus pocius quã
insectatus fugientẽ
Quis talia de illit¬
terato homine crede¬
ret: Et fortassis erit

Expanded text:
per vultum de Luca! nihil, si me viceris, pro hac venia tecum paciscar. » Nec inferius factum verbo fuit, sed continuo dimisit evadere, miratus potius quam insectatus fugientem. Quis talia de illiterato homine crederet? Et fortassis erit
Abbreviated transcription (Latin):
in castro reperta fue¬
rat.⁊ ea quedam am¬
plissima magnifice
enim uir ille animo
imperauerat suo: ut
nichil opum crume¬
nas corraderet: s om¬
nia conquisita. uel
monasteriis. uel suis¬
fidelib munificus

Expanded text:
in castro reperta fuerat, et ea quidem amplissima, magnifice enim vir ille animo imperaverat suo, ut nihil opum ad crumenas corraderet; sed omnia conquisita, vel monasteriis, vel fidelibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmicines quin¬
quaginta suit no¬
ctib.euisdemq nu-¬
meri misse dieb: qui
aduersarioꝵ excursꝰ
feroces leuigent. Ita
si trib noct̃ib secure
iacuero: quarto die
infodite matrem ue

Expanded text:
psalmicines quinquaginta sint noctibus, ejusdemque numeri missae diebus, qui adversariorum excursus feroces levigent. Ita, si tribus noctibus secure jacuero, quarta die infodite matrem ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salutis periculum.
Si ueniant inermes:
uite timere dispendiũ.
Si ꝑaucos stipatores
habeant:glorie fore

Expanded text:
 salutis periculum. Si veniant inermes, vitae timeri dispendium; si paucos stipatores habeant, gloriae fore
Abbreviated transcription (Latin):
successorem henricũ
filium habuit: qui
multas oppressiones
orbi romano fatiuta¬
te nequitiaq sua in¬
tulit. Eodem an no
henricus rex francoꝵ.
miles strenuus ⁊bo

Expanded text:
successorem Henricum filium habuit, qui multas oppressiones orbi Romano fatuitate nequitiaque sua intulit. Eodem anno Henricus rex Francorum, miles strenuus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc regem absentem
iubere. At illi de
muro conspicati ꝙ
uultus ep̃i cum uer¬
bis oratoꝵ non con¬
uenirent.raptun a¬
pertis portis ruunt.
equos inuolant.õs¬
q cum ep̃o uinctos
adducunt. Rumor
facti ad regem cito
ꝑlabitur. Seuerior
ille malis. iramq
intra conscientian
resor bens.anglos
suos appellat. Iubet

Expanded text:
hoc regem absentem jubere. At illi, de muro conspicati quod vultus 0episcopi cum verbis oratorum non conveniret, raptim apertis portis ruunt, equos involant, omnesque cum episcopo vinctos abducunt. Rumor facti ad regem cito perlabitur. Severior ille malis, iramque intra conscientiam resorbens, Anglos suos appellat; jubet
Abbreviated transcription (Latin):
nis aduste ceteri of¬
fenderentur. Plu¬
res spe reperiende
alimonie ignotis
uagabantur semi¬
tis.⁊a latruncusis
uuarum gnaris
trucidabantur. Tũc¬

Expanded text:
nis adustae caeteri offenderentur. Plures, spe reperiendae alimoniae, ignotis vagabantur semitis; et a latrunculis, viarum gnaris, trucidabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat papa grego¬
rius sextus ante
dictus gracianus:
magne religionis
⁊ seueritatis. Is ita
romani apłatus sta¬
tum ꝑ incuriam an¬
tecessoꝵ duinutũ
inuenit:ut preter
pauca oppida urbi
uicna ⁊ oblationes
fidelium pene nichil
haberet quod se sustẽ¬
taret. Ciuitates ⁊ pos¬
sessiones in longin¬
quo posite. que ad
ius eccl̃e ꝑtinebant.
a predonib ablate.
Tramites publici. ⁊
strata uiarum ꝑ totã
ytaliam a latronib
stipabantur. ut nul¬
lus peregrinus nisi
cum maiori manu

Expanded text:
rat papa Gregorius sextus, ante dictus Gratianus, magnae religionis et severitatis. Is 344 ita Romani apostolatus statum per incuriam antecessorum diminutum invenit, ut praeter pauca oppida urbi vicina, et oblationes fidelium, pene nihil haberet quod se sustentaret. Civitates et possessiones in longinquo positae, quae ad jus ecclesiae pertinebant, a praedonibus ablatae; tramites publici et strata viarum per totam Italiam a latronibus stipabantur, ut nullus peregrinus nisi cum majori manu
Abbreviated transcription (Latin):
thanimbros ⁊ scottos
facile ad sacramentũ
sue fidelitatis adactos.
⁊mox fedifragos quo¬
dam iritio rege suꝑ
se statuto.pene ex ho¬
minib deleuit:tota
ꝓuintia fame ferroq
fedata. Archiep̃m ebo¬
raci Wulstanum. qui
cum patriotis in trãs

Expanded text:
thanhimbros et Scottos facile ad sacramentum suae fidelitatis adactos, et mox foedifragos, quodam Iricio rege super se statuto, pene ex hominibus delevit, tota provincia fame ferroque foedata. Archiepiscopum Eboraci Wulstanum, qui compatriotis in trans
Abbreviated transcription (Latin):
trucidatur populus.
fit omnib in commu¬
ne luctus. hiis deniq
franci calamitatib
oppressi. questuosis
clamorib. Karolum

Expanded text:
trucidatur populus, fit omnibus in commune luctus. His denique Franci calamitatibus oppressi, querulis clamoribus Carolum
Abbreviated transcription (Latin):
signis festuitatis
niles iuberetur inter¬
fici. S quia tante
fame comiti resulta¬
re non eẽt consilium:

Expanded text:
signis festivitatis miles juberetur interfici: sed quia tantae famae comiti resultare non esset consilium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ festiuam leticiam:
quasi cum corpore pa¬
riter infodissent me¬
moriam. S affuit
duune serenitatis as¬
sensus.qui innocent̾

Expanded text:
 festivam laetitiam, quasi cum corpore pariter infodissent memoriam; sed affuit divinae serenitatis assensus, qui innocent
Abbreviated transcription (Latin):
omen fuge primus
auspicatus. Ibi dum
guido pontuui comes
studiosius ultioni
fratris intendit.cap¬
tus fatalem famili¬
e sue manum exhor¬
ruit. Preterea plu¬
res alii precellentes
opib turgentes ma¬
ioꝵ natalib hunc
successum ex aduen¬
tantib cognitum.

Expanded text:
omen fugae primus auspicatus: ibi dum Guido Pontivi comes studiosius ultioni fratris intendit, captus, fatalem familiae suae manum exhorruit; praeterea plures alii, praecellentes operibus, turgentes majorum natalibus. Hunc successum, ex advenientibus cognitum
Abbreviated transcription (Latin):
cum omnib fere copi¬
is interiit. Pauci fuga
lapsi rem domi nun¬
tiarunt: quamuis
diuinus cuthbertus
pro futuroꝵ conscien¬
tia ⁊ iterum retinere
temptauit. ⁊ in ipsa
hora occisionis sp̃m
hauriens. interfectum
absens non tacuerit.

Expanded text:
cum omnibus fere copiis interiit: pauci fuga lapsi rem domi nunciarunt; quamvis divinus Cuthbertus, pro futurorum conscientia, et iturum retinere temptaverit, et ipsa hora occisionis spiritum hauriens, interfectum absens non tacuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tos. decreuit ad horam
hostib cedere quam
cum suoꝵ decrimento
pugnare ⁊ prouido cõ¬
silio non tamen de ig¬
nauia declinauit a cer¬

Expanded text:
tis, decrevit ad horam hostibus cedere, quam cum suorum detrimento pugnare; et provido consilio, non tamen ignavia, declinavit a cer
Abbreviated transcription (Latin):
cum armigero nauẽ
conscendere iuberetur
remige.⁊ remigio ua¬
cuam: preterea uetusta¬
te quassam. Dui labo¬
rauit fortuna. ut inson¬
tem terte restitueret Sz
cum tandem in me¬
dio mari furorem uẽ¬
toꝵ uela non sustine¬
precipitio mortem cõ¬
scuut. Armiger sani¬
ori consilio passus
anunam producere:
modo aduersos flu¬
ctus eludendo.modo
pedib subremigando.
domini corpus ad
terram detulit:angu

Expanded text:
cum armigero navem conscendere juberetur, remige et remigio vacuam, praeterea vetustate quassam. Diu laboravit fortuna ut insontem terrae restitueret. Sed cum tandem in medio mari furorem ventorum vela non sustinepraecipitio mortem conscivit. Armiger, saniori consilio passus animam producere, modo adversus fluctus eludendo, modo pedibus subremigando, domini corpus ad terram detulit angu
Abbreviated transcription (Latin):
tunam uergere. Si
auxilietur:neminẽ
ausurum obstrepere.
Et econuerso. Pacis¬
catur ergo sibĩ ami¬
citiam solidam. fi¬
liis honores integ̾s.
filie matrimonium
Breui futurum: ut
se regem iudeat.qui
nunc uite naufragꝰ.
exul sꝑei. alterius o¬
pem implorat.

Expanded text:
tunam vergere; si auxilietur, neminem ausurum obstrepere, et e converso. Paciscatur ergo sibi amicitiam solidam, filiis honores integros, filiae matrimonium: brevi futurum ut se regem videat, qui nunc vitae naufragus, exul spei, alterius opem implorat.
Abbreviated transcription (Latin):
lit iniuriam. metu
ut conitio pro igne
celesti percussis. qui
quot annis in iugi¬
lia pasche lampadi¬
b serentis infulget.
Quod
miraculum quan¬
do ceperit. uel si ante
tempora paganoꝵ
fuerit. nullius hysto¬
rie cognitione discer¬
nitur.
Legi ego in scripto
bernardi monachi.

Expanded text:
lit injuriam; metu, sicut conjicio, pro igne coelesti percussis, qui quotannis in vigilia Paschae lampadibus serenus infulget. Quod miraculum quando coeperit, vel si ante tempora Saracenorum fuerit, nullius historiae cognitione discernitur. Legi ego in scripto Bernardi monachi
Abbreviated transcription (Latin):
decoram. Ea sic urbe
demolita rollo conci¬
te luteciam regredit᷑.
Cumq in expugnati¬
one eius arietib ⁊ ba¬
listis intenderet misit
exercitum nlitum
ad ebroicam urbem

Expanded text:
decoram. Ea sic urbe demolita, Rollo concite Lutetiam regreditur. Cumque in expugnatione ejus arietibus et balistis intenderet, misit exercitum militum ad Ebroicam
Abbreviated transcription (Latin):
illam fortitudiiem
prudentiam illam
quam in ciuili con¬
flictu habere consue¬
stis. uistiori effundẽ¬
tes prelio. Ite predi¬
cabiles per orbem
uidices. ite ⁊prost̾¬
nite ignauias gen¬
tes. Eat famosa frã¬
coꝵ uirtus. cum ap¬
pendiciis sibi gen

Expanded text:
illam fortitudinem, prudentiam illam, quam in civili conflictu habere consuestis, justiori effundentes praelio. Ite, praedicabiles per orbem milites! ite, et prosternite ignavas gentes! Eat famosa Francorum virtus, cum appendiciis sibi gen
Abbreviated transcription (Latin):
tie prendere.Clien¬
tes eius minis un¬
pulsi tantam auri
copiam prodere. ut
nostri seculi estima¬
tionem suꝑaret ful¬
ui congeries metal¬
li. Deniqz ⁊cullei

Expanded text:
tiae prendere. Clientes ejus, minis impulsi, tantam auri copiam prodidere, ut nostri seculi aestimationem superaret fulvi congeries metalli; denique et cullei
Abbreviated transcription (Latin):
iuri qui ab extremo
europe frigore. in im¬
portabiles seorientis
calores immerserint.
uite sue prodigi. dũ¬
anitati concurrerẽt.
Qui preter metum
barbaricoꝵ incursu¬
um semꝑ pro incõ

Expanded text:
viri, qui ab extremo Europae frigore in importabiles se Orientis calores immerserunt, vitae suae prodigi dumlaboranti concurrerent; qui, praeter metum barbaricorum incursuum, semper pro inco
Abbreviated transcription (Latin):
citer in oculis dei ui¬
uunt utiliter ⁊ in ho¬
minum noticia iu-¬
uant. Non eni
populari auralem s
ꝑnitioso arrisu blan¬
diente delectari. ea q̃
illecebra mundo im

Expanded text:
citer in oculis Dei vivunt, utiliter et in hominum notitia vivant. Non enim populari aura leni sed pernicioso arrisu blandiente delectari, atque illecebra mundo im
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo ep̃oꝵ. seu
clericoꝵ. uel nobilium
laicoꝵ.spretis seculari¬
b pompis collecta xp̃o
regi militatura. propri¬
a colla saluberrimo iu¬
go subegit. Cuius loci
monachi. sine incole. pa

Expanded text:
multitudo episcoporum, seu clericorum, vel nobilium laicorum, spretis saecularibus pompis, collecta, Christo regi militatura, propria colla saluberrimo jugo subegit. Cujus loci monachi sive incolae, pa
Abbreviated transcription (Latin):
inde pene solus pedẽ
referens.gloecestram
uenit. ut ibi recollec¬
tis iurib. hostes recẽ¬
ti iuctoria ociosos. si¬
cut putabat aggrede¬
retur. Nam cnuto¬
ni audacia defuit:
quin fugientem in

Expanded text:
inde pene solus pedem referens, Gloecestram venit, ut ibi recollectis viribus hostes recenti victoria otiosos, sicut putabat, aggrederetur. Nec Cnutoni audacia defuit quin fugientem in
Abbreviated transcription (Latin):
tatem conari patere¬
tur. a cuutonis qͥn¬
dam regis facilita¬
te immaniter abhor¬
rens. qui iuctis ho¬
nores integros ex¬
hibuit: Unde factũ
est ut eo defuncto in¬
digene aduenas leui¬
ter expellerent. sibiq
antiquum ius uen¬
dicarent. At iste certis
de causis uiuentes

Expanded text:
tatem conari pateretur: a Cnutonis quondam regis facilitate immaniter abhorrens, qui victis honores integros exhibuit; unde factum est, ut, eo defuncto, indigenae advenas leviter expellerent, sibique antiquum jus vendicarent. At iste certis de causis viventes
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ commenta re¬
felleret.Uenit mane
ad me nigromantic
uideus. quem audi¬
ta gestoꝵ fama exci¬
uerat. ꝑcunctatiisq
rem ubi socordiam
nostram accepit: ml¬
to chachinnobilem

Expanded text:
 commenta refelleret. Venit mane ad me nigromanticus Judaeus, quem audita gestorum fama exciverat; percunctatusque rem, ubi socordiam nostram accepit, multo cachinno bilem
Abbreviated transcription (Latin):
rum prouehit ore di¬
em. Ita ipsius in¬
dustria monasticũ
germen effloruit.
ita eo uiuente ugor
pontificalis induru¬
it. Euis consilio rex

Expanded text:
rum provehit ore diem; ita ipsius industria monasticum germen effloruit, ita eo vivente vigor pontificalis induruit. Ejus consilio rex
Abbreviated transcription (Latin):
nostris britonib degene¬
res. Succedentib an¬
nis in eadem insula
maximus homo im¬
perio aptus. si non con¬
tra fidem ad tyranni¬
dem anhelasset: quasi
ab exercitu impulsus

Expanded text:
nostris Britonibus degeneres. § 2. Succedentibus annis, in eadem insula, Maximus homo imperio aptus, si non contra fidem ad tyrannidem anhelasset, quasi ab exercitu impulsus
Abbreviated transcription (Latin):
nie ⁊ aliaꝵ fortassis
expẽdisseS uͭ ad suꝑi¬
ora redeam:hardecnu¬
to mortuo. eduuard
tam tristi nuntio ac¬
q flutuans. quid a¬
geret. quo se uerteret
nesciebat. Multa
uoluenti ꝑotior sen¬
tentia uisa. ut god¬
wini consilio fortu¬
nas suas trutinaret.
Conuentus ille ꝑ le

Expanded text:
niae et aliarum fortassis expendisse. Sed ut ad superiora 332 redeam, Hardecnuto mortuo, Edwardus, tam tristi nuntio acque fluctuans quid ageret, quo se verteret nesciebat. Multa volventi potior sententia visa ut Godwini consilio fortunas suas trutinaret. Conventus ille pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad eduuardi fuit obi¬
tum. Qui nostris lit¬
teris differetur inte¬
uim: dum dixero ꝙ
eius tempore rome
accidisse. a seniorib
didicimus.

Expanded text:
ad Edwardi fuit obitum; qui nostris literis differetur interim, dum dixero quod ejus tempore Romae accidisse a senioribus didicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
guerat exturbatis om¬
nib ac subuersis do¬
mib.cepit ẽẽ cubile fe¬
rarum ⁊ uolucrum.
maceriis in sublime

Expanded text:
guerat, exturbatis omnibus ac subversis domibus, coepit esse cubile ferarum et volucrum: maceriis in su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ora omnium uo¬
litante. alienigene.sa¬
xones. ⁊ flandrite. ip̃i
etiam dani huc frequẽ¬
ter annaugarent.ed¬
garo familiares effe¬
iti. Quoꝵ aduentus

Expanded text:
 ora omnium volitante, alienigenae, Saxones, Flandritae, ipsi etiam Dani, huc frequenter annavigarent, Edgaro familiares effecti: quorum adventus
Abbreviated transcription (Latin):
eo populoꝵ unde con¬
fluerent. Uix patuli
campi capiebant uia¬
toꝵ agmina:dum
equis umbonib di¬
ues ⁊mendicus se age¬
rent.cunctos in com

Expanded text:
 populorum unde confluerent, vix patuli campi capiebant viatorum agmina; dum aequis umbonibus dives et mendicus se agerent, cunctos in com
Abbreviated transcription (Latin):
gnus construi iusse¬
rat. ubi ⁊ bibliothe¬
cam ingentis expẽ¬
se compegerat. Tan-¬
tamꝙ ⁊ egypti ⁊
ꝑ id locoꝵ comme¬
buisse. ut si alicui
uanti in mediis
forte triuiis iumen¬
sarcinis ad proxi¬
mam urbeni expe
ditus pro auxilio
ꝑgeret. om̃ua que
dimiserat illibata.
proculdubio reper

Expanded text:
gnus construi jussit: ubi et bibliothecam ingentis expensae compegit: tantamque Aegypti, et per id locorum commebuisse: ut si alicui vianti in mediis forte triviis jumensarcinis ad proximam urbem editus pro auxilio pergeret, omnia quae dimiserat illibata proculdubio reper
Abbreviated transcription (Latin):
sterium edificasse. il¬
lam beate trinitati
in eodem uico idem
fecisse. utroq pro
sexu suo personas
inhabitantium eli¬
gente.
Dalgerio successit
maurilius fiscannẽ¬
sis monachus mul

Expanded text:
sterium aedificasse, illam beatae Trinitati in eodem vico idem fecisse; utroque pro sexu suo personas inhabitantium eligente. § 268. Malgerio successit Maurilius, Fiscannensis monachus, mul
Abbreviated transcription (Latin):
In altera ecclesia sc̃a
emerentiana ⁊mar¬
der.papias. In septi¬
mo miliario euisdẽ
uie sc̃s papa alexan¬
der. cum euentio ⁊
theodolo pausat.

Expanded text:
in altera sancta Emerentiana, et marFelix, Papias. In septimo milliario ejusdem viae sanctus papa Alexander, cum Eventio et Theodolo, pausat.
Abbreviated transcription (Latin):
lippus. fertur dixis¬
se. E ex anglie ia¬
cet rothomagi.mo¬
re ablutarum par¬
tu feminarum cubi¬
le fouens. iocatus

Expanded text:
lippus fertur dixisse, « Rex Angliae jacet Rotomagi, more absolutarum partu foeminarum cubile fovens, » jocatus
Abbreviated transcription (Latin):
fati: talia ingessere.
Quoniam primo¬
res anglie.duces. e¬
piscopi. ⁊ abbates ñ
sunt ministri dei.
s dyaboli:tradidit
deus hoc regnum
post obitum tuum.
anno uno ⁊die u

Expanded text:
fati, talia ingessere: Quoniam primores Angliae, duces, episcopi, et abbates, non sunt ministri Dei, sed diaboli, tradidit Deus hoc regnum post obitum tuum anno uno et dic u
Abbreviated transcription (Latin):
expensas agunt. Se-¬
quebantur uicia e¬
brietatis socia que
iuroꝵ animos effe¬
minant. Hinc fc̃m
est ut magis temeri¬
tate ⁊ furore precipi¬
ti quam scientia
militari cum Wil¬
lelmo congressi. uno
prelio ⁊ ip̃o ꝑfacili
seruituti se patriam¬
q pessumdederint.
Iichil enim te

Expanded text:
expensas agunt. Sequebantur vitia ebrietatis socia, quae virorum animos effaeminant. Hinc factum est, ut, magis temeritate et furore praecipiti quam scientia militari Willelmo congressi, uno praelio, et ipso perfacili, servituti se patriamque pessundederint. Nihil enim te
Abbreviated transcription (Latin):
betis ingenii homi¬
nem. odonem quẽ
ad episcopatum ba¬
yo censem prouexit
comes.comiteni can¬
tie rex instituit. Cal¬
lidioris pectoris il¬
le tocius anglie ui¬
cedominus sub re¬
ge fuit. post necem
willelmi filii osber¬
ti. Itaq in aggre

Expanded text:
betis ingenii hominem; Odonem, quem ad episcopatum Baiocensem provexit comes, 457 comitem Cantiae rex instituit. Callidioris pectoris ille totius Angliae vicedominus sub rege fuit, post necem Willelmi filii Osberni. Itaque in agge
Abbreviated transcription (Latin):
dictisq firmarunt.
ut homines mei tã
mercatores quam
alii. orandi gracia
uiatores. absq om¬
ni angaria clausu-¬
rarum ⁊theloneario¬
rum cum firma pace
romam eant ⁊rede¬
ant.Conquestus sũ

Expanded text:
dictis firmarunt, ut homines mei, tam mercatores quam alii orandi gratia viatores, absque omni angaria clausurarum et teloneariorum, firma pace Romam eant et redeant. Conquestus su
Abbreviated transcription (Latin):
romam profectus est.
Ibi aliquantis diebꝰ
commoratus.⁊elemo¬
sinis ꝑ ecclesias pcc̃a
redimens. nauigio
angliam rediit. ⁊ mox
scoctiam rebellantem
regemq malcolinũ.
expeditione illuc duc¬
ta paruo subegit un¬
perio: Uerunptamẽ
non inoperosum ui¬
debitur:si epistolam
quam roma digredi¬
ens. anglis sus per
luungum tauisto¬
chiensem abatem.
mox ep̃m cridintunẽ¬
sein misit apponam:
ad documentum emẽ
lis magnificentie.
totius anglie ⁊
notho metropolitano.
⁊ alfrico eboracensi. oi
tam nobilib quam
plebeiis salutem. No¬
tifico uobis me noui¬
ter isse romam ora¬
tum pro redemptio¬
ne peccaminum me¬
noꝵ: quiq meo sub¬
iacent regimini po¬
puloꝵ. Hanc quidẽ
profectionem deo iã
olim deuoueram: s
pro negociis regni ⁊
causis impedientib.
huc usq non poterã
ꝑficere. Nunc

Expanded text:
Romam profectus est: ibi aliquantis diebus commoratus, et eleemosynis per ecclesias peccata redimens, navigio Angliam rediit; et mox Scotiam rebellantem, regemque Malcolmum, expeditione illuc ducta, parvo subegit negotio. Veruntamen non inoperosum videbitur si epistolam, quam, Roma digrediens, Anglis suis per Livingum Tavistokiensem abbatem, mox episcopum Cridintunensem, misit, apponam, ad documentum emendlis magnificentiae.totius Angliae, notho metropolitano, et Alfrico Eboracensi, omntam nobilibus quam plebeiis, salutem. Notifico vobis me noviter isse Romam, oratum pro redemptione peccaminum menorum, quique meo subjacent regimini populorum. Hanc quidem profectionem Deo jam olim devoveram; sed pro negotiis regni, et causis impedientibus, huc usque non poteram perficere. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
lium suum nomine
hugonem commenda¬
re studuit. ut eius pa¬
trocinia tutus inimi-¬
coꝵ fraudib non caꝑe¬
tur. post cuius obitum.
filiam eius nomine
emmam. a paterna do-¬
mo sublatam idẽ dux
ut olun desponderat.
cum maximo tripu¬
dio ⁊ honore rothoma¬
gensib intulit meni-¬
b sibi eam uingens
iure conuigali.

Expanded text:
lium suum nomine Hugonem commendare studuit, ut, ejus patrocinio tutus, inimicorum fraudibus non caperetur. Post cujus obitum, filiam ejus nomine Emmam a paterna domo sublatam, idem dux, ut olim desponderat, cum maximo tripudio et honore Rothomagensibus intulit moenibus, sibi eam jungens jure conjugali.
Abbreviated transcription (Latin):
sionib amplificaret.
⁊ in omnib que ad
ecclesie decorem siue
utilitatem ꝑtinent:
tam interius quam
exterius iniuigilaret.
pruulegium sane
quod eidem ecclesie
contulit. huic nostre
hystorie sicut in eoꝵ¬
in antiqua sedula
legi:non est absurdũ
inserere.

Expanded text:
sionibus amplificaret; et in omnibus, quae ad ecclesiae decorem sive utilitatem pertinent, tam interius quam exterius invigilaret. Privilegium sane, quod eidem ecclesiae contulit, huic nostrae historiae, sicut in eorum antiqua scedula legi, non est absurdum inserere.
Abbreviated transcription (Latin):
in malis habent. sti¬
lo subtus flammam
foramen fecit. Ita ĩ¬
troducto aere:ignis
euanuit. Corpus mu¬
ro applicitum: uasti¬
tate sui menium al¬
titudinem uicit. S
procedentib diebus
stillicidiis uorulen¬
tis infusum. cõmu¬
nem mortalium

Expanded text:
in malis habent, stylo subtus flammam foramen fecit; ita introducto aere, ignis 358 evanuit. Corpus, muro applicitum, vastitate sui moenium altitudinem vicit; sed procedentibus diebus, stillicidiis rorulentis infusum, communem mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
tumulato filius eius
nomine chunutus. ar¬
ma illius sumens. ex̾¬
citum iuriliter roborat.
⁊ ne ab itinerata expedi¬
tione resipiscant:totis
nisib exaggerat. Mis
sisq legatis duos re¬
ges ad suum euocat

Expanded text:
tumulato, filius ejus, nomine Chunutus, arma illius sumens exercitum viriliter roborat, et ne ab iterata expeditione resipiscant, totis nisibus exaggerat, Denique, missis legatis, duos reges ad suum evocat
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq pars sudes ar¬
ripere. pars saya iace¬
re.pars enses euagi¬
nare: postremo quic¬
quid primum ira
inuenisset. eo pro ar¬
mis uti. Ita furore
per eccl̃am grassante:
pauimentum sangͥ¬
ne inundauit. Sẽd
statim ep̃is conuolã¬
tib pace inter reliqͥ

Expanded text:
itaque pars sudes arripere, pars sax a jacere, pars enses evaginare, postremo quicquid primum ira invenisset, eo pro armis uti: ita furore per ecclesiam grassante, pavimentum sanguine inundavit. Sed statim episcopis convolantibus pace inter reliq
Abbreviated transcription (Latin):
res in populum late:
in quib uiuum ad ħ
tempus. puritatis sue
resultat speculum. In¬
dicio sunt monasteria:
regiis sumptib nobi

Expanded text:
res in populum latae; in quibus vivum ad hoc tempus puritatis suae resultat speculum; indicio sunt monasteria regiis sumptibus nobi
Abbreviated transcription (Latin):
res afferens quanti
preceꝑat emptas e¬
mentitus est. Atqui
inquit rex. iste regie
conueniunt maiesta

Expanded text:
res afferens, quanti praeceperat emptas ementitus est. « Atqui, » inquit rex, « istae 497 regiae conveniunt majesta
Abbreviated transcription (Latin):
beati elfegi apud scm
paulum lundonie
tumulatum. ip̃e suis
manib inde leuauit:
⁊ad propria remis¬
sum dignis assenta¬
tionib ueneratus est.
Ita om̃nia que ipse

Expanded text:
beati Elfegi, apud sanctum Paulum Londoniae tumulatum, ipse suis manibus inde levavit, et ad propria remissum, dignis assentationibus veneratus est. Ita omnia, quae ipse
Abbreviated transcription (Latin):
communicauerit. Qͥn
⁊ istus paralisi tam ua¬
lide. ut nichil artuũ
ei ẽẽt flexibile. terciũ
constituerit: quod alt̾
de quo diximus.eadẽ

Expanded text:
communicaverit. Quin et ictus paralysi tam valide ut nihil artuum ei esset flexibile, tertium constituerit, quod alter, de quo diximus, eade
Abbreviated transcription (Latin):
uõcatum arbitrantur.
quia ut gemma in a¬
nulo rutilat. situ ⁊ ub̃¬
tate fructuum. hic nã¬
q clodouei francorum
regis tempore a beato
philiberto opitulante
regina balchilde con¬
structus in tanto incre¬
mento adoleuit.ut
nongentoꝵ monacho¬
rum numero eius qͣn¬
titas suppleretur. In
quo quam plurima

Expanded text:
ocatum arbitrantur, quia, ut gemma in annulo, rutilat situ et ubertate fructuum. Hic nempe Clodovei Francorum regis tempore, a beato Philiberto, opitulante regina Baltilde constructus, in tanto incremento adolevit, ut in nongentorum monachorum numero ejus quantitas suppleretur. In quo quamplurima
Abbreviated transcription (Latin):
wingornie antisti¬
ti. pro uero non
discerno. qui regem
pro commodo uena¬
litatis quod sibi pẽ¬
sitabatur uenitentẽ
uix ad hoc coegerit.
nisi quod lanfrancꝰ
laudauerit. Walsta

Expanded text:
Wigorniae antistiti, pro vero non discerno, qui regem, pro commodo venalitatis quod sibi pensitabatur, renitentem vix ad hoc coegerint, nisi quod Lanfrancus laudaverit Wulsta
Abbreviated transcription (Latin):
ro cunctos suasibili¬
b demulcens uerbis.
sub sacram̃to fidei fi¬
lio illos subegit. Post
uno uiuens lustro.
consumptus senio
hominem exiuit in
xp̃o. cui est honor ⁊
gloria in secula scłoꝵ¬

Expanded text:
ro cunctos suasibilibus demulceus verbis, sub sacramento fidei filio illos subegit. Post haec uno vivens lustro, consumptus senio hominem exuit in Christo, cui est honor et gloria in saecula s
Abbreviated transcription (Latin):
actenus
clarissimis prece¬
dentium normannoꝵ
ducum gestis. inclito
stili nitore in propatu¬
lum expressis conseq̃ns
floruerunt etate tempo¬
ris. in huius stadio gim¬
nasii.oportunum tene¬
ant locum stationis:
dictaminis. suppedita¬
uerit. propagare decre¬
iuimus. Igitur ricardꝰ
iuuenis in ducatu suꝑ¬
stes genitoris. licet pau¬
lisꝑ suꝑiuxerit sicut ĩ

Expanded text:
actenus clarissimis praecedentium Northmannorum ducum gestis inelimato styli nitore in propatulum expressis, consequens floruerunt aetate nostri temporis, in hujus stadio gymnasii opportunum obtineant locum stationis. dictaminis suppeditaverit, propalare decrevimus. Igitur Richardus juvenis in ducatu superstes genitoris, licet paulisper supervixerit, sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
irriserit: quamuis pri¬
or ⁊ factum ingemue¬
rit ⁊ matri fruelium.
partem insule thana¬
tos ad edificandum
monasterium conces

Expanded text:
irriserit: quamvis prior et factum ingemuerit, et matri fratruelium partem insulae Tanatos ad aedificandum monasterium conces
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo directus. Deniq
co regnante nullus
tumultus domesticus
qui non cito compri¬
meretur. nullum fo¬
rinsecus. Omnia do¬
mi forisq quieta.
omnia tranquilla.
Quod eo magis
stupendum: qui a
ita se mansuete age¬
ret. ut nec iules ho
tum isset: ⁊ agrestis
quidam stabulata
illa quib in casses
cerui urgentur confu¬
disset: ille sua nobili

Expanded text:
ab eo directus. Denique eo regnante nullus tumultus domesticus qui non cito comprimeretur, nullum bellum forinsecus; omnia domi forisque quieta, omnia tranquilla: quod eo magis stupendum, quia ita se mansuete ageret ut nec viles homtum isset, et agrestis quidam stabulata illa quibus in casses cervi urgentur confudisset, ille sua nobili
Abbreviated transcription (Latin):
cet deo deuotum au¬
xiliatorem sancte
uersalis obedientem
deuotionem huic
nostre adhortatiom
non desistas acconmo¬
dare. sed absꝙ aliqͣ
remoratione religio¬
sum dei famulum
bedam uenerabilis
monasterii tui pres¬
biterum ad limina
apostolorum princi¬
pum dominorum
meorum petri et pau¬
li. amatorum tuor

Expanded text:
cet Deo devotum auxiliatorem sanctae lesiae, obedientem devotionem huic nostrae hortationi non desistas accommodare, sed absque aliqua remoratione religiosum Dei famulum Bedam, venerabilis monasterii tui presbyterum, ad limina apostolorum principum dominorum meorum Petri et Pauli amatorum tuor
Abbreviated transcription (Latin):
tes. primo mortuum
comitaretur ad ma¬
nes. Paciscuntur ergo
ut quisquis eoꝵ an¬
te obiret. suꝑstiti uel
dormienti uł uigilã¬
ti appareret infra.xxx.
proculdubio dies. Si

Expanded text:
tes, primo mortuum comitaretur ad manes. Paciscuntur ergo ut quisquis eorum ante obiret, superstiti, vel dormienti vel vigilanti, appareret infra triginta procul dubio 406 dies: si
Abbreviated transcription (Latin):
ris quoq ꝑfidie succes¬
sionem transmittens:
donec a nepote istuis
aelfridi athelstano sub¬
iugati regem unum
anglie uel inuiti con¬
cesserunt. sicut hic dies
inuenit.¶Ceteri ex
danis qui xp̃iani esse
recusassent:cum hastẽ

Expanded text:
ris quoque perfidiae successionem transmittens; donec, a nepote istius Elfredi Ethelstano subjugati, regem unum Angliae fieri vel inviti concesserint, sicut hic dies invenit. Caeteri ex Danis, qui Christiani esse recusassent, cum Haste
Abbreviated transcription (Latin):
pendi ario ⁊ noto si¬
bi transitu euadentes
tot ibi inimicoꝵ cõ¬
culcauere ut cumulo
cadauerum planici¬
em campi sibi equa¬
lent. Ualuit hec iucis¬
situdo modo illis mͦ
istis uincentib. quã¬
tum heroldi ilita mo¬
ram fecit. At uir ia¬
ctu sagitte iuolato
cerebrõ procubuit. fu¬
ga angloꝵ perhemp¬
nis in noctem fuit.
Emicuit ibi iurtus
amboꝵ ducum.
¶Haroldus non
contentus munere
imperatorio ut hor¬
taretur alios mili¬
tis officium sedulo
exequebatur. Sepe

Expanded text:
pendiario et noto sibi transitu evadentes, tot ibi inimicorum conculcavere, ut cumulo cadaverum planitiem campi aequarent. Valuit haec vicissitudo, modo illis, modo istis vincentibus, quantum Haroldi vita moram fecit; at ubi jactu sagittae violato cerebro procubuit, fuga Anglorum perennis in nocte fuit. Emicuit ibi virtus amborum ducum. § 243. Haroldus, non contentus munere imperatorio ut hortaretur alios, militis officium sedulo exequebatur; saepe
Abbreviated transcription (Latin):
extrusus citra mon¬
tanas ad sui ueue¬
rentiam sollicita¬
ret eccl̃as. Illud repo-¬
sitius propositum
non ita uulgabat᷑.
quod boamiindi cõ¬

Expanded text:
extrusus, citramontanas ad sui reverentiam sollicitaret ecclesias. Illud repositius propositum non ita vulgabatur, quod Boamundi con
Abbreviated transcription (Latin):
num annis .ui. ⁊ se¬
mis. Huius tempore
northanimbri redi¬
iuua meditantes pre¬
lia. pactum quod cũ
athelstano pepigerãt
corrumpere:⁊ anala¬
uum ab hybernia re¬
uocatum statuere re¬
gem. At uero eadmũ¬
dus qui existimaret
in uirium si non

Expanded text:
num annis sex et semis. Hujus tempore Northanhimbri, rediviva meditantes praelia, pactum quod cum Ethelstano pepigerant corrupere, et Analafum, ab Hibernia revocatum, statuere regem. 226 At vero Edmundus, qui existimaret injuriam si non
Abbreviated transcription (Latin):
ad confutandam odo¬
nis comitis contuma¬
tiam eos accessisse. ue¬
rens ne ab eis francia
tis sui regiminis sa
des ad se apud caolds
ꝯuenire mandauit.
Ubi dum causas diᷤ¬
sensionum utraq
in parte audiss. so

Expanded text:
ad confutandam Odonis comitis contumaciam eos accersisse, verens ne ab eis Francia trapas regiminis sui des ad se apud Coldras convenire mandavit. Ubi dum causas dissensionum utraque in parte audisset, so
Abbreviated transcription (Latin):
no domini¬
ce incarnatioĩs
nongentesimo sep¬
tuagesimo quinto.
eduuardus filius
edgari regnare cepͭ.
⁊trib annis ⁊ di¬
midio ꝑotestate po¬
titus est. Illum dũ¬
stanus ⁊ ceteri ep̃i
consentanei. regali
culmine sublima¬
runt: contra uolun¬
tatem quorumdã
filium prouehere co¬
nabatur: uit ip̃a po¬
tius sub eius nomi¬
ne imperitaret. Ex
tunc malicia homi¬
num pullulante: fe¬
licitas regni immi¬
nuta. Tunc iusa co¬
metes: que uel pestẽ
prouincialium. uł
regni mutationem
portendere.pro uero
asse rebatur.Nec

Expanded text:
no Dominicae incarnationis nongentesimo septuagesimo quinto, Edwardus filius Edgari regnare coepit, et tribus annis et dimidio potestate potitus est. Illum Dunstanus, et caeteri episcopi consentanei, regali culmine sublimarunt, contra voluntatem quorumdam, filium provehere conabatur, ut ipsa potius sub ejus nomine imperitaret. Ex tunc malitia hominum pullulante, felicitas regni imminuta. Tunc visus cometes, qui vel pestem provincialium, vel regni mutationem portendere pro vero asseveratur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ficentiam ostendit.
ubi tanta intulit. ut
moles metalloꝵ ter¬
reat. aduenaꝵ ani¬
mos.splendor gem¬
marum reuerberet
intuentium oculos.
Emme suggestu: q̃
in talib thesauros
delapidabat scĩtate
prodiga.dum ille in
exteris terris dura me¬
ditarentur prelia. Nã
nescia iurtus eius sta¬
re loco nec contenta

Expanded text:
ficentiam ostendit, ubi tanta intulit ut moles metallorum terreat advenarum animos, splendor gemmarum reverberet intuentium oculos; Emmae suggestu, quae in talibus thesauros dilapidabat sanctitate prodiga, dum ille in exteris terris dura meditaretur praelia: nam nescia virtus ejus stare loco, nec contenta
Abbreviated transcription (Latin):
calui. Cuius filii filiꝰ
ludouicus ut supra
lectum est northanĩ¬
bros uicit quidem. s
non expulit. At uero
karolus frater istius
restituere. quod abstu¬
lisset.cum magnatis
librato consilio. bonũ
ẽẽ liberalitatem osten¬
tare regiam. cum ñ
posset propulsare iniui¬
riam. rollonem paci¬
fice accersuut. Erat

Expanded text:
Calvi: cujus filii filius Lodowicus, ut supra lectum est, Northmannos vicit quidem, sed non expulit. At vero Karolus frater istius restituere, quod aliis abstulisset: cum magnatibus librato consilio bonum esse liberalitatem ostentare regiam, cum non posset propulsare injuriam, Rollonem pacifice accersivit. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
sitan quis dixerit ex¬
matim igitur om̃ia
exponam. Continuis
.ix. annis cum hostib
compugnans modo in¬
certis federib illusus

Expanded text:
sitan quis dixerit exmatim igitur omnia exponam. Continuis novem annis cum hostibus compugnans, modo incertis foederibus illusus
Abbreviated transcription (Latin):
latroni. occidit inno¬
centem. S obiciet᷑
non ẽẽ sacerdotis:
ut se cede cuius li¬
bet unmaculet.⁊e¬
go concedo.si ille se
inquinat:qui son¬
tem premens inson¬
tem liberat. Immo
uero immo beati qͥ
custodiunt uidiciũ.
⁊ facuint iusticiam
in omni tempore.

Expanded text:
latroni, occidit innocentem. Sed objicietur non esse sacerdotis ut se caede cujuslibet immaculet, et ego concedo: at ille se non inquinat qui sontem premens, insontem liberat; imo vero, imo beati, qui custodiunt judicium et faciunt justitiam in omni tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
regnum magna ex ꝑ¬
te pessudedit. ⁊ in so¬
litudinem redegit: At
rollo. Audiuimus in¬
quit. Hastingus enĩ

Expanded text:
regnum magna ex parte pessumdedit et in solitudinem redegit? » Cui Rollo: « Audivimus, inquit, Hastingus eni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ingentia si pensa
parcarum euoluere.
uel uiolentiam for¬
tune abrumpere ⁊
eluctari potuisset fa¬
cturus. Tanta erat

Expanded text:
 ingentia, si pensa Parcarum evolvere, vel violentiam fortunae abrumpere et eluctari potuisset facturus Tanta
Abbreviated transcription (Latin):
non nunquam pro¬
fessionis contuitus
R ⁊ infanue metus
a uero deuiare non
sinit. De regib di¬
co qui pro amplitu¬
dine potestatis licẽt
indulgere uolupta

Expanded text:
nonnunquam professionis contuitus, sed et infamiae metus, a vero deviare non sinit. De regibus dico, qui pro amplitudine potestatis licenter indulgere volupta
Abbreviated transcription (Latin):
manus. parum cu¬
rat populus. In de nor¬
manniam euadens
comiti iam anhelã¬
ti ⁊ in feruorem pre¬
lii prono. addidit cal¬
caria. ut incunctant̾
ueniret.
Secundo ergo hen¬
rici anno mense au-¬
gusto. allicans apud
portesmuthe copias
suas in omnem regi

Expanded text:
manus, parum curat populus. Inde Normanniam evadens, comiti jam anhelanti, et in fervorem praelii prono, addidit calcaria ut incunctanter veniret. § 395. Secundo ergo Henrici anno, mense Augusto , allitans apud Portesmuthe, copias suas in omnem regi
Abbreviated transcription (Latin):
monacho gemmeli¬
censi ep̃m lundonie.
⁊ post archiep̃m can¬
tuarie. statuerat. hĩ
cum reliquis angli
moderrimi uitupe¬
rant. delatorem go-¬
hunc discordie semi¬
natorem. hunc ar¬
chiepiscopii empto¬
rem.goduuuinum ⁊
natos magnanimos
uiros ⁊ industrios.
auctores ⁊tutores
regni eduuardi: nõ
mirum si succensue¬
rint. quod nouos ho¬
mines ⁊ aduenas
sibi preferri uid̾ent.
Iunquam ta-

Expanded text:
monacho Gemmeticensi episcopum Londoniae, et post archiepiscopum Cantuariae, statuerat 335 Hunc, cum reliquis, Angli moderni vituperant delatorem Gohunc discordiae seminatorem, hunc archiepiscopii emptorem: Gondwinum et natos magnanimos viros, et industrios auctores et tutores regni Edwardi, non mirum si succensuerint quod novos homines et advenas sibi praeferri viderent; nunquam ta
Abbreviated transcription (Latin):
henricus nuntios
conuti.qui eum de
siti sua conueniãt.
impium esse ut eũ
aqua arceant que
eẽt communis mor¬
talib. aliter si ue

Expanded text:
Henricus nuncios 493 comiti, qui eum de siti sua conveniant. Impium esse ut eum aqua arceant, quae esset communis mortalibus: aliter, si ve
Abbreviated transcription (Latin):
bellum fortitudinẽ
suam celestib ful¬
cirent presidiis ⁊in
bello armis suis amicas
superoꝵ applicarent
uirtutes. S quia in
pace omnib se ingur¬
gitant flagiciis. ⁊ ĩ
pugna sola nitunt᷑

Expanded text:
bellum fortitudinem suam coelestibus fulcirent praesidiis, et in bello armis suis amicas superorum applicarent virtutes; sed quia in pace omnibus se ingurgitant flagitiis, et in pugna sola nitunt
Abbreviated transcription (Latin):
cia ranulfi. Namq
ille sollicitato per
nuncios dapifero
suo. funem afferri
sibi impetrauit fu¬
nem minister aque

Expanded text:
ia Rannulfi; namque ille, sollicitato per nuncios dapifero suo, funem afferri sibi impetravit: funem minister aquae
Abbreviated transcription (Latin):
sed multarum eccle-¬
siarum inter que mal¬
mesberiensis predia pu-¬
blicus epilator abrasit.
S non dui canonicas
regulas temerait hec¬
iniquitas.amq
mox successor offe ke¬
gi potentia uel religi¬
one upar. missa leo¬
ni adriam successoꝵ
epistola. ethelardum
successorem iambrihti
in pristinam digni¬
tatem sublenauit. Un¬
de albinus in episto¬
la ad eundem ethelar¬
dum. Audita prosꝑi¬
tate itineris uestri. ⁊
reuersionis in patriã.
⁊ quomodo ab aposto

Expanded text:
sed multarum ecclesiarum, inter quae Malmesbiriensis, praedia publicus expilator abrasit: sed non diu canonicas regulas haec temeravit iniquitas; namque mox successor Offae Kegi potentia vel religione 120 impar, missa Leoni Adriani successori epistola, Aethelardum successorem Lanbrihti in pristinam dignitatem sublevavit; unde Albinus in epistola ad eumdem Aethelardum: « Audita prosperitate itineris vestri, et reversionis in patriam, et quomodo ab aposto
Abbreviated transcription (Latin):
nonis augusti. qͣr¬
to post obĩtum fra¬
tris die. Hec eo stu¬
diosius celera bant᷑.
ne mentes procerũ
electionis quassaren¬
tur penitudine qd̃
ferebatur rumor ro¬
bertum normãnie
conuitem ex appulia

Expanded text:
nonis Augustis , quarto post obitum fratris die. Haec eo studiosius celebrabantur, ne mentes procerum electionis quassarentur poenitudine, quod ferebatur rumor Robertum Normanniae comitem ex Apulia
Abbreviated transcription (Latin):
nus efficeretur. terram
maritimam ab epte
flumine.usq ad brit¬
tannicos limites cum
sua filia nomine gil¬
la. se el daturum fore.

Expanded text:
nus efficeretur, terram maritimam ab Eptae flumine usque ad Britannicos limites, cum sua filia nomine Gisla, se ei daturum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ludo uirum abstu¬
lis quos sub iugum
miserat. ceduualla
britonum. ⁊ penda
mertioꝵ. cum filio ĩ¬
teremptus: miserabile
uarietatis humane
fecit exemplum. Nul¬
lo prudentia inferior
quod ne xp̃ianam fi¬
dem nisi diligentissi¬
me inspecta ratione
uoluit suscipere. suscep

Expanded text:
e ludo, virum abstulis quos sub jugum miserat, Chedwalla Britonum, et Penda Merciorum, cum filio interemptus, miserabile varietatis humanae fecit exemplum: nullo prudentia inferior, quod nec Christianam fidem nisi diligentissime inspecta 70 ratione voluit suscipere, suscep
Abbreviated transcription (Latin):
cis gr̃a aꝑud rothoma¬
gum ducem ricardũ
aggreditur. Quem cũ
dux aliquanta mora
regaliter tractaret. dũ
⁊ ipse ⁊ nulites tantũ
post nauigii laborem
inter se firmauerunt¬
lege. ut ꝑ succedentia da¬
noꝵ regum norman¬
noꝵq ducum. ac eoꝵ
heredum tempora. fir¬
ma perpetualiter int̾
eos maneret.⁊quedam
abstulissent inimicis
emenda ⁊ferrent nor¬
mannis. Si quis u̾o
danoꝵ inualidꝰ aut
uulneratus medicoꝵ

Expanded text:
cis gratia apud Rothomagum ducem Richardum aggreditur. Quem cum dux aliquanta mora regaliter tractaret, dum et ipse et milites post tantum navigii laborem inter se firmaverunlege ut per succedentia Danorum regum Northmannorumque ducum ac eorum haeredum tempora, firma perpetualiter inter eos maneret, et quae Dani abstulissent inimicis, emenda conferrent Northmannis. Si quis vero Danorum invalidus aut vulneratus amico
Abbreviated transcription (Latin):
ter abbas. symon u¬
terq
Quid non speremus.
si nummos possidca¬
mus:
Onua nummus
habet. quod uult
facit. addit. ⁊ au¬
fert.

Expanded text:
ter abbas, Symon uterque. Quid non speremus si nummos possideamus? Omnia nummus habet; quod vult facit, addit, et aufert.
Abbreviated transcription (Latin):
gari quod equipol¬
lentib argumentis
ualeat eneruari. Qͣ¬
propter ex anglia¬
regula que ratione
⁊ auctoritate nixa. ut¬
pote omnium iusto¬
rum spiritu dictata

Expanded text:
gari, quod aequipollentibus argumentis valeat enervari. Quapropter ex regula quae ratione et auctoritate nixa, utpote omnium justorum spiritu dictata
Abbreviated transcription (Latin):
iam prurientem im¬
pulere. ut ceptum
persequerer. Illorũ
amore diligo horta¬
tib animãtus as¬
surgo. ut expectato¬
ris nostri promptu¬
ario iucturum apd̾

Expanded text:
am prurientem impulere ut coeptum prosequerer. Illorum amore diligo, hortatibus animatus assurgo, ut ex pectoris nostri promptuario 484 victurum ap
Abbreviated transcription (Latin):
temporanee mortis cõ¬
pendio regnum emit
eternum. Mertii non
semel obtriti. obsida¬
tu miserias suas le¬
uauerunt. Norcha

Expanded text:
temporaneae mortis compendio regnum emit aeternum. Mercii, non semel obtriti, obsidatu miserias suas levaverunt. Northa
Abbreviated transcription (Latin):
Io uic¬
torioso
atq or¬
thodo¬
mi re¬
gis nutu anglorum
regi willelmo gemme¬
ticensis cenobita om¬
nium cenobitarum
indignissimus willel

Expanded text:
io, victorioso atque orthodomi Regis nutu Anglorum regi, WILLELMO, Gemmeticensis coenobita omnium coenobitarum indignissimus WILLEL
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius:Nonnetui:
Animaduertens ilico
dux uerba delatoꝵ: si¬
bi ad consulendum.
ac necessario prouiden-¬
dum dirigi: illos qui¬

Expanded text:
cujus? nonne tui? » Animadvertens illico dux verba delatorum sibi ad consulendum ac necessario providendum dirigi, illis qui
Abbreviated transcription (Latin):
gauisus audito quod
du optauerat: prepara¬
tis omnib quetantũ
ad negocium congrua
erant ac necessaria. ue¬
lud tempestas ualida

Expanded text:
gavisus, audito quod diu optaverat, praeparatis omnibus quae tantum ad negotium congrua erant ac necessaria, velut tempestas valida
Abbreviated transcription (Latin):
uium ianuensium
⁊ pysanoꝵ laodiciã
applicuerat. ⁊ inde
ioppem prospero fla¬
tu nauigauerat. nau¬
teq tractis ad terrã
nauib iherosolime
cum rege pascha exe¬
gerant.
uoꝵ ip̃e iurtutẽ

Expanded text:
ium Januensium et Pisanorum Laodiciam applicuerat, et inde Joppen prospero cursu navigaverat; nautaeque, tractis ad terram ratibus, Ierosolymae cum rege Pascha exegerant. Quorum ipse virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ad sua redire iussu ꝯ¬
cessit. ⁊ ludonicum¬
a transmarinis par¬
tib reuocatum. hugo¬
ne magno fauente cũ
ep̃is ceterisq francoꝵ
primorib. scõ inun¬
ctum olẽo regno subli¬
mauit. Quod cum
lustro uno sub quie¬
te disponeret. iterum

Expanded text:
ad sua redire jussu concessit; et Ludovicum transmarinis partibus revocatum, Hugone magno favente, cum episcopis, caeterisque Francorum primoribus sancto inunctum oleo regno sublimavit. Quod cum lustro uno sub quiete disponeret, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc auidius alienos
fines incursantem.pro¬
be aggressus: fusis au¬
xiliis ad sua fugauit.
Brittannes qui tempo¬
rib patris ⁊ aui uel p̾¬
tento deditionis imbo¬
ne. uł claustroꝵ mura¬
rilium obiectu gloece¬
stre ⁊ cirecestre ⁊ batho¬
nie exitium effugant.
mositate urbib exuit.¬
⁊ in confragosa saltu¬
asaq loca hodieq detru-¬
sit. Inter hec tamen qr
fatalis alea incertis ia¬
ctib in huius uite ta¬
bula mortales eludit:
tantos belloꝵ successus
obfuscauit luctus do-¬
mesticus. Deniq cuda
fratre immatura mor¬
te intercepto. eusdemq
nominis filio. ante se
in pugna extincto. am¬
bob predicabilis spei iu-¬
uenib: multum feli¬
citati sue decessisse plus¬
quam semel suspirauit.
Postremo ip̃e dieb ul¬
timis. regno extorris:
miserandum sui spec¬
taculum hostib exhi¬
buit. Quĩa enim in

Expanded text:
 hoc avidius alienos fines incursantem, probe aggressus fusis auxiliis ad sua fugavit. Britannos, qui temporibus patris et avi vel praetento deditionis umbone, vel claustrorum muralium objectu, Gloecestriae et Cirecestrae et Bathoniae exitium effugerant, mositate, urbibus exuit, et in confragosa saltuosaque loca hodieque detrusit. Inter haec tamen, quia fatalis alea incertis jactibus in hujus vitae tabula mortales eludit, tantos bellorum eventus obfuscavit luctus domesticus: denique Cuda, fratre immatura morte intercepto, ejusdemque nominis filio ante se in pugna extincto, ambobus praedicabilis spei juvenibus, multum 28 felicitati suae decessisse non semel suspiravit. Postremo ipse, diebus ultimis regno extorris, miserandum sui spectaculum hostibus exhibuit. Quia enim in