comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hec ciuitas pasepolis cum suis uirib cũ sãnitiũ infida adu̾sus romanos socierate
fieta sue pestilentia que romanã urbẽ adorta nũtiabat᷑ fidens multa hosti¬
sia adu̾sus romanos agrũ cãpanũ falernũq ĩ cołetes fecit gͥ.l. cornesio lentub
q publio philone iterũ coñs fecialib palepoli ad res repetendas missis cũ roli¬
cum eer a greas gẽte lingna mag̃ strenua quã factis ferox respõsum ex aucton¬
oppositus fama autẽ enat defectioĩ cãpanor ĩmnẽtes admotiuos castra Ibi opti¬
mũ uisum cornelio statiua habere abutiq coñs exiguã spem pacis cũ sãmtib
et̃ certior fic senatus publio duo milia nolanoꝵ militũ et qͣtuor sãntiũ magis
nolanis cogentib ꝙ̃ uolũtate g̾coꝵ recepta paseposi/ eaut rome cõꝑtũ cornelio
dilc̃tum uidictũ a magiñtib uniu̾sũq sãniũ erectũ ac uicinos ppłos pͥuo̾natẽ

Expanded text:
haec ciuitas cum suis uiribus tum Samnitium infidae aduersus Romanos societati haec ciuitas cum suis uiribus tum Samnitium infidae aduersus Romanos societati freta, siue pestilentiae quae Romanam urbem adorta nuntiabatur fidens, multa hostilia aduersus Romanos agrum Campanum Falernumque incolentes fecit. igitur L. Cornelio Lentulo Q. Publilio Philone iterum consulibus, fetialibus Palaepolim ad res repetendas missis cum relatum esset a Graecis, gente lingua magis strenua quam factis, ferox responsum, ex auctoroppositus—fama autem erat defectioni Campanorum imminentes admoturos castra—; ibi optimum uisum Cornelio statiua habere. ab utroque consule exiguam spem pacis cum Samnitibus esse certior fit senatus: Publilius duo milia Nolanorum militum et quattuor Samnitium magis Nolanis cogentibus quam uoluntate Graecorum recepta Palaepoli; miserat; Romae compertum, Cornelius dilectum indictum a magistratibus uniuersumque Samnium erectum ac uicinos populos, Priuernatem
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem anno anxir trecẽti in colonia missi sũt bina iugera agri acceperĩt. Se¬
cutus est ãnus nulla re belli cdomiue insignis. p̃. plautio ꝓculo.p. cornelio ca
deducta ex ppło uiscemtio data a.mĩ. flauio in funẽ matris. Em̃t qui ꝑ spẽm
honomude paietis mentã me̾cedem ppło solutã ĩtpretarẽt᷑. Ox. eũ die dicta
ab edilib camine strupͣce mattis familie absoliuisset daca iusceratio in p̃centã
iudicii grãn honons etiã ei cã fuit trbunatͥq plebis ꝓximis comitiis absẽs
perẽtib p̃fertur Palepolis fuit haud ꝓcul iñ ubi nuc nẽapolis sita est. Duab
urbib ppłs id̾em ħitabat cumis erãt oriuĩdi cumani chalcide euboica onginem
trahut classe qͣ aduecti ab domo fuem̃t młtũ in honi mans eiꝰ qd ac colũt pon¬
ere p̾mo in ĩsula scuanã et picecusas egressi. Dem̃ ĩcõtinẽtẽ ausi sedes tñisfene

Expanded text:
eodem anno Anxur trecenti in coloniam missi sueodem anno Anxur trecenti in coloniam missi sucutus est annus nulla re belli domiue insignis, P. Plautio Proculo P. Cornelio Scadeducta et populo uisceratio data a M. Flauio in funere matris. erant qui per speciem honorandae parentis meritam mercedem populo solutam interpretarentur, quod eum die dicta ab aedilibus crimine stupratae matrisfamiliae absoluisset. data uisceratio in praeteritam iudicii gratiam honoris etiam ei causa fuit tribunatuque plebei proximis comitiis absens petentibus praefertur. Palaepolis fuit haud procul inde ubi nunc Neapolis sita est; duabus urbibus populus idem habitabat. Cumis erant oriundi; Cumani Chalcide Euboica originem trahunt. classe, qua aduecti ab domo fuerant, multum in ora maris eius quod accolunt potuere, primo <in> insulas Aenariam et Pithecusas egressi, deinde in continentem ausi sedes transferre.
Abbreviated transcription (Latin):
ec fidã et ꝑpetuã si mala aut diutͥnã. Tũ uõ in inan nec id ambigue pͥu̾natẽ
quidã er iłłis uocib ad rebellandum incitan. Pacatos ppłos paͬs mesior senat᷑
ad meliora resposa cruhere et dicere ur et libi uocẽ auditã an credi posse ullũ
ppłm aut hoĩem deniq in ea cõdicioẽ cuĩ eũ peniteat duci quã necc̃e sit mã¬
suꝵ ib̃i pacẽ cẽ fidam ubi uolutarie pacata sit neq eoloco ubi ẜuitutẽ ẽẽ uelit
fidem sꝑandã eẽ. In hac̃ smãm maxime cõsul ip̃e ĩclinauit aĩõs identidem ad pͥn¬
cipes snĩaꝵ cõsulares uti exaudir posser a plib dicendo cos domñ qui nich̃ pt̃¬
ꝙi: de lib̾tate cogitẽt dignos eẽ qui romani fiant icaq et in sonatu cãm
obtinuere et ex anccoritate patrũ latũ ad ppłm est ut pͥu̾natib ciuitas danrͣ

Expanded text:
et fidam et perpetuam; si malam, haud diuturnam. tum vero minari, nec id ambigue, Privernatem et fidam et perpetuam; si malam, haud diuturnam. tum vero minari, nec id ambigue, Privernatem quidam, et illis vocibus ad rebellandum incitari pacatos populos; pars mitior senatus ad meliora responsum trahere et dicere viri et liberi vocem auditam: an credi posse ullum populum aut hominem denique in ea condicione cuius eum paeniteat diutius quam necesse sit mansurum? ibi pacefidem sperandam esse. in hanc sententiam maxime consul ipse inclinavit animos, identidem ad principes sententiarum consulares, uti exaudiri posset a pluribus, dicendo eos demum qui nihil praeterquam de libertate cogitent dignos esse qui Romani fiant. itaque et in senatu causam obtinuere, et ex auctoritate patrum latum ad populum est ut Privernatibus civitas daretur.
Abbreviated transcription (Latin):
fut uost tũphum coñs nerato uigbio sociisq et noye apd saciatos iã suppli¬
aim uideam pͥuernates uicinos sãnitib ẽẽ uñ nũc nob ince̾tissima pax est
quã minimũ mraiꝵ uit̾ nos issosq resinqui uelim cum ip̃a ꝑse res anceps eẽc
ꝓut cuiq ingeniũ sint atiocuis mitius ue suadentib cũ incertioni omĩa unꝰ
ex pͥuernatib segatis fecit mag̃ coditionis in qua natus eẽt ꝙͣ p̃sentis ne¬
cessitatis memor qui introgat a quoda tristions snĩe auctore quã penã mi̾tos
pͥuẽnates censeret. Eam inquit quã ment̾ qui se lib̾tate dignos censent cui
cũ feroci responso infestiores fros uiderer cõsule eos qui añ pͥu̾natiũ cam
ĩpugͥbant ut ip̃e benigna int̾irgatioe initiꝰ elicet respõsũ. Quid si penã ĩꝗt
remictim uob̃ qͣlem uos pacem nob̃tum habicuros sꝑem/ si bonã dedentis ĩ quit

Expanded text:
fuit; post triumphum consul necato Vitruvio sociisque fuit; post triumphum consul necato Vitruvio sociisque cum uideam Priuernates uicinos Samnitibus esse, unde nunc nobis incertissima pax est, quam minimum irarum inter nos illosque relinqui uelim'. cum ipsa per se res anceps esset, prout cuiusque ingenium erat atrocius mitiusue suadentibus, tum incertiora omnia unus ex Priuernatibus legatis fecit, magis condicionis in qua natus esset quam praesentis necessitatis memor; qui interrogatus a quodam tristioris sententiae auctore quam poenam meritos Priuernates censeret, 'eam' inquit 'quam merentur qui se libertate dignos censent'. cuius cum feroci responso infestiores factos uideret consul eos qui ante Priuernatium causam impugnabant, ut ipse benigna interrogatione mitius responsum elicerethabituros speremus? si bonam dederitis inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uatũ siñ ulla uacatiois uema ꝯum orificũ qͦ uulg̾ et sellusarii minime militie
sadi ne alio itine hostis falleret ad urbem incendes nõ placuit puicos dem tost die
sins cxplorata epñis eiis quiere a gallis punũ om̃is cõusa us diosex in famaẽ
ali u captã urbẽ u trub̾ĩq uinũ in potestate uenisse. Ałii pͥus ꝙ̃ ustima ad hibe¬
itar uis ipm se in dediciõe cõsulis cadereum p̃ferẽtis ꝑmisisse auctores sũt uitur¬
oñꝙ ab siuis criditũ senat de uitiubio pͥuenatibq cõsust cõsulẽ. Slaucuĩ ditis
ynerm muns p̃sidioq ualido ĩposito ad trũphũ acce̾ it intrubiũ in ca̾cem abser¬
um uixit quo ad cõsules redissẽt cũ ue̾bentũ neam edes eius q̃ eẽnt in palatio
ut qui senator pͥu̾n post defectioẽ ab iomanis fuisser ciũstiberĩ lege eadẽ qua
uelice̾m habitaret hiis ica decretis usq ac̾ cnũphũ plautii silentiũ de pͥue̾natib

Expanded text:
tum sine ulla uacationis uenia; quin opificum quoque uolgus et sellularii, minime militiae scedi, ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens, non placuit. paucos deinde post dies satis explorata temporis eius quiete a Gallis Priuernum omnis alii vi captam urbem Vitruviumque vivum in potestatem venisse, alii priusquam ultima adhiberetur vis, ipsos se in deditionem consuli caduceum praeferentes permisisse auctores sunt Vitruviumque ab suis traditum. senatus de Vitruvio Privernatibusque consultus consulem Plautium dersit: Vitruvium in carcere adservari iussit, quoad consul redisset, tum verberatum necari. aedes eius, quae essent in Palatio, ita decretum, ut qui senator Priverni post defectionem ab Romanis mansisset trans Tiberim lege eadem qua Veliterni habitaret. his ita decretis usque ad triumphum Plauti silentium de Privernatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne pauci in turba fuge extreme cum in castra reuerterẽt cesi pͥnusq cenebris pͥ¬
ueruũ inde petũt agmine crepido ut muns poti ꝙͣ ualso se tutaient᷑. ¶Priuẽno
psacius altͥ cõsul ꝑuastatio passim agrs preduaq ab acta magnĩ fundansi excitũ

Expanded text:
ne, pauci in turba fugae extremae, cum in castra ruerent, caesi; primisque tenebris Prne, pauci in turba fugae extremae, cum in castra ruerent, caesi; primisque tenebris Priuernum inde petitum agmine trepido, ut muris potius quam uallo sese tutarentur. a Priuerno Plautius alter consul peruastatis passim agris praedaque abact
Abbreviated transcription (Latin):
anno pͥue̾nas bellũ initũ cuĩ socii fundam dux etiã fuit fundan uitubinus lintã
nir nõ domi solũ s eciã rome clarus edes fuere in palo eĩ q̃ uaca piuta dimpto he¬
dificio pnblicatoq solo appellant᷑. Ad ue̾sus hũe uastãtẽ effuse setinũ nõbanuina
er coranũ agrũ .l. papinus ꝓfect᷑ haued ꝓcus castuis eius cõsedit uitrubio nec
ut uallo se cenerer ad u̾sus ualidiorẽ hostem sana cõstare mẽs. Nee ut songius
a castus dinuicaret aũĩs supetẽ uix ex̃ tota portã castroꝵ explicata a cie fugam¬
mag̃ retro ꝙͣ p̃lium hudͥ fostẽ expectante milite smñ cõsilio siñ audacia depugnat
er ut seui iomito nec ambigue est uict᷑ ita breuitace ipã soc fuasiq receptũ in tã
pinqua castra hand egie misicẽ a mlta cede est tutatꝰ nec fere quisꝙͣ in ipõ cẽtami¬

Expanded text:
anno Priuernas bellum initum, cuius socii Fundani, dux etiam fuit Fundanus, Uitruuius Uaccus, anno Priuernas bellum initum, cuius socii Fundani, dux etiam fuit Fundanus, Uitruuius Uaccus, uir non domi solum sed etiam Romae clarus; aedes fuere in Palatio eius, qua Uacci prata diruto aedificio publicatoque solo appellata. aduersus hunc uastantem effuse Setinum Norbanumque et Coranum agrum L. Papirius profectus haud procul castris eius consedit. Uitruuio nec ut uallo se teneret aduersus ualidiorem hostem sana constare mens, nec ut longius a castris dimicaret animus suppetere; uix tota extra portam castrorum explicata acie, fugam retro quam proelium aut hostem spectante milite, sine consilio, sine audacia depugnat. ut et leui momento nec ambigue est uictus, ita breuitate ipsa loci facilique receptu in tam propinqua castra haud aegre militem a multa caede est tutatus; nec fere quisquam in ipso certami
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis ante eam diem rome quesitũ est. Prodigii ea res loco hita captisq mag̃
m̃tibus ꝙͣ cõsceleratis similis iusa itaq memoria ex ãnalib reperita. pͦ ẜecessioi¬
bus quõdam plebis clauũ ab dicracore fixum alienatasq discordia m̃tes hoñz
eo piaculo cõpotes sui fecisse dicracorẽ claui figendi cã crea placuit aracus. cñ
quĩtilius magrm equitũ.s. ualenũ dix̃ qui fixo clauo magrãtu se abdicauerũt.¬
¶ Creati cons papirius anssus itm.l. plauci uelox aũ pͥncipio anni legati ex uul¬
sas fabit t̾ni er lucani romã uener̃t om̃tes ut in fidem reciperẽt᷑ ac si asãniciũ
senatu legnti denuĩtiatũq sãnitib ut eoꝵ ppłoꝵ finib ium abscine̾nt ualuitq ea
setutio nõ cã qr pacẽ uolebat᷑ sãnites ꝙͣ qr nõ dum parti enĩt ad bellu. ¶ Eodem

Expanded text:
ficiis ante eam diem Romae quaesitum est. prodigii ea res loco habita captisque magis ficiis ante eam diem Romae quaesitum est. prodigii ea res loco habita captisque magis mentibus quam consceleratis similis uisa; itaque memoria ex annalibus repetita in secessionibus quondam plebis clauum ab dictatore fixum alienatasque discordia mentes hominum eo piaculo compotes sui fecisse, dictatorem claui figendi causa creari placuit. creatus Cn. Quinctilius magistrum equitum L. Ualerium dixit, qui fixo clauo magistratu se abdicauerunt. creati consules L. Papirius Crassus iterum L. Plautius Uenox ; cuius principio anni legati ex Uolscis Fabraterni et Lucani Romam uenerunt, orantes ut in fidem reciperentur: si a Samnitium senatu legati denuntiatumque Samnitibus, ut eorum populorum finibus uim abstinerent; ualuitque ea legatio, non tam quia pacem uolebant Samnites quam quia nondum parati erant ad bellum. eodem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pͥmores ciuitatis sumlib morbis eodẽq ferme õ euẽtu morerẽt᷑ aualla q̃dã
dara cẽt haud̃ futuꝵ noye indicriũ fabius cõfestĩ rem ad coñs/ cõsules ad senatum
referũt/ cosensuq ordĩs fides indici data. Tum patefactũ muliebn fraude ciuitatẽ
p̃mi matronasq ea uenena coq̃re/ et si sequi ex cẽplo uelit manifesto dep̃hendi po¬
sse seruti indicẽ er coq̃ntes quasdã medimta er recodita. Alia ĩueneruĩt quib in
foꝵ delatis et.xxͣ. matronis apd qsͣ dephen sa erãt ꝑ ruatorẽ accitis due ex eis
cornelia ac sergia pat̾rie ut̃qͣ gẽtis cũ ea medicam̃ta salubra ẽẽ cõtenderẽt ab con¬
futãte indice bibẽ uisse ut se falsum cõm̃tatã arguerẽt spatio ad collaꝙdũ sũpo
cũ sũmoto ppło in cõspectu oĩu rem ad ceteras retulisset haud abnuẽtib et illis

Expanded text:
cum primores civitatis similibus morbis eodemque ferme omnes eventu morerentur, ancilla quaedam cum primores civitatis similibus morbis eodemque ferme omnes eventu morerentur, ancilla quaedam data esset haud futurum noxae indicium. Fabius confestim rem ad consules, consules ad senatum referunt consensusque ordinis fides indici data. tum patefactum muliebri fraude ciuitatem premi matronasque ea uenena coquere et, si sequi extemplo uelint, manifesto deprehendi posse. secuti indicem et coquentes quasdam medicamenta et recondita alia inuenerunt; quibus in forum delatis et ad uiginti matronis, apud quas deprehensa erant, per uiatorem accitis duae ex eis, Cornelia ac Sergia, patriciae utraque gentis, cum ea medicamenta salubria esse contenderent, ab confutante indice bibere iussae ut se falsum commentam arguerent, spatio ad conloquendum sumpto, cum submoto populo in conspectu omnium rem ad ceteras rettulissent, haud abnuentibus et illis
Abbreviated transcription (Latin):
esis in sucanos arieit qui duo ppli ad u̾sus iegõ desccesi orit a posto fuciser
signis cossatis pugnauere. Eo cẽtamine suꝑior alexander in ceͬtũ qua fide cultur
si ꝑ uide cecera ꝓcessissẽt pacẽ aĩ romanis fecit. ¶Eodem ãno oẽsus acrus nouiq
aiues censi trib ꝑꝑ eos addice macia et scaptia censores addiderũtq.p. philo. sp
postimuan romani fã acce̾rani lege ab.l. papino p̃tore lata qua ciuitas siñ sus¬
fragio data. ¶hec eo ãno domi mlicieq gesta fedus insequẽs ãnus seu ĩtẽpene
celi seu huãna frade fuit.M. claudio marcello.c. ualerio coñs flaccũ potitũq
uane in annalib cognom̃ cõsulis ĩuenio cereꝵ in eo ꝑui refert quid uen sit il¬
sud̾. ꝓuelĩ nec cẽs auctores sũt ꝓditũ falso eẽ uenenis assuptos quoꝵ mors ĩfam
anũ pestilena fect/ sic̃ ꝓdic cam̃ res necui auctoꝵ fidẽ abrogaui̾̃m exponẽda est

Expanded text:
rensis in Lucanos traxit; qui duo populi aduersus regem escensionem a Paesto facientem signis conlatis pugnauerunt. eo certamine superior Alexander—incertum qua fide culturus, si perinde cetera processissent—pacem cum Romanis fecit. eodem anno census actus nouique ciues censi. tribus propter eos additae Maecia et Scaptia; censores addiderunt Q. Publilius Philo Sp. Postumius . Romani facti Acerrani lege ab L. Papirio praetore lata, qua ciuitas sine suffragio data. haec eo anno domi militiaeque gesta. foedus insequens annus seu intemperie caeli seu humana fraude fuit, M. Claudio Marcello C. Ualerio consulibus.— Flaccum Potitumque uarie in annalibus cognomen consulis inuenio; ceterum in eo parui refert quid ueri sit—. illud peruelim—nec omnes auctores sunt—proditum falso esse uenenis absumptos quorum mors infamem an
Abbreviated transcription (Latin):
ua strata defossa scelorato cãdo crrdo ab ĩcesto id̾ ei loco nom̃ ftm̃. El Eodem
anno .q. pubłius pħlo.p᷑ .R. prm̃ de plebe ad u̾sante sulpicio õsule. qui
negabat rõnẽ euis se hĩtur fcũs est senatu cũ in sũmis imꝑiis id̾ nõ obtim¬
issec min̾ ĩ p̃tur tendente. ¶ Inseꝙ̃s ãnus.l. papmo arsso cesone diullio
coñs ausonũ mag̃ nouo ꝙͣ magno belło fuic insignis ea ges cales urbẽ ĩ cole¬
bac sid̾icinis finitimis arma cõuĩxerat unaꝵ płio ut sano memorabili duoꝵ¬
ppsõri ex̾atus fusus ꝓpinquitate urbiũ et ad fugã ꝓnior eo in fuga ip̃a tutior
fuit nec tam̃ omissa eius belli cura patrib quia totiẽs iã sidiam aut ip̃i moue¬
runt bessũ auc mouẽtib auxiliũ tusem̃t auc cã aͣmoꝵ fuerãt. ¶ Itaq õi oe

Expanded text:
uiam stratam defossa Scelerato campo; credo ab incesto id ei loco nomen factum. eodem uiam stratam defossa Scelerato campo; credo ab incesto id ei loco nomen factum. eodem anno Q. Publilius Philo praetor primum de plebe aduersante Sulpicio consule, qui negabat rationem eius se habiturum, est factus senatu, cum in summis imperiis id non obtinuisset, minus in praetura tendente. insequens annus, L. Papirio Crasso K. Duillio consulibus, Ausonum magis nouo quam magno bello fuit insignis. ea gens Cales urbem incolebat; Sidicinis finitimis arma coniunxerat; unoque proelio haud sane memorabili duopopulorum exercitus fusus, propinquitate urbium et ad fugam pronior et in fuga ipsa tutior fuit. nec tamen omissa eius belli cura patribus, quia totiens iam Sidicini aut ipsi mouerant bellum aut mouentibus auxilium tulerant aut causa armoru
Abbreviated transcription (Latin):
s pͥusꝙͣ cons̃ ab̾ urbe iussenat enĩ senat᷑ defendendi aurũcos excitũ educe¬
rent fana affe̾t᷑ aurũcos meru oppidũ deseruisse ꝓfugosq cũ cõuigibus
ac lib̾is suessã cõmunisse que nuc̃ aurũca appellata menia anciqua eoꝵ ur
bẽq ab sidicinis desera. ¶ Ob ea infensus cõsulib senat᷑ quoꝵ aic̃tatione
ꝓditi socii eẽnt. dictatorem dici uissit dtus .c. daudius regillensis magrĩ
equitũ .C. csaudiũ ortatorẽ dixiti resigio iñ iniecra de dictatore est cũ augu¬
res uitio creatũ uiden dississẽt dictator magr̃q equicũ se magrãtu abdicare.
¶Et ãno numitia nestalis suspecta pͥmo ꝓpt̾ mũdiorẽ uisto cułcũ ĩsimulata
dem̃ apud pontifices ab indice ẜuo cum decreto eoꝵ uissa eẽt sacris abstinere
familiãq in pocestatem habe̾ fc̃õ iuidicio uina sub terã ad poͥtã collirã dexta

Expanded text:
 sed priusquam consules ab urbe—iusserat enim senatus defendi Auruncos—exercitum educe sed priusquam consules ab urbe—iusserat enim senatus defendi Auruncos—exercitum educerent, fama adfertur Auruncos metu oppidum deseruisse profugosque cum coniugibus ac liberis Suessam communisse, qbemque ab Sidicinis deletam. ob ea infensus consulibus senatus, quorum cunctatione proditi socii essent, dictatorem dici iussit. dictus C. Claudius Inregillensis magistrum equitum C. Claudium Hortatorem dixit. religio inde iniecta de dictatore et, cum augures uitio creatum uideri dixissent, dictator magisterque equitum se magistratu abdicarunt. eo anno Minucia Uestalis, suspecta primo propter mundiorem iusto cultum, insimulata deinde apud pontifices ab indice seruo, cum decreto eorum iussa esset sacris abstinere familiamque in potestate habere, facto iudicio uiua sub terram ad portam Collinam dextra
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gassis gente efferaca arma cõdam cõseciassẽt ceris satinis ppłis cõnubia
cõmertiaꝙ ex cõsiłia int̾ se ademerũt. U Cãpanis equitib honons cã quia
cum sacns rebessare noliussẽr fundanieq er formaĩ ꝙ ꝑfines eoꝵ cuta paca
taq sẽꝑ fuisser uia auitas siñ suffragio daca. ¶ Cumanos suesscilanosq
eiusdem niris cõdicioisq cu̾ capuã eẽ placuit. E Nlaues antiatũ pa̾tim in
naualia rome subducte paͣti ĩcẽse rostrisq eaꝵ suggestũ in foro ex tructum
adornan psacuit rostraq ĩc tẽpłũ appesłatũ. ¶C. suppłicio songo .p. elio pe¬
to coñs cum oia nõ oyes magis romane gĩ. bñficiis paͬta grã bona pace
obcinerẽt int̾ sidicinos amĩcosq belłũ ortũ airũciͣtito mallio coñs in ded̾ici¬
one accepti ncħ dein mouerãt eo perendi auxilii ab̾ romanis cã iustior fuit¬

Expanded text:
cum Gallis, gente efferata, arma quondam consociassent. ceteris Latinis populis conubia cum Gallis, gente efferata, arma quondam consociassent. ceteris Latinis populis conubia commerciaque et concilia inter se ademerunt. Campanis equitum honoris causa, quia cum Latinis rebellare notaque semper fuisset uia, ciuitas sine suffragio data. Cumanos Suessulanosque eiusdem iuris condicionisque cuius Capuam esse placuit. naues Antiatium partim in naualia Romae subductae, partim incensae, rostrisque earum suggestum in foro exstructum adornari placuit, Rostraque id templum appellatum. C. Sulpicio Longo P. Aelio Paeto consulibus, cum omnia non opes magis Romanae quam beneficiis parta gratia bona pace obtineret, inter Sidicinos Auruncosque bellum ortum. Aurunci, T. Manlio consule in deditionem accepti, n
Abbreviated transcription (Latin):
pibus cumn.p. R. eẽt. ¶ Aricim nom̃taniq et pedani eodem uir qͦ sauinimi in a¬
uitatem accepti. ¶ Cusculanis ẜuata ciuitas quã habebat camenq rebeluo¬
nis a pub̾fica fuude in paucos auctores ue̾sũ. ¶ In uelit̾nos ueteres cines.
R. qd̾ cotiens re bellassent ginuit seuitũ et mun deiecti ex senat᷑ inde abdutͥ
ussiq transtiberĩ habicare ur ei qui cis cibeñ dep̃hensus eẽt usq ad mille pas
sum clangatio eẽt nec pͥus ꝙͣ ere ꝑsoluto is qui cepisset ex̃ iuĩcula captum
haber᷑. In agrã senatoꝵ coloni missi quib ascͥpcis spẽm anciq freꝙ̃tie ueli¬
tre recẽperãt. ¶ Et antiũ noua cosonia missa cũ eo uc antiatib mictenet᷑
si et ip̃i asscribi cosoni uellent naues inde songe abacte intdictũꝙ man an¬
tiati ꝓpłõ est et ciuitas data. ¶Ciburtes p̃nestiniq agro mustati neq obre¬
cens tãtũ rebessionis comune cũ aliis sacinis crimen ẜ ꝙ ced̾io imꝑii romãi

Expanded text:
populo Romano esset. Aricini Nomentanique et Pedani eodem iure quo Lanuuini in ciuitatem accepti. Tusculanis seruata ciuitas quam habebant crimenque rebellionis a publica fraude in paucos auctores uersum. in Ueliternos, ueteres ciues Romanos, quod totiens rebellassent, grauiter saeuitum: et muri deiecti et senatus inde abductus iussique trans Tiberim habitare, ut eius qui cis Tiberim deprehensus esset usque ad mille pondo assium clarigatio esset nec priusquam aere persoluto is qui cepisset extra uincula captum haberet. in agrum senatorum coloni missi, quibus adscriptis speciem antiquae frequentiae Uelitrae receperunt. et Antium noua colonia missa, cum eo ut Antiatibus permitteretur, si et ipsi adscribi coloni uellent; naues inde longae abactae interdictumque mari Antiati populo est et ciuitas data. Tiburtes Praenestinique agro multati neque ob recens tantum rebellionis commune cum aliis Latinis crimen sed quod taedio imperii Romani
Abbreviated transcription (Latin):
um .m. fabiũ noui dem̃ coñs a uetenb excitu accerco ingressi hostiũ fines po¬
dictator ab cõsulib ex auotontate senat daĩs.p. cõnelius rufinus magr̃ cqͥ¬
tum.m. Anconuis religio dem̃ incessit uitio eos creatos magm̃tuq se alsi¬
anuenĩt et qr pestisencia insecuta est uelud oĩb eo uitio cõtactis auspiaiis
ies ad̾ int̾ regnũ rediit ab ĩ c̾regno inito ꝑ qͥntũ demũ int regẽ. m. uasenum
couũ. ¶ Creaci coñs.a. cornelus itm et cñ. domicius. Em̃quissis robus
fina gallici besti ꝓ cumultu uasint ut dictatore dici placer dcus in. papus¬
us cissus et magr̃ equitũ publius uasenus pubsicosa. A quib cũ diłcus
incẽtus quã adusus finitima bella haberet᷑ exoloritores missi actuserãt oeca

Expanded text:
um M. Fabium . noui deinde consules a ueteribus exercitu accepto ingressi hostium fines poum M. Fabium . noui deinde consules a ueteribus exercitu accepto ingressi hostium fines podictator ab consulibus ex auctoritate senatus dictus P. Cornelius Rufinus , magister equitum M. Antonius . religio deinde incessit uitio eos creatos magistratuque se abdicauerunt; et quia pestilentia insecuta est, uelut omnibus eo uitio contactis auspiciis res ad interregnum rediit. ab interregno inito per quintum demum interregem, M. Ualerium Coruum , creati consules A. Cornelius iterum et Cn. Domitius . tranqufama Gallici belli pro tumultu valuit ut dictatorem dici placeret. dictus M. Papirius Crassus et magister equitum P. Valerius Publicola. a quibus cum dilectus intentius q
Abbreviated transcription (Latin):
fucerẽt cossega additus coruo.m.Anlius regulus ex ne forte caũ ẽnret᷑ pentũ
ab cõsulib ut exͣ sortẽ corui ea ꝓuĩtia eẽt exẽcitu uictore a suꝑionb cons̃ ac¬
cepto ad cales uñ bellum ortũ enic ꝓfect cũ hostes ab supions etiã ce̾tamis
memona pauidos clamore acq impeni pͥmo fudisset menia ip̃a oppugnare est
aggressus et militũ quidẽ is enic ardor ut iã inde cũ scałis succedoit ad muros
uellet euasurosq cõtenderet coruus qr id̾ arduũ factu enit sabore militũ poa¬
ꝙͣ picuso ꝑagere ĩceptũ uolu̾it. Itaq aggeres et uineas egit tuͭ resq muro
ut uino epulisq sopicos hostes agapederẽt᷑ nec maiore c̾tamine capti cum
urbe ausones sut quã acie fusi eĩt p̃ta capta inges̃ est p̃sidioq ĩ posico calib
uissi ambo coñs adusus sidicinos duce erctum. ¶Dictatorẽ ante ex senacu cõ
et si belli pars cũ sidianis restabat tam̃ ut bñficio p̃ueniret desidenũ plebis de

Expanded text:
lius Regulus ; et ne forte casu erraretur, petitum ab consulibus ut extra sortem Corui ea prouincia esset. exercitu uictore a superioribus consulibus accepto ad Cales, unde bellum ortum erat, profectus, cum hostes ab superioris etiam certaminis memoria pauidos clamore atque impetu primo fudisset, moenia ipsa oppugnare est adgressus. et militum quidem is erat ardor ut iam inde cum scalis succedere ad muros uellent euasurosque contenderent; Coruus, quia id arduum factu erat, labore militum poiculo peragere inceptum uoluit. itaque aggerem et uineas egit turresque muro ut uino epulisque sopitos hostes adgrederetur; nec maiore certamine capti cum urbe Ausones sunt quam acie fusi erant. praeda capta ingens est praesidioque imposito Calibiussi ambo consules aduersus Sidicinos ducere exercitum. dictatorem etsi belli pars cum Sidicinis restabat, tamen, ut beneficio praevenirent desiderium plebis, de
Abbreviated transcription (Latin):
uastas inde solitudines facẽ uñ sociali eggio exatu ꝑ mlta bessa magnaq sepe
usi estis uustis exemplo maiorũ augẽ rẽ romanã uic̾tos in ciuitatẽ accipiendo
matiã crescend̾i ꝑ sũmã gliam suppeditat ce̾t̾e id firmissimũ lõge imꝑiũ est quo obe¬
dientes gandet̃ s matunito opus est quicad sta tuere placet tot ppsos int̾ spo
mecũq suspẽsos aĩ habetis et uram itaq de eis cum̃ quã pͥmũ ab solui et ilłor
aios dñ spectatioe stuper seu pena seu bñficio p̃ocrupari oporces. Nm̃ fuit efficẽ¬

Expanded text:
uastas inde solitudines facere, unde sociali egregio exercitu per multa bella magnaque saepe uastas inde solitudines facere, unde sociali egregio exercitu per multa bella magnaque saepe usi estis. uoltis exemplo maiorum augere rem Romanam uictos in ciuitatem accipiendo? materia crescendi per summam gloriam suppeditat. certe id firmissimum longe imperium est quo oboedientes gaudent. sed maturato opus est quidquid statuere placet; tot populos inter spem metumque suspensos animi habetis; et uestram itaque de eis curam quam primum absolui et illorum animos, dum exspectatione stupent, seu poena seu beneficio praeoccupari oportet. nostrum fuit effice
Abbreviated transcription (Latin):
oiũm cõsensu trim̃phũ decessere additus tͥũpho honos ut statue equestres eis ra¬
ni illa etate tes in foio ponerent᷑. ¶Pus ꝙͣ comit ĩ in seꝙ̃tẽ ãnũ cons igarẽt
in latio agend̾ fuit id ia deũ benigͥtate ac uiͬtuce militũ ad finẽ uenit cesi ad
pedum sacurẽq sũt excitus hostiũ oppida lutima et anciũ ex uulsas aut ui
capta aut recepta in dedicioe p̃sidiis cenẽt᷑ ur̃s reliqua cõsultatio est. Qm̃ re¬
bellando sepius nos sollicitat quonã modo ꝑpetua pace quietos ob̾tineam dii in¬
mortales ita uos potẽtes hui cõsilii fecenĩt ut sic lãtiũ dem̃ an nõ sit in nr̃a ma¬
nui posuerũt. Itaq pacẽ uob od ad sacmos atrmer parare ĩppetuũ uł seuiendo
uł ignoscendo potestis uultis crudelr cõsule in dedicos uictoeq licer dese cẽ sanũ

Expanded text:
omnium consensu triumphum decessere. additus triumpho honos ut statuae equestres eis, raomnium consensu triumphum decessere. additus triumpho honos ut statuae equestres eis, rara illa aetate res, in foro ponerentur. priusquam comitiis in insequentem annum consules rogarent, pti, quod bello armisque in Latio agendum fuit, id iam deum benignitate ac uirtute militum ad finem uenit. caesi ad Pedum Asturamque sunt exercitus hostium; oppida Latina omnia et Antium ex Uolscis aut ui capta aut recepta in deditionem praesidiis tenentur uestris. reliqua consultatio est, quoniam rebellando saepius nos sollicitant, quonam modo perpetua pace quietos obtineamus. di immortales ita uos potentes huius consilii fecerunt ut, sit Latium deinde an non sit, in uestra manu posuerint; itaque pacem uobuel ignoscendo potestis. uoltis crudeliter consulere in deditos uictosque? licet delere omne Latium,
Abbreviated transcription (Latin):
tibũces p̃nestiniq quoꝵ ager ꝓprior erat pedũ ꝑuenẽ autinos lauiniosq et ue¬
litenos antiatib uulss se cõuĩgẽtes ad saturẽ flum̃ meni ĩ ꝑuso adortus fu¬
dic. Camillus ad pedum cũ tiburtib maxiẽ ualido ex̃citu maiore mole ꝙ̃ꝙ eq
piospo euẽtu pugnat tumultũ maxiẽ iepentina int̾ p̃liũ eruptio opidanoꝵ fecͭ
in quos ꝑre exat᷑ cõu̾sa aimillus nõ cõpulit solu eos intra menia s eodẽ eriã
die cũ tpõs auxiliaq eoꝵ ꝑculisser oppidũ scalis cepit.¶ Placuit inde iã ma¬
iore conatu aĩq ab umi expugnatioẽ urb̾ ad ꝑ domandũ saciũ uictore acũducẽ
ex̾citũ nec quieuẽ añ ꝙͣ expugnando aut in dedicioẽ accipiendo singlas urbes
latiũ om̃e sub egere p̃sidiis inde dispositis ꝑ recepta oppida romã ad destinatu

Expanded text:
Tiburtes Praenestinique, quorum ager propior erat, Pedum pervenere; aricinos Lanuvinosque et VeTiburtes Praenestinique, quorum ager propior erat, Pedum pervenere; aricinos Lanuvinosque et Veliternos Antiatibus Volscis se coniungentes ad Asturae flumen Maenius improviso adortus fudit. Camillus ad Pedum cum Tiburtibus, maxime valido exercitu, maiore mole quamquam aeque prospero eventu pugnat. tumultum maxime repentina inter proelium eruptio oppidanorum fecit; in quos parte exercitus conversa Camillus non compulit solum eos intra moenia, sed eodem etiam die, cum ipsos auxiliaque eorum perculisset, oppidum scalis cepit. placuit inde iam maiore conatu animoque ab unius expugnatione urbis ad perdomandum Latium victorem circumducere exercitum; nec quieuere antequam expugnando aut in deditionem accipiendo singulas urbes Latium omne subegere. praesidiis inde dispositis per recepta oppida Romam ad destinatum
Abbreviated transcription (Latin):
censor crearet᷑ plus eo año domi acceptũ cladis ab cõsulib ac dictatore quã ex ine¬
cona eoꝵ bellicieq reb foris auctũ ĩꝑium patres cirdebãt. ¶ Anno ĩs eg̃ti li
çio fiuno camilło.c. menio coñs quo insignitius omissa res emilio suꝑioris añi
cõsuli exꝓbiuret᷑ pedũ amis uirieq et omĩ i expugnãd̾ ac delend̾ senat᷑ fremit
anotiq noui cons om̃ib eã rẽ p̃ue̾ti ꝓficiscũt᷑. Iam latio is stat᷑ eiit reꝵ ut
neq bessũ neq pacẽ paci posset ad bessum opes deerant patẽ ob̾ agn ad ep̃ti do¬
sorem aspnabant᷑ mediis cõsiliis standũ udebat᷑ oppidis se tenerẽt ne lacessitus i¬
manus cam belli habet̃ et si cũ oppidi obsidio nũtiata eẽc undiq ex oĩb ppłis
auxilium obsessis fẽret᷑ neq tam̃ nisi ad modũ a pauais ppłis pedani aduiti sũc

Expanded text:
—censor crearetur. plus eo anno domi acceptum cladis ab consulibus ac dictatore quam ex vic—censor crearetur. plus eo anno domi acceptum cladis ab consulibus ac dictatore quam ex victoria eorum bellicisque rebus foris auctum imperium patres credebant. anno insequenti, L. o Camillo C. Maenio consulibus, quo insignitius omissa res Aemilio, superioris anni consuli, exprobraretur, Pedum armis virisque et omni vi expugnandum ac delendum senatus fremit; coactique novi consules omnibus eam rem praeverti proficiscuntur. iam Latio is status erat rerum ut neque bellum neque pacem pati possent. ad bellum opes deerant; pacem ob agri adempti dolorem aspernabantur. mediis consiliis standum videbatur—ut oppidis se tenerent, ne lacessitus Romanus causam belli haberet—et si cuius oppidi obsidio nuntiata esset, undique ex omnibus populis auxilium obsessis ferretur. neque tamen nisi admodum a paucis populis Pedani adiuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pidicate offensis patrib negantibq nisi pedo capto auc dedito cuũphũ hĩe
alienat ab senatu emilius sẽditiosis tribunatib similẽ dem̃ cõsulatũ gessit
nã neq quo ad fuit cõsul cuiminari apud ppłm patres descitit collega haud qͣd
adu̾sante qr et ip̃e de plebe erat mat̾iam aut̃ p̃bebat cuminib ager in lãtino
falernoq agro maligne ylebei diuisus. ¶Postꝙͣ senatus finire imprum cõsu¬
libus cupiens dictatorẽ adu̾sus rebellãtes latinos dici uissic emuilius cũ eiusfa¬
sces eĩt collega dictatore dixic. Abeo magr̃ eqͥtũ uinius brucus dictuo dicta¬
plebi adusas nobilitati tulit unã ut plebisdita oẽs quirites tenerẽt alterã
ut legũ que comitiis centuriatis feret᷑ añ iitũ suffingiũ patres auctores
ficrent tertiã ut alt̾ utiq ex plebe cũ eo uẽtũ sit ut utrũq plebeiuĩ fien liceret¬

Expanded text:
piditate offensis patribus negantibusque nisi Pedo capto aut dedito triumphum, hinc piditate offensis patribus negantibusque nisi Pedo capto aut dedito triumphum, hinc alienatus ab senatu Aemilius seditiosis tribunatibus similem deinde consulatum gessit. nam neque, quoad fuit consul, criminari apud populum patres destitit collega haudquaquam adversante, quia et ipse de plebe erat—materiam autem praebebat criminibus ager in Latino Falernoqlibus cupiens dictatorem aduersus rebellantes Latinos dici iussit, Aemilius, tum cuius fasces erant, collegam dictatorem dixit; ab eo magister equitum Iunius Brutus dictus. dictaplebei, adversas nobilitati tulit: unam, ut plebiscita omnes Quirites tenerent; alteram, ut legum, quae comitiis centuriatis ferrentur, ante initum suffragium patres auctores fierent; tertiam, ut alter utique ex plebe —cum eo ventum sit ut utrumque plebeium fieri liceret
Abbreviated transcription (Latin):
inde au̾satã eñ exeantãq anciates in agnĩ hostiensẽ arclcates solonũ ĩcu̾siones
fecerũt massuis cons quia ip̃e ꝑ ualitudinem id bellum exequi nequient dictacore
.l. papiriũ anssũ qui tũ force euit. Pretor dixit/ abeo magr̃ equitũ lucius pa¬
pinus cũsor dcũs nihil memouible adu̾sus antiates ab dictacore gestũ est cum
aliquot mensos statiua magro anciati habusser. ¶ano ĩsigni uictona de tot
ac tã potentib ppłis ad hoc cõsulũ alt̾ius nobili morte altũs sic̃ truci ita claro ad
nos ob irã agnamissi rebellantes in cãpis fenectanis fudere castrisq exuerũt.: Ib
pubblio aũ ductu auspicioq res geste enĩt in deditionẽ acapiente lacinos pplos
quoꝵ ib̃i uiuent̾ cesa erat emiluis ad pedũ ex̾citũ duxit pedanos tuebat᷑ cibur p̃
uiceger labor rescaret bello infecto repente õmisso consul qr college decretum
trũphũ audunt ipẽ qͦ triumphi ante uictoniã flagitator romã rediit qua cu¬

Expanded text:
 Antiates in agrum Ostiensem Ardeatem Solonium incursiones fecerunt. Manlius consul, quia ipse per valetudinem id bellum exsequi nequierat, dictatorem L. Papirium Crassum, qui tum forte erat praetor, dixit; ab eo magister equitum L. Papirius Cursor dictus. nihil memorabile adversus Antiates ab dictatore gestum est, cum aliquot menses stativa in agro Antiati habuisset. anno insigni victoria de tot ac tam potentibus populis, ad hoc consulum alterius nobili morte, alterius sicut truci ita claro ad nos ob iram agri amissi rebellantes in campis Fenectanis fuderunt castrisque exuerunt. ibi Publilio, cuius ductu auspicioque res gestae erant erait , in deditionem accipiente Latinos populos, quorum ibi iuventus caesa erat, Aemilius ad Pedum exercitus duxit. pedanos tuebatur Tiburs Puncta erant, integer labor restaret, bello infecto repente omisso consul, quia collegae decretum triumphum audivit, ipse quoque triumphi ante victoriam flagitator Romam rediit. qua cu
Abbreviated transcription (Latin):
romanis soluendã. ¶Qui latinor pugne su ꝑfueĩt młtis itimib dissipati
cũ se in unũ cõglobassẽt uescaurbo ris receptaculũ fuic ibi in cõciliis numisi
impentor eoꝵ affirmado coe uere ma̾tẽ belli utm̃q acẽ pan cede ꝓstinusse
tũ cx̃ctũ cẽm cesos hastatos yͥncipesꝙ stmgẽ et añ signa et post signa frãm
tnanos postremo tem restituisse la cinoꝵ et si pant a ccise copie sĩt tam suple¬

Expanded text:
Romanis soluendam. qui Latinorum pugnae superfuerant, multis itineribus dissipati Romanis soluendam. qui Latinorum pugnae superfuerant, multis itineribus dissipati cum se in unum conglobassent, Uescia urbs eis receptaculum fuit. ibi in conciliis Numisius imperator eorum, adfirmando communem uere Martem belli utramque aciem pari caede prostrauisse tum exercitum omnem, caesos hastatos principesque, stragem et ante signa et post signa factam, triarios postremo rem restituisse; Latinorum etsi pariter accisae copiae sint, tamen supple
Abbreviated transcription (Latin):
ped̾es alcũ aut maius in cẽrã defõdiat piaculũ hostia cedi ubi illud signũ de¬
fossum eric eoq magm̃tũ romanũ excedẽ fas nõ eẽ sin auc se se deuouere uo¬
sese deuoui̾t uulcand arma siue cui alii diuo uouẽ uolet hui eĩ celo suꝑ quod̾ stãs
et si omĩs diuini huãniq monis memoria aboleuit. Noua peregiinaq oĩa
pͥscs ac patriis p̃ferendo haud abre duxi/ ueͬbis qͦ ipĩs ut trndica nũcupataq st
refe̾re romanis. ¶Post pliũ demũ scum sãnites uenisse subsidio expecrato
euẽtu pugne apud quosdã auctores ĩuenio. latinis qͦ ab lauinio auxiliũ dum
deliberando cer̃ tp̃s uictis demũ fe̾n ceptũ et cũ iã portis pͥma signa et ꝑs aogni¬
nis eẽt egressa nũtio ablato de clade latinoꝵ cũ cõu̾sis signis ietro in urbem
rediret᷑ p̾coiẽ eoꝵ noĩe nlioniũ dixisse fer ꝓ paulula uia magnã m̾cedẽ esse

Expanded text:
pedes altum aut maius in terram defodi et piaculum hostia caedi; ubi illud signum depedes altum aut maius in terram defodi et piaculum hostia caedi; ubi illud signum defossum erit, eo magistratum Romanum escendere fas non esse. sin autem sese deuouere uosese deuouerit, Uolcano arma siue cui alii diuo uouere uolet ius est. telo, super quod stans fieri. haec, etsi omnis diuini humanique moris memoria aboleuit noua peregrinaque omnia priscis ac patriis praeferendo, haud ab re duxi uerbis quoque ipsis, ut tradita nuncupataque sunt, referre. Romanis post proelium demum factum Samnites uenisse subsidio exspectato euentu pugnae apud quosdam auctores inuenio. Latinis quoque ab Lauinio auxilium, dum deliberando terunt tempus, uictis demum ferri coeptum; et, cum iam portis prima signa et pars agminis esset egressa, nuntio allato de clade Latinorum cum conuersis signis retro in urbem rediretur, praetorem eorum nomine Milionium dixisse ferunt pro paulula uia magnam mercedem esse
Abbreviated transcription (Latin):
bessi penes coñs fuit. Quoꝵ ast̾ os̃ miuas ꝑicusaq ab deis supens ĩfenẜq in
se unũ uerit alt̾ ea uitute eaꝵ cõsilio in pł̃io fuit ut facile cõuenit int̾ rbma
nos sãanosq qui eius pugne memonã postens trdiderũt. Utriusq ꝑtis.t. mas¬
lius dux fuisset eius futum haud dubie fuisse uictoriam lacĩ ex fuga se min¬
turnã cõcuserũt/ Castra ẜm pliũ capta multiq mortales ibi uiui oppssi maxi¬
me campani. Decii corpus ne eo die inuennet᷑ nox querẽtes opp̾ssit. Postero die
ĩuentũ int̾ maximã hostiũ stragẽ cooꝑtũ telis funusq cõpar morti celebĩte
collega frũm est. ¶Illud adiciendꝰ uidet᷑ licere cõsuli dictatonq et p̃ton cum
segiones hostiũ deuoueat nõ utiq se s quẽ uelit ex legione romana scpta cuie
deuoue̾ si is hõ qui deuotus est moricur ꝓbe stũm uideri ni mont̾ cũ signũ septẽ

Expanded text:
belli penes consules fuit, quorum alter omnes minas periculaque ab deis superis inferisque in belli penes consules fuit, quorum alter omnes minas periculaque ab deis superis inferisque in se unum uertit, alter ea uirtute eoque consilio in proelio fuit ut facile conuenerit inter nos Latinosque, qui eius pugnae memoriam posteris tradiderunt, utrius partis T. Manlius dux fuisset, eius futuram haud dubie fuisse uictoriam. Latini ex fuga se Minturnas contulerunt. castra secundum proelium capta multique mortales ibi uiui oppressi, maxime Campani. Decii corpus ne eo die inueniretur, nox quaerentes oppressit; postero die inuentum inter maximum hostium stragem, coopertum telis, funusque ei par morti celebrante collega factum est. illud adiciendum uidetur licere consuli dictatorique et praetori, cum legiones hostium deuoueat, non utique se sed quem uelit ex legione Romana scripta ciuem deuouere; si is homo qui deuotus est moritur, probe factum uideri; ni moritur, tum signum septem
Abbreviated transcription (Latin):
suos excitauerũt qui in aliquã du pugna atroci cum et semetip̃i facigrisset̃ et
hastas aut ꝑfregissent aũ hebetasset pellerẽt ui tam̃ hostẽ debellacũ iã rati
ꝑuẽtũq ad̾ excremã aciẽ tũ coñs triariis cõẜgite nũc ĩꝗt integti ad u̾sus fes¬
sos memores patrie parẽtũq et cõuigũ ac siboꝵ memores cõsulis pro ura uic¬
toria morte occubentis.Ubi triani cõsurrexerũt incegri refulgẽtib armis noua ex
impuso exorta acies receptis ĩ int̾ualla ordinũ ante pilanis. Csamore subła¬
to pͥncipia sacinoꝵ ꝑturbant. Hastisq ora fenentes pͥmo robore uroꝵ ce¬
so ꝑ alios manipulos uelud uiermes ꝓpe ĩcacti euasere. Tãtaq cede ꝑmpere
cuncos ut uix qͣrtã ꝑcem ieliquerẽt hostiũ sãnites qͦ subidicib montis ꝓcl
instracti p̃buere teͣrorẽ sacinis. ¶ Cetm int̾ õs cuies socioeq p̃cipua saus eĩ

Expanded text:
suos excitauerunt; qui aliquamdiu pugna atroci cum et semet ipsi fatigassent et suos excitauerunt; qui aliquamdiu pugna atroci cum et semet ipsi fatigassent et hastas aut praefregissent aut hebetassent, pellerent ui tamen hostem, debellatum iam rati peruentumque ad extremam aciem, tum consul triariis 'consurgite nunc' inquit, 'integri aduersus fessos, memores patriae parentumque et coniugum ac liberorum, memores consulis pro uestra uictoria morte occubantis'. ubi triarii consurrexerunt integri refulgentibus armis, noua ex improuiso exorta acies, receptis in interualla ordinum antepilanis, clamore sublato principia Latinorum perturbant hastisque ora fodientes primo robore uirorum caeso per alios manipulos uelut inermes prope intacti euasere tantaque caede perrupere cuneos ut uix quartam partem relinquerent hostium. Samnites quoque sub radicibus montis procul instructi praebuere terrorem Latinis. ceterum inter omnes ciues sociosque praecipua laus eius
Abbreviated transcription (Latin):
cõstẽnate cohortes latinoꝵ fugã ac uastitatẽ late feceiũt simul et romani exolu¬
tis resigioẽ aĩs uelut. Tũ pͥmũ signo dato cohorti pugnã integnã edid̾erũt. Nam
et rorarii ꝓcurrebant int̾ añpilanos add̾iderãt q uires hastatis ac pͥncipib er
criarii genu dextro innixi nucũ coñs ad cõẜgendũ expecrabãt ꝓcedente deiñ cer¬
camine cum aliis ꝑtib młticudo suꝑaret latinoꝵ malluis coñs audito euentu
college cũ ut ius fasq eic lacrimis nõ minͥ ꝙ laudib debitis ꝓsecut̾ cã memo¬
rabile mortẽ eẽt paulisꝑ addubitauit an cõẜgendi iã triarus cp̃s eẽt. Dem̃ meli
ratus incegros eos ad ultimũ discͥmen ẜuan accẽsos ab nouissima acie añ sigͥ
ꝓcedere iubet. Qui ubi subi̾e ex templo latini tãꝙͣ idẽ adusarii fecissẽt trianios

Expanded text:
consternatae cohortes Latinorum fugam ac uastitatem late fecerunt. simul et Romani exsoluconsternatae cohortes Latinorum fugam ac uastitatem late fecerunt. simul et Romani exsolutis religione animis, uelut tum primum signo dato coorti pugnam integram ediderunt; nam et rorarii procurrerant inter antepilanos addiderantque uires hastatis ac principibus et triarii genu dextro innixi nutum consulis ad consurgendum exspectabant. procedente deinde certamine cum aliis partibus multitudo superaret Latinorum, Manlius consul audito euentu collegae, cum, ut ius fasque erat, lacrimis non minus quam laudibus debitis prosecutus tam memorabilem mortem esset, paulisper addubitauit an consurgendi iam triariis tempus esset; deinde melius ratus integros eos ad ultimum discrimen seruari, accensos ab nouissima acie ante signa procedere iubet. qui ubi subiere, extemplo Latini, tamquam idem aduersarii fecissent, triarios
Abbreviated transcription (Latin):
ope nasen opus est age dum pontifex publicus.p.r. prei uerba quib me ꝓle
gionib deuoueam põcifex cum togam p̃cextam sumẽ iussit et uelaco capite manu
suꝑ togũ admẽtũ exerta suꝑ celũ subiectũ pedib stãtẽ sic dicẽ Iane iuppit̾ mãs
quiritũ: lẽgiones auxiliaq hostiũ mecũ deis manib celliũqͣ deuoueo. Hec¬
ita p̃catus lictores ire ad.c. malliũ uib matureq college se deuotũ ꝓ excitu
nũtiare ipe ĩcinctus ainctu gabino ãmat᷑ in equũ insiluit ac se in medios host
ĩmisit cõspect᷑ ab utiaq acie aliꝙͣto augustior humano uisu sic̃ a celo misso
piaculu omĩs deoꝵ ur qui pestẽ ab suis auersam in hostes fer̾et. Ita oĩs tẽror
pauorq cum illo lat̾ signa pͥmolatinoꝵ tu̾bauit dem̃ in cotã penit̾ aciẽ ꝑuasit
ꝙ̃i pestifero sidere icti pauebat̃. Ubi uõ coͣruit obrut̾ celis indeiã haud̃ dubie

Expanded text:
 , opus est; agedum, pontifex publicus populi Romani, praei uerba quibus me pro legionibus deuoueam.' pontifex eum togam praetextam sumere iussit et uelato capite, manu subter togam ad mentum exserta, super telum subiectum pedibus stantem sic dicere: 'Iane, Iuppiter, MaQuiritium, ita precatus lictores ire ad T. Manlium iubet matureque collegae se deuotum pro exercitu nuntiare; ipse incinctus cinctu Gabino, armatus in equum insiluit ac se in medios hostes immisit, conspectus ab utraque acie, aliquanto augustior humano uisu, sicut caelo missus piaculum omnis deorum irae qui pestem ab suis auersam in hostes ferret. ita omnis terror pauorque cum illo latus signa primo Latinorum turbauit, deinde in totam penitus aciem peruasit. am pestifero sidere icti pauebant; ubi uero corruit obrutus telis, inde iam haud dubie
Abbreviated transcription (Latin):
candem naĩtate exp̃ssam aspnabant ad lacinos iã suasponce in ãma motos fra
est ne cã pani qui demla deo ĩuine sãiitiũ quã bñfici romanor memona õ sentu
erat̃ his se aͥmis abstinuẽ exhis tot xplis unus inges ex at duce latiuo fues
minib latiu emĩt. hautꝰ ĩuicine sepus dimicadu foret agro sostui exce ssere
id seatiũ sãnitibi datũ est romõ legatos mictendi. Qui cũ adisset senatum
cõosti eadem se federatos pati que hostes eeñt passi p̃ciba ĩfimis perien it

Expanded text:
tandem necessitate expressam aspernabantur, ad Latinos iam sua sponte in arma motos facta tandem necessitate expressam aspernabantur, ad Latinos iam sua sponte in arma motos facta est. ne Campani quidem—adeo iniuriae Samnitium quam beneficii Romanorum memoria praesentior erat—his se armis abstinuere. ex his tot populis unus ingens exercitus duce Latino fines minibus Latini erant, haud inviti, ne saepius dimicandum foret, agro hostium excessere. id spatium Samnitibus datum est Romam legatos mittendi; qui cum adissent senatum, conquesti eadem se foederatos pati quae hostes essent passi, precibus infimis petiere ut