comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait qui tenuit ⁊ effec̃. ut aͤm mor¬
deret. cet̾m sit ñ tenuit infc̃m
agendum. ¶ Legis aut̃ aqui¬
cepero redhib̾e tibi constitutuꝵ
S si sius bona fice a licui serui¬
at anei competit aquilie accio ⁊
magis ĩnfc̃m accio erit danda.¬
ta si posse si scissa fu̾int lege aqͥ¬
lia agere uił. ait. s dño eam cõ¬
petere. ¶: Anfrnctuaruis ł usu¬
arius leg̃ aquilie hr̃et acc̃oem.¬

Expanded text:
ait, qui tenuit et effecit ut aliquem morderet: ceterum si non tenuit, in factum agendum. Legis autem Aquicum.Sed si seruus bona fide alicui seruiat, an ei competit Aquiliae actio? et magis in factum actio erit danda.non posse, si scissa fuerint, lege Aquilia agere Iulianus ait, sed domino eam competere. An fructuarius vel usuarius legis Aquiliae actionem
Abbreviated transcription (Latin):
uulñau̾it qr ex alio uulnere ꝑiit
trabem deiet̾int ⁊ hominem opo̾s¬
s̾int cque uect̾ib ꝑlacet om̃s lege
aquilia teñi. ¶ Item c̃ eo ꝙ ca¬
nem irritau̾it ⁊ effec̾it ut aͤm
mord̾et qͣmuis eum ñ tenuit. ꝓ¬

Expanded text:
uulnerauerit, quia ex alio uulnere periitrabem deiecerint et hominem oppresserint, aeque ueteribus placet omnes lege Aquilia teneri.Item cum eo, qui canem irritauerat et effecerat, ut aliquem morderet, quamuis eum non tenuit,
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓ eius curatõe fec̃it.  Ocͥ¬
cisui acciꝑe debenius sui gladi¬
o. siũ ⁊̃ fuste ł alio telo manib
si forte strangulau̾it enrudẽ cal
S siquis plus iusto honerat᷑ dei¬
c̾it honus ⁊ s̾iũ octid̾it aquilia
locum ht̃ fuit enĩ inip̃uis arbi¬
trio ita se ñ hon̾are. nam ⁊ si lap¬
sus aliquis seruum alienũ hone
bricum transierit. ꝑ rñ siquis al¬
t̾ius inpulsu dampnum decłit
ꝑcuł. scͥb̾. neq eum qui impub
teñi qr is octidit neq eum ꝑ i¬
qui inpulsus ẽ qr dampnum in

Expanded text:
 eius curatione fecerit.Occisum autem accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel calcliter.Sed si quis plus iusto oneratus deiecerit onus et seruum occiderit, Aquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non onerare. nam et si lapsus aliquis seruum alienum onerebricum transierit.Proinde si quis alterius inpulsu damnum dederit, Proculus scribit neque eum qui impulit teneri, quia non occidit, neque eum qui impulsus est, quia dam
Abbreviated transcription (Latin):
gatur cet̾i ñ lib̾antur. Nam ex le¬
ge aquilia ꝙ alius p̾stit̾it alium
ñ releuat c̃sit pena.Celsus
scͥb̾. Si alius mortifero uuln̾e ꝑ
cussit aliis p̾ea examinau̾it pri

Expanded text:
gatur, ceteri non liberantur: nam ex lege Aquilia quod alius praestitit, alium non releuat, cum sit poena.Celsus scribit, si alius mortifero uulner‹e› percusserit, alius postea exanimauerit, pri
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno ⁊ lege aquilia eum tñi
q̃mad̾m obstetrix subponens te¬
netur. ¶Si quis hõiem fame
uecauit infc̃m actõe tñi. nerat̃
ait. ¶Si s̾uum meũ equitem
c̾titato equo effic̾is influm̃ p̾
dam accõem offilius scͥb̾ quẽ ad̾m
si s̾uus meus ab alio insidias de¬
ductis ab alio eẽt occisus.: Si ⁊¬
siꝑ lusum iacuiantib seruns fu̾¬
it occisus acquilie locus ẽ. S sic̃
alii incampo iacularentur seruus
int̃ tempestine fac̾e. Qͥ tñ data
opera menni iaculatus ẽ utiq
rent uehem̃tus quis pila ꝑc̾sa
intonsoris manũ eam deicc̃it.
⁊ sic serni qͣm tonsor hẽbat gu
line ludebatur ł ubitransitus fre¬
quenserat ẽ qd̃ ei imputet᷑ qͣm¬
uis nec illud maledicatur siĩ loco
ꝑiculo sellam hñti tonsori se qͥ
cõmisit ip̃m de seqͣrideb̾e.  Si
alius tenu̾it alius int̾emi is qui
tenuit q̃i cãm mortis p̾buit infa¬
ctum accõe teneb̾r ¶: S si płes
suum ꝑcussint ut̃ om̃s qͣsi occid̾¬

Expanded text:
ueneno, lege Aquilia eum teneri, quemadmodum obstetrix supponens tenetur.Si quis hominem fame necauerit, in factum actione teneri Neratius ait.Si seruum meum equitantem concitato equodam actionem Ofilius scribit: quemadmodum si seruus meus ab alio in insidias deductus, ab alio esset occisus.Sed si per lusum iaculantibus seruus fuerit occisus, Aquiliae locus est: sed si cum alii in campo iacularentur, seruus iter intempestiue facere. qui tamen data opera in eum iaculatus est, utique rent, uehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic serui, quem tonsor habebat, gui ex consuetudine ludebatur uel ubi transitus frequens erat, est quod ei imputetur: quamuis nec illu‹d› male dicatur, si in loco periculoso sellam habenti tonsori se quis commiserit, ipsum de se queri debere.Si alius tenuit, alius interemit, is qui tenuit, quasi causam mortis praebuit, in factum actione tenetur.Sed si plures seruum percusserint, utrum omnes quasi occide
Abbreviated transcription (Latin):
aquilia cessat s siquis seruum
e grotum leuit ꝑcuss̾it ⁊ is obier̃
rette lab̾o dic̃ lege aquili a eum teñi
mortis cãm p̾stit̾it ũ qui mortis cãm
p̾stitit ñ aqͣuilia s iufactum actõe
teneatur. unͣ affert eum qui uene
furenti gladium porrex̃. nam nec
hunc lege aquilia teneri s infc̃m¬
s siquis de ponte aliquem p̾cipataũ¬
it. celsus ait siue hoc ip̃o ictu ꝑ ie¬
rit aut cõtinuo subu̾sus ẽ aũ last
ui flumuus uictus ꝑierit lege aqͥli¬
a ten̾i ꝙ̃ ad̾m siquis pnum saxo ĩ illi¬
siss: ꝓculꝰ ait. si medicꝰ seruum
intperite secuerit ł ex locato lex
lege aquilia compet̾e actionem.

Expanded text:
Aquilia cessat.Sed si quis seruum aegrotum leuiter percusserit et is obierit, recte Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, mortis causam praestiterit, ut qui mortis causam praestitit, non Aquilia, sed in factum actione teneatur. unde adfert eum qui uenenfurenti gladium porrexit: nam nec hunc lege Aquilia teneri, sed in factum.Sed si quis de ponte aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisisset.Proculus ait, si medicus seruum imperite secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
cã osentiunt. qui int̾ se agunt.
Nã sicuti ꝯuenire dlũr qui ex di¬
ũsis locis inunũ locum colligũt᷑
⁊ uenuint ita qui ex diu̾sis ani
deoͣ aut̃ ouentõnis nomen gͣuale
ẽ ut elegant᷑ ꝓedius dicat ulłm¬

Expanded text:
consentiunt qui inter se agunt: nam sicuti conuenire dicuntur qui ex diuersis locis in unum locum colliguntur et ueniunt, ita et qui ex diuersis animdeo autem conuentionis nomen generale est, ut eleganter dicat
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ nuntium. int̾ absentes quoq p᷑¬
se. S ⁊̃ tacitoꝯ sensu ꝯuenire iutel¬
ligunt᷑. ⁊ideo si debitori mco recdid̾¬
im cautõnẽ. uide̾t int̾ nos euenis¬
nis exceptõem placuit. Modest̾.¬

Expanded text:
 nuntium inter absentes quoque posse. sed etiam tacite consensu convenire intellegitur: et ideo si debitori meo reddiderim cautionem, videtur inter nos convenisnis exceptionem placuit. Modest
Abbreviated transcription (Latin):
ei ex cã fideuissoria debeat. nup¬
tus sccutis ꝯfestim mandati ad¬
uersus debitorẽ ag̾e enꝑm posse
quia intelligitur ad eẽ ei pecuni¬
a eo qđ  hoña mr̃imonii susti¬
neret.Si is qui ꝓ te hominẽ
dare fideissit alienum hominẽ
stipulatori decłit nec ip̃e lib̾atur
nec tr lib̾at ⁊ ideo mandati acti¬
onem tecum ñ ht̃. s si stipulator
eum hõiem usu ceꝑit digendum
ergo casu mandati acc̃. p usuca

Expanded text:
ei ex causa fideiussoria debeat, nupei ex causa fideiussoria debeat, nuptiis secutis confestim mandati aduersus debitorem agere eum posse, quia intellegitur abesse ei pecunia eo, quod onera matrimonii sustineret.Si is, qui pro te hominem dare fideiussit, alienum hominem stipulatori dederit, nec ipse liberatur nec te liberat et ideo mandati actionem tecum non habet. sed si stipulator eum hominem usuceperit, dicendum ergo casu mandati actio post usuca
Abbreviated transcription (Latin):
factis totameam p̃stab̾ is proqͣ
fiderissit.  Qucdmͥ debeas a
debitore tuo stipulats sum ꝑicu¬
lo tuo p᷑se me agere tecum᷑ mã¬
dati inid quid ninus ab illo ser¬
uare pot̾o. nerua at illicmꝰ ai¬
unt. qͣmuis id mandatum ad itie¬
am remꝑtineat ⁊ m̃ito. tũc enĩ
lib̾at᷑ is qui debitorẽ delegat. si
nom̃ enis crectitor secutus ẽ. ñ c̃
ꝑiculo debitoris ab costipulatus¬
Idem uiris ẽ si mãdato fideiusso¬
ris c̃ reo egissem qui asequente
miandato lib̾aretur ex priorec̃ã.
misit. si sticum ñ decłis centuͣ
lius ⁊ solu̾it. ne centũ nulium
stipulatio ꝯmittatur. ostat p᷑¬
ce eum mandati agere. Igitur
ꝯmodissĩe illa formaͥi audatis
seruanda ẽ ut qͦtiens cectũ mau¬
datum sit: retedi a forma ñ debe¬
at ac queciens icertũ ctum ł
sIpłuuium cãuim. Tũc licet aliĩs
causa mandati qͣ inqine ip̃o manda¬
tomerant. si tñ hoc mandatori
hexpedierit mandati erit actio.
si fideiussorruxor dotẽ ꝓmis̾it qd̾̃

Expanded text:
factis, totam eam praestabit is pro quo fideiussit.Quod mihi debebas a debitore ‹tuo› stipulatus sum periculo tuo: posse me agere tecum mandati in id, quod minus ab illo seruare potero, Nerua Atilicinus aiunt, quamuis id mandatum ad tuam rem pertineat, et merito: tunc enim liberatur is qui debitorem delegat, si nomen eius creditor secutus est, non cum periculo debitoris ab eo stipulatur.Idem iuris est, si mandatu fideiussoris cum reo egissem, quia sequenti mandato liberaretur ex priore causaromisit: 'si Stichum non dederis, centum lius et soluerit, ne centum milium stipulatio committatur, constat posse eum mandati agere. igitur commodissime illa forma in mandatis seruanda est, ut, quotiens certum mandatum sit, recedi a forma non debeat: at quotiens incertum uel plurium causarum, tunc, licet aliis causa mandati quam quae ipso mandato inerant, si tamen hoc mandatori expedierit, mandati erit actio.si fideiussori uxor doti promiserit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uda ⁊ inmagrnaria uenditio ꝓ ñ
fc̃a ẽ ⁊ idconec alienatio eius rei in
cillam ne ꝓstituatur. ⁊ si atra fac¬
tum eẽt ut lic̾et ei ab dũce ⁊ si ꝑ
plures emptores mancipium ꝯcur¬
reret. ei qui primo uendit abducẽ
sabinus. cassuns nichil uenisse qͣm¬
uis area mancat: petuniã ꝙ solutã
odici pͣse arunt: s si part domus ma¬
tũ int̾cẽ qͣntã pars domis incẽ¬
cdio ꝯ sumpte ꝑ maneat. ut siqͥd̾
aniplior domus parꝰ exusta ẽ: ni
opellatur emptor ꝑfic̾e emptõe.
s ⁊̃ quod forte solutum ab eo ẽ.
repeter: sin uero ł dimidia pars ł
nmor qͣm chimidia cxusta fu̾it:
tunc coartandus ẽ emptor uendi¬
tõem adimplere. estimatõe uiri bo¬
ni arbitratil hĩta. ut quod ex p̃cio
ꝓpter incendium decresc̾e fu̾it inuẽ¬
tum ab huius pr̃atione lib̾er᷑ ¶Sin
aut̃ uenditor quidẽ sciebat domũ cẽ¬
it ħ Gã uñd̾es. quidã sic de plano

Expanded text:
uda et imaginaria uenditio pro non facta est et ideo nec alienatio eius rei intcillam, ne prostituatur et, si contra factum esset, uti liceret ei abducere, etsi per plures emptores mancipium cucurrerit, ei qui primo uendit abducendSabinus Cassius nihil uenisse, quamuis area maneat, pecuniamque solutam condici posse aiunt. sed si pars domus maltum interesse, quanta pars domus incendio consumpta permaneat, ut, si quidem amplior domus pars exusta est, non compellatur emptor perficere emptionem, sed etiam quod forte solutum ab eo est repetet: sin uero uel dimidia pars uel minor quam dimidia exusta fuerit, tunc coartandus est emptor uenditionem adimplere aestimatione uiri boni arbitratu habita, ut, quod ex pretio propter incendium decrescere fuerit inuentum, ab huius praestatione liberetur. Sin autem uenditor quidem sciebat domum lam venditionem stare, si tota domus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uenclitio. nec solum huic senat᷑
osulto locuserit siquis suã uillã
s domum s ⁊ si alienam uendidit.
t res emptoris fiat nichil interẽ
utrum solutũ sit p̃tumir. an eo no¬
mine fideiussor datussit. ꝙ aut̃ de
fide iussore diximus. plenuis accep
aut pignore  dato pernce sit ac si
p̃cium solutum c̃et. Q auł. ł .i.¬

Expanded text:
 uenditio. nec solum huic senatus consulto locus erit, si quis suam uillam uel domum, sed et si alienam uendideritt res emptoris fiat, nihil interest, utrum solutum sit pretium an eo nomine fideiussor datus sit. quod autem de fideiussore diximus, plenius acceptaut pignore dato, proinde sit, ac si pretium solutum esset. 54 Paulus li
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾. scͥbssi uero custediendus fuit:
⁊ ip̃ius nomne dãmpnari debebit.
ut tñ sicum usu nͣ ceꝑit actor ei
accõib suis cẽdat. Iul. ã ait ĩ his
casib ubi ꝑꝑ fugam sin possor ab¬
soluit᷑ ⁊ si ñ cogitur cau̾e de ꝑseq̃n¬
caᵈ re tñ cau̾e deb̾e possõrẽ sirẽ nac¬
tꝰ fu̾it ut eam restituat. Ioq põ¬

Expanded text:
. si uero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat.Iulianus autem in his casibus, ubi propter fugam serui possessor absoluitur, etsi non cogitur cauere de persequenda re, tamen cauere debere possessorem, si rem nanctus fuerit, ut eam restituat, idque Po
Abbreviated transcription (Latin):
tiñtur. Nec enĩ sufficit corp ĩp̃m re¬
stitui s op̾ ẽ ut et cã rei restimatur.
Id ẽ ut omue hãt petitor ꝙ hĩtur
foret sieo tp̃r quo iudiciũ accipi¬
ebatur restitutus illi homo fluiss.
itaq ꝑtus ancille restitui deb.¬

Expanded text:
fficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus illi homo fuisset. itaque partus ancillae restitui deb
Abbreviated transcription (Latin):
uit loca sacͣ it religiosa qͣi nr̃a
in rem accõnepeti ñ p̾sunt. ÷ si
quis rei sue alicnam rẽ ita adie¬
c̾it uͣt pars eius fieret: ułti siqͥs
statue sue brachium aut pedẽ alie¬
nũ adiec̾it: aut cipho ansam ł fũ¬
oũ: ł candelabro sigilliun: aut mẽ¬
se pedem⁊ Oñmenis tocius rei effi
pingit᷑ statĩ meũ fit. licet de pictu¬

Expanded text:
a sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt.Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei efficpingitur, statim meum fit: licet de pictu
Abbreviated transcription (Latin):
õ solũ aũ rẽ restitui. ueꝵ ⁊ si deci¬
or res sit facta rõnẽ uidex hr̃e de¬
bebit. finge enĩ debilitatĩ homi¬
nẽ ł ubatũ i̾ uulneratum restitui.
utiq ratio ꝑ udicẽ ħcbit᷑. qnͣto de¬
t̾ior sit e actus qͣmꝙͣ ⁊ logis aquilie
acctione ꝯueniri possor poss Uñ q̃ri¬
tur an nõ alias uidex estimare dãp¬
nũ tebeat qͣmsi remittat᷑ accõ logis
aquilie. ⁊ labeo putat caue petito¬
rẽ oꝑt̾e loge aquilia ũ actuꝵ q̃ sña

Expanded text:
on solum autem rem restitui, uerum et si deterior res sit facta, rationem iudex habere debebit: finge enim debilitatum hominem uel uerberatum uel uulneratum restitui: utique ratio per iudicem habebitur, quanto deterior sit factus. quamquam et legis Aquiliae actione conueniri possessor possit: unde quaeritur an non alias iudex aestimare damnum debeat, quam si remittatur actio legis Aquiliae. et Labeo putat cauere petitorem oportere lege Aquilia non acturum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ł.uii. scͥbes i ꝑcñm s̃uũ possor ac¬
quisicrit acconẽ legis đqͣuilie re¬
stitũe cogẽd̾.: Ꝙ si dolo malo ip̃e
p̾sõr desierit p̾sid̾e⁊ aliquis hõiẽ
iniuria occid̃it: aut p̃tiuͣ hom̃is
aut accões suas pr̃are cogetur u¬
trũ eoꝵ uolu̾it actor. S ⁊fructꝰ
quos abalio p̾sõ ẜ ꝑcepit restitũe
eum oꝑtet. Lucrũ enĩex eo hõie
qui in litẽ ẽẽ ceꝑit fac̃e ñ deb. S
fructꝰ euis tꝑ̃is quo tp̃r possessus ẽ
ab eo qui euicit restitũe ñ deb.
S ꝙ dic̃ de accõe legis aquilie ꝓced̾
si p᷑ litẽ oͦtcstatã usu ceꝑit possõr

Expanded text:
 eum seruum possessor adquisierit actionem legis Aquiliae, restituere cogendum. quod si dolo malo ipse possessor desierit possidere et aliquis hominem iniuria occiderit, aut pretium hominis aut actiones suas praestare cogetur, utrum eorum uoluerit actor. sed et fructus, quos ab alio possessore percepit, restituere eum oportet: lucrum enim ex eo homine, qui in lite esse coeperit, facere non debet. sed fructus eius temporis, quo tempore possessus est ab eo qui euicerit, restituere non debet: sed quod dicit de actione legis Aquiliae, procedit, si post litem contestatam usucepit po
Abbreviated transcription (Latin):
requirem᷑ antał fu̾it ut ⁊ custo¬
oiri debu̾nit. Nãsi integre opini¬
onis iudebatur ut ñ debuit cu¬
cedat petitori ⁊ fructus eius tem¬
usucepit: ab soluendñ eum sine
cautõib. ut nicħ caueat ꝓecitori
⁊ de ꝑseq̃nda ea reͣ. qͦ miiiii eĩ peri¬
tor eani rem persequi pͣot᷑ qͣmuis

Expanded text:
requiremus, an talis fuerit, ut et custodiri debuerit. nam si integrae opinionis uidebatur, ut non debuerit cucedat petitori et fructus eius temusucepit, absoluendum eum sine cautionibus, ut nihil caueat petitori de persequenda ea re: quo minus enim petitor eam rem persequi pot
Abbreviated transcription (Latin):
ce eiuctõne. Hõ enĩ p̃ litẽ ꝯtesta¬
tã utiq ⁊ fatũ possõr prare debeb̾.¬
Culpa si intelligitur si nauẽ pe¬
titam tp̃r nauigations trans ma¬
re misit licet ea ꝑierit uisi si mi¬

Expanded text:
de euictione: non enim post litem contestatam utique et fatum possessor praestare debet.Culpa non intellegitur, si nauem petitam tempore nauigationis trans mare misit, licet ea perierit: nisi si mi
Abbreviated transcription (Latin):
be de tota re uendicanda dc̃a st̃
cad̃ ⁊ de ꝑte iitelligenda sunt.
offõ q iuidicis otinet᷑ ꝓ mͦ partis
tis q̃ iuxap̃ uidicẽ examnnat᷑. Iu¬
stã enĩ ht ignorantiã legatarius
cui homo legat᷑ ẽ quotam partẽ
uendicare debeat. Itaq talis da

Expanded text:
e de tota re uindicanda dicta sunt, eadem et de parte intellegenda sunt, officioque iudicis continetur pro modo partis tis, quae uix apud iudicem examinatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo legatus est, quotam partem vindicare debeat: itaque talis dab
Abbreviated transcription (Latin):
auctore emit. nichil actum ẽ pͣt̾io
re emptõe It̃ pot̾ q̃ri ⁊ si sine tutoris
auctoritate pactus fu̾it ut discedat᷑
ab emptõne an ꝑuide sit atq si ab
micio sine tutoris auctoritate emis¬
s ut scilicet ip̃e ñ t̾eneaturr. s agẽ¬
te eo ueͣtentiones ꝯ petant. s nec il¬
lud sine rõne dicetur. qm̃ inicio rec¬
te emptio sit ꝯtcta uix bone fidei

Expanded text:
auaure emptione. idem potest quaeri, si sine tutoris auctoritate pactus fuerit, ut discedatur ab emptione: an proinde sit, atque si ab initio sine tutoris auctoritate emisset, ut scilicet ipse non teneatur, sed agente eo retentiones competant. sed nec illud sine ratione dicetur, quoniam initio recte emptio sit contracta, vix bonae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
habeatur ac si oueniss inter cos
ut neut̃ ab alt̾o quicqͣm peteret
sut fuit euidentuis appareat ac¬
ceptilatio inhaccã ñsuaa nat᷑an
s potestate ꝯuentionis ualct. Ep¬
tio nuda ouentõe dissoluit᷑ si res
secuta ñ fu̾it mortuo aũ homine
ꝑide hñdel ẽ uendicõ ac si tracdit᷑
fuiss ut puta c̃ uenditor lib̾etur
zemptori homo ꝑeat qr nsiui¬
sta cã ouentio intuenit accões ex
empto ⁊ uendito manebunt.
i oueuit ut res que uenit si intra
certũ temp᷑ displicuiss redderetur.
exempto actio ẽ ut sabimus putat
aut ꝓxima emꝑͣti inftindatur.
gn ¶Si id ꝙ pure emĩ sub ꝯditõe eurs
eniã nichil agitur p̾t̾iore emptoe.
Si pupilli ꝑsona int̾ucniat qui
ante sine tutoris auctoritate deĩde
tutore auctore cunt. qͣmius uendi¬
tor iam ei obligatus fuit. tñquia
pupillus ũ teneb at rnoiata
uendicio efficit. ut inuicẽ obliga¬
ti sũt. quod si ante tutoris aucto u¬
ritas int̾uen̾itidemde sinc tutore

Expanded text:
habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab altero quicquam peteret, sed ut euidentius appareat, acceptilatio in hac causa non sua natura, sed potestate conuentionis ualet. Emptio nuda conuentione dissoluitur, si res secuta non fuerit. Mortuo autem homine perinde habenda est uen‹ditio› ac si traditus fuisset, utpote cum uenditor liberetur et emptori homo pereat: quare nisi iusta conuentio interuenerit, actiones ex empto et uendito manebunt. uenit, ut res quae uenit, si intra certum tempus displicuisset, redderetur, ex empto actio est, ut Sabinus putat, aut proxima empti in factum datur. Si id quod pure emi sub condicione rursus emam, nihil agitur posteriore emptione. Si pupilli persona interuenit, qui ante sine tutoris auctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it res secuta ideoq̃sitũ ẽ si ẽptor
fideuissorẽ acceꝑit. uel uenditor sti¬
pulanus fu̾iti an nuida noluntate re¬
soluatur obligatio. Iuł scͥp. exempto
cio exceptões pac̾ti in suntz an aũ fide¬
uisiori utilis sit exceptõ uidendum.
⁊ putolib̾ato reo ⁊ fide uissorẽ lib̾ari. it̃

Expanded text:
s secuta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio. Iulianus scripsit cio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. it
Abbreviated transcription (Latin):
quid tamqͣm heres feci id p̾stem ep̃¬
tori qͣi illius negociũ agani ꝙͣ ad̾m
fundi uenditor fructus p̃stet bone¬
fidei rõne qͣnuis si neglexiss ut alie¬
nũ nicħ ei ĩputare possit uisi sicul
dicli alio possidẽte p̾tii ⁊ litis estima¬
tionẽ accepi utrum p̃ tium illi deb̃o
aurem utiq rem ñ enim accõẽ s rẽ¬
accõnẽ duplum abstuło nichil hoc
ademptorẽ ꝑtinebit. nam ⁊ si sine
culpa desiit possid̾e uenditor accões
fuas pr̃are debebit ũ rem ⁊ sic estima¬
tõem quoq nai ⁊ aream tradere de

Expanded text:
quid tamquam heres feci, id praestem esi illius negotium agam: quemadmodum fundi uenditor fructus praestet bo›, quamuis, si neglexisset ut alienum, nihil ei imputare possit, nisi si culdidi alio possidente petii et litis ationem accepi, utrum pretium illi debeo an rem? utique rem, non enim actiones eactionem duplum abstulero, nihil hoc ad emptorem pertinebit. nam si sine culpa desiit detinere venditor, actiones suas praestare debebit, non rem, et sic aestimationem quoque: nam et aream trade
Abbreviated transcription (Latin):
enctitor accõis qͣm adu̾sus .ii.¬
ip̃m principalem reum ht̃ om̃e ien
ꝙ ex ea cã ei ꝯpetit tam adu̾sus re¬
um ip̃m qͣm adu̾sus intercessores eiꝰ
debiti cedere deb nisi aliud actum ẽ.¬
¶ Nomimis uenditor quicquid łopẽ
rede cornelius legauerat. prius qͣm
legatũ ab emptore ꝑciperet te fẽcu
heredem recte puto ex uendito te
act itriun ut tibi p̃stetur. quia id̾o
eo iuinus ħ editas uenierit ut lega¬
tum praret emptor. noc quicqͣm in

Expanded text:
enditor actionis, quam aduersus principalem reum habet, omne ius, quod ex ea causa ei competit tam aduersus ipsum reum quam aduersus intercessores huius debiti, cedere debet, nisi aliud actum est. Nominis uerede Cornelius legaverat, priusquam legatum ab emptore perciperet, te fecit heredem: recte puto ex vendito te acturum ut tibi praestetur, quia ideo eo minus hereditas venierit, ut id legatum praestaret emptor, nec qui
Abbreviated transcription (Latin):
i ex płib hercditas unus ante ꝙͣ
cet̾i adhirent hcreditatẽ pecumã
que subpena debebatur atesta e
ouinẽ soluit. hercilitatẽ uenicdit:
nec acoherecdib suis p̃p̃ egestatẽ coꝵ
quictͣm seruare pot̾it cum emptore
hereditatis ex stipulatuł ex uendi

Expanded text:
i ex pluribus heredibus unus, antequam ceteri adirent hereditatem, pecuniam, quae sub poena debebatur a testatore, omnem solverit et hereditatem vendiderit nec a coheredibus suis propter egestatem eorum quicquam servare poterit, cum emptore hereditatis vel ex stipulatu vel ex vendi
Abbreviated transcription (Latin):
i ex fundo hereclitariod̾. ł¬
uenit hereditas deeinus fundi nõie
uenditor aliquid acquisunt deb id
pr̃are emptori hereditatis. pauł ĩmo
id ñ apparebit pr̃are eam rẽ debet emp¬

Expanded text:
 fundo hereditario veniit hereditas, deinde eius fundi nomine venditor aliquid adquisiit, debet id praestare emptori hereditatis. Paulus: imid non apparebit, praestare eam rem debebit emp
Abbreviated transcription (Latin):
i hereditatẽ lucii ticiimichi uencłi¬
cłis ac pꝰ debitori enisdẽ ħ̾es existas ac¬
ip̃e creditori suo heres extitit ⁊ here¬
ditatẽ uendicłit. auł. ł.
enditor ẽx hereclitate int̾posita
stipulatone: rẽ hereditariã ꝑsecu¬
tus alii uendiditqr quid̃ ex stipu¬
latõe p̃rare debeat. nam bis utiq
uñomittitur stipulatio ut rem ⁊ p̃¬
cuun debeat.⁊ e quide si pͥda qͣm rẽ
uendicd̾it heres inc̾cessit stipula¬
tio credimus p̾tium instipulatõe
uenisse. qͣuodᷤ antecessit stipulatio.
de inde rem nactꝰ ẽ : tunc reni de co¬
bebit si ergo hominẽ uendicłit.
⁊ is decessit anͣpcium eiusdẽ debeat:
ũ enĩ deb̾ stichi ꝓͣmissor si eum ͦ¬
uendidiss mortuo eo si nulla mo¬
ra ꝓͦcessiss. s ubi hereclitatẽ uendi¬
di ⁊ postea rem ex ea uendidrpat̃
uidi ut negotium eͣius agam pociꝰ ꝙͣ¬
hereditatis. s hoc iͦtre singulari ñ
pot̾ credi. nainsi enndẽ hominẽ tͥ
uendido. p̃tium q accepero mortu¬

Expanded text:
i hereditatem mihi Lucii Titii vendideris ac post debitori eiusdem heres existas, acipse creditori suo heres exstitit et hereditatem vendidit. Paulus enditor ex hereditate interposit‹a› stipulatione rem hereditariam persecut‹us› alii uendidit: quaeritur, quid ex stipulatione prae stare debeat: nam bis utique non committitur stipulatio, ut et rem et pretium debeat. et quidem si, posteaquam rem uendidit heres, intercessit stipulatio, credimus pretium in stipulationem uenisse: quod si antecessit stipulatio, deinde rem nactus est, tunc rem debebit. si ergo hominem uendiderit et is decesserit, an pretium eiusdem debeat? non enim deberet Stichi promissor, si eum uendidisset, mortuo eo, si nulla mora processisset. sed ubi hereditatem uendidi et postea rem ex ea uendidi, potest uideri, ut negotium eius agam quam hereditatis. sed hoc in re singulari non potest credi: nam si eundem hominem tibi vendidero pretiumque accepero, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
empta ⁊ q̃si spes hereclitatis ip̃m e¬
dicłit nam tunc ex dolo tenebitur.
⁊ si ñ ita ouenit ut quiccriud uiris
hr̃et uenclitor emptor hr̃et. tuncł
herecẽ srẽe pr̃are debebit ilło uo ad¬
iecto lilutur uenditor si ad eum he¬
reditas ñ ꝑtineat. d̾ .ł.¬

Expanded text:
empta', et quasi spes hereditatis: ipsum ediderit: nam tunc ex dolo tenebitur. t si non ita convenit, ut quidquid iuris haberet venditor emptor haberet, tunc heredem se esse praestare debet: illo vero adiecto liberatur venditor, si ad eum hereditas n
Abbreviated transcription (Latin):
.N s mandass creditori ⁊ alias enf¬
giss qͣm qđ̵ eimandatũ ẽẽt an
accõe pꝑandati teneretur respõ
dit teneri.
ominiũ bonoꝵ om̃s res que coe¬

Expanded text:
t, sed mandasset creditori et alias egisset quam quod ei mandatum esset, an actione mandati teneretur. respondit teneri. omnium bonorum omnes res quae coe
Abbreviated transcription (Latin):
Iic̃ ueñit inter socios neintra c̃.¬
tum temp᷑ comimunis res diui
cietate ab̾eatur quid tñ si hoc
ti: eẽ ꝓ socio Accionẽ. s sic̃ueñ
hr̃e renunti atio. nec tenebitur
ꝓ socio qui ideo renũtiaĩr qr ꝯdi¬
cio q̃dam qͣ societas erat coita
ei ñ p̾statur. aut quid si ita in¬
iuiriosus ⁊ dampnosus sociꝰ sit.

Expanded text:
convenerit inter socios, ne intra certum tempus communis res dividietate abeatur. quid tamen si hoc ti, esse pro socio actionem. sed re renuntiatio. nec tenebitur pro socio qui ideo renuntiauit, quia condicio quaedam, qua societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit
Abbreviated transcription (Latin):
ocietates cͣcͣhunt᷑ siũ uniu̾soꝵ bo¬
noꝵ siue uegociatõnis alicuiꝰ
siue uettigas siie rei unius.¬
¶ Societas ã corri pot̾ ⁊ ualet ⁊̃
intexeos qui ñ sũt equis facul¬
suppleat. qͣntũ ei ꝑ cõꝑationẽ
patrimoniideẽ. ¶ Donationis
c̃a socictas recte ñ chitur.õ¬

Expanded text:
ocietates contrahuntur siue uniuersorum bonorum siue negotiationis alicuius siue uectigalis siue etiam rei unius. Societas autem coiri potest et ualet etiam inter eos, qui non sunt aequis faculsuppleat, quantum ei per comparationem patrimonii deest. donationis causa societas recte non contr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ societatẽ metũ cog̾is coieris ea
cõdicione ut ꝑtes sociẽtatis ꝯsti¬
tueres ad boni iuiri arbitrium
ea res redigenda ẽ ⁊ cõueniens ẽ
iuriboni arbitrio ut ñ utiq exe¬
quis ꝑtib sociĩ sumus ueluti si
alt̾ plus opere industrie pectu

Expanded text:
i societatem mecum coieris ea condicione, ut partes societatis constitueres, ad boni uiri arbitrium ea res redigenda est: et conueniens e‹s›t uiri boni arbitrio, ut non utique ex aequis partibus socii simus, ueluti si alter plus
Abbreviated transcription (Latin):
munione adquiritur. Desl¬
lo queritur si ita societas coita¬
sit ut si qͣiusta hercclitas alt̾nt᷑
õbuen̾it ꝯmunissit. Que sit ĩ¬
ta hereditas utrumq̃ iue legi¬
si dolo malo aut fraudandi cã cosG¬
ita sit. ip̃o iure nulliꝰ mom̃ti ẽ
quia fides bona contrariaẽ fraus

Expanded text:
adquiretur. De illo quaeritur, si ita ‹sit coita› societas, ut, si qua iusta hereditas alterutri obuenerit, communis sit, quae ‹sit› iusta hereditas, utrum quae iure legisi dolo malo aut fraudandi causa coita sit, ipso iure nullius momenti est, quia fides bona contraria est fraudi
Abbreviated transcription (Latin):
dum de peculio conuentus ⁊ dam¬
pnatus sit eum socio ẽ commnũi
diuidundo accio ut ꝑtem pec ulii
natus est. si apuil socium res pẽcũ¬
liares intercidat nicħominus uri¬
le erit iudicium commun diui¬
dundo ad recuꝑandam ꝑtem pecũ¬
lie alio quin miquum fore ut co¬
ta ca res ad dampnum eius qui iu¬
dicium acteperit ꝑtiucat cum
utriusq domuni ꝑiculum in reb
peculiarib ẽẽ debeat. nam ⁊ eum
qui uiandatum domini defensi¬
onc sui suscẽpomueqi bona fide
p̃stit̾it seruaturũ. qͣmuis pecu¬
lium postea int̾cisit. hec ita si
sine naitriusq culpa initer
çicłit ueñit. ⁊ enim dominum
cum quo de peculio agitur si pa¬
ratus sit reb peculiarib creditori
cedere ex causa audiendum pu¬
tauit scilicet ⁊ si fine dolo malo
⁊ frustratõe idfaciat. Dauł .ł.¬

Expanded text:
dum de peculio conventus et damnatus sit, est cum socio communi dividundo actio, ut partem peculii natus esset, si apud socium res peculiares intercidant, nihilo minus utile erit iudicium communi dividundo ad reciperandam partem pecuniae: alioquin iniquum fore, si tota ea res ad damnum eius qui iudicium acceperit pertineat, cum utriusque domini periculum in rebus peculiaribus esse debeat. nam et eum, qui mandatu domini defensionem servi suscepit, omne quod bona fide praestiterit servaturum, quamvis peculium postea interciderit. haec ita, si neutrius culpa interuenerit: etenim dominum, cum quo de peculio agitur, si paratus sit rebus peculiaribus petitori cedere, ex causa audiendum putauit, scilicet si sine dolo malo et frustratione id faciat. 10
Abbreviated transcription (Latin):
tem qͣmius legis aquilie accio in
heredem non competat tm̃ hoc
iudicio heres socii pr̃at siquid
definctus inre omuni ddmisit
Quo nomine legis aguilie accio
nascitur. ¶ Si usus fructus
tm̃ nr̃ sit qui neq nentre ueq
locari pot̾it quemadinod̾ diuisi¬
o pot̃. fł̾ in cominum diuidendo
iudicio uideamus. s p̃tor int̾ue¬
niat ⁊ rem emendãt̾. ut si uĩdex
alt̾i usumi adiudicau̾it ñ uideat
alter quim̃cedem accipit. nõ utiꝰ
qͣi plus faciat qui uidetur frił. qr

Expanded text:
tem quamuis legis Aquiliae actio in heredem non competat, tamen hoc iudicio heres socii praestet, si quid defunctus in re communi admisit, quo nomine legis Aquiliae actio nascitur. Si usus tantum noster sit, qui neque uenire neque locari potest, quemadmodum diuisio potest fieri in communi diuidundo iudicio, uideamus. sed praetor interueniet et rem emendabit, ut, si iudex alteri usum adiudicauerit non uideatur alter qui mercedem accipit non uti, quasi plus faciat qui uidetur f‹r›ui, q
Abbreviated transcription (Latin):
accões applłantur que ñ excͣccti
s ex nora atq ex maleficio suoꝵ
adu̾sus nos institiuit᷑. Qͣꝵ acci¬
onum uis ⁊ potestas hec ẽ ut si
dampnati fũimus. liceat nob̾ de¬
dicõe ip̃iꝰ corporis qd̾ deliq̃rit e¬
uitare litis estimatõeni. lp̃. s¬

Expanded text:
actiones appellantur, quae non ex contractu, sed ex noxa atque maleficio seruorum aduersus nos instituuntur: quarum actionum uis et potestas haec est, ut, si damnati fuerimus, liceat nobis deditione ipsius corporis quod deliquerit euitare litis aestimationem. 2
Abbreviated transcription (Latin):
iter sit ꝑtineti lab̾oꝰ ait locũ
deiectum sit ñ nͣocte sed quib¬
dam locis ⁊ nocte it̃ sit. Habi¬
tator suã suoꝵ q culpam p̾sta¬
re deb. l de naue deiectum sit
dabitur actio utił meum ꝙ na¬
ui p̃positus sit. Gaius .ł.ui.
lisum fuũt uidex computat m̃¬
rus ẽ ob id quid̃ mutilis fc̃s est
cicatͥcium aut̃ aut de formita¬
tis nulla sit estimatõ qr lib̾m
corpus uullam recip̃ estimatõe.

Expanded text:
iter fit, pertinet.Labeo ait locum deiectum sit, non nocte: sed quibusdam locis et nocte iter fit.Habitator suam suorumque culpam praestare debet.Si de naue deiectum sit, dabitur actio utilis in eum qui navi praepositus sit. Gaius libro slaesum fuerit, iudex computat merrus est ob id, quod inutilis factus est. cicatricium autem aut deformitatis nulla fit aestimatio, quia liberum cor
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ñ.C Si id quod positum erat
petit actõ qui posuit ñ in eum qui
hĩtau̾it qͣi hec actio ñ sufficiat ꝑ
qr positum hũisse ñ utiq uidetur
qui posuit nisi ł dominus fuit
edium ł in habitator. Nanr̃cũ
pictor inꝑgula clipcum ł tabulã
expositam hũiss ea q extilissi ⁊¬
⁊ transcunti dampni quiddedisset
s ius respondit ad exemplum huiꝰ¬
cliccõis accõis darioꝑtere accõem
hauc enim ñ compete palainẽ. qr
neq insugrũda neq in ꝑtecto ta¬
bula posita fu̾at. Idem seruan¬
dui respooid̃. ⁊ si amphora ex reti¬
culo suspensa cetidiss ⁊ dampni¬
quid dedisse. E ⁊ legitima ⁊ ho¬
noͣria accio defit̃. ¶ Ista aut̃
attio popularis ẽ ⁊ heredi siłib

Expanded text:
ocuit.Si id quod positum erat› petit actio qui posuit, non in eum qui habitauerit, quasi haec actio non sufficiat, quia positum habuisse non utique uidetur qui posuit, nisi uel dominus fuit aedium uel inhabitator. nam et cum pictor in pergula clipeum uel tabulam expositam habuisset eaque excidisset et transeunti damni quid dedisset, Seruius respondit ad exemplum huhuius actionis dari oportere actionem: hanc enim non competere palam esse, quia neque in suggrunda neque in protecto tabula fuerat posita. idem servandum respondit et si amphora ex reticulo suspensa decidisset et damni dedisset, quia et legitima et honoraria actio deficit. Ista autem actio
Abbreviated transcription (Latin):
recepto ẽ ñ litis
contestatõe p̾staturi ꝑtem damp¬
ni societatis uidicio ł utiłi accõe
naculo hĩtent accõ ineum so¬
lum datur qui inħĩtabat eam
ꝑtem uñ effusum ẽ.: Siqͥs
gratuitas hĩtatões ded̾it lib̾tis
⁊ clientib ł suis luxoris ip̃m
ait. Ꝙ u̾um ẽ. Id̃ erit dicendũ
⁊ siquis amtis suis modica hos¬
piciola distribuit. Nani ⁊ siquis
cen acillariã exeirens ip̃e max¬
imam ꝑtem cenaculi ht̃ sosꝰ
cenacilariam exercens modi cũ
sibi hospiciũ retuu̾nt residuũ
lo cau̾it płib ouines tenebunt᷑
qͣi ĩ hoc ten aculo hĩtantes unde
tm̃ ꝙ sine captõe accõis fiat. oꝑ¬
tebit p̃torem equitate motum
In eum potius dari accõem ex cꝰ
cubiculo uel exedra. deiectũ ẽ
licet plures in eod cenaculo ha¬
bitent. Ouod sũmediano cena¬
culo quidem deiectum sit u̾ius
ẽ omnes teñi.: Siꝰ orrearius
aliqͥ. deieterit uł effucł̾it aut cõ¬
diictor apothe łaiui in hoc dum

Expanded text:
perceptione, non litis contestatione, praestaturi partem damni societatis iudicio uel utili actione naculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est.Si quis gratuitas habitationes dederit libertis et clientibus uel suis uel uxoris, ipsum ait: quod uerum est. idem erit dicendum et si quis amicis suis modica hospitiola distribuerit. nam et si quis cenaculariam exercens ipse maximam partem cenaculi habeat, ‹solus cenaculariam exercens modicum sibi hospitium retinuerit, residuum locauerit pluribus, omnes tenebuntur quasi in hoc cenaculo habitantesquod sine captione actoris fiat, oportebit praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures in eodem cenaculo habitent: quod si ex mediano cenaculi quid deiectum sit, uerius est omnes teneri.Si horrearius aliquid deiecerit uel effuderit aut conductor apothecae uel qui in hoc dum
Abbreviated transcription (Latin):
octidisse. Si aut̃ nesciente noxa¬
lis nec enm debuit xex malefi¬
tõ s̾ui in plus teñ ꝙ̃ ut nore eũ
dedat. ¶Is qui ñ ꝓhibuit suui̾e
dominus manet siuc desiit cẽ do¬
minus accõe tenetur suffic̃ enĩ si
eo temꝑe dominus quo ñ ꝓhibeat
fuit intant ut celsus putat si fũ¬
auit. Et saue si uissit pot̃ hocͭ
dici. Si aũ ñ phibuit ꝙ̃ ad modũ
fciũ scrui excus abimus. celsustũ¬

Expanded text:
occidisse: si autem insciente, noxalis est, nec enim debuit ex maleficio serui in plus teneri, quam ut noxae eum dedat.Is qui non prohibuit, siue dominus manet siue desiit esse dominus, hac actione tenetur: sufficit enim, si eo tempore dominus, quo non prohibeat, fuit, in tantum, ut Celsus putet, si fueerauit. et sane si iussit, potest hoc dici: si autem non prohibuit, quemadmodum factum serui excusabimus?Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
accõi locus erit ⁊̃ siquis oꝑantiũ
de iecerit ł effudit. ł siquis dicẽ¬
cium ¶Cum aut̃ legis aquilie
accõe ꝓpt̾ hoc quis condempnat᷑
ẽ merͣito ei qui ob hoc ꝙ hospes
ł quis alius decenaculo deiecit¬
c̃ẽ accõem lab̾o ait adu̾sus deiec¬
torem quod ueꝵ ẽ plane si de¬

Expanded text:
iam si quis operantium deiecerit uel effuderit uel si quis discentium.Cum autem legis Aquiliae actione propter hoc quis condemnatus est, merito ei, qui ob hoc, quod hospes uel quis alius de cenaculo deieciesse Labeo dicit aduersus deiectorem, quod uerum est. plane si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtib edium ꝑiculosũ positum
nͭ noceret.  Ait p̾tor nequis
in sugrunda ꝓtectõne ħ uerba
nequis ad om̃s ꝑtinent łinqui¬
linos ł dños edium siue un hĩtẽt
ex positum his locis supͣ enm loc̃
qͣ nulgo tunc fi̾et in quo uecõ¬
sistet᷑ sid põitum Gat accipere debe¬
nius positum siue in hĩtat̃oib
alt̾us edificii. ¶ Positum hr̃e
⁊̃ ius recte uidetur qui ip̃e quidẽ
ũ posuit ĩuum ab alio positum
patitrir. Qr̃ si sermis posu̾it dñs
autem positum ꝑaciatur ñ uora¬
li iudicio sel suo nomie tene¬
bitur. ¶ Pretor ait tꝰ casus no

Expanded text:
tibus aedium periculose positum esset, non noceret. Ait praetor: "ne quis in suggrunda protectove". haec verba "ne quis" ad omnes pertinent vel inquilinos vel dominos aedium, sive inhabitent expositum his locis. "Supra eum locum, qua volgo iter fieret inve quo consistetur, id positum habeat". accipere debemus palterius aedificii.Positum habere etiam is recte uidetur, qui ipse quidem non posuit, uerum ab alio positum patitur: quare si seruus posuerit, dominus autem positum patiatur, non noxali iudicio dominus, sed suo nomine tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
maior dominus ex hac causa
gerit uoluntate dñu gerere.
intlłigendꝰ ẽ. ⁊ magis hocappare¬
bit. si aut de institutoria accõe
queratur. aut si ꝓponatur ma¬
iorem annis uuginti quinq.
negocium aliquod g̾endum mi¬
nori mandasse. ⁊ illum in eare
saria lib̾tas debebanir p̾sens. ⁊ fu¬
it captus cum uirẽ moraci fit
pot̾it dici p̃torem ei sucturr̾e oꝑ¬

Expanded text:
maior dominus ex hac causa gerit, voluntate domini gerere intellegendus est. et magis hoc apparebit, si aut de institoria actione quaeratur, aut si iorem annis uiginti quinque negotium aliquod gerendum minori mandasse et illum in ea re saria libertas debebatur praesens, et fuit captus, cum re mora ei fit, poterit dici praetorem ei succurrere op
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ⁊ subueniendum ẽ. Quesi¬
tum ẽ ex eo quod in lucro quoq
minorib subueniendum dici¬
tur. si res cuis uenierit ⁊ ex istat¬
hy qui plus liceatur. anu̾t̃. ꝑꝑ
tidie pretores eos restitiunt.
ut rursus admiitatur licita¬
cõ Idem faciunt. ⁊ in his reb
q̃seruari eis deb̾eñt᷑ quodcutũ¬
s̃pects erit faciendum. Eet̾m
nemo accecł. ad emptioneꝰ rerũ
pupillarium nes sibona fide di¬
srahantur. Et districte ꝓbandẽ
in reb que fortuitis casib sub:¬
iecte sut. ñ cẽ minori ad u̾sus
eptorem succurrendum nisi au̾
sordes aut euidens gr̃a tutorum
siue t᷑atorum doceatur. ¶ Restĩ¬
tutrs ant̃ cͣ se h̾editati misceat ł
eam  ad qͣm repudiauit. ruisus
restitmi potest. ut se abstincat.
⁊h oc rescriptum ẽ. ⁊ responsũ ẽ.¬
stitutum seruum necessarium.
repudiante quidẽ hereditarẽ
imore necͣcui fort ⁊ si fnit resti¬
tutus nimor lib̾m nichlonunus
remanere. Siaũ pͥus minor ad¬
iit h̾editatẽ. mox abstentus ẽ.

Expanded text:
ri: et subueniendum est.Quaesitum est ex eo, quod in lucro quoque minoribus subueniendum dicitur, si res eius uenierit et existat qui plus liceatur, an in integttidie praetores eos restituunt, ut rursum admittatur licitatio. idem faciunt et in his rebus, quae seruari eis debent. quod circumspecte erit faciendum: ceterum nemo accedet ad emptionem rerum pupillarium, nec sistrahantur. et destricte probandum est in rebus, quae fortuitis casibus subiectae sunt, non esse minori aduersus emptorem succurrendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur. Restitutus autem cum se hereditati misceat uel eam adeat quam repudiauit, rursus restitui poterit, ut se abstineat: et hoc et rescriptum et responsum estitutum seruum necessarium repudiante quidem hereditatem minore necessarium fore, et si fuerit restitutus minor, liberum nihilo minus remanere: si autem prius minor adiit hereditatem, mox abstentus est,
Abbreviated transcription (Latin):
antem si allegans minorem ẽẽ
opulsus sit ad solutionem. n i¬
chil ei imputandum. nͥ forte
q̃i aduersus inuriam applłan¬
dum quis ei putet. s credo p̾to¬
tegẽ uolentẽ auditurum ñ ẽẽ.¬
Non solum autẽ inhis ei succ᷑¬

Expanded text:
autem, si allegans minorem esse compulsus sit ad solutionem, nihil ei imputandum: nisi forte quasi aduersus iniuriam appellandum quis ei putet. sed credo praetostitui uolentem auditurum non esse.Non solum autem in his ei succu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone eius coheret: puta uis
militie dicend̃ ẽ posse eum ĩ ite
non capi cum hnͣc patri ñ ad¬
quireret sed ip̃e hr̃et ⁊ si hr̃s
sit institnitus si parre indieb .c. q
sit emancipatus mox patrẽ debu
it certiorare nec fecerit cum pꝰ¬
s qui eum emancipass si cogno¬
uiss dicendum erit pꝰ se eum
restitui mintegrum parato pa¬
tre eum emancipare. ¶Pomp̃¬
adicit ex his causis ex quib inn
re pecułari filii familias resti¬
nomine filii p᷑ mortẽ eius impe¬
trare cognitõeni. Si ã filius fa¬
milias sit qui castrense peculi
uni h̃at. ꝓculdubio ex his que
ad castrense peculium spectant
mm̃t restituenduserit q̃i inꝑ
prio pr̃imonio captus.: Seru

Expanded text:
ersonae eius cohaeret, puta ius militiae, dicendum est posse eum restitui non capi, cum hanc patri non adquireret, sed ipse haberet.Et si heres sit institutus, si a patre in diebus centum sit emancipatus: mox patrem debuit certiorare nec fecerit cum posset: qui eum emancipasset, si cognovisset: dicendum erit posse eum restitui in integrum parato patre eum emancipare. Pompadicit ex his causis, ex quibus re peculiari filii familias renomine filii post obitum eius impetrare cognitionem. Si autem filius familum habeat, procul dubio ex his, quae ad castrense peculium spectant, in integrum restituendus erit quasi in proprio patrimonio captus.Seruus
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ adfidenissores ꝓbandos osti¬
tutus eum elegent: anuero ĩpe
adũsarnis michiaut̃ semꝑsuc¬
currendum uidetire si inmor
sit.⁊ secircumuentũ doccat.
S eciã in iudiciis subuenitur
siuie diuĩ agat. siue dum cõue¬
niatur captussit. : S eciam¬
si hr̃ditatẽ minor adiit minꝰ
lucros am succurritur ei ut se
possit abstincre. Nam ⁊ hic ca¬
pus est. Idẽ ⁊ in bonorum pos¬
sessione ł alia successione.:
Non solum aut̃ filius qui se
si aliquis sit exͣ necessariis mi¬
nor anns simili modo restitu¬
tionẽ impetrabit. ueluti si ser¬
uus sit cum lib̾tate hr̃s insti¬
tutus dicendum enĩerit. si se
miscuit posseei subueniri eͣ¬

Expanded text:
biter ad fideiussores probandos constitutus eum probauit an uero ipse aduersarius? mihi autem semper succurrendum uidetur, si minor sit et se cir‹cum›uentum doceat. Sed et in iudiciis subuenitur, siue dum agit siue dum conuenisi hereditatem minor adiit minus lucrosam, succurritur ei ut se possit abstinere: nam et hic captus est. idem et in bonorum possessione vel alia successione. non solum auted et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subueniri
Abbreviated transcription (Latin):
suorum seꝑationem plane qui
p᷑ adiram hr̃ditatẽ restituitur
deb p̃rare. siquid ex hr̃ditate in
rem ir eius ꝑuenit. nec ꝑut¬
ꝑeratis in becillitatem. ho¬
die certo iure utimuuir ut in lu

Expanded text:
suorum separationem. plane qui post aditam hereditatem restituitur, debet praestare, si quid ex hereditate in rem eius peruenit nec patis inbecillitatem.Hodie certo iure utimur, ut et in lu
Abbreviated transcription (Latin):
puta sisit obligatus ꝓinde sinssuqͥ
pr̃is obligat᷑ sit. pr̃ utiq pot̾it ĩso¬
niri auxilium impetrare tebeb̾¬
x si ip̃e ꝯueniat᷑. s an hoc auxiliũ
pr̃i quoq prosit ut solet inter¬
dum fide iuissori eus prodẽe ui¬
deamus ñ puto pro futurum.
Si filius igit᷑ oueniat᷑ postulat
auxilium. si patẽ queniat crecli¬
tor auxiliun cessat. excepta
mutui datione. In hac en im fi¬
lius iussu patris pecuniam as¬
cepit non adiuuatur. proin¬
de et si sine patris contraxit et
captus ẽ siquidem pater depetu¬
lio ⁊ueniatur filius nerit resti¬
tuendus si filius conueniatur¬
xo poterit restitui. Nec eo mo¬
uenuir quasi int̾sit filii peculi¬
um hr̃e. Magis enim pr̃is qͣm fi¬
lii int̃ ẽ licet aliquo casu ad filiũ
ꝑeculium spectet. ut puta sipris ei
bona afisco pp̃ debita occupata st̃.
pr̃iconsensit stipłanti docem ñ
st̃atim cͣn dedit uł adhibenti ali¬
quem qui ĩ dotem stipularetur

Expanded text:
puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in soniri: auxilium impetrare debebit, si ipse conueniatur. sed an hoc auxilium patri quoque prosit, ut solet interdum fideiussori eius prodesse, uideamus: et non puto profuturum. si igitur filius conueniatur, postulet auxilium: si patrem conueniat creditor, auxilium cessat: excepta mutui datione: in hanc enim si iussu patris mutuam pecuniam accepit, non adiuuatur. proinde et si sine iussu patris contraxit et captus est, si quidem pater de peculio conueniatur, filius non erit restituendus: si filius conueniatur, poterit restitui. nec eo mouemur, quasi intersit filii peculium habere: magis enim patris quam filii interest, licet aliquo casu ad filium peculium spectet: ut puta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: patri consentit stipulanti dotem non statim quam dedit, uel adhibenti aliquem qui dotem stipularetur
Abbreviated transcription (Latin):
eum ciui pensionẽ integrã p̾rogaũ
multũ int̾ ẽ ¶ Siquis mulierẽ
Nchem̃tdam naui ꝯduxiss deinde
in naue iufans natus fuiss ꝓband̾
tura eius magua sit nẽq hisom̃i¬
b utatur q̃ ad uauigantiũ parã
tur usum.: Ex cõducto acc̃m
⁊ ad heredẽ transire palamẽ. ¶ Cũ
quidã exceptor oꝑassuas locasset
de his qui cas conduxerat decessiss
imꝑator aptouinus c̃ diuo scũo
rescripsit ad liblłum exceptoris ĩ
aquilio solu̾es si eod̾ anno m̃cedes
ab alio nͣ accepisti fidẽ otͣctus mi¬
płi eqͣnũ ẽ. Papinianꝰ quoq¬

Expanded text:
eum, qui pensionem integram prorogauit, multum interest, Si quis mulierem uehendam naui conduxisset, deinde in naue infans natus fuisset, probatura eius magna sit neque his omnibus utatur, quae ad nauigantium usum parantur. Ex conducto actionem etiam ad heredem tquidam exceptor operas suas locasset, deinde is qui eas conduxerat decessisset, imperator Antoninus cum divo Severo rescripsit ad libellum exceptoris in Aquilae solveres, si eodem anno mercedes ab alio non accepisti, fidem contractus impleri aequum est". Papinianus quoq