comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cero ꝓferaui. Num pꝰ fabricã ornatũq
mundi huiꝰ. homõ qu̾em rectum atq unma¬
ac ꝑinde humanũ genꝰ libidinibꝰ depraua¬
tum. peccatis obsorduiss&: continuo in i̾tã
licentrã. iusta punitio consecnta est senten¬
tiã creatoris di & iudicis. peceanti homini
act̾re ꝓpt̾ hominem destiunatã semꝑ..¬
Quam dũ homines t̾rã habitauerint dura¬
turam: omͣs inuiti lic& aut ꝓbamꝰ negau¬
do. aut confitendo toleramꝰ. obstinatisq
mentibꝰ testis sibi infirmitas sua inurit.
refuso in om̃em t̾rã mari. inimissoq di¬
luuio. cũ toto orbe contecto. unũ spatiũ
celi ẽẽt ac pelagi. deletum fuisse uniu̾sũ
humatiũ genꝰ. paucis u archa fidei sue
merteo absubsticuendã orignie̾ reserua¬
tis. eiudentissime ueracissimi seriptor es
docent. It uisse tãñr cliluuiũ etiã illi con¬
testati st̃. qui p̃terita qͥdem tẽpora ipsũq
auetorem tempoꝵ nescientes. tam̃ exx
inditio ⁊ coniectura lapidũ quos in re¬

Expanded text:
 ornatumque mundi huius homo, quem rectum atque inmarinde humanum genus libidinibus deprauatum peccatis obsorduisset, continuo iniustam licentiam iusta punitio consecuta est. sententiam creatoris Dei et iudicis peccanti homini ac terrae propter hominem destinatam semperque dum homines terram habitauerint duraturam omnes inuiti licet aut probamus negando ant confitendo toleramus, obstinatisque mentibus testis sibi infirmitas sua inurit, refuso in omnem terram mari inmissoque diluuio, cum toto orbe contecto unum spatium caeli esset ac pelagi, deletum fuisse uniuersum humanum genus, paucis in arca fidei suae merito ad substituendam originem reseruatis, euidentissime ueracissimi scriptores docent. fuisse tamen etiam illi contestati sunt, qui praeterita quidem tempora ipsumque auctorem temporum nescientes, tamen ex indicio et coniectura lapidum, quos in re
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ sinũ. Fł septenitrione: ut dic̃a eor¬
sicã. Corsica insula multis ꝓmunctoriif
angulosa est. Ih ec ht̾ ab orieute tipnen¬
cũ mare & portũ urbis. Ameridie sar¬
ares duȩ st̃. maior & nunor. quibꝰ insunt
bina oppida. Maior tarrachonã hispa¬
nie ciuitatem. minor barchionã inseptem¬
trione uersus contra se habent. Maiori
subiacent insule busos. deuide ab oriente
sardiiam. Nbaquilone mare gallicum.
Ameridie ex africo mauritanicũ pelagꝰ.
A boccasu: hibericum pelagꝰ spectant.
Hȩ st̃ insule ab hellesponto usq adoceanũ.
ꝑ totum magnũ pelagꝰ constitute. quȩ &
cultu & memoria magis celebres habentur.
ercensui breuiter ut potui ꝓuintias &
singulares miserias. sic̃ ab initio incessabilit̾¬

Expanded text:
dicum sinum, a septentrione ut dixi Cordicum sinum, a septentrione ut dixi Corsicam. Corsica insula multis promontoriis angulosa est. Haec habet ab oriente Tyrrhenum mare, et portum Urbis, a meridie Sarares duae sunt, major et minor, quibus insunt bina oppida: major Tarraconem, Hispaniae civitatem, minor Barcinonem in septentrionem versus contra se habet. Majori subjacet insula Ebusus. Deinde ab oriente Sardiniam, ab aquilone mare Gallicum, a meridie et Africo Mauritanicum pelagus, ab occasu Ibericum pelagus spectat. Hae sunt insulae ab Hellesponto usque ad Oceanum per totum Magnum pelagus constitutae: quae et cultu et memoria magis celebres habentur. 35 Percensui breviter ut potui provincias et singularum miserias, sicut ab initio incessabilit
Abbreviated transcription (Latin):
Tercium qđ appellatur lylxbeum ubi
& ciuitas eiusdem nominis sita est. di¬
rigitur in oceasum. I ec h̾t apeloro in
pachinum. milia passuum. c.xl. noue̾.¬
Apachino inlilibeum. c. l xxx.uii. Ihec
ab oriente cingitur mari adriatico: a
meridie mari africo. qd̾ est contra sub¬
uentanos. & syrtes minores. Fbͥcciden¬
te & septentrione. ht mare tirrenũ.
Aborea usq subsolanum fretũ a driaticũ.
qđ diuidit tauromenitanos sicilie. &
brictios italie E ardinia & corsiea in¬
sule. paruo freto hoc est miliũ.xͭx. di¬
uiduntur. ex quibꝰ sardinia h̃t ameri¬
die contra numidiã caralitanos: contra
corsicã insulã hoc est septemtrione̾ uer¬
sus. ht ubienses. Euiꝰ in longo spatauim
ten& milia passuũ. cc.xxx. in latomi¬
lia ducenta. o ctoginta. Ihec ht̃ ab o
riente & ab orea tirrenicũ mare. qd̃
spectat ad portũ urbis rouie. ab occã¬
su mare sardum. Nb africo: insulas ba¬
leares longe positas. Ameridie. numii¬

Expanded text:
tertium, quod appellatur Lilybaeum, ubi tertium, quod appellatur Lilybaeum, ubi et civitas ejusdem nominis sita est, dirigitur in occasum. Haec habet a Peloro in Pachynum millia passuum centuPachyno in Lilybaeum CLXXXVII. haec ab oriente cingitur mari Hadriatico, a meridie mari Africo quod est contra Subuentanos et Syrtes minores, ab occidente et septentrione habet mare Tyrrhenum, a borea usque subsolanum fretum Hadriaticum quod diuidit Tauromenitanos Siciliae et Bruttios Italiae. SARDINTA ET CORSICA insulae paruo fretu hoc est milium xx diuiduntur. ex quibus Sardinia habet a meridie contra Numidiam Caralitanos, contra Corsicam insulam hoc est septentrionem uersus habet Vlbienses. cuius in longo spatium tenet milia passuum CCXXX, in lato milriente et a borea Tyrrhenum mare, quod spectat ad portum urbis Romae: ab occasu mare Sardum, ab Africo insulas Baleares longe positas, a meridie Numi
Abbreviated transcription (Latin):
hic est uniuersus terminꝰ afri¬
q đ missicũ sinum uocant. ab occidente
ꝑamphilico. aseptentrione. aulone ci¬
lico. Ameridie. syriȩ. & pheniciᷤᷤ
pelago cingitur. Euius spatiũ in longo.
ta finitur ab oriente carphatio mari. ab
occasu & septentrione mari eretico. ame¬
rie mari libico. qđ & adriaticum uocant.
hr̃ in longo nulia passuĩ.c. lxx.ii: in lato
qͥnqͥginta. Ansule exclades. quarũ est ab
oriente primarhodos. aseptentrione. tene¬
dos. ameridie. carphatos. ab occasu citẽra.¬
ab oriente finiuntur litoribꝰasie. ab occidente
mari cario. aseptenitrione: mari egeo. ame¬
ridie: mari carphasio. E t̃̾ aũ om̃s cyela¬
des: numero quinqͥginta tres. IHe tenent
aseptemtrione in meridiem milia passuũ
quinquagiita. ab oriente in occasum milia
ducenta. S icilia insula: tria ht̃ ꝓmune¬
toria. Unum qđ dicit᷑ pelorũ: & aspicit
ad aquilonem. eui messana ciuitas pxi¬
ma est. scdm: qđ dicitur paxinũ. sub qͦ
siracusana ciuitas respiat ad euronotum.

Expanded text:
Hic est uniuersae terminus Afriquem Issicum sinum uocant, ab occidente mari Pamphylico, a septentrione Aulone Cilicio, a meridie Syriae et Phoenices pelago cingitur. cuius spatium ta finitur ab oriente Carpatoccasu et septentrione mari Cretico, a meridie mari Libyco, quod et Hadriaticum uocant. habet in longo milia passuum CLXXII, in lato L. INSVLAE CYCLADES, quarum est ab oriente prima Rhodos, a septentrione Tenedos, a meridie Carpatab oriente finiuntur littoribus Asiae, ab occidente mari Icario, a septentrione mari Aegaeo, a meridie mari Carpathio. Sunt autem omnes Cyclades numero quinquaginta tres. 33 Hae tenent a septentrione in meridiem millia passuum quinquaginta, ab oriente in occasum millia ducenta. Sicilia insula tria habet promontoria, unum quod dicitur Pelorum, et aspicit ad aquilonem, cui Messana civitas proxima est: secundum, quod dicitur Pachynum, sub quo civitas Syracusana, respicit ad euronotum:
Abbreviated transcription (Latin):
dea numerant: primu̾q apud se fru¬
ges fatas. auclacter cũ atticis contendun.
Ager cretieꝰ: siluestriũ caprarũ copiosus
est. ¶ eruo eg&. Aupos. uulpes. aliaq¬
noia quadrupedia: nũ quã educat
Serpens nulla: larga uitis. mira soli in¬
dulgentia Arborarii ꝓuentꝰ: habuti¬
dantes. Nã in huiꝰ tantum insule parte:
repullulant cese cipressi. cp̃. xii. de¬
E a admorsa: diurtia faniem ꝓhibo
Proide. & hec cretica est. Epalangio
aranee genꝰ est. Si nisum U queras.
nulla uis corporis. SSi potestatẽ: ictũ ho¬
minẽ ueneno utt̾ficit. Mapis qͦq ideus
dactis dicit᷑: insule isti alũpnꝰ. coloris

Expanded text:
deam numerant, primumque apud se frudeam numerant, primumque apud se fruges satas audacter cum Atticis contendunt. Ager Creticus siluestrium caprarum copiosus est, ceruo eget. Lupos uulpes aliaque quadrupedum noxia nusquam educat. Serpens nulla, larga uitis, mira soli indulgentia, arborarii prouentus abundantes; nam in huius tantum insulae parte repullulant caesae cupressi. He admorsa diurnam famem prohibet; proinde et haec Cretica est. Phalangium araneae genus est; si nisum quaeras, nulla uis corporis, si potestatem, ictum hominem ueneno interficit. Lapis quoque Idaeus dactylus dicitur insulae isti
Abbreviated transcription (Latin):
luit. E tudiũ musicũ. inde cęptũ sũ
ilȩi clactili modulos crepitu ac tinnitu
ęxis deprehetisos: in uersificũ ordineni
transtulissent. Alb& ugis montiũ dic̃¬
tuinei & cadisti : qui ita excaudescunt.
ut epiinꝰ itauigantes. magis putent nu¬
bila ꝥreter ceteros. id est qui ante solis
ortũ solem uident. Uarro inoꝑe quod ẽ¬
de littoralibus: etiã suis temporibꝰ affir¬
mat sepulchrum iouis ibi uisitatũ. S re¬
tes diana religiosissime uenerantur:
Prico marte̾ gentiliter nominantes: qͦd
sermone nr̃o sonat. uirginem dulcem.
Edem numinis. p̃ter quã nudus uestigia.
nullus licito ingreditur E des ostentat
manꝰ delali. G ortinã amnis leneus p̾ter¬
fluit: quo europa tauri dorso gortini fer̃
uectitatã. Idem cortiui & adhininu̾co.¬
lunt. adhemnũ europe fr̃em. Ita enĩ
memorant. Widetur hic & occurrie .s
die ia aduesꝑato augustiore se facie iu¬
sendũ offerens. Gnosii. ininerua̾ ciue

Expanded text:
tus. Studium. musicum inde coeptum, cum tus. Studium. musicum inde coeptum, cum Idaei dactyli modulos crepitu ac tinnitu aeris deprehensos in uersificum ordinem transtulissent. Albet iugis montium Dictynnaei et Cadisti, qui ita excandescunt, ut eminus nauigantes magis putent nubila. Praeter ceteros Ida est qui ante solis ortum solem uidet. Varro in opere quod de litoralibus est etiam suis temporibus adfirmat sepulcrum Iouis ibi uisitatum. Cretes Dianam religiosissime uenerantur, Britomartem gentiliter nominantes, quod sermone nostro sonat uirginem dulcem. Aedem numinis praeterquam nudus uestigia nullus licito ingreditur. Ea aedes ostentat manus Daedali. Gortynam amnis Lenaeus praeterfluit, quo Europam tauri dorso Gortynii ferunt uectitatam. Iidem Gortynii et Adymnum colunt Europae fratrem: ita enim memorant. Videtur hic et occurrit, sed die iam uesperato augustiore se facie uisendum offerens. Cnosii Mineruam ciuem
Abbreviated transcription (Latin):
cere. quã absoluere in quo mari iaceat.
Ita enim cireu̾flui illiꝰ tomina greci ꝑmis.¬
euer̃. ut dũ aliis alia infer̃. pete ob ltna¬
nemint uniuersa. Quantã possimꝰ tamen
in designando fidem oꝑã locabimꝰ: ne qͦd
hereat sub ancipiti. Inter ortũ porrigitur.
& occasum. tractu longissimo. Hine gre¬
tro libicis undis ꝑ fruitur. & egyptiis.
Non stipata centum urbibꝰ. siciti ꝑhibent
qui ꝓ dige lignalargiti sunt: sed mag¬
nis & ambitiosis oppidis. Quoꝵ pͥncipatꝰ
est penes gortina̾. exdoneã. choson. the-¬
rapnas. chilisson. dosiades. ẜ a acrete
nympha. hesperidis filia: aua⁊cutander
a crete rege cureũ. uł crete sy rtaͣ prius
dictã mox cureum. Il onnulli etiã a
tẽꝑie cell. macaranesson appellataͣ ꝓdide
runt. Pruna mari potute. remis et
sagittis. P rima litteris uira iunxit:
pyrrico reꝑtore. ẜ questres turmas. pͥma
docuit lascuras uertigines nuplicare.
Ere qua disciplina bellicȩ rei ratio conua¬

Expanded text:
cere quam absolvere, in quo mari iaceat. Ita enim circumflui illius nomina Graeci permiscuerunt, ut dum aliis alia inferunt, paene oblimaverint universa. Quanta potest tamen in designando operam locabimus, ne quid haereat sub ancipiti. Inter ortum porrigitur et occasum tractu longissimo, hinc Graetro Libycis undis perfunditur et Aegyptiis, non stipata C urbibus, sicut perhibent qui prodige lingua largiti sunt, sed magnis et ambitiosis oppidis, quorum principatus est penes Gortynam, Cydoneam, Cnoson, Therapnas, Cylisson. Dosiades eam a Crete nympha Hesperidis filia, Anaximander a Crete rege Curetum, Crates Aëriam prius dictam, mox Curetum, nonnulli etiam a temperie caeli Macaronneson appellarunt. Prima potuit remis et sagittis, prima litteris iura fixit. Pyrrhicho repertore equestres turmas prima docuit lasciuas uertigines implicare, ex qua disciplina bellicae rei usus da
Abbreviated transcription (Latin):
gelia. qͦnta tc̃ nec init̾ parentes ae filios potu¬
it seruare natura. M utic aũ finis macedonici
belli. fiiis etiã libri fiat. p̾sertĩ cũ iã ab hine
pyrri bella incipiant. & moxe punica con¬

Expanded text:
gelia, quantam tunc nec inter parentes ac filios potugelia, quantam tunc nec inter parentes ac filios potuit seruare natura. Nunc autem finis Macedonici belli finis etiam libri fiat, praesertim cum iam abhinc Pyrrhi bella incipiant et mox Punica con
Abbreviated transcription (Latin):
alexandri ducibꝰ soli possid̾ent. & angus¬
tissimos senectutis ac utte suę t̾mitios non
aspicientes. angustos e̾ẽ imꝑio suo tociꝰ
inundi t̾minos arbitrabant᷑. Il neo bello
lisimacꝰ uł anussis uł int̾ fectis priꝰ aute hauc
macꝰ solutio pugnę macedonice fuit. E ne
seleucꝰ quidem. tanta uictoria impune letatꝰ
uitã. ueluti immatura morte fintuit. Quip¬
pe insistente ptolomeo euiꝰ sororem lisunacꝰ
in matͥmonio habuerat. insidiis circũuentꝰ
occidit᷑. Ih ec st̃ uit̾ pareutes. filios. fr̾es. ac so¬
cios. & consanguitatis societatisq cõmercia.
N anti apud illos diuina atq humana neligio
anę. ac medio tantũ iurationis saeͬm̃to. uiue¬
re se cũ hostibꝰ. nec pati hostilia sciunt qbꝰ
in dubrtantissue ꝓbat᷑. qr ñ sic̃ illi ancea cesa
uingebant feda porca. sed qr nẽ int̾ barbaros
ac romanos ereatore ac dñm suũ constantes.
tantã fidẽ adhibitã insacm̃tũ seruant euan¬

Expanded text:
Alexandri ducibus, soli possiderent, et angustissimos senectutis ac vitae suae terminos non aspicientes, angustos esse imperio suo totius mundi terminos arbitrabantur. In eo bello Lysimachus, vel amissis vel interfectis 210 prius ante hanc machus solutio pugnae Macedonicae fuit. Sed ne Seleucus quidem tanta victoria impune laetatus r uitam uelut immatura morte finiuit: quippe insistente Ptolemaeo, cuius sororem Lysimachus in matrimonio habuerat, insidiis circumuentus occisus est. Haec sunt inter parentes filios fratres ac socios consanguinitatis societatisque commercia. tanti apud illos diuina atque humana religio  Christianae ac medio tantum iurationis sacramento\' uiuere se cum hostibus nec pati hostilia sciunt; quibus indubitatissime probatur, quia non, sicut illi antea, caesa iungebant foedera porca, sed quia nunc inter barbaros ac Romanos creatorem et dominum suum contestantes tantam fidem adhibita in sacramentum seruant euan
Abbreviated transcription (Latin):
rans demetriũ macedonia posse depelli.
eo spes frustra fuit. quippe exercitu eiꝰ
corrupto. ipsoq infugã aucto. regnũ
macedonie pyrrꝰ inuaste. Peinde lisimacꝰ
generũ suui antipatrũ insidiante sͥ int̾¬
fecit. filiu̾q suu agathoclen ultra umanũ
morem ꝑosus occidit: eͥsbꝰ qͥdem diebꝰ. li¬
simachia ciuitas foruud olosissimo t̾remo¬
tu euersa. oppressoq popłosuo. erudele
sepulchrũ fuit. Nisinacu̾ aũ assiduis se
parricidiis cruentante̾ oms socii deseruer̃.
tati st̃. Ies fedissimi spectaculi erat.
alterũ regnis concurrere. inacie̾ stare.
arma gerere. Ultimu quidem hoc bellum
alexandri cõmilitonũ fuit. s adexemplũ
huniane miseriȩ fuerit reseruatũ. Quippe

Expanded text:
rans Demetrium Marans Demetrium Manec spes frustra fuit : quippe exercitu eius corrupto ipsoque in fugam acto, regnum Macedoniae Pyrrhus inuasit. deinde Lysimachus generum suum Antipatrum insidiantem sibi interfecit filiumque suum Agathoclem ultra humanum morem perosus occidit. Quibus quidem diebus Lysimachia ciuitas formidolosissimo terrae motu euersa, oppressoque populo suo crudele sepulchrum fuit. Lysimachum autem adsiduis se parricidiis cruentantem omnes socii deseruerunt edissimi spectaculi erat, alterutrum regnis concurrere, in acie stare, arma gerere. Ultimum hoc quidem bellum Alexandri commilitonum fuisse quod ad exemplum humanae miseriae fuerit reservatum:
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. E eleucꝰ deiuetrio. ptolomeus lysima¬
co iungitur. C assandro defuncto. filiꝰ phi¬
lippꝰ succedit. Sic quasi ex integro noua
macedonie bella tascunt᷑. ¶ntipater tes¬
salonice̾ matre̾ sua̾ cassant ri uxorem. qͣm¬
ius miserabilit̾ ꝓuita p̃cante̾. manu sua tras¬
uerb̃auit. Nlexander fr̃ eiꝰ dũ bellũ adũ¬
sus frẽn obultiouẽ matͥs insticuit. ademe¬
trio cuiꝰ auxiliũ petierat. circuuentꝰ occi¬
dit᷑. Iisimacꝰ cũ dori regis thracũ infestis¬
simo bello urgeret᷑. adu̾sꝰ demetriũ pug¬
nare eepte non potuit. Pemetriꝰ augm̃co
grecie ⁊ coci macedonie elatꝰ. inasiã tran
sire disponit. Pꝰ tolomeꝰ au & seleue̾ et
lisi macꝰ exeꝑti pͥori certamine qͣnte uires
eẽnt concordie. i teru̾ societate pacta
adunatisq excerettibꝰ. b ellũ in europã tͥns¬
fer̃. adu̾sus demetriũ. Iis se comite̾ &
belli sociũ. pxyrrꝰ rex epiri iutigit. spe¬

Expanded text:
tur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimatur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto filius Philippus succedit. sic quasi ex integro noua Macedoniae bella nascuntur. Antipater Theseslanicen matrem saam, Cassandri uxorem, quamuis miserabilitverberavit. Alexander frater ejus, dum bellum adversus fratrem ob ultionem matris instruit, a Demetrio cujus auxilium petierat, circumventus occiditur. Lysimachus, cum Doricetis regis Thracum infestissimo bello urgeretur, adversus Demetrium pugnare non potuit. Demetrius augmento Graeciae et totius Macedoniae elatus, in Assire disponit. Ptholomeus autem et Seleucus et Lysimachus experti priori certamine, quantae vires essent concordiae, iterum societate pacta adunatisque exercitibus, bellum in Europam transferunt adversus Demetrium. His se comitem et belli socium Pyrrhus rex Epyri jungit, spe
Abbreviated transcription (Latin):
bella gessit. P rincipio babiloniã bello ere¬
pugnauit & cepit. bactrianos nouis motibꝰ
assurgentes ꝑdomuit. Uransitũ deuide
imndiã fecit. ꝗͤ pꝰ morte̾ alexandri uelut¬
inde cracto excussoq aceruicibꝰ iugo. pre¬
fectos eiꝰ occidat. andro cotto qͦdã adiundi¬
candã lib̾tatẽ duce. qͥ pꝰea crudelit̾ in ci¬
ues agens. qͦs de exet̾na dominatione de¬
fendat. ipse seruicio p̃mebat. Tũ hoc gͦ
androcotto seleucꝰ qͣm uis multa & grauia
bella gessissee. nouissime firmatis regni cõ¬
ditionibꝰ & pacta pace discessit. Ndunatis
itaq copis ptolomei socioꝵq eĩ. pngna cõ¬
natit᷑. C uiꝰ qͥnto potentior apparatꝰ. tanto
riuna grauior fuit. Nã iea. tc̃ tociꝰ pene
macedouici regni uires concider̃. In eo bel¬
lo antigonꝰ occisus ẽ. s finis belli hiciꝰ. incciũ
alteriꝰ fiit. Iã cũ uictoribꝰ de p̃da non
conuenuae. iterũ induas factiones deducũ¬

Expanded text:
bella gessit. principio Babylonam bello exbella gessit. principio Babylonam bello expugnauit et cepit. Bactrianos Donis motibus adsurgentes perdomuit. transitum deinde in Indiam fecit: quae post mortem Alexandri ueluti detracto excussoque a ceruicibus iugo praefectos eius occiderat, Androcotto quodam ad uindicandam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues agens, quos de externa dominatione defenderat ipse seruitio premebat. cum hoc ergo Androcotto Seleucus quamuis multa et grauia bella gessisset, nouissime firmatis regni condicionibus et pacta pace discessit. Adunatis itaque copiis Ptolemaei sociorumque eius, pugna committitur: cuius quanto potentior apparatus tanto ruina grauior fuit, nam in ea tunc totius paene Macedonici regni uires conciderunt. in ipso bello Antigonus occisus est; sed finis belli huius initium alterius fuit: nam cum uictoribus de praeda non conueniret, iterum in duas factiones diducun
Abbreviated transcription (Latin):
timens ne eũ omt̃s quasi legitinũ rege̾ p̃op¬
tarent. occidendum eũ cacite cũ matre cu¬
rauit. Ntoloneus iterũ cũ demetrio. nauali
p̾lio conflixẽ. E cũ om̃em pene classem atq
exercitũ ꝑ didiss&. uictꝰ in ege ptũ refugit.
H ac uictoria elatꝰ antigonꝰ. rege̾ se cũ deme¬
trio filio appellari ub&. Qd̃ exemplũ õs¬
secuti. regiũ sibi nom̃ dignitatẽq sũpser̾.
Igit᷑ ptoloneus ce cassander ceteriq altemꝰ
factionis duces cũ decipi se ab antigono sin¬
gillatĩ uident. ꝑ epłas se inuicẽ confirmani¬
tes. coeundi inunũ tẽpꝰ locũq condicunt. &
bellũ aduersus antigonũ cõmunibꝰ uiribꝰ in¬
struunt. E assander finitimoꝵ bellis impli¬
citꝰ. lisinacũ clarissimũ uirũ inter oiͣtis duce̾.
cũ ingenti manu ꝓse sociis in audeiliũ misit.¬
Meleucꝰ qͦq exc asia maiore descendens. nouus
antigono hostis accessit. Hic siqtudem se

Expanded text:
 annorum, timens ne eum omnes quasi legitimum regem praeop annorum, timens ne eum omnes quasi legitimum regem praeoptarent, occidendum tacite cum matre curauit. ptolemaeus iterum cum Demetrio nauali proelio conflixit et cum omnem paene classem atque exercitum perdidisset, uictus in Aegyptum refugit. hac uictoria elatus Antigonus, regem se cum Demetrio filio appellari iubet: quod exemplum osecuti, regium sibi nomen dignitatemque sumpserunt. Igitur Ptholomeus et Cassander ceterique alterius factionis duces, cum decipi se ab Antigono singillatim viderent, per epistolas se invicem confirmantes, coeundi in unum tempus locumque condicunt, et bellum adversus Antigonum communibus viribus instruunt. Cassander finitimorum bellis implicitus, Lysimachum clarissimum inter omnes ducem cum ingenti manu Seleucus quoque ex Asia maiore descendens nouus Antigono hostis accessit. hic siquidem Sel
Abbreviated transcription (Latin):
ea: alceta. & poliꝑ conta. ceterisq ducibꝰ
qͦs cõmemorare. longũ est diuerse partisoc¬
cisis: finita bella int̾ successores alexandri
uidebant᷑. cũ antigonꝰ ardeus eupiditate
dominatdi. libandũ bello herculem regis filiũ
ab obsidione simulat. Ihis cognitis tolomeus
⁊ cassatider. inita cũ lisimaco ⁊ seleuco so¬
cietate. bellũ. t̾ra. mariq enixe instru¬
unt. IAntigonꝰ in eo. bello eũ filio demetͥo
uincit᷑. cassander ptolomeo inuictoria par¬
ticepsfactꝰ. cũ apollomã redir&. incidit
in abientas. qͥ ꝓpt̾ intolerande multatu¬
dinis ranas ⁊ mures. relicto patrio solo. &
antiqͥs habitaculis emigntes. nortas sedes p̾ten¬
ta interĩ pace reqͥrebãt. S cassander &
uirtutẽ ⁊ multitudine̾ gentis agnoscens. ne
ad acti necessitate macedoniã bello qͥterent
atq inuadent. receptos insocietate̾ inulti¬
mis macedoniȩ finibꝰ collo cauit. Inde cum

Expanded text:
ca Alceta et Polyperconte ceterisque ducibus, ca Alceta et Polyperconte ceterisque ducibus, quos commemorare longum est, diuersae partis occisis finita bella inter successores Alexandri uidebantur, cum Antigonus ardene cupiditate dominandi liberandum bello Herculem regis filium ab obsidione simulat. his cognitis Ptolemaeus et Cassander, inita cum Lysimacho et Seleuco societate bellum terra marique enixe instruunt. Antigonus in eo bello cum filio Demetrio uincitur. Cassander Ptolemaeo in uictoria particeps factus cam Apolloniam rediret, inoidit in Auieniatas: qui propter intolerandae multitudinis ranas et mures relicto patrio solo et antiquis habitaculis emigrantes, nouas sedes praetenta interim pace requirebant. sed Cassander et nirtutem et multitudinem gentis adgnoscens, ne adacti necessitate Macedoniam bello quaterent atque inuaderent, receptos in societatem in ultimis Macedoniae finibus conlocat. inde cum
Abbreviated transcription (Latin):
xercitu antigoni disꝑsi st̃. Interea euridi¬
ce arridei regis macedonũ tixor multa stib
nomine uiri nefaria gerit ꝑ casfandriti.
qͣm flagitiose agnitũ. ad suminũ fastigiũ
ꝑ omͣs honoꝵ gradꝰ ꝓueocerat. Qui exelibi¬
dine mulieris. multas grecie ciuitates ad¬
flixẽ. Tunc olimpias mat̾ alexandri re¬
gis ortattor poliꝑconta cũ ab epiro in mace¬
doniã ꝓsequente. eacida rege molossoꝵ
uenir&. & ab euridice finibꝰ phiberetur.
adnitentibꝰ macedonibꝰ. arrideun regeni
& euridice̾ uissit occidi. qͣmqͥm & ipsa olĩ¬
p̃ias continuo mericas erudelitatis penas
luit. Naͣ cũ muliebri audatia. multas pͥn¬
cipũ cedes ager&. audico aduentu cassan¬
dri diffisa macedonubꝰ. cũ roxa nuru sua
& nepote hercule inurbe̾ pindã concedit.
uͥ coninuo ꝑ cassandrũ capta ce int̾fecta ẽ.
E iliꝰ alexanori magni cũ macre iarce̾
amphipolitanã eustodiendꝰ niss est. PPerdic¬

Expanded text:
xercitu Antigoni dispersi sunt. interea Eurydixercitu Antigoni dispersi sunt. interea Eurydice, Arridoei regis Macedonum uxor, multa sub nomine uiri nefaria gerit per Cassandrum, quem flagitiose cognitum ad summum fastigium per omnes honorum gradus prouexerat: qui ex libidine mulieris multas Graeciae ciuitates adflixit. tunc Olympias, mater Alexandri regis, hortante Polyperconta, eum ab Epiro in Macedoniam prosequente Aeacida rege Molossorum ueniret et ab Eurydice finibus prohiberetur, adnitentibus Maoedonibus Arridaeum regem et Eurydicen iussit occidi. quamquaM et ipsa Olympias continuo meritas crudelitatis poenas luit: nam cum muliebri audacia multas principum caedes ageret, audito aduentu Cassandri diffisa Macedonibus cum Roxa nuru sua et nepote Hercule in urbem Pydnam concedit: ubi continuo per Cassandrum capta et interfecta est. filius Alexandri Magni cum matre in arcem Amphipolitanam custodiendus est missus. Perdic
Abbreviated transcription (Latin):
Sumenes uictꝰ. in qͦddã castellũ munitissimũ
fugit. unde auxilia antipatri tt potentissi¬
mi ꝑlegatos poposeit: qͦ nuutio t̾ritꝰ anti¬
gon. ab obsidione discessit. S nec sic eu¬
meni spes firma aut salꝰ certa. Qua re
ultimo consilio argiraspidas obarma de¬
argentata sic dictos. hoc ẽ milites qͥ sub
alexandro militauerant. in auxciliũ rogat:
fastidiose duce̾ in disponendo bello audien¬
tes. ab antigono uicti. castrisq priuati. ⁊
uacores ⁊ lib̾os. simulq om̃ia q̃ subalexau¬
dro ad qͥsiuerant. ꝑdider̃. qͥ pꝰ ea turpiter
ꝑ legatos reddi sibique ꝑ didant. uictorem
rogant. ntigonꝰ aũ reddit᷑um se polli¬
cet᷑. si sͥ ilinctũ eumene̾ ꝑtraħent.¶ta illi
spe recuꝑationis illecti. dedecorissima ꝓdi¬
tione ducẽ suũ cuiꝰ signa paulo ante secuti
fuerant. eaptiui ipsi. captũ catenatũq du¬
deer̃. & mox cũ fedissuna ignonunia ine¬

Expanded text:
Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentissimi per legatos poposcit: quo nuntio territus Antigonus ab obsidione discessit. sed nec sio Eumeni spes firma aut salus certa. quare ultimo consilio argyraspidas ob arma deargentata sic dictos, hoc est milites, qui sub Alexandro militauerant, in auxilium rogat: qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono uicti castrisque priuati, et uxores et liberos simulque omnia, quae sub Alexandro adquisierant, perdiderunt. qui postea turpiter per legatos reddi sibi quae perdiderant, uictorem rogant. Antigonus autem redditurum pollicetur, si sibi uinctum Eumenen pertraherent. ita illi spe recuperationis inlecti, dedecorissima proditione ducem suum, cuius signa paulo ante secuti fuerant.:, captiui ipsi captum catenatumque duxerunt et mox cum foedissima ignominia in e
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu petit. Eꝯ ic macedotua induas
partes discurrentibꝰ ducibꝰ insita iuscera ar¬
mat᷑. I tolomeus eg ypti uiribꝰ ⁊ cirenen¬
siũ copiis opibꝰq instruetꝰ. occurrere bel¬
lo ꝑdicce parat. Int̾ hec neoptolemꝰ &
eumenes eruentissimo int̾se p̃lio digladia.¬
ci st̃. Uictꝰ neoptolemꝰ aidantipatrũ fugit.
quẽ ut eumenẽ dͥesꝑato oppͥmat ꝑ urg&.
Dd cumenes futurum ratꝰ. insidiantes ui¬
sidiis capit. I neo bello pols ꝑcon occidit᷑
N eoptolemꝰ & eumenes mutuis uulneribꝰ cõ¬
fossi. s neoptolemꝰ itceriit. eumenes uͦ¬
uictor euasit. Pdicca cũ phtolomeo acer¬
bissimo bello congressus. amissis copiis.
ipse quoq int̾fectꝰ est. ẜ umenes.piton
& illiriꝰ. ⁊ alcetas fr̃ ꝑdicce: amacedonibꝰ
hostes ꝓrunciant᷑. hellũq ałusũ eos anti¬
gono deceruit᷑. Itaq eumenes ⁊ antigonꝰ
collatis aduersũ se maxins copiis. confliocer̃.

Expanded text:
exercitu petit. sic Macedonia, in duas exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neoptolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen de insperato opprimat perurguet: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello Polypercon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis uulneribus confossi, sed Neoptolemus ivictor evasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo bello congressus, amissis copiis, ipse quoque interfectus est. Eumenes, Pithon, et Illyrius et Alceta frater Perdiccae a Macedonibus hostes pronuntiantur, bellumque aduersus eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus conlatis adnersum se maximis copiis conflixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a regno macedonũ defecer̃. I rimi athe¬
ercitu & ducentis nauibꝰ hellũ cũ antipatro
cui grecia sorte uenerat.ger̃. Per demos¬
tenem qͦq oratorem. sichionã. argos. & cõ¬
rintũ. ceterasq ciuitates cͥ socias adiunguN.
Ancipatrũ obsidione cingunt. ibi duxe eoꝵ
leostenes trlo emuris tacto ꝑfossus occidit᷑.
¶thenienses leonnati qͥ antipatro auxiliũ fe
rebat occurr̃. eiꝰq copiis cõminutis. ipsũ
intficiunt. Perdicca uͦ bellũ ariarato
cappadocũ regi intulit. eũq uicit. An qua
uictoria. nichil p̃ter uulnera & ꝑicula conqͥ¬
suit. Nã om̃s ante irruptionẽ urbis sue suc¬
censis ddomibꝰ sius. se suaq omͣia coneremaue¬
rant P ost hec bellũ int̾ antigonũ & ꝑeliccã
orit᷑. grauissime multis punitiis & itsulis
ob audcilia uł negata uł prestita dilacera¬
tis. Nu delib̾atũ. utrũ inmacedonia bellũ¬
ouissime ipse ꝑdicca. eg yptũ cũ ingenti

Expanded text:
a regno Macedonum defecerunt. primi Athea regno Macedonum defecerunt. primi Atheercitu et ducentis nauibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte uenerat, gerunt, per Demosthenen quoque oratorem Sicyonam Argos et Corinthum ceterasque ciuitates sibi socias adiungunt, Antipatrum obsidione cingunt. ibi dux eorum Leosthenes telo e muris iacto perfossus occiditur. Athrebat, occurrunt, ejusque copiis comminutis, ipsum interficiunt. Perdicca vero bellum Ariarathi Cappadocum regi intulit, eumque vicit; in qua victoria nihil praeter vulnera et pericula conquisivit, nam omnes ante irruptionem urbis suae, succensis domibus suis, se suaque omnia concremaverunt. Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellunouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Eꝯ tipatoribꝰ regis sacellitibꝰq cassan¬
der filiꝰ antipatri p̃ficit᷑. Inbactrima ulte¬
riore & indie regionibꝰ p̃fecti pͥores qui
sub alexxandro ẽẽ cepant. ꝑ manser̃. E eres
int̾ duos annes ho daspen & indũ constitu¬
tos. tadeiles habuit In colonias indis condi¬
tas. phiton agruoris filiꝰ mittt᷑. I arapa¬
menos infine catieasi montis. oxciardes ac¬
cepit. Nrachosi cedrosiq sy birtoi decer¬
nuntur. Dranceos & areos. statanoratria¬
nos. amintas sortit᷑. E ocdianos. sitheus.
tacanor parthos. philippꝰ hircanos. frata¬
fernes armenios. cleͦpolemꝰ ꝑsas. peucestes
babilonios. archous pelassos. archelaus.
mesopotamtã ad eptist̾. Igitꝰ causa ex ori¬
go belloꝵ. epistola alexandr iffũit. qua
uissit om̃s exules. pat̾e lib̾tatiq resticui.
Dotentes enĩ eiuitatũ grecie tim̃tes ne exeu¬
les recepta libtate ultionẽ meditarentur.

Expanded text:
cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassancessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. in Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapamenos fine Caucasi montis Oxyarches accepit. Arachossi Chedrosique Sibyrti decernuntur. Drancheos et Areos Statanor, Bactrianos Amyntas sortitur, Sogdianos Scythaeus, Statanor Parthos, Philippus Hyrcanios, Fratafernes Armenios, Tleptolemus Persas, Peucestes Babylonios, Archon Pelassos, Archelaus Mesopotamiam adepti sunt. Igitur causa et origo bellorum epistula Alexandri regis fuit, qua iussit omnes exules patriae libertatique restitui potentes enim ciuitatum Graeciae timentes, ne exules recepta libertate ultionem meditarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
pulati sint. reliqua oñia t̾rore rumoris.
quasi fumi caligine turbauer̃. Es: neqͥ qͣm
tantoꝵ regũ ac regnoꝵ bella excidiaq
exeplicabo. nͥ prius ipsa cũ regibꝰ regua ꝑ¬
didero Igitr alexander ꝑ .xiiͦʳ. annos
tremente subse orbem ferro pressit. Iꝰ ru
ueluti opimã p̃dã amagno leone ꝓstrata
auidi discerpsere catuli. seq ipsos inuicẽ
in rixã irritatos p̃de emulacione freger᷑.
Itaq pͥma tolomeo. egyptꝰ & africe ara¬
bieq pars sorte ꝓueuit. C onfinem huic¬
ꝓuintiȩ syriã laomedori. inistelenscili¬
ciã filotas & filo illirios accipiunt. medie
maiori acropatꝰ. minori socer ꝑdice p̃ponit᷑.¬
Quasaniana gens. scinofrigia maior. antigo¬
no philippi filio assignat᷑. N iciã & paphi¬
siã ꝯnearcꝰ. C ariã cassander. lidiã menan¬
cepit. Iracia &e regiones pontici maris
lisimaco cappadocta cũ paflaconia. eumeni
data. E unna castoꝵ. seleuco antiochi filio

Expanded text:
pulati sunt, reliqua omnia terrore rumoris, pulati sunt, reliqua omnia terrore rumoris, quasi fumi caligine, turbaverunt. Sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orbem ferro pressit. Princiveluti opimam praedam a magno leone prostratam avidi discerpsere catuli: seque ipsos invicem in rixam irritatos praedae aemulatione fregerunt. Itaque prima Ptolemaeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte provinciae Syriam, Laomedon Mitylenus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios, accipiunt. Mediae majori AcropatSusiana gens Scyno, Phrygia maior Antigono Philippi filio adsignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menancipit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data. summa castrorum Seleuco Antiochi filio
Abbreviated transcription (Latin):
tribuni militũ inea pugna occisi. multi
nobiles trucidati. tredecĩ nuilia eciã mili¬
cũ romanoꝵ illo bello ꝓstrata st̃. I ta auͣ
quotienseũq galli exarser̃. totis iribꝰ¬
opibꝰ suis roma decrita est. ut subp̃senti
nẽ concursione gochoꝵ magis debeat me¬
minisse galloꝵ. ¶t ego nunc reuocor
ut ꝑ eadem tenipora quibꝰ romani ista ꝑ¬
pessi st̃. que uit̾ se hella gesseruit. mace¬
donũ duces reuoluã. qui mertuo alexan¬
dro diuersas sortii puinttas. mutuis se
bellis cosũpser̃. Quoꝵ ego tumultuosissi¬
mũ cẽpꝰ ita mͥ spectare uideor. quasi aliꝗͦ
ĩmensa c astra ꝑ monte̾ despecula monas
aspectans. nichil in magno cãpi spatio p̃ter
innumeros focos cernã. ita ꝑtotũ macedo¬
niȩ regnũ hoc est ꝑ uiuu̾siã asiã. & plum¬
mã eur ope part̾e. libieq uł marunã.¬
horrendi subtio belloꝵ globi colluncerunt
Qui cũ ea p̾cipue loca in quibꝰ exarsere po¬

Expanded text:
tribuni militum in ea pugna occisi, multi tribuni militum in ea pugna occisi, multi nobiles trucidati, tredecim milia militum Romanorum illo bello prostrata sunt. Ita autem quotienscumque Galli exarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gotthorum magis debeat meminisse Gallorum. At ego nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Macedonum duces reuoluam, qui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per uniuersam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque horrendi subito bellorum globi colluxerunt? qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, po
Abbreviated transcription (Latin):
tio samnitarũ duce. & infestis hostium
telis conclusũ uid&. in mediũ se agnen
piꝰ senex equo uectꝰ ugessit. Quo facto.
ꝑmoti romani tota ibi incubuer̃ aciȩ. do¬
nec ipsũ duc̃ẽ pontiuĩ deleto hostili exer
multa romanoꝵ clade cahebat᷑. capti du¬
cis destitutione funitũ est. Nnno subsequen¬
te. cũ sabinis curio consuls ͥ ᷤͣ estũ est. Wbi
st milia hominũ int̾fecta qͦt capta sint.
ipse consul ostendit. Qui cũ insenatu
numerũ explicare non potuit.
¶ No ab urbe condica ecꝰec. lxe .iiͦi.
Dolabella &e domicio constilibꝰ lucani.
brucui. samnices qͦq cũ etriscis & senonibꝰ
gallis. facta societate. cũ rediuiuũ contra
romanos bellum molirent᷑. romani ad
exorandos gallos msere legatos. Quos
cĩ galli int̾fecissent. cecilius p̃tor obulcis¬
cendam legatoꝵ nec̾e & cõprim̃dũ tumul¬
tũ hostiũ eũ exercitu missus. ab etruscis gal¬
lisq oppressus interiit. E eptẽ p̃terea

Expanded text:
tio Samnitarum duce et infestis hostium tio Samnitarum duce et infestis hostium telis conclusum uideret, in medium se agmen pius senex equo uectus ingessit. quo facto commoti Romani tota ibi incubuere acie, donec ipsum Pontium ducem deleto hostili exercmulta Romanorum clade trahebatur, capti ducis destitutione finitum est. Anno subsequnse cum Sabinis Corio consule bellum gestum est, ubi quot milia hominum interfecta, quot capta sint, ipse consul ostendit. qui cum in senatunumerum explicare non potuit.. Anno ab Vrbe condita CCCOLXIII Dolabella et Domitio consulibus Lucani, Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum rediuiuum contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos misere legatos. quos cum Galli interfecissent, Caeoilius praetor ob ulciscendam legatorum necem et conprimendum tumultum hostium eum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. septem praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
referunt᷑. S hanc quoq istiꝰ uere laudan¬
dã uictoria qua̾ uani aruspices impedire
ñ potuer᷑ ob orti subito corrupere morbi.
Nã tanta ac tã intolerabilis pestilentia tc̃
corripuuit ciuitate̾. ut ꝓpt̾ eã quacũq ra¬
tione secdandã. libros sibillinos consulen¬
dos putarent. horrendũq illũ epidau¬
riũ colubrũ cũ ipso escusapii  adđduxe¬
rint. Quasi uͦ pestilentia aut ante seda¬
ta nonsit. aut pꝰ orta ñ fuerit. Pret̾e̾a
altero ab hinc anno. fabiꝰ gurges consul.
male aduersus samtittas pugnauit.
ãq amisso excereitu. uictꝰ in urbẽ refu¬
git. ¶taq cũ setiatus de sub mouendo eo
delib̾ar&. pater eꝰ fabius maxeimꝰ igno¬
miniã filii dep̾catꝰ. legatumsesfilio iturũ
ultro optulit. si illi depellende ignominie
& gerendi iterũ belli facultas daretur.
Qua impetrata. p̾lioq conserto. cũ subico
pugnante̾ filiũ consulem insistente pon¬

Expanded text:
referuntur. sed hanc quoque istius uere laudanreferuntur. sed hanc quoque istius uere laudandam uictoriam, quam uani auspices impedire non potuerunt, oborti subito corrupere morbi. nam tanta ac tam intolerabilis pestilentia tunc corripuit ciuitatem, ut propter eam quacumque ratione sedandam libros Sibyllinos consulendos putarint horrendumque illum Epidaurium colubrum cum ipso Aesculapi lapide aduexerint: quasi uero pestilentia aut ante sedata non sit aut post orta non fuerit. Praeterea altere abhinc anno Fabius Gurges consul male aduersum Samnitas pugnauit. namque amisso exercitu uictus in Vrbem refugit. itaque cum senatus de summouendo eo deliberaret, pater eius Fabius Maximus ignominiam filii deprecatus legatum se filio iturum ultro obtutit, si illi depellendae ignominiae et gerendi iterum belli facultas daretur. qua impetrata proelioque conserto cum subito pugnantem filium consulem insistente Pon
Abbreviated transcription (Latin):
exctraneis bellis int̾polatã. aut ext̾nos p¬
uentꝰ morbis interioribꝰ ad grauatos tantũ
ut omunodis ingentes animi. undecũq p̃¬
merent᷑. Ianc eruentã tristẽq uictoriam.
pestilentia eiuitatis onerauit. & triũphales
põpas. obiuȩ mortuoꝵ obsequie polluer̃.
Nec erat cui de tͥũ pho gaudium suaderet᷑.
cũ tota ciuitas aut egͥssuspirar& aut mortu¬
il. Eeqͥt᷑ annꝰ quo romani instaurato asam¬
ñitibꝰ bello uicti st̾. atq incastra fuger᷑ Ppꝰea
uͦ samnites nouũ habitũ animũq sum̃tes. hoc
est de argentatis armis ac tiestibꝰ. paratoq
animo. ni uineant mori uelle se offer̃. Add¬
uersũ qͦs papiriꝰ consul cũ exercitu missus. cũ
apullariis auguribꝰ ue coniestantibꝰ cõs¬
di ꝓhibetur. irridens cos. tã felieit̾ cor
bellũ. qͣm constant᷑ arripuit. Nã in hoc
p̾lio. dcͦii. milia hostiũ cesa ⁊ tͥa milia capta

Expanded text:
extraneis bellis interpellatam aut externos pextraneis bellis interpellatam aut externos prouentus morbis interioribus adgrauatos, tantum ut omnimodis ingentes animi undecumque premerentur — hanc cruentam tristemque uictoriam pestilentia ciuitatis onerauit et triumphales pompas obuiae mortuorum exsequiae polluerunt. nec erat cui de triumpho gaudium suaderetur, cum tota ciuitas aut aegris suspiraret aut mortuis. Sequitur annus, quo Romani instaurato a Samnitibus bello uicti sunt atque in castra fugerunt. postea uero Samnites nouum habitum animumque sumentes, hoc est deargentatis armis ac uestibus, paratoque animo ni uincant mori, bello sese offerunt. aduersum quos Papirius consul cum exercitu missus cum a pullariis auguribus vana conjectantibus congredi prohiberetur, irridens eos, tam feliciter confecit bellum quam constanter arripuit. nam in hoc proelio xu milia hostium caesa, III milia capta
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo: fabio maximo. qͥnto. decio
mure. qttuor consulibꝰ. qͣtuor fortissimi
flerentissimiq italiȩ ppłi. inunũ agm̃ fe¬
dꝰq coier̃. Rã etrusci. umbri. samnites &
galli. uno agnune conspirantes. romanos
delere conatist̾. Iemefacti hoc bello ro¬
manoꝵ animi. & labefactata est fiducia.
nec ausi st̃ totũ sꝑare deuiribꝰ. dolo diuisere
hostes. potiꝰ rati pluribꝰ se bellis ĩ plicare qͣ m
grauibꝰ. Itaq eũ qͥbꝰcdami sius ad popłan¬
re ad tuicionẽ suoꝵ coegissent. cũ samnttibꝰ
& gallis bellũ mire ꝓperar̃. In quo bello
cũ galloꝵ impetu romani ꝑimerent᷑. deciꝰ
consul occisus est. ft abiꝰ consrit tam̃ pꝰdacia magnã
occisus est exetincta referuit᷑. I uisse autẽ
absq etruscis & umbris qͦs astu romani bello
auocauer. galloꝵ o samnitũ peditũ.c. dl.
Eliuiꝰ refert: & carpentarios nulle. in armis
contra aciẽ steusse romanã. M ut sepe dic¬
tũ ẽ semꝑ romanoꝵ aut domesticã quietẽ

Expanded text:
ec: Fabio Maximo, Q. Decio Mure consulibus, quatuor fortissimi florentissimique Italiae populi in unum agmen foedusque coierunt. Namque Hetrusci, Umbri, Samnites et Galli, uno agmine conspirantes, Romanos delere conati sunt. Tremefacti hoc bello Romanorum animi et labefactata fiducia est; nec ausi totum sperare de viribus, dolo divisere hostes: satius tutius rati pluribus, se bellis implicare quam gravibus. Ita cum, quibusdam suis ad populanre ad tuitionem suorum coegissent, cum Samnitibus et Gallis bellum inire properarunt. Icum Gallorum impetu Romani premerentur Decius consul occisus est. Fabius tamen post magnam occisus est exstincta referuntur. fuisse autem absque Etruscis et Vmbris, quos astu Romani bello auocauerunt, Gallorum et Samnitium peditum CXL Liuius refert, et carpentarios mille in armis contra aciem stetisse Romanam. Sed — ut saepe dictum est semper Romanorum aut domesticam quietem
Abbreviated transcription (Latin):
.ccc. mulieribꝰ procaxx amachon inue¬
nt. Pꝑ ost hec sparchoꝵ pugnã aggress.
qͦs diu obnttentes deleuit ꝓpe modũ añ¬
quã uicit: inde drancas euergetas. parinas.
pãpamenos. ad aspios. ceterosq popłos qͥ
in radice caueasi montis morabantur subꝰ¬
egit: urbe ibi alexcandria suꝑ amnem
tanaim consticuta. S nec minor eius in
suos crudelitas: qͥm inhostem rabies fuit:
Hocoe hoc amuntas consobrinꝰ occisus. nouer¬
ca frsq euil necati. parmenio & philotas
trucidati. attalus. eurilocꝰ. pausantas. mul¬
tiq macedonie principes extincti. ditꝰ
quoq annis grauis. anncicia uetꝰ. nefariae
int̾fectꝰ. Qui cũ in conuuuo fiducia ami¬
citie regiȩ adu̾sus regem sua oꝑa pat phi¬
lippo p̃ponente̾. memoriã patris cueret᷑.
ab offenso frustra rege uenabulo transfossꝰ
cõmune conuuuũ moriens eruentauit.
S alexauder humani sangͥnis in exesatu¬
rabilis siue hostiũ siue socioꝵ. recentẽ tam̃

Expanded text:
 mulieribus procax Amazon inue mulieribus procax Amazon inuenit. post haec Parthorum pugnam adgressus: quos diu obnitentes deleuit propemodum antequam uicit. inde Drangas Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minor eius in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit. docent hoc Amyntas consobrinus occisus, nouerca fratresque eius necati, Parmenio et Philotas trucidati, Attalus Eurylochus Pausanias multique Macedoniae principes exstincti, Clitus quoque annis grauis, amicitia uetus nefarie interfectus: qui cum in conuinio fiducia amicitiae regiae aduersus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tueretur, ab offenso frustra rege uenabulo transfossus, commune conuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recentem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
forte quisqͣm opinet᷑ uł orientẽ solum ui¬
ribꝰ alexandri subactum. uł italiã tan¬
tũ mͦ romana inquietudine fatigatã. tc̃
eciã bellũ agidis sparthanoꝵ regis in
grecia. alexcandri regis epiri in lucaniã
zophirionis p̾fecti in segtia gerebatur.
Quoꝵ agidłs lace demonius. execitata &e
rebellante secũ uniu̾sa grecia. cũ anti¬
patri fortissinus copiis congressus. int̾
magnas utroꝵq strages. & ipse ꝓcubu¬
it. Nlexander aute̾ initalia affectans
ocẽidentis imꝑiũ. emulanis alexeandrũ
magnũ. pꝰ numerosa &e grauia bella
ibidem gesta. abrutiis lucanisq suꝑatꝰ
est. corpꝰq eius ad sepulturã uenditum.
milt ũ exerctai seythis bellũ infer¬
re ausus. & usq ad int̾netionẽ cesus. fim¬
ditꝰ cũ om̃ibꝰ copiis suis abrasus est. I git᷑
alexander magnꝰ pꝰ darii mortẽ. hirca¬
nos & mandos subegit. ubi etiã illum ad¬
huc bello intentũ. talestris siue minochea

Expanded text:
forte nunc quisquam opinetur, vel Orientem solum forte nunc quisquam opinetur, vel Orientem solum Alexandri viribus subactum, vel Italiam tantummodo romana inquietudine 187 fatigatam, tunc etiam bellum Agidis, Spartanorum regis, in Graecia, Alexandri regis Epiri in Lucania, Zopyrionis praefecti in Scythia gerebatur: quorum Agis Lacedaemonius, excitata et rebellante secum universa Graecia, cum Antipatri fortissimis copiis congressus, inter magnas utrorumque strages et ipse procubuit. Alexander autem in Italia affectans Occidentis imperium, aemulans Alexandrum Magnum, post numerosa et gravia bella ibidem gesta, a Bruttiis Lucanisque superatus est, corpusque ejus ad sepulturam venditum. millium exercitu, Scythis bellum inferre ausus est: et usque ad internecionem caesus, funditus cum omnibus copiis suis abrasus est. Igitur Alexander Magnus, post Darii mortem, Hyrcanos et Mardos subegit: ubi etiam illum adhuc bello intentum, Thalestris sive Minothaea
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit inttinere solum relictũ. multis
confossũ tulneribꝰ & extrema uite ꝑ uul¬
nera esflantẽ. Iune mortuti. inani mi¬
seda referrs insepulera ^ sepeluriq p̃cepit.¬
euiꝰ non dicã matrẽ uł udeorem. sed eciã
pariulas fillas erudesi capciutate reti¬
nebat. Intanta maloꝵ mułticudine diffi¬
cillinã dictis fides. tribꝰ p̃liis edademq
annis quiudecies centena milia equitũ pe¬
dicũq consũpta. & hec quidem enceo reg¬
no illisq populis. unde iã ante annos non
multo plures. decies nouies centena milia
ꝓsugata referunt᷑. qͣn qͦm exetrahas cla¬
des ꝑ eosdem tres annos ⁊ asie ciuitates plu¬
rune oppresse sint. & syria tota uastata
tyrus excisa ciliera excinanita. cappaclo¬
cia subacta egyptꝰ addictasit. Nhrodꝰ̾
qͦq ultro adseruitutẽ tremetacta succ es¬
serit. plurimeq subiett tauro pintie.
atq ipse mons taurꝰ dui detrectatum
iugũ. domitꝰ & uictꝰ acceperit. & ne¬

Expanded text:
inuenit in itinere solum relictum, multis inuenit in itinere solum relictum, multis confossum uulneribus et extrema uitae per uulnera efflantem. hunc mortuum inani misecujus non dicam matrem vel uxorem, sed etiam parvulas filias crudeli captivitate retinebat. In tanta malorum multitudine, difficillima dictis fides, tribus praeliis totidemque annis quinquies decies centena millia peditum equitumque consumpta sunt: et haec quidem ex eo regno illisque populis, unde jam ante annos non multo plures decies novies centena millia profligata referuntur: quamquam extra has clades per eosdem tres annos et Asiae civitates plurimae oppressae sint, et Syria tota vastata, Tyrus excisa, Cilicia exinanita, Cappadocia subacta, Aegyptus addicta sit: Rhodus quoque insula ultro ad servitutem tremefacta successerit, plurimaeque subjectae Tauro provinciae, atque ipse mons Taurus, diu detrectatum jugum domitus et victus acceperit.