comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidam autem heretici qui de eccła rece̾¬
serunt: ex nomine suorum auctorum
nuncupatur quidam uõ excausis. quas¬
eligentes instituerunt. Simomani
cui petrus inactib aplorum maledirit
nia emere uoluisset. Hu dicunt crea¬
turam adeo ñeẽ. s auirtute quadam sr̃¬
na creaturã. Menandriani amenã¬
dro magno cliscipło simonis nuncupa¬
ti: qui mundum ñ adco: s abangłis
factum asseruit. N asilidiam. abasi¬
ude appellati. qui mterreliquas blas¬
phennas passum iħm abnegauit.
icolatte: dicti anicolao diacono eccłe
iefolimorum quicum stephano ⁊ ce¬
teris ꝯstitutus ẽ apetro quiꝓpt̃ pulc¬
tudmem relinquens uxorem.dixit y¬
qui uelli ea uterctur. Uersa est instru¬
prum talis ꝯsuetudo ut inuicem con¬
iagia comutaretur. quos ioħs inapoca¬
lipsim sua improbat dicens.s hoc ha¬
bes quod odisti facta nicolaitarum.
nostici: ꝓpter excellentiam scientie sei¬
ta appellare uoluerunt animam natu¬
ram dei eẽ dicunt. bonum ⁊ malum

Expanded text:
uidam autem haeretici, qui de ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum nuncupantur; quidam eligentes instituerunt. 352 2. Sicui Petrus in Actibus apostolorum maledixit, nia emere voluisset: hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. 3. Menandriani a Menandro mago discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum esse asseruit. 4. Basilidiani a Basilide appellati, qui, inter reliquas blasphemias, passum Jesum abnegavit. 5. Nicolaitae dicti a Nicolao diacono Ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et caeteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet ea uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem conjugia commutarentur: quos Joannes in Apocalypsi improbat, dicens: Sed hoc habes, quia odisti facta Nicolaitarum. 6. Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum
Abbreviated transcription (Latin):
unc saluabitur mulier si illos genu¬
erit filios qui uirgines ꝑmansuris̃ si
quod ipã ꝑdidit acquirat in lib̾is ⁊dã¬
pnum radicis ⁊ cariem in flore cõpen¬
modo absq cetĩs oꝑib uirginitas sola
ñ saluat sic coĩa oꝑa absq uirginitate
test capere capiat. Non dicit uelitis noli¬
tis bibendum uobis ẽ atq currendum
si qui uoluerit ⁊ quipotuerit currere
atq portare ille umcit. ille satiatut᷑
⁊ iõ plus amat uirgines ꝙ. xp̃s quia spõ¬
te tribułt̃ quod sibi ñ fuerat imꝑatũ
maiorisq grẽ ẽ offerre quod ñ debe
quam reddere quod e
quiunt causa hominis cumuxore ñ
expedit nubere. Quorum dominus

Expanded text:
ergo salvabitur mulier, si illos genuerit filios, qui virgines permansuri sunt: si quod ipsa perdidit, acquirat in liberis, et damnum radicis et cariem, flore compenomodo absque ceteris operibus virginitas sola non salvat, sic omnia opera absque virginitate,test capere capiat. Non dicit: velitis, nolitis, bibendum vobis est atque currendum; sed: qui voluerit, qui potuerit currere atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia sponte tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, majorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere quod exquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere . Quorum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
causa eẽ potest qua te id quod uouisti ñ
implere si forte tua coniux hoc tecum
susciꝑe animi seu carnis infirmitate re¬
cusaret. Nam ⁊ uouenda talia ñs̃ acon
genda temeritas quam ꝑsoluenda pro¬
missio.Neq enim ds̃ ex igit siquis exa¬
ueno aliquid uouerit s potius usur¬
pare uetat alienum. Item ier̃ absq¬

Expanded text:
causa posset, qua te id, quod uouisti, non hiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt agenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare uetat alienum. diuina q
Abbreviated transcription (Latin):
on oporteat . lxx. usq moctauã pasce
q trib ebdomadib añ festiuitatẽ scĩio
hannis ⁊ abaduentu domini usq post
epiphaniam nuptias celebrare.Quod
ec uxorem ducere nec conunua facẽ
in quadragesimali tempore ꝯuenire pꝰ¬
fuanda s̃ si uxor ꝯsensum adhibere uo¬
luerit. cetm̃ sine eius consensu nec cau¬
sa orationis ꝯtinentiam seruarrdeb

Expanded text:
 octavas Paschae et tribus hebdomadibus ante festivitatem sancti Joannis, et ab adventu Domini usque post Epiphaniam nuptias celebrare. Quodlg., c. 48. Nec uxorem ducere, nec convivia facere in quadragesimali tempore, vel convenire poanda sunt, si uxor consensum adhibere voluerit; ceterum sine ejus consensu nec causa orationis continentia servari
Abbreviated transcription (Latin):
uoluiss et tunoluisses debitum tibir
reddere cogeretur ⁊ illi ds̃ ñimputar
continentiam si ñsue. s tue cederet infir¬
mitatitue ne inadulterium cades. ꝗsꝗ
igitur compatiens infirmitatiuxon
potius quia sine uxore eẽ ñpotuit quã
gaudens quia duxit quisquis uenditł
quod nouit quiasimanẽnt beatum ñ¬
ñ faceret quisquis emit quod nouit ꝗa¬

Expanded text:
voluisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur, et illi Deus imputaret ad continentiam, si non suae, sed tuae cederet infirmitati, ne in adulterium caderes. § 1. Quisquis igitur compatiens infirmitati uxoris potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, quisquis vendit quod novit, quia, etsi maneret, beatum non faceret; quisquis quod emit
Abbreviated transcription (Latin):
batis quanto sanctiora ꝯcorditer placi¬
ta seruabatis. Nichil ergo de tua uesten
eius facere debuistis ⁊ infra. Est quidã
ꝓmodulo ꝑsone nabitus matronalis ui¬
duali ueste distinctus qui pot̃ fidelib ꝯ¬
iugatis salua religionis causa uł obser¬
uantia ꝯuenire hunc te maritus si de¬
ponere noluĩt ne te uelut uiduam illo
iuente iacta res puta quiañ fuĩt inh¬
acre usq: addiscensioni scandalum ꝑ¬
ducendus magis inobedientie malo quã
ullius abstinentie bono.Quidẽ enĩab¬
surdius quam mulierẽ dehumiliueste
suꝑbire: cui te potius expediret obtẽ¬
perare candidis moribus quã imigeus
uestibus repugnare. Quia ⁊ site indum̃¬
tum monacheꝰ delectabat ⁊ hoc gratiu̾
possi marito obseruato exoratocuꝰ sumi
qm inconsulto contemptoq presumi
quod si oĩo ñ sineret quid tuo ꝓpositod̃¬
periret: absit ut hinc displiceres dõ qđ
coniuge tuo ñdum defuncto ñ indue¬

Expanded text:
batis, quanto sanctiora concorditer placibatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. Nihil ergo de tua veste, ejus facere debuisti. Item. Est quidam pro modulo personae habitus matronalis a viduali veste distinctus, qui potest fidelibus conjugatis salva religionis causa vel observantia convenire. Hunc te maritus si deponere noluit, ne te velut viduam illo vivente jactares, puto quia non fuerat in hac re, usque ad dissensionis scandalum perducendus, magis inobedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. Quid enim est absurdius quam mulierem de humili veste viro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus, quam nigellis vestibus repugnare? Quia et si te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito observato exoratoque sumi, quam illo inconsulto contemptoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non indue
Abbreviated transcription (Latin):
lenter atuauxore partim terrore mor¬
centia accepta recesisti⁊ monastium peti¬
sti.nonem̃ uiolentia si expari uolunta¬
te ⁊ consensum sicut scĩ patres dicuntir
noc fieri deb neq uͥbi monastium eligẽ¬
aut proffessa ꝯtinentiam habitum ꝯͣ
festinatione deb mutare. Item exc̃.
ap̃compendium. Uir potest abnuere
uota continentie q̃ sine eius consen¬
ro placuerit recipiet eam itm̃ ad coniu¬
dar ꝯtinentie uota rescindere qeius as
uoddq̃m pari sensu mulier dõ ꝓmisit.
consensu uoueratis ꝑseuerant᷑ usq in fi¬
nem redłe debuistis a quoꝓposito si ille¬
iapsus ẽ tu saltim instantissime ꝑseue¬
ras quod te ñexortarer nisiquia tibi ad
noc ip̃e consensit. Nam sinunquã tenuis¬
ses eius ascensum: numerus te nullus
defendiss: annorũ⁊ post pauca. Nonꝗ
parit̃ temꝑabatis acõmixtione carnali
ideo tuus maritus ẽẽ destituerat. immo
uõ tanto sanctius int̃uos coniuges mane¬

Expanded text:
lenter a tua uxore, partim terrore morlenter a tua uxore, partim terrore morcentia accepta, recessisti et monasterium petisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate et consensu, sicut sancti Patres dicunt, haec fieri debent. Neque vir in monasteriaut professa continentia habitum cum festinatione debet mutare. C. III. Vir potest abnuere vota continentiae, quae sine ejus consenro placuerit, recipiet eam iterum ad conjuvir continentiae vota rescindere, quae ejus assensu mulier Deo promisit.consensu ambo voveratis, perseveranter usque in finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissi me persevera, quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus defendisset annorum. Item, post pauca. Non quia pariter temperabatis a commistione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat. Imo vero tanto sanctius inter vos conjuges mane
Abbreviated transcription (Latin):
continentam uolo.nolo iam uxorem ñ
potest quod enim tuis illa ñuult. ñ¬
eri fornicaria: Si alii nupserit te uiuo
adultera erit ñuult talilucro ds̃ tale
dampnum compensari. Redde debitũ
⁊ sine exigis redde ꝓscificatione ꝑfecta
ds̃ tͥ computabit siñere quod tibi d̾bet̃
exigiss reddis quod debetur uxori.
debet extorqueri mulieris consens
tuorum recordatione ⁊ terrore ualde
paue factum anxie qsisse monachum
fieri. ⁊ atuauxore minis ⁊ terrorib eam
occidendi ad hoc licentiam ex torsisse
⁊sic monochicam uestemsine abbate sũ¬
psisse ⁊ monastium petisse posteauõ cũ
sanus factus ẽẽs tue uxoris reclamatioĩ
domum remeasse ⁊ post mltos dies quoꝵ¬
dam sapientium consilio adiamdicte
muueris cubile redisse. Nunc autẽ si tua
uxore utiliceat nr̃m reꝗris confilium.
Sittaq deniq ẽ ut tuus nuntius narrđ
uitam tendenti legalit̃ nste ⁊ sc̃e sit ꝑ¬
agendum tu contraleges minarit̃ ⁊ uio¬

Expanded text:
Continere jam volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Nueri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod debes uxori. debet extorqueri mulieris consensutuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris reclamantibusdomum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam dictae mulieris cubile rediisse diceris. Nunc autem, si tua uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, vitam tendenti legaliter et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et vio
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit baptiçatus. presbit̾ ordinari ñdeb.
noneruĩ fidẽs illius uoluntaria: si exne¬
cessitate est. nisi forte postea ip̃ius str¬
dium: ⁊ fides ꝓbabilis fuĩt. aut homi¬
num raritas exegerit.¶Item exmo¬

Expanded text:
fuerit baptizatus, presbyter ordinari non debet, non enim fides illius voluntaria, sed ex necessitate est, nisi forte postea ipsius studium et fides probabilis fuerit, aut hominum raritas exegerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑordinem ñ ẽ imbutus. nec tp̃or ap¬
ꝓbatione diumis stipendus erudit
nequaquã adsũmum eccłe sacerdoti¬
um aspirare: uł p̃sumi deb. Et ñsolũ
ineo ambitio inefficax habeatur: ue¬
sacerdotale officium nullus: nisiꝑsĩ
lum actionis ingrassis: sed ꝑpluri¬
mos gradus examinatis deferunt: ꝗ¬
tam arrogans: tam impudens inueni¬
tur: ꝗ incelesti militia quȩ ꝓpensius
ponderanda ẽ. ⁊ sicut aurum repetiti
ignib exploranda. statim dux ẽe desi¬
docere: quam discere: Asuescat in dñi

Expanded text:
ordinem non fuisset imbutus, et temporum approbatione divinis stipendiis eruditus, nequaquam ad summum Ecclesiae sacerdotium aspirare praesumeret, ut non solum in eo ambitio inefficax haberetur, vesacerdotale officium nullus, nisi lum actionis ingressis, sed per singulos gradus examinatis ttam arrogans, tam impudens invenitur, ut in coelesti militia, quae propensius ponderanda est, et sicut aurum repetitis ignibus exploranda, statim dux esse desidocere quam discere? Assuescat in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
o om̃is scribentur. Item ñ interest. cũ
de sacramenti integnitate tractatur ⁊
scĩtate quid credat. aut quali fide im¬
butus sit ille qui accepit sacramentẽ.
Interest quidem płimum si ad salutiᷤ
posse aut fide ñ integra integrum in
forsitan quot homines numerantur
ammalis enim homo ñꝑcipit ea q̃s̃ sp̃s
cramentum integrum accipnnt a¬
ut nunquid ideoꝰ pͥrofecerint ⁊ opi¬
nuonum carnalum uanitatem emen¬
dauerint denuo quod acceꝑant repe¬
tendum est accipit quisq scd̾m fidẽ
suam s quantum caput gubernan
interfuit aug̃ et anselmus romane
ecccłe legatus contra pellagianos.
omnib epĩs qui fuerunt in hac scã
sinodo ꝯstituere hec que inpresentiꝰ
cilio diffinitas. ut quicumq dicit adã
primum hominem mortalem factũ
ita ut siue peccaret:siue ñ peccaret mo

Expanded text:
o omnes scribentur. § 1. Non interest, quum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat, et quali fide imbutus sit ille, qui accipit sacramentum. Interest quidem plurimum ad salutis posse, ut fide non integra integrum in fortassis, quot homines numerarentur. Animalis enim homo non percipit ea, quae sunt cramentum accipiunt aut numquid ideo., si profecerint et opinionum carnalium uanitatem emendauerint, denuo quod acceperant repetendum est? accipit quisque secundum fidem suam, sed quantum capit gubernaninterfuit Augustinus, et Anselmus Romanae ecclesiae Legatus, contra Pelagianos, piscopis, qui fuerunt in hac sancta sinodo, constituere hec, que in presenti consilio diffinita sunt, ut, quicumque dicit Adam primum hominem mortalem factum ita, ut – sive peccaret
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hominem iudicat qui baptizat sed
paganus sit qui baptiiat. Item nicola
us adconsulta bulgarorum cap̃.im.
xp̃iano an pagano multos inpatria
urã baptrratos asserits et quid mñsit
xp̃i sicut inactib apłorum legitur
baptrrati sunt. Unum quippe idẽq ẽ
ministros cum sit auus alio melior
malum datur qñ id baptisinus dat᷑
⁊ idõ ꝑministros dispares dĩ minus

Expanded text:
non hominem judicat qui baptizat, sed paganus sit qui baptizat. » Item Nicolaus papa ad consulta Bulgarorum, cap. 104stiano an pagano, multos in patria vestra baptizatos asseritis, et quid inde sit ne Christi sicut in Actibus apostolorum legitur baptizati sunt unum quippe idemque esquum sit alius alio melior, malum datur, quando idem baptismus datur, et ideo per ministros dispares Dei munus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃latius magistergentium adcomen¬
dandum sacramentum baptismatis
disputauit: ut appareret exhuius do¬
ctrine spũ regenerandis filiis homu
et indĩfilios adoptandis illum diem
et illud tempus electum in quo ꝑsimi¬
lttudinem formamq misterneaq
regla et mors int̾uenit iñfectionen
peccati et sepulturam triduanam ĩ¬
mutantur trina dimersio ⁊ abaq
eleuatio resurgentis instar est dese¬
pulchro. Ip̃a igitur oꝑis qualitas ddo
cet celebrandum generalit grẽ diem
⁊ uirtus muneris et spccies actionis ad
cuius rei ꝯfirmationem plunmum ua
om̃s eccdarum presules docebantur ÷
formam et potestatem tradidit rap¬
trrandi dicens. Euntes docete gentes¬

Expanded text:
latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis disputavit, ut appareret, ex hujus dopiritu regenerandis filiis hominum, et in Dei filios adoptandis illum diem esse et illud tempus electum, in quo per similitudinem formamque mysterii ea, quae regula et mors intervenit interfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina demersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulcro. Ipsa igitur operis qualitas docet, celebrandae generaliter gratiae et virtus muneris, et species actionis. § 1. Ad cujus rei confirmationem plurimum valomnes ecclesiarum praesules docebantur et formam et potestatem tradidit baptizandi, dicens: Euntes erg
Abbreviated transcription (Latin):
tem leo pp̃. cessitate cogente quolib¬
⁊ naufragii urguentur omni tp̃r debñ
pasca pentecoste nlł baptiãe p̃suma
enerabilis baptismi sacramentum nͥin
festiuitate pascali et pentecostes trade
ñ presumat ep̃s exceptis egritudinis ia¬
culo talibus oportet ne incternum ꝑe¬
ant remediis subueniri. dem. Deq¬
aptizandi sunt quispiam quocumq
tempore nullam credat ineẽ fiduciam
preter pascale festum et pentecostes ue¬
nerabile sacramentum excepto dumta¬
xat grauissimi languoris incursum ̃
quo uerendum est ne morbi crescente
ꝑiculo sine remedio salutaris fortasis
egrotans eritio preuentus abscedat.¬
Nemo nisi sacerdos baptizare pre
ẽẽ traditum eiusq mistium nec ip̃is di¬
a conib explere est licitum absq ep̃o ut
pbro nsi his procul absentibus ultima
langoris cogat necessitas quod et laicis
fidelib plerumq ꝑmittitur. Item ge¬
tractatu ordinandorum ubi dereue¬
rentia diaconorũ erga sacerdotes a¬
compatrib agitur. Item aug̃. ad¬

Expanded text:
XVI. Necessitate cogente quolibet naufragii urgentur, omni tempore debent Pascha et Pentecoenerabilis baptismi sacramentum, nisi in festivitate Paschali et Pentecostes tradere non praesumat episcopus, exceptis aegritudine laculo, talibus oportet, ne in aeternum pereant, remediis subveniri. CAP. aptizandi sibi quispiam passim quocunque tempore nullam credat inesse fiduciam, praeter paschale festum, et Pentecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu, in quo verendum est ne, morbi crescente periculo, sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat.Non nisi sacerdos baptizare praeesse tractandum, ejusque mysterium nec ipsis diaconis explere est licitum absque episcopo vel presbytero, nisi his procul absentibus ultima lanquoris necessitas cogat. Quod et laicis fidelibus plerumque permittitur, ne tractatu ordinandorum, ubi de reverentia diaconorum erga sacerdotes acompatribus agitur. C. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
iauus autem epiphanie festiuitatemq¬
niinsuo ordine debito honore uencranda
est obhoc estimat priulegium habe
baptismatis quia hoc quidam putant
quod ineadem die dominus ad baptiꝰ¬
mum scĩ ioħis accesserit sciat illius bap¬
ptismi aliam grãm aliam fuisse ratio¬
nem nec adeandem ꝑtinuisse uirtutẽ
luntate carnis neq ex uoluntate uiri
si exdeo nati sunt dominus enĩnulliuᷤᷤ
indigens remissione peccati. nec querenꝰ
remedium renascendi sic uoluit bapti¬
⁊ar quomõ et uoluit circumcidi hosti¬
amq ꝓemundationẽ offerriut qui fac¬
tus erat exmuliere sic apłs ait fieret sub
lege quam ñ uenerat soluere siadimple
omni credenti. Baptismiautẽ sui in¬
se c̃redidit sacramentum quia in oĩbus
pͥmatum tenens se docuit ẽẽ princips¬
um ⁊ contͣri regenerationis potentiã
sancrit qñ delatere ip̃ius proflurer̃

Expanded text:
is autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ab hoc aestimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesserit, sciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertinuisse virtutem, luntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi sic voluit baptizari quomodo et voluit circumcidi, hostiamque emundationis pro se offerri, ut qui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub lege , quam non venerat solvere, sed adimplere, omni credenti . Baptismi autem sui condidit in se sacramentum, quia in omnibus primatum tenens , se docuit esse principium. Et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius profluxere
Abbreviated transcription (Latin):
xime tñ adoporessis est appeliandũ
concurrendum.quasi admatrem. ut eiꝰ¬
uberibus nutriantur auctoritate defẽ
dantur. asius oppressionibus releuent᷑
quia ñdeb nec pot̃ mater obliuisci fili¬
aliquis appeliauerit. audientia sibi

Expanded text:
xime tamen oppressis, est appellandum et concurrendum quasi ad matrem, ut eiudantur, et a suis oppressionibus releventur, quia non potest nec debet mater oblivisci filialiquis appellaverit, audientia sibi
Abbreviated transcription (Latin):
testatis. Si autẽ quod ñ arbitramur. A
quoquã secus presumptum fuerit.ab
officio ełi summotus: auctoritatis apłi¬
ce reus abõib iudicctur. nelupi qui sub
sp̃e ouium subintrauerunt: bestiali scui¬
tia quosq audeant lacerare.⁊ quod sibi
ferinolunt: aliis inferri presumant:

Expanded text:
testatis. Si tamen quod non arbitramur a testatis. Si tamen quod non arbitramur a quoquam secus praesumptuofficio cleri submotus auctoritatis apostolicae reus ab omnibus judicetur, ne lupi, qui sub specie ovium subintraverunt, bestiali saevitia quosque audeant lacerare, et quod sibi fieri nolunt aliis inferre praesumant
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝗa p̃latis suis aliquam iniuriam passi
fuĩnt. maxime tñ aboppressis: scđ̃m pri¬
mam int̃pretationem oppressi intelligũ¬
t̃ aliqua miuria affecti.Iuxta sccłamuõ
oppressi dicuntur aiudice iniuste ꝯdẽ¬
pnati scđm hanc distinctionẽ: quimali¬
quibus negotus ñadreleuandum: si ad
differendũ uocem appellationis exhibu¬
erint. appellandi auctoritatem ñ hñt.
ut si aliquis quod non optamus suoꝵ
accusare dampnabiliter attẽptauĩt: li¬
ceat illi post auditionem pͥmatum dioce¬
seos: sinecesse fuit nos appellare.⁊ nr̃a a
uctoritate aut ante nos. aut añ legatos.
nrõ elateire missos iuxta patrũ decreta:
sumat. sed siquid quod absit graue in¬
tollerandumq ei obiectum fuerit: nra e¬
rit expectanda censura. ut nichil prius
de eo qui ad sinum scẽ romane confugit
eccłe et eius implorat auxilium decerna
imꝑtiuit eccłus: ut in partem sint uo¬
cate sollicitudinis: ñ inplenitudine po¬

Expanded text:
vel qui a praelatis suis aliquam injuriam passi vel qui a praelatis suis aliquam injuriam passi fuerint, maxime tamen ab oppressis. Secundum primam interpretationem oppressi intelliguntur aliqua injuria affecti; juxta secundam vero oppressi dicuntur a judice injuste condemnati. Secundum hanc distinctionem qui in aliquibus negotiis non ad relevandum, sed ad differendum vocem appellationis exhibuerint, appellandi auctoritatem non habenut si aliquis quod non optamus suorum accusare damnabiliter attentaverit, liceat illi post auditionem primatum dioeceseos si necesse fuerit nos appellare, et nostra auctoritate, aut ante nos, aut ante legatos nostros e latere missos juxta Patrum decreta smnare praesumat. Sed si quid, quod absit! grave intolerandumque ei objectum fuerit, nostra erit exspectanda censura, ut nihil prius de eo, qui ad sinum sanctae Romanae confugit Ecclesiae, ejusque implorat auimpertivit Ecclesiis, ut in partem sint vocatae sollicitudinis et in plenitudinem po
Abbreviated transcription (Latin):
rum negotus.ut abea om̃s oppressi au¬
xilium. ⁊ iniuste dampnati restitutio¬
nem sumant.⁊ talia abimpus ñp̃su¬
mantur absq ultione: nec ex̃ceantur
absq sua dampnatione.  Cum ergo re
maxime tñ aboppressis: ⁊ marcellus scri¬
bat. om̃s ep̃i qui uolũnt. uł quibus
necesse fuerit appellare diebent: patet¬
quod ad accusato siue grauetur siue nõ.
uox appellationis non est deneganda. ꝗ¬
dam tñ ita distingunt: ut uolentes: adc̃¬
secrandos necessitatem patientes : ad op¬
pressos referant ut sit sensus.om̃s quo
iunt a romana eccła ꝯsecrationem acciꝑe
⁊ abaliquib impediuntur: eam debent
appellare: quibuscumq insuis opp̃ssiõib
necesse fuerit adeam confugere: simi¬
lter uocem appeliationis exhibeant
ut isti tuitionem.⁊ illi ꝯscerationẽ ab ea
accipiant. Similit̃ ⁊ illud ⁊ epherini di¬
stinguitur aboib est appeliandũ ad
romanam eccłam intelugendũ est.qui
ab ea ꝯsecrationem uoluerint accipere

Expanded text:
rum negotiis, ut ab ea omnes oppressi auxilium et iniuste damnati restitutionem resumant, et talia ab impiis non presumantur absque ultione, nec exerceantur absque sua damnatione. Idem Iulius maxime tamen ab oppressis, et Marcellus scribat: Omnes episcopi, qui voluerint vel quibus necesse fuerit, appellare debent: patetquod accusato sive gravetur, sive non vox appellationis non est deneganda. Quidam tamen ita distinguunt, ut volentes ad consecrandos, necessitatem patientes ad oppressos referant, ut sit sensus: Omnes, qui voluerint a Romana ecclesia consecrationem accipere, et ab aliquibus impediuntur, eam debent appellare; quibuscunque in suis oppressionibus necesse fuerit ad eam suffugere, similiter vocem appellationis exhibeant, ut isti tuitionem, et illi consecrationem ab ea accipiant. Similiter et illud Zephyrini distinguitur: Ab omnibus est appellandum ad Romanam ecclesiam: intelligendum est, qui ab ea consecrationem voluerint accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
errum de terra tollitur: cum fortis ꝓpu.¬
gnator eccłe aterrena quã pͥus tenuit a¬
ctione seꝑatur: non ergo de eo deb depi¬
ci quod fuit. ꝗaiam incipit eẽ qđ ñ fuit.
tem aug̃. Post condignam penitenti¬
umexau am: pͥstina recipiunt᷑ officia.
diero eos: dabo eis uirtutem sp̃s mei. ⁊ im¬
plebo eos iudicio meo: ⁊ fortitudine. anĩ¬
aduertite.inpresenti loco posse docere a¬
liquem post peccatum: si tñ uitia pͥstina
adult̾ĩum. ⁊ homicidium: loquitur in
psalmo. asperges me ysopo⁊ munda¬
bor. lauabis me ⁊ suꝑniuem de alba¬
bor. Nec sua tm̃ puritate. contemptus
as tuas. ⁊ impii. ad te conuertent᷑. Item

Expanded text:
errum de terra tollitur, quum fortis propugnator ecclesiae a terrena, quam prius tenuit, actione separatur. Non ergo in eo debet despici, quod fuit, quia jam incipit esse, quod non fuit. C. XIX. Post condignam poenitentiam pristina recipiantur odiero eos, dabo eis virtutem spiritus mei, et implebo eos judicio meo et fortitudine. Animadverte, in praesenti loco posse docere aliquem post peccatum, si tamen vitia pristina adulterium et homicidium loquitur in Psalmo: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, et super nivem dealbabor. Nec sua tantum puritate contentus as tuas, et impii ad te convertentur.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus meum sepellies.⁊honorem ha
iuncxĩt unum conugium: conungat
unum sepulchrum quia una caro sunt.
et quos coniuncxit deus homo ñ separet.
temaugustinus. De eOAe.M.
naqueq mulier sequatur uirum suum:
siue inuita: siue inmorte. Item gg.
insepulchro quod ip̃e sibi preparauera.
ut quorum mens una fuit semꝑ indno
rogauit fratres suos ut tempore sue¬
uisitationis ossa sua secum deferrent.
⁊ insepulchro patrum suorum ea collo¬
carent. Item dictum est propħe abdo
qui contra preceptum domini ꝓhibitus¬
ne comedet in bethel.Non inferctur

Expanded text:
corpus meum sepelies, et honorem habcorpus meum sepelies, et honorem hab1. Quos conjunxit unum conjugium conjungat unum sepulcrum, quia una caro sunt, et quos Deus conjunxit homo non separet. Item Augustinus . III Pars. Unaquaeque mulier sequatur virum suum, sive in vita sive in morte. Item Gregsepulcro, quod ipse sibi praeparaverat, ut quorum mens una fuit semper in Domino,rogavit fratres suos, ut tempore visitationis suae ossa sua secum deferrent, et in sepulcro patrum suorum ea collocarent. § 1. Item, dictum est Prophetae, qui contra praeceptum Domini comederat in Bethel: Non
Abbreviated transcription (Latin):
acultates eccłe nec non et dioceses tur¬
que abaliquibus possidentur ep̃is: iu¬
re sibi uendicent.quod tricennalis lex
conclusit. Quia et filiorum nrõrum pͥn¬
cipum: itaemanuum auctoritas ut ul
tra xxx. annos nulli liceat ꝓeo appella¬
re: quod legum tempus exclusit.
ra claudimus. ait enim id gelasius. Nł¬
ia p̃sumptione statum parrochiarũ⁊
cet̃. Si ergo temporalis obiectio dioce¬
sim semel ꝯstitutam diuelłe ñ pot̃: pa¬
tet quod nec uobis patrocinabitur.
decimationes quondam nobis legitim̃
assignatas uindicabili usurpatione
uobis uendicetis. quomodo autẽ distĩ¬
guendesint hee auctoritates incausa
ius tumulandi istos. sicut ier̃ seribit cõ¬
igati inuno sepulchro uidentur ẽẽ po¬
nendi. Ait enim. In sepulchro paren¬
pulti sunt tres patriarche inspelunca
duplici:cum tribus uxoribus suis. id ẽ
habranam. et sara. ysaac. et rebecca. ia¬
cob et bra. preterea ip̃madam et euam
uxorem suam.tobias dixit adfilum
suum.cum acceꝑit deus animam meã

Expanded text:
acultates Ecclesiae, nec non et dioeceses quae ab aliquibus possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et filiorum nostrorum principum ita emanavit aucttra XXX. annos nulli liceat pro eo appellare, quod legum tempus exclusit. ra claudimus. Ait enim idem Gelasius: Nulla praesumtione statum parochiarum, etc. Si ergo temporalis objectio dioecesim semel constitutam divellere non potest, patet, quod nec vobis patrocinabitur, decimationes nobis quondam legitime assignatas vindicabili usurpatione vobis vendicetis. Quomodo autem distinguendae sint haec auctoritates, in causjus tumulandi istos? sicut Hieronymus scribit, conjugati in uno sepulcro videntur esse ponendi. Ait enim: C. II. In sepulcro parenpulti sunt tres patriarchae, in spelunca duplici cum tribus uxoribus suis, id est Abraham et Sara, Isaac et Rebecca, Jacob et Lia, praeter ipsum Adam et Evam uxorem suam. Tobias dicit ad filium suum: Quum acceperit Deus animam meam
Abbreviated transcription (Latin):
cclesias singuias singlis pehde eaults¬
Uiteris dedimus parrochiass cirnitia
eis dimisimus et unicuiq ius porium
Haberestatiumus ita uiduo: ut nuuias
Alteriu parrochie terminos aut iueõ¬

Expanded text:
cclesias singulas singulis presbyteris dedimus; parochias et coemeteria eis divisimus, et unicuique jus proprium habere statuimus, ita videlicet, ut nullus alterius parochiae terminos aut ju
Abbreviated transcription (Latin):
habendi sunt. Vñ ⁊ ꝗdam patrum hoc
rescriptis suis inseruit congruente sẽ¬
tentia qua ait. Amico ꝙppiam rapere
furtum ẽ. eccła uõ fraudare sacrilegi
oblata eccłuis ut clicis auit testam̃¬
parentum aut donatas. aut id qđ te¬
stam̃to relictas retinere ꝑstiterint.¬
aut io quodipi donauerint eccłus
ut monastuis crediderunt auferen¬
dum. sicut scã sy nodus constituit.
uł ut necatores pauperum quousq
Siquis autem clicus furtum eccle fe
cerit pegrina ei comunio tribuatis.

Expanded text:
habendi sunt; unde et quidam Patrum hoc habendi sunt; unde et quidam Patrum hoc scriptis suis inseruerunt congruente sententia quae ait: amico quidpiam rapere furtum est, et ecclesiam fraudare sacrilegioblata ecclesiis, aut testamenparentum aut donatas, aut testamaut id, quod ipsi donaverint ecclesiis vel monasteriis, crediderint auferendum, sicut sancta synodus constituit, velut necatores pauperum quousque § 1. Si quis autem clericus furtum ecclesiae fecerit, peregrina ei communio tribuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis sed dehortantis. nequis iratus filiũ
suum ex heredaret. atq totum ip̃i xp̃o
relinqueret. Ait eniminsmone.ii.d
s iquis irascipars hereditatis dõ offerati:¬
tur filio suo ⁊ moriens exheredat eum¬
si uiueret ñ eum placarem: non ei fili¬
um reconciliare dbem: Quomõ ergo
cum filio suo uolo ut habeat pacem cu¬
iuis appeto hereditatem: S⁊ plane sic fa¬
ciat quod sepe hortatus sum. unum
filium hab putet xp̃m alterum. du¬
ac nimirum auctoritate mensura testa¬
tori prefigitur nunquam cogatur
ꝑsoluere. s quam ꝓhibetur transcen
tanquam egentium negatores excoĩcẽ¬
les eiciantur abecelus: qui oblatio¬
trade demorantur: ut infideles sunt
abeccła abiciendi. quia usq ad exi¬
maritionem fidei ꝑuenire certũ ẽ.
rum plenitudine.⁊ pauꝑes ꝯsulatu ali¬
monie:⁊ necessaria sustentatione fra¬
uaantur. hu ergo tales quasi egentiũ
negatores: nec credentes iudiciũ dĩ

Expanded text:
tis, sed dehortantis, ne quis iratus filium tis, sed dehortantis, ne quis iratus filium suum exheredaret, atque totum Christo relinqueret. Ait enim in serm. II. de filiorum pars hereditatis Deo offeratur. Sisi viveret, non eum placarem? non ei filium reconciliare deberem? Quomodo ergo cum filio suo volo ut habeat pacem, cujus appeto hereditatem? Sed plane sic faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet: putet Christum alterum; dutian. Hac nimirum auctoritate mensura testatori praefigitur, non quam cogatur exsolvere, sed quam prohibetur transcendtanquam egentium necatores excomles ejiciantur ab ecclesiis, qui defunctotradere demorantur, ut infidab ecclesia abjiciendi, quia usque ad inanitionem fidei pervenire certum est rum plenitudine, et pauperes consolatu alimoniae, et necessaria sustentatione fraudantur; hi enim tales quasi egentium necatores, nec credentes judicium Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tum usus canonica institutione sudia¬
cere ꝑhibetur: sepuiture causa adire
procuret. nisi infirmitatis causa p̃pe¬
ditus: inaliam furrit regionem quo¬
lib negotio progressus refõch. Adhec.
Siquis prelatus contra hec agere sata¬
gerit. eccłastico uinculo se subdi cogno¬
scat. ¶ Sed aliud est ex temĩtatis su¬
ꝑbia usum antiquor parentum ñ seꝗ
atos aliud rationabili occasione noui
sibi sepuituram eligere. contramelcia¬
dis .pp̃. uictoritatem nititur. qui supbi¬
a uł odio ductus: siue uariis ꝑsuasioĩ¬
bus: aut uarus munusculis illectus. se
ma uoluntas ciusq ñ insepultura
sibi eligenda si intestam̃to sibi confici¬
endo. Nñ ⁊ testam̃tum appellatur qa eo
Sq libe testatur quid post suum deces¬
detur libera testatoris uoluntas: cũf
ordinem. Et scmiconem quisq medi¬
etatem eorum quȩ xp̃o testatur eccłe
iubetur relinquere: ap̃quam fideisa¬
cram̃ta suscepit.s⁊ illud augi. ñ ẽ iuben¬

Expanded text:
tum canonica institutione subjatum canonica institutione subjacere perhibetur, sepulturae causa adire procuret, nisi infirmitatis causa praepeditus in aliam fuerit regionem quolibet negotio progressus. Ad haec, si quis praelatus contra hoc agere sategerit, ecclesiastico vinculo se subdi cognoscat. Gratian. Sed aliud est ex temeritatis superbia usum antiquorum parentum non sequi, atque aliud rationabili occasione novam sibi sepulturam eligere. Contra Melchiadis Papae auctoritatem nititur qui superbia vel odio ductus, sive vanis persuasionibus aut variis munusculis illectus, sepma voluntas cujusque, non in sepultura sibi eligenda, sed in testamento conficiendo. Unde et testamentum appellatur, quia eo quisque libere testatur quod post suum decesed non videtur libera testatoris voluntas, quum ordinem. Et secundum Leonem quisque medietatem eorum, quae Christo testatur, ecclesiae jubetur relinquere, apud quam fidei sacramenta suscepit. Sed illud Augustini non est juben
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa eorum sunt tumulanda. ñ parbitͥo
urẽ dispositionis. Item intriburiensi c̃¬
rum uł locorum. facultas tulit. Apud ma¬
iorem eccłam ubi sedes est ep̃i: sepulture
celebrentur. si autem ꝓpter temporis ut lo¬
ciasꝑitate hoc difficile uifum fuĩt: ap̃t
eccłam inqua religiosorum canonicorum
uł monachorum: uł scĩmonialium reli¬
giosarum ꝯgregatio coĩter degerit. sepella¬
tur. Si autem hoc ineptum uisum fuit
ubi quis decimas ꝑsoluebat uiuus ibise
pelliendus est mortuus. Item siquis d̾
prouincia ad ꝓuinciam transiret.⁊ibi
domicilium sibi collocaret: liber factus
ẽ aditione prioris iudicis uris ditioni l¬
lius uidicis subiceretur incuius ꝓiun¬
cia sedem sibi eligeret. Quia ergo isti a
urã diocesi in nram transierunt: lbi a
uri ditione nr̃o uri subiciuntur nr̃m
ẽ ergo uis funerandi eos. Sed obicitur
ut nullus proprii arbitrii temĩtate. aliã
eccłam nisi cuius antiquorum paren¬

Expanded text:
corpora eorum sunt tumulanda, non pro arbitrio vestrae dispositionis. Item in Triburiensi Clocorum facultas tuterit, apud majorem ecclesiam, ubi sedes est episcopi, sepulturae celebrentur. Si autem propter temporis vel loci asperitatem hoc difficile fuerit visum, apud ecclesiam, in qua religiosorum canonicorum, vel monachorum, vel sanctimonialium religiosa congregatio communiter degerit, sepeliatur. Si autem et hoc ineptum visum fuerit, ubi quis decimas persolvebat vivus, ibi st apud nos sepeliendus est mortuus. Item, si quis de provincia ad provinciam transiret, et ibi domicilium sibi collocaret, liber factus a ditione prioris judicis, jurisdictioni illius judicis subjiceretur, in cujus provincia sedem sibi eligeret. Quia ergo isti a vestra dioecesi in nostram transierunt, liberi a vestra ditione nostro juri subjiciuntur. Nostrum est ergo jus funerandi eos. Sed objicitur ut nullus proprii arbitrii temeritate aliam ecclesiam, nisi cui usus antiquorum paren
Abbreviated transcription (Latin):
um redemptor nr̃ totius manumati.¬
conditor creature: ad hoc ꝓpitiatus hu¬
manam uoluit carnem assumere. ut
diuinitatis sue grã: dirupto quo tene¬
bamur captiuiumculo pristine ẜui¬
tutis nos redimeret libtati salubrit᷑
agitur si homines quos abinitio na¬
tura libos protulit: ⁊ ius gentium ui¬
go substituit fuitutis: in ea qua nati
fuerant manumrtentis beneficio lib¬
tati reddantur. atq iõ pietatis intuitu
ex hac die ciuesq romanos efficimus oe
q ur̃m uobis relaxamus fuitutis pecu
nam paterio notario scribendam dicta¬
uiu ⁊ ꝓpria manu una cum tribus p̃s¬
Diteris prioribus ⁊ tribus diaconibus
ꝓplenissima firmitate subscripsimus u
uobisq tradimus actum inurbe roma

Expanded text:
um redemtor noster, totius conditor creaturae, ad hoc propitiatus humanam voluerit carnem assumere, ut divinitatis suae gratia dirupto, quo tenebamur captivi, vinculo servitutis, pristinae nos restitueret libertati, salubriter agitur, si homines, quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium jugo substituit servitutis, in ea, in qua nati fuerant, manumittentis beneficio libertate reddantur. Atque ideo pietatis intuitu, ex hac die civesque Romanos efficimus, omneque vestrum vobis relaxamus servitutis peculnam Paterio notario scribendam dictavimus, et propria manu una cum tribus presbyteris prioribus et tribus diaconis pro plenissima firmitate subscripsimus, vobisque tradidimus. Actum in urbe Roma