comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ rapidior sit cũ ĩcomodo acco¬
leciu. ⁊ siq alid̃ uicii accole ex
lom sit. ¶ Siꝗs ex riuo tecto ꝑ
tem̃ placuit. si mͦ h̾ fcm̃ eiꝰ ĩ co¬
modu cͥca accolẽtes afferat.¬
sili modo ⁊ si ĩ scile oucat ł alio

Expanded text:
commodo accolentium: et si quod aliud uitii accolae ex locus erit, Si quis ex riuo tecto peteneri placuit, si modo hoc factum eius incommodum circa colentibus adferat.Simili modo et si inci
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃nr cum pre suo ꝯstinit m̃o
ꝗmeo quicum possir abduc̾e
prestitura ancillam peciũam¬
did̾it ut lib̾a ee̾t nicħ eĩ ĩter eet
ip̃e ab dncas ꝓstituas a pauar
prostintã eẽ pretio exceptocu

Expanded text:
r cum patre suo constituit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecudidit, ut libera esset: nihil enim interesse, ipse abducas et prostituas an patiaris prostitutam esse pretio accepto
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it scrip̃sit aliud nẽ quid si¬
mile cõmieit. ¶ Dinꝰ seũus
⁊ ant̾. q damcdarissimũ inue¬
nẽ c̃ ĩuẽtꝰ ess artulã ĩ tẽpiũ
clausu tẽplũ dearca exiret ⁊
detẽplo młta sb̾trabret ⁊ sem
arca iturũ referret cõm̾ctũn
sulã deportau̾mt.¬

Expanded text:
verit, scripserit aliudve quid simile commiserit. Divus Severussimum iuuenem, cum inuentus esset arculam in templum clusum templum de arca exiret et de templo multa subtraheret et se in arculam iterum referret, conuictum in insulam deportau
Abbreviated transcription (Latin):
stichum cm̃et alr nõdaturꝰ
mortuo sticho conditd̾e repe¬
tam. ¶su u̾oal quoq do¬
naturus tito .x. qr interim
eidare ut stichim emeret cã
magis donatois q̃ condito r
dande pecume ex istimaridebe¬
b.⁊ mortuo sticho peciima ap̃
titium ttmanebit. UIp̃.¬

Expanded text:
chum emeret, aliter non daturus, mortuo Sticho condic‹t›ione repetam: si uero alias quoque donaturus Titio decem, quia interim me dare, ut Stichum emere‹t›, causa magis donationis, quam condicio dandae pecuniae existimari debebit et mortuo Sticho pecunia apud Titium remanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
sum mulieri publico
icoꝵ filis. filie ne nepotis. nep¬
tisue morte exeq̃tur. P ap̃.
ertis excais xessa e młierib pu¬
plica accrsatio nẽ uti si mortẽ
testimoniũ publicoꝵ inditioꝵ¬
iuite nõ dicuͣt. ¶ Id ⁊̃legecor¬
nelia testam̃tana senatd statu¬
it. s et detestam̃to pr inlberti u

Expanded text:
sum mulieri publico et eorum filii filiaeve, nepotis neptisve mortem exsequatur. C.ertis ex causis concessa est mulieribus publica accusatio, ueluti si mortem testimonium publicorum inuitae non dicunt. idem et in lege Cornelia testamentaria senatus statuit: sed et
Abbreviated transcription (French):
nt̃ ac̾catore et reu̾ Paulꝰ.¬
cogͥtione sꝯcepta excusatio
ꝓabsente itis rationibo ad¬
dies tercitat ret dãpnetin.
nł de accatoris absentis p̾sẽ¬
te reocalũpnia ꝓmicient᷑¬

Expanded text:
nter accusatorem et reum cognitione suscepta excusatio pro absente iustis rationibus addies ter citatus reus damnetur uel de accusatoris absentis praesente reo calumnia pronunt
Abbreviated transcription (Latin):
costitutũ ab ĩꝑatore nr̃o ⁊ diuo
pr̃e eiꝯ podapnacionẽ acc̾atio
nẽ incheare q̃ nõ posse. S hce
puto ad eos demũ ꝑtiñe. quł
cinitatẽ uł libertatẽ amis̃mit.
IIchoatas plane delationes
ante dapnationẽ ĩpłes. eis ipo
dapnacionẽ ꝑ missĩi ẽ. Marc̃¬
efimcdo eo qui reꝯ fuit crimi¬
nis est pene extincta. Inq̃cuss
ca criminis extictid iscogno¬
cere. cuiꝯ depeccumaria reo ⁊¬

Expanded text:
stitutum ab imperatore nostro et diuo patre eius post damnationem accusationem quem inchoare non posse. sed hoc puto ad eos demum pertinere, qui uel ciuitatem uel libertatem amiserunt. Inchoatas plane delationes ante damnationem implere eis et post damnationem permissum est. 6 Marcefuncto eo, qui reus fuit criminis, et poena extincta in quacumque causa criminis extincti debet is cognoscere, cuius de pecuniaria re
Abbreviated transcription (Latin):
gis est ⁊ ideo nec fidemisoris.
ud̾r statim dies cecerentes.
us finita fuerit. ad ꝯm defesic
erit necessaria solucione uł
transactione ul acçeptilatẽa
uiquo alio modo co seqntur
placint enanesctro obre nos¬

Expanded text:
gis est: et ideo nec fideiussoribus videtur statim dies cedere, ubi si forte lis finita fuerit, ad quam defensio erat necessaria, vel solutione vel transactione vel acceptilatione vel quo alio modo, consequenter placuit evanescere ob rem no
Abbreviated transcription (Latin):
cͥponn inderi placut ciuo in¬
terp̾tatõ talem faciẽdam ut
tehus ĩlib̾tatẽ dandacogitas¬
seu̾o uideatur quos pena coh

Expanded text:
ptam videri placuit, cuius interpretationem talem faciendam, ut de his in libertate danda cogitasse non videatur, quos poena co
Abbreviated transcription (Latin):
nuunitente coe̾m fi lib̾rũ fam¬
ille ac maĩmissoris neq em̃.
noun aurĩcognita est nario
irecõĩ mancipio libertatẽ
Pringere ¶Dem.¬

Expanded text:
numittente communem fieri libertum familiae atque manumissoris: neque enim novum aut incognitum est vario iure communi mancipio libertatem optingere. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
agat᷑ hiꝯ cautio uranda est. ꝙ¬
aũ quis deire suꝯ dodeat nõ s
ius esse adu̾sa io agẽdi. a ꝙ du¬
cẽdi cãne sine y̾uũdicio admĩt¬
terde ẜuitut ⁊ debebit. donec

Expanded text:
anda est, quamdiu quis de iure suo doceat, non se ius esse adversario agendi aquae ducendae, cavere sine praeiudicio amittendae servitutis debebit, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ateo nõ posse ait exaꝑto rnio
auferetur aipellendi pecꝰ uł
auriendi aquã. qsiprñ ꝑla¬
cere põpomi ꝯ ait. qrid dño ma¬
tute id actũ e̾et.T lp.¬
q̃ añ ꝑ specꝰ ducta est. si mĩc ꝑ
aꝑtũ ducatur. Nam sioꝑis a¬
liquid faciat ꝗs quo magis
uine ꝓhiberi. Ego et ĩspecͥtu
ꝯtͣ b̾i nõ maior utilitas
tur adu̾sarii. ¶ Geruiꝯ et la¬
nebat cemetiuũ uꝰbt facere

Expanded text:
abeo non posse ait ex aperto riauferetur appellendi pecus uel hauriendi aquam: quod sibi non placere Pomponius ait, quia id domino matute id actum esset. te per specus ducta est, si nunc per apertum ducatur: nam si operis aliquid faciat quis, quo magis une prohiberi. ego et in specu contra, si non maior utilitas versetur adversarii. Servius et Lanebat, cementicium velit facere,
Abbreviated transcription (Latin):
to adusariꝰ tuus m̾tate ĩẜcib
abeo datis nõ adiecit sb̾ icriꝑtc̃e
⁊pena ĩferre deter.¶Bem.
Ege cornelia testam̃taria obl¬
gatur qui signũ adult̾imĩ fec̾it
sculpẜit. ¶ deꝑtu supposito soli
acc̃at᷑ pentes aut hii adquos ea
res ꝑtin nõ quil expopulo it
publicã accatte ĩtẽdat. Nan¬

Expanded text:
to aduersarius tuus ueritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione et poenam inferre debet.ege Cornelia testamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit.De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibet ex populo ut publicam accusationem intendat.
Abbreviated transcription (Latin):
Seos merise nideatur ꝙͣ ex for¬
ma nir dcõnis pati possũt ut ĩ¬
patori describatur existimatur
qͣtenꝰ cohr̾çeri debeant s dimis
marcꝰ cũ fr̃e suo ꝓsua hũanita¬
lo corrũpit fli pena piectitur¬
sinẽditor mẽsuras .p. ꝓbatas ⁊¬

Expanded text:
plus meruisse uideatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerceri debeant. sed diuus Marcus cum fratre suo pro sua humanitalo corrumpunt, falsi poena plectuntur.Si uenditor mensuras publice
Abbreviated transcription (Latin):
Deĩprutentia eio qni diu̾sa du¬
d̃ fesfimonia p̾buit cinꝯ itaan¬
ceps fides nasillat ꝙ crimĩe fłi
teneatur. nec dubitãd̾ ẽ. ¶ qui
se ꝓmitite gessit ĩ ullicitis ĩsig¬
nb usꝰ ẽ ł fĩo duplo mate ni¬
as comeanit ꝓ admissi qͣlitate
granissime pimiendo est.

Expanded text:
de inpudentia eius, qui diuersa duobus testimonia praebuit, cuius ita anceps fides uacillat, quod crimine falsi teneatur, nec dubitandum est.Qui se pro milite gessit uel illicitis insignibus usus est uel falso duplomate uias commeauit, pro admissi qualitate grauissime puniendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
adierit s diuirte adeñde
h̾rditate delib̾ar idẽ diced̃
est s si post ea cognouit se hr¬
dẽ institutũ ꝙͣ ancilla peꝑit
plac hoc quoq cãn s̃uẽiẽd̾¬

Expanded text:
adierit, sed dum de adeunda hereditate deliberat, idem dictum est. et si postea cognouit se heredem institutum, quam ancilla peperit, placet hoc quoque casu subueniend
Abbreviated transcription (Latin):
aut ni aut clã fcm ẽ. S ĩt̾du
euenit. ut ꝙ ni aut ⁊ clã fiat
ut puta cũ ꝓhiberẽ fuldamẽt
posuisti. postea cũ cõuenissem
ne resiquũ opꝰ fieret. ⁊ ab¬
senre et ignorante me reliqu¬
ta clam fecissi temde cet̾a me¬
tutoris iꝯsu aut curatoris
fcm̃ sit cũ placeat ꝙ cassiꝰ ꝓ¬
bat ex dolo tutoris uł curato¬
ris pupillũ. ⁊ furiosũ nõ teñ
euemiet. ut ĩ ip̃m tutorẽ cura¬

Expanded text:
aut ui aut clam factum est. sed interdum euenit, ut quid et ui et clam fiat, ut puta cum prohiberem, fundamenta posuisti: postea cum conuenissem, ne reliquum opus fieret, absente et ignorante me reliquta clam iecisti, deinde cetera prtutoris iussu aut curatoris factum sit, cum placeat, quod Cassius probat, ex dolo tutoris uel curatoris pupillum uel furiosum non teneri, eueniet, ut in ipsum tutorem cura
Abbreviated transcription (Latin):
phensa sũ eĩ solus hrs extiterit ĩ
solidũ teneb̾r sũ ꝓparte eodem
modo quoçeteri cob̾rdes eius o
tñ ĩutile pactũ ꝯuẽtũ cob̾rdib
eius erit ¶qui sibi aut filio suo da¬
ri stipulat᷑ manisfeste ꝑsonã fili¬
i inh ꝯpletit᷑ ut ei recte soluat᷑¬

Expanded text:
est: sive enim solus heres exstiterit, in solidum tenebitur, sive pro parte, eodem modo, quo ceteri coheredes eius, otamen inutile pactum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvat
Abbreviated transcription (Latin):
na stipulator efficit ut nõ adqͥ¬
nẽde obligatõis gr̃a s solutõis
gat. ¶ ꝙ si soli filio suo qͥ ĩpotes¬
tate sua sit dari quis stipulatꝰ sit
nõ recte filio soluet᷑ qr filii ꝑsõa
obligatoi mag̾ q̃ solutõi appli¬
iuuã dare spõdes ꝯfestim .x. dari
recte petit s ħres eius exceptõe
pulatõm idegisse neb̃rs einspe¬
terẽt palamẽ. ¶ ꝙ admodũ isqͥ

Expanded text:
fficit, ut non adquirendae obligationis gratia, sed solutionis gatur.Quod si soli filio suo, qui in potestate sua sit, dari quis stipulatus sit, non recte filio soluetur, quia filii persona obligationi magis quam solutioni appliuiuam, dari sp petit: sed heres eius exceptione pulatorem id egisse, ne heres eius peteret, palam est, quemadmodum is,
Abbreviated transcription (Latin):
sti dono ⁊ ꝑmito tͥ hitare ĩ ille
cenaculo. ecq de fũcto regulo
cõtrou̾cia hitatois paciebat᷑
ncostratus. ⁊ c̾ de eare mecũ
ꝯtulisl osciposse ⁊ defendi no
meram donatõ ẽe. um offĩ¬
magri q̃dam meiçede remu¬
neratu regulu. soq nõuidẽ
donato sequentis tpris uritam
eẽ. ꝙ si expulsus nicostrat ueia
adiudicem ad exẽplu int̾dicgi
qd fructuario ꝓponitur defẽde¬
d erit qͣ lico posẜoris costitu¬
t qusum cenach accepisset.

Expanded text:
disti, dono et permitto tibi habitare in illo cenaculo eoque uti'. defuncto Regulo controuersiam habitationis patiebatur Nicostratus et cum de ea re mecum contulisset, dixi posse defendi non meram donationem esse, uerum offiri quadam mercede remuneratum Regulum ideoque non uideri donationem sequentis temporis irritam esse. quod si expulsus Nicostratus ueniat ad iudicem, ad exemplum interdicti, quod fructuario proponitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus qui usum cenaculi accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
citam clausula. martelł. aute
ut res iudicari possit. Pemileꝰ
płato sum tante existente
codicionẽ acceptum fecero
nerua filiꝰ au ⁊. si codicõ ex

Expanded text:
catam clausula, Marcellus ait ut res iudicari possit. 21 Uenulpulatus sum et ante existentem condicionem acceptum fecero, Nerua filius ait, etiamsi condicio ex
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sut ida q more ꝓuiciar colerca¬
cẽs sorent admitte. ut puta ĩ pro¬
grii comiss m̃lo leto ꝑiturirs
cẽt. insidus cor quiscropłos po¬
suisset q̃ res tm̃ timorẽ ht. ut ne

Expanded text:
uinciarum coercitionem solent admittere: ut puta in progrum coluisset, malo leto periturus esset insidiis eorum, qui scopulos posuissent: quae res
Abbreviated transcription (Latin):
publicat᷑. cͥant uita adimi¬
tur aut ciuitas aut ẜuił ꝯdito irro
nes ex bois patru dãpnatoꝵ acci¬
piunt. liberis aũt ita demũ tribu
itur portio si iꝯtis mptiis nati st̃¬
liberis eiꝰ cui ꝑs dum taxat dimii¬
dia bonoꝵ ablata est ꝑtes ñdãt᷑.¬

Expanded text:
publicantur, cum aut uita adimitur aut ciuitas, aut seruilis condicio irrognes ex bonis patrum damnatorum accipiunt.Liberis autem ita demum portio tribuitur, si iustis nuptiis nati sint.Liberis eius, cui pars dimidia dumtaxat bonorum ablata est, partes non dant
Abbreviated transcription (Latin):
pror an soluẽto ticio ep lesiam
liberarent ideamꝯ na si diu̾sa
fcã sũt ut iulianꝰ putat diu̾sa
tes est.ẜ cũ pualet causadãdi
literat᷑ literaret em ⁊ simichi
stichum illi paphilũ dari sti¬
pbato essem ⁊ ticio pamphilũ
soluisset. at ubi men̾ factum
stpłor puta ĩsulam mineo so
so edificari aut ĩticii loco m̃d
si inticii loco e: dificet non cõ¬
tingat literacio. nemo en̾idi

Expanded text:
o Titio Ephesi a me liberetur, uideamus: nam si diuersa facta sunt, ut Iulianus putat, diuersa res est. sed cum praeualet causa dandi, liberatur: liberaretur enim et si mihi Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam ilo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si afilio ł seruo re emero
accessio tp̃ris qͦ ap̃ pr̃e aut
dñm fuit ita danda e̾ mn si
aut uolũtate pr̃is dñi ue
aut cũ admĩstratõ peccłii
Hret uẽdidit ¶It dãda est
accessio ꝗcũ eo ꝙͣ ap̃ pupil

Expanded text:
 si a filio uel seruo rem emero, accessio temporis et quo apud patrem aut dominum fuit ita danda est mihi, si aut uoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet uendidit.Item danda est acc
Abbreviated transcription (Latin):
si mimo momẽto nouissĩ
diei possessa sit res. nomino
repieatur usucapio nec to¬
to dies exigituir ad expłed
ostitut᷑ tp̃s. ¶ accessio po¬
ssõĩs fit nõ solũ tpris quo ap̃
eũ fuit uũ ꝗs emit. s ieius
qui ei uẽdidit uñ tu emisti.

Expanded text:
si minimo momento nouissimi diei possessa sit res, nihilo minus repleatur, usucapio, nec totus dies exigitur ad explendum constitutum tempus.Accessio possessionis fit non solum temporis, quod apud eum fuit, unde is emit, sed et qui ei uendidit, unde tu emi
Abbreviated transcription (Latin):
caq nõ q dẽ malo aĩo. s ma¬
onẽ dedit. ex que ea que ac¬
ceꝑat decesẜit. ¶alio senato
diulto effectũ c̃. uit pigm̃ta¬
ni sicui teme aicuta salsaniẽ¬
pas. ant bubrost̾. mãdrago¬
derit catharidas pena teneã¬
tur hio legis. ¶Item iscuiꝰ
familia scientt co adipiscẽ¬
arma supresẜit. It. ꝗ anctor
seditionis fu̾it. ⁊am naufra¬
giñ sũpscrit. que falsa nidi

Expanded text:
 non quidem malo animo, sed maonem dedit, ex quo ea quae acceperat decesserit. Alio senatus consulto effectum est, ut pigmentarii, s‹i› cui temere cicutam salammpas aut bubrostim mandragoderit cantharidas, poena teneantur huius legis. Item is, cuius familia sciente eo apiscenarma sumpserit: item qui auctor seditionis fuerit: et qui naufragium suppresserit: et qui falsa indi
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis forte ne subpicio afficia¬
tur dicat se hr̾e quo pͥncipire¬
ferat salutis ip̃iꝯ cã an remiit¬
tendꝯ sit ad eũ indendũ e. ⁊ sũt
płiq p̾sidũ tam/timidi. ut ⁊
ant nec quicꝙͣꝵ audeãt alii oĩo ñ
paciu̾tur ꝗcꝙͣ tale allegãtes ñ¬

Expanded text:
quis forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, videndum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etant nec quicquam audiant: alii omnino non patiuntur quicquam tale allegantes: n
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis s re obligatꝰ est n li¬
beraba quidem s exceptione
tolimali in pacti cõueti setu¬
en pot̾. Int̾ acceptilaconem
et apocham loc it est ꝙ accepti¬
lacione oĩmodo libacio cotin¬
git licet petcĩa soluta ñsit
artcha. nõ alias qͣm si peccuia
solura sit.¶Dem.¬

Expanded text:
bligatus est, non liberatur quidem, sed exceptione doli mali uel pacti conuenti se tueri potest. Inter acceptilationem et apocham hoc interest, quod acceptilatione omni modo liberatio contingit, licet pecunia soluta non sit, apocha non alias, quam si pecunia soluta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
auimꝰ. sũ d infructib recip¬
endis erogauit. sũ ĩ familiaa¬
lenda. curãda ue.ł p̃dns fulci¬
endis uł reficiendis ł dãpno
li iuditõ defenso simͦ nori
repete eu nõ cere. gñalr̃ ⁊̃¬

Expanded text:
ive quid in fructibus percipiendis erogavit sive in familia alenda curandave praediis fulciendis vel reficiendis vel damno li iudicio defenso, si modo non repetere eum non debere. Genera
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tencant᷑. nisi forte idcirto ꝙ li¬
bm quidẽ hoĩem adhibes stature
debuit deco qualis eẽt¶In ẜuo no
suo ignosceron fit ci qͣi ĩdomestio¬
comalo si nore dederc ꝑatus sit. si

Expanded text:
non tenetur? nisi forte idcirco, quod liberum quidem hominem adhibens statuere debuit de eo, qualis esset, in seruo uero suo ignoscendum sit ei quasi in domestico malo, si noxae dedere paratus sit. si
Abbreviated transcription (Latin):
curutor namio uł canpone itiuͭ
ĩpotestate sit cio cino res surrepta
sit ntrũ mallet cũ erceratore hon¬
orario iuirc. an cũ furc nire cun¬
ii et perit ꝗd si recepit salim for
caupo uł nanta furti actione ñ
dñs rei surrepte s ip̃c bt q rẽcipi¬
ende ꝑiculum cristodie subiiẜ n¬
sui nero nomine ex̾citor uore de

Expanded text:
citor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum fure iure ciuili experiri. Quod si receperit saluum fore caupo uel nauta, furti actionem non dominus rei subreptae, sed ipse habet, quia recipiendo periculum custodiae subit. Serui uero sui nomine ex
Abbreviated transcription (Latin):
tura eiꝰ immet una arbo ind
ee. s si id qd̾ qua inget. nõ exta¬
ret. totidem arbores sũt qt sp̃es ẜ
actum sit int̾ dco qđ ui aut cla iĩ.¬
reddito absoluetur si satiꝯ pma
odẽpnact̾e grananit reuin. maꝵ¬

Expanded text:
tura eius emineret, una arbor uidetur esse. sed si id qua iungeretur non exstaret, totidem arbores sunt, quot speciactum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnatione grauauerit reum, ma
Abbreviated transcription (Latin):
tois ille est ut ad huc ho ꝑeti po¬
ssit. s acceptum est ei posse ferre
ciecutor ⁊ fidiussionem accipi eiꝰ
obligatois nõie. ¶ouari au
inpossit hobligo dubitatois ẽ
qr neq hõiem qͥ non est neq¬

Expanded text:
tionis ille est, ut adhuc homo peti possit: sed et acceptum ei posse ferr‹i› creditur et fideiussorem accipi eius obligationis nomine. nouari autem an possit haec obligatio, dubitationis est, quia neque hominem qui non est neq
Abbreviated transcription (Latin):
iẜĩi stipłatꝰ fu̾otmilla moraĩ¬
t̾cedẽte suus d̾cesẜit siqͥde octidat
eũ ꝓmissor expeditũ ẽ.si.aĩt neg¬
ligit ĩfirmũ anteneri debeat ꝓmy¬
uẽdicatte hoĩs sineglectꝰ apossrẽ¬
fint culpe huus noie tenet᷑ poᷤ¬
sessor. ita  dare ꝓmissit anculpa.
ꝙ adstipulatde attinet ĩfacier¬
do accipienda sit nõ an innon
reb humãis. s dari nõ possit. lit
fũdꝯ religiosus putauł sacer
abhostib sic̃piat᷑ culpa ihũc
mod diiudicat᷑ ut siquid̃ ip̃m¬

Expanded text:
 stipulatus fuero et nulla mora intercedente seruus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an teneri debeat promiuindicatione hominis, si neglectus a posselpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo accipienda sit, non in nonrebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer ab hostibus si capiatur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
tigat suꝑior mora. ⁊ celsus ad¬
olesẽs scribit eũ qͥ mora. fecent
nisoluẽdo sticho qͥ punssał poᷤ¬
se mẽdare eam morã prea offe
inquo genere plerũq sbau̾cte¬

Expanded text:
ior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram fecit in soluendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea offin quo genere plerumque sub auct
Abbreviated transcription (Latin):
¶ fund̾ q donant si nõ restitua.
ut quis posẜor dapnando e̾.
ꝯi ant̾ simd restituit. fruct¬
udũ ꝯdep̃nando ẽ. potuit eĩ
Insond̃ cocẽpnatꝰ tonator ac¬
tce iudicati nͥ ĩq̃ tũ face pot̾¬

Expanded text:
 Fundum quis donauit: si non restituat, ut quiuis possessor damnandus est: si autem fundum restituit, fructlidum condemnandus est: potuit enim In solidum condemnatus donator actione iudicati, nisi in quantum facere pot
Abbreviated transcription (Latin):
atrez qͥ nõ expectata morte su
fid̾iꝯmissũ hr̃ditatis mat̾ne
filio suo soluto apot̾tate restitũ¬
it. omissa itẽ falcioie. plena fi¬
dẽ ⁊ debitã pietat᷑e secuto exhi

Expanded text:
atrem, qui non exspectata morte sua fideicommissum hereditatis maternae filio soluto potestate restituit omissa ratione Falcidiae, plenam fidem ac debitam pietatem secutus exhi
Abbreviated transcription (Latin):
creditoꝵ iliũ huisse. ioq ⁊
si filii eiꝰ ignorau̾nt. b̾ac me¬
tẽ prĩs sui fuisse. bac accõe te¬
nẽt᷑. ¶ Suir upori cũ c̾dites
suos fraudare uell soluto ma¬
tmõio p̃sent̾e dot̾e reddidiss ꝙ̃
statuto ip̃r redd̾e d̾bint. Hac ac

Expanded text:
consilium habuisse: ideoque et si filii eius ignorauerunt hanc mentem patris sui fuisse, hac actione tenentur. Si uir uxori, cum creditores suos fraudare uellet, soluto matrimonio praesentem dotem reddidisset, quam statuto tempore reddere debuit, hac ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessionẽ quoq detacito fidei¬
atq tͥm edictis enocari ñ respõ¬
dent placuit senatui tm̃ ab e
o ꝗ id feciss exigi ꝙͣtũ apd er¬
ariũ ex ea cã ꝙͣ detułat rema¬
nere. oport̾et. si poro fessioe
suã ĩpless Pisipossõris quoq
fiaus a ꝑd̾ p̾fectũ ꝯuicta fuiss
buisset exigi.

Expanded text:
sionem quoque de tacito fideiatque tribus edictis euocati non respondent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerat remanere oportere‹t›, si professionem suam implesset: et si possessoris quoque fraus apud praefectum conuicta fuissetbuisset exigi.
Abbreviated transcription (Latin):
ona fisco citͣ penã
exilii ꝑpetuã adiudicari sentẽ
ꝙͣ ꝑticipes idicati soluẽdo es¬
sẽt reuocatis alienatioĩto qi
fraudulẽt̾ fecerãt ñ uideri cã
pecciẽ fisco uẽdicasse. Redi.¬
ta fid̾i hrdis con¬
misit. rogo fũdũ titio dei deqͦ
te rogaui siticiꝰ caꝑe ñpossit.
ñ euitabit hr̃s penã taciti fid̾¬
ex test̾o sciri nͥ pot̃. cũ recitatũẽ

Expanded text:
ona fisco citra poenam exilii perpetuam adiudicari sententquod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco nuntiasse reta fidei heredis commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideex testamento sciri non potest, cum recitatu
Abbreviated transcription (Latin):
uãti tutori ĩtutele admistratt̃e
licet capitis reo postulato. potu¬
issead quodpupillo bona trode
bet᷑ exsolui posse. Marc.¬
nõ accepisset rẽ ĩtegrã creditor
nͥ ꝓsolito ei fieret.s ⁊ si duos

Expanded text:
anti tutori in tutelae administratione, licet capitis reo, potuisse id, quod pupillo bona fide debetur, exsolui. 46 Marcnon accepisset re integra creditor, nisi pro solido eius fieret.Sed et si duos
Abbreviated transcription (Latin):
eaadem reagc
nidetur et qui non eadẽ
actione agit qua ab ĩit̾o
agebat. sẽt ctiam si alia
expiatur. de cadem tr̃ ci.¬
nel re nt puta siqui mã¬

Expanded text:
eadem re agere uidetur et qui non eadem actione agat, qua ab initio agebat, sed etiam si alia experiatur, de eadem tamen re: ut puta si quis ma
Abbreviated transcription (Latin):
qui cnisaria amissꝰ ẽ post dici
tur. ¶ Missionũ gen̾ales cĩe
sũt tres honesta causaria igno¬
miniosa honestae̾ q̃ tp̃r mili¬
cie ĩpieto datur c̃iria c̃ꝗs uitõ¬

Expanded text:
qui causaria missus est, potest dici tur. Missionum generales causae sunt tres: honesta causaria ignominiosa. honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum qui
Abbreviated transcription (Latin):
nia missꝰ ẽ ñ rome ñ ĩ sacͤ i
comutatu age pot̾ et si sine ig¬
nominie mẽtione missi sunt.
nchiloimm ignominia missi
itelligñt᷑. ¶ In reuens ii¬
les ñ tn᷑i atͥbimo uł cetirione
cũ ꝙ centimoni castigare se
uolẽti restit̾it uet̾es notau̾ũt
si uitem tenrit. miliciã mn¬
tat si ex industria fregit uł a
manũ cẽturioni ĩ tulii capite
pumnitur. ¶ Eiꝯ fugãaso¬

Expanded text:
nia missus est, neque Romae neque in sacro comitatu agere potest. et si sine ignominiae mentione missi sunt, nihilo minus ignominia missi intelleguntur. Inreuerens miles non tantum a tribuno uel centurioneeum, qui centurioni castigare se uolenti restiterit, ueteres notauerunt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni intulit, capite punitur. Eius fuga
Abbreviated transcription (Latin):
12 dele coppdes ẽ p̃dia hrditariadi¬
uis at unũ p̃diũ cc̃e reliuq̃runt sb̃
ħ pacto ut siquis corim ꝑtem suã
alienare uoluiss eam ilt cohrdi su¬
o us ei successori uender.c.xxu. ꝙ¬

Expanded text:
ere.Coheredes cum praedia hereditaria diuiserant, unum praedium commune reliquerunt sub hoc pacto, ut, si quis eorum partem suam alienare uoluisset, eam uel coheredi suo uel eius successori uenderet centum
Abbreviated transcription (Latin):
atũ. Ni. sodito no extitiss stipła¬
uniꝰ. tutoris cum hrdepupli¬
le transactt̃e solo sc̃o ꝑacto fẽ
maiorem ꝑtem soluit residua
cans illico negauit heres se
tranactẽem ẜ nare et aẏindice
tutele egit ⁊ nicto ꝓuocauit ad
ꝯpetete indicer ⁊ abeo quo ad pi¬
cipe ide ꝓuocauis ⁊ ĩ usta bqͦ

Expanded text:
t, si condicio non exstitisset, stipulaunius tutoris, cum herede pupillae transactione pacto solo facta, maiorem partem soluit, residuam cauit: sed ilico negauit heres se transactionem seruare et apud iudicem tutelae egit et uictus prouocauit ad competentem iudicem et ab eo quoque ad princip
Abbreviated transcription (Latin):
alũ nauis eẽ ꝑtem arte. mo
nam nõ eẽ. lareo ait quia.
q płeq: naues sine malo.
mnutileꝰ cent ideoa ꝑs naur
hẽtur. artemon aut̃ m¬
gadclita mentũ quã ps

Expanded text:
alum nauis esse partem, artemonem autem non esse Labeo ait, quia pleraeque naues sine malo inutiles essent, ideoque pars nauis habetur: artemo autem magis adiectamento quam pars
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͥnatũ anctore postulãte tͥ¬
cio gñe fit ex lege aboutio ac¬
cusatore mortuo. uclex iꝯta
cã ĩpedito quomĩꝰ acc̾are põs¬
sit Iboliticẽ at pubuec facta ñ
retractad ĩinditio repetẽdo.
de mariti nire .sxxx. dies repegẽ¬

Expanded text:
ut privatim actore postulante. tertio genere fit ex lege abolitio accusatore mortuo vel ex iusta causa impedito, quo minus accusare possit. Abolitione autem publice facta non retractabitur in iudicio repetendo de mariti iure.
Abbreviated transcription (Latin):
e ñ cõmissiciiminis qͥnq̃nuũ
p̃terierit debuit dici. nec mnlier¬
ẽ posse accusan. nt ꝙ dãtur uiͦ.
mẽses utiles sic sit. accipiendũ.
tũ excitetur. ¶ hec qͥnq̾nn¬
ñ obẜnare legĩs lator nolui.
sireo uł rec strupũ adinteriũ
et lencomiñ obitiat᷑ quid ago¬

Expanded text:
commissi criminis quinquennium praeteriit, debuit dici nec mulierem posse accusari, ut, quod dantur sex menses utiles, sic sit accipiendum, tum excitetur. Hoc quinquennium obseruari legislator uoluit, si reo uel rea‹e› stuprum adulterium uel lenocinium obiciat
Abbreviated transcription (Latin):
riet nõ ab ẽẽ plac nã stipulãti
denario eius dez qntitatis aureo
spondeo obligabis ⁊ ẜuostipulã¬
ti lutio domino suo sititõ qͥidez
sit daturũ tespõdeas obligabis.

Expanded text:
e placet: nam stipulanti denarios eiusdem quantitatis aureos spondendo obligaberis: et seruo stipulanti Lucio domino suo, si Titio, qui idem sit, daturum te spondeas, obligaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
cidisse is ꝙ non decidit ke̾bit fu¬
ti accõem. ꝓpͥetario quoq ag̾e ad¬
nsꝯ fructuariñ̾ pot iudicioᷤ fur¬
ti siqo celande ꝓpͥetatis uł su ppͥ¬
mende ca fecufrecte dt̾mẽ ꝯpu¬

Expanded text:
cidisse, is qui non decidit habebit furti actionem. Proprietarius quoque agere aduersus fructuarium potest iudicio furti, si quid celandae proprietatis uel subprimendae causa fecit. Recte dictu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nẽo ẽ qui ignorare debeat
ea pp̾noxe dedi pot̾it nec eidedi¬
tõ sideditus sꝑare adhũc hiber
por̾it nec eideditõ spẽ illi adi:¬
mit lib̾tatis ¶Sistatulibm ñ

Expanded text:
esse nemo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed ‹d›editus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis.Si statulib
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃mh mĩquid ergo reliqua qui¬
dam emptoridand̃ perneiat ad
libertatẽ cer̾a ĩpsona hr̃dis ꝯsis¬
tant puto igr̃ et ad emptorẽ re¬
liquorũ solone transinisti sic
fier ut dinidanda ꝯdõ et ira põp̃¬

Expanded text:
bet. num quid ergo reliqua quidem et emptori dando perueniat ad libertatem, cetera in persona heredis consistant? puto igitur et ad emptorem reliquorum solutionem transmitti: si‹c› fiet, ut diuidatur condicio: et ita Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
esto hr̃di danda ad lib̾tatẽ per¬
uenit siꝑtes suas quisohrdũ di¬
usis ementibus uendrõit qua
portoẽs h̃rdibus darestam libi
debint ecis dẽ dabit emproribus
labeo aut ait sinoĩa dui taxar
tes eidandas siu̾o ira siħ̾: dibus
dederir hrditus Np .ł.

Expanded text:
et, heredi dando ad libertatem pervenit. Si partes suas quisque heredum diversis ementibus vendiderit, quas portiones heredibus dare statuliber debuit, easdem dabit emptoribus. Labeo autem ait, si nomina dumtaxat artes eis dandas: si vero ita "si heredibus d
Abbreviated transcription (Latin):
blicu est. ielictũ adoirectũ
certis simb latitudis abeo
qu publitandi kint ut ca
pubbcaretur comearetur.
uiarũ q̃dã publice sũt. q̃da
puate. q̃da uicinales. publi¬
res uias appllant. p̾nate st̃
quas agrarias ꝗdã dicũt.ui¬

Expanded text:
blicum est, relictum ad directum certis finibus latitudinis ab eo, qui ius publicandi habuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publires uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. ui
Abbreviated transcription (Latin):
lice .p. edificauo ut ea q̃ exm̃o
ad te ulło uu cefluebãt d̾smã
flũe sint̾dcõ me ñ teni iabed
putat ¶ plane si bnͣficĩ l̃ fec̾it
ut mĩo iuminis insula tua

Expanded text:
lico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus luminis insula tua
Abbreviated transcription (Latin):
corporib c̃ laborib i sollicitiidĩe
extitit. pat̾moĩale uo ẽ ĩ quo sũp¬
it marie postulat eque ꝑsoñle
muꝰ ẽ tutela cura adinti furi¬
osine. It ꝓdigi muti ĩuentris¬

Expanded text:
corporibus labore cum sollicitudine extitit, patrimonii uero, in quo sumptus maxime postulatur.Aeque personale munus est tutela, cura adulti furiosiue, item prodigi, muti, eti
Abbreviated transcription (Latin):
cmo rer sua utiłr stipulat᷑ si
p̃tiũ rei suc nõ ĩntiłr. sanc rez
mea mͥrestitui recte stipula¬
łi uideor ¶ Sipo morã ꝓrisso¬
ris homo decesẜit tenet mcłd¬

Expanded text:
mo rem suam utiliter stipulatur, sed pretium rei suae non inutiliter: sane rem meam mihi restitui recte stipulari uideor. Si post moram promissoris homo decesserit, tenet
Abbreviated transcription (Latin):
ssei̾ir suffic̾e adlibtitẽ ads¬
piscendaru eiquisuas ides
redclit siu̾o simł nõ ał. uderi
alt̾uz ꝑius se isi urriusz re li¬
qua exsoluir ĩreliquis acci¬
pere ⁊ehemus ut et ip̃e uolu¬
inmardum̃ reddantur s et
si aucisla cifiltis lib̾a ẽeissa
I

Expanded text:
libertatem adipiscendam ei qui suas rationes reddit: si uero simul, non alias uideri alterum paruisse, nisi utriusque reliqua exsoluerit. in reliquis accipere debemus, ut et ipsa uolumina rationum reddantur. Sed et si ancilla cum filiis libera esse i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tamur ꝙ stroul atõi lib̾um fũ¬
N ueba late conciꝑe nec trnsum
pmissor ferendꝰ ẽ. necis int̾crit
dcertis potius uasis forte ant
tõibractum. ¶ Sistipłatub¬
modo fuo suntlabiennĩ capi¬
tolliũ nõ assenderis dari nẽ ni¬
si p̃terito bienmnor ecte petam.
namsiambigna uerba sũt sic
tñ exaudiuntur simimitabiłi
uerũ fuit tecapitolium ñ assẽ¬
disse. ¶Podest.¬

Expanded text:
erpretamur, quia stipulatori liberum fuit uerba late concipere. nec rursum promissor ferendus est, si eius intererit de certis potius uasis forte aut hominibus actum. Si stipulatumodo fuero: "si intra biennium Capitolium non ascenderis, dari?", non nisi praeterito biennio recte petam: nam etsi ambigua verba sunt, sic tamen exaudiuntur, si immutabiliter verum fuit te Capitolium non ascendisse. Modest
Abbreviated transcription (Latin):
fiscinsimis eius collara sinx re¬
uocanda ¶si sb̾ condõne alicui
peciũa debeatur quasi statu lib̾
erir adebirore maniunissꝯ nt
pendeat ub̾tas excontone¶Si

Expanded text:
n sinus eius collata sunt, reuocanda. Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore manumissus, ut pendeat libertas ex condicione.
Abbreviated transcription (Latin):
Itici donate mͥuolens dele¬
gato ane creditori meo stip¬
linti spoponterit nõ Rebit ad¬
ut quateno facere potest. con¬
dẽpnetur nam aduersũ me
tili defensone merito uteba¬
tur. quia donatũ alto etebĩ.
tredito: aũt abitũpseqtur.

Expanded text:
itius donare mihi volens delegatus a me creditori meo stipulanti spopondit, non habebit adut quatenus facere potest condemnetur: nam adversus me tali defensione merito utebatur, quia donatum ab eo petebam, creditor autem debitum persequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
labo ꝯfitet᷑. ¶ Reniq alt cõ¬
dicionib agroꝵ quasda legrs
eẽ deas ut qb agris magna sit
geres ł fossas hre. sitũ lex nõc
sit agro icã agri na ẽẽ ẜuam

Expanded text:
Labeo confitetur. Denique ait condicionibus agrorum quasdam leges esse dictas, ut, quibus agris magna sintgeres vel fossas habere: si tamen lex non sit agro dicta, agri naturam
Abbreviated transcription (Latin):
tat aq̃ pluuie arcende teĩ eum
labo ait. Cassiꝰ qͦ scrib̾ si aq̃ ex
edificio urbano noceat lagro ł
edificio rustito agend̾ defliubus
⁊ stillicidiis. apuo labon̾e ĩ ueĩo
relat̾ si exagro m̾o aqͣ flue̾s no¬
ceat loco ꝗ ẽ intra ꝯtmenciam ħ
ẽ edifficio. ñ posse mea aq̃ plu¬

Expanded text:
ae pluviae arcendae teneri eum Labeo ait. Cassius quoque scribit, si aqua ex aedificio urbano noceat vel agro vel aedificio rustico, agendum de fluminibus et stillicidiis. Apud Labeonem autem invenio relatum, si ex agro meo aqua fluens noceat loco qui est intra continentia, hoc est aedificio, non posse me aquae plu
Abbreviated transcription (Latin):
dabit acce aque da
pluuie arcende ad ro.¬
stertectie aqua. ¶ aqͣm pluuiaᷤ
dicimꝰ q̃ decelo cadit atq in
noceat ut tubo ait sũ cu alia
mixtasit. ¶ ħ aut̾ acco lcc̾ h̾t

Expanded text:
dabit, actione aquae pluviae arcendae avertetur aqua. aquam pluviam dicimus, quae de caelo cadit atque imnoceat, ut Tubero ait, sive cum alia mixta sit. Haec autem actio locum habet
Abbreviated transcription (Latin):
no traditã posso ĩgrediatur
fñ uito legatariꝯ. legate rei u
legatũ relictũ ẽ s⁊ si nõ iure
legat̾ reliq̃tur ł legat᷑ ade p̾¬
iustissimꝰ. qͥ appellat᷑
p̃dote. ut ꝙ ĩdotẽ rẽ accipiat u¬
suꝑe possit. spatio sollẽpni quo
refert singłares an parit̾ imni¬
de tp̃r uideamꝰ. qñ ꝓtote quis
usucaꝑe possit. utr̃ post tpra

Expanded text:
n traditam possessionem ingrediatur sine uitio legatarius, legatae rei uslegatum relictum est: sed et si non iure legatum relinquatur uel legatum adempiustissimus, qui appellatur pro dote, ut, qui in dotem rem accipiat, usucapere possit spatio sollemni, quo refert, singulae res an pariter unide tempore uideamus, quando pro dote quis usucapere possit, utrum post tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ꝓsit nõ manumissio ꝙ ea
peccimia dara nõ ẽ an uo ind
functi fecit eam peciña lucra
et cum ẜno liuch absit et lib̾¬
tas ei ꝯpetit ei ĩindiciosũest
hidem fraudari ¶deillo quen¬
turu si in into hrde det aurne¬
sciente an faciat munos ac¬
cipientis ex iul u̾e exrimat

Expanded text:
ipsi prosit, non manumisso, quod ea pecunia d‹a›ta non est? an uero indiatem defuncti fecit, eam pecuniam lucrari? et cum seruo nihil absit et libertas ei competit, inuidiosum est heredem fraudari. De illo quaeritur, si inuito herede det aut nesciente, an faciat nummos accipientis. et Iulianus uere existimat
Abbreviated transcription (Latin):
cinacatio datur nõ reiluitit᷑
ei ne magigratus fitat nia id
ad honorem mag̾ ꝙ̃ admu¬
nera ꝑtinet ceta omĩaq ad
tp̃s. ex ordinc̃ exguntur uł¬

Expanded text:
uacatio datur, non remittitur ei, ne magistratus fiat, quia id ad honorem magis quam ad munera pertinet. cetera omnia, quae ad tempus extra ordinem exiguntur, ue
Abbreviated transcription (Latin):
turiꝯne cessan insiforre io
qui ꝓpͥis nuns redemit ma¬
nunrtre fuerir paratꝰ sz et
siptem quis redem̾r pars
artaer cuisalucratua acces¬
sit dicenduent constonez

Expanded text:
tutionem cessare: nisi forte is qui propriis nummis redemit manumittere fuerit paratus. Sed et si partem quis redemit, pars altera ex causa lucrativa accesserit, dicendum erit const
Abbreviated transcription (Latin):
an ĩputetur aucui ꝙad mi
niiila sub urbanam magi¬
s est ut nõ debrat ĩ plua¬
Ii.Quare sĩ pnblito cir
adeudi facultas nc̃ sũit ħi
meliꝯ oicetur facultate ⁊ͥ
nõ fuusse adeñdi. ¶Mo¬

Expanded text:
imputetur alicui, quod ad villam suburbanam? magisque est, ut non debeat imputari. quare si in publico eius adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi.
Abbreviated transcription (Latin):
posse supͦrelatũ est. ¶Die
aut̾ istos quibꝰ appirandu
eił.sx. ad anquid utiles esse
or̃o diui noluit. si forte eiꝰ
aquo ꝓuocatur. copia nõ
fũit. nt ei utellidentim au
eĩ i dies ẜuabit᷑. quo pͥmo
adeu̾di facultas erit. qͣre si
copiã su nõ feet is ꝗ pronũ¬
ciau̾it. ut fieri assol dice̾d̃
ẽ nichil noc̾e appłłatori.nã

Expanded text:
posse supra relatum est. Dies autem istos, quibus appellandum est, ad aliquid utiles esse oratio divi Marci voluit, si forte eius, a quo provocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur: ait enim: "is dies servabitur, quo primo adeundi facultas erit". quare si copiam sui non fecerit is, qui pronunciavit ut fieri assolet, dicendum est nihil nocere appellatori. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
cere. ⁊ qd̃ optimũ pufau̾it
statuere. Nod.¬
ato indice amagrãtib᷑ ppliro¬
uctoritate principis. u no¬
minatim idicem declarã¬
tis ded̾int. ipsitam̃ magistr¬
tus apꝑi abuntur.
I qn appellandũ¬

Expanded text:
cere et quod optimum putaverit statuere. Modato iudice a magistratibus populi Rouctoritate principis licet nominatim iudicem declarantis dederint, ipsi tamen magistratus appellabuntur. IV QVANDO APPELLAN
Abbreviated transcription (Latin):
qrituranidem maritus
testitis se uideatur. ⁊ lenctim¬
ũ cõmisisse qui eante re¬
duxit uxorẽ. paulꝰ fendit eñ
qui post crimẽ adult̾i ĩtẽt᷑¬
tũ eandẽ uxorẽ reduxit. des¬
titisse inderi. ⁊ ideo ex eade
lege postã io actandi ei eius

Expanded text:
ritur, an idem maritus destitisse uideatur uel lenocinium commisisse, qui eandem reduxit uxorem. Paulus respondit eum, qui post crimen adulteri intentatum eandem uxorem reduxit, destitisse uideri et ideo ex eadem lege postea accusandi ei ‹i›us
Abbreviated transcription (Latin):
utiq indiuisis ut inteslectu
uiris magis ꝑtes bant q̃ corpo¬
re ⁊ iõ si quid stipłatur uł qua
alia rat̾ce ad quirit omnib ꝓ¬
kant ei noĩatu alicui erdins
scipsari ul rem traditam acci¬
ꝑe ut ei soliadquirat. s si non
hoiatim dño stipłetur s nis¬
si unius domioꝵ ħ uireuti¬
mra ut soli ei ad quiratur
cinis uissu stpłatus est.

Expanded text:
utique indiuisis, ut intellectu magis partes habeant quam corpore: et ideo si quid stipulatur uel quaqua alia ratione adquirit, omnib et nominatim alicui ex dominis stipulari uel traditam rem accipere, ut ei soli adquirat. sed si non nominatim domino stipuletur, sed iussu unius dominorum, hoc iure utimur, ut soli ei adquirat, cuius iussu stipulatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Itqͣ ẜuo tuo stiplatur perinde est¬
stͥiplatus fuit id uir eit inhac u¬
na xeptte uerboꝵ qd futur eẽt si
seꝑatim due stipulatoes xepte fu¬
issent. alt̾a inꝑsona mei yui. aitꝰ
mnpsona tui ẜiii. Srq exstimare

Expanded text:
tuo seruo stipulatur, perinde stipulatus fuerit, idem iuris erit in hac una conceptione uerborum, quod futurum esset, si separatim duae stipulationes conceptae fuissent, altera in personam mei serui, altera in personam tui serui: neque existimare
Abbreviated transcription (Latin):
cõdẽpnarctur ptea tenetur q
hoĩs ueccãdi ta uencnũ cõfe¬
cerit. dedit. qne falsũ testimo¬
mũ dolo malo dixit. qͦ qͣui
publico indicio rei capitalis
calege reo fict ꝰ ⁊ qui hoĩem
etiderit punitur nõ h̾iti dif

Expanded text:
condemnaretur.Praeterea tenetur, qui hominis necandi causa uenenum confecerit dederit: quiue falsum testimonium dolo malo dixerit quo quis publico iudicio rei capitalis ca lege reus fieret.Et qui hominem occiderit, punitur non habita dif
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it ^ quo cau̾efficiet᷑ ut c̾ditoride¬
b ĩ eu accõ daĩ debeat ꝙ si sp̃stiͭ¬
na ueĩre dete̾t. ꝓpt es auenũ pa¬
tͥs. ñq ĩ bõĩs pr̃is e̾ quod pupillꝰ
adquisiuit. P aulus.

Expanded text:
erit: quo casu efficietur, ut creditoribus in eum actio dari debeat. quod si substina uenire debent propter aes alienum patris neque in bonis patris est quod pupillus adquisiit. 29 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ntyosenciũ selecirie ciutatis d¬
delegesua p̾młgul ĩ bõis d̾su̾c ti
dbitoris accep̃. iꝯ ꝑceq̃di pigno
ditrix. oĩb cirographaris c̾dito¬
rib p̃fertur. I dem.¬

Expanded text:
ntiochensium Coelae Syriae ciuitati, quod lege sua priuilegium in bonis defuncti debitoris accepit, ius persequendi pignoreditrix omnibus chirographariis creditoribus praefertur. 39 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
eis cui adhibitũ ec̃t mutat
tñ id qiuod nos uenemmm
Ron.dicũt apud illos quo¬
q tam medicamẽta ꝙ que
apud eos pocatar homero

Expanded text:
eius, cui adhibitum esset, mutat. cum id, quod nos uenenum dicunt, apud illos quoque tam medicamenta quam qapud eos poetarum Homer
Abbreviated transcription (Latin):
sumqui irauẽit urĩtras alis.¬
tp̃e manumterur cuu dies
prande lib̾tatis uen̾it uiuẽte
neudirore et perseuerare ĩea¬
demuolnutare pinde h̃ri ac
siabeo aquo debuit maniimi¬
ti marumissus eẽt morruon̾e
uenditore nõ edhrd̾ eẽ uolut᷑¬
tĩs ex plorandam diuo mait̾
cum filio su sypsit. Ispianus

Expanded text:
Eum, qui ita uenit, ut intra tempus manumitteretur, cum dies praestandae libertatis uenerit uiuente uenditore et perseuerante in eadem uoluntate, perinde haberi, ac si ab eo, a quo debuit manumitti, manumissus esset: mortuo autem uenditore non esse heredum eius uoluntatem explorandam diuus Marcus cum filio suo rescripsit. 4 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
sico qui pturatore negotia
gessit.aliuo dicendum est.
Itaq iste stiplaciones si ꝙ̾ ꝙ
tutor fuit finita demũ tutela
cõmitt̾etur. Si uo ꝓtutore ne¬
gocia gessit conuemiens ẽ dic̃e
statim atq q res salua nõ et̃
cepiss cõmiti stiplãcinem.¬
Situtor ab hostib captus sit
se agi. ¶ gencralr sciend̾ est
ex qͥb ciusis dirimꝰ tutele
aginõ posse et his demeñs
nec er stiplatu rem saluan Fo¬
re agi posse dicẽdum estisiq
curator datus nõ gesseru.cõ
scquens erit dice stipłacionẽ

Expanded text:
in eo, qui pro tutore negotia gessit, aliud dicendum est. itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si uero pro tutore negotia gessit, conueniens est dicere, statim atque quaeque res salua non esse coepisset, committi stipulationem.Si tutor ab hostibus captus sit, se agi.Generaliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis ne ex stipulatu rem saluam fore agi posse dicendum est.Si quis curator datus non gesserit curam, consequens erit dicere stipulationem
Abbreviated transcription (Latin):
õñ q̃i icouire pupillo acqͥrat
tio er stipiatu pupilo detur eest
cauetur aũt pupillo hac sti¬
placione ꝑsatisdacione ⁊urt¬
em̃ ssacndum est: hac stipla¬
cione ten̾rtam cum qui tuto

Expanded text:
pupillo adquirat tio ex stipulatu pupillo detur. Cauetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem. Illud sciendum est hac stipulatione teneri tam eum, qui tuto
Abbreviated transcription (Latin):
potestate ht dictante testatore
rgato hon̾atir splane cõstituci¬
omb prĩcipalib cau̾etꝰ ut si
testator sp̃alit̾ sõscriptce̾ sua de¬
clarauerit dictasse ẜno alicuiꝰ
ut dño eiꝰ legatũ abbrdib suis
daretur id nalerenec genalez
sb̾ scͥptt̾e testatoris naiere. adit¬

Expanded text:
re legato honoratur. Plane constitutionibus principalibus cauetur, ut, si testator specialiter subscriptione sua declarauerit dictasse seruo alicuius, ut domino eius legatum ab heredibus suis daretur, id ualere, nec generalem subscriptionem testatoris ualere ad
Abbreviated transcription (Latin):
at ductioni. s sicͥcum fluere
deperit mutato. iluco nõ potes
tacite lucri fitab eo ꝗ ducit.¶¬
dactꝰ aq̃ cinꝯorigo memioriã
ercessit. nrecostituti loco he̾ t.¬

Expanded text:
at ductioni. sed si circumfluere coeperit mutato alueo, non potes,tacite lucri fit ab eo qui ducit.Ductus aquae, cuius origo memoriam excessit, iure constituti loco habet
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citor nauis aut caurce
aut stabuli. d̾ dãpno aut
furto d ĩ naue aut caupo¬
na aut stabulo fcm̃ sit. qrͣ
ex maleficio teneri ur̃. Si
m᷑ ipĩo nullũ ẽ maleficiũ
s alicuiꝰ eoꝵ quoꝵ ope ra

Expanded text:
ercitor nauis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto, quod in naue aut caupona aut stabulo factum sit, quasi ex maleficio teneri uidetur, si modo ipsius nullum est maleficium, sed alicuius eorum, quorum opera
Abbreviated transcription (Latin):
ub has ⁊dicc̃e siuolam᷑.
nulla fit obligatõ. ꝓ non
dcõ eĩ ẽ ꝙ dare nisĩ uelis:
cogi nõ possis. na nec h̃rs¬
promissoris eiꝯ q nũ quã¬
dare uolũit tenet᷑. qr hec

Expanded text:
ub hac condicione 'si uolam' nulla fit obligatio: pro non enim est, quod dare nisi uelis cogi non possis: nam nec herpromissoris eius, qui nudare uoluerit, tenetur, quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
quoqr qui nõ debit accepit
perrore soluẽtib obligat᷑.
quid̃ qiͣ ex mutui datoe. ⁊e
adẽ accẽ tenet᷑. qͣ debitores
creditorib. S ñ pot̾ intlligi
isqui exea cã tenet᷑ exccͣcu¬
cẽ obligatus. qui eĩ soluit.
per errorem magis distra¬

Expanded text:
quoque, qui non debitum accipit per errorem soluentis, obligatur quidem quasi ex mutui datione et eadem actione tenetur, qua debitores creditoribus: sed non potest intellegi is, qui ex ea causa tenetur, ex contractu obligatus esse: qui enim soluit per errorem, magis distra
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliq corp nr̃m aut ser¬
uitute nrãni faciat. s ut
alul nob astringat ad dã¬
dũ aliquid aut faciendũ
dantis ẽẽ nũmos ⁊ fieri
cipi ut obligo cõstituat᷑.
Itaq siꝗs peccãm suã co¬
nãdi cã dederit m. ꝙͣꝙͣ ⁊¬

Expanded text:
ut aliquod corpus nostrum aut seruitutem nostram faciat, sed ut aliu‹m› nobis obstringat ad dandum aliquid uel faciendum dantis esse nummos et fieri cipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
tõ longe minꝰ is cuiꝯ ne¬
gctia gesta sũt ignoras aut
cõtraxisse aut deliqsse rn¬
teiligi pot̾. S utilitatis c̾a
recept ẽ ĩ uicem eos oblig̾¬
ri. Io̾ aut̃ id ita recept ẽ quia
płmq hõies eo aĩo ꝑegre
pficiscunt᷑ qiͣstatĩ redituri.
nec obio ulli cuxam nẽ¬
cessitate diuciꝰ absũt quoꝵ¬

Expanded text:
 longe magis is, cuius negotia gesta sunt, ignorans aut contraxisse aut del‹i›quisse intellegi potest: sed utilitatis causa receptum est inuicem eos obligari. ideo autem id ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negcessitate diutius absu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊primo põp̾.putit. admiti acca¬
tionẽ extraneũ posse statĩ atqͣ
u̾nt actuꝵ.postea nõ audiendu.¬
¶lex iur. de Adult̾us sp̾alit̾ quo:¬
dam. adult̾u acc̃are ꝓhib. nt¬

Expanded text:
Pomponius putat admitti ad accusationem extraneum posse statim atque uerit acturum, postea non audiendum.Lex Iulia de adulteriis specialiter quosdam adulterii accusare prohib