comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
are. Et ĩ campania nibrum
et nigrum et cophum ĩ um¬
uria ⁊ piceno et in ueneria al¬
bum. ꝙ etiam serra dentata se¬
omiubꝰ que mollia sunt ex¬

Expanded text:
a, uti in Campania rubrûm et nigrûm tofûm, in Umbria et Piceno et in Venetia albus, quod etiam serra dentata utomnia, quae mollia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rgenti metallo. post aurum se¬
quens est insania. Non nisi in
puteis reperitur: nulla ꝙ sui spe na¬
scitur. nullis ut in auro lucentibus
scintillis. Terra est alia rufa. alia ci¬
neracea. Excoqui non potest nisi cũ
nigro plũbo: aut cum uena plumbi¬
quam galenam uocant. que uix ue¬
nas argenti plerumq reperitur. Et
inuenitur una uena: non ꝓcul in¬
uenitur et alia. Hoc fere in onũi me¬
argenti uena in summo reꝑta. uo
ultra nicħ querebatur. Auper aut̾¬
inuenta eris uena ĩfra alumen al
ba: finem spei fecit. Odor ex argen¬
ti fodinis. inimicus est om̃ibus aĩa¬
libus: s maxime canibꝰ. Est ⁊ in¬
quoq argenti metallis inuenit᷑
alii turbasam. duo sunt eius gn̾a:
mas et femina. feminam magis

Expanded text:
rgenti metalla dicantur, quae sequens insania est. non nisi in puteis reperitur nullaque spe sui nascitur, nullis, ut in auro, lucentibus scintillis. terra est alias rubra, alias cineracea. excoqui non potest, nisi cum plumbo nigro aut cum vena plumbi—galenam vocant—, quae iuxta argenti venas plerumque reperitur. et inventa vena est, non procul invenitur alia. hoc quiargenti vena in summo reperta crultra nihil quaerebatur. nuper inventa aeris vena infralam finem spei fecit. odor ex argenti fodinis inimicus omnibus animalibus, sed maxime canibus. — m argenti metallis invenituraliqui larbasim. duo eius genera, mas ac femina. magis
Abbreviated transcription (Latin):
hortatõem ad bellum. Admouenda
quoq castra: et populum ad epulas
conuocandũ. Argenti uene multe:
et in multis partibus orbis reperiũ¬
tur. tlec est purum in se sicut aurũ.
s terre ac sordibus incorporatum
et admixtum. It̾oq labor maximꝰ ẽ:
ut per ignem purgetur. fumus ã
purgationis eus ualde nociuus est.
nec de facili purgatur. hiꝰ fumo mł¬
to infectus. nisi fumo thuris. aut
aromaticis sp̃ebus. at ubi purum
fu̾it argentum: durabile est. Im¬
purum autem de facili contrahit
corruptelam. argentum consoli¬
dat alia metalla etia .q. unũ eficit

Expanded text:
hortationem; ad movenda quoque castra et primum ad epulas convocandum. Argenti vene multe et in multis partibus orbis inveniuntur. Nec est purum in se sicut aurum, sed terre ac sordibus incorporatum et admixtum. Ideoque labor maximus est, ut per ignem purgetur: fumus autem purgationis eius valde nocivus est, nec de facili purgatur huiusmodi fumo multo infectus, nisi fumo thuris aut aromaticis speciebus. Argentum ubi purum fuerit durabile est: impurum autem de facili contrahit corruptelam. Argentum consolidat alia metalla et quasi unum efficit
Abbreviated transcription (Latin):
quarto. Pestilentia ẽ contagiumt. et a
doum aip̾henterit unura. celeriter at
uires tuansit. Gignitr enĩ eraere
corrupto: et in uisceribus penetrãdo e¬
nittitur. Hoc et si pleriim᷑ per aerias po¬
testates fiat: tamꝰ sũ arbitrio oipoten¬
tis dei õm̃o nõ fit. Dicitur aũt pestilẽ¬
ta .q. pastulentia. eo ꝙ uelut incendiũ
dit. E arem et contagiũ a contigende
qr quecũq retigerit polluit. Ip̃a et in¬
gũmania. ab inguinum percussione:
Sicitur et lues a labe et luctu. Que tã¬
to acuta est ut nõ h̾eat spacium tem¬
poris. quo aut uita speretur aut mors.
s repentinꝰ langor sił cum morte ueĩt.

Expanded text:
us. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod velu. Idem et contagium a contingendo, quia quemque tetigerit, polluit. 19. Ipsa et inguinaria ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe, et luctu vocata, quae tanto acuta est, ut non habeat spatium temporis, quo aut vita speretur, aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: tanta dẽsitate constipatus est
quieti cciosiq peruolitant. ut eos sat
sus eorum eorum uel horrore uultum
in quo se ꝓ uoluntate sua cum libitum
dine hoies costernarentur: aut c̾te co¬

Expanded text:
um densitate constipatus est quieti nec otiosi pervolitant, ut satis sus eorum, vel horrore vultuum, in quos se pro voluntate sua, cum libitum dine homines consternarentur atque
Abbreviated transcription (Latin):
In ethere: et hoc in celo. Celum aut̃
non ampliꝰ est in alio. Non itaq lo¬
tum ncce est spacium aliqd corporeũ
nec pucti esse locum. et est locus alicubi
toest in aliquo. non sicut ĩ loco: sed sicut
t̾minꝰ infinito. Non enĩ omne qd̾ est ĩ
loco est. s corpus mobile secundum loc̃.

Expanded text:
in ethere et hic in celo. Celum autem in ethere et hic in celo. Celum autem non amplius est in alio. Non itaque locus necesse est spatium aliquod esse corporeum, nec puncti esse locum. Et est locus alicubi, id est in aliquo, non sicut in loco, sed sicut terminus in finitio. Non enim omne quod est in loco est, sed corpus mobile secundum loc
Abbreviated transcription (Latin):
lia quidem sunt in lo in loco.
co scd̃m potentia: alia u̾o scd̾m
actum. Nam partes continui cum sit
unũ ex eis scd̾m potentiam ĩ loco sunt̃.
separate u̾o scd̾m actum. Item quedã
in loco sunt per se: ut omne corpus se¬
cundũ locũ mobile. uł scd̾m augm̾tũ.
Alia uero per accidens. ut aĩa et celum.
Non enĩ celum alicubi totum est: nec
in loco quedam. qr nullũ corpus ip̃m
continet sub quo moueatur. Sed ꝑtes
eius queda in loco quoda sunt: om¬
nes autem in eo qd̾ circulariter. cõtinẽt
.n. alia aliam. Unde circularit̾ solum
mouetur qd̾ sursum est. Omne nãq
id est umiu̾sum: non est alicubi. qr
qd̾ alicubi est: extra ip̃m aliquid est.
et extra omne et totum nͥ est. Ideo
omĩa in celo sunt. qr celum est qd̾
omne est. scilicet qͣntum ad continẽ¬
tiam oĩum corporum. Est enĩ qd̾da¬
ultimum et tangens mobile: t̾minis¬
q corporis quiescentis. Terra nãq
in aciua est: et hec in aere. hec aut̃

Expanded text:
lia quidem sunt in loco secundum potentiam. Alia vero secundum actum. Nam partes continui, cum sit unu ex eis, secundum potentiam in loco sunt, separate vero secundum actum. Item quedam in loco sunt per se, ut omne corpus secundum locum mobile, vel secundum augmentum. Alia vero per accidens, ut anima et celum: non enim celum alicui totum est nec in loco quodam quia nullum corpus ipsum continet, sub quo moveatur: sed partes eius quedam, in loco quodam sunt: omnes autem in eo quod circulariter movetur continet enim alia aliam, unde circulariter solum movetur; quod sursum est omne namque, id est universum, non est alicubi; quia quod alicubi est, extra ipsum aliquid est, sed extra omne et totum nihil est. Ideo omnia in celo sunt, quia celum est quod omne est, scilicet quantum ad continentiam omnium corporum. Est aultimum et tangens mobile, terminusque corporis quiescentis. Terra namque in aqua est et hec in aere, hic autem
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitos instruit nautas. aliquanta
ab auibus. aliquanta significãtur a pis¬
cibus: que urgilius ingeorgicis diuino
pene cõprehendit ĩgenio. ⁊ narro i libs
naualibus diligenter ex coluit. Hec gu¬
trina firmauit. xlii. de nubibus ex¬

Expanded text:
sollicitos instruit nautas. Aliquanta sollicitos instruit nautas. Aliquanta ab avibus, aliquanta significantur a piscibus, quae Vergilius in Georgicis divino paene comprehendit ingenio et Varro in libris navalibus diligenter excoluit. Haec gutrina formavit. XLII DE AE
Abbreviated transcription (Latin):
ram diuidunt. Aut enĩ circa diẽ statii¬
tum. aut ante uł postea: tempestates
fi cõpertum est. t̃ ransitus ꝙ siderum
quos planetas uocant. cum pͥscripto
cursu dies arbitrio c̾atoris suscipiut̃
signa uł deferunt: fre freq̃nt̾ assolent
serena turbare. Intlimioꝵ aut̃ dies tẽ¬
pestatibus plenos et nauigantibus
qm maxĩe metuendos. si solu pericie
rõ sed etiam iuilgi usus intelligit. Mł¬
tis quoq signis ex tranquillo. et de tẽ¬
pestatibus ꝓcelle ꝓduntur: que uelur
in speculo lune orbis oiteridit. osten¬
pit rubicundus color uentos: cerule
urdicat pliruias ex utroq cõmixtus.
repromiitit: quam gestat in uultu.
p̾cipue si quarto ortu neq obtũsis orni¬
bus ruula: neq ĩfuso fuerit. humore
an ꝯbiecta nube rutilet. utrum solitoi
splendore fulgidus an uentis urgentibꝰ
igneus: neue pallidus. uł pluuia sit ĩ¬
pendente maculosus. Aer u̾o et mare
ip̃m nubiũ q maguitudo. uł species:

Expanded text:
riam dividunt. Aut enim circa diem staturiam dividunt. Aut enim circa diem statutum, aut ante, vel postea tempestates fieri compertum est: transitusque siderum, quos planetas vocant, cum prescripto cursu dies arbitrio creatoris suscipiunt et signa, vel deserunt, frequenter assolent serena turbare. Interluniorum autem dies, tempestatibus plenos et navigantibus quam maxime metuendos, non solum peritie ratio, sed etiam vulgi usus intelligit. Multis quoque signis ex tranquillo et de tempestatibus, procelle produntur, que velut in speculo lune orbis ostendit. dit. Rubicundus color ventos, caeruleus indicat pluvias, ex utroque commixtus nrepromittit quam gestat in vultu, praecipue si quarto ortu neque obtusis cornibus mutila neque infuso fuerit humore an obiecta nube varietur, utrum solito splendore fulgidus an ventis urgentibus igneus, nive pallidus vel pluvia sit impendente maculosus. Aer vero et mare ipsum nubiumque magnitudo vel species
Abbreviated transcription (Latin):
usq indiem .ui. ỹduum martiarum:
maria clauduntur. Nam lux minimͣ
nox q longissima: poli ac nubiũ dẽsi¬
tas. aeris obscuritas. uentoꝵ ybri uł ni¬
uibus gͤminata geuicia: nõ solũ clas¬
ses a pelago. set etiam cõmeantes ater¬
restri itinere deturbant. Post nathalẽ
uero ut ita dicam nauigationis qui
sollẽpui c̾tamine publicoq spectaculo
multarum gẽtium celebratur plurĩo:
syderum ip̃iusq temporis rõne usq¬
ydus marͣas: periculose maria tep̃tantur.
nõ quo negociatoꝵ cesset ĩdustria. ser
qr magis adhibenda cautela est. qũ eis
mertium festinat audatia. Fali. de sig
reterea alioꝵ ortus occasus ꝙ side¬
Qium tempestates uehem̾tissimas
comonent. In quibus lcet cͥtidies auc¬
tor attestatione signentur: tam̃ quia
diusis casibus aliquanta mutantur.
et qd confitend̾ est celestes causas hu¬
mana conditio ad plenũ scire ꝓhibetur.
iteo nautice obseruationis curam trifa¬

Expanded text:
usque in diem VI iduum martiarum usque in diem VI iduum martiarum maria clauduntur: nam lux minima, noxque longissima, poli ac nubium densitas, aeris obscuritas, ventorum imbri vel nivibus geminata sevitia, non solum classes a pelago, sed etiam commeantes a terrestri itinere deturbant. Post natalem vero ut ita dicam navigationis, qui solemni certamine, publicoque spmultarum urbium celebratur, plurimorum siderum ipsiusque temporis ratione usque in Id. Mai. periculose maria temptantur, non quo negotiatorum cesset industria sed quia maior adhibenda cautela est quando exercitus mercium festinat audacia. XL QVEMADMODVA Praeterea aliorum ortus occasusque siderum tempestates vehementissimas commovent; in quibus licet certi dies auctorum attestatione signentur, tamen, quia diversis casibus aliquanta mutantur et, quod confitendum est, caelestes causas humana cideo nautice observationis curam trifa
Abbreviated transcription (Latin):
pe singuli et int̾dum duo: magnis
autem tempestatibꝰ et tres pariter
flare consueu̾unt. Hoꝵ ĩpetu maria
que sua sponte tranquilla sũt ⁊ qͥeta:¬
renitas redditur. et rursum in ꝓcellas¬
serena mutãtur. ⁊lam scd̾o ĩspiramine
obratos classis ĩuenit portus: adu̾sosta¬
re. uł regredi. aut discrim̾ sustinere cõ¬
pellitur. Et ideo difficile naufragium
pertulit: qui uentoꝵ rõem diligẽter
atq acerbitatem maris patiuntur u¬
iugantes. s quidã menses aptissim
quidã dubii. reliqui classibꝰ intractab¬
les sunt. Post ortum pliadũ usq in die
.xuiii. liałdaꝵ octobrium. secura naiig̾¬
tio creditur. qr estatis beneficiouẽtoru
acbitas mitigatur. Post hoc tempꝰ usq
tialis euenit acerba tempestas. Curra
nonas u̾o octobris. hedi pluuiales. et u̾
ĩtlus eiusdem thaurꝰ. a nouẽbi. lute:
mense. crebris tempestatibꝰ nauigia
conturbantur: uͥgiliarũ yemali occasi.
ex die gͥ tertio yduum nouembriu.

Expanded text:
pe singuli interdum duo, magnis autem tempestatibus et tres pariter flare consueverunt. Horum impetu maria, que sua sponte tranquilla sunt etrenitas redditur et rursum in serena mutantur. Nam secundo spiramine optatos classis invenit portus, adverso stare vel regredi aut discrimen sustinere compellitur; et ideo dipertulit, qui ventorum rationem diligenter atque acerbitatem maris patiuntur navigantes, sed quidam menses aptissimi, quidam dubii, reliqui classibus intractabiles sunt. Nam post ortum plyadum, usque ad diem XVIII. kalendarum Octobrium secura navigatio creditur; quia estatis beneficio, ventorum acerbitas mitigatur. Post hoc tempus, usqtialium evenit acerba tempestas: circa nonas vero octobris hedi pluviales et V idus eiusdem, taurus. A novembri autem mense crebris tempestatibus navigia conturbantur, vergiliarum hyemali occasu. Ex die igitur IV iduum novembrium
Abbreviated transcription (Latin):
et inc̾tus est sp̃s colluctatus ẽ: nouissiẽ
uni uis oĩum cedit. Nlulla itaq tempe¬
stas magna perdurat. sed ꝓcelle qnͣto
plus hñt uirium. tanto minꝰ temporis.
in exitum sui tendant. ⁊lemo itaq tur¬
binem toto die uidit: sed ne hora quidẽ.
mira eius uelocitas est: et mira lueuitas.

Expanded text:
et incertus spiritus conuolutatus est, nouissime uni uis omnium cedit; nulla autem tempestas magna perdurat procellae, quanto plus habent uirium, tanto minus temporis; in exitum sui tendant. Nemo itaque turbinem toto die uidit, ne hora quidem: mira uelocitas eius et mira breuitas est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nubes quidem dicuntur: q. membroꝵ
naues. Solis namq calore de t̾ra tracte
per uapores in aere conglobantur et cõ¬
dẽpsantur. grauide q facte nimietate
humiditatis et amplius se ferre non ua¬
lentes. uento de facili dissoluuntur. et
per pluuia. niues et grandines ad t̾rã
iterum relabuntur. ut iterum accentẽ¬
tes concrescãt in nubes. Hugo de sex di¬

Expanded text:
Nubes dicuntur quasi nimborum naves, solis namque calore de terra tracte, per vapores in aere conglobantur et condensantur, gravideque facte nimietate humiditatis et amplius se ferre non valentes, vento de facili dissolvuntur et per pluvias nives aut grandines ad terram iterum relabuntur, ut iterum ascendentes concrescant in nubes. Secund
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝯt̾dam ultimu et tangens
mobile: t̾minis q corporis quiescen¬
tis. Terra namq in aqua est: et hoc
in aere. hic autem ĩethere. et hoc in
celo. Celum aũt non amplius est in
alio. sion itaq locum ncc̃e est spaciu
aliqd̃ corporeum. nec puncti esse loc̃.
et est locus alicubi .i. in aliquo. nõ sic̃
in loco: s sicut t̾minus ĩ finito. Non
enu omine qd̾ est. in loco est. s corpus
ra reruz. Tria ita q corpora distingũ¬
tur in mundo. uidelicet ĩfimum qd̾ est
terra in centro posita: ideoq manens
ĩmobilis. Medium autem: aer ił aqua.
uł igius. supͥmum uero celeste. Et
sicut corpora: sic etiam qualitates dif¬
ferunt. In infimo nãq est opacitas.
ĩ medio dyaphanitas. In sup̾mo u̾o
ꝑspicuitas. De his quidam ex nrĩs sa¬
tis apte ꝓprietates eoꝵ brĩter distin¬
glens: sic ait. Terra iacet stabilis: aqͣ
fluit labilis. aer nutat mobił: ignis
uolat nobilis. uoluitur rotabilis: ma¬

Expanded text:
eli quoddam ultimum et tangens mobile, terminusque corporis quiescentis. Terra namque in aqua est et hec in aere, hic autem in ethere et hic in celo. Celum autem non amplius est in alio. Non itaque locus necesse est spatium aliquod esse corporeum, nec puncti esse locum. Et est locus alicubi, id est in aliquo, non sicut in loco, sed sicut terminus in finitio. Non enim omne quod est in loco est, sed corpus aceret. Tria vero corpora distinguuntur in mundo, scilicet infimum, quod est terra in centro posita, ideoque manens immobilis; medium autem aer, vel aqua, vel ignis; supremum vero celeste. Et sicut corpora sic etiam qualitates differunt, in infimo namque est opacitas, in medio dyaphaneitas, in supremo vero perspicuitas. De his quidam ex nostris, satis apte proprietates eorum breviter distinguens, sic ait. Terra iacet stabilis, aqua fluit labilis: aer mutat mobilis; ignis volat volubilis, voluitur rotabilis ma
Abbreviated transcription (Latin):
uł scd̃m augm̃tum. ellia uero per acci¬
dens: ut aĩa et celum. Non enim celũ
alicubi totum est: nec in loco quodam.
qr nillum corpus ip̃m continet sub qͦ
moueatur. Sed partes eius quedam
Iin loco quodam sunt: omnes autem ĩ
eo qd̾ circulaniter. continent enĩ alia
aliam. Unde circulariter solum moue¬
tur. ꝙ sursumest. Omne namq .i. u
niuersum nõ est alicubi: qr qd̾ alicubi
est extra ip̃m aliquea est. et extra omẽ
et totum nicħ est. Ideo omnia in celo
sunt: qr celum est qd̾ omne est. s. qͣnt̃

Expanded text:
vel secundum augmentum. Alia vero per accidens, ut anima et celum: non enim celum alicui totum est nec in loco quodam quia nullum corpus ipsum continet, sub quo moveatur: sed partes eius quedam, in loco quodam sunt: omnes autem in eo quod circulariter movetur continet enim alia aliam, unde circulariter solum movetur; quod sursum est omne namque, id est universum, non est alicubi; quia quod alicubi est, extra ipsum aliquid est, sed extra omne et totum nihil est. Ideo omnia in celo sunt, quia celum est quod omne es
Abbreviated transcription (Latin):
posse nͥ ab illo qui uere ẽ. qr ĩ comutabi ł ẽ.
ac per hoc uniuersi mũdi corpus siguras.
qualitates. ordinatũq motum. et hele
cumq ĩ eis sunt. sũ omnẽ uita. uel que
nutrit et continet qualis ẽ in arboribꝰ.
uel que ⁊ hoc habet et sentit. quał in pe¬
coribus. uł que et ħ habet ⁊ ĩtelligit. qͣlis
in hoibus. uł que nutritorio subsidio ñ
indiget. s tam continet. sentit intellig̾.
qualis inangelis: nisi ab illo esse non
uere. intellige. beatũ esse: hoc est illi et¬
eise. proyter hanc ĩcomutabilitatẽ et
simplicita. intellexũt euni et omĩa illa
fecisse et ip̃m a nullo fieri potuisse. Cõ¬
siderai̾unt enĩ quicquid est. uł corpus
uel uitam esse. meliusq aliquid spe¬
tuto. siue in statu corporis sicut est fig̾a
siue in motu sic̾ est cantilena. de qua ñ
lis. sñ strepitu uocis sñ spacio uel loci. uł
temporis. Set ibi quoq nisi mutabilis
esset: non alius alio meliꝰ de sensibili

Expanded text:
posse, nisi ab illo qui vere est, quia immutabiliter est; ac per hoc, sive universi mundi corpus, figuras, qualitates, ordinatumque motum et elemecorpora in eis sunt, sive omnem vitam, vel que nutrit et continet, qualis est in arboribus; vel que et hoc habet et sentit, qualis est in pecoribus; vel que et hoc habet et intelligit, qualis est in hominibus: vel que nutritorio subsidio non indiget, sed tamen continet, sentit, intelligit, qualis est in angelis; nisi ab illo esse non uere, intellegere, beatum esse, hoc est illi esse. Propter hanc incommutabilitatem et simplicitatem intellexerunt eum et omnia ista fecisse, et ipsum a nullo fieri potuisse. Considerauerunt enim, quidquid est, uel corpus esse uel uitam, meliusque aliquid siue in statu corporis, sicut est figura, siue in motu, sicut est cantilena, de qua nonlis, sine strepitu uocis, sine spatio uel loci uel temporis. Sed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentie dator: nec amoris quo bñ
beateq uiuatur inspirator. Sicut aũt
cum de natura rerum. et de ratione in¬
dagande ueritatis. et de fine boni ad ꝗ̧id̃
cuncta que agimus referenda sunt. di¬
u̾si diu̾sa sentiant. In his tam̾ tribus q̃¬
in qualibet earum quid qͥsq sectetur.
tamen aliquã nature causa. scĩe formã.
uite sũmam. nemo cunctatur. Tria qͦ
aliqd̾ ab eo efficiatur .s. natura. doctrinͣ.¬
et usus. Nlatura ingenio. doctrina scĩa.
usus fructu diiudicandꝰ est. Ex his ergo

Expanded text:
intelligentiae dator, neque amoris, quo bene beateque vivitur, inspirator. Sed certe cum et de natura rerum, et de ratione indagandae veritatis, et de boni fine ad quem cuncta quae agimus referre debemus, diversi diversa sentiant: in his tamen tribus unaquaque earum quid quisque sectetur mtamen aliquam naturae causam, scientiae formam, uitae summam nemo cunctatur. Tria etiaaliquid efficiat: natura, doctrina, usus; natura ingenio, doctrina scientia, usus fructu diiudicandus est. Nec ignoro
Abbreviated transcription (Latin):
nsi pulcrũ. Pulcritudo et utilitas ⁊
diuina largitate ꝯcessa est. quo sermõe
t̾iari potest⁊ In celi et terre ⁊ maris mul¬
timoda et uaria pulcrtudine. ĩ lucis tãta
copia tamq mirabili sp̃e. in sole ac luna
tot tantoꝵ q aĩantiũ: quoꝵ ille plus habẽt
admirationis. que molis minimũ. plus
enĩ formicularu et apicularu opera stu¬
pemus. ꝙͣ ĩmensa corpora balenarũ. In ip¬
sius quoq maris tam grandi spectaculo.
Quam porro delectabiłr inspectatur. eti¬
am qñcũq turbat᷑: Et fit inde maior su¬
auitas. qr sic demulcet intuentẽ: ut nõ
lactet et qͣtiat nauigantẽ. Id in ł. d̾uera¬
omia oficis ⁊ finibus suis ĩ pulcritudiẽ
uniuersitatis. ut qd̾ horremꝰ in parte.
qr partibꝰ imꝑstĩs tota perfcã s̾. seu ins
statu. seu ĩ motu pulcra sentiantur. to¬
ta consideranda sunt si recte uolumꝰ iu¬

Expanded text:
 cetera pulchritudo et utilitas crdiuina largitate concessa est, quo sermone terminari potest? in caeli et terrae et maris multimoda et uaria pulchritudine, in ipsius lucis tanta copia tamque mirabili specie, in sole ac luna tot tantarumque animantium, quarum illae plus habent admirationis, quae molis minimum plus enim formicularum et apicularum opera stupemus quam inmensa corpora balaenarum, in ipsius quoque maris tam grandi spectaculo, Quam porro delectabiliter spectatur etiam quandocumque turbatur, et fit inde maior suauitas, quia sic demulcet intuentem, ut non iactet et quatiat nauigantem! Quid ciborofficiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, ia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus ju
Abbreviated transcription (Latin):
gemino persistentis exẽpli silitudinẽ atq
emulationez formans operis effigiẽ: hone¬
stum efficiat siłacrum necesse est. Optimꝰ
erat ab optimo. porro ĩuidia longe relega
luit. quam qͥdẽ uolũtatem del originem
rerum esse c̾tissima si quis ponat: recte eũ
putarem consentiam.x. Cur fec̾ eum¬

Expanded text:
 et in statu genuino persistentis exempli similitudinem atque aemulationem formans operis effigiem, honestum efficiat simulacrum necesse est, at erat. Ab optimo porro inuidia longe relegatluit. Quam quidem uoluntatem dei originem rerum certissimam si quis ponat, recte eum putare consentiam. Volens
Abbreviated transcription (Latin):
materiam et speciẽ. et t̾cium cumhis qd̾
operatoriũ dicitur. cui suppeteret cõpetẽ¬
ter efficere qd̾ ad oriẽdum putass. Quid
autem tam inconueniens. ꝙͣ ut et̾nitatẽ
operis cum dei oĩpotẽtis et̾nitate cõiunge¬
rent. uel ip̃m opus deum eẽ dicerent ⁊
Nam alii mundũ ip̃m deum esse dix̾ũt.
alii partes eius: alii utrũq. hos õium erro

Expanded text:
materiam et speciem, et tertium cum iis, quod operatorium dicitur, cui suppeteret competenter efficere, quod adoriundum putasset. 2. Quid igitur tam inconveniens, quam ut aeternitatem operis cum Dei omnipotentis aeternitate conjungerent, vel ipsum opus Deum esse dicerent; m alii mundum ipsum deum esse dicant, qdeatur, alii partes eius, alii utrumque? in quo
Abbreviated transcription (Latin):
tura et epulenta bonitas. dilectissimaq
cuctis uõnẽ habentibus. ac nimiu hema
pulcutudo prĩceps omĩum quesunt. fons
mundum. ut bonus utilem. ut sapiens op¬
timũ: ut potens maximum. plato ĩ thimo .ł.¬

Expanded text:
tura, et opulenta bonitas, dilectissimaque cunctis rationem habentibus, ac nimium carissima pulchritudo, princeps omnium quae sunt, fons  ut bonus utilem, ut sapiens optimum, ut potens maximum. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis ꝓfectus. et ad nos relatus. ad bea¬
te uiuendũ sufficeret: nec alio bono quo
frueremur ullo indigeret. ⁊luc uero qr ña
nostra ut sit deum h̾e̾t actorẽ. ꝓtuldubio
ut uera sapiamꝰ. deum debemꝰ here doc¬

Expanded text:
bis profectus et ad nos relatus et ad beate uiuendum sufficeret, nec bono alio frueremur ullo indigeret; nunc uero quia natura nostra, ut esset, Deum habet auctorem, procul dubio ut uera sapiamus ipsum debemus habere doc
Abbreviated transcription (Latin):
magis et minꝰ speciosa essent. si autẽ
omĩ specie carere possent. om̃ino nlła
essent. uider̃ aliqͥd esse ubi pͥma species
incõmutabił. et ideo nec cõparabilis es¬
set. ibiq rerum eẽ p̾ncipium rectissime
crediderunt. qd̾ factum nõ esset. et ex
quo cuncta facta essẽt. Ita ꝙ notum est
dei manifestante illo perceper. cum ab

Expanded text:
magis minusque speciosa essent, si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent: uiderunt esse aliquid ubi prima esset incommutabilis et ideo nec conparabilis; adque ibi esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset et ex quo facta cuncta essent. Ita quod notum est Dei, manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
um platonẽ sic p̾dicasse asseuerat ꝙ ip̃e
sit solus qui nõ possit penuria sermoĩs
sapientibꝰ uiris cum se uigore aĩmi qͣn¬
tum qͥlicuerit de corpore reouerint in¬
telłetum hiꝰ. et id ꝙͦ interdũ ułut ĩ altis¬
sĩmis tenebris rapidissio choruscamĩe¬

Expanded text:
a Platone praedicari adseuerat, quod ipse sit solus qui non possit penuria sermonis sapientibus uiris, cum se uigore animi quantum licuit a corpore remouerunt, intellectum huius Dei, id quoque interdum uelut in altissi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qui eum acutius ⁊ ueracius intellexis¬
se et sequti esse laudantur: aliquid tale
de deo senserũt. ut ĩillo inueniatur. et cau¬
sa subsistendi. et ratio ĩtelligendi. et ordo
uiuendi. quoꝵ trium unu ad naturalem.
alterum ad rationalẽ. t̾ciũ ad moralẽ per¬
tinere ĩtelligit᷑. Si homo ita creatus ẽ enĩ.
ut ꝑ id qd̾ in eo p̾cellit. attĩgat ad illud qd̾ cũc¬
ta p̾cellit. unũ .s. uerum optimũ deũ. sine
quo milla natura subsistit. nulla doctriñ
instruit. nullus usus expedit: ip̃e querat᷑
ubi nobis secura sunt oĩa. ip̃e cernatur
ubi nb̾ certa sunt omĩa. ip̃e diligatur. ubi
nob̾ recta sunt oĩa. Si ergo plato dei huiꝰ
imitatorẽ. cognitorẽ. amatorẽ. dix̃ esse sapi¬
entẽ. Cuiꝰ participatõe sit beatus quid opꝰ
est discutere cet̾os: Nulli nobis ꝙͣ isti ꝓpiꝰ

Expanded text:
autem qui Platonem acutius et veracius intellexisse laudantur, aliquid tale de deo senserunt, ut in illo inveniatur et causa subsistendi et ratio intelligendi et ordo vivendi. Quorum trium unum ad naturalem, alterum ad rationalem, tertium ad moralem pertinere intelligitur. Si enim homo ita creatus est, ut per id quod in eo precellit, attingat ad illud quod cuncta precellit, unum verum optimum deum, sine quo nulla natura subsistit, nulla doctrina instruit, nullus usus expedit, ipse queratur, ubi nobis secura sunt omnia; ipse cernatur; ubi nobis certa sunt omnia; ipse diligatur, ubi nobis recta sunt omnia. Si ergo Plato dei huius imitatorem, cognitorem, amatorem dixit esse sapientem, cuius participatione sit beatus, quid opus est excutere ceteros? Nulli nobis quam isti propius
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Reuelauit aut̃ illis deus per oꝑa
uirtutem: nõ per doctrinã uł inspiratõem.
uider ergo de longinquo ueritatem. sed fi
a ppr opinquauerunt per humilitatem. Ni
gͥ illas tres personas ideo dicunt᷑ intelle¬
xisse. ꝙ eas distĩcte ac ꝓprie et ueracit̾ intel¬
lex̾unt: sed qm̃ illa tria que tribus illis¬

Expanded text:
m. Revelavit eis Deus per opera veritatem, sed non per doctrinam vel per inspirationem. Viderunt ergo de longinquo veritatem, sed non appropinquaverunt per humilitatem. Aug. Non ergo illas tres personas ideo dicuntur intellexisse, quod eas distincte veraciter et proprie intellexerint: sed quia illa esse
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtum in eius cognitione studuerũt.
philosophi. et pudeat nos in hac parte ĩ¬
feriores illis inueniri. Ampliꝰ aliquid in
nobis debet amor ueritatis: ꝙͣ in illis po¬
tuit amor uanitatis. Ampliꝰ etiã aliqͥd
in his nõ posse oportebit. quos fides dui¬
git. spes trahit. caritas ĩpellit. Augꝰ. de ci. d̾¬

Expanded text:
ntum in hujus cognitione studuerunt, philosophi, et pudeat nos in hac parte inferiores illis inveniri: Quod enbet in nobis amor veritatis quam in illis potuit amor vanitatis, amplius aliquid nos in his posse oportebit, quos fides dirigit, spes trahit, charitas impellit. Parum ergo d
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sciret: nisi pariter nosc̾et quibꝰ eos bo¬
noꝵ usibus cõmendaret. atq ita ordinẽ
seculoꝵ tanꝙͣ prlcherrimũ carmen etiã
a. quiburdam anthicetis honestaret. Iuxͣ¬
qd scriptum est. ontra malũ bonum

Expanded text:
praescisset, nisi pariter nosset quibus eos bopraescisset, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commendaret, atque ita 52 ordinem saeculorum quasi pulcherrimum am quibusdam antithetis honestatur. Unde scriptum est: « Contra malum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ra. nõ eum subtraxit iusticie dei qua or¬
dinatur inpena. ⁊lec ibi deus bonum
insequitur qd̾ creauit: s malum qd̾ ille
cõmisit. rleq enĩ totum aufert qd̾ na¬
ture dedit: s aliquid adimit. et aliquid
relinquit. ut sit qd̾ doleat qd̾ ademit: ⁊
ip̃e dolor testimonium est boni adẽpti¬
et boni relicti. Alisi enĩ lonum relictum
ess: bonũ amissum dolere nõ poss. et¬
am equitas ac salus utrumq bonum
est. et boni amissione dolendum est: pro
peccat: peior est. si letatur in dãpno equi¬
tatis. Qui uero cruciatur: si nich̾ inde ac¬
quirat boni. dolet dãpnum salutis. Sic¬
ergo leticia deserti boni in pc̃co. testis ẽ
uoluntatis male: ita dolor amissi boni
ĩ supplicio testis ẽ nature bone. Qui eĩ
dolet amissaz nature sue pacem: ex ali¬
quibus reliquiis pacis id dolet. quibus
bonarum est optimus creator ita uolũ
ut cum ille male utantur naturis bo¬
nis: ip̃e bene utatur etiam uoluntatib
hõĩnũ crearet quem malum futurun

Expanded text:
ra, non eum subtrahit iustitiae Dei, qua ordinatur in poena; nec ibi Deus bonum insequitur quod creauit, sed malum quod ille commisit. Neque enim totum aufert quod naturae dedit, sed aliquid adimit, aliquid relinquit, ut sit qui doleat quod ademit. Et ipse dolor testimonium est boni adeet boni relicti. Nisi enim bonum relictum esset, bonum amissum dolere non posset. Nam est, bonique amissione dolendum est popeccat, pejor est, si laetatur in damno aequitatis. Qui vero cruciatur, si nihil inde acquirat boni, dolet damnum salutis. ergo laetitia deserti boni in peccato testis est voluntatis malae; ita dolor amissi boni in supplicio testis est naturae bonae. Qui enim dolet amissam naturae suae pacem, ex aliquibus reliquiis pacis id dolet, quibus bonarum optimus creator est, ita mut cum ille male utatur naturis bonis, ipse bene utatur etiam uoluntatibus hominum crearet, quem malum futurum esse
Abbreviated transcription (Latin):
malorum: ꝙ ab illo qui sũme est au̾si.
ad se ip̃os conu̾si sunt. qui nõ sũme sut
et hoc uicium quid aluid ꝙ̃ superbia nũ¬
cupatur: Iniciũ quippe om̃is pcã super¬
bia. Nlolunt ergo ad eum custodire forti¬
tudinẽ suam. Et qui magis essent siei qͥ
sũme est adhererent: se illi p̾ferendo id qd̾
minus est pertulerunt. Hic primus de¬
fectus prima mopia. primum uicium
uoluntatis causa efficiens si queratur:

Expanded text:
t, quod ab illo qui summe est auersi ad se ipsos conuersi sunt qui non summe sunt: et hoc uitium quid aliud quam superbia nuncupatur? initium quippe omnis peccati superbia. noluerunt ergo ad illum custodire fortitudinem suam et qui magis essent, si ei qui summe est adhaererent, se illi praeferendo id quod minus est praetulerunt. hic primus defectus et prima inopia primumque uitium uoluntatis causa efficiens si quaeratur,
Abbreviated transcription (Latin):
entem deo: aliam tum̾tem typo. Unam cui
dicitur. Adorate deum omnes angeli eius.
Aliam cuiꝰ princeps dicit. hec ominia dabo
amore flagrantem: aliam ꝓprie celsitudi¬
nis in mundo amore fumantẽ. Et qm̃¬
scriptum est. deus superbis resistit: hu¬
milibus autem dat graciã illam in celis
celoꝵ habitantem. istam irde deiectam. ĩ
hor infimo aerio celo tumultuantẽ. Illam
luminosa piecate tranquillã: istam te¬
nebrosis cuproita tibus turbulentam Ilłã
dei nutu clementer subuenientẽ iusoe
ulciscentẽ: istam suo fastu dñandi ⁊ no¬
cendi libidine estuantem. Illam ut qͣn¬
tum uult consulat dei bonitati minis¬
tram: istam ne quantu uult noceat
dei potestate frenatam. Illam huic illu¬
denten. ut nolens persequtionibꝰ suis
ꝓsit. hanc illi inuidentẽ. cum peregrinos¬

Expanded text:
entem Deo, alteram tumentem typho; unam cui dicitur: Adorate eum omnes angeli eius, aliam cuius princeps dicit: Haec omnia tibi amore flagrantem, alteram propriae celsitudinis inmundo amore fumantem; et qscriptum est, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , illam in coelis coelorum habitantem, istam inde dejectam in hoc infimo aerio cluminosa pietate tranquillam, istam tenebrosis cupiditatibus turbulentam; illam Dei nutu clementer subuenientem, iuste ulciscentem, istam suo fastu subdendi et nocendi libidine exaestuantem; illam, ut quantum uult consulat, Dei bonitati ministram, istam, ne quantum uult noceat, Dei potestate frenatam; illam huic inludentem ut nolens prosit persecutionibus suis, hanc illi inuidentem, cum peregrin
Abbreviated transcription (Latin):
niter bonos gͥ et pcc̃ores. ingelos dñi qͥs
quroem nos ꝓohuc in fide unuientes. s¬
llor enualitatẽ adhuc sperantes utiqn̾
tenentes. iam lux ab apostolo dicti sumꝰ
fuistis enim inquit aliqn tenebre.nune
aut lux in dño. istos uero desertores tene¬

Expanded text:
s quidem nos adhuc in fide uiuentes eorum aequalitatem adhuc sperantes, utique nondum tenentes, iam lux dicti ab apostolo sumus: Fuistis enim, inquit, aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Istos uero desertores tene
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor uenti cardinales: et octo col¬
laterales. Primꝰ cardinał est septẽtrio:
qui et appẽnas dicitur. Hic facit in ae¬
re nubes: et frigora creat. habet autez
a dextis cuciũ. qui et t̾cias dicitur. fãci¬
ens niues et grandines: a sinistris aqͥ¬
lonem. qui et boreas dicitur constͥn¬
gens nubes. Scd̃s est subsolanus: ĩ ca¬
lore et frigore temperatus. h̾ns a dextͥ̾s
eurum generantẽ. Tercius est auster
qui et nothꝰ: humore calorem et fliña
gen̾aris. hic ħt a dextris euroastru qui
est uentus calidus a sinistris eurono¬
thum qui temperat᷑. Et notandũ ꝙ au¬
strales uenti quia flant ex humili: ma¬
iorem tempestatem faciunt in mari.
Quartus est zephirus. qui et fauonius.
Hic yemem resoluit: floresq ꝓducit.
habet autem a dextris affricum: qui tẽ¬
pestatem et thonitrua fulminaq gen̾¬
at. A sinistris uero choruui. qui in duos
diuiditur. sciliceᷤ auram et altanum.
aura in terra. alitanꝰ in pelago. horu¬

Expanded text:
quatuor venti cardinales et octo collaterales. Primus cardinalis est septemtrio, qui et aparchis dicitur, hic facit in aere nubes et frigora creat. Habet autem a dextris circum, qui et circias dicitur; faciens nives et grandines: a sinistris aquilonem, qui et boreas dicitur, constringentem nubes. Secundus est subsolanus, in calore et frigore temperatus, habens a dextriearum nubes generantem. Tertius est auster, qui et nothus, humore calore et fulmina generans. Hic habet a dextris euroaustrum, qui est ventus calidus a sinistris euronothum, qui temperatus est. Est notandum quod australes venti, quia flant ex humili, maiorem tempestatem faciunt in mari. Quartus est zephirus, qui et favonius: hic hyemem resolvit, floresque producit. Habet autem a dextris Africum, qui tempestatem, tonitrua, fulminaque generat: a sinistris vero chorum, qui in duos dividitur, scilicet auram et altanum. Aura in terra, altanus in pelago,
Abbreviated transcription (Latin):
nis significatio que sumit᷑. libͦ .ii.¬
ex sapore: excellentior est quã illa que
ex oclore et colore. Sapor enĩ nũtic est
cõplexionis ac sube̾ medicaminis. per
sepe aut et eius actionis. odor autem
et color. nõ hiꝰmodi. Sunt aut̃ sapores
.uiii.s. dulcis. unctuosus. acerbus. a¬
marus. pungitiuus. salsus. põticus.
Octauus in suauis. asper et durus. Qd̾
autem saporem ñ h̃t̃. unum tantu
est: nec annum̾atur saporibus. Omẽ
namq qd̾ est obuium lingue: neces¬
se est aut aliquid. aut nicħ in eius sẽ¬
su facere. et si quidẽ nullam ĩferat ei
passionem: uocatur insipidu. ut est
aqua pura et t̾ra simplex: et etiam
aquositas. humida sunt et uiscosa.
ut est album oui. et oleum locũ sñ
sale. Oleo autem cum sale. dñatur
cum aquositate t̾renositas. ħ igitur
et his silia: nicħ sensui gustus et ob¬
si obuient lingue aut delectationẽ
faciunt aut contra. Que qͥdem de¬
lectationem faciunt. hoĩs nature ꝯ¬

Expanded text:
nis significatio que sumitur ex sapore excellentioi est quam illarum ex odore et colore. Sapor enim nuncius est complexionis ac substantie medicaminis; per sepe autem et eius actionis. Odor autem et color non sunt huiusmodi. Sunt autem sapores octo scilicet dulcis, unctuosus, acerbus, amarus, pungitivus, salsus, ponticus; octavus insuavis, asper et durus. Quod autem saporem non habet, unum tantum est; nec annumeratur saporibus. Omne namque quod est obvium lingue, necesse est aut aliquid, aut nihil in eius sensu facere. Et si quidem nullam inferat ei passionem, vocatur insipidum; ut est aqua pura et terra simplex et etiam ro dominatur aquositas, humida sunt et viscosa, ut est album ovi et oleum lotum sine sale. Oleo autem cum sale dominatur cum aquositate terrenositas. Hec et his similia, nullam sensui gustus si obvient lingue aut delectationem faciunt, aut contra. Que quidem delectationem faciunt, hominis nature con
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. Yris est limbus nubis cõcaue
que est qiͣ speculum solis. sicut enĩ cia
sperica est: ita et uapor eius speric
si ergo nubes concaua gen̾etur. opisa
nem multi. fit gͥ archus celestis: ex ii¬
bibus et radiis solis. calore namq soł
humores aqueos attrabente de t̾ra et
mari concrescunt in nubes. eis ꝙ de t̾ra
superius astendentibꝰ. intercurrunt ra¬
dii solis. quibus mediis illustrantibus.
nubes fit archus celestis ex coloribus
diuersis. ceruleo scilicet qui ex aqua cõ¬
trahitur. etiam rubeo. qui ex radiis sclis
igneis gen̾atur. Ceteri uero colores sic̃
uirites ac p̃purei. scd̾m ꝙ mag̾ et minꝰ
to illos duos pͥncipales accedunt. silitu¬

Expanded text:
ensis Iris est limbus nubis concave, que est quasi speculum solis. Sicut enim terra spherica est, ita et vapor eius sphericus: si ergo nubes concava generetur opposinem multi nigri. Fit enim arcus celestis ex nubibus et radiis solis: calore namque solis humores aqueos attrahente de terra et mari, concrescunt in nubes, eisque de terra superius ascendentibus, intercurrunt radii solis, quibus mediis illustrantibus nubes, fit arcus celestis ex coloribus diversis: ceruleo scilicet, qui ex aqua contrahitur; et rubeo, qui ex radiis igneis generatur. Ceteri vero colores, sicut virides et purpurei, secundum quod magis et minus ad illos duos principales accedunt, similitu
Abbreviated transcription (Latin):
deuexas. et in preceps transeuntes cõ¬
ymaginum confusiones. He contra ĩ
tuenti perturbate apparent. ⁊lec despi¬
ciũtur int̾ualla quibus singule distat̃.
spacio ꝓhibente discerni. Unde ꝓ sin¬
gulis. apparet una facies turbida ex oĩ
Ergo etiam ab e̾re spisso. uisus noster
in nos redit. Ubi uero acies hebes et ĩ¬
firma est: qualisl aeris ictu deficiet.¬
ubiq. qr infirma uis oculoꝵ nõ potest
perrumpere. ne sibi quidem ꝓximum

Expanded text:
deuexas et in praeceps euntes conimaginum confusionem. Hoc sic tuenti perturbatae apparent, nec dispiciuntur interualla, quibus singulae distant, spatio prohibente discerni; unde pro singulis apparet una facies turbida ex omniergo etiam ab aere spisso uisus noster in nos redit. Ubi uero acies hebes et infirma est, qualislibet aeris ictu deficiet.Quare? Quia infirma uis oculorum non potest perrumpere ne sibi quidem proximum
Abbreviated transcription (Latin):
non fit: aũ admodum raro. qr luna nõ
habet tantum uirium ut nubes transe¬
at: et illis colorem subfundat. qualẽ su¬
scipiũt sole superstite. Sic enĩ forma
discoloris archus efficiunt: qr alie par¬
tes innubibus tumidiores sunt. alie
submissiores. et quedam crassiores qͣm
ut solem transimitant. quedã in becillio¬
res ꝙͣ ut excludant. hec inequalitas al¬
ternatim lucem umbramq ꝓmiscet.
et exprimit illam mirabilẽ archus ua
loco rupta est. aquam per tenue foram̾
elroi. que sparsa contra solem oblique
positum: faciem arcbus rep̾sentat. hiꝰ¬
chus: nisi in nubilo. s queritur q̃ mad¬
modum fiat. Quidam dicunt esse s
stillicidia quedami q̃ solem tͣnsmutãt.
Quedam magis coacta ꝙͣ ut transluce
ant. Ab illis fulgor redditur: ab his
umbra et sic utriusq intercussu effi¬
citur archus. in quo pars fulget que
solem recepit. Pars obscura est que ex¬
cludit: et ex se u̾bram ꝓximis facit. Sed¬
hoc ita esse: quidam negant. Poterat

Expanded text:
non fit aut admodum raro, quia luna non habet tantum uirium, ut nubes transeat et illis colorem suffundat, qualem accipiunt sole perstrictae. Sic enim formam arcus discoloris efficiunt: quia aliae partes in nubibus tumidiores sunt aliae summissiores, quaedam crassiores, quam ut solem transmittant, aliae imbecilliores, quam ut excludant, haec inaequalitas alternis lucem umbramque permiscet et exprimit illam mirabilem arcus uariloco rupta est, aquam per tenue foramen elidi, quae sparsa contra solem oblique positum faciem arcus repraesentat. Iarcus nisi nubilo; sed quaeramus, quemadmodum fiat. Quidam aiunt esse aliqua stillicidia, quae solem transmittant, quaedam magis coacta, quam ut transluceant: itaque ab illis fulgorem reddi, ab his umbram, et sic utriusque intercursu effici arcum, in quo pars fulgeat, quae solem recipit, pars obscurior sit, quae exclusit et ex se umbram proximis fecit. Hoc ita esse quidam negant. Poterat
Abbreviated transcription (Latin):
parua sunt: colorem solis absq figa
exprimunt. Deinde cum ĩ stillicidiis
multarum ymaginu et intermis¬
sarum. s unius longe et continue.
fit: qr pars coloris a sole est sparsa ĩ
nbe illa. humor u̾oceruleas lineas
modo uirites. modo purpureas et
luteas aut igneas ducit: duobus co¬
loribꝰ hanc uarietatem efficientibꝰ
remisso et intento. Hanc aut̾ appa
ret duas esse causas archus solem¬
nubilo. ita ut sol lateat. Ex his ergo

Expanded text:
parua sunt, solis colorem sine figura exprimunt. Deinde cum in stillicidiis multarum imaginum et intermissarum, sed unius longae atque continuae.quia pars coloris sole est, pars a nube: in illa umor modo caeruleas lineas modo uirides modo purpurae similes et luteas aut igneas ducit, duobus coloribus hanc uarietatem efficientibus, remisso et intento. Sic enim ret duas causas esse arcus, solemnubilo ita, ut sol lateat: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
reformentur ad unũ. unificã qr disper¬
sos in unũ colligit. anagogica: qr deiec¬
tos ad superiora reducit. ynificam per di¬
lectionẽ ꝓximi. anagogicã per dilectio¬
nem dei. Ideo pulcra est in congregati¬
one. obtima in eleuatione. Et tamen
tis sue simplicitatem nõ effluat. sed sꝑ

Expanded text:
entur ad unum. Unificam, quia disperentur ad unum. Unificam, quia dispersos in unum colligit; anagogicam, quia dejectos ad superiora reducit. Unificam, per dilectionem proximi; anagogicam, per dilectionem Dei. Propterea pulchra est in congregatione, optima in elevatione. Ipse ergo men simplicitatem unitatis non effluat. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
siłr pulcra eẽnt singula: sũme pulcra
non ẽẽnt uniu̾sa. Non enĩ unũ aliqd̃
critudo uaria participatione distributa
est in singulis. ut perfecta poss ẽẽ. Ip̃a
optime. optime ĩ uniu̾sis. pulcre ĩ sin¬
gulis. uł optime scd̃m participationis¬
dispositionem. Optime enĩ multiplica
ticipantibꝰ singulis uarie ĩfunditur.¬
ut ip̃a diu̾sitas donoꝵ unitatis ⁊ pacis
sccietatem adinuicem confirm. qͣtinꝰ
unũqd̾q membroꝵ se a totius corporis
cõpage diuidere nõ presumat. cum bo¬
ni plenitudinẽ quam in se minꝰ habet
in alioꝵ societate possideat. Quia enim
singula ĩuicem tendunt ad se. et con¬
cordiam et pacem seruant int̾ se et
ip̃a concordia et pax cõtemꝑãtia est qua
sibi consentiuĩt: ut stent in unũ. et re¬
formẽtur. ad unũ. Propt̾ hoc ip̃am con¬
temperantiã ꝓuisoꝵ: anagogicam dicit
et unificam. Unificam quidẽ: ut stet̃
in unũ. Anagogicam ut stẽt̃ in unum¬

Expanded text:
r pulchra essent singula, summe pulchra non essent simul universa. Non enim unum aliquod  pulchritudo varia participatione distributa est in singulis, ut perfecta esse posset simulpulchre: optime in universis, et pulchre in singulis, vel, optime secundum participadispositionem. Optime enim multiplicatticipantibus singulis varie diverut ipsa diversitas donorum unitatis et pacis societatem ad invicem confirmet: quatenus unumquodque membrum se a totius corporis compage dividere non praesumat, cum boni plenitudinem, quam in se minus habet, in aliorum societate possideat. Quia enim singula invicem tendunt ad se et concordiam ac pacem servant inter se: et ipsa concordia et pax contemperantia est, qua sibi consentiunt, ut stent in unum et reformentur ad unum. Propter hoc ergo ipsam contemperantia provisorum anagogicam dicit et unificam. Unificam quidem, ut stent in unum; anagogicam, ut reform
Abbreviated transcription (Latin):
dẏonisiꝰ. optime et nl pulcre młtiplica¬
tur ⁊ ꝓuenit. manet q ĩtra se inunite ĩ
comutabili silitudine uniformiter fixa.
et in se quantu fas ẽ respiciẽtes ꝓporti¬
onalit̾ extendit.⁊ unificat. scd̾m simpli¬

Expanded text:
ntiam optime et pulchre multiplicatur et provenit, manetque intra se munite, in incommutabili similitudine uniformiter fixus, et in se, quantum fas est, respicientes proportionaliter eis extendit et unificat secundum simpli
Abbreviated transcription (Latin):
tum. dr̃ multituto celestiũ spũum. qui
inter se in aliquo mun̾e gracie silãtur.
sicut et ĩ naturaliu datorũ mnun̾e con¬
uenuĩt. u̾bi gracia. Seraphin dicuntur.
qui paliis araent caritate. Seraphin
enĩ interp̾tatur ardens uł succẽdens.
cherubĩ: qui pe̾ aliis scĩa eminet̃. cheru¬
bin enĩ interp̃̾tatur plenituto scĩe. Thro¬

Expanded text:
tur multitudo coelestium spirituum, qui inter se in aliquo munere gratiae similantur, sicut et in naturalium datorum munere conveniunt. Ut, verbi gratia, seraphin dicuntur qui prae aliis ardent charitate; seraphin enim interpretatur ardens vel succendens; cherubin, qui prae aliis in scientia eminent; cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: thro
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ꝓgentiũ ac liguaru uarietate
quaquausu uadit. diu̾sis nõĩbus nũ¬
cupatur. ubi auten ad oriẽtem ĩ ex¬
celsiorem consurgit sublimitatem:
ꝓpt̃ niuium cantorẽ caucasus nũci¬
patur. ⁊lam orientali lingua cansũ
sigͥcat candidum. Est enĩ densissi¬
thaurus: a pleris ꝙ idem uocatur cau¬
casus. Libanus mons fenicis est al¬
tissimus: cuius meminer ꝓpħe. dictus
a thure: qr ibi colligitur. Cuius ea pars
que est super eum ad orientalem pla¬
gam respiciens: ante libanus appella¬
tur .i. contra libanum. Araratꝰ est :¬
mons armenie: in quo archam hysto¬
rie post diluuium sedisse testantur.
unde et usq hodie: ibidem lignoru
eius uidentur uestigia. Icrocerau¬
ni montes: ꝓpt̾ altitudinem fluminũ
ictus uocati sunt. Grece enĩ fulmen
ceraunos dicitur. Sunt autẽ inter ar¬
meniam et yberiam: incipiẽtes a por¬
tis caspiis usq ad fontem tigris fluuii.
minis. A perborei montes scithie. dc̃i
montes in capite germanie sunt:

Expanded text:
ac linguarum varietate, quoquoversum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad Orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, propter nivium candorem Caucasus nuncupatur. Nam Orientali lingua Caucasum significat candidum, id est, nivibus densissiTaurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Ararat mons Armenie in quo archam historici post diluvium sedisse testantUnde et usque hodie ibidem lignorum ejus videntur vestigia. 185 6. Acroceraunii montes propter altitudinem, et fulminum jactus vocati sunt. Graece enim fulmen κέραυνος dicitur. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. 7. Hyperborei montes Scythiae dictimontes in capite Germaniae sunt