comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portio ei actͣrescere potuiset/ Natu¬
raies nreri libeitiez H̾rdati factia
sẜint obitiunt p̃ationo ubenti fi¬
iuisb̃rs institutus si bona repudia
testatesit parentis far patrone nͥ¬
ominus legitimo iure ad eumꝑ
tinere hraitatem.

Expanded text:
portio ei adcrescere potuisset.Naturales liberi liberti exheredati facti, sserint, obiciuntur patrono.Liberti filius heres institutus si bona repudiautestate sit parentis filius patronae, nihilo minus legitimo iure ad eum pertinere hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ceuoł. Si quis filium h̾us in po¬
cestate extraneum innepotis lo¬
cum qĩ ex eo filio natun adop¬
tet mor filium emancipet nõ
uingetur. ꝑic nepos filio eman

Expanded text:
um. Si quis filium habens in potestate extraneum in nepotis locum quasi ex eo fili‹o› natum adoptet, mox filium emancipet, non iungetur hic nepos filio eman
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ p̃sentẽ i nexcepciõe cõfeñdũ. Si aũt
is ꝓcũatorsit cui oiũ rerũ ãministratio
c̃cessaẽ. Tẽde oĩ doloe̾i excipip̾se neratꝰ
o excipiendũ eẽ: tã demeo ꝗͣ de sen dolo I
Itẽ q̃rit̾ sicdebitor m̃s te cͥcũueniebatteq
mͥ reũ dełit: egoq abste stipłat̾ fuc̃o dem̃

Expanded text:
dolum praesentem in exceptione‹m› conferendum. si autem is procurator sit, cui omnium rerum administratio concessa est, tunc de omni dolo eius excipi posse Neratius o excipiendum esse tam de meo quam et Seii dolo. Item quaeritur, si debitor meus te circumueniebat teque m
Abbreviated transcription (Latin):
Alsũ mi aseserie sine manao susciꝑe
negotioꝵ ãministratioẽm s logemin̾
isciꝰ negonia gestas̃. ignorans autẽc̃xi¬
se aut deliq̾se i telligipotiss⁊ utilitati
idita receptũ ẽ : quia plerũq horẽs eo
ulli curã neg̃oꝵ suoꝵ mandant sde iñ
nouiꝰ causis int̾ uenientib exnecessita¬
ta diutĩ ahs̃. qͦꝵ negotia deꝑire ina

Expanded text:
 sine mandatu suscipere negotiorum administrationem: longe magis is, cuius negotia gesta sunt, ignorans aut contraxisse aut deliquisse intellegi potest: sed utilitatis id ita receptum est, quia plerumque homines eo ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde novis causis intervenientibus ex necessitate diutius absunt: quorum negotia
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ti pat̾mĩ agat. puto exciꝑe ch̾e dedolopa¬
tͦni hedẽ lib̾ti lib̾tũ aũt dedolo pat᷑m¬
tuo ꝑatrono alib̾to honorẽ exhibi¶ Insti¬
ptatioe plane doli clausula ñeĩt detͣbẽ¬
da. ꝗaexloli clausula ñ de dolo accio in¬
tñdit᷑ s exstipłatu .ẜ In hac exceptiõe⁊

Expanded text:
iberti patronus agat, puto excipere debere de dolo patroni heredem liberti. libertum autem de dolo patrtuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditur, sed ex stipulatu. In hac ex
Abbreviated transcription (Latin):
anquo institutum uisẜ it adire
negat iuł deb̾e̾ hanch̃rditatem
restitũe quia de ea rogatus nõ eẽt.¬
⁊ hoc est fatendum. requirend
tamura ⁊ illud est. unde si cum

Expanded text:
o institutum iusserit adire lianus debere hanc hereditatem restitui, quia de ea rogatus non esset: et hoc est fatendum. requirendum tamen et illud est, num cum
Abbreviated transcription (Latin):
tspecta uid̾etur i ziditas postulã¬
teme uissu p̾coris actieris ⁊ res
titueris michiita utar legis
beneficio adu̾sus iẽgatarios. E
tuea quoq iege uti poteraser qͣ
tinus uti poteras. Nam siquid
tum sit id qĩ iegatario relicium

Expanded text:
spectam uideret, hereditatem postulame iussu praetoris adieris et titueris mihi, ita utar legis beneficio aduersus legatarios, si que ‹e›a lege uti poteras et nus uti poteras: nam si quid tum sit, id quasi a legatario
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuotitius achierit h̾rditatem ñ
tam̃ am p̃t lib̾tas ẜuo compet̾e
q̃i in frandem treditorum data. lic
tilis iommplex sit quade cauia nec
u̾ritas ei restitmpotest. sex sen¬
tentia legis clicendum est ꝑm̃
parendum ac si is solus seruus
ieius pupini cui sine tutoris au¬
ccoritate pecunia c̃ditaerat resti
si soluam c̾clitori non rẽꝑetam.
uat reperat ĩ ob aiud quamꝙ
abeo in menaturals obligato
translata intelligitur .⁊ sieiut
michi restituta at hiditas qui
rit. si solu̾it᷑ i pupiuꝰ non repe¬
tet ac si h̃rdi solu̾t ͣ repeter non¬

Expanded text:
Titius adierit hereditatem, non tamen potest libertas servo competere quasi in fraudem creditorum data, licet Titius locuples sit: qua de causa nec hereditas ei restitui potest. sed ex sententia legis dicendum est perinde habendum, ac si is servus solus eius pupilli, cui sine tutoris auctoritate pecunia credita erat, restsi solvam creditori, non repetam: vat, repetet: non ob aliud, quam quod ab eo in me naturalis obligatio translata intellegitur. et si eius mihi restituta sit hereditas, qui rit, si solverit mihi pupillus, non repetet: at si heredi solverit, repete
Abbreviated transcription (Latin):
ticius ogatus sit piditatem me¬
uio restitũe in euius seio c̃cam
pecĩam ⁊ ticus quarte reti¬
nende bilficio aduifus me uium
usus fuerit ner̾. scrobit meuiu
aꝰ minus equum esse p̾stari. ne
ip̃e desuo dampno sentiat qib¬
ait si hrs insticitus ticio rogatus
sit restitũe substitutꝰ meuio. ⁊
institut᷑ suspectam sibi hddit a¬
tem esse dicat. desiderante nc̃o
iibendum eum adire ⁊ restit̾us.¬
¶Siq̃ns uorum possõri fideiꝯmise¬
rit de h̾rditate restituenda ⁊ is
passus. fuit diem b̾orum posõms
adagnoscende transte aut

Expanded text:
Titius rogatus sit hereditatem ‹M›aeuio restituere, Maeuius Seio certam pecuniam, et Titius quartae retinendae beneficio aduersus Maeuium usus fuerit: Neratius scribit Maeuium minus aequum esse praestar‹e›, ne ipse de suo damnsi heres institutus Titio rogatus sit restituere, substitutus Maeuio et institutus suspectam sibi hereditatem esse dicat, desiderante Titio iubendum eum adire et restituere.Si quis bonorum possessoris fidei commiserit de hereditate restituenda et is passus fuerit diem bonorum possessionis adgnoscendae transire aut
Abbreviated transcription (Latin):
Si patrõmis expane debita p̃as
institutu luerit eam uberis
exh̾rdatis desuncti ub̃ti restitu¬
ere. si sua spõte adierit falciclie
locus erct. si coactus imblidum

Expanded text:
Si patronus ex parte debita heres institutus rogatus fuerit eam liberis exheredatis defuncti liberti restituere, si sua sponte adierit, erit Falcidiae locus, si coactus, in solidum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ dempnatus fuerit remanent as¬
tiones h̾rditaries ap̾ eum qui ꝯ¬
tempnatussit aitoͣr añ quantita¬
tem sequitur. ¶ Si hr̃s scriptus ue¬
stituerit h̾iditatem/ ⁊ postea de
h̾iditate ꝯtrou̾siam passus uic¬
tussit aut liti cessent durare acci¬
ones ꝯstituit. infidei ꝯmissarium
semel translatas ¶Si quis maio¬
remꝑtem restituit quam rogatꝰ
est/ in eam parcem que excedit
nõ tranfferuntur accĩones. S cm
ꝑcepta aliquare aut sũma regarꝰ
sit restituere ⁊ omissa retentioẽ
totam hiclitatem restitu̾it rec¬
¶te dicitur. tranffetri accĩones.¶Si¬

Expanded text:
demnatus fuerit, remanent actiones hereditariae apud eum qui condemnatus sit, actor autem quantitatem consequitur.Si heres scriptus restituerit hereditatem et postea de hereditate controuersiam passus uictus sit aut lite cesserit, durare actiones constitit in fideicommissarium semel translatas.Si quis maiorem partem restituerit quam rogatus est, in eam partem quae excedit non transferuntur actiones. sed cum praecepta aliqua re aut summa rogatus sit heres restituere et omissa retentione totam hereditatem restituerit, recte dicitur transfe
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝙͣ uui ᷑ leuissiiepides siat
instituti ꝙ ꝑ ere i o ł ͤntͫ cdicedũ ẽ
cogi restituere H̾rditatem deside¬
rantib hiis quib restitise rogͣ¬
ti sunt. quia etiamnecͣcii ħ̃rdes
fideiꝯmisse p̃rclitatis restituen¬
de gr̃a ꝯxlitioni ꝑereerunt ꝯpel¬
lentli. ¶ Si quis rogatꝰ restituere
h̾rditatem decessit᷑ anteꝙͣ eam
restituat. H̾rs eius po̾t̾it ũiditat̾e
restitũe. ⁊ extrebelł. se .9. tianse

Expanded text:
one quamuis leuissima heredes sint instituti, cui parere solent, dicendum est cogi restituere hereditatem desiderantibus his, quibus restituere ro gati sunt, quia etiam necessari heredes fideicommissae hereditatis restituendae gratia condicioni parere erunt compellendi.Si quis rogatus restituere hereditatem decessit, antequam eam restituat, heres eius poterit hereditatem restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ditione quam p̃tor exunt res¬
te quidem fatairus idetur. si
eam expleiũt nichil enim ma¬
liest honesti hominis nom̃
assimĩe. nec enim in famosis
engit ptoi. si tam̃ si recuset nͣ
t̾rre renutenda est ei ꝯchitio ut

Expanded text:
dicio est, quam praetor exigit, recte quidem facturus uidetur, si eam expleuerit: nihil enim male est honesti hominis nomen adsumere, nec enim in famosis exigit praetor. sed tamen si recuset nomen ferre, remittenda est ei condicio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ũis uniusum frarri restitũet. q̃rit᷑
defuita ea in matͥmonio super¬
stitefilia an hrs eiuscum patre
hrcditatis eius quoq ꝙ totis noĩe
in parcem irditatis que restitu¬
enda est. S ⁊ si er ꝓmissione do¬
tis aliquid debitum fisit eris alies¬
ni ioco habendum. ¶ Aumpno
ctam pecumam legͣauit ⁊ eam
recipi a sem̃ pͥromo mandant.⁊

Expanded text:
sum fratri restitueret: quaeritur, defuncta ea in matrimonio superstite filia, an heres eius cum parte hereditatis eius quoque quod dotis nomine in partem hereditatis quae restituenda est: sed et si ex promissione dotis aliquid debitum fuit, aeris alieni loco habendum.Alumno certam pecuniam legauit et eam recipi a Sempronio mandauit et
Abbreviated transcription (Latin):
h̾is aquib dam pecuniamexe¬
git. Qui post gp̃c h̾iditatẽ re¬
sitũe rogatui ^ usuras a depitori¬
u u̾rditariis perceptas. qͣruni
dies post mortem cceditoris cessit.
restitũe nõn togitur quib nõ ex¬
accis oĩum usurarum accio. nã¬

Expanded text:
busdam pecuniam exegerit.Qui post tempus hereditatem restituere rogatur, ‹us›uras a debitoribus hereditariis perceptas, quarum dies post mortem creditoris cessit, restituere non cogitur: quibus non exactis omnium usurarum actio na
Abbreviated transcription (Latin):
le iocus eritꝙ defructib h̾rs qͦs
iuire suo ꝑiculo percipiebat fenus
non solu̾it. Ꝙ si fenshrs mecdii tẽ¬
poris soluerit eõnommne nõ erit
retentio cum ꝓpͥum uegĩ gessit.
quippe sortem recłłe crecłitori co¬
acͣcus si deiꝯ missario nich̃ usuraꝵ¬
omnis deportione retim̃ potest. p̃¬
diorum autem anap̃ortio non nͥ
a cohꝰ.de ꝙ dominium p̃t arcipi¬
tur. Cum autem p̃clia ragioris
superfluo p̃diorum pẽtenti fidei ꝯ¬
musatio faicidiam int̾uerire iussũ
est ꝯcurrentem enim petumani
ꝯpensari platuit. s.ditatem port
mortem suam extertis redlitib
restinĩe iogatus antillarum ꝑtus
nõ retĩnebit. nec fetus pecorum
qmi sumisi gregem retmentis au
dĩem fideiꝰ. cedentem fructus et
usure quas debitores ꝓrditaru
cum postea cessisset dies solu̾ũt Ic
ni quadrantis. imputabuntur.
cuni autem post mortem suam ro¬
gatus hiditatem restitũe res h̃¬

Expanded text:
llae locus erit, quod de fructibus heres, quos iure suo perci‹pi›ebat, faenus non soluerit. quod si faenus heres medii temporis soluerit, eo nomine non erit retentio, cum proprium negotium gessit, quippe sortem reddere creditori coactus fideicommissario nihil usuraromnis de portione retineri potest, praediorum autem alia portio non nisi a coherede, qui dominium habet, accipitur. cum autem praedia maioris superfluo praediorum petenti fideicommissario Falcidiam interuenire uisum est: c‹on›currentem enim pecuniam conpensari placuit. Hereditatem pomortem suam exceptis reditibus restituere rogatus ancillarum partus non retinebit nec fetus pecorum, qui summissi gregem retinent.Ante diem fideicommissi cedentem fructus et usurae, quas debitores hereditarii cum postea accesset dies soluerunt, ini quadrantis imputabuntur. Cum autem post mortem suam rogatus hereditatem restituere res h
Abbreviated transcription (Latin):
tate posuit acditidnem. ¶D cũ
testator alterutrum detletit. nos¬
dabat pacca erat cum marito
ut mortuo se i mat̾momo dots
ies matci eis teddeturnec eo noĩe
tueret. iulex aclmisi ꝯrditatem
aunlendam ꝑtem dotisqi exu¬
tui pacto propate matri adiu¬
ãicauat. Quere batur. anceea
ponio ex cansa fidei ꝯmissi p̃s¬
tanda sit quam non esse restitẽ¬
dã puto quia non qi hĩs. s qua¬
simater expacco eam izabuit

Expanded text:
ditionem: sed cum testator alterutrum dederit, nosdabat pacta erat cum marito, ut mortua se in matrimonio dotis pars matri eius redderetur, nec eo nomine tueret: iudex addictus de hereditate diuidenda partem dotis quasi ex utili pacto pro parte matri adiudicauerat: quaerebatur, an et ea portio ex causa fideicommissi praestanda sit. quam non esse restituendam puto, quia non quasi heres, sed quasi mater ex pacto accepit
Abbreviated transcription (Latin):
a̾rtutionẽ fideiꝰ. factã uideri.
cuta nepotes autem ⁊ ceteros
cognatos facultatem elĩgenͣ ai
datam. ¶ Ex ceteris au̾t᷑ cogna¬
tis sinepotes sressęno rerte mu¬
Nem electuram pp̃gradus sideiꝰ¬
ꝯmissi scciptos. defiriente uero
gradu nepotum. ex cognatis ꝙͣ
quam restituet h̾iclitadĩe. debi¬

Expanded text:
tutionem fideicommissi factam uideri, circa nepotes autem ‹et› ceteros cognatos facultatem eligendi datam: ex ceteris autem cognatis, si nepotes superessent, non recte mulierem electuram propter gradus fideicommissi praescriptos: deficiente uero gradu nepotum ex cognatis quam quam restitueret, hereditario debi
Abbreviated transcription (Latin):
catur ut si qui acca at̾tio petu¬
ma que quartam prditatis ꝯ¬
tin regatus. sĩt ei restitũe Nrdi¬
tatem l tarlius detur petui¬
nia sine usuris eam clari debe.
dit tanto tardius ad rideiꝯmis¬
sum ꝑueniet m edii temporis
fractus ꝑchtͣ ¶ Quamobem
si antedatam petuniam tẽm¬
erit h̾rditatem fructus quos
percepit restitũe eum h̃icdi oꝑ¬

Expanded text:
catur, ut, si quis accepta a Titio pecunia, quae quartam hereditatis continet, rogatus sit ei restituere hereditatem, licet tardius detur pecunia, sine usuris eam dari debere, dat, tanto tardius ad fideicommissum peruenit et medii temporis fructus perdit. quamobrem si ante datam pecuniam tenuerit hereditatem, fructus quos percepit restituere heredi
Abbreviated transcription (Latin):
ponem si ii quiditatem sibi
retlli abiõ.destipu latus sit eiqr
ex stipulatu agenti restituta su¬
erit h̾rditasꝯsfat intłdominus
traͣnfferri accione¶ Hita est Si
is cum quo accum sit restituat
hiditatem. Siuo obid ꝙ ñõ resti¬

Expanded text:
onem.Si is qui hereditatem sibi reddi ab herede stipulatus sit eique ex stipulatu agenti restituta fuerit hereditas, constat nihilo minus transferri actiones. hoc ita est, si is cum quo actum sit restituat hereditatem: si uero ob id quod non resti
Abbreviated transcription (Latin):
uł legatis queritur. diffemi potest
causa intempus puu̾tatis. id.n.
aius pius claudio adriano rescͥp¬
sit ¶Quanus scripto hrli ^ pͦro
ĩ tempus pub̾tatis difter procł
dubio estẽrgo si quidem deparentis
bonis. simł ⁊ de statu ꝯtrouersia
fiat. ħelictum iocum h̾ebit. Sm
u̾o tantum status diffetur q̃o intẽ¬

Expanded text:
potest causa in tempus pubertatis: id enim diuus Pius Claudio Hadriano rescripsit.Quamuis scripto heredi non promiin tempus pubertatis differri procul dubio est. ergo si quidem de parentis bonis simul et de statu controuersia fiat, hoc edictum locum habebit: sin uero tantum status, differetur quaestio in tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ip̃os pocius qĩ ad ꝯsangui¬
ueos sõrditatem ꝑeitin̾e diot
data borum possõne impuberi
ꝯtiousia intempus ꝓub̾tatis
diffeit᷑. ¶ Si mater subietti pa¬
tus arguatur an differenda sit
bium deuocatur differri ques¬
tio in tp̃x purertatis dil cum
metus potest esse ne minusꝰ do¬
nee defendat᷑. Cum uero m̃ãterꝙ
rea postulatur utiq integra fi qͥ
de ⁊ maiore ꝯstanti a cam de¬
fensura iecenti tempore dlu

Expanded text:
 ad ipsos potius quasi ad consanguineos hereditatem pertinere dicunt, data bonorum possessione impuberi controuersia in tempus pubertatis differtur.Si mater subiecti partus arguatur, an differenda sit bium deuocatur, differri quaestio in tempus pubertatis debet, cum metus potest esse, ne minus idonee defendatur: cum vero mater rea postulatur utique integra fide, et maiore constantia causam defensura recenti tempore, du
Abbreviated transcription (Latin):
si ess pubes qĩ impubes obrepse
bes esset mox pubes factus finire¬
tur uorum possonis emoliũtũ.¬
¶Cae cogͥtio in eo it̾titur ut simaui¬
festa calũpnia appareret eorumꝯ¬

Expanded text:
 esset pubes, quasi impubes obrepserbes esset mox pubes factus, finiretur bonorum possessionis emolumentum.Causae cognitio in eo uertitur, ut, si manifesta calumnia appareret eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃ uirili seru destententes. carto¬
mam ꝯmodum h̾ebunt. et ge¬
neraut᷑ de itimusiiis demum ca¬
rboniamni compet̃e quib con¬
tra tabulas borum possessio com¬
petit. Hiis u̾e non compet̾e. qui
replłuntur. acontri tab̾. bori¬
puta nepos qui se retentam m
potestate ani dici abemancipa¬
to patre cui iungi desiteratian
eum negau̾it. ex ub̃is nõ tam̃
ex iidem scripsit carboniano
possit esse iocus ¶S ⁊ siquis non
tantum exlib̾il negetur esseue¬
rum ẜiuis etiam dicatur. forte
ex analla echitus /uił scripsit ad¬
iuc carbom amo locini eist qd
⁊ duuis puis rescripsit. slam ułꝗ
mag̾. ꝯsulenctum est. ius quib
magis ꝑiculum intenditurisiã
santer obẜuetur muentãent
graunora de eo mentietur. Ser
⁊ si ip̃e defunitus ẜrus esse di¬
catur gemerit clicenimi. Ꝙ

Expanded text:
ex uirili sexu descendentes Carboniani commodum habebunt. Et generaliter dicimus his demum Carbonianum competere, quibus contra tabulas bonorum possessio competit, his uero non competere, qui rebunt. Et geputa nepos, qui se retentum in potestate aui dicit, ab emancipato patre, cui iungi desiderat, aneum negauerit ex liberis, non tamen exheredem scripserit, Carboniano possit esse locus.Sed et si quis non tantum ex liberis negetur esse, uerum seruus etiam esse dicatur forte ex ancilla editus, Iulianus scripsit adhuc Carboniano locum esse: quod et diuus Pius rescripsit: nam uel magis consulendum est his quibus maius periculum intenditur. nam si aliter obseruetur, inuenta erit ra et grauiora de eo mentiatur.Sed et si ipse defunctus seruus esse dicatur, idem erit dicendum.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtum ãppar̾uit accionesh̃ di¬
tane pũo denegande st̃. omnia¬
qr ꝑuide hñda atq si hrs scriptus
non fuisset. Martianus.
scendum est. Si autem nẽo sit qui
puniri possit. qr õs participes fa¬
cinoris forte decesẜint.ẜm carb¬

Expanded text:
tum apparuerit, actiones hereditariae puero denegandae sunt omniaque perinde habenda, atque si heres scriptus non fuisset. Marcianus lcognoscendum est. si autem nemo sit qui puniri possit, quia omnes participes facinoris forte decesserint,
Abbreviated transcription (Latin):
Satsit sntib ħ qieũ ẽsentiebãt recti̾si¬
me dicit᷑ uałe sinũtiã Pinde simmor
Ptor. ł cosul uĩ dixĩt sntntiã ue ꝑtulit
ualebit. pͥncep̃ enĩ ꝗei magistratũ de¬
dit oĩa gerere decrtunt

Expanded text:
sentiebant, rectissime dicitur ualere sententiam. proinde si minor praetor, si consul ius dixerit sententiamue protulerit, ualebit: princeps enim, qui ei magistratum dedit, omnia gerere decreuit
Abbreviated transcription (Latin):
apato quia teuit esse emancipa¬
to ex liberis.
ỹuancda alierit portio s qͣnta ui¬
deamus fingienim patruo scrip¬
to h̃rli choh⁊dem clatum H̾c
nepotem patrem autem eiusd̾
p̾teritũ accepisse ꝯtra tabulas¬
ris accuri semisses iormn fient.
Nunc uero post ꝯstitutioẽm di¬
uipii si ꝯẜuatur pars nepotiu
trum iũrilis anquãitͣa debat
ẜuari. Namsi maui natus pote¬
state fuisset. duinigebatur ĩ
unam partem cum patre suo
nepotem in familia aui duo
unam quãit᷑am u̾ituri erant.
patre eorum accipiente contra
ui potestate an ergõ mͣic in
sextũnͣtiam tuenaussit qui ñ
infamilia rẽte̾ntus est ⁊ cuiab¬
sceclet parsq̃z hinc cessura est
patri eius tantum/ an ⁊ pato
⁊ puto ⁊ patruo. Nam ⁊ lega¬
tum eidem datum p̾stant᷑. O¬

Expanded text:
pato, quia desiit esse emancipato ex liberis. conseruanda illi erit po‹r›tio, sed quanta, uideamus. finge enim patruo scripto heredi coheredem datum hunc nepotem, patrem autem eiusdem praeteritum accepisse ris attinet, semisses bonorum fient: nunc uero post constitutionem diui Pii si conseruatur pars nepoti, utrum uirilis an quarta debeat seruari? nam si in aui natus potestate fuisset, coniungebatur in unam partem cum patre suo. nepotem in familia aui: duo unam quartam habituri erant patre eorum accipiente contra ui potestate: an ergo nunc in sescunciam tuendus sit, qui non in familia retentus est? et cui abscedet pars, quae huic cessura est, patri eius tantum an et patruo? et puto et patruo: nam et legatum eidem datum praestaret.
Abbreviated transcription (Latin):
plius elico ⁊ si institutus sũit a
filio h̃is ⁊ non um adĩetit hat
substitutumiqr nõ mag̾ nimc
q̃ritur petulium. quam nõ aliena¬
si quid eius nõ fuit dolo maio añ¬
ł sic accipientum est. ut noc
demũ ꝯferatur ꝙ eus eẽ desũt
doio. in.¶Ceterm si id egent
ne quid acĩquĩretent nõ uenit
bi insichiatus estsportiones colło¬
num ita erunt fatiende ut pu
centa fratrib ꝯferiet sibĩ. e Ifa
cit enum eis paitem ꝙͣuis is sit.¬

Expanded text:
 si institutus fuerit a filio heres nec dum adierit habeatque substitutum, quia non magis nunc quaeritur peculium quam nunc non alienasi quid eius non fuerit, dolo malo auhoc sic accipiendum est, ut hoc demum conferatureterum si id egit, ne adquireret, non uenit bi insidiatus est Portiones collationum ita erunt faciendae: ut pcenta fratribus confert, sibi centum: facit enim eis partem, quamuis is sit