comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ suꝑ iullibadũ nolunt in ruere. Ibiq uuilliba dus interficit᷑
Plurimi cũ ipso desuis gladio crucidant᷑. Eocertamine ca& eris primꝰ
ber tarius comes palatu francus depago ultra uirano contra uulli¬
badũ confligit. Aduersus quẽ frendens mana ulfus burgundio exili

Expanded text:
unt super Willebadum irruere; ibique Willebadus interficitur: plurimi cum ipso de suis gladio trucidantur. Eo certamine caeteris primus Bertharius comes palatii, Francus de pago Ultra-Jurano, contra Willebadum confligit. Adversus quem frendens Manaulfus Burgundio, exi
Abbreviated transcription (Latin):
tuis munerib: nec quib cũq subsidiis me fore ate sustentatus¬
rũ. & si hanc ob causa tu hoc in loco uenisti ut seruorũ dĩ coeno¬
bia destruas & regularẽ oisciplina macules. scito tuũ regnum im
refectorium ingrossus fuerat. his territus dictis. celer foris rep¬
dat. Duris post haec uir dĩ in crepationibus regẽ arguit. Co¬
tra que theo dericus. ait. Martirii coronã a metibi in latura
lus s& potiori consilio sẽ agere uitili& patra turũ. ut᷑ quȩ ab
om̃ium seculariũ mores discescat. qua uenerit ea uia repedare n¬
studeat. Aulici simul consona uoce  uota ꝑrũpunt. se habere in

Expanded text:
tuis muneribus, nec quibuscunque subsidiis me fore a te sustentatutuis muneribus, nec quibuscunque subsidiis me fore a te sustentaturum. Et si hanc ob causam tu hoc in loco venisti, ut servorum Dei coenobia destruas, et regularem disciplinam macules, scito tuum regnum refectorium ingressus fuerat. His ergo territus dictis foras celer repedat. Duris post haec viri Dei increpationibus rex urgetur. Contra quem Theudericus ait: Martyrii coronam me tibi illaturum lus, sed pociores consilii se ageret utilia paraturum, ut qui ab omnium saecularium mores discescat, quo venerit, ea via repetare studeat. Auligum simul consona voce vota prorumpunt, se habere n
Abbreviated transcription (Latin):
di en dã mona chis in diderat macularent. Obtem prrantes
igitur aulȩ regiȩ ꝑsuasionibus miserȩ reginȩ. Animũ regis
contra uiru dĩ ꝑturbant. Cogentes ut acceder&. Ac religio¬
ne ꝓbar&. ab actus itaq rex. ad uirũ dĩ luxoui ũ uenit. Conquiq mo¬
tusq cũ eo cur conꝑuinci alib morib discesserit. et int᷑ septa secrn la¬
ut erat audax atq animo uegens. Talib obiciente regi. Res s i¬
pondit. Se consu&u dinẽ n habere. ut scłariũ hominũ & religino¬
nr alienis. famulorũ dĩ habitationis pandant introitũ. Sedo inb¬
portuna aptaq: loca ad hoc habetare parata quo om̃i ũ hospitũ lul¬
aduentus suscipiatur. ADhaec rex. Si in quid largitatis nrãe mu¬
nera & solam̃ in his suplem̃tũ capere cupis om̃ibus in locis. ompi¬
niũ patebit introitus. Vir dĩ respondit. Siqođ nc̃ usq sub regu¬
lari disciplinae habenis constrictũ fuit uio lare conaris: nec

Expanded text:
dam 614 monachis indiderat, macularent. Obtemperantes igitur aulici regii persuasionibus miserae reginae, animum regis contra virum Dei perturbant, cogentes ut accederet ac religionem probaret abactus. Itaque rex ad virum Dei Lussovium venit, conquestusque cum eo, cur a comprovincialibus moribus desciscerut erat audax atque animo vigens, talibus objicienti regi respondit: Se consuetudinem non habere ut saecularibus hominibus et religione alienis famulorum Dei habitationis pandat introitum. Sed opportuna aptaque loca ad hoc habere parata, quo omnium hospitum adventus suscipiatur. Ad haec rex: Si, inquit, largitatis nostrae munera et solaminis supplementum capere cupis, omnibus in locis omnium patebit introitus. Vir Dei respondit: Si quod nunc usque sub regularis disciplinae habenis constrictum Al. constructum fuit violare conaris, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Aregni anno condigne palatiũ gubernat & regnũ. Aega uero n ca&
cunctis erat p̃cellentior. Eratq genere nobilis opes habundans iustitiam
sectans. eruditus in uerbis. paratus in responsis . tantũ modo aplurimis bli¬
phemabat᷑ eoqođ e&̃ auaritiae deditus : facultates plurimorũ qui iussui
gobti in regno burgundiae & neptrico in licitȩ fuerant usurpatȩ & fisci¬
ditionib contra modũ iustitiae redactȩ consilio arganae om̃ib: restaura

Expanded text:
regni anno, condigne palatium gubernat et regnum. Aega vero inter cunctis erat praecellentior. Eratque genere nobilis, opibus abundans, justitiam sectans, eruditus in verbis, paratus in responsis: tantuphemabatur, eo quod esset avariciae deditus. Facultatis pluremorum, que iusso Dagoberti in regnum Burgundiae et Neptreco inlecete fuerant usurpate et fiscdicionebus contra modum iusticiae redacte, consilio Aegane omnibus restaura
Abbreviated transcription (Latin):
run qunccedere quo issusẽ ualuit. Sed non post multu tempus sp̃m exalauit.¬
usu nin st harc regina. adp̃hensum puerdli thesaurũ tã uestimenta quã re¬
Indesuquas speties. ł exsirico aut quocũ que uellere iuenire potuit igne con¬
dleccistumpsit. Qođ ferunt quat tuor plaustra leuasse. aurũ uero ł argen
srespontum. for nacr conflatũ reposuit. Ne aliquid integrũ remaneret qođ
iat qulanctũ filii memoriã reuocar&¬
ensiunera hilperico regi deferens. timebat enĩ rex hispaniorum. ne
ldebistus exercitũ adulciscendã sororis suar iniuriam commouer&.
ia leuigildus adp̾hensũ filium suum herminigildũ quisororẽ hildebertire
acceperat r&ruserat incustodã ipsa muliere cũ gricis relicta igitur eũ dir
n missarũ sollẽpnia tenuit. sed neq: pacẽ cũ nr̃is fecit niq desacrificiis sacris
imunicauit cognitũ que ẽ menditiũ eẽ qođ dixerat. seesse catholieũ nichil

Expanded text:
 accedere quo iussus est valuit. Sed non post multum tempus spiritum exalavit. accedere quo iussus est valuit. Sed non post multum tempus spiritum exalavit. Post haec regina, adpraehenso pueroli thesauro, tam vestimenta quam reliquas species, vel ex sirico aut quocumque vellere invenire potuit, igne consumpsit; quod ferunt quattuor plaustra levasse. Aurum veroy vel argentum fornace conflatum reposuit, ne aliquid integrum remanerit, quod ei planctum fili in memoriam revocarmunera 316 Chilperico regi deferens. Timebat enim rex Hispanorum, ne Childebertus exercitum ad ulciscendam sororis suae injuriam commoveret: quia Leuvichildus apprehensum filium suum Hermenegildum, qui sororem Childeberti acceperat, retruserat in custodiam, ipsa muliere cum Graecis relicta. Igitur cum die siam, missarum sollemnia tenuit; sed neque pacem cum nostris fecit neque de sacrificiis sacris communicavit. Cognitumque est, mendum esse, quod dixerat se esse catholicum. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
trabi post tergũ reuinctis manibus adpendit. et ibi quidmaleficusnt in
nouerit interrogat᷑. Sed nichil dehis quae superius mẽmorauimus u¬
confitetur. hoc tamen ꝓtulit sepius se in unctiones & potiones quȩ i
regis reginaq grãm preberent abhis mulieribus suscarpissae:¬
se Depositus igit᷑ deparna uocat adse lictorẽ dicens. Dic domino meo regi¬
i.quia nichil mali sentio dehis qua in latasunt. Hlisauditis rex. uerum ne est¬
esecu inquidhunc eẽ mali ficum. sidehis nichilẽ lesus paenis : Tunc extensum
pii adtradeas tam diuloris triplicibus carsus est. quousque ipsi lasarentur tor¬
ciuts tores. Post haec sudis ungulis manuum pedumqur defigunt. Cumque in¬
t aqli hac causa ager&. ut ad decidendam ceruicẽ eius gladius imminer&
quadh egina uita obrinuit. sed non fuit minor mortihumilitas subsecuta. Na¬
abiou smpositus plaustro adburdi galensim urbẽ inquaortus fuerat ablata
aprodutnmi facultate trans mittitur. Inuia uero ictuatus sanguinar uix

Expanded text:
Trabi postergum revinctis manibus, adpenditur et ibi, quid maleficii noverit, interrogatur; sed nihil de his quae superius memoravimus confetetur. Hoc tamen y protulit, saepius se inunctionis et potionis, quae ei regis reginaequae gratiam praeberent, ab his mulieribus suscipisse. Depositus igitur de poena, vocat ad se lectorem, dicens: 'Nuntia domino meo regi, quia nihil mali sentio de his quae inlata sunt'. His auditis, rex: 'Verumne est', inquid, 'hunc esse maleficum, se de his nihil est laesus poenis?' Tunc extensum ad trocleas, tam diu loris triplicibus caesus est, quoadusque ipse lassarentur tortures; post haec sudis ungulis manuum pedumque difigunt. Cumque in hoc causa aget, a regina vitam obtinuit, sed non fuit minor morte humilitas subsecuta. Nam impositus plaustro, ad Burdegalensem urbem, in qua ortus fuerat, ablata 311 omni facultate, transmittitur; in via vero ictuatus sanguine, vix
Abbreviated transcription (Latin):
uastabat : & maxime . ui. br narbonensim ualidus deseiurbat: &i¬
tercio anno quo ibidr̃ deseuierat & requieuerat. populi. qui reuer¬
fuerao a fuga iterũ morbo c̃suptist̃. Nã & abigensis ciuitas maxime
abhoc in cõmodo laborabant. Hisdirb a paruer̃ a parti aquilonis nocti
media radii multi fulgore nimio relucentes qui adse uenieniꝰ
iterũ separabant᷑ usq: quo euanuer Sed & caelũ ab ipsa septentrio¬
nali plaga ita resplenduit. ut putar& aurora producer i:¬
Ium autẽ harc agerent᷑ nunciantur reginȩ puerum quimor tus si¬
rat maleficuis et incantationib fuisse subductũ. Ibiqui mũ mulũ prefi
ue iam diu regina inuisum habebat consciũ eẽ. Inde factũ est. ẽpis¬
lante eo indomo sua quidã de aulicis rigis puerũ dilectũ sibi quia destbõ se¬
teria correptꝰ fuerat lamentar&. Cui p̃fectus respondit. Hab&ur
mihiherba in prompti. dequasi desintericus auriat quã lib& disperine¬

Expanded text:
 urbem Narbonensim validius desaeviebat, tertio anno, quod ibidem adpraehenderat et requieverat; populique revertentes a fuga, iterum morbo consumpti sunt. Nam et Albigensis civitas maximae ab hoc inquomodo laborabat. His diebus apparuerunt a parte aquilonis nocte media radii multi fulgore nimio relucentis, qui ad se venientes iterum separabantur, usquequod evanuerunt. Sed et caelum ab ipsa septemtrionali plaga ita resplenduit, ut potaretur aurora producerDum autem haec agerentur, nuntiantur reginae, puerum, qui mortuus fuerat, maleficiis et incantationibus fuisse subductum ibique Mummolum praefectum, quem iam diu regina invisum habebat, conscium esse. Unde factum est, ut, epolante eo in domo sua, quidam de aulicis regis puerum dilectum sibi, qui a desenteria correptus fuerat, lamentaret. Cui praefectus respondit: 'Habetur mihi herba in prumptu, de qua se desentiricus auriat, quamlibet despera
Abbreviated transcription (Latin):
nno octauo regni throdrici orconcubina nascitur tifilius
nomine hildeb̾tus. & sinodus cabillono colligitur. Desi¬
deriũ uiennensem ep̃m geiciunt. & instiganteꝰ aridio lugdo¬
ninse ep̃o & brunihilde subrogatus est loco ipsius sacer do¬
tali officio omnolus. Desiderius uero in insula quedam
ixilior&ruditur. Eo anno sol obscuratus est. Eo quoq tẽpo¬
te berto aldus genere francus maior domus palatu erat
theuderici moribus mensuratus. sapiens & cautus in pre¬
uo fortis. sidem cũ omnibus seruans. Anno nono regnaͥ
theuderici nascitur eiorconcubina filius nomen corb
umiam protadius genere Romanus uehementer in
palatio ab omnib utntrar&ua. & brunihildis Stupr
pr̃a cũ uella honorib txaltare : De functo uuandal maro
dur in pago ultra iorano &scotingoꝵ. ꝓtadius patricius
ordinatur instigatione brunhilde. Etut berto aldus

Expanded text:
nno 8 regni Theuderici de concubina nascitur ei filius, nomine Childebertus, et synodus Cabillono 605 colligitur. Desiderium Viennensem episcopum dejiciunt, et instigante Aridio, Lugdunensi episcopo, et Brunichilde, subrogatus est loco ipsius sacerdotali officio Domnolus; Desiderius vero in insulam quamdam exsilio retruditur. Eo anno sol obscuratus est. Eo quoque tempore Berthoaldus, genere Francus, major domus palatii erat Theuderici, moribus mensuratus, sapiens, et cautus in praelio fortis, fidem cum omnibus servans. Anno 9. regni Teuderici nascitur ei de concubina filius nomen Corbus. Cum iam Protadius genere Romanus vehementer in palacium ab omnibus veneraretur, et Brunechildis stubre gratiam eum vellit honoribus exaltare, defuncto Wandalmaro duci, in pago Ultraiorano et Scotingorum Protadius patricius ordenatur instigatione Brunechilde. Ut Bertoaldus
Abbreviated transcription (Latin):
tis interra ornamentis inbasilica sci medardi antistitis confugit ibiq setuta¬
ri confessoris prȩsidiam putans. Pueri uero quimissifuerant arege adre¬
quirendasres eius tanta inthesauris illius reppererunt. quantanec in ip¬
soeraru publicireg estu poturrunt inueniri: qua &ota regis conspectibus
p̃sentarunt. Nam eodie quo hic interfectus est trant eum rege multi
turonorum atq pictauorum. de quibus talefint consiliũ ut simalũ hoc per

Expanded text:
tis in terram ornamentis, in basilicam sancti Medardi antistitis confugit, ibi se tutari confessoris praesidio putans. Pueri vero qui missi a rege fuerant ad requirendas res ejus, tanta in thesauris illius reperiunt, quanta nec in ipso aerarii publici regesto poterant inveniri, quod totum regis conspectibus praesentarunt. Nam eo die, quo hic interfectus est, erant cum rege multi Turonorum atque Pictavorum, de quibus tale fuit consilium, ut si malum hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
pacirbant᷑ mittit ligationẽ obtestans Nt nos ad partẽ guntramni regis tradere
deberemus Si nobis uellemus esse consultũ. sed meminerimꝰ potius sigiberti
qui quondã genitor hildeberti fuit. Nos uero hȩc rursũ ep̃o & ciuibus man¬
data remisimus quod nisi se ad tẽpus guntramno regi subderent. similia
paterentur. asserentes hunc tser. qunc patrẽ suꝑ ouos filios sigiberti scilic&
& hiperici qui rifuerant Adoptati : & sic tenere regni principatũ . ut quondã
hlotharius rex fecerat pater cius. his quoq: non ad quiescentib: garaaicus de
ciuitate igreditur quasi ex ercitũ adducturus in urbe uiro eberonẽ
cubiculariũ hil deberti regis relinquens. Sicharius uero cũ uiullario
aurrlianense comite qui tuno tusonos acceperat exercitum

Expanded text:
patiebantur, mittit legationem, obtestans, ne nos ad partem Gunthchramni regis tradere patiebantur, mittit legationem, obtestans, ne nos ad partem Gunthchramni regis tradere deberimus, si nobis vellimus esse consultum; sed meminirimus potius Sigyberthi, qui quondam genitdata remisimus, quod nisi se ad tempus Guntchramno regi subderent, similia paterentur, asserentes hunc esse nunc patrem super duos filios, Sigiberti scilicet et Chilperici, qui ei fuerant adoptati: et sic tenere regni principatum, ut quondam Chlothacharius rex fecerat pater ejus. His quoque non acquiescentibus, Gararicus de civitate egreditur, quasi exercitum adducturus, in urbe vero Eberonem cubicularium Childeberti regis relinquens. Sicharius vero cum Willachario Aurelianensi comite, qui nunc Turonis acceperat, exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
tissacramenta suis tas oitionibus subiugarent. Turonici uero atq pic¬
taui ad hil debertũ sigibertifiliũ transiae uoluer. sed cõmotibiturigi
contra ros uenirt oisponunt. atq infra terminũ turonicũ incendia
facere ceperunt. Tunc maroialiensem a ec clesia terminituro nici
inqua scĩ martini reliquiȩ habebantur. incendio concremauer̃:
Sediurtus beati affut. ut intam ualido incendio pallulȩ quȩ suꝑ altarid̃ sutrant
positar. xon consumarent᷑ abigne. & non solũ ipse sed&iã herbdlę olim collestę
altarioque locate: Nequaquã exustę sunt. Quȩ incendia uidentes turo nici
legationt᷑ mittunt dicentes Melius sibi tsse ad tẽpus gdntrãno regi subdi:
quã cuncta incendio ac ferro uastari.
ONFESTIM AUTEMPOST MORTEM HILPERICI GARARICUS DUX IEMOUECAS
accesserat & sacramenta denomine childeberti susceperat. Exinde picta¬
uis ueniens. ab ipsis receptus .x̃. & ibi morabatur. Audiens uero quȩ turo nici

Expanded text:
us subjugarent. Turonici vero atque Pictavi ad Childebertum, Sigiberti filium, transire voluerunt: sed commoti Biturici contra eos venire disponunt, atque infra terminum Turonicum incendia facere coeperunt. Tunc Marojalensem ecclesiam termini Turonici, in qua sancti Martini reliquiae habebantur, incendio concremarunt; sed virtus beati adfuit, ut in tam valido incendio pallulae, quae super altarium fuerant positae, non consumerentur ab igne. Et non solum ipse, sed etiam herbolae olim collectae altarioque locatae nequaquam exustae sunt. Qua incendia videntes Toronici legationem mittunt, dicentes, melius sibi esse ad tempus Gunthchramno rege subdi quam cuncta incendio ac ferro vastari. Confestim autem post mortem Chilperici Gararicus dux Limovicas accesserat et sacramenta de nomine Childeberthi susceperat. Exinde Pectavis veniens, ab ipsis receptus est et ibi morabatur. Audiens vero quae Toronici
Abbreviated transcription (Latin):
sepae leones in harenps & in ermis. plurȩs singulus int̃fecit. Cũ e& litte¬
ris nimiũ cruditus astrologus efficit᷑: ⁊ qođ cernens acircũcisis gentibus
diuino nutu imperiũ eẽ uastandũ: Adda gobertũ rege francorũ dirigp̃ns
p&ens ut om̃s udaeos regnisui ad fidẽ catholicã baptizando ꝑcipreret. Quod

Expanded text:
epe leones in arena, et inermis plures singulus interfecit. Cum esset litteris nimium eruditus, astrologus efficitur, per quod cernens a circumcisis gentibus divino nutu imperium esse vastandum, ad Dagobertum regem Francorum dirigens, petit ut omnes Judaeos regni sui ad fidem catholicam baptizandos praeciperet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cũ undiq theodricus timore ꝑterritꝰ ꝑ pactionis uinculũ
alsatios ad parte theodberti firma uit. &iã sugentinses. & turenses¬
etca paninses. quod sepius repetebat idẽq: amississe uisus ẽ. Re

Expanded text:
que compulsus Theudericus, timore perterritus, per pactionis vinculum Alsacios ad partem Theudeberti firmavit; etiam et Suggentenses et TurensesCampanenses, quos saepius repetebat, idemque amisisse visus est. Re
Abbreviated transcription (Latin):
uiltis uirtutib: quas incorpore gresserat. hoc miraculum confirmationem fecit.
am carcerarus adelamantib: corpus in platea ad grauatum est. solͥtisq ris dt̃. rur¬
imsine laborere leuatur. ipsi quoq: qui soluti fuerant in obsequus funeris. usq: adba¬
licam inquasepultus est. liberati peruenerunt. Ad sepulchrum autem eius mul¬
is uirtutes dñotribuente. credentes ex periuntur. ita ut quisq: uista p&ierit. ue¬
citer exoptata report&. Quis autem strenuus uirtirtes illius quas incorpo¬
efecit sollicite uul inquirere. librũ uita illius quȩ a furtunato pr̃o compositꝰ¬
est legens cunctar epperi&:¬

Expanded text:
multis virtutibus quas in corpore gesserat, hoc miraculum confirmationem fecit. multis virtutibus quas in corpore gesserat, hoc miraculum confirmationem fecit. Nam carcerariis acclamantibus, corpus in platea aggravatum est, solutisque eisdem, rursine labore levatur: ipsi quoque qui soluti fuerant, in obsequium funeris usque ad basilicam in qua sepultus est, liberi pervenerunt. Ad sepulcrum autem ejus mulas virtutes, Domino tribuente, credentes experiuntur: ita ut quisque, si justa petierit, veciter exoptata reportet. Si quis tamen strenuus virtutes illius, quas in corpoe fecit, sollicite vult inquirere, librum Vitae illius, qui a Fortunato presest, legens cuncta reperi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoratꝰ : lum̃ recipero ñ meruit. qđ ei obpeccatũ ñ prestitũ reor nis
illud dominicum oraculũ. Quihab& dabit᷑ ei & habundauit. & quin ha¬
b& ipsũ qđ hab& aufert̃ abro &illud Ecce sanꝰ factus es iã noli precare
nequidtibi deterius eueniat. Nã ꝑstiterat in hac sanitate . iudrum
non induxiss& super diuinã uirtutẽ. Talisenĩ & mon& & arguit apłs dicens.¬
plite iugũ ducere cũ infidelib. Quae enim par ticipatio iustitiae cum iniquitate.
it q̃: sotietas lucicum tenebris  Quae autẽ cõmunicatio xp̃i cũbelial: aut quȩ pars
idili cũ infidele. qui autem c̃sensus tẽplo dĩcũidolis uos estis enĩ tr̃plũ dĩ uiui.
ropterra exiti demedioro & separ amini abris ait dñs. Idro elocrat unũ quẽq
cp̃i anum haccausa ut quando celestem accipremeruit medicinam terrena ñ re¬
uirat studia
ANNO ET BEATUS GERMANUS PARISIORUM ERIS CORUS TraTISNIT INCUIOBSTEUIIS

Expanded text:
commoratus, lumen recipere non meruit. Quod ei ob peccatum non praestitum reor iuxta illud dominicum oraculum: Qui habet, dabitur ei et habundavit; et qui non habet, ipsum quod habet aufertur ab eo; et illud: Ecce sanus factus es, iam noli peccare, ne quid tibi deterius eveniat. Nam perstiterat hic in sanitate, si Iudaeum non induxisset super divinam virtutem. Tales enim et monet et arguit apostulusim iugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio iustitiae cum iniquitate ? Aut quae societas luci cumtenebris? Quae autem communicatio Christi cum Belial ? Aut quae pars fideli cum infidele ? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Vos estis enim templum Dei vivi. Propterea exite de medio eorum et separamini ab his, ait Dominus. Ideo doceat unumquemque christianum haec causa , ut, quando caelestem accipere meruerit medicinam, terrena non reuirat studiaanno et beatus Germanus Parisiorum episcopus transiit: in cujus exsequiis,
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Quod siuos dõ ꝓpitio illos deuincitis. nosfidẽ quã ꝓmisimus custodi¬
mus. Si uero illicontrauos inualuerint. ecce reseratas portas repperietis
in gredimini nepereatis. Hoc illo dolo aelusi egressi foras bellũ parant. Sed
superati ab exercitu celsi. fugam iniunt. Uenientesq adurbẽ. portas reppe¬
riunt obseratas. Cumq exercitꝰ a tergo iaculis fodetar. opperiret᷑ꝙ lapi

Expanded text:
dere. Quod si vos Deo propitio illos devincitis, nos fidem quam promisimus custodidere. Quod si vos Deo propitio illos devincitis, nos fidem quam promisimus custodiemus: si vero illi contra vos invaluerint, ecce reseratas reperietis portas; ingredimini ne pereatis. Hoc illi dolo delusi, egressi foras bellum superati ab exercitu Celsi, fugam iniunt, venientesque ad urbem, portas repperiunt obseratas. Cumque exercitus a tergo iaculis fodeietur operireturque lapi
Abbreviated transcription (Latin):
ute & proeliis. superauit arte donandi. Namdatis munerib
foedus cum rege iniit. ut omib diebus uitȩ suȩ. nulla interse proelia cõmo¬
enĩ caganus. om̃s enĩ reges gentis illius hoc appellant᷑ nomine.
y giberthus uero rex arelatensem urbẽ capere cupiens. aruer nus
cõ mouere p̃cepit. Erat enĩ tunc firminus comes urbis illius qͥ
cum ipsis in capite abiit. sed & de alia parte eudo uarius cum exercitu
ad uenit. In gresiq urbem arelatensẽ. sacramenta ꝓparte sigiberti re¬
gis exegerunt. Quod cum gunthramnus rex cõperisset. celsũ patrici¬
um cum exercitu illuc dirigit. Qui abiens auennicam urbẽ abstulit.
Accredens autẽ arelate & uolens eam expugnare rex. exercitus sigiberti
qui infra muros continebat᷑ coepit resistere. Tunc subaudus ep̃s dixit
ad eos. Egredimini foris & inite certamen. quia non poteritis sub mu¬
rorum conclusione degentes neq nos neque urbis istius subiecta defen¬

Expanded text:
ute praelii, superavit arte donandi. Nam datis muneribus foedus cum rege iniit, ut omnibus diebus vitae suae nulla inter se praelia commoautem Gaganus; omnes enim reges gentis illius hoc appellantur nomine. XXX. Sigibertus vero rex Arelatensem urbem capere cupiens, Arvernos commovere praecipit. Erat enim tunc Firminus comes urbis illius, qui cum ipsis in capite abiit. Sed et de alia parte Adovarius cum exercitu advenit. Ingressique urbem Arelatinsim, sacramenta pro parte Sigyberthi regis exegerunt. Quod cum Gunthchramnus rex coum cum exercitu illuc dirigit: qui abiens Avennicam Avenionem urbem abstulit. Accedens autem Arelatem, et vallans eam, impugnare exercitum Sigiberti, qui infra muros continebatur, coepit. Tunc Sabaudus episcopus dixit ad eos: Egredimini foras, et inite certamen, quia non poteritis sub murorum conclusione degentes, neque nos, neque urbis istius subjecta defen
Abbreviated transcription (Latin):
ac basilica tunc scĩ iuliani. antio chinsis martyris. graui incendio con¬
cremata est. adiustinũ autem imprratorem perse. armini icum magno
serici intexto pondere urnerunt. prtentes amicitias eius. Atque nar¬
rantes sc̃ imperatori persarũ esse infensos. uenerunt adros legatiris
oicrntes. Sollicitu do imperialis sciscitatur si fordus in itum curo custodiatis¬
intactum: respondentibus illis omĩa abhis pollicita in libata seruari.
dixeruđ legati: in hoc apparebit rius amiciti as uoscustodire. Sugnem
ut illi urneratur adoraueritis: respondente populo nrqua quam
se hoc facturum : aitips quicoram erat. Ouȩ ist igne ditas ut uenr¬
rari quarat . quem ds̃ adusus hominũ procreauit. quo fomentis acern¬
ditur. a qua restinguitur. Adhibitus urit niglectus te pescit: Hare
& hissimilia ep̃o ꝓsequente. legati furore suc censi rum cam nicus ac¬
fustibus carount¬

Expanded text:
s. Basilica tunc sancti Juliani Antiochensis martyris gravi incendio cons. Basilica tunc sancti Juliani Antiochensis martyris gravi incendio concremata est. Ad Justinum autem imperatorem Persae-Armeni cum magno serici intexti pondere venerunt, petentes amicitias ejus, atque narrantes se imperatori Persarum esse infensos. Venerant enim ad eos legati dicentes: Sollicitudo imperialis sciscitatur, si fointactum'. Respondentibus illis, omnia ab his pollicita inlibata servari, dixerunt legati: 'In hoc apparebit, vos eius amicitias custodire, si ignem, ut ille veneratur, adoraveritis'. Respondente populo, nequaquam se hoc facturum, ait episcopus, qui coram erat: 'Quae est in igne deitas, ut venerari quaeat? Quem Deus ad usus hominum procreavit, qui fomentis accenditur, aqua restinguitur, adhibitus urit, neglectus tepiscit'. Haec et his similia episcopo prosequente, legati furore succensi, actum convitiis fustibus ca
Abbreviated transcription (Latin):
efuncto igitur apud urbem constantino politanam iustiano imprra¬
tore Iustinus ambiuit imperium uir in om̃i auaricia. deditus. contemptor
pauperum. senatorum spoliator. cuitanta fuit cupiditas. ut arcas iuger& furi
ferreas. in quibus num mismata. auritalenta congerer&. Quem & iam ferunt¬
inherisi prlagiana delapsum: nam non post multum tempus exsensu effectꝰ.
tyberium carsarem sibi adsciuit. ad defensandas prouincias suas. hominem
iustum. elimosinarium. ar quiter discernentẽ. obtinentem que uicto
Denique sigibertus rex legatos adiustinianum imperatorem misit pacrͣ
prtens. id est uuarinarium francum. refirminum aruernum. Qui
cuntes rirctonauali. constantino politana urbem sunt ingressi. locutique
cum imperatore. quar pecirrunt obtinurrunt. In alio tamen anno in
galleissunt regrossi. Postharc autem. antiochiar egypti. & appamia.
siriae . maxime ciuitates apersis capte sunt. & populus captiuus abductꝰ.¬

Expanded text:
efuncto igitur apud urbem Constantinopolitanam Iustiniano imperatore, Iustinus ambivit imperio, vir in omni avaritia deditus, contemptor pauperorum, senatorum spoliatur; cui tanta fuit cupiditas, ut arcas iuberet fieri ferreas, in quibus numismati auriin haeresim Pelagianam dilapsum. Nam non post multum tempus exsensus effectos. Tiberium Caesarem sibi ascivit ad defensandas 180 provincias suas, hominem justum, eleemosynarium, aequum, discernentem, obtinentemque victoriDenique Sigibertus rex legatos ad Justinum imperatorem misit, pacem petens, id est Uvarinarium Francum, et Firminum Arvernum. Qui euntes evectu navali, Constantinopolitanam sunt urbem ingressi, locutique cum imperatore, quae petierunt obtinuerunt. Ad sequentem tamen annum in Galliam sunt regressi. Posthaec autem Antiochia Aegypti, et Appamia Syriae, maximae civitates, a Persis captae sunt, et populus captivus abductu
Abbreviated transcription (Latin):
gladio trucidata Radulfus patrata uictoria in castrũ ingreditur
Sigibertus cũ suis fidelibus grauit᷑ amaritudine arreptus suꝑequum

Expanded text:
gladio. Radulfus patrata victoria in castrum ingreditur. Sigibertus cum suis fidelibus gravi amaritudinis moerore arreptus, super equum
Abbreviated transcription (Latin):
padati. nisi rembertus dux maxima cũ seniorib: & nobilioribus exer¬
citus sui ꝑ neglegentiã auuasconib in ualle rubola nonfuiss& iis¬
terfectus. Exercitus uero francorũ qui deburgundia in uuasconiã accesse¬
sidens. mittit nuntios in brittania : Quod brittones male admiserant uelocito¬
teR emeridarent. &ditioni suae r&raderent. Alioquin exeroitus bur¬
gundiae qui in uuasconia fuerunt dep̃sente inbrittanias debuissent

Expanded text:
pedati, si Arembertus dux maxime cum senioribus et nobilioribus exercitus sui per negligentiam a Wasconibus in valle Subola y non fuisset interfectus. Exercitus vero Francorum, qui de Burgundia in Wasconia 650 accessesidens mittit nuntios in Britanniam, quod Brittones male admiserant velociter emendarent, et ditioni suae se traderent; alioquin exercitus Burgundiae, qui in Wasconiam fuerat, de praesenti in Britannias debuissent
Abbreviated transcription (Latin):
euaginatum in manueius repperiunt. Nemora eductus aba silicascã uinctus
& tormentis addictus consitaur seemissum ad interfitiendum regem dics.
Sic rnimtractauit qui memisit quia cognouut rea multorũ inseodia ad

Expanded text:
evaginatum in manu eius repperierunt. Nec mora, eductus a basilica sancta, vinctus et tormentis addictus, confitetur se emissum ad interficiendum regem, dicens: 'Sic enim tractavit, qui me misit, quia: „Cognovit rex multorum in se odia ad
Abbreviated transcription (Latin):
pre& iositatibus uil aursulgore obticta a scinsq̃ arquop̃cedentibus
pueris aluisq sequentibus ferebatur. atq adbasilicam scĩ crispini crispinianuiq
properabat quasi ex spectatura missas. Erat enim eodie passio martirum bra¬
torum : seduidens nuntium peraliam plateam egressum: retorquens proiec

Expanded text:
praetiositatibus vel auri fulgore obtecta, ascensu aequo, praecidentibus praetiositatibus vel auri fulgore obtecta, ascensu aequo, praecidentibus pueris aliisque sequentibus, ferebatur atque ad basilicam sancti Crispini Crispinianique properabat, quasi expectatura missas. Erat enim eo diae passio marthyrum beatorum. Sed videns nuntium, per aliam plateam gressum retorquens, proiec
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculd intromiti locutusq cumeo alia ex aliis egrediiterum
decubiculo iub& Cumq egrederaur. aduobus ostiariis pedibus
ad p̃hensis. ruit in gradibus ostii. ita ut parscorporis cius ẽr̃t inrin¬
sccus. parsuero extrinsecus extendera&iur: Tunchi qui iussi adhyc
r& plenda paratierant cum gladiis supereum ruunt atq: ita
minutatim caput eius conliserunt. ut simile totum crrebro puta¬
r&ur statimq mortuus est. Tunc denudatus & perfenestram rire¬
tus sepulturȩ mandatus est. Erat enimleuis in moribus ultra huma¬
nũgenus cupiditatiac facultatibus inhians alienis. & ea ipsis diui¬
tiis ualde suꝑbus. Intantum ut iam in ipso interitus suitem pore¬
lotharu regis sesilium fateraur Multum tamen cumeo aurire¬
prrtum est. Quo inter fecto protinus unus puerq cius cursa uelocis¬
euolans nuntiauit coniugirius quȩ actatrant. Harc uero perpli¬
tram sissioni cȩ ciuitati compta grandibus ornamentis acgrminarũ

Expanded text:
cubiculo intromitti; locutusque cum eo alia ex aliis, egredi iterum de cubiculo iubet. Cumque egredieretur, a duobus ostiariis pedibus aehensus, ruit in gradibus ostei, ita ut pars corpori eius esset intrinecus, pars vero extrinsecus extenderetur. Tunc hi, qui iussi ad haec explenda parati erant, cum gladiis super eum ruunt atque ita minutatim caput eius conliserunt, ut simile totum cerebro potaretur; statimque mortuus est. Tunc denudatus et per fenestram eiectus, sepulturae mandatus est. Erat autem levis in moribus, ultra humagenus cupiditate ac facultatibus inhians alienis et ex ipsis divitiis valde superbus, in tantum ut iam in ipso interitus sui temporelothari regis se filium fateretur. Multum tamen cum eo auripertum est. Quo interfectu, protinus unus puerorum eius cursu velocievolans, nuntiavit coniuge eius quae acta erant. Haec vero per plateam Sessionicae civitatis, compta grandibus ornamentis ac gemmarum
Abbreviated transcription (Latin):
÷ cartaginem magnam in gressisunt. Ubidum morarentur iussionem
opperientis prarftcti qui aderat qualiter imperatoris p̃sentiã adire de¬
berent . Unus puerorum cuantiꝰscilic& quicumtodemabierat drepta
spetio demanu cuiusdam nigotiatoris macũ detulit. que ille prose¬
cutus cuiusrẽs erant red disibirem propriam flagitabat: sed isto deferen
ie cumdedie indiem hoc iurgium inmaius propagar& ur. Quadã die
negotiator puerum illum in platra repperit. adp̃hensoq: uestimento eiuis tenere
cepit dicens: Quia non ame laexaberis priusquam resquas uiolenter diripu

Expanded text:
 Cartaginem magnam ingressi sunt. Ubi dum morarentur, iussionem opperientes praefecti qui aderant, qualiter imperatoris praesentiam adire deberent, unus puerorum, Euanti scilicet, qui cum eodem abierat, direptam speciem de manu cuiusdam negutiatoris metato detulit. Quem ille prosecutus cuius res erant, reddi sibi rem propriam flagitabat. Sed isto differente, cum de die in diem hoc 484 jurgium in majus propagaretur, quadam die negotiator puerum illum in platea reperit, apprehensoque vestimento ejus, tenere coepit dicens: Quia non a me laxaberis, priusquam res quas violenter diripu
Abbreviated transcription (Latin):
zelantes eũ undiq sine inter missione custodiunt. Bobo dux
ar uernolcũ parte exercitꝰ ad algisili & enoualaus comes sigi¬
ontissis cũpa gensibus suis & cueceri exercitus manꝰ plura contra

Expanded text:
zelantes, eum undique sine intermissione custodiunt. Bobo dux Arvernus cum parte exercitus Adalegiseli, et Aenovalaus comes Sogiontensis cum pagensibus suis, et caetera exercitus manus plurima, contra
Abbreviated transcription (Latin):
Ded inlucescente dir tercia conurnientes in ecelesiã. inta ude¬
rogant ep̃m si aliquid excusationis haber& & dicira Atilps
confusus ait. Ad sententiã oandam suꝑculpabilem nemoremim.
lam ego noui me oberimen maueflatis rrum esse mortis. qui sẽꝑ
contra utilitatem huius Regis matrisq eius. ac alia ꝑ mrum
consiliũ multa suisse gesta certamina. quib non nulla galliarũ
loca oepopulata sunt. Harc rp̃i audientes ac lamentantis
fr̃is obprobrium obtenta uita. ipsum ab ordine sacerdotali
lrettis canonũ sanctionibus Remouerunt. Quistatim ad
argento Ratinsim urbem quã nunc strateburgũ uocant
orductus exilio cõdempnatus est. In ciuus loco ramulsus
filius lupiducis iam pris biterii honore prȩditus ep̃s subro¬
gatus rst. Epiphanio abbatis officio qui basilicȩ scĩ remigu¬
iiprȩerat remoto. Multa tnim auri. argentiq. in huius epͣi¬
tnss aegestum pondera sunt reperta. Que autẽ miquitatis

Expanded text:
ed inluciscente die tertia, convenientes in eclesia, interrogant episcopo, si aliquid excusationis haberet, ediceret. At ille confusus ait: 'Ad sententiam dandam super culpabilem ne moremini; nam ego novi, me ob crimen maiestatis reum esse mortis, qui semper contra utilitatem huius regis matrisque eius abii, ac per meum consilium multa fuisse gesta certamina, quibus nonnulla Galliarum loca depopulata sunt'. Haec episcopi audientes ac lamentantes fratres obproprium, obtenta vita, ipsum ab ordine sacerdotali, lectis canonum sanctionibus, removerunt. Qui statim ad Argentoratinsim urbem, quam nunc Strateburgum vocant, deductus, exilio condemnatus est. In cuius locum Romulfus, filius Lupi ducis, iam presbiterii honore praeditus, episcopus subrogatus est, Epifanio abbatis officio, qui basilicae sancti Remegii praeerat, remoto. Multa enim auri argentique in huius episcopi regestum pondera sunt reperta. Quae autem de illa i
Abbreviated transcription (Latin):
LANGO BAR DoRUII Gens quem admodũ tributa xii milia solidorũ
ditioni francorũ annis singulis dissoluebant referã. uel quo ordine duas
ciuitates augustã & si osium cũ territoriis a parte francorũ cassa ueranꝰ
decim annos sine regibus trans egerunt. Ipsoque tem pr̃ sicut supra scriptũ
legitur. ꝑ loca in regno francorum ꝓruperunt. ra p̃suptioni in cõpositione Audam
gusta suisio ciuitates. cũ integro illorum territurio & populo partibus guntram ano¬
ni tra diderunt. Post haec legatione ad mauricium imperatorem oirigunt pgo¬
Si duodecim duces. singulos legatarios distinant. pacẽ & patrocinium Ini pmis¬
rii petentos. Idemq & alios legatarios duodecim ad guntram nũ &. huildi iuros¬
bertũ distinant. ut patrocinium francorũ & defensione habentes bre
duo decim milia solidos annis singulis his duobus regibus ut cributa im uex

Expanded text:
Langobardorum gens quemadmodum tributa duodecim millia solidorum ditioni Francorum annis singulis dissolvebant, referam; vel quo ordine duas civitates, Augustam et Siusium cum territoriis a parte Francorum cassaverant, decim annis sine regibus transigerunt. Ipsoque tempore, sicut supra scriptum legitur, per loca in regnum Francorum proruperunt; pro ea praesumptione in compositione Augustam et Siusium civitates cum integro illorum territorio et populo, partibus Guntchramni tradiderunt. Post haec legationeHi duodecim duces singuli legatos dirigunt, pacem et patrocinium imperii petentes. Iidemque et alios legatores duodecim ad Guntrannum et Childebertum destinant, ut patrocinium Francorum et defensionem habentes, duodecim millia solidos annis singulis duobus regibus in tributa imple
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. umqui illa auidi ixhis quis anrir&. rcr abalia parte uenirbat
batissa. & denudatã purllã induit ram urste regia. quartanta lucar
iroq &mimilibus refulgrbat utuix poss&. intendi. dicente sibi abba¬
ssa Sponsus enĩ tuus mitt&tibi harc munera. harccũ purlla uidiss&:
anpuntaẽ corde. & post dies pancos rogauit abbatissã. ut sibi inqua in¬
uder& cellulam ei praparar&. At illa urlocit᷑ ꝑfectã ait. Eccr in qiđ
ac consis lampadib tenentes ibibrata radegunde manuadlo cũ usq ꝑducitur¬
&sic uale omib faciens & osculas singulas quas qui rclusarst. obstructoq adituꝑ quũ

Expanded text:
 illa avide ex his aquis hauriret, ecce ab alia parte veniebat abbatissa, et denudatam puellam induit eam veste regia; quae tanta luce, auroque, et monilibus refulgebat, ut vix posset intendi, dicente sibi abbatissa: Sponsus enim tuus mittit tibi haec munera. Haec cum puella vidisset, compuncta est corde, et 303 post dies paucos rogavit abbatissam, ut sibi in qua includeretur cellulam praepararet. At illa velociter perfecta, ait: Ecce, inquit, accensis lampadibus, tenente sibi beata Radegunde manum, ad locum usque perducitursic vale faciens omnibus, et osculans singulas quasque, reclusa est. Obstructoque aditu
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ Huec agens ad sidu e testamenta que in ecclesuis seripte ̧ erant plerũq disrupit ipsasq patrissiu p̃ceptionef iullun

Expanded text:
tatum'. Haec agens, adsiduae testamenta, quae in eclesias conscripta erant, plerumque disrupit, ipsasque patris sui praeceptiones, potan
Abbreviated transcription (Latin):
& residuũ tẽpestatis ex urer & siccitas itresiduũ siccitatis auferr&& hostilitas¬
sicritũ stadus acc editabiue natines exercut. Iuada uerodieregressus deuinatione ĩã sub: obscura noq¬
de arquo slsciper& & unã manũ suꝑ scapulã pueri teneret aduenens quidã eũ cidtro ꝑcutit subasc eli
toqui ictu uentrẽ tiꝰ ꝑsorat statĩq: fluente copia sanguinis tũꝑ os qũã ꝑ aditũ uulneris. inaquũ fudit sp
Qiã uero maliiã gesserit superits lectio docet Nã regiones plurimas sepius deuastaũ ađ s siccendit
b nichil doloris sed laxitiã magis habelut icut quondã nero cũint̃ incendia palatii. tragordias detantaris

Expanded text:
 residuum tempestatis exureret siccitas, et residuum siccitatis auferret hostilitasquasi centum stadiis, illic venationem exercebat. Quadam vero die regressus de venatione iam sub obscura node equo susceperitur et unam manu super scapulam pueri reteniret, adveniens quidam eum cultro percutit sub ascellam iteratoque ictu ventrem eius perforat; statimque profluente cupia sanguinis tam per os quam per aditum vulneris, iniquum fudit spiritum. Quam vero malitiam gesserit, superior lectio docet. Nam regiones plurimas sepius devastavit atque succendit; de quibus nihil doloris, sed letitia magis habebat, sicut quondam Nero, cum inter incendia palatii tragidias decantaret.
Abbreviated transcription (Latin):
eraclius cum e& patricius. uni uersas affricae ꝓuincias. focas: qu
tirannico ordine mauritiũ imperatorẽ int̾fecerat. Imperiũ arrepi

Expanded text:
eraclius cum esset patricius universas Africae provincias, et Fogas, qui tiranneco ordine Mauricio imperatore interficerat, imperium adrep
Abbreviated transcription (Latin):
sius magacensis urbis ep̃s diligens utilitatẽ theo drici. &odiens stul¬
titia theodberti. Ad theo dricũ ueniens dixit. Quod coepisti ꝑfice
satis tẽ utiliter oport& huius Rei causã expetere. Rustica fabu
sent. eos in montẽ ad se uocat dicens. Quã longe oculi urĩ in una¬
quaq parte uidere p̃ualent non habexis amicos nisi paucos.

Expanded text:
sius. Magancensis urbis episcopus, diligens utilitatem Theuderici, et odiens stultitiam Theudeberti, ad Theudericum veniens dixit: Quod coepisti perficito, satis te utiliter oportet hujus rei causam expetere. Rustica fabulsent, eos ad se in monte vocat, dicens: « Quam longe oculi vestri in unamquamque partem 619 videre praevalent, non habetis amicos, nisi paucos q
Abbreviated transcription (Latin):
enim noueris quia aut morsuna occupat aut paruita defensat¬
Osc̃e sacerdosscio enimitẽ patrem communẽ cumrege eẽ filiorius. & noui¬
qm̃ quȩcumq: petieris abeo optinebis. nec negare omnino poterit

Expanded text:
enim noveris, quia aut mors una nos occupat aut par vita defensatctus sacerdos, scio enim, te patrem communem cum rege esse filio eius, et noviam quaecumque petieris ab eo obtenebis, nec negare omnino poterit
Abbreviated transcription (Latin):
gotiantis circũiens species sumitus argentũ pensat. atq diuersa orna¬
uenta. ꝓspicit dicins. Haec & haec conparabo. quia multũ michi argentum

Expanded text:
gutiantum circumiens, species rimatur, argentum pensat atque diversa ornamenta prospicit, dicens: 'Haec et haec conparabo, quia multum mihi aurum
Abbreviated transcription (Latin):
uni harcagerent᷑ & brit tani circaurbes. nam n&icã urbem utique
urhodonicã ualde seiurent gunthra nꝰ rex ixercitũ contraros cõ¬
moueri iussit In quorũ capite bełpolenum & rbura charium duces elegit. Sed
ebere charius. suspectus quodsi uictoria cumbippolino patrar&. Ipseducatum ri¬
adquirir& Inimicitias cũ rodĩ conectit ac periua totã seblasphemiis conuitus
tatq maledictionib: Lacessunt. Ur rumꝑiuam qua abier̃ incendia. homicidia spolia ac mul¬
tascrlera eger̃. Interra uener̃ aduicinon yam amnuẽ quo transinissi. aduldã fluuuum
pumir̃. Ibiq dissipatis uicinitatis casis pontis desup statuir̃. sicq exercitus om̃is transuit
Cnnuinctus enimsuerat cotr̃pore brppolino prordicuns. Sisccutꝰ me furris egote usq: uuaro cũ ducũ

Expanded text:
que Rhedonicam, valde saevirent, Guntchramnus rex exercitum contra eommoveri jussit; in quorum capite Beppolenum et Ebracharium duces delegit. Sed Ebracharius suspectus, quod si victoria cum Beppoleno patraretur, ipse ducatum acquireret, inimicitias cum eodem connectit, ac per viam totam se blasphemiis, conviciis atque maledictionibus lacessunt. Verum per viam qua abierunt, incendia, homicidia, spolia ac multa scelera egerunt. Interea venerunt ad Vicinoniam amnem, quam transmissi, ad Uldam fluvium pervenerunt; ibique dissipatis vicinitatis casis, pontes desuper statuunt, sicque exercitus omnis transivit. Conjunctus enim fuerat eo tempore Beppoleno pr
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑciuitatẽ tota & foris. gundeberga regali ordine. ꝑ loca scorũ nedorationẽ
egreditur. De uillas & opibus fisci quos habuerat. rotharius etrestaurari pre

Expanded text:
nos, per totam civitatem et foris Gundeberga regali ordine per loca sanctorum ad orationem aggreditur. De villis et opibus fisci quod habuerat, Chrotharius ei restaurari pr
Abbreviated transcription (Latin):
prouincia sunt defuncti. Multiant᷑ ixipsis adimoniis corripti clamabant. Cur
nos scãe bratissime sic erucias & incendis : i dimposita eis manum mundabat
tos. Postharchomo rrat andigausis in cola quiꝑnimiam frbrun eloquium parit᷑
auditumquȩ ꝓdiderat & cum afibri conualiuss&e surdus ꝑmanebat acnuit᷑¬
igitur diaconuss exprouincia illa romã directꝰ ist: ut bratorũ apostolorum pig¬
nora łridiquorum scõrum qui urbem illam muniant ixiber&. Quodcũ
ad parentes in firmi ilius ꝑ uinisseo rogant ut rum comitẽ it niris sumeri dignaro
Confidentes quod sibatissi morum a postolorũ adir& sepulchra ꝓtinꝰ possit ad siqui mi

Expanded text:
provintia sunt defuncti. Multi autem ex ipsis a daemoniis correpti, clamabant: 'Cur sancte beatissime, sic crucias et incendis?' Sed inpositam eis manum, mundabat os. Post haec homo erat Andecavensis incola, qui per nimiam febrem eloquium pariter auditumque perdederat; et cum febrae convaluisset, surdus permanebat ac mIgitur diaconus ex provintia illa Romam directus est, ut beatorum apostolorum pignora vel reliquorum sanctorum, qui urbem illam muniunt, exhiberet. Quod cum ad parentes infirmi illius pervenisset, rogant, ut eum sibi comitem iteneris sumere dignaretur, confisi, quod, si beatissimorum ap
Abbreviated transcription (Latin):
itum niulti peregno rius tam oomestici quam comites. ad p̃¬
uranda regalis ex pinse necessaria. Rex aut̃ oelibrratio¬
u acta ut adhi̧c oeber& accedere. pedũ ist oolore ꝓhibitꝰ.
N quã aut̃ conualuit accessit parisius. & exindẽ ad
otoialensem uillã ipsius urbis properans. ruocato pur¬
ro iussit baptisterium p̃parari inuico nempto doRo¬
ilium autem hȩc agerentur. Irgati hildebrrti regis acces¬
ypserunt ad tum dicentes. non enim istanuꝑ nrpotituo
ase pildeberto pollicitus tras ut cum inimicis rius amictias
un custo dis sed pocius que promiseras prȩtirmittis & pugũ
astum in urbis parisiace cathedram regem statu eͦ s: Iudi¬
tabit nim õs quia non reminiscgris quȩ ultro pollicitus
is: hȩc his oicentibus. rexait. Srgmissionem quã inne¬
pottm ieu̾n hildebirta reginꝰ Płatutã habro cionolmitto.
I debonitate guntrãni &
ecclesia scĩ małcelli.¬
II. degundo aldo quod con¬

Expanded text:
citum multi de regno eius tam domestici quam comites ad prcitum multi de regno eius tam domestici quam comites ad praeparanda regalis expensae necessaria. Rex autem, deliberatione acta, ut ad haec deberet accedere, pedum est dolore prohibitus. Postquam autem convaluit, accessit Parisius, exinde ad Rotoialinsim villam ipsius urbis properans, evocato puero, iussit baptisterium praeparari in vico Nemptudoro. Dum autem haec agerentur, legati Childeberthi regis accesserunt ad eum, dicentes: 'Non enim ista nuper nepote tuo Childebertho pollicitus eras, ut cum inimicis eius amicitiasione tua custodis, sed potius quae promiseras praetermittis et puerum istum in urbis Parisiacae cathedram regem statues. Iudicavit enim Deus, quia non reminisceris, quae ultro pollicitus es'. Haec his dicentibus, rex ait: ' Promissionem, quam in nepotem meum Childeberthum regem statutam . De bonitate Guntchramni et ecclesia sancti MarcellII. De Gundoaldo, quod con
Abbreviated transcription (Latin):
Maria aut̃ illa supplicus ordita om̃a fantasmata rius ac p¬
stigias publicauit. Nam homints illi quos ad secredend
oubolica circum uentione turbautrat. nũquam adsensam inttegrã
sunt rrgressi. Sed hunc semꝑ quasi xp̃m. mariã autami illim partẽ
siratis habere prositebatur. Sed & ꝑ totas gallias emerserunt
loriq: Iui perhas prestigus ad iungnatel sibi ules culasciuos¬
lam quȩ gebachantes scos tos consitertntur. magnosse in popłis
ore ftrrbant. ix quibus nos plerosq uidinus quos ob uirgantis
rtuocare aberrore nisi sumus.
ost harc axtem Lebatos ad outatramtiuai Reẜem.¬
fredegundis mittit dicens. Proficiseatur onis m̃srex usq
parisius & acersito filio meo ne pote suo iubrat rũ baptis ma¬
is gratiã consetrari. Ipsuniq ot sco lauacro tx etpas tanquã
luminũ propriũ habtre oign&ur Hare audiins rtx com
pnsen: uel rdiquos quos uoluit parisius acerdere iuba mdi¬
ans se po&ł modum secuturum Furruntq. &iã ad hoc pla¬

Expanded text:
Maria autem illa, suppliciis dedita, omnia phantasmata ejus ac praestigias publicavit. Nam homines illi quos ad se credendum diabolica circumventione turbaverat, nunquam ad sensum integrum sunt regressi, sed hunc semper quasi Christum, Mariam autem illam partem deitatis habere profitebantur. Sed et per totas Gallias emerserunt plerique, qui per has praestigias adjungentes sibi mulierculas quasdam, quae debacchantes sanctos eos confiterentur, magnos se in populis praeferebant: ex quibus nos plerosque vidimus, quos objurgantes revocare ab errore nisi sumus.osthaec autem legatos ad Guntchramnum regem mittit, dicens: Proficiscatur dominus meus rex usque Parisios, et arcessito filio meo nepote suo, jubeat eum baptismatis gratia consecrari, ipsumque de sancto lavacro exceptum, tanquam alumnunensim vel reliquis, quos voluit, Parisius accedere iubet, indecans se postmodum secuturum. Fuerunt etiam ad hoc pla