comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sag cuderas e̾ttuisses. Faues dd. aueus egxoelas cisce ip̃es portas
uaortis agedat᷑ pentulo. Coniugem etiã uus diuersę occupauer
passiones. Cognoscens ergo tande causam suę tristitue: iurum
saciatissimum quem punne muinabatꝰ uenire ad palatiũ depie
citus ẽ Igitur magnus Bisilius neniens ad palatiũ: uidensq
principis filiũ circa mortẽ ad uitã cum remeatuꝵ esse ꝓmusit
si ꝑ catholicos uiros sacro baptismate potiret᷑. Et hęc cum dixisset
egressus ẽ uilens uoͬ uurisiurandi quod baptismatis tp̃re promi¬
serat menior secundum stultũ herodem priesentibus arrianis fi¬
lium baptizari precepit. Quo gesto. mox infans terminũ uitę
sortitus ẽ. Unde poenitentia ductus ualens et noxiã uirisiur¬
di sibi uidicanis uexitatẽ in sacrũ templum ueniens magnibi¬
um intra aulã ubi ip̃e residebat iterũ uenire pręcipiens. multa
apud eũ de diuinis dognatib locutus ẽ et docentẽ libenter.

Expanded text:
us aegrotans, circa ipsas mortis portas agebatur periculo. Sed etiam conjugem diversae occupaverant passiones. Cognoscens ergo causam suae tristitiae, virum sacratissimum, quem punire minabatur, venire ad palatium deprepalatium, vidensque principis filium circa mortem, ad vitam eum remeaturum esse promisit, si per pios viros sacro baptismate potiretur. Haec cum dixisset, egressus est. At ille jurisjurandi quod baptismatis tempore promiserat, memor, secundum stultum errorem praesentibus Arianis filium baptizare praecepit. Quo gesto, mox infans terminum vitae sortitus est. Poenitentia vero ductus Valens, et noxiam jurisjurandi judicans veritatem, in sacrum templum ingressus, magni Badona solemnia. Quem intra aulaea, ubi ipse residebat, venire praecipiens, multa apud eum de divinis dogmatibus verba locutus est, et docentem libenter
Abbreviated transcription (Latin):
nite perierunt. Ipseq imperator sancratus cũ in cruusd im iulliue
ali literet absconditis ab insequentib hostibus dephensus subie¬
do gie consimptus ẽ decimo qneo imperu suu anno &uod lats¬

Expanded text:
utae perierunt. Ipse vero imperator sauciatus cum in cujusdam villulae utae perierunt. Ipse vero imperator sauciatus cum in cujusdam villulae casa lateret absconditus, ab insequentibus hostibus deprehensus, subjecto igne casae consumptus est decimo quinto imperii sui anno. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tus auxilio frigidernum Atalicus suꝑauit. Cuius bñficu gr̃a
gochi surplices poposcerunt. ut cis epistopi a quib regulim fi¬
dei discerent mitterent. Tunc ualens usus maligna prauta¬
te doctores artiani dogmitis msit cis: a quib prime rudinẽ¬
ta fidei suscepunt. Sed & Uulfila quidis coꝵ episcopus ciuuis
ipsi uerba qͣĩ leges ĩmobiles obseruabant gochitas litteras ad¬
muenit. et utrunq testamentum in linguã proprim tñstu¬
lit et secundũ arrianoꝵ sectam deprauuut. Ipsi deniq gothi
post moditũ interuallum auantia maxinu ducis fimno com¬
pulsi a ualente defecerunt et ꝑ thraciam sese diffuderunt. Cont
ques ualens egressus de antiochia. bellum instructissimũ para¬
uit ubi statĩ primo congressionis impetu coniturbae militum
memie nuida peditũ deseruere prȩsidia. Moxq legiones corũde
pdium equitatu hostiũ undiq cinctie et sagitaꝵ nubib obꝰ¬

Expanded text:
tus auxilio Frigidernum Athalicus superavit. Cujus beneficii gratia tus auxilio Frigidernum Athalicus superavit. Cujus beneficii gratia Gothi simplices poposcerunt, ut eis episcopi, a quibus regulam fidei discerent, mitterentur. Tunc Valens usus maligna pravitate doctores Ariani dogmatis misit eis, a quibus prima rudimenta fidei susceperunt. Sed et Vulfida quidam eorum episcopus, cujus episcopi verba quasi leges immobiles conservabant, Gothicas litteras adinvenit, et utrumque Testamentum in linguam propriam transtulit, et secundum Arianorum sectam depravavit. Ipsi denique Gothi post modicum intervallum avaritia Maximi ducis fame compulsi, a Valente defecerunt, et per Thraciam sese diffuderunt. Contra quos Valens egressus de Antiochia bellum instructissimum paravit. Ubi statim primo congressionis impetu, conturbatae equitum turmae nuda peditum deseruere praesidia. Moxque legiones eorumdem peditum equitatu hostium undique cinctae, sagittarum nubibus obr
Abbreviated transcription (Latin):
ded dũ postea reuersus illie fusset imꝑator prioꝵ oblitus q̃ma
ue ad partes inclinaret hacretitas. Cui cũ persiuadere non posset
legem de euis scribi pręcepit exilio quani uolens manus sue sub¬
scriptione roborare nullum apicẽ complere ualuit. Calamius emĩ
contritus ẽ cuniq secundus & tertius calimus hoc ꝑtulise. &
idhuc legẽ impiam firmare contenderet comimota ẽ eius de dt¬
riemiq subito tremor inuasie. Tunc eius aĩo terrore comple¬
quic in isto contigere. signum proprię uirtutis: et ꝑ alia dispẽ¬
uilentis decimotertio quattuor scythnic gentes idest gochi hypo¬
gethi gyppedes et uandali una lingua utentes et nihil aliud
nisi tm̃ nomen mutintes biꝑtito agmiine danubiũ transierũt
Siquidem gens hunoꝵ cos ab antiꝗs eoꝵ sedib expulit. frae¬
crint his gentib duo duces. fugidernus & Atalicus. Qui cũ
inter se dissiderent ac bello descuirene. Atalicus ad uilentem
iduersus frigidernũ auxilium tulit. Itaq ualentis Augusti fre¬

Expanded text:
vero postea reversus illic fuisset, priorum oblitus, quoniam a ut ad partes declinaret haereticas. Cui non persuadens, legem de ejus scribi praecepit exsilio, quam volens manus suae subscriptione roborare, nullum apicem complere praevaluit, calamus enim contritus est. Cumque secundus et tertius calamus hoc pertulisset, et adhuc legem impiam firmare contenderet, commota est ejus dextera, eamque subito tremor invasit. Tunc ejus animo terrore complequae in isto contigere, signum propriae virtutis ostendens, et peValentis decimo tertio, quatuor Scythiae gentes, id est Gothi, Hypogothi, Gippedes, et Vandali una lingua utentes, et nihil aliud nisi tantum nomen mutantes, bipartito agmine Danubium transierunt. Siquidem gens Hunnorum eos ab antiquis eorum sedibus expulerat. Praeerant his gentibus duo duces, Frigidernus et Athalicus. Qui cum inter se dissiderent ac bello desaevirent, Athalicus ad Valentem dversus Frigidernum auxilium tulit. Itaque Valentis Augusti fre
Abbreviated transcription (Latin):
tinepolitinus auguitus in suburbio nichoniedię defunrictus ẽ
Constaus quaꝵ frater eius dum se intollerandis uicus tra¬
dimi aetate gx indeuum imperatorem sibi creiuera ne uirunt
quidem ña simplicem cunctisq iocundum sed ꝗ nec prima
inqͦ litteraꝵ dementi didicisset. itaq cum primũ licteris lit¬
trieqt hollibis unperitor senex interdu inuitus medit u et
Constutio ꝗ tunc in Magnentiũ ultione fritris actensus
aadbim pre pirabit deponere uislus imperiũ abiciens pipuras cũ¬

Expanded text:
tinopolitanus Augustus in suburbio Nicomediae defunctus est. Constans quoque frater ejus, dum se intolerandis vitiis tram, aetate grandaeuum, imperatorem sibi milites creauerunt, uirum natura simplicem cunctisque iucundum, sed qui ne prima litterarum elementa didicisset. itaque cum primas litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accensus bellum parabat, deponere iussus imperium, abiciens cum li
Abbreviated transcription (Latin):
dam templu ingrederetur Augistus. & ex utraq parte ianua
astarent ministri templi qui asꝑsione aquie sicut ip̃i dicebane pur¬
garent ingredientes. Ualentinanus pręcedens principeni asperlio¬
nis guttã sua uidit in clamyde. et indignatus pugno ꝑcussit tẽ¬
pli ministrũ. dicens se illa asꝑsione maculatum potius ꝗͣ purgi
tum. Quod respiciens imꝑator iussit eum in custodia recipi &
denium ad heremũ destinari. Sed ille cũ annum & pauci ꝑtrauss¬
sent dies pro niercede confessionis recepit imperiũ. Non solum c̃
in illa uita diligentes se deus honorat sed aliqñ etiam in pñti.
bonoꝵ operum retributiones impendit et p̃ntibus prenius illic

Expanded text:
ae templum ingrederetur in choro, et ex utraque parte januarum astarent ministri templi, qui aspersione, sicut ipsi dicebant, purgarent ingredientes, Valentinianus praecedens principem, aspersionis guttam sua vidit in chlamyde. Et indignatus, pugno percussit templi ministrum: tum. Quod cernens Julianus, jussit eum in custodiam recipi, ac demum ad eremum destinari. Sed cum annus et pauci pertransissent dies, ille pro mercede confessioniin illa vita diligentes se Deus honorat; sed aliquando etiam in praesenti bonorum operum retributiones impendit, et praesentibus praemiis illic
Abbreviated transcription (Latin):
herculius Maxinianus persequutor imperium qđ abiece¬
uit iteꝵ arripere uolens a Constantino nondũ imperitore
deuerum Cȩsarem ad italiã cum exercitu iusit ubi cũ urbẽ
obsideres militum suoꝵ scelere desertus et proditus rauenę
interfectus ẽ Dioclitianus quaq sicut ia dic̃tum ẽ regia
dignitate deposita salone defunctus ẽ Constantius deniq stre¬

Expanded text:
Herculeus Maximianus imperium, quod abjecerat, iterum arripere volens, a Constantino nondum imperatore Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere desertus et proditus, Ravennae exstinctus est. Diocletianus quoque, sicut jam dictum est, regia dignitate deposita, Salonae defunctus est. Constantius denique stre
Abbreviated transcription (Latin):
geus deduxit eos ad antiochiã: et negautes eã pestem: hoc m̃õ
redarguit. Accusatores dixit calumniosos ẽẽ et testes men
et uixta se sedere p̾cipiens ait. Nos o senior qui iã magnam
patiunt᷑ audire uerba spiritalia. Quapropter dicito mihi quo¬
modo creditis spiritũ contrarium recedere et grãn sancti
spiritus aduenire. Ad hęc senex. Nullam utilitatẽ ex sancto¬
baptismate baptizatis accedere. sed solas orationem dicebat in¬
progenitore suo sicuti naͣm sic etiã dęmonum trahere fa¬

Expanded text:
um deduxit ad Antiochiam, et negantes eam pestem, hoc modo redarguit: accusatores itaque dixit calumniosos esse, testes vero mns, et juxta se sedere praecipiens, ait: Nos, o senior, qui jam magnam alia audire verba non poterant. Quapropter dicito mihi quomodo credis spiritum contrarium recedere, et gratiam sancti Spiritus advenire? His verbis senex ille mulcatbaptismate baptizatis accedere, sed solam studiosam orationem inque nascentium a progenitore suo sicuti naturam, sic etiam daemonum trahere fa
Abbreviated transcription (Latin):
chomediani. Maximianus uo mediolanum potestatem imꝑ¬
cultumq deposuerunt. Tunc Galerius Maxinuanus et Con¬
stantius Augusti. in duas ꝓcurationes orientis scilicet & &¬
cidentis primi romanũ imperium duuserunt. et amus que

Expanded text:
icomediam, Maximianus apud Mediolanum potestatem imicomediam, Maximianus apud Mediolanum potestatem imuram deposuerunt. Tunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occidentis, Romanum imperium primi diviserunt, et Gale
Abbreviated transcription (Latin):
Narseum conflixisset: tertio congressu uictus amissis copus ad
Dioclitianum refugie a quo arrogantissime exceptus ẽ. ita
ut ꝑ aliquot milia passuũ purpuratus añ uehiculum eus cu¬
currisse referat᷑. Ueruntanen hac contumelia quasi cote ad uir¬
tutem usus ẽ. per quã detrita regii fastus rubigine accẽ mentis
expedut. Itaq mox ꝑ illiricum & mesiam undiq copias con¬
traxit. raptimiq in hostẽ reuersus Narseum magnis copus uin¬
busq superauit: extinctisq perlaꝵ copus. ipsoq Narleo in fu¬
gani acto castra eius inuasie uxores. sorores liberosq cepit
immensaniq ium gazę persicę dirriput. captiuosq ꝗͣ plurino
persaꝵ nobilium abduxit: et reuersus in mesopotamiã a Diocdi¬
tiano plurino honore susceptus ẽ. Interea uõ dirus persecutions
ab inuito exigit Maximiano. ut simul purpura inperiũq
deponerent: ac uniorib in re publica substitutis ipłem priua¬
to hĩtu consenescerent. Itaq sub una die Dioclitranus apud n¬

Expanded text:
inter Gallinicum et Carras congressus et uictus, amissis copiis ad Diocletianum refugit: a quo arrogantissime exceptus est, ita ut per aliquot milia passuum purpuratus ante uehiculum eius cucurrisse referatur. uerumtamen hac contumelia quasi cote ad uirtutem usos est, per quam detrita regii fastus rubigine aciem mentis expediit. itaque mox per Illyricum et Мoesiam undique copias contraxit raptimque in hostem reuersus Narseum magnis consiliis uiribusque superauit. extinotia Persarum copiis ipsoque Narseo in fugam aoto, castra eius innasit, uxores sorores liberosque cepit, immensam uim gazae Persicae diripuit, captiuos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. reueraus in Mesopotamiam a Diocletiano plurimo honore susceptus est. postea per eosgit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent, ac, junioribus in rempublicam substitutis, ipsi in privato otio consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud N
Abbreviated transcription (Latin):
procul a ponte Miluio castra posuisser ecte alaxentius furiam
stigatus ab urbe ꝑ pontem nauigus compositũ egressus hosti¬
retur. ad urbe fugiendo remeare uolens Mixentius ponten
quem diximus nauigus compositũ ascendie. Et subito subseder ri¬
ues et ip̃e lapsu eꝗ in profiuidus aluci demeesus ẽ sicq belli¬

Expanded text:
procul a ponte Milvio castra posuisset, Maxentius furia instigatus ab Urbe per pontem navigiis compositum egressus, hostiretur, ad Urbem fugiendo remeare volens Maxentius, pontem quem diximus navigiis compositum, ascendit, et continuo subsedere naves, et ipse lapsu equi, in profund
Abbreviated transcription (Latin):
uersam. Nullo &. tempore destitie deus in unca sua idest inec¬
clesia idoncos oꝑarios conducere. neq illa dignos illi fructus ꝑ
patientiã gignere sed qͣto duriora pro redemptoris sui noĩe cer¬
tanuna toller auit. tanto gloriosius semꝑ de diabolo triumphaiue
Proinde zelat̃ diuini muneris efficaciã antiqui serpentis impictis
et contra pietatis iustitiã armatur iniꝗtas. Ille qppe qui dudu in
celo positus diuinitati se comparauit et ẽẽ deo similis non ꝑ iu¬
stitiam sed ꝑ potentiam concupuit quiq propter suã de clo pio¬
iectus ẽ superbiam solita uersutia post ꝑsecutionis tempora
quam sustinuit eccłia primitiua. tranꝗllitati eius inuidens.
turlus ꝑ quoslam hereticos tentauit subuertere catholicã fide
Et ꝙ prius aduersus eã seuam persecutionum excitauerat tẽm¬
pestatem. ille etiã postinodum in ea haereticoꝵ seminauit gex¬
mina neꝗͣ. Sed pietatis dei munificentia contra pręfatam ne

Expanded text:
iversam. Nullo enim tempore destitit Deus in vinea sua, id est in Ecclesia sua, idoneos operarios conducere, neque illa dignos illi fructus per pacientiam gignere; sed quanto duriora pro Redemptoris sui nomine certamina toleravit, tanto gloriosius semper de diabolo triumphavit. Proinde zelatur divini muneris efficaciam antiqui serpentis impietas, et contra pietatis justitiam armatur iniquitas. Ille quippe, qui dudum in coelum positus divinitati se comparavit et esse Deo similis non per justiciam sed per potentiam concupivit, quique propter suam de coelo projectus est superbiam, solita versucia post persecutionis tempora, quam sustinuit Ecclesia primitiva, tranquillitati ejus invidens, rursus per quosdam hereticos temptavit subvertere catholicam fidem; et qui prius adversus eam sevam persecutionum excitaverat tempestatem, ille etiam postmodum in ea hereticorum seminavit germina nequam. Sed pietatis Dei munificentia contra pref
Abbreviated transcription (Latin):
Cuingentinu intestarene et Narseus rex persaꝵ etiam orien¬
tem bello premeret. Quo ꝑiculo Dioclitianus ꝑmotus Alaxi¬
mianum herculianũ ex Celire feat Augustũ. Constantiũ uõ
et. Maxinianũ Galerium caelares legit: tradens Constantio¬
ma sibi ꝑ septem anuos fortissine iundicata ac retenta
tandem traude Allecti locu sui interfectus ẽ. Allectus uo po¬
lcea creptam Caurasio insula per trienniũ tenuit. Quẽ Asde¬
nodotus prietretus opp̃llit britannianiq post decẽ recepit¬
innos. Constantius uo Ciesar in gallia primo prelio ib alima¬
mo pfligato exercitu suo uix ip̃e creptiis ẽ Secundo aũc se¬
ata ẽ satis lecunda uictoria Nam paucis horis iugintimuilia
alamanoꝵ cęsa xeferuntur. At Mlaximiarꝰ Augustus qũque¬
sed ĩmoderata uictoria usus. Alexandriã direptioni dedit aegi¬

Expanded text:
Quinquegentiani infestarent; Narseus etiam rex Persarum Orientem bello premeret. Hoc periculo Diocletianus permotus, Maximianum Herculeum ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero et Maximianum Galerium, Caesares legit. Constanti sibi per septem annos fortissime vindicatis ac retentis, tandem fraude Allecti socii sui interemptus est. Allectus postea erepta Carausio insula per triennium tenuit, quem Ascletus praetorio oppressit, Britanniamque post decem annos recepit. Constantius vero Caesar in Gallia, primo praelio ab Alamannis profligato exercitu suo, vix ipse surreptus est: secundo autem secuta est satis secunda victoria. 527. Nam paucis horis sexaginta millia Alamannorum caesa referuntur. At Maximianus Augustus QuinqueSed immoderata victoria usus Alexandriam direptioni dedit, Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
dus & helyandus in galliã collecta rusticoꝵ manu quos bi¬
galdas uocabant pernitiosos tumultus excitauerunt. Unde do¬
te compesciuit. Sed in ip̃o itinere thebea legio sed uno gallie loto a
giumo sub prefato Maxiniano pro Christo libenter occubiut ho
orbem dilataret et cresceret: subito turbo ꝑsecutionis increpiue¬

Expanded text:
us et Helianus collecta rusticanorum manu, quos Baccadas vocabant, perniciosos tumultus excitavissent. Mcompescuit: sed in ipso itinere Thebaea legio Heduno loco Galliae a Ganno sub praefato Maximiano pro Christo libenter occubuit. Anorbem dilataretur et cresceret, subito persecutionis tu
Abbreviated transcription (Latin):
ficia seu negotia improbissimis libertoꝵ commuserat. Cum
enim ip̃e fidem nulli seruaret: omnes suspectos habebat Du
putauit quos uilis conditio sibi obnoxios fecerat. Ueꝵ ipsi
exemplum crudelitatis eius quandoq perhorruere. Nam
çeteris conspiratione: parriadã deseruerunt. Itaq delertus¬
ab omnib suis fugit ex urbe et le ip̃um interfecit. Prom̃¬
sub Nerone pollebant Ronis poetae Lucanus & Ouidius.¬
et latyrici luuenalis & fersius. et Seneca tragicus. philoso

Expanded text:
el negotia improbissimis libertorum commiserat. Cum enim ipse nulli dendum putauit, quos uilis condicio obnoxios fecerat. Sed et ipsi exemplum crudelitatis eius aliquando perhorruere, et ceteris conspiratione parricidam deserunt. Cui eab omnibus ab Urbe fugit, et seipsum interfecit. Per idem tempus floruerunt Romae poetae Lucanus, Ovidius, Satirici Juvenalis et Persius, et Seneca tragicus, et alter
Abbreviated transcription (Latin):
perueniunt. Alamani quoq gallias ingrediunt᷑. Quadi &
sarmatae pannoniam depopulant᷑. Parthi mesopotanuani
iuferunt. Postumius in gallia tyrannidem inuasit quani¬
et ꝑ decem annos tenuit. Postea uͬo suoꝵ seditione nuli¬
tum peremptus ẽ. Ad extremũ auteni iple dei ualerianꝰ¬
ascensurum in equũ non manu s dorso attolleret. At Ca¬
eccłiis condonauit. Statiniq ira dei in misexicordiã uersa
est. et Enulianus tyrannus apud magontiacũ cum res.
nouas moliret᷑ octisus ẽ. Marius quoq qui in gnlus post¬
ded & uictorinus cesar a gallis creatus post paululũ est¬
se et repressi defensaq syria. et recepta ẽ meso potanua.

Expanded text:
perveniunt. Alemanni Gallias ingrediuntur. Quadi et Sarmatae Pannoniam depopulantur. Parthi Mesopotamiam auferunt. Posthumius in Gallia tyrannidem invasit, quam decem annos tenuit. Sed postea suorum seditione militum peremptus est. Ad extremum vero Valerianascensurum in equum, non manu sua, sed dorso attolleret. Et GaEcclesiis condonavit. Statimque ira Dei in misericordiam versa est; et Aemilianus tyrannus, cum apud Maguntiacum res novas moliretur, occisus est; et Marius, qui in Galliis Postt; et Victorinus, Caesar a Gallis creatus, oppressus estPersae, et defensa Syria, et recepta etiam Mesopotamia.
Abbreviated transcription (Latin):
PMODO ICITUR PROMISSAM DEFIO¬
raturus historiã a natiuitate dñi et saluato¬
ris nr̃i lesu christi exordiũ sumam ac post¬
modum sanctoꝵ successiones apostoloꝵ
praesulum nõia romanoꝵ hic inserã. demũq
qui uiri catholici locis celeberrimis post ipe

Expanded text:
modo igitur promissam defloraturus historiam, a nativitate Domini et salvatoris nostri Jhesu Christi exordium sumam, ac postmodum sanctorum successiones apostolorum et presulum nomina Romanorum hic inseram , demumque qui viri catholici locis cele
Abbreviated transcription (Latin):
nent cadauerib hoc ẽ ultra ominẽ acerbitatem et impietate
ut membra quę geniit mater deuoret. Ab hoc contagio me¬
tibi mundus abloluo quęcunq in celo potestas es. Scis. ti quia¬

Expanded text:
stinent cadaueribus. Hoc ultra omnem acerbitatem est, stinent cadaueribus. Hoc ultra omnem acerbitatem est, ut membra quae genuit mater uorarit. Mundus ego ab hoc contagio tibi me absoluo, quaecumque in caelo potestas es. Scis, sci
Abbreviated transcription (Latin):
meam atq aduersamini holocaustum meũ: ego consumabo
lacrificium meũ mmiducabo qđ reliquum ẽ uidete ne uobis
abprobrio sic ꝙ fortior uobis mulier reꝑta sit quae assumeret
epulas uitoꝵ. Ego quide tales paraui epulas. sed uos sic epuliet
matrem fecistis. Et me tenebat passio: sed uiat necessita Reple¬
uit continuo totã urbem tanti sceleris nefas: et unusquisq añ
oculos positũ parricidalis conuuui misterium ꝑhorrescebat.
Coeperunt & ipsi incentores seditionis examinare post hȩc ne
similes escas muenirent: et uelut imprudentes sumerent: Coe¬
peruntq uniuersi timere ne diu uiuerent & mori uelle. Sed
Caelar execratus infelicis terrę contagium: manus elleuans
ad cęlum talia protestabat᷑. Ad bellũ quidem o cõmilitones
uenimius sed aduersus hoĩes belius ac feris crudeliores decerti¬
nius. Diligunt fere foctus suos. quos etiã in fame nutriunt

Expanded text:
meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo sacrificium meum, manducabo quod reliquum est. Videte ne uobis opprobrio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae absumeret epulas uirorum. Ego quidem tales paraui epulas, sed uos sic epulari matrem fecistis. Et me tenebat passio sed uicit necessitas.’ Repleuit continuo totam urbem tanti sceleris nefas et unusquisque tamquam ante oculos positum parricidalis conuiuii ministerium perhorrescebat. Coeperunt et ipsi incentores seditionis examinare post haec quos raperent cibos, ne similes escas inuenirent et uelut inprudentes sumerent. Coeperunt uniuersi timere, ne diu uiuerent, et mori uelle. PeruenCaesar exsecratus infelicis terrae contagium, manusque elevans ad coelum, talia protestabatur: Ad bellum quidem, o commilitones, venimus, sed adversus homines belluis crudeliores decertnimus. Diligunt ferae fetus suos, quos etiam in fame sua nutri
Abbreviated transcription (Latin):
iueniretis: quae uos nec dulcis filii fraudauent mẽbris.
Et hec dicens discooꝑuit ambusta membra: et epulandum
meuni: et hec est ur̃a portio uidete diligentius ne uos frauda.¬
uerim. Ecce pueri manus una: ecte pes eius: ecte dinudium
hi dulcior fili fuisti. Tibi debeo qđ adhuc uiuo: tua suauitas
nimam tenuit meã: et ꝓduxit matri mserę diem mortis
subuenisti in fame. tu munus supremũ senectae. Tu ꝑcussoris
repressor. uenerunt uenaturi coniuiue facti sunt. habebunt
et ip̃i quod tibi debeant cum epulas meas sumpserine. Sed ꝗd
nfertis gradũ. quid horrescitis aĩo cur nõ epulamini qđ ma¬
ter fecit: Possunt Q uos delectari epulę quac matrẽ exsatu.¬
nuere. Iam postꝗͣ me filius pauie et abunde exsaciata sus
hanem nescio. Gustate & iudete quia suauis ẽ filius meus
Nollite molliores matre fieri infirmiores muliere. Aut si uos¬
estis in meo u ilnere misexicordes & non suscipitis hostiam

Expanded text:
, quae vos nec dulcis filii fraudaret gratia. , quae vos nec dulcis filii fraudaret gratia. Simul dicens redoperuit ambusta membra et epulanda t prandium meum, haec uestra portio, uidete diligentius ne uos fraudauerim. Ecce pueri manus una, ecce pes eius, ecce dimidium hi dulcior, fili, fuisti. Tibi debeo quod adhuc uiuo. Tua suauitas animam tenuit meam, produxit matri miserae diem mortis. Subuenisti in fame, tu munus supremae senectae, tu percussorum repressor. Venerunt necaturi, conuiuae facti sunt. Habebunt et ipsi quod tibi debeant, cum epulas meas sumserint. Sed quid refertis gradum, quid horrescitis animo? Cur non epulamini quod mater feci? Possunt et uos delectare quae matrem exsatuurio iam, postquam me filius meus pauit, abunde exsatiata sum, famem nescio. Gustate et uidete quia suauis filius meus. Nolite fieri molliores matre, infirmiores muliere. Aut si uos in medio uulnere misericordes et non suscipitis hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quid tibi faciã pariuilę ꝗd faciam tibi: seua te circũstãt
oninia bellum. fames incendia runę latrones & expilato¬
res Cui te moritura creda auc cui te tantillũ relinquã.
Speraueram si adoleuisses ꝙ me pasceres matrẽ aut defunca
includerem monumento. Quid agã misera: uiuendi tibi aue
nihi nullũ uideo subsidiũ. Omnia sunc nobis errepta ciui te
reseruabo: aut quo condã sepulchro ne canib uel alitib prȩdi
reddite matri qđ accepistis. Redite inꝗͣ in illud ñale secretũ¬
lus defuncto paret᷑. Ipsa complectar que genui ipsa exosculi¬
demersie: et in frusta filiũ secans igni supposuit. partem come¬
dic: et partẽ operuit neꝗs superueniret. Sed nidor incensi ꝑ¬
uenit ad principes seditionis. et odorẽ secuti introierunt muli¬
et: exortes eos facere cibi quẽ reperisset. At illa. Partem ur̃a¬
uobis seruaui. nec auara nec inhũana. Nolite indignari. ha.¬
betis qđ et uos edatis. De meis uobis iuscerib cibum para¬

Expanded text:
ait: Quid tibi faciam, parvule, quid faciam tibi? Saeva te circumstant omnia, bellum, fames, incendia, latrones, ruinae; cui te moritura credam, aut cui te tantillum relinquam? Speraueram quod, si adoleuisses, me pasceres matrem aut sepelireincluderem. Quid agam misera? Viuendi tibi ac mihi nullum uideo subsidium. Omnia erepta nobis, cui te reseruabo? Aut certe quo condam sepulchro ne canibus alitibus uel ferisreddite matri quod accepistis, redite in illud naturale secretulus defuncto paratur. Ipsa complectar quem genui, ipsa exosculademersit et in frusta filium secans igni imposuit, partem comedit, partem operuit ne quis superueniret. Sed nidor incensi enit ad principes seditionis; continuoque odorem secuti, introierunt muliedere atque exsortes eos facere cibi, quem reperisset. At illa, partem obis servavi: non fui avara nec inhumana: nolite indignari, habetis quod et vos edatis, de meis vobis visceribus cibum para
Abbreviated transcription (Latin):
ne exorta ẽ etiam ultio iuolati noĩs christiani: et usq quo ad
proflignndas eccłias edicti decurierunt. eatenus incredibilius
morboꝵ pestis extendit᷑. Nulla fere pruntia romana nulli a¬
uitas nulla domus fuit quae non illa gñali pestilentia correp¬
ta atq euacuata sit hac sola ꝑnitiae insignes Gallus & Uolu¬
sianus dum cont̾ Enulianum nouis reb studentem belluni
moliuntur cuule occisi sunt. Enulianus quoq tertio mense in¬
uase tyrannidis extinctus ẽ. Ueꝵ per ide tempus Romae son

Expanded text:
 exeritnr ultio uiolati nominis Christiani et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tamen tertio mense inuasae tyrannidis extinctus est. Anno ab Vrbe con
Abbreviated transcription (Latin):
sar itaq factus iulianus deuicit gallos mira foelicitate apud
pellat̾ ab eis Augustus. Quo noĩe tumens spreto Constantio Au¬
gusto italiani illiricuniq peruasie. Quod audiens Constanti¬
contra illũ. Sed in itinere defunctus ẽ anno uitę suae quadra¬
gesimo ꝗnto. Quo defuncto lulianus constantinopolim uenien

Expanded text:
s itaque factus Caesar devicit Gallos mira felicitate, et t ab eis Augustus. Quo nomine spreto Constantio Augusto, Italiam et Illyricum pervasit. Quod audiens Constantcontra illum. Sed in itinere defunctus est anno vitae suae quadragesimo quinto. Quo defuncto, Julianus Constantinopolim veniens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuperator apud syrmiũ militari tumultu necatus ẽ
sortes regni fecisset. ad bellũ parthicum ꝓfectus in castris
fulmune ictus interiit. Nunerianus u̾o qui cũ patre pro¬
setus fuerit inde rediens Apri soceri siui fraude intersec¬
tus est¬

Expanded text:
imperator apud Sarmium militari tumultu necatus estsortes regni fecisset, ad bellum Parthicum profectus, in castris fulmine ictus interiit. Numerianus vero, qui cum patre profectus fuerat, inde rediens Apri soceri sui fraude necatus est
Abbreviated transcription (Latin):
terꝵ. In cternum seruabo illi misericordiã meam et testamen¬
tum meũ fidele ip̃i. Et ponã in seculum sacculi semen eius
et thronũ eius sicue dies celi. Si aũt dereliquerint filu eius legẽ
meam. et in iustitus meis nõ ambulauerint. Si iustitras meas
prophanauerint: et mandata mea nõ cistodierint. Uisitabo in
iurga iniꝗtates eoꝵ: et in uerberib pectata eoꝵ. Miscricordium

Expanded text:
n aeternum servabo illi misericordiam meam et testamentum meum fidele ipsi et ponam in saeculum saeculi semen eius et thronum eius sicut dies caeli si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulaverint si iustitias meas profanaverint et mandata mea non custodierint visitabo in virga iniquitates eorum et in
Abbreviated transcription (Latin):
turba iudacoꝵ. iusto scilicet dei iudicio tempore ultionis elles
bus & sacrilegis uocib interemerant in ip̃is etiam diebus¬
uelue in unũ carcerem conclusi feralis poenę exitium qđ
stico foedere sequestrata sune ciuilium belloꝵ certanuna.
Perunq eium acerba odia netus comprinue. Deniq cchor¬
tati sunt se inuicẽ factionum uri us in uno conspirantib
studus patriã defensarent ne eoꝵ discordia incruenta ro¬
manis daret iuctoriã. Freti igit᷑ nuniero hostem subito
idoriendũ putarunt. et improiusa eruptione primos turbaue
corperun cedere.: scutis repellere: proturbare iactu teloꝵ. nõ
dabantur indutię: momentis omnib dimicabancur. Iohan.¬

Expanded text:
t fuisse, scilicet justo judicio, tempore hoc ultionis electoibus, et sacrilegis vocibvelut in uno carcere conclusi, feralis poenae exitium, quod stico foedere sequestrata ciuilium bellorum certamina. Plerumque enim etiam acerba odia metus conprimit. Denique cohortati sese inuicem factionum uiri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis uictoriam daret, freti numero hostem subito adoriundum putauerunt, et inprouisa eruptione primos turbauercoeperunt, scutis repellere, proturbare iactu telorum, haae induciae: momentis omnibus dimicabatur. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
nem impussimus estunderet Aurelianus inter Constantino¬
polim & Eracliam morte subita diuinitus ẽ extinctus. Quo
defuncto Tacitus imꝑauit mensibus sex. Et in hoc in ponto in¬
terfecto Florianus romanũ imperium ẽ adeptus. Qui &
ris occupatas per multa & grauia pręlia deletis tandem
ud quo Proculũ et Bonosũ apud agripinã magnis prelus.

Expanded text:
nem impiissimus funderet Aurelianus, inter Constantinopolim et Heracliam divinitus est exstinctus. Quo defuncto Tacitus imperavit mensibus sex. Et hoc in Ponto interfecto, Florianus Romanum adeptus est imperium. Qui et ris occupatas, per multa gravia praelia deletis tandem ud quo Proculum et Bonosum apud Agrippinam magnis praeliis
Abbreviated transcription (Latin):
orientem illiricũ italiam et galliã bella feruebant. Terre
motus quoq non sine interitu cruutatũ et inuidationes
no. casu morbi quẽ graeci apolesim uocant susfocatus est
Quo defuncto Marcus Antonius solus paucs dicb iei pa¬
nibus temꝑauit. Pex omnes a. proiuntias tributa donaue
ominiaq fiscalium negotroꝵ calumnosa morimenta suu¬
congesta in foro iussit intendi. Hac preterea tempestate

Expanded text:
Orientem Illyricum Italiam Galliamque bella fervebant; terrae motus non sine interitu civitatum, inundationes casu morbi quem apoplexiam Graeci vocant, suffocatus interiit. Eo defuncto, Marcus Antoninus solus aliquantulum reipuiam temporis per omnes prouincias tributa donauit omniaque simul fiscalium negotiorum calumniosa monumenta congesta in foro iussit incendi seuerioresque
Abbreviated transcription (Latin):
clxxx. imperauit auius decẽ et nouẽ. Hie fuit nã seuus
multisq bellis lacessitus: et fortissime quide rem publiã
sed laboriosissime rexie. Nam Presceniũ riigrumi quin
igypto & Syria ad tyrannide aspirauerat interfecit.
qui se in galliã Caẽsarem fecerat lugdum interfecto. in bri.¬
tannia bellũ transculit ibiq magnus grauibusq pręlus

Expanded text:
is decem et septem. Hic natura saevus, multis saepe bellis lacessitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime rexit. Piscennium Nigrum, qui in Aegypto et Syria ad tyrannidem aspiraverat, apud Cyzicuqui se in Gallia Caesarem fecerat apud Lugdunum interfecto in Britannias transit, ubi magnis gravibusque praeliis
Abbreviated transcription (Latin):
pe hortati sunt dimicare: ne grauius perirent a sius. Quales sut
ciues quib hostis remediũ est: Audicran q̃uide ꝙ hic popul
intredibilibus opinionib se excitaret in omnẽ insolentiam.
Aiunt se de cęlo genus ducere et ibi primũ induisse corporis
formani. cęli se fuisse incolas: destendisse ad cultus terrar
de terris ad cęluni redire: transisse ꝑ maria sicco uestigio tu¬
gisse añ se fluctus maris. conuersa iordanis fluenta retrorsus
Asserunt etiã stetisse solem ue hostes suos iuncerent ne nor in¬
pediret. Quosdam suoꝵ raptos in cęlum igneis currib. prelu
tas ꝓ se potestates: et absentib his uniuersas hostiũ fulis copi¬

Expanded text:
hortati saepe sunt dimicare, ne gravius a suis perirent. Quales sunt cives, quibus hostis remedio est? Audieram equidem intolincredibilibus se opinionibus in omnem excitet insolentiam, de caelo se genus ducere, ibi primum induisse corporis formam, caeli se fuisse incolas, descendisse ad cultus terrarum, de terris ad caelum redire, transisse per maria sicco pede, fugisse ante se fluctus maris, conuersa Iordanis fluenta in suum fontem recurrisse, stetisse solem ut hi hostes suos uincerent ne nox impediret, raptos in caelum igneis curribus suos, caeli proeliatas pro se potestates, et absentibus his uniuersas hostium fusas copi
Abbreviated transcription (Latin):
calomitate. Miserabilis erat congeries insepultoꝵ cadaueru
tor grauis. odor pestilens qui nec uictores nec uictos discerneret.
sit ibi facinus quod neq apud grecos neq apud barbaros ullus
genere et facultatib nobilis quae cũ reliqua multitudine quae
confluxerat hierosolymis secum suas eo deuexerat opes. Quas¬
primum principes factionũ certatim inuasere. et quioꝗd alimẽ
precabatur uolebat mori s percussorem non inueniebat. Mlale¬
bant .ni. eam diuitius affligere grauiꝰ ꝗͣ cito ꝑdere quia puta¬

Expanded text:
ibus. Miserabilis congeries insepultorum corporum ror grauis, odor pestilens, qui nec uictores nec uictos discerneret, m ibi facinus quod neque apud Graecos, neque apud Barbaros ullus genere et facultatibus nobilis, cum reliqua multitudine, quae confluxerat, Hierosolymis reperta, co principes factionum certatim inuasere. Alimentorum etiamprecabatur, uolebat mori sed percussorem non inueniebat. Malebant insultare diutius, adfligere grauius quam cito perdere. Puta
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere solet nature pietas apud hos mortua ẽ et suꝑstes defun¬
ctis ieligio. Quis ni. parentes etiã mortuos non diligat: Qiuis
mmussos filios non aniet. et loco pignoꝵ teneat: Mmiet astec¬
tus & si pignus obierie perseuerat nomen gr̃a naturae nõ inter¬
cidie. Apud hos u̾o nec iuuentẽ mater recognoscit filiũ. nec¬
abum infert filio paincidales manus: Infelix ciuitas in qua
talis ofticina tale misteriũ est. Operiant ea riunę suae et ab¬
scondane huiulmõi contagiuni ne sol uideat. et ne stellarꝵ
pes fabula putabamus. flagicium udenius. cerninius uerita¬
et aliena frius. hic aũt est ꝓpria uoluntas. Mle doluit: hec insul¬
tauit. Digna talib uris poena qui ꝑtinaciter bellando niulie¬
res suas ad tale coegerunt coniuiuũ. Miturius igit᷑ bellum¬
enfictimus et fugianius regionẽ ista execrabilem & pernicio¬
lum. Et his dictis ad moueis nuro arictes iubet. Euoluto itaq
biemuo pestꝗ̃ obsessa ẽ ciuitas iuctor Tytus machinis et aliis

Expanded text:
ud hos naturae pietas mortua et superstes defunctis religio. Quis enim parentes non etiam mortuos diligat? Quis etiam amissos filios non amet et loco pignorum teneat? Manet affectus, etsi pignus obierit, perseuerat nomen, naturae gratia non intercidit. Apud hos uero nec uiuentem mater recognoscit filium, neca est filios occidere, infelix ciuitas, in qua talis officina, tale ministerium est. Operiant eam ruinae suae atque abscondant, mundi ipsius contagionem ne sol uideat, ne stellarum pes fabulam putabamus, flagitium uidemus, ueritabi aliena fraus, hic propria uoluntas. Ille doluit, haec insultauit. Digna talibus uiris esca, qui pertinaciter bellando mulieres suas ad tale perduxerunt conuiuium. conficiamus, et exeamus terram exsecrabilem et perniciosam. Et his dictis admovere muro arietes jubet. Evoluto igitur biennio postquam obsessa est civitas, victor Titus machinis et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Date mihi hauc potestatẽ ut crutunq inposuero nia¬
nus accipiat spiritũ sanctum. Cui Petrus respondens dixit. Pe¬
cuna tua tecũ sit in ꝑditrone: quoniam donũ dei existinia¬
sti pecunia possideri. Non ẽ tibi pars neq sors in sernione isto cor
enum tuũ non ẽ rectum corã deo sed infelle amaritudinis

Expanded text:
dicens: Date mihi hanc potestatem ut cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum. Petrus autem dixit ad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem: quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non est tibi pars neque sors in sermone isto. Cor enim tuum no
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ posset resuscitari. Celeberrimus in his operib habebi¬
tur fetrus ded apud gentiles nulla facti huiusmõi detere¬
batur fides. Dolor tam̃ exegit iemediũ. fenectum ẽ ad fe¬
trum fuere etiã qui Synionẽ accersiendum putarent¬
iactaret potentia priores partes se sedare: ut si posset mortu¬
uum resulcitaret Et si non resuscitasset ille se non defutur
ut christus ferret opẽ defuncto quo posset resurgere. Tunc¬
Symon ꝙ putaret apud urbe gentilium suas artes ualituras
plurimum conditionẽ proposuit: ut si ip̃e resulcitaret mortu¬

Expanded text:
utrum posset resuscitari. Celeberrimus in his operibus habebatur Petrus: sed apud gentiles nulla facti hujusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium: perrectum est ad Petrum. Fuere, qui etiam Simonem accersendum putarentactaret potentia, priores sese partes dare: ut si posset, mortuum resuscitaret. Si ille non resuscitaret, se non defuturum ut Chriptus opem ferret defuncto, quo posset resurgere. Simon, qui putaret apud urbem gentilium plurimum suas valituras artes, conditionem proposuit: ut si ipse resuscitasset mortu
Abbreviated transcription (Latin):
licet arte & simulandi uersutia ita germanos Aristobolũ¬
tis ir reconciliabilis: amicis incredulus. fanuliarib superbus. ĩ¬
mitis reis. pauidus ad omĩa ue crebro sedes mutaret et no¬
gulati sunt Stupebant om̃is syria et onũs uidaca et attori¬
ne mentib tantie tragoedię finis expectibat᷑. Et quis oĩb
nota eẽt herodis crudelitas nemo tñ sperabat ꝙ usq ad
pia postꝗͣ non hũic fritres quos odisset patrem latenter ꝑse

Expanded text:
rte et insimulandi uersutia, ita germanos urgutis inreconciliabilis, amicis incredulus, familiaribus superbus, inmitis reis, pauidus ad omnia ut crebro sedes mutaret, nouari soleret. Stupebat omnis Syria atque omnis Iudaea et attonitis mentibus tantae tragoediae finis expectabatur. Quamuis enim nota esset Herodis crudelitas, nemo tamen credquam non habuit fratres quos odisset, patrem perse
Abbreviated transcription (Latin):
ab octauiano Augusto omnium impertoꝵ nonuna roma¬
noꝵ ibi seriatim denotabo usq ad Caroliĩ magnum et eius
filium imperatorẽ Ludouicuni. et tempora quib floruerunt lu¬
ade designabo sicq secundum coꝵ Curosum reꝵ relationes ges¬
taee. ita temporib assignabo. ut si modo dictũ decurras cata¬
logum quid sub uno quoq imperatore gestũ sit euidenter
agnoscere possis. Sune tñ non nulli quibus udet fore supflu¬
um cum secundu tempora regũ uel imperatoꝵ. ecclesiasticę ꝑ¬
tractantur historię Sed nõ est contra religionẽ ecclesiastica
aut autenticã disciplinam. Lucas nempe cuangelista cum dñi¬
ȩ incarnationis texeret historiã. herodis regis uidaice gentis
in ip̃o sui sancti euangelii principio intulit mentionẽ. Fuit in

Expanded text:
ab Octaviano Augusto, omnium imperatorum nomina Romaab Octaviano Augusto, omnium imperatorum nomina Romanorum ibi seriatim denotabo usque ad Karolum magnum et ejus filium imperatorem Ludovicum, et tempora quibus floruerunt lucide designabo, sicque secundum eorum bo, ut, si modo dictum decurras katalogum, quid sub unoquoque imperatore gestum sit, evidenter agnoscere possis. Sunt tamen nonnulli quibus videtur fore superfluum, cum secundum tempora regum vel imperatorum ecclesiasticae pertractantur historiae. Sed non est contra religionem ecclesiasticam aut auctenticam disciplinam . Lucas nempe evangelista, cum dominicae incarnationis texeret historiam, Herodis regis Judaicae gentis in ipso sui
Abbreviated transcription (Latin):
do qui nugna doctoꝵ uolumuna quib eis responsũ est non ha¬
bent.: aut secularibus impliciti curis ea minine legere possuit.
Nam ex his tñ et si brenib responsis poterunt et incautĩ simpi¬
atatis imperitiã deutare. et degmata fide christiane contrii
dedinare. Arguam deniq cęcitatem uidacoꝵ qua nolunt in
Christum credere quem sciuie sibi a ꝓphetis pracnuntiatun
fuisse. Extremam deniq templi euersionẽ quac facta est sub
uespasiano & Tito non tacebo. sed referã derectionem siue depo¬
pulationem reꝵ illaꝵ quae dicebant sancta sanctoꝵ licet fu¬
erit umbra nõ ueritas. Umibia tm̃ designat uestigia ueritatis¬
et diligenter intuentib signis quibusda solet futura exprime¬
re. Optimoꝵ practerea uiroꝵ romanoꝵ scilicet galloꝵ gothoꝵq
et cacteraꝵ gentium memorabiles actus hic inserã. et totĩ
hoc opus legitinia rõne corroborare contenda Incipiens quippe

Expanded text:
do, qui magna doctorum volumina, quibus eis responsum est, non hado, qui magna doctorum volumina, quibus eis responsum est, non habent, aut secularibus impliciti curis ea minime legere possunt. Nam ex his tametsi brevibus responsis potuerit et incautam simplicitatis impericiam devitare et dogmata fidei christianae contraria declinare. Arguam denique cecitatem Judeorum, qua nollunt in Christum credere; quem sciunt sibi a prophetis pronuntiatum fuisse . Extremam denique templi eversionem, quae facta est sub Vespasiano et Tito, non tacebo, sed referam dejectionem sive depopulationem rerum illarum quae dicebantur Sancta sanctorum, licet fuerit umbra noet diligenter intuentibus signis quibusdam futura solet exprimere. Optimorum preterea virorum, Romanorum scilicet, Gallorum Gotthorumque et ceterarum gentium memorabiles actus hic inseram, et totum hoc opus legitima ratione corroborare contendam . Incipiens quippe
Abbreviated transcription (Latin):
pro Christo carcerib trudi edictis principalib urgebanturs
illi diuino amore flagrantes seuientibus in necẽ illoꝵ regibus.
legibus ducib et gentib flecti muillis cruciatib potuerunt sep
in expugnabiles ꝑmanentes. Si militer & lanctae niulieres un¬
leni gerentes aĩo fidem carceribiis includebant᷑ cedebantur ar¬
quebantur. urebantur laniabant̾. trucidabantur coronab int¬
Nos primitiua flores tulit eccłia et his adhuc stipata uernit
nurabili uarictate. hoꝵ deniq meminisse semꝑ erit ueile.
Praeterea ꝑfidos non prętermittam philocumpos idest amito¬
res iactantię non sapientię. qui continentia castitate atq ieui¬
nio sient quada pietatis ueste exterius. intrinsetus uo habentes
aninium uenenatiẽ: per dulces sermones multis in ecclesia scan¬
dalum intulerunt. Quoꝵ perfidiam denidare curabo: et cor
crroribus locis opportunis paucis ꝗdem sed aftatĩ dei opitul ant
uiuamine respondebo. Quod illis maxine profutuꝵ Oe confi¬

Expanded text:
i edictis principalibus urgebantur. Sed illi divino amore flagrantes, sevientibus in necem illorum regibus et legibus, ducibus et gentibus, flecti nullis cruciatibus potuerunt, semper inexpugnabiles permanentes. Similiter et sanctae mulieres virilem gerentes animo fidem, carceribus includebantur, cedebantur. torquebantur, urebantur, laniabantur, coronabantur. Hos primitiva flores tulit Ecclesia, et his adhuc stipata vernat mirabiliamatores jactantiae, non sapientiae, qui continencia, castitate atque jejunio sicut quadam pietatis veste exterius tecti, intrinsecus vero habentes animum venenatum, per dulces sermones multis in Ecclesia scandalum intulerunt. Quorum perfidiam denudare curabo, et eorum erroribus locis oportunis, paucis quidem sed affatim, Dei opitulante juvamine, respondebo . Quod illis maxime profuturum esse confi
Abbreviated transcription (Latin):
sent pecuniã: quod factũ fuerat tacere nõ potuerunt. Nam
se. Et hȩc ideo ingessi ne ꝗs aliter mentiat̾: et existimet credẽ¬
gio magni fauoris retulit epistola ad senatũ. postulans ut
Chustus deus haberet᷑. Lex .n. erat antiꝗtus designata ne
quis apud Ronianos deus haberet᷑ nisi senatus decreto et seu¬
tentia confirmat. Porro senatus consecrationẽ Christi recusauit
indignatione cõmotus ꝙ non sibi secundu morem prius epi¬
christianos ab urbe. praecipue Seiano urbis prefecto suscipiẽde¬
clatis lina prius modestia in poenã conitradictoris senatus R s i

Expanded text:
sent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam sent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam ccepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credengio, retulit hanc epistolam ad senatum postulans ut Christus Deus haberetur. Lex enim antiquitus publica erat, ne quis apud Romanos Deus haberetur, nisi esset senatus decreto et sententia confirmatus. Porro senatus receptionem Christi recusavit, indignatus quod non sibi secundum morem prius epirminandos ab urbe, Sejano urbis praefecto suscipiena prius Caesaris modestia in poenam contradictoris senatus. I
Abbreviated transcription (Latin):
folitus Claudio suo salutẽ. Nuper accidit quod & ipse ꝓba¬
uu iudaeos ꝑ inuidiam se suosq posteros crudeli daninatiõe
punisse. Nam cũ pronussum hr̃ent patres eoꝵ ꝙ illis deus
nutteret de celo sanctum suũ qui eoꝵ rex mexito diceretur
nuuasse leprosos miundasse. paralyticos curasse demones
ab hominib fugasse. mortuos etiã suscitasse in iperasse uen¬
tis anibulasse siccis pedib super undas maris et multa alia
nurabilia fecisse cum oniis populus iudicoꝵ hunc dei filiu
dicerent: inuidiani contͣ eum passi sunt principes lacerdotu¬
magum ẽẽ et contra legẽ eoꝵ agere. Ego aũt credidi ita esse
et flagellatũ tradidi arbitrio eoꝵ. At illi crucifixerunt eum
et sepulto custodes adhibuerunt. Ille uo militibus meis custodi¬
entibus eũ die tertia resurrexit. Sed in tantũ exarsit neꝗtia
eoꝵ: ut darent eis pecuniã dicentes. Dicite ꝗa discipuli eius
nocte corpus ip̃ius rapuerunt: uerũtamen milites cũ accepis

Expanded text:
Pilatus Claudio salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Judaeos per invidiam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur,m caecos illuminasse, leprosos mundasse, paralyticos curasse, daemones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibusmirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium diceret: invidiam contra eum passi sunt principes sacerdotumagum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi arbitrio eorum. At illi crucifixerunt eum, et iidem mortuo et sepulto custodes adhibuerunt. Ille vero, militibus meis illum custodientibus, die tertia surrexit. Sed in tantum exarsit nequitia eorum, ut darent eis pecuniam dicentes: Dicite, quia discipuli ejus nocte corpus ejus rapuerunt. Verumtamen milites, cum acce