comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ã it̾ũ reg̾ssionẽ ad locũ lectuli sui.
tantũmͦ clausis. & nec dũ in somp¬
nũ ut ipse fatebatur resolutis. ue¬
nit malignus sp̃s effigiem p̃ten¬
dens elerici. in tanta deformita¬
te ut ceca tenebrosa facie. nec sig¬
na ocłoꝵ in eo apparerent. ferens
in manibꝰ diu̾soꝵ torm̃toꝵ ge¬
astans capiti eius. quasi crasti¬
na eum esset torturꝰ. Illo gͦ tan¬
tis tortoribꝰ minitante. subito
apparuit caterua sp̃ium malig¬
noꝵ. totũ cellule ipsius spaciũ
implens. cũ scutulis & lanceolis
ex om̃i parte circũ fusa. edificiũ
eiꝰ. In tanto gͦ horrore tam in¬
tolerabili terrore circu̾uallatꝰ
fr̃ p̃dictus. & in tantũ anxius
factus. ut iam spem euadendi

Expanded text:
am iterum regressionem ad locum lectuli sui. am iterum regressionem ad locum lectuli sui. tantummodo clausis et necdum in somnum, ut ipse fatebatur, resolutis, venit malignus spiritus, effigiem praetendens clerici, in tanta deformitate caeca et tenebrosa facie, ut nec signa oculorum in eo apparerent; ferens in manibus diversa tormentorum geastans capiti ejus, quasi crastina eum esset torturus. Illo ergo tantis tortoribus minitante, subito apparuit caterva spirituum malignorum totum cellulae ipsius spatium implens, cum scutulis et lanceolis, ex omni parte circumfusa, aedificium ejus. In tanto ergo horrore et tam intolerabili terrore circumvallatus frater praedictus, et in tantum anxius factus est, ut jam spem evadendi
Abbreviated transcription (Latin):
potionẽ a ꝓuidendã salutẽ corꝑis
accepisset. cet̾is eã salubt̾ digen¬
tib. ipse cepit magua difficul¬
tate indigestã reic̾e. & statĩ a ꝑcep¬
tioẽ cibi quã ad refocillandũ cor¬
pus sum̾e debuerat fastidire.
leuiꝰ qͥd̾e habuit. & cũ cet̾is qͦs ad
ꝓcurandas p̃dictas corꝑales ne¬
cessitates sͥ sociauerat refecit. s in
tedio p̃dicti fastidii ꝑdurauit.
Nullomͦ tam̃ uite corꝑalis dis¬
crim̾ ob hoc se passurũ fore esti¬
mauit: qͥa ad sp̃e p̾sentis uite
refectio sccłe & tercie fr̾e decres¬
cente fastidio. in nullo iam diffi¬
ente crepuscło uesꝑtino. conseden¬
tib sͥ ad refectionẽ fr̃ibꝰ dixit. se
ibidem cũ eis finẽ refectioĩs expec¬
tare ñ posse. S interim illis ce¬
nantib. in aliã cellulam eidem
cellule contiguam tantũ parie¬
tis uniꝰ int̾posione remotã. stͣmͣtũ
lectuli sui fecit efferri de loco refec
pͣstolaret᷑ finẽ refectioĩs illoꝵ. ⁊ su¬

Expanded text:
tionem ad providendam salutem corporis accepisset, caeteris eam salubriter digerentibus, ipse coepit magna difficultate indigestam rejicere, et statim a perceptione cibi, quem ad refocillandum corpus sumere debuerat, fastidire. levius quidem habuit, et cum caeteris quos ad procurandas praedictas corporales necessitates sibi sociaverat, refecit, sed in taedio praedicti fastidii perduravit. Nullo modo tamen vitae corporalis discrimen ob hoc se passurum fore aestimavit: quia ad spem praesentis vitae refectio secundae et tertiae feriae, decrescente fastidio, in nullo jam diffiente crepusculo vespertino, consedentibus sibi ad refectionem fratribus, dixit se ibidem cum eis finem refectionis exspectare non posse. Sed interim illis coenantibus; in aliam cellulam eidem cellulae contiguam, tantum parietis unius interpositione remotam, stramentum lectuli sui fecit efferri de loco confespraestolaretur finem eorum refectionis et su
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃em baptistam. Nunc a serie
narrationis reuersuri. oamꝰ
ut potens dextera tua ad opta¬
tam littoris ꝑducat nos meatio¬
nem. simul flagitantes si ocło in¬
tentionis nr̃e festuca mest. cũ
dilectione auulsa. ñ liuorem p̾fe¬
rat s caritatem ÷ ipso auxilian¬

Expanded text:
is dictum. Nunc ad seriem narrationis reversuri oramus ut potenti dextera suffultos ad optati littoris perducat nos metationem: simul etiam flagitantes si oculo intentionis nostrae festuca inhaeserit, cum dilectione evulsa non livorem perferat, sed charitatem. I
Abbreviated transcription (Latin):
dño auxiliante hoc edificium
cõpletũ ẽ feliciter. fecit &̾ ibidẽ
rex fontẽ laqueariũ. quo a duo
cia cementaria in palatiũ eiꝰ
moream colũpnam bulliret:
ibiq sacri baptismatis ablutio

Expanded text:
 auxiliante, hoc aedificium completum est feliciter. Fecit etiam idem rex fontem ductorium, cia cementaria, in palatium ejus moream columnam ebulliret: ibique sacri baptismatis ablutio
Abbreviated transcription (Latin):
& de medio nubis egressa est co¬
lumba ad instar niuis alba. &
suꝑ puppim nauis in mobilis ꝑ¬
stitit tam in die quã in nocte.
usq dum in partibus aqͥtanie
ad littus maris occeani ꝑtinge̾nt.
Cũq ñ longe ee̾ se a terra cogno¬
uissent. diuerterunt ad portũ
qui appellatur agolinense. qͥ
est situs in pago almense. ibiq¬
paulisꝑ requieuerunt. Mo¬
uentes autẽ ex eodem loco qͦsi
ra mortuoꝵ regẽ uidelicet wan¬
daloꝵ cum om̃i exercitu suo ia¬
centem suꝑ faciem terre. ut opi¬
nor quasi uiginti milia uiroꝵ:
qm̃ egressus fuerat idem popłs
crassa ceruice de uagina sua ꝑ
mare cum classe magna:. & uentꝰ
uehemens irruit in eos. & trans¬
uexit. in partes occidentis. in
supͣdictũ portum agolinense.
Nuntiatũ est regi pipino aqui¬
tanoꝵ. qd̾ gens wandalica reg¬
num eius inuad̾et᷑. misitq lega

Expanded text:
et de medio nubis egressa est coet de medio nubis egressa est columba ad instar nivis candida, et super puppim navis immobilis perstitit, tam in die quam in nocte, usque dum in partibus Aquitaniae ad littus maris Oceani pertingerent. Cumque non longe a terra se esse cognovissent, diverterunt ad portum qui appellatur Angolismensis, qui est situs in pago Alniensi. Ibiqupaulisper requieverunt. Moventes autem ex eodem loco, ra mortuorum, regem videlicet Wandalorum cum omni exercitu suo jacentem super faciem terrae, ut opinor, quasi viginti millia virorum: quoniam egressus fuerat idem populus crassa cervice de vagatione sua per mare cum classe magna, et ventus vehemens irruit in eos, et transvexit in partes Occidentis in supradictum portum Angolismensem. Nuntiatumque est Pipino regi Aquitarum, quod gens Wandala regnum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ibi nauim cũ remigiis & gub̾na¬
culis a deo ꝑatam. Quam ilico¬
uino: & magni precii marga¬
ritis. Igitur fr̃s & socii eiꝰ des¬
cendentes cum eo in nauim gras
gentes. & in hymnis &e laudibꝰ
benedicentes dm̃. alta petunt
equora. Cumq in mare iter
agere cepissent: felicius eleua.¬
tis ocłos ad celum. palmas qͦ¬
tetendit dicens. Dñe ihũ xp̃e
qui fecisti celum & terram ma¬
re & omĩa que in eis sunt. &̾ ꝓ¬
fundum abyssi intueris: qui
suꝑ undas maris scicis pedib
am bulasti: & petro mergenti
manum porrexisti. & paulum
a ter naufragio liberasti. lib̾a
nos de fluctibus huiꝰ pelagi¬
magni: ut uiuentes benedica
sicut fuit qͦndam patribus nr̃is
qnͣdo eduxisti eos de terra egr̃p¬
ti in fortitudine magna. & in
manu tua ualida: &e ꝑdue nos
recto itinere ad locũ aptum.
ad scãs ac p̾ciosas margaritas.
collocandas. Hec &e his similia
orante beato felicio. ecce nubes
ualicla descendit suꝑ nauim.

Expanded text:
 navem cum remigiis ac guberna navem cum remigiis ac gubernaculis a Deo paratam; quam ingret magni pretii margaritis. Igitur fratres et socii ejus descendentes cum eo in navi, gratias agentes, in hymnis et laudibus Deum benedicentes, alta petunt aequora. IV. Cumque in mare iter agere coepisset, Felix, elevatis oculis, ad coelum palmas tetendit, dicens: « Domine Jequi fecisti coelum et terram, mare et omnia qui in eis sunt, et profundum abyssi intueris, qui super undas maris siccis pedibus ambulasti, et Petrum mergentem manu erexisti, et Paulum ter de naufragio liberasti; libera nos de magnis fluctibus hujus pelagi, ut viventes benedicamsicut fuit quondam patribus nostris, quando eduxisti eos de terra Aegypti in fortitudine magna, et in manu tua valida; et perduc nos recto itinere ad locum optatum, ad sanctas et pretiosas margaritas collocandas. » V. Haec et his similia orante beato Felice, ecce nubes lucida descendit supra navem,
Abbreviated transcription (Latin):
& collocauit mirabiliter in
eodem loco ꝑpetim custodi¬
endum. Et ideo hodierna fe
tio ac reuelatio capitis eius.
Iamq idem uir dñi iorannus
ep̃c & marcellus sacerdos. feli¬
citer ad dñm ex hoc mundo
cuidam uiro religioso sacer¬
doti ac monacho nor̃e felicio.
qui orationis grã ab occiden¬
tali parte in illis diebus iero¬
solimã adierat: angłica uisiõe
dictum est. Felici. surge concitꝰ
ꝑgens ad ciuitatẽ alexandriam.¬
&e inuenies ibi eccłiam in hono¬
re scĩ ioħis baptiste consecratam.
ubi caput eius cum tribus par¬
uulis in nocentibꝰ reconditũ est.
quod accipiens transfer in partes
galliarũ. in regionem aqͥtanie
in locum quem tibi ostendero.
de qua uisione certus. exꝑgefactꝰ
reu̾endꝰ senex: gaudio amplissi¬
sui itineris grates in numeras red¬
didit: ꝓꝑansq ad locũ. thesaurũ
sͥ a deo destinatum accipiens:
uniꝰ sportelle conclusit in sinu.
Statimq retro iter arripiens.
niens ad littus maris. inuenit¬

Expanded text:
, collocans mirabiliter in eodem loco perpetim custodiendum. Et ideo hodierna festio ac revelatio capitis ejus. Jamque idem vir Domini Jurannus episcopus, et Marcellus sacerdos feliciter ad Dominum ex hoc mundo cuidam viro religioso sacerdoti ac monacho, Felici nomine, qui orationis gratia ab occidentali parte in illis diebus Hierosolymam adierat, angelica visione dictum est: « Felix, surge concitus, et pergens ad civitatem Alexandriae, invenies ibi ecclesiam in honorem sancti Joannis Baptistae consecratam, ubi caput ejus cum tribus parvulis Innocentibus reconditum est. Quod accipiens transfer in partibus Galliarum in regione Aquitaniae in locum quem tibi ostendero. » De qua visione certus et expergefactus reverendus senex, gaudio amplissisui itineris grates innumeras rependit, properansque ad locum, thesaurum sibi a Deo destinatum in unius sportellae conclusit sinu: statimque retro iter arripiens, niens ad littora maris, invenit
Abbreviated transcription (Latin):
dno annuente tribuere pos¬
set. App̃hendentesq sportellã
qua beati uiri ioħis baptiste
cens ossa iacentiũ: uita ꝑ mor¬
tuum mortuis reddita est. Sur.¬
gentes autẽ eadem hora ab of
a flentibus amicis portabant᷑
ad tumulos. cũ eisdem gauden¬
autẽ rex pipinus & cunctus
exercitus magnalia que circa
illius ioħem baptistam: plau¬
dentes manibus. benedicunt
dnm qui facit mirabilia in
celo & in terra. Uiraũt dñi¬
felicius &e socii eiꝰ gaudio re¬
pleti. una cum rege pipino
&e exercitu eius. leuantes ca¬
put beati ac p̃cellentissimi
p̃cursoris xp̃i ioħis baptiste
& beatoꝵ in nocentũ. cum gau¬
dio & leticia iter agere cepe¬
runt. Cũq nulla mora fieret
in eundo: ꝑuenerunt ad qnͣ¬
dam uillam que appellabat᷑
Ultronia. Cumq ibidem pau¬
lisꝑ quieuissent. obuius eis qͥ¬
dam cecus factus est: qͥ statim
sanus efficit᷑ ꝑ beatissimũ pre¬
de eodem loco moueri placu¬
isset: arripiunt iter qd̃ ducit
qͥescere placuisset. ecce uidã

Expanded text:
no annuente tribuere posset: apprehendentesque sportellam, in qua beati Joannis Baptistae ossa jacentium, vita per mortuum mortuis reddita est. Surrexerunt autem eadem hora ab offa flentibus amicis portabantur ad tumulandum, iisdem gaudenautem rex Pipinus et cunctus exercitus magnalia quae circa suum Joannem Baptistam; plaudentes manibus benedicebant Dominum, qui fecit mirabilia in coelo et in terra. Vir autem DomiFelix et socii ejus gaudio repleti, una cum rege Pipino et exercitu ejus, levantes caput beati ac praecellentissimi praecursoris Christi Joannis Baptistae et beatorum Innocentium, cum gaudio et laetitia iter agere coeperunt. Cumque nulla mora fieret in eundo, pervenerunt ad quamdam villam, quae appellatur Vultronia. Cumque ibidem paulisper quievissent, obvius eis quidam caecus factus est, qui statim sanus effectus est per beatissimi Praede eodem loco eis moveri placuisset, arripiunt iter per viam quae ducit bi requiescere placuisset, ecce quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ñq ab hac cede qͣsi qͣtuor mi¬
liariis disiuncti ẽent. figi tento¬
ria imꝑat. Pressusq sompno:
stratum suum sͥ ꝑari in papili¬
onibus iubet. Tunc lassitudine ꝓ¬
uina allata est dicens ad eum.
Cur te piger sompnus tam ꝓꝑe¬
ita pressit: Noueris magni ui¬
rinis partib ab oriente. cum
nitus uictoriam tibi a dño eẽ
collatam. Respondit ei rex pi¬
pinus in uisione dicens Si tan
uigent: indica mͥ quid agam.
aut quẽadmodũ inuestigare
uel muenire potero illud. Re¬
spondit ei uox diuina dicens.
Ecce postergũ tuũ sequunt᷑ te

Expanded text:
 ab hac caede quasi quatuor milliaribus disjuncti essent, figere tentoria imperat; pressusque somno, stratum suum parari in papilionibus jubet. Tunc, pro lassitudine vina oblata est, dicens ad eum: « Cur te piger somnus ita pressit? Noveris magni virinis partibus ab Oriente cum tvinitus victoriam tibi a Deo esse collatam. » Respondit ei rex Pipinus in visione, dicens: « Si tantin me vigent, indica mihi quid agam, aut quemadmodum investigare vel invenire potero eum. » Respondit et vox divina, dicens: « Ecce post tergum tuum sequuntur te
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu suo: ita ut uullus euad̾e̾t
ex tanta multitudine qui ñ cede
uastaretur. Supradictus autem
nem de inimicis factam. ita ut
non minuerent᷑ de exercitu suo
nisi uiginti uiri: quos tam̃ ipse¬
p̃cet̾is nimis diligebat. Quos
accipiens singłis deposuit fere¬
tris: letus ꝓ uictoria. mestus aũt¬

Expanded text:
exercitui suo, ita ut nullus evaderet ex hac multitudine, qui non caede vastaretur. Supradictus autem nem de inimicis, ita ut non minuerentur de exercitu suo, nisi viginti viri quos prae caeteris valde diligebat. Quos accipiens, singulis deposuit feretris. Laetus pro victoria, moestus pr
Abbreviated transcription (Latin):
cesa. pauore ꝑterritꝰ. tam̃ de
adiutorio di confisus. confortat
socios. & ut paulisꝑ tunc ꝑag̾ent
admonet. diuertentesq ex ad¬
statuerunt: ut eadem nocte
usq mane in eandem ꝑman̾e
potussent. Predietus autem
rex pipinꝰ a sompno eiugilans:
intrasemet ipsum cogitare ce
pit ex uisione quã audierat.
quid agere deb̾et. Recogitans
aut: in qͥa in antiquis est sapi¬
nitio: mittins tacitus accersiri
iubet uirũ prucdentẽ ac bonis
bre consilium suggerens. rem qͦ¬
exuentes se uestib & calciam̃tis
in cinere ⁊ cilicio nudis plantis
incedentes. siẽ rex oracło diui¬
no monitus fuerat. obuiam fa¬
mulis dei ꝓcederent. Cũq se mu¬
tuo conspexissent. iacientes se tã¬
rex ipse quam om̃s qui aderãt
proni in terram: taidui adora¬
uer̃t. quousq famuli d̃i ad lo¬
cũ ubi iacebant ꝑtingerent. Ci
dñm benedixissent. seseq inuic̃ẽ¬

Expanded text:
um, pavore perterritus, tamen de adjutorio Dei confisus, confortat socios, et ut paulisper iter agerent, admonet. Divertentesque ex adbitaculum, ut eadem nocte usque mane in eodem permanere potuissent. VII. Praedictus autem rex Pipinus a somno evigilans, intra semetipsum cogitare tacitus coepit ex visione quam viderat, quid agere deberet; recogitans quia in antiquis est sapidentia. Mittensque concitus accersiri jubet virum prudentem ac bonis bre consilium suggerere exutis vestibus et calceamentis suis in cinere et cilicio nudis plantis incedentes, sicuti oraculo divino admonitus fuerat, obviam famulis Dei procederent. Cumque se mutuo conspexissent, jacentes, tam ipse quam omnes qui aderant, proni in terram tamdiu adoraverunt, quoadusque famuli Dei ad locum ubi jacebant, pertingerent. Cumque Dominum benedixissent,
Abbreviated transcription (Latin):
çe cũ magno honore clancło
secum ierosolimã deportauer̃t.
oe ñ multopost a latronibus
raptũ est. qui mittentes in
quodam specu. ibidem dimi¬
serunt. donec idem ioħs. xp̃o
auxiliante euidam uiro re¬
ligioso nomine marcello sa¬
cerdoti: qui in eodem specu
morabatur ut heremita:
reuelauit dicens. Accipe ca¬
put meum quod in eodem
specu depositũ est a latronibꝰ.
preest alexandrie ciuitati.
post theophilum deo carũ.
ubi reliquie corꝑis mei re¬
quiescunt. Sic fecit marcellꝰ
ap̃o annuente:. & in eadem
sollempuitate collectionis
reliquiarum illiuis. & trans¬
lationis. & eccłie consecratiõis.
allatũ est caput ioħis bap¬
tiste ad ciuitatẽ alexandrie

Expanded text:
et cum magno honore clanculum et cum magno honore clanculum secum Hierosolymam deportaverunt. Et non multo post a latronibus raptum est: qui mittentes in quemdam specum, ibidem dimiserunt, donec idem Joannes, Christo auxiliante, cuidam viro religioso nomine Marcello, sacerdoti, qui in eodem specu morabatur ut eremita, revelavit, dicens: « Accipe caput meum, quod in hoc specu depositum est a latronibus, praeest Alexandriae civitati post Theophilum Deo charum, ubi reliquiae corporis mei requiescunt. » Et sic fecit Marcellus, Christo annuente. In eadem igitur solemnitate collectionis reliquiarum illius translationis et ecclesiae consecrationis, allatum est caput Joannis Baptistae ad civitatem Alexa
Abbreviated transcription (Latin):
ne eius. accedente paschali fe¬
stiuitate decollatus est ioħs
baptista: imꝑante nequissimo
herode dari saltanti puelle
caput eius. Et multo post de¬
collationẽ eius tempore. acce¬
dente illo anno quo constru¬
cta est eccłia in noĩe eiꝰ. & ossa
eius ibidem collocata: & a the¬
ophilo pontifice iubente the¬
odosio principe in honore eiꝰ
consecrata: quarto die ka¬
lendarum septẽb̾s sollẽpnitas
dedicationis mirifice consecrata
ris repositum. ad huc erat in
loco quo illd̾ in absconso uxor
herodis deposuerat: nemine
sciente postqũa illud filia eiꝰ¬
in diseo suscepit. Si quis autẽ¬
hec omĩa pleuiꝰ uoluerit scire:
chronicã marciani pͥncipis le¬
gat: & ibi repperiet duos mo¬
nachos ab oriente in iherłm
uenisse causa orationis in tẽ¬
pore martiani imꝑatoris.
quibus monachis in uisioẽ
angłica dictum est. Ite ad pa¬
latium herodis qui quondam
hic fuit ꝑfectus pͥnceps. & in¬
troeuntes ꝑspicite diligent̾:¬
& ubi fumum e terra ascen

Expanded text:
ur, accedente Paschali festivitate, decollatus est Joannes Baptista imperante nequissimo Herode, qui dari saltanti puellae caput ejus jussit; et multo post decollationem ejus, accedente illo anno quo constructa est ecclesia in nomine ejus, et ossa ejus ibidem collocata a Theophilo pontifice, jubente Theodosio principe, in honore ejus consecrata est quarto kalendas septembris. Solemnitas namque ejus mirifice est consecrata ris repositum erat in loco quo illud in absconso uxor Herodis deposuerat, nemine sciente, postquam a filia in disco suscepit. II. Si quis omnia plenius voluerit scire, Chronicam Marcellini principis legat; et ibi reperiet duos monachos ab Oriente in Hierusalem venisse causa orationis in tempore Marciani imperatoris. Quibus monachis in visione angelica dictum est: « Ite ad palatium Herodis, qui quondam hic fuit perfidus princeps: introeuntes perspicite diligenter, et ubi fumum e terra ascend
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq om̃s respondissent d̾o
grãs. eleuatis felicius p̃ciosissimiᷤ
margaritis. capite scilicet ioħis
cunctus exercitus qui in castris erat.
quasi unus uir eis obuiam ꝓces¬
pͣlio corruerant secum deferentes:

Expanded text:
cum omnes respondissent: Amen, elevatis Felix pretiosissimis margaritis, capite scilicet Joannicunctus exercitus qui in castris erat, quasi unus vir ei obviam procesrum qui in praelio corruerant, secum deferentes,
Abbreviated transcription (Latin):
in castello macheronta.
ibiq eaput eius trun
tum in sebastea palestinxe re¬
samaria est appellata. Lost
longum uͦ tempus monum̃¬
tum eius pagan iuuaserunt.
& ossa ꝑ campi planitiem dis¬
si pauerunt. rursumq collec¬
ta igni concremauer̃t. Postea
hoĩs dei ad locum eiꝰdem mo¬
numenti. audientes ea que acci
derant. & quieqͥd potuerunt
ex ossibus illiꝰ colligentes. ad
patrem suum philippum de¬
tulerunt ierosolimam. Et ille
transmisit ea cum aliis uiris
religiosis. athanasio alexan¬
drie pontifici fidelissimo. ibiq
miro mͦ fuerunt seruata. usq
ad tempus theophili eiꝰdem
urbis ep̃i. Ipse &e̾ theophilus
iubente theodosio pͥncipe oĩa¬
fana idoloꝵ in illa regione aͦꝑ

Expanded text:
in castellum Macheronta, ibique caput ejus trunctum in Sebaste, civitate reSamaria est appellata. Post longum vero tempus, monumentum ejus pagani invaserunt, et ossa per campi planitiem dissipaverunt, rursumque collecta igne concremaverunt, et postea ymis ad locum ejusdem monumenti, audientes ea quae Joanni acciderant, et quicquid potuerunt ex ossibus illius colligentes, ad patrem suum Philippum detulerunt Hierosolymam, et ille transmisit ea cum aliis viris religiosis Athanasio Alexandriae pontifici fidelissimo. Ibique miro modo fuerunt servata, usque ad tempus Theophili ejusdem urbis episcopi. Qui Theophilus, jubente Theodosio principe, omnia idolorum fana in illa region
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ idem rex pipinus morabat᷑
in terra almense suꝑ fluuiũ
ultime in palatio qd̵ uocatur
ingiriacus: inter medios fines pie¬
tauoꝵ ac sanctonice. Deniq cum
isdem rex pipinus cũ om̃i multitu¬
dine armatoꝵ oecurreret hostibꝰ
suis: fecit dñs salutẽ mͥgnam.

Expanded text:
rex Pipinus tunc morabatur in territorio Alniensi super fluvium Vultronae, in palatio quod vocatur Engeriacum, inter medios fines Pictavorum ac Xanctonicae. Denique, cum idem rex Pipinus cum omni multitudine armatorum occurreret hostibus suis, fecit Dominus salutem magnam
Abbreviated transcription (Latin):
conseerauit. & illiꝰ ossa que
sͥ direrit. suprascriptus atha¬
eadem aũt eccłia congregatis
ibi uicinis pontificib ex om̃i
parte cateruatim: om̃ib or¬
dinibus clericoꝵ & popłoꝵ.
honorifice constituit. Igitur

Expanded text:
 illius ossa quae sibi direxerat suprascriptus Athaeadem ecclesia congregatis ibi vicinis pontificibus ex omni parte catervatim, omnibusque ordinibus clericorum et populorum, honorifice constituit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cussi sinũ meũ ⁊ dixi. sic excusiat deꝰ
omem nitũ qui non ꝯpleuerit u̾bum
istud de damo sua et de laborb siussic
excuniatur. et uacuus fiat gascendñt
q mop. snc narratur appicõ dñ stã ppͥ
in auctorizacõne ꝯfur matõis p̃falcorũ
ꝑmo natratur appxinacõ maiorũ ad

Expanded text:
cussi sinum meum, et dixi: Sic excutiat Deus omnem virum, qui non compleverit verbum istud, de domo sua, et de laboribus suis: sic excutiatur, et vacuus fiat. Ecussi sinum meum, et dixi: Sic excutiat Deus omnem virum, qui non compleverit verbum istud, de domo sua, et de laboribus suis: sic excutiatur, et vacuus fiat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
treminch obtuliss eũ pħoi. ut ⁊ ipẽ eũ¬
in filĩ ad optaret admiras rex pueri
uenustatẽ toronã quã tũt forte gestalat capi
fregit. sacdos aũt eliapoleos a lat̾e regis su¬
gens exclamanit. hic est puer quẽ nob̃ deꝰ¬

Expanded text:
Terimith obtulisset Pharaoni, ut et ipse eum adoptaret, admirans rex pueri venustatem, coronam, quam tunc forte gestabat, capifregit. Sacerdos autem Heliopoleos a latere regis surgens, exclamavit: Hic est puer, quem nob
Abbreviated transcription (Latin):
de monte: stecit in loco cam¬
pestri. et turba discipłoꝵ ei¬
lecturus apłos dñs in mõ¬
tana subiit. turbas uer de¬
turus ad cãpestria rediit.
nõ nisi in humili xp̃m tua
be. uidere sufficiunt. Nam
hec est norma. qͣm secutus
apls ait. Non potui uobis
loqui quasi sp̃ualibo. s. qͣsi
carnalibꝰ. Q uasi paruulis

Expanded text:
t in loco campestri, et turba discipElecturus apostolos Dominus, in montana subiit; turbas vero docturus, ad campestria redit, quia non nisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma quam secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
tere ¶Bonum aliqͥd in se
cum uiderit: deo applicet
non sibi. Malũ uero sẽꝑ
a se factum sciat: et sibi
reputet. Diem iudicii tim̃e
Gehennã expauescere.Sitã
et̾nam om̃i cõcupiscẽ sp̃a¬
li desid̾are. Mortẽ cotidie
ante ocłos suspectã hab̃e.
actus uite sue. om̃i hora
custodire. in om̃i loco deũ
se respicẽ ꝓ certo scire. Co¬
gitationes malas cordi suo
aduenientes: mox ad xp̃m
allidere. ⁊ semori sp̃ali pa¬
tefac̾e. Os suũ a malo uł
prauo eloqͥo custodire. Mł¬
tum loqui. nõ amare. Uer¬
ba uana. aut risui apta
nõ loqui. Risum multũ
aut excussũ. non amare.
Lectiones scãs libenit᷑ au¬
dire. Orationi frequenter
incumbere. Mala sua pret̾i¬
ta: cum lacrimis uel gemi¬
tu: cotidie in or̃one deo cõ

Expanded text:
tere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi: malum vero semper a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare. Mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire. Multum loqui non amare. Verba vana, aut risui apta non loqui. Risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo co
Abbreviated transcription (Latin):
xtundus humilitatis
Ogradus est: si ꝓpriã quis
non am̃as uoluntatẽ desidia
sua non delectetur implere:
dicentis. Non ueni facere
uoluntatem meã. s eius qͥ
misit me. Item dicit scͥpt᷑a.
Uoluptas habet penã: et ne

Expanded text:
undus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit .Item dicit Scriptura: Voluptas habet poen
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ: ut filiũ suũ uige¬
nitum daret: ut om̃is qui
erdit in ip̃m non ꝑeat:. s
labeat uitã et̾aam.
Inde notandũ. qd̾ eadem de
filio dei uinigenito repli
que de filio hominis in tru¬
ae exaltato p̾miserat dicens.
ut om̃is qui credit ui eum
non ꝑear: s habeat uitam
ct̃nam. Quia ꝓfecto sdem
redẽptor. ⁊ conditor nr̃ filiꝰ

Expanded text:
uum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Unde notandum quod eadem de filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem Red
Abbreviated transcription (Latin):
ih̃u xp̃i: quia et̃nus ante
scła dei filius. hominis ex
tempore filius apparuit:
Qui cum patrum gen̾atiões
abraham usq ad ioseph ui¬
de xp̃o locuturus qͣntum ei
gen̾atio a cet̾is distaret a¬
ꝑuit. Quia uidelicet cet̾i ꝑ
coniunctionẽ maris et femi¬
ne solitam. ipse autẽ ꝑ uir

Expanded text:
isti, qua aeternus ante saecula Dei Filius hominis ex tempore filius apparuit, qui cum patrum generationes ab Abraham usque ad Joseph vide ipso locuturus, quantum ejus generatio a caeteris distaret aperuit; quia videlicet caeteri per conjunctionem maris et feminae solitam, ipse autem per
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus expedire. ꝓpter pa¬
cis caritatisq custodiã: in
abbatis pende arbitrio or¬
dinationẽ i asterii sui:
et si poiest fieri. ꝑ decanos
oedinetur. ut ante disposu¬
mus. om̃is utilitas monaĩ¬
tenz. prout albas disposu¬
erit. ut dum pluribꝰ comiti¬
tur. unus non suꝑbiat. Qd̃
si aut locus expetit. aut cõ¬
gregatio petierit rationa¬
biliter cum humilitate.⁊
albas iudicaũit expedire:
quecumq eleg̾it abbas. cũ
consilio fr̃m umentium deũ:
ordinet ipse sibi p̃positum.
Qui tamen prepositus illa¬
agat cum reuerentia que ah
ałbute suo ei  iuncta fũit̃.¬
nichil contra uoluntatem
et ordinationẽ alb̃is fa ⁊ ẽs
quia qͣntum p̾latus est ce¬
teris. tanto eum oportet
sollicitiꝰ obseruare p̃cepta
regule. Qui prepositus
si reꝑtus fuerit uiciosus.
aut elatione deceptus su¬
ꝑbie. aut contẽptor sc̃e
ãmoneatur uerbis usque
quater. Si non emendauit
adhibratur ei correptio dis¬
⁊ pline regularis. Quoo
sineq sic correx̾it: tunc de¬

Expanded text:
videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerinnihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc deji
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dicitur predicate om̃i
creature. ut sciliez prius. a
tio: tunc nob̾ in adiutoriũ
fieret: cũ ancilla ad dãpna¬
tionis sue testimoniũ suꝑ¬
ba repulisset. S cũ discipłos
ad p̾dicandũ u̾itas mutit.
quid aliud in mundo facit
nisi grana semiis asꝑgit:
Et pauca grana mittit in se¬
mine: ut multarũ messium

Expanded text:
autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a tio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium
Abbreviated transcription (Latin):
tione non indiget: s ãmo¬
nitiõe. Qͣm enim ꝑ seme¬
ipsã u̾itas exposuit: hanc
discute humana fragilitas
non presumit.Sz est quods
solliire in hac ipsa expossits¬
ne dm̃ica pensatre debeatis.
agium mundi uolucies i¬
monia. spinas diuitlas si

Expanded text:
tione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, agrum mundum, volucres daemonia, spinas
Abbreviated transcription (Latin):
postulat. qͣm uolo si possũ
sub breuitate ꝑstringẽ: ne
uos extensa ꝓcessio. ⁊ ꝓlixa
expositio uideatur honera
excolendã uineã suã oꝑarios
conducit. Quis uero patͥs¬
familias similitudinẽ recri
tenet: qͣm conditor ñr qui

Expanded text:
at, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerarexcolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam co
Abbreviated transcription (Latin):
hanç. Homo quidã fect
tenã magnã: et uocauit
multos. Cuis est iste
homo. nisi ille de quo ꝑ
ꝓpħam dicitur. et homo e
et quis cognoscet eum:
Q ui fecit cenã magnã: qͥd
sacieratẽ nob interne du¬
cedinis p̃parauit. Qͥ uocs
multos. et pauci ueniuir

Expanded text:
am. » Homo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos . Quis iste est homo, nisi ille, de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscet eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit, qui vocat multos, sed pauci ven
Abbreviated transcription (Latin):
significat. qui cultũ uite
ext̾ius Iahuit: qui accep¬
te legis deliciis usus ẽ ad
iutorẽ. nõ ad utilitatẽ. Quẽ
uero lazarus ulceribꝰ plen
nisi gentilẽ ppłm fig᷑aliter
exprimit: qui dum conũsꝰ
ad deum pecc̃a sua confit̃i
non erubuit. huic uulnꝰ
incure fuit: In cutis quip¬
pe uulne. iurus a uisc̃ib¬

Expanded text:
ultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulne
Abbreviated transcription (Latin):
hora cene. nisi finis ẽ mũ¬
di: In quo nimirũ nos sum
sic̃ lam dudũ paulus testat̾
dicens. Nos sumo. in quo
fines scłoꝵ deuenerũt. de¬

Expanded text:
hora coenae nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus sicut jamdudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus, in quos fines saeculorum devenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
festi memoriã. acis quidẽ
s non pauca orlestis misterii
uirtute grauida reliqͥd Ex
ius gaudia mox angeli dig¬
nis laudihꝰ ectulerũt: pas¬
tores leuota uisitatiõe cele¬
arunt: om̃es qui tunc
ardire mirati sunt. Nos

Expanded text:
cis quidem sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Expnica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos
Abbreviated transcription (Latin):
nationis eius humilitate
ad memoriã ieuocata: ⁊ ip̃i
contra om̃ium uuln̾a pec̃coꝵ
medicam̃tum: liere humili¬
tatis curemus ex̃tere: pio
semꝑ am̃o recolentes. qͣntũ
nos pro diuino amore qͣntũ
ꝓ nr̃a salute oporteat humi¬
liari. qui t̾ra sumus et ciñis:
si tantum sũma illa porestas
ꝓ nob hurailiati non respuit:

Expanded text:
us humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit
Abbreviated transcription (Latin):
dit nob̃. Hato in bethleẽm
dño saluatore: sic̃ sacri euã¬
gelii testatur hystoria: pas¬
toribꝰ qui in regioẽ eadem
erant uigilantes. ⁊ custodi¬
entes uigilias noctis supra
gregem suum. angelus dm̃
magna cum luce apparuit:
exortumq mundo solẽ ius¬
ticie. non solũ celestis uoce
sermonis. uerũ etiã darita¬
te diuina lucis astruxit:
Nusquã m̃i in tota uet̾is in¬
stirum̃ti serie reꝑimus an¬
gelos: qui tam sedule pa¬
paruisse. Seo hoc priuilegi¬
um recte hodiecuo tẽpori
seruatum ẽ: qͣndo exortum
est intenebris lumen recuis
corde: misericors et misera¬

Expanded text:
. Nato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilantes et custodientes vigilias noctis super gregem suum, angelus Domini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo appparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et jus
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente magos nõ an¬
gelus s stella ꝑduxit. Li¬
tione utentibꝰ. rationale
animal. idest angelus pe¬
dicare debuit. Gentiles uͥ
quia uti ratione nesciebit.
ad cognoscendũ dñm. non
quia et illis ꝓphetie tan ui¬

Expanded text:
iente Magos non angelus, sed stella perduxit. Qatione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non cum et illis prophetiae tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣndo suadente diabolo cõ¬
senserit. ut egrediatur de
monastio qd̃ absit: tunc
exutus rebus monast̾ii:
ꝓiciatur. Illam tamẽ pe
bas tulit non recipiat. s ĩ
monastio reseruerur.
de nobilibꝰ offert filiũ
suũ deo in monastĩo: si ipse
yuer minoris etatis est:
parentes eius faciant periti¬
onẽ quã supra diximus. et
cum oblatione ipsã petitio¬
nẽ. et manũ pueri inuoluãt
in palla altaris: et sic eum
offerant. De rebus autẽ suis
aut in presenti petitione pro¬
mutant sub ure iurando.
quia nunqͣm ꝑ se. nunquã¬
ꝑ aliũ suffectam ꝑsonam:
nec qd̃libet modo ei aliqͣn¬
do aliqͥd dent: aut tribuãt
occasionẽ habendi. Uel cor¬
te si hoc facere noluerint.
et aliqͥd offerre uolu̾int ĩ
helemosina monastio pro
mercede sua. faciant ex
rebus quas dare uolũt
monastio donationẽ. reser¬
uato sibi si ita uoluerĩt
usu fructuario. Atq ita
om̃ia obstruantur. ut nul¬
la suspicio remaneat pue¬

Expanded text:
liquando suadente diabolo conliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petbas tulit, non recipiat, sed in monasterio servetur. de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per se, nunquam per suffectam personam, nec quolibet modo, ei aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita omnia observantur, ut nulla suspicio remaneat pue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissione sua faciat pe¬
titionẽ ad nomẽ scõꝵ. quo¬
rũ reliquie ibi sunt: et
alb̃is p̾sentis. Quã peti¬
tionẽ manu sua scribat:
aut certe si nõ scit litt̾as.
alter ab eo rogatus scͥbat.
et ille nouicius signum
faciat. et manu sua eam
suꝑ altare ponat. Quã
dum posuerit. incipiat
ille nouiciꝰ mox hunc u̾sũ
Suscipe me dñe scd̃ m elo¬
quiũ tuũ. et uiuã: ⁊ non
confundas me. ah exyecta¬
tione mea. Quẽ uersum
om̃is congregatio tercio irs¬
pondeat adiungẽtes głia
patri.Tunc ipse fr̃ noui¬
dibꝰ ut orent pro  ot iã
ex illa die in congregatic̃e
reputetur. Res si qua a¬
bet. aut eroget yrius ai¬
ꝑibꝰ. aut facta sollẽpniter
donatiõe conferat monas¬
tio: nichil sibi reseruans ex
om̃ibꝰ. quippe: qui ex illo
die nec ꝓprii corporis potes¬
tatẽ. se habiturũ sciat. Mox
ergo in oratorio exuatur re¬
et induatur rebus monas¬
terii. Illa autẽ uestim̃ta qͥb
exutus ẽ: reponatur in ues¬
tiario conseruanda. ut si a¬

Expanded text:
missione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novidibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur reet induatur rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si a
Abbreviated transcription (Latin):
ditum: nec occasione sacer¬
docii obliuiscatur regule o
bedientiã et disciplinã: s
magis in deũ ꝓficiat. Locũ
uero illum semꝑ attendat qͦ
ingressus ẽ in monast̾itm:
preter officiũ altaris. Et si
forte electio congregationis
et uoluntas abb̃is pro iuire¬
sue merito eũ ꝓmouere uo¬
lũit: qui tamẽ regulã a de¬
canis uel prepositis consti¬
tutã: sibi seruare sciat. Qd̃
si aliter presũpserit. nõ sac̃¬
dos si rebellio udicetur. Et
sepe ãmonitus si nõ correxir.
etiã ep̃s adhibeatur intest.¬
monio. Q d̾ si nec sie emẽ¬
dau̾it. clarescentibꝰ culpis
piciatur de monastĩo. si ta¬
men talis fuerit eiꝰ contuma¬
ua. ut subdi aut obedire
regule nolit.

Expanded text:
ditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae merito cum promovere voluerint. Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitpraesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit.
Abbreviated transcription (Latin):
lectissum petitur in noĩe
saluatoris: quicqͥd petitur
contra rationẽ mentis. Nõ
enĩ sonũ litt̾arum ac filla¬
barum. s qd̃ sonus ipse si¬
gnificat: et qd̃ eos sono rec¬
te ac u̾aciter intelligit᷑. hoc
dicit in nõie meo. ynde qͥ
hoc sentir de xp̃o. qd̃ non
ẽ de unico dei filio sentiendũ:
nõ petit in cius nõie: etiam
si non taceat litũs ac filla¬

Expanded text:
nt: non petitur in nomine Salvatoris, quidquid petitur contra rationem salutis. Non enim solum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligatur, hoc dicit in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo, quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiam si non taceat litteris ac sylla
Abbreviated transcription (Latin):
trogat me quo uadis. Sig¬
inficat enĩ si c se iturum:
ut nullus int̾rogaret qd̃ pa¬
lam fieri: uisu corporis cerne¬
rent. Nam suꝑus int̾roga¬
uerant eũ quo ẽẽt iturus:
et respond̾ãt eis eo se it᷑um.
quo ipsi tunc uenire non

Expanded text:
terrogat me: Quo vadis? Significat sic se iturum, ut nullus interrogaret quod palam fieri visu corporis cerneret. Nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis eo se iturum quo ipsi tunc venire non
Abbreviated transcription (Latin):
rẽs. qui pro quo uis
responso ꝓficiscunt᷑
et ea die sꝑant reu̾ti ad
monast̾iũ. nõ presumãt
foris manducare. etiã si
forte ab abb te suo eis
p̾cipiatur. Q d̾ si aliter
fecerint: excõmunicent᷑¬
ibi quicqͣm aliud geratur
aut condatur. expleto oꝑe
dei. omes cũ sũmo silẽti:
exeant. et agatur reuen¬
tia deo. ut frat̾ qui forte
sibi pecculiarit᷑ uult ora¬
re non impediat᷑ alt̃ius
imꝓbitate. Sed et si alter
uuit sibi forte secrecius
orare simplicit᷑ intret ⁊
oret. nõ in clamosa uoce.
s in lacrimis et intentiõr
cordis. Crgo ora funil
ꝯpus non facit. non per¬
nutatur expleto oꝑe dei.
remorari in oratorio sicut
dictum est: ne alius m¬
pedim̃tũ patiatur.: Liii.

Expanded text:
res qui pro quovis responso diriguntur, et eodem die sperantur reverti ad monasterium, non praesumant foris manducare: nisiforte ab abbate suo eis praecipiatur. Quod si aliter fecerint, excommunicentibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur. § II.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ inuidentium.
In om̃ibꝰ tamẽ iudiciis suis.
dei retributionẽ cogitet.
ensa abbatis cũ L.ui.¬
sit semꝑ. Q uoties tamẽ
minus sunt hospites. qͦs
uult de frĩbus uocare in ip¬
sius sit potestate. Seniores
tamẽ unũ aut duos sẽꝑ
disciplinã.:
si sunt in monastĩo
cum om̃i humilitate faciar
ipsas artes. si ꝑmiserit ab¬
bas. Qd̃ siqͥs ex eis extolꝰ¬
litur ꝓ scientia artis sue
eo qd̃ uideatur aliquid cõ¬
ferre monast̾ĩo. hic talis e¬
rigatur ab ipsa arte.⁊ denuo
ꝑ eam nõ transeat. nisi for¬
te humiliato ei it̾um abbas
iubeat. Si quil uero ex oꝑibꝰ
artificũ uenundandũ est.
udeant ipsi ꝑ quoꝵ ma

Expanded text:
voluntatem invidentium. voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retributionem cogitet.Mensa abbatis cum hosit semper. Quoties tamen minus sunt hospites, quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper disciplinam. si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Aquã in manibꝰ ałbas hos¬
pitibꝰ det. Pedis hõspiubꝰ¬
om̃ibꝰ tam abbas qͣm cũc¬
ta congregatio lauet. Q l
lotis. hunc u̾sum dicant.
Suscepimꝰ deus milcđiã
tuã. in medio tẽpli tui.
Pauꝑum et ꝑegrinoꝵ ma¬
xime susceptiõem cura sol¬
licite exibeatur. N am di
tentes restituamt. Stram̃ta
autẽ lectoꝵ sufficiant ma¬
ta: sagum. et lena. ⁊ capitia¬
le. Que tamẽ lecta frequẽ¬
ter ab abbate scrutanda sũt.
ꝓpter opus pecculiare ne ĩ¬
ueniatur. Et sicui inuentũ
fu̾it qd̃ ab abbate nõ acce¬
ꝑit: grauissime discipline
subiaceat. Et ut hoc uiciũ
pecculiare radicitus ampu¬
tetur:dentur ab abbare oĩa
que necessaria sunt. Id esi¬
tellũ. graphiũ. accus map¬
pul e.tabule. ut om̃is au¬
feratur necessit is excusatio.
A quo tamen abbate: semꝑ
consideretur illa sententia
tur singulis prout uult.¬
cuiq opus erat. Ita ergo ⁊¬
abbas consideret infirmita¬
tes indigentiũ. non malã

Expanded text:
Aquam in manibus abbas hosAquam in manibus abbas hospitibus det. Pedes hospitibus tam abbas quam cuncta congregatio lavet. Quibus lotis, hunc versum dicant: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui. Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur. Nam ditentes restituant. Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, id esttellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia tur singulis, prout cuique opus erat . Ita ergo abbas consideret infirmitates indigentium, non malam
Abbreviated transcription (Latin):
mines suꝑuemẽtes
hospites tanqͣm xp̃s
su cipiantur: quia ipse
Aicturus ẽ. Hospes fui:
et suscepistis me. Et oĩbꝰ
congruus honor exibeat᷑.
maxime tamẽ domesticis
fidei et ꝑegrinis. Ut ergo¬
ni.nciatus Fierit hospes:
occurratir el a priore uel
a stibꝰ cum om̃i officio
caritatis. Et primitꝰ orẽt
pariter: ei sic sihi sociẽt
in pace. Q d̃ pacis oscłm
non priue offeratur. mfi
or̃one premi ia: ꝓter Iu
siones diabłicas. In ipsa
autẽ salutatione: om̃is e¬
ribeatur humilitas. Oĩhꝰ¬
.eiuontihꝰ que dascedent¬
bus hospitibꝰ inclinato ca¬
pite uel ꝓstrato om̃i corpo¬
qui et suscipit᷑. Suscepti
autẽ hospires. ducantur
ad orationẽ. et postea sede¬
at cũ eis prior. aut cui ius¬
serit ipse. legatur corã hos¬
pite lex. diuina. ut edificet᷑
Et post hec omnis exibeat᷑
humanitas. Ieuiniũ a prio¬
re frangatur ꝓpter hospi¬
tẽ. nisi forte precipuus sit
dies ieiunii: qui nõ possit
uolari. Erẽs autẽ consu¬

Expanded text:
mnes supervenientes hospites tanquam Christus suscipiantur, quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me. Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a priore vel a fratribus, cum omni officio charitatis; et primitus orent pariter: et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione psiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Oe discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpoqui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consu
Abbreviated transcription (Latin):
possunt occurre hora cõ¬
petenti ad oratoriũ.⁊ ab¬
bas hoc ꝑpendit quia
ita est. agant ibidem opꝰ
dei ubi oꝑantur cum tre¬
more diuino flectentes
genua. Similiter qui in
itinere directi sunt. non
ros pret̾tant hore consti¬
tute:s ut possĩt agant
sibi. et scruitutis pensũ
nõ negli gant reddere.

Expanded text:
possunt occurrere hora compossunt occurrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere.