comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ner ph ntone fidei contrãctibus.
net᷑ noneciam incetĩs cauiis existẽ¬
rando cna cognitares decidi opor¬
pupiins iencta tdei comissa uideaᷤ¬
tint friꝑ fidei comins preses ꝓuincie
cognoscer ⁊ si id tibi relictum ẽẽ cons¬
citent reddi tibi efficier ĩ siificie¬
tur ad iurandum ut desid̾as tutorẽ¬
d umꝑponas partib placiie
uttmrandiresigione genĩs inge¬
nuitatisq questionem decidip̃ses
funtatis ur̃e placitum amute tue¬

Expanded text:
n bonae fidei contractibus nec non etiam in aliis causis inoprando causa cognita res decidi popupillis relicta fideicommissa videantur, super fideicommisso praeses provinciae cognoscet et, si id tibi relictum esse constiterit, reddi tibi efficiet. Idem, si infitietur, ad iusiurandum, ut desideras, tutore proponas partibus placuisse iurisiurandi religione generis et ingenuitatis quaestionem decidi, praeluntatis vestrae placitum amitae tu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃. Imuto uł ignorante te abalio illa¬
tum corpus mpuram possessionemt¬
uam uł lapidem locum religionx
facere non possunt. fin autem uolun¬
tuum intulerie religiosus iste efficit᷑
quo fc̃o monum̃tum neq uenire ne¬
q obligari aquoqͣm ꝑhibente uius
tibi lefic tum ⁊ quod infunreuł mo¬
rbo eins erogassete bonuiri arbi¬
tratu ꝓbauens. preses ꝓuincie solu¬
ficas applsacione. sciredebes: iure
dominii id nullum uendicare pos
se. s si familiare fuit ius euis ad:
omnes heredes ꝑtiñe. nec diuisio¬
ne ad unum redigi potrusse ꝓfanã
tñ. loca que circa id sunt fi semper
uitinis edifficiis usui hominum
destinatis cesserunt eius sunt cu¬
i illa quorum partes eẽ uise sunt
exdiuisione obtig̃unt.

Expanded text:
. Invito vel ignorante te ab alio illatum corpus in puram possessionem tuam vel lapidem locum religiosum facere non potest. si autem voluntuum intulerit, religiosus iste efficitur: quo facto monumentum neque venire neque obligari a quoquam prohibente iuris tibi relictum et quod in funus vel morbum eius erogasse te boni viri arbitratu probaveris, praeses provinciae solficas, scire debes iure dominii id nullum vindicare posse, sed et, si familiare fuit, ius eius ad omnes heredes pertinere nec divisione ad unum heredem redigi potuisse. Profana tamen loca, quae circa id sunt, si semper vicinis aedificiis usui hominum destinatis cesserunt, eius sunt, cui illa, quorum partes esse visae sunt, ex divisione obtigerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ requitere. qui om̃e qd̃ huic poĩtũ ẽ
ħunicũ ⁊ solum obs̃uare censemꝰ. nec
ñudicio nec ĩ alio c̃tamnne uibi leges
necessarie sunt ex aliis libris nisi abhi¬
sd̃ instiuconib mĩsq digestis ⁊ cõsti¬
liquis iss recitare iss ostend̾e cõnetur.
nisi rematõ uelit falsitatis cͥmine su¬
biectus una cũ iudice qui eis audien¬
ciã acomodauit penis gͣnissimis labo¬
raresneat incognitũ nob fiar exqnib¬

Expanded text:
quia omne quod hic positum est hoc unicum et solum observari censemus. nec in iudicio nec in alio certamine, ubi leges necessariae sunt, ex aliis libris, nisi ab isdem institutionibus nostrisque digestis et constiliquid vel recitare vel ostendere conetur, nisi temerator velit falsitatis crimini subiectus una cum iudice, qui ei audientiam accommodabit, poenis gravissimis laborare. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
appareat ⁊ ex nr̃a uolitate coupoi̾ar.
nemine audete conparare ea que aut¬
imtas habebar his que ma auctoritas
introdipxt. Qiria msta ⁊ mgama funt
ado ut ⁊ si pͥncipanis cõstituco̾ suat iue¬

Expanded text:
appareat et ex nostra voluntate compositum: nemine audente comparare ea quae antiquitas habebat his quae nostra auctoritas introduxit, quia multa et maxima sunt, Adeo ut et si principalis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ace sopita postq uandalicam gẽtẽ
ereptam ⁊ cartaginẽ inimo magis
libram romano imꝑio it̃m soriatã ⁊
pendiũ qd̾ nemo añ nr̃m mnꝑium
umqͣm sperauit neq humano ĩ¬
genio possibile eẽ penitꝰ existima¬
uit. erat em̃ mirabile romanã sanci¬
onẽ ab urbe condita usq ad nr̃ĩ imꝑ¬
ii tempora que pene imnssle ⁊ quadim¬
gentos annos concuirũt intestims p̃li

Expanded text:
ace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et pendium: quod nemo ante nostrum imperium umquam speravit neque humano ingenio possibile esse penitus existimavit. erat enim mirabile Romanam sanctionem ab urbe condita usque ad nostri imperii tempora, quae paene in mille et quadringentos annos concurrunt, intestinis proeliis
Abbreviated transcription (Latin):
ianrseuatus cͥnsislri ambages uirii¬
ꝙͣ senatus consuiti ao se rãm suꝑnas¬
nas qm scmpulosas aoñsirates respue¬
tes totum ins sr̃ his poĩtum trebelliano
tenatis cofisito ad indicaumꝰ. S inhi
nith decaducis a nobis memoratũ ẽ ne
causa que ĩreb non ꝓspeggestis ⁊ tnstis
cemporib romanis increpuit calami¬
tatib beslo coadiecens cruiti ĩnũs re

Expanded text:
iani senatus consulti ambages et utriusque senatus consulti ad se tam supervacuas quam scrupulosas diversitates respuentes totum ius super his positum Trebelliano senatus consulto adiudicavimus. Sed in his nihil de caducis a nobis memoratum est, ne causa, quae in rebus non prospere gestis et tristibus temporibus Romanis increbuit calamitatib
Abbreviated transcription (Latin):
tio nobis insum est noccumors fier
mo neq eoꝵ qui inp̾senti uinspiciã
habent neq postea fuint audeat comn
rmare subecõ oroine eaq consecinci¬
anco qua ueces romane poite sut l̃¬

Expanded text:
tio nobis visum est, cum hoc opus fieri mo neque eorum, qui in praesenti iuris peritiam habent, nec qui postea fuerint audeat commermare sub eodem ordine eaque consequentia, sub qua voces Romanae positae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicione easd̾ leges suscipiãt ⁊ tam inm
diciis suis qm̃ inhac regia nrbe habe¬
ercetins p̃fectis p̃torie tam orientalibe
coritatesomib qui sue uundico in snb¬
poiti funt eas manifestare de s¬

Expanded text:
sdictione easdem leges suscipiant et tam in suis iudiciis quam in hac regia urbe habeectis praetoriis tam orientalibus auctoritates omnibus, qui suae iurisdictioni suppositi sunt, eas manifestare.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur ab inꝑiali sancione ħ reppͥe¬
slatur ⁊ nõ ip̃e iolus s ⁊ diuus adnan
incõpoĩcõne edicti ⁊ senatus cõsltũ qd̃
eam secutũ ẽ ħ aꝑtissime diffimirit:
ue siqͥ inedicto poĩto ñ inueniat᷑. Hoc
ad eins regłas emsq cõiecturas ⁊ ĩmut¬
aciones possit noua instruere auctori¬
tas. E ħ gͥ omĩa scientes parres conscͥs¬
ti ⁊ om̃i orbis trarũ homĩes grãs quide

Expanded text:
anctione hoc repleatur. et non ipse solus, sed et divus Hadrianus in compositione edicti et senatus consulto, quod eam secutum est, hoc apertissime definivit, ut, si quid in edicto positum non inveniatur, hoc ad eius regulas eiusque coniecturas et imitationes possit nova instruere auctoritas. Haec igitur omnia scientes, patres conscripti et omnes orbis terrarum homines, gratias quidem
Abbreviated transcription (Latin):
qi quidã iuenit᷑ ũbilicus ocro nbros
fuscepit in quib om̃ĩa q̃ ad hyporecã
ꝑtinet᷑ repofita sũt ut nõ ad pignoran¬
cia accõne ulibris de reb poi̾ta mult¬
um dictarẽt alio libro eod inserto uol¬
umine quiediltum edictum ⁊ reoibi¬
toriam accionẽ i ouplam stipulacõnẽq̃ ce
ericrio nsb ꝓpoi̾ta est continet quiabee

Expanded text:
ros suscepit. in quibus omnia quae ad hypothecam pertinent reposita sunt, ut non a pigneraticia actione in libris de rebus posita multum distarent: alio libro eodem inserto volumine, quae aedilicium edictum et redhibitoriam actionem et duplae stipulationem, quae de evictio
Abbreviated transcription (Latin):
ostende gͥ aput rectorẽ tiiguni clarissim¬
um aniigum nũm cestam̃tum uł fid̾ ue¬
ri deficẽ iris rõne stare non posse. ut ĩ¬
sirmata scuptura que restam̃ti uice ꝓla¬
lata ẽ solidam successionẽ optineas.
pondendo io qd̾ patium erat exmat̾is¬

Expanded text:
ostende igitur apud correctorem virum clarissimum amicum nostrum testamentum vel fide veri deficere vel iuris ratione stare non posse, ut infirmata scriptura, quae testamenti vice prolata est, solidam successionem obtineas. pondendo id quod paternum erat ex mat
Abbreviated transcription (Latin):
niia prudẽtium ⁊ titulos ⁊ libroꝵ mi
meros ꝑconseq̾ntiam lut̃arum nolu¬
mus non ꝑsigna manifestatrita ut
quitalem librũ sibi conꝑanit inquo
figna posita fut inquocũq locolibri.
uł noluminis sciat mutilis se ẽẽ codi¬

Expanded text:
na prudentium et titulos et librorum numeros, per consequentias litterarum volumus, non per sigla manifestari, ita ut, qui talem librum sibi paraverit, in quo sigla posita sunt in qualemcumque locum libri vel voluminis, sciat inutilis se esse codi
Abbreviated transcription (Latin):
ultitndo antiq̃ p̃sentẽ breuitate pancõr
muenit᷑. homies ⁊ enĩ qui añ lites ageb¬
ant licet multe leges fũant poĩte. tam̃
expancis lites ꝓferebãt uł pp̃ mopiam
libroꝵ quos conpare eis inpossibile er¬
uidiciũ magis qm legitima auctoritate

Expanded text:
multitudo antiqua praesente brevitate paucior invenitur. homines etenim, qui antea lites agebant, licet multae leges fuerant positae, tamen ex paucis lites perferebant vel propter inopiam librorum, quos comparare eis impossibile erudicum magis quam legitim
Abbreviated transcription (Latin):
ding̾e tam scõm uñ constitucõnes codias
qmͣ edicti ꝑpetm ĩ mutacõnem ꝓut hoc
uob̾ comodiꝰ eẽ patũit ut nicħ extͣ me¬
moratam confumacõnem possit eẽ delict
um ꝑmislestum⁊ quadragentefimum
pene aminũ confusum ⁊ a nob̾ purgatũ
qĩ quodam muro uallatũ nich exita se:
habeat. omib auctoriatib equa inri digs¬
rate posentib ⁊ neminigͣndam p̃rogatmn¬
am suanda quia nõ om̃s inomĩa s certiꝑ
cta iss meliores uł detĩores inueniunt᷑ s ne¬
q exmisltitudine auctoꝵ qd̾ meliꝰ⁊ equi¬
÷ͣ. oris sentẽcia ⁊ nsl̾ros⁊ maiores maliq̃ parte
suꝑare:⁊ iõ eaque aña inlibris emilii papi¬
mani⁊ ulpiano ⁊ paisio nec nõ marciano.
astͥpta. sunt que antea millã ium obaneb:¬
ant pp̃ honore splendidissimi papnuani.
non statim respuere s fiquid ex hisad rep¬
iecionẽ sũim ingenii ꝓapiniam librorl

Expanded text:
constitutionum codicis quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis commodius esse patuerit, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelium, per millesimum et quadringentesimum paene annum confusum et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum nihil extra se habeat: omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus et nemini quadam praerogativa servanda, quia non omnes in omnia, sed certi per certa vel meliores vel deteriores inveniuntur. Sed neque ex multitudine auctos sententia, et multas, et majores in aliqua parte superare. Et ideo ea quae antea in notis Aemilii Papiniani ex Ulpiano, et Paulo, necnon Marciano ascripta sunt, quae antea nullam vim obtinebant propter honorem splendidissimi Papiniani, non statim respuere; sed si quid ex his ad repletionem summi ingenii Papiniani laborum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ smlirudinẽ scdm̃ qd̾ dictum ẽ ab hmͦi
cõsuacõne uotumꝰ exulare.:⁊ ea que sa¬
c̃nssimuis constitucõnib quas incooicẽ
mm redegimus cauta sunt itm̃ poni ex
uetĩ iure nõ concedimꝰ cum diualĩ con¬
stitucõnũ sancõ fufficiat ad eoꝵ aucto¬
utatẽ uisi forte uł pp̃ diuisionẽ uł pp̃¬

Expanded text:
ictum est ab hujusmodi consummatione volumus exsulare, et ea quae sacratissimis constitutionibus quas in Codicem nostrum redegimus cauta sunt, iterum poni ex veteri jure non concedimus, cum divalium constitutionum sanctio sufficiat ad eorum auctoritatem, nisi forte vel propter divisionem,
Abbreviated transcription (Latin):
nem incõpendiosum ⁊ manifestissimũ or¬
omem conchudentesspost hea que deoꝑis
nomi nunciacõnib damꝑniq infecti⁊
pedificiis dirutis ⁊ eoꝵ infidus ⁊ que de aqͣ
plui arcenda uetĩb auctoritatib pla¬
cita sunt. nec non de publicanis ⁊ de dou¬
aciouib tam int uiuos qmͣ mortis cã cõ¬
ficiendis cauta legib m̃enimꝰ inlibrũ si¬
gularẽ deduximꝰ demanumissionib aũ
⁊de lib̾ali causa alius lib̾ respond̾ quem¬
ad iod̃ de ad quisicõne tam dĩi qmͣi po¬
ssessionis ⁊ citislis qui eam inducũt mul¬
te ⁊ uarie electiones umi sũt inserte uol¬
uminisano libro depuitato. his qui uioi¬
cati uł muirie confessi sunt ⁊ de bonoꝵ
detencionib ⁊ de uendicõnib ⁊ ut ueqdͥd
infraud̾ creditoꝵ fiat postim̃ ħ omĩa int̾¬

Expanded text:
manifestissimum ordinem concludentes. Post haec ea, quae de operis novi nuntiationibus damnique infecti et pro aedificiis dirutis et eorum insidiis et quae de aqua pluvia arcenda veteribus auctoribus placita sunt, nec non de publicanis et donationibus tam inter vivos quam mortis causa conficiendis cauta legibus invenimus, in librum singularem deduximus. De manumissionibus autem et de liberali causa alius liber respondit: Quemadmodum et de adquisitione tam dominii quam possessionis et titulis qui eam inducunt multae et variae lectiones uni sunt insertae volumini: Alio libro deputato his, qui iudicati vel in iure confessi sunt, et de bonorum detentionibus et venditionibus et ut ne quid in fraud
Abbreviated transcription (Latin):
de duximꝰ participemq huiꝰ oꝑis fecim
s ⁊ anacoliũ unum illustre magrm̃
qui ⁊ ip̃e ap̃ bentenses uiris int̾pres
constitutꝰ ad ħ opus adiectus ẽ mrab
antiqͣ stupe legitima ꝓcedens cum et
pat̃ eiuis ieontns ⁊ ais endosius qu¬
i post pat̾cium inclice recordacionis.
q̃storem ⁊ añcessorem ⁊ leoncium uirũ:
gliosissimũ p̃fectorium confularẽ. atq
patcium fitium eius optimam fiuime¬
moriã uslegib relinq̃runt. nec non⁊ cr¬
atmum iurũ illustre ⁊ comitẽ sacͣrum
argicioniĩ ⁊ optimũ añcessorẽ huiꝰ alme
urbis constituturm qui ad om̃s p̃dictum
opus electi sunt una cum stephano in¬
onacõ ꝓscocio eutolinio. thimoteo leon¬
ido. leoncio. platone. iacobo ⁊ constantin
o. Iħe uiris prudentissimis qui patroni
p̃fecture que orientaslib p̃toriis prefider¬

Expanded text:
participemque huius operis fecimus: sed et ANATOLIVM virum illustrem magistrum, qui et ipse apud Berytienses iuris interpres constitutus ad hoc opus adlectus est, vir ab antiqua stirpe legitima procedens, cum et pater eius Leontius et avus Eudoxius post Patricium inclutae recordationis quaestorium et antecessorem et Leontium virum gloriosissimum praefectorium et consularem atque patricium filium eius optimam sui memoriam in legibus reliquerunt: nec non CRATINVM virum illustrem et comitem sacrarum largitionum et optimum antecessorem huius almae urbis constitutum: qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum STEPHANO, MENA, PROSDOCIO, EVTOLMIO, TIMOTHEO, LEONIDE, LEONTIO, PLATONE, IACOBO, CONSTANTINO, IOHANNE, viris prudentissimis, qui patroni praefecturae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ouolumine sciͥptum est qd̾ mntibris antiqͥs
nec numm̃an possibile frut. ⁊ post ħ duo t̃rib¬
sleslibri posici funt ꝓdelicus pͥuatis ⁊ extͣ oro¬
mani necnon publicis cuminib qu õẽꝯ
tinent seũitatem penarumq atrocita¬
temq quib ꝑmixta sunt ⁊ ea que dea¬
udacib homib caura sunt qui se scela¬
re conant᷑ ⁊ contumaces existunt ⁊ de pe¬
nisque condempnatis infligunt᷑ uł con¬
cedunt᷑ nec non de eoꝵ substanciis nber
aur singislans ꝓ appllacionib nob̾ excog¬

Expanded text:
no volumine inscriptum est, quod in libris antiquis nec numerari possibile fuit. Et post hoc duo terribiles libri positi sunt pro delictis privatis et extraordinariis nec non publicis criminibus, qui omnem continent severitatem poenarumque atrocitatem. quibus permixta sunt et ea quae de audacibus hominibus cauta sunt, qui se celare conantur et contumaces existunt: et de poenis, quae condemnatis infliguntur vel conceduntur, nec non de eorum substantiis. Liber autem sing
Abbreviated transcription (Latin):
necessanꝰ nr̃is unqmͣ ussionib dipat
nec non ꝑalios uros magnificos ⁊ stu¬
diosissimos ꝑfecta sunt a constantinũ
uirum ssustrem comitẽ sacium larg¬
icionum ⁊ magr̃m scimii libroꝵ saciã¬
rumq constitucõnum qui semꝑ nb̾is¬
didissima cruitate laudabilit̾ optimã
legum gub̾nacionẽ extendentẽ ⁊ dor¬
oceum uirũ illustrẽ ⁊ facundissimũ:¬

Expanded text:
ussionibus duxit: nec non per alios viros magnificos et studiosissimos perfecta sunt, id est Constantinum virum illustrem comitem sacrarum largitionum et magistrum scrinii libellorum sacrarumque cognitionum, qui semdidissima civitate laudabiliter optimam legum gubernationem extendentem: et DOROTHEVM virum illustrem
Abbreviated transcription (Latin):
cionib lib itm̃ singulaus extendit᷑ ur pre¬
fata sexta pais tocius digestoꝵ uoluminis ĩ¬
octo libris diffimantuir.
eptimꝰ aũt nouissimusaiticistus digestoꝵ¬
insex libris formatus est quo de stipislacio¬
nib seu u̾boꝵ obligacõnib ⁊ de fidenissori¬
bus ⁊ mandatorib nec non nouacõmbus

Expanded text:
ctionibus liber iterum singularis extenditur: ut praefata sexta pars totius digestorum voluminis octo libris definiatur. Septimus autem et novissimus articulus digestorum sex libris formatus est. quo de stipulationibus seu verborum obligationibus et fideiussoribus et mandatoribus, nec non n
Abbreviated transcription (Latin):
uib nec nõ p̃sup̃co̾nib ⁊ memor̾ati cres
singulaies nbn insta conposicone de re¬
bns positi sunt: post hos siq̃ desponsalo
ułimipciis uł dotibus legib dicti suui:
reposiumꝰ tib ubroꝵ uoluminso: eaq

Expanded text:
nibus nec non praesumptionibus. et memorati tres singulares libri iuxta compositionem de rebus positi sunt. post hos si qua de sponsalibus vel nuptiis vel dotibus legibus dicta sunt reposuimus, tribus librorum voluminibus ea
Abbreviated transcription (Latin):
beat legitimas.: ⁊ qd̾ undiq fũit collec¬
iperam neq sine rõne. s uniũsorũ:
natam ⁊ aitẽm respiciẽtes ⁊ cõsentane¬
am eiuis diuisione parciũ conficientes
ĩgitur pina quiõ pars tocis contert

Expanded text:
bent legitimas et quod undique fuit collecbent legitimas et quod undique fuit collecrperam neque sine ratione, sed in numerorum naturam et artem respicientes et consentaneam eis divisionem partium conficientes. Igitur prima quidem pars totius context
Abbreviated transcription (Latin):
eaq ab lis conpone bantur quiciͥme
celesti recte em̃dabat:⁊ icõpetentẽ for
cipisles qmio constitucõnes .xii. horis dis¬
estas iamante incodicẽ nr̃o noĩe p̃siã.¬
gentẽ contislimꝰ. postea ũo maximũo¬
pus ao grediẽtes ip̃ã uetustatis studios¬
islima opera iam pene cõtusa ⁊ oissor¬
ta ei uio excelso ꝑmisimꝰ tam collige
qñ c̃to modamini trad̾es. cumomũs
ꝑcunctabant᷑ ap̃fato inro excelso suis¬
pestum ẽ duo pene mstalibror eẽ con¬
scptu. ⁊ pͤlusqm cucies centena miliaũ¬
Negce ⁊ ꝑscritari. Et ex his fiquid opti¬
mum fuiss elig̾e. qd̾ celesti fulgore et
sũme trinitatis fauore cõfectuẽ sin¬
nr̃a mandata q̃ abinic̃o ad meniora¬
tum nirũ excelsum ꝑfecimꝰ⁊ inqͥnqͣs¬
inta librosomẽ qd̾ utilissimũ erat ẽ¬
eolectũ ⁊ om̃es ambiguitaces decser
millo sedicioso relictos nom̃q hibris in¬
posuimꝰ digestor sen pandectatũ quia
onĩ oispũtacõnes ⁊ decisiones nise ha¬

Expanded text:
ponebantur, quidquid caelesti erecta emendabat et in competentem formam cipales quidem constitutiones duodecim libris digestas iam ante in codicem nostro nomine praefulgentem contulimus. postea vero maximum opus adgredientes ipsa vetustatis studiosissima opera iam paene confusa et dissoluta eidem viro excelso permisimus tam colligere quam certo moderamini tradere. sed cum omnia percontabamur, a praefato viro excelso suggestum est duo paene milia librorum esse conscripta et plus quam tricies centena milia vet perscrutari et ex his si quid optimum fuisset eligere. quod caelesti fulgore et summae trinitatis favore confectum ra mandata, quae ab initio ad memoratum virum excelsum fecimus, et in quinquaginta libros omne quod utilissimum erat collectum est et omnes ambiguitates decisae nullo seditioso relicto. nomenque libris imposuimus digestorum seu pandectarum, quia omnes disputationes et decisiones in se ha
Abbreviated transcription (Latin):
non funt in nodata. Siqindgͥ tale con¬
reineonĩ. quia ĩo mꝑialẽ fortima reb
humanis deus p̃posint ut possit omi¬
a que nouit̾ contuigut ⁊ em̃dare ⁊ cõ¬
poñe. Et mis ac regłis cõpetẽtib tͣdere.¬

Expanded text:
non sunt innodata. si quid igitur tale connon sunt innodata. si quid igitur tale conremedium, quia ideo imperialem fortunam rebus humanis deus praeposuit, ut possit omnia quae noviter contingunt et emendare et componere et modis et regulis competentib
Abbreviated transcription (Latin):
ione nr̃oꝵ digestoꝵ ⁊ antiquis leges cosl¬
ecte sunt noluminib quoꝵ ẽẽ noĩa et¬
antiquores homies nõ dicimus nescie¬
bat. s nec iiiqͣm audiebãt que omĩa
collecta sũt sustancia amplissima cõg¬
gata utegena quid̃ antiq̃ mlt̾tudo in¬
nemat᷑ opislentissima arit brenitas nr̃a
efficiatur antique aut sapĩe libroꝵ copi
ssus p̃buit inquib multi fuant ⁊ ipas
erudentissimis homñm ĩcoginti quib
om̃ib ꝑlectis quioꝙ exhis pulcherrimñ
erat hoc semoti moptimã nr̃am conpo¬
sicõneꝰ ꝑuenit. S hinꝰoꝑis conditores:
nõ solum ea uolumina ꝑ legunt exqͥb
leges poĩte funt s ⁊̃ alia multa que ni¬
quod exceptũ mĩs digestis appͣłi carent
optimo animo respuerunt. S quia di¬
uine quid̃ res ꝑfectissime sũt humani
uero iris condicõ semꝑ minfinitũ ce¬
it. multas ⁊ enĩ formas ed̾e natura no¬
uas depperat. nõ desꝑamꝰ quedam postea
em̃gi negoria que adhuc legum laqueis.

Expanded text:
rum digestorum e tantis leges collectae sunt voluminibus, quorum et nomina antiquiores homines non dicimus nesciebant, sed nec umquam audiebant. quae omnia collecta sunt substantia amplissima congregata, ut egena quidem antiqua multitudo inveniatur, opulentissima autem brevitas nostra efficiatur. antiquae autem sapientiae mus praebuit, in quibus multi fuerant et ipsis eruditissimis hominibus incogniti, quibus omnibus perlectis, quidquid ex his pulcherrimum erat, hoc semotum in optimam nostram compositionem pervenit. sed huius operis conditores non solum ea volumina perlegerunt, ex quibus leges positae sunt, sed etiam alia multa, quae, niquod exceptum nostris digestis applicarent, optimo animo respuerunt. Sed quia divinae quidem res perfectissimae sunt, humani vero iuris condicio semper in infinitum deit multas etenim formas edere natura novas deproperat, non desperamus quaedam postea emergi negotia, quae adhuc legum laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
nuindo ne aut ꝑscuptam aliqͥ fiar mn
postum dubitacõ iubemꝰ ut ꝑ singło¬
rum capaciones ⁊ conpendiosa enig¬
mata que multas ꝓ se ⁊ ꝑ suum uiciũ
antinonnias induxunt eiusd̾ coditis ce¬
xtum conscribi. ⁊̃ si num̃us librorũ
significat᷑. aur aliud quicqm. nec ⁊
eni ħ ꝑ speciatia figna num̃oꝵ man¬

Expanded text:
undo. Ne autem per scripturam aliqua fiat in posterum dubitatio, iubemus non per siglorum captiones et compendiosa aenigmata, quae multas per se et per suum vitium antinomias induxerunt, eiusdem codicis textum conscribi: etiam si numerus librorum significatur aut aliud quicquam: nec haec etenim per specialia sigla numerorum
Abbreviated transcription (Latin):
nanciam. ut nichneq contͣriũ neqi
demneq simsle ĩ ea ĩeniat᷑⁊ ne gem¬
me leges ꝓ reb singłis poĩte usq appa¬
reant. namq ħ celesti quid̃ ꝓrndecie
pecisliare fuit. humane ũo mbecilli¬
tate mullo mͦ possibile. nos itaq mo¬
re solito ad ĩmortalitatis respeximus
p̃fidũ⁊ sũmo mimiine inuocato de¬
um auctorẽ ⁊ tociꝰ oꝑis p̃sislẽ fier op¬
taimꝰ ⁊ ome studium tabuniano:
uiro excelso magrõ officioꝵ ⁊ q̃stori sa¬

Expanded text:
il neque contrarium neque idem neque simile in ea inveniatur et ne geminae leges pro rebus singulis positae usquam appareant. namque hoc caelestis quidem providentiae peculiare fuit, humanae vero imbecillitati nullo modo possibile. nos itaque more solito ad immortalitatis respeximus praesidium et summo numine invocato deum auctorem et totius operis praesulem fieri optavimus et omne studium Triboniano viro excelso magistro officiorum et
Abbreviated transcription (Latin):
am nr̃am que dõ ꝓpicio cum melioribꝰ
condira ẽ auguriis. Iõq iubemꝰ duob
istis codicib omĩa gub̾nan uno consti¬
tcõnũ altõ uiris emicdeati ⁊ infutur¬
o codice conponendi. uł siquid alino
a nobis fũĩt ꝓmulgarũ institucionin
uicem obtinens ut iudis ammiꝰ stuor¬
osi simplicib ter enitritus faciłns:
ad alcioris prudẽcie redigatur scĩam
¶ñram aut consumacõne que a nobis
dõ anmiente conponit᷑ digestoꝵ ułp

Expanded text:
am nostram, quae deo propitio cum melioribus condita est auguriis. Ideoque iubemus duobus istis codicibus omnia gubernari, uno constitutionum, altero iuris enucleati et in futuro codice componendi: vel si quid aliud a nobis fuerit promulgatum institutionum vicem obtinens, ut rudis animus studiosi simplicibus enutritus facilius ad altioris prudentiae redigatur scientiam. Nostram autem consummationem, quae a vobis deo adnuente compon
Abbreviated transcription (Latin):
diũsitatis rõnis extuciet. si ẽ aliquio no¬
um ĩuentũ. uł occulte poĩtum ꝙ disson¬
ancie q̃relam disoluit ⁊ aliam naturã
moucit discordie fines esfugiẽtem. S ⁊
siquio forsan p̃termissũ est ꝙ inrantis
milib qĩ inꝑfundo poĩtum lacitabat ⁊
cum idoneũ fuãt pom obscuritate ĩuol¬
utũ necessanũ delictum ẽ. oiuisħ ad prẽ¬
hendẽ recto animo possit pͥmũ quid̃ pp̃
ingenii mortalis exignitatẽ dem̃ pp̃ ip̃i¬

Expanded text:
tiones excutiet: sed est aliquid novum inventum vel occulte positum, quod dissonantiae querellam dissoluit et aliam naturam inducit discordiae fines effugientem. Sed et si quid forsitan praetermissum est, quod in tantis milibus quasi in profundo positum latitabat, et, cum idoneum fuerat poni, obscuritate involutum necessario derelictum est: quis hoc apprehendere recto animo possit? primo quidem propter ingenii mortalis exiguitatem: deinde prop
Abbreviated transcription (Latin):
ans. ⁊ om̃e opus moderatu. qm pulche¬
rimũ ostendaris. ¶ ħeciam nichominu
stitucõnib quas antiqui infuis ribris po
qd a nobis electum ⁊ ibi poi̾tum fuĩt ⁊ ne¬
scͥptam arguere audeat Cum enĩ iulegte
antiq̃ que regia nũcupabant om̃e iuis oĩs¬
q potestas ppłi romam ĩimꝑatoriã mũsiata
funt porestatẽ. nos uõ sancionẽ omem ñ
ur̃is legib ab rogare: qd̾ intantũ uolumꝰ:
ead omia cum posita sumt optine ut sialt¬

Expanded text:
atis, et omne opus moderatum, et quam pulcherrimum ostendatis. Hoc etiam nihilominus stitutionibus, quas antiqui in suis libris posquod a vobis electum, et ibi positum fuerit. Et nescripturam arguere audeat. Cum enim lege antiqua, quae Regia nuncupabatur, omne jus omnisque potestas populi Romani in imperatoriam translatasunt potestatem, nos vero sanctionem omnem non nostris legibus abrogare? et in tantum volumus eadem omnia, cum reposita sunt, obtinere, ut si al
Abbreviated transcription (Latin):
utumess. aut eñ ita lex necessana eratũ
diisis tititis pp̃ reram cogiicionẽ applie¬
aneam oporteat aur cum fuar atiiidr¬
usis ꝓmixta. Imposibile erar eꝯm ꝑ ꝑtes
entium ex ħ ꝑturbent᷑ simisliq mͦ fiquĩo
pͥncipalib constitucõnib caritũ ẽ ħ ĩor¬

Expanded text:
secutum: aut enim ita lex necessaria erat, ut diversis titulis propter rerum cognationem adplicari eam oporteat, aut, cum fuerat aliis diversis permixta, impossibile erat eam per partes entium ex hoc perturbentur. Similique modo si quid principalibus constitutionibus cautum est, ho
Abbreviated transcription (Latin):
aiserat cum mandatis mis se uenisse se¬
cretis. om̃s iciant nemini quicqm̃ nisi
qd̃ scͥptis ꝓbañit eẽ credend̾ nec illiꝰ digni¬
tate fien treri. siuȩ illitribum siue notar
senatus ꝑpetuam ꝑse obtineat firnuta¬
tem. tam̃ ⁊̃ nr̃is legib id̃ ꝓsequim᷑ addi¬
cientes ut siquisqm spẽciali supplicaci¬
one eliciend̾ aliꝙ rescͥptum temptau̾it:
ut tñsire ei formani liceat statutoꝵ t̃tia

Expanded text:
adserat cum mandatis nostris se venisse secretis, omnes sciant nemini quicquam, nisi quod scriptis probaverit, esse credendum nec ullius dignitate terreri, sive ille tribuni sivesenatus perpetuam per se obtineat firmitatem, tamen etiam nostris legibus idem prosequimur adicientes, ut, si quisquam speciali supplicatione eliciendum aliquod rescriptum temptaverit, ut transire ei formam ù liceat statutorum, ter
Abbreviated transcription (Latin):
iscui soli legis latorẽ ẽẽ concessum ẽ. Ex¬
prosis itaq huiͦ noiculosis ambigiura¬
nbrtam conditor qm int̾pres legum solũ
inꝑator iuste extimabit̾ nich hac lege de¬
iogtante uetis iuis conditorib qr ec eisħ
magestas inpialis ꝑmusic te mandatis¬

Expanded text:
is, cui soli legis latorem esse concessum est? Exis, cui soli legis latorem esse concessum est? Explosis itaque huiusmodi ridiculosis ambiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperialis permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mauis quid sancius inpenali ẽ magesta¬
te uł quis tante suꝑbie fastidio ruinidus
ẽ ut regalem sensum contempnit:. cum
⁊ uetĩs uiris conditores constitucõnes q̃ ex
imꝑiali decreto ꝓcessut. legismm oꝑti¬
tum. si imꝑialis sensus legẽ int̃pretatus
ẽ an oporteat huiꝰmͦi regiam int̾prieta¬
tẽ tam nsimus qmͣ corngendam ẽẽ ceu¬
int̾pretacõnẽ sine ip̃cib suie ĩuidicii
sine alio quocũq modo ftã ẽ ratam ⁊ iti¬
dubitatam habissi enĩ inp̃seuti leggos
conde ĩoli iuperarori concessum : leges u¬
t̃premari solumͦ dignummꝑio ẽẽ oportet.
eur aũt exsubgestionib ꝓcerum sidubita¬
cio unlitib oriat᷑ ⁊ se se non ẽẽ idoueos. uł
sufficientes ad decisionẽ liris illi existime¬
ncad nos decuuit᷑ ⁊ qͣre ambiguitatesi¬
udicum quas ex legib orm euenit. aur¬
es accipiunt nr̃e: si non a ub̃ int̾pretacõ
mera ꝓcedit. us quis legum eniginata so¬
lũe ⁊ om̃ib apire ydoneꝰ eẽ uidebit. insi

Expanded text:
maius, quid sanctius imperiali est maiestate? vel quis tantae superbiae fastidio tumidus est, ut regalem sensum contemnat, cum et veteris iuris conditores constitutiones, quae ex imperiali decreto processerunt, legis vicem obtitum, si imperialis sensus legem interpretatus est, an oporteat huiusmodi regiam interpretatem tam risimus quam corrigendam esse ceninterpretationem sive in precibus sive in iudiciis sive alio quocumque modo factam ratam et indubitatam haberi. si enim in praesenti leges condere soli imperatori concessum est, et leges interpretari solum dignum imperio esse oportet. Cur autem ex suggestionibus procerum, si dubitain litibus oriatur et sese non esse idoneos vel sufficientes ad decisionem litis illi existiment, ad nos decurritur et quare ambiguitates iudicum, quas ex legibus oriri evenit, aures accipiunt nostrae, si non a nobis interpretatio mera procedit? vel quis legum aenigmata solvere et omnibus aperire idoneus esse videbitur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ee p̃cipim scom̃ p̃dc̃am itaq regulã qͣ
libiq nõ seruari fem lege ꝓhisbentecẽ¬
lumi c̃tum ẽ nec sipulagionẽ eiussnsi:
tene. nec mandatũm usliꝰ eẽ momenti:
nec sacͣm̃tum admitti.

Expanded text:
aque regulam, quam ubique servari factum lege prohibente censuimus, certum est nec stipulationem eiusmodi tenere nec mandatum ullius esse momenti nec sacramentum admitti.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊omẽm sancionẽ ⁊ coslig̾e ⁊ emencare
⁊ tot auctoꝵ disꝑsa nolumina unocodie¬
e inc̾ita ostũd̾e qd̾ nemo alius. neq spe¬
uare. neq optare auius ẽ. resquid nob.
disticishima inmo magis mpossibilis ii¬
debat᷑ ẜ manib ad cefimi erecis⁊ et̾no
aistio ĩuocato eam quoq curanimis
teposmimꝰ animis. dõ freti qui ⁊ respenitu
desperatas donare ⁊ consumare untutissu¬
e magitudine pot̃ ⁊ ad muesincĩtanis
optimũ iespeximꝰ mimst̾ium. tibiq pri
mo ⁊ hoc opus conimins ingeniitiu oo¬
cumitis exnũ codicis ordinacione accep¬
tis ⁊ ussimꝰ quos ꝓbau̾is tam exfacumo¬
issmis antecessorib qm ex unis diseui¬
ssimis togatis fori amplissime sedis ad
sociand̾ saborẽ eligechis itaq collectis
⁊ innĩm palaciũ introductis nłq tuo
restimonio placitis totam rem faciẽdã
ꝑmisimꝰ. itti tñ ut tr ingllantissimi
anum gubnacõne res om̃s celebret᷑.¬

Expanded text:
omanam sanctionem et colligere et emendare et tot auctorum dispersa volumina uno codice indita ostendere, quod nemo alius neque sperare neque optare ausus est, res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. sed manibus ad caelum erectis et aeterno auxilio invocato eam quoque curam nostris reposuimus animis, deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae virtutis magnitudine potest. Et ad tuae sinceritatis optimum respeximus ministerium tibique pmo et hoc opus commisimus, ingenii tui documentis, ex nostri Codicis ordinatione acceptis; et jussimus quos probaveris, tam ex facundissimis antecessoribus quam ex viris disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus: ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebret
Abbreviated transcription (Latin):
studiosũ iom̃ib reb r̃uenit qm̃ legũ
auctoritas que diuinas ⁊ humanas res
bñ disponit. ⁊ om̃em iniquitatẽ expesti¬
t. reꝑimꝰ aũt om̃em legum tramitẽ qui
ab urbe romana condita ⁊ romulendẽ¬
cendit temporib ita eẽ confifũ ut inf¬
mitũ extencatꝰ milliꝰ humane natẽ¬

Expanded text:
studiosum in omnibus rebus invenitur quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, repperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in infinitum extendat
Abbreviated transcription (Latin):
si ip̃os quoq secum confuge intͣ eccłia
rum t̾minos. hĩe uolũnit. ut ex eorũ
quoq bonis publica debita. pͥuataq
soluant. ⁊ per eos rerũ ubicũq depoĩ¬
te sunt ꝓcedat inquisicõ ⁊ ħ quid̃ de in¬
gemusq. lib̾isq ꝑsoms. ¶ Sane si se¬
rius aut colonis ułascͥpticiꝰ familiar¬

Expanded text:
si ipsos quoque secum confugae intra um terminos habere voluerint, ut ex eorum quoque bonis publica debita privataque solvantur et per eos rerum ubicumque depositae sunt procedat inquisitio. et haec quidem de ingenuis liberisque personis. Sane si servus aut colonus vel adscripticius, familiar
Abbreviated transcription (Latin):
unlo nuncuꝑant᷑. siue eas nbis spõ¬
tanẽ motus ingessit siue p̃ca̾tio uł¬
relacio r nis mot̾a legis occanone pos¬
tisiait. Nam satis ẽ edicti eas mĩcupa¬
cione censen uł ꝑ om̃s ppłos indiciũ pro¬
gramate diuulganiss exp̃ssis contem

Expanded text:
ulo nuncupantur, sive eas nobis spo motus ingesserit sive precatio vel lis mota legis occasionem posaverit. nam satis est edicti eas nuncupatione censeri vel per omnes populos iudicum programmate divulgari vel expressius cont
Abbreviated transcription (Latin):
ubi prmum hoc scire potu̾int per eosu
stica disciplina ⁊ qualitare comĩssi aut
ulcione conpẽtenti aut inc̃cessione hu¬
manissima ꝑcedente remistione ueni¬
e ⁊ sacm̃ti intuencione securi ad locum
int̾eccłiam nõ cõuenit comoran. ne pa¬
tionis seu dm̃is ꝑ ip̃oꝵ absentiam obse¬
quia insta denegentux.⁊ ip̃i ꝑnicomod̾
eccłie egentium ⁊ paupin alantur exp¬
sensit Int̃ hec aũt que sedulo ad religio¬
si yconomisiue defensoris eccłie sosici¬
tudinẽ euramq respicrint: ent ecian
illuo obsuand̾ ut singuloꝵ intͣ eccłias
confugientiũ ꝑsonas causasq incessant
cõquirant teniq indices ułeos ad quõ
cause⁊ ꝑsone ꝑtinent instanciꝰ nnstru¬
ant ⁊equitatis cõueniẽciã oiligenciuᷤ
ãp. const. Iam dudum mĩtunt¬

Expanded text:
scire potuerint, per eos stica disciplina et qualitate commissi aut ultione competenti aut intercessione humanissima procedente, remissione veniae et sacramenti interveniente securi ad locum intra ecclesiam non convenit commorari, ne patronis seu dominis per ipsorum absentiam obsequia iusta denegentur et ipsi per incommodum ecclesiae egentium et pauperum alantur expInter haec autem, quae sedulo ad religiosi oeconomi sive defensoris ecclesiae sollicitudinem curamque respiciunt, erit etiam illud observandum, ut singulorum intra ecclesias confugientium personas causasque incessanter conquirant, denique iudices vel eos, ad quos causae et personae pertinent, instantius instruant, ut aequitatis convenientiam diligentius art. Const
Abbreviated transcription (Latin):
clausa suant reset absit ascło nr̃o infam¬
inhiso tura uictimas cedi pat̾is uina
nibms religionis ioco extimaii sacule¬
trium. quisquis at̃ cc̃hanc serenitatis
tumꝯstinuicõnũ sacͥticia excere rempta¬
iut apͣ pubticũ uidicẽ reus tanti faci¬
noris legitime accuset. ⁊ cõuictꝰ ꝓsc̃po¬
ionẽ omium bonoꝵ suoꝵ ⁊ ultimum
supliciũ subeat. conscii ⁊ ac inmstu
nitate ꝑtriti metu pene definãt sacfici¬
a int̃oicra celebrare ꝙ si uix clanssimꝰ rec¬
tor ꝓuĩcie post accusacõnẽ legitimã ⁊ p
cm̃ incogincd̃e cõnciũ tantum scelus diss¬

Expanded text:
clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infanin isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco existimari sacrilegium. Quisquis autem cterum constitutionum sacrificia exercere temptaverit, apud publicum iudicem reus tanti facinoris legitime accusetur et convictus proscriptionem omnium bonorum suorum et ultimum supplicium subeat. Conscii etiam ac minritate perterriti metu poenae desinant sacrificia interdicta celebrare. Quod si vir clarissimus rector provinciae post accusationem legitimam et post crimen in cognitione convictum tantum scelus diss
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ p̃senten eum at̃ monitꝰ fuĩt. in pu¬
blico prmatoq cc̃tu accione cm̃ilime
uis sit arbitno siue ꝑse sen magis ele¬
git. instructo sollempnit̃. ꝓcuratore.
directo meiis udicis ciꝰ pnͣssatur sen¬
tentiis examme respõnd̾e. S si ħ facẽ
detracrat aut dissert moicioꝵ legũq
solitus ordõ seruet᷑. Itaq si res mmobi¬
les possideat. post eoictoꝵ sollempinum¬
ciratcionẽ sentẽcia indicantis usq aom¬
odum debiti bonoꝵ eiꝰ siuȩ p̃dioꝵ tra¬
dicio senuendicõ. celebret᷑. oiuod si re
fm̃a uidicantis⁊ execritoris sollicitudĩe
ꝑquisite quocũq ocultant᷑ erute ꝓ equi¬
tatis tramite modoq debiti ꝓubncis ra¬

Expanded text:
itus fuerit in publico privatove contractu actione civili, in eius sit arbitrio sive per se seu, si magis elegerit, instructo sollemniter procuratore directo in eius iudicis, cuius pulsatur sententiis, examine respondere. Sed si hoc facere detractat aut differt, iudiciorum legumque solitus ordo servetur. itaque si res immobiles possidet, post edictorum sollemnia sententia iudicantis usque ad modum debiti bonorum eius sive praediorum traditio seu venditio celebretur. Quod si res a iudicantis et exsecutoris sollicitudine perquisitae, quocumque occultantur, erutae pro aequitatis tramite modoque debiti publicis ra
Abbreviated transcription (Latin):
suo amũsariũ canonẽ de sinagogis om̃ib
palatins conpellẽtib exigant ad eam for¬
mam qñi pat̾arche quodam coronarii no
daa Hac ualita monñ euuo lege san¬
ciminis neminẽ uideũ quib om̃s admini¬
stracõnes ⁊ dignitates int̾dicte st ne detẽ¬
soris cruitatis fungi saltẽ offc̃o nec patrie:
honore ampere cõcedimꝰ nec ad quisitis
officii auctoritate muniti adũsus xanos ⁊
ip̃os pleruĩq sacre religionis annistires uel¬
uo infisltates fidĩ nr̃e idicanoi iss ꝓmĩtiã¬

Expanded text:
suo anniversarium canonem de synagogis omnibus palatinis compellentibus exigant ad eam formam, quam patriarchae quondam coronarii aursancimus neminem iudaeum, quibus omnes administrationes et dignitates interdictae sunt, nec defensoris civitatis fungi saltem officio nec patris honorem adripere concedimus, ne adquisiti sibi officii auctoritate muniti adversus Christianos et ipsos plerumque sacrae religionis antistites velut insultantes fidei nostrae iudicandi
Abbreviated transcription (Latin):
liꝙͣ ant iitualiũ rerũ aut uestis neget᷑.
aut reguie  S si quid̃ ip̃i cõfuge appa¬
rent publice⁊ semsacis locis offer q̃r¬
entib cõuemendos ip̃is suata iocis re¬
uentia iditũ quib subiacet᷑ sentẽciis

Expanded text:
liquid aut victualium rerum aut vestis negetur aut requies. Sed si quidem ipsi refugae apparent publice et se in sacris locis offerunt quaerentibus conveniendos, ipsi, servata locis reverentia, iudicum quibus subiac
Abbreviated transcription (Latin):
sinagogam extiusint cõpendio eccłie ca¬
thosice nou̾it se laborasse ⁊̃ qui ad honor¬
esus dignitates mepsit hab̾atur ut
antea condicõnis extrene ⁊ si honorau¬
ta mox pena sangͥnis destinandꝰ qͣm fi¬
dem altiꝰ expugnatit. ꝑũsam doctima.

Expanded text:
synagogam extruxerit, conpendio ecclesiae catholicae noverit se laborasse. Immo qui ad honores inrepsit, habeatur, ut antea, condicionis extremae, etiamsi honorarta poenae mox sanguinis destinandus qui fidem alterius expugnavit perversa doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃qm reusł rea postulan põt.⁊ cum
p̃tenert dies isti uises mariius quar
uire eitrãneiagẽ pot.⁊ siquid confidii
accusꝗtioĩ cslumpnie notam timere
nõ deb nã ad ꝓbacionẽ scelis diui pa¬
rentis mĩq̃ onem te mãcipiis eodẽ mõ
ustamqui postea marit eẽ cep̾accusato¬
riust᷑ nõ e ⁊ iõ iuire mariti tͥm̃ er̃çere
ñ pot nisi puella iolata spõsa eiꝰ fuĩt.
s si ip̃a ĩuinias fuas subsistentibꝰ ꝓcur¬
atorib ꝑ quos ⁊ negtiã eiꝰ ge̾nda fut ꝑ¬

Expanded text:
m reus vel rea postulari potest. et cum praeterierint dies isti utiles, maritus quoque iure extranei agere potest. Et qui confidit accusationi, calumniae notam timere non debet: nam ad probationem sceleris divi parentes mei quaestionem de mancipiis eodem modoultam qui postea maritus esse coepit accusator iustus non est et ideo iure mariti crimen exercere non potest, nisi puella violata sponsa eius fuerit. Sed si ipsa iniurias suas adsistentibus curatoribus, per quos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
beantur aheni restam̃tis extraneorũ
nich capiat. sinr ppetuo egẽtes ⁊ pau¬
pͥos ĩfamia eos ꝑatña semꝑ comitetut
Admillos unqͣm honores nulla ꝓrfuᷤ
sac̾m̃ta ꝑueniant. sĩt postremo tales
ut his ꝑpetua egestate sordẽtib. sit
nia qui ꝓtalib unqͣm ap̃ noi inter¬
uenire temptaiũnt. ad filias sane e¬
ex bois mat̾nis siuie testata sine intes¬
tata defec̃it. uotum ꝑuenire ut habe¬
ant mediocrẽ pociꝰ filie alimoniã ꝙͣ
in tegrũ emolum̃tum ac nom̃hedis.
minor eĩ cura eas deb eẽ suã q̃s ꝓĩfir
mitate sex̃ minꝰ ausuras eẽ confidimꝰ
emacipacio q̃ ap̃dictis siue infilios
post segem dumtaxat latam siue ĩ
filtas fu̾it coslata ñ ualeat. dotes dona¬
ciones quaremilib postremo reram
amenacionos quas ex eo tempore qͣtib
fraude. uł iur̃e fcãs eẽ constitĩt. quo
prinum memorati de ineunda fanc¬
tione ae societate cogitaiu̾nt. mnillius
statumꝰ ẽẽ momĩti. ¶ uxores sane p̃¬

Expanded text:
raneorum nihil capiant, sint perpetuo egentes et pauperes, infamia eos paterna semper comitetur, ad nullos umquam honores, nulla prorsus sacramenta perveniant, sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus sit et mnia, qui pro talibus umquam apud nos intervenire temptaverint. Ad filias sane eex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, volumus pervenire, ut habeant mediocrem potius filiae alimoniam quam integrum emolumentum ac nomen heredis. mitior enim circa eas debet esmitate sexus minus ausuras esse confidimus Emancipatio, quae a praedictis sive in filios, post legem dumtaxat latam, sive in filias fuerit collata, non valeat. Dotes donationes, quarumlibet postremo rerum alienationes, quas ex eo tempore qualibet fraude vel iure factas esse constiterit, quo primum memorati de ineunda factione ac societate cogitaverint, nullius statuimus esse momenti Uxores sane pr
Abbreviated transcription (Latin):
eciã fu̾abitur ut neq his quistrator of¬
ficio funguntur neq ministris eorũ
liceat crudelitatẽ suam accusatorsbus.
uende ⁊ ĩnocẽtes intra cart̾um septa le¬
todare aut subtractos audientra lõga
stiqͣm isstra debitum tp̃e media aũqͦ¬
cumq m̾o aliquis stratoꝵ exauix̃it ⁊ ñ
statĩ eum penes q̃m officium custodie
ẽ atq eĩ mmnistros capurãi pene nbiec̃ĩt.

Expanded text:
etiam observabitur, ut neque his qui stratorum funguntur officio neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare aut subtractos audientiae longaaliquem ultra debitum tempus inedia aut quocumque modo aliquis stratorum exhauserit et non statim eum penes quem officium custodiae est adque eius ministros capitali poena subiecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiqr qui reducendꝰͥ eñt addisponendas
ros fuas conponendosq mestos penates
spaciũcoram locrusdice aut eciã magi¬
te apud eum quiad enbendũ missus
dicẽ ueñit adhibita adioratione uis
detebir aplorare q̃fit̾um actã diu pa¬
i un accufatore fortuna r̾etiñi dones
tiperent cognicio erlebata discrmen

Expanded text:
Eique qui deducendus erit ad disponendas res suas conponendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magite apud eum qui ad exhibendum missus dicem venerit, adhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu pari cum accusatore fortuna retineri, donec reppererit cognitio celebrata discrimen
Abbreviated transcription (Latin):
die scalore uideatur auditis ap̃acta ẽ
de amisso cõuitt̾it penam carceris fusti¬
neat. atq ita postinodũ ductus ap̃acta
audiattr. ita enĩ qͣiͣ sub publico testim¬
omo comemoraco amissi criminis sie
ut iidicib inmodice semientib ficmi
quid̾ tenperios adhibita iudenur.
os secum crimmosos meludit. hac lege
ĩ ungenda ẽ sexu tñ disparos orũsa
claustror hr̃e tinamina iubenuur.
mp̃.xal.ã. ¶d com̃tanensm recepta¬
neat nes pͣutes l omĩem abiecium atq
mile̾mͦ obiciendum eẽ uidici f reus mẽ
aliquo funit clapfus. nam ip̃m uo utuꝰ¬

Expanded text:
diae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit, poenam carceris sustineat atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut iudicibus immodice saevientibus freni quidam ac temperies adhios secum criminosos includit, hac lege iungenda est, sexum tamen disparem diversa claustrorum habere tutamina iubeatur.p. Ad commentariensem receptaneat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. nam ipsum volumu
Abbreviated transcription (Latin):
dai S nign umñsiq uidices cognoscãt
⁊̃ꝑubhciserminib non oportẽ em̃dicatiᷤ
fusfratriis decretoꝵ uti aur relaciombus
apubłicis ꝑsonis destinandis c̃tere ser¬
minib publicis ꝑ inscripcionẽ cã depos¬
cat nicet inpecumanis causis ꝑ ꝓrãtores

Expanded text:
i universique iudices cognoscant in publicis criminibus non oportere emendicatis suffragiis decretorum aut relationibus a publicis personis destinandis credere, seminibus publicis per inscriptionem causa deposcat, licet in pecuniariis causis per procuratores
Abbreviated transcription (Latin):
eustat. siue eum publice sollicitudis
cura pdut statĩ deb q̃itio fi̾ut noxu
pumatur:. innocens. ab soluatui. qd̾ fi
accusator abient ad tp̃c aut sõcior p̃sẽ¬
cia necessana uideatur id qͥd̾ deb qͣmͣ
celebrime ꝓͣcuran ᷤ inte̾a uõ roo exibito
non feueas manicas⁊ uhentes ossibus
mti oportet s ꝓliriores catenas si c̾m¬
uus qͣlitas ⁊̃ cafenarum a c̃bitatem pos¬
subfida custodia. nec uõ sedis intime te¬
nebras pati debebit ichusus. s inuꝑa¬
gᷤiau̾it custodiã muestibuł caicer̃.

Expanded text:
blicae sollicitudinis cura produxerit, statim debet quaestio fieri, ut noxius puniatur, innocens absolvatur. Quod si accusator aberit ad tempus aut sociorum praesentia necessaria videatur, id quidem debet quam celerrime procurari. Interea vero exhibito non ferreas manicas et inhaerentes ossibus mitti oportet, sed prolixiores catenas, si criminis qualitas etiam catenarum acerbitatem posfida custodia. Nec vero sedis intimae tenebras pati debebit inclusus, sed usurpageminaverit custodiam, vestibulis carcerum
Abbreviated transcription (Latin):
quopassum putaũit ⁊ q̃relam deferre
uolũt non adstacio narios decirrat
s p̃fidialem adeat potestatẽ aut libell¬
U osfens aut q̃relas suas ap̃ actadepoen¬
d̾.ã. ¶ui de cmine publico maceu¬
sacione deductus ẽ ab alio sr̃ eod̾ trimi¬
ne defem non pot̾ si tñ exeod facto pi¬
riina crimina nascuntur.⁊ de uno cu¬
ne maccusacione fuĩt deductus de altõ
non phibetur ab alio deferri uidex ãt
suꝑ utr̃aꝵ crimine audiẽciam accom
ms auidicis potestate ac motu sitłis ẽ pol¬
licetur non m̃iius illicita spõsione ari¬
men cc̃it qmͣqui ad hinõĩ ꝓmissionis
com̃cium cc̃ disciplinã publica aspirat.

Expanded text:
quo passum putaverit, et querelam deferre quo passum putaverit, et querelam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponorato. Qui de crimine publico in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommnis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsionem crimen contrahit, quam qui ad huiusmodi promissionis commercium contra disciplinam public