comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne inꝑpetuũ uł ad tempus
dampnari solent. Simnili modo
siquidem in ꝑpetuum fuerint
dampnate quasi serue pene
constituuntur. Si uero ad tp̃t
tatem. ¶ Solet p̃sides in car¬
cere contuendos dampnare
ut in uinculis contineantur. set
id eos facere non oportet. nam
huiusmodi pene int̾dicte sunt.
Cart̃. enĩ ad continendos hoĩes
non ad puniendos haberi deb.
Quitũ in ludũ uenatoriũ
sunt dampnati uidendũ est.
an pena serui afficianturꝰ. Solẽt
enĩ urniores hac pena affici.
utrũ ergo serui pene isti affi¬
ciantur. an ꝑmaneat ĩ lib̾ta¬
tem. uidendum ẽ ⁊ mag̃ est
ut hii quoꝙ afficiantur seruiꝰ
hoc enĩ tm̃ distat a cet̾i ꝙ
ĩnstituũtur uenatores aut̃
puricarii. aut aliam qmͣ uolũ¬
tatẽ gesticislandi. isł alit̃ se
mouendi gr̃a. ¶ Seruos ĩ
metallũ uel in opus metasti.
Item in ludiũ uenatoriũ dars
solere nulla dubitatõ ẽ.⁊ si fu¬
erint dati. serui pene afficiũ¬
tur. nec ad eũ ꝑtinebunt cus

Expanded text:
n perpetuum uel ad tempus damnari solent. simili modo si quidem in perpetuum fuerint damnatae, quasi seruae poenae constituuntur: si uero ad tempus tatem. Solent praesides in carcere continendos damnare aut ut in uinculis contineantur: sed id eos facere non oportet. nam huiusmodi poenae interdictae sunt: carcer enim ad continendos homines, non ad puniendos haberi debet. Quicumque in ludum uenatorium fuerint damnati, uidendum est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo serui poenae isti efficiantur an retineant libertatem, uidendum est. et magis est, ut hi quoque serui efficiantur: hoc enim dista‹n›t a ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia. Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad eum pertinebunt, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
leuiorib ꝙq refuge ex opere
metalli in metallũ dampnã¬
tur. ex metallo grauiꝰ. cohercẽ¬
tur. ¶ Quisquis autẽ in opꝰ
p dampnatus refugit dupli¬
tato temꝑe dampnari solet.
s duplicare eum id temꝑis
app̃hensus incarcerem fuit:
⁊ si in ix. annos dampnatus sit
aut perpetuari debet ei pena
aut in opus metalli tͣnͣstitti
plane si decenno dampnat᷑ sum
et sicõ statĩ fugit. uidendũ ẽ utrũ
duplicari ei temꝑe debeant. an
non ꝑpetuari. et tͣsferri ĩ opus
metalli ⁊ magis est ut tͣnͣsfera¬
tur. aut ꝑpetuetur. Generali

Expanded text:
leuioribus, quodque refugae ex opere leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo grauius coercentur.Quisquis autem in opus publicum damnatus refugit, duplicato tempore damnari solet: sed duplicare eum id temporiadprehensus in carcere fuit. et si in decem annos damnatus sit, aut perpetuari ei debet poena aut in opus metalli transmitti. plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, uidendum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an uero perpetuari uel transferri in opus metalli: et magis est, ut transferatur aut perpet
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ .ł. Nnt dampns̃ cũ ĩfamia
aut dignitatis abqmͣ depositio¬
nem. aut alicuiꝰ actꝰ ꝓhĩtatõnẽ.
¶Nita adimitur. ut picta si dap̃¬
natur aliquis ut gladio ĩ eum
animau̾tatur. si aĩadu̾ti gladi¬
o oportet non securi .ł telo
uł fustib uł lacĩo aliquo alio
ui fratres cũ rescripserunt. per:¬
mutentes hiłam mortis faculta¬
tẽ. hostes ã itẽ transfuge. hac
pena afficiunt᷑. ut uiui exurã¬
turꝰ. nec ea quidẽ pena dampnͣ¬
uirgis int̾imatur. nͨͥ tormentis
solent. ¶Est pena q̃ adiinit li¬
bertatẽ ħt᷑ ut puta siuis ĩ me¬
tallum. uł in opus metalli dap̃¬
netur. Metalla aũ multa nũo it̃
⁊ q̃dam quidẽ ꝓuincie hñt. que¬
dã non hũt. set que non hñt
in eas prouincias mittunti. que
metalla hñt ꝓfecto plane ur̃bis
lum. et eos qui in opus metssli
dampnantur. differentia ĩ uin¬
culis tm̃ est. ꝙ qui in metallum
dampnantur. grauiorib uĩcłis
p̃muntur. qui in opus metalli

Expanded text:
is. aut damnum cum infamia aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem. Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oportet, non securi uel telo uel fusti uel laqueo uel quo alio tamen fratres rescripserunt permittentes liberam mortis facultatem. Hostes autem, item transfugae ea poena adficiuntur, ut uiui exurantur. Nec ea quidem poena damnauirgis interematur, nec tormentis: solent.Est poena, quae adimat libertatem: huiusmodi ut puta, si quis in metallum uel in opus metalli damnetur. metalla autem multa numero sunt et quaedam quidem prouinciae habent, quaedam non habent: sed quae non habent, in eas prouincias mittunt, quae metalla habent.Praefecto plane urbi splum et eos, qui in opus metalli damnantur, differentia in uinculis tantum est, quod qui in metallum damnantur, grauioribus uinculis premuntur, qui in opus metalli,
Abbreviated transcription (Latin):
di meo iuspostluninii ẽ. qr ñ potꝰ
queri cũ nullũ dampnũ paciatur
libertate Iam obtingente. ⁊ si nõ
sit ꝙ̃ãd̾m prĩa. et qr disciplina cas¬
troꝵ antiquoꝵ fuit parentib nã¬
nis qmͣ caritas liberoꝵ. ¶ Tran¬
ssuga aũ nõ solus accipiendꝰ ẽ is qͥ
aũ ad hostes aut in bello tͣnsfug̾it
s et̃ qui ꝑ induciarum ip̃s ad eos
cũ quib nulla amicitia e̾ fide sus¬
cepta tnͣsfugit. s si is qͥ emerat ab
hostib ppłis alii ius pignoris ꝙ
in redempto ht̃ cesserit ñ eã qnti¬
tatẽ. s priorem redemptus red¬
eũ qui uendidit exempto. ¶ Post
dicionis ue sint. nͨ int̾est liberi
an serui sunt. nec em̃ post limi¬
no sol recipiũtur qui pugnare
possunt. S omnes homines qui eiꝰ na-¬
ture st̃ ut usui ẽe uel cõsilio uł aliis
mnodis possunt.

Expanded text:
 eo ius postliminii est, quia non potest queri, cum nullum damnum patiatur, libertate iam optingente, si non sit, quemadmodum patria, et quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello transfugit, sed et qui per indutiarum tempus aut ad eos, cum quibus nulla amicitia est, fide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pignoris quod in redempto habet cesserit, non eam quantitatem, sed priorem redemptus redeum qui uendidit ex empto. Postlim condicionisue sint: nec interest, liberi an serui sint. nec enim soli postliminio recipiuntur, qui pugnare possunt, sed omnes homines, quia eius naturae sunt, ut usui esse uel consilio uel aliis modis possint.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditioris aio prĩam reliquid hos¬
tiũ nũo hñdus est. S hoc ĩ lib̾o
tranffuga idiuris ẽ siue femina si¬
ue masculus sit.Si uero seruus
transfug̾it ad hostes qm̃ ⁊ cũ caũa
captꝰ est dominus in eo post liiui¬
um ht̃ rectissime dr̃ ⁊ ei post lui

Expanded text:
ditoris animo patriam reliquit, hostium numero habendus est. sed hoc in libero transfu‹g›a iuris est, siue femina siue masculus sit. Si uero seruus transfugerit ad hostes, quoniam, et cum casu captus est, dominus in eo postliminium habet, rectissime dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾entib dies ad soluendũ dandi sut
s ꝓrogandi si res exigat. Si qui tm̃
solutõnẽ pignoribꝰ captis opellendi
sunt ad sat̾faciend̾. ex forma qmͣ
cassio ꝓ consuli diuus piꝰ ĩ ħ u̾ba
rescripsit hiis ꝙͥ fatebũtur debere
aut ex re iudicata nec̃e hẽbunt᷑
redd̾e̾ aut tempus ad soluendũ decͦ
ꝙ suffic̾ẽ ꝓ facultate cuiꝰt uidebr̃.¬

Expanded text:
tentibus dies ad soluendum dandi sunt, sed et prorogandi, si res exigat: si qui tamesolutionem, pignoribus captis compellendi sunt ad satisfaciendum ex forma, quam Cassio proconsuli diuus Pius in haec uerba rescripsit: 'His, qui fatebuntur debere aut ex re iudicata necesse habebunt reddere, tempus ad soluendum detur, quod sufficere pro facultate cuiusque uideb
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Si liber hõ uł alienus¬
seruus qui bona fide seruit ex re
alfius iussu possõris scipuletur.
Iulianus ait. lib̾um quidẽ sibrad¬
quirere. Seruũ uero dñs. qr iussio
suo dño cohereat. ¶Si duo rersti¬
pulandi. usũ .f. in seruo hant. uł
quib bona fide seruiat. ⁊ iussu
uniꝰ a debitore stipuletur. ei soli
adquiritur.

Expanded text:
m. Si liber homo uel alienus qui bona fide seruit ex re alterius iussu possessoris stipuletur, Iulianus ait liberum quidem sibi adquirere, seruum uero domino, quia iussum domino cohaereat. Si duo repulandi usum fructum in servo habeant vel quibus bona fide serviebat et iussu unius a debitore stipuletur, ei soli adquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
Saiꝰ .ł. Si tolonꝰ antillam in
fundũ noĩe pignoris induxĩt
⁊ eam uendid̾it ꝙ ap̃ emptorem
ex ea natũ ẽ. euis ad app̃henden¬
dum grã utile int̾clictũ reddi oꝑ.
¶Si colonus res in fundũ du¬
oꝵ pignoris norẽ intulerit. ita
ut utraꝙ ł̃ solidił obligate eẽnt

Expanded text:
storum. Si colonus ancillam in fundo pignoris nomine duxerit et eam uendiderit, quod apud emptorem ex ea natum est, eius adprehendendi gratia utile interdictum reddi oportet. Si colonus res in fundum duorum pignoris nomine intulerit, ita ut utrique in solidum obligatae essent
Abbreviated transcription (Latin):
nis fu̾i̾t conductoris. nͨ ut eẽt pig¬
nori res illata. s pignoris noĩe
inducta. ꝓinde ⁊ si aliena sir:¬
rtalia q̃ pignoris noĩe teneri nõ
pot̾unt. pignoris noĩe tñ ĩtroduc¬
ta sint. inf̾clicto huic locꝰ er̃. ꝙ si
nec pignoris noĩe ĩtroductasit
nec retim̾i potit alocatore. ¶ Hoc
int̾clictũ ꝑpetuũ ẽ. ⁊ ĩ succõres
⁊ successorib dabit᷑.

Expanded text:
nis fuerit conductoris, nec ut esset pignis fuerit conductoris, nec ut esset pignori res illata, sed si pignoris nomine inductatalia, quae pignoris nomine teneri non potuerint, pignoris tamen nomine introducta sint, interdicto hoc locus erit: quod si nec pignoris nomine inducta sint, nec retineri poter‹u›nt a locatore. Hoc interdictum perpetuum est et in successores et suc
Abbreviated transcription (Latin):
soluat᷑. ita quominꝰ ei qͥ eum
pignoris noiẽ induxit. iñ abdu¬
cere liceat uin fieꝵ ueto. ¶ Hoc in¬
terclictũ ꝓponit᷑ aquilimo qui so¬
luta pensione uult migrare. nã
colono non ꝯpetit cui rei ⁊̃ exͣ or¬
dinẽ subueniri pot̃. ergo infreꝙ̃s
est hoc int̾tla. Si tñ gratuitam
quis hĩtatõnẽ hat. hoc int̾clictũ
utile łi ꝯpetit.si pensio ñ dũ debe¬
aturꝰ. ait lab̾o hoc int̾clictił cessare.
nisi paratꝰ sit eam pensionẽ solu̾e
ꝓiñ si sem̃strem soluit. sem̃stris de¬
beat᷑. mutilit̾ int̾tlicet nͥ solu̾it
⁊ seqñtis semẽstris. ita tñ ut si cõ¬
uentio specialis fc̃a ẽ in ꝯductto¬
ne domus ut ñ liceat anĩ finitum
annũ. uł c̾tũ tempꝰ migrare idẽ
ẽ ⁊ siquis in plures annos ꝯdux̃ĩt
⁊ fĩdũ p̃t̾ierit tempus. nam cũ
obligata. conseq̃ns erit dic̾e int̃¬
dicco locũ ñ fore. nͥ liberata non¬
fu̾nt. ¶Illud notandũ est
p̃torem hic non exigisse ut ĩbo¬

Expanded text:
soluatur: ita, quo minus ei, qui eum pignoris nomine induxit, inde abducere liceat, uim fieri ueto'. Hoc interdictum proponitur inquilino, qui soluta pensione uult migrare: nam colono non competit. Cui rei etiam extra ordinem subueniri potest: ergo infrequens est hoc interdictum. Si tamen gratuitam quis habitationem habeat, hoc interdictum utile ei competet. Si pensio nondum debeatur, ait Labeo interdictum hoc cessare, nisi paratus sit eam pensionem soluere. proinde si semenstrem soluit, sexmenstris debeatur, inutiliter interdicet, nisi soluerit et sequentis sexmenstris, ita tamen, si conuentio specialis facta est in conductione domus, ut non liceat ante finitum annum uel certum tempus migrare. idem est et si quis in plures annos conduxerit et nondum praeterierit tempus. nam cum obligata, consequens erit dicere interdicto locum ‹non› fore, nisi liberata fuerint. Illud notandum est praetorem hic non exegisse, ut in bo
Abbreviated transcription (Latin):
enuł.ł. Si filius ex sua sps̃¬
te ap̃ aliquẽ eso. mutile hoc ĩt̾o¬
ittũ erit. qr filius magis ap̃ se ꝙͣ
ap̃eũ ẽ. in ꝙẽ int̾clicetur cũ ub̾am
fticultatẽ ab eindi.ł remanendi ha¬
beret. nisi int̾ duos qui se prẽs
dice̾nt ꝯtrou̾sia ẽet. ⁊ alt̃ ab al¬
tero eũ exiberi desid̾aret. At cobi.¬
lp .ł. Pretor ait ut robi N ho¬
de quo agitur maiore ꝑte huus.
¶anni fuit quominus es eum
dicat uim fieri ueto. ¶ Noc ĩt¬
dictũ de possõne rerũ mobiisĩ lo¬
cum ht̃ s obtinait uim euis exe¬
quatam fuisse uti possidetis int̾dcõ
ꝙ de reb soli competit ut is ⁊
in ħ int̾cdcõ uincat. qui nec ui nͭ
clam nec p̃cario dum suꝑ hoc ab
ex hiis reb de quib int̾ terat
tore̾ cõuenit ut qͥ m eam ħitati¬
onem qua de agri introducta in

Expanded text:
um. Si filius sua sponte apud aliquem est, inutile hoc interdictum erit, quia filius magis apud se quam apud eum est, in quem interdicetur, cum liberam facultatem ‹abeu›ndi uel remanendi haberet: nisi si inter duos, qui se patres dicerent, controuersia esset et alter ab altero exhiberi eum desideraret. UTRUBI. Praetor ait: 'Utrubi hic homo, quo de agitur, maiore parte huiusce anni fuit, quo minus is eum ducat, uim fieri ueto'. Hoc interdictum de possessione rerum mobilium locum habet: sed optinuit uim eius exaequatam fuisse uti possidetis interdicto, quod de re‹bus› soli competit, ut is et in hoc interdicto uincat, qui nec ui nec clam nec precario, dum super hoc ab ex his rebus, de quibus inter te et actorem conuenit, ut, quae in eam habitationem qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iaul .u. Si in rixa percussus
hõ ꝑierit ictus uniꝰ cuiꝰꝙ ĩ hoc col¬
lectoꝵ cõtemplari oꝑ. Ad ligem
pompeiã de parricidiis.¬
arc̃ .L. Lege pompeia de ꝑcidi¬
is cauetur ut siquis prẽm mr̃em
auũ. auiam. frẽm. sororem. patru¬
elem. matelem. patruũ. auuntłm
amitam. ꝯsobrinũ. ꝯsobrinã. uxo¬
rem uirũ. nurũ gen̾um. socrum
nutricui. p̾uignum. p̾uignam. pa¬
tronũ prõnam. occid̾it cuiꝰ ue. d
m. id fcm̃ fu̾it. ut pena es tenent᷑

Expanded text:
iarum Si in rixa percussus homo perierit, ictus unius cuiusque in hoc collectorum contemplari oportet. IX DE LEGE POMPEIA DE PARRICIDIIS.Lege Pompeia de parricidiis cauetur, ut, si quis patrem matrem, auum auiam, fratrem sororem patruelem matruelem, patruum auunculum amitam, consobrinum consobrinam, uxorem uirum generum socrum, uitricum, priuignum priuignam, patronum patronam occiderit cuiusue dolo malo id factum erit, ut poena ea teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
agrũ qͥ aluei ñ fuit. ampluis cir¬
cũfluit altõ cũ locũ qui aluei
ee̾t siccũ reliꝙͥ ⁊ cͥcũfluere cepit
t̾cio cũ paulatĩ colluendo locum
eminentẽ supͣ alueũ fecit. ⁊ eum
aluendo anxit. Duob post̾igri¬
b modis p̾uata insula fit eiꝰ cu¬
iꝰ ager pͥor fuerat cũ pͥmũ existẽ
Nam ⁊ natura fluminis ħ est᷑
ut cursu suo mutato aluei ca¬
usam mutet. nec quicꝙͣ int̾ sit
utrũ aluei dũ taxat solo mu¬
tato. an deeo ꝙ suꝑfusis solo
etatis non mutaturꝰ. ¶ Allu¬
no agrũ restituit. eũ ꝙ̃ impetisᷤᷤ
fluminis totũ abstulit ꝙ itaq si
ager qui int̾ uiam publicam et
flumen fuit mundatõne flumĩs
occupatus eẽt siue paulatĩ suie
su fluminis restitutꝰ ad pͥstinũ
dum ꝑtinz. flumina enĩ censitoꝵ
uice fungunt᷑ ut ex pͥuato ĩ publi¬
cum adducant.⁊ ex pu ͦ ĩ pͥuatum.
Itacẜ sicuti hic fundus cũ alueus
fluminis fcs eẽt. fuiss publicus¬

Expanded text:
is circumfluit, altero, cum locum, qui aluei esset, siccum relinquit et circumfluere coepit, tertio, cum paulatim colluendo locum eminentem supra alueum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eius, cuius ager propior fuerit, cum primum extitit: nam et natura fluminis haec est, ut cursu suo mutato aluei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de aluei dumtaxat solo mutato an de eo, quod superfusum solo etatis non mutatur. Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inter uiam publicam et flumen fuit, inundatione fluminis occupatus esset, siue paulatim occupsu fluminis restitutus, ad pristinum dominum pertinet: flumina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant et ex publico in priuatum: itaque sicuti hic fundus, cum alueus fluminis factus esset, fuisset publicus
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. ł Eigo si insula na¬
ta acreuerit fundo meo ⁊ ĩferio¬
rem ꝑtẽ fundi uendid̾o ad cuiꝰ fnͦ¬
tem insula ñ respicit .nͥ. ex en
insula ꝑtinebit ad emptorem.
ladẽ ẽx cl̃ qr nͨ ab mitio quidem
euis fieret si iam tũc cũ insuia
nascẽtur eusdẽ ꝑtis dñs fuiss¬
¶ Celsus filiꝰ si ĩ ripã fluminis
q̃ scd̾m agrum meũ sit. arbor na¬
ta sit. meã ẽẽ ait. qr solũ ipsum
meũ pͥuatũ est. ¶Usus aũ eius
publicus intelłr. ⁊ id̾o cũ exsicta¬
tus eẽt alueus ꝓxĩoꝵ fit. qr ptꝰ

Expanded text:
m Ergo si insula nata adcreverit fundo meo et inferiorem partem fundi vendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptorem eadem ex causa, qua nec ab initio quidem eius fieret, si iam tunc, cum insula nasceretur, eiusdem partis dominus fuisset. Celsus filius, si in ripa fluminis, quae secundum agrum meum sit, arbor nata sit, meam esse ait, quia solum ipsum meum priuatum est, usus autem eius publicus intellegitur. et ideo cum exsiccatus esset alueus, proximorum fit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tachil aut ticio.ticus nec petere
aut pupillo dari. ꝓmissor sine
tutoris auc ͤ soluendo pupillo li¬
berabitur a me.
eum cui mandatũ est. uł speci¬
alit̾ uł cui omniũ negotioꝵ ad¬
ministratio mandata ẽ. Int̾clũ
certũ ẽ. siqͥs stipuletur sibi aut̃
titio. ¶S et siqͥs mandau̾it ut
ticio soluam deinde uetuerit eũ
actiꝑe si ignoraris ꝓhibitũ eũ acci¬
ꝑe soluam liberabor. S si sciero
non liberabor. alia cã est si michi
ꝓponas scipulatũ alicỹ sibi aut̃
ticio. Hic enũ ⁊ si ꝓhibeat me tĩ¬
cio solu̾e. soluendo tñ lib̾abor
qr c̾tam ꝯdicionẽ hu̾it stipulatõ
qmͣ mutare ñ potuit stipulator.

Expanded text:
'mihi aut Titio', Titius nec petere aut pupillo dare?', promissor, sine tutoris auctoritate soluendo pupillo, liberabitur a me. eum, cui mandatum est uel specialiter uel cui omnium negotiorum administratio mandata est.Interdum sertum est, si quis stipuletur sibi aut Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed si sciero, non liberabor.Alia causa est, si mihi proponas stipulatum aliquem sibi aut Titio: hic enim etsi prohibeat me Titio soluere, soluendo tamen liberabor, quia certam condicionem habuit stipulatio, quam immutare non potuit stipu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sitũ ẽ. an hẽdi futo᷑ serius hr̃di¬
uit. qr is eõ t̾eihpore exͣneꝰ ẽ. cassi¬
titĩt uidetur ex morris tp̃r defu¬
ncto successisse. q̃ rõ illo argum̃¬
to om̃datur ꝙ heredis familia ex
temꝑe mortis funesta facta ĩ tel¬
ligatur. licet post alicy tp̃s heres
exstit̃it. Manifestũ gͣ ẽ serui stip¬

Expanded text:
quaesitum est, an heredi futuro seruus herediquaesitum est, an heredi futuro seruus herediuit, quia is eo tetiterit, uideretur ex mortis tempore defuncto successisse: quae ratio illo argumento commendatur, quod heredis familia ex mortis tempore funesta facta intellegitur, licet post aliquod tempus heres extiterit: manifestum igitur est serui stip
Abbreviated transcription (Latin):
tuario sertus stipulatus fu̾it dño
ꝙͥdem. ad quirt obligatõnẽ Iulianꝰ
scripsit. Solui aũ fructuario posse
q̃i quolibet adiecto. ¶ Si seruꝰ coĩt
ex re untꝰ stipulatus erit. magis
placet utͥq adeturri. s eũ cuiꝰ ex
re facta est stipło. cũ sotõ cõi diui¬
dundo. aut societatis iudiciũ de par¬
te recuꝑanda parte recte acturũ.
Idemq ẽẽ dicendũ ⁊ si ex oꝑis suis
alt̾i ex̃ dominis seruus adquirit.
Si ip̃i dñi singłi ex eadẽ decem
seruo cõmuni dari fui̾nt scipulati.
⁊ semel. Rnsum. secutũ fuĩt duo rei
stipulandi erit. Cũ placeat dnĩm
seruo dari. stipulari posse. ¶Sicu¬
ti uni noĩattm stipulando ei soli
adcͥret ita placet. ⁊ si rem emat.
noĩe uniꝰ ex dñĩs ei soli seruũ ad¬
quirerei. Item si credat petunia. ut
uni ex dnsis solũetur .x. quolibet
aliud negotiũ gerat. posse eũ no¬
minatin expͥmere ut uni ex dñis
restituatur. aũ soluatur. ¶Illud

Expanded text:
tuario seruus stipulatus fuerit, domino quidem adquiri obligationem Iulianus scripsit, solui autem fructuario posse, quasi quolibet adiecto.Si seruus communis ex re unius stipulatus erit, magis placuit utrique adquiri, sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi diuidundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: idemque esse dicendum et si ex operis suis alteri ex dominis seruus adquirit. Si ipsi domini singuli eadem decem seruo communi dari fuerint stipulati et semel responsum secutum fuerit, duo rei stipulandi erunt, cum placeat dominum seruo dari stipulari posse. Sicuti uni nominatim stipulando ei soli adquirit, ita placet et si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli seruum adquirere. item si credat pecuniam, ut uni ex dominis solueretur, uel quodlibet aliud negotium gerat, posse eum nominatim exprimere, ut uni ex dominis restituatur aut soluatur. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. L. ta liber ẽẽ iussus si .x.
ded̾it lib̾ esto heredit̾ate d. nã qui
n ht̃ cui det heredi dando ad lib̾tatẽ
ꝑuenit si ꝑtes suas quis hr̃dũ diu̾¬
sis ementib uendiderit quas porti¬
ones hr̃clib dare statu lib̾ debuit
casdem dabit emptorib lab̾o aũ
ait. Si noĩa dũ taxit h̾edũ ĩtestõ
posita sunt uiriles ꝑtes eis dandaᷤ.
Si u̾o ita si hr̃clib ded̾it heredita¬
rias.
seruũ heredis ẽẽ nemo ẽ qui igno¬
rare debeat ea pp̃ nore deli potĩt
S declitus sperare ad huc lib̾tatẽ
pot̾it. nͨ enĩ dedicio spem illi adi¬
mit lib̾tatis si statu lib̾erũ non
eadem condicõne heres uendat.
cã eius ĩmutabilis ẽ. ⁊ luere se ab
eo pot̾. siłi mͦ ut ab herede si tm̃
suppserit condicione statu liberi
⁊ exempto quidem tenetur gͣui¬
ores aũ ⁊̃ stellionatus cͥm̃ impor¬
tant ei qͥ sciens dissimulata ꝯditi¬
one statute lib̾tatis simpłr enm
uendid̾it. Illud tractandũ ẽ an li

Expanded text:
m Ita liber esse iussus "si decem dederit, liber esto" heredi dare debet: nam qui non habet, cui det, heredi dando ad libertatem pervenit. Si partes suas quisque heredum diversis ementibus vendiderit, quas portiones heredibus dare statuliber debuit, easdem dabit emptoribus. Labeo autem ait, si nomina dumtaxat heredum in testamento posita sint, viriles partes eis dandas: si vero ita "si heredibus dedit", hereditarias. servum heredis esse nemo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed deditus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis. Si statuliberum eadem condicione heres uendat, causa eius immutabilis est et luere se ab eo potest simili modo ut ab herede. si tamen suppresserit condicionem statuliberi? et ex empto quidem tenetur: graviores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum vendiderit. Illud tractatum est, an li
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾tatẽ ꝑueniss extingueretur
obligatõ tota enĩ eam in obligs¬
nẽ consist̾e q̃ pecimia lui p̃stari
põssunt. lib̾tas aũ pecunia lui ñ
ita demũ ĩmutabilis ẽ si adita
hereditas fu̾it . Cet̾eũ añ aditã
tutẽ. lib̾tatis sp̃es infringit᷑. Set
adita postea hereditate spẽs sib̾tatis
fauore sui redintegrabitur.
uendid̾it et tradid̾it dix̃is ascrip¬
tũ libertati.si xx. dediss exempto
erit actio cũ uenditore. aut si dupla
ꝓmissa est obeueitionẽ dũ taxat du¬
liber ẽẽt ñ fieri lib̾ũ aristo ait. s
si inplenũ ei donass fieri libum.

Expanded text:
etur obligatio tota: ea enim in obligatione consistere, quae pecunia lui praestarique possunt, libertas autem pecunia lui nonita demum immutabilis est, si adita hereditas fuerit: ceterum ante aditam tutem libertatisque spes infringitur: sed adita postea hereditate spes libertatis fauore sui redintegrabitur.uendiderit et tradiderit dixeritque adscriptum libertati, si uiginti dedisset, ex empto erit actio cum uenditore, aut, si dupla promissa est, ob euictionem dumtaxat duliber esset, non fieri liberum Aristo ait: sed si in plenum ei donasset, fieri liberum.
Abbreviated transcription (Latin):
rit qr semel exstitit cõdicõ. ¶Is
cui lib̾tas debebat᷑ nenit si uillt
ab herede maniũti. ñ er̃ int̾ue¬
niendũ ei cũ hr̃s p̃sẽserit emptor
latitauit qm̃ poterat uti senatus
consulto ut qĩ ex testõ ad lib̾tatẽ
ꝑueniat. ¶Is cui ex fid̾i cõmisso
lib̾tas debebatur ab eo qni soluendo
non erat. passus ẽ se bona fide ẽp̃¬
tori tradi existunans ũt manu¬
missũ constituendã actõnẽ. exͦ. eiuᷤ
qͥ lib̾i hoĩs emptorẽ simulata ser¬
urtute decepit. Ego quocꝑ adducor

Expanded text:
rit, quia semel exstitit condicio. Is rit, quia semel exstitit condicio. Is cui libertas debebatur ueniit: si uult ab herede manumitti, non erit interueniendum ei, cum heres praesens erit, emptor latitabit: quoniam poterat uti senatus consulto, ut quasi ex testamento ad libertatem perueniat. Is cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui soluendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum constituendam actionem exemplo eius, qui liberi hominis emptorem simulata seruitute
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. i cui legata sunt .c. ita
ut seruũ alienũ redimat ⁊ manu¬
mͣtat.⁊ bonis hr̃dis uenditis ꝑtem
ñ totũ ꝯseqͣtur ñ alias deb cõsequi
ad serui p̃ciũ. paratus ꝙ sit dñs
tanti uend̾e eum alioqͥñ exceptõne
doli mali debebit legatariꝰ repelli.¬
ti fuissẽt si rogatꝰ fuisset .xx. seruũ
manumitt̾e non cogi fid̾i ꝯmissã
libtatẽ ꝓnare si leg̃atũ ñ capet¬
alienã seruitutẽ paciatur exꝑiri p¬
seruus ꝯfestim ut fui̾t alienatus ⁊
pet̾e lib̾tatẽ. S ubi alienatõ ñ est¬
ĩ uolũtaria. S necessitas alienandi
ex cã testatoris pendet. ꝓpe ẽ ut
de hiꝰ causa alienationis.
dem .ł. Qtudã in testõ scripserat
cuiũ ⁊ illũ seruos meos uenire uolo
si iõ eos uoluit uenĩdari ut si ue¬
neant ad lib̾tatẽ ꝑueniant p̃stan¬
da erit lib̾tas. nam ⁊ illi ur᷑ relir¬
ta lib̾tas de quo ita scriptũ ẽ nolo
ret lib̾tatẽ ꝓdid̾it hr̃di si eũ redem̾e¬

Expanded text:
. Si cui legata sint centum ita, ut seruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis uenditis partem, non totum persequatur, non alias debet consequi ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exceptione doli ti fuissent, si rogatus fuisset viginti servum manumittere, non cogi fideicommissam libertatem praestare, si legatum non capealienam servitutem patiatur experiri, potest confestim, ut fuerit alienatus, petere libertatem. sed ubi alienatio non est voluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope estde huiusmodi casu alienationis.m. Quidam in testamento scripserat: 'illum et illum seruos meos uenire nolo'. si ideo eos noluit uenumdari, ut, si ueneant, ad libertatem perueniant, praestanda erit libertas: nam et illi uidetur libertas relicta, de quo ita scriptum est: 'nolo tet libertatem, proderit heredi, si eum redeme
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam si seruũ suũ rogat᷑ sit ma¬
numtẽ ⁊ dodrantẽ ex logato acceꝑit
ñ ẽẽ cõpellendũ manumitt̾e udea¬
mus ne utiq ĩ hac spe aliud dicendũ
sit. S et in suꝑiore sunt qͥ putant
cogendũ legatariũ redim̾e seruum
⁊ se hoñi subiecisse dũ accipit uel do¬
drantẽ. S si paratus sit retro restitu¬
ere ꝙ accepte an audiendꝰ sit udẽd̾.
S cogendus ẽ heres totam .x. p̃stare
ꝑiñ atꝙ si adieciss testator ut integͣ

Expanded text:
si suum seruum rogatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, non esse compellendum manumittere. uideamus, ne utique in hac specie aliud dicendum sit. sed in superiore sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri subiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro restituere quod accepit, an audiendus sit, uidendum. sed cogendus heres tota decem praestare, perinde atque si adieci
Abbreviated transcription (Latin):
uł ł Interdum fur̾ ⁊̃ pene
manente obligõne in quibus dã
tasib rarsus obligatur. ut cum
eo sepius rei eiusdem noĩe furti
agi possit. Primꝰ casib occurut
si possõnis cã mutata eẽt. uelu¬
ti si res in diũ potestatẽ rediss
eandemq idem subriperet. uel
idem dño .ł ei cui cõmodasset aũ
uendidiss. S et si ꝑsona domini
mutata ẽet altera pena obli¬
gatur.¶Qui furẽ ducit ad pre¬
fectũ uigilum. ł ad p̃sidẽ existim¬
andus ẽ elegasse eam uiam quar
rem ꝑsequerẽtur. ⁊ si negotiũ si
bi t̾minatũ est. ⁊ dampnato fure
recepta est petunia sublata in
simplũ iudetur furti qũo sub la¬
ta. Maxĩe si non solũ rem furti¬
uam fur restituere iussus fũit.
s ampltꝰ alicpͥ in eũ iudex ꝯstit¬
uerit. s ⁊ si nicħ ampliꝰ ꝙͣ fur¬
tiuam rem restitu̾e iussus fu¬

Expanded text:
um Interdum fur etiam manente poenae obligatione in quibusdam casibus rursus obligatur, ut cum eo saepius eiusdem rei nomine furti agi possit. primus casus occurrit, si possessionis causa mutata esset, ueluti si res in domini potestatem redisset eandemque idem subriperet uel eidem domino uel ei, cui is commodasset aut uendidisset. sed et si persona domini mutata esset, altera poena obligatur. Qui furem deducit ad praefectum uigilibus uel ad praesidem, existimandus est elegisse uiam, qua rem persequbi terminatum et damnato fure recepta est pecunia sublata in simplum, uidetur furti quaestio sublata, maxime si non solum rem furtiuam fur restituere iussus fuerit, sed amplius aliquid in eum iudex constituerit. sed et si nihil amplius quam furtiuam rem
Abbreviated transcription (Latin):
Sauł. Qui rem rapuit. et fur¬
ti nec manifesti tenetur induplũ
et ui bonoꝵ raptoꝵ ĩ quadrup¬
lum. s si añ raptũ accũ sis. usbo¬
noꝵ raptoꝵ deneganda est. fo¬
rti actio. si añ furti actũ est. ñ eso
illa deneganda. ut tm̃ id quod

Expanded text:
um.Qui rem rapuit, et furti nec manifesti tenetur in duplum et ui bonorum raptorum in quadruplum. sed si ante actum sit ui bonorum raptorum, deneganda est furti: si ante furti actum est, non est illa deneganda, ut tamen id quod
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ .R. Si colonꝰ sit qͥ cecid̾it
arbores ⁊̃ ex locato cũ eo agi pͭ
plant suna actione cõtentus d
neret. una arbor ẽẽ uidetur. set
si id & ungeretur non extaret
totidem arbores sunt quot spẽs
ex lege aquilia actum sit. intet¬
dicto ꝙ ui aut clam reddito absol¬
uetur. Si sat̃ pͥma cõdẽpnatione
te nichominꝰ actione ex lege .xi.¬

Expanded text:
ale.Si colonus sit, qui ceciderit arbores, etiam ex locato cum eo agi potest. plane una actione contentus essneret, una arbor uidetur esse. sed si id qua iungeretur non exstaret, totidem arbores sunt, quot speciex lege Aquilia actum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnatione te nihilo minus actione ex lege
Abbreviated transcription (Latin):
fingamus eũ qui accepto ferebat:
scientẽ. prudentẽq nulliꝰ cẽmom̃ti
acceptilatõnẽ sic accepto tulisse. qͥs¬
hic dubitat non in ẽe pactum cum
ꝯsensum pasciscendĩhu̾̃it. ¶Ser¬
uus cõis sicut uiri ex dñis itipła¬
ri potꝰ. ita ⁊ acceptũ rogare uni
octauenus putat accepto lib̾are s̃¬
uus cõĩs alterũ ex dñis . ⁊̃. ab alt̾o
dũo pͣ. id .ii. et labeoni placuit.
deniq liberopichan᷑ꝵ scribit. Si a
pͥmo dño scdo socio dño suo stipłatꝰ
fu̾it posse a scd̾o ⁊ accepto rogare.

Expanded text:
fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit? Servus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni Octavenus putat. Accepto liberare servus communis alterum ex dominis etiam ab altero domino potest: id enim et Labeoni placuit. denique libro pithanon scripsit, si a primo domino secundo socio domino suo stipulatus fuerit, posse secundum accept
Abbreviated transcription (Latin):
nem tolli mꝰ est ¶ Si id qd̾ instipu¬
lone deductũ ẽ diuisionẽ ũ recipiat.
acceptilatio in ꝑtem nullius erit
mom̃ti ut puta ũ seruitꝰ su̾it p̾dii
rustici uł urbani plane siusus fũ
it: inscipulatũ deductus puta sum¬
di titian pot̾it ꝓ ꝑte acceptilatio
sĩ. ⁊ erit residue ꝑtis sundi usus fr¬
uctus. si tñ uiam qͥs stipłatus accep¬
tum it̾ x actum fererit. Isti accepti¬
latio nullius ent mom̾ti. ħ̾ idẽ est
si aũt it̾ ⁊ actus accepto fu̾it latus
cõseqͥni exit dr̃e lib̾atum eũ qͥ iam
ꝓ misit. ¶ Ald̾ certũ est eũ qͥ fundũ

Expanded text:
nem tolli verius est. Si id, quod in stipulationem deductum est, divisionem non recipiat, acceptilatio in partem nullius erit momenti, ut puta si servitus fuit praedii rustici vel urbani. plane si usus fructus sit in stipulatum deductus, puta fundi Titiani, poterit pro parte acceptilatio fieri et erit residuae partis fundi usus fructus. si tamen viam quis stipulatus accepto iter vel actum fecerit, acceptilatio nullius erit momenti: hoc idem est si autem iter et actus accepto fuerit latus, consequens erit dicere liberatum eum, qui viam promisit. Illud certum est eum, qui fundu
Abbreviated transcription (Latin):
ciat in ea eẽ cã ut accepti lacio ñ ua¬
leat. qͥ eñ accepto facit. ⁊ totũ r ꝑteni
eius qd stipulatus est deb accepto
siqͥs domũ supulatꝰ est. accepto fe¬
rat cem̾ta ꝑ fenestras. x ꝑietem ł die¬
tam Siqͥs usum. s. stipłatus usũ
ceptũ qͣ u̾su debito lib̾atio ñ cõtin¬
git. si u̾o qͣi ex usn .fꝰ. cũ possit usu
smne frnctu cõstitui dicendũ ẽ ac¬
ceptiłonẽ ualere. ¶ Si id qͥ hoĩem
scipulatus est et stichum accepto

Expanded text:
ut acceptilatio non valeat: qui enim accepto facit, vel totum vel partem eius, quod stipulatus est, debet accepto si quis domum stipulatus accepto ferat cementa vel fenestras vel parietem vel diaetam. Si quis usum fructum stipulatus usum ceptum quasi usu debito, liberatio non continget: si vero quasi ex usu fructu, cum possit usus sine fructu constitui, dicendum est acceptilationem valere. Si is, qui hominem stipulatus est, Stichum accepto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit michi acceptũ fetero. et¬
inutiles mͥ erũt adu̾sus dñm hono¬
sodantur. ¶ Si seruus hereditariꝰ
añ adrtam hr̃clitatẽ acceptũ roga¬
puto conting̾e lib̾ationẽ. ut per
hoc hereditas illa liberaretur. u
et si dñs ap̃ hostes sit dicendũ est
iure post liminii confirmari acce¬
ptilationẽ. Nã ⁊ stipła ei qui ap̃.
hostes ẽ seruus potest.
omp̃.ł. Quod in diem. ł sub
ꝯdicione debetur acceptiłone tolli
potest. S ita ad fcm̃ apparebit si
condicio sipułonis exstiterit uel
dies uenerinta ꝑ. ẽ¬

Expanded text:
acceptum fecero, acceptum fecero, inutiles mihi erunt adversus dominum honoso dantur. Si servus hereditarius ante aditam hereditatem acceptum rogeputo contingere liberationem, ut per hoc hereditas ipsa liberetur. Sed et si dominus apud hostes sit, dicendum est iure postliminii confirmari acceptilationem: nam et stipulari ei, qui apud hostes est, servus potest.m Quod in diem vel sub condicione debetur, acceptilatione tolli potest: sed ita id factum apparebit, si condicio stipulationis extiterit vel dies venerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ seruo dicẽdum. Nam ⁊ seruꝰ accep¬
to liberari pot̃. et tollũturꝰ. ⁊̃ ho¬
nerane obligõnes si q̃ sunt adu̾suᷤ
dnm. qr hoc iure utimur ut iu¬
ris gentium sit acceptilatio.⁊ Id̾o
puto ⁊ grece posse acceptũ fieri.
dũ modo sic fiat. ut latinis u̾b̾. sols̃.¬
Sauł .ł. Pars stipłonis accep¬
to fierĩ pot̃. non indesi sic dicat.
habes. ne acceptos. S ⁊ si sic qd̃
ego ꝓmisi tibi id ꝓ parte dimidia
habes ne acceptum.¬
omp̃. ł. Set a si non nu̾ata pe¬
tunia. s certũ corpus ueluti homo
i scipłonẽ decluctus est. pot̃ ex ꝑ¬
te acceptilatio fieri. qũõ ⁊ uni ex
lib̾are dñm obligõnẽ. ⁊ id̾o fructu¬
arius quoq seruus lib̾are acceptũ
rogando fructuariũ pot̃. qr ex re
eius indetur ei acquirere. S ⁊ si u¬
sum tm̃ hñĩs. idem fiet. ¶ Idem¬
q dicemus.⁊ in eo qui bonã fide
nobis seruit. ⁊ in cet̾is qui nr̃o ui¬
ri subiecti sũt. S ⁊ si seruo cx ip̃e

Expanded text:
accepto liberari potest, et tolluntur etiam honorariae obligationes, si quae sunt adversus dominum. quia hoc iure utimur, ut iuris gentium sit acceptilatio: et ideo puto et Graece posse acceptum fieri, dummodo sic fiat, ut Latinis verbis solSabinum Pars stipulationis accepto fieri potest non tantum, si sic dicat: habesne acceptos?", sed et si sic: "quod ego tibi promisi, id pro parte dimidia habesne acceptumm. Sed et si non numerata pecunia, sed certum corpus, ueluti homo in stipulationem deductus est, potest ex parte acceptilatio fieri: quo modo et uniliberare dominum obligatione: et ideo fructuarius quoque seruus liberare acceptum rogando fructuarium potest, quia ex re eius uidetur ei adquirere. sed et si usum tantum habemus, idem fiet. idemque dicemus et in eo, qui bona fide nobis seruit, et in ceteris, qui nostro iuri subiecti sunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
licet reus ⁊̃ sit u̾bis obligatus tummi
acceptilatione ꝑseuusorẽ libert¬
¶ Si legatoriũ sub cõdĩtione relicto¬
riũ sidenissori dato accepulatũ sit.
legata debebunt᷑ postea cõditiõe eoꝵ
crudente.¶Qͥ ira scipulat᷑ afiderł¬

Expanded text:
cet reus non sit verbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur. Si legatorum sub condicione relictorum fideiussori dato accepto latum sit, legata debebuntur postea condicione eorum existente. Qui ita stipulatur a fideiu
Abbreviated transcription (Latin):
remedio uti solemꝰ. cũ stipłam᷑ ab ali¬
o id nouandi cã at̾ ubis absent telet
t ita accepto ub̾anus eñ alicꝰ st ipiia¬
tisumꝰ. ⁊ sic fiet. ut ab s̃ent nouaciõe
rii succ̃oreo. ¶Et płib reic stipuulan¬
di.si uiꝰ acceptũ fecerit uberatio
contingit in solidum  auł .x.
gõne ⁊ nͥ uerũ est qd̾ in acceptila¬

Expanded text:
remedio uti solemus: stipulamur ab aliquo id nouandi causa, quod nobis absens debet, et ita accepto liberamus, a quo stipulati sumus: ita fiet, ut absens nouatione, rii successores. Ex pluribus reis stipuland‹i› si unus acceptum fecerit, liberatio congatione et nisi verum est, quod in acceptila
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ su̾it tenet᷑. uã ⁊ si fideiussorem
ñ ante bberatum ẽẽ credidimꝰ qͣm
cũ fuit creditũ eo. ñ tñ reus autiqͥo¬
re acceptilatione qͣm obligatio euiꝰ
ẽ lib̾ari potuit ¶ Cutor ⁊ curator cu¬
riosi acceptũ ferre ñ possũt il ꝓtura¬
tori quidẽ potest face acceptũ. S hii
om̃s debẽt nouare possũt emũ sic¬

Expanded text:
fideiussorem non ante liberatum esse credimus, quam cum fuerit creditum reo, non tamen reus antiquiore acceptilatione, quam obligatio eius est, liberari potuit. Tutor, curator furiosi acceptum ferre non potuit, nec procurator quidem potest facere acceptum: sed hi omnes debent novare possunt e
Abbreviated transcription (Latin):
.ł rem. ł n̾bis obligõ solui debeat.
herbis: ueluti cum accepto ꝓmissori
fit. Re: ueluti cũ soluit ꝙ. ꝓmisit.
Eq̃ cũ emptõ uł uendicio uł locatõ
contͣcca ẽ. qm̃ ꝙ consensu nudo ccͣhi
pot̾. ⁊̃ si dissensu ꝯtrario dissolui
solu̾e non pot̾is. ¶ Si lancẽ depo¬
suerit ap̃ me ticius. ⁊ płib hr̃dib
relictis decesserit. si pars hr̃dũ me
interpellet optimũ qͥdẽ e̾e si p̃tor
aditus iussiss me ꝑti hr̃dum eam
lancem tradere quo tasu depositi me
relicͥs hr̃dib non ten̾i. s ⁊ si sine
abor. aũ ꝙ uerius est non incidã
in obligõnẽ. optimũ ẽ aũ id ꝑ
magr̃atũ fac̾ẽ.

Expanded text:
 uel uerbis obligatio solui deb‹e›t, uerbis, ueluti cum acceptum promissori fit, re, ueluti cum soluit quod promisit. aeque cum emptio uel uenditio uel locatio contracta est, quoniam consensu nudo contrahi potest, etiam dissensu contrario dissolui soluere non poteris. Si lancem deposuerit apud me Titius et pluribus heredibus relictis decesserit: si pars heredum me interpellet, optimum quidem esse, si praetor aditus iussisset me parti heredum eam lancem tradere, quo casu depositi me reliquis coheredibus non teneri. sed et si sine rabor aut quod verius est non incidam in obligationem. optimum autem est id per magistratum face
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰaẜ ꝑtis S si neutrũ alt᷑i ac¬
cessio eso uideamꝰ ne aut ne u¬
tͥusq eẽ dicenda sint sicuti mas¬
sa confusa aut esꝰ cuiꝰ noĩe ferru¬
minata sunt . s ꝓcuł. ⁊ pegnsus

Expanded text:
artis. sed si neutra alteri accessioni est, uideamus, ne aut utriusque esse dicenda sit, sicuti massa confusa, aut eius, cuius nomine ferruminata est. sed Proculus et Pegasus
Abbreviated transcription (Latin):
satõnẽ institu̾e ñ potꝰ. sic tñ ut qͦad
unus occupet ut̾ꝙ tp̃a cedant ubi
maritus nõn occupauit. ⁊ residua cẽ¬
maritis ⁊ pr̃ib dc̃a sunt. exͣneis autẽ
qui accusare possunt accusanidi facultaᷤ
tur et ip̃i utiles. ¶Si añ exͣneus
institu̾it accusatõnẽ. an suꝑuerente
marito ꝑmitcitur. accusatio qr᷑. et
mag̃. arbito ⁊ hoc qͦ casu maritũ au

Expanded text:
e non potest, sic tamen, ut, quoad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi vero maritus occupavit, residua temmaritis et patribus dicta sunt. Extraneis autem, qui accusare possunt, accusandi facultas tur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit accusationem, an superuenient‹i› marito permittatur accusatio, quaeritur. et magis arbitror hoc quoque casu ma
Abbreviated transcription (Latin):
excusat. unde cĩri pot̾ an as quidẽ de
adult̾io cogͦscit statu̾e ĩ maritũ ob
lenociniũ possit. ⁊ puto posse. Nam cla
udius gorgus uir clarissimꝰ uxorẽ ac¬
cusans cũ detectus ẽẽt uxorẽ ĩ adult̾io
⁊ sine accusatore lenocinis dampnatꝰ est
a diuo seuero. exͣneus autẽ neqͣquͣ
lenociniũ obiciens. postea qmͣ reus
factus est se reuelabit. nec maritum
pene subiciet. ¶Si simul ad accusa
eũ accusationẽ credends̃ est ĩ tmã ut
⁊̃ si patꝰ p̃uen̾it. et libellũ in scͥptio¬
nũ deposui̾t marito nĩ negligente
qui pꝰ maritũ ⁊ prẽm accusare possũt
ad accusandũ ꝓsilunt lege exp̾ssum
esd ut is cuiꝰ de ea re noticio ẽ de usto
accusatore ꝯstituat:¬

Expanded text:
excusat. Vnde quaeri potest, an is, qui de excusat. Vnde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et pudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio t sine accusatore lenocinio damnatus est a diuo Seuero. Extraneus autem nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec maritum poenae subiciet. Si simul ad accusateum accusationem credendum est, in tantum, ut et si pater praeuenerit et libellos inscriptionum deposuerit, marito non neglegente qui post maritum et patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re notio est, de iusto accusatore constitu
Abbreviated transcription (Latin):
Hec lex lata est a diuo au
est ab adultõ incipere. qr mulier anͦ
denũciationẽ nupsit. ñ alias ad mu¬
lierem possit ꝑuenire. nisi reũ ꝑeg¬
rit. ꝑegisse anͥt̾. non alis quis ut᷑.
nͥ ⁊ condẽpnau̾it. ¶Marito iure
mariti accusanti illa p̾scriptõ ad hi¬
betur si legẽ ꝓdidisse dicatur. ob hoc
ꝙ aggͣ sus accusationẽ adualt̾ii actl¬
sare desistit. ¶ Lenocini quidẽ cͥmẽ
lege Iuł. de adult̾iis p̃scriptũ eso. cũ
sit in eiudem maritũ pena statuta
quide̾ adult̾is uxoris sue quid ceꝑit.
Item in eũ qui in adult̾io dephen¬
sam retinuerit. Cetm̃ qui patitur̾
¶Qui hoc dicit lenocinuo mariti se
fẽcisse releuare quidem uult cͥmeri
suũ. s non est hiꝰ compensatõ admissa
Ideo si maritũ uelit reus adult̾̃ii leno¬
cinii reũ face̾ semel delatus non audi¬
etur. ¶ Si iudicõ .p. martais uxorẽ
gatio repellit ⁊ maritũ ab accusatio¬
ne. et putẽ non repellẽ lenociniũ igi¬
tur mariti ip̃m honerat ñ mulierem

Expanded text:
Haec lex lata est a divo Augest ab adultero incipere, quia mulier ante denuntiationem nupsit, non alias ad mulierem possit pervenire, nisi reum peregerit. peregisse autem non alias quis videtur, nisi et condemnaverit. Marito iure mariti accusanti illa praescriptio obicitur, si legem prodidisse dicatur ob hoc, quod adgressus accusationem adulterii destitit. Lenocinii quidem crimen lege Iulia de adulteris praescriptum est, cum sit in eum maritum poena statuta, qui de adulterio uxoris suae quid ceperit, item in eum, qui in adulterio deprehensam retinuerit. Ceterum qui patitur nfligitur. Qui hoc dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quidem uult crimen suum, sed non est huiusmodi compensatio admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem gatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł̃. Uxori legatũ ⁊̃ alieno
testõ scrib̾e non ꝓhibemurꝰ. ¶ Se
se filio testatoris inpuberi tutorẽ
affectasse. tñ si ydoneos ẽẽꝰ ꝓbetur
non ex testõ. s ex decreto tutor
dandus est. nec excusatõ euis ad¬
ititetur qr consensisse uideturꝰ
uolũtati testatorss.

Expanded text:
eat. Vxori legatum in alieno testamento scribere non prohibemur. Qui se filio testatoris impuberi tutorem affectasse, tamen, si idoneus esse adprobetur, non ex testamento, sed ex decreto tutor dandus est. nec excusatio eius admittetur, quia consensisse uidetur uoluntati testatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Nurti cese arbores unͣr
alie ignorante dño celandi ꝙ eiꝰ
causa ceduntur. nec ẽẽ hnͣc fur¬
ti accionẽ. scribit pediꝰ cũ ⁊ sine
furto fieri possit ut qͥs arbores
furtim cedat. ¶ Si quis radicitꝰ
arborẽ euellerit. uł extupau̾it
hac actione non tenetur. n enĩ
uł cedit. uł succidit. uł subsecu¬
it. aquilia tñ tenetur q̃i rupit.¬
¶ Etiam si non tota arbor cesa
sit. recta tñ augetur qĩ cesas
siue autẽ qͥs suis manib. suie
dũ imperat. seruo arbores tĩgni
subsecari. cedi. hcͣ actione tenet᷑.
idẽ ⁊ si libero imperet. Ꝙ si ser
id ad micrit sabinus ait noxalẽ¬
competere ĩn ceteris malleficiis

Expanded text:
. Furtim caesae arbores uidentur, quae ignorante domino celandique eius causa caeduntur. Nec esse hanc furti actionem scribit Pedius, cum et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat. Si quis radicitus arborem euellerit uel exstirpauerit, hac actione non tenetur: neque enim uel caedit uel succidit uel subsecuit: Aquilia tamen tenetur, quasi ruperit. Etiamsi non tota arbor caesa sit, recte tamen agetur quasi caesa. Siue autem quis suis manibus, siue dum imperat seruo arbores cingi subsecari caedi, hac actione tenetur. idem et si libero imperet. Quod si seruo id admiserit, Sabinus ait competere noxale
Abbreviated transcription (Latin):
tio cõtingit si ñ ĩ alio ꝯsilio tñ
tutore habtio hoc fcm̃ ẽẽ ꝓbet᷑.
Set ⁊ int̾licto fraudatore tutoriᷤᷤ
creditorpupillo tenetur. si eum
osiliũ fraudis participasse ꝯstabit:¬
¶Si cũ pupilla magrãtui qui
ꝑ frauoem pupillo tutorẽ dedit
heres exstitiss tutores eius cum
a dolescente transegerit. eã tns¬
sactionẽ pupilla ratã hr̃e uoluit.
nicħominus erit tutoꝵ petunia
liberata. nec tutores contͣ adoles¬
centẽ actõnẽ. nͨ utilẽ hẽbunt dͥ
suũ recuꝑauit. planẽ si adolescẽs
pet᷑m restituere tutori pupille
malu̾it rescisso ꝙ gestũ ẽ actio¬
nem utilẽ in pupillã hr̃dem
magr̃atus accipret. ¶ Soror cui
legatũ ab hr̃de frẽ debebatur:
post mortẽ legati q̃onẽ tnͣsegit
ut noĩe debitoris ꝯtenta legatũ
non peteret placuit. qmͣuis nł¬
la delegõ frã n liberatõ secuta

Expanded text:
onsilio cum tutore habito hoc factum esse probetur. sed et interdicto fraudatorio tutoris creditor pupillo tenetur, si eum consilium fraudis participasse constabit. Cum pupilla magistratui, qui per fraudem pupillo tutorem dedit, heres extitisset, tutores eius cum adulescente transegerunt: eam transactionem pupilla ratam habere noluit: nihilo minus erit tutorum pecunia liberata nec tutores contra adulescentem actionem nec utilem habebunt, qui suum reciperavit. plane si adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamvis nulla delegatio facta neque liberatio secuta
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ p̃cio pignoꝵ iure soluet᷑
scd̾o suꝑfluum compensabit᷑.
Cum institutus deliberar
subsiituto pecunia ꝑ errorẽ so¬
luta est ad eũ hr̃ditare postea
deuoluta cã odicionis euan¬
escit. q̃ rõ facit. ut obligõ de¬
biti soluatur.¬
debitor petumas sosuit utriusq de¬
monstͣtõe cessante potõr hẽbitur
ẏpothece uł pignore ccͣta ẽ. post
hũc ordinẽ potior habebr̃. ꝓpͥa qmͣ
aliena cã ueluti fid̾iussoris ꝙ uet̾es
ligentẽ debitorem admonitũ. ita
negotiũ suũ gesturũ fuisse. si nicħ
coꝵ inf̾ueniat uetustior contractus
añ soluetur. ¶ Si maior pecunia
nũata siti. qmͣ rõ singłoꝵ expostta¬
contractu soluto qui potior eicit. suꝑ¬
minuenda uidebitur datũ.

Expanded text:
 iure soluetur, secundum superfluo compensabitur. Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea deuoluta causa condic‹t›ionis euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti soluaturdebitor pecuniam solvit, utriusque demonstratione cessante potior habebiturypotheca uel pignore contracta est: post hunc ordinem potior habebitur propria quam aliena causa, ueluti fideiussoris. quod ueteres ligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si maior pecunia numerata sit, quam ratio singulorum exposcontractu soluto, qui potior erit, supminuendo uidebitur datum.