comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buant: ut om̃s communit̃ eo utantur: Nõ
aut̃ id murmurantes. sed magis. cũ gratiar̾
actione. quod dari pot̾ accipiant. et socialit̃
in scõ ꝓposito ꝑseuerent Idcirco ꝓspicere sibi
debent canõnici. ut uinũ. aut quẽlibet aliũ
potũ in helemosina sibi datũ: in cõmun recõ¬
dant cellario Quatenus i̾minente huiusce¬
modi sterilitatis tempore: suis eo suffragent᷑
cõmunit̾ necessitatib. non tam̃ eis ꝓpt̾ hoc
ap̾latis potus debitus. penitus subtrahat᷑:
si est u̾de detur: Qui uero et suis et eccłie ha
bundant rebus: in stante sterilitatis tempore.
eis quos pauperes pascit eccł̃ia. suis facultati¬
bus cum caritate et humilitate suffragari.
uet: et ambo consolabuntur Hon tam̃ ob
id se suꝑbiendo extollant. quia sic̃ in libro ꝓs¬
peri legit᷑. non se debent huiuscemodi mani
iactancia p̾ferre his: quos nichil habentes
pascit: ac uestit eccłia Illud in terea sẽꝑ

Expanded text:
buant ut omnes communiter eo utantur. Non buant ut omnes communiter eo utantur. Non autem id murmurantes, sed magis cum gratiarum actione, quod dari potest, accipiant, et socialiter in sancto proposito perseverent, idcirco prospicere sibi debent canonici ut vinum aut quemlibet alium potum in eleemosyna sibi datum, in communi recondant cellario, quatenus imminente hujuscemodi sterilitatis tempore, suis eo suffragentur communiter necessitatibus: non tamen eis propter hoc a praelatis potus debitus penitus subtrahatur, si est unde detur. Qui vero et suis et ecclesiae abundant rebus, instante sterilitatis tempore, eis, quos pauperes pascit ecclesia suis facultatibus, cum charitate et humilitate suffragari pem adjuvet, et ambo consolentur . Non tamen ob id se superbiendo extollant: quia, sicut in libro Prosperi legitur, non se debent hujuscemodi inani jactantia praeferre his quos nihil habentes pascit ac vestit ecclesia. Illud interea semper
Abbreviated transcription (Latin):
uixta facultatẽ pocula conferre possint In lociꝰ
igitur ubi ꝑmodice sunt res eccłie. aut forte
quorundã abstractũ ualde ad tenuate : pauci
numero magni constituunt᷑ officio. quibꝰ sal¬
tum p̾missa minor mensitra. sine difficultate
dari possit: Diebus uero festis sicut moris est
eccłiȩ. uxta quod melius p̾lati possunt: fr̾ib
cibum potũq ministrent: Inhis itaq locis ubi
forte illi p̾lati piorũ p̾latoꝵ imitantes exẽplũ
magis subditis dare soliti sunt: nullatenꝰ bo¬
nũ quod faciunt obmittant Sed et sicui. ob
et̾nam retribucionẽ. magis subditis suꝑ eroga
re libuerit: ylarit̾ quod pot̾it tribuat Sin
aut̃: nullatenus menfurã p̾dictã.absq ieui.¬
tabili causa eis subtrahat: Quando igitur
tempus sterilitatis uini extit̾it. sicut crebro
peccatis p̃pedientib euenire solet. et p̾lati qͣn¬
tũ debent dare uinũ canonicis nequiuerĩt.
id quod dedint. fic discrete et temꝑate distri¬

Expanded text:
possunt. In locis igitur ubi permodicae sunt res ecclesiae, aut forte quorumdam abstractu valde attenuatae, pauci numero, magni tamen constituantur, officio, quibus saltem praemissa minor mensura sine difficultate dari possit. Diebus vero festis, sicut moris est Ecclesiae, juxta quod melius praelati possunt, fratribus cibum potumque ministrent. In his itaque locis ubi forte nonnulli praelati, piorum praelatorum imitantes exemplum, magis subditis dare soliti sunt, nullatenus bonum quod faciunt omittant. Sed et si cui ob aeternam retributionem magis subditis supere libuerit, hilariter quod potuerit tribuat. Sin autem, nullatenus mensuram praedictam absque inevitabili causa eis subtrahat. Quando igitur tempus sterilitatis vini exstiterit, sicut crebro peccatis praepedientibus evenire solet, et praelati, quantum debent, dare vinum canonicis nequiverint, id quod dederint, sic discrete et temperate distri
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab om̃ibus: Id est nec plus tusto cultior
uestis: nec in solita atq deformis. quia inutͦq
illoꝵ aut elationis: aut certe simulationis
noxa patescet Int̾ utrũq enim: uirtus discre¬
tionis moderatissime tenenda est Que ple¬
nissime inuita beati augustini in laudem
illtus prolata: ita agitur: Uestis eius et calci¬
amenta uel lectualia: exmoderato et compe.¬
tenti habitu erant. nec nitida nimiũ: nec
abiecta plurimũ. quia his pleriq uel iacta¬
re se in solerter homines solent uł abicere. Ex
utroq non que iłu xp̃i: sed que sua funt que¬
rentes At iste ut dixci medium tenebat: neq
ad dexterã neq ad sinstrã declinabat. Ut cucul

Expanded text:
tur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior tur ab omnibus, id est, nec plus justo cultior vestis, nec insolita atque deformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa patescet. Inter utrumque enim virtus discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime in Vita beati Augustini , in laudem illius prolata, ita legitur: Vestis ejus et calceamenta, vel lectualia, ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerique vel jactare sese insolenter homines solent, vel abjicere, ex utroque non quae Jesu Christi, sed quae sua sunt, quaerentes. At iste, ut dixi, medium tenebat, neque ad dexteram, neque ad sinistram declinans. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uiros appetere: a quo curauit pastor eccle¬
siȩ. et feminas prohibere Qua ꝓpt̾ oportet
canonicos sc̃arum scripturarũ auctoritati
parere.sanctorũq patrũ docum̃ta uigilant̃
ppende: et humilitatẽ quã corde gestant. ac.¬
tu. habitu. incessu. ipsa etiam equitatione
religiosissima demonstrent: Plus que uelint
scã conuersatione eximiisq moribus: quã orna¬
tu uestium fulgere: Si enĩ more comugatorũ ise
ornandis nitore uestium faleris equorũ cet̾isq
humane uanitatis abusi fuerint. scilicet. ut in¬
se similibus uti debere contendant. in quo eoꝵ
conuersatio alaicorũ distare uidebit᷑. decet
porro ut eorũ talis sit uesitũ cultus: qͥ occasio¬
ne iranitatis careat. et nichil nouitatis. nichil
suꝑ ftuitatis redoleat: nichilq rep̾hensionis. aut
detractionis habeat: Non enim specialit̾ p̃fu¬
mi debet ab aliquo: quod non generalit̾ tenea¬

Expanded text:
etiam viros appetere, a quo curavit pastor eccleetiam viros appetere, a quo curavit pastor ecclesiae et feminas prohibere. Quapropter oportet canonicos sanctarum Scripturarum auctoritati parere, sanctorumque Patrum documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere contendant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus, qui occasione vanitatis careat, et nihil novitatis, nihil superfluitatis redoleat, nihilque reprehensionis, aut detractionis habeat. Non enim specialiter praesumi debet ab aliquo, quod non generaliter tenea
Abbreviated transcription (Latin):
pottus dm̃ cultu cordis quã corporis:
euidentibus scripture sancte patet indiciiᷤ.
ẽ ut et indumenta uirtutũ habeant int̾uis:
et ꝑ tmmodatũ cultũ caueant de honesta.¬
re religionis dignitatẽ ext̾tus Quantũ eti.¬
am a suꝑ fluo et in moderato cultu uestium
se conpescere debeant: multis sc̃orũ patrũ do¬
cumentis ꝑ doceri potest Dicit enim beatus ie¬
ronimus : in epistola ad eustochium Sunt qͥ¬
dem mei ordinis: quibus omĩs cura est deues¬
timentis si bene holeant: si pes laxa pelle nõ
fulgeat. crines calamistri uestigio rotantur
digiti de anulis radiant Et ne plantas hu¬
midior uia parcat: ui imprimũt sũma ues.¬
tigia Tales inquit cum uidis: sponsos magi
estimato quam cłicos Et beatus gregorius:
nullom iohannẽ dñs de uestimenti sui asꝑi¬
tate laudasset Si cultus uestium culpa nõ
cens: non inueste preciosa P ensandum nob̃
sũmoꝑe ẽ de cultu uesttum que culpa sit. hoc

Expanded text:
potius Deum cultu cordis, quam corporis, evidentibus Scripturae sanctae patet indiciis. e et per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. Quantum etiam a superfluo et immoderato cultu vestium se compescere debeant, multis sanctorum Patrum documentis perdoceri potest. Dicit enim beatus Hieronymus in epistola ad Eustochium: Sunt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat: crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt summa vestigia: tales, inquit, cum videris, sponsos magis aestimato, quam clericos. Et beatus Gregorius :nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si cultus vestium culpa non cens: Non in veste pretiosa . Pensandum nobis summopere est de cultu vestium, quae culpa sit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Q uodsi eadẽ regio ut iam dictum ẽ uineis ca¬
ruit: tribuant᷑ eis tres libre ceruise. et si fa¬
cultas suppetit libra uini Licet enĩ in nõ nul.¬
lis ꝓuinciis. copia desit uini: satagendũ est
tam̃ prelatis. ut excircũ iacentibꝰ uiniferis
ꝓuinoiis uinũ habeant: Quoniam quãquã
implerisq regionibus uinee non fint: habun.¬
dat tam̾ scã dĩ eccłia. dño attribuente aliarũ

Expanded text:
Quod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caQuod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caruerit, tribuantur eis tres librae cervisiae, et si facultas suppetit, libra vini. Licet enim in nonnullis provinciis copia desit vini, satagendum est tamen praelatis ut ex circumjacentibus viniferis provinciis vinum habeant. Quoniam quanquam in plerisque regionibus vineae non sint, abundat tamen sancta Dei Ecclesia, Domino attribuent
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib scilicet et minorib: accipiant singłi
canoniei ꝑ singulos dies. quatuor libraspanis:
In locis uero ubi maioris facultatis sunt ec¬
clesie. uerbi gr̃a tria milia. aut.iiͦiͬi. aut cer¬
te octo et eo amplius milia mansi. si eadẽ re¬
gio uim ferax fuerit. accipiant quinq libras
ris Siuero uimi fera non fuerit plene: tres libras
ium et tres ceruise Et si penitus uini ferax non
fuerit: accipiant libram uini: et quinq libras
ceruise: In mediocribus enim locis. mille aut
mille quingentos. uel certe duo milia mansos
habentibus. si regio ut premissum ẽ. uiniferax
fuerit: quatuor libras uim Et si plene uinife.¬
rax non fuerit: duas libras uini. et tres potus:
exdiuersis materiis confecti Quod si etiam ui¬
niferax minime fuerit: quatuor libras memo.¬
rati potus. et libram uini accipiant Porro in
minoribus locis. ducentos aut trecentos man¬
sos habentibus: accipiant duas libras utni:

Expanded text:
majoribus scilice et minoribus, accipiant singuli majoribus scilice et minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras vini. In locis vero ubi majores facultates sunt ecclesiae, verbi gratia, tria aut quatuor, aut certe octo, et eo amplius millia mansi, si eadem regio vini ferax fuerit, accipiant per singulos dris. Si vero vinifera plene non fuerit, tres libras vini et tres cervisiae. Et si penitus vini ferax non fuerit, accipiant libram vini et quinque libras cervisiae. In mediocribus enim locis, mille aut mille quingentos, vel certe duo millia mansos habentibus, si regio ut praemissum est vini ferax fuerit, quatuor libras vini; et si plene vini ferax non fuerit, duas libras vini, et tres potus ex diversis materiis confecti. Quod si etiam vini ferax minime fuerit, quatuor libras memorati potus, et libram vini accipiant. Porro in minoribus locis, ducentos aut trecentos mansos habentibus, accipiant duas libras vini.
Abbreviated transcription (Latin):
aminimo usq ad maxcimũ. cibũ et potum
om̃s equalit̃ accipiant: Hi uidelicet qͥ ꝓpt̾
aliquã utilitatẽ: in numero canonicorũ fue.¬
rinit ad missi Quãquã enim pleriq subditoꝵ.
a prelatis. rebus quibus libet aliis plus cet̾is me¬
rito soleant honorari: in hac tam̃ societate.
se clusa ꝑsonarũ acceptione: una debet cibi
tenendũ ẽẽ censuimus: ut in singulis locis
inquibus socialit̾ canoniei dño militant. pa¬
ne̾. et pulmentũ. et helemosinarũ partes. eqͣ
ut similit̾ equ̾e potũ acciperent: non tam̃ id
equalit̾ in om̃ĩb locis. nec eccłi arũ diuersis.¬
sime facultates. nec t̾rarũ qualitates. nec euẽ¬
tuum sinunt fieri posse uarietates Unde ne¬
cessarium duximus: ut in hoc negocio. mo¬
dũ discretionis tenendũ describeremus Qua¬
ꝓpt̃ cõmuni uoto. cõmuniq consensu. sacro
conuentui statuere placuit: ut in om̃ib lociᷤ

Expanded text:
a minimo usque ad maximum, cibum et potum a minimo usque ad maximum, cibum et potum omnes aequaliter accipiant, hi videlicet qui propter aliquam utilitatem in numero canonicorum fuerint admissi. Quanquam enim plerique subditorum a praelatis, rebus quibuslibet aliis plus caeteris merito soleant honorari; in hac tamen societate, seclusa personarum acceptione, una debet cibi tenendum esse censuimus, ut in singulis locis in quibus socialiter canonice Domino militatur, panem, et pulmentum, et eleemosynarum partes aequaut similiter aeque potum acciperent, non tamen id aequaliter in omnibus locis, nec ecclesiarum diversissimae facultates, nec terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus comune habet: Sed et illorũ curã nichi¬
lominus gerere debent: quos aut infiriitas.
aut senectus aligrauat. quos etiã cõstat olim ĩ
olet inplerisq canonicorũ congregationi¬
bus irracionabilit̾ atq indiscrete fieri: ut
non nulli cd̃ici. qui et diuiciis affluunt. et aut
parcũ aut nichil utilitatis. eccłie conferunt
maiorẽ cet̾is diuinũ strenue ꝑagentibus of¬
fictum. annonã accipiant: cum hoc ita fieri
deberemus quam mauctoritate scripturarũ.
nec intradicionibus scõrũ patrũ: possit aliqͦ
modo sanccitũ repperiri: Sed quia huiꝰ cemo¬
di factũ. nulla auctoritate fulcitur: sed magiᷤ
gule. immo auaricie causa constat esse molli¬
tũ: restat ut falce iusticie resecet᷑: et equita¬
tis censura. ablatiuus casus. ab eisdẽ locis in
quib fit: prorsus abdicet᷑ Est nemperatio¬
nabile iustumq coram deo. et hominibus:
ut mnuna quaq canonica congregatione.

Expanded text:
tibus commune habet. Sed et illorum curam nihitibus commune habet. Sed et illorum curam nihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in olet in plerisque canonicorum congregationibus irrationabiliter atque indiscrete fieri, ut nonnulli clerici, qui et divitiis affluunt, et aut parum aut nihil utilitatis ecclesiae conferunt, majorem caeteris, divinum strenue peragentibus officium, annonam accipiant; cum hoc ita fieri debere nusquam nec in auctoritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdicetur. Est nempe rationabile justumque coram Deo et hominibus, ut in unaquaque canonica congregatione,
Abbreviated transcription (Latin):
mosinarũ. et his contenti sint. ne plus accipi¬
entes: pauꝑes grauare uideant᷑: Perpenden¬
tes sentenciam prosꝑi: qua dicit᷑ Quisuapos¬
sident: et dari sibi aliquid uolunt: sine gran.
cipiunt: Hi uero qui nec suis rebus habundãt.
nec eccłie habet̾ possessiones. ⁊ magnã utilita.¬
tẽ eccłie cenferunt: accipiant in congrega
tione canonca uictũ et uestitũ. et helemosi¬
narũ partes. quia de talibus ita in libro ꝓsꝑi
scribitur Clicos quos uoluntas aut natiuitas
pauꝑes facit. in congregatione uiuentes. ne¬
cessaria uite accipiant: quia ad ea accipien¬
da. non eos habendi ducit cupiditas: sed co
git uiuendi necessitas Porro si tales fuerint
qui nec suas nec eccł̃ie uelint hab̃e possessio.¬
nes: horũ necessitatibꝰ ꝓuidentissima gub̾¬
natione. de facultatibus eccłie debẽt subue.¬
nire prelati: Attendentes illud ꝓsꝑi Quod
habet inquit eccł̃ia. cũ om̃ibus nichil habẽ¬

Expanded text:
emosynarum, et his contenti sint, ne plus accipiemosynarum, et his contenti sint, ne plus accipientes, pauperes gravare videantur: perpendentes sententiam Prosperi , qua dicitur: « Qui sua possident, et dari sibi aliquid volunt, siat. » Hi vero qui nec suis rebus abundant, nec Ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem Ecclesiae conferunt, accipient in canonica congregatione victum et vestimentum, et eleemosynarum partes, quia de talibus in libro Prosperi dicitur: « Clerici quos voluntas aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, necessaria vitae accipient, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupgit vivendi necessitas. » Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione de facultatibus ecclesiae debent subvenire praelati, attendentes illud Prosperi : « quod habet, inquit, ecclesia, cum omnibus nihil haben
Abbreviated transcription (Latin):
supra notate sentencie docent cłicos. nõ diui¬
ciarũ sectatores ẽẽ. nec res eccłiarũ in officiose
acciꝑe debe. non abre putauimꝰ nõ nulla capi¬
tula libri prosꝑi admediũ exempli causa de.¬
ducere: inquibus ita legitur: Qui eccłie ser¬
uiunt. et ea quibus opus non habent aut li¬
bent̾ accipiũt aut exxigunt: nimis carnalit̾
sapiunt: Item ibi Satis quippe indignum ẽ.
sifidelis et oꝑosa deuocio cłicorũ. ꝓpt̾ stipen¬
diũ seculare. p̃mia sempit̾na contempnat
quere. ut habeat unde uiuat. ut quid acipit
unde racionẽ reddat: Ut quid peccatis ali¬
enis multiplicat: his igitur et cet̾orũ scoꝵ
patrũ dictis. diligent̾ animaduersis. studeat
necesse ẽ cłici. in accipiendis eccłi asticis sumꝑ¬
tibus: uitare suũ ꝑiculũ Proinde qui et suas
et eccłie habent facultates. et utilitatẽ eccłie.
aut int̾uis. aut ext̾iuis conferut̃ : accipiant
in congregatione cibũ et potũ. et partes hele¬

Expanded text:
supra notatae sententiae docent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: « Qui ecclesiae serviunt, et ea quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnaliter sapiunt, » Item ibi: « Satis quippe indignum est, si fidelis et operosa devotio clericorum propter stipendium saeculare praemia sempiterna contemnat. quere, ut habeat unde vivat, ut quid accipit, unde rationem reddat? ut quid peccatis alienis sua multiplicat? » His igitur et caeterorum sanctorum Patrum dictis diligenter animadversis, studeant necesse est clerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae, aut interius, aut exterius conferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes ele
Abbreviated transcription (Latin):
qui tantũ ex familia eccłastica cłicis insi.¬
bi cominissis congregant et eccłiis Et hoc
ideo facere uidentur: ut si quando eis aliquid
in cõmodũ fecerint. aut stipendia oportuna
substraxerint. nichil querimonie contͣ se obi¬
cere p̾sumant: Timentes scilicet ne aut seue¬
rissimis uerberibus afficiant᷑. aut humane
seruituti denuo crudelit̾ addicantur: Hoc
autẽ non ideo dicitur: ut ex familia eccłie ꝓbabi¬
lis uite in congregatione non sint admutendi.
presertim cum apuo dm̃ non sit ꝑsonarũ accep¬
tio: sed potius ut ꝓpt̾ quã intulimus occasionẽ.
nullus p̾latorum seclusis nobilibus. uiles tantũ
insua congregatione admitat ꝑsonas Qͥ cłici¬

Expanded text:
qui tantum ex familia ecclesiastica clericos in sibi commissis congregant Ecclesiis; et hoc ideo facere videntur, ut si quando eis aliquid incommodum fecerint, aut stipendia opportuna subtraxerint, nihil querimoniae contra se objicere praesumant, timentes, scilicet, ne aut severissimis verberibus afficiantur, aut humanae servituti denuo crudeliter addicantur. Hoc autem non ideo dicitur, ut ex familia Ecclesiae probabiles vitae in congregatione, non sint admittendi, praesertim cum apud Deum non sit personarum acceptio, sed potius, ut propter quam intulimus occasionem, nullus praelatorum, seclusis nobilibus, viles tantum in sua congregatione admittant personas. C
Abbreviated transcription (Latin):
dia necessaria non accipiunt. neq canoincũ
seruant ordinẽ: nec diuinis officuis insiftũ̾t
Claustra societatẽq cet̾orum relinquentes ef.¬
ficiunt᷑ uagi. et lasciui gulȩ et ebrietate et ce¬
teris sius uoluptatibus dediti. quicqͥd sibi libi¬
tum ẽ licitũ faciunt: Proinde p̃positis sollert̃
ꝓuidendũ ẽ: ut in hoc negocio modũ discreti.¬
onis teneant: Si licet ut nec plusquã oportet.
et possibilitas eccłie suppetit in congregationẽ
ad mutant. nec eos quos racionabilit̾ gub̃na¬
re possunt causa auaricie abiciant Uehis¬

Expanded text:
dia necessaria non accipiunt, neque canonicum dia necessaria non accipiunt, neque canonicum servant ordinem, nec divinis officiis insistunt, claustra societatemque caeterorum relinquentes, efficiuntur vagi et lascivi, gulae et ebrietati, et caeteris suis voluptatibus dediti, quidquid sibi inhibitum est, licitum faciunt. Proinde praepositis solerter providendum est ut in hoc negotio modum discretionis teneant, scilicet, ut nec plus quam oportet, et possibilitas Ecclesiae suppetit, in congregatione admittant; nec eos, quos rationabiliter gubernare possunt, causa avaritiae abjiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
nice indendũ ẽ. firmis ita circũdent municio.¬
nibus. ut nulli omino in trandi aut exeundi.
nisi ꝑ portam pateat aditus Sint etiã int̾uis
dormitaria. refectoria. cellaria. et cetere habi¬
tationes. usibus fratrũ in una societate uiuẽ¬
tium necessariȩ: Qui uero hec que p̾missa c̃.
uxta quod possibilitas suppetit agere renu¬
erit. impar minusq idoneus: ad cet̾a ecclesi¬
astica officia ꝑagenda habendus est Et quã¬
quã diuina ultione sit dignus: sinodali tam̃
elericos quã ratio sinit: et facultas eccłie sup.¬
petit Ne si indiscrete et extra ordinarie plu¬
res ad gregaueruit. nec ipsos gubernare nec
cet̾is eccłie necessĩtatibus ut oportet ualea̾t
adminiculari: Sunt namq non nulli ua.¬
nã gliam ab hominib captantes: qͥ nume¬
rosam cleri congregationẽ uolunt habere. cui
nec antme nec corporis curant solatia exib̃e:
hi namq talit̾ ad gregati dum aprelatis stipẽ.¬

Expanded text:
nice vivendum est, firmis undique circumdet munitionice vivendum est, firmis undique circumdet munitionibus, ut nulli omnino intrandi aut exeundi, nisi per portam, pateat aditus. Sint etiam interius dormitoria, refectoria, cellaria, et caeterae habitationes, usibus fratrum in una societate viventium necessariae. Qui vero haec quae praemissa sunt, juxta quod possibilitas suppetit, agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen clericos quam ratio sinit et facultas ecclesiae suppetit: ne si indiscrete et extraordinarie plures aggregaverint, nec ipsos gubernare, nec caeteris ecclesiae necessitatibus, ut oportet, valeant adminiculari. Sunt namque nonnulli vanam gloriam ab hominibus captantes, qui numerosam cleri congregationem volunt habere, cui nec animae, nec corporis curant solatia exhibere. Hi namque taliter aggregati, dum a praelatis stipen
Abbreviated transcription (Latin):
conferuntur ad usus eccłie abutuntur ma
nis rebus quibus suam expleant uoluntatẽ:
similes sunt scribarum et sacerdotũ. redimẽ.¬
dum mendatium: et saluatoris sanguinem:
Ergo res ȩccłiȩ pauꝑib et militibus xp̃i sti¬
pendiarie debent intelligi Unde totis nisibꝰ
p̾latis satagendũ est: ut scõrũ patrũ dictis et
exemplis obsequentes. derebus sibi cõmissis
ut p̾missum ẽ et subditos gub̃nent. et pauꝑes
foueant: cunctisq utilitatib ac necessitatib
eccłiȩ. fidelit̾ administrando consulãt: qͣtenꝰ
de fideli ad ministratione ab ipso cuiꝰ minis.¬
tri esse noscuntur. in effabilit̾ remunerari
ut subditorũ mentes. scãrũ scripturarũ
lectionibus. assidue mumant: ne lupus in¬
infibilis aditum inueniat. quo ouile dm̃ ingredi:
et aliquã outum subriꝑe ualeat Et quã abhis
hoc nistantissime spiritalit̾ fieri oporteat: neces.¬
se est tam̃ ut claustra quod clero sibi comisso cano¬

Expanded text:
conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur in conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redimentium mendacium et Salvatoris sanguinem. Ergo res Ecclesiae pauperibus et militibus Christi stipendiariae debent intelligi. Unde totis nisibus praelatis satagendum est ut sanctorum Patrum dictis et exemplis obsequentes, de rebus sibi commissis ut praemissum est et subditos gubernent, et pauperes foveant, cunctisque utilitatibus ac necessitatibus Ecclesiae fideliter administrando consulant, quatenus de fideli administratione ab ipso, cujus ministri esse noscuntur, ineffabiliter remunerari ut subditorum mentes sanctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus invisibilis aditum inveniat, quo ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est tamen, ut claustra in quibus clero sibi commisso cano
Abbreviated transcription (Latin):
Des eccłie sicut ascĩs patribus tradit᷑. cłię.
et in suꝑioribus capitulis continetur. uo¬
ta sunt fidelium. precia peccatorũ: et patri¬
moiia pauꝑum: Fideles namq fidei ardo¬
re et xep̃ramore succensi. ob animarũ sua¬
rũ remedium. et celestis patrie desidium.
suis propriis. facultatibus scãm locupletẽ
fecerunt eccłiam: ut his et milites xpisti
alerent᷑. eccłiȩ exornarent᷑. pauꝑes recrearẽ.¬
tur: et captii pro temporũ oportunitate
redimerentur: Qua ꝓpt̾ uigilanti ac soler¬
ti cura ꝓuidendũ ẽ. his qui eius facultates
ad ministrant: ne eas in suos solu̾modo usuᷤ
conuertant. sed magis tuata possibilitatẽ
rerum. xpõ famulantiũ inmo earũ inquibus
xp̃s pascitur et uestitur curam gerere penitus
non negligant Sed et sentenciam᷑ beati iero.¬
nimi non solum prelatis sed etiam cet̾is qui
rebus utuntur eccłie: uigilant̾ ꝑpendenda
ẽ. Qui ita in comentario matħi euangłiste:
ait: Om̃s igitur qui stipe templi et his que

Expanded text:
es Ecclesiae, sicut a sanctis Patribus traditur, et in superioribus capitulis continetur, vota sunt fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum. Fideles namque fidei ardore et Christi amore succensi ob animarum suarum remedium et coelestis patriae desiderium, suis propriis facultatibus sanctam locupletem fecerunt Ecclesiam, ut his et milites Christi alerentur et ecclesiae exornarentur, pauperes recrearentur et captivi pro temporum opportunitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant; sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo eorum in quibus Christus pascitur et vestitur, curam gerere penitus non negligant. Sed et sententia beati Hieronymi, non solum praelatis, sed etiam caeteris, qui rebus utuntur Ecclesiae, vigilanter perpendenda est, qui ita in commentario Matthaei evangelistae ait: Omnes igitur qui stipendiis templi, et his quae
Abbreviated transcription (Latin):
sagitam emutunt : dũ suam p̾aruã uitã. ꝓ¬
priȩ linguȩictu confodiunt Qui bene
docet et male uiuit. quod docet bene uiuen
tibus ꝓficit: quod uero male uiuit semet¬
ipsum occidit Sacerdos uero qui sic digne
se agit ut sacerdotẽ decet: ministeriũ eius:
et ipsi et aliis utile est Indigne autẽ uiue̾s.
aliis quidẽ utilis ẽ loquendo: se autẽ int̾ficit
praue uuendo Ac ꝑ hoc quod in illo mortu.¬
um ẽ : proprium eius ẽ Quod uero utuit ineo.
id est sacrum misteriũ: alienũ est Qui bene docet
et male uiuit: uidetur ut cereus qui aliis bonã
exponit lucem prestare: se uero in malis suis cõ¬
sumere: atq extinguere: Qui bene docet et ma.¬
le uiuit : uidetur malũ bono contungere. lucem
tenebris ꝑmiscere: ueritatẽ mendatio mutare:

Expanded text:
sagittam emittunt, dum suam pravam vitam prsagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tibus proficit: quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos qui, si digne se agit ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est. Indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo. Ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod vero vivit in eo, id est sacrum ministerium, alienum est. Qui bene docet, et male vivit, videtur ut cereus, qui aliis bonam novit lucem praestare, se vero in malis suis consumere atque exstinguere. Qui bene docet, et male vivit, videtur bonum malo conjungere, lucem tenebris miscere, veritatem mendacio mutare
Abbreviated transcription (Latin):
ciosis. ambicioni iam finẽ imponitȩ : si eum
ambicior uinosa precipitat: Ebriosi. ebrieta.¬
tẽ cauete: si se mero usq ad alienationem
mentis ingurgitat Sumptuosis dabibus
grauidus: non poͬst suis abstinenciã laudare
quã calcat Uicio cupiditatis ad dictus: cũ.¬
pidis amorẽ non potest dissuadẽ peccuniȩ:
Iniiciciarũ tenax: non ualebit animos desi.
tentis fauore corrumpit: Nec defendit oppres¬
sos : si ꝑsonas aut honorat aut despicit. et qͥc¬
quid boni non facit. aut mali committit: nec
iubebit fieri. nec uetabit. quia necessariã docẽ¬
di auctoritatẽ. contrarietate suȩ actionis amit¬
tit aut minuit: Isidori de his qui bene docent
etiam ipsa uerax doctrina uilescit Et qui¬
non uiuit sicut docet: ipsam quã predicat
ueritatẽ contemptibilem facit Arcus ꝑuersꝰ
est: lingua magistrorũ docentiũ bene: et ui.¬
uentiũ male Et ideo quasi exꝑuerso arcu

Expanded text:
tiosis, Ambitioni jam finem imponite, si eum tiosis, Ambitioni jam finem imponite, si eum ambitio ruinosa praecipitat. Ebriosis, Ebrietatem cavete, si se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Sumptuosis dapibus gravidus, non potest suis abstinentiam laudare, quam calcat. Vitio cupiditatis addictus, cupidis amorem non potest dissuadere pecuniae. Inimicitiarum tenax, non valebit animos dissidtentis favore corrumpit: nec defendit oppressos, si personas aut honorat, aut despicit: et quidquid boni non facit, aut mali committit, nec jubebit fieri, nec vetabit: quia necessariam docendi auctoritatem, contrarietate suae actionis, aut amittit aut minuit. CAPUT iam ipsa verax doctrina non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur: dsꝑi. Denegligencia sac̾dotis qͥ doctͥnȩ
Nsue agendo ꝯtͣria: ꝑ sonã ñ pot̾ implere doctͥnã.
Lecolite ergo quanta et qualia me audien.¬
te atq probante dicere solebatis de amiminis.
tratione pontificis: qui ppłi sibi commissi cura
post habita. ardencius bona presencia deside.¬
rat: quam futura Et oblitus quod nõ solum
de se: sed etiam degrege sibi credito rationem
pastori pastorum omĩum reddat: sua suorũq
detrim̃ta non cogitet. quem non delinquenti.¬
um peccata contristant: nec ꝓficientiũ bona
letificant: sed de tantũ: Plerumq aut̃ nec de
se om̃ino sollicitus: quid asius boni maliue ge.¬
ratur ignorat Qͥ nõ predicat ꝑseueranciam
iustis: penitenciam prauis. contẽptũ mundi
conuersis: futuras penas auersis: Qui nõ po¬
test dicere contemptoribus ammonicionis suȩ
futurũ cogitate uidicium: quod ipse forte nõ
cogitat Amatoribus mundi. nolite diligere
mundũ: si eum mundi amor oblectat Ambi.¬

Expanded text:
 XV. De negligentia sacerdotis qui, doctrinae suae agendo contraria, personam non potest implere doctoris. Recolite ergo quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere stratione pontificis, qui, populi sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat, quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito, rationem pastori pastorum omnium reddet, sua suorumque detrimenta non cogitat. Quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientium bona laetificant, sed de se tantum, plerumque autem nec de se omnino sollicitus, quid a suis boni malive geratur, ignorat. Qui non praedicat perseverantiam justis, poenitentiam pravis, contemptum mundi conversis, futuras poenas aversis. Qui non potest dicere contemptoribus admonitionis suae, Futurum cogitate judicium, quod ipse forte non cogitat. Amatoribus mundi, Nolite diligere mundum, si eum mundi amor oblectat. Ambi
Abbreviated transcription (Latin):
na respiciat: sed solis his que minfimis cal.¬
cantur intendat: Qui et si aliquando aliquid
exbono patriȩ cęlestis audierit: ad hec nimirũ
ꝑuerse consuetudinis pondẽ pregrauatus. cord̾
faciem nõ attollit. quia cogitationis statũ eri¬
gere non ualet.quẽ terrene usus sollicitudinis
curuu tenet Lippus namq est: cuius quidẽ
ingenium ad agnicionẽ ueritatis emicat. sed
tam̃ hoc carnalia oꝑa obscurant In lippis qͥp¬
pe oculis. pupille sane sunt: sed humore deflu¬
ente. infirmancia palpebra grossescunt: Quoꝵ
que infusione crebro atteritur: etiam aciespu¬
pille uiciatur: Sunt non nulli quoꝵ sensus
carnalis uite oꝑatio sauciat: qui uide recta
subtiliter per ingenium poterant: sed usu pra¬
uorum actuũ caligant: Lippus itaq ẽ. cuius
sensum natura exacuit. sed conuersationis pra¬
uitas confundit Cu bene ꝑ angelũ dicitur:
Collirio inunge oculos tuos ut uideas Collirio¬

Expanded text:
erna respiciat, sed solis his, quae in infimis calerna respiciat, sed solis his, quae in infimis calcantur intendat, qui et si aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Lippus namque est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt. Quorum quia infusione crebro atteritur  Edit., atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
non secuntur Paruo aut̃ naso ẽ. qui ad tene̾.¬
dam mensuram discretionis: idoneus nõ ẽ:
Naso quippe: odores fetoresq discernimus:
Recte ergo ꝑnasum discretio expͥmitur. ꝑ
quã uirtutes eligimus: delicta reprobamꝰ.
Sunt non nulli qui dum estimari se ebetes
nolunt: sepe se in quibusdã inquificionibꝰ
plusꝗͣ necesse ẽ exercentes: exnimia subtili¬
tate falluntur Unde recte dicitur: uł grandi et
torto naso: Hasus et enum grandis et tortus ẽ: dis¬
cretionis subtilitas et inmoderata Que dũ plusꝗͣ
necessẽ ẽ creuit. actionis sue rectitudinem ipsa cõ
fundit: Fracto pede uel manu ẽ: qui uiã dei ꝑge¬
re om̃imodo non ualet. atq abonis actibus fun¬
ditus exors uacat: quatinus hec non ut claudꝰ
saltim cum infirmitate teneat. sed abhis om̃i.¬
modo alienus existat: Ei ibbus uero ẽ: quẽ t̾re¬
ne sollicitudinis pondꝰ depͥmit. ne umꝗͣ ad suꝑ¬

Expanded text:
non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenennon sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari se hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus, plus quam necesse est, exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectifundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltim cum infirmitatem teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
acta sunt ammirant᷑: in cogitatione se ani.¬
mus eleuat. et plene in se iram iudicis ꝓuo¬
cat. quam ius ꝑmiqua foris oꝑa non erum¬
corde delinquimus latet hominib quid apud nos
agimus: sed tam̃ ipso iudice teste peccamus: h ec
ꝓferentes. non potestatẽ regiminis reprehen¬¬
dimus: sed appetitu illius cordis infirmitate
munimur: ne inꝑfecti quicq culm̃ arriꝑe re.¬
giminis audeant: Et qui in planis stantes
titubant: ne in precipitio pedẽ ponant: Cecuꝰ
pastor est: qui lum̃ suꝑne contemplatiõnis
ignorat. qui presentis uite tenebris p̾ssus.
dum uentuirã lucẽ nequaꝗͣ dirigendo cõspicu
quo gressum oꝑis ponat nescit: Claudus uero
rector ẽ qui qͥdem quo ꝑgere debeat aspicit.
sed ꝑ infirmitatẽ mentis uite uiam ꝑfecte nõ
ualet tenere quã uidet Quid uirtutis statũ
dũ fluxa consuetudo non erigitur. quod ex
desid̃io inmiititur. illuc gressus efficaciter

Expanded text:
acta sunt admirantur, in cogitatione se aniacta sunt admirantur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumcorde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus: sed tamen ipso judice teste peccamus. Haec proferentes, non potestatem regiminis reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quippe culmen arripere regiminis audeant: et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Caecus pastor est qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam dirigendo conspicit, quo gressum operis  Deest operis ponat, nescit. Claudus vero rector est qui quidem, quo pergere debeat, aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo per desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter
Abbreviated transcription (Latin):
cadet: ut cumq hunc tolerabilius in ferni
imienitur ad fingula: dum confusa mente diuu¬
ditur ad multa: Unde quidam sapiens: ꝓuide
ꝓhibet dicens Fili: ne inmultis sint actus
tui Que scilicet nequaꝗͣ plene in uniuscuiꝰq
opis ratione colligitur: dum mens ꝑ diuersa
tur : atimoris intimi soliditate uacuatur:
Dum mens in exteriorum fit dispositione solli¬
cita: sui ẽ solummͦ ignara. et scit multa cogi¬
tare se nesciens: Nam cũ plusquã necesse est
se exeterioribus implicat: quasi occupata in
itinere obliuiscitur quo tendebat. ita ut ab
studio sue inquisicionis aliena. nec ipsa qͥdẽ
que patitur dãpna consid̾at: et ꝑ quanta de.¬
linquat ignorat: E zechias rex peccare se mi¬
nime credidit: cũ uenientibus ad se alienigeniᷤᷤ
cellas aromatũ ostendit Sed indampnatio.¬
ne secuture prolis. exxẽo iram uidicis ꝑtulit:
ta suppetunt. dũq agi possunt subiecti. que

Expanded text:
caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide admonet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui . Quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diverstur, a timoris intimi soliditate vacuatur. Dum etiam mens in exteriorum fit dispositione sollicita, sui est solummodo ignara, et scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere, obliviscitur quo tendebat: ita ut ab studio suae inquisitionis alienata, ne ipsa quidem, quae patitur, damna consideret, et per quanta delinquat, ignoret. Ezechias rex peccare se minime credidit, cum venientibus ad se alienigenis, cellas aromatum ostendit: sed in damnationem secuturae prolis, ex eo iram judicis pertulit, ta suppetunt, dumque agi possunt, subjecti quae
Abbreviated transcription (Latin):
lis: Et oues mee que conculcata pedibus urĩs
fuerat: pascebant: Et que pedes ur̃i turba¬
uerunt: hec bibebant A quam quippe limpi¬
disfimam pastores bibunt. cum fluenta ueri¬
tatis recte in telligentes auriunt: Sed eandẽ
male uiuendo corrumꝑe A quã scilicet pasto¬
rum turbatã pedibus. oues bibunt: cũ sub¬
iecti quicq non sectantur uerba que audiut.
sed sola que conspiciunt exempla prauitatis
imitantur: Qui cum dicta sitiunt. que ꝑ oꝑa
uertuntur: quasi corruptis fontibus: in poti¬
bus lum̃ sumunt Nemo amplius nocet in
eccłia: quã qui ꝑuerse agens: nom̃ uł ordinẽ
scĩtatis habet. Delinquentẽ namq hunc redar.¬
guere nullus presumit: et in eocemplũ culpa
uehement̾ extenditur. quando ꝓreuerencia
ordinis peccator honoratur Qui ad sci̾tatis
plo: melius ꝓfecto fuerat. ut hunc ad mortem
sub exteriori habitu terrena acta constrin.¬
gerent. quã sacra officia inculpa: cet̾is imi¬
tabilem demonstrarent Qui nimirũ si solꝰ

Expanded text:
quae  Edit., qua conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamdem male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, quia per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Nemo amplius in Ecclesia nocet quam qui perverse agens nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus presumit et in exemplis culpa vehementer extenditur ‧ quando pro reuerencia ordinis peccator honoratur ‧ episcopus plo, melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam quem sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: qui nimirum si solus
Abbreviated transcription (Latin):
di Hon quidẽ ꝑtimorem: sed ꝑ discretionẽ :
Propter malorũ in corruptibilem iniquitatẽ:
nõ nũquã electos oportet a doctrina cessare:
Int̾dũ doctores eccłiȩ. colore caritatis arden¬
tes. conticescunt. a docendo: quia non est qͥ
audiat Testante ꝓpħa Ciuitates austri cla¬
usȩ sunt: et non est qui aꝑiat Qui docen¬
di accepit officium. int̾dum ad tempus fac¬
ta ꝓcimi taceat. que statim corrigere ne.¬
quaquã exxistimat Ham si corrigere potest
et dissimulat: uerũ est quod consensũ erro¬
ris alien habeat: Pleriq scĩ doctores ꝓma
li ꝑtinacia quia iniquos emendare neque¬
unt: his tacere disponunt: Sed calorem sp̃s
quo aguntur. ferre non sustinentes: iterũ
mincrepationẽ ꝓsiliunt impiorum: dsꝑi

Expanded text:
di . Non quidem per timorem, sed per discretionem, di . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempus facta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. 6. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere diquo aguntur ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt impiorum DOMI
Abbreviated transcription (Latin):
los quoq potest gr̃a suꝑne uirtutis infunde
ut eccitati posterius. etiam ipsa possent bo¬
na que nos ante accepimus preuenire Quis
enim crederet. quod apostolatus meritũ. saulꝰ
lapidatũ stephanũ p̾cursurus erat. qui inmor¬
te eius lapidantium uestim̃ta seruabat: his
ergo primũ cogitationib humiliari cor debet.
et tunc deinum delinquencium iniquitates
ro malo merito plebis: aufertur doctri.¬
na predicanis Pro bono merito audien¬
tis: tribuitur sermo doctoris In potestate
diuina consistit: cui uelit ds̃ doctrine uerbũ
dare: uel cui auferre: Et hoc aut pro dicen.¬
tis fit merito: ut modo pro culpa plebis aufe¬
ratur sermo doctoris. modo uero ꝓ humilita
te rectoris tribuatur Nam et bonus docet
bonũ. et malus malum. et bonus malum:
et malus bonum: Quod tam̃ fit: iuxcta me¬
ritũ populorum: Non omĩa tempora congru¬
unt doctrinȩ. scđ̾m salomonis sentenciam
dicentis: Tempus tacendi: et tempus loquẽ¬

Expanded text:
lis quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, etiam possint ipsa bona quae nos ante accepimus, praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecursurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitates Pro malo merito plebis, aufertur doctrina praedicationis; pro bono merito audientis, trdivina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus malum, et malus bonum, quod tamen fit juxta meritum populorum. 3. Non omnia tempora congruunt doctrinae secundum Salomonis sententiam, dicentis: Tempus tacendi, et tempus loquen
Abbreviated transcription (Latin):
ne loqui audeat quod nõ oꝑatur: sicut ꝑ ꝓpħã
dicitur: Peccatori autẽ diõc ds̃. quare tu enar¬
ras iusticias meas. et assumis testam̃tũ meu̾
ꝑos tuum: Unde et psalmista deprecatur: di¬
cens: Et ne auferas de ore meo uerbum uerita.¬
tis usquequaq: P erpendit namq quod om̃ps ds̃
ueritatis uerbũ facientibus tribuit: et nõ faci¬
entibus tollit: Qui gͦ hoc deore suo non aufer¬
ri petiit. quid aliud quã grãm bonȩ oꝑationis
que sunt: ac si aꝑte diceret: A bono oꝑe errare
me non finas: ne dum amitto ordinẽ bene
uuendi : rectitudinẽ ꝑdam loquendi Plerũq
doctor qui docere audet. quod negligit agere:
cum defierit bona loqui que oꝑari contemp¬
sit: docere subiectos incipit: praua que agit:
Ut iustos omĩpotentis dei iudicio. inbono iam
nec linguã habeat: qui habere bonam uitam
ri intenditur: de terrenis rebus semꝑ loqͣtur
Unde ineuangłio ueritas dicit Ex habundã¬

Expanded text:
ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Unde etiam Psalmista deprecatur dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat qui habere bonam vitam rum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundan