comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriam legem ħt. dcadicctonib
admittẽdis. nõ posse recedi aloca¬
tõne.uł uenditõne p̾dior publi¬
bus p̃stituta. ad cãs fisci ꝑtin̾s.
Iln libertor libertarũq.¶ Ip̃¬
lib̾ti pat̾ni et patroni manum¬
issoris. tomiciliũ aut origine
sccũtur. ¶UIdua mulicr ãmissi
marti domiciliũ retinet crt̃plo

Expanded text:
propriam legem habet de adiectionibus admittendis, non posse recedi a locatione uel uenditione praediorum publiibus praestituta ad causas fisci pertinent. i libertorum libertorumque liberti paterni et patroni manumissoris domicilium aut originem sequuntur. Vidua mulier amissi mariti domicilium retinet exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
sionc̃. carũdem ciuitatũ erit mu¬
nicẽps. ¶Si quis negocia sua
nõ in colonia. s in municipio
semꝑ agit. in illo crnit. ꝯtrahit.
culis utitur. ibi dies festos cele¬
brat. om̃ibus demq municipi
ꝯmõis nllis coloniaꝵ frutur.
ibi magis hr̃s domiciliũ. ꝙͣ ubi
ctus sit dũob locis equalit. neq
moretur. ubi domiciliũ ħt. estimͣ

Expanded text:
rundem ciuitatium erit municeps.Si quis negotia sua non in colonia, sed in municipio per agit, in illo uendit emit contrahit, culis utitur, ibi festos dies celebrat, omnibus denique municipii commodis, nullis coloniarum fruitur, ibi magis habere domicilium, quam ubi ctus sit duobus locis aequaliter neque moretur: ubi domicilium habeat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiis ꝑmuitatus. inicipẽ
sunt lib̾ti. et ĩco loco in quo
ip̃i domiciliũ sua uolutate tuł¬
unt./ nec aliqd ex hoc origimi pr̃o¬
in faciunt p̾uidicũi ⁊ ntrobiq
mimeribus astringũtur. Rele
habet./ Senator ordine motus.
ad originalem prĩam insi hec
sp̃alit̾ impetran̾nt. nõ iestitiuꝰ¬
tur. ¶Scnatoro⁊ cor filii. fili¬
ncpotes. ⁊ ꝓ nepotes ⁊ ꝓ neptes
ex filio ꝓorigine ex filiis erim¬
untur. lic municipale retine¬
ant dignitate Senatores. libe¬
morandi arbitriũ impetrau̾ũt.
domiciliu in urbe retinentq
fenus ex̾cent: oneribus primo¬
.iii. in tributatõib. finigi debẽt¬
et si possones nõ hẽant. Serm̃¬
rniceps esse desmit. senatoriam
Adeptus dignitatẽ. ħant̃ qͣnͣtum¬
ad muncra. ꝙͣtum utro ad hono¬
rem ꝑtincre creditur originẽ itti¬

Expanded text:
mutatur. Municipes sunt liberti et in eo loco, ubi ipsi domicilium sua uoluntate tulerunt, nec aliquod ex hoc origini patroni faciunt praeiudicium et utrubique muneribus adstringuntur. Releghabet. Senator ordine motus ad originalem patriam, nisi hoc specialiter impetrauerit, non restituitur. Senatores et eorum filii filinepotes pronepotes et proneptes ex filio origini eximuntur, licet municipalem retineant dignitatem. Senatores, qui libemorandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent. Qui fenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi debeetsi possessionem non habeant. Honoradeptus dignitatem, quantumad munera: quantum uero ad honoretinere creditur origine
Abbreviated transcription (Latin):
x clausula derc iuidicata dolo
malo obrem nõ defcusam.in
solidum conititur stipuło.
nd̃ enĩ iidebitur defensa res
uom uni arbitratu. que non
Insolidum defẽssa sit.dem¬

Expanded text:
x clausula re iudicata, dolo malo, ob rem non defensam in solidum committitur stipulatio: non enim uidebitur defensa res boni uiri arbitratu, quae non in solidum defensa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
a me tibi arregand̃ dedissẽ emã¬
cipato meĩtuersũ ab hostib filiu
nii sint. aut nos reucitaniur.
ant anqua recipiamcũ filius
irucrtatur. duplicẽ meo cãmẽe¬
post liminii recepit. s cõsensu
ieintegratur matiimonm.

Expanded text:
 me tibi adrogandum dedissem, emancipato me reversum ab hostibus filium nt, ut aut nos revertamur aut aliquid recipiamus: cum filius revertatur, duplicem in eo capostliminii recipit: sed consensu redintegratur matrimon
Abbreviated transcription (Latin):
Adrem ꝑtinebat an filius cas¬
trense peculiũ tm̃ possideat. cu
Ante militasset. uł postea.¶p¬
script̾o tͥpr q̃ in honorib irpe¬
tendis. uł aliis suscipiendis

Expanded text:
ad rem pertinebit, an filius castrense peculium tantum possideat, cum ante militasset uel postea.Praescriptio temporum, quae in honoribus repetundis uel aliis suscipiendis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃nsi aliud ex presẜit testator ta¬
ciendo tm̃ sibi conoitione imp¬
Acuit. Alt̾inon quinimo cctingi¬
pictorib simenbrum depinxi¬
ssent. ul si fabricassent nauem.
quid ascptum sit.n.am uolunta¬
tis erit questignũ alti altenus fa¬
cti conditione uixent. que ros

Expanded text:
si aliud expressit testator. faciendo tamen sibi condicionem impleuit, alteri non: quin immo extingpictoribus, si membrum depi‹n›xissent uel si fabricassent nauem, quid adscriptum sit: nam uoluntatis erit quaestio, num alteri alterius facti condi‹c›ionem iunxerit: quae res
Abbreviated transcription (Latin):
Nt milici reu̾so qui tonat: cas¬
tresis pectulii non facit. s altio
pecculii pinde ac si filius nũꝙͣ
militass si stipulanti filio spõ¬
deat. si quidẽ excã castrẽsi pecculii:¬

Expanded text:
 filio reuerso quod donat, castrensis peculii non facit, sed alterius peculii, perinde ac si filius numquam militasset. Si stipulanti filio spondeat, si quidem ex causa peculii
Abbreviated transcription (Latin):
emolimentũ filii spectet. ¶si
fui pater usũ fructũ ãmisit. cuiꝰ
ꝓprictatẽ castiẽsi pocculio filius

Expanded text:
entum filii spectet. Si serui pater usum fructum amiserit, cuius proprietatem in castrensi peculio filius
Abbreviated transcription (Latin):
bet alia cã nõ tenebitin si pr̾
a filio stipłatur. cadẽ distĩctõ ser¬
uatur. ¶Si ẜuus pecculii q̃ ad
ictur. aut ꝑ traditõem accipiat.
sinc distictõe caꝵ. res ad filium
ptinebut nõ enĩ ut filius du
est. quiq nullo nure ꝙͣ dui fili
muit pat̾ sb̃icctus est. aliquid
acquirert simplicit̾ stipulando
filiũ ptinet stipuletur ex qͣtũq
cã. uł traditũ accipiat: si  acqui¬

Expanded text:
a non tenebit. Si pater a filio stipulatur, eadem distinctio seruabitur. Seruus peculii, quod ad letur aut per traditionem accipiat, sine distinctione causarum res ad filium pertinebit: non enim ut filius dupest quique nullo iure, quamdiu filius uiuit, patri subiectus est, aliquid adquirere simpliciter stipulando filium pertinet, stipuletur ex quacumque causa uel traditum accipiat, sic adqui
Abbreviated transcription (Latin):
ras .i.p. pendant. Si u̾o dics datu
aut nõ ĩucur sc statuã dix̾int. n¬
aut deloco controncrsia fecerint¬
publicos apͥnatis dctim no deb¬
or curabit ig̾ preses ꝓuincic si

Expanded text:
datus aut non invenire se statuas dixerint aut loco controversiam fecerintpublicos a privatis detine. curabit igitur praeses provinciae, si
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. nam uetes sõsignani¬
onis ũbo. ꝓ ascriptõc uti solcnbit.
¶ bona intelliguntur cumisq. que
deducto cre alicno supsñt.De¬
testari est abienti denũciaro.ĩnc̃¬
tus poss orest quẽ ignoramꝰ. i

Expanded text:
scriptum est: nam veteres subsignationis verbo pro adscriptione uti solebant. "Bona" intelleguntur cuiusque, quae deducto aere alieno supersunt.testari' est absenti denuntiare. 'Incertus possessor' est, quem ignoramus.
Abbreviated transcription (Latin):
fuitutes. ductus aque ⁊ angu¬
stus aque it int̾licta sepatim
itcluntur oc aut̃ int̾dictu
locumht siquis utiphibeatur.
aquahoc ẽ sinc aurut prohibeã.
suic ⁊̃ pecus ad aquamappelere
⁊cad̾ sunt hic dicenda que ad
psonam ittiñet quecumq in
suꝑiorib int̾dictis diximus.¬
¶Hoc intdictum. decisterna non
cõpẽtit nam aist̾na non h̃t ppe¬
tuam causamaicc uiuam aqmͣ
exquo arparet ĩhiiomnib ex¬
igendumut uiua a qua sit cis¬
tẽrne autẽ. imbrib contipiũtur
deꝙ constat int̾clictu tessare.
uiuam non lx̃at. ¶plane siqui
ut.id. austum prohibeatu. eq
int dictum sufficiat. ¶Deinde ait
pretor quominus fontẽ quo
de agitur. purges itficia ᷑ ut. aqͣ

Expanded text:
seruitutes ductus aquae e‹t› haustus aquae, ita interdicta separatim redduntur.Hoc autem interdictum locum habet, si quis uti prohibeatur aqua, hoc est siue haurire prohibeatur siue etiam pecus ad aquam appellere.Et eadem sunt hic dicenda, quae ad personam attinent, quaecumque in superioribus interdictis diximus.Hoc interdictum de cisterna non competit: nam cisterna non habet perpetuam causam nec uiuam aquam. ex quo apparet in his omnibus exigendum, ut uiua aqua sit: cisternae autem imbribus concipiuntur. denique constat interdictum cessare, aquam non habeat.Plane si quis ire ad haustum prohibeatur, aeque interdictum sufficiet.Deinde ait praetor: 'Quo minus fontem, quo de agitur, purges reficias,
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾et caucri sibi dĩpm infectii
abeo cccuius prelio aqua no¬
cet. cqͦuissim̃ erit cani oporte¬
ittm sinon ego. s. ꝓcurator ñ
tale opr fecitait aqua pluuia
noceatucno ⁊ducrsus me
hac tenus ent actio. quatenu
adusus coloñ p̃e aut ꝓcurator
int̾dicto q ui aut clamonẽi¬

Expanded text:
sideret caueri sibi damni infecti ab eo, ex cuius praedio nocet, aequissimum erit caueri oportere.Item si non ego, sed procurator meus tale opus fecerit, ut aqua pluuia noceat uicino, aduersus me hactenus erit actio, quatenus aduersus colonum: ipse autem procurator interdicto quod ui aut clam conueni
Abbreviated transcription (Latin):
uo ycum quo agitur. ꝓpte
sua. ⁊dãpmi dati aopis non re¬
stitin nõic. dũpnand sit ũt
mactione dãpni infecti fit.
cum curs predii exquo dapñ
metuatur płes domimi sũt.
⁊cũ uno corum agati licet
opr ex quo dãpnũ futurum
sit indiuiduum sit. ⁊p̃e edes
solumꝙ carum non potest
ꝓparic dum tadat dãpnum
darc. nichominis tñcum cũ

Expanded text:
cum quo agitur pro parte sua et damni dati et operis non restituti nomine damnandus sit, ut in actione damni infecti fiat, cum eius praedii, ex quo damnum metuatur, plures domini sint et cum uno eorum agatur? licet opus, ex quo damnum futurum sit, indiuiduum sit et ipsae aedes solumque earum non potest pro parte dumtaxat damnum dare, nihilo minus eum cum
Abbreviated transcription (Latin):
pcam c̃m aqua plu. ĩ feriori
noceat milla conpetit actio.
ioem fortasse dr.si inagro m̃¬
ni fc̃o Aliquid sub sederit. tͣd¬
In hoc iudicium sic̃ indãpm ĩx¬
ft̃i futurum dãpnum uenit
cum intliquis ferc omnib
indiciis pret̾it p̃stotur. ¶ Deco
ꝙ ante datum est. ꝙ ui aut clã

Expanded text:
causam aqua pluuia inferiori noceat, nulla competit actio. idem fortasse dicitur, si in agro manu factum aliquid subsederit. In hoc iudicium, sicut in damni infecti, futurum damnum uenit, cum reliquis fere omnibus iudiciis praeteritum praestetur. De eo, quod ante datum est, quod ui aut
Abbreviated transcription (Latin):
¶Officium autẽ iudiciꝰ. hent.
ut siquid anioino op fc̃msit
cum iubet restituc dãpnum¬
op restituc debebit dapnua
non sarcict.Telsus scbsiqd
ip̃c feci q: tibi aqua pluma no¬
ceat.mca inpensa tolleme co
ocudunssiquis alius qui ad
me nõ ꝑtinet Iuffic̾e ut paci¬
ar te tolle. ¶ S: si fuus meus
fec̾it. aut isciih̃rs su. ħ fecu¬

Expanded text:
Officium autem iudicis hoc erit, ut, si quidem a uicino opus factum sit, eum iubeat restituere damnumopus restituere debebit, damnum non sarciet.Celsus scribit, si quid ipse feci, quo tibi aqua pluuia noceat, mea impensa tollere me cogendum, si quid alius qui ad me non pertinet, sufficere, ut patiar te tollere. sed si seruus meus fecerit, aut is cui heres sum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ueditio ẽ cetenq successore:
uł restitue siuclĩt. opo factũ.
uł prtĩam p̃stare debentina
actori moram suam nocert
t̾clicto . qii. aut clam de dãpõ
iipesis ab actore fc̃. tenebr̃.¬

Expanded text:
uenditio est ceterique successores uel restituere, si uelint, opus factum uel patientiam praestare debent: nam actori moram suam nocere terdicto quod ui aut clam de damno et impensis ab actore factis teneb
Abbreviated transcription (Latin):
patic̃tiam dum taxit cum
prestare debe si ci dĩpni ĩ fc̃i
siquiᷤ idco non putet: qͣm non
fuit nc̃ce ip̃m itstitueres si
fecitunde  decunrens aqua ꝑ
fundum priminicun mei no
plunum fundo decurẽs aq̃
noccat uel si plunum fundo
noccatuꝵ placuit. eoq iur̃ uti¬
murut siue plunium fund
sit: singuli in partem eopiãt

Expanded text:
patientiam dumtaxat eum praestare debere, si ei damni infecti si quis ideo non putet, quoniam non fuerit necesse ipsum restituere. sed si erit, unde decurrens aqua per fundum primi uicini mei mihi plurium fundo decurrens aqua noceat uel si plurium fundo noceatur, placuit eoque iure utimur, ut, siue plurium fundus sit, singuli in partem experiant
Abbreviated transcription (Latin):
presentes sint alii ex iusta
ciusa ab sunt. alii latent ꝑinde iscu
fidei comissaria lib̾tasrelictẽ liber
erit. atꝙ sisoli qui adeẽnt qui exi¬
tacausa ab eẽnt rogatieẽnt pars gͦ
dedit lib̾tatẽ. neꝙ adita sit ab inte¬
stato hr̃ditas. fauor constitionis di¬
ui marci.d locumh̾re ⁊̃ ħ casu que
iub lib̾tatẽ ꝯpet̾e ẜuo ⁊ bona ci ao¬
ici. si ydonee crecditorib cauerit.
Rgo quam diu incertum sit utrũ
ccistat successor. an noncessabit ꝯ¬
stitutio cũ ccum ẽe ceꝑit. tunc erit
mamus constitutione cessare /qr¬

Expanded text:
esentes sint, alii ex iusta causa absint, alii latitent, perinde is cui fideicommissaria libertas relicta est liber erit, atque si soli, qui adessent et qui ex iusta causa abessent, rogati essent: pars ergo dedit libertates neque adita sit ab intestato hereditas, fauor constitutionis diui Marci debet locum habere et hoc casu, quae iubet libertatem competere seruo et bona ei addici, si idonee rgo quamdiu incertum sit, utrum existat successor an non, cessabit constitutio: cum certum esse coeperit, tunc erit mamus constitutionem cessare,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃pronium c̾ditore h̾re cepent.
⁊ codem testõ mancte decesẜit.
lib̾tates date rate ẽẽ debent ⁊ si
hroitas soluendo non sit. qr
lib̾tates ut resindantur utm̃¬
⁊ cosilium ⁊ euetunisiquide
c̾ditori cuius fraudandi cõsi¬
missi ꝓbentur: uł.¬

Expanded text:
orem habere coeperit et eodem testamento manente decesserit: libertates datae ratae esse debent, etsi hereditas solvendo non sit, quia, libertates ut rescindantur, utrumqet consilium et eventum et, si quidem creditor, cuius fraudandi consimissi probentur. Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
suum qui subreptus cãt. ignor¬
anti tibi tuum tuum ẽc̃ pigno¬
ri. dedero ⁊ soluta poccunia cũ
ticio uendidero. ticius usucaꝑe
nõ potit. ¶ib homo qui bõa
fide nob̾suit. hidem modis ex
it nr̃i ad quirit nob. quib p

Expanded text:
qui tibi subreptus erat, ignoranti tibi tuum esse pignori dedero et soluta pecunia eum Titio uendidero, Titius usucapere non poterit.Liber homo, qui bona fide nobis seruit, isdem modis ex re nostra adquirit nobis, quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
sciens iam alicnura c̃ẽ. Gr scics
emit. ib co qu̾c pr̃ctorut susp̾tũ
hrdem diminucre uętut᷑. usi iol¬
non capict. ¶procurator uus.
si fundum quec̃c̃tum aurcisne¬
de potat. ad dicerit triginta au¬
itis. in hoc solum ut te dãpno ad¬
fic̾etagnorante ep̃tore dubita¬
ri non oportet.quin ep̃tor lõge
tp̃re capiat nam ⁊cũ sciens qui
alicnum fundnendidit igno¬
rantinon intpellatur longa
re collusitaeu p̾cio corupit
quo uilius em̃earttur. non in¬
telligitur bonc fidei cꝑtor nec
longo tpre cap̃icisssi adu̾sus pe¬
tentem dñm uti cepit cccopti¬
one rei uoluntate cius uendi¬
te. replication̾e doliutilẽ futã
ẽe.furtuia ros non intelligi
redisse in dñi potestatẽ. quam

Expanded text:
sciens emit ab eo, quem praetor ut suspectum heredem deminuere uetuit, usu non capiet.Procurator tuus si fundum, quem centum aureis uendere poterat, addixerit triginta aureis in hoc solum, ut te damno adficeret, ignorante emptore, dubitari non oportet, quin emptor longo tempore capiat: nam et cum sciens quis alienum fundum uendidit ignoranti, non interpellatur longa re collusit et eum praemio corrupit, quo uilius mercaretur, non intellegetur bonae fidei emptor nec longo tempore capiet: et si aduersus petentem dominum uti coeperit exception‹e› rei uoluntate eius uenditae, replicationem doli utilem futuram esse.Furtiua res non intellegitur redisse in domini po
Abbreviated transcription (Latin):
cum alignaretur. pregnans fu¬
ent posse digꝑntum quoꝙ re¬
stitui oporte fnictus aut̾ fundo
cohesisse non satis intelligere
se labco. ait ntum duni taxat qͥ
maturan⁊ qui maturi fuint
pretor significet. cet̾m ⁊ sid̾ his
senserit qui maturi fumt
nchomagis possonem resti¬
tu oportonamcum fundus
alicnaretur ꝙadcum fructus¬
q eius attinet. imam quanda
rem fuisse Ioem fundum cui
omnis genis alienatione frͣt
scqui nec eum qui iberno ha¬
bint fundum ctum si sub tp̃e
mesis iungemie uefructus ciꝰ
uende possit x. ioc̾co duas res
io ẽ fundum centum ⁊ fructa
decct cum h̾re intelligendum
s unam ioẽ fundum cc̃tum
sic̃ his quoꝙ unam rem habet¬

Expanded text:
cum alienaretur, praegnas fuerit, posse dici partum quoque restitui oportere. Fructus autem fundo cohaesisse non satis intellegere se Labeo ait, utrum dumtaxat qui maturi an etiam qui inmaturi fuerint, praetor significet: ceterum etiamsi de his senserit, qui maturi fuerint, nihilo magis possessionem restitui oportere. nam cum fundus alienaretur, quod ad eum fructusque eius attineret, unam quandam rem fuisse, id est fundum, cuius omnis generis alienationem fructus sequi: nec eum, qui hiberno habuerit fundum centum, si sub tempus messis uindemiaeue fructus eius uendere possit decem, idcirco duas res, id est fundum centum et fructus decem eum habere intellegendum, sed unam, id est fundum centum, sicut is quo
Abbreviated transcription (Latin):
onc teneri. labeo aitmec ullũ
reg̾ssum babituꝵ ad mulicrẽ
suicro sine iudice.uicendimi
anulla repeticio conpetat ei.
ꝙ siis ignorau̾it filia aut̃ scie¬
nt tenebitur filia suio ut̾ꝙ
utꝙ scierit ut̾q tenebitur ãt
sineut scieret. quidam etisti¬
mant nichominus infiliã dã¬
dam actionem / quia intelli¬
gitur. quasi exdonatione ali¬
quid ad camꝑueniss saut c̃te
quie cam debere ꝙ consetuta
fint serestituturamsm mari¬
tum autẽ quiignorauit no
dindam actionemino mag̾
quam mẽditorẽ qui afraũ¬
datore ꝙ ci debetur. acccpit
fcum is indotatam ircorem
ducturus non fu̾it.Itẽ si ex¬
trancus filic familias nomi¬
ne frandandi causa dotẽ de¬
ditat nebitur mantus. susci

Expanded text:
one teneri Labeo ait nec ullum regressum habiturum ad mulierem: sin uero sine iudice, uidendum, an ulla repetitio competat ei. quod si is ignorauerit, filia autem scierit, tenebue scierit, uterque tenebitur. at si neuter scierit, quidam existimant nihilo minus in filiam dandam actionem, quia intellegitur quasi ex donatione aliquid ad eam pervenisse, aut certe cavere eam debere, quod consecuta fuerit se restituturam: in maritum autem, qui ignoraverit, non dandam actionem, non magis quam in creditorem, qui a fraudatore quod ei deberetur acceperit, cum is indotatam uxorem ducturus non fuerit. Item si extraneus filiae familiae nomine fraudandi causa dotem dederit, tenebitur maritus,
Abbreviated transcription (Latin):
que dilatõ danda sit. inde dig¬
noscemus si in p̾senciã ꝑsonc̾
que instrucie possit dilato pcca¬
tur puta qui actũ gessit. licet
clanssimas ꝑsonas utriusq:
scrus Item cor que ornam̾tis
senatoriis utũtur.¶ Sd̾.¬

Expanded text:
quae dilatio danda sit, inde dinoscemus. Si in praesentiam personae, quae instruere possit, dilatio petatur  puta qui actum gessit, licet clarissimas personas utriusque sexus, item eorum, quae ornamentis senatoriis utuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ucrũ capitis.⁊ cruimatõnis
irregan sol ⁊ mulcta quidẽ cxar¬
bitrio cius ntint qui mulctam
dicit. pena non irrogatur nͥ qua
cũq lege. uł quo alio unt sp̃alit̾
hinc delicto ĩpõ̾ita est quĩmo młe¬
ta ibi dicitur ubi sp̃ałr pena nõ
est ĩposita ⁊̃ tt̃ mulctã is dr̃c pot̾¬

Expanded text:
rum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam dicit: poena non irrogatur, nisi quae quaque lege uel quo alio iure specialiter huic delicto imposita est: quin immo multa ibi dicitur, ubi specialis poena non est imposita. item multam is dicere pote
Abbreviated transcription (Latin):
Nuid frans ẽ aliud pena. frans
cr̃ sine pena cẽ pot̾. pena sine
fraude ct no potest. pena ẽ nort
uĩdicta. fraus ⁊ ip̃a nora dicitur
⁊ qiͣ pene quedã p̃parato. ¶Inter
Cũ ptna genals sit nom̃. ⁊ õmr¬

Expanded text:
ud 'fraus' est, aliud 'poena': fraus enim sine poena esse potest, poena sine fraude esse non potest. poena est noxae uindicta, fraus et ipsa noxa dicitur et quasi poenae quaedam praeparatio.Inter cum p
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ⁊ exhac causa maxime si furti
ansilegati ẜui nomine. uł ciũ
qui donatus ẽ. actum sit cum
legatano.ułcum co cui donat
sit agi possit ⁊ cum domino ce

Expanded text:
 ex hac causa, maxime si furt‹o› an, si legati serui nomine uel eius, qui donatus est, actum sit cum legatario uel eo, cui donatus est, agi possit etiam cum domino ce
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens tm̃ p̃stat dominis q̃ntũ
p̃staretur sumus lib fecisset: ce¬
ssat ector no mine accõnõ tiñ
dibitur adu̾sus dominum fam¬
ilie noĩe acconec enim potͥ dici
ꝙ amamimisso p̾stitum ẽ quasi
a familia eẽt p̾stitum /plane. si
cͥptor p̾scitit᷑. puto deneganda
inuenditorem acc̃one quoda¬
ẽ ad qu̾e non nunquam regssũ¬

Expanded text:
uotiens tantum praestat dominus, quantum praestaretur, si unus liber fecisset, cessat ceterorum nomine actio, non dabitur aduersus dominum familiae nomine: nec enim potest dici, quod a manumisso praestitum est, quasi a familia esse praestitum. plane si emptor praestiterit, puto denegandam in uenditorem actionem: quodamest ad quem nonnumquam regressu
Abbreviated transcription (Latin):
sr itm noctumũ ã ꝯus occicerit.
Iquis dolo malo insula mc̃as
crcisserit. capitis pena plectet᷑
quasi incendiarius. Mod̾.
rescripto diui pii ꝑmititur ãt
quiħ fegent castiantis pena ir

Expanded text:
it. Si quis dolo insulam meam exusserit, capitis poena plectetur quasi incendiarius. Modestrescripto divi Pii permittitur: in hoc fecerit, castrantis poena i
Abbreviated transcription (Latin):
ptinet qui redc̃ptori. dño ma¬
dante peccunam sub mĩst̾uit
inbonis mesularii uendendis.
pr pruulegia pociorem eoruz
cãmeẽ placuit qui peccumas
apud mensam fidem publicã
secuti. deposuenĩts enim qui
depositis nũmis usuras am̃esula¬
riis acceperunt. accttris c̃litori
tñ nummi extet: uendicaricoᷤᷤ
posse puto acepositariis ⁊ futux
cum qui uẽdicat ant̾ priuilia
¶Cor uatio prior ẽ cͥditor quor
peccunia ad creditores priuile¬
giarios puenit ꝑuenisse autem
que admodum accipimus. utr¬
um sistatim profecta ẽ. ab infe¬
⁊ si ꝑ debitoris ꝑsonam hoc ẽ si
anter pec̃ ei nlimerata sit. ⁊ sic
debitoris fc̃a cͥditoripriuilegi¬
aliqd int̾uallum id facru
sit..
is cuius bona uenierint. consili¬
um recepint fraudandi sciẽ̾te
co qui Yxerit. ne actio eo nõie
detur P Aul̃.¬

Expanded text:
pertinet, qui redemptori domino mandante pecuniam subministravit. In bonis mensularii vendundis post privilegia potiorem eorum causam esse placuit, qui pecunias apud mensam fidem publicam secuti deposuerunt. sed enim qui depositis nummis usuras a mensulariis acceperunt a ceteris creditoritamen nummi exstent, vindicari eos posse puto a depositariis et futurum eum qui vindicat ante privilegia. Eorum ratio prior est creditorum, quorum pecunia ad creditores privilegiarios pervenit. pervenisse autem quemadmodum accipimus, utrum si statim profecta est ab infeet si per debitoris personam, hoc est si ante ei numerata sit et sic debitoris facta creditori privilegialiquod intervallum id factum sit. is, cuius bona venierint, consilium receperit fraudare, sciente eo qui contraxerit, ne actio eo nomine detur". Paul
Abbreviated transcription (Latin):
uerius est noncẽ duos roes
aquib inꝑar susecpta estob¬
ligatiosnon io probandu e.
cum duo quocp rei culpam
pmisissent. si alt̾i poea pacto
culpa rtmissa sit/ quia postior
conuentio que in altius ꝑsõa
ant̾cesseritstatum ⁊ naturam
obligonis que duos mintio
itos fec.im mutare non yot.
qr si socii sint ⁊ comunis culpa

Expanded text:
non esse duos reos, a quibus inpar suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culpam promisissent, si alteri postea pacto culpa remissa sit, quia posterior conuentio, quae in alterius persona intercessit, statum et naturam obligationis, quae duos initio reos fecit, mutare non potest. quare si socii sint et communis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
sum. siutrumꝙ interogauero¬
ligari Ineꝙ eĩ sub conditione
interogatio inutriusꝙ ꝑsõa
fit. ut itademum obligetur.
si alt quoꝙ Rendenit. ¶Duob
Rit reis ꝯstitutis. quĩ libi sit
stipulatoriuł ab ntroq uł ab
altero dum taxat fideuissorẽ
accipe dubito /¶ si aduob rei
scipulandi int̾rogatus. rendi¬
sset uni  spõde soli ei tenetur¬
Dũo rcisine dubio ita cõstitu
dicus actusqui mo ꝯrius obli¬
gationi non sit. nich̾ inpedit
quominus duo rei sint. ¶fid̾¬
ussor quoꝙ intcrogatus int̾
duoꝵ ⁊cor rensa si renderit. pͭ¬

Expanded text:
roligari: neque enim sub condicione interrogatio in utriusque persona fit, ut ita demum obligetur, si alter quoque responderit.Duobus autem reis constitutis quin liberum sit stipulatori uel ab utroque uel ab altero dumtaxat fideiussorem accipere, non dubito.Sed si a duobus reis stipulandi interrogatus respondisset uni se spondere, ei soli tenetur.Duo rei sine dubio ita constitui dicus actus, qui modo contrarius obligationi non sit, nihil impedit, quo minus duo rei sunt. fideiussor quoque interrogatus inter duorum reorum responsa si responderit, p
Abbreviated transcription (Latin):
duo rei fcisunt: cum qui abseẽ
fu̾it. non teñpresentẽ aut.̃soli¬
dum ẽẽ obligatum ant simĩs.i
ptem fore obstrictum. Odmp
deposui. utriusꝙ fidem iñsolid
sccutus ułcandemrem duobu
silit comodaui. fuĩt duo rei pro¬
mittendi qui non tm̃ u̾bis sti

Expanded text:
duo rei facti sint, eum qui absens fuit non teneri, praesentem autem in solidum esse obligatum, aut si minus, in partem fore obstrictum. 9 Papdeposui utriusque fidem in solidum secutus, uel eandem rem duobus similiter commodaui: fiunt duo rei prmittendi, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
duos reos stipulandi constitui
uł promittendi sicuti siabeod
fabro duo reistipulandi casde
opas stipulentimẽt ex ꝯ̃rio duo
fabri cuistemꝑicie casdẽ opas
promitte intelliguntur.⁊ duo
itipromittendi ficri.

Expanded text:
duos reos stipulandi constitui uel promittendi, sicuti si ab eodem fabro duo rei stipulandi easdem operas stipulentur: et ex contrario duo fabri eiusdem peritiae easdem operas promittere intelleguntur et duo rei promittendi fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
gritit. mptes conuenireno
secus at si ouos promittẽdi
reos diu̾sis ⁊cc̃onib cõueret¬
Cumtabuł ẽẽt conprehensũ.
illum ⁊ illirm centum aunto
st płatosimeq adicctum ita.
ut ouo reistipulandicent:

Expanded text:
itit, in partes conuenire, non secus ac si duos promittendi reos diuisis actionibus conueniret.Cum tabulis esset comprehensum 'illum et illum centum aureos stipulatos' neque adiectum 'ita ut duo rei stipulandi
Abbreviated transcription (Latin):
priusꝙͣ delibtite controu̾sĩ
patiatiatur sanc ħ lucratu q is qͥ
cam status controusiam facit. a¬
mittit suam causam nec ea res ĩ¬
genuum facit. cum qui no fuit nͨ
cnimpenimia adusam ingenin¬
tatẽ solet tribuere / iocte Itͣꝙ or¬
dine iudices puto fcũros. si hanc
formam fiunt ꝯsecuti ut ubi decst
is qui insuitutẽ petit.electione ad¬
usino defant ut malit cognition¬
em cutum duci.an audita causa
snĩam ꝓfem⁊ si cognouint. ꝓnun¬
ciarc debebunt. suum illius non
inderi neq ħ res captione ullam
tem se allegat melius fecerint. si cog¬
nitione ccumduxerint ne adũsanc
pronuncient.ingenuum iuden n
suggerãt.ẜm lib̾tatẽ pronunciand.
utẽcia Rpto adriam continetur
ꝙ sus quipro sua lib̾tate litigat desit.
ꝯ̾dictor uero presens sit melius eĩt
aug̾i causam cius. sñiamꝙ ꝓferri.

Expanded text:
priusquam de libertate controversiam patiatur: sane hoc lucratur, quod is qui eam status controversiam faciebat amittit suam causam. nec ea res ingenuum facit eum qui non fuit: nec enim penuria adversarii ingenuitatem solet tribuere. recte atque ordine iudices puto facturos, si hanc formam fuerint consecuti, ut, ubi deest is qui in servitutem petit, electionem adversario deferant, utrum malit cognitionem circumduci an audita causai. et si cognouerint, pronuntiare debebunt seruum illius non uideri: neque haec res captionem ullamtem se allegat, melius fecerint, si cognitionem circumduxerint, ne sine aduersario pronuntient ingenuum uideri, nisi suggerant secundum libertatem pronuntiandum: ut etiam rescripto Hadriani continetur. Quod si is, qui pro sua libertate litigat, desit, contradictor vero praesens sit, melius erit inaugeri causam eius sententiamque proferri:
Abbreviated transcription (Latin):
prerogatiuã ut scparẽt.
accttris in pe̾nis / nec ad uestias
itaq uct̾anus datur nec fusti
ĩmunitas q̃ in hiis cuntatibꝰ
apud quas in colc sunt ualz.
Inec labefactatur. si quis corũ

Expanded text:
praerogativam, ut separentur a ceteris in poenis. nec ad bestias itaque veteranus datur nec fustibimmunitas etiam in eis civitatibus, apud quas incolae sunt, valet: nec labefactatur, si quis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Icia cum p̃p̃ dotem bona manti
possideret omĩa pro dũa egit.
redditus exegit et mouencia.
distrarit q̃ro an ca que ex rem¬
anti ꝑcepit. in dotem ci reputin
soluto enĩ magis h̃ndum armo
te usurarũ quor rõnẽ arbit᷑ do¬
tis rocuperande h̾re debuit i ta

Expanded text:
itia cum propter dotem bona mariti possideret, omnia pro domina egit, reditus exegit et mouentia distraxit: quaero, an ea, quae ex re mariti percepit, in dotem ei reputari soluto enim magis habendum est, quod te usurarum quoque rationem arbiter dotis reciperandae habere debuerit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
um ẜuus peccumam plibta¬
te pactus est obcamrem itũ
teit :/ quamuis ẜuus abalio
manumissus ẽ. itus tñ rectei
obligabr quia non queritur
aquo manumittati. s ut
Tanumittatur.

Expanded text:
um seruus pecuniam pro libertate pactus est et ob eam rem reum dedit: quamuis seruus ab alio manumissus est, reus tamen recte obligabitur, quia non quaeritur, a quo manumittatur, sed ut manumittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
distipulatus hoc modo fucro.
suntra bicnnium capitoliũ
non ascenden: dar̃o nisi
pret̾ito bienmo iocte petam
namsi ambigua uerba sunt.
sic tñ exaudiuntursi in muta¬
bilit̾ uer fuit te capitoliume

Expanded text:
stipulatus hoc modo fuero: 'si intra biennium Capitolium non ascenderis, dari?', non nisi praeterito biennio recte petam: nam etsi ambigua uerba sunt, sic tamen exaudiuntur, si inmutabiliter uerum fuit te Capitolium
Abbreviated transcription (Latin):
possum fudeo si locupłex sit ti¬
cuiꝰ nich ex hac sripulatice
consequi possumus Pand
cuim mea mr̾ est. id ate ficri
ꝙsi non feccri.eꝙ salua pecc¬
uniam hitunis sum.¶ Sitibi

Expanded text:
possum, et ideo, si locuples sit Titius, nihil ex hac stipulatione consequi possim: quid enim mea interest id a te fieri, quod si non feceris, aeque saluam pecuniam habiturus sum? 'si tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lus ꝓbatonib maĩfestissimis
idem fit. ¶Cũ excã taciti fi dei¬
ꝯmissi bona ad fistũ ꝑtmnent:
som̃ia que in testõ utilit data
sunt. ualere. ⁊ ita duus pius
rescripsit. ¶ Dim frẽs rescrip¬
funt. in uenditõib fiscalibus.
fidem diligenciã ꝓcuratore crig¬
gndam. ⁊̃ insta pectia nõ ex pre¬
toc constitiu. sicut ci diligenti
tultura p̾cia prdioꝵ ãpliantur
ata si negligentius b̾ita sint
minui ea nc̃ce est. ¶Cu quqͥn¬
niũ in quo quis ꝓ publico con¬
ductore se obligauit cressit. seq̃

Expanded text:
liis probationibus manifestissimis idem fit. Cum ex causa taciti fideicommissi bona ad fiscum pertinent, omnia, quae in testamento utiliter data sunt, ualent: et ita diuus Pius rescripsit. Diui fratres recripserunt in uenditionibus fiscalibus fidem et diligentiam a procuratore exigendam et iusta pretia non ex praetione constitui: sicut enim diligenti cultura pretia praediorum ampliantur, ita, si neglegentius habita sint, minui ea necesse est. Cum quinquennium, in quo quis pro publico conductore se obligauit, excessit, seq
Abbreviated transcription (Latin):
anus rescripsit. in eo qui cinꝰcq
ficei palam ꝯmissũ est. non esse
estimand̃ fidem suã in fraũde
legis accomodasse qn antem
frans int̾posita uidcatur agen¬
dũ est . i. utrũ cxitu spectari debet
an consiliu forte si tũc cũ tacite
fidei ꝯmitebatuꝵ ña. capieba
is cin restitin. Inbebati mor¬
tis ucro tp̾re caꝑe poterat uł ꝯtͣ¬

Expanded text:
anus rescripsit in eo, quod cuiusque fidei palam commissum est, non esse existimandum fidem suam in fraudem legis accommodasse. Quando autem fraus interposita uideatur, agendum est, id est utrum exitus spectari deberet an consilium: forte si tunc, cum tacite fideicommittebatur, non capiebat is, cui restitui iubebatur, mortis uero tempore capere poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
uoeo ⁊ suta sit scͥptum stichus sim
cipitolium non ascenderit libesto
nullius momenti ħc̃e si apparct in
ultimum ute tp̃s ꝯfert libtatẽ test¬
atorem uoluissenec mutiane cau¬
ienqħ amplius. octauenus ar ebat.
Siquis intestõ subqualib conditi¬
one lib̾tate fuo data ita scͥpsiss. añ
ꝯditionẽ nolocum abhroe lib̾m
ficrinich uale hinc adiectionẽ.

Expanded text:
 ita sit scriptum: "Stichus si in Capitolium non ascenderit, liber esto", nullius momenti hoc esse, si apparet in ultimum vitae tempus conferri libertatem testatorem voluisse, nec Mucianae cauerit. Hoc amplius Octauenus aiebat, si quis in testamento sub qualibet condicione libertate seruo data ita scripsisset 'ante condicionem nolo eum ab here‹de› liberum fieri', nihil ualere hanc adiectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sn est dubium qn cuiꝰcũq
est proũcie honio. qui ex
custodia ꝓducitũr cognosꝙe¬
debeat.is qui ei proiĩcie pre¬
illud aquibdam obelmn¬
solet. ut cũ cognou̾it. et cõ¬
stituit remittat illũ cũ elogi¬
oadcuiqui e prouĩcie px¬
sa faciendum est. Calist.
niam diuo adriamis scatilio
scdõ rescripsit quocions quis¬
aistodiam militũ euasit.
c ari oꝑtere utrum minial
negligencia militum euase¬
nt. an cau̾ et utrum unus
expłibus anima płes. et
iti demũ afficiendos suspli¬
cio milites quorum custodia
euasint. si culpa corum mimi¬
la dep̾hendatur alioq ꝓm̃o
culpe. In cos statuend. ¶aliuo
qͦ legato equitnne. Idem p̾n¬
ceps rescripsit. in cũ qui cu¬
stodiam dimisit. aut ita sciq̃
ħiut. ut possit custodiame
enacere Madũtendũ ¶ tame
puniuiaut desidiam custod¬
io iocueñt. castigandũ eu

Expanded text:
n est dubium quin, cuiuscumque est prouinciae homo, qui ex custodia producitur, cognoscedebeat is, qui ei prouinciae prIllud a quibusdam obserusolet, ut, cum cognouit et constituit, remittat illum cum elogio ad eum, qui prouinciae prsa faciendum est. 12 Callinam diuus Hadrianus Statilio Secundo legato rescripsit, quotiens custodia militibus euaserit, exquiri oportere, utrum nimia neglegentia militum euaserit an casu, et utrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos sucio milites, quibus custodiae evaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum. Saluio quoque legato Aquitaniae idem princeps re scripsit in eum, qui custodiam dimisit aut ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, animaduertendum: si tamen per uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eu
Abbreviated transcription (Latin):
Cxxiit ubeceum qui ho¬
hosu tridid̾it capite ꝓimi
cepit eum qui maiestatem
publicam lescrit teñi qua¬
uis est illequi in bellis cens¬
rit.saut arcem tencuent a
castra ꝯcesẜiTeidem lege te¬
netur. et qui mlssu prin¬
nõ tradidit qui ucmmpiu
ex̾citũ ucppłi romaui deset¬
uerit qui lic priuãtus pro
potestate magistrati neqde
sciens dolo malo gessit qu¬
lie quid eorũ que supra scͥp¬
ta sunt faccre curauit Sce.

Expanded text:
eum, qui hohosti tradiderit, capite puniri. aecipit eum, qui maiestatem publicam laeserit, teneri: qualis est ille, qui in bellis cesserit aut arcem tenuerit aut castra concesserit. eadem lege tenetur et qui iniussu prinnon tradidit: quiue imperium exercitumue populi Romani desuerit: quiue priuatus pro potestate magistratuue quid sciens dolo malo gesserit: quiue quid eorum, quae supra scripta sunt, facere curau
Abbreviated transcription (Latin):
romam uemant cuiꝰ uco
opa dolo malo. hostes ppłi
lis.equis pccuĩa. alia uequꝰ
re adiuticrũt. ut ue ex ami¬
cis hostes ꝓpłi romani fiãt
ꝗuꝰ ue dolo malo fcm̃ ent.
qͥmi  rex ext̃e nationis. ppłi
romano minꝰ obtemperet
cuiue dolo malo oꝑa fc̃in

Expanded text:
Romani ueniant: cuiusue opera dolo malo hostes populi lis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolo malo factum erit, quo rex exterae nationis populo Romano minus obtemperet: cuiusue opera dolo malo factum
Abbreviated transcription (Latin):
uisuum michi exstipulatu¬
debebat. si infacinore cũ dep¬
bendit. inpune eumoccidit.
nec efficar accõ erit ineum
stituenda. ¶lsus

Expanded text:
eruum mihi ex stipulatudebebat, si in facinore eum depderit, impune eum occidit, nec utilis actio erit in eum constituenda.
Abbreviated transcription (Latin):
Niticum dare oport̾e stipulat
ẽ aliquis. fcĩquestio non iinsẽ
Igitur.side aliquotritico cogi
sicum destinare genus ⁊ modũ
uellet. nec fec̃ nichil stipulatus
ut̃ noc unum quidẽ modui
uiinsulam fiensti.¬
pulatur. itademum acquirit
obligonem. si apparet quo in¬
loco fi insulam uoluisset si ⁊¬
t

Expanded text:
iticum dare oportere stipulatus est aliquis: facti quaestio est, non iuris. igitur si de aliquo tritico cogitsi, cum destinare genus et modum uellet, non fecit, nihil stipulatus igitur ne unum quidem modium. insulam fieri stipulatur, ita demum adquirit obligationem, si apparet, quo inloco fieri insulam uoluerit: si et
Abbreviated transcription (Latin):
pnunciata est. quesitum est.
cum ꝑh̃rdem pupille mora
int̾cesẜit. quominus peccm
instipulatione deducta ab
h̾rde tutoris solucretin: nec ũ¬
ꝙͣ pecierit. anci hodie debcãt
usint abhrde tutorisR. siscxi¬
no cessasset exstipulce pocciũ¬
am offerre. iuire usura s nõ de¬
Alt̾ altipromisit po mortem
alt̾ius. qui suꝑurcit petit abhi¬
fidci cõmissi sibi apr̃e relicti de¬
bitam ⁊ adu̾sus cum ꝓnũciat᷑
ẽ. quasi dehoc quoꝙ t̾ransactũ
fiusset quesitum ẽ anpena co¬
missa ectire. ꝑc̾am ẜm caꝙ ppo¬
⁊plagii faciendi uł fci causa
loco edificari spondos. anie fi¬
nem bicnn stipulatio non
comititur quamuis ieus pro¬
mittendi nõ cclificauit itm̃

Expanded text:
nuntiata est. quaesitum est, cum per heredem pupillae mora intercesserit, quo minus pecunia in stipulationem deducta ab herede tutoris solueretur nec umquam petierit, an ei hodie debeantur usurae ab herede tutoris. resnon cessasset ex stipulatione pecuniam offerre, iure usuras non dealter alteri promisit: pos‹t› mortem alterius qui superuixit petit ab hefideicommissi sibi a patre relict‹i› debitam et aduersus eum pronuntiatum est, quasi de hoc quoque transactum fuisset: quaesitum est, an poena commissa elagitii faciendi uel facti causa loco aedificari spondes?' ante finem biennii stipulatio non committitur, quamuis reus promittendi non aedificauerit
Abbreviated transcription (Latin):
nomineinam⁊ is dedisse intellig
p̃inde siq̾uid cuidam obhanc ac¬
tionem licito uire dedit dicend
est inhoc edictum cade duplum
Cobligatum uł ip̃i uenditori acci¬
ꝑere debemus. uł alii obligatum
nam ꝙ dedit. siue ip̃i uenditori. sũ
alii exiussu eius. suiȩ ip̃e. suic alius
dedit. eque continebitu. obligatũ
accipere debemius. si exceptione se
tucri no pot:. Ccter sipot. dicendum
non c̃c obligatu mntdum euc̃it
ut is qui cõꝑauit. hxat inquadrup¬
lum actionemnam ip̃m qui de
qui scicris ꝓ suo uenit. hanc ht in
duplum actioneꝓte iuendito

Expanded text:
nomine nam et is dedisse intellegeProinde si quid cuidam ob hanc actionem licito iure dedit, dicendum est in hoc edictum cadere duplariue. Obligatum uel ipsi uenditori accipere debemus uel alii obligatum: nam quod dedit, siue ipsi uenditori siue alii ex iussu eius siue ipse siue alius dederit, aeque continebitur. Obligatum accipere debemus, si exceptione se tueri non potest: ceterum si potest, dicendum non esse obligatum. Interdum euenit, ut is qui comparauit habeat in quadruplum actionem: nam in ipsum quidem, qui sciens pro seruo ueniit, hinc habet in duplum a
Abbreviated transcription (Latin):
Ortuohroe sistatu liber locuplecior¬
cm ħrditatem. tanta peccuma qua¬
Eam dare iussussit. fecent ul uti cre¬
ditorib soluendo. cibana familic¬
dando: statim cupm adlib̾tatẽ ẽc ue̾¬
tur existimant hr̃scum statu liber.
x. darc uissus uendet condicionẽ
pronunciauit. ⁊traditiom logẽ di¬
xit. ut sibi pocius quam eptori eadẽ
docẽ darentin que rebatur.atnicorũ
statu lib̾ peccumam dando libtatem
Alicui statu lib̾ peccumam darctix.¬

Expanded text:
ortuo herede si statuliber locupletiorem hereditatem tanta pecunia, quantam dare sit iussus, fecerit, ueluti creditoribus soluendo, cibaria familidando: statim eum ad libertatem esse venturum existimavit. Heres cum statuliberum decem dare iussum venderet, condicionem pronuntiavit et traditioni legem dixit, ut sibi potius quam emptori eadem decem darentur: quaerebatur, utri eorum statuliber pecuniam dando libertatealicui statuliber pecuniam daret
Abbreviated transcription (Latin):
¶tatu ut his ẜis hidis non legatun¬
⁊ sitͥ ut pote cum legatum statu libta¬
Ite tollatur stichus libesto qñes alic¬
num mncum solutum c̾clitoribus¬
ue mcis sat̾ fc̃m erit. qu auishr̃s locu¬
I plex extitisstñ non prius stichum
liber futur quam cditores peccuniã.
Tant satis acccpissent. alio ne quo mo
sibi ciuissent. labco ofilius. Rsihr̃s sc
diss statu libm camipsamimando.
liban extestõ non ponse labco treba¬

Expanded text:
 ut is seruus heredis, non legatarii sit, utpote cum legatum statulibertate tollatur. 'Stichus liber esto, quando aes alienum meum solutum creditoribusue meis satisfactum erit.' quamuis heres locuples extitisset, tamen non prius Stichum liberum futurum, quam creditores pecuniam aut satis accepissent alioue quo modo sibi cauissent, Labeo Ofilius responderuntdisset, statuliberum eam ipsam numerando liberari ex testamento non posse Labeo Treba
Abbreviated transcription (Latin):
fuunt nam que admod̾ eas
solas ⁊ scpatas abedificio no
possedisti. sic ncc penes it sing¬
uls. aut seꝑate fu̾unt. ⁊ coħrẽn¬
tib̾hiᷤ mneclificio. depositis eli¬
b que hoc quo ip̃m cõtinẽt
nec enim recipi pͥot̾. ut cadem

Expanded text:
fuerunt: nam quemadmodum eas solas et separatas ab aedificio non possedisti, sic nec penes te singulae aut separatae fuerunt et cohaerentibus his in aedificio, depositis aedibus, quae hoc quoque ipsum continent. neque enim recipi potest, ut eadem
Abbreviated transcription (Latin):
coes non possiocbit scꝑãtis eĩ
corporib ex quib edes cõstet.
uniu̾sitas elium intelligi nõ
potit accidit eoꝙ siquis singla
its possioc dixit. nc̃esse erit ut
dicat possõm suꝑficici. tẽp¬
orc demobilib statuto loc̃ eẽ.
solum se captux ẽẽ. ampliorit
cuuli cõueniens ẽut unaits
diusis tẽporib nsucapiatur.

Expanded text:
tis enim corporibus, ex quibus aedes constant, universitas aedium intellegi non t. accedit eo, quod, si quis singulas res possidere dixerit, necesse erit dicat possessione superficiei tempori de mobilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampliori: civili conveniens est, ut una res diversis temporibus capiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ant sedet aut ambulat. nam
ut nemo potest utrũq simul
face ira aliquis. pot̾ nentrum
ułnti is qui accũbit antrius:
geins est. cũ er ꝓpoitis fimbo
ita nõ pot̾ ncutrũ cẽ. nt possit

Expanded text:
 dicimus "aut sedet aut ambulat": nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita aliquis potest neutrum, veluti is qui accumbit. alterius generis est, cum ex propositis finibus ita non potest neuter esse, ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
Ec ũba. ille aut ille non solum
nis suntsdisiuctim̃ est. uluti c̃
dicmus ant dies. ant nox est.
Quoꝵ põito altero/ necesse est. tol¬
Li alt̾m. icc sb̃lato alto. pom al¬
u̾bum. pot̾ esse sõdisuĩctinum.

Expanded text:
non solum nis sunt. disiunctivum est, veluti cum dicimus "aut dies aut nox est", quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alerbum potest esse subdisiunctivum.
Abbreviated transcription (Latin):
nem iscum quo agerctur uul¬
natum asc offet. contẽpnari de¬
bebit s ⁊ si abalio uulnatus sit
condepnandus ergͥcum possit
alium duit.

Expanded text:
nem is cum quo agetur uulneratum a se offert, condemnari debebit. sed et ab alio uulneratum si det, condemnandus erit, cum possit alium dare.
Abbreviated transcription (Latin):
uod dicitur noxam capud scqͥ
tunc uerum est ut que mni¬
tio adu̾sus aliquem nata est
capud noccutis seq̃tur. Icor
siẜuus tuus furcum fecerit
et dñs ciuis effeccus cum nẽ¬
didero nd posse meagere cũ
putant.¶ lp.

Expanded text:
uod dicitur noxam caput sequi, tunc uerum est, ut quae initio aduersus aliquem nata est caput nocentis sequatur: ideoque si seruus tuus furtum mihi fecerit et dominus eius effectus eum uendidero, non posse me agere cum putant.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ religiosa. necq̃ publicis usib
gestinata sunt .s si qͣ sunt cunit¬
Satũ ułuti bona sen pectulia fuo¬
m cuntatũ ꝓculdubio publica
hntur. ¶Publica uectigalia ĩ¬
telligers debemus. crquibusn
nectigal fiscus capit qͣle est nec¬
tigal portus uł uenaliũ ierur
itt salmanii ẽt metallorum.
tuic alto honus. q cũ remita¬

Expanded text:
 publicis usibus destinata sunt: sed si qua sunt ciuitatium uelut bona. sed peculia seruorum ciuitatium procul dubio publica habentur. 'Publica' uectigalia intellegere debemus, ex quibus uectigal fiscus capit: quale est uectigal portus uel uenalium rerum, item salinarum et metallorum etiue: altero onus, quod cum remitta
Abbreviated transcription (Latin):
se p̃bu̾it indendũ crit ne huic
quoꝵ pmissa intelligatur ca¬
rũ reꝵ aministratõ quas antr
arrogatõem ĩ castris acquisicrit
ꝙ uis constitutões sp̃ales de hiis
loquãtur qui abinitõ cum eeñt

Expanded text:
dendum erit, ne huic que permissa intelligatur earum rerum administratio, quas ante arrogationem in castris acquisierit: quamvis constitutiones principales de his loquantur, qui ab initio quum essent
Abbreviated transcription (Latin):
alius nõ er castris notus.filio fa.
donai̾it quidẽ uł legau̾it. ⁊ crp̃s¬
sit nõiatĩ uti in castrensi pecculio
bẽat an possit castitsi pectulio ag¬
gregari.⁊ nõ puto / ueritatẽ cĩ
spectamus. an uero cãstit᷑sis nõ¬

Expanded text:
castris notus filio familias donauerit quid uel legauerit et expresserit nominatim, ut in castrensi peculio habeat: an possit castrensi peculio adgregari? et non puto: ueritatem enim spectamus, an uero castrensis no
Abbreviated transcription (Latin):
sse scpius nũmos accipiendo.b
co effic̾e eiq retro dando. ac rurso
accipiendo id effic̾e. ueluti.si. c. de¬
bitorem .x. acceptis libare credi¬
at ac nouissime retincat ⁊ si in
dubitatõne a quibdam ħin
ale deducatur ꝙ nõ possit uidi
is qui ita accepit. ut ci aquo
Accepit retro reddat soluisse. po¬

Expanded text:
s aliquos nummos accipiendo ab eo eique retro dando ac rursus accipiendo id efficere: ueluti, si centum debitorem decem acceptis liberare crediat ac nouissime retineat: etsi in dubitationem a quibusdam hoc male deducatur, quod non possit uideri is qui ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, soluisse po
Abbreviated transcription (Latin):
rentesfideuis.l post amorte  ant eallit qmn efta ciis an
limsdies temynrintso de fid: surt. er pegesilcis au
.i. infitio. s. cu pollidnis ⁊ ic ÷ pot mttsigsus ⁊ an¬
Non nõ cc monũdi surslis pno soluc ⁊ lic ece stncont e¬
interierit uł dissoluta fu̾it obli¬
gatio pignoris. existimo pcessu

Expanded text:
do liberetur? et finge alicui fundum osoue. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori quidem uel curafurioso uel pupillo, non recte persolui, ne datio ex illorum inbecillitate pereat: nec enim hoc egit
Abbreviated transcription (Latin):
lare debeas /qr cũ detua apellati¬
one ĩiusta ꝓm̃ciatũ sit. tua int̾¬
finsse indetur s rectius uidetur.
t̾cia dic appellare te posse/ ꝙ ni
chominus alienã cam defẽdiᷤ
s si alius ꝙͣ qui uidito crptus
est. appellet. qualis. est cuius
intest. an ⁊ tercia dic appellan
possit. inteamꝰ s dicendũ est ẜa
die appellare cũ debo quuier e. en

Expanded text:
 de tua appellatione iniusta pronuntiatum sit, tua interfuisse videtur. sed rectius dicetur tertia die appellare te posse, quia nihilo minus alienam causam defenderis. Sed si alius, quam qui iudicio expertus est, appellet, qualis est cuius interest, an etiam tertia die appellare possit, videamus. sed dicendum est secunda die appellare eum debere,