comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Dic sabati a creliquis subtp̃r quo ui¬
tei cultus sin reucitntiam scruant. nemi¬
nem aũt faccrt aliquid anullo. uit nlla
exparit conuenin debert eos precipimus
hi tamen ut nec illis deturucentia eod
die xp̃ianos orthot oxos conuenire. ne
sitialily p̃sani dieb aliquam sustincãt
molestiam. cum fudalib cominodis ⁊
ungiis priuatoꝵ constat reliquos dies
posse sufficcit.
tem. Huilus tanquam uideus cũ sit ĩ¬
nocems obtriatur. ne expositum eum
ad contumcliam religio qualisq:i
ꝓsinat. non passimeoꝵ sinagogt ł hab¬
itacula concitmentur ł pperam sine ul¬
la ratiõẽ. ledantur. cum auoquin ⁊
sint. aliquis scelerib inplicitas. i dcͥco
iuiditioꝵ tñ uigor uiriq publici tuttla
uidetur imecdio cõnstirata. nequisquao
sibi ip̃i ꝓmittere uaiat uitione. s ut

Expanded text:
. Die sabbato ac reliquis sub tempore, quo iudaei cultus sui reverentiam servant, neminem aut facere aliquid aut ulla ex parte conveniri debere praecipimus  ita tamen, ut nec illis detur licentia eodem die christianos orthodoxos convenire, ne ficialibus praefatis diebus aliquam sustineant molestiam, cum fiscalibus commodis et litigiis privatorum constat reliquos dies posse sufficere.. Nullus tamquam Iudaeus, cum sit innocens, obteratur nec expositum eum ad contumeliam religio qualiscumque perficiat: non passim eorum synagogae vel habitacula concrementur vel perperam sine ulla ratione laedantur, cum alioquin, etiam si sit aliquis sceleribus implicitus, idcirco tamen iudiciorum vigor iurisque publici tutela videtur in medio constituta, ne quisquam sibi ipse permittere valeat ultionem. Sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sniros popuios quosdementit nĩe regit
mꝑium mntali uolumus reugione uer¬
sari. qͦuamdiuinum pecrum apłm tri¬
oidisse romanis reu̾gio usq abhuc ab
ip̃o  minuata declarat. Quãmͣꝙͣ ponti¬
sicẽ damas ũ sequidar. ⁊ petrum alexan¬
i⁊ sp̃s scĩ. unam d̾itatẽ sub pati ⁊ maie¬
state. ⁊ sub pia trmitite cretamus. hãc
uessa nosq iud icantes hr̃eticidogma¬
tis infamiãm sutinẽ diuia pͥ mũ
iund icta post: motus nr̃i. quẽ excele¬
st arbitrio sump sem̃ius uitione ple

Expanded text:
nctos populos, quos clementiae nostrae regit imperium, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque adhuc ab ipso insinuata declarat, quamque pontificem Damasum sequi claret et Petrum Alexanet spiritus sancti unam deitatem sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere, divina primum vindicta, post etiam motus nostri, quem ex caelesti arbitrio sumpserimus, ultione ple
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. Cum ⁊ apupilloꝵ tutorib uelut
ab ip̃is pupillis relicta fitri cõmissa
uit̾antur: suꝑfidei commnissis p̃ses ꝓ
uintie cognoser¶ Is⁊ si id tibi relictũ
ẽt̃ constitit. r⁊di tibi esficir.⁊ idẽ si ĩ¬
ficietur ad iꝰ̾urãd ut desit̾is tutorem

Expanded text:
s . Cum etiam a pupillorum tutoribus velut ab ipsis pupillis relicta fideicommissa videantur, super fideicommisso praeses provinciae cognoscet et, si id tibi relictum esse constiterit, reddi tibi efficiet. Idem, si infitietur, ad iusiurandum, ut desideras, tutorem
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. I emo deinceps tardiores fortassis
primum dies rascals extitit. nuilũ te¬
ncit carter inclusum hominũ umcula
dissolnãtur: srabhis seternimuscos aquib
contaminari potuis gaudia letinamq cõ¬
minẽ sidimittantur amãd uertimus
quis enim sacrilego dieb scĩs indulge¬
at. quis ad utt̾o. ẜ strupi. ł incesti ito. tr̃¬
port castitans ignoidat. quis non rapto¬
rem uirginis in summa quicte. ⁊ gandi¬
ocõmum ꝑsequatur instantum. mullã
accipiat requiem uinculoꝵ: qui quiescẽ
scpultos quadam scesi minanitare nd
sinit. paciantur tormenta uenendns.

Expanded text:
. Nemo deinceps tardiores fortassis primum dies paschalis extiterit, nullum teneat carcer inclusum, omnium vincula solvantur. Sed ab his secernimus eos, quibus contaminari potius gaudia laetitiamque communem, si dimittantur, animadvertimus. Quis enim sacrilego diebus sanctis indulgeat? quis adultero vel stupri vel incesti reo tempore castitatis ignoscat? quis non raptorem virginis in summa quiete et gaudio communi persequatur instantius? Nullam accipiat requiem vinculorum, qui quiescere sepultos quadam sceleris immanitate non sinit: patiatur tormenta veneficus,
Abbreviated transcription (Latin):
im̃ sunt aut cuiꝰubr postremo qͣui ños̾
militat ogitauerit. catẽinseuitatt uo¬
iuntatẽ sceleris. quameffectump uni
uira uoluerunt. ip̃e quitẽ ut pote ma¬
iestatis reus giadio feriatur. roniseui
onmnih fisconr̃o addictis fiui uõeius

Expanded text:
i sunt - vel cuiuslibet postremo, qui nobis militat, cogitaverit, eadem severitate voluntatis scelerisque effectum punire iura voluerunt; ipse quidem, utpote maiestatis reus, gladio feriatur, bonis eiusdem omnibus fisco nostro addictis; filii vero eius
Abbreviated transcription (Latin):
si aliis manifestis uiditiis accusatic̃e
suam nõ pot̾it complare. cuni quibu¬
us ec temeritatis dep̃hnditur Iuum
quoq torm̃tis subdi opt. cuius consci¬
uo at instincta adactunsationẽ ac¬
cenise iudetur ut ab omnu cominis¬
si consciii instituta uindicta possitre¬
portari.
orꝑ.n uilus omnino cui icõsultis
ac nescientu nobis siorcularum tor¬
m̃ta inseruntin: miitie ł generis a¬
ut dignitatn defensiot̃ ut ꝓhiuatur ex¬
cepta tñ maiestatus cã in qua sola oĩb
equa conditio ẽ.¬

Expanded text:
iis accusationem suam non potuerit comprobare. Cum eo, qui huius esse temeritatis deprehenditur, illum quoque tormentis subdi oportet, cuius consilio atque instinctu ad accusationem accessisse videbatur, ut ab omnibus commissi consciis statuta vindicta possit reportari.. Nullus omnino, cui inconsultis ac nescientibus nobis fidicularum tormenta offerentur, militiae vel generis aut dignitatis defensione uti prohibeatur, excepta tamen maiestatis causa, in qua sola omnibus aequa condicio e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.Noueisas nominatorem tutoris
ẜcuratoris miris idonei. ñ aute ꝑue¬
iun pot quam sibonis nominati.
idtẽq ficen̾oris eiꝰ. nec non collega¬
rum quoꝙ ad quoꝵ ꝑiculũ consorti¬
um administantionis s̃ pectat excꝰ¬
tussis nõ sit indempnitati pupil¬
u in aduiti satiffactum.
les nitoꝵ nominatores si ad mini¬
strationis finito tỹr. ñ fuerunt soi¬
uendo cutores. nec ex caunioẽ fideus¬
sionis soudum exigi possit pupiuiꝰ
quondam in subsidium indempnita¬
tis nomine actionẽ utilem compe¬
tere exsenatus consulto quod aucto¬
constitit᷑¬
orꝑr. Cunsit adiecta ptoris sentẽtia
gñait̃ curatori administrationẽ mã¬
dantis. ⁊ quod eam ꝓmore scquitur
detĩetum parit̃ sit compositum. ma¬
nifestum ẽ non curatons datione̾
suiat inualidam. s extimanda ad¬
amplius tucentis ubris auri patri¬
monium ualei si deiꝰsorẽ accepat ĩt̃¬
cessisse: in quo casu non erit curito
ris ratio rep̃bendenta. siqua iesior¬

Expanded text:
. Adversus nominatorem tutoris vel curatoris minus idonei non ante perveniri potest, quam si bonis nominati itemque fideiussoris eius nec non collegarum quoque, ad quorum periculum consortium administrationis spectat, excussis non sit indemnitati pupilli vel adulti satisfactum. les tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctoconstitito . Cum sit adiecta praetoris sententia generalem curatori administrationem mandantis et, quod eam pro more sequitur, decretum pariter sit compositum, manifestum est non curatoris dationem fuisse invalidam, sed in aestimanda adamplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio r
Abbreviated transcription (Latin):
i. ⁊ꝑ longum tp̃s subcadẽ et̃ uanctatt
ut quib dam uit̾atur: ⁊̃ pene fuitr eẽ
remissus ⁊ curatoris cieationẽ nõet̃ si¬
niendam s manere quidem eumocẽt
taus suriosus uiuit. quia nõ ẽ pene
tp̃s in quopuꝰ moĩ morbus desꝑatur. s
ꝑ int̾ualla que ꝑfectisima sunt. nichil
curatorẽ agere. s ip̃m posse furiosu̾
facere que sanis pominib competũt.
om aũt furor stimulis suis itum eum
accendent curatorẽ incontractu suo
ꝯuingi. ut nom̃ quidem curatoris ĩ
osa siat curatoris creatio ⁊ stequent tã
castitnĩ petulio ł alit̾ at eum ꝓuene¬
rinti. ⁊ ł añ furoit̃ ei ad quisite sinita¬

Expanded text:
tate, ut quibusdam videatur etiam paene furor esse remotus, curatoris creationem non esse finiendam, sed manere quidem eum, donec talis furiosus vivit, quia non est paene tempus in quo huiusmodi morbus desperatur: sed per intervalla, quae perfectissima sunt, nihil curatorem agere, sed ipsum posse furiosum, facere, quae sanis hominibus competunt: sin autem furor stimulis suis iterum eum accenderit, curatorem in contractus vocari, ut nomen quidem curatoris in osa fiat curatoris creatio et frequenter tam castrensi peculio vel aliter ad eum pervenerint et vel ante furorem adquisit
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. A nciuilem rem tesit̾atis ut agni¬
tas res fuitiuas non prius redatis ꝗͣ p̃ci¬
um fuerit solutum a dominis. Cura¬
te igitur cautius negotiari ne non
no dẽdicatam uitricus tuus furto
abstulit habes at uensus eũ furti ac¬
cioneor.
orꝑr. Aduersus eum dum taxat ꝗ
seruum tuũ solicitauit si eũ d̾t̾ioris
animi fecit ẜ ui corrupti agere potẽ.

Expanded text:
. Incivilem rem desideratis, ut agnitas res furtivas non prius reddatis, quam pretium fuerit solutum a dominis, curate igitur cautius negotiari, ne nonno dedicatam vitricus tuus furto abstulit, habes adversus eum furti actionem.. Adversus eum dumtaxat, quem servum tuum sollicitasse dicis, si eum deterioris animi fecit, servi corrupti agere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
Mꝑr. si quis yuum fiscalem puta¬
uerit occultant um. nõ solum eum re¬
stituere s ⁊̾ duo detim ubras aigenti pe
ne sisci uirib dependere compelatur¬
sen aliis oꝑib deputati. tam quam ꝓpͥ¬
e conditionis ĩmemores domib se a¬
uenis.⁊ priuatqꝵ ancillarum consortiis
adiunxerint. tam ip̃i quam uxores eoy
⁊ ub̃i confestim conditiomi pristine ia¬

Expanded text:
. Si quis servum fiscalem putaverit occultandum, non solum eum restituere, sed etiam duodecim libras argenti poenae nomine fisci viribus dependere compellatuseu aliis operibus deputati tamquam propriae condicionis immemores domibus se alienis et privatarum ancillarum consortiis adiunxerint, tam ipsi quam uxores eorum et liberi confestim condicioni pristinae la
Abbreviated transcription (Latin):
nos impletos int̾ p̃sentes quitẽ de¬
cõnium. int̾ absentes aũt uiceniũ
donatore ad quiescente esfluxenit
tp̃s accẽcen quod post eiꝰo etatt̃ hr̃¬
t̃ñ minoris s ilentio transactũ siti¬

Expanded text:
nos impletos inter praesentes quidem decennium, inter absentes autem vicennium donatore adquiescente effluxerit: tempus accederet, quod post eiusdem heredis minoris aetatem silentio transactum sit
Abbreviated transcription (Latin):
quos tibi deterint aut nomina cro¬
uent stipulati sunt. se eo nomine co.¬
ceꝑunt. extra rẽ saluam sore satisdati¬
onem accõ qiam aduersus tutores
gr̃atus qui curatorẽ dederunt accõ
utius ita demum competit si uniuer¬
sis bonis extussis reuocatisq que eũ
instautem alie̾nãsse contit̾it indẽp¬
nitatitue imdudum satisfieri non
potuit. quam si ex̃cueris mandatis tͥ
abeiᷤᷤ accõnib aduenus fid̾iꝰsoresi
quos acceꝑunt ꝯ siffere potes lici u¬
tuem accõnẽ sme cessione yab̾as.

Expanded text:
quos tibi dederunt seu nominaverunt, stipulati sunt se eo nomine ceperunt extra rem salvam fore satisdationem, actio, quam adversus tutores rsus magistratus qui curatorem dederunt actio utilis ita demum competit, si universis bonis excussis revocatisque, quae eum in fraudem alienasse constiterit, indemnitati tuae in solidum satisfieri non potuit. Quam si exercueris, mandatis tibi ab eis actionibus adversus fideiussores quos acceperunt consistere potes, licet utilem actionem sine cessione habeas.
Abbreviated transcription (Latin):
d̃. ꝗoniam ad uerius emptorẽ ad q̃ ex
ꝑsona eius. cui ꝯͣ senatus ꝯ suitum co¬
nata resẽ iusto tituo uit̾ueniente
ea res de quaus ẽ transitum fecit reꝗ¬
rere oꝑtebit. anpsente priore domi¬
no. ⁊ maiore esfecto sine controu̾sia
qui questio nẽ patitur possessor fun̾e
monstratur. quod si aput grauitatẽ
tuam manisent constiũt suĩ ulla ꝯ¬
catioẽ habita longi tꝑtis p̃scriptione
petitorẽ oꝑtebit excludi. parauit.

Expanded text:
. Quoniam adversus emptorem, ad quem ex persona eius, cui contra senatus consultum donata res est, iusto titulo interveniente ea res de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesente priore domino et maiore effecto sine controversia qui quaestionem patitur possessor fuisse monstretur. Quod si apud gravitatem tuam manifeste constiterit, sine ulla cunctatione habita longi temporis praescriptione petitorem oportebit excludi DIOCL.
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis actoli mali exceptionẽ opo¬
ne p̃tium obẽoꝵ debitum souitum ꝓ¬
bans. si sortẽ cum usuns que fado deb̾¬
entur pupillinon offerentes sundos ꝓ¬
unitiales citracetretũ p̃sidis uenũtatoᷤ
cum fructio petant.
cum. cum aluo d̾bȩres. sm̃ detreto ño¬
uitum deo isti. dominium ate disdoce
non ꝓm̃isit senatus ꝯ suiti auctoritas.
quod aburbanis ñ ioco s qualitate
se cernitur inpupillari etate cõstitti¬
ta tutore auitore ł ad uita sine dei¬
sulti dominium eiꝰ. sine uis attoi¬
cedeit nõ potuntt s uendicatioe cui.
⁊ fructuum eiis non exitentuꝵ ccͣ ꝯ¬
ditionem competere ꝯstitit. Emptor
aũt sipłare potuerit excet̾is facuita¬
tus obeclire te mimerib siue ho¬
norib non potuisse ad utuitates p̃p¬
tea tuas cessisse petumiam quã p̾cũ
nomine sumpseras dou exceptiors¬

Expanded text:
sententiis ac doli mali exceptionem oppone, pretium ob eorum debitum solutum probans, si sortem cum usuris, quae fisco deberentur, pupilli non offerentes fundos provinciales citra decretum praesidis venumdatos cum fructibus petant.cum, cum aliud deberes, sine decreto in solutum dedisti, dominium a te discedere non permisit senatus consulti auctoritas.quod ab urbanis non loco, sed qualitate secernitur, in pupillari aetate constituta tutore auctore vel adulta sine deconsulti dominium eius sive ius a te discedere non potuit, sed vindicationem eius et fructuum, vel his non existentibus condictionem competere constitit. Emptor autem si probare potuerit ex ceteris facultatibus oboedire te muneribus sive honoribus non potuisse, ad utilitates praeterea tuas cessisse pecuniam, quam pretii nomine sumpseras, doli exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑr. Sieaque inuut tutoris hĩt¬
uccessit possessionẽ tuam uend idit.
suit pupillarẽ distraxit. emp̃tor qui
it ad quirere deftnsionẽ. oi uõ ut su¬
am distraxit. ignoransq rẽ alienã
emptor comꝑauit n statim ꝑ tra¬
ditionẽ possessionis dominis effe¬

Expanded text:
. Si ea, quae in iura tutoris hereuccessit, possessionem tuam vendidit, si ut pupillarem distraxit, emptor, qui it adquirere defensionem: si vero ut suam distraxit ignoransque rem alienam emptor comparavit, neque statim per traditionem possessionis dominus effe
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ẜuabitur n enim inea it auc¬
toritas p̃sitis necessaria ẽ. ut tutoꝵ
soucitudini comuiatur. siuolũtiti
defuncti pareatur.
ad ito principe saturmns iurclaĩs¬
sim̃us spẽtiałr uis uenditionis acceꝑ¬
it. at instar enim presidalis decre¬
ti concesio principaus accedit
oꝑi.  redium rusticum ł subur¬
tas sen testatoris ex cuun bonis at mi¬
norem ꝑuenit sr̾ auienando eo aliꝗd
mantisse dephñtatur nulla ratione p̃t.¬

Expanded text:
ue enim in ea re auctoritas praesidis necessaria est, ut tutorum sollicitudini consulatur, si voluntati defuncti pareant. Padito principe Saturninus vir clarissimus specialiter ius venditionis acceperit. ad instar enim praesidalis decreti concessio principalis accedit. Praedium rusticum vel suburtas seu testatoris, ex cuius bonis ad minorem pervenit, super alienando eo aliquid mandasse deprehendatur, nulla ratione pot
Abbreviated transcription (Latin):
b̃. s iconira amplissimi ordinis det̾¬
tum possetũories tue ditracit sunt. ꝯ¬
ueni earum possessorẽ. ut si ita ꝓla ue¬
ris gestum ⁊ possessic retrabatur ⁊ fruct᷑
iminsi reuocentur sinõ uoñ sid̾i emp¬
torem suise qui einit constitit con¬

Expanded text:
. Si contra amplissimi ordinis decretum possessiones tuae distractae sunt, conveni earum possessorem, ut, si ita probaveris gestum, et possessio retrahatur et fructus universi revocentur, si non bona fide emptorem fuisse qui emit constiterit. GO
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Int̾ om̃s manores nec cõmu¬
ne p̃dium sine detreto p̃sidis sentẽtia
senatus consulti distrabi patitur nãi
ad diusionis cãm ꝓ uocante tm̃mõi
maiore sotio eius alienationẽ ⁊̃ siñ
oecreto ficri.iam pridẽ optinunt
orꝑ. iminores ł expatris nomĩe
ł ex suo. debitis dum caxat fiscalib
urguentib ł expriuatis ꝯͣtractib repi¬
anturopnoxii. detreti int̃positio aꝯ
santinoiano p̃tore celebranda ẽt pro

Expanded text:
. Inter omnes minores nec commupraedium sine decreto praesidis sententia senatus consulti distrahi patitur. Nam ad divisionis causam provocante tantum maiore socio eius alienationem et sine decreto fieri iam pridem obtinuit. Si minores vel ex patris nomine vel ex suo, debitis dumtaxat fiscalibus ingruentibus, vel ex privatis contractibus reperiantur obnoxii, decreti interpositio a constantiniano praetore ce
Abbreviated transcription (Latin):
potyxta rerim ad eum ꝑtmnentnam ab
fecerit. lexaũt curatorem ut note agͣt̃
uocaucrit ł eo cessante aut nõ id̾oneo
ex istente: ex uiditali eiettione cinatorẽ
eidair necesse fuerit. tũt scõm p̃fatam
bius sit furiosi ꝑsona ⁊̾ florentissimo se¬
natu conurcando ut ex inquisitiõe cu¬
rator optime atq integre opinionis
nomineti. ¶in uõ non talis ꝑ sona sit
t̃ soio uirogioriosiaimo p̃fecto urbis
p̃sidente hoc ꝓcecat. ⁊ siquidem curator
sub̾am idoneam possidr eo susficiẽte
ad sidem gub̃nationis. ⁊ sine aliqua sat̃¬
sin aũt non talis eius census inueni¬
atur. tt̃ ⁊ fideiꝰsio inquantum possibile
est abeo expiorctur ex inquisitione
b gerendis piãnte.⁊ inuentarium .p.¬

Expanded text:
potheca rerum ad eum pertinentium, ad fecerit, lex autem curatorem, utpote agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existente, ex judiciali electione curatorem ei dare necesse fuerit, tunc scilicet et  quidem nobilis sit furiosi persona, etiam florentissimo senatu convocando, ut ex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. Sin vero non talis persona sit, etiam solo viro gloriosissimo praefecto urbis praesidente hoc procedat 6a . Et si quidsubstantiam idoneam possidet, et sufficientem ad fidem gubernationis, sine aliqua satiSin autem non talis census ejus inveniatur, tunc et fidejussio, in quantum possibile est, ab eo exploretur; creatione bus gerendis praestante, et inventarium
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. siũ aduẽ hr̃diatem ł bonoꝵ pos¬
sessionem petere surionis possiti siuẽ
nõ. ⁊ sicurator ełat bonoꝵ po ssenionẽ
petentam ad mitti deb̾at. ⁊ iuris auc¬
toritate utroꝙ iatere magnum hãni¬
eit certam̃ ¶ Ios ita utramꝰ accõnẽ
auitoy certo fedeir conpescentes sãc¬
cimus suriosum quidẽ millo moco
sionẽ petere. curatori aũt eius lien¬
tiam damus. imo mag̃ necessitateo

Expanded text:
bonorum possessionem petere furiosus possit, sive non, et si curator eius ad bonorum possessionem petendam admitti debeat. Et iuris auctores ex utroque latere magnum habuere certamen 3a . Nos itaque utramque aciem auctorum certo foedere compescentes sancimus furiosum quidem nullo modo ssionem agnoscere : curatori autem eius licentiam dam
Abbreviated transcription (Latin):
catu ꝓposito uit̾atur obsciue camdẽ
attingere sententiam cr̃ nos hoc
aꝑtissime intio duxinuis. om autẽ
parentes ab hat uice decetere con¬
tingent. nr̃a conititutio quam pro¬
mulgauimus d̾ en que tastam̃to fu¬
riost relinquenda sunt ł substituti¬
ot̃ cͥoꝵ insuo robore mancat. ¶ Sĩ

Expanded text:
posito videatur obscure eandem attingere sententiam, tamen nos hoc apertissime introduximus. 1b . Sin autem parentes ab hac luce decedere contigerit, nostra constitutio, quam promulgavimus de his quae in testamento furioso relinquenda sunt vel substitutione eorum, in suo robore maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
uatus..ꝯpetitio bonor possessionis
sessionis cõnitantiniana legt subla¬
tã ẽ. ⁊ abeo introducta obyuatio q̃ pã¬
tiq̾ua su̾sficit petitioẽ. ¶ S cum anti¬
quitas incuratoit̃ furion muitas
amiages ꝯstituit. quem ad modum
taiem prestab̾ cauitiam necesariũ
nobis insum ẽ. ut bumano gmͣ con¬
suientes. omnem quidẽ obscaritatẽ
⁊ mextricabilem cutuitum touam᷑.
conpendioso aũt ⁊ delucido remedio
cotum complectatũ. et piuis oecre¬
atiõe curatoris qui furiosis utrunꝙ
scxins datur saccientes. it̃ ⁊ auis c̾tũ
sine inponimus. Et si quidem parẽs

Expanded text:
um petitio bonorum possessionis �onstantiniana lege sublata est et ab ea introducta observatio pro antiqua sufficit petitione. Sed cum antiquitas in curatore furiosi multas ambages constituit, quemadmodum atalem praestabat cautelam, necessarium nobis visum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatem et inextricabilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remedio totum complectamur. Et prius de creatione curatoris, qui furiosis utriusque sexus datur, sancientes tunc et aliis certum finem imponimus Et si quidem parens
Abbreviated transcription (Latin):
oem. Si p̾at tuus conpos m̃tis nõ est
pete ei curatores: ꝑ quos si quid gestũc̃
quod ituocari oꝑteat. possit cã cognita
in pristimum statum restitui.
sui ĩuns constitutam manto quiso¬
iusꝰ repudiare potuit. quecam mat᷑o
furiose marito quondam eius ĩstru¬
m̃ta confetisse fignificas intelligis
nicbil eam contia furio samd isspoẽ¬
ie potuisse cum eius ad eam nõ ꝑti
bite succenionis emancipato. ł eian¬
cipatis deputasse. nicbil uõ de boneĩ¬
u tutele ꝓspexisse uic̾amur. curataẽ
nichilominus ꝓduodetim tabulax¬
iege furiosis frĩbꝰ ⁊ sororib ut pote
iegiti mos existere hac legis saccioẽ
alios aũt morb non sine laꝑam̃¬
to agreoitur s in quil dam tp̃rib quedã
eis int̾missio ꝑ uenit. ⁊ in hoc casu mus¬
ta ẽ differentia. utq uib dam ortues ĩ¬
oune auis maiores ab huiꝰmoĩ itio ĩ¬
oucantur antiquitas dnputabat. utr̃¬
ne inmetlii furoris int̾̃uallis ꝑmͣ ne¬

Expanded text:
. Si pater tuus mentis compos non est, pete ei curatores, per quos, si quid gestum est, quod revocari oporteat, possit causa cognita in pristinum statum restitui. sui iuris constitutam marito, qui solus repudiare potuit, quaedam matrem furiosae marito quondam eius instrumenta confecisse significas, intellegis nihil eam contra furiosam disponere potuisse, cum eius ad eam iure bitae successionis emancipato vel emancipatis deputasse, nihil vero de oneribus tutelae prospexisse videamur, curatores nihilo minus eos pro duodecim tabulalege furiosis fratribus et sororibus utpote legitimos existere hac legis sanctionealios autem morbus non sine laxameto ingreditur, sed in quibusdam temporibus quaedam eis intermissio pervenit, et in hoc ipso multa est differentia, ut quibusdam breves indutiae, aliis maiores ab huiusmodi vitio inducantur, antiquitas disputabat, utrumne in mediis furoris intervallis permane
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑr. Quod placuit uet̾anos cm̃mõ
unam tuteum seucuram eoꝵdẽ tp̃rad¬
ministiart compesli eo ꝑtinz ut si alii
dati fuerint intra sollempna tp̃ra cãs
eycusatimis. ap̃competentẽ uid ict̃
gitur initauam uõ quatuor. In pro¬
iuntus aũt quinq hr̃ excusationẽ.
mp̃r. Meq silia ad missa in nũo ꝓdeẽ
ad decunanda municipaua munerat
n nepotes numerantur quoꝵ pater
suꝑ ẽ cum suo nomine patri ꝓ sunt.
aut suit us. aut mutus. aut suriosꝰ.
aut ppetua ualiuome tentus tutele
seu curationis: xcusatione hr̃. quie

Expanded text:
. Quod placuit veteranos tantummodo unam tutelam seu curam eodem tempore administrare compelli, eo pertinet, ut, si aliis dati fuerint, intra sollemnia tempora causas excusationis apud competentem iudicem gitur, in italia vero quattuor, in provinciis autem quinque habent excusationem.. Neque filia amissa in numero prodest ad declinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo nomine patri prosunt.aut surdus aut mutus aut furiosus aut perpetua valitudine tentus tutelae seu curationis excusationem habe
Abbreviated transcription (Latin):
asponit uos defentert uolelant nõ
competentib allegationib qui uob
cutores aut curatores cati erant. lilũ¬
ti eẽ amunere uissi sunt. ne enis cͥ¬
uenise uid icis religionem ꝓsit p̃ses
extoriisse eos aprãͬruñt. exiñ ad eos ꝑicłꝰ

Expanded text:
a sponte vos defendere volebant, non competentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant , liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem prosit, praeses extorsisse eos apparuerit, exinde ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
I. Quoniam res cum ut̾init st̾ib tibꝰ
communes eẽ ꝓfittaris. ad excusatiõt
tutele non ẽ idoneum cumꝰarum oĩm¬
ounsio curatore dato fieri possit
hñs excusationem ab solutus es adte
non ꝑtinere. ꝑ iculum ad inmnisratio¬
U. Numanitatis ac reugionis ratio ñ
ꝓmittiti ut ad uersus so roit̾ i siuios so¬
roris accõnum netemtates tutele oc¬
casioẽ suscipias. cum ꝓ̃iꝰ ⁊ pupilli cui
tutor datus es.alind exigere uideret᷑.
utnitas. scuict ut eum tutorẽ potiu̾
hãt qui a defensiont eiꝰ inhib̾atar
affectũ. Iuxti formam igitur quam
austo tuo desid̃io ⁊ pupilli ip̃iꝰ cõmõ cõ¬
sulatur.
orpr. xcisationẽ nauiculariis ti¬
teie siue cure accetemis ip̃iꝰtri uimꝰ
ut inhuiꝰmoĩ offitiis minorib sitmã
corporis obligentin: excusatũ sit.¬

Expanded text:
. Quod res cum uterinis fratribus tibi communes esse profitearis, ad excusationem tutelae non est idoneum, cum harum divisio curatore dato fieri possit.habens excusationem absolutus es, ad te non pertinere periculum administratio. Humanitatis ac religionis ratio non permittit, ut adversus sororem vel filios sororis actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor datus es, aliud exigere videatur utilitas, scilicet ut eum tutorem potius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. Iuxta formam igitur, quam iusto tuo desiderio et pupilli ipsius commodo consulatur.Excusationem naviculariis tutelae sive curae hactenus ipsis tribuimus, ut in huiusmodi officiis minoribus sui tantum corporis obligentur.  Dat. I
Abbreviated transcription (Latin):
natione: net alio quoquo mõ smne de¬
crrtio a ominio suo possimt᷑. ⁊ giturꝰ
disi uendicare eum potes. ẜ ⁊ siquidẽ¬
muitem ab eiꝰ exeodẽ pacto consetut᷑
es. id mutuo restituere debebis.¬
sem. EEt si p̃ses decreuerit alieñduoꝵ
ẜ obuiganbum pupiui sub urbanuie
rasncam p̃dium. tñ accõnem pupillo
si faiss ailegationib cutumuentam it̃¬
ugionem eisꝰ ꝓbari posfit scnatu. sua¬
uiti quam ex̃cere tuquoq nõ uetab̾is.

Expanded text:
natione nec alio quoquo modo ea transferre e dominio suo possunt. Igitur et disti, vindicare eum potes. Sed si quid invicem ab eis ex eodem pacto consecutus es, id mutuo restituere debebiss . Etsi praeses decreverit alienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticum praedium, tamen actionem pupillo, si falsis adlegationibus circumventam religionem eius probare possit, senatus reservavit: quam exercere tu quoque non vetaris.
Abbreviated transcription (Latin):
orprt utores nominatos appellatiõr̃
te excusation̾e bit conibis. int̾ tp̃s ꝙ
diui martii constitutione p̃script̃¬
nam quod omnium bonoꝵ partẽ p¬
npłi usumsructum reuquisse quõcũ
uxoriue ꝓponis. ad excus andos uos
atutela nõ ẽ idonenm.

Expanded text:
Tutores nominatos appellationem te excusationem habere confidis, intra tempus, quod divi marci constitutione praescriptNam quod omnium bonorum patrem pupilli usum fructum reliquisse quondam uxori suae proponis, ad excusandos vos a tutela non est idoneum.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. E rat tuus non io atutela łca
excusaridel quod oculum amisit: ꝓ¬
mñ intelligis munus iusceptum eum
deferit nõ posse:¬
uattõres cributoꝵ tñto tꝑr qnͣto
rationem tributaram tractauerunt
nõ souim abhonerib s ⁊̃ atutetis ua¬
catioñ hr̃e dubitare non debuisti.
kis excuseris. que pupuli tui in alia ꝓ¬
utia quam uñ es. ubiꝙ moratis
possid̃ intra quinquagesimumdiẽ
postuiare debunti. quot Si facere
cessasti. excinatio quidẽ tp̃is p̃scripti¬
one sum mouetur s ꝑꝑ iate diffusũ
patrimonium. an tibi ad uingi alios

Expanded text:
. Frater tuus non ideo a tutela vel cura excusari debet, quod oculum amisit. Proinde intellegis munus susceptum eum deserere non posseto rationem tributariam tractaverunt, non solum ab oneribus, sed etiam a tutelis vacationem habere dubitare non debuisti. his excuseris, quae pupilli tui in alia provincia quam unde es ubique moraris possident, intra quinquagesimum diem postulare debuisti. Quod si facere cessasti, excusatio quidem temporis praescriptione submovetur, sed propter late diffusum patrimonium an tibi adiungi al
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝑr.o rãtionis dimi seueri bñtitiũ.
quo possesiones ruiticas sine decreto
p̃sidis pripilloꝵ seu ad holescentium
distrabiͥ ͤ d um ob ugari ꝓnibitum ẽ. nõ
inuiia ⁊̃ at agnatum furion porrigit᷑.¬
me si igitur citra deocretum p̃sidis fundusᷤᷤ
m̃te capti ⁊̃ ab agnato eiᷤꝰᷤ tib̾ pignori ne¬
xus ẽ uinculum pignons med nõ ꝯisstit:
si ob eiuis ut utatẽ pecunia mutua ac

Expanded text:
 . Orationis divi severi beneficium, quo possessiones rusticas sine decreto praesidis pupillorum seu adulescentium distrahi vel obligari prohibitum est, non iniuria etiam ad agnatum furiosi porrigitur. Si igitur citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, si ob eius utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtem conuenire potuerunt.
quam eoꝵ quil ip̃e legauit mani¬
sestum ẽ cum prius iegatumt quasi es a¬
lienum exigitur: legatum a mortuor¬
cuctum post debiti det̾ractionẽ ĩducit.¬
orꝑr. Et uiris dictionis tenor ꝓm¬
tusimis. indemprutatisq remeoium
eoicto p̃toris cred itorib hr̃cditariis oᷤ¬
monstratum. ut quotiens seꝑaticẽ
bonoꝵ postulant. causacognita in pe¬
c̾. Excontractu qui cessionẽ rerum
añ cessit debitorẽ contra uiris ratiõe
conueniens. cum enm equitas auxi¬
uo exceptionis nuumiat. at tc̃ demum
itata possis d̾sid̾art conuentionẽ. cum
tm postea quesint quͦ d p̃sitem ad eiꝰ

Expanded text:
redem convenire potuerunt, quam eorum, quibus ipse legavit, manifestum est, cum prius legatum quasi aes alienum exigitur, legatum autem a mortuo relictum post debiti detractionem inducitdictionis tenor promptissimus indemnitatisque remedium edicto praetoris creditoribus hereditariis demonstratum, ut, quotiens separationem bonorum postulant, causa cognita impe. Ex contractu, qui cessionem rerum antecessit, debitorem contra iuris rationem conveniens, cum eum aequitas auxilio exceptionis muniat ac tunc demum iteratam possis desiderare conventionem, cum tantum postea quaesiit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ne cãs ꝓnocationis possunt explana¬
re ł aliquod̾ nouicontim̃. ł adcere qd̾
d̾ reuctum ẽ. scitun quod si hoc fuent
p̃tinissum nõ deentaduersur ubelloꝵ ꝯ
c̃õitores amplissnra uditii cõpetens
morgnatio quot sufficiant gestoꝵ uo¬
iummna introducta ⁊ uiroꝵ spectabiliũ
hostendere. Sr cum scimus legẽ nr̃a
et̃ ꝓmulgandam. ꝑ quãmore cosulta¬
tionum. in causis quidem que usq
ad dect̃ libras auri extenduntur.u¬
num iudicem sactimus supponi.xx.
aũt duos sublimissimos indices.
srcum pmina quidẽ facie iud̾bat᷑
nõ tñ summam extendere: indif¬
sinitua aũt sententia apparetat

Expanded text:
ne causas provocationis possunt explanare vel aliquid novi continent vel addere quod derelictum est: scituri, quod si hoc fuerit praetermissum, non deerit adversus libellorum conditores amplissimi iudicii competens indignatio, quod sufficiant gestorum volumina introducta et virorum spectabilium ostendere. Sed cum scimus legem nostram esse promulgatam, per quam more consultationum in causis quidem, quae usque ad decem libras auri extenduntur, unum iudicem sanximus superponi, viginti autem duos sublimissimos iudices, sed cum prima quidem facie lis videbatur non tantam summam excedere, in definitiva autem sent
Abbreviated transcription (Latin):
numcrabitur ne ignorantes negonũ
pri quan aliquod cominot̾ sentiãt¬
te ꝓnuntiatum ẽ nec appellauerͣt¬
auenlationis mploratum ẽ aneu¬
um inteiligis ad quiescere aaturtis
oꝑte insa cro enim comitatu mo
tiere in chil potinsti.¬

Expanded text:
ri, ne ignorantes negotia priusquam aliquod commodum sentiantpronuntiatum est nec appellationis imploratum auxilium, intellegis adquiescere te statutis oportere. In sacro enim comitatu nostro timere nihil potuisti
Abbreviated transcription (Latin):
anccimnus ita si appeuater semei inuidi¬
tium uenerit ⁊ causas appellationis. siũ
ꝓposuerit. pr̃ licentiam ⁊ aduertariumei
si quid iudicatis opponeit maluerit. sipre¬
sto suerir hoc facert. ⁊ iuditia le mertĩ
p̃sidium. sin aũt absens fuerit. nichilo
munis iuidicem ꝑ sum ugorẽ eursꝑ

Expanded text:
tor semel in iudicium venerit et causas appellationis suae proposuerit, habere licentiam et adversarium eius, si quid iudicatis opponere maluerit, si praesto fuerit, hoc facere et iudiciale mereri praesidium: sin autem absens fuerit, nihilo minus iudicem per suum vigorem eius
Abbreviated transcription (Latin):
s̾. Si qñ iudicioduciano appellatio
suerit obiata. si ñ ab ip̃a qualitate iu¬
dicis. siue exoiuma delegatiõe iuros¬
pettabiliduci destinata suerit. suĩ int̾
specta biles. idẽ dux connumeretur si¬
ue illustri dignitate decoratus. siue
⁊̃ maiorẽ: cum ⁊̾ magr̃erie potestatis
omines. nõ consulares sepe utilitate :¬
publica poscente ab huusmoĩ curã
ꝑueniunt nullo discrimine hĩto. ñ
dignitatẽ. s⁊ ducatus magrãtum spet¬
tari.⁊ appellationẽ ex quotumq t uce¬
ꝑ uerientẽ nõ ut añã erat dispositũ
si ap̃ uirum sublimissimum magiꝰ¬
tum offitioꝵ. nec nõ uirum excelẽtis¬
simum nr̃i pallatii questoit̃. cõmiũ
audientia p̃posita. insacro audito¬
rio moit consultationũ uiris deuo¬
tis epistolarus excipientib uẽtuan¬
nuilla milla uet̾is legis inbac cã obẜ

Expanded text:
io appellatio fuerit oblata, sive ab ipsa qualitate iudicis sive ex divina delegatione viro spectabili duci destinata, sive inter spectabiles idem dux connummeretur sive illustri dignitate decoratur sive etiam maiore, cum etiam magisteriae potestathomines nec non consulares saepe utilitate publica poscente ad huiusmodi curam perveniunt, nullo discrimine habito non dignitatem, sed ducatus magistratum spectari et appellationem ex quocumque duce venientem non ut antea erat dispositum, sed apud virum sublimissimum magistrum officiorum nec non virum excellentissimum nostri palatii quaestorem communi audientia praeposita in sacro auditorio more consultationem, viris devotis epistularibus excipientibus, ventilari: nulla veteris legis in hac
Abbreviated transcription (Latin):
possessionẽ mittantur airsus fue¬
rit ꝓuotare. int̃po sitamq ꝓuocatio¬
nem. iscuun d̾ea re notio erit reci
argenti multa.⁊ litigatorẽ quitã
inportume appellauerit. ⁊ iud icẽ
quitam ignaue conueniẽtiã abn¬
ib uerit in uoluat:¬

Expanded text:
possessionem mittantur, ausus fuerit provocare interpositamque appellationem is cuius de ea re notio erit reciprarum argenti multa et litigatorem, qui tam importune appellaverit, et iudicem, qui tam ignave coniventiam adhibuerit, involvat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.q uamins ancilla detiuꝰ dominio
disciptabatur. ⁊ arcctore ꝓuintie contͣ
te uis dictaram fuerat infatum cõcesit
tmñ cinnappellationẽ suꝑ ea int̃positam
fuisse. ⁊ ĩnũo cognitionũ pendere ꝓo¬
ponas. ea ꝓuocatio suo orline pp̃petu

Expanded text:
. Quamvis ancilla, de cuius dominio disceptabatur et a rectore provinciae contra te iudicatum fuerat, in fatum concesserit, tamen cum appellationem super ea interpositam fuisse et in numero cognitionum pendere proponas, ea
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ fatalem post tricesimum pri¬
nimusꝰ oꝵ suta contigent ut quat¬
uor fatalib dieb qui appellauit ex¬
cid̾it tt̃ intrium alioꝵ m̃ sium ẜa¬
tiumm anit noĩe peti reparationem
p̃cipimis qͥua petita nec ad uer¬
sanimm depernimius ad monẽri. net
talemdiep ad petitionẽ repatiõĩ
numeran. s⁊ truum insuispatio ex
quarto fatalimimerando cam indu¬
cip̃cipums lici añ unum diem reꝑ¬
atio fucrit impetrata. litꝰ allegata ĩ
iuditio iuroꝵ ulustrium pfectoꝵ nõ
fucrit nec hoc parti nocerit at u̾se
cumno dubuis s⁊ notus ominb
dies fatans app̃artatꝰ ẜ̃ si ad uerus uiri
clarissimi rectons ꝓ untic. ł specta
irtia eybesesatĩt sacradisceptã¬
ce appeuatio sub sequatur. post pr¬
ort̃ fatalẽ lapsum tras alii fatales
stulanda. ita ut non agnata trib di¬
eh culapsis iudicata con̾gnit exetu¬
tiom mantentur. s in au̾tt exsctẽtia

Expanded text:
m fatalem post tricesimum prinimur. Quod si ita contigerit, ut quattuor fatalibus diebus qui appellavit exciderit, tunc intra trium alium mensuum spatium a nostro numine reparationem peti praecipimus: qua petita nec adversarium decernimus admoneri nec temporalem diem a petitione reparationis numerari, sed trium mensum spatio ex quarto, fatali numerando causam induci praecipimus, licet ante unum diem reparatio fuerit impetrata, licet adlegata in iudicio virorum illustrium praefectorum non fuerit. Nec hoc parti nocebit adversae, cum non dubius, sed notus omnibus dies fatalis appareat. Haec, si adversus viri clarisvincia ex delegatione sacra disceptante appellatio subsequatur, post priorem fatalem lapsum tres alii tantum fatales stro numine postulanda, ita ut nonaginta tribus diebus elapsis iudicata congruae exsecutioni mandentur. Sin autem ex sententia
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑ. Etpublicay netessitatũ.
⁊ priuati errani deposcit utilitas
ne cõmoda que domiunre cetẽt᷑
cauidis debitoꝵ artib differantur.
quam obrẽ coꝵ appellatioe reiecta.
it ẽt̃ pubucum debnorẽ appel¬
iationas bñfitium denegetur

Expanded text:
. Et publicarum necessitatum et privati aerarii deposcit utilitas, ne commoda, quae domui nostrae debentur, callidis debitorum artibus differantur. Quamobrem eorum appellatione reiecta, rit esse publicum debitorem, appellationis beneficium denegetur
Abbreviated transcription (Latin):
appeilator. ac si sententiam quoquo mõ
non coactus susceꝑit.
orꝑr. emo aruitretur inposterũ ucẽ¬
tiam futuram consultationil uitra stit¬
quodam alto.sromnib incumbeoũ
nes eoꝵ intra statutum tp̃s. introduc̃ã

Expanded text:
appellator, ac si sententiam quoquo modo non coactus susceperit.. Nemo arbitretur in posterum licentiam futuram consultationibus ultra statquodam altero: sed omnibus incumbendum nes eorum intra sta
Abbreviated transcription (Latin):
omr̃ sup̃dictoꝵ factalium mimerentur
quiuõ delegatum taspettabili uidice. seu
p̃site ꝓuintic arbitrum appellauerint
primum quidẽ fatalẽ diem. duoꝵ mẽsi¬
um. tres uõ alios adsimititudin̾e supͣdi¬
d̾cerimus. ut si forte tꝑalis. inferiatos
quoquo mõ inciderinti p̃cetentes eos dies
ut trales alitigatorib obẜu̾entur. quod
siquis sccin ac uira p̃cipuint. lapsusdi¬
e suerit tꝑali ⁊ hoc primo loco. ł ap̃sente

Expanded text:
m supra dictorum fatalium numerentur. Qui vero delegatum vel a spectabili iudice seu praeside provinciae arbitrum appellaverit, primum quidem fatalem diem duorum mensum, tres vero alios ad similitudinem praedidecernimus, ut, si forte temporales in feriatos quoquo modo inciderint, praecendentes eos dies ut temporales a litigantibus observentur. Quod si quis secus, ac iura praecipiunt, lapsus die fuerit temporali et hoc primo loco vel a praesente
Abbreviated transcription (Latin):
am eius ccͣ tam manisesti uiris fõmã
hac sp̃c nec ꝓuocationis auxilium ne¬
cessarium fuerit. qd̾ si cam dectate q̃¬
retetur in plesse defunctum .xiiii. ã
uationis impietã cãm destitisti. rem
iudicatam retractait non debes.

Expanded text:
iam eius contra tam manifesti iuris formam iam eius contra tam manifesti iuris formam hac specie nec provocationis auxilium necessarium fuit. Quod si, cum de aetate quaereretur, implesse defunctum quartum decllationem impletam causa destitisti, rem iudicatam retractare non debes.
Abbreviated transcription (Latin):
consentaneum ẽ. ut ⁊̃ insententiis oĩ¬
um amplissimoꝵ p̃fectoꝵ p̃torio exduu¬
ne oraculo retractandis ead̾ obẜuatõ
que sup̃dicta ẽ post ingressũ unius
rutruisꝙ ꝑtis. tam ꝓpt̾absentiam per¬
sonarum quant ꝑꝑ statuta tꝑa teneat.
¶Ouiaũt ꝑtes int̃se scriptura int̾ueni¬
ente paciscendum ẽe cred idetit neiz¬
mini ꝑti ucere ad ꝓuocationis auxili¬
te: eoꝵ pactionẽ firmam et̃ censemu̾
legum ⁊ onim auctoritatẽ in boc cadu
uounmis pactis uitigantium mitigan.
tenditis quod conira res prius uit iñ¬
catas. a quib ꝓ uocatum no ẽ lata est.
sit. cuius rei ꝓlatione si ꝓnitam bab̾tis
⁊aitra ꝓ uocationis ad miniculum. qd̵
itaꝓnuntiatum ẽ sententie auctorita¬
cem nõ optinebit.¬
icum int̾ te ⁊ auiamdefuncti qõ
e ꝓnuntiauit. potuisse d̾ funictum. ⁊
minorẽ. quatuor detim antus testam̃tũ
ficeit ac ꝑ hoc auiam potiorẽ eẽ sẽt̃ẽ¬

Expanded text:
consentaneum est, ut et in sententiis omniconsentaneum est, ut et in sententiis omnium amplissimorum praefectorum praetorio ex divino oraculo retractandis eadem observatio, quae supra dicta est, post ingressum unius vel utriusque partis tam propter absentiam personarum quam propter statuta tempora teneat. Sin autem partes inter se scriptura interveniente paciscendum esse crediderint nemini parti licere ad provocationis auxilire, eorum pactionem firmam esse censemus. Legum etenim austeritatem in hoc casu volumus pactis littenditis, quod contra res prius iudicatas, a quibus provocatum non est, lata sit. Cuius rei probationem si promptam habetis, et citra provocationis adminiculum quod ita pronuntiatum est sententiae auctoritatem non obtinebitcum inter te et aviam defuncti quaestio pronuntiavit potuisse defunctum et minorem quattuordecim annis testamentum facere ac per hoc aviam potiorem esse, sentent
Abbreviated transcription (Latin):
iam t̾minum acciꝑe in ueniente. cũ
appellatoris absentiam eam sinni nõ
facue concedit. huiꝰmoĩ iniquitatẽ¬
t̃m amputantes. cum ad uersarius pt. ⁊
minime p̃sente appellatore utẽ exccͣ
quia hoc spãle priui legium eius et qui
appellationi examinande p̃sidr. posse
exuna ꝑte cam̃ dirimere. Iub̾mus eũd̾
appellatort̃ nisi obẜ uauerit uiditiũ
t̃t quominus omnia utis certam ina
impicantur appellaticẽ destauturi. ⁊ sc̃¬
tentiam contra eumiatam in suo ro¬
bore durait. ⁊ ad effectum ꝑduci. tam ꝗͣm
siabmitio minime. fuerit ꝓuocatum
nisi ip̃c appellator euidentissime ꝓbatioi¬
u possit hostendere: se quid̾ simmna ope
nisum uoluise utẽ ex̃ere: ꝑiudicem
subsetutam ꝑx quam hoc facert minie
ualuit it̃ ⁊ enim aluit eiannale tpii
dulgemin quo effiuente ⁊ iitt minime
sinẽ accipiente. cadere eum d̾ appellato¬
rio iuuamine disponimus. cum sit ei
aꝑtisime facuitas ⁊ nrãm adire maie¬
statẽ.⁊ taroitatẽ uidicis inquereiam

Expanded text:
iam terminum accipere inveniente, cum appellatoris absentia eam finiri non facile concedit, huiusmodi iniquitatem amputantes cum adversarius potest et minime praesente appellatore litem exercere, quia hoc speciale privilegium eius est, qui appellationi examinandae praesidet, posse ex una parte causam dirimere iubemus eundem appellatorem, nisi observaverit iudicium terit, quominus omnia litis certamina impleantur, appellatione defraudari et sententiam contra eum latam in suo robore durare et ad effectum perduci, tamquam si ab initio minime fuerit provocatum: nisi ipse appellator evidentissime probationibus possit ostendere se quidem summa ope nisum voluisse litem exercere, per iudicem subsecutam, propter quam hoc facere minime valuit. Tunc etenim aliud ei annale tempus indulgemus, quo effluente et lite minime finem accipiente cadere eum de appellatorio iuvamine disponimus, cum sit ei apertissima facultas et nostram adire maiestatem et tarditatem iudicis in querellam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ debere inpon̾ere: nõ erat ei pos¬
sibile formam quam erãt cond¬
usi excetere: s⁊ nos dissimmnmus
zomnẽ eidanus facultatẽ: si boc
ita fuerit sub secutum licere eisz ã¬
pliorem sũmam p̃fata quautitate
inqua datisunt uidices excedere
⁊ nõ ad modum sue rationis. s ad
sententiam. Ne tanti uidices qͣsi
ĩninculis p̃petliti nõ possint legũ

Expanded text:
 possibile formam qua erant conclusi excedere. 2a . Sed nos definimus et omnem eis damus facultatem, si hoc ita fuerit subsecutum, licere eis et ampliorem summam praefata quantitate in qua dati sunt iudices excedere, et non ad modum suae rationis, sed ad sententiam, ne tanti iudices quasi vinculis praepediti non possint legum
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ agi opti. nam muitumintẽ
ut rum capitalis pͥena nrogatabonaꝙ̃
ret adĩmat. quo tasu morte eius ex¬
tincto crimine: milla questio suꝑeẽ
p̃t. an uo̾ nõ ex̃dampnatior̾ capitis. s
spali ỹscidis sententia rona auitrũt

Expanded text:
bonorum agi oportet. Nam multum interest, utrum capitalis poena inrogata bona quoque rei adimat, quo casu morte eius extincto crimine nulla quaestio superesse potest, an vero non ex damnatione capitis, sed speciali praesidis sententia bona au
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fectos augustales. ł alium uidicem fu
usretic formidimi. ꝓuocationẽ nõ ãbi¬
trantur inponendam. a reuocantau
te pellantur. Qui nõ iim sustinue¬
rint: contestatioe publice ꝓositaꝙ¬

Expanded text:
fectos augustales vel alium iudicem sub specie formidinis provocationem non arbitrantur interponendam, a revocanda lite pellantur. Qui vero vim sustinuerunt contestatione publice proposita
Abbreviated transcription (Latin):
dicis quod deturio nominatus eẽs. ad
duum uiratum uocatus es manifestum :
p̃ iuditium future nõtioni memoratoꝵ
exris ꝓnumtiasse ꝓponas non uidetur
appellandi necessias suisse cum sẽtẽtia
nie non tencat.
opr.c erta ratioẽ ⁊ finc min̾ctare p̃¬
sides possunt. quod̾ si air̾ contra legis
statutum modum ꝓ uintie p̃ses młt¬
tam uobis irrogauerit. dubium nõ ẽ
id quod contra ins gestum eẽ uidetur
sirmitatt̃ non tenere: ⁊ siñ appellatio¬
ne posse rescindi.

Expanded text:
dicis, quod decurio nominatus esses, ad duumviratum vocatus es, manifestum est praeiudicium futurae notioni memoratorum ex his pronuntiasse proponas, non videtur appellandi necessitas fuisse, cum sententia iure non teneat.Certa ratione et fine multare praesides possunt. Quod si aliter et contra legis statutum modum provinciae praeses multam vobis inrogaverit, dubium non est id, quod contra ius gestum videtur, firmitatem non tenere et sine appellatione posse res
Abbreviated transcription (Latin):
titulare: ꝓpt̾ poc fortime releguates
insidias. sc̃inius nõ munum diem
fatalem standum eẽ in posterum. s⁊
siũ añ quartum diẽ: fatalis liminis
rip̃m fatalẽ siũ post .y. dies ex quo or¬
tus fatalis effluyerit. appellator uene¬
rita⁊ utẽ instituendam curauent.⁊
eam in competẽs uiditium d̾duxent
nõ fieri exremedio iegis p̃sentis sperãdũ
suis sanccionib enuimerauerint custo¬
nuis more consultationum. in regiaurre
subcomi uniaudientia florentissimo¬
rum nñi palati ꝓcenmi uentilentur bi¬
ennii metas unins anni t̾minus coit¬
stitutam ẽ. ⁊ p̃matine cãm̃ int ucert
n annali spatio expectato. si tm̃ insacio
nr̃o consistonio usexortlium cepiti ⁊ si nõ
fuerit in eotemdie comyleta. tm̃ ꝑpetu¬
ari eam concebimus. cum iniquũ sit

Expanded text:
titubare: propter hoc fortunae relevantes titubare: propter hoc fortunae relevantes insidias sancimus non in unum diem fatalem standum esse in posterum, sed sive ante quartum diem fatalis luminis et ipsum fatalem sive post quinque dies, ex quo ortus fatalis effluxerit, appellator venerit et litem instituendam curaverit et eam in competens iudicium deduxeritnon fieri ex remedio legis pra esentis sperandum suis sanctionibus enumeraverunt, custonus more consultationum in regia urbe sub communi audientia florentissimorum nostri palatii procerum ventilentur, biennii metas unius anni terminis coarstitutum est, et praemature causam inducere neque annali spatio expectato. Si tamen in sacro nostro consistorio lis exordium ceperit, etsi non fuerit in eodem die completa, tamen perpetuar