comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tres in longitudinem parietum turris. latas quatuor pe¬
des fecerunt. Easq tribus ex partibus quȩ ad hostes uer¬
gebant: eminentibus trabibus circum turrim perpendẽtes
religauerunt. Quod unum genus tegmenti aliis lotis erãt
experti: nullo telorum tormento trauci posse. Ubi uero ea
pars turris: que erat perfecta tȩta atq munita ẽ ab omni
ictu hostium: pluteos ad alia opera abduxerunt. Turris
tectum per se ipsum prehensionibus ex contignatione pͥma
suspendere ac tollere ceperunt. Ubi quantum storiarum
dimissio patiebatur. tantum eleuabant. Intra hec tegmẽ¬¬
ta abditi atq muniti parietes lateribus extruebant. rur.¬
susq aliam prehensionem ad edificandum sibi locum ex-¬
pediebant. Ubi tempus alterius contabulationis uidebat
tigna item ut primo tecta extremis lateribus instruebant:
exq ea contignatione rursus summã contabulationẽ sto-¬
riasq el euabant. Ita tuto ac sine uulnere ac periculo sex

Expanded text:
tres in longitudinem parietum turris latas iiii petres in longitudinem parietum turris latas iiii pedes fecerunt easque ex tribus partibus quae ad hostes vergebant, eminentibus trabibus circum turrim praependentes religaverunt; quod unum genus tegimenti aliis locis erant experti nullo telo neque tormento traici posse. ubi vero ea pars turris, quae erat perfecta, tecta atque munita est ab omni ictu hostium, pluteos ad alia opera abduxerunt; turris tectum per se ipsum pressionibus ex contignatione prima suspendere ac tollere coeperunt. ubi quantum storiarum demissio patiebatur, tantum elevarant, intra haec tegimenta abditi atque muniti parietes lateribus exstruebant, rursusque alia pressione ad aedificandum sibi locum expediebant. ubi tempus alterius contabulationis videbatur, tigna item ut primo tecta extremis lateribus instruebant exque ea contignatione rursus summam contabulationem storiasque elevabant. ita tuto ac sine ullo vulnere ac periculo vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne quid eminer&e ubi ignis hostium adheresceret. Hanc insup
contignationem quãtum tectum plutei ac uinearum passum est
latericulo adstruxerant. Supraq eum locum duo tigna trans¬
uersa iniecerunt ut non longe ab extremis parietibus quibꝰ
suspenderent eam contignationem quȩ turri tegͥmento ess&
futura: supraq ea tigna directo transuersas trabes inieterunt
easq asseribus religauerunt. Has trabes paulo longiores atq
eminentiores ꝗͣ extremi parietes erãt. effecerunt: ut esset
ubi tegmenta perpendere possent: ad defendendos ictus ac
repellendos. Cum inter eam contignationem parietes ex¬
truerentur: eamq contabulationem summam lateribus lu¬
toq constrauerunt. ne quid ignis hostium nocere poss&
Centonesq insuper iniecerunt:. ne aut tela tormentis missa
tabulationem perfringerent. aut saxa ex catapultis late-¬
ricium discuterent. Storias autem ex funibus anchorariis

Expanded text:
nequid emineret, ubi ignis hostium adhaeresceret. hanc insuper nequid emineret, ubi ignis hostium adhaeresceret. hanc insuper contignationem, quantum tectum plutei ac vinearum passum est, latericulo adstruxerunt supraque eum locum duo tigna transversa iniecerunt non longe ab extremis parietibus, quibus suspenderent eam contignationem quae turri tegimento esset futura, supraque ea tigna derecto transversas trabes iniecerunt easque axibus religaverunt. has trabes paulo longiores atque eminentiores quam extremi parietes erant, effecerunt ut esset ubi tegimenta praependere possent ad defendendos ictus ac repellendos, cum infra eam contignationem parietes extruerentur; eamque contabulationem summam lateribus lutoque constraverunt, nequid ignis hostium nocere posset, centonesque insuper iniecerunt, ne aut tela tormentis missa tabulationem perfringerent, aut saxa ex catapultis latericium discuterent. storias autem ex funibus ancorariis
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur. Massilienses tamen nihilo segnius ad defensionẽ
urbis reliqua apparare ceperunt. Est autem animaduer¬
sum a legionarus: qui ad dextram partem operis ad ministra¬
bant ob crebras hostium eruptiones magno sibi esse presidio posse
si pro castello ac receptaculo turrim ex latere sub muro fe¬
cissent. Quam primo ad repentinos incursus humilem par¬
uamq fecerant. huc se ferebant: siqua maior oppresserat
uis. propugnabant. Et hinc ad repellendum & prosequen¬
dum hostem procurrͣbant. Patebat hec quatͦ uersus pedes
.xxx. sed parietum crassitudo pedes .U. Postea uero ut est re¬
rum omnium magister cͥasus hominum adhibita solertia. in¬
uentum est magno esse usui posse. si hȩc ess& in altitudinẽ
turris elata. Id hac ratione perfectũ est ubi turris altitudo
ꝓducta est: id contabulationis causa ĩparietes instruxerunt:
ita ut capita tignoꝵ extrema parietum structura tegerẽtur:

Expanded text:
videretur. Massilienses tamen nihilo setius ad defensionem videretur. Massilienses tamen nihilo setius ad defensionem urbis reliqua apparare coeperunt. Est animadversum ab legionariis, qui dextram partem operis administrabant, ex crebris hostium eruptionibus magno sibi esse praesidio posse, si ibi pro castello ac receptaculo turrim ex latere sub muro fecissent. quam primo ad repentinos incursus humilem parvamque fecerunt. huc se referebant; hinc, siqua maior oppresserat vis, propugnabant; hinc ad repellendum et prosequendum hostem procurrebant. patebat haec quoquoversus pedes xxx, sed parietum crassitudo pedes v. postea vero, ut est rerum omnium magister usus, hominum adhibita sollertia inventum est magno esse usui posse, si haec esset in altitudinem turris elata. id hac ratione perfectum est. Ubi turris altitudo perducta est ad contabulationem, eam in parietes instruxerunt, ita ut capita tignorum extrema parietum structura tegerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
momento antecederet. Ille adeo grauiter inter se incitate cõ¬
flixerunt ut uehementissime utręq ex concursu laborarent:
Altera uero perfracto rostro tota collabefieret. Iua re animad¬
uersa quȩ proximȩ ei loco ex Bruti classe naues erant. in
eas impeditas impetum faciunt celeriterq ambas deprimũt.
Sed nasidianȩ naues nulli usui fuerunt. celeriterq pugna ex¬
cesserunt. Non enim has aut respectu patriȩ: aut propinqͦ¬
rum prȩcepta ad extremum uita periculum adire cogebãt.
Itaq ex eo numero nauium nulla desiderata est. ex massili¬
ensium classe quinq sunt depressȩ: quatuor captȩ: una cũ¬
cum nasidianis profugit. Quȩ omnes citeriorem hispaniam¬
petiuerunt. At ex reliquis una pręmissa massiliam huius nũ¬
tii ꝑferendi gratia: cum iam appropinquar& urbi omnis sese
multitudo ad cognoscendum effudit. At re cognita tantur
luctus excepit: ut urbs ab hostibus capta eodem uestigio

Expanded text:
momento antecederet. illae adeo graviter inter se incitatae conmomento antecederet. illae adeo graviter inter se incitatae conflixerunt, ut vehementissime utraque ex concursu laborarent, altera vero praefracto rostro tota conlabefieret. qua re animadversa, quae proximae ei loco ex Bruti classe naves erant, in eas inpeditas impetum faciunt celeriterque ambas deprimunt. Sed Nasidianae naves nullo usui fuerunt celeriterque pugna excesserunt. non enim has aut conspectus patriae aut propinquorum praecepta ad extremum vitae periculum adire cogebant. itaque ex eo numero navium nulla desiderata est; ex Massiliensium classe v sunt depressae, iiii captae, una cum Nasidianis profugit; quae omnes citeriorem Hispaniampetiverunt. at ex reliquis una praemissa Massiliam huius nuntii perferendi gratia cum iam adpropinquaret urbi, omnis sese multitudo ad cognoscendum effudit, et re cognita tantus luctus excepit, ut urbs ab hostibus capta eodem vestigio
Abbreviated transcription (Latin):
ptorum: quȩ paulo. a surs acceperant hoc animo decerta.¬
bant ut nullum aliud tempus ad conandum habituri ⁊¬
uiderentur. & quibus in pugnando uitȩ periculum accide¬
ret. non ita multo se reliquorum ciuium factum antecede¬
re existimarent. quibus urbe capta eadem ess& belli fortu¬¬
na patienda. Deductisq nostris paulatim nauibus. & ar¬
tificio gubernatorum mobilitati nauium locus dabatur
& si quando nostri facultatem nacti ferreis manibus iniectis
nauem religauerant.: undiq suis laborantibus succurrebant.
cedebant uUirtute nostris: simul ex minoribus nauibus ma.
gna eminus missa teloꝵ multa nostris de improuiso imprudẽ¬
tibus atq impeditis uulnera inferebant. conspicatxȩq naues
triremes duȩ nauem . D. Bruti: quȩ ex signo facile cognosci
poterat: duabus ex partibus se se in eam incitauerant. Sed
tanta re prouisa brutus celeritate nauis enixus est ut paruo

Expanded text:
ptorum, quae paulo ante ab suis acceperant, hoc animo decertaptorum, quae paulo ante ab suis acceperant, hoc animo decertabant, ut nullum aliud tempus ad conandum habituri viderentur, et quibus in pugna vitae periculum accideret, non ita multo se reliquorum civium fatum antecedere existimarent, quibus urbe capta eadem esset belli fortuna patienda. diductisque nostris paulatim navibus et artificio gubernatorum et mobilitati navium locus dabatur, et siquando nostri facultatem nacti ferreis manibus iniectis navem religaverant, undique suis laborantibus succurrebant. cedebant virtute nostris. simul ex minoribus navibus magna vis eminus missa telorum multa nostris de improviso imprudentibus atque inpeditis vulnera inferebant. conspicataeque naves triremes duae navem D. Bruti, quae ex insigni facile agnosci poterat, duabus ex partibus sese in eam incitaverant. sed tantum re provisa Brutus celeritate navis enisus est ut parvo
Abbreviated transcription (Latin):
animi aduersus eas proficiscitur. Facile erat ex castris.C.
rebonii. atq omnibus superioribus locis prospicere in urbem:
ut omnis uiuentus quȩ in oppido remanserat: omnesq su¬¬
perioris x̧tatis cum liberis atq uxoribus ex publicis custo¬
diis. quȩ aut muro ad celum manum tenderent: aut tẽ¬
pla deorum immortalium adirent. & ante simulacra proie¬
cti uictoriam ab his exposcerent. Neq erat quisꝙͣ omnium
qui non in eius diei casu suarum omnium fortunarum euẽtu
consistere existimaret. Nam & honesti ex iuuentute. &
cuiusq etatis amplissimi nominatim uocati atq rogati ⁊¬
naues conscenderant: ut siquid aduersi accidiss&. ne ad co¬
nandum sibi quidem quicꝗͣ reliqui fore uiderent: Si supe¬
rauissent uel domesticiᷤ opibus: uel extraneis auxiliis de sa¬¬
lute urbis confiderent. Commisso prelio massiliensibus
res nulla ad uirtutem defuit: sed memores eorum prȩce¬

Expanded text:
animi adversus eos proficiscitur. facile erat ex castris C. animi adversus eos proficiscitur. facile erat ex castris C. Treboni atque omnibus superioribus locis prospicere in urbem, ut omnis iuventus, quae in oppido remanserat, omnesque superioris aetatis cum liberis atque uxoribus publicis custodiisque aut muro ad caelum manus tenderent aut templa deorum immortalium adirent et ante simulacra proiecti victoriam ab dis exposcerent. neque erat quisquam omnium, quin in eius diei casu suarum omnium fortunarum eventum consistere existimaret. nam et honesti ex iuventute et cuiusque aetatis amplissimi nominatim evocati atque obsecrati navis conscenderant, ut siquid adversi accidisset, ne ad conandum quidem sibi quicquam reliqui fore viderent; si superavissent, vel domesticis opibus vel externis auxiliis de salute urbis confiderent. Commisso proelio Massiliensibus res nulla ad virtutem defuit. sed memores eorum praece
Abbreviated transcription (Latin):
mo tempore ciuitati subuenirent non minore animo ac fidu¬
cia ꝗͣ ante dimicauerant naues constendunt. Communi
enim fit uitio naturȩ ut inuisis latitantibus atq incognitis
rebus magis confidamus: uehementiusq ex terreamur ut tu
accidit. Aduentus enim. L. Hasidui summa spe & uoluntate
ciuitatem compleuerat. Nacti idoneum uentum ex portu exe¬
unt: & tauroenta quod est castellum massiliensium ad na¬
sidium perueniunt. ibiq naues expediunt: rursusq se ad
confligendum animo confirmant & consilia communicant.
Dextra pars attribuitur massiliensibus: sinistra Nasidio. Eodẽ
Brutus contendit aucto nauium numero. Nam ad eas quae
factȩ erant arelatȩ per Cesarem. captiuȩ massiliensium ac¬
cesserant sex. Has superioribus diebus refecerat: atq oibus
rebus instruxerat. itaq suos cohortatus. quos integros
spͥerauissent: ut uictos contemnerent: plenus spei bonȩ atq

Expanded text:
mo tempore civitati subvenirent, non minore animo ac fidumo tempore civitati subvenirent, non minore animo ac fiducia quam ante dimicaverant, naves conscendunt. communi enim fit vitio naturae, ut invisitatis atque incognitis rebus magis confidamus vehementiusque exterreamur; ut tum accidit. adventus enim L. Nasidi summa spe et voluntate civitatem conpleverat. nacti idoneum ventum ex portu exeunt et Tauroenta, quod est castellum Massiliensium, ad Nasidium perveniunt ibique naves expediunt rursusque se ad confligendum animo confirmant et consilia communicant. dextra pars attribuitur Massiliensibus, sinistra Nasidio. Eodem Brutus contendit aucto navium numero. nam ad eas, quae factae erant Arelate per Caesarem, captivae Massiliensium accesserant sex. has superioribus diebus refecerat atque omnibus rebus instruxerat. itaque suos cohortatus, quos integros superavissent, ut victos contemnerent, plenus spei bonae atque
Abbreviated transcription (Latin):
siciliȩ impruddente atq inopinante Curione ꝓuehit᷑. Appulsisq¬
Messana nauibus atq inde propter repentinum terrorem prin¬
cipum ac senatus fuga facta ex nauibus eorum deducit. hac
iuncta ad reliquas naues tursum massiliam uersus perficit.
Premissaq elam nauicula Domitium massiliensesq de suo
aduentu certiores facit: eosq magnopere hortatur. ut rur¬
sus cum bruti classe additis suis auxilus confligant. Mas¬
silienses post superius incommodum ueteres ad eundem nũ
ex naualibus productas naues refererant. summaq indu¬
stria armauerant. remigum gubernatorum magna copia
suppetebat. piscatoriaq adiecerat atq contexerant: ut essẽt
ab ictu telorum remiges tuti has sagutariis tormentisq cõ¬
pleuerant. Tali modo instructa classe omnium seniorum ma¬
trum familiȩ uirginumq precibus & fletu excitati ut extre¬

Expanded text:
Siciliae imprudente atque inopinante Curione pervehitur appulsisqSiciliae imprudente atque inopinante Curione pervehitur appulsisqMessanam navibus atque inde propter repentinum terrorem principum ac senatus fuga facta ex navalibus eorum navem deducit. hac adiuncta ad reliquas naves cursum Massiliam versus perficit praemissaque clam navicula Domitium Massiliensisque de suo adventu certiores facit eosque magnopere hortatur, ut rursus cum Bruti classe additis suis auxiliis confligant. Massilienses post superius incommodum veteres ad eundem numerum ex navalibus productas navis refecerant summaque industria armaverant — remigum, gubernatorum magna copia subpetebat — piscatoriasque adiecerant atque contexerant, ut essent ab ictu telorum remiges tuti; has sagittariis tormentisque conpleverunt. tali modo instructa classe omnium seniorum, matrum familiae, virginum precibus et fletu excitati, extre
Abbreviated transcription (Latin):
uineȩ substinere possent. Asseres .N. pedum .xii. cuspidi¬
bus prefixi: atq hi maximis balistis missi per quatuor or.¬
dines cratium in terra defigebantur. Itaq pedalibus ligneiᷤᷤ
coniunctis inter se porticus integebantur: atq huc agger in¬
ter manus proferebatur. Antecedebat testudo pedum .Lx.
ȩquandi loci causa facta: item ex fortissimis lignis euoluta
omnibus rebus quibus ignis iactus & lapides defendi possẽt.
Sed magnitudo operum: altitudo muri atq turrium: multi-¬
tudo tormentorum omnem administrationem tardabat. Cre¬¬
bre tamen per albicos exuptiones fiebant ex oppido ignesq
aggeri & turribus inferebantur: que facile nr̃i milites re¬
pellebant: magnusq ultro illatis detrimentis.: eos qui eruptio¬
nem fecerant in oppidum reiiciebant. Interim.L. Nasidiꝰ
a . CN. Sompeio tum classe nauium . xui. ex quibus paucȩ
erant ȩrate. L. Domitio massiliensibusq subsidio missus freto

Expanded text:
vineae sustinere possent. asseres enim pedum xii cuspidivineae sustinere possent. asseres enim pedum xii cuspidibus praefixi atque hi maximis balistis missi per quattuor ordines cratium in terram defigebantur. itaque pedalibus lignis coniunctis inter se porticus integebantur, atque hac agger inter manus proferebatur. antecedebat testudo pedum lx aequandi loci causa facta item ex fortissimis lignis, convoluta omnibus rebus, quibus ignis iactus et lapides defendi possent. sed magnitudo operum, altitudo muri atque turrium, multitudo tormentorum omnem administrationem tardabat. crebrae etiam per Albicos eruptiones fiebant ex oppido, ignesque aggeri et turribus inferebantur. quae facile nostri milites repellebant magnisque ultro inlatis detrimentis eos, qui eruptionem fecerant, in oppidum reiciebant. Interim L. Nasidius ab Cn. Pompeio cum classe navium ivx, in quibus paucae erant aeratae, L. Domitio Massiliensibusque subsidio missus freto
Abbreviated transcription (Latin):
UM. HEC IN. NISPANIA. GERU¬
tur .C: srebonius legatus: qui ad op¬
pugnationem massiliȩ relictus erat
duabus ex partibus aggerem. uineaᷤ
turresq ad oppidum agere instituit.
Una erat proxima portui nauuibusq
altera ad partem qua est aditus ad
G alliam atq hispaniam ad id mare
quod attigit ostium rhodani. Massilia enim fere tribus
ex oppidi partibus mari alluitur. Reliqua quarta est quȩ
aditum habet ad terram. Huius quoq spacii pars ea quȩ
ad arcem pertinet loci natura & ualle altissima munita
longam & difficilem habet oppugnationem. Ad ea perfici-¬¬
enda opera. C. Trebonius magnam iumentorum atq homi¬
num multitudinem ex omni prouincia uocat: uimina mate¬
riamq comportari iubet. Quibus comportatis rebus aggerẽ
in altitudinem pedum .Lxxx. extruit. Sed tanti erant an¬
tiquitus in oppido omnium rerum ad bellum apparatus: tan-¬¬
taq multitudo tormentorum. ut eorum uim nullȩ contextȩ uiminibus

Expanded text:
um haec in Hispania geruntur, C. Trebonius legatus, qui ad oppugnationem Massiliae relictus erat, duabus ex partibus aggerem, vineas turresque ad oppidum agere instituit. una erat proxima portu navalibusque, altera ad portam, qua est aditus ex Gallia atque Hispania, ad id mare, quod adiacet ad ostium Rhodani. Massilia enim fere tribus ex oppidi partibus mari alluitur; reliqua quarta est, quae aditum habeat ab terra. huius quoque spatii pars ea quae ad arcem pertinet, loci natura et valle altissima munita longam et difficilem habet oppugnationem. ad ea perficienda opera C. Trebonius magnam iumentorum atque hominum multitudinem ex omni provincia vocat, vimina materiamque comportari iubet. quibus conparatis rebus aggerem in altitudinem pedum lxxx exstruit. Sed tanti erant antiquitus in oppido omnium rerum ad bellum apparatus tantaque multitudo tormentorum, ut eorum vim nullae contextae viminibus
Abbreviated transcription (Latin):
tes suos iis qui amiserant. restituat᷑. militibus. equa facta
extimatione pecuniam pro his rebus soluit. Quascũq
postea controuersias milites inter se habuerunt. sua spõte
ad Cęsarem introduxerant. Petreius atq Afranius cũ
stipendium a legionibus pene seditione facta flagita¬
retur: cuius illi diem nondum uenisse dicerent. Cȩsar
ut cognoscer& postulatum est. eoq utriq quod statuit
contenti fuerunt. Circiter tertia exercitus parte eo bi¬
duo dimissa: duas legiones suas antetedere: reliquas sb̃¬
sequi iussit: ut non longo inter se spatio castra facerẽt. Eiq
negocio. Q Fusium Calenum legatum preficit. Hoc eius
p̃seripto ex hispania ad Uarum flumen ẽ iter factum: atq ibi
reliqua pars exercitus dimissa est.

Expanded text:
tes suos, iis qui amiserant restituatur; militibus aequa facta tes suos, iis qui amiserant restituatur; militibus aequa facta aestimatione pecuniam pro his rebus dissolvit. quascumque postea controversias inter se milites habuerunt, sua sponte ad Caesarem in ius adierunt. Petreius atque Afranius cum stipendium ab legionibus paene seditione facta flagitaretur, cuius illi diem nondum venisse dicerent, Caesar ut cognosceret, postulatum est, eoque utrique, quod statuit, contenti fuerunt. parte circiter tertia exercitus eo biduo dimissa duas legiones suas antecedere, reliquas subsequi iussit, ut non longo inter se spatio castra facerent, eique negotio Q. Fufium Calenum legatum praefecit. hoc eius praescripto ex Hispania ad Varum flumen est iter factum, atque ibi reliqua pars exercitus dimissa est.
Abbreviated transcription (Latin):
factum. nociturum se nemini: hanc unam atq extremã
pacis esse condicionem. Id uero militibus fuit pergratũ
& iocundum ut ex ipsa significatione cognosci potuit. ut
quia aliqu̾d uicti incommodum expectauissent. Ultro pre¬
mium missionis ferrent. Nam cum de loco & de tempo¬¬
re eius rei controuersia inferretur: & uoce & manibus uni¬
uersi ex uallo ubi constiterant. significare ceperunt, ut sta¬
tim dimitterentur. neq enim interposita fide firmum esse pos-¬
se si in aluid tempus differretur. Pautis cum ess& int
utranq partem uerbis disputatum. res huc deducitur: ut
qui habeant domicilium aut possessionem in hispaniam sta¬
tim: reliqui ad uarum flumen dimittantur: ne cui de his
noceatur: neu quis inuitus sacramentu dicere cogatur a Ce¬
sare cauetur. Cȩsar ex eo tempore dum ad flumen uarũ
Ueniatur se frumentum daturum pollicetur. Addit ⁊¬
etiam ut quid quisq in bello amiserit: quȩ sut penes mili¬

Expanded text:
factum, se nociturum nemini. hanc unam atque extremam esse pacis condicionem. Id vero militibus fuit pergratum et iucundum, ut ex ipsa significatione cognosci potuit, ut, qui aliquid iusti incommodi expectavissent, ultro praemium missionis ferrent. nam cum de loco et de tempore eius rei controversia inferretur, et voce et manibus universi ex vallo, ubi constiterant, significare coeperunt, ut statim dimitterentur, neque omni interposita fide firmum esse posse, si in aliud tempus differretur. paucis cum esset in utramque partem verbis disputatum, res huc deducitur, ut ii qui habeant domicilium aut possessionem in Hispania, statim, reliqui ad Varum flumen dimittantur; nequid iis noceatur neu quis invitus sacramentum dicere cogatur, a Caesare cavetur. Caesar ex eo tempore, dum ad flumen Varum veniatur, se frumentum daturum pollicetur. addit etiam, ut quid quisque eorum in bello amiserit, quae sint penes mili
Abbreviated transcription (Latin):
ad auariciam exercebantur. In capita singula seruorum ac li¬
berorum tributum imponehatur. colunaria hostiaria frumen¬
tum milites arma remiges tormenta vecture imperabantur.
Cuiusmodi rei nomen reperiri poterat hoc fatis esse ad cogendas
pecunias uidebatur. Non solum vrbibus sed pene uicis castel¬
lisq singuli cum imperio preficiebantur. Iui horum quid acer¬
bissime crudelissimeq fecerat is & uix & ciuis optimus ha¬
hebatur. Etat plena lictorum & imperiorum prouincia con¬
ferta preceptis atq ex actoribus. qui preter imperatas pecuniaᷤᷤ
suo etiam priuato imperio compendioq seruiebant. Dic̾tabãt
enim se domo patriaq expulsos omnibus necessariis egere re¬
bus ut honista prescriptione rem turpissimam tegerent. Ac¬
cedebant ad hȩc grauissimȩ usurȩ quod in bello plerunq accide¬
re consuruit uniuersis in pecuniis. quibus in rebus prolationẽ

Expanded text:
ad avaritiam excogitabantur. in capita singula servorum ac liad avaritiam excogitabantur. in capita singula servorum ac liberorum tributum imponebatur; columnaria ostiaria frumentum milites arma remiges tormenta vecturae imperabantur; cuius modo rei nomen reperiri poterat, hoc satis esse ad cogendas pecunias videbatur. non solum urbibus, sed paene vicis castellisque singuli cum imperio praeficiebantur. qui horum quid acerbissime crudelissimeque fecerat, is et vir et civis optimus habebatur. erat plena lictorum et imperiorum provincia, differta praefectis atque exactoribus, qui praeter imperatas pecunias suo etiam privato conpendio serviebant; dictitabant enim se domo patriaque expulsos omnibus necessariis egere rebus, ut honesta praescriptione rem turpissimam tegerent. accedebant ad haec gravissimae usurae, quod in bello plerumque accidere consuevit universis imperatis pecuniis; quibus in rebus prolatione
Abbreviated transcription (Latin):
tis quibusdam circa montem amanum acceptis: imperato¬
rem se se appellauerat. Quo facto ciuitatibus tiramnisq
magnas imperauerat pecunias. Item a publicanio suę proui¬
cię debitam hiennii pecuniam exegerat. & ab eisdem insequen¬
tis anni mutuam acceperat xquitesq toti prouinciȩ impera¬
uerat: Iiuibus coactis: sinitimas hostibus parthis post se reli¬
ctis. qui paulo ante. Mar. Crassum imperatorem interfecerãt
&. Mar. hibulum in obsidione habuerant legiones ȩquitesq
ex syria deduxerat. summaq tum solicitudine atꝗ timore pat¬
thici belli in prouinciam cum ueniss& ac non nullę militum
voces  audirentur se se contra hostem si duterentur ituros con¬
tra cuiem & consulem arma non laturos deductis pergamum
gitiones fecit: & confirmandorum militum causa: diripien¬
das his ciuitates dedit. Interim aterbissime imperatę pecu¬
niȩ tota prouincia exigebantur. Multa preterea generatim

Expanded text:
tis quibusdam circa montem Amanum acceptis imperatotis quibusdam circa montem Amanum acceptis imperatorem se appellaverat. quo facto civitatibus tyrannisque magnas imperaverat pecunias, item a publicanis suae provinciae debitam biennii pecuniam exegerat et ab isdem insequentis anni mutuam praeceperat equitesque toti provinciae imperaverat. quibus coactis, finitimis hostibus Parthis post se relictis, qui paulo ante M. Crassum imperatorem interfecerant et M. Bibulum in obsidione habuerant, legiones equitesque ex Syria deduxerat. summamque in sollicitudinem ac timorem Parthici belli provincia cum venisset, ac nonnullae militum voces cum audirentur sese, contra hostem si ducerentur, ituros, contra civem et consulem arma non laturos, deductis Pergamum gitiones fecit et confirmandorum militum causa diripiendas his civitates dedit. Interim acerbissime imperatae pecuniae tota provincia exigebantur. multa praeterea generatim
Abbreviated transcription (Latin):
die uterq eorum ex castris statutis flumine tapso exer¬
citum educunt: Pompeius clam & noctu: Cȩsar palã atq
interdiu. Sed Cȩsari circiũtu maiore iter quippe erat lon.¬
gius aduerso flumine: ut uado transire posset. Pompeius
quia expedito itinere flumen ei transeundum non erat: ma¬¬
gnis itineribus ad Antonium contendit. atq eum ubi apꝓ-¬
pinquare cognouit idoneum locum nactus ibi copias collo-¬
cauit.: suosq omnes castris continuit. ignesq fieri prohibu-¬
it. quo occultior ess& eius aduentus. Fec ad Antonium
statim per grecos deferuntur. Ille missis ad Cȩsarem nũ¬
tus unum diem se se castris tenuit. altero die ad eum per-¬
uenit Cȩsar. Cuius aduentu cognito Pompeius ne duobus
circunclu deretur exercitibus ex eo loco discedit omnibusq¬
copuis ad asparagium dirachiumq peruenit. atq ibi ido¬
neo loco castra ponit. His temporibus Scipio detrimen¬

Expanded text:
die uterque eorum ex castris stativis a flumine Apso exerdie uterque eorum ex castris stativis a flumine Apso exercitum educunt, Pompeius clam et noctu, Caesar palam atque interdiu. sed Caesari circuitu maiore iter erat longius, adverso flumine, ut vado transire posset. Pompeius, quia expedito itinere flumen ei transeundum non erat, magnis itineribus ad Antonium contendit atque, ubi eum adpropinquare cognovit, idoneum locum nactus ibi copias collocavit, suosque omnes castris continuit, ignesque fieri prohibuit, quo occultior esset eius adventus. haec ad Antonium statim per Graecos deferuntur. ille missis ad Caesarem nuntiis unum diem sese castris tenuit, altero die ad eum pervenit Caesar. cuius adventu cognito Pompeius, ne duobus circumcluderetur exercitibus, ex eo loco discedit omnibusqcopiis ad Asparagium Dyrrachinorum pervenit atque ibi idoneo loco castra ponit. His temporibus Scipio detrimen
Abbreviated transcription (Latin):
um legionum: uniusq tironum & ȩquitum. dcce. plerasq
naues in italiam remittit ad reliquos milites ȩquitesq tras¬
portandos. fontones quod est genus nauium gallicarum
lissi relinquit: hoc consilio: ut si forte Pompeius uacuam exi¬
stimans italiam cuͤm traietiss& exercitum: quę opinis erat
in eolita uulgo: aliquam Cȩsar ad insequendum haberet fa
cultatem: nuntiosq ad eum celeriter mittit. quibus regioni¬
bus exercitum exposuiss&. & quid militum transmisisset.
Hȩc eodem fere tempore Cȩsar atq sompeius cognostunt. nã
prȩteruectas apolloniam dirachiumq naues uiderant. ipsi
iter secundum eas terras duxerant. sed quo essent hȩ dela-¬
te primis diebus ignorabant. cognitaq re diuersa sibi am¬
ho consilia capiunt. Cȩsar ut ꝗͣprimum se cum Antonio
coniungeret. Pompeius ut uenientibus se in itinere oppo¬¬
neret. & sic imprudentes ex insidiis adoriri poss& eodẽq

Expanded text:
um legionum uniusque tironum et equitum dccc, plerasque um legionum uniusque tironum et equitum dccc, plerasque naves in Italiam remittit ad reliquos milites equitesque transportandos, pontones, quod est genus navium Gallicarum, Lissi relinquit, hoc consilio, ut si forte Pompeius vacuam existimans Italiam eo traiecisset exercitum, quae opinio erat edita in vulgus, aliquam Caesar ad insequendum facultatem haberet, nuntiosque ad eum celeriter mittit, quibus regionibus exercitum exposuisset et quid militum transvexisset. Haec eodem fere tempore Caesar atque Pompeius cognoscunt. nam praetervectas Apolloniam Dyrrachiumque naves viderant, ipsi iter secundum eas terras direxerant, sed quo essent eae delatae, primis diebus ignorabant. cognitaque re diversa sibi ambo consilia capiunt: Caesar, ut quam primum se cum Antonio coniungeret, Pompeius, ut venientibus in itinere se opponeret, et si imprudentes ex insidiis adoriri posset; eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
untur. At ueteranȩ legionis milites item conflictati &
tempestatis & sentinȩ uitiis non ex pristina uirtute remit¬
tendum aliquid putauerunt.: sed tractandis condicionibus
& simulatione deditionis: extracto primo noctis tempore
gubernatorem in terram nauem eiicere cogunt. Ipsi ido¬
neum locum nacti. reliquam noctis partem ibi confecerunt.¬
& luce prima missis ad eos ab Octacilio ȩquitibus: qui eam
partem orę maritimȩ obseruabant. circiter. ecccͦ. quiꝰ ros ar¬
mati ex presidio secuti sunt. se defenderunt. & non nullis
eorum interfectis incolumes se ad nostros receperunt. Quo
facto conuentus ciuium romanorum qui lissum obtinebãt.
quod oppidum iis antea Cęsar tribuerat muniendumq cu¬
rauerat: Antonium recipit: omnibusq rebus iuuit. Octaciliꝰ
sibi timens oppido fugit. & ad Pompeium peruenit. Ex oĩ
bus copũs Antonius quaꝵ erat summa ueteranarum tri-¬

Expanded text:
untur. at veteranae legionis milites, item conflictati et untur. at veteranae legionis milites, item conflictati et tempestatis et sentinae vitiis, neque ex pristina virtute remittendum aliquid putaverunt, et tractandis condicionibus et simulatione deditionis extracto primo noctis tempore gubernatorem in terram navem eicere cogunt, ipsi idoneum locum nacti reliquam noctis partem ibi confecerunt et luce prima missis ad eos ab Otacilio equitibus, qui eam partem orae maritimae adservabant, circiter cccc, quique eos armati ex praesidio secuti sunt, se defenderunt et nonnullis eorum interfectis incolumes se ad nostros receperunt. Quo facto conventus civium Romanorum, qui Lissum obtinebant, quod oppidum iis antea Caesar attribuerat muniendumque curaverat, Antonium recepit omnibusque rebus iuvit. Otacilius sibi timens oppido fugit et ad Pompeium pervenit. expositis omnibus copiis Antonius, quarum erat summa veteranarum tri
Abbreviated transcription (Latin):
propugnatorumq numero pars ad scopulos allisa interfice¬
retur. pars a nostris distraheretur. Iuos omnes conserua¬
tos Cȩsar domum remisit. Nostrȩ naues duȩ tardius cur-¬
su confecto in noctem coniectȩ cum ignorarent quem locũ
reliquȩ cepissent contra lisum in anchoris constiterunt. has
scaphis minoribusq nauigiie compluribus sumptis Octatiliꝰ
Crassus qui lissi preerat expugnare parabat. simul de decitio¬
ae earum agebat: & incolumitatem deditis polli cebatur.
Harum altera nauis. cͫͦxx. e legione tironum sustulerat. al¬
tera ex ueterana paulo minus ccͫ Hlis cognosci lituit ꝗͣtu
ess& hominibus presidii in animi fortitudine. Tirones .n.
multitudine nauium perterriti: & salo nauseaq confecti:
iure iurando accepto nihil his nocituros hostes se Octacilio
dediderunt. Qui omnes aduenientes: ad eum perducti contra
religionem iuris iurandi in eius conspectu crudelissime interfici¬

Expanded text:
propugnatorumque numero pars ad scopulos allisa interficepropugnatorumque numero pars ad scopulos allisa interficeretur, pars ab nostris detraheretur, quos omnes conservatos Caesar domum remisit. Nostrae naves duae tardius cursu confecto in noctem coniectae, cum ignorarent, quem locum reliquae cepissent, contra Lissum in ancoris constiterunt. has scaphis minoribusque navigiis compluribus summissis Otacilius Crassus, qui Lissi praeerat, expugnare parabat; simul de deditione eorum agebat et incolumitatem deditis pollicebatur. harum altera navis ccxx e legione tironum sustulerat, altera ex veterana paulo minus cc. hic cognosci licuit, quantum esset hominibus praesidii in animi firmitudine. tirones enim multitudine navium perterriti et salo nausiaque confecti iureiurando accepto nihil iis nocituros hostes se Otacilio dediderunt; qui omnes ad eum producti contra religionem iurisiurandi in eius conspectu crudelissime interfici
Abbreviated transcription (Latin):
pestatis superare posse sperabant. preteruectosq dirachiu
magna ui uenti nihilo segnius sequebantur. Nostri usi for¬
tunȩ beneficio. tamen impetum classis timebant. si forte
uentus remisisset. nacti portum qui appellatur nympheus
ultra lissum milia passuum tria. eo naues introduxerũt
Qui portus ab africo tegebatur. ab austro non erat tutus. le¬
uisq tempestatis ꝗ classis periculum extimauerunt. ⁊¬
Q uo simul atq intus est itum incredibili felicitate auster: qui
per biduum flauerat: in africum se uertit. hic subitam cõ¬
mutationem fortunȩ uidere licuit. Qui modo sibi timuerãt
hos tutissimus portus recipiebat. Iui nostris nauibus pericu¬
lum intulerant de suo timere cogebantur. Itaq tempore
commutato tempestas & nostros texit. & naues rhodia
afflixit. ita ut ad unam contractȩ omnes numero .xui. eli¬
derentur. & naufragio interirent. & ex magno remigum

Expanded text:
pestatis superari posse sperabat praetervectosque Dyrrachium pestatis superari posse sperabat praetervectosque Dyrrachium magna vi venti nihilo setius sequebatur. nostri usi fortunae beneficio tamen impetum classis timebant, si forte ventus remisisset. nacti portum, qui appellatur Nymphaeum, ultra Lissum milia passuum iii, eo naves introduxerunt — qui portus ab Africo tegebatur, ab austro non erat tutus — leviusque tempestatis quam classis periculum aestimaverunt. quo simulatque intro est itum, incredibili felicitate auster, qui per biduum flaverat, in Africum se vertit. Hic subitam commutationem fortunae videre licuit. qui modo sibi timuerant, hos tutissimus portus recipiebat; qui nostris navibus periculum intulerant, de suo timere cogebantur. itaque tempore commutato tempestas et nostros texit et naves Rhodias adflixit, ita ut ad unam omnes constratae numero xvi eliderentur et naufragio interirent, et ex magno remigum
Abbreviated transcription (Latin):
bus rebus permotus Cęsar brundusium ad suos seuerius scri¬
psit.: nacti idoneum uentum nt occasunem nauigandi dimit¬
terent siue ad littora apolloniatium cursum dirigere atq
eo naues elicere possent. Hȩc a custodibus classium lica
maxime uacabant qđ se longius portubus committere
non auderent. Illi adhibita audacia & uirtute admini¬
strantibus. Mar. Antonio & ruffo caleno multum ipsis
militibus hortantibus. neq ullum periculum pro salute Cȩ¬
saris recusantibus. nacti austrum naues soluunt. atq al¬
tero die apolloniam dirachiumq preteruehuntur. Qui cũ
essent ex continenti uisi. Q Pompeius qui dirachii classi rho¬
diȩ preerat naues ex portu educit: & cum iam nostri re¬
missiore uento appropinquassent idem auster increbruit no¬
strisq presidio. Neq uero ille oh eam causam conatu de¬
sistebat: sed labore & perseuerantia nautarum seiim tẽ¬

Expanded text:
bus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scribus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idoneum ventum ne occasionem navigandi dimitterent, si vel ad litora Apolloniatium cursum dirigere atque eo naves eicere possent. haec a custodiis classium loca maxime vacabant, quod se longius a portibus committere non auderent. Illi adhibita audacia et virtute administrantibus M. Antonio et Fufio Caleno, multum ipsis militibus hortantibus neque ullum periculum pro salute Caesaris recusantibus, nacti austrum naves solvunt atque altero die Apolloniam Dyrrachiumque praetervehuntur. qui cum essent ex continenti visi, Coponius, qui Dyrrachii classi Rhodiae praeerat, naves ex portu educit, et cum iam nostris remissiore vento adpropinquasset, idem auster increbruit nostrisque praesidio fuit. neque vero ille ob eam causam conatu desistebat, sed labore et perseverantia nautarum et vim tem
Abbreviated transcription (Latin):
reliquas turpiter refugere coegerunt. Ad hoc detrimentũ
accessit ut equitibus per ora maritima ab antonio disposi¬
tis aquari prohiberentur. Qua necessitate & ignominia per-¬
motus libo. discessit a brundusio obsessionemq nostrorum omi¬
sit. Multi iam menses transierant & hiems iam precipita¬
uerat. neq brundusio naues legionesq ad Cȩsarem ueniebãt
ac non nullȩ eius rei pretermissȩ occasiones cesari uidebantur:
qđ sȩpe certe flauerant uenti. quibus necessario cõmittendum
existimabat. Quantoq eius amplius processerat temporis tã
to alacriores erant ad custodias qui classibus preerant: maio¬
remq fiduciam prohibendi habebant: & crebris Pompei litteri
castigabantur. quoniam primo uenientem Cȩsarem non ꝓhibuis¬
sent: ut reliquos eius exercitus impedirent: duriusq quotidie
tempus ad transportandum lenioribus uentis expectabant. lui¬

Expanded text:
reliquas turpiter refugere coegerunt. ad hoc detrimentum reliquas turpiter refugere coegerunt. ad hoc detrimentum accessit, ut equitibus per oram maritimam ab Antonio dispositis aquari prohiberentur. qua necessitate et ignominia permotus Libo discessit a Brundisio obsessionemque nostrorum omisit. Multi iam menses erant et hiems praecipitaverat, neque Brundisio naves legionesque ad Caesarem veniebant. ac nonnullae eius rei praetermissae occasiones Caesari videbantur, quod certi saepe flaverant venti, quibus necessario committendum existimabat. quantoque eius amplius processerat temporis, tanto erant alacriores ad custodias, qui classibus praeerant, maioremque fiduciam prohibendi habebant, et crebris Pompei litteris castigabantur, quoniam primo venientem Caesarem non prohibuissent, ut reliquos eius exercitus impedirent, duriusque cotidie tempus ad transportandum lenioribus ventis expectabant. qui
Abbreviated transcription (Latin):
te profecit. uti ad sompeium litteras mitter&. naues reliquaᷤᷤ
si uellet: subduci & refici iuberet: sua classe auxilia se se cȩ¬
sari prohibiturum. Erat eo tempore Antonius brundusii¬
qui uirtute militum confisus: scaphas nauium magnarum i¬
circiter. lx. cratibus pluteisq contexit. eiq milites dele¬
ctos imposuit. atq eas in littore pluribus locis seperatim di¬
sposuit nauesq triremes duas quas brundusii faciendas cu¬
rauerat per causam exercendorum remigum ad fauces por¬
tus prodire iussit. Has cum audacius progressas libo uidis¬
set: sperans intercipi posse: quadriremes quinq ad eas misit.
Q uȩ cum nauibus nostris appinquassent nostri ueterani in por¬
tum refugerunt illi studio incitati incautius sequebantur.
Nam ex omnibus partibus subito antoniane scaphȩ signo da¬
to se in hostes incitauerunt. primoq impetu unam ex iis
quadriremem cum remigibus defensoribusq suis ceperunt.

Expanded text:
te profecit, uti ad Pompeium litteras mitteret, naves reliquas, te profecit, uti ad Pompeium litteras mitteret, naves reliquas, si vellet, subduci et refici iuberet; sua classe auxilia sese Caesaris prohibiturum. Erat eo tempore Antonius Brundisii; is virtute militum confisus scaphas navium magnarum circiter lx cratibus pluteisque contexit eoque milites delectos inposuit atque eas in litore pluribus locis separatim disposuit navesque triremes duas, quas Brundisii faciendas curaverat, per causam exercendorum remigum ad faucis portus prodire iussit. has cum audacius progressas Libo vidisset, sperans intercipi posse quadriremes V ad eas misit. quae cum navibus nostris propinquassent, nostri veterani in portum refugiebant, illi studio incitati incautius sequebantur. iam ex omnibus partibus subito Antonianae scaphae signo dato se in hostes incitaverunt primoque impetu unam ex his quadriremem cum remigibus defensoribusque suis ceperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
no oppugnare cepit. Is cum a .O. pedio prȩtore cum legione
lapide ictus ex muro: periit. & Celius ꝓfectus ut ipse tunc¬
dictabat ad Cȩsarem peruenit.Thurinos ubi cum quoslam
eo predandi causa missi erant petuniam pollicitaretur: ab iis
est interfectus. Itaq magnarum initia rerum. quȩ occupatio¬
ne magistratuum & temporum solicitam italiam habebãt. cele¬
rem & facilem exitum habuerunt. Libo profectus ab orico
cum classe cui preerat nauium. E. brundusium uenit. insulaq
quȩ contra portum brundusii est occupat: ꝗd prestare arbi¬
trabatur unum lotum qua magis necessarius nostris erat mn¬
gressus ꝗͣ oium littora ac portus custodia clausos teneri. Nic
repentino aduentu naues onerarias quasdã nactus incẽdit
Q unam frumento onustam abduxit. magnumq nostris
terrorem inietit. Et noctu militibus ac sagittariis in terram
expositis pręsidium ȩquitum eiecit. & adeo loci opportunita¬

Expanded text:
no oppugnare coepit. eo cum a Q. Pedio praetore cum legione no oppugnare coepit. eo cum a Q. Pedio praetore cum legione , lapide ictus ex muro perit. et Caelius profectus, ut dictitabat, ad Caesarem pervenit Thurios. ubi cum quosdam eo praesidii causa missi erant, pecuniam polliceretur, ab his est interfectus. ita magnarum initia rerum, quae occupatione magistratuum et temporum sollicitam Italiam habebant, celerem et facilem exitum habuerunt. Libo profectus ab Orico cum classe cui praeerat navium l Brundisium venit insulamque quae contra portum Brundisinum est occupavit, quod praestare arbitrabatur unum locum, qua necessarius nostris erat egressus, quam omnia litora ac portus custodia clausos tueri. hic repentino adventu naves onerarias quasdam nactus incendit et unam frumento onustam abduxit magnumque nostris terrorem iniecit, et noctu militibus ac sagittariis in terra expositis praesidium equitum deiecit et adeo loci opportunita
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiis ad milonem missis: qui Clodio interfecto eius nomine
erat damnatus: atq eo in italiam euocato qđ magnis mune¬
ribus datis gladiatoriȩ familiȩ reliquias quas habebat sibi
coniunxit: atq eum in thurinum ad solicitandos pastores p̃¬
misit. Ipse cum Casilinum uenisset: unoq tempore signa eius
militaria atq arma capue essent comprehensa. & familia neapo¬
li. uisaq proditie oppidi appareret. patefactio consilus exclusus
capua. & periculum ueritus. qđ conuentus arma ceperat: atq
eum hostis loco habendum existimabat consilio destitit atq¬
eo se itinere auertit. Interim Milo dimissis tircum municipia
litteris: ea quȩ fater& iussu atq imperio facere Pompeii: quȩ
mandata ad se per Bibulum delata essent. quos ȩre alieno la¬
borare arbitrabatur. solicitabat. Apud quos cum profice¬
ret nihil quibusdam solutis ergastulis cosam in agro turia¬

Expanded text:
nuntiis ad Milonem missis, qui Clodio interfecto eo nomine nuntiis ad Milonem missis, qui Clodio interfecto eo nomine erat damnatus, atque eo in Italiam evocato, quod magnis muneribus datis gladiatoriae familiae reliquias habebat, sibi coniunxit atque eum in Thurinum ad sollicitandos pastores praemisit. ipse cum Casilinum venisset unoque tempore signa eius militaria atque arma Capuae essent comprensa et familia Neapoli visa quae proditionem oppidi appararet, patefactis consiliis exclusus Capua et periculum veritus, quod conventus arma ceperat atque eum hostis loco habendum existimabat, consilio destitit atque eo itinere sese avertit. Interim Milo dimissis circum municipia litteris se ea quae faceret iussu atque imperio facere Pompei, quae mandata ad se per Vibullium delata essent, quos ex aere alieno laborare arbitrabatur, sollicitabat. apud quos cum proficere nihil posset, quibusdam solutis ergastulis Compsam in agro Hirpi
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qui hoc postular& reperiebatur nemo. atq ipsis ad qͦꝵ
commodum pertinebat durior inuentus est celius. & ab hoᷤ
profectus initio ne frustra ingressus turpem causam uidere¬
tur legem promulgauit ut sexies seni dies sine usuris credi¬
tȩ pecuniȩ soluantur. Cum resister& sexuilius consul re-¬
liquiq magistratus & minus opinione sua efficeret. ad
hominum excitanda studia: sublata priore lege duas pro¬
mulgauit: Unam: qua mercedes habitationum annuas con¬
ductoribus donauit: alteram tabularum nouarum: impe.¬
tuq multitudinis in .C. Trebonium facto & non nullis uul¬
neratis eum de tribunali deturbauit. De quibus rebus Ser¬¬
uilius consul ad senatum retulit. Senatusq Celium a re.pu.
remouendum censuit. hoc decreto eum senatu prohibuit &¬
contionare conantem de rostris deduxit. Ille ignominia &
dolore permotus palam se proficisci ad Cȩsarem simulauit: clã

Expanded text:
itaque, hoc qui postularet, reperiebatur nemo. atque ipsis, ad quorum itaque, hoc qui postularet, reperiebatur nemo. atque ipsis, ad quorum commodum pertinebat, durior inventus est Caelius. et ab hoc profectus initio, ne frustra ingressus turpem causam videretur, legem promulgavit, ut sexenni die sine usuris creditae pecuniae solvantur. Cum resisteret Servilius consul reliquique magistratus et minus opinione sua efficeret, ad hominum excitanda studia sublata priore lege duas promulgavit, unam, qua mercedes habitationum annuas conductoribus donavit, aliam tabularum novarum, impetuque multitudinis in C. Trebonium facto et nonnullis vulneratis eum de tribunali deturbavit. de quibus rebus Servilius consul ad senatum rettulit, senatusque Caelium ab re publica removendum censuit. hoc decreto eum consul senatu prohibuit et contionari conantem de rostris deduxit. ille ignominia et dolore permotus palam se proficisci ad Caesarem simulavit; clam
Abbreviated transcription (Latin):
centuriones: militũmq non nulli. Tum Labienus. Desinite ergo
de compositione loqui. Nam nobis nisi Cȩsaris capite delato
pax esse nulla poterit. lisdem temporibus. Mar. Celius ruf¬
fus prȩtor causa debitorum suscepta initio magistratus tri¬
bunal suum iuxta .C. Trebonii pretoris Urbani sellam collo¬
cauit: & siquis appellauiss& de extimatione & de solutumi¬
bus quȩ per arbitrum fierent. ut Cȩsar presens constitus¬
rat. fore auxilio pollicebatur. Sed fiebat ȩquitate decreti
& humanitate Trebonii: qui his temporibus clementer &
moderate ius hoc dicendum existimabat. ut reperiri non
posset a quibus initium appellandi nasceretur. Nam fortas¬
se inopiam excusare: & calamitatem aut propriam sua aut
temporum: & difficultates queri auctorandi proponere: ẽt
mediocris animi est. Integras uero tenere possessiones qui
se debere fateantur cuius animi aut cuius impudentiae est.

Expanded text:
centuriones militesque non nulli. tum Labienus: desinite ergo centuriones militesque non nulli. tum Labienus: desinite ergo de conpositione loqui; nam nobis nisi Caesaris capite relato pax esse nulla potest. Isdem temporibus M. Caelius Rufus praetor causa debitorum suscepta initio magistratus tribunal suum iuxta C. Treboni, praetoris urbani, sellam collocavit, et siquis appellavisset de aestimatione et de solutionibus, quae per arbitrum fierent, ut Caesar praesens constituerat, fore auxilio pollicebatur. sed fiebat aequitate decreti et humanitate Treboni, qui his temporibus clementer et moderate ius dicendum existimabat, ut reperiri non possent, a quibus initium appellandi nasceretur. nam fortasse inopiam excusare et calamitatem aut propriam suam aut temporum queri et difficultates auctionandi proponere etiam mediocris est animi; integras vero tenere possessiones, qui se debere fateantur, cuius animi aut cuius impudentiae est?