comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ronem mimicũ suum. ibi lucium cęsarẽ auun¬
culum suũ. & quod ex agirando scelere acces¬
sit. uiua matre ꝓscripserat. ibi lepidus luci¬
um. paulum fratrẽ suum in eundẽ ꝓscripto¬
rum gregẽ coniecerat. Ad iecti sunt postea
adnumerũ ꝓscͥptorum .xxx. equites romani.
multȩ diu & uariȩ cedes actȩ. domus ꝓscripto¬
rum direptis omnib dirutȩ sunt at dola bella
in siria multa cum cassio bella gessit aquo uic¬
tus ipse se interfecit Brutus & cassius magnis
exercitib comparatis apud athenas conuenert̃
totamq greciã depopulati sunt rhodios cassus
terra mariq oppugnatos addeditionẽ coegit.
quib preter uitã nichil reliquit. Igitur cęsar
ꝙ antonius eosdẽ in macedoniã magnis belloꝵ
apparatibus ꝑsecuti ad mortẽ compulert̃:
Quamiuis manifestissimȩ illa tunc pugna
non uirtute partis antonii. sed cęsaris felici.¬
tate confecta sit. Cȩsar eñi tunc ȩger cum se

Expanded text:
ronem inimicum suum, ibi L. Caesarem avunronem inimicum suum, ibi L. Caesarem avunculum suum, et quod exaggerando sceleri accessit viva matre proscripserat; ibi Lepidus L. Paulum fratrem suum in eumdem proscriptorum gregem conjecerat. Adjecti sunt postea 432 ad numerum proscriptorum triginta equites Romani. Multae diu et variae caedes actae, domus proscriptorum, direptis omnibus, dirutae sunt. At Dolabella in Syria multa cum Cassio bella gessit, a quo victus ipse se interfecit. Brutus et Cassius magnis exercitibus comparatis apud Athenas convenerunt, totamque Graeciam depopulati sunt. Rhodios Cassius terra marique oppugnatos ad deditionem coegit, quibus praeter vitam nihil reliquit. Igitur Caesar et Antonius eosdem in Macedoniam magnis bellorum apparatibus persecuti, ad mortem compulerunt: quamvis manifestissime illa tunc pugna non virtute partis Antonii, sed Caesaris felicitate confecta sit. Caesar enim tunc aeger, cum se
Abbreviated transcription (Latin):
lone occisi uiliĩ cȩsaris confessus. preces pęni¬
antia dedit dola bella treboniũ unum ex in¬
de fectoribus cȩsaris symirne interfecit. dola¬
bellã senatus hostem pronuntiauit. Consulum
occisorum uterq exercitus cęsari paruit. postea
decius brutus ingallia asequanis captus & occi
sus est. Basillus autẽ eque unus deꝑcussorib
manu seruorũ suorũ necatus ẽ. Lepido satis a¬
gente cesar antoniũ recepit ingratiã. atq ob
fidem reconciliate gratiȩ filiam eius matrimonio
sortitus est: Inde cum ad urbem accessissent ac
rumor ꝑfutura descriptione ortus ẽẽt. gaus
thoranius uir pretorius nichil tale metuens in¬
cursu militũ domi suȩ interfectus ẽ. aliiq com¬
plures trucidati sunt. Itaq ne latius aque ef¬
frenatius incircum scripta cedes ageretur cxxxii.
mum lepidi precepto & nomine. deinde an-¬
tonii. tertio cęsaris. ibi antonius tullium cice¬

Expanded text:
tione occisi Iuli Caesaris confessus preces paenitione occisi Iuli Caesaris confessus preces paenitentiae fudit. Dolabella Trebonium , unum ex interfectoribus Caesaris, Zmyrnae interfecit. Dolabellam occisorum uterque exercitus Caesari paruit. Postea Decius Brutus in Gallia a Sequanis captus et ocsus est. Basillus autem, aeque unus de percussoribus, manu servorum suorum necatus est. Lepido satisagente, Caesar Antonium recepit in gratiam: atque ob fidem reconciliatae gratiae, filiam ejus matrimonio sortitus est. Inde cum ad Urbem accessissent, ac rumor de futura proscriptione ortus esset, C. Thoranius, vir praetorius, nihil tale metuens, incursu militum domi suae interfectus est, aliique complures trucidati sunt. Itaque, ne latius atque effrenatius incircumscripta caedes ageretur, centum mum Lepidi praecepto et nomine, deinde Antonii, tertio Caesaris. Ibi Antonius Tullium Cice
Abbreviated transcription (Latin):
se. perusinũ. siculũ. actiacum equib duo. hoc
ist. primũ ac nouissimũ aduersus marcũ an¬
tonium. Sccłm. aduersus brutum: & cassium:
Tertium. aduersus lucium & antoniũ. Q uar
tum. aduersus sextum pompeiũ gnei pompei
filium conficit. Antonius asenatũ hostis pronu¬
tatus decium brutum apud mutinã obsidione
uncduserat. consules hircius & phansa Et cum
s cȩsar ad liberandum brutũ expugnandũq
ntoniũ missi phanda primo ueniens exceptꝰ
insidiis inter suorũ clades: Ipse quoq pilo gra¬
uiter uulneratus ab eodem uulnere inter posi¬
tis dieb est mortuus. Hirtius auxiliũ college
ferens magnas antonũ copias uasta strage de¬
leuit. qsar eatenus castra custodiit. secunda
aduersus antoniũ pugna. magnȩ utruq
stages actȩ sunt. Namq tunc ibi hircius
consul occisus ẽ. uictus fuit antonius. &̧sar uic¬
toria potitus est. cui decius brutus de conura¬

Expanded text:
se, Perusium, Siculum, Actiacum. E quibus duo, hoc se, Perusium, Siculum, Actiacum. E quibus duo, hoc est primum ac novissimum, adversus Marcum Antonium; secundum, adversus Brutum et Cassium; tertium, adversus Lucium Antonium; tum aduersus Sex. Pompeium, Cn. Pompei filium, confecit. Antonius a senatu hostis pronuntiatus D. Brutum apud Mutinam obsidione concluserat. consules Hirtius et Pansa et cum his Caesar ad liberandum Brutum expugnandumque Antonium missi. Pansa primo ueniens exceptus insidiis, inter suorum clades ipse quoque pilo graruiter uulneratus ab eodem uulnere interpositis diebus est mortuus. Hirtius auxilium collegae ferens magnas Antonii copias uasta strage deleuit. Caesar catenus castra custodiit. secunda aduersus Antonium pugna magnae utrimque strages actae sunt. namque tunc ibi Hirtius consul occisus est, uictus fugit Antonius, Caesar uictoria potitus est, cui D. Brutus de coniura
Abbreviated transcription (Latin):
iusta cedes est eoꝵ qui eã iustę consectantur
ambitionis ȩmulatio ꝑ ipsos atq in ipsis qi
gitur. & punitur. donec qui de tractauerrs
legium. discant ferre dominatũ. summaq
perii totius adunum redacta longe aluso il
homines iuuendi genus subeant. ut om̃s humi¬
ar placere studeant non in solenter offendere.
ed adtam salubrẽ rem magnȩ humilitatis doc¬
tii magis opus est. Itaq oportuno compositis
isumpsit. ut tunc deinum aptior fieret humi¬
catis institutio. quando iam ꝑtotum inundũ
NNO ab urbe condita. dcc.x. interfecto
uilio cęsare. octauianus qui testamento
iulii cesaris auunculi & hereditatẽ &
nomen assumpserat. Idemq qui pos¬
tea rerum potitus augustus est dic¬
tis simus ut romã adolescens ad modũ uenit.
indolem suã bellis ciuilibus uouit. Nam ut
bituiter co aceruationẽ malorũ explicem. bel¬
li ciuilia quinq gessit. mutinense. philippen¬

Expanded text:
iusta caedes est eorum, qui eam iniuste consectantur, si iusta caedes est eorum, qui eam iniuste consectantur, si ambitionis aemulatio per ipsos atque in ipsis et agitur et punitur, donec qui detrectauere collegium, discant ferre dominatam, summaque imperii totius ad unum redacta longe aliud omnes homines uiuendi genus subeant, ut omnes humiliter placere studeant, non insolenter offendere. sed ad tam salubrem humilitatis doctrinam magistro opus est. itaque opportune conpositis adsumpsit, ut tunc demum aptior fieret humilitatis institutio, quando iam per totum mundum nno ab Vrbe condita DCCX interfecto Iulio Caesare Octauianus, qui testamento Iuli Caesaris auunculi et hereditatem et nomen adsumpserat idemque, qui postea rerum potitus Augustus est dictus, simul ut Romam adulescens admodum uenit, indolem suam bellis ciuilibus uouit. nam, ut breuiter coaceruationem malorum explicem, bella ciuilia quinq
Abbreviated transcription (Latin):
malorũ incrementa cum magno sudore fa¬
tura. U ictor ciuilis belli ciuibus cęsar occidt᷑
incedem unius trahuntur agmina consciori
Certum eni erat quia cęsar indigne ꝑemu
plures habere posset ultores. Plurimaq ni¬
litas una simul cathena sceleris copulat᷑. Nest¬
te tanta malorũ materia non belli magniti¬
dine suppleatur. sed uindictȩ breuitate tre¬
tur. Medeam illã fabulȩ ferunt. dentes on¬
dam occisi seuisse serpentis ȩquib quasi cu¬
petens seminis seges armati hominis tenz
merserint. seseq: mox inuicem pugnando ¶¬
trauerint. E quidẽ hoc poetarũ comnienta bl¬
runt. N rã autẽ roma cęsare occiso. quanta
decineribus eiꝰ agmina armata parturit:
Quanta bella in testimoniũ misere fecunditi¬
tis non legenda pueris sed spec̾tanda posis
excitauit: & tamen horũ om̃ium malorũ ill¬
tium suꝑbia est. Inde exarserunt bella cui¬
lia inde iterum pullularunt. Non ergo in¬

Expanded text:
malorum incrementa cum magno sudore famalorum incrementa cum magno sudore factura: uictor ciuilis belli a ciuibus Caesar occiditur, in caedem unius trahuntur agmina consciorum. certum enim erat, quia Caesar indigne peremptus plures habere posset ultores; plurimaque nobilitas una simul catena sceleris copulatur, ne forte tanta malorum materia non belli magnitudine suppleatur sed uindictae breuitate tenuetur. Medeam illam fabulae ferunt dentes quondam occisi seuisse serpentis, e quibus quasi conpetens semini seges armati homines terra emerserint seseque mox inuicem pugnando prostrauerint. equidem hoc poetarum commenta finxerunt; nostra. autem Roma Caesare occiso quanta de cineribus eius agmina armata parturiit! quanta bella in testimonium miserae fecunditatis nen legenda. pueris sed spectanda populis excitauit! et tamen horum omnium malorum initium superbia est: inde exarserunt bella ciuilia, inde iterum pullularunt. non ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
ibi dum rei publicȩ statum contra
exempla maiorũ clementer instau¬
rat auctorib bruto. & cassio. conscio
ȩtiã plurimo senatu incuria uigi
ti tribus uulnerib confossus interiit. Inqua
conuiratione fuisse amplius sexaginta con-¬
scios ferunt. Duo bruti gaius & cassius. aliq¬
socii instrictis pugionib incapitolium sceser
Diu deliberatum ẽ. utrum capitolium cunas¬
toribus cȩdis oporteret incendi. Corpus eus
raptum popłs dolore instimulatus in fom f¬
mentis tribunaliũ ac sub selliorũ cremauit
Percensuit latitudinẽ regni sui roma clabĩ
s̃uis. atq in suam conuersa cedẽ singulas qs
gentes. ibidem ubi domuit uindicauit Ass
ȩurope. atq africȩ. non dico tribus mundi p¬
tibus sed totis trium partiũ angulis edidr
gladiatores suos feriatisq inimicis specta.s¬
culum misere ultionis ingessit. Nec tani
sufficit ipsas quoq cum auctorib causast
isse consumptas. recidiua semina in eodẽ ag
germinant. Magna continuo metuentibus

Expanded text:
bi dum reipublicae statum contra exempla maiorum clementer Înstaurat, auctoribus Bruto et Cassio, conscio etiam plurimo senatu, in curia uiginti et tribus uulneribus confossus interiit. in qua coniuratione fuisse amplius sexaginta conscios ferunt. duo Bruti et C. Cassius aliiqsocii strictis pugionibus in Capitolium secesserunt. diu deliberatum est, utrum Capitolium cum auctoribus caedis oporteret incendi. corpus eius raptum populus dolore instimulatus in foro fragmentis tribunalium ac subselliorum cremauit. Percensuit latitudinem regni sui Roma oladibus suis atque in suam conuersa caedem singulas quasque gentes ibidem, ubi domuit, uindicauit. Asiae Europae atque Africae, non dico tribus mundi partibus sed totis trium partium angulis edidit gladiatores suos feriatisque inimicis spectaculum miserae ultionis ingessit. nec tamen sufficit ipsas quoque cum auctoribus causas fuisse consumptas; recidiua semina in eodem agro germinant, magna continuo metentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ax ioiiis uit quidẽ strenuus & probus
atq augusto dignus. nisi contra sa¬
cramenti fidẽ ꝑtyrannidem emer-¬
sisset. in brittanniã inuitus ꝓpe mo¬
dum ab exercitu imperator. creatus. ingalliã
asione ꝑterritum. atq initaliã transire
ueditantt᷑ dolis circumuentũ inter ficit:
sratrẽq eius ualentinianũ augustũ italiã
expulit. Ualentinianus inoriẽntẽ refugiẽns.
athcodosiõ paterna pietate susceptus. mox
maximũ gratiano imperiũ romanȩ
iaq iustis nccessariisq causis ad bellum ciui¬
li ꝑmotus. cum eduobus augustis fr̾ibus ꝙ
iltionem inunius interfecti sanguinis exige¬
tit. & restitutionẽ miseria alterus exulan-¬
uis oraret: Posuit indeo spem suã seseq ad¬
ursus maximũ tyrannũ sola fide maior:
Nam longe minor. unuiersa apparatus bel¬
liti comparatione ꝓripuit: Aquilere tunc
maximus uictorię suȩ spectator insederat:
Andragasiũs comes eiũs summa belli ad¬

Expanded text:
aximus, vir quidem strenuus et probus, aximus, vir quidem strenuus et probus, atque Augusto dignus, nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Britannia invitus propemodum ab exercitu imperatursione perterritum atque in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque eius Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentinianus in Orientem refugiens a Theodosio paterna pietate susceptus, mox Maximum Gratiano imperium Romani tis necessariisque causis ad bellum ciuile permotus, cum e duobus Augustis fratribus et ultionem unius interfecti sanguis exigeret et restitutionem miseria alterius exulantis oraret, posuit in Deo spem suam seseque aduersus Maximum tyrannum sola fide maior — nam longe minor uniuersa apparatus bellici conparatione — proripuit. Aquileiae tunc Maximns uictoriae suae spectator insederat. Andragathius comes eius summam belli ad
Abbreviated transcription (Latin):
tisq prelus uicit̾ Urbem constantinopo¬
lim uictor intrauit & ne urbẽ paruam
ipsã romani exercitus manũ assidue bellu¬
do deterreret. fędus cum athanari cogoths¬
rum rege ꝑcussit. Athanaricus autẽ ol¬
tinuo ut constantinopolim uenit diem ob
uniuersȩ gothorũ gentes rege defuncto al¬
picientes uirtutẽ benignitatẽq theodoll
romano sese im̃perio dederunt: In hisdes
etiã dieb ꝑsecutore iuliano inter fetso. ł¬
lũsq imperatorib sepe uictis. N unc ella
ualente iñfugã actore centissimne uetoss
sacietatem cruda insultatione ructabant. ul¬
tro constantinopolim. ultro ad theodosum mi-¬
sete legatos. paccinq supplices poposcerunt.
unctumq tunc fedus est quo uniuersus ori-¬
ens usq ad nunc tranquillissime fruitur.
nttrea cum theodosius in oriente sub actis
barbarorũ gentibus. thracias tandẽ ab hoste
liberum reddidisset. & archadium filium suũ

Expanded text:
tisque proeliis uicit. urbem Constantinopotisque proeliis uicit. urbem Constantinopolim uictor intrauit et ne paruam ipsam Romani exercitus manum adsidue bellando detereret, foedus cum Athanarioo Gothorum rege percussit. Athanaricus autem tinuo ut Constantinopolim venit, diem obiit. Universae Gothorum gentes, rege defuncto, aspicientes virtutem benignitatemque Theodosii, Romano sese imperio dediderunt. In iisdem etiam diebus Persae, qui, Juliano interfecto, aliisque imperatoribus saepe victis, nunc etiam Valente in fugam acto, recentissimae victoriae satietatem cruda insultatione ructabant, ultro Constantinopolim ad Theodosium misere legatos, pacemque supplices poposcerunt: ictumque tum foedus est, quo universus Oriens usque ad nunc tranquillissime fruitur. Interea cum Theodosius, in Oriente subactis barbarorum gentibus, Thracias tandem ab hoste liberas reddidisset, et Arcadium, filium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
aori ꝙ ipse theodosium eque hisp¬
num uirum. ꝙ restituende rei publicȩ ne¬
cessitate. apud syrmiũ purpura induit.
Orientisq & traciç simul prefecit inperie
in hoc ꝑfectiore iudicio. quia cum inomnie
humanę uitȩ uirtutib iste par fuerio:
Infidei sacramento religionisq cultu. sine
la comparatione precessit. siquidẽ ille pte¬
secutor. hic ꝓpagator ȩccłiȩ. Ita illi ne uni
quidẽ proprius filius quo successore gaudea¬
ret indultus est. Huius autẽ orientis sime
atq occidentis ꝑ succiduas usq ad nunc gea¬
rationes gloriosa ꝓpago dominatur. Itaq
theodosius ad flictam rem publicã ira dei st¬
parandam credidit miscdia dei. omnẽ fidu¬
gentes formidatasq cunctis maiorib Algus¬
dro quoq illi magno sicut pompeius cotiu¬
liusq testati sunt: E uitatas. nunc autẽ u¬
tincto romano exercitu romanis equis art
instructissimas. hoc est halanos. hunos. &g
thos. incunctanter ad gressus. magnis muis¬

Expanded text:
et ipse Theodosium aeque Hispanum uirum et restituendae reipublicae necessitate apud Sirmium purpura induit Orientisque et Thraciae simul praefecit imperio, in hoc perfectiore iudicio, quia, cum in omnibus humanae uitae uirtutibus iste par fuerit, in fidei sacramento religionisque cultu sine ulla comparatione praecessit; siquidem ille persecutor, hic propagator Ecclesiae. ita illi ne unus quidem proprios filius, quo successore gauderet. indultus est; huius autem Orienti simul atque Occidenti per succiduas usque ad nunc generationes gloriosa propago dominatur. itaque Theodosius adflictam rempublicam ira Dei reparandam credidit misericordia Dei; omnem fidugentes formidatasque cunctis maioribus, Alexandro quoque illi Magno, sicut Pompeius Corneliusque testati sunt, euitatas, nunc autem extincto Romano exercitu Romanis equis annisque instructissimas, hoc est Alanos Hunos et Gothos, incunctanter adgressus magnis mul
Abbreviated transcription (Latin):
cccłiam toto orbe diffudit. Hanc aspicit. hanc
diligit hanc defendit. quolibet sequisq no¬
mine tegat. si huic non sociatur alienus. si
hanc inpugnat inimicus est. Consolentur se
gentiles inquantum uolunt iudcorũ. Hereti¬
corumq suppliciis tantum & unũ dm̃ e̾̃e.
ꝙ eundẽ ꝑsonarum acceptorẽ non ẽẽ. uel
ex hac potissimũ ualentis extincti ꝓbatione
fateantur. Gothi antea ꝑlegatuͦs supplices
poposcerunt Ut illis s ẽt. aquib regulã xp̃ia¬
ne fidei discerent mitterentur. Ualens im¬
perator exitiabili prauitate doctores arria¬
ni dogmatis misit: Gothi primȩ fideĩ ru¬
dimento quod accipere meruerunt Itaq iusto
iudiciõ dei ipsi eum uiuum incenderunt qͥ
ꝓpter eum ȩtiã mortui uiciõ erroris arsuri
tem ualentis. ui annis imperiũm
tenuit. Quamuis ĩãm dudum antea cum¬
patruo ualente: Et cum ualentiniano hrade
regnaret: qui cum ad flictum ac pene conlis¬

Expanded text:
ecclesiam toto Orbe diffudit: hanc aspicit, hanc ecclesiam toto Orbe diffudit: hanc aspicit, hanc diligit, hanc defendit; quolibet se quisquis nomine tegat, si huic non sociatur, alienus, si hanc inpugnat, inimicus est. consolentur se gentiles, in quantum uolunt, Iudaeorum haereticorumque suppliciis, tantum et unum Deum esse et eundem personarum acceptorem non esse uel ex hac potissimum Valentis extincti probatione fateantur. Gothi antea per legatos supplices poposcerunt, ut illis episcopi, a quibus regulam Christianae fidei discerent, mitterentur. Valens imperator exitiabili prauitate doctores Arriani dogmatis misit. Gothi primae fidei rudimento quod accepere tenuerunt. itaque iusto iudicio Dei ipsi eum uiuum incenderunt, qui propter eum etiam mortui uitio erroris arsuri tem Valentis sex annis imperium tenuit, quainuis ipatruo Valente et cum Valentiniano fratre 555 regnaret: qui cum afflictum ac pene collap
Abbreviated transcription (Latin):
parsim ꝑdecuia cogerentur. funditus cęsi am¬
plius gladiis in sequentiũ contisq perierunt:
pse imperator cum sagitta saucius uersusq
in fugam egre incuiusdã ullulȩ casã depor¬
tatus lateret. ab in sequentib hostib depre-¬
hensus subiecto igne consumptus est: Et qͦ
magis testimonio punitionis eius & diuinȩ
indignationis terribilis posteris cẽt exemploͦ
etiam communicaruit sepultura consoletur
se sed in hoc solo ꝑuicacia miscriaq gentiliũ
quia temporib ꝙ regibus xp̃ianis tantȩ
simul congeste clades pressã rei publicȩ hone¬
rauere ccruicẽ: euersȩ prouintiȩ. & deletus
exercitus. imperator incensus. magnũ reuera:
Noc est ad nr̃m dolorẽ magisq miserũ quo
magis nõuum: S quid hoc ad consolationẽ
ꝓfecit paganorũ qui palã ꝑuident: Et in
his quoq ꝑsecutorem ȩccłiarum fuisse pu¬
nitum. unus d̾s una fidem tradidit. unam

Expanded text:
parsim per deuia cogerentur, funditus caesaparsim per deuia cogerentur, funditus caesae gladiis insequentum contisque perierunt. ipse imperator cum sagitta sauoius uersusque in fugam aegre in cuiusdam uillulae casam deportatus lateret, ab insequentibus hostibus deprehensus, subiecto igne consumptus est et, quo magis testimonium punitionis eius et diuinae indignationis terribili posteris esset exemplo, etiam communi caruit sepultura. Consoletnr se, sed in hoc solo, peruicacia miseriaque gentilium, quia temporibus et regibus Christianis tantae simul congestae clades pressam reipublicae onerauere ceruicem: euersae prouinciae, deletus exercitus, imperator incensus. magnum reuera hoc est ad nostrum dolorem magisque miserum quo magis nouum. sed quid hoc ad consolationem proficit paganorum, qui palam peruident et in his quoque persecutorem ecclesiarum fuisse punitum? unus Deus unam fidem tradidit, unam
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ dissolutȩ dauseq insidiȩ tanti apparatꝰ
exinaniti sunt: Et tamen nullus dolos instrux̃
nullus aciem disposuit: Postremo nullus si dici
licet gladium de uagina extulit. formidolosis¬
simum bellum sine sanguine usq ad uictoriã.
& inuictoriã duorũ morte confectum est: Et
ne hoc quisquã casu factum putet. quod ma¬
gis potentiã dei qua & dispensantur & iudi¬
cantur. N niuersa ꝓpagato sui testimonio de¬
clarat qđ obstrepentium mentes. uel ad con-¬
fusionem uel ad fidem cogat. dico rem & in.
cognitã omnib. & omnib notã: Post hoc
bellũ quo maximus inter fectus ẽ: Multa utiq̃
sicut om̃s recognoscimus theodosiũ filiumq
eiũs honorium. usq ad nunc & externa bella
& ciuiliã consecuta sunt: Et tamen om̃ia
pęne usq in hodiernũ diẽm equidẽ cum
fructu simplicis sancteq uictoriȩ uel nullo
uel minimo sanguine quiẽtierunt. Igitur

Expanded text:
tantae dissolutae elusaeque insidiae, tanti apparatus tantae dissolutae elusaeque insidiae, tanti apparatus exinaniti sunt: et tamen nullus dolos struxit, nullus aciem disposuit, postremo nullus, si dici licet, gladium de uagina extulit. formidulosissimum bellum sine sanguine usque ad uictoriam et in uictoria duorum morte confectum est. et, ne hoc quisquam casu factum putet, quo magis potentia Dei, qua et dispensantur et iudicantur uniuersa, propalato sui testimonio declarata obstrepentium mentes uel ad confusionem uel ad fidem cogat, dico rem et ignotam omnibus et omnibus notam: post hoc bellum, quo Maximus interfectus est, multa utique, sicut omnes recognoscimus, Theodosium filiumque eius Honorium usque ad nunc et externa bella et ciuilia consecuta sunt, et tamen omnia paene usque in hodiernum diem et quidem cum fructu simplicis sanctaeque uiotoriae uel nullo uel minimo sanguine quieuerunt. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
pium ac fluminũ aditus commnimisset Sed in¬
effabile iudicio dei dum nauali expeditione in¬
cautumꝰ of temp̃ uenire & obruere. parat: spon¬
te eademꝗͤ obstruxerat claustra deseruit. Ita
theodosius uemine sentiente ut non dicam re-¬
pugnante. uacuas transmisit alpes atq aqui¬
leiam in ꝓusus ueniens. hostem illum mag¬
num maximũ trucẽ. & ab immanissimis quoq
germanorũ gentib tributa. ac stipendia. solo
terrore nominis exigentẽ. sine dolo. & sine con¬
trouersia. dausit. cępit. occidit. N alentinia nus
recepto italiȩ potitus imperio est: Andrago sius
comes cognita maximi nece precipitẽ sese e
naui in undas dedit. ac suffocatus est: Theodo¬
sius incruentã uictoriã deo procurante suscep̃
uitari nequeant transiguntur. Ad uictoriam
ꝑuentum est. in rupta est ciuitas correptus ẽ.¬
tyrannus: & hoc parum est ecce a parte alia
uictus hostilis exercitus. atq ipso tyranno.
truculentior comes tyranni ad mortẽ coactus.

Expanded text:
pium ac fluminum aditus communisset, ineffabili indicio Dei, dum nauali expeditione incautum hostem praeuenire et obruere parat, sponte eadem quae obstruxerat claustra deseruit. ita Theodosius nemine sentiente, ut non dicam repugnante, uacuas transmisit Alpes atque Aquileiam inprouisus adueniens hostem illum magnum, Maximum, trucem et ab inmanissimis quoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controuersia clausit cepit occidit. Valentinianus recepto Italiae potitus imperio est. Andragathius comes cognita Maximi nece praecipitem sese e naui in undas dedit ac suffocatus est. Theodosius incruentam uictoriam Deo procurante suscepituitari nequeunt, transiguntur. ad uictoriam peruentum est, inrupta est ciuitas, correptus tyrannus. et hoc parum est. ecce parte alia uictus hostilis exercitus atque ipso tyranno truculentior comes tyranni ad mortem coactus,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ceca & intempesta nox tui euentꝰ. tales st̃
hore caligmiose ur̃e culmultaciones.
Nterea cantus erat ꝑscalam repentium coneut¬
sus. ut ipsa scala cdissilieus dissolueret᷑. quod &
add luctum & magnũ impedimentũ xpĩanis acci¬
disse nemo sani capitis dubitat. Falanges siqͥdẽ
franeoꝵ tusum ꝑpe muros aderant. s eis qui sursũ

Expanded text:
ntempesta nox, tui eventus! tales sunt, horae caliginosae, vestrae tumultuationes! Interea tantus erat per scalam repentium concursus, ut ipsa scala dissiliens dissolveretur: quod et ad luctum et ad magnum impedimentum Christianis accidisse, nemo sani capitis dubitat. Phalanges siquidem Francorum, visum propter muros aderant: sed eis qui sursum
Abbreviated transcription (Latin):
turres alias & iam diseurrebãt ꝑsonantes ꝑ mu¬
ros & plate as. Quoscumq uͦ repꝑtre poterant
trucidabant. & nemim obuianti parcebant. Prues
enĩ uix experge facti & adhuc somnolruti. labo¬
rib longe obsidionis fatigati supim deficiebant
rem ignorantes domos suas mermes exibant. &
sonino & sono elamantiũ stupe facti cautis ineauti

Expanded text:
m discurrebant personantes per muros et plateas. Quoscunque vero reperire poterant, trucidabant; et nemini obvianti parcebant. Cives enim vix expergefacti et adhuc somnolenti: laboribus enim longae obsidionis fatigati, supini deficiebant; rem ignorantes, domos suas inermes exibant, et somno et sono clamantium stupefacti, caut
Abbreviated transcription (Latin):
or catis. postqmͦ uidit plures mimero nequa¬
qm subsequentes. mat̾na dixisse fert᷑ lin¬
ga. Micro. francos. echome. hoc est. heu.
heu. paucos habemus francos. Serebatur
enim qm̃quidem paici erant ad defenden¬
dim ne dum ad congrediendũ. ne illi cum
ipso in manus incid̾erent curcorũ. In bounũ¬
dum gͦ tanqm inesfeminatum. & segnẽ suã

Expanded text:
ostquam vidit plures numero nequaquam subsequentes, materna dixisse fertur lingua, « Michro Francos echome, » hoc est, heu, heu! paucos habemus Francos. Verebatur enim, quoniam quidem pauci erant ad defendendum, nedum ad congrediendum, ne illi cum ipso in manus inciderent Turcorum. In Boamundum ergo tanquam ineffeminatum et s
Abbreviated transcription (Latin):
Scala muro a diuncta ẽ. eum ꝓpugnaculis de¬
suꝑ. Properate gͥ. & intrepidi ascendite. As¬
cendit primus qͥdam longabardis nomi¬
ne paganus. non tam̃ omĩno intrepidus. Nec
mirũ cum & pditionem tuneret. atq ad lo¬
ca incognitaᷤ. transcenderet. & de quib libet
euentib formidaret. ac mortis horrorem gͥ

Expanded text:
a cum propugnaculis desuper. Properate igitur et intrepidi ascendite. » Ascendit primus quidam Langobardus, nomine Paganus, non tamen omnino intrepidus: nec mirum, cum et de proditione timeret, atque ad loca incognita transcenderet; et de quibuslibet eventis for
Abbreviated transcription (Latin):
quodd agendum sit canqͣm segnes negli gite. e¬
oimundus officium p̃conandi cuidam
re malam corgnam uocabant. qui uade
ꝑomĩa castra. clamosa uoce ꝑstrebat tempꝰ abobe¬
matib indici. ut ir ent dep̃datum tr̃am inuico
suors. Secretum aut̃ omium agendorum suos
boimundiis credidit duci godefredo: a comiti

Expanded text:
m segnes, negligite. EBoamundus, officium praeconandi cuidam re Malam coronam nuncupabant: qui vadens per omnia castra, clamosa voce perstrepebat tempus ab optimatibus indici, ut irent depraedatum terram inimicorum suorum. Secretum autem omnium agendorum suorum Boamundus credidit duci God
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. Nr̃i siqͥdem minus sollieiti quieseent ut pote
sꝑantes longuscule ab:sse maiorem gentis ur̃e muls¬
titudinem. Post qͣm uͦ ura exierint tentoria. noc
tumultumq omẽm compescite: murũq ueloci¬
t̃ & confident̃ ascenite. qm̃ turres meas ut uo¬
bis ꝑmisi manclabo. Uos aut̃ de reliquis agendis

Expanded text:
ent, utpote sperantes longiuscule abiisse majorem gentis vestrae multitudinem. Postquam vero vestra exieriut tentoria, nocttumultumque omnem compescite, murumque velociter et confidenter ascendite, quoniam turres meas, ut vobis promisi, mandabo. Vos autem de reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ingresti sunt. Tunc maior exorsus est fragor &
uberior succreint. xpĩanis dmicandi occasio:
turcisq sonno umoq sepultis. crudelior necis
obuenit angustia. Gentiles illi dum ꝑicłm
aimnens esfugere uellent. imnpegerituit in
xpĩanos & impetum euitare sategẽntes dum
pescunt in repentinũ ceciderunt mortis dis
ti nichil satis festinatur. morarum un¬
paciens uexillum suũ efferri mandauit in ei¬

Expanded text:
ingressi sunt. Tunc major exortus est fragor, et uberior succrevit Christianis dimicandi occasio, Turcisque somno vinoque sepultis, crudelior necis obvenit angustia. Gee vellent, impegerunt in Christianos, et impetum evitare satagentes, dum nesciunt, in repentinum ceciderunt mortis discti nihil satis festinatur, morarum impatiens, vexillum suum efferri mandavit in ci
Abbreviated transcription (Latin):
iure fr̃no a. sorte parili: post qͣm eam obtimiertmnꝰ
cliuidet᷑. Dignum & iustum est. ut sicut participeᷤᷤ
sumus laboris: participes simus & honoris. Pariter
eam expugnemus. p arit̃q de illa sortiamus. In his
sermonib. solutus est ille conuentꝰ. H oniundus
aut̃ siluit. & interim res dilata ad nullum ꝓuẽ
ꝑauit. ne si quod noluisset audiret. mutacione sui
uultus addisceretur.
ec multo post fama p̃saga mali ꝑerebut¬
in castris. pͣublicanos. agulanos. arimi¬
tas. & plurimas alias gentum nationes.
aduentare .&. de bello in xpĩanos condixisse. Iamq
certi eruperant iuituĩ. qui de certitudine unmr¬
nentis cestabant᷑ ꝑiculi. Locuti sunt gͥ ad inucẽ
.xp̃ianoꝵ duces. & sponte sua bonnindo subin

Expanded text:
no et sorte parili, postquam eam obtinuerimus, dividemus. Dignum et justum est ut, sicut participes sumus laboris, participes simus et honoris: pariter eam expugnemus, pariter de illa sortiamur. » In his sermonibus solutus est ille conventus; Boamundus autem siluit et intravit, ne si quid quod noluisset audierat, mutatione sui vultus illud addisceretur. Nec multo post fama, praesaga mali, percrebuiin castris, Turcos, Publicanos, Agulanos, Azimitas, et plurimas alias gentilium nationes adventare, et de bello in Christianos condixisse; jamque certi eruperant nuntii, qui de certitudine imminentis testabantur periculi. Locuti sunt igitur ad invicem Christianorum duces, et sponte sua B
Abbreviated transcription (Latin):
u̾to si andreusi: comitiq dde sc̃o egidio. atq podiq̃¬
si ep̃o: Rob̾toq duci normannors. & qͥb clam alis
obcimatib. T̃ ancredus enim suiq consiliarii rem
totam ab origͥ ne nouerant. Sͥtepłis antem bleis¬
sĩ bent quimagna siẽ aerelat dcentis ous
ad alexandretam recreationis gr̃a donec con¬

Expanded text:
tque Podiensi episcopo, Robertoque Nortmanno, et quibusdam aliis optimatibus. Tancredus enim suique consiliarii rem totam ab origine noverant. Stephanus Blesiensis aberat, qui magna sicut asserebat detentus ad Alexandretam, recreationis gratia, donec con
Abbreviated transcription (Latin):
S cala muro a diuncta ẽ. cum ꝓpugnaculis de¬
suꝑ. Properate gͥ. & intrepidi ascendite. As¬
cendit primus qͥdam longabardus nomis¬
ne paganus. non taĩ omĩno intrepidus. Nee
mirũ cum & pditionem timeret. atq ad lo¬
ca incognitaᷤ. transcenderet. & de quib libet
euentib formidaret. ac mortis horrorem ͥ
p̃sentem semꝑ imaginarẽt. Subsecuti sunt
tam̃ eum homines fere lrta. Quib diligentis¬
sine pirruis collectis. atq in suis turrib collo¬
catis. postqmͣ uidit plures mimero nequa¬
qͣm subsequentes. mat̾na dixisse fert᷑ lin¬
ga. Miero. francos. echome. Hoc est. hen.

Expanded text:
incta cum propugnaculis desuper. Properate igitur et intrepidi ascendite. » Ascendit primus quidam Langobardus, nomine Paganus, non tamen omnino intrepidus: nec mirum, cum et de proditione timeret, atque ad loca incognita transcenderet; et de quibuslibet eventis formidaret, ac mortis horrorem sibi praesentem semper imaginaret. Subsecuti sunt tamen eum homines fere sexaginta, quibus diligentissime Pirrus collectis, atque suis in turribus collocatis, postquam vidit plures numero nequaquam subsequentes, materna dixisse fertur lingua, « Michro Francos echo
Abbreviated transcription (Latin):
coluberi. Ciuitatem istam mexpugnatam dimittere
cõtumeliosum est. Et outinam om̃s pocius moriam̾
qͣm ũcdedita uł deleta cuntate recedamꝰ. He infiliei¬
b iam securi. utrit felices sueccessus nob̾ ꝓueniant:
ignoramus. S: qͣm dui hie mortem contunam
pacienur: Ciuuitas hec ut uidetis: mnexpugnabilis est.
N ain quid hie arietes. quidbaliste. quid quelibet ao
ex pugnacdam ciuttatem hi e ꝓdẽent mnaelnłre: Restac
an pecuma. an amiticia. anminis. anuł qu̾libet
ciuitatem hane sibi uindicare p̃ualebit angarus
camq illi ultronei concedamiss. qui hoc effi cere

Expanded text:
cohiberi. Civitatem istam inexpugnatam dimittere cohiberi. Civitatem istam inexpugnatam dimittere contumeliosum est: et o utinam omnes potius moriamur, quam non dedita vel deleta civitate recedamus. De infelicibus jam securi, utrum felices successus nobis proveniant ignoramus. Sed quam diu hic mortem continuam patiemur? Civitas haec, ut videtis, inexpugnabilis est. Nam quid hic arietes, quid balistae, quid quaelibet ad expugnandam civitatem hic prodessent machinae? Restat an pecunia, an amicitia an minis a quibuslibet civitatem hanc sibi vindicare praevalebit angariis: eamque illi ultronei concedamus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
atcam̃ uultum & os ad tempꝰ compescutt:
ne ex mepta leticia deplienderet᷑ nitestinus
antin mocus. Locitus aut̃ ad oꝑtimates. sic deinũ
ora resoluit. Uidetis patres cõscͥpti: quod sine
ꝓfiuidis singultib enueleare ñ possum qͣntis asfec¬
ti sumus calamitatib.q. qͣntis in cõmoditatib pͦpłs
iste ꝑcellit᷑. S qͥd plebeios homines cõmemorem:
citm uos o illustris sanguinis stegmata media pallea¬
atis. cedio cabescatis. laborib macescatis. ͤ Graui lues
castra nr̃a cõcaminat. grauib indugentus constracła.
Lam di ẽst. ex quo sub diuo ingilat᷑. puro sub aere dor¬
mitur. Aigide noctes: ualde nos infestant. Om̃is ista
t̃ra: nobis unmnicat᷑. Agri in solitudinem redacti uel
nullo. uł raro ex colunt᷑ uõmere. Tempore qͦ alu messes
suas colligent. nos spicas nullas metemus. nec mercatũ
qł nr̃is alunoniam suppẽditet habemus. Ciues qͥb
liec regio noca est quin eant .a. redeant. non possunt

Expanded text:
attamen vultum et os ad tempus compescuit, ne ex inepta laetitia deprehenderetur intestinus animi motus: locutus autem ad optimates, sic demum ora resolvit: « Videtis, Patres conscripti, quod sine profundis singultibus enucleare non possum, quantis affecti sumus calamitatibus, quantis incommoditatibus populus iste percellitur. Sed quid plebeios homines commemorem, cum vos, o illustris sanguinis stemmata, inedia palleatis, taedio tabescatis, laboribus marcescatis? Gravis lues castra nostra contaminat, gravibus indigentiis contracta. Jamdiu est ex quo sub dio vigilatur, puro sub aere dormitur: algidae noctes valde nos infestant: omnis ista terra nobis inimicatur agri in solitudinem redacti, vel nullo vel raro excoluntur vomere. Tempore quo alii messes suas colligent, nos spicas nullas metemus; nec mercatum quod nostris alimoniam suppeditet habemus. Cives, quibus haec regio nota est, quin eant et redeant non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
cdicta. ac sub positis eiusdem factionis iudicib
ꝑ scelus innocens metellus dampnatus. mexi¬
lium cum totius urbis dolore discessit. Idem
saturuinus memmiũ uirũ acrem & integrũ
fieri consulẽ timens ortã subito seditione.
fugientẽ ꝑpublium mettiũ satellitẽ infor¬
mi stipite: comminutũ interfecit: Eremen¬
tes ꝓtantis iti publicȩ malis senatu popu¬
loq romano marius consul accomodato ad
tempus ingenio consensui bonorũ sese inmis.¬
cuit commotãq plebẽ leni oratione sedauit.

Expanded text:
dicta a suppositis eiusdem factionis iudicibus dicta a suppositis eiusdem factionis iudicibus per scelus innocens Metellus damnatus in exilium cum totius Vrbis dolore discessit. idem Saturninus Memmium, uirum acrem et integrum, fieri consulem timens, orta subito seditione fugientem per P. Mettium satellitem informi stipite conminutum interfecit. fremente pro tantis reipublicae malis senatu populoque Romano, Marius consul accommodato ad tempus ingenio consensui bonorum sese inmiscuit commotamque plebem leni oratione sedauit.
Abbreviated transcription (Latin):
& teutonicum bellum. & quintum
marii consulatũ. quo status imperii
romans iurẽ conseruatus iudicatur. Sexto con¬
sulatu eiꝰdem gai marii. ita labesactatus est
ut pene usq adextremũ intestina clade. con¬
ciderit. euoluere ac ꝑcurrere mͥ discordiarũ
ambages & inextricabiles seditionũ causas in¬
cõmodũ simul ac longum uidetur. Sane bre.¬
uiter strinxisse sufficiat. quia primus lucius
apuleius Saturninus excitati tumultus auc.¬
tor extiterit. Q uinto metello numidico uiro
sane primario acerrimus inimicus. qui eum
censorẽ creatum ꝓtractum domo. atq incapi¬
tolium confugientẽ: armata multitudine ob¬
sedit. Unde eqͥtum romanorũ indignatione
deiectus ẽ. pluruna ante capitolium cede fac¬
ta. A nnunium de inde competitorẽ suum.
saturninus & claucia fraude gai marii con¬
sulis occiderunt. Subsequenti anno marius
sexto consul & glaucia. pretor & sacurninus
tribunus plehis conspirauerunt metellũ nu¬
midicum mexilium quacumq ui agere die

Expanded text:
et Teutonicum bellum et quintum Marii consulatum, quo status imperii Romani iure conseruatus iudicatur, sexto consulatu eiusdem C. Marii ita labefactatus est, ut paene usque ad extremum intestina clade conciderit. euoluere ac percurrere mihi discordiarum ambages et inextricabiles seditionum causas incommodum simul ac longum uidetur; sane breuiter strinxisse sufficiat, quia primus L. Apuleius Saturninus excitati tumultus auctor exstiterit, Q. Metello Numidico uiro sane primario acerrimus inimicus, qui eum censorem creatum protractum domo atque in Capitolium confugientem armata multitudine obsedit, unde equitum Romanorum indignatione deiectus est, plurima ante Capitolium caede facta. A. Nunium deinde, conpetitorem suum, Saturninus et Glaucia fraude C. Marii consulis occiderunt. subsequente anno Marius sexto consul et Glaucia praetor et Saturninus tribunus plebi conspirauerunt Metellum Numidicum in exilium quacumque ui agere. die
Abbreviated transcription (Latin):
nifiei apparatus. inter duos alexandros fi¬
lium generũꝙ contenderet. a pausania no.¬
bili macedonũ adolescente. mangustiis sine
custodib cutumuentꝰ: occisus ẽ Asserant nc̃
multis q hȩc uocib efferant. quasi uroꝵ
fortiũ laudes. & facta felicia quib amaris¬
sime aliorũ calamitates indulces fabulas
cedunt. Si tamen numquã ipsi iniurias qͥb
aliquando uexantur relatu tristiore deplo-¬
tant. Si uero de ꝓprũs querimoniis tantũ
alios audientes affici uolunt. quantũ ipsi ꝑ¬
petiendo senserunt prius ipsi non apresen¬
tibus preterita sed gestis gesta comparent.
ꝙ utraq exauditu uelut alienorum arbitn
iudicent. ꝑuiginti ꝙ quinq annos incendi
ciuitatũ. excidia bellorũ. subiectiones ꝓumn¬
tiarum. cedes hominũ. opum rapinas. prȩ¬
das pecorũ. mortuorũ uenditiones. captiu¬
tatesq urorũ. unius regis fraus. ferocro
dominatus agitauit: n¬
urpicareNt ista ad exemplum

Expanded text:
nifice apparatos inter duos Alexandros finifice apparatos inter duos Alexandros filium generumque contenderet, a Pausania nobili Macedonum adulescente in angustiis sine custodibus circumuentus occisus est. Adserant nunc multisque haec uocibus efferant quasi uirorum fortium laudes et facta felicia, quibus amarissimae aliorum calamitates in dulces fabulas cedunt, si tamen numquam. ipsi iniurias, quibus aliquando uexantur, relatu tristiore deplorant. si uero de propriis querimoniis tantum alios audientes adfici uolunt, quantum ipsi petiendo senserunt, prius ipsi non praesentibus praeterita sed gestis gesta conparent et utraque ex auditu uelut alienorum arbitri indicant. per uiginti et quinque annos incendia ciuitatum, excidia bellorum , subiectiones prouinciarum, caedes hominum, opum rapinas, praedas pecorum, mortuorum uenditiones captiuitatesque uiuorum unius regis fraus ferocia et dominatus agitauit. sufficerent ista ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
absq exercitumacedonũ & infinita gentiũ
barbariȩ ꝑsici expeditioni masiam missurus.
instruxit tres duces. hoc est parmenlonem.
amintã. & atalum. premittendos inpersas
legit Et dum supra scriptȩ copiȩ degretra
congregantur: A lexandri qui erat olympra
de uixoris suȩ fr̃. & post asabinis inlucania
pulando ei filiã suam cleopatrã celebrare de.¬
creuit. Qui cum pridie quã occideretur in¬
terrogatus fuisset. quis finis homini magis
ẽct optandus. tespondisse fertur. cum eẽc op¬
timum qui iuro forti post uirtutũ suarum
glorias in pace regnanti. sine conflictatione
corporis & dedecore animi sub: itus & celer.
mopinato ferro potuisset accidere. Quod ipsi
mox contigit. nec abiratis diis quos parui
semꝑ penderat. quorũq aras. templa. & simu¬
lachra subuerterat. quin electissimã ut ipsi
uidebatur mortẽ. adipisceretur potuit im-¬
pediri. Nam die nuptiarũ cum adludos mag¬

Expanded text:
absque exercitu Macedonum et infinita gentium absque exercitu Macedonum et infinita gentium barbarie, Persicae expeditioni 177 in Asiam missurus instruxit. Tres duces, hoc est, Parmenionem, Amyntam et Attalum, praemittendos in Persas, legit. Et dum suprascriptae copiae de Graecia congregantur, Aledis uxoris suae frater et post a Sabinis in Lucaniapulando ei filiam suam Cleopatram celebrare decreuit. qui cum pridie quam cocideretur interrogatus fuisset, quis finis homini magis esset optandus, respondisse fertur, eam esse optimum, qui uiro forti post uirtutum suarum glorias in pace regnanti sine conflictatione corporis et dedecore animi subitus et celer inopinato ferro potuisset accidere: quod ipsi mox obtigit. nec ab iratis dis, quos parui semper penderat quorumque aras templa et simulacra subuerterat, quin electissimam ut ipsi uidebatur mortem adipisceretur, potuit inpediri. nam die nuptiarum cum ad ludos mag
Abbreviated transcription (Latin):
sese coniunxere. quasdam uͦ ad philippum
belli metus traxit. Prelio commisso cum
athenienses longe maiore numero militũ
prestarent. A ssidui tamen bellis indurata
macedonũ uirtute uincuntur. Q uã pugnã
longe omnib anteriorib bellis atrociort̃
fuisse. ipse rerũ exitus docuit. Nam hic
dies apud uniuersã gretrã. adquisite do¬
minationis głam & uetustissime libertatis
ost EA philippus cruentissimã
uictoriã inthebanos & lacede¬
monios exercuit Siquidẽ pͥn¬
cipes ciuitatũ alios securi per
cussit. alios in exilium egit. omnes bonis pͥ¬
uauit pulsos dudũ aciuib in patriã restituit.¬
ex quib trecentos exules iudices rectoresq
prefecit. qui ut antiquum dolorẽ noua po¬
testate curarnt. pressos infeliciter popłos.
insyem libertatis respirare non sinerent. Pre¬
terta magno delec̾tu militũ insubsidium
regiȩ dispositionis ex tota gręcia habito .cc.
milia peditũ & quindecim milia ȩquitum

Expanded text:
sese conjunxere, quasdam vero ad Philippum sese conjunxere, quasdam vero ad Philippum belli metus traxit. Praelio commisso, cum Athenienses longo majore numero militum praestarent, assiduis tamen bellis indurata Macedonum virtute vincuntur. Quam pugnam longe omnibus ante prioribus bellis atrociorem fuisse ipse rerum exitus docuit. Nam hic dies apud universam Graeciam acquisitae dominationis gloriam et vetustissimae libertatis ostea Philippus cruentissimam victoriam in Thebanos et Lacedaemonios exercuit. Siquidem principes civitatum alios securi pecussit, alios in exsilium egit, omnes bonis privavit. Pulsos dudum a civibus, in patriam restituitex quibus trecentos exsules judices rectoresque praefecit, qui ut antiquum dolorem nova potestate curarent, pressos infeliciter populos in spem libertatis respirare non sinerent. Praeterea magno delectu militum in subsidium regiae dispositionis, ex tota Graecia habito, ducenta millia peditum, et quindecim millia equitum,
Abbreviated transcription (Latin):
ribus aggreditur. commissoq prelio cum sci¬
the & numer̃o & uirtute prestarent. phi¬
lippi fraude uncunturI nea pugna .xx.
milia puerorũ ac feminarũ scihicȩ gentis
capta. pecorum magna copia adducta. auri
atii: argenti nichil reꝑtum. Nameares pri.¬
mo fidem inopiȩ scithicȩ dedit. Uiginti
milia nobilium ȩquarũ sufficiendo generi
in macedoniã missa. Sed reuertenti philip¬
po triballi bello obuiant. inquo ita philip¬
pus in sȩmore uulneratus ẽ. ut ꝑcorpus
eius ȩquus interficeretur cum omnes occisũ
putarent. in fugam uersi prȩdã amiserunt.
Aliquantula deinde mora dum conualescit
auulnere. in pace conquieuit. S tatim uero
ut conualuit. atheniensib bellum intulit.
Qui intanto discrimine positi lacedemonios
quondã hostes tunc socios assciscunt totiusq
gretiȩ ciuitates legationib fatigant. ut
communẽ hostem communib uiribus
petant. Itaq aliquantȩ urbes atheniensib

Expanded text:
ribus adgreditur commissoque proelio cum Scyribus adgreditur commissoque proelio cum Scythae et numero et uirtute praestarent, Philippi fraude uincuntur. in ea pugna xx milia puerorum ac feminarum Scythicae gentis capta, pecorum magna copia abducta, auri atque argenti nihil repertum: nam et ea res primo fidem inopiae Scythicae dedit. uiginti milia nobilium equarum sufficiendo generi in Macedoniam missa. Sed reuertenti Philippo Triballi bello obuiant: in quo ita Philippus in femore uulneratus est, ut per corpus eius equus interficeretur. cum omnes occisum putarent, in fugam uersi praedam amiserunt. aliquantula deinde mora dum conualescit a uulnere in pace conquieuit; statim uero ut conuqui, in tanto discrimine positi, Lacedaemonios, quondam hostes, tunc socios asciscunt, totiusque Graeciae civitates, legationibus fatigant ut communem hostem communibus viribus petant. Itaque aliquantae urbes Atheniensibus
Abbreviated transcription (Latin):
dita. ꝑost autẽ aconstantino xp̃ra¬
no principe in maius aucta con-¬
stantino polis dicta gloriosissimi
unc unperii sedes & totius caput orientis ẽ.
philippus uero post longã. & irritã obsidio¬
iem. ut peccuniã quã obsidendo exhauserat.
prdando repararet. piraticã aggressus est. Cap.¬
titas distraxit. & anhelanti inopiȩ parua re¬
ueatione subuenit. Inde ꝓpter agendã pre¬
am & curandã obsidionc̃. diuisit exercitum
st autẽ cum fortissimis ꝓfec̾tus multas cher¬
unes si uͣrbes cȩpit ꝓ rofligatisq popłis opes
bstulit: Ad̾ cͥthiam quoq cum alexandro
lio predandi intentione ꝑtransũt. Scitis tc̃
heas regnabat:. Qui cum histrianorũ bello
remeretur. auxiliũ aphilippo ꝑ appollo¬
enses petũt.S continuo histrianorũ rege
portas & belli motu & auxiliorũ necessita¬
te liberatus. Pactionem fȩderis cum phi¬
lippo habitã  dissoluit P hilippus dimissa
obsidione bizantii. sĩthicum bellũ toos ui¬

Expanded text:
dita, post autem a Constantino Christiano principe in maius aucta et Constantinopolis dicta, gloriosissimi nunc imperii sedes et totius caput Orientis est. Philippus uero post longam et inritam obsidionem, ut pecuniam quam obsidendo exhauserat praedando repararet, piraticam adgressus est. captfertas distraxit et anhelanti inopiae parua recreatione subuenit. inde propter agendam praedam et curandam obsidionem diuisit exercitum. ipse autem cum fortissimis profectus multas Cherronesi urbes cepit profligatisque populis opes abstulit. ad Scythiam quoque cum Alexandro filio praedandi intentione pertransit. Scythis tunc Atheas regnabat: qui cum Histrianorum bello premeretur, auxilium a Philippo per Apollonienses petiit, sed continuo Histrianorum rege mortuo et belli metu et auxiliorum necessitate liberatus pactionem foederis cum Philippo habitam dissoluit. Philippus dimissa obsidione Byoatii Scythicum bellum totis ui
Abbreviated transcription (Latin):
nunc hostiliter turbant inquo non ꝑ miserit
ds. si e domita obtinerent ritu suo componere mi¬
lirentur dicendi posteris magni reges qui nunc
nobis seuissimi hostes adiudicantur. Quo libet
hȩc gesta talra nomine censeantur. hoc est su
dicantur miseris siuc uirtutes utraq priorb
comparata in hoc tempore minora sunt. atq sd
utraq ꝓ nobis fatiunt incomparatione alexan.¬
dri atq ꝑsarum. Si uirtus nunc uocanda el̃
miuor ẽ. hostium. Si miscra: minor est me¬

Expanded text:
nunc hostiliter turbant quae — in quo non permiserit nunc hostiliter turbant quae — in quo non permiserit Deus — si edomita obtinerent, ritu suo conponere molirentur, dicendi posteris magni reges, qui nunc nobis saeuissimi hostes adiudicantur. quolibet haec gesta talia nomine censeantur, hoc est siue dicantur miseriae siue uirtutes, utraque prioribus conparata in hoc tempore minora sunt, atque ita utraque pro nobis faciunt in conparatione Alexandri atque Persarum: si uirtus nunc uocanda est, minor est hostium; si miseria, minor est