comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũt᷑ pauci ex tãto nũo se ĩ columes ĩ castra recipũt. Cõspica¬
ti ex oppido cede & fuga suoꝵ desꝑata salute copias a munitiõib
ducũt. fit ꝓtinꝰ hac re audita ex castris galloꝵ iuga. ꝙ n
copiȩ deleri potuissent. de media nocte missus eꝗtatꝰ nouissi¬
mũ agm̃ cõseꝗt᷑ magnꝰ numerus capit᷑ atq int̾ficit. reliꝗ ex
fuga ĩ cuutates discedũt. Postero die Uer cĩgetorix cõcilio cõuo

Expanded text:
runtur: pauci ex tanto numero se incolumes in castra recipiunt. Conspicati ex oppido caedem et fugam suorum desperata salute copias a munitionibus reducunt. Fit protinus hac re audita ex castris Gallorum fuga. Qucopiae deleri potuissent. De media nocte missus equitatus novissimum agmen consequitur: magnus numerus capitur atque interficitur; reliqui ex fuga in civitates dis
Abbreviated transcription (Latin):
cã demõstrat. Et qm̃ sit fortune cedẽdu. ad utrãꝙ re se illis
offerre. seu morte sua romanis satistace̾. seu uiuu trade̾ uelit.
Mittũt᷑ de us reb ad Casare legati:. iubet aͬma tradi : pͥncipes ꝓdu¬
ci ipse ĩ munitiõe ꝓ castris cõsedit. eo duces ꝓducũt᷑. Uercĩge¬
torix dedit᷑ arma ꝓiciũt᷑. reseruatis hedius atꝙ aruernis: si
ꝑ eos cuutates recuꝑare possẽt. ex reliꝗs captiuis toto excitu
capita singula p̃dę nõie distribut. lis reb cõfectis ĩ heduos
ꝓficiscit᷑ ciuitate recipit. eo legati ab arimis missi quȩ imꝑa¬
ret se facturos pollicentur: imꝑat magnu numeꝵ obsidu.
Legiões ĩ hiberna mitit. Captiuoꝵ circit̾. xx̃. heduis aruer¬

Expanded text:
a demonstrat, et quoniam sit fortunae cedendum, ad utramque rem se illis offerre, seu morte sua Romanis satisfacere seu vivum tradere velint. Mittuntur de his rebus ad Caesarem legati. Iubet arma tradi, principes produci. Ipse in munitione pro castris consedit: eo duces producuntur; Vercingetorix deditur, arma proiciuntur. Reservatis Aeduis atque Arvernis, si per eos civitates reciperare posset, ex reliquis captivis toto exercitui capita singula praedae nomine distribuit. His rebus confectis in Aeduos proficiscitur; civitatem recipit. Eo legati ab Arvernis missi quae imperaret se facturos pollicentur. Imperat magnum numerum obsidum. Legiones in hiberna mittit. Captivorum circiter viginti milia Ae
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑũt: neq nr̃oꝵ militu / uctoꝵ ꝙ impetũ sustinere
pofuerũt sic cu sius fugic̃tib ꝑmixti quos nõ silue mõ¬
tesq texerũt ab eꝗtatu sũt int̾tecti. Hoc negotio cõtee¬
to Labienus reu̾titur ad egedincie ubi impedim̃ta totius
ex̾citus relicta er̃at: inde cũ oĩb copus ad cesare ꝑuẽit.
De fectiõe heduoꝵ cognita bellu auget᷑. legatioẽs ĩ oẽs par¬
tes circũ mittũt᷑ ꝗͣtu gratia: auctoritate pecunia ualet̃
ad sollicitãdas cuitates nitũt᷑. Macti obsidas quos Cesar
apud eos deposuerat hort supplitio dubitãtes territant.
Petũt a Uercingẽtorie hedui ad se ueniat. rõeq belligerãdi
cõmunicet. Re impetrata cõtendũt. ut ipsis suma imꝑi
tradat᷑ et re ĩ cõtrouersia deduci: totius galliȩ cõciliu bi¬
barcte indicitur: eode cõueniũt undiq frequẽtes młtitudies¬

Expanded text:
ceperunt, neque nostrorum militum victorum impetum sustinere ceperunt, neque nostrorum militum victorum impetum sustinere potuerunt. Sic cum suis fugientibus permixti, quos non silvae montesque texerunt, ab equitatu sunt interfecti. hoc negotio confecto Labienus revertitur Agedincum, ubi impedimenta totius exercitus relicta erant: inde cum omnibus copiis ad Caesarem pervenit. Defectione Aeduorum cognita bellum augetur. Legationes in omnes partes circummittuntur: quantum gratia, auctoritate, pecunia valent, ad sollicitandas civitates nituntur; nacti obsides, quos Caesar apud eos deposuerat, horum supplicio dubitantes territant. Petunt a Vercingetorige Aedui ut ad se veniat rationesque belli gerendi communicet. Re impetrata contendunt ut ipsis summa imperi tradatur, et re in controversiam deducta totius Galliae concilium Bibracte indicitur. Eode
Abbreviated transcription (Latin):
hostes suꝑassent piente esse existimarẽt. Dat signũ
p̃lu. Primo cõcursu ab dextero cornu ubi septima legio
cõstiterat hostes pellũt᷑ atꝙ ĩ fuga coniciũt᷑. Ab sinistꝰ
quẽ locũ .xuͦ. legio tenebat: cũ pͥmi ordiẽs hostiu tra¬
nsfixi telis cõcidissent: tñ acerrime reliꝗ resistebãt. nec
dabat suspitiõe fuge quisꝗͣ. ipse dux hostui Camulos¬
enus sius aderat atꝙ eos cohortabat᷑. in certo nũc etia
exitu uictoriȩ cu a .uiI. legiõe tribunis esset nũciatum
quȩ ĩ sinistro cornu gererẽt᷑: post tergu hostiu legione
ostẽderũt signa intulerũt nec eo ꝗde tpre qiuis ꝗͣ loco
cessit sed circũuẽti oẽs int̾fecti sunt. Eande fortuna
tulit camulogenus. At ũ ꝗ p̃sidio cõtra labienũ er̃ãt relicti
cu p̃liu cõ missu audissent: subsidio sius ierũt: collemq

Expanded text:
hostes superassent, praesentem adesse existimarent, dat signum hostes superassent, praesentem adesse existimarent, dat signum proeli. Primo concursu ab dextro cornu, ubi septima legio constiterat, hostes pelluntur atque in fugam coniciuntur; ab sinistro, quem locum duodecima legio tenebat, cum primi ordines hostium transfixi telis concidissent, tamen acerrime reliqui resistebant, nec dabat suspicionem fugae quisquam. Ipse dux hostium Camulogenus suis aderat atque eos cohortabatur. Incerto nunc etiam exitu victoriae, cum septimae legionis tribunis esset nuntiatum quae in sinistro cornu gererentur, post tergum hostium legionem ostenderunt signaque intulerunt. Ne eo quidem tempore quisquam loco cessit, sed circumventi omnes interfectique sunt. Eandem fortunam tulit Camulogenus. At ei qui praesidio contra castra Labieni erant relicti, cum proelium commissum audissent, subsidio suis ierunt collemque
Abbreviated transcription (Latin):
nãtes quod magna subito cohorta tempestas ab nr̃is oppͥmũt᷑.
excitus eꝗtatuiꝙ eꝗtib romanis administrãtib quos ei negotio
rat celerit̾ trãsmittit᷑. Uno tere tp̃re sũb luce hosti
nũtiat᷑ ĩ castris romanoꝵ p̃t̾ cõsuetudine tumultuari. & ma
gnu ire agm̃ adu̾so flumĩe. sonitũq remoꝵ ĩ eade parte
exaudiri. & paulo intra milites nauib tr̃asportari. Quab
reb auditis. ꝙ existimabãt trib locis trãsire legiões. atꝙ ões
ꝑturbatos defectiõe he duoꝵ fuga parare: suas quocꝙ
copias ĩ tres partes distribuerũt. Na p̃sidio regione
castroꝵ relicto & parua mãu & iosedu uersus missa quȩ
tãtu ꝓgrediat᷑: quãtu naues ꝓcessissent. reliquas copias
contra Labienũ duxerũt. Prima luce & nr̃i oẽs er̃at tras¬
portati & hostui aries cernebãt᷑. Tabienus milites cohor

Expanded text:
nantes, quod magna subito erat coorta tempestas, ab nostris opprimuntur; nantes, quod magna subito erat coorta tempestas, ab nostris opprimuntur; exercitus equitatusque equitibus Romanis administrantibus, quos ei negotio praefecerat, celeriter transmittitur. Vno fere tempore sub lucem hostibus nuntiatur in cagnum ire agmen adverso flumine sonitumque remorum in eadem parte exaudiri et paulo infra milites navibus transportari. Quibus rebus auditis, quod existimabant tribus locis transire legiones atque omnes perturbatos defectione Aeduorum fugam parare, suas quoque copias in tres partes distribuerunt. Nam praesidio e regione castrorum relicto et parva manu Metiosedum versus missa, quae tantum progrediatur, quantum naves processissent, reliquas copias contra Labienum duxerunt. Prima luce et nostri omnes erant transportati, et hostium acies cernebatur. Labienus milites cohort
Abbreviated transcription (Latin):
t. tãtis subito difficultatib obieotis ab ãi uirtute a¬
lur petẽdu uidebat. Sub uesꝑu cõsilio cõuocato cohortatus
ut ea quȩ imꝑass& diligẽt᷑ industreq administrarẽt: naues
quas a meleduno deduxerat. singulas eꝗtib romanis attribuit.
et pͥma cõtecta iugilia . iiłi. milia passuu secũdo flumĩe ꝓgredi
ibiꝙ se expectari iubet. Qũĩq cohortes quas minĩe
firmas ad dimitãdu ẽe existimabat castris p̃sĩdio reliquit:
ꝗnꝙ eiuide legiõis reliquas de media nocte cũ oib impedi¬
mẽtis. adu̾io flumine magno tumultu ꝓticisci imꝑat. cõꝗrit
etia lintres. has magno sonitu remoꝵ incitatas ĩ eandem
mitit. Ipse post paulu silẽtio egressus cus trib legi
eu locu petit: quo naues appelli iusserat. Eo cũ essẽt uẽtu
exploratores hostiu om̃i fluminis parte er̃ãt dispositi. inopi¬

Expanded text:
nebat. Tantis subito difficultatibus obiectis ab animi virtute anebat. Tantis subito difficultatibus obiectis ab animi virtute auxilium petendum videbat. Sub vesperum consilio convocato cohortatus ut ea quae imperasset diligenter industrieque administrarent, naves, quas Metiosedo deduxerat, singulas equitibus Romanis attribuit, et prima confecta vigilia quattuor milia passuum secundo flumine siique se exspectari iubet. Quinque cohortes, quas minime firmas ad dimicandum esse existimabat, castris praesidio relinquit; quinque eiusdem legionis reliquas de media nocte cum omnibus impedimentis adverso flumine magno tumultu proficisci imperat. Conquirit etiam lintres: has magno sonitu remorum incitatas in eandem partem mittit. Ipse post paulo silentio egressus cum tribus legionibus eum locum petit quo naves appelli iusserat. Eo cum esset ventum, exploratores hostium, ut omni fluminis parte erant dispositi, inopi
Abbreviated transcription (Latin):
gergouia discessisse audiebat᷑. la de heduoꝵ defuetiõẽ et
secũdo gallix̧ motu rumores afferebãt᷑: galliq ĩ colloꝗis int̾e¬
usu itinere et ligeri Casare inopia furm̃ti coreto¬
ꝓiũtia cõtendisse cõfirmabãt. Belloriaci aũt detectione
he duoꝵ cognita. quia añ er̃at ꝑ se infideles manus coge̾
atꝙ aꝑte bellu parare ceꝑũt. Cu Labienꝰ tãta reꝵ cõmutatiõe
lõge aliud sibi capiẽdu cõsilui atꝙ antea senserat ĩtelligebat:
Neq ia ut aluꝗd adꝗreret p̃lioꝙ hostes lacesseret: sed ut incolu¬
me ex̾citu egedincu reduceret cogitabat. Nanq altera ex pͬte
bellouaci quȩ cuutas ĩ gallia maxĩa ht̃ opiniõe iurtutis instabat:
altera Camulogenus parato atꝙ instructo excitu tenebat. Tum
legiões a p̃sidio atꝙ impedim̃tis int̾elusas maxiũ flumen disti¬

Expanded text:
Gergovia discessisse audiebatur, iam de Aeduorum defectione et Gergovia discessisse audiebatur, iam de Aeduorum defectione et secundo Galliae motu rumores adferebantur, Gallique in colloquiis interclusum itinere et Ligeri Caesarem inopia frumenti coactiam contendisse confirmabant. Bellovaci autem defectione Aeduorum cognita, qui ante erant per se infideles, manus cogere atque aperte bellum parare coeperunt. Tum Labienus tanta rerum commutatione longe aliud sibi capiendum consilium atque antea senserat intellegebat, neque iam, ut aliquid adquireret proelioque hostes lacesseret, sed ut incolumem exercitum Agedincum reduceret, cogitabat. Namque altera ex parte Bellovaci, quae civitas in Gallia maximam habet opinionem virtutis, instabant, alteram Camulogenus parato atque instructo exercitu tenebat; tum legiones a praesidio atque impedimentis interclusas maximum flumen disti
Abbreviated transcription (Latin):
nerũt. Sum̃a imꝑu tradit᷑ Camulogeno aulerco ꝗ ꝓpe cõ
nore euocatus. Is cũ aĩadũtiss& ꝑpetua esse palude que ĩflu¬
eret ĩ sequana. atꝙ illu õe locu magnoꝑe impediret: hic
cõsedit. nr̃osq trãsitu ꝓhibere institut. Labienus pͥmo iun¬
eas agere cratib atꝙ aggere palude explere. atꝙ iter muniẽ
conabatur. Postꝗͣ difficilius fieri aĩadu̾tit silẽtio e castris tertia
uigilia egressus eode quo ꝑuenerat itinere meledumim ꝑueit
bellu euocata sine cõtẽtione oppido potit᷑. Reticto ponte
quẽ suꝑiorib dieb hostes resciderãt ex̾citu traducit. et secu¬
ndo flumine ad lutetia iter facere cepit. Hostes re cognita
ab ui ꝗ a medodone fũgerãt. lutetia incẽdi. põtesꝙ eius
oppidi rescindi iubent. Ipsi ꝓspecta palude ad ripas sequanȩ
e regiõe lutetie cõtra Labieni castra cõsidũt. la Cesar a

Expanded text:
nerunt. Summa imperi traditur Camulogeno Aulerco, qui propenerunt. Summa imperi traditur Camulogeno Aulerco, qui propenorem evocatus. Is cum animadvertisset perpetuam esse paludem, quae influeret in Sequanam atque illum omnem locum magnopere impediret, hic consedit nostrosque transitu prohibere instituit. Labienus primo vineas agere, cratibus atque aggere paludem explere atque iter munire conabatur. Postquam id difficilius confieri animadvertit, silentio e castris tertia vigilia egressus eodem quo venerat itinere Metiosedum pervebellum evocata, sine contentione oppido potitur. Refecto ponte, quem superioribus diebus hostes resciderant, exercitum traducit et secundo flumine ad Lutetiam iter facere coepit. Hostes re cognita ab eis, qui Metiosedo fugerant, Lutetiam incendi pontesque eius oppidi rescindi iubent; ipsi profecti a palude ad ripas Sequanae e regione Lutetiae contra Labieni castra considunt. Iam Caesar a
Abbreviated transcription (Latin):
gnitas rei: et oppositus mõs ceuenn& iuaꝵq difficultas
ediebat tu maxĩe ꝙ adiũc̃to Labieno atꝙ usl
nib quas una miserat uehem̃t timebat. Itaꝙ ad modũ
diurnis atꝙ nocturnis itinerib cõfectis cõtra õiu opi¬
niõe ad ligeri ꝑuenit: uadoꝙ ꝑ eꝗtes inuẽto ꝓ rei ne¬
cessitate oportuno ut brachia modo atꝙ humeri. ad sustinẽda
lumem ex̾citu traduxit. frum̃tũꝙ ĩ agris et copia pecoris
nactus. repleto ui reb ex̾citu iter ĩ senones facere instituit.
Du hec apud Caesare gerũt᷑. labienus eo supplem̃to quoed
nuꝑ ex italia uenerat relicto agendici ut esfẽt impedim̃tis
p̃sidio cu.iiii. legĩoib lutecia ꝓficiscit᷑. Id ẽ oppidu pari¬
sioꝵ quod positu ẽ ĩ insula fluminis sequanȩ. Cuiꝰ aduẽtu
ab hostib cognito: magnę ex finitimis ciuitatib copie cõue¬

Expanded text:
gnitas rei et oppositus mons Cevenna viarumque difficultas gnitas rei et oppositus mons Cevenna viarumque difficultas impediebat, tum maxime quod abiuncto Labieno atque eis legionibus quas una miserat vehementer timebat. Itaque admodum magnis diurnis nocturnisque itineribus confectis contra omnium opinionem ad Ligerem venit vadoque per equites invento pro rei necessitate opportuno, ut brachia modo atque humeri ad sustinenda lumem exercitum traduxit frumentumque in agris et pecoris copiam nactus repleto his rebus exercitu iter in Senones facere instituit. Dum haec apud Caesarem geruntur, Labienus eo supplemento, quod nuper ex Italia venerat, relipraesidio, cum quattuor legionibus Lutetiam proficiscitur. Id est oppidum Parisiorum, quod positum est in insula fluminis Sequanae. Cuius adventu ab hostibus cognito magnae ex finitimis civitatibus copiae conve
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatu bibaretx ad magistaatu dedueẽcios eurauerũt. Oppidũ
quod a se nõ posso teneri iudicabãt. ne quo esset usui roma¬
nis incẽderũt frum̃tio quod subito potuerũt nauib aduexe¬
rũt: reliquũ flumĩe atꝙ incẽdio corruꝑũt. Ipsi ex tiniti¬
mis regiõib copias querere. cogere p̃sidia custodiasꝙ ad
ripas ligeris disponere: eꝗtatũꝙ dĩb locis iniciẽdi timoris
cã ostẽtare ceꝑũt. si ab re frum̃taria romanos exeludere. aut
ad ductos inopia ex ꝓiũtia expellere possẽt. Qu& ad spem
multu eos adiuuabat. ꝙ liuer ex niub creuerat ut omnĩo
uado nõ posset trãsiri uideret᷑. Quib reb cognitis Easar
maturãdu sibi tẽsuit. si ess& ĩ ꝑficiẽdis põtib ꝑiclitãdi
ut pͥus ꝗͣ essent maiores eo copię coacte dimicaret. tlam
ut cõmutato cõsilio iter ĩ ꝓuĩtia cõuerteret: ut ne metu
ꝗde necessario faciũdu existimabat: cu infania atꝙ ĩdi¬

Expanded text:
acte ad magistratum deducendos curaverunt; oppidum, quod a se teneri non posse iudicabant, ne cui esset usui Romanis, incenderunt; frumenti quod subito potuerunt navibus avexerunt, reliquum flumine atque incendio corruperunt. Ipsi ex finitimis regionibus copias cogere, praesidia custodiasque ad ripas Ligeris disponere equitatumque omnibus locis iniciendi timoris sa ostentare coeperunt, si ab re frumentaria Romanos excludere aut adductos inopia in provinciam expellere possent. quam ad spem multum eos adiuvabat, quod Liger ex nivibus creverat, ut omnino vado non posse transiri videretur. Quibus rebus cognitis Caesar maturandum sibi censuit, si esset in perficiendis pontibus periclitandum, ut prius quam essent maiores eo coactae copiae dimicaret. Nam ut commutato consilio iter in provinciam converteret, id ne metu quidem necessario faciendum existimabat; cum infamia atque indi
Abbreviated transcription (Latin):
.Pxͣ. ex om̃i nũo delegũt eaꝵ ciuitatu q̃ maxĩa uirtutis opimoe
hẽbãt: quid quoquo pacto agi placeat ecculte int̾ se cõstitiũit. adeũdi

Expanded text:
milia ex omni numero deligunt earum civitatum quae maximam virtutis opinionem milia ex omni numero deligunt earum civitatum quae maximam virtutis opinionem habebant; quid quoque pacto
Abbreviated transcription (Latin):
riti ne latere aꝑto ex suꝑiorib castris eruptiõe circũuenirẽt᷑ se
ad suoi receꝑũt. At ĩteriores dig ea quę a uercĩgetorige ad crup¬
tiõe p̃parauerãt: ꝓferũt: pͥores fossas explẽt: diutius ĩ us reb
administrãdis morati pͥus suos abscessisse cognouerũt: ꝗͣ muni¬
tiõib appropmquãrẽt. Ita re intecta ĩ oppidum reuerterũt.
Bis magno cũ detrimẽto repulsi galli quid agãt cõsulũt. locoꝵ ꝑitos
adhibent. ex iis suꝑioꝵ castroꝵ situs munitiõesq cognoscunt.
Ex ui ĩ septẽtriõib collis quẽ ꝑꝑ magnitudiẽ circuitus oꝑe circũ plecti
nõ potuerũt nr̃i necessario pene iniquo loco et lenit̾ deelui castra
fecerũt. Hec.C.Antistius Reginꝰ & L. Caninuis Regulus legati cũ
duab legiõib obtinebãt. Cognitis ꝑ exploratores legiõib duces hostiũ

Expanded text:
riti ne ab latere aperto ex superioribus castris eruptione circumveniriti ne ab latere aperto ex superioribus castris eruptione circumvenid suos receperunt. At interiores, dum ea quae a Vercingetorige ad eruptionem praeparata erant proferunt, priores fossas explent, diutius in his rebus administrandis morati prius suos discessisse cognoverunt, quam munitionibus appropinquarent. Ita re infecta in oppidum reverterunt. Bis magno cum detrimento repulsi Galli quid agant consulunt; locorum peritos adhibent: ex his superiorum castrorum situs munitionesque cognoscunt. Erat a septentrionibus collis, quem propter magnitudinem circuitus opere circumplecti non potuerant nostri: necessario paene iniquo loco et leniter declivi castra fecerunt. Haec Gaius Antistius Reginus et Gaius Caninius Rebilus legati cum duabus legionibus obtinebant. Cognitis per exploratores regionibus duces hostium LX
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ secuti: sui colligẽdi facultate nõ sederũt.At ii ꝗ ab alexia ꝓcesserãt
mesti ꝓpe iuctoria desꝑata. se ĩ oppidu receꝑũt. Uno die ĩt̾misso
media nocte silẽtio ex castris egressi ad campestrei munitiões acce¬
dũt. Subito clamore sublato qua significatiõe ꝗ ĩ oppido obsidebãt᷑
ex oppido educit. Noitri ut suꝑio̾ib dieb unicuiq erat locꝰ attri¬
utrĩꝙ uelnera accipiũt᷑. Complura tormẽtis tela cõiciũt᷑. At. M.
ntonius & .C. Trebonius legati ꝗb eę partes ad detenc
castellis deductos sumittebãt. Du lõguis ad munitiõe aberãt
plus młtitudine teloꝵ ꝓficiebãt. Postea ꝗͣ ꝓpius suctesserũt: aut
se stimulis incpinãtes induebãt: aut ĩ scrobes delati trasfõdiebãt᷑.
aut ex uallo ac turrib trãsiecti pilis muralib int̾ibãt. Multis undiq
uolnerib acceptis: nulla munitiõe ꝑrupta: cũ lux appareret ue¬¬

Expanded text:
ab Alesia processerant maesti prope victoria desperata se in oppidum receperunt. Vno die intermisso umero effecto media nocte silentio ex castris egressi ad campestres munitiones accedunt. Subito clamore sublato, qua significatione qui in oppido obsidebanturix atque ex oppido educit. Nostri, ut superioribus diebus, ut cuique erat locus attriutrimque vulnera accipiuntur. Complura tormentis tela coniciuntur. At Marcus Antonius et Gaius Trebonius legati, quibus hae partes ad defendecastellis deductos summittebant. Dum longius ab munitione aberant Galli, plus multitudine telorum proficiebant; posteaquam propius successerunt, aut se stimulis inopinantes induebant aut in scrobes delati transfodiebantur aut ex vallo ac turribus traiecti pilis muralibus interibant. Multis undique vulneribus acceptis nulla munitione perrupta, cum lux appeteret, ve
Abbreviated transcription (Latin):
copie eꝗtatus peditatusq cernerẽt᷑. At u ꝗ alexie obsidebãt᷑.
p̃terita die qua auxilia suoꝵ expectauerat cõsumpto omni
frum̃to: inscu quid ĩ hedius gereret᷑. cõcilio coacto de exit
suaꝵ tortũare cõsultabãt: ac uarus diotis sentẽtiis qͣrt pars
deditiõe. pars du uires suppeterẽt eruptiõe cẽsebat nõ
p̃tereunda or̃o Critognati uidet᷑ ꝑꝑ eiꝰ singulare et nefaria cru-¬
delitate. Nic sum̃o ĩ aruernis natus loco: & magnȩ habitꝰ

Expanded text:
copiae equitatus peditatusque cernerentur. At ei, qui Alesiae obsidebantur copiae equitatus peditatusque cernerentur. At ei, qui Alesiae obsidebantur praeterita die, qua auxilia suorum exspectaverant, consumpto omni frumento, inscii quid in Aeduis gereretur, concilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabant. Ac variis dictis sententiis, quarum pars deditionem, pars, dum vires suppeterent, eruptionem censebat, non praetereunda oratio Critognati videtur propter eius singularem et nefariam crudelitatem. Hic summo in Arvernis ortus loco et magnae h
Abbreviated transcription (Latin):
mune esse iussecat: ura legesq rediderit ipsiq morinos attri¬
buerat. Tamen tanta unu̾ise gallię cõsesio fuit libertatis uin¬
dicãcle. & pͥstine belli laudis recuperadę: ut neꝙ bñtitus.
neq amititix memoria moueret᷑. om̃esq et aĩo et opibus
ĩ id bellu incumbẽrẽt. coactis eꝗtu uũ. & peditu circiter¬
.cexl. Hȩc ̃ heduoꝵ finib recẽsebãt᷑: numerusq inibatur¬
prefecti cõstituebãt. Comio atrebati: Uiridomaro: et Epore¬
digi hedius: Uercassiaueuno aruerno cõsobrino Uertĩgetorigis
sum̃a imꝑu traditur. lii deleeti ex cuutatibr attribuuntur
quoꝵ cõsilio bellũ administraret᷑. Omẽs alacres & ficlutiȩ pleni
ad alexia ꝓficiscũt᷑. neq erat oiũ quisꝗ qui aspecti mo¬
do tãte multitudinis sustinere posse arbitraretur . p̃serti
ancipiti p̃lio cu ex oppido eruptione pugnaret᷑. & toris tãte

Expanded text:
munem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attrimunem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attribuerat. Tamen tanta universae Galliae consensio fuit libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae, ut neque beneficiis neque amicitiae memoria moverentur, omnesque et animo et opibus in id bellum incumberent. Coactis equitum VIII mili haec in Aeduorum finibus recensebantur, numerusque inibatuefecti constituebantur. Commio Atrebati, Viridomaro et Eporedorigi Aeduis, Vercassivellauno Arverno, consobrino Vercingetorigis, summa imperi traditur. His delecti ex civitatibus attribuuntur, quorum consilio bellum administraretur. Omnes alacres et fiduciae pleni ad Alesiam proficiscuntur, neque erat omnium quisquam qui aspectum modo tantae multitudinis sustineri posse arbitraretur, praesertim ancipiti proelio, cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris tantae
Abbreviated transcription (Latin):
statuũt sed certu numeꝵ cuꝙ ex ciuitate imꝑandi:
ne tanta młtitudĩe cõfusa nec moderari nec discernere
is: milia .xxxu. parem numeri ar uernis adiuetis i¬
tecis: cadurcis: gabalii: uellauus ꝗ sub imꝑio aruernoꝵ ẽẽ
cãsuerũt. Senonis. sequanis hiturigib santonis rutenis.
carnutib duodena milia. belloria cis. x. totide lemouucib. octo¬
brogib ꝗna milia: aulercis cennomanis totide: atrabatib .iiii.¬
bellocassis: lixonuis & aulercis eburonib trina: rauracis & bou
cõruetudine armorice appallat᷑: quo sũt ĩ nũo corio solites.
rodones: ambibarri. cadetes ossilsimi: lemouices: unelli .UI.
Ex us bellouiai suũ numert nõ compleuẽrũt: ꝙ se suo nomie
a cõmio ꝓ eius hospitio .xx. una miserũt huuiꝰ oꝑa cõmut
ut antea demõstrauimus fĩdeli atq utili suꝑiorib añis erat
usus ĩbritanta catar. Quib ille ꝓ meritis ciuitate eius im¬

Expanded text:
statuunt, sed certum numerum cuique ex civitate imperandum, ne tanta multitudine confusa nec moderari nec discernere is, milia XXXV; parem numerum Arvernis adiunctis Eleutetis, Cadurcis, Gabalis, Vellaviis, qui sub imperio Arvernorum esse consuerunt; Sequanis, Senonibus, Biturigibus, Santonis, Rutenis, Carnutibus duodena milia; Bellovacis X; totidem Lemovicibus; octois, Nitiobrigibus quina milia; Aulercis Cenomanis totidem; Atrebatibus IIIIeliocassis, Lexoviis et Aulercis Eburovicibus terna; Rauracis et Boi quaeque eorum consuetudine Armoricae appellantur, quo sunt in numero Curiosolites, Redones, Ambibarii, Caletes, Osismi, Veneti, Lemovices, Venelli. Ex his Bellovaci suum numerum non compleverunt, quod se suo nomine ab Commio pro eius hospitio duo milia una miserunt. Huius opera Commi, ut antea demonstravimus, fideli atque utili superioribus annis erat usus in Britannia Caesar; quibus ille pro meritis civitatem eius im
Abbreviated transcription (Latin):
belluq inferri allobrigib iubet. Altera ex parte gabalos ꝓxi¬
mosꝙ pagos aruernoꝵ. ĩ heliuos ite rutenos: cadurcosq
ad fines uolgaꝵ ac remicoꝵi depopulãdos mittit. Nihilominꝰ
anlestinis nũtui legatiõibꝙ allobrogas solliatat:
mẽtes nõdu a suꝑiore bello resedisse ĩꝑabat. hor yͥncipib
pecunias: ciuitati aũt imꝑiu totius ꝓiũtie pollicetur.
Ad hos oẽs casus ꝓiusa er̃at p̃sicia cohortur duaꝵ et .xx. q̃¬
ex ip̃a ꝓiũtia a. L. Caesare legato ad oẽs partes opponebãt᷑.
Hedui sua ĩpõte cũ finitimis p̃lio cõgressi pellũt᷑: & .c. ualẽi
domno Taurocaburi filio pͥncipe ciuitatis compluribq alu̾s
int̾tectis intra oppida ac muroi compellũt᷑. Allobroges
crebris ad rhodanu dispositis p̃sidiis magna cũ cura ac di¬
mittit ad eas cuutates quas suꝑiorib anĩs pacaue̾ãt. eꝗtesq
ab iis accersit & leius armature pedites ꝗ int̾ eos p̃luri

Expanded text:
bellumque inferri Allobrogibus iubet. Altera ex parte Gabalos proximosque pagos Arvernorum in Helvios, item Rutenos Cadurcosque ad fines Volcarum Arecomicorum depopulandos mittit. Nihilo minus clandestinis nuntiis legationibusque Allobrogas sollicitat, quorum mentes nondum ab superiore bello resedisse sperabat. Horum principibus pecunias, civitati autem imperium totius provinciae pollicetur. Ad hos omnes casus provisa erant praesidia cohortium duarum et ex ipsa provincia ab Lucio Caesare legato ad omnes partes opponebantur. Helvii sua sponte cum finitimis proelio congressi pelluntur et Gaio Valerio Donnotauro, Caburi filio, principe civitatis, compluribusque aliis interfectis intra oppida ac muros compelluntur. Allobroges crebris ad Rhodanum dispositis praesidiis magna cum cura et dimittit ad eas civitates quas superioribus annis pacaverat, equitesque ab his arcessit et levis armaturae pedites, qui
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝙ amicitia romanoꝵ se quebãt᷑. treuiri ꝙ aberant
longuis: & a germanis p̃mebãt᷑. quȩ fuit cauia quare ta¬
to abessnt bello. et neutris auxilia mitterẽt. Magno
dolore hedui fuerũt se deicctos pͥncipatu queruntur
fortune cõmutatiõe & cesaris indulgẽtia ĩ se requirunt.
Neq inꝰ suscepto ballo suũ cõsiliũ ab reliꝗs seꝑare audent
Inuiti sume spei adolestẽtes Eporedorix & Uiridomarus uer¬
cõuenire iubet peditatu quẽ añ habuerat le fore cõtetu
dicit: neꝙ fortunm tẽtatuꝵt aut ĩ acie dimicat
latiõibꝙ romanos ꝓhibere. equo mõ aĩo sua ip̃i frum̃ta
corumpant. ꝓclifitiaꝙ incendant qua rei fãmiliaris iactic̃a

Expanded text:
 sequebantur; Treveri, quod aberant longius et ab Germanis premebantur, quae fuit causa quare toto abessent bello et neutris auxilia mitterent. Magno dolore Aedui ferunt se deiectos principatu, queruntur fortunae commutationem et Caesaris indulgentiam in se requirunt, neque tamen suscepto bello suum consilium ab reliquis separare audent. e spei adulescentes Eporedorix et Viridomarus Verero, celeriter convenire iubet; peditatu quem antea habuerit se fore contentum dicit, neque fortunam temptaturum aut in acie dimicatulationibusque Romanos prohibere, aequo modo animo sua ipsi frumenta corrumpant aedi
Abbreviated transcription (Latin):
tere partil palui difficilis atq impedita cingebat. nõ latun
pedib gnaͬginta. hoc se colle int̾ruptii põtib galli fidutu
loci cõtinobãt. generati q distributis ĩ cuutates omĩa
uada ac saltus eius paludis obtinebãt. sic aĩo parati ut
si en paiude. romani ꝑrumꝑe conarẽt hesitantes p̾me¬
rẽt ex loco suꝑiore ut ꝗ ꝓpĩꝗtate loci iuderet. paratos
ꝓpe ꝑquo marte ad cimicãdu existimarẽt. ꝗ miꝗtate
cõditiõis ꝑspicerẽt inani simulatiõe sese ostẽtare cognosce
Indignãtes milites catar ꝙ cõspectu suũ hostes ꝑterre
possent tãtulo spatio int̾iecto et signũ p̃li exposcẽtes

Expanded text:
fere partibus palus difficilis atque impedita cingebat non latior fere partibus palus difficilis atque impedita cingebat non latior pedibus quinquaginta. Hoc se colle interruptis pontibus Galli fiducia loci continebant generatimque distributi in civitates omnia vada ac saltus eius paludis obtinebant, sic animo parati, ut, si eam paludem Romani perrumpere conarentur, haesitantes premerent ex loco superiore; ut qui propinquitatem loci videret paratos prope aequo Marte ad dimicandum existimaret, qui iniquitatem condicionis perspiceret inani simulatione sese ostentare cognosceret. Indignantes milites Gaesar, quod conspectum suum hostes perferre possent tant
Abbreviated transcription (Latin):
nominiȩ laturos loco si incxpta oppugnatiõe reliquissent
p̃stare oẽs ꝑferre acerbitates ꝗͣ nõ ciues Roãos qui genabi ꝑfi¬
agalloꝵ interissent parẽtarẽt. Hec eade cẽturũ
tribunuq militu mãdabãt ut ꝑ eos ad Exsare detereetꝰ
Cu ia muro appinquassent turres ex captiuus Cesar cognouit
uercĩgettrige cõsumpto pabulo castra nio uisse ꝓpius auaricũ
atq ipsu: cũ eꝗtatu expeditisꝙ ꝗ int̾ eꝗtes p̃liaiͬ cõsuessẽt
sidiare iñ eo ꝓfectu quo nr̃os postero die pabu
uẽturos arbitrabat. Qiibus reb cognitis media noete silẽtio
ꝓfectus ad hostuu caitra mane ꝑueit. llli celerit̾ ꝑ explora.¬
tores aduẽtu Celirii cognito carros impedim̃taq sua xabeli
uarre nunciata Cetar Caelerit̾ sarcinas cõferri: ar
diri uissit. collii erat breuit̾ ab infime accluuis. hũc ex õĩb

Expanded text:
nominiae laturos loco, si inceptam oppugnationem reliquissent: nominiae laturos loco, si inceptam oppugnationem reliquissent: praestare omnes perferre acerbitates, quam non civibus Romanis, qui Cenabi perfidia Gallorum interissent, parentarent. Haec eadem centurionibus tribunisque militum mandabant, ut per eos ad Caesarem deferrentur. Cum iam murVercingetorigem consumpto pabulo castra movisse propius Avaricum atque ipsum cum equitatu expeditisque, qui inter equites proeliari consuessent, insidiarum causa eo profectum, quo nostros postero die pabulatum venturos arbitraretur. Quibus rebus cognitis media nocte silentio profectus ad hostium castra mane pervenit. Illi celeriter per exploratores adventu Caesaris cognito carros impedimentaque sua in arQua re nuntiata Caesar celeriter sarcinas conferri, arma expediri iussit. Collis erat leniter ab infimo acclivis. Hunc ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
turres duas cõstituere cxepit nã circunuallare loca natura
ꝓhibebat. de re frumãtaria boios atꝙ heduos adhortari nõ desi¬
stit. qͦꝵ alteri ꝙ nullo studio agebãt. nõ multu adiuuabant
alteri nõ magnis facultatib ꝙ ciuitas erat exigua & infir¬
ma celerit̾ quod habuerũt cõsumpserũt. Sum̃a cu difficul¬
tate rei trum̃tarie aftecto exercitu tenuitate boior indilig¬
entia heduoꝵ incẽdus edificioꝵ usq eo ut cõplures dies mi¬
extrema fame sustẽtarẽt: nulla tñ uoꝵ ab iis audita .pͥ. rͦ. ma¬
iestate et suꝑiorib iuctorus indigna. Quin ẽt Exsarcu ĩ
oꝑe singulas legioes appellaret etsi acerbius inopia ferrẽt.
se dimissuꝵ oppugnatious diceret. uniu̾si ab eo ne id faceret
petebãt sic se cõplures años illo imperãte meriusse ut nłłi
ignominia acciꝑent: nusꝗͣ inepta re descederẽt. hoc se ig¬

Expanded text:
turres duas constituere coepit: nam circumvallare loci natura turres duas constituere coepit: nam circumvallare loci natura prohibebat. De re frumentaria Boios atque Aeduos adhortari non destitit; quorum alteri, quod nullo studio agebant, non multum adiuvabant, alteri non magnis facultatibus, quod civitas erat exigua et infirma, celeriter quod habuerunt consumpserunt. Summa difficultate rei frumentariae adfecto exercitu tenuitate Boiorum, indiligentia Aeduorum, incendiis aedificiorum, usque eo ut complures dextremam famem sustentarent, nulla tamen vox est ab eis audita populi Romani maiestate et superioribus victoriis indigna. Quin etiam Caesar cum in opere singulas legiones appellaret et, si acerbius inopiam ferrent, se dimissurum oppugnationem diceret, universi ab eo, ne id faceret, petebant: sic se complures annos illo imperante meruisse, ut nullam ignominiam acciperent, nusquam infecta re discederent: hoc se ig
Abbreviated transcription (Latin):
ine & palude circũdata unũ hẽat & ꝑangustu aditu. Dat petẽ¬
tib uenia. dissuadẽte pͥmo uercingentorige post cõcedẽte et p̃ci¬
bus ip̃oꝵ & mieritordia uolgi. De tensbres idonei oppido dele¬
gũt. Uercingẽtorix minorib Casare itinerib subseꝗt᷑ et locũ
castris deligit paludib siliusq munitu: ab auarito loge milia pa¬
ssuũ.xui. ibi ꝑ tertos exploratores ĩ singula diei oꝑa quȩ ad aua¬
ricu agerẽt cognoscebat: & quid fieri uellet imꝑabat. Om̃es nr̃as
pabulatioẽs. frum̃ẽtatiõesq obseruabat disꝑsosꝙ cu longuis nece¬
stario ꝓcederẽt adoriebat᷑: magnoꝙ incõmodo asfĩciebat.
tp̃rib diu̾sisq itinerib iret᷑. Castris ad ea parte oppidi
positis C&sar quȩ intermissa a flumĩe et a paludib aditu
ut supͣ diximus angustu hẽbat aggere apparare i uincas agẽ

Expanded text:
ine et palude circumdata unum habeat et perangustum aditum. Datur petenine et palude circumdata unum habeat et perangustum aditum. Datur petentibus venia dissuadente primo Vercingetorige, post concedente et precibus ipsorum et misericordia vulgi. Defensores oppido idonei deliguntur. Vercingetorix minoribus Caesarem itineribus subsequitur et locum castris deligit paludibus silvisque munitum ab Avarico longe milia passuum XVI. Ibi per certos exploratores in singula diei tempora quae ad Avaricum agerentur cognoscebat et quid fieri vellet imperabat. Omnis nostras pabulationes frumentationesque observabat dispersosque, cum longius necessario procederent, adoriebatur magnoque incommodo adficiebat, temporibus diversisque itineribus iretur. Castris ad eam partem oppidi positis Caesar, quae intermissa a flumine et a paludibus aditum, ut supra diximus, angustum habebat, aggerem apparare, vineas agere,
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃i sint ꝑiculo tuta neu siui sint ad detrectandan
militia receptacula neu romanii ꝓposita ad copia cõmeatus
p̃damq tollenda. Hȩc si grauia aut aterba uidẽat᷑: młto illa
grauius existimare liberos: cõiuges ĩ seriutute abstrahi. ip̃os
int̾tici. quȩ sit neceste accidere iueti . Omiu cõseniu hec sñia
ꝓbata. uno die ampliui .xx. urbes biturigu incẽdũt᷑. hoc ide ĩ
reliquis ciuitatib ĩ oĩb partib incẽdia cõspiciũt᷑ quę &si mag¬
no cu dolore hostes ferebãt. tñ hoc sibi solatu proponebat ꝙ ex
auarico ĩ cõmuni cõcilio incẽdi placer& an defendi. ꝓcumbũt gallis
ãĩb ad pedes bituriges: ne pulcherrima prope totiꝰ gallixę urbẽ
quȩ p̃sidio & ornam̃to sit ciuitati suis manib intẽdẽ cogerentur
facile se loci natura detensuros dicũt: ꝙ ꝓpe ex oĩb partib flura¬

Expanded text:
ab omni sint periculo tuta, neu suis sint ad detractandam ab omni sint periculo tuta, neu suis sint ad detractandam militiam receptacula neu Romanis proposita ad copiam commeatus praedamque tollendam. haec si gravia aut acerba videantur, multo illa gravius aestimare, liberos, coniuges in servitutem abstrahi, ipsos interfici; quae sit necesse accidere victis. Omnium consensu hac sententia probata uno die amplius XX urbes Biturigum incenduntur. Hoc idem fit in reliquis civitatibus: in omnibus partibus incendia conspiciuntur; quae etsi magno cum dolore omnes ferebant, tamen hoc sibi solati proponebant, quoAvarico in communi concilio, incendi placeret an defendi. Procumbunt omnibus Gallis ad pedes Bituriges, ne pulcherrimam prope totius Galliae urbem, quae praesidio et ornamento sit civitati, suis manibus succendere cogerentur: facile se loci natura defensuros dicunt, quod prope ex omnibus partibus flum
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinius in cõmodis uellaunoduni: genabi. noiuoduni acte¬
ptii suos ad cõcilus cõuocat. docet lõge alia rõe ẽẽ bellũ
gerẽdu atq antea gestu sit. oib modis hiuic rei studendu:
ut pabulatiõe aut cõmeatu romani ꝓhibeãt᷑ id ẽẽ tacile
ut eꝗtatu ip̃i abũdẽt. et ꝙ anni tp̃re subleuẽt᷑ pabulu secai
nõ posse: necessario disꝑsos hostes ex edincus petere. hos
oẽs qͦtidie ab eꝗtib diripi posse:. preterea salutis causa cõmo
a boia quoquouersus quo pabulãdi cã adire posse uideant᷑.
har ipsis rere copia suppetere: ꝙ qͦꝵ ĩ finib bellu gerat᷑
rt opib subleuẽt᷑: romanos aũt inopia nõ laturo
magno ꝑiculo lõgiꝰ a castris ꝓcessuros neꝙ int̾esse ipos ne ĩte¬
rficiant. impedim̃tisne exuant. ꝗb amissĩs bellu geri nõ
possit. pret̾ea oppida incẽdi oportere q̃ nõ munitiõe et loci

Expanded text:
continuis incommodis Vellaunoduni, Cenabi, Novioduni accecontinuis incommodis Vellaunoduni, Cenabi, Novioduni acceptis suos ad concilium convocat. Docet longe alia ratione esse bellum gerendum atque antea gestum sit. Omnibus modis huic rei studendum, ut pabulatione et commeatu Romani prohibeantur: id esse facile, quod equitatu ipsi abundent et quod anni tempore subleventur; pabulum secari non posse; necessario dispersos hostes ex aedificiis petere: hos omnes cotidie ab equitibus deligi posse. Praeterea salutis causa rei faab via quoque versus, quo pabulandi causa adire posse videantur. Harum ipsis rerum copiam suppetere, quod, quorum in finibus bellum geratur, eorum opibus subleventur: Romanos aut inopiam non laturos aut magno periculo longius ab castris processuros; neque interesse, ipsosne interficiant, impedimentisne exuant, quibus amissis bellum geri non possit. Praeterea oppida incendi oportere, quae non munitione et loci
Abbreviated transcription (Latin):
noui aliꝗd ab ui iniri cõsilu intelexissẽt. gladiis distrietis portas
occupauerũt suosꝙ oẽs in columes receꝑũt. Caesar ex castris
eꝗtatu ecluci iubet p̃liu equestre cõmittit. Liborãtib iam
sius germanos eꝗtes circitꝰ.ccce. sũmittit. qͦs ab mitio secũ
hr̃e instituerat. Eoꝵ impetu galli sustinere nõ potuerũt.
atq ĩ fuga cõiecti młtis amissis se ad agm̃ receꝑũt. Qiuib
ꝓfligatis rursus oppidani ꝑterriti com phẽsos eoi quoꝵ
oꝑa plebe cõcitata existimabãt ad Caciare per duxerunt:
seseꝙ ei dediderũt. Quib cõfectis Caesir ad oppidu auarici
quod erat maxiu munitissimũꝙ ĩ sinib biturigu atq agri
tertilissima regiõe. ꝓtectus est. ꝙ eo oppido recepto bitu¬
rigu se ĩ potestatẽ redaeturt cõfidebat. Uercĩgetoriꝵ tot

Expanded text:
novi aliquid ab eis iniri consili intellexissent, gladiis destrictis portas novi aliquid ab eis iniri consili intellexissent, gladiis destrictis portas occupaverunt suosque omnes incolumes receperunt. Caesar ex castris equitatum educi iubet, proelium equestre committit: laborantibus iam suis Germanos equites circiter CCCC summittit, quos ab initio habere secum instituerat. Eorum impetum Galli sustinere non potuerunt atque in fugam coniecti multis amissis se ad agmen receperunt. Quibus profligatis rursus oppidani perterriti comprehensos eos, quorum opera plebem concitatam existimabant, ad Caesarem perduxerunt seseque ei dediderunt. Quibus rebus confectis, Caesar ad oppidum Avaricum, quod erat maximum munitissimumque in finibus Biturigum atque agri fertilissima regione, profectus est, quod eo oppido recepto ciingetorix tot
Abbreviated transcription (Latin):
ex oppido egressi flumen trãtire ceꝑũt Quaire ꝑ explora¬
tores nũciata cesari legiẽs quai expeditas eẽ iuiserat:
portis incẽsis intromittit. atꝙ oppido potit᷑ ꝑ paucii hostiu
atq incẽdit: p̃da militib donat. ex̾citu ligere traducit. atq
ĩ biturigu fines ꝑuenit. Uercingetorix ubi de Casaris aduẽtu
cognouit oppugnatiõe destitit. atq obiua Caesari ꝓficiscit᷑. Ille
oratu ut sibi ignoscer& suȩꝙ uite cõsuleret ut celerit
obsides dari uibet. Parte io obsidu tradita cu reliqua administra¬
rẽt᷑ cẽturic̃ib & paucis militib intromissis ꝗ arma uim̃taq cõꝗ¬
rerẽt eꝗtatus hostiu ꝓcul usus est ꝗ agm̃ uertĩgetoris añces¬
serat. Que si mulatꝙ oppidani cõspexerũt at ĩ spe auxilũ
uenerũt. clamore sublato arma caꝑe. portas claudere: mur
cõplere ceꝑũt. Centuriõẽs ĩ oppido cu ex signiti catiõe gallor

Expanded text:
ex oppido egressi flumen transire coeperunt. Qua re per exploratores nuntiata Caesar legiones quas expeditas esse iusserat portis incensis intromittit atque oppido potitur, perpaucis ex hostium atque incendit, praedam militibus donat, exercitum Ligerem traducit atque in Biturigum fines pervenit. Vercingetorix, ubi de Caesaris adventu cognovit, oppugnatione destitit atque obviam Caesari proficiscitur. Ille oratum ut sibi ignosceret suaeque vitae consuleret, ut celeritobsides dari iubet. Parte iam obsidum tradita, cum reliqua administrarentur, centurionibus et paucis militibus intromissis, qui arma iumentaque conquirerent, equitatus hostium procul visus est, qui agmen Vercingetorigis antecesserat. Quem simul atque oppidani conspexerunt atque in spem auxili venerunt, clamore sublato arma capere, portas claudere, murum complere coeperunt. Centuriones in oppido, cum ex significatione Gallorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad eu ꝑuenit. Cesar auarico cõplurei dies cõmoratus: su¬
mãꝙ ibi copia frum̃ti et reliqui cõmeatus nactus ex̾citu ex
labore atꝙ mopia retecit. Iam ꝓpe hieme cõtreta: ci ipio
ãi tpr̃e ad gerẽdu bellu uocaret᷑. ad hoste ꝓficisci cõsti¬
tuit: siue eu ex paludib siliuiq elicere. siue obsidioe p̃me̾
posiet. Legati ad eu pͥncipes heduorꝵ ueniuĩt oratu ut mãxie
necessario tp̃re ciuitati subueniat. sum̃o ẽẽ ĩ ꝑiculo re ꝙ cũ
singuli magistratus antiꝗtus creari atq rogia potestate añũ
obtinere cõsuessent. duo magistratu gerãt. & se utͦq cor
legib creatu esie dicat. Horꝑ ẽẽ alteꝵ Conuctolitauẽ florẽte

Expanded text:
ad eum pervenit. Caesar Avarici complures dies commoratus suad eum pervenit. Caesar Avarici complures dies commoratus summamque ibi copiam frumenti et reliqui commeatus nactus exercitum ex labore atque inopia refecit. Iam prope hieme confecta cum ipso anni tempore ad gerendum bellum vocaretur et ad hostem proficisci constituisset, sive eum ex paludibus silvisque elicere sive obsidione premere posset, legatnecessario tempore civitati subveniat: summo esse in periculo rem, quod, cum singuli magistratus antiquitus creari atque regiam potestatem annum obtinere consuessent, duo magistratum gerant et se uterque eorum legibus creatum esse dicat. Horum esse alterum Convictolitavem, florentem
Abbreviated transcription (Latin):
sic hiuus ex cõtrario dignitas ĩ cõmodo accxpto ĩ dies augebas
simul ĩ sõr uẽiebãt ciꝰ aftrmatiõe de reliꝗi adiũgẽdis ciiutatib
Primũq eo tp̃re galli castra munire instituerũt. & sic sunt
aĩo cõsternati hores insueti laboris: ut oĩa quȩ imꝑarẽt᷑ sibi
patiẽda existimarẽt. Nec minꝰ ꝗͣ ẽ pollicitus uercĩgetorix
ĩo laborabat ut reliquai ciuitates adiũger&atq e
quoꝵ ꝗsꝙ aut or̃oe subdola: aut amicitia tacillime posset.
Du auarico expugnato refugerãt armãdos uestiẽdosꝙ cum
simul ut diminute copie recintegrarẽt᷑ imꝑat. certu
numert militu cuutatib. que et quã ante die ĩ castra
adduci uelit: sagitarios ꝙ oẽs quoꝵ erat ꝑmagnus numeru
ĩ gallia cõꝗri et ad se mitti iubet. Ius reb caleritͤ quos aun
deꝑierat expletur. Interi teutomatus ollouconis filus rex nitio¬
rigi: cuius p̃t ab senatu nr̃o amicus erat appell

Expanded text:
es augebatur. Simul in spem veniebant eius adfirmatione de reliquis adiungendis civitatibus; primumque eo tempore Galli castra munire instituerunt et sic sunt animo confirmati, homines insueti laboris, ut omnia quae imperarentur sibi patienda existimarent. Nec minus quam est pollicitus Vercingetorix animo laborabat ut reliquas civitates adiungeret, atqquorum quisque aut oratione subdola aut amicitia facillime capere posset. Qui Avarico expugnato refugerant, armandos vestiendosque curat; simul, ut deminutae copiae redintegrarentur, imperat certum numerum militum civitatibus, quem et quam ante diem in castra adduci velit, sagittariosque omnes, quorum erat permagnus numerus in Gallia, conquiri et ad se mitti iubet. His rebus celeriter id quod Avarici deperierat expletur. Interim Teutomatus, Olloviconis filius, rex Nitiobrigum, cuius pater ab senatu nostro amicus erat appellat
Abbreviated transcription (Latin):
despici poterat: horribile spene p̃bebat. pͥnapesq eart ciui¬
cõuenire iubebat . seu quid cõmittẽdu seu ꝗd administrãdu
uideret᷑. Neꝙ ullu fere die intermittebat ꝗn equestri p̃lio.
int̾iectis sagittariis : quid ĩ quoquo eẽt nĩ ac uirtutis suoru
periclitaret᷑. Erat e regiõe oppidi collis sub ip̃is radicib mõtis
egregie munitus: atq ex õĩ parte circũcisus: quẽ si tenerẽt
nr̃i et aquȩ magna parte et pabulitiõe libera ꝓhibituri
hostes iudebãt᷑. Sedis locus p̃sidio ab iis nõ nimis firmo tend
Tam̃ silẽtio noctis Caesar ex castris egressus pͥus ꝗͣ subsidio

Expanded text:
despici poterat, horribilem speciem praebebat; principesque earum cividespici poterat, horribilem speciem praebebat; principesque earum civiconvenire iubebat, seu quid communicandum, seu quid administrandum videretur; neque ullum fere diem intermittebat quin equestri proelio interiectis sagittariis, quid in quoque esset animi ac virtutis suorum perspiceret. Erat e regione oppidi collis sub ipsis radicibus montis, egregie munitus atque ex omni parte circumcisus; quem si tenerent nostri, et aquae magna parte et pabulatione libera prohibituri hostes videbantur; sed is locus praesidio ab his non nimis firmo tenebatur; tamen silentio noctis Caesar ex castris egressus, priusquam subsidio
Abbreviated transcription (Latin):
flumĩe impediret᷑ quod nõ fere ante autunũ elauer uado
trãsiri iolet. Itaꝙ ne id accideret siluestri loco castris positis
e regione unius eoꝵ põtiu quos uercingetorir rescindẽ¬
dos curauerat . postero die cũ duab legiõib ĩ occulto restitit
ret᷑. lis ꝗlongissime possent egredi uissit cu ia ex diei tpre
cõiectura ceꝑat ĩ castra ꝑuẽtu uste sublicis quart pars inte¬
reuocauit. Uercĩgetorix re cognita ne cõtra suta uolũtate di¬
micare cogeret᷑: magnis itinerib antecessit. Casar ex eo loco
ꝗntii castris gergouia ꝑuenit. equestriꝙ p̃lio eo die leiu fa¬
cto ꝑspecto urbis situ quę posita ĩ altissimo mãte oẽs adit
du positis: mediocrib circũ se int̾uallis sẽperati singulaꝵ ciui¬
tatu copias collocauerat. atꝙ oĩb eius iugi callib occupatis: qua

Expanded text:
flumine impediretur, quod non fere ante autumnum Elaver vado flumine impediretur, quod non fere ante autumnum Elaver vado transiri solet. Itaque, ne id accideret, silvestri loco castris positis e regione unius eorum pontium, quos Vercingetorix rescindendos curaverat, postero die cum duabus legionibus in occulto restitit; retur. His quam longissime possent egredi iussis, cum iam ex diei tempore coniecturam ceperat in castra perventum, isdem sublicis, quarum pars inferevocavit. Vercingetorix re cognita, ne contra suam voluntatem dimicare cogeretur, magnis itineribus antecessit. Caesar ex eo loco quintis castris Gergoviam pervenit equestrique eo die proelio levi facto perspecto urbis situ, quae posita in altissimo monte omnes aditus dum positis, mediocribus circum se intervallis separatim singularum civitatium copias collocaverat atque omnibus eius iugi collibus occupatis, qua