comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dignam ꝓmeritis ꝯpensationẽ retbuens.
his dictis in iurian clissimulans. filiũ secreti
dum. monens attenci. ut ad opꝰ predictum
Significat etiam nichilominꝰ ut cirra horã
nonam om̃s principes singłi cum suo comita¬
tu tanqͣm hostib obuiam ꝓfecturi. de caffͥs
egrediantur. circa primam᷑ noctis uigiliam
clam ce cum silentio reuertentes ꝑati sint
circa noctis medium. uixta eiꝰ monita se
habere. Siisceptum gͦ adolescentem ad pͥnci¬
pes secret consocios occulte secum dedueit.
de consilii formam quam ꝑeundem apatre
susceꝑat ordinatam. pandit ex ordine. Iui
uero uiri argumentũ &e fidei stupentes since¬
ritatem ꝯsilium approbant. & ita fieri opo¬
tere consentiunt.

Expanded text:
dignam pro meritis compensationem retribuens. dignam pro meritis compensationem retribuens. His dictis, injuriam dissimulans, filium secreti dum, monens attentius ut ad opus praedictum Significabat nihilominus ut circa horam nonam omnes principes, singuli cum suo comitatu, tanquam hostibus obviam profecturi de castris egrediantur; circa primam vero noctis vigiliam, clam et cum silentio revertentes, parati sint circa noctis medium, juxta ejus monita se habere. Susceptum ergo adolescentem ad principes secreti conscios occulte secum deducit; et consilii formam, quam per eumdem a patre susceperat ordinatam, pandit ex ordine. Illi vero viri argumentum et fidei stupentes sinceritatem, consilium approbant; et ita fieri oportere consentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nocte ꝓxime subsequente: auctore dño res
effectiu mancipetur. Acciderat autẽ medio ut
dicitur temꝑe quiddam. qd̃ ad ꝯceptum priꝰ
opus. eum nichilominꝰ animauerat. Namdũ
circa freq̃ns minift̾ium &e curam quam in
domo dñi sui ce in urbe uniu̾sa habebat a¬
plissimam detineretur occupatus: casu filiũ
quem habebat iam pub̾em ex causa uigente
s nob̃ occulta domum direxisse dicitur. Qui
illuc ꝑueniens rem inuenit decestabilẽ. Unũ
enim de maiorib turcoꝵ pͥncipib eũ matre
reꝑit puer. illicita carnis copła ꝯmisceri.
Qid̾ abhorrens ce dolore cordis tactus intͥnsecꝰ.
ad patrem ꝓperꝰ rediit. rem nefandam serrati
pandens. Iue uero facti acerbitate ꝑmotus.⁊
zelo maritali succensus. dixisse fertur. Nlon suf¬
debilitant patͥmonia. nͥ &e thori leges uiolẽt.
&e iura dissoluant ꝯuigalia: Ego si uixero.
hanc eoꝵ auctore dño abreuiabo in solentiã.

Expanded text:
ut, nocte proxime subsequente, auctore Domino, res ut, nocte proxime subsequente, auctore Domino, res effectui mancipetur. Acciderat autem medio, ut dicitur, tempore quiddam, quod ad conceptum prius opus eum nihilominus animaverat. Nam, dum circa frequens ministerium et curam, quam in domo domini sui et urbe universa habebat amplissimam, detineretur occupatus, casu filium quem habebat, jam puberem, ex causa urgente, sed nobis occulta, domum direxisse dicitur, qui illuc perveniens rem invenit detestabilem. Unum enim de majoribus Turcorum principibus cum matre reperit puer, illicita carnis copula commisceri; quod abhorrens et dolore cordis tactus intrinsecus, ad patrem properus rediit, rem nefandam seriatim pandens. Ille vero facti acerbitate permotus et zelo maritali succensus, dixisse fertur: Non sufdebilitant patrimonia; nisi et tori leges violent et jura dissolvant conjugalia. Ego, si vixero, hanc eorum, auctore Domino, abbreviabo insolentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplere. Sin autem elaboret ur̃m quilibet. ⁊
quoc̾q studio urbem poterit optinere. habe¬
at eam sibi in omi pace quietã. ego illi imp̃¬
sentiarum meas cedo actiones: & iuri mes
renuntio.¬
sensu. excepto comite tolosano qui partes suas
se nemini cedere ꝓterue nimis asseuerabat. irbẽ
cum suis ꝑtinenciis iure hereditario possidendã
concedunt imꝑpetuum. ⁊ comꝓmittentes adin¬
uicem. cc. datis dextris se obligantes. qd̾ sibi cre¬
ditum nemini reuelarent archanum. Dñmq
boamundum monent de hortant᷑ attencius.
quatinus ad rei ꝯsũmationem. tota meñbat
sollicitudine. ne ꝑicłosam interced̾e paciatur
moram. Soluto itaq conuentui ille sieut uir
erat more impaciens.& ardenter urgens ꝓposi¬
tum. amicum solitis ꝯuenit int̾nunciis. & sig¬
nificans qd̾ apud principes cuncta ꝓ uotis
impetrauerat. amici animũ solito reddidit
letiorem. Monet gͦ ce ꝑfidem inuitat mediã

Expanded text:
complere. Sin autem, elaboret vestrum quilibet et complere. Sin autem, elaboret vestrum quilibet et quocunque studio urbem poterit obtinere, habeat eam sibi in omni pace quietam; ego illi inpraesentiarum meas cedo actiones et juri meo renuntio.sensu excepto comite Tolosano, qui partes suas se nemini cedere, proterve nimis asseverabat urbem cum suis pertinentiis jure haereditario possidendam concedunt in perpetuum; et compromittentes adinvicem et datis dextris se obligantes, quod sibi creditum nemini revelarent arcanum; dominumque Boamundum monent et hortantur attentius, quatenus ad rei consummationem tota incumbat sollicitudine, ne periculosam intercedere patiatur moram. Soluto itaque conventu, ille sicut vir erat morae impatiens et ardenter urgens propositum, amicum solitis convenit internuntiis; et significans quod apud principes cuncta pro votis impetraverat, amici animum solito reddidit laetiorem. Monet ergo et per fidem invitat mediam
Abbreviated transcription (Latin):
reliquoꝵ pͥncipum uctus instaneia. mu¬
nus qd̾ sibi oblatum fuerat. restituit gr̃a
inter eos plemiꝰ reformatã. Unde miramur
plurimum. qd uir tanta modestia insig¬
nis. tantaq moꝵ dignitate conspicuus. rem
modicam.ce. contempnendã facile. tanta
importunitate repeciit. nec aliquid nobis
ꝓ solutione occurrit. nͥ qmia scriptũ ẽ. nicħ
ex omĩ ꝑte beatum. ⁊ illud. qñq bonus dor
fas ẽ obreppere sompnum. Ut enĩ in nob̾ sepiꝰ
a bono senciamus defectum: humane leges
conditionis habent.

Expanded text:
reliquorum principum victus instantia, mureliquorum principum victus instantia, munus quod sibi oblatum fuerat, restituit, gratia inter eos plenius reformata. Unde miramur plurimum, quod vir tanta modestia insignis, tantaque morum dignitate conspicuus, rem modicam et contemnendam facile, tanta importunitate repetiit; nec aliquid nobis pro solutione occurrit, nisi quia scriptum est: Nihil ex omni parte beatum; et illud: Quandoque bonus dormfas est obrepere somnum. HORAT. Ut enim in nobis saepius a bono sentiamus defectum, humanae leges conditionis habent.
Abbreviated transcription (Latin):
quaginta milia. fratri designauit ꝑsoluen¬
da. Preterea quidam armenior potens satra¬
pa. dñi balduini familiaris nichossus noĩe.
tentorium miri oꝑis. & maxime capacita¬
tis. gr̃a dñi balduni ꝑ nuncios suos direxit
ad dñm ducem. S positis in itinere a pan¬
eracio insicdiis. ablatum ẽ predictum tento¬
rium a pueris deferentib. &r ex parte p̾dic¬
ti pancracii ad dñm boamundũ dono de¬
latum ẽ. Qd̾ postqͣm dño duci in notuit.
ꝑ pueros predicti nichussii ita rem ꝓcessisse
cognouit.: ad uncto sibi flandrensiũ comite
cuiꝰ amicicia specialiter in tota expeditione
usus fuerat. dñm boamundũ ꝯuenit. ut
munus sibi destinatum. ⁊ ablatũ urolenter
restituat. Ille uero licet cdonationis nobit
uiri pancracii titulum pretenderet. seq
iuste possidere qd̾ dux petebat allegaret.
tam̃ ne tumultus fieret in ppło. aut inter
principes scandalum oriretur. młta precũ

Expanded text:
quaginta millia fratri designavit persolvenquaginta millia fratri designavit persolvenda. Praeterea quidam Armeniorum potens satrapa, domini Balduini familiaris, Nichossus nomine, tentorium miri operis, maximae capacitatis, gratia domini Balduini, per nuntios suos direxit ad dominum ducem; sed positis in itinere a Pancratio insidiis, ablatum est praedictum tentorium a pueris deferentibus; et ex parte praedicti Pancratii, ad dominum Boamundum dono delatum est: quod postquam domino duci innotuit, et per pueros praedicti Nichosii ita rem processisse cognovit, adjuncto, sibi Flandrensium comite, cujus amicitia specialiter in tota expeditione usus fuerat, dominum Boamundum convenit, ut munus sibi destinatum et ablatum violenter, restituat; ille vero licet donationis nobilis viri Pancratii titulum praetenderet, seque juste possidere, quod dux petebat, allegaret; tamen, ne tumultus fieret in populo aut inter principes scandalum oriretur, multa precum
Abbreviated transcription (Latin):
& remtegratis uirib iterum se accingebant
ad prelia. S &. dñs balduinꝰ ducis frater
de quo supra fecimꝰ mentionem de suarũ cu¬
mulo cliinciarũ. quas ei ut prediximꝰ. młta
lib̾alitate ꝯtulerat dñs. audiens qd̾ tanta
inopia laboraret exercitus. illoꝵ decreuit
de sua plenitudine pie compassionis af¬
fectu releuare pauꝑtatem. & missis ing̃n¬
tib donis. in auro: argento. sericis. equis
nobilib ce preciosis. singłoꝵ pͥncipum
ren domesticam reddidit ampliorem. nec
solum maiorib: uerum & muitis de plebe
munificum se exhibens &. lib̾alem. ꝓpensiꝰ
omnium sibi conciliait gr̃am. uniu̾sos
in suam excitans caritatem. In suꝑ autẽ
ne dño suo ce fratri primogenito aliquid
minus fecisse uideret᷑. in terra quam cit᷑ eufra¬
ten possidebat. om̃s redditus quos circa tur¬
bessel.⁊ in suburbanis ei adiacentib. in frim̃to.
ordeo. tuno. ⁊ oleo habebat. nec ñ & aureoꝵ qͥn¬

Expanded text:
et redintegratis viribus iterum se accingebant et redintegratis viribus iterum se accingebant ad praelia. Sed et dominus Balduinus, ducis frater, de quo supra fecimus mentionem, de suarum cumulo divitiarum, quas ei, ut praediximus, multa liberalitate contulerat Dominus, audiens quod tanta inopia laboraret exercitus, illorum decrevit de sua plenitudine piae compassionis affectu, relevare paupertatem: et missis ingentibus donis, in auro, argento, sericis, equis nobilibus et pretiosis, singulorum principum rem domesticam reddidit ampliorem. Nec solum majoribus, verum et multis de plebe munificum se exhibens et liberalem, propensius omnium sibi reconciliavit gratiam, universos in suam excitans charitatem. Insuper autem ne domino suo et fratri primogenito aliquid minus fecisse videretur, in terra quam citra Euphratem possidebat, omnes reditus quos circa Turbessel, et in suburbanis ei adjacentibus, in frumento, hordeo, vino et oleo habebat, nec non et aureorum quin
Abbreviated transcription (Latin):
exorta inopia. ciues płimum molestabat: im¬
minuta quoq equoꝵ usib alimonia. eos inedia
tabescere. & omnino sua negare officia ꝯpel¬
lebat. Nr̃is autem solito lib̾ior. tum ad mare.
tum ad alia loca ad que eos sua trahebat
necessitas. ꝓgrediendi data erat facultas.
unde ce in castris ex parte plurima releuata
erat illa uictus inopia. qua ꝑicłose nimis ꝑ
totam hyemem labora uerat exercitꝰ. Nam decur¬
sa hẏemis asꝑitate. & ueris iam ad ulti temꝑie
restituta. sedato pelago. classis que in portu
erat ire &e redire poterat tranquilliꝰ: &e iarũ
difficultate temꝑis incalescentis benefitio depo¬
sita. exire poterant. qui cura domestica ce fami¬
liari sollicitudine ad ꝓcuranda negocia trahe¬
bantur. ⁊ iam etiam qui in castͥs &e in urbibus
finitimis castroꝵ frigientes asꝑitatem latuerãt.
reddito fauore temꝑis clementioris: iterum
ad castra reuertelantur arma reparantes

Expanded text:
exorta inopia, cives plurimum molestabat; imexorta inopia, cives plurimum molestabat; imminuta quoque equorum usibus alimonia, eos inedia tabescere, et omnino sua negare officia compellebat. Nostris autem solito liberior tum ad mare, tum ad alia loca ad quae eos sua trahebat necessitas, progrediendi data erat facultas: unde et in castris ex parte plurima relevata erat illa victus inopia, qua periculose nimis per totam hiemem laboraverat exercitus. Nam decursa hiemis asperitate, et veris jam adulti temperie restituta, sedato pelago, classis quae in portu erat, ire et redire poterat tranquillius; et viarum difficultate temporis incalescentis beneficio deposita exire poterant, qui cura domestica et familiari sollicitudine ad procuranda negotia trahebantur. Et jam etiam qui in castris et in urbibus finitimis, castrorum fugientes asperitatem, latuerant, reddito favore temporis clementioris, iterum ad castra revertebantur, arma reparantes;
Abbreviated transcription (Latin):
tem inferius secus fluminis decursum. seces¬
sus quidam inter montes & eundem amnẽ
herbidꝰ. & pascuoꝵ amenitate simul &e ub¬
tate ꝯmendabilis. trib aut quatuor uix
ab urbe distans miliarib. In hunc ob de¬
fectum in urbe pabuloꝵ antiocheni equos
ex parte plurima transtulerant suos. Ed̃
situm occultarent. ad locum predictum ꝯ¬
ueniunt. ubi occisis qui armentis precrant.
ñ nullis equitib: exceptis mulis. & mulab.
duo milia nobilium ad castra deduxerunt
oquoꝵ. Nec erat preda uł manubiarũ genꝰ
alud eo temꝑe: qd̾ magis exercitui foret neces¬
sarium. Nam suos tum in acie. tum fame. tũ
frigore. aliisq casib innumeris pene omnes
obfidione uallata. ut iam ciuib ad ꝓ¬
curanda exterius negocia. nec liber exitus
nec sine difficultate daret᷑ introitꝰ. ceꝑunt
multa difficultate laborare. multis aggra¬
uari molestiis. Uictus enim deficiens. ⁊ subito

Expanded text:
tem inferius, secus fluminis decursum, secestem inferius, secus fluminis decursum, secessus quidam inter montes et eumdem amnem, herbidus, et pascuorum amoenitate simul et ubertate commendabilis, tribus aut quatuor vix ab urbe distans milliaribus; in hunc ob defectum in urbe pabulorum, Antiocheni equos ex parte plurima transtulerant suos, quodsitum occultarent, ad locum praedictum conveniunt: ubi occisis qui armentis praeerant nonnullis equitibus, exceptis mulis et mulabus, duo millia nobilium ad castra deduxerunt equorum. Nec erat praeda vel manubiarum genus aliud eo tempore, quod magis exercitui foret necessarium; nam suos tum in acie, tum fame, tum frigore, aliisque casibus innumeris pene omnesobsidione vallata, ut jam civibus ad procuranda exterius negotia, nec liber exitus, nec sine difficultate daretur introitus, coeperunt multa difficultate laborare, et multis aggravari molestiis. Victus enim deficiens et subito
Abbreviated transcription (Latin):
nitio. ubi aliquo ex pͥncipib locato: illa talis
euagandi amputaret᷑ licencia. Cumq de
ꝯstruenda munitione apud om̃s ꝯstaret. ne¬
motamen se obtulit. qui eiꝰ p̃sumeret tuitio¬
nem sibi assumere. Dumq sic hererent. ⁊ factũ
non ꝓcederet. Dñs tancredus uir insignis. &e
industrius. ad id muneris eligitur. S cum
de rei familiaris tenuitate excusationẽ uel¬
let intexere. predictus comes tolosanus ad opꝰ
edificii centum᷑ mairas argenti ꝯtulit. & ut
laboris consortib honestum non deesset salari¬
um. quadraginta eis marce ꝑ singłos menses
ex publico sunt deputate. Sicq factum est
ut in colle quodam eidem porte ꝯtermino.
ubi pridem monasteriũ fuerat. presidio lo¬
cato. ce. uiris prudentib &e robustis. ad eius
deputatis custodiam. dñs ta neredꝰ tã strenue
qͣm feliciter usq ad ꝯsũmationem negocii. debi¬
ta sollicitudine conseruauit illesum. Erat au¬

Expanded text:
nitio, ubi aliquo ex principibus locato, illa talis nitio, ubi aliquo ex principibus locato, illa talis evagandi amputaretur licentia. Cumque de constituenda munitione apud omnes constaret, nemo tamen se obtulit, qui ejus praesumeret tuitionem sibi assumere. Dumque sic haererent, et factum non procederet, dominus Tancredus, vir insignis et industrius, ad id muneris eligitur; sed cum de rei familiaris tenuitate excusationem vellet intexere, praedictus comes Tolosanus ad opus aedificii centum ei marcas argenti contulit; et ut laboris consortibus honestum non deesset salarium, quadraginta eis marcae per menses singulos ex publico sunt deputatae. Sicque factum est, ut in colle quodam eidem portae contermino, ubi pridem monasterium fuerat, praesidio locato, et viris prudentibus et robustis ad ejus deputatis custodiam, dominus Tancredus tam strenue quam feliciter, usque ad consummationem negotii, debita sollicitudine conservavit illaesum. Erat au
Abbreviated transcription (Latin):
ammosiores domestici. de dampno equoꝵ resar.¬
ciendo habentes fiduciam: hostib solito forcius
instabant. ⁊ dñi comitis quam passus fuerat
lenita ẽ iuidia. ita ut ab omĩb pater ⁊ conser.¬
uator exercitus appellaretur.. urii¬
orta gͥ pontis ꝑ predictum nouũ p̃sidiũ
in quo quingentos uiros fortes dñs comos
locauerat. sic obsessa. ut ciuib ꝑ eã ñ nisi cum
maximo ꝑicło pateret exitus: nr̃i ad necessaria
&x fluuium posita erat. exire poterant. Et licet
nr̃is quoꝵ castra omnia trans fluuiũ erant ñ
ẽẽ ꝑiculosus. quia tñ nimis liberam euagandi
uidebantur habere licenciam. & uite necessa¬
ria ꝑ eam solam adhuc inferebant᷑ obsessis.
Conuenientes iterum ut suꝑ huiꝰmodi neces¬
sarium haberent tractatum uiri uirtutum ⁊
immortalis memorie pͥncipes. decernunt. p̃¬
senti płimum expedire negocio. ut tͣns fluui¬
um in loco ad id idoneo. aliqua ꝯstitueret᷑ mu¬

Expanded text:
animosiores domestici, de damno equorum resaranimosiores domestici, de damno equorum resarciendo habentes fiduciam, hostibus solito fortius instabant; et domini comitis, quam passus fuerat, lenita est invidia, ita ut ab omnibus pater et conservator exercitus appellaretur. orta igitur pontis per praedictum novum praesidium, in quo quingentos viros fortes dominus comes locaverat, sic obsessa, ut civibus per eam non nisi cum maximo periculo pateret exitus, nostri ad necessaria et fluvium erat, exire poterant. Et licet nostris, quorum castra omnia trans fluvium posita eresse periculosus, quia tamen nimis liberam evagandi videbantur habere licentiam; et vitae necessaria per eam solam adhuc inferebantur obsessis, convenientes iterum, ut super hujusmodi necessarium haberent tractatum, viri virtutum et immortalis memoriae principes, decernunt praesenti plurimum expedire negotio, ut trans fluvium in loco ad id idoneo aliqua constitueretur mu
Abbreviated transcription (Latin):
tolosanus ultro se optulit. & publice utilita¬
tis gr̃a nouum p̾sidium in suam suscepit eu¬
ram. unde ce uniu̾sarum expeditionũ gr̃am
quam toto anno ualde uemeruisse uidebatur.
sibi reconcilia uit in integrum. Nam ab estate
preterita ꝑ totam insequentẽ hyemem occasiõe
cuidam egritudinis ita remissus iacuerat. ⁊
pene mutił. ut curam exercitus quã pͥncipũ
alioꝵ quisq ꝓ uirib ce studio supportabant
in defesso. tp̃e solus uideret᷑ negligere. nemini
se exhibens munificũ. nemini affabilitatis
grãm indulgens. Eratq id in eo notabilius:
eoqd̾ omnib aliis ampliꝰ posse ce habere plura
diceretur̃. Ut gͥ ⁊ desidiam simul & auariciã
excusaret. onus predictum gratant᷑ assũpsit.
Preterea in manu dñi podiensis. & quorundam
nobilium quingentas dicitur marcas argente
examinati ad restaurationẽ equoꝵ quos in con¬
flictu ainsisse contigerat. dedisse: unde eiꝰ facti

Expanded text:
Tolosanus, ultro se obtulit; et publicae utilitaTolosanus, ultro se obtulit; et publicae utilitatis gratia novum praesidium in suam suscepit curam. Unde et universarum expeditionum gratiam, quam toto anno valde demeruisse videbatur, sibi reconciliavit in integrum. Nam ab aestate praeterita, per totam insequentem hiemem, occasione cujusdam aegritudinis, ita remissus jacuerat, et pene inutilis, ut curam exercitus, quam principum aliorum quisque pro viribus et studio supportabant indefesso, ipse solus videretur negligere, nemini se exhibens munificum, nemini affabilitatis gratiam indulgens; eratque id in eo notabilius, eo quod omnibus aliis amplius posse et habere plura diceretur. Ut igitur et desidiam simul et avaritiam excusaret, onus praedictum gratanter assumpsit. Praeterea in manu domini Podiensis et quorumdam nobilium quingentas dicitur marcas argenti examinati, ad restaurationem equorum, quos in conflictu amisisse contigerat, dedisse. Unde ejus facti
Abbreviated transcription (Latin):
ti in predicto loco reꝑti sũt. Ex quib trecenta uł
ampliora capita ad portum dirigentes. nr̃os qͥ
illuc ab hesterno conflictu redierant letificaueit
admodum. Egyptioꝵ quoq legatos qui nondũ
a portu discesserant. plurimum in eo facto det̃¬
rentes. Unde factum ẽ. ut qui in montib ce spe¬
luncis. & siluis &e frutectis ab hest̾no elapsi ꝑi¬
culo latebant. audita nr̃oꝵ uictoria ad castra se
derant. sani & incolumes auctore dño reu̾si st̃.
Unde recepto popło qui ad loca uaria se ꝯtu¬
lerant. castrum circa pontis inicium ex
ip̃is lapidib quos de monum̃tis effoderant
unanimiter ce feruenti studio muro erigunt
solido. & erectum uallo ꝓfundo ꝯmuniũt. Dũq
inter principes de eiꝰ custodia eẽt delib̾atio.
ce nemo ẽẽt eoꝵ qui tanto enexi se uellet subi¬
cere. ce causas quisq ꝓ sua excusatione ua¬
rias allegaret: uir deo amabilis dñs comes

Expanded text:
ti in praedicto loco reperti sunt. Ex quibus trecenta vel ti in praedicto loco reperti sunt. Ex quibus trecenta vel ampliora capita ad portum dirigentes, nostros qui illuc ab hesterno conflictu redierant, laetificaverunt admodum: Aegyptiorum quoque legatos, qui nondum a portu discesserant, plurimum in eo facto deterrentes: unde factum est, ut qui in montibus et speluncis, et silvis et frutectis, ab hesterno elapsi periculo, latebant, audita nostrorum victoria, ad castra se derant, sani et incolumes, auctore Domino, reversi sunt. Unde recepto populo, qui ad varia loca se contulerant, castrum circa pontis initium, ex ipsis lapidibus, quos de monumentis effoderant, unanimiter et ferventi studio muro erigunt solido, et erectum vallo profundo communiunt. Dumque inter principes de ejus custodia esset deliberatio, et nemo esset eorum, qui tanto oneri se vellet subjicere; et causas quisque pro sua excusatione varias allegaret, vir Deo amabilis, dominus comes
Abbreviated transcription (Latin):
retur facultas. Erat autem ibi ut predixisse nos
meminimꝰ. suꝑstitionis eoꝵ oratorium. ubi & se¬
pulture suoꝵ locum deputauerãt. Illuc gͦ tam
nocte pieterita qͣm diei parte sequentis iã
exacta. defunctoꝵ suoꝵ tͣnstulerant: & sepelie¬
rant corꝑa. Qd̃ ut plebi nĩe pleniꝰ. & ꝓ certo
oꝑtum ẽ. illuc uolenter irruentes. occasione spoli¬
or que cum ip̃is tradita fuerant sepulture. sepul¬
cra uiolant. sepultos effodiunt. aurum & argentũ
&e uestes pietiosas cum ipsoꝵ funerib de monum̃¬
tis extͣhentes. factum ẽ autem ut qui priꝰ de num̾o
interemptoꝵ. eoqd̃ de nocte ꝯsũmatũ erat p̾lium
dubitarent ꝑ hanc talem reuelationem facti doc¬
tiores. pleniorem de hest̾no negocio leticiã ꝯceper̃t.
Nam preter eos qui in flumine uariis casib submer¬
si sunt. ce qui in urbe septilti. quiq letalit̾ saucii
mortem adhuc p̾stolabant᷑ iinminentẽ. mille qͥngẽ¬

Expanded text:
retur facultas. Erat autem ibi, ut praedixisse nos retur facultas. Erat autem ibi, ut praedixisse nos meminimus, superstitionis eorum oratorium; ubi etiam sepulturae suorum, locum deputaverant. Illuc ergo tam nocte praeterita, quam diei parte sequentis jam exacta, defunctorum suorum transtulerant et sepelierant corpora. Quod ut plebi nostrae plenius, et pro certo compertum est, illuc violenter irruentes, occasione spoliorum, quae cum ipsis tradita fuerant sepulturae, sepulcra violant; sepultos effodiunt, aurum et argentum, et vestes pretiosas cum ipsorum funeribus de monumentis extrahentes. Factum est autem, ut qui prius de numero interemptorum, eo quod de nocte consummatum erat praelium, dubitarent, per hanc talem revelationem facti doctiores, pleniorem de hesterno negotio laetitiam conceperint. Nam praeter eos qui in flumine variis casibus submersi sunt, et qui in urbe sepulti, quique lethaliter saucii, mortem adhuc praestolabantur imminentem, mille quingen
Abbreviated transcription (Latin):
duo milia. Qd̾ nͥ nox importuna nr̃oꝵ titulis ⁊
palme inuidens se intulisset ĩmatura. finem
eadem die ꝓcul õĩ dubio antiochenoꝵ habuis¬
set negocium. Tanta autem circa pontem
ce in fiumine ꝑpetrate cedis extabant uesti¬
gia: ut mutato colore fluuiꝰ totꝰ ad mare san¬
guineus descend̾et: fam̃a ẽ etiam &e ita per
quoslam fideles qui ab urbe eg̾ssi ad nr̃os
se ꝯtuler̃t pleniꝰ in notuit. qd̾ duodecim de ma¬
iorib eoꝵ satrapis in ea cong̃ssione gladiis ob¬
truncati. irreparabile ciuitati dãpnum in
solito cursu terris restituta: iterũ ꝯuenerũt
pͥncipes ad inuicem gr̃as om̃ĩpotenti ꝓ collata
exhibentes uictoria. ut de instantib delibera¬
rent negociis. uisumq ẽ oĩb expedire. ut ad id
qd̃ prius ꝯceꝑant redeuntes. muntionẽ qͣndã
in capite pontis erigerent. ut ce eiuib p̃pedi¬
ret᷑ exit᷑. &. nr̃is securior discurrendi ministra¬

Expanded text:
duo millia: quod nisi nox importuna, nostrorum titulis et duo millia: quod nisi nox importuna, nostrorum titulis et palmae invidens, se intulisset immatura, finem ea die procul dubio Antiochenorum habuisset negotium. Tanta autem circa pontem et in flumine perpetratae caedis exstabant vestigia, ut mutato colore fluvius totus ad mare sanguineus descenderet. Fama est etiam, et ita per quosdam fideles, qui ab urbe egressi ad nostros se contulerunt, plenius innotuit, quod duodecim de majoribus eorum satrapis, in ea congressione gladiis obtruncati, irreparabile civitati damnum insolito cursu terris restituta, iterum convenerunt principes adinvicem, gratias Omnipotenti pro collata exhibentes victoria, ut de instantibus deliberarent negotiis. Visumque est omnibus expedire, ut ad id quod prius conceperant redeuntes, munitionem quamdam in capite pontis erigerent, ut et civibus praepediretur exitus et nostris securior discurrendi ministra
Abbreviated transcription (Latin):
aditu. tanta ꝑ pontẽ fugientiũ facta ẽ tͣba
⁊ tumultus: ut hostib insectantib.& pͣtimo¬
re se inuicem ꝯpͥmentib. infiniti p̃cipitarent᷑
in flumũ. Dux uͦ lotaringie. & si in toto ꝯflictu
obtime se habuerat. tñ circa pontẽ iam aduesꝑ¬
ascente die. tantũ tamq in signe uirtutis qͣ sin¬
głariter p̃minebat. dedit argum̃tum: ut ꝑpe¬
tua dignum iudicet᷑ memoria factum eius
celebre: quo se exercitui uniu̾so reddidit in¬
signem. Nam postqͣm multoꝵ capita loricatoꝵ
sine ictus repetione solita uirtute amputauit.
unum de hostib ꝓteruiꝰ instantem licet lorica
indutum. ꝑ medium diuifit. ita ut pars ab
umbilico suꝑior ad terrã decideret. reliqͣ ꝑte
suꝑ equm cui in sederat infra urbem intͦducta.
Obstupuit ppls uisa facti nouitate. nec latẽ
patitur. qd̾ ubiq predicat factum tã mirabi¬
le. Cecidisse dicuntur ea die de hostib qͣsi ad

Expanded text:
aditu tanta per pontem fugientium facta est turba aditu tanta per pontem fugientium facta est turba et tumultus, ut hostibus insectantibus, et prae timore se invicem comprimentibus, infiniti praecipitarentur in fluvium. Dux vero Lotharingiae, etsi in toto conflictu optime se habuerat, tamen circa pontem jam advesperascente die, tantum tamque insigne virtutis, qua singulariter praeeminebat, dedit argumentum, ut perpetua dignum judicetur memoria factum ejus celebre, quo se universo exercitui reddidit insignem. Nam, postquam multorum capita loricatorum, sine ictus repetitione, solita virtute amputavit, unum de hostibus protervius instantem, licet lorica indutum, per medium divisit, ita ut pars ab umbilico superior, ad terram decideret; reliqua parte super equum cui insederat infra urbem introducta. Obstupuit populus, visa facti novitate; nec latere patitur, quod ubique praedicat, factum tam mirabile. Cecidisse ea die dicuntur de hostibus, quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nͥ armoꝵ genꝰ manifestã int̾ eos p̾beret dif¬
ferenciam. multos potusset error in discretus
imminentib subiecisse ꝑ iculis. atit sinist̾s casib
exemisse. Matrone autẽ ciuitatis cum fitiad oe
pariuilis. senes quoq ce imbellis ppłs de turrib
oc inuro suoꝵ stragem ꝯtuentes. gemitib ⁊ lacͥmis
suoꝵ deplorant ext̾minum. felicia iudicantes
que preterier̃t temꝑa. eos felices nichilominꝰ
quib mors amica pridem ꝯtułat. ne istis in uol¬
uerent᷑ calamitatib. Quec̃q fecundas beatas
priꝰ matres reputau̾ant. nc̃ mutato cantico
faustas ẽẽ steriles. & matͥb multo predicant
feliciores. Acxianꝰ interea ppłm suũ uidens pe¬
nit᷑ defecisse. qd̾q residuum erat gladiis expo¬
situm strage uicina ꝯsumendum. portas p̾cipit
sub omni celeritate aꝑiri. nt ppłi reliquias
in tuto ꝑmitteret collocari. Reserato itaq

Expanded text:
quod nisi armorum genus manifestam inter eos praeberet difquod nisi armorum genus manifestam inter eos praeberet differentiam, multos potuisset error indiscretus imminentibus subjecisse periculis aut sinistris casibus exemisse. Matronae autem civitatis cum filiabus et parvulis, senes quoque et imbellis populus, de turribus et muro suorum stragem contuentes, gemitibus et lacrymis suorum deplorant exterminium: Felicia judicantes quae praeterierant tempora; eos felices nihilominus, quibus mors amica pridem contulerat, ne istis involverentur calamitatibus. Quaecunque fecundas, beatas prius matres reputaverant, nunc mutato cantico, faustas esse steriles, et matribus multo praedicant feliciores. Acxianus interea populum suum videns penitus defecisse, quodque residuum erat gladiis expositum, strage vicina consumendum, portas praecipit sub omni celeritate aperiri, ut populi reliquias in tuto permitteret collocari. Reserato autem
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ uero nichilominꝰ comes a pat̾na uirtute
ñ degener. strenue nimis in eodem desudat oꝑe.
Comes qͦ tolosanꝰ delo di succensus. hugo etiam
magnus regii memor sanguinis. ⁊ a tante dig¬
nitatis culmine ñ recedens. Comes eustachiꝰ
hostes animositate insequunt᷑. tanta in eos
uirtute descuunt. ut contritis eoꝵ uirib mo¬
re pecudũ impune ced̾ent᷑. Acxianꝰ autem
urbis portas post suos quos inde ad pugnam
emiserat clandi precipiens. ut eis animos am¬
pliores infunderet. ce ꝓ desꝑatione reditꝰ. ma¬
gis ammaret ad prelia. Dum sͥ credit ꝯsule̾.
suos inconsulte trahit in riunam. Dumenim
nr̃oꝵ inpetus. ⁊ armoꝵ instanciã sustinere ñ
ualerent diutiꝰ: salutis unicum erat fuga
remedium. Cuiꝰ spe frustrati penit᷑. passim
gladiis cedunt. ⁊ ꝑeunt. qui ea uia mortem
poterant euafisse̾. Erat antem in castͥs tantꝰ
armoꝵ fragor. &e gladioꝵ tinnitꝰ. ⁊ chorusca¬
tio. equoꝵ fremitꝰ. ⁊ ppłi uociferantis clamor.

Expanded text:
comes, a paterna virtute non degener, strenue nimis in eodem desudat opere. Comes quoque Tolosanus, zelo Dei succensus; Hugo etiam Magnus, regii memor sanguinis et a tantae dignitatis culmine non recedens; comes Eustachiushostes animositate insequuntur, tanta in eos virtute desaeviunt, ut contritis eorum viribus, more pecudum impune caederentur. Acxianus autem urbis portas post suos, quos inde ad pugnam emiserat, claudi praecipiens, ut eis animos ampliores infunderet, et pro desperatione reditus, magis animaret ad praelia, dum sibi credit consulere, suos inconsulte trahit in ruinam; dum enim nostrorum impetus et armorum instantiam sustinere non valerent diutius, salutis unicum erat fuga remedium, cujus spe frustrati penitus, passim gladiis caeduntur et pereunt, qui ea via mortem poterant evasisse. Erat autem in castris tantus armorum fragor, et gladiorum tinnitus et coruscatio, equorum fremitus et populi vociferantis clamor,
Abbreviated transcription (Latin):
fres dilectissimi. ⁊ diuine seruitutis ꝯsortes.
de aduentu istius pͥncipis qui uenturꝰ eẽ dr̃
mnulta sollicitudine macerari: & in delibe¬
ratione p̃missa. uariis affectos desideriis.
uaria sensisse. s tñ neutrã parerum illuc se
dirigere. uibi tociꝰ negocii sũma ꝯsistit. Nã siue
om̃s egrediamur ut uolunt ex uob̃ quidam.
siue pars in castͥs remaneat. uidem᷑ oꝑam &.

Expanded text:
fratres dilectissimi et divinae servitutis consortes, fratres dilectissimi et divinae servitutis consortes, de adventu istius principis qui venturus esse dicitur, multa sollicitudine macerari; et in deliberatione praemissa variis affectos desideriis, varia sensisse; sed tamen neutram partium illuc se dirigere, ubi totius negotii summa consistit. Nam sive omnes egrediamur, ut volunt ex vobis quidam, sive pars in
Abbreviated transcription (Latin):
sumina ꝯsiste̾. in sp̃u humilitatis. ⁊ in animo
contrito ceꝑunt adiuncem deliberare. quid ĩ
tanta necessitate fieri oporteret. Tandemq pla¬
cuit quibusdam nt om̃s ꝗ not qͦt erant in obsi¬
dione exterius aduenienti młtitudini urbe re¬
licta ꝓcedant obmam ad duo uł tͥa milia. Ibiq
cum suꝑbo principe. & de uirib suis nimium
p̃sumente. inuocato de celis auxilio. belli for¬
tunam exꝑiant᷑. Aliis antem uidebat᷑ expedien¬
tius. ut partem exercitꝰ in castͥs deserant. qui
menia cohibeant. Pars uero potior & arnuis ma¬
gis instructa iuixta consilium prioꝵ aduenien¬
tib hostib in uirtute oĩpotentis. occurrãt ad
duo miliaria. ibiq si ita ẽ a dño ꝓuisum cong̃¬
diant᷑. Dumq in hac delib̾atione studiosius
disceptarent admuicẽ. &. quisq suã ꝓ arbitͥo
daret sentencrã: dñs boa mund maiores pͥncipes
dñm ducem godefridũ. & dñm rob̾tum comi
familiari constitutos alloquit᷑ dicens. Uideo uos

Expanded text:
u humilitatis et in animo contrito coeperunt adinvicem deliberare quid in tanta necessitate fieri oporteret; tandemque placuit quibusdam ut omnes quotquot erant in obsidione, exterius advenienti multitudini urbe relicta procedant obviam ad duo vel tria milliaria: ibique cum superbo principe et de viribus suis nimium praesumente, invocato de coelis auxilio, belli fortunam experiantur. Aliis autem videbatur expedientius ut partem exercitus in castris deserant, qui moenia cohibeant; pars vero potior et armis magis instructa, juxta consilium priorum, advenientibus hostibus in virtute Omnipotentis occurrant ad tria milliaria; ibique si ita est a Domino provisum, congrediantur. Dumque in hac deliberatione studiosius disceptarent adinvicem et quisque suam pro arbitrio daret sententiam, dominus Boamundus majores principes, dominum ducem Godefridum, et dominufamiliari constitutos alloquitur, dicens: Video vos,
Abbreviated transcription (Latin):
uendicares ciuitatem. ego tini gr̃a eui omne
bonum tanqͣm liberis meis cupro. ad pre¬
dictum opus licet difficile uideatur. auctore
dño cuiꝰ glutino mͥ ꝯiunctꝰ es. me accingam.
ce turrim hanc munitissimam ut uides. cuiꝰ
plenam habeo potestatem. sine difficultate tͥ
tradam: Unde ur̃is omĩb liber in ciuitatem
ẽe poterit introitus. Si uero sicut pares estis.
ita urbem captam equis inter uos portioni¬
b ꝓposustis diuidere. ego gr̃a illoꝵ ad quos
nulla mͥ ẽ ꝓportio. in hoc ꝑicło ñ descendo.
Unde tu diligenter elabora. & enitere publi¬
ce utilitatis e salutis gr̃a. ut apud tuosꝯ
principes id optineas. sciturus ꝓcul omni
dubio. qd̾ quacunq die id te optinuisse cog¬
nouero: urbis tͥ aditum sicuti ꝑsuadere ni¬
teris. aꝑire non differam. Ad hec. noueris
qd̾ nͥ hoc in ꝓximo fiat: differet᷑ fortasse imꝑ
petuum. Iam dieb pene singłis ciuitatis

Expanded text:
vindicares civitatem; ego, tui gratia, cui omne vindicares civitatem; ego, tui gratia, cui omne bonum, tanquam liberis meis, cupio ad praedictum opus, licet difficile videatur, auctore Domino, cujus glutino mihi conjunctus es, me accingam; et turrim hanc munitissimam, ut vides, cujus plenam habeo potestatem sine difficultate tibi tradam, unde vestris omnibus liber in civitatem esse poterit introitus. Si vero, sicut pares estis, ita urbem captam aequis inter vos portionibus proposuistis dividere, ego gratia illorum, ad quos nulla mihi est proportio, in hoc periculum non descendo. Unde tu diligenter elabora et enitere, publicae utilitatis et salutis gratia, ut apud tuos conprincipes id obtineas: sciturus procul omni dubio quod, quacunque die te id obtinuisse cognovero, urbis tibi aditum, sicut persuadere niteris, aperire non differam. Ad haec, noveris quod, nisi hoc in proximo fiat, differetur fortasse in perpetuum; nam diebus pene singulis civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitatẽ. Unde fc̃m ẽ. ut ꝑ dies singlos mͥ mag̃
&e magis insinueris: & multo carior occurras.
Suꝑ eo autem unde me ꝯmonuisti sepius. ñ¬
nunqͣm sollicitꝰ deliberam ꝑtes congruo pen¬
sãs libramine. Nam si patͥam pristine restituere
lib̾tati. & exclusis m̾ multis canib q aoꝵ uiolen¬
ta dñatione preminur. d̾i cultorem ppłm pos¬
sem introducere. certus sum eterna mͥ ñ defutu¬
ra premia.⁊ cum scĩs anmab eterne beatitu¬
dinis ñ defuturum consorcium. Si uͦ rẽ semel
aggressus difficilem ce arduam ꝯsũmare ne¬
quiuero: certum ẽ e nulli uenit indubium
quin domus mea ce preclare nomen familie.
penitꝰ deleat᷑. ita ut non memoret᷑ nom̃ illiꝰ
ultra. uerũptam̃ qm̃ consueuit emolumen¬
toꝵ spes mortalium mentes ad similia sepiꝰ
inuitare. si hoc posses apud tuos consortes
optinere. qd̾ nĩo studio traditam tͥ ꝓpriam

Expanded text:
stabilitatem: unde factum est ut, per dies singulos, mihi magis stabilitatem: unde factum est ut, per dies singulos, mihi magis et magis insinueris et multo charior occurras. Super eo autem, unde me commonuisti saepius, nonnunquam sollicitus deliberavi, partes congruo pensans libramine. Nam, si patriam pristinae restituere libertati, et exclusis immundis canibus, quorum violenta dominatione premimur, Dei cultorem populum possem introducere, certus sum aeterna mihi non defutura praemia et cum sanctis animabus aeternae beatitudinis non defuturum consortium. Si vero rem, semel aggressus, difficilem et arduam consummare nequivero, certum est et nulli venit in dubium quin domus mea et praeclarae nomen familiae penitus deleatur, ita ut non memoretur nomen illius ultra. Verumtamen quoniam consuevit emolumentorum spes mortalium mentes ad similia saepius invitare, si hoc posses apud tuos consortes obtinere quod nostro studio traditam tibi, propriam
Abbreviated transcription (Latin):
eum redderet doctiorem. Dissimu labat enĩ
qͣntum poterat sicut uir discretus erat ⁊ pru¬
dens. hanc quam cum dño boamundo ꝯ¬
traxerat familiar itatẽ. ne forte aliis cognit
uersa uice hanc boni uiri occultabat amici¬
ciam. & archanum penes se qͣsi sepultum
ꝯprimebat. ita ut nec eoꝵ familiaritatis ⁊ dis¬
currentis internuntii etiam utriꝰq do mesti¬
ci ce contectales. nlłm uł leue possent collig̾e
septem hec inter eos se continuasset gr̃a
ita occulte ut diximꝰ. plerumq de eo quomͦ
ciuitas xp̃iane restitueret᷑ lib̾tati: sermo ha¬
dño boamundo sepiꝰ ẽẽt ꝯmonitus. semel ei¬
dem ꝑ filium qui secretoꝵ erat bauilus:
respondisse dicit᷑. Nosti uiroꝵ optime. ⁊ mea
mͥ luce carior qͣm sincere te dilexerim. ex quo
auctore dño in hanc ꝯmunẽ grãm descendimꝰ.
teneoq nichilominꝰ memoriter. qd̃ in uerbo tuo
firmam ce bono uiro condignam repperi usqueqͣ

Expanded text:
eum redderet doctiorem. Dissimulabat enim eum redderet doctiorem. Dissimulabat enim quantum poterat, sicuti vir discretus erat et prudens, hanc quam cum domino Boamundo contraxerat familiaritatem, ne forte aliis cognitauoque Boamundus versa vice hanc boni viri occultabat amicitiam, et arcanum penes se quasi sepultum comprimebat; ita ut nec eorum familiaritatis et discurrentis internuntii, etiam utriusque domestici et contectales, nullum vel leve possent intelligeseptem haec inter eos se continuasset gratia, ita occulte, ut diximus, plerumque de eo, quomodo civitas Christianae restitueretur libertati, sermo indomino Boamundo saepius esset commonitus, semel eidem per filium, qui secretorum erat bajulus, respondisse dicitur: Nosti, virorum optime et mea mihi luce charior, quam sincere te dilexerim, ex quo, auctore Domino, in hanc communem gratiam descendimus; teneoque nihilominus memoriter quod, in verbo tuo firmam et bono viro condignam reperi usquequaque
Abbreviated transcription (Latin):
tatis occidentali. secus portam q̃ hodie chicit᷑
sci̾ georgii. turris una que uulgari appella¬
tione dicitur duarum soroꝵ. ut in ea artis
sue que dño ce cruitati plurimũ uidebatur
utił. quieti ꝯuacarent. erat eis deputata.
Crautq in ea familia duo frẽs. quoꝵ maior ⁊
qui contͥbulium suoꝵ &e familie princeps
erat. dicebatur emirfeirus. uir potens plu¬
rimum.⁊ urbis dño multa familiaritateꝯ
uinctus. ita ut in etꝰ palatio notarii funge¬
retur offitio. & płima esset insignis digni¬
uafer. audiens quod dñs boamundꝰ pͥnceps
magnificus eẽt.&. illustͥs. &. in om̃ib que exte¬
rius gerebantur pͥmas partes haberet. statim
post urbem obsidione uallatam. ꝑ fideles¬
internuncios eius sibi couciliauit gr̃am.
totoq obsidionis temꝑe. fideliter & deuote si
ꝯtinuauerat in ꝓposito. ita ut dieb pene
singłis de statu ciuitatis & acxiani ꝓposito.

Expanded text:
itatis occidentali secus portam, quae hodie dicitur itatis occidentali secus portam, quae hodie dicitur S. Georgii, turris una quae vulgari appellatione dicitur duarum sororum, ut in ea artis suae, quae domino et civitati plurimum videbatur utilis, quieti convacarent, erat eis deputata. Erantque in ea familia duo fratres, quorum major et qui contribulium suorum et familiae princeps erat, dicebatur Emirfeirus, vir potens plurimum et urbis domino multa familiaritate conjunctus, ita ut in ejus palatio notarii fungeretur officio et plurima esset insignis digniustrius et vafer, audiens quod dominus Boamundus princeps magnificus esset et illustris, et in omnibus quae exterius gerebantur, primas haberet partes; statim post urbem obsidione vallatam, per fidelesnternuntios ejus sibi conciliavit gratiam, totoque obsidionis tempore, fideliter et devote se continuaverat in proposito, ita ut diebus pene singulis de statu civitatis et Acxiani proposito
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis ãministrare dignitatus. Unde nec
arma eis licebat tractare. nec ad curam rei
militaris admittebant᷑. &e. maxime pꝰquam
de aduentu occidentalium xp̃ianoꝵ rumor
ad pͥncipem ciuitatis ꝑuenerat. ita suspec¬
ti habebantur. & presertim postqͣm urbẽ ual¬
lauerat obfidio. ut etiam non nͥ certis horis
de domib exire. &. ꝓdire in priblicum licẽt.
Erant autem ex eis in ciuitate familie ualde
nobiles. antiqͣm ducentes ex generosis ꝓauis
sanguinis dignitatẽ. Inter quas erat tͥbus
una generositate insignis. que dicebat᷑ beni
xerra. qd̾ in lingua latina interpretat᷑. filii
loricatoris. Hii enim siue a pͥmo eoꝵ parente
qui hanc arcem exercuit. siue ab eo qd̃ ip̃i
hanc ꝓfessionem exercerent. ut loricas intexe¬
rent.: dicebantur filii loricatoris. ꝓbabiliꝰtũ:
darent oꝑam. ut sicut nomen habebant he¬
reditartum: ita ce ꝑ successionem tͣditam.
artem non desererent. unde ce. in parte cun¬

Expanded text:
vitatis administrare dignitates, unde nec vitatis administrare dignitates, unde nec arma eis licebat tractare, nec ad curam rei militaris admittebantur: et maxime postquam de adventu Occidentalium Christianorum rumor ad principem civitatis pervenerat, ita suspecti habebantur, et praesertim postquam urbem vallaverat obsidio, ut etiam non nisi certis horis de domibus exire et prodire in publicum liceret. Erant autem ex eis in civitate familiae valde nobiles, antiquam ducentes ex generosis proavis sanguinis dignitatem; inter quas erat tribus una generositate insignis, quae dicebatur Beni Zerra, quod in lingua Latina interpretatur filii loricatoris. Hi enim sive a primo eorum parente, qui hanc artem exercuit; sive ab eo quod ipsi hanc professionem exercerent, ut loricas intexerent, dicebantur filii loricatoris. Probabilius tdarent operam, ut sicut nomen habebant haereditarium, ita et per successionem traditam artem non desererent. Unde et in parte civ
Abbreviated transcription (Latin):
uiolenter subingantib ꝓuincias. hec ce eoꝵ
langnorem respint. &e gentis incredule domi¬
uationem. qͣndiu potuit ferre detrectauit.
Nam cum om̃s a sinu ꝑsico usq ad ellespontũ.
ce ab india usq ad ispanias heredes illiꝰ seduc¬
toris uniuersas occupassent regiones. ħ in
medio ꝑuersarum nationũ quasi sola & sin¬
głaris. fidei conseruauit integritatem .& pro
sua stetit uriliter libertate. Iam uix annor.
quatuordecim elapsa erãt euprneła. ex qͦ ꝑur¬
gente eam intoserabili hostium ꝓcelia. longis
iobsidionib fatigati eiꝰ ciues mełnti. Ñ di
tius resistere ũ ualentes. urbem hostibiis
nominis &. fidei xp̃iane. resignare coacti st̃.
Unde factũ ẽ. qd̾ etiam ad ueniente nr̃oꝵ
exercitu. pene om̃s ciuitatis habitatores
fideles erant. s nullam in ciuitate hũtes po¬
testatem. Nlam eis negociationi. &e aliis meca¬
nicarum arcium officiis uacantib solis tͣcis
& infidelib. &e miltare licebat. &. maiores ei¬

Expanded text:
iolenter subjugantibus provincias, haec et eorum languorem respuit; et gentis incredulae dominationem, quam diu potuit, ferre detrectavit. Nam, cum omnes a sinu Persico usque ad Hellespontum, et ab India usque ad Hispanias, haereses illius seductoris, universas occupassent regiones, haec in medio perversarum nationum, quasi sola et singularis, fidei conservavit integritatem, et pro sua stetit viriliter libertate. Nam vix annorum quatuordecim elapsa erant curricula, ex quo perurgente eam intolerabili hostium procella, longis obsidionibus fatigati ejus cives inclyti, et jam diutius resistere non valentes, urbem hostibus nominis et fidei Christianae resignare coacti sunt. Unde factum est quod etiam, adveniente nostrorum exercitu, pene omnes civitatis habitatores fideles erant, sed nullam in civitate habentes potestatem; nam eis negotiationi et aliis mechanicarum artium officiis vacantibus, solis Turcis et infidelibus militare licebat, et majores ci
Abbreviated transcription (Latin):
uero nc̃ his nc̃ illis ꝓ tempoꝵ differencia. ⁊ suc¬
cessuum uarietate suꝑiorib. regna qͦ suscipi¬
ebant incrementa. ita ut qͥcquid uni accid̾et.
totum alteri decessisse uideret᷑. Possidebat autẽ
ꝑ idem tempꝰ pͥnceps egiptiꝰ. a finib egipti usq la¬
odiciam syrie umuersas itinere dierum tͥginta

Expanded text:
vero nunc his, nunc illis, pro temporum differentia et suvero nunc his, nunc illis, pro temporum differentia et sucessuum varietate superioribus, regna quoque suscipiebant incrementa, ita ut quidquid uni accideret, toti alterum decessisse videretur. Possidebat autem per idem tempus princeps Aegyptius, a finibus Aegypti usque Laodiciam Syriae universas itinere dierum tri
Abbreviated transcription (Latin):
rum longe positas ext̾ruit nationes. ẽiuitas qͦ
tota ꝯtremuit uerbi nouitate. ⁊ acerbitate fac¬
ti ꝑterrita. Sicq factum ẽ ꝑ studium &e oꝑam dñs
boamutidi. ut ħ exploratoꝵ pestis ex ꝑte qͥesc̾e̾t.
minusq nr̃a hostib diuulgarent᷑ ꝯsilia. xxiii¬
orro egyptius calippa inter ceteros infideliũ
pͥncipes diuitiis &e milicia potentissimꝰ nun¬
cios suos ad nr̃os direxerat pͥncipes. cuiꝰ legatiõis
causa hec erat. A multis retro temꝑib uetꝰ odiũ.
&e graues inimicicie inter orientales ce egyptios.
ex difsimilitudine suꝑstitionis eoꝵ ⁊⁊ contͣdicto¬
riis doginatib orte fuerant. & usq in presens
tracti continuo inexorabiliter deducte. ita ut
predicta regna mutus cong̾ssionib plerumq
collisa. fines suos contra se porrigere.& t̾mi nos
alt̾natim ꝓtelare certatim ꝯtendereut. sicut in
pͥmo huiꝰ oꝑis libro dictum ẽ diligentiꝰ. factis

Expanded text:
rum longe positas exterruit nationes. Civitas quoque rum longe positas exterruit nationes. Civitas quoque tota contremuit, verbi novitate et acerbitate facti conterrita. Sicque factum est per studium et operam domini Boamundi, ut haec exploratorum pestis ex parte quiesceret, minusque norro Aegyptius calypha, inter caeteros infidelium principes, divitiis et militia potentissimus, nuntios suos ad nostros direxerat principes, cujus legationis causa haec erat. A multis retro temporibus vetus odium et graves inimicitiae inter Orientales et Aegyptios ex dissimilitudine superstitionis eorum, et contrariis dogmatibus ortae fuerant, et usque in praesens, tractu continuo, inexorabiliter deductae ita ut praedicta regna mutuis congressionibus plerumque collisa, fines suos contra se porrigere, et terminos alternatim protelare certatim contenderent, sicut in primo hujus operis libro dictum est diligentius. Factis
Abbreviated transcription (Latin):
simili cogerent᷑ ꝑsoluere. Audientes gͥ qͥ in expe¬
ditione erant. qd̾ talia in castͥs dñi boa mundi
tͣctarent᷑. facti admirantes nouitatẽ. illuc ꝯcͣ¬
runt uniu̾si. Quo facto: qͥ in exercitu erant
ex ploratores deterriti. totũ eẽ seriũ &e sine si¬
mulatione qd̾ decretum dicebat᷑. arbitͣntes.
ex eo qd̵ accid̾at euidens tͣctebant argum̃tũ.
timentesq ne simile quid eis conting̾et a cast̾i egͥssi
redibant ad ꝓpͥa: his qui eos miserant dicentes. qm̃
ppłs hic quarumlibet nationum. s & ferarum
exuꝑat seuiciam. cui non sufficiat urbes. cas¬
tella. & omĩmodam hostium diriꝑe substanciã.
& eos uinculis mancipate. aut more hostium tor¬
quere inclementiꝰ. aut saltem occidere. nͥ etiam ⁊
de carnib eoꝵ uentrem suum impleant. &e adipe
saginent᷑ inimicoꝵ. Exiit gͦ sermo iste ad partes
orientis remotissimas. & non solum finitimas. ue¬

Expanded text:
simili cogerentur persolvere. Audientes igitur, qui in expesimili cogerentur persolvere. Audientes igitur, qui in expeditione erant, quod talia in castris domini Boamundi tractarentur, facti admirantes novitatem illuc concurrunt universi. Quo facto, qui in exercitu erant exploratores deterriti, totum esse serium et sine simulatione, quod decretum dicebatur, arbitrantes, ex eo quod acciderat evidens trahebant argumentum: timentesque ne simile quid eis contingeret, a castris egressi, redibant ad propria, his qui eos miserant dicentes: Quoniam populus hic, quarumlibet nationum, sed et ferarum exsuperat saevitiam: cui non sufficiat urbes, castella, et omnimodam hostium diripere substantiam; et eos vinculis mancipare, aut more hostium torquere inclementius, aut saltem occidere, nisi etiam et de carnibus eorum ventrem suum impleant, et adipe saginentur inimicorum. Exiit ergo sermo iste ad partes Orientis remotissimas; et non solum finitimas, ve