comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩe fecunditate ieiunus. Qmͣlibet gͦ ĩua¬
lidis humeris impositum onus obedien
tie amore suscipiam. Sabit or̃ob̃i anti
enm effuderit uacuari. Expł p̃fatio. Inci¬
Eatusgͥ wlfrannius senoñ
pontifex exordium natunta¬
tis territorio uastinense habu¬
it patͥmonio numcupato
mauuliaco. fuit enun carnuis origine no¬
bilis. s culmine mentis nobilior Genitor
quoq eiꝰ Wltb̾tus noĩe maula regis dago¬
berti et filii eiꝰ ludonici militari oꝑi enũ
licis traditus est. sacraꝵ litteraꝵ studiis
tentione aĩm non reflexit. Eoi increscen¬
tib meritis pie intentionis. cłicatus ha¬
bitum sumens. parentum ortatu. acsuf¬
fragii aminiculo fultꝰ in aula regum iuni¬
oꝵ hlocharii et theoderici eccłiastici ordĩs cure
delegatus diuimis se studebat attentissime
inseriure edictis. Terrena uidelicet queq
transiliens atq ad celestia semꝑ aman¬
da petenda et querenda ꝑuolans. Sub ho¬

Expanded text:
scientiae fecunditate ieiunus. Quamlibet ergo invascientiae fecunditate ieiunus. Quamlibet ergo invalidis humeris inpositum onus oboedien tiae amore suscipiam, dabit Dominus oraticum effuderit, vacuari. EXPLICIT PRAEFATIO. INCIgitur Vulframnus Senonum pontifex exordium nativitatis territorio Wastinensi habuit, patrimonio noncupante Mauriliaco. Fuit enim carnis origine nobilis, sed culmine mentis nobilior. Genitor quoque eius Vultbertus nomine in aula regis Dagoberti et filii eius Hludovii militari operi aevum licis traditus est sacrarum litterarum studiis tentione animum non refixit. Exin, crescentibus meritis piae intentionis, clericatus habitum sumens, parentum hortatu ac suffragii amminiculo fultus, in aula regum iuniorum Hlotharii et Theoderici ecclesiastici ordinis curae delegatus, divinis se studebat attentissime inservire edictis, terrena videlicet quaeque transiliens atque ad caelestia semper amanda, petenda et quaerenda pervolans. 2. Sub ho
Abbreviated transcription (Latin):
Euerentissimo atq scĩssimo pre¬
suli urb̃ taruenne abbati ceno¬
bii fontanelle bamo ultimus set¬
celsitudo. ut alin prĩs wltram senonũ
atchiep̃i. meo studeam stilo condere uitã
Qui tempore tegimuus sc̃i ansb̾ti abb̃is
fontanellensis cenobii futuri p̃sulis ro¬
chomagensis eccłie. hoc audiens cenobi¬
um. abruptis seculi laqueis militiam xp̃i
ꝑseneranti diffinitione suscepiti atq ad
predicandum fresionum genti eatenus
in ignorannie cecitate sedenti. eunͣgłiti mi¬
nisterii opus assumens anunum conuer¬
tit. Nam penes nos suꝑstes manet uene¬
rabilis uite pb̃r ouo. ex ip̃a fresionum na¬
tione orumdus qui uiua noce narrat. qnͣ¬
ta ꝑeuindem pontificem sc̃m ĩ eadem gẽ¬
te xp̃c nirtutum muncula opari. sit digna¬
tus. Ex quib pauca ꝓ cauptu ingenii
et oportunitate audientium fideli ser¬
mone inseremus. S tam p̃claro operi
pauꝑ succumbit ingenium: tamq pro¬
funde rei non sufficit sermo st̾ilis et ab oĩ

Expanded text:
EVERENTISSIMO ATQUE SANCTISSIMO PRAESULI URBIS TARVENNAE ABBATIQUE COENOBII FONTANELLAE BAINO ULTIMUS SERcelsitudo, ut almi patris Vulframni Senonum archiepiscopi meo studeam stilo condere Vitam. Qui tempore regiminis sancti Ansberti abbatis Fontanellensis coenobii, futuri praesulis Rotomagensis ecclesiae, hoc adiens coenobium, abruptis saeculi laqueis, militiam Christi perseveranti definitione suscepit atque ad praedicandum Fresionum genti eatenus in ignorantiae cecitate sedenti euangelici ministerii opus assumens animum convertit. Nam paenes vos superstes m an et venerabilis vitae praesbiter Ovo ex ipsa Fresionum natione oriundus, qui viva voce narrat, quanta per eundem pontificem sanctum in eadem gente Christus virtutum miracula operari sit dignatus. Ex quibus pauca pro captu ingenii et oportunitate audientium fideli sermone inseremus. Sed tam praeclaro operi pauper succumbit ingenium, tamque profundae rei non sufficit sermo sterilis et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
requiescerent. Ip̃e intrinsecus solus. soli
deo uacans non dieb non noctib acol¬
loquiis dei et or̃one cessabat. diuinum
illud qd̃ suꝑ omnem mentem est tota
mentis puritate consectans. Qnͣto enĩ
se magis ab humanis curis et colloqui¬
is sequestrabat. tanto illi uicinor et ꝓ¬
mentis sincertatem ꝓfecerat. ut non so¬

Expanded text:
requiescerent, ipse vero intrinsecus solus, soli requiescerent, ipse vero intrinsecus solus, soli Deo vacans Ant. vocans, non diebus, non noctibus a colloquiis Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et pmentis sinceritate profecerat, ut non so
Abbreviated transcription (Latin):
tanqmͣ fundamentũ nr̃i oꝑis
ad exemplum bonoꝵ om̃ium
sumanius iohem qui uere etiã
solus satis suꝑq sufficiat religiosas et
deo deuotas mentes ad nrtutum culmẽ
erigere ⁊ et ad ꝑfectionis fastigia conci¬
tare. hunc eium ioħem uidimus qui¬
inthebaidis partib inheremo que sidia¬
cet ciuitati lico:. in rupe quadam mon¬
tis ardui cõmanentem. Ascensus ad eñ
difficił ⁊ adit᷑ monast̾ii eiꝰ obstructus.
et clausu. ita ut a quadragesimo etaris
sue anno usq ad nonagesimum quem
tunc gerebat cum eum uidunus mona¬
sterum eiꝰ nullus intrauerit. Aduemi¬
entib u̾o pet fenestram se uidendum
prebebat. et inde eis uel uerbum dei ad
edificationem ÷ uel si qua fuissent con¬
solationis responsa reddebat. Mulier ta¬
men illuc nulla. nec ad conspectum qui¬
dem eiꝰ accessit: s et uiri raro: et certis
quib q temporib. Cellam sane hospi¬
talem extͥnsetus fieri ꝑmisit. in qua aduẽ¬
tantes elonginquis regionib paululũ

Expanded text:
 fundamentum nostri Operis ad exemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nullus intraverit. Advenientibus vero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis regionibus paululum
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis ad exemplum : pro quib octauo
kalendaꝵ apͥliũ ad xp̃m migrans et̾ne gle
merut accipere coronam.
umili om̃s scĩ uiri uitam legentes p̃¬
ce deposco ut in ertisimi sc̃ptoris eterne
inciredis prospectu inor̃onib sue int̾essio¬
nis meminisse dignentur. quatiuꝰ bõ ermen¬
lando confessore int̾cedente cum ip̃o merean¬

Expanded text:
 octavo Kalendarum Aprelium ad Christum migrans, aeternae gloriae meruit accipere coronam. Humili omnes viri sancti vitam legentes prece deposco, nt inertissimi scriptoris aeternae mercedis prospectu in orationibus suae intercessionis meminisse dignentur, quatenus, beato Aermenlando confessore intercedente, cum ipso merean
Abbreviated transcription (Latin):
ba or̃onis efflauit. Qua scilicet die: de eo
duob fr̃b uni in cella comoranti. al¬
t̾i aut̃ longius posito renelatio unius
atq indissimilis uisionis apparuit. Ui¬
derunt namq qr strata palliis atq in¬
numeris coruscha lampadib uia tecto
orientis tramite ab eiꝰ cella in celum usq
tendebatur: qui uenerando abitu uir de¬

Expanded text:
ba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus ba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir de
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ regulam discretione p̃cipuã
sermone luculentam. Ciuꝰ siquis uelit
subtilius mores uitamq cognoscere. po¬
test in eadem institutione regule om̃s
magist̾ii illiꝰ actus inuenire. qr sc̃s uir
nullo modo potuit alit̾ docere qmͣ uixit.
odem uero anno quo de hac
nita erat exiturus quibdam disci¬
pulis secum conu̾santib quibdam
demintiauit diem. p̃sentib indicens
ut audita ꝑsilentium degerent absen¬
tib uidicans qd̃ uel quale eis signum
fieret. qnͣdo eiꝰ aĩa de corpore exiret. Ante
sextum uero sui exitus diem aꝑiri sibi
sepuluram iubet. Qui mox correptus
febrib acii cepit dolore fatigari. Cum¬
q ꝑ dies singulos languor ingrauesceret
sexto die portari se in oratorium fecit¬
a discipulis. Ibiq exitum suum dñici
corporis et sangiunis ꝑceptione muni¬
uit atq int̾ discipłoꝵ manus imbecil¬
lia membra sustentans erectis in celum
manib stecit et ultimum sp̃m int̾ uer¬

Expanded text:
monachorum regulam, discretione praecipuam, monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit.odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter ver
Abbreviated transcription (Latin):
subleuatus in mentis lumine extͣ mũ¬
dum fuit. Qd aut̃ collectus mundus
ante eiꝰ ocłos dicitur. non celum et ter¬
ra contracta est s uidentis animꝰ dilata¬
tus. qui in deo raptꝰ uidere sine difficul¬
tate potuit om̃e qd̃ infra. deumi est. Illa
gͦ luce que ext̾iorib ocłis fulsit lux in¬
terior in mente fuit. que uidentis ani¬
rapuit. eiq qmͣ angusta eẽnt omĩa ĩ¬
feriora demonstranit. etrus Uidcor
michi non intellexisse utilit̾ que dixeras
qnͣdo ex tarditate mea tantum creuit
expositio tua. S qr hec liquide meis
sensib infudisti: queso ut ad narcatio¬
nis ordinem redeas regoriꝰ.
ibet petre quod adhuc de hoc uene¬
rabili patre multa narrare. s quedã
euis studiose pretereo qr ad alioꝵ gesta
euoluenda festino. hoc aut̃ nolote late¬
at. qd uir dei int̾ tot miracula quibus
in mundum claruit. doct᷑ne queq uer¬
bo non medioerit̾ fulsit. Nam scͥpsit

Expanded text:
sublevatus in mentis lumine extra munsublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis anirapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas.Libet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
si sub uno solis iudio collectus om̃is mũ¬
dus adductus est. sicut nunqmͣ exꝑtus̾
sum ita nec conicere scio quo nam ordi¬
ne fieri pot̃ ut munidus omĩs ab hoĩe
uno uideatur. Cregorius. Eixum te¬
ne petre qd̾ loquor. quia aĩe uidenti crea¬
torem angusta est omĩs creatura. Qmͣili¬
bet etenim parum de luce creatoris aspexe¬
riti breue ei sit omne qd̃ creatum est. Q
ip̃a luce nisionis intime mentis laxatur
sinus tantumq expancitur in deo ut
suꝑior existat mundo. fit u̾o ip̃a uiden¬
tis anima etiam suꝑ semetip̃am. Cũq
in dei lumine rapitur: suꝑ se ininterio¬
rib ampliatur. et dum se conspieit exal¬
tatam: comprebendit qmͣ breue sit qͣm
comprehendere. humiliata non pot̾at.
uir gͦ qui intueri globum igneum an¬
gelos quoq ad celum redeunte uidebat
hec ꝓcul dubio cernere non uisum dei
lumine poterat. Quid itaq mirum si
mundum ante se collectum uidit. qui

Expanded text:
si sub uno solis radio collectus omnis munsi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ce lucis infigeret uidit germani capua¬
ni ep̃i aĩam inspera ignea ab argłis in ce¬
lum ferri. Tunc tanti sibi testem uolens
adhibere miratuli: seruandum diacone
tt᷑ato bis. t̾q eiꝰ noĩe cum clamoris mag¬
nitudie uocauit. Cumq ille fuiss in soli¬
to tanti uiri clamore turbatus ascendit
respexit partemq iam lucis exiguam iu¬
dit. Oui tantum hoc obstupescenti mira¬
culum uir dei ꝑ ordinem que fuerant ge¬
sta narrauit. Statimq in cassinum ca¬
strum religioso uiro teoprobo mandanit
ut ad capuanam urbem sub eadem noc¬
te transmuteret. et quid de germano
ep̃o ageretur agnosceret et indicaret. fae¬
tum q est et reuerentissimum uirum
germanum ep̃m isqui missus fuerati lã
defunctum repꝑit. Et requirens subtilit̾
agnouit codem momento fuisse illiꝰ obitũ
quo uir dñi eiꝰ cognouit ascensum. Petrus.
¶ra res ualde et uehement̾ stupenda.
S hoc qd̃ dc̃m est quia ante oculos eiꝰ qua¬

Expanded text:
cae lucis infigeret, vidit Germani Capuacae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius qua
Abbreviated transcription (Latin):
uerba. tranffunderent et suauem cibũ
celestis patͥe. quia adhuc ꝑfc̃e gaudendo
non poterant saltu suspirando gustatẽt
Cum uero hora iam quietis exigeret ĩ
cuiꝰ turris suꝑiorib se uenerabilis bene¬
dictus in eius quoq inferiorib se semã¬
dus diaconus collocauit. Quo uidelicet
in loc̃o inferiora suꝑiorib ꝑiuꝰ contim¬
abat ascensus. Ante eandem uero turtis
largius erat habitatulum in quo utrius¬
q discipuli quiescebãt. Cumq uir dr̃u
nisset. ad fenestras stans et om̃ipotentẽ
dñm deprecanesubito in tempesta noc¬
tis hora respiiens uidit fusam lucem
desuꝑ cunctas noctis tenebras essugasse:
tantoq splendore clarescere. ut diem uin¬
ceret lux ip̃a que int̾ tenebras radiass.
Mira autem ualde res in hac speculau
om̃is etiam mundtis uelut sub uno
solis radio collectus ante erulos eiꝰ adduc¬
tus est. Qui uenerabilis pat̾ dum inten¬
tam oculoꝵ atiem in hoo splendore corus¬

Expanded text:
verba transfunderent, et suavem cibum verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discipuli quiescebant. Cumque vir Dei tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculativit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore corus
Abbreviated transcription (Latin):
uniq die alt̾o eadem uenerabilis
femina ad cellam ꝓpriam recessisset
uir dei ad monast̾ium rediit. Cum ec¬
ce post criduum in cella consistens. eleua¬
tis in aere coulis. uidet eusdem sororis
sue animam de eiꝰ corpore egressam in
columbe spetie celi secreta penetrare. Qui
tante eiꝰ głie congaudens om̃ipotenti dõ
in ẏmnus et laudib gr̃as reddidit eius¬
q obitum frib denuntiauit. Quo eti¬
am ꝓtinus misit ut eiꝰ corpus ad mona¬
sterium deferrent: atq in sepulchro qd̾
sibi ip̃e p̃parauerat ponerent. Quo fc̃o
contigit ut quoꝵ mens una semper in
deo fuerat eoꝵ quoq corpora nec sepultu¬
ra separet.
lio quoq tempore seruandus dyaco¬
nus atq albas eiꝰ monasterii qd̾ in
campanie partib a liberio quondam pa¬
tritio fuerat constructum ad eum uisi¬
tationis grã ex more conuenerat. Eius
quippe monast̾ium frequentabat. ut
quia isdem quoq uir doct᷑ne gracie ce¬
lestis influebat dulcia sibi inuicem uite

Expanded text:
ue die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret.lio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe non aspicias poc̃a mea. s fidem bu¬
ius hominis qui desuscirari filium su¬
umi rogat. et redde in hoc corpusculo ani¬
mam qmͣ abstulisti. uix in or̃one uerba
compleuerat et regrediente anima ita
corpusculum omne contremuit. ut sub
oculis ommiũ qui aderant apparu̾it con¬
cussione mirifica tremendo palpitas¬
se. Ciuꝰ mor manum tenuit et eum
patri uiuentem atq incolumen reddit.
Liquet petre quia hoc miracłm in potesta¬
te non habuit. qd̾ ꝓstratus petiit. ut exhi¬
bere potuiss etrus Sic ciuicta esse
ut asseris constat patent̾. quia uerba q̃
ꝓposuerat reb ꝓbas. S queso te ut uidi¬
ces si sc̃i uiri omĩa que uolunt possunt

Expanded text:
Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem huDomine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt poss
Abbreviated transcription (Latin):
moraretur ꝓtinꝰ ante monasterii ianuã
corpus extincti filii ꝓiecit. et dolore turba¬
tus. ad inueniendem uen̾abilem patrẽ
cus aspexit clamare cepit. Redde filium
meum: redde filium meum. uit autẽ
dñi in hac uoce substitit dicens. Nam¬
quid ego filium tuum abstuli: Etu il¬
le respondit. Mortuus est. neni resuscita
eum. Quod mox ut dei famulus audi¬
uit: ualde contustatꝰ est dicens. Recedite
fr̃s. recedite. hec nr̃a non sunt s scõꝵ apo¬
stoloꝵ sunt. Quid nob̾ onera uultis ii¬
ponere que non possumus portare At
ille quem nimius oogebat dolor in sua
petitione ꝑstitit. uirans qd̾ non recedetet
rasi eiꝰ filium resuscitaret. Quem mox
dei famulus inquisunt dicens. Ubi est
Cui ille respondit. Eoce corpus eiꝰ ad iami¬
am monasterii iacet. ubi dum iur derẽ¬
frĩbi ꝓueniset sieit gemi. et suꝑ corpus¬
culum infantis incubuit: seseq eri¬
gens ad celum palmas tetendit dicens.

Expanded text:
moraretur, protinus ante monasterii januam moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem cus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
s uocatis frĩb eum introrsus tolli ut be¬
nedictionem acciꝑet p̃cepit. Quem ad
se reductam: nt ã tante crudelitatis in¬
sania quiescere deberet ãmonuut. Qui
fractus recedens nichil ulterius petere a
rustico presumpsit quem uir dei non tan¬
gendo s respitiendo soluerat. Ecre est petre
qd̾ dixi: quia hii qui om̃ipotenti deo fami¬
liarius seruiunt. aliqñ mira facere ex po¬
testate etiam possunt. Quienim ferocitatẽ
gothi terribilis sedens repressit ⁊ lora uero
nodos q ligature que innocentis brachia
astrinxerant oculo dissoluit: ip̃a miraculi
celeritate indioat. quia ex potestate acce¬
perat habere qd̃ fecit. Ruisum quoq qua¬
le qnͣtumq miraculum orando ualuit
oꝑtinete subiugam.
suerat egressus. Quidam uero tustic̃
defuncti filii corpꝰ in ulns ferens. orbi¬
tatis luctu estuans ad monast̾ium ue¬
nit benedc̃m patrem quesunt. Cui cũ
dc̃m̃ eẽt quia isdem pat̾ cum frĩb in agro

Expanded text:
sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut besed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro
Abbreviated transcription (Latin):
celle solum sedentem reꝑpit et logentem
Eidem aut̃ subsequenti et seuienti z al¬
le: iusticus dixit. Eoce iste est de quo dpxe¬
ram benedõs pat̾. Quem dum feruido
sp̃u cum ꝑuerse mentis in sania fuiss
intuitꝰ: eo terrore quo consuenerat acu¬
rum se existimans magnis cepit uocibus
clamare dicens. Suige surge: et res istiꝰ
rustici redde quas accepisti. Ad cuiꝰ nocẽ
Cuniq intuitus: mox etiam rustieum
qui ligatus tenebatur accendit. Ad cuiꝰ
brachia dum ccłos deflexisset miro modo
tanta se celeritate ceꝑunt illigata brachiis
lora dissoluere. ut dissolui tam concite mil¬
la hominum festinatione potuissent. Cã¬
q is qui ligatus uenerat cepiss subito
astare solutus. ad tante potestatis uim
tremefõs ⁊ alla ad terram corrent: et cer¬
uicem crudelitatis rigide ad eiꝰ nestigia
inclinans. or̃onib se illiꝰ cõm endauit.
Uir aut̃ sõs alectione minime surrexit:

Expanded text:
cellae solum sedentem reperit et legentem. cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocemne, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
luid ex orone potuisse.
ꝯthoꝵ quidam zalla noĩe ꝑfidie fuit
atriane : qui totile regis eoꝵ tempori¬
b contra catholice eccłie religioso utos
ardore ĩmanissime crudelitatis gcarsit.
ita ut quisquis ei clicus monachus ue
ante faciem ueniss ab eiꝰ manib ui
i:us nullo modo exiret. Quadam uero
die auaritie sue. estu succensus in rapi¬
nam terum inhyans dum quenidam
rusticum tormentis crudelib afflig̾et.
eumq ꝑ supplitia diu̾sa lamaret : nic¬
tus penis rusticus sese res suas benedicto
dei famulo cõmendasse ꝓfessus est ut dũ
hoc a torquente creditu suspensa int̾im
crudelitate. ad uitam hore raꝑentur. Tũe
isdem zalla cessauit rusticum tormentis
affligere ⁊ s eiꝰ brachia loris fortib astrm¬
gens̃. ante equum suum cepit impelle¬
re: ut quis eẽt benedc̃s qui eiꝰ res susceꝑ¬
at demonstraret. Quen ligatis brachi¬
is rusticus antecedens. dixit ad sc̃i uirc
monasterium: eumq ante ingressum

Expanded text:
liud ex oratione potuisse.liud ex oratione potuisse.la nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis exibebat nim. Gregoriꝰ. Qui
deuota mente deo adherent cum rerum
necessitas exposscit exibere. signa modo u¬
troq solent ut mira aliqri queq ex prece
faciant aliqñ ex potestate. Cum enim io¬
hannes dicat. quotquot autem recepe¬
runt eum dedit eis potestatem filio d̾i
fieri: si filii dei ex potestate sunt. quid
mirum si signa facere ex potestate uale¬
ant. Quia enim utroq miracula exhi¬
beant: testatur petrus qui orando ta¬
bitham mortuam suscitauit a namã
uero et saphiram mentientes morti ĩ¬
crepando tradidit. Neq enim orasse mne¬
oꝵ extinctione legitur: s solũm culpam
qmͣ ppetrauerant increpasse. Constat gͦ
quia aliqñ hec ex potestate. aliqnͣdo nero
exhibent ex postulatione dum et istis uitã
increpando abstulit. et illi reddidit oran¬
do. Nam duo quoq dei famuli benedẽt fr̃a
nunc replico: in quib aꝑte clareat. aliud
hunc accepta diuinits ex potestate. et a¬

Expanded text:
voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, a
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ammonitione intimau̾at miraculis
ostendebat. Nec eratiam ut quisqͣm de tiꝰ
ꝓmissione dubitare posset. qui in uno codẽ¬
q momento ꝓiutiro uase pene uacuo ple¬
num oleo dolium reddidiss.¬
Wadam die duni ad bĩ ioħ̾is oratorium
qd̃ in ip̃a montis celsitudine sitũ est ꝑ¬
medici specie obuiam fc̃s est. corm. et trepe¬
dicam ferens. Quem cum requisiss dicens.
ubi uadis: ille respondit. Ecce ad fis̃ uado
potionem eis dare. Itaq perrexit uenerabi¬
lis benedc̃s ad or̃onem: qua completa con¬
citus rediit. Malignus uero sp̃e unum se¬
niorem frẽm inuenit aqmͣ haurientem:
in quem statim ingressus est. eumq in t̾¬
ram ꝓiecit. et uehementissime uexauit.
Quem cum uir dei ab oratione rediens
tam crudelit̾ uexari conspiceret ei solum¬
modo ala pami dedit: et malignum ab eo
ulterius non auderet. etrus uelim
nosse si h̾ tanta miracula urtute semꝑ
or̃onis impetrabat: an aliqñ etiam solo

Expanded text:
quam admonitione intimaverat, miraculis quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidissium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pmedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo
Abbreviated transcription (Latin):
gi neq oleum effundi potuiss. Quod uir
dñi p̾cepit leuari: atq ut erat integrum
petenti tribui. Tunc collectis fsĩb in o¬
bedientem monachum de infidelitate sua
et suꝑbia coram om̃ib increpauit
Ua intrepatione completa se se cum is¬
dem frĩb in or̃onem. dedit. In eo autẽ
loco ubi cum fr̃ib orabat. nacuũ erat ab
oleo dolium et ocoꝑtum. Cumq sc̃s uir
in or̃one ꝑsisteret. cepit oꝑimentum eius¬
dem dolii oleo excrescente subleuari. Quo
cõmotoatq subleuato: oleum qd̾ excre¬
uenit ora dolii transiens pauimentum
loci in quo incubuerant mundabat. Quod¬
ut benedõs dei famulus aspexit: ꝓtinus or̃o¬
nem compleuit. atq in paiumentum ole¬
um defluere cessanit. Tunc diffidentem in¬
obedientemq fr̃em latius ãmonuit: ut fi¬
dem habere disceret et humilitatem. Isdem
uero fr̃ salubrit̾ correptꝰ erubuit. quia ue¬
nerabilis pat̾ uirtutem om̃ipotentis dñi

Expanded text:
gi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir gi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavitua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
remaneret. Tunc quidam subdiaco¬
nus agapitꝰ noĩe suꝑuenit magnoꝑe
postulans ut sibi aliqnͣtulum olei da¬
ri debuiss. Uir aut̃ dñi qui cuncta de¬
creuerat in t̾ra tͥbuere ut in celo onr̃a
reseruaret: hoc ip̃m parum qd̃ reman¬
serat olei iussit petenti dari. Monachꝰ
uero qui cellarium tenebat. audiuit qͥ¬
dem iubentis uerba. s implere distulit
Cumq post paululum si id quod iusse¬
rat datum esset inquireret ⁊ respondit
monachus se mintme dedisse: quia si ei il¬
lud tͥbueret. om̃ino nichil fr̃ib reman̾et
Tunc uir dei uatꝰ: aliis p̃cepit ut hoc ip̃m
uas iuitreum in quo parum olei remansis¬
se uidebatur ꝑ fenestram ꝓicerent: ne in
cella aliquid ꝑ mobedientiam remaneret.
factum q est Sub fenestia aut̃ eadem in¬
gens p̃cipitium patebati saxoꝵ molibus
asꝑum. Piectum itaq uasuitreum ue¬
uit in saxis: s sic mansit incolume. acsi
proiectum minime fuiss: ita ut neq frã¬

Expanded text:
remaneret. Tunc quidam subdiacoremaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque fran
Abbreviated transcription (Latin):
rediit. Suꝑ archam uero monasterii que
erat frumento plena: subito tredecim so¬
lidi sunt inuenti. Quos uir dei deferti
iussit et afflicto petitori tribuit: dicens
ut duodecim redderet et unum in expen¬
sis ꝓpriis haberet. S ad ea nunc redeã:
que eiꝰ discipulis in libri huiꝰ exordio pre¬
dictis referentib agnoui
Uidam uir grauissima adu̾sarii sui
emulatione laborabat. Cuiꝰ ad hoc
usq odium prorupit: ut ei nescienti
in potu uenenum daret. Quod qmͣuis
uitam auferre non ualuit. cutis tamẽ
colorem nuttauit: ita ut diffusa in cor¬
pore eiꝰ uarietas lepre morem inutariui¬
deretur. S ad dei hominem deductus:
salutem pristinam ciciꝰ recepit. Nam
mox ut eum contigit: omnen cutis
illius narietatem sugauit.
o quoq tempore quo alimentoꝵ mo¬
pia campaniam grauit̾ affligebat
uit dei diu̾sis indigentib monasterii sui
cuncta tͥbuerat: ut pene nichil incella¬
rio nisi parum quid olei ĩ iuitreo uase

Expanded text:
rediret, super arcam monasterii, quae rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.o quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase
Abbreviated transcription (Latin):
bo elefantino fuisse correptum. tta ut
iam pilis cadentib cutis intumesceret.
atq increscentem saniem occultare ñ
poss. Qui ad uirum dei ab eodem patre
eiꝰ missus est: et sanitati pristine sub
omni celeritate restitutus.
sq illud taceam qd̾ eiꝰ discipłs ꝑegͥ¬
nus noĩe narrare consueuerat qr
die quadam fidelis uir quidam neces¬
sitate debiti compulsus. unum sibi fore
remedium credidit si ad dei uirum per¬
geret et que eum urgeret debiai necessitaᷤᷤ
indicaret. Uenit itaq ad monast̾ium:
omĩpotentis dei famulum repꝑit. qr
a creditore suo ꝓ duodecim solidis grauit̾
affligeretur intimauit. Cui uenerabił
pater nequaqmͣ se hr̃e duodecim solidos
respondit: s tam̃ eiꝰ inopiam blanda
collocutione consolatus ait. Uade et post
biduum reu̾tere: quia deest hodre quod
tibi debeam dare. In ip̃o autem biduo mo¬
re suo in or̃one fuit occupatus: cum die
tertio is qui necessitate debiti affligebat᷑

Expanded text:
bo elephantino fuisse correptum, ita ut bo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus.Neque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ip̃e uero nullo modo consentiret ĩ
congregatione ꝑsistere. atq importuras
p̃cib ut relaxaretur immiueret. quãdã
die isdem uenerabilis pat̾ numetatis eiꝰ
tedio affectus iratus uissit ut discederet
Qui mox ut monast̾ium exiit: contͣ
seassistere aperto ore drachonem initi¬
nere inuenit. Cumq eum tsdem dra
cho apparuerat deuorare uellet:cepit
ip̃e tremens et palpitans magnis uoci¬
b clamare dicens. Curnte currite: qr
dracho iste me deuorare nult. Curren¬
tes aut̃ fr̃s draconem minime uidert.
s amentem atq palpitantem mo¬
nachum ad monasterium reduxerũt
Qui statim ꝓmisit numqͣm sese iam
a monast̾io recessurum. atq ex hora
eadem in sua ꝓmissione ꝑmansit. Quip¬
pe qui sc̃i uiri or̃onib contͣ se assistere
drachonem uiderat. quem priꝰ non ui¬
dendo sequebatur.
ed neq hoc silendum puito qd̵ illu¬
stri uiro antonio narrante cogno¬
ui qui aiebat patris sui puerum mor¬

Expanded text:
ret, ipse vero nullo modo consentiret in ret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum mor
Abbreviated transcription (Latin):
Uadam quoq die dum ¶ Gorius.¬
quidam eiꝰ puerulus monachus parẽ¬
tes suos ultra qmͣ debebat diligens atq
ad coꝵ habitaculum tendens sine bene¬
dictione de monast̾io exiss: eodem die mox
ut ad eos ꝑuenit defunctus est. Cumq
esset sepultus: die altero ꝓiectum terra.¬
foras corpus eiꝰ inuentum est. Quod rur¬
sum tradere sepulture curauer̃t. Sequen¬
ti aut̃ die trerum ꝓiectum ext̾ius atq
in humanum sicut priꝰ inuenerunt.
Tunc conciti ad benedicti patͥs uestigia
currentes cum magno fletu petietunt ut
ei suam gr̃am largiri dignatetur. Quib
uit dñi manu sua ꝓtinus commnunio¬
s: susceptum corpꝰ eiꝰ terra tenuit nec ul¬
etiam terra proiceret. qui benedictigͣ¬
tiam non haberet:. ꝑ etrus Perpendo
plane et uehementer stupeo. Tregoriꝰ.¬
Widam autem eiꝰ monachis mobi¬
litati mentem dederat et ꝑmanere
In monast̾io nolebat. Cumq eum uir
dei assidue corriperet. frequent̾ ãmone¬

Expanded text:
uadam quoque die dum uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communioset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec uletiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeo. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admone
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ius uise ñ sunt. Qua ex re indubitant᷑
patuit quia dum int̾ eos qui comunione
priuati sunt minime recederent ꝯmunio¬
nem a dño ꝑ seruũ dei recepissent. Petrus.
Cirum ualde qmͣuis uenerabilem et
scĩssimum uirum adhuc tamen in hac crͣ¬
ne corruptibili degentem. potuisse animas
soluere in illo iam inuisibili iuditio cõ¬
stitutas. Cregori᷑. Humquid nam petre
in hac adhuc catne non erat. qui audiebat¬
quodcumq ligau̾is suꝑ derram. erit liga¬
tum et in celis et que solueris suꝑ terrã.
soluta er̃t et incelis: Cuiꝰ nunc iuoem
ad ligandum et soluendum optinent.¬
qui locum sc̃i regimins fide et moribus
tenent. S ut tanta ualeat homo de ter¬
ra celi et t̾re conditor. int̾ram uenit e celo
atq ut uidicare caro etiam de spiritib
possit. hoc ei largiri est dignatus. fc̃s homo
hominib deus. qr inde surrexit ultra se
infirmitas ur̃a. unde sub se infirmata ẽ.
firmitas dei. Cetrus. ¶Umuutute

Expanded text:
ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc ca«Quodcumque ligaverissuper terram, erit ligatum et in celis, et que solveris super terram, soluta erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factuspro hominibus Deus caro, quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra,unde sub se infirmata est firmitas Dei. Igitur cum virtute
Abbreviated transcription (Latin):
b nichil muitate. intra paucos dies de¬
functe sunt atq in eccłia sepulte. Cum¬
q in eadem eocł̃ia missaꝵ sollempina cele¬
brarentur atq ex more dẏaconus clama¬
ret. siquis non cõmunicat det locum. nu¬
trix eaꝵ que ꝓ eis oblationem dño deferre
consueuerat. eas de sepulcris suis ꝓgredi
et exire eccłiam uidebat. Quod dum scpiꝰ
cerneret. quia ad uocem diaconi clamantiˢ
exibant. forcis. atq intͣ eccliam ꝑmanere
non poterant ad memoriam rediit que
uir dei illis adhuc uiuentib mandauit.
Eas quippe se ꝯmunione pͥuare dixerat. nͥ
moros suos et u̾ba corrigerent. Tunc ser¬
uo dei cum graui merore indicatum est. Qͥ
manu sua ꝓtinus oblationem dedit dicens.
Ite ad hanc oblationem ꝓ eis d̾o offerri faci¬
de et ult̾ius excõicate non erunt. Que ob
latio dum ꝓ eis fuiss ĩmolata et a dyaco¬
no iuixͣ morem clamatum est ut non cõi¬
cautes ab eccłia exirent. ille exire ab eccłia

Expanded text:
bus nihil mutatae, intra paucos dies debus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmoralez femine nobiliorr genere ex¬
orte in loco ꝓprio conuersabantur qui¬
bus quidam religiosus uir. ad ext̾ioris
uite usum p̃bebat obsequium. S sicut
non nullis solet nobilitas generis pa¬
rere ignobilitatem mentis ut minus
se in hoc mundo despitiant qui plus se
cet̾is aliquid fuisse meminerunt nec¬
dum predõe sc̃imoniales femine ꝑfecte
linguam sub habitus sui freno restrin¬
xerant. et eundem religiosum uirum qͥ
ad ext̾iora necessaria eis obsequium pre¬
bebat in cautis sepe sermonib ad iracim¬
diam ꝓuocabant. Qui cum diu ista tole¬
raret perrexit ad dei hominem quantas¬
q pateretur uerboꝵ contumelias enar¬
rauit. uir autem dei hec de illis audiens
eis ꝓtinus mandauit dicens. Corrigi¬
te linguam ur̃am: quia si non emenda¬
u̾itis excõico uos. Qmͣ uidelicet excoĩcatio¬
nis sententiam non ꝓferendo intulit. s¬
intentando. Ille autem a pristims mori¬

Expanded text:
sanctimoniales feminae nobiliori genere exsanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis mori