comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res interpretatõe gloriȩq magis accipit᷑. postq
galliȩ imagines discordia tpũm subuerlas i
om̃ibus municipiis recoli iussit antonius de¬
corũ pro causa ratus si placer& galbȩ pxĩ¬
cipatus de partes prȩsumpsere tacta a tri.¬
bunis centurionibusq retinendi q̃ uitel¬
lius indulsiss& spe atq ipsum ceciñam
nõ obscure ad transitionẽ hortabat᷑ recita¬
re pro concione epłȩ addidere fiduciam
quod sũmisse cecĩna uelut offender̃ ues¬
pasianũ timens iplorũ duces ꝯtenti tanꝙ
insultantes uitellio sccipsissent. Aduentu
deinde duarũ legionũ e quibus tertiã dil-¬
lius aponianus octauã Numisius lupus du¬
cebant ostentare uires & militari uallo
Ueronã circundari placuit. galbianȩ legi-¬
oni in aduerla tronte ualli opes cesserat
& uisi procul sociorũ equites uanã tormi¬
dinẽ ut hostes fecere. Rapiunt᷑ arma
& ut proditõĩs rea militũ in t. appiũ flaui¬

Expanded text:
res interpretatione gloriaque in maius accipitur, postquam res interpretatione gloriaque in maius accipitur, postquam Galbae imagines discordia temporum subversas in omnibus municipiis recoli iussit Antonius, decorum pro causa ratus, si placere Galbae principatus et partes revirescere cbunis centurionibusque retinendi quae Vitellius indulsisset spe; atque ipsum Caecinam non obscure ad transitionem hortabantur. recitatae pro contione epistulae addidere fiduciam, quod submisse Caecina, velut offendere Vespasianum timens, ipsorum duces contemptim tamquam insultantes Vitellio scripsissent. Adventu deinde duarum legionum, e quibus tertiam Dillius Aponianus, octavam Numisius Lupus ducebant, ostentare viris et militari vallo Veronam circumdare placuit. forte Galbianae legioni in adversa fronte valli opus cesserat, et visi procul sociorum equites vanam formidinem ut hostes fecere. rapiuntur arma metu proditionis. ira militum in Tampium Flavi
Abbreviated transcription (Latin):
occupata aquilegia proxima quęq ac opiter¬
gi &e altini lae̾tis aĩs accipiunt᷑. Relictũ al¬
tini praesidiũ aduersus classes rauẽnates
nõ dum defectione eius audita inde pa¬
tauiũ & aceste partibus adiũxere. Illuc
cognitũ tris uitellianas cohortes alam cui
seboniañ nomen ad forũ alieni ponte iũc¬
to ꝯiedisse placuit occasio inuadendi in¬
curiosos. Nam id quoq nũtiabat᷑. Luce
prima inermes plaerosq oppressere: prȩ¬
dictũ ut paucis intertectis coeteros pauor
ad mutandã fidẽ cogerent. & fuerũt
qui se statim dederunt plures abrupto
ponte instanti hosti uiã abstulerũt uul
tertiadecima cum uideo aquilaͦ legato
pataniũ alacres ueniũt ibi pauci dieg
ad requiem sumpti & munitus iuitus prę¬
fectus castrorũ legionis septimȩ : quia addũcius
ꝙ cuuli bello imꝑitabat. Subtractus militũ
ire ad uespasianũ missus ẽ desyderata diu

Expanded text:
occupata Aquileia per proxima quaeque et Opiteroccupata Aquileia per proxima quaeque et Opitergii et Altini laetis animis accipiuntur. relictum Altini praesidium adversus classis Ravennatis conatus, nondum defectione eius audita. inde Patavium et Ateste partibus adiunxere. illic cognitum tris Vitellianas cohortis et alam, cui Sebosianae nomen, ad Forum Alieni ponte iuncto consedisse. placuit occasio invadendi incuriosos; nam id quoque nuntiabatur. luce prima inermos plerosque oppressere. praedictum ut paucis interfectis ceteros pavore ad mutandam fidem cogerent. et fuere qui se statim dederent: plures abrupto ponte instanti hosti viam abstulerunt. pritertia decima Gemina cum Vedio Aquila legato Patavium alacres veniunt. ibi pauci dies ad requiem sumpti, et Minicius Iustus praefectus castrorum legionis septimae, quia adductius quam civili bello imperitabat, subtractus militum irae ad Vespasianum missus est. desiderata diu
Abbreviated transcription (Latin):
maiore ex diueeso mercede ius fas euer¬
terẽt Trahunt᷑ in partẽ sido atq italige
reges suelorũ quis uetus obseꝗũ erga xoͦ
St gens tidei comissior patientior pesiere
in Nitus auxilia intesta rechia ciu porcius
septiminus procurator erat incoruptȩ erga uitel¬
liũ fidei. Igitur sextilius foelix cũ ala auriana
& octo cohortibus ac noricorũ iuuentute ad
occupandã ripam rheni fluĩs qđ rhecos nori¬
cosq incertluit missum nũc his aut illis prȩ¬
liũ temptantibus fortuna partiũ alibi tran¬
sacto antonio uex illario e cohortib & partẽ
equitũ ad inuadendã italiã rapienti comes
fuit arrius uarus strenuus bello magis ꝙ̃ glo¬
ria es dux corbulo & prespere in armema
res addiderant. Idem secretis apud neronẽ
sermonib terebatur corbulonis uirtutes cri¬
minatus. unde infami gratia primũ pilum
adepto laeta ad pñs malẽ parata niox in per¬
niciem uerteretur. Sed primus ac uarius

Expanded text:
maiore ex diverso mercede ius fasque exmaiore ex diverso mercede ius fasque exuerent. trahuntur in partis Sido atque Italicus reges Sueborum, quis vetus obsequium erga Romanos et gens fidei † commissior† patientior. posita in latus auxilia, infesta Raetia, cui Porcius Septiminus procurator erat, incorruptae erga Vitellium fidei. igitur Sextilius Felix cum ala Auriana et octo cohortibus ac Noricorum iuventute ad occupandam ripam Aeni fluminis, quod Raetos Noricosque interfluit, missus. nec his aut illis proelium temptantibus, fortuna partium alibi transacta. Antonio vexillarios e cohortibus et partem equitum ad invadendam Italiam rapienti comes fuit Arrius Varus, strenuus bello, quam gloriam et dux Corbulo et prosperae in Armenia res addiderant. idem secretis apud Neronem sermonibus ferebatur Corbulonis virtutes criminatus; unde infami gratia primum pilum adepto laeta ad praesens male parta mox in perniciem vertere. sed Primus ac Varus
Abbreviated transcription (Latin):
Donec ꝑ nũtios pacta ꝑtidie themarde. Inter¬
im aponius saturninus cũ legione septima
Claudiana aduenit legio tribuus uipsanus
messala praeerat claris maioribus egregius.
ipse & qui solus ad id bellũ bonas artes at¬
tulisse has ad copias nequaꝙ uitellianis ꝑ
ceina temeritate inuicta arma tractan¬
tiũ incusans simul uirtus germania ex¬
ercitus laudib attollebatur. Uitellii modica
& uulgari mentione nulla ad uespasianũ
ꝯtunelia nihil prorsus qđ aut corumꝑet
hostem aut terer&. flauianaꝵ partium
duces amissa prioris tortunȩ defensione
ꝙ uespasiano magnitice pro cauia tidenter
de exercitu moesico celebrar an ne iner
mes pronĩiȩ barbaris natõibus exponerẽ¬
tur. principis sarmatarũ lazucũ penes
quas cuitatis regimen in comilitiũ asciti
plebem quoq & uim equitũ qua sola ua¬
lent. offerebant remissum id munus ne
inter dicordias externa molitentur aut

Expanded text:
donec per nuntios pacta perfidiae firmaret. interdonec per nuntios pacta perfidiae firmaret. interim Aponius Saturninus cum legione septima Claudiana advenit. legioni tribunus Vipstanus Messala praeerat, claris maioribus, egregius ipse et qui solus ad id bellum artis bonas attulisset. has ad copias nequaquam Vitellianist epistulas Caecina, temeritatem victa arma tractantium incusans. simul virtus Germanici exercitus laudibus attollebatur, Vitellii modica et vulgari mentione, nulla in Vespasianum contumelia: nihil prorsus quod aut corrumperet hostem aut terreret. Flavianarum partium duces omissa prioris fortunae defensione pro Vespasiano magnifice, pro causa fidenter, de emes provinciae barbaris nationibus exponerentur, principes Sarmatarum Iazugum, penes quos civitatis regimen, in commilitium adsciti. plebem quoque et vim equitum, qua sola valent, offerebant: remissum id munus, ne inter discordias externa molirentur aut
Abbreviated transcription (Latin):
eratũ egestate stipendiĩ trumentiq ad de¬
ditionem̃ subiici eandem alucianus crebris
ep̃łis monebat incruentã &e sine luctu uicto¬
riam & alia huiusmodi prȩtexendo sed głiȩ
auidus atq om̃e belli decus sibi retinens cũc¬
tum ex distantibus terarum ⁊patiis consilia
post tees afferebant᷑. Igitur xepentino incur¬
su antonius stationes hostiũ ierupit temp¬
tatisq leni proelio aĩs equo disceslum Mox
cecĩna inter hostiliã uicum ueronensium
& paludes tartari fliũs castra ꝑmuiuit
T utus loco cũ terga flum̃ laterã obiectu pa¬
lncis tegerentisr ꝙ si affiuss& fides aut
opprimi uniuersis uitellianorũ uiribus. duae
legiones nondũ quĩcto moesico exercitu potiuis¬
sent aut retro acta deserta italia turpẽ fugã
ꝯsciuissent. Sed cet̃ina ꝑ uarias moras p̾ri¬
ma hostibus prodidit tp̃a belli dum quos ar¬
mis pellere promptũ erat. epłis increpat.

Expanded text:
ercitum egestate stipendii frumentique ad deercitum egestate stipendii frumentique ad deditionem subigi. eadem Mucianus crebris epistulis monebat, incruentam et sine luctu victoriam et alia huiusce modi praetexendo, sed gloriae avidus atque omne belli decus sibi retinens. ceterum ex distantibus terrarum spatiis consilia post res adferebantur. Igitur repentino incursu Antonius stationes hostium inrupit; temptatisque levi proelio animis ex aequo discessum. mox Caecina inter Hostiliam, vicum Veronensium, et paludes Tartari fluminis castra permuniit, tutus loco, cum terga flumine, latera obiectu paludis tegerentur. quod si adfuisset fides, aut opprimi universis Vitellianorum viribus duae legiones, nondum coniuncto Moesico exercitu, potuere, aut retro actae deserta Italia turpem fugam conscivissent. sed Caecina per varias moras prima hostibus prodidit tempora belli, dum quos armis pellere promptum erat, epistulis increpat,
Abbreviated transcription (Latin):
mitterde in Italiã impunem eo usui forde sccip
tum apomosiaciũ reiirescere crederentur quȩ¬
situm indeq sedes bello legeretur. uerona poti¬
or uisa patentib ciecum campis ad pugnã eq̃¬
strem qua prȩualebant simul co loniã copi¬
is ualidam auterre uitellio in rem tamãq
uidebatur possessa ipso transitu. uincenti&
ꝙ pro se parum & enĩ modice municipio ui¬
res magni momenti locum optinuit xeputã¬
tibis illic cecĩnam genitũ & patriã hortiũ
duci ereptã in ueronens ibus preciũ fuit
opibus exͦq partes uiuere & intertectis ex¬
ercitus preciã iuliasq alpes ac ne peruuũ
illa germanis exercitibus for& obsesseratq
gnara uespasiano aut uetita quippe a ꝗlegie
sisti bellũ expectariq Mucianũ iubebatꝰ
Adii ciebatq imperio ꝯsiliũ quando aegyptus
claustra añonȩ uectigalia opulentissimaꝵ
promiciaꝵ optinerentur posse uitellii ex¬

Expanded text:
mittmittt partes revirescere crederentur. Quaesitum inde quae sedes bello legeretur. Verona potior visa, patentibus circum campis ad pugnam equestrem, qua praevalebant: simul coloniam copiis validam auferre Vitellio in rem famamque videbatur. possessa ipso transitu Vicetia; quod per se parvum etenim modicae municipio vires magni momenti locum obtinuit reputantibus illic Caecinam genitum et patriam hostium duci ereptam. in Veronensibus pretium fuitopibusque partis iuvere; et interiectus exercitus Raetiam Iuliasque Alpis, ac ne pervium illa Germanicis exercitibus foret, obsaepserat. quae ignara Vespasiano aut vetita: quippe Aquileiae sisti bellum expectarique Mucianum iubebat, adiciebatque imperio consilium, quando Aegyptus, claustra annonae, vectigalia opulentissimarum provinciarum obtinerentur, posse Vitellii ex
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent. Hanc sui famã ea statim ꝯcione
comouerat qua recitatis ues paliani ep̃łis
nõ ut plaeriq incerta disseruit. huc illue
tracturus interpretationẽ pro ut ꝯduxis¬
set aꝑte descendisse in cdm uidẽbatur
eoq grauior militibus erat culpȩ uel głię
socius. proxima cornelii tusci procurato¬
ris aucto ͭ ͣ ᷤ is quoq inclementer in uitelli¬
um inuehi solitus nihil spei sibi inter ad¬
uersa reliquerat. Tam pius flauianus nã
ac senecta cunctatior suspitões militũ iei¬
tabat tanꝙ̃ affinitatis cũ uitellio memĩss&.
dein sponte remeauerat pertidiȩ locum
quaesisse uidebat᷑. Nam flauianũ amissa
pãnonia ingressum Italiã & disceiini ex¬
emptũ rexum nouarũ cupido legati nom̃
resumere & misceri ciuilibus armis impu¬
lerat suadente cornelo fusco non quia
induitria flauiani egebat. Sed ut ꝯsula¬
re nom̃ surgentib tiłm Maximi partib
honeitas praetenderetur spẽ. Coeterum ut tñs¬

Expanded text:
ferrent. hanc sui famam ea statim contione ferrent. hanc sui famam ea statim contione commoverat, qua recitatis Vespasiani epistulis non ut plerique incerta disseruit, huc illuc tracturus interpreta- tione, prout conduxisset: aperte descendisse in causam videbatur, eoque gravior militibus erat culpae vel gloriae socius. Proxima Cornelii Fusci procuratoris auctoritas. is quoque inclementer in Vitellium invehi solitus nihil spei sibi inter adversa reliquerat. Tampius Flavianus, natura ac senecta cunctator, suspiciones militum inritabat, tamquam adfinitatis cum Vitellio meminissetdein sponte remeaverat, perfidiae locum quaesisse credebatur. nam Flavianum, omissa Pannonia ingressum Italiam et discrimini exemptum, rerum novarum cupido legati nomen resumere et misceri civilibus armis impulerat, suadente Cornelio Fusco, non quia industria Flaviani egebat, sed ut consulare nomen surgentibus cum maxime partibus honesta specie praetenderetur. Ceterum ut trans
Abbreviated transcription (Latin):
integras attulexint. Si nũs mlitũ poti¬
us ꝙ legionũ putetur plus hine roboris
niħel libidinũ & protiusse disciplinae
ipium pudorem equites uõ ne tũ qdẽ
uictes sed quanꝙ regbiis aduersis dissetã
U itellii aciem Duȩ tũc panonicȩ ac moe¬
sice alȩ prorupere hostẽ nũc sedeaimt
alaꝵ ꝯmĩeta signa pulsu sonituqao
nube ipsa operient ac suꝑtundent oblitos prae¬
liorum equites equosq uiii quis retin& idem
suasor auctorq consilii ero. uos quibus fortuna¬
& in integro est rões ꝯtinere mihi expeditę
cohortes sũfficient iam reseratam militiam
impulias uitellii res audietis iunabat seꝗ &e
uestigiis intentis insistere. Haec & talia fla¬
grans oculis. teuci uoce. quo latius audiret᷑.
Et .N. se centuriones quidem militũ ꝯsilio
miscuerãt ita effudit ut cautos quoq ac
prouidos promoner& uulgii & coeteri unũ
uirũ ducemq spreta aliorũ segnitia laudib

Expanded text:
integras viris attulerint. si numerus militum potiintegras viris attulerint. si numerus militum potius quam legionum putetur, plus hinc roboris, nihil libidinum; et profuisse disciplinae ipsum pudorem: equites vero ne tum quidem victos, sed quamquam rebus adversis disiectam Vitellii aciem. 'duae tunc Pannonicae ac Moesicae alae perrupere hostem: nunc sedecim alarum coniuncta signa pulsu sonituque et nube ipsa operient ac superfundent oblitos proeliorum equites equosque. nisi quis retinet, idem suasor auctorque consilii ero. vos, quibus fortuna in integro est, legiones continete: mihi expeditae cohortes sufficient. iam reseratam Italiam, impulsas Vitellii res audietis. iuvabit sequi et vestigiis vincentis insistere.' Haec ac talia flagrans oculis, truci voce, quo latius audiretur etenim se centuriones et quidam militum consilio miscuerant, ita effudit ut cautos quoque ac providos permoveret, vulgus et ceteri unum virum ducemque, spreta aliorum segnitia, laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
mus is acerimus belli ꝯcionator festinatõem
ipsis utilem uitellio exitiosam disseruit.
Plus secordiȩ ꝙ tiduciȩ accessisse uictorib
neq .N. in procinctu & castris habitos per
oĩa Italiȩ municipia desides tm̃ hospitib
metuendos quanto terocius ante le egerĩt
tanto cupidius insolitas uoluptates hatisisse
circo quoq &e theatris & amoenitate urbis
emolitos aut ualentibus teslos ledaudito
spatio rediturũ & his robue meditatõe
belli nec procul germaniã unde iuresbri¬
tanam freto diximi uixta gallias hispani¬
am utemq uiros equos tributa ipsamq
Italiã & opes urbis ac si interre arma
ultro uelint duas classes uacuũq illyri¬
cum mare quid tum daustra montiũ
peofutura quid tractũ inaestatẽ aliam
bellum unde pecuniã & cõmeatus quin
potius eo iplo uterentur ꝙ panonice e¬
giones deceptȩ magis ꝙ uictȩ resurgere
in ultionem prope̾rent mȩsici exeucitꝰ

Expanded text:
imus is acerrimus belli concitator festinationem imus is acerrimus belli concitator festinationem ipsis utilem, Vitellio exitiosam disseruit. plus socordiae quam fiduciae accessisse victoribus; neque enim in procinctu et castris habitos: per omnia Italiae municipia desides, tantum hospitibus metuendos, quanto ferocius ante se egerint, tanto cupidius insolitas voluptates hausisse. circo quoque ac theatris et amoenitate urbis emollitos aut valetudinibus fessos: sed addito spatio rediturum et his robur meditatione belli; nec procul Germaniam, unde vires; Britanniam freto dirimi, iuxta Gallias Hispaniasque, utrimque viros equos tributa, ipsamque Italiam et opes urbis; ac si inferre arma ultro velint, duas classis vacuumque Illyricum mare. quid tum claustra montium profutura? quid tractum in aestatem aliam bellum? unde interim pecuniam et commeatus? quin potius eo ipso uterentur quod Pannonicae legiones deceptae magis quam victae resurgere in ultionem properent, Moesici exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
bat basso eodem molienti minor ditticul¬
tas erat subrica ad mutandã fidẽ dasse
ob memoriã recentis pro othone militiȩ :
deq partiũ flauianaꝵ duces cõ¬
silia belli tractabant poetimonem
mhyberna tertiȩ decimȩ legiois
quenerãt. Illic agitauere placer&¬
ne obsteui pañoniȩ alpes donec a tergo ui¬
xes uniuersȩ ꝯsiregerent an ire cominus
& certare pro italia ꝯstantius foret. qui¬
bus operiri auxilia & trahere bellũ uide¬
batur germãnicaꝵ legionũ uim famãq
extolsebant. & aduenisse mox cũ uitel¬
lio britãnici exercitus robora ipsis nec
num parem pulsarũ nuper legionũ &
quanꝙͣ atrociter loqueretur minorẽ eẽ
apud uictos auĩm sed inoessis interim
alpib uenturũ cũ copis oriẽtis Muciansĩ
super esse uespasiano mare classes studia pro¬
uĩciarum per quas uelut alterius belli morem
cier& ita salubri mora nouas uire affore
& pñtibus nihil periturũ. Ad ea Antonius pͥ¬

Expanded text:
bat: Basso eadem molienti minor difficulbat: Basso eadem molienti minor difficultas erat, lubrica ad mutandam fidem classe ob memoriam recentis pro Othone militiae. Ldeque partium Flavianarum duces consilia belli tractabant. Poetovionem in hiberna tertiae decimae legionis convenerant. illic agitavere placeretne obstrui Pannoniae Alpes, donec a tergo vires universae consurgerent, an ire comminus et certare pro Italia constantius foret. quibus opperiri auxilia et trahere bellum videbatur, Germanicarum legionum vim famamque extollebant, et advenisse mox cum Vitellio Britannici exercitus robora: ipsis nec numerum parem pulsarum nuper legionum, et quamquam atrociter loquerentur, minorem esse apud victos animum. sed insessis interim Alpibus venturum cum copiis Orientis Mucianum; superesse Vespasiano mare, classis, studia provinciarum, per quas velut alterius belli molem cieret. ita salubri mora novas viris adfore, ex praesentibus nihil periturum. Ad ea Antonius Pr
Abbreviated transcription (Latin):
genti bello tota mole occuxrerẽtir ita accr¬
Peratȩ legiones cremonã pars hostiliã peter̃
urise. Ipͦse rauẽnam diuertit pretetu das.¬
sem ad loquendum mox pataui ad seccetũ
componendȩ seditõis quaesitũ nanq Luia¬
lius blesus post praetecturã alȩ rauenato
simul ac misenensi classibiis a uitellio prȩ¬
positu ꝙ nõ statim praetecturã prȩtoris ad¬
eptus torci Inquã iracundiã flagitiosaꝑ
tidia ulciscetatur nec sciri poterat Traxe¬
rat ne cetĩnam an quod euenit interma¬
los ut & similes sunt. eades illes praui tas
impulerit. Scriptores tpũm qui potentis
uerum flauia domo monumenta belli hu¬
uisce composuerũt curã pacis & amorem
rei ꝑ coruptas in adulationem cãs tradider̃
nobis super insitã leuitatẽ. Et prodito gal
diã ne ab aliis apud uitelliũ anterient
one assecutus centurionũ militũq aiẽs
destinatos pro uitellio uariis artib subrue¬

Expanded text:
enti bello tota mole occurreretur. ita adceenti bello tota mole occurreretur. ita adcelerare legiones Cremonam, pars Hostiliam petere iussae: ipse Ravennam devertit praetexto classem adloquendi; mox Patavii secretum componendae proditionis quaesitum. namque Lucilius Bassus post praefecturam alae Ravennati simul ac Misenensi classibus a Vitellio praepositus, quod non statim praefecturam praetorii adeptus foret, iniquam iracundiam flagitiosa perfidia ulciscebatur. nec sciri potest traxeritne Caecinam, an, quod evenit inter malos ut et similes sint, eadem illos pravitas impulerit. Scriptores temporum, qui potiente rerum Flavia domo monimenta belli huiusce composuerunt, curam pacis et amorem rei publicae, corruptas in adulationem causas, tradidere: nobis super insitam levitatem et prodito Galbnvidiaque, ne ab aliis apud Vitellium anteirentuones adsecutus centurionum militumque animos obstinatos pro Vitellio variis artibus subrue
Abbreviated transcription (Latin):
pestatũq quantũq hebes ad substinendũ
labores miles tanto ad dis cordias promptior
Accedebat huc Cecĩnȩ ambitio metus torpor re¬
cens nimia fortune indulgentia soluti in lu¬
xum seu perfidiã meditatio infringitur uir
tutem inter artes erat. Credidereꝰ plaeriq
Nauis Sabini consiliis ꝯcussam cecĩnȩ mentẽ
ministeo sexmonũ Rubrio gallo rata apud ue¬
spasianũ tore pacta transitionis simul odio¬
rum inuidiȩq erga fabiũ ualentem ad mone¬
re digcessus partẽ equitũ ad occupandũ ero¬
mondm praemisit. Mox uexilla in xiiii¬
legio & uicesima secutȩ. Postremo agmine
una et uicesima rapax & prima italica
incessere cum uex illariis hstricũ britã¬
nicarũ legionũ &e electis auxiliis. profecto
Cecĩna scripsit fabius ualens exexcitiu quẽ
ipse ductauerat ut in itinere operireire.
sic sibi cũ cetĩna ꝯuenisse qui pñs eoq uali¬
dior ad mictatum̃ id ꝯsiliũ finxit ut in mͥ¬

Expanded text:
pestatum, quantumque hebes ad sustinendum pestatum, quantumque hebes ad sustinendum laborem miles, tanto ad discordias promptior. accedebat huc Caecinae ambitio vetus, torpor recens, nimia fortunae indulgentia soluti in luxum, seu perfidiam meditanti infringere exercitus virtutem inter artis erat. credidere plerique Flavii Sabini consiliis concussam Caecinae mentem, ministro sermonum Rubrio Gallo: rata apud Vespasianum fore pacta transitionis. simul odiorum invidiaeque erga Fabium Valentem admonere digressus partem equitum ad occupandam Cremonam praemisit. mox vexilla primaetvicensima secutae; postremo agmine unaetvicensima Rapax et prima Italica incessere cum vexillariis trium Britannicarum legionum et electis auxiliis. profecto Caecina scripsit Fabius Valens exercitui, quem ipse ductaverat, ut in itinere opperiretur: sic sibi cum Caecina convenisse. qui praesens eoque validior mutatum id consilium finxit ut ingru
Abbreviated transcription (Latin):
occultis nũtiis uespalianũ touens & haec
illa ne detensurus prout inualiuss& dep̃¬
hensi cũ lr̃is edictigq uespasiani ꝑ reciam̃
& gallias militũ & centurionũ quidã ad
uitelliũ missi necant᷑. plures fetellere fi¬
de amicoꝵ aut suo mestatu occultanti ita
uitellii paratus noscebantur. uespasiani con¬
siliorũ plaeraq ignota primũ secondia uitel
tinebant. Mare quoq & blesi flabra aqui¬
lonis harũ flatu in orientẽ nauigantib se¬
cundũ inde aduersum erat tandem reup¬
tionẽ hostiũ atrocib undiq nũtiis exter¬
ritus cecinam ac ualentem expediri ad
bellum iub&. Prȩmissus cecĩna ualentẽ
e graui corporis morbo tũe primũ assur¬
gentẽ infirmitas tardabat . Longe alia
proticis centis ex urbe germanici exercitꝰ
species nõ uigõr corporibus nõ arcdor aĩg
lentũ & rarum agmen. fluxa arma
segnes equi impatiens solis p̾uluerum tẽ¬

Expanded text:
occultis nuntiis Vespasianum fovens et haec occultis nuntiis Vespasianum fovens et haec illave defensurus, prout invaluissent. deprehensi cum litteris edictisque Vespasiani per Raetiam et Gallias militum et centurionum quidam ad Vitellium missi necantur: plures fefellere, fide amicorum aut suomet astu occultati. ita Vitellii paratus noscebantur, Vespasiani consiliorum pleraque ignota, primum socordia Vitelltinebant. mare quoque etesiarum flatu in Orientem navigantibus secundum, inde adversum erat. Tandem inruptione hostium atrocibus undique nuntiis exterritus Caecinam ac Valentem expedire ad bellum iubet. praemissus Caecina, Valentem e gravi corporis morbo tum primum adsurgentem infirmitas tardabat. longe alia proficiscentis ex urbe Germanici exercitus species: non vigor corporibus, non ardor animis; lentum et rarum agmen, fluxa arma, segnes equi; impatiens solis pulveris tem
Abbreviated transcription (Latin):
auxilia tñ e gexmenia ab britãniaq ex
huspanis exciit segniter & necessitatem
disimulans. Perinde legati pronicieq cũc¬
tabantur Hordeonius flaccus sus pectis iam
batauis aut proprio bello. uertius bolanis
nunꝙ̃ satis quieta britãnia de uterq ambi¬
gui neq ex hispanis prosꝑabatur nullo ibi
ꝯiolati teiũ legionũ lexati pares uire &
proiꝑis uitelliiꝰ rebus certaturi ad obieqũ
aduersam eus fortuã ex equo detractabãe
In aphrica legio cohortesq delectȩ a clodio macro
mox a salba dimisse rursus iussu uitellii mi¬
litiam coepere. coetera simul iuuentus dabat
impigre noĩa quippe integrũ illie ac fauora¬
bilem proconsulatũ uitellius famosum inui¬
sumq uespasianus aegerat. promde socii
de imperio utriusq giectabant. Sed experi¬
mentũ ꝯtea tuit ac primo ualerius testus
legatus studia proiũ cialiũ cũ tide iuuit.
Mox nutabat palam ep̃łis edictigq uitelliũ

Expanded text:
Auxilia tamen e Germania Britanniaque et Auxilia tamen e Germania Britanniaque et Hispaniis excivit, segniter et necessitatem dissimulans. perinde legati provinciaeque cunctabantur, Hordeonius Flaccus suspectis iam Batavis anxius proprio bello, Vettius Bolanus numquam satis quieta Britannia, et uterque ambigui. neque ex Hispaniis properabatur, nullo tum ibi consulari: trium legionum legati, pares iure et prosperis Vitellii rebus certaturi ad obsequium, adversam eius fortunam ex aequo detrectabant. in Africa legio cohortesque delectae a Clodio Macro, mox a Galba dimissae, rursus iussu Vitellii militiam cepere; simul cetera iuventus dabat impigre nomina. quippe integrum illic ac favorabilem proconsulatum Vitellius, famosum invisumque Vespasianus egerat: proinde socii de imperio utriusque coniectabant, sed experimentum contra fuit. Ac primo Valerius Festus legatus studia provincialium cum fide iuvit; mox nutabat, palam epistulis edictisque Vitellium,
Abbreviated transcription (Latin):
galanȩ aquę satiare in explebiles uitellii libi¬
dines ipse abunde ratus si pñtibus frueret᷑
nec in longius consultans nouies milies sester¬
tiũ paucissimis interuertisse creditur. Magꝰ
& misera ciuitas eodẽ año othonẽ uitelluĩq
passa inter iunios fabios icelos asiatioos uaria
& pudenda torte agebat donec succensere
Aucianus de ararcellus de magis alii hoiẽs ꝙ
alii mores. Prima uitellio tertiȩ legionis
defectio nũtiatire missis ab aponio saturm
Srepidans re subita perscripierat & amici
adulantes nullius intexp̃tabantire unius le¬
gionis eam seditionẽ coeteris exercitibis
ꝯitare fidẽ in hũc modũ & uitellius apud
milites disseruit. praetorianos nper exauc¬
toratos insectatos a quibus falses ruinorer
dispergi nec ullũ cuulis belli metũ asseue¬
rabat supremo uespasiani noĩe & uagio
ꝑ urbem militibus qui sex mones populi co¬
ercerent id praecipuũ alimentũ fmȩ erat

Expanded text:
ganeaque satiare inexplebilis Vitellii libiganeaque satiare inexplebilis Vitellii libidines. ipse abunde ratus si praesentibus frueretur, nec in longius consultans, noviens miliens sestertium paucissimis mensibus intervertisse creditur. magna et misera civitas, eodem anno Othonem Vitellium passa, inter Vinios Fabios Icelos Asiaticos varia et pudenda sorte agebat, donec successere Mucianus et Marcellus et magis alii homines quam alii mores. Prima Vitellio tertiae legionis defectio nuntiatur, missis ab Aponio Saturnitrepidans re subita, perscripserat, et amici adulantes mollius interpretabantur: unius legionis eam seditionem, ceteris exercitibus constare fidem. in hunc modum etiam Vitellius apud milites disseruit, praetorianos nuper exauctoratos insectatus, a quibus falsos rumores dispergi, nec ullum civilis belli metum adseverabat, suppresso Vespasiani nomine et vagis per urbem militibus qui sermones populi coercerent. id praecipuum alimentum famae erat.
Abbreviated transcription (Latin):
instare donatiuũ & deesse pecuniã omĩa
alia militi largiebat᷑. liberti principũ con¬
terri pro nuo mancipiorũ ut tributũ iusli
ipse sola perdendi cura stabula aurigis ex¬
truere circũ gladiatorũ ferarũq specta¬
culis opplere tanꝙ̃ in sum̃a abundantia
pecumȩ illudere. quin & natalem uitel¬
lii diem cecĩna ac ualens editis tota ur¬
be uicatim gladiatorib celebrauere ingẽti
paratu & ante illũ diem insolitũ laetum
fidissimo cuiq apud bonos inuidie fuit ꝙ
extructis in camꝑo martio aris inferias ne¬
roni ieciss&. caesae publicae uictimae
crematȩq taces auguitus tales subdere qt
sacerdotiũ ut xomulus tacio regi ita Cae¬
sar tyberius iulias genti racrau̾it. Non
quartus a uictoria mensis et libertus
Uitellii aliaticus poditos patrobios & uete¬
ra odioꝵ noĩa aequabat. Nemo in illa
aula probitate aut mduitria certauit
unũ ad potentiã iter prodigis epulis & sũptu

Expanded text:
instare donativum et deesse pecuniam omnia instare donativum et deesse pecuniam omnia alia militi largiebatur. liberti principum conferre pro numero mancipiorum ut tributum iussi: ipse sola perdendi cura stabula aurigis extruere, circum gladiatorum ferarumque spectaculis opplere, tamquam in summa abundantia pecuniae inludere. Quin et natalem Vitellii diem Caecina ac Valens editis tota urbe vicatim gladiatoribus celebravere, ingenti paratu et ante illum diem insolito. laetum foedissimo cuique apud bonos invidiae fuit quod extructis in campo Martio aris inferias Neroni fecisset. caesae publice victimae cremataeque; facem Augustales subdidere, quod sacerdotium, ut Romulus Tatio regi, ita Caesar Tiberius Iuliae genti sacravit. nondum quartus a victoria mensis, et libertus Vitellii Asiaticus Polyclitos Patrobios et vetera odiorum nomina aequabat. nemo in illa aula probitate aut industria certavit: unum ad potentiam iter, prodigis epulis et sumptu
Abbreviated transcription (Latin):
banȩ cohortes scribebantur quis singula mi¬
lia essent. ꝑlus in eo delectu ualens aude¬
bat tanꝙ̃ ipsum cecĩnam ꝑiculo exemiss&
lane aduentu .n. eius partes qualuerant &
linisteũ lenti itineris rumorẽ prospero plio
uerterat: omĩsq interioris germanie mile
ualentẽ aslectabatur unde primũ creditur
cecĩnȩ fides fluitasse. cocterũ nõ ita dii¬
cibus melusit uitellius ut plus nõ milic
licer& sibi quisq militiam sumpsere quaus in¬
dignus si ita maluerat urbane militiȩ ascri¬
bebatur bonis rursus remanere inter legio¬
narios aut alares uolentibus ꝑ missum. nec
deerant qui uellent fessi morbis & intem¬
periẽ caeli incurantes robora cũ legionibus
aliisq subtracta ꝯuulsum castrorũ dlecus ui¬
ginti milibus e toto exercitu ꝑmixtis ma¬
gis ꝙ̃ electis. Concionante uitellio postulã¬
t̾ur ad suppliciũ afiaticus de tlauius a
xutinus duces galliarũ ꝙ pro uindice bel¬

Expanded text:
banae cohortes scribebantur, quis singula mibanae cohortes scribebantur, quis singula milia inessent. plus in eo dilectu Valens audebat, tamquam ipsum Caecinam periculo exemisset. sane adventu eius partes convaluerant, et sinistrum lenti itineris rumorem prospero proelio verterat. omnisque inferioris Germaniae miles Valentem adsectabatur, unde primum creditur Caecinae fides fluitasse. Ceterum non ita ducibus indulsit Vitellius ut non plus militi liceret. sibi quisque militiam sumpsere: quamvis indignus, si ita maluerat, urbanae militiae adscribebatur; rursus bonis remanere inter legionarios aut alaris volentibus permissum. nec deerant qui vellent, fessi morbis et intemperiem caeli incusantes; robora tamen legionibus alisque subtracta, convulsum castrorum decus, viginti milibus e toto exercitu permixtis magis quam electis. Contionante Vitellio postulantur ad supplicium Asiaticus et Flavus et Rufinus duces Galliarum, quod pro Vindice bel
Abbreviated transcription (Latin):
uaserant domos hortos opesq imperis cũ flebi¬
lis &e egens nobiliũ turba quos ipsos libertosq
patrię Galba reddiderat nulla principis mĩa
concessit quanꝙ̃ id om̃i modo seruilia ingenia
corumpebant. abditis pecuniis ꝑ occultosꝰ aut
ambitioses sumus de quidã in domũ Caesaris
teans gressi atq ipsis dñis potentiores. Sed mi¬
les plen̾is castris & redundante multitudine
in porticibus aut delubris se urbe tota uagus
nõ principia noscere nõ seruare uigilias neq
labere fremari ꝑ illecebras urbis inhonesta
dictu corpus ocĩo aium libidinib imimiebãt.
L ostremo ne salutis quidem cura intamib
uaticani locis magna pars tetendit. Unde cre¬
brȩ in uulgus mortes &x adiacente tybert
germanoꝵ gadauorũq obnoxia morbis cor¬
pera aluis aluditate ee aectus impatientia
latefecit in suꝑ ꝯtusus prauitate uel ambitu
ordo militie sedeom pretorie quatuor ur¬

Expanded text:
vaserant domos hortos opesque imperii, cum flebivaserant domos hortos opesque imperii, cum flebilis et egens nobilium turba, quos ipsos liberosque patriae Galba reddiderat, nulla principis miserconcessisset, quamquam id omni modo servilia ingenia corrumpebant, abditis pecuniis per occultos aut ambitiosos sinus, et quidam in domum Caesaris transgressi atque ipsis dominis potentiores. Sed miles, plenis castris et redundante multitudine, in porticibus aut delubris et urbe tota vagus, non principia noscere, non servare vigilias neque labore firmari: per inlecebras urbis et inhonesta dictu corpus otio, animum libidinibus imminuebant. postremo ne salutis quidem cura infamibus Vaticani locis magna pars tetendit, unde crebrae in vulgus mortes; et adiacente Tiberi Germanorum Gallorumque obnoxia morbis corpora fluminis aviditas et aestus impatientia labefecit. insuper confusus pravitate vel ambitu ordo militiae: sedecim praetoriae, quattuor ur
Abbreviated transcription (Latin):
duo senatores in re .p. dissentirent sõlitũ
se & Trasee contradicere irisere plaeri
impudentiam emulatõis aliis id ipsũ place¬
bat ꝙ neiẽm ex prȩpotentibus sed traseã
ad exemplar uere glonȩ legil&. Praepo¬
suerat praetorianis publiũ sabinũ ad prę¬
tecturã cohortis iuliũ priscum dum cen¬
turio est priscus ualentis cecĩne sabinꝰ
gratia pollebat inter diicordes uitellio ni¬
hil aucto ͭ ᷤᷤ munia impii cecina ac ualens
obibant. olim auxii odiis quȩ bello &
castris male dissimulata prauitas amico¬
xũ se tecunda gignendis inimicitiis ciui¬
tas auxerat. Dum habitu comitatu & in¬
mensis salutationũ agm̃bus ꝯtendunt.
comparant᷑q nariis mnͦ hũc se illũ uitellii
inclinatõib. Nec inꝙ̃ satis tida potẽtio
ubi nimia est Simul ipsum uitelliũ subitis in¬
tensis aue incempestiuis blanditiis mutabilem
conteminebant metuebantq nec eo segnius in¬

Expanded text:
duo senatores in re publica dissentirent; solitum duo senatores in re publica dissentirent; solitum se etiam Thraseae contra dicere. inrisere plerique impudentiam aemulationis; aliis id ipsum placebat quod neminem ex praepotentibus, sed Thraseam ad exemplar verae gloriae legisset. Praeposuerat praetorianis Publilium Sabinum a praefectura cohortis, Iulium Priscum tum centurionem: Priscus Valentis, Sabinus Caecinae gratia pollebant; inter discordis Vitellio nihil auctoritas. munia imperii Caecina ac Valens obibant, olim anxii odiis, quae bello et castris male dissimulata pravitas amicorum et fecunda gignendis inimicitiis civitas auxerat, dum ambitu comitatu et immensis salutantium agminibus contendunt comparanturque, variis in hunc aut illum Vitellii inclinationibus; nec umquam satis fida potentia, ubi nimia est: simul ipsum Vitellium, subitis offensis aut intempestivis blanditiis mutabilem, contemnebant metuebantque. nec eo segnius in
Abbreviated transcription (Latin):
uerat apud ciuitatẽ cuncta interpretãte
fimesti ominis loco accęptũ ẽ ꝙ maximũ
pontificatũ adeptus uitellius de cerimoni¬
is publicis xu. Rał. augusti aedidisseo
antiquitus in fausto die cremerensi alliens iq
cladibus adeo om̃is diuini humaniq iuris ex¬
pers pari libertorũ amicorũq discordia uelut
inter temulentos agebat. sed comitia consu¬
lum cum candidatis cuuliter celebrans oẽm
infime plebis rumorẽ in theateo ut spectator
in circo ut tautor. aftectauitq grata sane &
popularia si a uirtutibus proticisceretur me¬
moria uite prioris indecora ac uilia accipiebã¬
turr. uencitabat in senatũ &̃ cum paruis
de rebus patres ꝯsulerent᷑ ac torte priscus
heliudius praetor designatus ꝯtra studium
eius censuerat. Cõmotus primo uitellius
nõ tñ ultra ꝙ̃ tribunos plebis in auxilium
sprete potestatis aduocauit. Mox mitigan¬
tibus amicis ꝗ altiorẽ eius iracundiã nere¬
bantur. nihił noui accidisse respondit ꝙ

Expanded text:
terpretantem funesti ominis loco acceptum est quod maximum pontificatum adeptus Vitellius de caerimoniis publicis xv kalendas Augustas edixisset, antiquitus infausto die Cremerensi Alliensique cladibus: adeo omnis humani divinique iuris expers, pari libertorum amicorum socordia, velut inter temulentos agebat. sed comitia consulum cum candidatis civiliter celebrans omnem infimae plebis rumorem in theatro ut spectator, in circo ut fautor adfectavit: quae grata sane et popularia, si a virtutibus proficiscerentur, memoria vitae prioris indecora et vilia accipiebantur. ventitabat in senatum, etiam cum par- vis de rebus patres consulerentur. ac forte Priscus Helvidius praetor designatus contra studium eius censuerat. commotus primo Vitellius, non tamen ultra quam tribunos plebis in auxilium spretae potestatis advocavit; mox mitigantibus amicis, qui altiorem iracundiam eius verebantur, nihil novi accidisse respondit quod
Abbreviated transcription (Latin):
electũ quo mose flũis os amnẽ xhenũ ocea¬
no effudit causa instruendȩ classis suꝑ insi¬
tam genti uanitatẽ ut eo terrore cõmoti
galliam aduentantes interciꝑentur. Cerealis
miraculo magis ꝙ metu direxerit classem
numto imparẽ usu remigũ gubernato¬
rũ arte nauiũ magnitudinte potiorẽ¬

Expanded text:
electum quo Mosae fluminis os amnem Rhenum Oceaelectum quo Mosae fluminis os amnem Rhenum Oceano adfundit. causa instruendae classis super insitam genti vanitatem ut eo terrore commeatus Gallia adventantes interciperentur. Cerialis miraculo magis quam metu derexit classem, numero imparem, usu remigum, gu- bernatorum arte, navium magnitudine potiore
Abbreviated transcription (Latin):
& ooꝑtos trucidabant. Aliud agmen turba¬
uere classem iniicere toincuda trahere
puppes quȩ ad fallendum silentio ita coepta
caede quo plus terroris adderent cuncta damo¬
xibus miscebant romani uulnerib exciti
quaerũt arma riuit per uias pauci ornatu
militari plaeriq cixcũ brachia torta ueste
& strictis muc ronibus dux semisopitus ac
prope incertus erxore hostiũ saluat᷑. Nãq
praetoriã nauẽ uexillo insignẽ illic du
aripiunt. Cerealisꝰ alibi noctẽ ege¬
rat o ut plaeriq credidere ob stuprũ claudie
sacrarie mulieris ubi & uigiles flagitiũ
suũ ducis dedecore excusabant tanꝙͣ iussi
silere neq quietẽ eius turbarẽt ita inter¬
simplici ordine agebant᷑. adiecta ingens lin¬
triũ uis tricenos quad ragenosq fer̾e arma.¬
menta lyburnicis solite de simulo capte lin¬
tres sagulis uersi coloribus haud indecore.
pro tełis iunabantur. Spatiũ uelut aequoĩs

Expanded text:
coopertos trucidabant. aliud agmen turbacoopertos trucidabant. aliud agmen turbare classem, inicere vincla, trahere puppis; utque ad fallendum si- lentio, ita coepta caede, quo plus terroris adderent, cuncta clamoribus miscebant. Romani vulneribus exciti quaerunt arma, ruunt per vias, pauci ornatu militari, plerique circum brachia torta veste et strictis mucronibus. dux semisomnus ac prope intectus errore hostium servatur: namque praetoriam navem vexillo insignem, illic ducem rati, abripiunt. Cerialis alibi noctem egerat, ut plerique credidere, ob stuprum Claudiae Sacratae mulieris Vbiae. vigiles flagitium suum ducis dedecore excusabant, tamquam iussi silere ne quietem eius turbarent; ita intersimplici ordine agebantur; adiecta ingens luntrium vis, tricenos quadragenosque ferunt, armamenta Liburnicis solita; et simul captae luntres sagulis versicoloribus haud indecore pro velis iuvabantur. spatium velut aequoris
Abbreviated transcription (Latin):
sa fortuna praecipites germani in amnẽ agũ¬
tur. Cuulis dũ fugientes retentat agnitus
petitusq relicto tesis equo trans nauit᷑. Idem
germani transfugiũ tutorẽq classicũ appul¬
sȩ lintres uexere nec tuc quidã romana
classis pugne affuit & iussum erat. sed ho¬
stilis formido obstitit & remiges ꝑ alia mi¬
ditie munia dispersi. Sane cerealis parum
tpĩs ad exequenda imꝑia dabat . Subitus cõ¬
siliis sed euentu claris aderat fortuna etiã
ubi artes det̾iussent. hinc ipsi exercitiuque
minor discipline cura et dies post paucos
quanꝙ periculũ captiuitatis euas iss& in¬
famiam nõ uitauit. protectus Nouesium
bonamq ad uisenda castra que hyema¬
abit diuecto agmine incuriosis uigiliis aĩ¬
maduersum id germanis & insidias com¬
posuerũt el ecta nox atra nubibus & pro¬
no amne rapti nullo prohibente uallum
ineunt. prima caedes asta aduita incisis
taber naculoꝵ finibus suis met temptoriis

Expanded text:
sa fortuna; praecipites Germani in amnem agunsa fortuna; praecipites Germani in amnem aguntur. Civilis dum fugientis retentat, agnitus petitusque telis relicto equo transnatavit; idem Veraci effugium: Tutorem Classicumque adpulsae luntres vexere. ne tum quidem Romana classis pugnae adfuit, et iussum erat, sed obstitit formido et remiges per alia militiae munia dispersi. sane Cerialis parum temporis ad exequenda imperia dabat, subitus consiliis set eventu clarus: aderat fortuna, etiam ubi artes defuissent; hinc ipsi exercituique minor cura disciplinae. et paucosquam periculum captivitatis evasisset, infamiam non vitavit. Profectus Novaesium Bonnamque ad visenda castra, quae hiemaabat disiecto agmine, incuriosis vigiliis. animadversum id Germanis et insidias composuere: electa nox atra nubibus, et prono amne rapti nullo prohibente vallum ineunt. prima caedes astu adiuta: incisis tabernaculorum funibus suismet tentoriis
Abbreviated transcription (Latin):
uadam cohortiũ alarumq castra ita dunsi
copiis ut ipse & uerax eius sorore genitus
Classicusq ac tutor suã quisq manum trahe¬
ret nec oĩa parandi fiducia sed multa ausis
aliqua in parte fortunã aftore simul cere¬
alem neq satis cautũ & plures nũtios huc
illuc cursantẽs posse medio intercipi
itienuenerat castra decimanoꝵ oppu¬
gnationẽ legionis erduã rati egressimi mi¬
Sitem cedendis materiie opera ꝯtin bauer̃.
centurionũ paucisq mil tibus coeteris ĩminẽ¬
bus defendere ac interim germanorum manus
batauo duri ierumpere incohatũ pontẽ ntebã¬
tur. Ambiguũ proeliũ nox dixemit plus discͥ¬
minis apud̾ grĩnes uadamq. uadam Ciuilis grĩ¬
nesq classicus oppugnabant nec sisti ioterat
intertecto fortissimo quoq inquibus brigantꝰ
praefectus alȩ cetiderat quẽ fidũ romanis &
ciuili auũculo infensum duximus. Sed ubi
Cexealis delecta manu equitum subuenit uer¬

Expanded text:
Vadamque, cohortium alarumque castra, ita divisis Vadamque, cohortium alarumque castra, ita divisis copiis ut ipse et Verax, sorore eius genitus, Classicusque ac Tutor suam quisque manum traherent, nec omnia patrandi fiducia, sed multa ausis aliqua in parte fortunam adfore: simul Cerialem neque satis cautum et pluribus nuntiis huc illuc cursantem posse medio intercipi. quibus obvenerant castra decimanorum, obpugnationem legionis arduam rati egressum militem et caedendis materiis operatum turbavere, centurionum paucisque militibus: ceteri se munimentis defendere. in- terim Germanorum manus Batavoduri interrumpere inchoatum pontem nitebantur: ambiguum proelium nox diremit. Plus discriminis apud Grinnes Vadamque. Vadam Civilis, Grinnes Classicus obpugnabant: nec sisti poterant interfecto fortissimo quoque, in quis Briganticus praefectus alae ceciderat, quem fidum Romanis et Civili avunculo infensum diximus. sed ubi Cerialis cum delecta equitum manu subvenit, ver
Abbreviated transcription (Latin):
batauorũ ausis armis tueri raptisq terri pote¬
rant coeteris iniecto igni in insulam ꝯcessit.
Snarus derem naues efficiendo ponti neq exerci¬
tum romanũ aliter transmiss urli . quĩn ee
dixuit molem a deuso germanico factam rhe¬
nũq prono alueo in galliam mentem disiec¬
tis quȩ morabantur effudit. sic uelut ab amo¬
to amne tenuis alueus insulã inter germa¬
nos continentiũ terrarũ spẽm fecerat. Tran¬
siere rhenũ Tutor quaq & classicus & cen¬
tum tredecum treuiroꝵ senatores in quibus
fuit alpinus Montanus quẽ ⁊ primo antonio
missu in gallias superius inoinorauimus co¬
mitatur eum frater .D. alpinus simul cȩteri
miseratione ac donis auxilia ꝯcibant iNter
gentes periculorũ auidas tantũq belli suꝑt̾uit
ut praesidia cohortiũ alarũ legionũ una die
euulis quadri partita muaserit decimã legioẽs
arbenaci secundam batauo duxi & gemines

Expanded text:
Batavorum armis tueri, raptis quae ferri poteBatavorum armis tueri, raptis quae ferri poterant, ceteris iniecto igni, in insulam concessit, gnarus deesse navis efficiendo ponti, neque exercitum Romanum aliter transmissurum: quin et diruit molem a Druso Germanico factam Rhenumque prono alveo in Galliam ruentem, disiectis quae morabantur, effudit. sic velut abacto amne tenuis alveus insulam inter Germanosque continentium terrarum speciem fecerat. transiere Rhenum Tutor quoque et Classicus et centum tredecim Trevirorum senatores, in quis fuit Alpinius Montanus, quem a Primo Antonio missum in Gallias superius memoravimus. comitabatur eum frater D. Alpinius; simul ceteri miseratione ac donis auxilia concibant inter gentis periculorum avidas. Tantumque belli superfuit ut praesidia cohortium alarum legionum uno die Civilis quadripertito invaserit, decimam legionem Arenaci, secundam Batavoduri et Grinnes
Abbreviated transcription (Latin):
eminus fodiebant simul e mole quã educ¬
tamꝰ in xhenũ retulimus bructerorũ cune¬
us renatauit turbata ibi res & pellebatur
sociarũ cohortiũ acies cũ legiones pugnãq
excipiũt suppressaq hostium ferociã proe¬
liũ aequatur. Interea pertuga batauis adiit
Cerealem terga hostiũ promĩttens si extre¬
mũ paludis eques mitteret᷑ solidũ illa &
ecugnos quibus custodia obueniss&. pater
intentos duȩ alȩ cum perfuga missȩ in¬
cauto hosti circũ funduntur. quod ubi cla¬
more cognitũ legiones a fronte incubuer
pulsiq romani xhenũ fuga petebant debel¬
latũ eo die for& si romana classis sequi
maturass&. nec eques quidẽ institit re¬
pente fusis nubibus & propinquãte nocte.
Dostera die quartadecima legio in suꝑiorẽ
prouiciam Gallo annio aemila Cerealis ex¬
exercitũ decima ex hispania legio supplebit. Ci¬
uili cantorũ auxilia uenere non tam̃ oppida

Expanded text:
eminus fodiebant; simul e mole, quam educeminus fodiebant; simul e mole, quam eductam in Rhenum rettulimus, Bructerorum cuneus transnatavit. turbata ibi res et pellebatur sociarum cohortium acies, cum legiones pugnam excipiunt suppressaque hostium ferocia proelium aequatur. inter quae perfuga Batavus adiit Cerialem, terga hostium promittens, si extremo paludis eques mitteretur: solidum illa et Cugernos, quibus custodia obvenisset, parum intentos. duae alae cum perfuga missae incauto hosti circumfunduntur. quod ubi clamore cognitum, legiones a fronte incubuere, pulsique Germani Rhenum fuga petebant. debellatum eo die foret, si Romana classis sequi maturasset: ne eques quidem institit, repente fusis imbribus et propinqua nocte. Postera die quartadecima legio in superiorem pro- vinciam Gallo Annio missa: Cerialis exercitum decima ex Hispania legio supplevit: Civili Chaucorum auxilia venere. non tamen ausus oppidum