comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iudicat ds̃ bis in idipsum : qui tam̃
ñ attendunt illud qđ alias scriptũ est.
si una culpa bis ñꝑcutit᷑ : una tamen
ꝑcussio intelligitur quȩ hic cepta illue
ꝑficit᷑: ut in his qͥ omĩno ñ corrigunt᷑
precedentiũ ꝑcussio flagellorũ sẽguen.¬
tium sit initium tormentorũ. Hinc ẽ
qđ inpsalmo scriptũ est. Oꝑiant᷑ sicut
di ploide confusione sua. Diploidis
enim: duplex uestim̃tũ est. Quo
figuralit̾ induuntur : qui et tempordi
pęna et aet̾na dãpnantur. Unde &
hieremias. Contritio suꝑ contritio¬
nem. idest gemina dãpnatio et hic
et infuturo scło. & idem alibi. Etdu.¬
plici contritione contere eos: id est
gemina pęna p̃senti scilicet et futura.
quibusdã secreto dĩ iudicio hic male
est illuc bene: scilicet ut dũ hic casti.¬
gati corriguntur ab ȩt̾na dãpnatio¬
ne lib̾entur. Quibusdã uͦ hic beneẽ
illuc male: sicut diuiti illi accidit qͥ

Expanded text:
Non judicat Deus bis in idipsum . » Qui tamen Non judicat Deus bis in idipsum . » Qui tamen non attendunt illud, quod alias scriptum est: « m una culpa bis non percutitur, una tamen 263 percussio intelligitur, quae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur praecedentium percussio flagellorum sequentium sit initium tormentorum. 9. Hinc est quod in psalmo scribitur: Operiantur, sicut diploide, confusione sua . Diplois enim duplex vestimentum est, quo figuraliter induuntur qui et temporali poena et aeterna damnantur. Unde et Jeremias ait: Contritio super contritionem , id est, gemina damnatio, et hic, et in futuro saeculo. Et idem alibi: Duplici contritione contere eos , id est, gemina poena, praesenti scilicet et futura. 10. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet, ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui,
Abbreviated transcription (Latin):
iustum flagellat: ne de iusticia su-¬
ꝑbiens cadat. In hac uita ds̃ tanto.
magis studet ut parcat: quantoma¬¬
gis expectundo flagellat. Sed alioᷤ
Ego quos amo. arguo. et castigo.
Alios feriendo punit quos in corrigi¬
biliter delinquentes aspicit: quosq
iam non subdisciplina ut filios pat̾.
sed districta dãpnatione ut hostes
aduersarios ꝑcutit. De quib dicit.
Flagello inimici ꝑcussi te : castigatio.¬
ne crudeli. & iterũ. Quid clamas
ad ne suꝑ contritione tua: insanabi.¬
lis ẽ dolor tuus. Unde unusquisq
festinet et timeat: ne simul feriat᷑
uita eiꝰ cũ culpa. Flagellũ namq
tunc diluit culpam. cũ mutauerit uitã.
Nam cuiꝰ mores ñmutat: actiones ñ expiat
p̃sentis ẽ : aut initium pęne sequentis
Nam quibusdã flagella abhac uita in¬
choant. et in ȩg̃na ꝑcussione ꝑdurañ.
Unde ꝑmoysen dñs dicit. Ignis ex arsit
in ira mea : et ardebit usq ad inferos
deorsum. Aquibusdam dici solet qr

Expanded text:
justum flagellat, ne de justitia supjustum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios « Ego quos amo arguo et castigo . » Alios feriendo punit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit; quosque jam non sub disciplina ut filios pater, sed districta damnatione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit: « Flagello inimici percussi te castigatione crudeli . » Et iterum: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . » Unde unusquisque festinet et timeat, ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat actiones non expiat. praesentis est, aut initium poenae sequentis. Nam quibusdam flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: « Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . » A quibusdam dici solet: «
Abbreviated transcription (Latin):
una inbonam partẽ qua
ꝑcũtimus carne ut emendemur.
altera qͥua uulneramur conscientia
ex carsttite. ut dm̃ ardentius dili¬
gamus. Semino more dõ respicit
u̾el adueniam. ul adundictam.
Ad ueniam sicut petrum: ad iundictã
sicut dumfacta sodomorũ sedes censu¬
rum et uisurũ testatur. Tria mode
ratione ds̃ quos uoluerit ꝑcutit. id
Ẽaddãpnationem rȩꝓbos. ad ꝓbati¬
onem quos errare uidet electos: ad
ꝓpagandam meritorũ głam iustos.
rimo namq modo ȩgyptus cȩsa est
addãpnationem. scđo modo pauper
lazarus ad purgationẽ: tercio modo
ꝑcussus est iob ad ꝓbationẽ. Flagel¬
latur etiã homo plerũq adõ ante
peccatũ nemalus sit : ut paulus qui
sat̾anȩ angelo instigante carnis tole-¬
rabat stimulos. Flagellat᷑ etiã et post
peccatũ ut corrigatur : sicut ille
in apło qui traditus ẽ satanȩ in inte¬
ritum carnis ut sp̃s saluus eẽs. Non
tamen iuste murmurat. etiã qͥ nescit
quur uapulat. Nam ds̃ idõ plerũq

Expanded text:
una in bonam partem, qua percutimur carne, ut emendemur; altera, qua vulneramur conscientia et charitate, ut Deum ardentius diligamus. Gemino more Deus respicit, vel ad veniam vel ad vindictam. Ad veniam sicut Petrum; ad vindictam, sicut dum facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur. Trimoda ratione Deus quos voluerit percutit, id est ad damnationem reprobos, ad purgationem quos errare videt electos, ad propagandam meritorum gloriam justos. Primo namque modo Aegyptus caesa est ad damnationem . Secundo modo pauper Lazarus ad purgationem . Tertio modo percussus est Job ad probationem . 4. Flagellatur homo plerumque a Deo ante peccatum, ne malus sit, ut Paulus, qui, Satanae angelo instigante, carnis tolerabat 262 stimulos. Flagellatur autem et post peccatum, ut corrigatur, sicut ille in Apostolo, qui traditus est Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus esset . 5. Non tamen juste murmurat, etiam qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur. ñ idcirco se credat aliena¬
ria xp̃o. quia talia patitur sed ma.¬
gis ꝑhoc dõ cõmendabilem se eẽ
existimet : ñdum hȩc patitur lau.¬
det dm̃ potius quam accuset. Ad
magnã utilitatẽ diuino iudicio
mens iusti diuersis passionũ tẽpta.¬
tionibus agitatur: ꝓquib si dõ
grãs ȩgerit᷑ suȩq culpe qđ talia¬
p̾ati dignus sĩt reputauerit. hoc qđ
ex passione tolerat ei ꝓuirtutibus
reputabitur : quia et diuinam
agnoscit iusticiã. et suam culpã

Expanded text:
ciatur, non idcirco credat se alienaciatur, non idcirco credat se alienari a Christo qui talia patitur, sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum haec patitur, laudet Deum potius quam accuset. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur. Pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talia dignus sit pati, reputaverit, hoc quod ex passione ei acciderit pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit scientiam, et suam culpa
Abbreviated transcription (Latin):
diuine correptionis.
ua cayrart inflagellis
dĩ peccator homo non de¬
bet: quia maximȩ ꝑhoc qđ corripit᷑
em̃datur. Uiusquisq̃ autẽ tunclcuiꝰ
portat qđ patitur. sisua discusserit
mala : ꝓquibus illi infertur retribu¬
tio iusta. Discat ñ murmurare qui
male patitur. etiam si ignorat quur
mala patiat᷑ : et ꝑ hoc iuste sẽ pati
arbitretur ꝑ qd ab illo iudicatur cuiꝰ
nũquã in iusta iudicia sunt. Qui
flagella sustinet et contra dm̃ mur.¬
murat. iusticiã iudicantis accusat.
Qui uero se cognoscit a iusto iudice
pati qđ sustinet. etiam si ꝓ qͦ patitur
ignoret : ꝑ hoc iam iustificat᷑ ꝑ qđ
et se ipsum accusat. et dĩ iusticiã lau¬
dat. Dũ exrebus ꝓsꝑis utilia iustꝰ
exempla prestat hominib. necesse
ẽ eum iterũ et aduersitatib tangi:
quatinꝰ eiꝰ pacientia cõꝓbetur ut
denuo fortitudinis docum̃ta ex eo
sumant: qͥ ꝓsꝑitatis eiꝰ temꝑantiã
ragnouerunt. Qui passionibus
animȩ insidiante aduersario cru.¬

Expanded text:
divinae correptionis. Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. 2. Discat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiatur; et per hoc juste se pati arbitretur, per quod 266 ab illo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati, quod sustinet, etiam si pro quo patitur ignoret, per hoc jam justificatur, pro quo et seipsum accusat, et Dei justitiam laudat. 3. Dum ex rebus prosperis utilia justus exempla praestat hominibus, necesseest eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. Qui passionibus animae insidiante adversario cru
Abbreviated transcription (Latin):
seuerantiam ȩt̾nę beatitudinis solida.¬
tisunt. Unde et pꝰ cęli creationem.
in principio repetitur fiat firmam̃tũ
et uocatũ est firmam̃tum cęlũ. Nimi¬
rum ostendens qđ pꝰ angłorũ riunam
hii qui ꝑmanserunt. firmittitẽ meru¬
erunt aeternę ꝑseuerantiȩ et beati-¬
tudinis quam antea minus acceꝑaqd̃.
Post diciboli de iectionem angłorum
i aliio porat agnosci qđ malorum
uuitus scõrum seruiat humilitati:
a ainde mali corruunt. inde boni
fic. Bonorum angłorũ nume¬
russ qui post ruinam angłorũ malo¬
rum ẽ diminutus: et numero elec̾¬
torum hominum subplebitur. Qui
humerus soli dõ est cognitꝰ int̾ an¬
dos distantia potestatum ẽ: et
Suluũ dignitate ministeria eis
sbintia uirtutis. sub ministrans
lalii. aliorum p̃ceptis. atque¬
aliunt uissis. unde et ad ꝓpħam
clachariam angelus. angłm mittit :
et quecumq ad nunciare debeat
p̃cepit. N ouẽ eẽ distinctiones uel

Expanded text:
erseverantiam aeternae beatitudinis solidaerseverantiam aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum; nimirum ostendens, quod post angelorum ruinam, hi qui permanserunt, firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea minus acceperant: post diaboli dejectionem, angelorum unde oportet cognosci quod malorum iniquitas, sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate, ministeria eisdem scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum pobediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachariam Angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare debeat praecipit. 15. Novem esse distinctiones vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum in hoc contentus qđ se dõ ȩqͦlem
existimcins cecidit. insuꝑ etiam suꝑiort̃
supͣ om̃e qđ dicitur ds̃ aut qđ colitur ap¬
iabolus ideo ñpetit ueniam. quia ñbo
compungitur ad pęnitentiã. Membra
uͦ eius sepe ꝑ ypocrism dep̃cantur: quod
tam̃ ꝓmala conscientia ad ipisci non
merentur. Diseat humana mistria: qđ
ea causa citius ꝓuocetur dõ praro ueni¬
am. dum infirmo compatitur liogm.
quia ipse homo traxit exparõ dis¬
rem infirmitatem peccandihu
firmittite grauati sunt ut pecocrł.
omines autẽ pꝰ peccatum id circo rei¬
uertuntur adueniam. Propt̃ qđ ex
lutea materia pondus traxerunt in¬
firmitatis. Ideoq ꝓinfirma carnis
conditione reditũ patet homini ad
salutem. Sicut et psalmus. dicit.
ipse scit figm̃tum nr̃m. Memento dñe
qđ terra sumus. et iterum memorare
inquit que sit mea substantia. Post quã
apostate angeli ceciderunt reliqui ꝑ¬

Expanded text:
non solum in hoc contentus, quod se Deo aequalem non solum in hoc contentus, quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Diabolus ideo jam non petet veniam: quia non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria, quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini: quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc nfirmitate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditus patet homini ad salutem. Sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus; et iterum: Memorare, inquit, quae sit mea substantia. Postquam apostatae angeli ceciderunt, reliqui p
Abbreviated transcription (Latin):
lignum parcidisi ñ est ad similatum
illĩ. qm̃ speciosiorem fecit eum deus.
Distat conditio angłi: a conditione ho-¬
minis oħ omo enim addĩ similitudinẽ
conditus ẽ. Archangelus uͦ qͥ lapsus
est. signaculum dĩ similitudinis ap¬
pellatus ẽ. Testante dño ꝑ iezechielẽ.
Tu signaculum similitudinis. plenuss
sapientia ꝑfectus decore. indeliciis
partidisi dĩ fiusti: quanto enĩ subtili¬
or est eius natura. tanto plenius
extitit ad similitudinem diuinȩ uerittitis
expressa. Prius decelo cecidisse dicibolum:
quã homo conderetur. Nam mox factꝰ ẽ
Nam uixta ueritttis testimoniũ. ab ini¬
tio mendax fuit: et inueritate ñsteait
quia statim ut factus ẽ cecidit. Fuit
quidem inueritate conditus. sed ñ stan¬
do xonfestim auerittite ẽ lapsus. uno
suꝑbiȩ lapsu dum dõ ꝑtumorem se con¬
ferunt: et homo cecidit et diabolus:
ed homo reuersus ad pęnitentiã: dõ se
inferiorem eẽ cognouit. Diabolus uero

Expanded text:
lignum paradisi non est assimilatum lignum paradisi non est assimilatum illi » ; quoniam speciosiorem fecit eum Deus. 6. Distat conditio angeli a conditione hominis; homo enim ad Dei similitudinem conditus est, archangelus vero qui lapsus est signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinisapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressam. Prius de coelo cecidisse diabolum constat, quam homo conderetur. Nam mox ut factusNam juxta Veritatis testimonium, ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit, quia statim ut factus est, cecidit. Fuit quidem in veritate conditus, sed non stando confestim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus est ad poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit. Diabolus vero
Abbreviated transcription (Latin):
suam non adõ. sedare uoluit custodire.
Ante omẽm creaturam angłi factisunt:
dum dictum ẽ fiat lux. Deipsis enim.
dicit scriptura. Prior omĩum creata
ẽ sapientia. Iux enim dicunt᷑ parti¬
cipando lucis ȩternę. Sapientia uͦ
dicuntur genite inhȩrendo sapientiȩ.
Et dum sint mutabiles natura. non tam̃
sinit eos contemplatio mutari diuina.
ante omẽm creationẽ mundi creatist̃᷑
angłi. et ante omẽm creationẽ angłoꝵ
diabolus conditus ẽ. sicut scriptũ est:
ipse ẽ principium uiarum dĩ unde et
ad comparationẽ angłorum : archan¬
gelus appellatus ẽ. Prius enim creatꝰ
extitit ordinis p̃latione : ñ tempores
quantitate. Primatũ habuisse inter
angelos diabolum. exqua fiducia ce¬
cidit : ita ut sine reparatione lab̾et᷑.
cuiꝰ p̾lationis excellentiã ꝓpħa his uer¬
bis annunciat. Cȩdri non fuerunt al¬
tiores illo in partidiso dĩ. Abietes non
ad ȩquauerunt sũmitatẽ illius. O mẽ

Expanded text:
suam, non a Deo sed a se voluit custodiri. 3. suam, non a Deo sed a se voluit custodiri. 3. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est Fiat lux; de ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur participando luci aeternae. Sapientia enim dicuntur ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum sunt mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. 4. Ante omnem creationem mundi creati sunt angeli, et ante omnem creationem angelorum diabolus conditus est, sicut scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. 5. Primatum habuisse inter angelos diabolum, ex qua fiducia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: « Cedri non fuerunt altiores illo, in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius: Omne
Abbreviated transcription (Latin):
his qui indm̃ confidunt. Non erit
caro subiecta animȩ. nec uitia rati¬
oni si animus non est subditꝰ conditori
Tunc autem recte subiciuntur nob̾ om̃a
quȩ sub nos sunt. si nos subicimur ei:
a quo nobis illa subiecta sunt. Nam et
quȩ uidentur eẽ subiecta ei qui deo
sub iectus ñ est: ille potius subicit᷑ eis
qui suam uoluntatem subiugat amo.¬
riꝰ earum quȩ sibi subiecta existimat.
non naturȩ. Nam scđm naturã. sp̃s
nuncupantur. Quando enĩ decęlis
ad anmnciandum hominib mittunt᷑.
ex ipsã annunciatione. angłi nominan¬
tur. Natura enim sp̃s sunt. Tunc aut̃
angłi uocantur: quando mittuntur
Iatura angłorum. muttibilis ẽ: qua
in est illis muttibilitas in natura. sed
Nam si natura in commutubiles eẽnt
diabolus non utiq cetidisset. Muta¬
bilitttẽ itaq nature. suffragat in illis.
contemplatio ereaoris. inde et priuatus
ẽ apostata angłs dumfortitudinem

Expanded text:
his qui in Deo confidunt. 134 11. Non erit his qui in Deo confidunt. 134 11. Non erit caro subjecta animae, nec vitium rationi, si animus non est subditus Conditori. Tunc autem recte subjiciuntur nobis omnia quae sub nobis sunt, si nos subjicimur ei a quo nobis illa subjecta sunt. Nam et quae videntur esse subjecta ei qui Deo subjectus non est, ille potius subjicitur eis, qui suam voluntatem subjugat amori eorum quae sibi subjecta existimat. non naturae; nam secundum naturam spiritus nuncupantur. Quando enim de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur, ex ipsa annuntiatione angeli nominantur; natura enim spiritus sunt. Tunc autem angeli vocantur quando mittuntur. 2. Natura angelorum mutabilis est, quia inest illis mutabilitas in natura; sed Nam si natura incommutabiles essent, diabolus non utique cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragatur in illis contemplatio Creatoris; inde et privatus est 135 apostata angelus, dum fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
increaturis ꝑuersi. ut ignem quia urit.
ut ferrũ quia occidit. ut ferã quia mor¬
det sed cõmoda ipsorũ non intenderĩ
bomo accusat in illis: qđ sibi debet
potius inputari cuiꝰq ꝓpeccato. Ista
effecta sunt noxia. quȩ illi omĩ expar¬
te fuerant ante peccatũ subiecta.
nr̃o uitio non sua natura nob̵ malast᷑:
ea quȩ nob̾ nocent. Nam lux dũ sit
bona infirmis oculis noxia ẽ. Et tunc
oculorum uitium nonlucis ẽ: sic et
cetera cũ creciturarũ stimulis ex ele¬
mentorũ aduersitttib homo uerberat᷑
peccati hoc exigere pęnam ut dõ suꝑ¬
bioris homo eaquȩ infra ipsum sunt
patiatur aduersã. Unde et insapientia
legitur. ꝓdõ Pugnabit cum eo orb
terrarum contra insenfatos. Merito
ergo peccatorũ hoc actum ẽ. ut natu¬
raliter ꝓsꝑa mutentur homini in ad¬
uersis. Vnde et salomon. Creatura
ex ardescit intorm̃tum aduersus in¬
iustos et lenior ẽ adbenefaciendum

Expanded text:
in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis est; sic et caetera. 10. Cum creaturarum stimulis et elementorum adversitatibus homo verberatur, peccati hoc exigere poenam, ut Deo superbiens homo ea quae infra ipsum sunt patiatur adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos. Merito ergo peccatorum hoc actum est, ut naturaliter prospera mutentur homini in adversa. Unde et Salomon: Creatura exardescit in tormentum, adversus injustos, et lenior est ad benefaciendum
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ naturae bona et mala putuntur:
sed uitia natura non sunt. Idum uero
adicibolo sint: non tamen creata sunt.
Quã obeciusam ꝓmiserit dĩ mali oborri¬
ri statum. nisi ut ex contrariis malis:
bone naturȩ decor emineret. Modus
iste cͥtiam in uerbis eẽ comꝑitur. Qui
modus archite ta dicitur. Qđ latine
oppositum. uel contra positũ nomina¬
tur. et fit pulchrȩ locutio quando
mox contraria ꝓsꝑis ꝓferuntur. ita
in rebus ꝑmixtum ẽ malum. ut na.¬
turȩ bonum ad comparationẽ excel¬
leret mali. Si radas suꝑ cilium ho-
minis. paruam demis: sed totius cor¬
poris ingeris feditcitem. ita et in uni¬
uersittite creaturȩ : si extremũ uer.¬
miculum natura malum dixeris. um¬
uersȩ creaturȩ in uriã facis. Cuncta
mala ꝑpececitum primi hominis. ꝓ
pęna sunt translata in uniuersũ genꝰ
humanum. Pro inde quȩcumq uiden¬
tur mala partim nobis seuiunt origine.
partim culpa. Mala dicunt multa

Expanded text:
duae naturae, bona et mala putantur. duae naturae, bona et mala putantur. Sed vitium natura non est; et dum vere a diabolo sit, non tamen creatum est. 5. Quam ob causam permiserit Deus mali oboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae naturae decor emineret? Modus iste etiam in verbis esse comperitur. Qui modus antitheton Graece dicitur, quod Latine oppositum, vel contrapositum nominatur 133, et fit pulchra locutio, quando mox contraria positis proferuntur. Ita et in rebus permistum est malum, ut naturae bonum ad comparationem excelleret mali. 6. Fecit Deus minis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem; ita et in universitate creaturae est: si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. 8. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa
Abbreviated transcription (Latin):
adicbolo non est crecitum:
sed inuentum. Et ideo nichil ẽ malũ.
quia sine dõ factum ẽ nichil. Dĩ autẽ
malum nonfecit. ñquia alicubi aut
aliquando erat malum. unde fieret
dicibolus malus: sed quia uitium est
dum eẽt ungła bonus suꝑbiendo effec¬
tus ẽ malus. Et ideo recte dicitur ab eo
inuentum malum. Nullam eẽ naturã
mali. quia natura om̃is. aut incom¬
mutabilis ut dĩ est : aut cõmutabilis
ut creatura ẽ. Malum uͦ ideo natura
nulla ẽ. quia accedendo inbonã natu¬
ram effecit eam uitiosam: qđ dum
discedit natura manet. et malum
qđ inerat nusquam ẽ. Ex eo qđ uitiũ
nocet naturȩ agnoscitur uitiũ natu¬
ra ñ eẽ: quia nichil qđ naturale ẽ
nocet. Dum natura bona dãpnatur
ꝓpter uoluntatẽ malã. ipsa mala¬
uoluntts testis ẽ naturȩ bonȩ quae in
tantum testatur eam eẽ bonam. uit
illam ds̃ ꝓmalo non relinquat in ultam.
Creditur abhęreticis mentem adõ. uitia
adiabolo fuisse crecita. Inde et ab ipsis

Expanded text:
a diabolo non est creatum, sed inventum; et ideo nihil est malum, quia sine Deo factum est nihil, Deus autem malum non fecit. Non quia alicubi aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia vitio suo, dum esset angelus bonus, superbiendo effectus est malus; et ideo recte dicitur ab eo inventum malum. 2. Nullam esse naturam mali constat, quia natura omnis aut incommutabilis ut Deus est, aut commutabilis ut creatura est. Malum vero ideo natura nulla est, quia accedendo in bonam naturam efficit eam vitiosam, quod cum discedit, natura manet, et malum quod inerat nusquam est. Ex eo quod vitium nocet naturae, agnoscitur vitium naturam non esse, quia nihil quod naturale est nocet. 3. Dum natura bona damnatur propter voluntatem malam, ipsa voluntas mala testis est naturae bonae, quae in tantum testatur eam esse bonam, ut illam Deus pro malo non relinquat inultam. 4. Creditur ab haereticis mentem a Deo, vitia a diabolo fuisse creata. Unde et ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
phorum sententiae dicunt eẽ animam
priusquam nascatur incorpore qđ uenĩ
eẽ nullis approbatur indiciis. Nam
utrum antea fuissemus. nec ipsi nouimꝰ:
nec quis hominum dicat habemus.
Non est ergo querendum qđ querendo
magis : magis ẽ irridendum. Gentiles
et hȩretici : de anima disputare conan¬
tur. Sed quomͦ de illa aliquid recte
sentire possunt qui auctorem ad cuuiᷤᷤ
imaginem facta ẽ: ñ nouerunt Et
ĩdeo multa errori digna dixeruns.
Mutabilis ẽ anima ñ boctiliter sedtem¬
poraliter : suis affectionibis pus
autẽ et loco et tempbye mitail
quia et tempore mutiturerubt᷑
hoc ẽ ad aninum iutabilitas cogita¬
tionum. Quȩ uarictas male mouinᷤᷤ
tunc menti inhesit: qutindo ab ec̃nax
contemplatione primus homo recer¬
dens in illo stare noluit. aquo male
recessit: et iusta dãpnatione inauia¬
stans ꝑrerum raptus tarieta
fluxit. Multum ex fui naut splen¬
dore possidet anima. sed fustalar cã¬

Expanded text:
phorum sententiae dicunt esse animam, phorum sententiae dicunt esse animam, priusquam nascatur in corpore. Quod verum esse nullis approbatur indiciis. Nam utrum antea fuissemus, nec ipsi novimus, nec quis hominum dicat habemus. Non est ergo quaerendum quod quaerendo magis est irridendum. 5. Gentiles et haeretici de anima disputare conantur, sed quomodo de illa aliquid recte sentire possunt, qui auctorem ad cujus imaginem facta est non noverunt? Et ideo multa errore digna dixerunt. 6. Mutabilis est anima, non localiter, sed temporaliter, suis affectionibus. Corpus autem, et loco, et tempore mutabile est, quia et tempore mutatur, et lohoc est ad animam mutabilitas cogitationum. Quae varietas malae motionis tunc menti inhaesit, quando ab aeternorum contemplatione primus homo recedens in illo stare noluit, a quo male recessit, et justa damnatione inconstans, per rerum raptus varietatem defluxit. 7. Multum ex sua natura splendorem possidet anima, sed fuscatur com
Abbreviated transcription (Latin):
ter a primo homine. ficat eomoxs
sine anima: ita anima mortua ẽ sine
.dõ. Anima hominis non ẽ homo:
sed corpus. qđ ex humo fac̾tum est id
tantum homo ẽ. In habitundo autẽ
incorpore animȩ exipso participio car¬
nis. hominis nomen accepit: sicut et¬
apłs interiorem hominem dicit. ani¬
mam non carnem conditam eẽ addĩ
imaginem. M alt ergo aquibusdam
creditur animam hominis eẽ cđrpo¬
factti ẽ: ut si non in commutabilis
ut ds̃ eẽt. tamen incorporea ut dõ
existeret. Sicut angłi: ita et amimae.
h abent enim iniciũm : finem nullum.
Nã quȩdã in rebus temporalia sunt.
quȩdam ꝑpetua: quȩdã uero sempi¬
terna. Temporcilia sunt quib in¬
est ortus et obitus. ꝑpetua quibus
ortus ñ terminus. Sempit̾na quib
nec ortus nec terminꝰ: animã ñ eẽ
parcem diuinȩ substantiȩ uel naturȩ
necesse eam priusquã corpori misceatur:
sed tunc eam creari: quando et corpus
cretitur. cui ad misci uidetur. Philoso¬

Expanded text:
er, a primo homine, sicut et morser, a primo homine, sicut et morssine anima, ita anima mortua est sine Deo. 2. Anima hominis non est homo, sed corpus, quod ex humo factum est, id tantum homo est. Inhabitando autem in corpore anima, ex ipso participio carnis hominis nomen accepit, sicut Apostolus interiorem hominem dicit animam, non carnem, conditam esse ad Dei imaginem. Male ergo a quibusdam creditur animam hominis esse corpofacta est, ut si non incommutabilis ut Deus esset, tamen incorporea ut Deus existeret. 145 3. Sicut angeli, ita et animae; habent enim initium, finem vero nullum. Nam quaedam in rebus temporalia sunt, quaedam perpetua, quaedam vero sempiterna. Temporalia sunt quibus inest ortus et obitus; perpetua quibus ortus, non terminus; sempiterna, quibus nec ortus, nec terminus. 4. Animam non esse partem divinae substantiae, vel naturae; nec esse eam priusquam corpori misceatur, constat; sed tunc eam creari, quando et corpus creatur, cui admisceri videtur. Philoso
Abbreviated transcription (Latin):
actio obtemperaret. Diuisio et pug¬
na ut sit in hominis animo. pęna pecca.¬
ti ẽ et primo homine in om̃s eius filios
ꝓpagata. ut qui noluit cũ dõ eẽ unit᷑:
eẽt in semetipso diuisus. Et qͥ imꝑanti
dño noluit eẽ subiectus: fieret sibimet¬
ipsi rebellis. atq contrarius. Unde
nec sibi poterit subiugari. si prius do
non fuerit sub iugatus: sibiq seruet
nolens. qui dõ noluit uolens. Quam
uariȩ ꝑdiuersa humanum defluxit
genus. dum sẽ ab una stabili semꝑq
manente diumitatis solidittat subtra¬
xit. Nam dum opus quodlibet appe¬
tit. quasi ut ibi iamrequiem mentis
infigia dum ei non sufficit mutata in¬
tentione ad alias at̃q alias actionẽ
transuti Dumq ꝑchuersa requiem
solidar loquerit neo iutins in labo¬
cuis unłie manet. Quam uis
eadim  ut lbilitas. nõnsit hoinim
congriata ased ꝓmerito primȩ pre¬
ulariua uionis illi accessermam tam̃
nũtuntilis. facta ẽ: quia omginali

Expanded text:
actio obtemperaret. 9. Divisio et pugactio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui imperanti Domino noluit esse subjectus, fieret sibimetipsi rebellis atque contrarius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, qui Deo noluit volens. 10. Quam varie per diversa humanum defluxit genus, dum se ab una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labocuus a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homini concreata, sed pro merito primae praevaricationis illi accesserit, jam tamen naturalis facta est, quia originalit
Abbreviated transcription (Latin):
qui suo arbitrio deperire potuisset.
Originaliter adam et eua simul crea¬
ti sunt: speciciliter uero postea mulier
de latere uiri formata ẽ. Pariter ergo
conditisunt utriq rationis ordine non¬
tamen pariter temporis unitate: uir
ad imaginẽ dĩ factus ẽ. mulier ad
imaginem uiri formata ẽ. Unde et illi
lege naturae sub iecta est. Item uir
ꝓp̾ter semetipsum factus ẽ. Mulier
ob adutorium uiri: creata ẽ. Homo
ꝓpt̾ peccaitum tunc traditus ẽ diabo¬
lo. qͣndo audiuit terra es et in terrã
ibis. Tunc enim dictum ẽ diabolo:
terram manducabis. Unde et ꝓpħa
ait. Serpenti. puluis panis eius. Ser¬
pens enuim diabolus: puluis impii. et
ipsi sunt cibus diaboli. quia praua uo¬
luntate ad ima conlabimur recte ad
bene agendum. cũ labore consurgimꝰ.
Qđ non ita eẽt si delectatio flagitiũ
primorum hominum non ꝑsuasissec.
Quib adbene uiuendum tantum uelle
sufficeret : et sine difficultate statim

Expanded text:
qui suo arbitrio deperire potuisset. qui suo arbitrio deperire potuisset. 4. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea mulier de latere viri formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata est; unde et illi lege naturae subjecta est. 6. Item vir propter semetipsum factus est, mulier ob adjutorium viri creata est. 7. Homo propter peccatum tunc traditus est diabolo, quando 143 audivit: Terra es, et in terram ibis. Tunc enim dictum est et diabolo: Terram manducabis. Unde et propheta ait: Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscitur. ꝑ incarnationẽ dominicã
pacem hominib fuisse et angłis red
ipsum. inde et omĩa ꝑfiguram ad eiꝰ
similitudinem referuntur. Communia
homini omĩa naturalia eẽ cum om̃ib¬
rebus quȩ constant. et in homine omĩa
contineri: atq in eo omĩum rerũ natu¬
ram consistere. Uniuersitaitis creaturȩ
homo magna quȩdam portio ẽ: tanto¬
que gradu ẽ ceteris excellentior qnto
imigim diuinȩ uicinior. qntũ ceteris
crecituris prestet homo dignitate uir¬
tutis: ex ipsa reuerentia discitur crea¬
tionis. dum omĩa dixit ds̃. fiat et facꝰ¬
ta sunt. Creare uͦ hominẽ quidem
act̾̃mi consilii deliberatione uoluerit
dicens. Facitimus hominẽ ad imagi¬
nem et similitudinem nr̃am. quia enĩ
boni sumus naturaliter conditi: cub¬
pę quodammꝰ merito contranaturã
mali sumus effecti. sicut p̃siuit ds̃
hominem peccciturum. ita et p̾sciuit
qualiter illum ꝑsuã gr̃am repararet:

Expanded text:
agnoscitur 141 per incarnationem dominicam agnoscitur 141 per incarnationem dominicam pacem hominibus fuisse et angelis redipsum; inde et omnia per figuram ad ejus similitudinem referuntur. Communia homini omnia naturalia esse cum omnibus quae constant, et in homine omnia contineri, atque in eo omnium rerum naturam consistere patet. Universitatis creaturae homo magna quaedam portio est; tantoque gradu est caeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creationis, dum per omnia dixit Deus: Fiat et facta sunt, creare vero hominem eum quadam aeterni consilii deliberatione voluerit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. 2. Quia enim boni sumus naturaliter conditi, culpae quodam modo merito contra naturam mali sumus effecti. 3. Sicut praescivit Deus hominem peccaturum, ita et praescivit 142 qualiter illum per suam gratiam repararet,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ xp̃s pacem in se et angłis et ho¬
minib fecit. Eo quippe nato clama¬
uerunt angłi in terra pax hominibus
bonȩ uoluntatis. Per incarnationem
igitur xp̃i. ñ solum dõ reconciliatus
est homo: uerũ etiã pax inter homi¬
nes et angłos reformataẽ Discor¬
dia igitur ante aduentũ xp̃i homi¬
num et angłorum fuisse ꝑ id maxi¬
me agnoscitur : qđ saluttiti inuetere
testamento ab hominib angłi. desp̃i¬
ciunt se salutari ab eis: qd innouo
testamento a ioħe factũ. ñ solum
reuerenter angłs suscipit: uerum
etiam nefaciat interdicit. Obhoc
homo inueteri testam̃to despicitur nec
resalutatur ab angło eoqđ homo adhuc
nondum trunsisset indm̃. Suscipitur
autẽ homo adõ: et reuerenter salutat᷑
ab angło. Nam et mariam angelus
gabrihel legitur saluttisse: et iohanni
angelum salutanti. ab eodem angelo
dicitur. Vide nefeceris. conseruus enĩ
tuus sum: et fratrum tuorũ. Perquod

Expanded text:
autem Christus pacem in se, et angelis, et hoautem Christus pacem in se, et angelis, et hominibus fecit. Eo quippe nato, clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis. Per incarnationem igitur Christi non solum Deo reconciliatus est homo, verum etiam pax inter homines et angelos reformata est. 27. Discordia igitur ante adventum Christi hominum et angelorum fuisse per id maxime agnoscitur, quod salutati in Veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt se salutari ab eis. Quod in Novo Testamento a Joanne factum non solum reverenter angelus suscipit, verum etiam ne faciat interdicit. 28. Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. 29. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. 140 Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse, et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum, et fratrum tuorum. Per quod
Abbreviated transcription (Latin):
Necessittis ista pęnalis ẽ etbeatis angłis.
omĩs pęna longe ẽ: quia numquam
simul pęna et betititudo conueniunt.
Rursum si eos dicimus dĩ uisonesatiare.
sacietas fastidium habere solet. Et scimꝰ
illos dĩ uisione. quam et desiderant fas¬
tidire nonposse. Quid ergo ẽ nisi ut
miro modo simul utrumq credamus:
quia et desiderant et satiantur. sed desi¬
derant sine labore: et satiant᷑ sine fasti¬
dio. Ne enim sit indesiderio necessitaᷤᷤ.
desiderantes saciantur. Et iterũ nesit
in sacietate fastidium: saciati desidans
Uident qͦ angłi faciem patris ꝑsacieta¬
tem. sed quia saciettis ista fastidium
nescit : angłi desid̾ant in eo p̾spicere
semꝑ. ubicumq inscripturis scĩs pro
dõ angłs ponitur ñ pater ñ sc̃s̃ spiritꝰ:¬
sed ꝓincarnationis dispensatione solu̾
filius intelligitur. Ante dominicae
incairnationis aduentum. discordia
inter angelos et homines fuit. Ueniens

Expanded text:
Necessitas illa poenalis non est, et beatis angelis Necessitas illa poenalis non est, et beatis angelis omnis poena longe est, quia nunquam simul et poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. Quid ergo est, nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant et satiantur; sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. Ubicumque in Scripturis sanctis pro Deo angelus ponitur, non Pater, non Spirito incarnationis dispensatione solus Filius intelligitur. Ante Dominicae incarnationis adventum, discointer angelos et homines fuit. Veniens
Abbreviated transcription (Latin):
heli loquentis. Ego inquit ueni
ut nunciarem tibi. sed princeps ꝑ
sarum regni restitit michi: et post
alia ñ est̃ quime adiuuet. nñ
michahel princeps ur̃t. Item om̃es
homines angłos hab̾e ꝓbantur. Lo¬
quente dño in euangłio. Am̃ dico
uob̾ quia angłi eorũ semꝑ uident fa.¬
ciem patris mei qui incelis ẽ. Unde
et petrus in actib apłorum. cũ pul¬
saret ianuam : dixerunt intus apłi.
ñ est petrus sed angłs eiꝰ est. Si dm̃
angłi contuentur et uident. cur
petrus apłs dicit. in quẽ desiderans
angłi dĩ conspicere. Iterũ si eum
ñ contuentur nec uident : quomͦ
iuxta sententiã dñi angłi eorũ sẽꝑ
uident faciem patris qui ẽ incelis.
Sed bene utrumq est. Nam ueraciter
credimus qđ dm̃ angłi et uident et
uidere desiderant. Et habent et hab̾e
festinant. et amant et amre nitunt᷑.
Si enim sic uidere desiderant ut effec¬
tum desiderii non ꝑfruantur: deside¬
rium hoc necessittitem habent.

Expanded text:
eli loquentis: Ego, inquit, veni, eli loquentis: Ego, inquit, veni, ut nunciarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi. Et post alia: Non est qui me adjuvet, nisi Michael princeps vester. Item omnes homines angelos habere probantur, loquente Domino in Evangelio: Amen dico vobis: quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui est in coelis. Unde et Petrus, in Actibus apostolorum, cum pulsaret januam, dixerunt intus apostoli: Non est Petrus, sed angelus ejus est. 22. Si Deum angeli contuentur et vident, cur Petrus apostolus dixit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Iterum, si eum non contuentur, nec vident, quomodo, juxta sententiam Domini, angeli eorum semper vident faciem Patris, qui in coelis Sed bene utrumque est: nam veraciter credimus, quod Deum angeli et vident, et videre desiderant; et habent, et habere festinant; et amant, et amare nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam scĩtate amissa. ñtam̃ amisert
uiuacem creciture angłicȩ sensum.
Triplici enim modo p̾scientiȩ a cumine
uigent. idẽ subtiliatite naturę. ex¬
perientia temporũ reuelatione su¬
periorum potestatum. Quotiens ds̃
quocumq flagello huic mundo iras¬
citur: ad ministerium uindicte apos¬
tate angłi mittuntur. Qui tamen
diuina potestate cohercentur. ne
tantum noceant quantũ uolunt.
Boni autẽ angłi inministeriũ salutis
humcoiȩ deputatisunt. ut curas ad¬
ministrent mundi et regant omĩa
iussu dĩ. Testante apło. Nonne om̃s
inquit sunt administratorii spiritꝰ
in ministeriũ missi ꝓpt̃ eos qͥ hȩredi¬
tatem capiunt salutis. Angłi corpora
inqua hominibus apptirent : de suꝑ¬
na aere sumunt. solidamq speciem
ex cęlesti elemento inducunt: ꝑquã
humanis obtutibus manifestius de¬
monstrentur. singula egentes p̃posi.¬
tos angłos hab̾e creduntur: qđ os¬
tenditur testimonio angłi dani:¬

Expanded text:
etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem creaturae angelicae sensum. Triplici enim modo praescientiae acumine vigent, id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant, quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt: ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratorii spiritus, in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent in superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento inducunt, per quam humanis obtutibus manifestius demonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio angeli Dani
Abbreviated transcription (Latin):
throni. domincitiones. uirtutes.
principatus. potestates. cherubia
et seraphis. Horum ordinem numerũ
etiam. ez echieb ꝓpħa describit. Sub
totidem nominib lapidum. cũ depri¬
matu apostate angeli loqueretur.
O m̃is inquit lapis p̃ciosus oꝑimentum
tuum. sardius. et thopazius. et iaspis.
chrisolitus. onix. et berillus. saphirus
carbunculus. et ⁊ ma ragdus. Quo
numero lapidum ipsi ordines. desig¬
natisunt angłorum quos apostata
angłs ante lapsum qucisi inuestim̃to
ornamenti sui ad fixos habuit: ad
quorum separationem dum se clariorẽ
cunctis aspexit. confestim intumuit:
et corsuum ad suꝑbiam eleuauit. An¬
geli semꝑ indõ gaudent ñ inse. Maliꝰ
uero inde ẽ diabolus: quia ñquȩ dĩ
sed quȩ sua sunt requisiuit. Nulla aut̃
maior iniquitas quã non indõ sedinse
uelle quẽpiam głari. Angłi uerbo
dĩ cognoscunt omĩa antequã in re
fiant. et quȩ apud homines ad huc
futura sunt : angłi iam reuelante
dõ nouerunt. Prȩuaricatores angłi

Expanded text:
roni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, et topazius, et jaspis, chrysolithus, et onyx, et berillus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus , quo numero lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum; quos apostata angelus ante lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit, ad quorum comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero ideo est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas, quam non in Deo, sed in se velle quempiam gloriari. Angeli vero Dei cognoscunt omnia antequam in re fiant: et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo noverunt. Praevaricatores angeli,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq et pinianꝰ conuix ipsius: cũ .xxx.
monachis agit uitã. Qui aut lectioni
scãrum scripturarũ uacat. aut hortorum
a menitatib delectatur. aut conspectibus
atq sermonib fruitur. honestissimorum
uirorum. Ne nob̾ quidem et certe cum
plurimi simul eẽmus qui romã propt̾
Sed dum et illis partib degeremꝰ. officiosis¬
simo nos susceꝑunt hospitio. largissimisq

Expanded text:
quoque et Pinianus conjux ipsius cum triginta quoque et Pinianus conjux ipsius cum triginta monachis agit vitam ; qui aut lectioni sanctarum Scripturarum vacat, aut hortorum amoenitatibus delectatur, aut conspectibus atque sermonibus fruitur honestissimorum virorum; nec nobis quidem et certe cum plurimi simul essemus qui Romam proptersed dum et in illis partibus degeremus, officiosissimo nos susceperunt hospitio, largissimisq
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius maluerunt concessit eidẽ: terniᷤ
ꝑ singulos solidis distributis. Possessiones
om̃s quascumq habuit in aquitania
gallia. terrachone. hispaniis. galliisq
distraxit. Eos uero tantũ mͦ agrosquos
intra siciliam. cãpaniam et affricam
possidebat. sibimet reseruauit: exqͥbus
monasteria de inceps aleret ac foueret.
Haec huiꝰ feminȩ sapientia in distribuendo
onere diuitiarum fuit. Propositi autẽ
ipsius uita huiꝰodi erat. Post alterum
diem semꝑcibum caꝑe consueuerat. Nã
inter ipsa principia quinto quoq gus¬
tabat die. idq obseruans faciebat etiã
diurnas cum ancillissuis ministerii
sui uices. quas tamquã in asciteri o ut
sorores habebat. Frat autt̃ cum ipsa
et mat̾ eiꝰ albina. parẽ uitam habens similit̃q
ꝓprias separatim opes et ipsa disꝑgens. habi¬
tant uͦ inpossessionibus semꝑ. et interdum
intra siciliam. ñnumquã intra campaniã
et cum aliis ingenius uel ancillis. Parem

Expanded text:
ipsius maluerunt, concessit eidem, ternis ipsius maluerunt, concessit eidem, ternis per singulos solidis 980 distributis. Possessiones omnes quascunque habuit in Aquitania, Gallia, Tarracone, Hispaniis Galliisque distraxit. Eos vero tantummodo agros quos intra Siciliam, Campaniam et Africam possidebat, sibimet reservavit; ex quibus monasteria deinceps aleret ac foveret. Haec hujus feminae sapientia in distribuendo onere divitiarum fuit. Propositi autem ipsius vita hujusmodi erat. Post alterum diem semper cibum capere consueverat; nam inter ipsa principia quinto quoque gustabat die, idque observans faciebat et diurnas cum ancillulis suis ministerii sui vices, quas tanquam in monasterio ut sorores habebat. Erat autem cum ipsa et mater ejus Albina , parem vitam habens, similiterque proprias separatim opes et ipsa dispergens. Habitant vero in possessionibus suis semper, et interdum intra Siciliam, nonnunquam intra Campaniam et cum aliis ingenuis vel ancillis. Parem
Abbreviated transcription (Latin):
uestiũ sericrum in mauortib habuit:
scĩs alttirib dedit. Qđ et benedictam
olimpiadem fecisse cognouimꝰ. Reliqͥs
Argentum atq aurũ suum perpaulũ
quendam dalmatam ciuem monachum atq
prb̃m. nauigio maris orientẽ usq transmi.¬
sit. Et ita diuisit cuncta ut egypto ac
illis quȩ circa ipsam uidentur eẽ regio
nibus x.milia. ꝓuintię quoq palestinę
xu. milia solidos. ȩccłiis quȩ singulas
insula sunt una cum his qͥ erans
exilii relegatione dãpnatixe.
Imilia. Illis autẽ eccłiis atq
monasteriis et xenodochuis. quȩ sunt
sub occidentali plaga. cunctisq egen¬
tibus ꝑsemet ipsam omĩa quȩ sciret isdẽ
necessaria ministraret. Haec autẽ et
uniuersa alia longe plura quã diximus
ut ds̃ nouit exmanibus alacri fide ꝓpͥa
tamquam exore leonis eripuit. Seruos
uͦ ꝓmiscui sexus quicumq manu mitti
uolebant. usq ad octo milia liberos
fecit. Namq reliquos qui seruire frĩ

Expanded text:
vestium sericarum in mavortibus habuit, vestium sericarum in mavortibus habuit, sanctis altaribus dedit, quod et benedictam Olympiadem fecisse cognovimus. Reliquas a. Argentum atque aurum suum per Paulum quemdam Dalmatam civem, monachum atque presbyterum, navigio maris Orientem usque transmisit. Et ita divisit cuncta, ut Aegypto aillis quae circa ipsam videntur esse regio millia; provinciae quoque Palaestinae quindecim millia solidorum; ecclesiis quae per singulas insulas sunt, una cum iis qui erant exsilii damnati relegatione, decem millia; illis autem ecclesiis, atque monasteriis, et xenodochiis quae sunt sub Occidentali plaga, cunctisque egentibus per semetipsam omnia quae sciret, iisdem necessaria ministraret. Haec autem et universa et alia longe plura quam diximus, ut Deus novit, ex manibus Alarici fide propria tanquam ex ore leonis eripuit . Servos vero promiscui sexus quicunque manumitti volebant, usque ad octo millia liberos fecit. Namque reliquos qui servire fratri