comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alter ex filiis cui ꝑꝑ nasi magnitudinem cognomento
Grypus fuit rex a matre eatenus constituitur: ut no¬
men regis. penes filium: ius aut̃ omĩs impii penes
matrem ẽet. S ed alexander occupato iam Syriae
regno. tumens successu rerum. sꝑnere iam ip̃mpto
lemaeum a quo subornatus in regnum fuerat super¬
ba insolentia coepit. Itaq ptolemaeus reconciliata
sororis gratia destruere alexandri regnum quod o¬
dio Demetrii. uiribus suis acquisierat sũmis oꝑib
instituit. Mutit igitur ingentia Grypo auxilia. et
filiam Triphenam Grypo nupturam ut ppłos in au¬
xilium nepotis non societate tantum belli. uerum
et affinitate sua sollicitet. Nec res frustra fuit. nam
cum omnes Grypum instructum aegypti uiribus
uiderent. paulatim ab Alexandro deficere coepere
Fit deinde inter reges p̃lium. quo uictus Alexander
Antiochiam profugit. Ibi inops pecuniae cum sti¬
pendia militum deẽent. in templo iouis solidum ex

Expanded text:
alter, cui propter nasi magnitudinem cognomen alter, cui propter nasi magnitudinem cognomen Grypos fuit, rex a matre hactenus constituitur, ut nomen regis penes filium, vis autem omnis imperii penes matrem esset. Sed Alexander occupato Syriae regno, tumens successu rerum, spernere iam etiam ipsum Ptolomeum, a quo subornatus in regnum fuerat, superba insolentia coepit. Itaque Ptolomeus reconciliata sororis gratia destruere Alexandri regnum, quod odio Demetrii viribus suis adquisierat, summis opibus instituit. Mittit igitur ingentia Grypo auxilia et filiam Tryphaenam Grypo nupturam, ut populos in auxilium nepotis non societate tantum belli, verum et adfinitate sua sollicitet. Nec res frustra fuit. Nam cum omnes Grypum instructum Aegypti viribus viderent, paulatim ab Alexandro deficere coepere. Fit deinde inter reges proelium, quo victus Alexander Antiochiam profugit. Ibi inops pecuniae, cum stipendia militibus deessent, in templo Iovis solidum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ptionem Antiochi regis. receptus in familiam regia:
c̃ẽt. Nec Syris quem lib regem asꝑnantib ne De¬
metrii suꝑbiam paterentur nomen iuueni Alexan¬
dri imponit᷑. Auxiliaq ab aegypto ingentia mittunt᷑.
Int̾ea corpus antiochi interfecti a Rege parthorum in
loculo argenteo. ad sepulturam in sẏriam remissum
ꝑuenit. Qđ cum ingenti studio ciuitatum et regis
Mlex andri. ad confirmandam fabulae fidem excipi¬
tur. Qua res illi magnum fauorem pplarium conci¬
liauit omnib: non fictas in eo:sed ueras lachrymas
existimantibus. Demetrius aũt uictus ab alexandro
cum undiq circunstantib malis praemeret᷑: ad postre¬
mum etiam ab uxore. filiisq deseritur. Relictus ig̃
cum paucis seruulis cum Tyrum religione se templi¬
defensurus petisset. naui egrediens. praefecti iuissu in¬
terficitur. Alter ex filiis Seleucus quoniam siẽ ma¬
tris auctoritate. diadema sumpsiss ab eadem interficit᷑.

Expanded text:
ptionem Antiochi regis receptus in familiam regiam ptionem Antiochi regis receptus in familiam regiam esset, nec Syris quemlibet regem aspernantibus, ne Demetrii superbiam paterentur, nomen iuveni Alexandri inponitur auxiliaque ab Aegypto ingentia mittuntur. Interea corpus Antiochi interfecti a rege Parthorum in loculo argenteo ad sepulturam in Syriam remissum pervenit, quod cum ingenti studio civitatum et regis Alexandri ad confirmandam fabulae fidem excipitur. Quae res illi magnum favorem popularium conciliavit omnibus non fictas in eo, sed veras lacrimas existimancum undique circumstantibus malis premeretur, ad postremum etiam ab uxore filiisque deseritur. Relictus igitur cum paucis serdefensurus petisset, navi egrediens praefecti iussu interficitur. Alter ex filiis, Seleucus, quoniam sine matris auctoritate diadema sumpsisset, ab eadem interficitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Ntiocho in parthia cum exercitu dele¬
to. frater eius Demetrius obsidione
parthorum liberatus. ac restitutus in
regnum. cum omnis Syria in luctu
thica ip̃ius ac fratris bella. quibus alter captus alter
occisus erat prospe gessissent: ita egypto bellum in¬
ferre statuit. Regnum egypti. Cleopatra socru prae¬
cium auxilii aduersum frẽm suum pollicente. S dũ
aliena affectat. ut assolet fien propͥa per defecnonẽ
Syriae amisit. Siquidem Antiochenses pͥmi duce
Triphone execrantes suꝑbiam regis. quae conu̾satio¬
ne parthica. crudelitatis intolerabilis facta erat: mox
Apameni caetereq ciuitates id exemplum secuta&e ꝑ
absentiam regis a Demeto defecere. Etolemeus quo¬
q rex aegypti bello ab eodem petitus. cum cognouis¬
set Cleopatram sororem suam opibus aegypti naui
bus impositis ad filiam et Demetrium generum
in Syriam ꝓfugisse. ĩmittit iuuenem quendam aegy¬
ptium Protharci negociatoris filium. qui regnum Sy¬
riae armis peteret: composita fabula quasi per ado¬

Expanded text:
ntiocho in Parthia cum exercitu deleto, frater ejus Demetrius, obsidione Parthorum liberatus, ac restitutus in regnum, cum omnis Syria in luctu thica ipsius ac fratris bella quibus alter captus, alter occisus erat, prospere gessissent, ita Aegypto bellum inferre statuit. Regnumque Aegypti Cleopatra socru pretium auxilii adversus fratrem suum pollicente. Sed dum aliena affectat, ut assolet fieri, propria per defectionem Syriae amisit. Siquidem Antiochenses primi, duce Tryphone, exsecrantes superbiam regis, quae conversatione Parthicae crudelitatis intolerabilis facta erat, mox Apamenii caeteraeque civitates exemplum secutae, per absentiam regis ejus a Demetrio defecere. Ptolemaeus quoque rex Aegypti, bello ab eodem petitus, cum cognovisset Cleopatram sobus inpositis ad filiam et Demetrium generum in Syriam profugisse, inmittit iuvenem quendam Aegyptium, Protarchi negotiatoris filium, qui regnum Syriae armis peteret. Conposita fabula, quasi per ado
Abbreviated transcription (Latin):
tum per insidias. ne inuicem auxilia ferre possent.
aggrediunt᷑: Ouae cum nuntiata antiocho ẽẽnt au¬
xilium proximis laturus. cum ea manu. quae secum
hyemabat. progreditur. In itinere obuium regem
parthorum huit: aduersus quem fortius ꝗͣ exercit.
eius dimicauit. S: postremo tamen cum uirtute ho¬
stes uincerent. metu suoꝵ desertus. occiditur. Cui
Phraates exequias regio more fecit. Filiamq Deme¬
triam. quam secum antiochus adduxerat: captus a¬
more uirginis uxorem duxit. Poenitere deinde di¬
missi Demetrii coepit. ad quem retrahendum cum
turmas equitum festinato misiss:. Demetrium hoc
ip̃m metuentem. iam in regno missi inuenerunt fru¬
straq omnia conati ad regẽ suum reuersi sunt:¬

Expanded text:
tum per insidias ne invicem ferre auxilia possent, tum per insidias ne invicem ferre auxilia possent, aggrediuntur. Quae cum nuntiata Antiocho essent, auxilium proximis laturus cum ea manu quae secum hiemabat, progreditur. In itinere obvium regem Parthorum habuit, adversus quem fortius quam exercitus ejus dimicavit: ad postremum tamen, cum virtute hostes vincerent, metu suorum desertus occiditur; cui Phrahates exsequias regio more fecit, filiamque Demetrii, quam secum Antiochus adduxerat, captus amore virginis, uxorem duxit. Poenitere deinde dimissi Demetrii coepit; ad quem retrahendum cum turmas equitum festinato misisset, Demetrium hoc ipsum metuentem jam in regno missi invenerunt, frustraque omnia conati, ad regem suum reversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ferro dimicant. Culinarum ꝙͦ argentea instra fuere:
prorsus quasi ad epulas: non ad bellum pergerent
Aduenienti antiocho multi orientales reges occurrere
tradentes se regnaq sua. cum execratione supbiae ꝑthi¬
çę. Nec mora congressioni fuit. Antiochus tribus p̃liis
uictor cum babylonam occupasset. magnus hẽri coep̃
ltaq: ad eum omnib pplis deficientib: mhil parthis
relictum praeter patrios fines fuit. Tum ⁊hraates De¬
metrium in Syriam ad occupandum regnum cum
parthico p̃sidio mittit: ut eo pacto Antiochus ad sua
tuenda a parthia reuocaretur. Interim quoniam ui¬
uiribus non poterat. Antiochum insidiis ubiq tenta¬
bat. ꝓꝑ multitudinem hominum. Antiochus exercitũ
suum ꝑ ciuitates in hyberna diuiserat: quae res exitii cã
suit. Nam cum grauari se copiarum p̾̃bitione. et in¬
iuriis militum ciuitates uiderent. ad parthos defici¬
unt. et die statuta omnes apud se diuisum exerci¬

Expanded text:
ferro dimicant. Culinarum quoque argentea instrumenta fuere, ferro dimicant. Culinarum quoque argentea instrumenta fuere, prorsus quasi ad epulas, non ad bellum pergerent. Advenienti Antiocho multi orientales reges occurrere tradentes se regnaque sua cum exsecratione superbiae Parthicae. Nec mora congressioni fuit. Antiochus tribus proeliis victor cum Babyloniam occupasset, Magnus haberi coepit. Itaque ad eum omnibus populis deficientibus nihil Parthis reliqui praeter patrios fines fuit. Tunc Phrahates Demetrium in Syriam ad occupandum regnum cum Parthico praesidio mittit, ut eo pacto Antiochus ad sua tuenda a Parthia revocaretur. Interim, quoniam viribus non poterat, insidiis Antiochum ubique temptabat. Propter multitudinem hominum exercitum suum Antifuit. Nam cum gravari se copiarum praelibatione et injuriis militum civitates viderent, ad Parthos deficiunt; et in die statuta omnes apud se divisum exerci
Abbreviated transcription (Latin):
henditur: ac denuo ꝑductus ad regem. ut inuisus a
conspectu summouetur. Tunc quoq uxori et libei̾s
donatus in hyrcaniam penalem sibi ciuitatem remit¬
titur talisq aureis in exprobrationem puerilis leuita¬
tis donatur. Sed hanc parthorum tam mitem in De¬
metrium claementiam non misericordia gentis fa¬
ciebat. nec respectus cognationis sed ꝙ Syriae regͦ
affectabant. usuri Demetrio aduersus Antiochum frẽ
prout res uel tempus uel fortuna belli exegisset.Nis
auditis. Antiochus occupandum bellum ratus exercitu
quem multis finitimoꝵ bellis indurauerat: aduersus
parthos ducit. S luxuri ae non minor apparatus ꝗͣ
militia fuit. Quippe lxxx. millia armatorum. secuta
sunt. ccc. millia lixarum: ex quibus coquorum. pisto¬
rum scaenicoꝵq maior numerus fuit. Argenti certe
auriq tantum: ut etiam gregarii milites. auro caligas
sigerent. proculcarentq materiam: cuius amore ppłi

Expanded text:
henditur ac denuo perductus ad regem ut invisus a henditur ac denuo perductus ad regem ut invisus a conspectu submovetur. Tunc quoque uxori et liberis donatus in Hyrcaniam, poenalem sibi civitatem, remittitur talisque aureis in exprobrationem puerilis levitatis donatur. Sed hanc Parthorum tam mitem in Demetrium clementiam non misericordia gentis faciebat nec respectus cognationis, sed quod Syriae regnum adfectabant usuri Demetrio adversus Antiochum fratrem, prout res vel tempus vel fortuna belli exegisset. His auditis Antiochus occupandum bellum ratus exercitum, quem multis finitimorum bellis induraverat, adversus Parthos ducit. Sed per luxuriam non minor apparatus quam militiae fuit, quippe sunt trecenta millia lixarum, ex quibus coquorum, etc. pistorumque major numerus fuit. Argenti certe aurique tantfigerent proculcarentque materiam, cuius amore populi
Abbreviated transcription (Latin):
caniam. non cultum tantum regium p̃stitit: s et fi¬
liam in matrimonium dedit. regnumq Syriae qđ
ꝑ absentiam eius tripho occupauerat restiturum pro¬
mittit. Post huius mortem despato reditu non fe
rens captiuitatem Demetrius p̾uatam etsi opulen¬
tam uitam ꝑtȩsus tacitus in regnum fugam medi¬
tatur. Hortator illi et comes Gallim ander amicꝰ
erat: qui post captiuitatem eius a Syria per arabiae
deserta ducibus pecunia comparatis parthico hĩtu
babyloniam ꝑuen̾at. S fugientem Phraates qui
Arsacidae succesẜat. equitum celeritate ꝑ compen¬
diosos tramites occupatum retrahit. Ut est dedu¬
ctus ad regem: Gallimandro quidem non tm ueĩa
uiter castigatum ad coniugem in hyrcaniam reĩt¬
tit: arctioribusq custodiis obseruari iubet. Inter¬
iecto deinde tempore cum sidem etiam illi susce¬
pti liberi facerent. eodem amico comite repetita
fuga est sed pari infelicitate. prope fines regni sui depre¬

Expanded text:
caniam non cultum tantum regium praestitit, sed et ficaniam non cultum tantum regium praestitit, sed et filiam in matrimonium dedit regnumque Syriae, quod per absentiam eius Trypho occupaverat, restituturum promittit. Post huius mortem desprens captivitatem Demetrius, privatam, etsi opulentam vitam pertaesus, tacitus in regnum fugam meditatur. Hortator illi et comes Gallimander amicus erat, qui post captivitatem ejus a Syria per Arabiae deserta, ducibus pecunia comparatis, Parthico habitu Babylonem pervenerat. Sed effugientem Phrahates, qui Arsacidi successerat, equitum celeritate, per compendiosiores tramites occupatum retrahit. Ut est deductus ad regem, Gallimandro quidem non tantum venviter castigatum, ad conjugem in Hircaniam remittit, arctioribusqiecto deinde tempore, cum fidem illi etiam suscepti liberi facerent, eodem amico comite repetita fuga est, sed pari infelicitate prope fines regni sui depre
Abbreviated transcription (Latin):
crearent int̾ficit. Tunc ppls statuas et imagines eius
detrahit: quod factum studio sororis existimans. fi¬
lium quem ex ea susceꝑat int̾ficit. corpusq in mem¬
bra diuisum. et in cista compositum matri die na¬
talis eius. inter epulas offerri curat. Qua res non
regina tantum: uerumetiam uniuersae ciuitati
acerba et luctuosa fuit: tantumq maerorem festis¬
simo comuuio intulit: ut regia omnis repentino
luctu incenderetur. Uerso igitur studio pͥncipũ
ab epulis in exequias membra lacera ppło oñdunt.
et quid spare de rege suo debeant. filii caede demon¬
bello uideret. auxilium a Demetrio rege Syriae per
legatos petit. cuius et ip̃ius uarii et meorabiles casus
fuere
Anq Demetrius sicut supradictum ẽ cu
bellum parthis intuliss: et multis cong̾s¬
sionibus uictor fuiss repente insidiis cir¬
cumuentus. amisso exercitu capitur. Cui arsacides
parthorum rex. magno et regio animo misso in hyr¬

Expanded text:
crearent, interficit. Tunc populus statuas eius et imagines crearent, interficit. Tunc populus statuas eius et imagines detrahit. Quod factum studio sororis existimans filium, quem ex ea susceperat, interficit, corpusque in membra divisum et in cista conpositum matri die natalis eius inter epulas offerri curat. Quae res non reginae tantum, verum etiam universae civitati acerba et luctuosa fuit tantumque maerorem festivissimo convivio intulit, ut regia omnis repentino luctu incenderetur. Verso igitur studio principum ab epulis in exsequias membra lacera populo ostendunt et quid sperare de rege suo debeant, filii caede demon se fraterno bello videret, auxilium a Demetrio, rege Syriae, per legatos petit, cuius et ipsius varii et memorabiles casus fuere. Namque Demetrius, sicut supra dictum est, cum bellum Parthis intulisset et multis congressionibus victor fuisset, repente insidiis circumventus amisso exercitu capitur. Cui Arsacides, Parthorum rex, magno et regio animo misso in Hyr
Abbreviated transcription (Latin):
edicto pegrinos sollicitat. Quib constuentib obuius
legatis romanoꝵ Scipioni africano. et Spurio Mũ¬
mio et. L. Metello. qui ad inspicienda sociorum re¬
gna ueniebant. ꝓcedit. S ꝗͣ cruentus ciuib tam ridi¬
culus romanis fuit. Erat enim et uultu deformis. et
statura breuis. et sagina uentris non homini. s belua
similis. Quam foeditatem nimia subtilitas plucidae
uestis augebat: prorsus quasi astu inspicienda p̃berẽ¬
tur: qua omni studio occultanda pudibundo uiro
erant. Post discessum deinde legatorum. quoru:
Ahicanus dum inspicit urbem spectaculo Alexan¬
drinis suit. iam etiam ꝑegrino ppło inuisus cum si¬
lio quem ex sorore susceꝑat et cum uxore matris
pellice. metu insidiaꝵ tacitus in exilium proficiscit᷑.
contractoq mercennario ex̾citu bellum sorori pai¬
ter. et patriae infert. Accersitum dem̃ maximum a
Cyrenis silium. ne eum Alexandrini contra se regẽ

Expanded text:
edicto peregrinos sollicitat. Quibus confluentibus obvius edicto peregrinos sollicitat. Quibus confluentibus obvius legatis Romanorum, Scipioni Africano et Spurio Mummio et L. Metello, qui ad inspicienda sociorum regna veniebant, procedit. Sed quam cruentus civibus, tam ridiculus Romanis fuit. Erat enim et vultu deformis et statura brevis et sagina ventris non homini, sed beluae similis. Quam foeditatem nimia subtilitas perlucidae vestis augebat, prorsus quasi astu inspicienda praeberentur, quae omni studio occultanda pudibundo viro erant. Post discessum deinde legatorum quorum Africanus, dum inspicit urbem, spectaculo Alexandrinis fuit iam etiam peregrino populo invisus cum filio, quem ex sorore susceperat, et cum uxore, matris paelice, metu insidiarum tacitus in exilium proficiscitur contractoque mercennario exercitu bellum sorori pariter ac patriae infert. Arcessitum deinde maximum a Cyrenis filium, ne eum Alexandrini contra se regem
Abbreviated transcription (Latin):
certamine fraternum regnum recepiss. Itaq ꝙ sb̃¬
ornari et a matre cleopatra. et a fauore pͥncipum sa¬
tis fratris filium cognouerat. caeterum infestus oĩ¬
bus statim ubi alexandriam ingressus est fautores
pueri trucidari uissit. Ip̃m quoq die nuptiarum.
quib matrem eius in matrimonium recipiebat. int̾
apparatus epularum. et sollennia religionum in com¬
plexii matris interficit. Atq ita thorum sororis caed̾
filii eiuscruentus ascendit. Post quod non mitior in
populares. qui eum in regnum uocauerant fuit. Siꝗ¬
dem pegrinis militib licentia caedis data. omnia san¬
guine quotidie manabant. Ipãm quoq sororem
filia eius uirgine per uim stuprata. et in matrimoĩ
ascita repudiat. Quibus rebus territus ppls in diu̾sa
labitur. patriamq metu mortis exul relinquit. Solus
ugitur in tanta urbe cum suis relictus ptolemaeus cũ
regem se non hominum. s uacuarum adium uidet.

Expanded text:
certamine fraternum regnum recepisset, in quod subcertamine fraternum regnum recepisset, in quod subornari et a matre Cleopatra et favore principum fratris filium cognoverat, ceterum infestus omnibus, statim ubi Alexandriam ingressus est, fautores pueri trucidari iussit. Ipsum quoque die nuptiarum, quibus matrem eius in matrimonium recipiebat, inter apparatus epularum et sollemnia religionum in conplexu matris interficit atque ita torum sororis caede filii eius cruentus ascendit. Post quod non mitior in populares, qui eum in regnum vocaverant, fuit, siquidem peregrinis militibus licentia caedis data omnia sanguine cotidie manabant; ipsam quoque sororem filia eius virgine per vim stuprata et in matrimonium adscita repudiat. Quibus rebus territus populus in diversa labitur patriamque metu mortis exul relinquit. Solus igitur in tanta urbe cum suis relictus Ptolomeus, cum regem se non hominum, sed vacuarum aedium videret
Abbreviated transcription (Latin):
norum calunniae litium. Sequant᷑ se modo fortit̾.
et colligant: quid se duce possit efficere tantus excitus.¬
quem sine cuiusꝗͣ militum auxilio suamet unius oꝑa
uiderint cappadociam. caeso rege cepisse. qui solus moͬ¬
talium. pontum omnem Seythiamq pacauerit: quã
nemo an transire. tuto. atq adire potuerit. Nam iusti¬
ciae atq liberalitatis suae ne ip̃os milites. qui exꝑiant᷑
testes refugeͬ. et illa indicia hẽre ꝙ solus regum oĩu¬
non pat̾na solum uerum etiam externa regna heredi¬
tatibus ꝑꝑ munificentiam acquisita possideat. Col¬
chos saphlagoniam Bosforum. Sic excitatis mi¬
litibus: post annos tres et uiginti sumpti regni in Ro¬
mana bella descendit:
Tq in agypto mortuo rege ptolemaeo ei qui
Cyrenis regnabat ptolemȩo per legatos.re¬
gnum et uxor Cleopatra regina soror ip̃iꝰ
defertur. Claetus igitur hoc solo ptolemȩus ꝙ sine

Expanded text:
norum, calumniae litium. Sequantur se modo fortiter norum, calumniae litium. Sequantur se modo fortiter et colligant, quid se duce possit efficere tantus exercitus,quem sine cuiusquam militum auxilio suamet unius opera viderint Cappadociam caeso rege cepisse, qui solus mortalium Pontum omnem Scythiamque pacaverit, quam nemo ante transire tuto atque adire potuit. Nam iustitiae atque liberalitatis suae ne ipsos milites quin experiantur testes refugere et illa indicia habere, quod solus regum non paterna solum, verum etiam externa regna hereditatibus propter munificentiam adquisita possideat, Colchos, Paphlagoniam, Bosphorum. Sic excitatis militibus post annos tres et XX sumpti regni in Romana bella descendit. Atque in Aegypto mortuo rege Ptolomeo ei, qui Cyrenis regnabat, Ptolomeo per legatos regnum et uxor Cleopatra regina, soror ipsius, defertur. Laetus igitur hoc solo Ptolomeus, quod sine
Abbreviated transcription (Latin):
uersus romanos partem uirium hẽret. Multoq se
timidius ac diffidentius bella pontica ingressum. cũ
ip̃e Tyro ac rudis ẽẽt. Seythiae p̃ter arma. uirtute¬
q animi. locorum ꝙͦ. solitudinib uel frigoribus in¬
structae: per quae denuntiaretur ingens militiȩ ꝑicu¬
lum ac labor. inter quas difficultates. ne spes quid
p̃mii foret ex hoste uago nec tantum pecunia: sed ⁊
sedis inopae. Nunc se diuersam belli conditionem
ingredi. Nam neq caelo asiae eẽt temperatius aliud:
nec solo fertilius. nec urbium multitudine p̃stantius.
magnamq: temporis partem. non ut militiam: sed
ut festum diem acturos: bello dubium facili magis.
an uberi. si mõ aut proximas regni Atalici opes:aut
ueteres lydiae. lonaeq adierint: quas non expugna¬
tum eant: sed possessum. tantumq se auida expectat
Asia: ut etiam uocibus uocet. Adeo illis odium roa¬
norum incussit rapacitas consulum. sectio publica¬

Expanded text:
versus Romanos partem virium haberet. Multoque se versus Romanos partem virium haberet. Multoque se timidius ac diffidentius bella Pontica ingressum, cum ipse rudis ac tiro esset, Scythiae praeter arma virtutemque animi locorum quoque solitudinibus vel frigoribus instructae, per quae denuntiaretur ingens militiae periculum ac labor. Inter quas difficultates ne spes quidem praemii foret ex hoste vago nec tantum pecuniae, sed etiam sedis inope. Nunc se diversam belli condicionem ingredi. Nam neque caelo Asiae esse temperatius aliud, nec solo fertilius nec urbium multitudine amoenius; magnamque temporis partem non ut militiam, sed ut festum diem acturos bello dubium facili magis an ubere,si modo aut proximas regni Attalici opes aut veteres Lydiae Ioniaeque audierint, quas non expugnatum eant, sed possessum;tantumque se avida expectat Asia, ut etiam vocibus vocet: adeo illis odium Romanorum incussit rapacitas proconsulum, sectio publica
Abbreviated transcription (Latin):
seu nobilitate illis comparet᷑. clariorem illa colluuie cõ¬
uenarum eẽ: qui paternos maiores suos a Cyro Dario¬
q conditorib ꝑsici regni. mat̾nos a magno Alexãdro
ac Nicanore Seleuco conditorib imꝑii macedonici re¬
ferat. seu ppls illorum conferat᷑ suo earum se gentiu
ẽẽ que non modo romano impio sint pares. si mace¬
donico quoq obstiterint. Nullam subiectarum sibi
gentium exꝑtam pegrina imꝑia. nullis unꝗͣ nisi dõe¬
sticis regibus paruisse. Cappadociam uelint an paphla¬
goniam recensere rursus pontum. Bithynamq. itẽ¬
q Armeniam maiorem. minoremq quarum genti¬
um nullam neq alexander ille. qui totam pacauit
Asiam nec quisꝗͣ successorum eius. aut p̃cessorum at¬
tigisset. Seythiam duos unꝗͣ ante se reges. non paca¬
re: s tantum intrare ausos. Darium et philippum. x¬
gre inde fugam sibi expedisse: unde ip̃e magnam ad¬

Expanded text:
seu nobilitate illis conparetur, clariorem illa conluvie conseu nobilitate illis conparetur, clariorem illa conluvie convenarum esse, qui paternos maiores suos a Cyro Darioque, conditoribus Persici regni, maternos a magno Alexandro ac Nicatore Seleuco, conditoribus imperii Macedonici, referat, seu populus illorum conferatur suo, earum se gentium esse, quae non modo Romano imperio sint pares, sed Macedonico quoque obstiterint. Nullam subiectarum sibi gentium expertam peregrina imperia; nullis umquam nisi domesticis regibus paruisse, Cappadociam velint an Paphlagoniam recensere, rursus Pontum an Bithyniam, itemque Armeniam maiorem minoremque; quarum gentium nullam neque Alexander ille, qui totam pacavit Asiam, nec quisquam successorum eius aut posterorum attigisset. Scythiam duos umquam ante se reges non pacare, sed tantum intrare ausos, Darium et Philippum, aegre inde fugam sibi expedisse, unde ipse magnam ad
Abbreviated transcription (Latin):
se. Nullius apud eos maiora ꝗͣ massinisse regis numi¬
darum hẽri merita. huic imputari uictum annibalẽ
huic captum Siphacem. huic Carthaginem deletam.
Hunc inter duos illos Africanos tͥtium reseruatorem
urbis referri. tamen cum huius nepote bellum mõ in
Africa gestum adeo in expiabile: ut nec uictum quidẽ
patris memoriae donarent: quin carcerem. ac triumphi
spectaculum exꝑiretur. Hane illos omnib regibus le¬
gem odiorum dixisse. scil quia ip̃i tales reges hũerit.
quorum etiam nominib erubescant: aut pastores ab¬
origine: aut haruspices Sabinoꝵ aut exules Corinthi¬
orum: aut seruos uernasq tuscorum: aut quod hono¬
ratissimum nom̃ fuit inter haec suꝑbos. Atq ut ip̃i fe¬
runt conditores suos lupae uberib alitos: sic omnem
illum ppłm lupoꝵ animos in explebiles sanguinis atq
imꝑii diuitiaꝵq auidos ac ieiunos hẽre. Se autem

Expanded text:
se. Nullius apud eos maiora quam Masinissae, regis Numise. Nullius apud eos maiora quam Masinissae, regis Numidarum, haberi merita;huic inputari victum Hannibalem, huic captum Syphacem, huic Karthaginem deletam, hunc inter duos illos Africanos tertium servatorem urbis referri:tamen cum huius nepote bellum modo in Africa gestum adeo inexpiabile, ut ne victum quidem patris memoriae donarent, quin carcerem ac triumphi spectaculum experiretur. Hanc illos omnibus regibus legem odiorum dixisse, scilicet quia ipsi tales reges habuerint, quorum etiam nominibus erubescant, aut pastores Aboriginum, aut aruspices Sabinorum, aut exules Corinthiorum, aut servos vernasque Tuscorum, aut, quod honoratissimum nomen fuit inter haec, Superbos;atque ut ipsi ferunt conditores suos lupae uberibus altos, sic omnem illum populum luporum animos inexplebiles sanguinis, atque imperii divitiarumque avidos ac ieiunos habere. Se autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ppło cappadocum pꝑ libertatem oblatam Gor¬
dium regem oranti ideo tantum ꝙ amicus suus ẽẽt.
non obtinuisse. Nicomedem p̃cepto illorum bellum
sibi intulisse. quia ultum ierit se ab ip̃is uentum obiuã
et numc eam secum bellandi illis cãm fore ꝙ non im¬
pune se nicomedi Lacerandum saltatricis filio p̃bue¬
rit. Quippe non delicta regum illos s uires. ac maie¬
statem insequi. neq in uno: s: in aliis quoq omnib
hac arte saepe crassatos. Sic et auum suum pharnace¬
per cognationum arbitria succedaneũ. regi ꝑgameno fu¬
meni datum. Sic rursus eumenem cuius cdassibus pri¬
mo in Asiam fuere transuecti: cuius exercitu magis ꝗͣ suo
et magnum Antiochum et Gallos in Asia. et mox ĩ ma¬
cedonia regem fersen domuerant: et ip̃m pro hoste hĩ¬
tum eiq interdictum italia. et qđ cum ip̃o deforme
sibi putauerant. cũ filio eius Aristonico bellum gessis¬

Expanded text:
dein populo Cappadocum pro libertate oblata Gordein populo Cappadocum pro libertate oblata Gordium regem orante ideo tantum, quoniam amicus suus esset, non obtinuisse. Nicomeden praecepto illorum bellum sibi intulisse; quia ultum ierit se, ab ipsis ventum obviam in eo; et nunc eam secum bellandi illis causam fore, quod non inpune se Nicomedi lacerandum, saltatricis filio, praebuerit. Quippe non delicta regum illos, sed vires ac maiestatem insequi, neque in uno se, sed in aliis quoque omnibus hac saepe arte grassatos. Sic et avum suum Pharnaceper cognitionum arbitria succidaneum regi Pergameno Eumeni datum;sic rursus Eumenen, cuius classibus primo in Asiam fuere transiecti, cuius exercitu magis quam suo et Magnum Antiochum et Gallos in Asia et mox in Macedonia regem Perseum domuerant,et ipsum pro hoste habitum eique interdictum Italia, et quod cum ipso deforme sibi putaverant, cum filio eius Aristonico bellum gessis
Abbreviated transcription (Latin):
quam proauo suo Mithrydati. Seleucus Gallinicus
in dotem dediss. Quid cum paphlagonia. se decedere
iusserint: non alterum illud genus belli fiuisse: quae
non ui non armis: sed adoptione testamenti et regũ
domesticorum interitu. hereditaria patri suo ueniss
Cum int̾ hane decretorum amaritudinem parendo nõ
tamen eos mitigaret. quin acrius se in dies gerant non
obtinuisse. Quod enim a se non p̃bitum illis obsequiũ:
Non phrygiam paphlagoniamq dimissis non cap¬
padocia filium eductum. quam iure gentium uictoͬ
occupauerat. raptum tamen sibi ẽẽ ius uictoriae ab
illis. quorum nihil est nisi bello quaesitum. Non re¬
gem Bithyniae. Cherson in quem senatus arma decre¬
uerat a se in gram illorum occisum: tamen nihilominꝰ
imputari sibi. qua Gordius aut Tygranes faciat lib̾¬
tatem. etiam in contumeliam sui a senatu ultro dela¬
tam Cappadociae. quam reliquis gentib abstulerunt.

Expanded text:
quam et proavo suo Mithridati Seleucus Callinicus quam et proavo suo Mithridati Seleucus Callinicus in dotem dedisset. Quid, cum Paphlagonia se decedere iusserint, non alterum illud genus belli fuisse? Quae non vi, non armis, sed adoptione testamenti et regum domesticorum interitu hereditaria patri suo obvenisset. Cum inter hanc decretorum amaritudinem parendo non tamen eos mitigaret, quin acerbius in dies gerant, non obtinuisse. Quod enim a se non praebitum illis obsequium? Non Phrygiam Paphlagoniamque dimissas? Non Cappadocia filium eductum, quam iure gentium victor occupaverat?Raptum tamen sibi esse victoriae ius ab illis, quorum nihil est nisi bello quaesitum. Non regem Bithyniae Chreston, in quem senatus arma decreverat, a se in gratiam illorum occisum? Tamen nihilo minus inputari sibi, si qua Gordius aut Tigranes faciat. Libertatem etiam in contumeliam sui a senatu ultro delatam Cappadociae, quam reliquis gentibus abstulerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis hoc ip̃o tempore uniuersam italiam bel¬
lo Marsico consurrexisse: non iam libertatem: sed cõ¬
sortium impii ciuitatisq poscentem. Nec grauius
uicino italiae bello ꝗͣ domesticis principum factio¬
nibus urbem p̃mi. multoq ꝑiculosius eẽ Italico ciui¬
le bellum. Simul et a Germania Cymbros ĩmensa:
illam. ferorum atq ĩmitium ppłorum more ꝓcelle¬
ltaliam inundasse: Quorum etsi singula bella sustiẽ¬
re romani possent: uniuersis tam̃ obruantur: ut ne
uagaturos quidem bello suo putet.Utendum igitur
occasione. et rapienda incrementa uirium. ne si illis
occupatis quieuerint. mox aduersus uacuos et qui¬
etos. maius negocium hẽant. Non enim quȩri an
capienda sint arma. sed utrum potius sua occasione
an illorum. Nam bellum quidem iam tunc secum
ab illis geri coeptum: cum sibi pupillo maiorem phri¬
giam ademerant. quam patri suo p̾mium. dati ad¬
uersus Aristonicum auxilii concesserant: gentemq

Expanded text:
exemplis, hoc ipso tempore universam Italiam belexemplis, hoc ipso tempore universam Italiam bello Marsico consurrexisse, non iam libertatem, sed consortium imperii civitatisque poscentem;nec gravius vicino Italiae bello quam domesticis principum factionibus urbem premi, multoque periculosius esse Italico civile bellum. Simul et a Germania Cimbros, inmensa milia ferorum atque inmitium populorum, more procellae inundasse Italiam;quorum etsi singula bella sustinere Romani possent, universis tamen obruantur, ut ne vacaturos quidem bello suo putet. Vtendum igitur occasione et rapienda incrementa virium, ne, si illis occupatis quieverint, mox adversus vacuos et quietos maius negotium habeat. Non enim quaeri, an capienda sint arma, sed utrum sua potius occasionem an illorum. Nam bellum quidem iam tunc secum ab illis geri coeptum, cum sibi pupillo maiorem Phrygiam ademerint, quam patri suo praemium dati adversus Aristonicum auxilii concesserant, gentem
Abbreviated transcription (Latin):
gallis: sed etiam captam: ita ut unius illis montis tm̃
cacumen relinqueret᷑. nec bello hostem s p̃cio remotũ.
Gallorum aũt nomen quod semꝑ romanos truit in
partem uirium suaꝵ ip̃e numeret. Nam hos qui asi¬
am incolunt gallos ab illis qui italiam occupauerant.
sedibus tantum distare originem quidem ac uirtutẽ
genusq pugnae idem hẽre. Tantoq his acriora eẽ: ꝗͣ
illis ingenia. ꝗ̃ longiore. ac difficiliore spacio ꝑ illy¬
ricum Thraciamq prodierint. fene oposius transitis
eorum finbus. ꝗ̃ ubi consedere possessis. lam ipsam
italiam audire se nunꝗͣ ut roma condita sit satis illi pa¬
catam. s assidue per om̃s annos. pro libertate alios.
quosdam etiam pro uice imꝑii. bellis continuis ꝑseue¬
rasse. et a multis ciuitatib italiae deletos romanoru:
exercitus. ferri. Aquibusdam nouo contumeliae mo¬
re. sub iugum missos. Ac ne ueteribus ĩmoremur

Expanded text:
Gallis, sed etiam captam, ita ut unius illis montis tantum Gallis, sed etiam captam, ita ut unius illis montis tantum cacumen relinqueretur; nec bello hostem, sed pretio remotum. Gallorum autem nomen, quod semper Romanos terruit, in partem virium suarum ipse numeret. Nam hos, qui Asiam incolunt, Gallos ab illis, qui Italiam occupaverant, sedibus tantum distare,originem quidem ac virtutem genusque pugnae idem habere; tantoque his acriora esse quam illis ingenia, quod longiore ac difficiliore spatio per Illyricum Thraciamque prodierint, paene operosius transitis eorum finibus quam ubi consedere possessis. Iam ipsam Italiam audire se numquam, ut Roma condita sit, satis illi pacatam, sed adsidue per omnes annos pro libertate alios, quosdam etiam pro vice imperii bellis continuis perseverasse;et a multis civitatibus Italiae deletos Romanorum exercitus ferri, a quibusdam novo contumeliae more sub iugum missos. Ac ne veteribus inmoremur
Abbreviated transcription (Latin):
scere non tantum animo hostiliter s etiam p̃lio con¬
gressis consulendum qua rõne ac spe coepta bella susti¬
neant. Esse aũt sibi uictoriae fiduciam si sit illis animꝰ
Romanosq uinci posse cognitum non sibi magis ꝗͣ
ipĩs militib: qui et in bithynia Aquilium et Malci¬
num in Cappadocia effuderint. Atsiquidem aliena ma¬
gis exempla ꝗͣ sua exꝑimenta moueant audire se a pyr¬
rho rege epiri non amplius quinq: milib macedonu
instructo fusos tribus p̃liis romanos.Audire Annibalẽ
sedicim annis ltaliae uictorem ĩmoratum et quin ipãm
capet urbem non romanoꝵ illi uires restitisse: s dome¬
sticae amulationis atq inuidiae studium. Audire po¬
pulos transalpinae gallie Italiam ingressos. maximis
eam plurimisq urbibus possidere. Et latius aliquãto
solum finium ꝗͣ in Asia quae dicatur imbellis eosdẽ
Gallos occupasse. nec uictam solum dici sibi romam a

Expanded text:
scere non tantum animo hostiliter, sed etiam proelio conscere non tantum animo hostiliter, sed etiam proelio congressis, consulendum, qua ratione ac spe coepta bella sustineant. Esse autem sibi victoriae fiduciam, si sit illis animus; Romanosque vinci posse cognitum non sibi magis quam ipsis militibus, qui et in Bithynia Aquilium et Malthinum in Cappadocia fuderint. Ac si quem aliena magis exempla quam sua experimenta moveant, audire se a Pyrro, rege Epiri, non amplius quinque milibus Macedonum instructo fusos tribus proeliis Romanos. Audire Hannibalem sedecim annis Italiae victorem inmoratum, et quin ipsam caperet urbem, non Romanorum illi vires restitisse sed domesticae aemulationis atque invidiae studium. Audire populos transalpinae Galliae Italiam ingressos maximis eam pluribusque urbibus possidere et latius aliquanto solum finium, quam in Asia, quae dicatur inbellis, idem Galli occupavissent. Nec victam solum dici sibi Romam a
Abbreviated transcription (Latin):
re ciuitatum excipitur. Multum ibi auri argẽti¬
q studio ueterum regum magnumq belli appa¬
ratum inuenit: quib instructus debita ciuitatib
publica. priuataq remittit.et uacationem quinq̃n¬
nii concedit. Tum ad contionem militem uocat.
eosq uariis exhortationibus ad romana bella siue¬
Asiana excitat. Quam oronem dignam duxi cuius exem¬
plum breuitati huius opis insererem: quam obliquam
pompeius trogus exposuit: quoniam in liuio et Salu¬
stio rep̃hendit. ꝙ contiones directas pro sua oratione
opi suo inserendo hystoriae modum excesserint.O¬
ptandum sibi fuisse ait ut de eo liceret consulere bellũ¬
ne sit cum romanis an pax h̃ñda. Quin uero sit resis¬
tendum impugnantib nec eos quidem dubitare: qui
spe uictoriae careant. Quippe aduersus latronem si ne¬
queant pro salute. pro ultione tam̃ sua omnes ferrum
stringere. Caeterum quia non id agitur an liceat quie¬

Expanded text:
re civitatium excipitur. Multum ibi auri argentire civitatium excipitur. Multum ibi auri argentique studio veterum regum magnumque belli apparatum invenit, quibus instructus debita civitatibus publica privataque remittit et vacationem quinquennii concedit. Tunc ad contionem milites vocat eosque variis exhortationibus ad Romana bella siveAsiana incitat. Quam orationem dignam duxi, cuius exemplum brevitati huius operis insererem; quam obliquam Pompeius Trogus exposuit, quoniam in Livio et in Sallustio reprehendit, quod contiones directas pro sua oratione operi suo inserendo historiae modum excesserint. Optandum sibi fuisse ait, ut de eo liceret consulere, bellumne sit cum Romanis an pax habenda;quin vero sit resistendum inpugnantibus, ne eos quidem dubitare, qui spe victoriae careant; quippe adversus latronem, si nequeant pro salute, pro ultione tamen sua omnes ferrum stringere. Ceterum quia non id agitur, an liceat quie
Abbreviated transcription (Latin):
de. etiam filius eius. et ip̃e nicomedes. regno a mi¬
thrydate pellitur: Qui cum supplex romam ueĩsset.
decernitur in senatu. ut uterq in regnum restituat᷑:
in quam rem missi. M. Aquilius et Manlius Mal¬
cinus legati. His cognitis Mithrydates societate
cum Tygrane bellum aduersum romanos gesturꝰ
iungit. pactiq interse sunt: ut urbes agriq mit̾da¬
ti: homines uero. et quaecunq auferri possent Ty¬
grani cederent. Posthaec mithrydates intellecto qͣn¬
tum bellum suscitaret legatos ad Cymbros. alios
ad Gallograecos. et Sarmatas. basternasq. auxiliũ
petitum mittit. Nam omnes gentes has romanũ
meditabundus bellum. uariis benesiciorum muneri¬
bus iam ante illexerat. A Seythia quoq exercitu
uenire iubet. omnemq orientem aduersus roma¬
nos armat. Non magno igitur labore. Aquiliu:
et Malcinum Asiano exercitu instructos uincit.
quibus simul cum nicomede pulsis. ingenti fauo¬

Expanded text:
de etiam filius eius, et ipse Nicomedes, regno a Mide etiam filius eius, et ipse Nicomedes, regno a Mithridate pellitur, qui cum supplex Romam venisset, decernitur in senatu, ut uterque in regnum restituantur; in quod tum missi M'. Aquilius et Mallius Malthinus legati. His cognitis Mithridates societatem cum Tigrane bellum adversus Romanos gesturus iungit, pactique inter se sunt, ut urbes agrique Mithridati, homines vero et quaecumque auferri possent, Tigrani cederent. Post haec Mithridates intellecto quantum bellum suscitaret, legatos ad Cimbros, alios ad Gallograecos et Sarmatas Bastarnasque auxilium petitum mittit. Nam omnes has gentes Romanum meditabundus bellum variis beneficiorum muneribus iam ante inlexerat. Ab Schythia quoque exercitum venire iubet omnemque Orientem adversus Romanos armat. Non magno igitur labore Aquilium et Malthinum Asiano exercitu instructos vincit, quibus simul cum Nicomede pulsis ingenti favo
Abbreviated transcription (Latin):
gna falsis nominib furantium et mithrydati Cap¬
padociam: et Nicomedi ad solatia eius paflagoniam
ademit. Ac ne contumelia regum foret ademptu:
illis: quod daretur aliis: uterq ppłs liber tati doãtꝰ
est. S cappadoces munus libertatis abnegantes
negant uiuere gentem sine rege posse. Itaq rex illis
a senatu ariobarzanes statuitur. Erat eo tempore
Tygranes rex armeniae obses a parthis ante multum
tempois datus: nec olim ab eisdem in regnum pat̾¬
num remissus. Hunc mithrydates mire ad socie¬
tatem romani belli: quod olim meditabat᷑: pellicẽ
cupiebat. Nihil igitur de offensa romanorum sen
segni admõm bellum inferat: et ne quis dolus sb̾eẽ¬
uideat᷑ filiam suam ei Cleopatram in matrimoniũ
tradit. Primo igitur aduentu Tygranis. Ariobar¬
zanes. sublatis rebus suis romam contendit. Atq
ita per Tygranem rursum Cappadocia iuris eẽ mitͥ¬
datis coepit. E odem tempore mortuo Nicome¬

Expanded text:
gna falsis nominibus furantium, Mithridati Capgna falsis nominibus furantium, Mithridati Cappadociam et Nicomedi ad solacia eius Paphlagoniam ademit. Ac ne contumelia regum foret ademptum illis, quod daretur aliis, uterque populus libertate donatus est. Sed Cappadoces munus libertatis abnuentes negant vivere gentem sine rege posse. Itaque rex illis a senatu Ariobarzanes statuitur. Erat eo tempore Tigranes rex Armeniae, obses Parthis ante multum temporis datus, nec olim ab eisdem in regnum paternum remissus. Hunc Mithridates mire ad societatem Romani belli, quod olim meditabatur, perlicere cupiebat. Nihil igitur de offensa Romanorum sentsegni admodum, bellum inferat, et ne quis dolus subesvideatur, filiam suam ei Cleopatram in matrimonium tradit. Primo igitur adventu Tigranis Ariobarzanes sublatis rebus suis Romam contendit, atque ita per Tigranen rursus Cappadocia iuris esse Mithridatis coepit. Eodem tempore mortuo Nicome
Abbreviated transcription (Latin):
norum filio imposito ariarathis nomine: additoq
ei rectore Gordio tradidit. S cappadoces crudelita¬
te. ac libidine p̃fectorum uexati a mithrydate de¬
ficiunt. frẽmq regis et ip̃m ariarathem nomine¬
ab Asia ubi educabatur reuocant. Cum quo Mithry¬
dates p̃lium renouat. uictumq regno Cappadoci¬
infirmitate. decedit. Post huius mortem Nicome¬
des timens. ne mit̾dates accessione Cappadociae ẽt̃
dinis. quasi Ariarathes tres non duos filios genuiss.
qui a senatu romano pat̾num regnum peteret. Uxorẽ
q laodicem romam mittit. ad testimonium trium ex
ariarathe susceptoꝵ filiorum. Quod ubi mithryda¬
tes cognouit. et ip̃e pari impudentia Gordium ro¬
mam mittit: qui senatui asseueret puerum. cui Cap¬
padociae regnum tradiderat ex eo Ariarathe genitũ
qui bello Aristonico auxilia romanis gerens ceci¬
disset. S senatus studio regum intellecto. aliena re¬

Expanded text:
norum filio inposito Ariarathis nomine additoque norum filio inposito Ariarathis nomine additoque ei rectore Gordio tradidit. Sed Cappadoces crudelitate ac libidine praefectorum vexati a Mithridate deficiunt fratremque regis, et ipsum Ariarathen nomineab Asia, ubi educabatur, revocant,cum quo Mithridates proelium renovat victumque regno Cappadociinfirmitate decedit. Post huius mortem Nicomedes timens, ne Mithridates accessione Cappadociae etiamdinis, quasi Ariarathes tres, non duos filios genuisset, qui a senatu Romano paternum regnum peteret. Vxorem quoque Laodicen Romam mittit ad testimonium trium ex Ariarathe susceptorum filiorum. Quod ubi Mithridates cognovit, et ipse pari inpudentia Gordium Romam mittit, qui senatui adseveret puerum, cui Cappadociae regnum tradiderat, ex eo Ariarathe genitum, qui bello Aristonici auxilia Romanis ferens cecidisset. Sed senatus studio regum intellecto, aliena re
Abbreviated transcription (Latin):
scens. cãs belli futuras: aut si ꝑmitt̾et: per eundem fi¬
lium tolli posse per quem interfecerat patrem: O đ
ubi Ariarathes iunior moliri cognouit grauiter feres
int̾fectorem patris per auunculum potissime ab exi¬
lio reuocari ingentem exercitum contrahit. Igitur
cum in aciem eduxiss. Mithrydates peditum lxxx.
milia. eꝗtum decem millia currus falcatos sexcẽtos.
nec Ariarathi auxiliantib finitimis regibus minoeͬs
copiae ẽent: incertum bellum timens. consilia ad insi¬
dias transfert. sollicitatoq iuuene ad colloquium: cũ
ferrum occultatum int̾ fasceas gereret. scrutatore ab
ariarathe regio more misso curiosius imum uentrẽ
ꝑtractanti ait caueret. ne aliud tȩlum inueniret. ꝗͣ ꝗͣ¬
reret. atq ita risu protectis insidiis euocatum ab aĩ¬
cis uelut ad secretum sermonem inspectante utro¬
q exercitu interficit. Regnum cappadocia octo ã¬

Expanded text:
scens, causas belli futuras, aut, si permitteret, per eundem fiscens, causas belli futuras, aut, si permitteret, per eundem filium tolli posse, per quem interfecerat patrem. Quod ubi Ariarathes iunior moliri cognovit, graviter ferens interfectorem patris per avunculum potissimum ab exilio revocari, ingentem exercitum contrahit. Igitur cum in aciem eduxisset Mithridates peditum LXXX milia, equitum X, currus falcatos sexcentos, nec Ariarathi auxiliantibus finitimis regibus minores copiae essent, incertum belli timens consilia ad insidias transfert sollicitatoque iuvene ad conloquium,cum ferrum occultatum inter fascias gereret, scrutatore ab Ariarathe regio more misso, curiosius imum ventrem pertractanti ait: caveret, ne aliud telum inveniret quam quaereret. Atque ita risu protectis insidiis sevocatum ab amicis velut ad secretum sermonem inspectante utroque exercitu interficit; regnum Cappadociae octo an
Abbreviated transcription (Latin):
lthrydates parricidia nece uxoris aus¬
picatus sororis alterius laodices filios
cuius uirum Ariarathem regem Cap¬
padociae per Gordium insidiis occi¬
derat. tollendos statuit: nil actum
morte patris existimans. si adolescentes paternum re¬
gnum. cuius ille cupiditate flagrabat. occupassent. Igit
dum in his cogitationib uersatur. Int̾im Nicomedes
rex Bithyniae uacuam morte regis Cappadociam in¬
uadit. quod cum nuntiatum Mithrydati fuisset:
per simulationem pietatis auxilia sorori ad expellen¬
dum Cappadocia Nicomedem mittit. S iam laodice
per pactionem se Nicomedi in matrimonium tradi¬
derat. quod aegre ferens Mithrydates p̃sidia nicome¬
dis. Cappadocia expellit: regnumq sororis filio resti¬
tuit. Egregium prorsus factum. ni subsecuta fraus
ẽet. siquidem interiectis mensib: simulat se Gordiu:
quo ministro usus in Ariarathe interficiendo fuerat.
restituere in patriam uelle. spans si resisteret adole¬

Expanded text:
thridates parricidia nece uxoris auspicatus sororis alterius Laodices filios, cuius virum Ariarathen, regem Cappadociae, per Gordium insidiis occiderat, tollendos statuit, nihil actum morte patris existimans, si adulescentes paternum regnum, cuius ille cupiditate flagrabat, occupassent. Igitur dum in his cogitationibus versatur, interim Nicomedes, rex Bithyniae, vacuam morte regis Cappadociam invadit. Quod cum nuntiatum Mithridati fuisset, per simulationem pietatis auxilia sorori ad expellendum Cappadocia Nicomeden mittit. Sed iam Laodice per pactionem se Nicomedi in matrimonium tradiderat. Quod aegre ferens Mithridates praesidia Nicomedis Cappadocia expellit regnumque sororis filio restituit, egregium prorsus factum, ni subsecuta fraus esset;siquidem interiectis mensibus simulat se Gordium, quo ministro usus in Ariarathe interficiendo fuerat, restituere in patriam velle, sperans, si obsisteret adule
Abbreviated transcription (Latin):
tio regni Alexandri filio. si natus ẽẽt. Haec agebãt
posito in medio Alexandri corpore: ut maiestas
eius. testis decretorum eẽt
Is ita compositis. Macedonie et Graeciae an¬
tipater preponitur. Regiae pecuniae custo¬
dia Cratero traditur. Castrorum ex̾citus
et rerum cura Melcagro. et Perdice assignatur ui¬
betq Arideus rex. corpus Alexandri in Ammoĩs
templo deduci. Tunc ꝑdica infensus seditionis
auetoribus. repente ignaro collega. Lustrationem
castrorum ꝑꝑ mortem regis in posterum edicit.
Postqͣ armatum exercitum in campo constituit cõ¬
sentientib uniuersis euocatos dum transit de
singulis manipulis. seditiosos supplicio tradi oc¬
culte iub. Neuersus deinde inter pͥncipes pro¬
uintias diuidit. simul et aemulos remouet: ut mu¬
nus imꝑii. beneficii sui faceret. Prima Ptolemaeo
aegyptus et Africae. Arabiaeq pars. sorte uenit.
quem ex gregario milite alexander uirtutis causa

Expanded text:
tio regni Alexandri filio, si natus esset. Haec agebant tio regni Alexandri filio, si natus esset. Haec agebant posito in medio Alexandri corpore, ut maiestas eius testis decretorum esset. His ita compositis Macedoniae et Graeciae Antipater praeponitur, regiae pecuniae custodia Cratero traditur, castrorum et exercitus et regum cura Meleagro et Perdiccae adsignatur;iubeturque Arridaeus rex corpus Alexandri in Hammonis templum deducere. Tunc Perdicca, infensus seditionis auctoribus, repente ignaro collega lustrationem castrorum propter mortem regis in posterum edicit. Postquam armatum exercitum in campo constituit, consentientibus universis evocatos, dum transit, de singulis manipulis seditiosos supplicio tradi occulte iubet. Reversus inde inter principes provincias dividit, simul ut et aemulos removeret et munus imperii beneficii sui faceret. Prima Ptolomeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte venit, quem ex gregario milite Alexander virtutis causa