comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seutiente ut non dicã regͥuante uacuas
trausinisit alpes: atq aquil eiã iti protus
adueniens. hostẽ illũ maximũ. magnũ.
trucẽ. & ab unmanissimis quoq gentibꝰ
germanoꝵ tributa acstipendia solo t̾ro¬
re nominis exigente̾. sine dolo & sine
controuersia. clausit. cepit. occidit. Ua¬
lentinianꝰ recepto italie potitꝰ est ĩꝑio.
andragatiꝰ comes cognita maximi nece.
p̃cipitẽ sese enaui itiundas dedit. ac suf¬
focatꝰ est. I eo dosiꝰ incruentaͣ uictoriã
ꝓ curante dõ suscepit. ħ cce regibꝰ & te-¬
ꝑibꝰ xp̃ianis qualit̾ bella ciuilia cũ uita¬
ri nequeunt transigunt᷑. Adiuctoriã
ꝑ uentũ ẽ : irrupta ẽ ciuitas. correptꝰ ẽ
tyrannꝰ. & hoc parũ ẽ. Ecce aparte alia
uictꝰ hostilis exercitꝰ : atq ipso tyranno
truculentior. comes teranni ad morte̾ co¬
actꝰ ante dissolute eiꝰ eque insidiȩ. tanti
apparatꝰ exinaniti st̃: & tam̃ dolos nullꝰ

Expanded text:
sentiente, ut non dicam repugnante, vacuas sentiente, ut non dicam repugnante, vacuas transmisit Alpes, atque Aquileiam improvisus adveniens, 558 hostem illum magnum, Maximum trucem, et ab immanissimis quoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Valentinianus, recepta Italia, potitus imperio est. Andragatius comes, cognita Maximi nece, praecipitem sese e navi in undas dedit, ac suffocatus est. Theodosius incruentam victoriam Deo procurante suscepit. Ecce regibus eistianis qualiter bella ciuilia. cum uitari nequeunt, transiguntur. ad uictoriam peruentum est, inrupta est ciuitas, correptus tyrannus. et hoc parum est. ecce parte alia uictus hostilis exercitus atque ipso tyranno truculentior comes tyranni ad mortem coactus, tantae dissolutae elusaeque insidiae, tanti apparatus exinaniti sunt: et tamen nullus dolos
Abbreviated transcription (Latin):
gratiatio: imꝑiui romani orbis solꝰ optiiu¬
it: mansitq ineo annis undecĩ. cũ iã in
crientis partibꝰ. sex aniis gratianosuuente
regnass&. Itaq iustis necessariisq cau¬
sis al bellũ ciuile ꝑmotꝰ. eũ aduobꝰ augꝰ¬
tis fr̾ibꝰ & ultione̾ unius int̾fecti saugnis
exiger&. de reslitutionẽ miseria alteriꝰ
exeulautis orar&e. posuit indõ spem suã
seseq aduersũ maxinũ tyrannũ sola
fide maior. naͣ longe minor unuersa
apparatꝰ belli comparatione ꝓripuit.
Nquilei&e tc̃ maocimꝰ uictorie sue spectator
insederat: audragatiꝰ comes eius sumam
belli adminstrabat. ¶ ui eũ largissimis
militũ copiis. ipsaq magnarũ copiarũ
fartitudine p̾cellente consilio: oñis mere¬
clibilit᷑ alpium ac fl uininũ aditꝰ cõmu¬
nisso: uieffabili iuditio dĩ dũ uauali exx¬
pedicione in cautũ hostẽ p̃uenire & obru¬
ere parat: sponte eadem que obstruxerat
claustra deseruit. ¶ta cheodosius nemune

Expanded text:
Gratiano imperium Romani orbis solus optinuit mansitque in eo annis undecim, cum iam in Orientis partibus sex annis Gratiano vivente regnasset. itaque iustis necessariisque causis ad bellum civile permotus cum e duobus Augustis fratribus, et ultionem unius interfecti sanguis exigeret, et restitutionem miseria alterius exsulantis oraret, posuit in Deo spem suam, seseque adversus Maximum tyrannum, sola fide major nam longe minor erat universa apparatus bellici comparatione proripuit. Aquileiae tunc Maximus victoriae suae spectator insederat. Andragathius comes ejus summam belli administrabat: qui cum largissimis militum copiis, ipsaque magnarum copiarum fortitudine, praecellente consilio, omnes incredibiliter Alpium ac fluminum aditus communisset, ineffabili judicio Dei, dum navali expeditione incautum hostem praevenire et obruere parat, sponte eadem, quae obstruxerat, claustra deseruit. Ita Theodosius nemine
Abbreviated transcription (Latin):
africe. Iȩc ht̾ aboriente flumen al¬
uã: aseptentrione mare nr̃m. usq ad
fretũ gaditanũ. qđ inter auenne &
calpos. duo contraria sibi ꝓmunctoria
coartantur: ab occidente athlantam
monte̾. & oceanum athlanticũ. E ub
africo: hesperium monte̾. Ameridie :¬
gentes aulolum: qͦs nunc galaules uo¬
cant. usq adoceanum hesperiũ contin

Expanded text:
Africae. haec habet ab oriente flumen MalAfricae. haec habet ab oriente flumen Maluam, a septentrione mare Nostrum usque ad fretum Gaditanum quod inter Auenae et Calpes duo contraria sibi promunturia coartatur, ab occidente Athlantem montem et oceanum Athlanticum, sub Africo Hesperium montem, a meridie gentes Autololum, quas nunc Galaules uocant, usque ad oceanum Hesperium contin
Abbreviated transcription (Latin):
ad lacum salinarum. N meridie barba¬
ros. getulos. natabres. & garamantas usq
ad oceanũ ethiopicũ ꝑtingentes. Birantiũ
reugis. & numidia. D eugis aũ priꝰ ñ
unius conuentꝰ. s tocius puintiȩ. generale
nom̃ fuisse inuenimꝰ. I itantiũ gͦ ubi
a drumetꝰ ciuitas: ⁊ eugis uͥ cartago mag¬
na. Mumidia uͥ h yppo reguis. & ru¬
sicada ciuitates st̃. IH abent ab oriente
syrtes minores. & lacũ salinarũ: asep¬
tenitrione mare nr̃m qđ spectat adsici¬
liam. & sardiniã insulas. ab occasu mau
ritaniã sitifensem. ameridie montes
utare. ⁊ pꝰ eos ethiopum gentes. ꝑua¬
gantes usq ad oceanum ȩthiopicum.
itifensis & cesariensis mauritania.
habent ab oriente numidiã. aseptẽ¬
trione mare nrͣm. ab occasu flumenꝰ
ualua. ameridie montẽ astruixint. qͥ
uadit inter uiuã t̾rã. & arenas iacentes
usq ad oceanũ. in quibꝰ aberrant gau¬
gines echiopes.
ingitauia mauritania: ultuna est

Expanded text:
ad lacum Salinarum, a meridie barbaad lacum Salinarum, a meridie barbaros Gaetulos Nathabres et Garamantas usque ad oceanum Aethiopicum pertingentes. BYZACIVM ZEVOIS ET NVMIDIA. Zeugis autem prius non unius conuentus, sed totius prouinciae generale nomen fuisse inuenimus. Byzacium ergo ubi Hadrumetus ciuitas, Zeugis ubi Carthago magna, Numidia ubi Hippos regius et Rusiccada ciuitates sunt, habent ab oriente Syrtes minores et lacum Salinarum, a septentrione mare Nostrum quod spectat ad Siciliam et Sardiniam ritaniam Sitifensem, a meridie montes Uzarae: et post eos Aethiopum gentes: pervagantes usque ad oceanum Aethiopicum. Sitifensis et Caesariensis Mauritania habent ab oriente Numidiam, a septentrione mare Nostrum, ab occasu flumen Malvam, a meridie montem Astrixim, qui dividit inter vivam terram et arenas jacentes usque ad Oceanum: in quibus et oberrant Gangines Aethiopes. Tingitana Mauritania ultima est
Abbreviated transcription (Latin):
pͦpłis minorem uideri. quia & natura sui
nimꝰ habeat spatii. & celi in elenĩtia plus
deserti. E uius descriptio ꝑ prouintias &
gentes: hec est. Iibia eyrinaica: &
pentapolis quȩ pꝰ egiyptum in parte africȩ
pͥma est: hec incipit aciutate parethonio.
& montibꝰ catabathinon. Inde scdo mari
usq ad aras philenorũ extencditur. P ost
se hab&e usq ad oceanũ meridianũ gentes.
libio ethiopum. & garamantũ. Huic est
ab oriente egiptꝰ: aseptentrione mare libi¬
cũ. ab occasu syrtes maiores. & trogodite.
Contra quos insula ẽ alypso: ameridie:
ethiopicꝰ oceanꝰ.r ipolitana puntia
quȩ & subuentana. uel arxugum regio
dicit᷑. ubi leptes magna ciuitas est. qͣm uis
artuges ꝑ longum africȩ limitẽ generalit
uocentur. hab& ab oriente aras philenoꝵ.
inter syrtes maiores. & trogoditas. aseptẽ¬
trione .  siculũ. uel potius adriaticũ. et
syrtes maiores:. N boccasu. bizantiũ. usq

Expanded text:
populis minorem uideri: quia et natura sui populis minorem uideri: quia et natura sui minus habeat spatii et caeli inclementia plus deserti. cuius descriptio per prouincias et gentes haec est: LIBYA CYRENAICA ET PENTAPOLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Catabathmon, inde secundo mari usque ad aras Philenorum extenditur. post se habet usque ad oceanum meridianum gentes Libyoaethiopum et Garamantum. huic est ab oriente Aegyptus, a septentrione mare Libycum, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae — contra quos insula Calypso est — a meridie Aethiopicus oceanus. TRIPOLITANA prouineia, quae et Subuentana uel regio Arzugum dicitur, ubi Leptis magna ciuitas est, quamuis Arzuges per longum Africae limitem generaliter uocentur, habet ab inter Syrtes majores et Troglodytas, a septentrione mare Siculum, vel potius Adriaticum, et Syrtes minores, ab occasu Byzacium usque
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoda. equȩ ascotoꝵ gentibꝰ habitatur.
Hi Suite fines tocius europe.
fricã ut dixi cũ t̾ciã oobis parte̾ maiores
nr̃i accipiendã descripserint: ñ spatioꝵ m̾¬
suras. s diuisionũ rationes secuti st̃. Mare
hoc si quidem magnũ qđ ab occasu exe ocea¬
no oritur. in meridiẽ magis uergens. an¬
gustiorem int̾ se & oceanũ coartate affrice
lumnetem fecit. Unde etiã aliqui quãuis
eã longitudine. paren tam̃ multo angus¬
tiorem intelligentes. inuerecundũ arbitͣ¬
ti st̃ t̾ciã uocare parte̾. s pociꝰ in europa
africã deputautes. hoc ẽ scdam portionẽ¬
eã appellare maluer̃. Preterea cũ multo
amplius t̾re in africa ardore solis qͣm in euro¬
p̃a rigore frigoris incultum atq in cognitũ
sit: quippe cũ om̃ia pene animantia uł ger¬
minantia. patientius & tolerabilius ad sum¬
nã frigoris quã ad sutumũ caloris accedant:
ea scilic& causa est: africã ꝑ om̃ia sicu ce

Expanded text:
commoda. aeque a Scottorum gentibus habitatur. commoda. aeque a Scottorum gentibus habitatur. Hi sunt fines totius Europae. AFRICAM ut dixi cum tertiam orbis partem maiores nostri accipiendam descripserint, non spatiorum mensuras sed diuisionum rationes secuti sunt. mare hoc siquidem Magnum, quod ab occasu ex oceano oritur, in meridiem magis uergens angustiorem inter se et oceanum coartatae Africae limitem fecit. unde etiam aliqui quamuis eam longitudine parem tamen multo angustiorem intellegentes, inuerecundum arbitrati tertiam uocare partem sed potius in Europam Africam deputantes,. hoc est secundae portionem appellare maluerunt. praeterea cum multo amplius terrae in Africa ardore solis quam in Europa rigore frigoris incultum atque incognitum sit — quippe cum omnia paene animantia uel germinantia patientius et tolerabilius ad summum frigoris quam ad summum caloris accedant — ea scilicet causa est, Africam per omnia situ et
Abbreviated transcription (Latin):
Tinsula ꝑ longũ in Iboream ex¬
licit᷑ ruchubi portꝰ. unde haut ꝓcul amoriniᷤ
in astro positos. menapos. batouosq ꝓspectat.
Hec insula. ht in longo milia passuum octo¬
guita. in lato milia ducenta. Etergo autẽ
unde occano infinito patae: orchadas insulas
ht̃. quarũ. xde. deserte st̃. tredecĩ coluntur.
rata. circũuersus medio sita oceani. uix pau¬
eis uota habet᷑. Ih ib̾nia insula inter brit¬
taniuã & hispaniã sita. longiore ab africo
inboreã spatio porrigit᷑. Huiꝰ partes prio¬
res intente: habitantur acantabrico oceano¬
& brigantia gallitie ciuitate ab africo ͥ
incirciũ occurrente spacioso int̾uallo ꝓcul
spectant. ab eo p̃cipue ꝓmunctorio uͥ seene
flumiis ostiũ est. & uelabri luceniq consis¬
cur. Hec ꝓp ior brittannie. spatio t̾rarũ
angustior. s celi solisq temperie magis utilis.
ascoteiũ gentibꝰ colitur Huic etiã meuania
insula ꝓ deuna est. a ipsa spatio ñ parua. solo

Expanded text:
insula, per longum in boream exdicitur Rhutubi portus: unde haud procul à Morinis in austro positos Menapios Batavosque prospectat. Haec insula habet in longo millia passuum octingenta; in lato millia ducenta: a tergo autem, unde Oceano infinito patet, Orcadas insulas habet, quarum viginti desertae sunt, tredecim coluntur. rata, circium versus medio sita Oceani, vix paucis nota habetur. Hibernia insula, inter Britanniam et Hispaniam sita, longiore ab africo in boream spatio porrigitur. Hujus partes priores intentae Cantabrico oceano, Brigantiam Calleciae civitatem, ab africo sibi in circium occurrentem, spatioso intervallo procul spectant, ab eo praecipue promontorio, ubi Scenae fluminis ostium est, et Velabri Lucenique consistunt. Haec propior Britanniae, spatio terrarum angustior: sed coeli solique temperie magis utilis, a Scotorum gentibus cinsula proxima est et ipsa spatio non parua, solo
Abbreviated transcription (Latin):
Rursias cũ ortꝰ solis incanduerit. & ra¬
diis ferue facta sunt uniuersa : sichie¬
gͥ non fupeat fontẽ. qͥ frigor ecalo¬
re. calesit efrigore: Garamauticȩ
regionis caput garana est. adqͦm it̃
diu in exetricabile fuit de inuiũ. Nã
latͦnes puteos harcius oꝑiebantur: ut
tẽporaria fraude sub ducts aqͥs. in fame
siti. iter submouer& accessus uiantium.
G: uespasiano principe bello qͥd cuͣ oecen¬
sibꝰ gestum est difficultas hec dissoluta
est÷ compendio spacii breuiꝰ repto.
amarantas corneliꝰ balbꝰ subeg̃it. &
primꝰ eochac uictoria trũi phaute.
Srimꝰ fane de externis ut pote g adibꝰ
genitꝰ accessit ad głam nominis cru̾l¬
plralis. Armenta gentis istiꝰ obliqͥs
ceruicibus pabulantur. Nã si recta ad
pastũ cea dirigant. officiunt.: ꝓna
qua cercina est: accepimꝰ gauloen in¬
sula. in qua serpens neq nascitur. neq
uiute inuecta. eterea latꝰ exea. quo¬

Expanded text:
rursum cum ortu solis incanduerit et rarursum cum ortu solis incanduerit et radiis feruefacta sunt uniuersa, sic hie non stupeat fontem qui friget calore, calet frigore? Garamanticae regionis caput Garama est, ad quam iter diu inextricabile fuit et inuium; nam latrones puteos harenis operiebant, ut temporaria fraude subductis aquis iter infame siti submoueret accessus uiantium. Sed Vespasiano principe bello, quod cum Oeensibus gestum est, difficultas haec dissoluta est, conpendio spatii breuioris reperto. Garamantas Cornelius Balbus subegit et primus ex hac uictoria triumphauit; primus sane de externis utpote Gadibus genitus accessit ad gloriam nominis triumphalis. Armenta gentis istius obliquis ceruicibus pabulantur; nam si recta ad pastus ora dirigant, officiunt prona qua Cercina est accipimus Gauloen insulam, in qua serpens neque nascitur neque uiuit inuecta; praeterea iactus ex ea quo
Abbreviated transcription (Latin):
anta ibi huiꝰce reicopia est. utt tecta fa
ciant esalinis. Nsti st̃ amantes: qui cõmer¬
ciũ cũ trocoditis habent. Carbunculi
genme eitra amantas ꝓpiores nasamo.¬
nbꝰ  ssbite. lasere uuuint. Hoc aluti¬
tur: hoc illis culce est. Garamantum¬
ddebris fonte miro quid nĩ: qui alternis
uicibꝰ die frigeat. nocte ferueat. ac ꝑ ea¬
dem uenarum cõmercia interdũ ignito
uapore inestu: interdum glaciali algo¬
ne inhorrescat. In credibile memora¬
dissonã faciat itarietatem: idq qui ꝑ¬
tenebris messe fluori illi ęternã facem
creddat. qui runetur die brumales t¬
seatebras: nũ quã aliud estim&. quã ꝑ¬
petuo rigere. Unde non itmerito
pgentes debris inclita est: cuiꝰ aquȩ ci¬
cel esti uertigine mutant qualitatem:
quã uis controuersa sederũ disciplina.
Na cũ mundũ a calore uesꝑ temꝑ& : ab
occasu ita itcipit candescere : ut ni
tactu abstineas. noxiũ sit contigisse.

Expanded text:
Tanta ibi huiusce uenae copia est, utTanta ibi huiusce uenae copia est, utciant e salinis. Isti sunt Amantes, qui commercium cum Trogodytis habent carbunculi gemmae. Citra Amantas propiores Nassamonibus Asbytae lasere vivunt. Hoc aluntur, hoc illis edule est. GaramantuDebris fonte miro: quidni? Qui alternis vicibus die frigeat, nocte ferveat, ac per eadem venarum commercia interdum uapore inaestuet, interdum glaciali algore inhorrescat. Incredibile memoradissonam faciat uarietatem idque qui ptenebris, inesse fluori illi aeternam facem credat; qui rimetur die, brumales scatebras numquam aliud aestimet quam perpetuo rigere. Vnde non inmerito per gentes Debris inclita est, cuius aquae caelesti uertigine mutant qualitatem, quamuis contrauersa siderum disciplina; nam cum mundum a calore uesper temperet, ab occasu incipit ita incalescere, ut ni tactu abstineas, noxium sit contigisse,
Abbreviated transcription (Latin):
facilius amtitant. qͦs inpendio diligunii.¬
& ante se gestant: qͣm neglecti pone ma¬
trẽ semꝑ herent. C in opithici: caudas ha¬
bent. Iec sola discretio est. inter priꝰ diẽ¬
cas. Ey nocephali. & ipsi st̃ enumero si¬
miarũ. inethiopie partibꝰ frequentissimi.
iuolenti ad saltum. feri morsu. nuͣ quam
ita mansueti: ict  sint magis rabidi. In¬
ter sy mias habentusce spinges: uillose
comis. mamis ꝓminulis ac ꝓfundis. doci¬
les ad feritatis obluionẽ. Sunt & qͥs
uocant satiros. facie ad modũ grata. gesti¬
culatis motibꝰ in quiete. C allitriches. to¬
co pene aspectu aceteris differunt. Infa¬
cie barba est: lata cauda. Ihas capere ũ
est arcduũ. s ꝓferre rarũ. Neq enĩ ui¬
uunt in altero: qͣm echiopico hoe est
Nter nasamonas ee tro goditas. gens aman¬
tũ est: que salibꝰ domꝰ extruunt. quos
in modũ cautui emontibꝰ execitatos ad
usum eduꝰ eementiciis striunt strui bꝰ.

Expanded text:
facilius amittant, quos impendio diligunt efacilius amittant, quos impendio diligunt et ante se gestant, quoniam neglecti pone matrem semper haerent. Cercopitheci caudas habent: haec sola discretio est inter prius dictas. Cynocephali et ipsi sunt e numero simiarum, in Aethiopiae partibus frequentissimi, uiolenti ad saltum, feri morsu, numquam ita mansueti, ut non sint magis rabidi. Inter simias habentur et sphinges, uillosae comis, mammis prominulis ac profundis, dociles ad feritatis obliuionem. Sunt et quas uocant satyros, facie admodum grata, gesticulatis motibus inquietae. Callitriches toto paene aspectu a ceteris differunt: in facie barba est, lata cauda. Has capere non est arduum, sed proferre rarum; neque enim uiuunt in altero quam in Aethiopico, hoc est samonas et Trogodytas gens Amantum est quae salibus domus extruunt; quos in modum cautium e montibus excitatos ad usum aedium caementiciis nectunt struicibus.
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias: amplo sestercio ꝑ gauieni cõpa¬
rauer̃: ut edem apollius manu insignẽ
nec aranee intexerent: nec alites inuo¬
inferna exxundatione prumpens. &
apud pristiunos uates latex memoratꝰ obli¬
uionis. Ianc berenicen. berenice munuitt:
quę ptolomeo t̾cio fuit nupta: & in maiori
me autẽ lati fundium. qͦd inter
egyptũ. ethiopiã. libiãq diffundit᷑.
quacũq lucis opacũ est: uarium impleuit
simiarũ genꝰ. Nec qͥsquã offensus nomine
est nichil omittere : in quo nature spec¬
tancda sit ꝓuidentia. U ulgus simiarum
inhis est quas passim uidemꝰ non sine inge¬
nio emulandi. quo facilius inusu uenuini.
Nã dũ auide uenantium gestꝰ affectant. re¬
licta consulto uisci unguilla. qͦd mendatio
factũ uident: oculos suos oblinunt. ¶ta
uisu oblucto: ꝓnũ est eas capi E oultan
noua luna. tristes st cornuto oe cauo sidere
mmoderate fetꝰ amant: adeo ut catulos

Expanded text:
reliquias amplo sestertio Pergameni conpareliquias amplo sestertio Pergameni conparauerunt, ut aedem Apellis manu insignem nec araneae intexerent nec alites inuo exundatione prorumpens et apud pristinos uates latice memoratus obliuionis. Hanc Berenice muniuit quae Ptolemaeo tertio fuit nupta et in maiori tem latifundium quod inter Aegyptum Aethiopiam Libyamque diffunditur, quacumque lucis opacum est, uarium impleuit simiarum genus. Nec quisquam offensus nomine etium est nihil omittere in quo naturae spectanda sit prouidentia. Plebes simiarum in his est quas passim uidemus non sine ingenio aemulandi, quo facilius in manus ueniunt; nam dum auide uenantium gestus adfectant, relicta consulto uisci unguilla, quod mendacio factum uident, oculos suos oblinunt: ita uisu obducto pronum est eas corripi. Exultant noua luna, tristes sunt cornuto et cauo sidere. Inmoderate fetus amant, adeo ut catulos
Abbreviated transcription (Latin):
gxptꝰ. afronte seuum & ĩportuosu mare.
a tergo barbarorũ uariȩ nationes. & soli¬
quȩ basiliscũ ereat malũ int̾ris sin silis¬
gulare. S erpens ẽ: pene ad semi co.¬
pedem longitudinis: alba quasi mitrula.
lineatꝰ caput. N ec hominũ tantũ uł alio¬
ruͣ animantum exitꝰ datꝰ: s t̾re qͦq ip¬
siꝰ quã polluit & exurit. ubicũq feralẽ
sortitur receptaculũ. Peniq exctingͥt
herbas. necat arbores. ipsas ettã corrup
auras : ita ut inaera nulla alitũ impune.
transuol&. infecta sp̃u pestilenti. Cũ
mouet᷑ : metdia corꝑis parte serpit: me¬
dia ardius est: & excelsus. M ibilum eiꝰ.
etiã alii serpentes ꝑhorrescunt. & cum
ꝑant. Quic quid morsu eiꝰ occiderit: ñ
depascitur fera: n attrectat ales. M uste¬
lis tam̃ uincitur. qͥs illic homines infer̃.
cauernus in quibꝰ delitescit. U̾is tam̃ nec
defuncto de est qͥdeii. Meniq basilisci

Expanded text:
gyptus, a fronte saeuum et inportuosum mare, gyptus, a fronte saeuum et inportuosum mare, a tergo barbarorum uariae nationes et soliquae basiliscum creat, malum in terris singulare. Serpens est paene ad semipedem longitudinis, alba quasi mitrula lineatus caput, nec hominis tantum uel aliorum animantium exitiis datus, sed terrae quoque ipsius, quam polluit et exurit, ubicumque ferale sortitur receptaculum. Denique extinguit herbas, necat arbores, ipsas etiam corrumpit auras, ita ut in aere nulla alitum inpune transuolet infectum spiritu pestilenti. Cum mouetur, media corporis parte serpit, media arduus est et excelsus. Sibilum eius etiam serpentes perhorrescunt et cum erant. Quicquid morsu eius occiderit non depascitur fera, non attrectat ales. Mustelis tamen uincitur, quas illic homines inferciunt cauernis in quibus delitescit. Vis tamen ne defuncto quidem deest. Denique basilisci
Abbreviated transcription (Latin):
llic & lapis legitur: de hammonis corm¬
hãmonis cornũ uocant. Nã ita tortuosus
& inflexꝰ est: ut effigiem reddat coruꝰ
arietini.  tilgore aureo est. Pre diui¬
na somnia rep̾sentare dicit᷑: subiectꝰ ea¬
piti incubantui. Et arbor ẽ nelopossen
qua ꝓfluit lentꝰ humor: quẽ aloco hã¬
moniacuͣ nominamꝰ. N ptid ex renenses
p̃terea syrpe gignitur: odoratis radicib
uirgulto herbido. magis qͣm arbusto.
Cuiꝰ eculino exudat estatis tẽꝑe. pingue
roscidũ. idq pascentiũ h yreoꝵ inhera
barbulis. Ubi cũ arefactũ moleuit. gut¬
tis stiriacis legitur. adusũ mensarũ. uł me¬
dele magis. Pictũ pͥmũ lac sirpicũ. q̃mi
manat in modũ lacteũ. Deinle usu de¬
riuante: laser nominatur. Que germi¬
na ininitio barbariçe impressionis uasta¬
tis agͥs. pꝰ ea ob uttolerandã uectigalis ni¬
mietatem: ferme penitꝰ ipsi accole eruer̃.
C yrenis ab leua. africa est: & adextra e¬

Expanded text:
Illic et lapis legitur, Hammonis uoIllic et lapis legitur, Hammonis uocant cornum; nam ita tortuosus est et inflexus, ut effigiem reddat cornus arietini; fulgore aureo est, praediuina somnia repraesentare dicitur subiectus capiti incubantium. Et arbor est melopos nqua profluit lentus umor, quem a loco hammoniacum nominamus. Apud Cyrenenses praeterea sirpe gignitur odoratis radicibus, uirgulto herbido magis quam arbusto; cuius e culmo exudat aestatis tempore pingue roscidum idque pascentium hircorum inhaeret barbulis; ubi cum arefactum inoleuit guttis stiriacis, legitur ad usum mensarum uel medellae magis. Dictum est primum lac sirpicum, quoniam manat in modum lacteum; deinde usu deriuante laser nominatum. Quae germina initio barbaricae inpressionis uastatis agris, postea ob intolerandam uectigalis nimietatem ferme penitus ipsi accolae eruerunt. Cyrenis ab laeua Africa est et a dextra Ae
Abbreviated transcription (Latin):
S hec gens interiuit a nassamonibꝰ capta.
uec quisquã aliud p̃ter opinionem de
uestigio nominis sui psilli reliquer̃.¬
Nasamoutiemr. bl asamonitem lapidem
nasamonites dant: sanguineum. unuier¬
sum nigris uenulis adumbratum. In
intimo recessu syrtes maiores circa phile¬
norũ aras: lotofagos fuisse discimꝰ. Nec
incertũ est. I philenorum mari non
ꝓcul palus est. quã triton amnis influ¬
it. ubi se speculatam artui cdeã credider̃.
Maior syrtis ostentat oppidum. cyrenas
uocant: qͦd battꝰ lacedemonius ol ympia¬
de quinta & quadragesima rege mar¬
tio res romanas tenente: anuo pꝰ troiã
captã. qͥngentesimo. o ctogesimo serto
condidit. quȩ domꝰ callima cho poece fuit
patria. I nter hoc oppidũ & tẽplũ hãmo¬
nis. nilia passuũ. ccc̃e. xl. st̃. I emplo
fons ꝓreunat. soli sacer. qͥ humoris nexibꝰ
solidat. in qua gleba non sine miracu¬
lo locꝰ lucꝰ uiro undiq secꝰ agͥis arentibꝰ

Expanded text:
Sed haec gens interiuit a Nassamonibus capta Sed haec gens interiuit a Nassamonibus capta nec quicquam aliud praeter opinionem de uestigio nominis sui Psylli reliquerunt. Nassamonitem lapidem Nassamones dant, sanguineum uniuersum, nigris uenulis adumbratum. In intimo recessu Syrtis maioris circa Philaenorum aras Lotophagos fuisse discimus, nec incertum est. A Philaenorum aris non procul palus est quam Triton amnis influit, ubi speculatam se artium deam crediderunt. Maior Syrtis ostentat oppidum, Cyrenas uocant, quod Battius Lacedaemonius olympiade quinta et quadragesima, rege Marcio res Romanas tenente, anno post Troiam captam quingentesimo octogesimo sexto condidit; quae domus Callimacho poetae fuit patria. Inter hoc oppidum et templum Hammonis milia passuum CCCC sunt. Templo fons proximat Soli sacer, qui humoris nexibustem solidat. In qua gleba non sine miraculo lucus emicat undique secus agris arentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ueris aggerantur. Ita etiã continens
naturam maris uĩ paticur: nec inter¬
est ubi potuis sint ꝓcelle. cũ adexitui
iuantiũ elementis congruentibꝰ utt̾ris
flabra seuiant in mariterre. Utreq
passuũ separantur: aliquanto autẽ ele¬
mentior est. quȩ minor est. G neo deniq
seruilio gaio sempnio consule. inter hec¬
uaclosa classem romanã impune accepimꝰ
ꝑfretasse. In hoc sinu. menȩ iusula post
mutternenses paludes. gaio mario furt
latebra. Supra gͦaun autas: p sili fue¬
runt: contra nodciũ uirꝰ muniti. incre¬
dibili corporis firmitate. Soli. morsibꝰ
anguiũ ñ interibant. Et quã uis deuͤ¬
te lȩtali appetiti. incorrupta dura-¬
bant sanitate. RRecens etiã editos. ser¬
pentibꝰ offerebant. Si ee̾ ut partus
adulteri: matrũ crimina plectebant᷑
interitu paruuloꝵ. Si pudici: ꝓbꝰ ortus
amorte pat̾ni sangͥnis pͥuilegiũ tuebatur.
Sic originis fidem ꝓbabant. uenis udicantibꝰ.

Expanded text:
veris aggerantur. Ita etiam continens veris aggerantur. Ita etiam continens naturam maris sui patitur: nec interest, ubi potius sint procellae, cum ad exitium viantium elementis congruentibus in terris flabra saeviant, in mari terrae. Vtraeque passuum separantur. Aliquanto clementior quae minor est. Cn. denique Servilio C. Sempronio cos. inter huadosa classem Romanam inpune accipimus perfretasse. In hoc sinu Mene insula post Minturnenses paludes C. Mario fuit latebra. Supra Garamantas Psylli fuerunt, contra noxium uirus muniti incredibili corporis firmitate. Soli morsibus anguium non interibant et quamuis dente letali appetiti incorrupta durabant sanitate. Recens etiam editos serpentibus offerebant: si essent partus adulteri, matrum crimina plectebantur interitu paruulorum; si pudici, probos ortus a morte paterni sanguinis priuilegium tuebatur; sic originis fidem probabant uenenis iudicantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
que nã micter & generis huiꝰ emmnentis¬
sima. Heprehensũq cit ciocumentis
plurib echiopica aut libaetiꝰ palmã
tenere. Uiridi colore est: non ita acu¬
to: s nubilo magis & represso: stellis
puniceis suꝑ spersa. E ausa nominis:
de effectu lapidis est. & potestate. De¬
iecta inlabris eneis: radios solis mutat
sanguineo reꝑcussu: secta ex utraq
aqua. splendorem igus aeris abicit &
auertit. ẜ tiam illud posse dicitur.¬
qͦd ut herbam eiusdem quod ẽ nominis
mixcta. & p̾ cantationibꝰ legitimis conse¬
crata: eũ a quocũq gestabitur. subtra¬
hat uisibꝰ obuiorũ. Inter syrtes qͣm uis
t̾ra ꝑgentibꝰ iter syderibꝰ destinatur:
nec aliter cursus patescit. N ã putris
soli faciem aura mutat: & licoe uento
minimo tanta diuersitatẽ flatꝰ efficit.
ut sub inde ꝑuersis sitibꝰ locoꝵ. nulla
indicia agnitioni reluiquantur: dũ
modo que fuerant ardua in ualles resi¬
dunt. modo quȩ uallibꝰ pressa cętu pul¬

Expanded text:
huius eminentissimam: deprehensumque est documentis plurimis Aethiopicam aut Libycam palmam tenere. Viridi colore est non ita acuto, sed nubilo magis et represso. Stellis puniceis superspersa. Causa nominis de effectu lapidis est et potestate: deiecta in labris aheneis radios solis mutat sanguineo repercussu extraque aquam splendorem eius abicit et avertit. Etiam illud posse dicitur, ut herbae eiusdem quo est nominis mixta et praecantationibus legitimis consecrata eum a quocumque gestabitur subtrahat visibus obviorum. Inter Syrtes quamvis terra pergentibus iter sideribus destinatur nec aliter cursus patescit: nam putris soli faciem aura mutat et minimo licet vento tantam diversitatem flatus efficit, ut subinde perversis sitibus locorum nulla indicia agnitioni relinquantur, cum modo quae fuerant tumulis ardua in valles residunt, modo quae vallibus pressa coitu pul
Abbreviated transcription (Latin):
des & crura. & auestigio humanos art
mentiuntur. P riores hominu̾ manꝰ refe¬
runt: quȩ tamen a nr̃is non amꝑlius
ludos gnei pompeii: rinoceroten rona¬
na spectacula nesciebant. Cui bestie
color buxceus. in naribꝰ cornu unieũ ox
repandũ. qͦd sub inde attritũ cautibꝰ in
mueronẽ exeitat: eoq aduersus elefan¬
tos p̃liatur. Iar ipsis longituline. ꝓͥpe
quã solã intelligit ictibꝰ suis ꝑuiã:
modiea acq iners bestia. C aput pre¬
graue egreferens: aspeciu pestilert.
N aͣ qui moculos eiꝰ offenderint: ꝑtiuus
uita exceunt: Formice ibiꝰ alfor¬
mã canis moxinĩ. I ꝯreras aureas.
pedibꝰ eruunt: quos leoninos habent.
Quas custodiunt ne quis auferat: captan¬
tesq ad necẽ ꝑsecuntur. E adem
ethiopia mittit le caonem. In pus
est ceruice iubatꝰ: & tot modis uarius.
ut nullum illi eolorem dicant ab e̾e̾.
Utcit & parandrum boum magnitu

Expanded text:
des crure et uestigio humanos artus des crure et uestigio humanos artus mentiuntur, priores hominum manus referunt; sed a nostris non amplius ludos Cnei Pompeii, Renocerotem romana spectacula nesciebant, cui bestiae color buxeus, innaribus cornu unicum et repandum, quod subinde attritum cautibus in mucronem excitat eo quod, adversus elephantos proeliatur. Par ipsis longitudine brevioquam solam intelligit ictibus suis perviam" modica atque iners bestia, caput praegraue aegre ferens, aspectu pestilenti; nam qui in oculos eius offenderint, protinus uitam exuunt. Formicae ibi ad formam canis maximi harenas aureas pedibus eruunt, quos leoninos habent; quas custodiunt, ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. Eadem Aethiopia mittit lycaonem: lupus est ceruice iubatus et tot modis uarius, ut nullum colorem illi dicant abesse. Mittit et parandrum, boum magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
leno ciniũ admittat soliditate. & qcqͥd in
to nobile est: non manꝰ faciat. nec alteriꝰ
qͣm nature canclor sit: qͦ ẜ eluceat. Ne¬
tor sotacꝰ gemnra hanc etiã uisã sibi scri¬
bit. & qͥbꝰ intͣcipiatur modis ͤdocoe. PP raes¬
tantissimi audatia uiri explorant angiuũ
foueas & receptꝰ. Inđ prestolati ad pas¬
cũ ex euntes: preteruectiq ꝑseitis cur¬
sibꝰ obiciunt gramina medicata. quantũ
potest ad ineitandum soporem. Ita son¬
& cde manubiis p̃cipitis ausi. p̃dã reuehurs.
temeritatis. Quȩ locorum ethiopes cenerI
feris plena st̃. ẜ quibꝰ qͥm nabum uocar̃.
nos camelo pardalum dicimꝰ: collo equi si¬
tailem. pedibꝰ bubulis. capite eamelino. ni¬
tore rutilo. albis maculis resꝑsa. suꝑ sparsa.¬
nimal hoc rome circensibꝰ dictatoris cȩsa¬
ris primũ publicatu Islem ferme tem¬
poribꝰ illine exeibita monstra sunt.
effos appellant: quorũ posteriores pe¬

Expanded text:
lenocinium artis admittat soliditate et quicquid in lenocinium artis admittat soliditate et quicquid in eo nobile est, non manus faciant nec alterius quam naturae candor sit quo reluceat. Auctor Sotacus gemmam hanc etiam visam sibi scribit et quibus intercipiatur modis edocet. Praestantissimi audacia viri explorant anguium foveas et receptus: inde praestolati ad pastum exeuntes praetervectique percitis cursibus obiciunt gramina medicata quantum potest ad incitandum soporem: ita sot de manubiis praecipitis ausi praedam reuehunt temeritatis. Quae locorum Aethiopes tenent feris plena sunt, e quibus quam nabun uocant nos camelopardalim dicimus, collo equi similem, pedibus bubulis, capite camelino, nitore rutilo, albis maculis superspersa. Animal hoc Romae circensibus dictatoris Caesaris primum publicatum. Iisdem ferme temporibus illinc exhibita monstra sunt, cephos appellant, quorum posteriores pe
Abbreviated transcription (Latin):
aliis concreta ora st̃. modico eͦq tantũ
foramine calamis auenarũ pastꝰ hauruÑ.
Monuulle linguis carent: inuic̃e sermonis
utentis nicibꝰ motibꝰ. Queda exe istis tra¬
tionibꝰ aute ptolomeũ latyrum regem
egypti: in cognitũ habuerunt ignis cisũ.
E thiopia om̃is aboriente hiberno. a docci¬
dente̾ hibͥnũ teno: qͥcq d eiꝰ sub mericra¬
tio carcline lucis nicr Qui mazcie.
turent hiene: Sl meridiana parte mons
editꝰ mari enunce. ingenuo igni peter¬
inter qͤ incendia irigis est̾. I raconũ
conibꝰ. ora nulla st̃: ad mors dehiscen¬
tia. s arte fistulȩ ꝑ qͥs & trahunt sp̃s.
& lings excerant. Diuppe ñ indentibꝰ¬
rictu nocent Excipitur ecerebris
craconũ: ehicontias lapis. E lapis
non est: nisi excimatur uuentibꝰ. Iasi
obeat priꝰ serpens: cĩtaninta simul eua¬
nesat: curiciȩ soluta. U s eis u¬
tis reges pcipiie glantur: qaigiã tullũ

Expanded text:
Aliis concreta ora sunt modicoque tantum Aliis concreta ora sunt modicoque tantum foramine calamis auenarum pastus hauriunt. Nonnullae linguis carent, in uicem sermonis utentes nutibus motibusque. Quaedam ex istis nationibus ante Ptolemaeum Lathyrum regem Aegypti incognitum habuerunt ignis usum. Aethiopia omnis ab oriente hiberno ad occidentem hibernum tenet. Quicquid eius est sub meridiano cardine, lucis nitet, qui maxime uirent hieme. A media parte mons editus mari inminet, ingenuo igni per aeterinter quae incendia iugis aestus draconum conibus ora parua et ad morsus non dehiscentia et artae fistulae, per quas trahant spiritus et linguas exerant; quippe non in dentiburictu nocent. Exciditur e cerebris draconum dracontias lapis, sed lapis non est nisi detrahatur uiuentibus; nam si obeat prius serpens, cum anima simul euanescit duritie soluta. Vsu eius Orientis reges praecipue gloriantur, quamquam nullum
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimũ eui annũ. nullꝰ suꝑ gredttur.
b oceano estu. ad meroen: quã insulã
amplexu pͥmo niłꝰ facit: milia pas
exortũ solis: macrobi echiopes uocatur
Dimidio enĩ orum ꝓtensior est qͣti nr a
uita. Iy ii macrobii uisficia coluite:
amant ȩquitacen. plurinũ ualent ro¬
bore. p̃cipue decenti puleritudine ornant᷑.
Ere uł auro. uincula faciunt noxiorũ.
Locꝰ apud eos est heliotrapeta. opiparis
epulis semp refertꝰ. quibꝰ incliscreti om̃s
pascuntur. Maͣ euã diuinitꝰ eas augeri
fer̃. Est eciã ibi lacꝰ. quo ꝑfusa corpora
uelit oleo intescunt. ħ te ħoc lacu potꝰ
saluberrimꝰ. Sane adeo liquicdus ep
ut ne eaclucas quidem uehat frondes.
laticis tenurcate. Ultra hos: deserte &
inhumane solteudines. adusq arabicos
sinꝰ. M eiude itiultimis orientis. monstrose
gentiũ facies. ¶lie sine naribꝰ. equali
tociꝰ oris planicie: informes habent uultꝰ.

Expanded text:
dragesimum aeui annum nullus supergreditur. dragesimum aeui annum nullus supergreditur. Ab Oceano isto ad Meroen, quam insulam amplexu primo Nilus facit, milia passexortum solis Macrobii Aethiopes uocantur; dimidio enim eorum protentior est quam nostra uita. Hi Macrobii iustitiam colunt, amant aequitatem, plurimum ualent robore, praecipua decent pulchritudine, ornantur aere, auro uincula faciunt noxiorum. Locus apud eos est Heliutrapeza opiparis epulis semper refertus, quibus indiscretim omnes uescuntur; nam etiam diuinitus eas augeri ferunt. Est etiam ibidem lacus, quo perfusa corpora uelut oleo nitescunt. Ex hoc lacu potus saluberrimus. sane adeo liquidus est, ut ne caducas quidem uehat frondes, laticis tenuitate. Vltra hos desertae et inhumanae solitudines ad usque Arabicos sinus. Deinde in ultimis Orientis monstruosae gentium facies. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habent uultus.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbote longi ft̃. ad nedes duo decĩ:¬
I rachei captos ueuatibus elefancos de¬
uorant. ¶ pud samhares. nulla est
aurita qua druipes. nec elephanti ꝗdem
H ił preunt sũmã regie peceslicis. cani
tradirt. Se cuiꝰ motibꝰ quiddam impe¬
rite augure̾ntur. Ssi aritunos ethio¬
pes cͦcernos ocłos dicunt habere: s fi¬
des alia est. N llidenq quod & uident
plur imũ: & manifestissime destinant
ictꝰ sagitarũ. S ceidentem uersus.¬
tenent : qui solas parcherarum e&
leonũ carnies eduito: rege p̃diti. cuiꝰ
infronte oculꝰ uius est. E unt or nan¬
fagi: quibꝰ esca est quicquid maudi
pot̾. & om̃ia fortuitu gignentia. Sẽ
& antropofagi: quoꝵ moren uocamen
sonat. ¶ ynomologos aiuint habere
caninos rictꝰ: & ꝓminula gra. ¶Irta¬
batite ꝓui atq qua drup ͤ ᷤ ͤ. siee secꝰac
fere sine secdibꝰ euagantur. C onfines
mauritanie: certo t̃pore locustas t̾res¬
tes legunt: duratasq salsugine in p̃si¬
diũ uite solas habent.  ex illis qua¬

Expanded text:
erbotae longi sunt ad pedes duodecihaei captos uenatibus elephantos deuorant. Psambaris nulla est aurita quadrupes, nec elephanti quidem. His proximi summam regiae potestatis cani tradunt, de cuius motibus quidnam inperitet augurantur. Maritimos Aethiopas quaternos oculos dicunt habere; sed fides alia est, illa denique quod et uident plurimum et manifestissime destinant iactus sagittarum. Occidentem uerstenent, qui solas pantherarum et leonum carnes edunt, rege praediti, cuius in fronte oculus unus est. Sunt et Pamphagi, quibus esca est quicquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia. Sunt et Anthropophagi, quorum morem uocamen sonat. Cynomolgos aiunt habere caninos rictus et prominula ora. Artabatitae proni atque quadrupedes, nec secus ac ferae sine sedibus euagantur. Confines Mauretaniae certo tempore locustas terrestres legunt duratasque salsugine in praesidium uitae solas habent; sed ex illis qua
Abbreviated transcription (Latin):
in illo tenor: si nec densiore fuco sit
obtunsior: nec ꝓpensa ꝑspicuitate de¬
tectior: s excutroq temꝑanͣtto lucis or
purpure fucatũ. sitauiter florem trahat.
Hic est qui sentit auras: & eũ celo facte¬
mutacionem: nec equaltter rucilat.¬
sed sic̃ aut nebulosus est aut serenꝰ dies.
Preterea inos misus: magis friget. Scul¬
pturis minune accõmodatꝰ. Et qui tri¬
tũ respuat: nec tamen penitꝰ inuictꝰ est.
crisoprassũ lapidem lux celat: ꝓdunt
tenebre. Iꝯ ec enun est in illo diuersitas.
ut nocte igneussit: die pallidus. B de
ipso solo sumimꝰ emachitẽ. rubore san

Expanded text:
in illo tenor, si nec densiore fuco sit in illo tenor, si nec densiore fuco sit obtunsior nec propensa perspicuitate detectior, sed ex utroque temperamento lucis et purpurae fucatum suauiter florem trahat. Hic est qui sentit auras et cum caelo facit; nec aequaliter rutilat, cum aut nubilosus est aut serenus dies. Praeterea in os missus magis friget. Scalpturis certe minime adcommodatus, ut qui tritum respuat, nec tamen penitus inuictus; na lapidem lux celat, produnt tenebrae. Haec enim est in illo diuersitas, ut nocte igneus sit, die pallidus. Ex ipso solo sumimus haematitem rubore san
Abbreviated transcription (Latin):
aquilis: cornibꝰ arietinis. p̃ferens arma¬
tũ caput. E thiopes legunt ei inttamũ
d frutestũ situ breui. nascitur ramo
humili &x represso: nũquã ułtra duas
ulnas abtitudinis. Qͦ d graciliꝰ puene¬
rit: ex iniũ magis dicitur. Qͦ d in
crassitudine̾ extuberat᷑: despectiu
est. Uerum legitur ꝑ sacerdotes hos¬
tiis primt cesis : que cu litaueruit.
obseruatur ut mensis nec ortum solis
auticip&. nec egrediatur occasũ. Qis¬
qͥs principatũ ten&. sarmͣtorũ aceruos
hasta diuidit. que sacrata est in hoc
ministeriu. atq ita porcio manipulorũ
soli dicat᷑. Que si iuste diuisa est: spon¬
te incenditur. ¶ Nterea que dixunꝰ:
nitore ceł uleo facinctꝰ inuenttur lapis
p̾ciosus: si quidem culpabilis inuenitur.¬
repꝑiatur. Eͦ st enu uitiis non parce
obnoxiꝰ. Na plerũq aut iuolatũ dilu¬
itur: aut nubilo obducitur. aut albi¬
cantiꝰ in aquaticu̾ eliquescit. O ꝑtimꝰ

Expanded text:
aquilis, cornibus arietinis praeferens armaaquilis, cornibus arietinis praeferens armatum caput. Aethiopes legunt cinnamum. Id frutectum situ breui nascitur, ramo humili et represso, numquam ultra duas ulnas altitudinis; quod gracilius prouenerit eximium magis ducitur; quod in crassitudinem extuberatur despectui est. Verum legitur per sacerdotes hostiis prius caesis; quae cum litauerint, obseruatur ut messis nec ortum solis anticipet nec egrediatur occasum. Quisquis principatum tenet, sarmentorum aceruos hasta diuidit, quae sacrata est in hoc ministerium; atque ita portio manipulorum soli dicatur: quae si iuste diuisa est, sponte incenditur. Inter haec quae diximus nitore caerulo hyacinthus inuenitur, lapis pretiosus, si quidem inculpabilis reperiatur; est enim uitiis non parce obnoxius; nam plerumque aut uiolaceo diluitur aut nubilo obducitur aut albicantius in aquaticum eliquescit; optimus
Abbreviated transcription (Latin):
dine. hiulco uestigio. ramosis cornibꝰ.
firmant habitũ metu uertere: & cũ
delitescat. fieri ad similem cui eũq
rei prcuntarit. siue illa sarco albo sie:
seu fricesto uirenti. siue quẽ aliu mo¬
dũ p̃ferat. Iẜ aciunt hoc idem in mari
polipi: ut̾ra cameleontes. E & polipꝰ
& cameleontes glabła sunt: ut ꝓniꝰ sit
emulari. In hoc nouu est & singulare.
hirsitiã pili. colorum uices facere Ihin
euentt: ut difficulter capi possit..
Ithiopicis lupis ꝓpriũ est: quod insa¬
Liencdo ita nisiis habent alitis. ut ñ
iragis ꝓficiant cursu: quã ad saltu.
H omines tamen nũquã impetunt:
S ruma comati sunt: estate iuidi. N or
uoeant. I istrix quoq inde loci fre¬
quentissima heriuacii similis. spitus
t̾gum hispida: quas plerũq lateatas
iaculatione emittit uoluntarta. ut
assidius aculeoꝵ nĩbis. canes uulner&
ingruentes. Illiꝰ celi ales: est pegas
 hec ales: equinũ nichil p̃ter aures
habce. ragopan qͦq auis maior ẽ¬

Expanded text:
dine, bisulco uestigio, ramosis cornibus,firmant habitum metu uertere et cum delitescat fieri adsimilem cuicumque rei proximauerit, siue illa saxo alba sit, seu frutecto uirens, siue quem alium modum praeferat. Faciunt hoc idem in mari polypi, in terra chamaeleontes; sed et polypus et chamaeleon glabra sunt, ut pronius sit emulari; in hoc nouum est ac singulare hirsutiam pili colorum uices facere. Hinc euenit ut difficulter capi possit. Aethiopicis lupis proprium est, quod in saliendo ita nisus habent alitis, ut non magis proficiant cursu quam meatu; homines tamen numquam impetunt. Bruma comati sunt, aestate nudi: thoas uocant. Hystrix quoque inde loci frequentissima, erinacii similis, spinis tergum hispida, quas plerumque laxatas iaculatione emittit uoluntaria, ut assiduis aculeorum nimbis canes uulneret ingruentes. Illius caeli ales est pegasus, sed haec ales equinum nihil praeter aures habet. Tragopan quoque auis maior
Abbreviated transcription (Latin):
relit. Iisdem temꝑibꝰ exundat inttra
tipas quoq cunc redit. cũ contentꝰ est
alueo suo ⁊ulꝰ. E a ramantiei ethiopes
matrimonia pͥuatĩ nesciunt. s oñtbꝰ
in uenerem cuilg ᷤ. ¶ nele est. qͦd filios
macres recognoscunt. Nã paterni no¬
mitris. nulla reuerentia est. Quis enĩ
uerũ patrẽ nouerit. in hac luxuria
incesti lasciuientis: Ea ꝓpt̾. garaman¬
tui ethiopes inter om̃s pͥopulos legere¬
res habentur. A ec immerito. quia
afflicta caslitatis disciplita. successionis
noticia ritu impbo ꝑdider̃. Iomen
ethio pu late pator in parte afrieatia¬

Expanded text:
it, iisdem temporibus exundat, intra ripas quoque tunc redit cum contentus est alueo suo Nilus. Garamantici Aethiopes matrimonia priuatim nesciunt, sed omnibus in uenerem uulgo licet. Inde est quod filios matres tantum recognoscunt: nam paterni nominis nulla reuerentia est. Quis enim uerum patrem nouerit in hac luxuria incesti lasciuientis? Eapropter Garamantici Aethiopes inter omnes populos degeneres habentur, nec inmerito, quia adflicta disciplina castitatis successionis notitiam ritu improbo perdiderunt. Nomen Aethiopum late pat
Abbreviated transcription (Latin):
ultro constantinopoli ad theodosiũ mise¬
re legatos. pacẽq supplices poposcer̃.
unctũq tc̃ fędꝰ est: quo unuiersus oriens
usq ad nunc tranquillissime fruit᷑.
uterea cũ theo dosius inoriente subactis
barbaroꝵ gentibꝰ tracias tandem ab hos¬
te lib̾as reddidissor. & archadiũ filium
suũ consort̾e fecissor imꝑii. m̾aximꝰ uir
qͥdem strenuuus &r ꝓbꝰatq augꝰto dignꝰ.
nisi contra sacramenti fidem ꝑty ranni¬
dẽ emersissox. inbritaniuã inuitꝰ ꝓpe

Expanded text:
ultro Constantinopolim ad Theodosium miseultro Constantinopolim ad Theodosium misere legatos pacemque supplices poposcerunt; ictumque tunc foedus est, quo uniuersus Oriens usque ad nunc tranquillissime fruitur. interea cum Theodosius in Oriente subactis barbarorum gentibus Thracias tandem ab hoste liberas reddidisset et Arcadium filium suum consortem fecisset imperii, Maximus, uir quidem strenuus et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Britannia inu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em fiduciã sua̾ ad opem depi confe¬
rens. maorimas illas ses thicas gentes for¬
midatasq cunctis maioribꝰ. alexcandro
qͦq illi magno sicut pomp eiꝰ corneliuisq:
testati st̃ euitatas: nunc auͥ execincto ro¬
mano exercitu. romanis eqͥs armisq us¬
tructissimas. hoc ẽ alatannos. hunos ce
gothos. incunctanter aggressus: mag¬
nis multisq p̾liis uicit. & urbem constan¬
tiuopolĩ uictor intrauit. Et ne parua̾
psã roniã Excereitꝰ manũ assiclue bellau¬
do det̾rer&. fedꝰ cũ achanarico gothoꝵ¬
rege ꝑ cussit. Achanarieꝰ aũ continuo ut
constantinopolim uenit: diẽ obiit. Un
uerse gothoꝵ gentes rege defuncto. aspi¬
cientes urtutẽ benignitatẽq theodosũ.
romano sese imꝑio dedider. In hisdem
etiã dieb ꝑsecutore iultano int̾fecto aliisq
ĩꝑatoribꝰ sepe uictis: nanc etiã ualente in
fugã acto. quando recentissime uictorie
sacietatẽ cruda insultatione ructabant.

Expanded text:
omnem fiduciam sui ad opem Christi confeomnem fiduciam sui ad opem Christi conferens maximas illas Scythicas gentes formidatasque cunctis maioribus, Alexandro quoque illi Magno, sicut Pompeius Corneliusque testati sunt, euitatas, nunc autem extincto Romano exercitu Romanis equis annisque instructissimas, hoc est Alanos Hunos et Gothos, incunctanter adgressus magnis multisque proeliis uicit. urbem Constantinopolim uictor intrauit et ne paruam ipsam Romani exercitus manum adsidue bellando detereret, foedus cum Arege percussit. Hatthanaricus autem continuo ut Constantinopiuersae Gothorum gentes rege defuncto aspicientes uirtutem benignitatemque Theodosii Romano sese imperio dediderunt. in isdem etiam diebus Persae, qui Iuliano interfecto aliisque imperatoribus saepe uietis, nunc etiam Valente in fugam acto recentissimae uictoriae satietatem cruda insultatione ructabant,
Abbreviated transcription (Latin):
.Xl ab augusto. pꝰ mortẽ ualentis sere
annis impiũ tenuit. quã uis iã dudũ
autea cum patruo ualente & cũ ualen¬
tiniano fr̃e regnaroꝵ. Qui cũ afflic¬
tum ac pene collapsum rei publice sta¬
tũ udero: eadem puisione qua qͦn¬
dã legerat uerua hispanũ uirũ trai¬
anum ꝑ quẽ res publica reparata est.
legit & ipse theo dosiu̾ eque hispanũ
uirũ : & restituende rei publice necessi¬
tate apud sirmium purpura indute.
orientisq & trhacie simul p̾fecit utpio¬
nhoc ꝑfectiore uiditio. quia eũ onbꝰ
humane uite uirtutibꝰ iste par fuerit.
infidei sacran̾to religitnisq cultu sine
ulla comꝑatione p̾cessit. S iqͥdem ille
ꝑsecutor: hic ꝓpagator eccłe. I ta illi
ne unꝰ quidem filius ꝓpriꝰ : quo successere.
gaudo. indultꝰ ẽ. Iuiꝰ aut̃ orientis simul
atq occidentis ꝑsucciduas usq ad iunc
generationes. gloriosa ppago dominat᷑.
Ataq theodosius afflictam rem publica
ira cłi. reparaudã credidit miscda dei.

Expanded text:
 ab Augusto, post mortem Valentis sex annis imperium tenuit, quamvis jamdudum antea cum patruo Valente et cum Valentiniano fratre 555 regnaret: qui cum afflictum ac pene collapsum reipublicae statum videret, eadem provisione, qua quondam legerat Nerva Hispanum virum Trajanum, per quem respublica reparata est, legit et ipse Theodosium aeque Hispanum virum, et restituendae reipublicae necessitate apud Sirmium purpura induit, Orientisque et Thraciae simul praefecit ifectiore judicio, quia cum in omnibus humanae vitae virtutibus iste par fuerit, in fidei sacramento religionisque cultu sine ulla comparatione praecessit. Siquidem ille persecutor, hic propagator Ecclesiae. Ita illi ne unus quidem proprius filius, quo successore gauderet. indultus est; huius autem Orienti simul atque Occidenti per succiduas usque ad nunc generationes gloriosa propago dominatur. itaque Theodosius adflictam rempublicam ira Dei reparandam credidit misericordia Dei;