comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erib deuoluti sunt: sic eis qui eos pa¬
poscerint cedunt. ut comissi metꝰ ẽẽ
non possunt. neꝙ enĩ magis comoda¬
mus nr̃e quã tradimꝰ ea uire dominii.
Ita tñ ut ea que in nr̃a possessione p¬
ositi p̾stiterunt. ⁊ in posterum dissol¬

Expanded text:
eribus devoluti sunt, sic eis qui eos poeribus devoluti sunt, sic eis qui eos poposcerint cedunt, ut commissi metus esse non possit. Neque enim magis commodamus nostra, quam tradimus ea iure dominii: ita tamen, ut ea, quae in nostra possessione positi praestiterint, et in posterum dissol
Abbreviated transcription (Latin):
oyp̃ const̾. ã. cupito. Siquis funtoᷤᷤ
semphitentici uiris. salua lege fisci
citra iudicis auctoritatẽ donaiũt do¬
nationes firme sint. dũ modo suis ꝗ¬
busꝙ tẽporib ea que fisco pensitan¬
da sunt representare cõgantur. p̃p̃.
fundi pensitationẽ aurarĩam seu
frumentariam intra tempus omis¬
sã minoꝵ dominio non nõcere p̃cipimꝰ.
nec ad fraudẽ iuris eoꝵ euadere. si qd sol¬
lẽpnit̾ debetur paulo serius inferatur.
ti officii penas eoꝵ gerat.⁊ dãpna de
uiteutico iire susceperint ea ad refu¬
ndendum uti occasione non possunt
qua ad serent desertas ee cepisse. tam¬
⁊ si rescripta ꝑ obreptionẽ meruerĩt.
s nec aueili eas ab his posse. nec si lici¬
tat᷑io ab alio fuerit ꝓmissa. s eas ꝑpe¬
tuum aput eos qui eas susceꝑũt. ⁊ eoꝵ
posteritatẽ remanere. Nec si stiꝑ ħ re¬
scͥptum fui̾t aduersus eos impetr̃atũ.
undi patrimoniales ⁊ qui exẽphiteu¬
tico iure ad donium nr̃am diu̾sis gen¬

Expanded text:
Imp. Constantinus A. Cypito. Si quis fundos emphyteutici juris, salva lege fisci, citra judicis auctoritatem donaverit, donationes firmae sint, dummodo suis quibusque temporibus ea, quae fisco pensitanda sunt, repraesentare cogatur. PP.fundi pensitationem aurariam seu frumentariam intra tempus omissam minorum dominio non nocere praecipimus nec ad fraudem iuris eorum evadere, si, quod sollemniter debetur, paulo serius inferatur: ti officii poenas exigat et damna dephyteutico iure susceperint, ea ad refundendum uti occasione non possunt, qua adserant desertas esse coepisse, tametsi rescripta per obreptionem meruerint. Sed nec avelli eas ab his posse, nec si licitatio ab alio fuerit promissa, sed eas in perpetuum apud eos qui eas susceperint et eorum posteritatem remanere, nec si super hoc rescriptum fuerit adversus eos impetratum. undi patrimoniales et qui ex emphyteutico iure ad domum nostram diversis gen
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃. Siquis pͥorib colonis. uł emp¬
hiteuticariis destitutum patrimoni¬
alem fundum aꝑ equatore. uł censit¬
ore susceperint ꝑpetuo ead̾ atq in ꝯ¬
cusso iure possideat. nec quisqm se¬

Expanded text:
. Si qui a prioribus colonis vel emphyteuticariis destitutum patrimonialem fundum a peraequatore vel censitore susceperint, perpetuo eundem atque inconcusso iure possideant, nec quisquam se
Abbreviated transcription (Latin):
rei pͥuate nr̃e ꝑniciosum est militũ
molestia fatigari. Ideoq lege ad am¬
plissimã p̃fecturã ꝓmulgata cense¬
mus. ne ħ deinceps usurpetur. suꝑ qͣ
re uniuersos quoꝵ interẽ conuen¬
ire tua magnificentia non moret᷑
neꝑmittãt possessores uł colonos pra¬
toꝵ gr̃a qualibet in portunitate uex¬
ari. dat. non. seꝑtħ. honor .x. ⁊ the¬

Expanded text:
rum perniciosum est militum molestia fatigari. Ideoque lege ad amplissimam praefecturam promulgata censuimus, ne hoc deinceps usurpetur. Super qua re universos quorum interest convenire tua magnificentia non moretur, ne permittant possessores vel colonos pratorum gratia qualibet inportunitate vexari. Dat. non. Sept. Honorio X et The
Abbreviated transcription (Latin):
umq castelloꝵ loca quocumq titu¬
: lo possidet: cedant ac deserant quia
ab his tm̃ fas est possideri castelloꝵ
territoria quib adscrĩpta su̾nt.⁊ de
quib iudicauit antiquĩt᷑as. Quod
si ulterius uel pͥuate conditionis ꝗs¬
uiam in his locis uł nõ castellianus
nules fuit detentator inuentus cap¬
itali sententia. cum bonoꝵ publica¬
tione plectatur. Dat.u. non. mare.

Expanded text:
umque castellorum loca quocumque titulo possident, cedant ac deserant, quia ab his tantum fas est possideri castellorum territoria, quibus adscribta sunt et de quibus iudicavit antiquitas. Quod si ulterius vel privatae condicionis quispiam in his locis vel non castellanus miles fuerit detentator inventus, capitali sententia cum bonorum publicatione plectatur. Dat. non. Mart.
Abbreviated transcription (Latin):
predia que naualem sustinent fũc¬
tionẽ. ⁊ indeẜtis nũcusq remanent
suꝑ equationis iure ꝑceꝑit melior¬
e conditione. in om̃ib tĩtut con ue¬
nit ẽa releuari. ut grauis sors nauis
ẽẽ non possit. ꝓ ea qua reseterit poars¬
uncula. cum aliis fuĩt dispendñs li

Expanded text:
praedia, quae navalem sustinent functionem et in desertis nunc usque remanent, sub peraequationis iure perceperit, meliore condicione in omnibus titulis convenit ea relevari, ut gravis sors navalis esse non possit pro ea quae resederit portiuncula, cum aliis fuerit dis
Abbreviated transcription (Latin):
um patrimonialem exercuerit. fer¬
tilem ydoneumq p̃stiterit: salno
patrimoniali canone ꝑpetuo ac pͥn¬
atoire de fendatur. uelt domesti¬
cum.⁊ bĩta successione que sitũ sibi
hãt siii relinquat. Neq eum aut
ꝓmugatione rese̾ptrant reueren¬
tia sacre ad notationis ꝗs qͣm afruc¬
tu im pensi oꝑis exculudit. Ceterũ
debiti presentis indemꝰ impłe.  llos
ĩ qu emphiteoticario noĩe nec ad
plenũ ydoneas. nec om̃ib modis u¬
titatẽ debere suscipere. ut indul¬
to tp̃ris eꝑatio post bienmũ tecre¬
tum canonẽ soluendum esse me¬
minerint. nemo tñ qualib meriti
⁊ potestatis obiectione sũmoneat.
quo min̾ addiaca tõtie uicem defe¬
ctas possessiones patrimonialis uir¬
is accipiat eoꝵ tributa ⁊ canonem

Expanded text:
um patrimonialem exercuerit, fertilem idoneumque praestiterit, salvo patrimoniali canone perpetuo ac privato iure defendat velut domesticum et avita successione quaesitum, sibi habeat, suis relinquat, neque eum aut promulgatione rescripti aut reverentia sacrae adnotationis quisquam a fructu impensi operis excludat. Ceterum debiti praesentis iubemus implere: illos etiam, qui emphyteuticario nomine nec ad plenum idoneas nec omnibus modis vtitatem debere suscipere, ut indulto temporis spatio post biennium decretum canonem solvendum esse meminerint. Nemo tamen qualibet meriti et potestatis obiectione submoveatur, quominus ad diacatochiae vicem defectas possessiones patrimonialis iuris accipiat, earum tributa et canonem
Abbreviated transcription (Latin):
tor actores ac domini requirantur
quoꝵ si uitio ꝓbantur debita fuisse
contrãcta in absoluto est. ut debeãt
dominum comũtari .d.iii.ĩd. uiñ. c̃.¬
siones quas curiales quolib pacto p¬
dublicatis apud acta ꝓuintialia desid¬
eriis suis. uł relinquerunt uł possid¬
ere alios ꝑmiserunt. penes eos quie¬
as excoluerunt ⁊ functiones public¬
as recognoseunt sirmit̾ ꝑ durabũt.
nullam hñtib curialib copiã repet¬

Expanded text:
iorum actores ac domini requirantur. quorum si vitio probantur debita fuisse contracta, in absoluto est, ut debeat dominium commutari. D. III id. Iun. siones, quas curiales quolibet pacto publicatis aput acta provincialia desideriis suis vel reliquerunt vel possidere alios permiserunt, penes eos, qui eas excoluerunt et functiones publicas recognoscunt, firmiter perdurabunt, nullam habentibus curialibus copiam repet
Abbreviated transcription (Latin):
definitione sancimꝰ nulũ possessor¬
em neq mun̾ificũ p̃diũ ꝓ alienis de¬
bitis. uł testitu̾tione ẽẽ retinendum
ari que ex isdẽ bonis que retinentur
nequaquã ẽẽ monstrant᷑. neullis p̃s¬

Expanded text:
definitione sancimus nullum possessorem neque munificum praedium pro alienis debitis vel destitutione esse detinendum ari, quae ex isdem bonis, quae retinent, nequaquam esse monstrantur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sũmouendã nec subreptione cuiusꝙͣ
competitionis loca que tenuerunt au¬
ferenda. qͥb ⁊̃ illd̾ induis imus. ut ex
eo̾ tp̃r ex quo pͥmũ loca dequib agit᷑
ceꝑint possidere. tributa poscantur.

Expanded text:
submovendam nec subreptione cuiusquam competitionis loca quae tenuerunt auferenda. Quibus etiam illud indulsimus, ut ex eo tempore, ex quo primum loca de quibus agitur coeperint possidere, tributa poscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ poteñtiam fundos oꝑtimos ac testi¬
les de ocenpauerunt cum questiosis
uberib que ꝓrata poscione suscipi¬
ant infecundos exeadẽ substantia. a¬
d. aa. Nadrianop̃. Locoꝵ dñi ĩ¬
tra sexmenses edictis uocati reuesr.¬
antur. qui si ad fuẽrint ⁊ ꝓpria tene¬
ant.⁊ eaque ex p̃terito contrax̾int
debita redhibere cogantur. Sinuõ
in partes ẽẽ eaꝵ rerum tributis ꝓpͥaꝯ
fitentur absentia. nec at ẽẽ uoluer¬
int ꝑo enes hos qui hec susceperint.
tata ꝑmaneat. ut postquã eam ex

Expanded text:
 potentiam fundos opimos ac fertiles occuparunt, cum quaestuosis uberibusque pro rata portione suscipiant infecundos ex eadem substantia. A AA. Hadriano pp. Locorum domini intra sex menses edictis vocati revertantur. qui si adfuerint, et propria teneant et ea quae ex praeterito contraxerint debita redhibere cogantur. Sin vero impares esse earum rerum tributis propria confitentur absentia nec adesse voluerint, penes eos, qui haec susceperint erata permaneat, ut, postquam ea ex
Abbreviated transcription (Latin):
solum illud sufficiat ꝙ in cognr
gionib siquis receꝑit ignora
pari usurpatione susceꝑint: is mo¬
dus sit quẽ cͥca liberos colonos dux¬
imus retinendum.
ut nemo ad suum patrorimũ suscipi¬
ãt uicos uel rusticanos eorum
op̃ leo. ⁊ antnem̃. aã. Si quis posi
banc nr̃i nominis sanctionẽ. in fraud¬
em cucunscriptionẽq publice fu ne¬
tionis uł uenditionis seu conductio
rint bonoꝵ p̾scͥptione plectendis. qu
tñ scientes ausi fuerint. ꝓuiꝰmõi inst¬
um̃ca conscribere. uicis uł ĩ possessir¬
nib ad patrocinia confugientib p¬
ublico uendicandis hee aut̃ ꝑsoneq̃¬

Expanded text:
solum illud sufficiat, quod incogsolum illud sufficiat, quod incoggionibus si quis receperit, ignorationis pari usurpatione susceperit, is modus sit, quem circa liberos duximus colonos retinendum.Ut nemo ad suum patrocinium suscipiat vicos vel rusticanos eorumemius . Si quis post hanc nostri numinis sanctionem in fraudem circumscriptionemque publicae functionis vel venditionis seu conductionerint, bonorum proscriptione plectendis, qui tamen scientes ausi fuerint huiusmodi instrumenta conscribere: vicis etiam vel possessionibus ad patrocinia confugientium publico vindicandis. Eae autem per
Abbreviated transcription (Latin):
uelint au̾ꝑmutandi loca habeant
facultatem. s possessoreoꝵ uire u¬
nũ suscipiendũ retinendũ ue cred¬
iderit: duas aurilibras ei cogatur
ex soluere. cuiꝰ agros transfuga cul¬
tore uacͤauit ita ut eundem cum õi
nos inquilios q ꝑ uliritum uiciaᷤ¬
q regiones ab eundi iure in quo eos
originis a gnationis ue merito cer¬
tum est mimorari uoentiam hr̃e nõ
posse censemus. in ẜuianterris ñ tri¬
butario nexu.⁊ noĩe ⁊ titulo colonoꝵ
ita ut si abscesseriñt ad aliũ ne tran¬
sierint. reuocati upncut: penisq
subdantur. manẽatq ẽõs pena qui
alienum et in cognitum recipiendũ
ẽẽ duxerint tã in reddibitione oꝑaꝵ
⁊ dãpni. quod locis que deseruerãt¬
tẽm est. quam muliere cuł modil ĩ.
auctoritate idicis collocamꝰ ita u
etiã dñs fundi in quo alienus fu
monstrabitur ꝓ qualitate peccat c¬
ħticionẽ subire cogatur. nec sit i¬
antie locus cum adcͥminis ration

Expanded text:
velint aut permutandi loca habeant velint aut permutandi loca habeant facultatem, sed possessor eorum iure unum suscipiendum retinendumve crediderit, duas auri libras ie cogatur exsolvere, cuius agros transfuga cultore vacuaverit, ita ut eundem cum omninos inquilinosque per Illyricum vicinasque regiones abeundi rure, in quo eos originis agnationisque merito certum est immorari, licentiam habere non posse censemus. Inserviant terris non tributario nexu, sed nomine et titulo colonorum, ita ut, si abscesserint ad aliumve transierint, revocati vinculis poenisque subdantur, maneatque eos poena, qui alienum et incognitum recipiendum esse duxerint, tam in redhibitione operarum et damni, quod locis quae deseruertum est, quam multae, cuius modum in auctoritate iudicis collocamus: ita ut etiam dominus fundi, in quo alienus fuisse monstrabitur, pro qualitate peccati coercitionem subire cogatur nec sit ignorantiae locus, cum ad criminis rationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintias que subiacent nr̃e serenita¬
tis imperio lex amaiorib constitu¬
ta colonos quodã et̾nitatis iure deti¬
neat ita ut illis non liceat ex hislo¬
cis quoꝵ fructu releuantur absced̾e.
nec eadeserere. que semł colenda su¬
sceperunt neq id palestine ꝓuintie¬
etiam ypalestinas nilłis omnĩo co¬
lonoꝵ suo iure uł ut uagꝰ ac lib̾ exu¬
icet. s exemplo aliaꝵ ꝓuinciaꝵ ita
d ño fundi teneatur. ut sino pena su¬
scipientis non possit abscedere addi¬
to eo ut possessionis dño reuocandi
eius plena tribuatur auctoritas.
de colonis tracensibus
cam diocesim tratiaꝵ sublato in ꝑpe¬
tuũ humane capitatiõnis censui¬
gatio tm̃ terrena soluatur.⁊ ne for¬
te colonis tributarie sortis nexib
absolutis. uagandi.⁊ licuerit rece¬
dendi facultas permissa uideatur.
ip̃i ꝗd̾ origĩnario uire teneantur
lieet conditione teneantur ingen¬
ui. serui tam̃ terre ipsius cui nati
sunt estimentur. nec recedendiqͦ

Expanded text:
provincias, quae subiacent nostrae serenitatis imperio, lex a maioribus constituta colonos quodam aeternitatis iure detineat, ita ut illis non liceat ex his locis quorum fructu relevantur abscedere nec ea deserere quae semel colenda susceperunt, neque id Palaestinae provietiam per Palaestinas nullus omnino colonorum suo iure velut vagus ac liber exsultet, sed exemplo aliarum provinciarum ita domino fundi teneatur, ut sine poena suscipientis non possit abscedere: addito eo, ut possessionis domino revocandi eius plena tribuatur auctoritas. DE COLONIS THRACENSIBVSsam dioecesim Thraciarum sublato in perpetuum humanae capitationis censu iugatio tantum terrena solvatur. Et ne forte colonis tributariae sortis nexibus absolutis vagandi et quo libuerit recedendi facultas permissa videatur, ipsi quidem originario iure teneantur, et licet condicione videantur ingenui, servi tamen terrae ipsius cui nati sunt aestimentur nec recedendi quo
Abbreviated transcription (Latin):
terat iure consistere. quem nec pro¬
pria quid leges nris sui br̃e uoluer¬
unt.⁊ acꝗrendi tantũ non ĩ transfe¬
rendi potestate ꝑmissa dño ⁊ acꝗrere
⁊ hr̃e uoluerunt. S ut in cais eiui¬
lib huiꝰmodi hõiũ generi adu̾sus
dños ł patronos.⁊ aditũ intercludi¬
mus ⁊ uocẽ negamus. exceptis suꝑ¬
exactionib inꝗb retro pͥncipes facu¬
ltatem eis suꝑħ interpellandi p̾bu¬
erunt: Ita in criminũ accusatione q̃
publica est. non adimitur eis ꝓpter

Expanded text:
terit consistere iure, quem nec proterit consistere iure, quem nec propria quidem leges sui iuris habere voluerunt, et adquirendi tantum, non etiam transferendi potestate permissa domino et adquirere re voluerunt? Sed ut in causis civilibus huiusmodi hominum generi adversus dominos vel patronos et aditum intercludimus et vocem negamus exceptis superexactionibus, in quibus retro principes facultatem eis super hoc interpellandi praebuerunt, ita in criminum accusatione quae publica est non adimitur eis pr
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ const̾. ã. ¶ uisꝗs coionus plus
a dño exigitur qm ante consuenerat.
⁊ q̃ in anteriorib tp̃rib exactus est.
ad eat᷑ iudicẽ cuĩ primũ potit hre
presentiam.⁊ facinus comꝓb ut ille
qui conu̾ncitur ampliꝰ postulare ꝙ̃¬
accipere consueuerat: hoc facere ĩ
posterum ꝓbibeatur. pͥus reddito
ꝙ suꝑ exactione ꝓpetra noscitur ex
quib eos tributa subiecͥtos nõ fatiu¬
nt. ita eos quib annuis functioni¬
b ⁊ debito conditionis obnoxii sũt
antur ꝙ minus est ferendum ut eõs
audeant lite pulsare aquib ip̃os ut¬
pote a dñis una cum possessionib dist
rahi posse non dubium ẽ. quam dece¬
tero licentiam sũmouemꝰ ne quis au¬
deat dñi iniuditio nom̃ lacessere. Et
cuius ip̃i sunt enusdem oĩa sua ẽe̾ ꝯg¬
noscant. Gum en ĩ sepissime decretũ
sit nc ꝗd depeculio suo cuiqm colono¬
rum ignorante dño p̾dii. aut uend̾e
aut alio modo alienãre liceret: quẽ¬
admodũ contra eius ꝑsonã equo po¬

Expanded text:
or Constantinus . Quisquis colonus plus a domino exigitur, quam ante consueverat et quam in anterioribus temporibus exactus est, adeat iudicem, cuius primum poterit habere praesentiam, et facinus comprobet, ut ille, qui conaccipere consueverat, hoc facere in posterum prohibeatur, prius reddito quod superexactione perpetrata noscitur extquibus eos tributa subiectos non faciunt, ita his, quibus annuis functionibus et debito condicionis obnoxii sunt, antur. Quo minus est ferendum, ut eos audeant lite pulsare, a quibus ipsos utpote a drahi posse dubium non est: quam de cetero licentiam summovemus, ne quis audeat domini in iudicio nomen lacessere et cuius ipsi sunt, eiusdem omnia sua esse cognoscant. Cum enim saepissime decretum sit, ne quid de peculio suo cuiquam colonorum ignorante domino praedii aut vendere aut alio modo alienare liceret, quemadmodum contra eius personam aequo po
Abbreviated transcription (Latin):
cumq ad emphiceus infundoꝵ pat̾¬
monialiũ. uł ret publice iussu nr̃i
numinis ueneritis si redundantia
fortunaꝵ idoneus fui̾t ad restituen¬
da que desertis forte possessiõib re¬
quirent᷑ patrimoniũ suum publi¬
eis implicet nexib. Si ud minorf¬
acultatib ꝓbabitur datis fide iusso¬
rib idoneis ad emphiteus in accẽtũt.
scientib his quos talium reꝵ cura
sollicitat in se neglegentis dãpna.
si huiꝰmõi cautio defuerit ẽẽ uerten¬

Expanded text:
cumque ad emphyteusin fundorum patrimonialium vel rei publicae iussu nostri numinis venerit, is si redundantia fortunarum idoneus fuerit ad restituenda, quae desertis forte possessionibus requirentur, patrimonium suum publicis implicet nexibus. Si vero minor facultatibus probabitur, datis fideiussoribus idoneis ad emphyteusin accedat: scientibus his, quos talium rerum cura sollicitat, in se neglegentiae damna, si huiusmodi cautio defuerit, esse verten
Abbreviated transcription (Latin):
ni uersi cognoscant nihil pͥuato u¬
re saluo canone fun̾dis emptis cũ pa¬
trimonialib ẽẽ comu̾ne. ita ut ad eoi
nũqm patrimonialiũ fundoꝵ ꝑequ¬
ator accedat. graui multa feriendo
eo qui statuta nr̃e clem̃tie ausus fue¬
rit temerare .d. prid. non. io. mõ.
moniales eos dũ taxat. qui saluoca¬
none iure priuato. nr̃a uberalitate¬
concessi sunt. cũ his pat̾monialib
ꝗ inconditione ꝓpͥa costituti sunt iul¬
ustris auetoritas tua iubeat ex acqua¬
ri. Ita ut releu̾ato onere. qd inmi¬
net fatig̃atis trans latio ineos ꝗ m̃tes¬

Expanded text:
niversi cognoscant nihil privato re salvo canone fundis emptis cum patrimonialibus esse commune, ita ut ad eos numquam patrimonialium fundorum peraequator accedat: gravi multa feriendo eo, qui statuta nostrae clementiae ausus fuerit temerare. D. prid. non. Iul. moniales eos dumtaxat, qui salvonone iure privato nostra liberalitateconcessi sunt, cum his patrimonialibus, qui in condicione propria constituti sunt, illustris auctoritas tua iubebit exaequari, ita ut relevato, quod imminet fatigatis, translatio in eos,
Abbreviated transcription (Latin):
ductor fuit inuentus possesessor fun¬
or. Qd̾ si contra id relistandũ exis¬
timauit alius possessor sub eatẽ p̃s¬
tatione q̾ratur. uł si uoluntariꝰ ꝗs¬
it conductor non inueniet᷑. tũẽ ad p¬
ossessores antĩquos .i. decuriones uł
quoslib alios loca niris p̃tr̃i. ad inẽ¬
tis imicilib reu̾tantur ydoneis fid̾¬

Expanded text:
ductor fuerit inventus possessor funor. Quod si contra id reluctandum existimaverit, alius possessor sub eadem praestatione quaeratur, vel si voluntarius quis conductor non invenietur, tunc ad possessores antiquos, id est decuriones vel quoslibet alios, loca iuris praedicti adiunctis inutilibus revertantur sine
Abbreviated transcription (Latin):
sidiis furari intelligatur ⁊ sit supp¬
ositus una cum sobole sua. Et si in
alia tera eam fec̾it huiꝰmõi fortune
⁊ capitali uiatiomi nulła liberatioe
eiꝰ penitus competente. ¶Cum aũt
anastasiana lex hoĩes qui ꝑ xxx. ã¬
nos cũ colonaria detenti sunt con¬
ditione. uõluit lib̾os quid̃ ꝑmare
Non autem pr̃e facultatẽ teira de¬
relicta in alia loca migrare.⁊ ex
ħ querebatur si etiã lib̾i eoꝵ cuius¬
cumq sexus. licet nõ . xxx. annos
fecerit in fundis. ł uicis. debere co¬
lonarie ẽẽ conditionis. an tm̃m̃o
genitor quoꝵ ꝗ ꝑxxx. annos nu

Expanded text:
sidiis furari intellegatur et sit suppsidiis furari intellegatur et sit suppositus una cum subole sua , etsi in alia terra eam fecerit, huiusmodi fortunae et capitali illationi, nulla liberatione ei penitus competente. Cum autem Anastasiana lex homines qui per nos colonaria detenti sunt condicione voluit liberos quidem permanere, non autem habere facultatem terra derelicta in alia loca migrare, et ex hoc quaerebatur, si etiam liberi eorum cuiuscumque sexus, licet non triginta annos fecerint in fundis vel vicis, deberent colonariae esse condicionis an tantummodo genitor
Abbreviated transcription (Latin):
obis uidetur dño p̾iudicari coiono¬
rum absentiam. qui in uire natri
postea absentes. ꝑ suos ł patres ł fres
uł cognatos agriculturã ꝑag̾euant
cum em̃ pars. quodãmõ corporis
enis ꝑcognitionẽ in fundo remaneb¬
ri. neq in libertate morari. Mane¬
at itaq dño us inconͣtussũ. ⁊ donec
eius uł antiqͣtas uł posteritas uel cog
d.ã. ¶um satis inlmanũ est t̾rã
que ab mitio ad scriptitios habeba¬
t suis quodãmodo menbris defrͦuda¬
ri.⁊ colonos in aliis terris demorant¬
es dñs ceire maximis dãpuis afficere
censemꝰ quem ad modũ incu̾rialiũ
condicione nemo ex temporali lib̃a¬
tur. ita nec ascriptione conditioni
suppositus ex annalib ciurieuł qͣnͣti¬
negotiatione auquis sibi uendice¬
t ubertatẽ. s remaneat ascͥpti¬
cius ⁊ in hereat teire.⁊ si se celauĩt
ł separare conatus fui̾t. scd̾m exẽ¬
plum serui sugitini sese diutinis ĩ¬

Expanded text:
obis videtur domino praeiudicari colonoobis videtur domino praeiudicari colonorum absentia eorum, qui in rure nati et postea absentes per suos vel patres vel fratres vel cognatos agriculturam peragebant. Cum enim pars quodammodo corporis eius per cognationem in fundo remanebri neque in libertate morari. Maneat itaque domino ius inconcussum, et donec eius vel antiquitas vel posteritas vel cog. Cum satis inhumanum est terram quae ab initio adscripticios habebat suis quodammodo membris defraudari et colonos in aliis terris demorantes dominos terrae maximis damnis adficere, censemus, quemadmodum in curialium condicione nemo ex temporali cursu liberatur, ita nec adscripticiae condicioni suppositus ex annalibus curriculis, quantanegotiatione aliquis sibi vindicet libertatem: sed remaneat adscripticius et inhaereat terrae. Et si se celaverit vel separare conatus fuerit, secundum exemplum servi fugitivi sese diutinis in
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. Melius iemmest in huiꝰ mõi
difficuitati b ex płimis capitulis con¬
diciones ostendi ⁊ nõ soł confessiõib
neq scͥpturis omines forte liberos ad
scͥptura. ⁊ post seͥpturã confessio sen
um tunc ex uttoꝙ genere obligatiõis
.i. tam scripture qm confessionis. uł
deponcionis. talem ẽẽ credendum eũ
qualem se scͥpsit ł int̾ acta deposu¬
it. ¶ ulud quoq non ineiegant̾
dubitatur si colom filius ꝑ xxx. an¬
pnora ad huc uiuente patre ⁊ agri¬
cuiturã ꝑagente ip̃e inlibera conũ¬
satione morabatur. et dñs t̾re qr
sentiã exigebat. an post obitum pa¬
tris uł postqm inutit is forte existat
⁊ ruri non ydoneus potest excusari fi¬
lius ionginqua lib̾tate abutendo.⁊
qd̾ per multos annos neq agrũ coi¬
uit neq aliꝗd colonarii oꝑis celebr¬
auit. cum non possit dñs incusari
ꝑꝑ suam de̾sidiã eui ꝑ pãtrẽ eis ome
ꝙ uoluerat accedebat. In om̃ib it¬
aq huiꝰ modi spetieb satis ac̾bum n¬

Expanded text:
vetur. Melius etenim est in huiusmodi difficultatibus ex pluribus capitulis condiciones ostendi et non solis confessionibus neque scripturis homines forte liberos adscriptura et post scripturam confessio seu um?, tunc ex utroque genere obligationis, id est tam scripturae quam confessionis vel depositionis, talem eum esse credendum, qualem et scripsit et inter acta deposuit. Illud quoque non ineleganter dubitabaturpliora, adhuc vivente patre et agriculturam peragente, ipse in libera conversatione morabatur, et dominus terraaesentiam exigebat, an post obitum patris, vel postquam inutilis is forte existat et ruri non idoneus, potest excusari filius, longinqua libertate abutendo et quod per multos annos neque agrum coluit neque aliquid colonarii operis celebravit, cum non possit dominus incusari propter suam desidiam, cui per patrem eius omne quod voluerat accedebat. In omnibus itaque huiuscemodi speciebus satis acerbum n
Abbreviated transcription (Latin):
is restituent ⁊ talis fide uissor ꝑ rͥ¬
ennum accipiatur. eoq impieto
iterũ ren̾ouetur. Coloni in medio
nullo m̾o suꝑ redditib adñs inꝙ¬
etentur. Sin aũt ħ coloni nimme
facere uluerint ł potuint tuncid̾
redditus ꝑ officium iudicis annui
exigantur per solita tẽpora inque
uitatis subqua possessio sita ẽ. ł si
locans eccła ad susceptionẽ pecuni¬
ar ydonea non sit in mẽtropplita¬
na eccła ut remaneãt cum oĩ cau¬
tela ⁊ post plenissimã diffintionẽ
ł dñis dentur ł colonis restituant᷑. S¬
in autem redditus nõ mauro s ĩ
spetieb infertur ł in totũ uł ex ꝑte
iterum ꝑ offitiũ uidicis fructus uen

Expanded text:
is restituent, et talis fideiussor per triis restituent, et talis fideiussor per triennium accipiatur eoque impleto iterum renovetur, coloni in medio nullo modo super reditibus a dominis inquietentur. Sin autem hoc coloni minime facere voluerint vel potuerint, tunc idem reditus per officium iudicis annui exigantur per solita tempora, in quvitatis, sub qua possessio sita est, vel si localis ecclesia ad susceptionem pecuniarum idonea non sit, in metropolitana ecclesia, ut remaneant cum omni cautela et post plenissimam definitionem vel dominis dentur vel colonis restituantur. Sin autem reditus non in auro, sed in speciebus inferuntur, vel in totum vel ex parte, interim per offici
Abbreviated transcription (Latin):
ris militie locum sinimꝰ ad mitti. S
nec apparitores magisterie potesta¬
tis censib ascriptos ꝓbari concedimꝰ
quia in hac p arte ⁊ dñoꝵ uiri. ⁊ ꝑ
ublice consulimꝰ honestati.
op̃ ist̾. ã. Nitid imponentes cele¬
ritatẽ scĩmus siquando colomi cuiꝰc̃
conditionis contra dños terre deela¬
maui̾nt suꝑ ħ ip̃odu̾bitantes utrũ
sue terre dominũ possident. eos tñ
dicimus qui nõ ex longo plixoq tp̃r
ł ionginqua ⁊ inuẽterata reddituũ
susceptione sufficientẽ hñt caute
ucentia colonis relinquitur longi
tẽporis p̃scriptione. uł reddituum
frequentissima consequentia colo¬
noꝵ imp̃etus excludente tasem ẽẽ
suꝑ reddituum uł publicaꝵ fueti¬
onum prestationem formã oẽnsemꝰ
ut si tales coloni quales supͣdiximꝰ¬
y doneum fideuissorẽ tociꝰ sũme que
ab his de penditur. p̃stiterint qd̾ õs¬
nes redditus sine ulla ꝓcrastinati¬
one si melior cã dñor iudicetur e

Expanded text:
ris militiae locum sinimus admitti : sed nec apparitores magisteriae potestatis censibus adscriptos probari concedimus, quia in hac parte et dominorum iuri et publicae consulimus honestati.i pp. Litibus imponentes celeritatem sancimus, si quando coloni cuiuscumque condicionis contra dominos terrae declamaverint super hoc ipso dubitantes, utrum s terrae dominus est nec ne  eos tamen dicimus, qui non ex longo prolixoque tempore vel longinqua et inveterata redituum susceptione sufficientem habent cautellicentia colonis relinquitur, longi temporis praescriptione vel redituum frequentissima consequentia colonorum impetus excludente: talem esse super redituum vel publicarum functionum praestatione formam censemus, ut, si tales coloni, quales supra diximus, idoneum fideiussorem totius summae quae ab his dependitur praestiterint, quod omnes reditus sine ulla procrastinatione, si melior causa d
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ ꝑequatoris accuset ac p̾stit¬
am grãm hita cõpeticione cõuincat
ut ꝙ ei fuerat suꝑfusum ille cognos¬
cat quẽ debite fimetionis fraus clã de¬
stina sub trax̾at. Emenso aũt eo tp̃r
actio denegabitur. exceptis minori¬
b qui fuint indefensi. his etiam qui
agendũ habuerunt facłtatẽ.
iscussores. si incurerint culpã neg¬
ligentie. uł grẽ non solum honorum
iacturam uerũ etiã annonaꝵ in qua¬
druplũ mulctã subire debebunt. Ea
nt accepisse conuicti inquadruplũ
cogentur ex soluere.
semel eam traditã suisse constit̾it. R¬
eliqua uõ tẽporis añ acti anouo dño
fiscum postulare non pãtim᷑ ne alt̾¬
ius culpa alter incipiat subiacered¬
ispendio. si quis uõ pͥuatus aut ob¬
lig̾atã sibi possessionẽ que deserta
u̾q ꝑmanserit. aut ex auquo titu

Expanded text:
quitatem peraequatoris accuset ac praestitquitatem peraequatoris accuset ac praestitam gratiam habita competitione convincat, ut, quod ei fuerat superfusum, ille cognoscat, quem debitae functioni fraus clandestina subtraxerat. Emenso autem eo tempore actio denegabitur, exceptis minoribus qui fuerint indefensi, his etiam qui agendum habuerunt facultatem.iscussores, si incurrerint culpam neglegentiae vel gratiae, non solum honorum iacturam, verum etiam annonarum in quadruplum multam subire debebunt: ea nt accepisse convicti, in quadruplum cogentur exsolvere. semel eam traditam fuisse constiterit. Reliqua vero temporis anteacti a novo domino fiscum postulare non patimur, ne alterius culpa alter incipiat subiacere dispendio. Si quis vero privatus aut obligatam sibi possessionem, quae deserta huc usque permansit, aut ex aliquo titu
Abbreviated transcription (Latin):
ti indignatione subiciatur. illo uidel¬
icet eiitante calũpniã quem forte d¬
tegitur laborasse ꝓcopia. ac reꝑan¬
dis agroꝵ fecib non sterelitatẽ aut ĩ¬
opiam ꝓcurasse.
quis aut ꝓcuratorẽ suũ retraxerit
aut colonũ ꝑ ꝯtumatiã retractatio¬
nis fugaui̾t ad eum censuũ mod̾ qu¬
em uł eo uł ꝓcuratore illius absente
ꝑ equator apposuerit nr̃e sanctionis
auctoritate tenebitur.
torium censeatur.quotiens defectoꝵ
leuam̃ exposcitur. ut sterilia att
ieuina. isq culta uł opima sunt cõ¬
pensentur.
d̾. ¶ ui grauatos eẽ aꝑequatorib
conqueruntur: ⁊ miustohonere ĩ ꝑ¬
ares ẽẽ ꝓclamãt cõpeticionib hãnt
sacu̾itatẽ. ut ꝗd remissum gr̃a. ꝗd
interceptũ fuĩt fraude conuncant.
⁊ ex eo leuam̃ accipiant. ꝙ ꝑdeformia
⁊ cͥminosa comertia sibi impõitũ ẽẽ
deplorant. ut aliis demeret᷑ ꝙ int̾ an¬
nũ post codicũ oblationẽ quo uide¬
bitur d̾ iniusto hone conq̃ratur. mi¬

Expanded text:
ti indignationi subiciatur. Illo videlicet evitante calumniam, qui forte detegitur laborasse pro copia ac reparandis agrorum fetibus, non sterilitatem aut inopiam procurasse.quis aut procuratorem suum retraxerit aut colonum per contumaciam retractationis fugaverit, ad eum censuum modum, quem vel eo vel procuratore illius absente peraequator apposuerit, nostrae sanctionis auctoritate tenebitur. torium censeatur, quotiens defectorum levamen exposcitur, ut sterilia atque ieiuna his quae culta vel opima sunt compensentur.uatoribus conqueruntur et iniusto oneri impares esse proclamant, competitionis habeant facultatem, ut, quid remissum gratia, quid interceptum fuerit fraude, convincant et ex eo levamen accipiant, quod per deformia et criminosa commercia sibi impositum esse deplorant, ut aliis demeretur. Quod intra annum post codicum oblationem cui videbitur de iniusto onere conqueratur, ini
Abbreviated transcription (Latin):
toritate nr̃i miminis de fundis pat¬
monialib steriles sub certi canonis
poiieitatione suscepit. firmit̾ eum
uolumꝰ possidere. sub eiusd̾ tm̃ cano¬
nis solutione. quẽ nr̃e maiestatis au¬

Expanded text:
toritate nostri numinis de fundis patrimonialibus steriles sub certi canonis pollicitatione svolumus possidere sub eiusdem tantum canonis solutione, quem nostrae maiestatis au
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsus p̾cipere. S ⁊ si bonã fid̾ eum sus¬
cepit postea autem repperit eum al¬
ienum ẽẽ constitutũ: ad monente
dño. ł ip̃ius ascripticii ł teire. Et hoc
fatiente per se ł ꝑ procurãtorẽ suũ.
hunc restituere cum omĩ peculio.i
sobole sua. Et si ħ face̾ suꝑ sed̾it. oĩs
quid̃ tp̃ris. q̃uo apud eũ remonitisẽ.
publicas functiones siue terrenas si¬
ue animales ꝓ eo infere cõpelletur.c¬
ura ⁊ ꝓuisione tã eminentissime p̾f¬
ecture. quam p̃sidis ꝓuintie. Coat.¬
tetur aut̃ ⁊ sic ad restitutionẽ eius ẜ
ueteres constitutiones i penas eis in¬
sẽrtas.
d̾. ã. s iqui ascripticie conditioĩs
constituri. mulieres liberas quacũq
m̃te. aut quacũq machinationẽ siu
scientib dñis siue ignorantib sibiu
tus fuĩt editus. is mat̾ne ꝯditĩonis
maculam ⁊ non paternã sequatur
libertatem. S ne ascͥpticui putẽt
sibi impunitũ esse tale conam̃. qd̃

Expanded text:
ius suscipere. Sed et si bona fide eum susius suscipere. Sed et si bona fide eum susceperit, postea autem reppererit eum alienum esse constitutum, admonente domino vel ipsius adscripticii vel terrae et hoc faciente per se vel per procuratorem suum hunc restituere cum omni peculio et subole sua: et si hoc facere supersederit, omnis quidem temporis, quo apud eum remoratus est, publicas functiones sive terrenas sive animales pro eo inferre compelletur cura et provisione tam eminentissimae praefecturae quam praesidis provinciae: coartetur autem et sic ad restitutionem eius secundum veteres constitutiones et poenas eis insertas. . Si qui adscripticiae condicionis constituti mulieres liberas quacumque mente aut quacumque machinatione sive scientibus dominis sive ignorantibus sibi uartus fuerit editus, is maternae condicionis maculam, non paternam sequatur libertatem. Sed ne adscripticii putent sibi impunitum esse tale conamen, quod
Abbreviated transcription (Latin):
s semper t̾re inherant. quam semł
colenda ẽẽ patres eoꝵ susceꝑunt. Ca¬
ueant aut̃ possessionũ dñi inꝗu ta¬
les coiom constituti sunt. ali qm in¬
nouationem uł uiolentiã eis infer¬
re. Si enĩ ħ aꝓpbatũ fui̾t ⁊ ꝑ iudicem
ꝓnuntiatũ. ip̃e ꝓuintie modator in
quo aliquid tale fuĩt ꝓpetratũ: om̃i¬
modo ꝓuideat ⁊ lesionẽ siqua sub¬
secuta est. eis resar̃cire.⁊ ueterẽ con¬
suetũdinẽ in redditib p̃standis eis
obẜuari. nulla nectunc licentia con¬
cedenda colonis fundũ ubi commo¬
rantur relinquere. ⁊ ħ tam in ip̃is co¬
lonis quam in sobole eoꝵ quar cũq
sexiis ł etatis sc̃imꝰ. ut ⁊ ip̃a semei ĩ
fũdo nata remaneat. ⁊̃ possessionẽ su
hͥudẽ modis isdẽq conditionib sub
quib ⁊̃ genitores eius manẽ ĩ alienis
fundis diffiniuimꝰ ¶Nemini aũt lic¬
eat ł ad scͥpticium ł colonum ł coton¬
um alienum scienti prudentiq ĩ suũ

Expanded text:
am semel colendam patres eorum susceperunt. Caveant autem possessionum domini, in quibus tales coloni constituti sunt, aliquam innovationem vel violentiam eis inferre. Si enim hoc approbatum fuerit et per iudicem pronuntiatum, ipse provinciae moderator, in qua aliquid tale fuerit perovideat et laesionem, si qua subsecuta est, eis resarcire et veterem consuetudinem in reditibus praestandis eis observare: nulla nec tunc licentia concedenda colonis fundum ubi commorantur relinquere . Et hoc tam in ipsis colonis quam in subole eorum qualiscumque sexus vel aetatis sancimus, ut et ipsa semel in fundo nata remaneat in possessione sub isdem modis isdemque condicionibus, sub quibus etiam genitores eius manere in alienis fundis definivimus. Nemini autem liceat vel adscripticium vel colonum alienum scienti prudentique in suum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurans. ut pͥmumuicinas: une¬
odẽ territorio sortiatur. de hinc si
neq finitimas. neq in hisdẽ locis.
reppererit constitutas. tẽ demũ ĩ
longnis põitas. s inqnͣtum fi ualet
ꝓ interiecto spatio sibimet coher¬
entes ꝓmodo ⁊ equitate suscipiãt
ut ĩd consensu oium fiat. ꝙ om̃ib
ꝓfuturum est.

Expanded text:
curans, ut primum vicinas et in eodem territorio sortiatur, dehinc si neque finitimas neque in isdem locis reppererit constitutas, tunc demum etiam longius positas, sed in quantum fieri valet pro interiecto spatio sibimet cohaerentes pro modo et aequitate suscipiat, ut id consensu omnium fiat, quod omnibus profuturum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tur medioc̾s uo fortune. facuultatũ su¬
aꝵ amissione plectent᷑. Cadẽ pena m¬
uictandis ⁊̃ is qui interoedentes. min¬
isterium suũ huiꝰmõi nefariis actib
emorie martiano ꝑꝓmulgata contin

Expanded text:
mediocris vero fortunae facultatum suarum amissione plectentur: eadem poena multandis etiam his, qui intercedentes ministerium suum huiusmodi nefariis actibusemoriae Marciano promulgata contin
Abbreviated transcription (Latin):
indiuersis agunt officiis pͥncipatus
et qui sub quocũq p̾cextu mnunłs ꝑ¬
ublici publici possunt ẽe terribiles
rusticano cui piã necessitatẽ obseꝗ
qͣi mancipio sui iuris imponant. au
ẜuũ eius ł forte bouem. in usus pͥos
necessitatesq conuertunt. ablatis o¬
mnib facultatib ꝓpetuo subiugen¬
tur exilio ⁊ inchisominꝰ rusticanũ

Expanded text:
in diversis agunt officiis principatus et qui sub quocumque praetextu muneris publici possunt esse terribiles, rusticano cuipiam necessitatem obsequii quasi mancipio sui iuris imponant aut servum eius vel forte bovem in usus proprios necessitatesque converterint, ablatis omnibus facultatibus perpetuo subiugentur exilio, et nihilo minus rusticanum,
Abbreviated transcription (Latin):
nctionum solutione generando. s
omni cã in suspenso manente donͨ
iudiciat sña que de toto neg̾̃o ꝓoet¬
it. omnẽ rem aꝑiat.i ostendat qͥs
dominus terre constitutus est. ⁊ ad
quem publicaꝵ functionũ securi¬

Expanded text:
nctionum solutione generando: sed nctionum solutione generando: sed omni causa in suspenso manente, donec iudicialis sententia, quae de toto negotio procedit, omnem rem aperiat et ostendat, quis dominus terrae constitutus est et ad quem publicarum functionum securi
Abbreviated transcription (Latin):
coloni more souto eas dependebant.
nullo p̃iuditio dñis generando. qͥ i
oris erat dños totã sũmam accipe ⁊
exea ꝑtem quidẽ in publicas uerte¬
re functiones ꝑtẽ autẽ in suos red¬
ditus hre. tunc siqd̾ fid̾uissor acoi¬
onis detur. eundẽ fideuissorẽ dñis
siue p̾iuditio litis tantam sũmam
inferre quantã tibuta publica fa¬
tiunt. ut a dñis publieis ratiõib
ꝑsoluant᷑. nullo ex ħ colonis p̃iud¬
itio generando. Suꝑ redditib enĩ
dñi fide̾uissore siant contenti. Sin
aũt fidenissione cessante ad sequ¬
estrationẽ res ueniat.⁊ pecunie depo
erare. quantũ ad pubneas suffici¬
at functiones. ⁊ eam disponẽ do¬
minũ acciꝑe uolumꝰ. quatenꝰ ip̃e eã
ꝑsoluens publicas accipiat secur¬
itates. reliqua quantitate que mr
edditus pͣuros remaneat in tuto cõ¬
uocandati litis terminũ expectan¬
te.ħ ullo preuiditio sine colonis
siue dñis ex huiꝰ mõi fideiuisione.
uł sequestratione uł publicaꝵ fu¬

Expanded text:
coloni more solito eas dependant, nullo praeiudicio dominis generando, qui emoris erat dominos totam summam accipere et ex ea partem quidem in publicas vertere functiones, partem autem in suos reditus habere, tunc, si quidem fideiussor a colonis detur, eundem fideiussorem dominis sine praeiudicio litis tantam summam inferre, quantam tributa publica faciunt, ut a dominis publicis rationibus persolvatur: nullo ex hoc colonis praeiudicio generando. Super reditibus enim domini fideiussore fiant contenti. Sin autem fideiussione cessante ad sequestrationem res veniat et pecuniae deporare, quanta ad publicas sufficiat functiones, et eam disponere dominum accipere, quatenus ipse eam persolvens publicas accipiat securitates: reliqua quantitate, quae in reditus puros remanet, in tuto collocanda et litis terminum expectante: Nullo praeiudicio sive colonis sive dominis ex huiusmodi fideiussione vel sequestratione vel publicarum fu
Abbreviated transcription (Latin):
lo deberi uire sibi consirmat. allega¬
tiones suas sine mora uł ꝑ se uł ꝑ a
re susceꝑit. rei melorate receptis s¬
ubleu̾ẽtur expensis. Uerum ne sub
spetie litis donationes semel const¬
itute turrentur. sec me̾nsiũ spati¬
umcensemꝰ debere ẜ uari intraqd̾
is ꝗ putat sibirem ꝓbabili ratioe
cõpetere debitas exerat actiones.
Q uod si tẽpus adscͥptum allentio fu¬
erit interueniente trans actũ. nui¬
lum penitꝰ repetendi uolumꝰ ẽẽ p̾ͥn¬
actitatum. sex mensiũ cumulus e.¬
uolutus: inꝑpetuũ non quiescat.

Expanded text:
lo deberi sibi iure confirmat, allegationes suas sine mora vel per se vel re susceperat, rei melioratae receptis sublevetur expensis. Verum ne sub specie litis dominationes semel constitutae turbentur, sex mensum spatium censemus debere servari, intra quod is, qui putat sibi rem probabili ratione competere, debitas exserat actiones. Quod si tempus adscriptum silentio fuerit interveniente transactum, nullum penitus repetendi volumus esse prinactitandum, sex mensum curriculis evolutis in perpetuum conquiescat.
Abbreviated transcription (Latin):
cauta sunt: ꝓtali ꝓgenie q̃ ex muli¬
erib ascͥpticiis.⁊ uiris lib̾is ꝓgenita
sit in suo statu relmꝗ ⁊ sit ascͥpticia ꝙ¬
les. ex tali copulatione ꝓcreata. Siꝗs
ntrẽ sequatur ⁊ tał sit conditionis qͥf
genitrix fuit siue anculla siue ascͥpti¬
cia. Qd̾ hacten̾ inlib̾is tm̃ ⁊ seruis ob¬
ẜ uabatur. que ienĩ differentia inter
ẜuos ⁊ ascrip̾ticios intelligatur cũ u¬
terq indñi sui positus est uoluntate
manumutere i afcripticium cũm
u̾iuditiũ generare cuiꝗͣ dca conditi¬
onem. neq ex cõnfessionib neq ex scͥ¬

Expanded text:
cauta sunt pro tali progenie, quae ex mulieribus adscripticiis et viris liberis progenita sit, in suo statu relinqui, et sit adscripticia proles ex tali copulatione procreata. Si ntrem sequatur et talis sit condicionis, qualis et genetrix fuit, sive ancilla sive adscripticia: quod hactenus in liberis tantum et servis observabatur. Quae etenim differentia inter servos et adscripticios intellegetur, cum uterque in domini sui positus est potestate, manumittere et adscripticium cum tpraeiudicium generari cuidam circa condicionem neque ex confessionibus neque ex scr
Abbreviated transcription (Latin):
ris puiset intentio. quos ita giebis
inherere p̾cipimus ut ne puncto ꝗd̾
temporis debeant ãmoneri.
ria docebitur siciiuscumq lib̃i hoĩ¬
nis secuta con sortium in urbib uł
inquib cumq locis uictura ꝯstitit.
eis omnẽ sobolem scd̾m uetera ꝯsti¬
tuta conueniet reuocari.

Expanded text:
ris pulset intentio: quos ita glebis inhaerere praecipimus, ut ne puncto quidem temporis debeant amoveri. Hria docebitur, si cuiuscumque liberi hominis secuta consortium in urbibus vel in quibuscumque locis victura constitit, eius omnem subolem secundum vetera constituta conveniet revoca
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur. habeatur obnoxiꝰ. Id etiam
circa eos obẜuari uolumus ui ex buiꝰ¬
modi fundis ẜuos ad possessiones su¬
as transire permiserint.
uos in locis eistem censitos ee constab
compulsionis sollicitudine imple¬
nda munia functionis agnoscant
Sane quib terraꝵ erit quantuia cũ
possessio. qui in suis conseripti locis
ꝓpͥo nomine libris censualib detin¬
entur ab huiꝰmõi p̾cepti cõione dec̾¬
nimus. Eos enĩ conuenit ꝓpͥe comis¬
sos mediocritati annorarias functi¬
ones solita exactione sub souto ex¬
tat accipiant. peccuniam nõ requira¬
nt quã rustici obtare nõ audent nͥ
consuetudo p̾dii hoc exi̾gat.
ticios colonos uł inquilinos. sine nuo
sexus mũ conditionisq discriminẽ.
ad antiquos penates ubi censiti at¬
ꝙ educati. natiq sunt. ꝓiuntiis p̾s¬
identes redire compeilant.
inarios absq t̾rã ita rusticos censi¬
tosq seruos uendi om̃ifariã nõ lice¬
bit. Neq uõ commiento fraudis. id

Expanded text:
identur, habeatur obnoxius. Id etiam circa eos observari volumus, qui ex huiusmodi fundis servos ad possessiones suas transire permiserint. quos in locis isdem censitos esse constacompulsionis sollicitudine implenda munia functionis agnoscant. Sane quibus terrarum erit quantulacumque possessio, qui in suis conscripti locis proprio nomine libris censualibus detinentur, ab huius praecepti communione discernimus: eos enim convenit propriae commissos mediocritati annonarias functiones sub solito exactore cognotat accipiant, pecuniam non requirant, quam rustici optare non audent, nisi consuetudo praedii hoc exigat. ticios colonos vel inquilinos sine ullo sexus muneris condicionisque discrimine ad antiquos penates, ubi censiti atque educati natique sunt, provinciis praesidentes redire compellant. inarios absque terra, ita rusticos censitosque servos vendi omnifariam non licet. Neque vero commento fraudis id
Abbreviated transcription (Latin):
quam sinimꝰ quẽquã calumpniam
formidare. Bestias autem que ad ce¬
mitatum ab om̃ib limitũ ducib tr¬
ansmittunt᷑ non plus qm̃ septẽ dieb
intra singulas ei uitates retineri p̾ci¬
piniꝰ suiolatorib eor quinas libras
auri fisci uirib illaturis. de mauma
placuit ut maiume ꝓuintialib leci¬
cia reddatur ita tñ ut seruetur hon¬
estas.⁊ uerecundia castis morib ꝓse¬

Expanded text:
iquam sinimus quemquam calumniam iquam sinimus quemquam calumniam formidare. Bestias autem, quae ad comitatum ab omnibus limitum ducibus transmittuntur, non plus quam septem diebus intra singulas civitates retineri praecipimus: violatoribus eorum quinas libras auri fisci viribus illaturis. HONOR. placuit, ut maiumae provincialibus laetitia redderetur, ita tamen, ut servetur honestas et verecundia castis moribus
Abbreviated transcription (Latin):
curatorib domoꝵ uł quolib alio ad
uersus auos aueil antur. uł angaria¬
rum uł oꝑaꝵ nõie teneantur. Qd̃ si
quem exisdẽ aquariis mori contig̾it
eum nicħ ominus qui in locum defuẽ¬
ti subrogatur signo eotẽ notari p̾ci¬
pimus ut militie quodãmodo sona¬
ti. excubiis aque custodiende incessa¬
nt̾ in hereant nec munerib auis oc¬
icis aque ductib seu fontib p̾berid¬
esiderant ꝓmłgatã hac etiam lege
in sua firmitate durare sac̃cimus.
quatenus nemo łin hac sacratissim¬
a ciuitate uł inꝓuintiis sin̾ diuinis
solito edendis ⁊ iudicio cessitudinit
timandis. aꝗͣ de publico aque duc¬
tu seufonte trahere ꝑmittatur. ħis q̃¬
cumq nr̃a iussauiolauint seu uioi¬
ari contesserint: denaꝵ librar au¬
ri condẽpnatione. aliaq grauissima
indignatione feriendis. de gladiat
otio eiuilii et domestica ꝗete nõ pla¬
cẽt. Qua ꝓpt̾ om̃ino gladiatores esse
um cunctis facimꝰ pot̾estatem neq au¬

Expanded text:
ratoribus domorum vel quolibet alio ad usus alios avellantur vel angariarum vel operarum nomine teneantur. Quod si quem ex isdem aquariis mori contigerit, eum nihilo minus qui in locum defuncti subrogatur signo eodem notari praecipimus, ut militiae quodammodo sociati excubiis aquae custodiendae incessanter inhaereant nec muneribus aliis ocicis aquaeductibus seu fontibus praeberi desiderant, promulgatam hac etiam lege in sua firmitate durare sancimus, quatenus nemo vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis sine divinis solito edendis et iudicio tuae celsitudinis ntimandis aquam de publico aquaeductu seu fonte trahere permittatur: his, quicumque nostra iussa violaverint seu violari concesserint, denarum librarum auri condemnatione aliaque gravissima indignatione feriendis. DE GLADIATOotio civili et domestica quiete non placent. quapropter omnino gladiatores esseum cunctis facimus potestatem neque al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quoꝵ predia aque ductus comeat.
ut dextra leuaꝙ de ip̃is formis xxx.
pedib intermissis arbores ħant. ob¬
suante offõ iudicis. ut si quo tp̃r pui¬
lui auĩnt excidantur. Ne eaꝵ radi¬
ces fabricam formam corrũꝑant.¬
titi furoris audatia florentissime ur¬
bis quomoda uolueris mutilare: aꝙͣ
ad suum fundũ ex aq̃ ductu publico
diriuando. sciat eundẽ fundũ fiscał
tituli ꝓscriptione signatum p̾uatis
reb nr̃is aggregandũ.
d. aa. Ce os qui aq̃ copiꝰam uł olim
uł nunc ꝑ nr̃a indulta meruerunt
usum aũ excastest aut ex ip̃is form¬
is iubemꝰ elig̾e. neq eaꝵ fistulaꝵ q̃s
matrices uocant cursũ ac soliditatẽ
attẽptare uł ab ip̃o aque ductu tra¬
here. ꝙ siquis aliter fecert. non solsĩ
id ꝙ pͥus iure bñficii fuãt cõsecutus¬

Expanded text:
per quorum praedia ductus commeat, per quorum praedia ductus commeat, ut dextra laevaque de ipsis formis quindecim pedibus intermissis arbores habeant; observante tuo officio, ut, si quo tempore pullulaverint, excidantur, ne earum radices fabricam formae conrumpant.titi furoris audacia florentissimae urbis commoda voluerit mutilare aquam ad suum fundum ex aquaeductu publico derivando, sciat eundem fundum fiscalis tituli proscriptione signatum privatis rebus nostris adgregandum.  . Eos, qui aquae copiam vel olim vel nunc per nostra indulta meruerunt, usum aut ex castellis aut ex ipsis formis iubemus elicere neque earum fistularum quas matrices vocant cursum ac soliditatem attemptare vel ab ipso aquaeductu trahere. Quod si quis aliter fecerit, non solum id