comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E inimici morte letus sum .R. Ope¬
rare de inimici morte aliquid seu
cuiscumq hominis uł gaudere illi
forsitam sit ꝑ missum. Si quis usq esset in¬
mortalis. Operare aũt alterius mortẽ que
tibi possit ante contingere/ ul gaudere id ho¬
sti euenisse qd̾ tibi necessario euenturũ sit
stulta spes inane gaudiũ/.E. Gaudeo de ii¬
mici morte. R. De tua alius mox gaudebit.
G. Deinimici morte gaudeo. R. Oiquam
ur̃e condictioĩs memoriã haberetis nũqͣ ho¬
mo demorte hominis gauderet. qñ eĩ queso
duorum qui simul ad supplitiũ ducerentur
alter alterius demorte gaudium cepit. sciẽs
idem sibi suppliti genus instare ⁊ nõ potius
in illius morte suã cogitans ingemuit.S.
de inimici morte gaudiũ sensi.R. Quotiẽs
putas optata mors hominũ uoti conpotes
torserit et optare uitam frustra ceperint qui
non frustra mortem prius optauerint dum
intelligere incipiunt insiam se ꝑnitiẽ opta¬
sse: Sed precipites sũt affectus uestri ꝗcꝗd u

Expanded text:
e inimici morte letus sum. Sperare de inimici morte aliquid seu cuiuspiam hominis vel gaudere, illi forsitan sit permissum, si quis usquam esset immortalis: sperare autem alterius mortem, que tibi possit ante contingere, vel gaudere id hosti evenisse, quod tibi necessario eventurum sit, stulta spes, inane gaudium. Gaudeo de inimici morte. De tua alius mox gaudebit. De inimici morte gaudeo. Si quam vestre conditionis memoriam haberetis, nunquam homo de morte hominis gauderet; quando enim, queso, duorum, qui simul ad supplicium ducerentur, alter alterius de morte gaudium cepit, sciens sibi idem supplicii genus instare et non potius in illius morte suam cogitans ingemuit? De inimici morte gaudium sensi. Quotiens putas optata mors hominum voti compotes torserit et optare vitam frustra ceperint qui non frustra mortem prius optaverint, dum intelligere incipiunt in suam se perniciem optasse? Sed precipites sunt affectus viri: quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
uulgi hoꝵ ope egentis animud Inditiumq
umbris eludit᷑ magna ꝑs rełum opiniõib
agit᷑ꝰ. At u̾tuti dedito titulis gloriari alienu
prorsus atq absont̃ imo u̾o ne possibile ꝗde
reor. g. Multa ꝓfiteor. R.. Prestat
unũ benefacore q multa promictere/. bene
irent aut res humane si qd̃ profitent᷑ hoĩes
id essent.⁊ M̾¬
¶ De titulis ne gotioꝵ¬

Expanded text:
ulgi, horum ope egentis, animus iudiciumque ulgi, horum ope egentis, animus iudiciumque umbris eluditur: magna pars rerum opinionibus agitur —, at virtuti deditos titulis gloriari alienum prorsus atque absonum, immo vero ne possibile quidem reor. Multa profiteor. Prestat unum bene facere quam multa promittere. Bene irent autem res humane, si quod profitentur homines, id essent! 47 DE TITULIS NEGOTIO
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriãq causaꝵ titulus ĩste profuerit tibiad
lucrum sepe forsam profuit in hoc artes sui
artium noĩa queritis et q̃d scientie defuerit
suppletur titusis atq habitu. uerũq fit illud
atirici purpura uendit causidicũ uendunt
adme tistina nec id minus u̾t ⁊ edeãt uet̾e̾s
ciceroni nemo ducentos nũc dederit numod
nͥ fulsent anulus ingens /. Postremo hec tͥ
horum omiu suma erit esse quosdam raros
quoꝵ solida et honesta sut studia ⁊ horum finis
est ueritas ac u̾tus hoc ẽ rerum notitia mo¬
rumq correctio et uł inte mortalis ornametũ
uł ect̾ne aditus. Reliquoꝵ u̾o que ingenẜ
turba. est pars gloriã petit p̾miũ mane s
fulgidum maiori aũt parti unus fulgor pecu¬
nie finis est Premiũ nõ exiguũ mͦ s sor¬
didum et labori impar nec ingenuo dignũ
nisu. hiisq oĩb titulus et ut dixi habitus
nõ spernendus quidem. Nd id eĩm qd̃ intendũt

Expanded text:
victoriamque causarum titulus iste profuerit: tibi ad victoriamque causarum titulus iste profuerit: tibi ad lucrum forsitan sepe profuit. In hoc artes sive artium nomina queritis et quod scientie defuerit, suppletur titulis atque habitu verumque illud satyrici: Purpura vendit causidicum, vendunt amethistina, nec id minus: Ut redeant veteres, Ciceroni nemo ducentos nunc dederit nummos, nisi fulserit anulus ingens. Postremo hec tibi horum omnium summa erit, esse quosdam raros, quorum solida et honesta sint studia; horum finis est veritas ac virtus: hec est rerum notitia morumque correctio, vel vite mortalis ornamentum vel eterne aditus. Reliquorum vero, que ingens turba est, pars gloriam petit, premium inane sed fulgidum. Maiori autem parti unus fulgor pecunie finis est, premium non exiguum modo, sed sordidum et labori impar nec ingenuo dignum nisu; hisque omnibus titulus et, ut dixi, habitus, non spernendus quidem — ad id enim quod intendunt
Abbreviated transcription (Latin):
estuando et anhelando ꝑuer̃at multas degu¬
stasse ꝙͣtum cepti necessitas ẽxposcit idq ip̃.
nosse q ꝓfessum eẽ modestius. Eddam ꝙ
doctissimis uisu ẽ unã ip̃am om̃i exꝑte cogͦ¬
stere nulli ẽt illustium ꝯtigisse desola nẽpe
Rethorica notum illo Cenece/ adagna inꝗt
et uaria res ẽ eloquent̾ia nec adhuc ulli sic
indulsit ut tota ꝯtingeret. satix felie. est.
ꝗ maliquã eius partem reçeptus est. Id sa¬
ne quib uiris et q̃rtis testib uerũ p̾robet
audisti ꝙ cũ ita sit ꝗd agũt et ꝗd audent
cogitent agmina ꝓfessorum pene iam uul¬
gus equantia tã rudicate q̃ nuo que nõ una
quidem ꝑte s nec una arte contenta. ex eqͦ
omes inuadũt o fidutia ingena ẜ iã pubca.¬
.G. Quid demediçine taidem iuriumq professi¬
one dictura es. ło . Ad hoc egri tui clientesq
respondeant quid illis umqͣ ad salutem corporis

Expanded text:
estuando et anhelando perveniat: multas deguestuando et anhelando perveniat: multas degustasse quantum cepti necessitas exposcit idque ipsum nosse quam professum esse modestius; addam quod doctissimis visum est, unam ipsam omni ex parte cognoscere nulli etiam illustrium contigisse. De sola nempe rethorica notum illud Senece: “Magna” inquit “et varia res est eloquentia nec adhuc ulli sic indulsit, ut tota contigeret. Satis felix est qui in aliquam eius partem receptus est”. Id sane quibus viris et quantis testibus verum probet audisti: quod cum ita sit, quid agant et quid audeant cogitent agmina professorum, pene iam vulgus equantia, tam ruditate quam numero, que non una quidem parte contenta, ex equo omnes invadunt. O fiducia ingens, sed iam publica! Quid de medicine tandem iurumque professione dictura es? Ad hoc egri tui clientesque respondeant quid illis unquam ad salutem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ut que ĩmensis et innumabilib rebus con¬
stat. Uñ fit ut oratores ĩpĩs ẽt uatib uari¬
ores semꝑ fuerint ꝓ mͥ fuere. qui dicerẽt ora¬
toris ꝓpͥum d̾ oĩ rẽ copiose ornateq possedi¬
cere qͣ uis ea sententia uelut arrogantissia
sit reiecta qͣͣtis sane derebus et sinõ de oibi
dicere habeat orator ad hibita in singłis artifi¬
tiosa ⁊ dulci eloquentia/ que ꝑ se ip̃am magͦ
res ẽ. equa si lançe librauers̃ obscupestes teq
fortasse professioĩs temeraĩe ꝑenitebit ut caue¬
ad ne dum scire uł infinita ul oĩa uis uideri nich
stire uidearis. et qd̃ sepe accidit sub scie ꝓfessi¬
one multiplicis ĩgnorantia delitestens nece¬
ssario ĩ aꝑtum exeat. G. Liberaliũ sum pro¬
fessor artium. R. Nepe etiam plus habet
ea res audatie qͣz doctrine. Edunamquãq ar¬
tium breuis ẽ uita unus tu sufficis omib
una res uni ingenio satis ẽ. ut ad sũmũ

Expanded text:
ut que immensis et innumerabilibus rebus conut que immensis et innumerabilibus rebus constat; unde fit ut oratores ipsis etiam vatibus rariores semper fuerint. Proinde fuere qui dicerent oratoris proprium de omni re copiose ornateque posse dicere; quamvis ea sententia velut arrogantissima sit reiecta, quantis sane de rebus, etsi non de omnibus, dicere habeat orator, adhibita in singulis artificiosa et dulci quadam eloquentia, que per seipsam magna res est! Equa si lance libraveris, obstupesces teque fortasse professionis temerarie penitebit, ut caveas ne, dum scire vel infinita vel omnia vis videri, nichil scire videaris et, quod sepe accidit, sub scientie professione multiplicis ignorantia delitescens necessario in apertum exeat. Liberalium sum professor artium. Sepe etiam plus habet ea res audacie quam doctrine; ad unamquanque artium brevis est vita: unus tu sufficis omnibus! Una ars uni ingenio satis est, ut ad summum
Abbreviated transcription (Latin):
rarissima ueri nempe poete utriq oꝑam dant ço¬
munes u̾o pͥmum negligũt contenti faleri.g̃.
Rarum laurce ꝑtũ decus /. Re. Quesitum un¬
de rem. p. rem̃q familiarẽ uni p̾t habend̾ cure
quesitum iter ad inopiam insedenti ultro ꝑ pro¬
diga tibi opes cõuehat fortuna quesitũ unde
aliis amens aliis insolens u̾ideare/. S adochi
ip̃e lauream decerpsi. R. durentissima ar¬
bor si decerpitur cog confestim nͥ ingenio
nberi iugiq studio riget aruerit/. G. Parta
mͥ laurea . R.. Partus labor. partus liuor.
sen illa studiorũ seu armorũ merçes ẽ Te¬
ner ille zamuluy animo tuo nicħ oĩo signũ
u̾titi prebuit inane oscendẽsq te multis ⁊
quos melius quos mellͦ latiusses ꝗd aluid.
qͣ te morsib obiecit inuidie. pace belloq
multis insignia nocuere. G. Atem oratoriã
sum ꝓfẽssus. R. adirum audio ea nempe
indesuetudine abiisse iam pͥdem uisa erat

Expanded text:
rarissima. Veri nempe poete utrique operam dant, comrarissima. Veri nempe poete utrique operam dant, communes vero primum negligunt contenti phaleris. Rarum laure partum decus. Quesitum unde rempublicam remque familiarem uni posthabeas cure; quesitum iter ad inopiam, ni sedenti ultro prodiga tibi opes convehat fortuna; quesitum unde aliis amens, aliis insolens videare. Michi ipsi lauream decerpsi. Virentissima arbor si decerpitur, confestim, nisi ingenio uberi vigilique studio rigetur, aruerit. Parta michi laurea. Partus labor, partus livor, seu illa studiorum seu armorum merces est. Tener ille ramulus animo tuo nichil omnino, signum vertici prebuit inane ostendensque te multis, quos melius latuisses; quid aliud, quam te morsibus obiecit invidie? Pace belloque multis insignia nocuere. Artem oratoriam sum professus. Mirum audio. Ea nempe in desuetudinem abiisse iam pridem visa erat,
Abbreviated transcription (Latin):
mile te docilemq prebueus opportet aloquiet
aberiasti inuia que ad magisteriũ ducebat ed
bere signore quosca si ne magro adisose gradu
altissimũ ꝯstendisse idq dese ipis uiros mag̃
nominis predicasse lr̃sq mandasse ẜ henfio
lubor et ingeniũ et discendi oredor et urenno
et assiduutas et ꝑ senerantia pro magio fuut
Multis ne magũ ueri essent magisteri fal¬
sum nom̃ obsticit. dumq dese plus omib ꝙ
subi dumq qd dicebant . ẜ no erant ẽẽ se¬
brderut quod̾ ẽẽ potunt nõ fuerũt. S ada¬
gisterio clarus sum .Re didisti uini acadi
saberna picturis aut floribus ulenus insignẽ
ubi fitiens mator falli possit s nũꝗd et ça
trs affuefacti ut longo usu fallendi alios ad
singnũ fuit. S Quid ꝙ poeticha laurea coman̾
strinxi. R̾. Onꝑior unus ẽ labor uerum querere
 hic duplex querere et ornare atq ad auriũ ob¬
lectationẽ fingere magna res ardua difficilis eͥoq

Expanded text:
milem te docilemque prebueris oportet: alioquin milem te docilemque prebueris oportet: alioquin aberrasti in via que ad magisterium ducebat, etsi non ignorem quosdam sine magistro ad scientie gradum altissimum conscendisse idque de se ipsis viros magni nominis predicasse literisque mandasse. Sed his labor et ingenium et discendi ardor et intentio et assiduitas et perseverantia pro magistro fuit, Multis ne magistri veri essent magisterii falsum nomen obstitit: dum de se plus omnibus quam sibi dumque quod dicebantur, sed non erant, esse crediderunt, quod esse poterant non fuerunt. Magisterio clarus sum. Vidisti vini acidi tabernam, picturis aut floribus vernis insignem, ubi sitiens viator falli possit; sed nunquid et  sic fallaciis assuefacti, ut longo usu fallendi alios ad signum fuit. Quid quod poetica laurea comam strinxi? Superior unus est labor, verum querere; sed hic duplex, querere et ornare atque ad aurium oblectationem fingere: magna res est, ardua, difficilis eoque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtpiu ẽ sensum dñi quis nouit ant ꝓocõ¬
siliatius eiꝰ fuit neq nr̃m andienteq ebno¬
siumu sẽpe id multis ac unlidis argumentes
co ant libro in quo fũs obitũ luget p̾cise ad
trs quid loquane ignorant  etco ꝓti¬
teor multas. Ra. Eacilimũ id ꝗdem multas
nossẽ disficilius melior sane tutiorq ꝯ fessio
qͣ professio est illa humiliratis ẽ penitentiae
hec leuitatis ⁊ ĩ solentie plena ẽ. multo certe
facillus indulgentiã ꝯfessi querũt ꝙͣ siame
professi. u. Diuine atq humane sapiẽtie
titulũ ꝯsecutus sum. R. dapientia titiu
nõ eget ꝑ se ip̃am clara ẽ/ quis lucer̃na q̃so
umqͣ soli ut uideret᷑ ad hibuit. Nulti et
cir hii s timilis obsturi et absq his clauissimi
fateor discipsina mũgio eĩ indisciplimandͦ
et tudi nichil est tuipius: S Magr
ex merito fcũs suz. Re. Ut magr digne sĩo
nonen distipulus meruisti obsequente atq hi¬

Expanded text:
t: “Sensum domini quis novit? Aut quis cont: “Sensum domini quis novit? Aut quis consiliarius eius fuit?” neque nostrum audientes Ambrosium, qui sepe id multis ac validis argumentis, eo autem libro in quo fratris obitum luget precise admtes quid loquantur ignorant”. Artes profiteor multas. Facillimum id quidem; multas nosse difficilius. Melior sane tutiorque confessio quam professio est. Illa enim humilitatis et penitentie, hec levitatis et insolentie plena est. Multo certe facilius indulgentiam confessi querunt quam scientiam professi. Divine atque humane sapientie titulum consecutus sum. Sapientia titulis non eget, per seipsam clara est: quis lucernam, queso, unquam soli ut videretur adhibuit? Multi et cum his titulis obscuri et absque his clarissimifateor, disciplina: magisterio enim indisciplinato et rudi nichil est turpius. Magister ex merito factus sum. Ut magister digne sis, non nisi discipulus meruisti; obsequentem atque hu
Abbreviated transcription (Latin):
fructuuz.G. Tituliy multio. habirado
et pudenda ꝗd opus ẽ et titulis quib ant labot
insin aut dedecus iuirtus uno seu potius nulloti¬
tuls contenta . spͥa sibi ẽ sibi titulus. E Deolo¬
ge titusu sum adeptus.. R. Erant olim hrs
sie prosessores hodie qd indignãs dico sacrmno¬
men profani et loquaces dyalençi de honestant
qd n sit cet nõ hec tanta tam subito ꝓululassẽt
ama nido ꝯ sequit. Non ẽut ꝗdam putanti op̃o¬
suo aut. difficilis hic titulus mode uetus amor
Beram sane sapientiã nõ nͥ purgate pieqs aĩẽ
uł itelligete possunt uł amare. Mid ergo res
detheologis nũc dicebam ad u̾bosam nudamꝙ
dialeticam sut redapti itaq dedeo illi hiaũt
denatura remerarie a fabulantes illi omni¬
potentissimã magestatem uentosis sophisto¬
atibus crecũsebut et subsanãti ridentiqe deo
sue insolentis institie leges ponũt isti uero
Snarq lorchanie ira disputati qi ⁊ celo ueiãt
ꝯsilioq dei om̃ipotentiş intͥfuerint obliti qd

Expanded text:
fructuum. Titulis multis abundo. et pudenda. Quid opus est et titulis quibus aut labor insit aut dedecus? Virtus uno seu potius nullo titulo contenta sibi est titulus. Theologie titulum sum adeptus. Erant olim huius scientie professores: hodie, quod indignans dico, sacrum nomen prophani et loquaces dialectici dehonestant; quod nisi sic esset, non hec tanta tam subito pullulasset samando consequitur. Non est, ut quidam putant, operosus aut difficilis hic titulus: modo verus amor rus eris. Veram sane sapientiam non nisi purgate pieque anime vel intelligere possunt vel amare. Ad id ergo res de theologis nunc dicebam, ad verbosam nudamque dialecticam sunt redacti itaque de Deo illi, hi autem de natura temerarie fabulantes, illi omnipotentissimam maiestatem ventosis sophismatibus circumscribunt et subsannanti ridentique Deo sue insolentis inscitie leges ponunt: isti vero de nature arcanis ita disputant quasi e celo veniant consilioque Dei omnipotentis interfuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Qui preesse igitur in populis uolũt uitare in
pͥmis hoc uitiũ decet omẽmq uitii huiꝰ in¬
famiã. omẽq suspitionẽ nicħ ẽ ei qd̾ odiosu
eque façiat tirannũ/ eque presidentia ac dnio
indignũ/ zeliqua intͥdum magnanimitatis.
aut iustitie se sẽ uelo tegũt hxc unũ iulitatẽ
animi miẜramq nõ exuit et ꝯtͣ cõe huma¬
ni moris errore̾ ut ml m̃iẜius mł iulius
auaritia est sic nil quoq miẜius creditur nil
uilius. ideoq hoc uitio laborantos indignissi¬
mi honore ⁊ imperio iudicant. Indignant
hoĩes illi subia qui auaritie sit subiectus alq
oopus

Expanded text:
in in primis hoc vitium decet, omnemque vitii huius infamiam omnemque suspitionem: nichil est enim quod odiosum eque faciat tyrannum, eque presidentia ac dominio indignum. Reliqua interdum magnanimitatis aut iustitie sese velo tegunt, hoc unum vilitatem animi miseriamque non exuit, et contra communem humani moris errorem, ut nil miserius, nil vilius; avaritia est, sic nil quoque miserius creditur, nil vilius. Ideoque hoc vitio laborantes, indignissimi honore et imperio iudicantur. Indignantur homines illi subici, qui avaritie sit subiectus, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
alicui tyramude m̃ excidi. R. Sepe se notẽ¬
tissimi in nocentes putant. Qunt m̃ ⁊ alie nõ
minores cause p̾çipitande/ tyrãnidis insolentia
s. que Sulio cesari apd̾ historicos obicit illa p̾
ẜtim ꝙ senatui se honorificentissime adeunti
nõ assurrexerit que hodie nec cã quidẽ ulla
esset. Crudelitas quoq que mezentiu apd̾
uirgilium ad supplitiũ reposcebat/. Taiũ uero
caligũła et neronẽ et domitianũ ad supplitiũ
traxit et inuidia qua maius tormentũ non
iuenisse siculos tyrannos. Flactus ait neq
ur̃os hodie maius inuenire res loquitur. Post¬
remo nulla tyrannoꝵ aut maior pestis aut cre¬
brior auaritia ẽ taq relique singuloꝵ hec ẽ
aĩ̾m. Relique singlos ciues. ⁊fficiũt hec po¬
pulum uniu̾sum. Euperbia et anuidia. ip̃os
int̾tyrãnos regnant. Crudelitas int̾ paucos
seuiti. Auaritia int̾omes Quiestit illa nõ nũ¬
quã ac minuit᷑ hec semꝑ crescit et iugilat

Expanded text:
alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocenalicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: insolentia que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa presertim, quod senatui se honorificentissime adeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium reposcebat, Gaium vero Caligulam, et Neronem, et Domitianum ad supplicium traxit. Et invidia, qua maius tormentum non invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque vestros hodie maius invenire res loquitur. Postremo nulla tyrannorum aut maior pestis aut crebior, avaritia est, itaque relique singulorum, hec est omnium; relique singulos cives afficiunt, hec populum universum. Superbia et invidia ipsos inter tyrannos regnant, crudelitas inter paucos sevit, avaritia inter omnes. Quiescit illa nonnunquam ac minuitur, hec semper crescit
Abbreviated transcription (Latin):
doleres iuste possessiois amissionẽ. ꝗ ram
leas aliena. O. Tiramnide me deiectum gr¬
auiter fero. R. Feres leuius si cam libres
adulti quidem tiramnoꝵ solo noĩs odio cecider̃t
plures tñ certas cadendi causas habuisse notissi¬
mus est et quondie fit notius apud aristotilẽ
tum fuerũt uerũ erit. hat ẽ seu ꝑꝑ iniurias
plum habes. non mͦ tprãnidum s regnorũ iro
tyranum qui cũ ip̃e sibi subditos spoliasset ad
spoliandas oꝵ uxores auarissimã suam coniugẽ
destinabat que sibi eñ nõ ultia̾ ẽẽ potuit matu¬
randem calamitatis ꝙͣ uis hic axistotili notus
ẽẽ nequiuerit qui etate floruit Alexandri n
tam longeuus fuit ut ad huiꝰ etatem ꝑueire
potuisse uideatur cũ m̃ eisdem. in libris nõ sĩ
ãmiratione quadam hieronis ac gelonis nom̃
in ueniam qui quał sibi noti ẽe potuerũt ac¬
tẽpta roe tp̃oꝵ. non satis expedio. D. Nec
ego alienis iniuiriosus uxorib nec in ea uxor

Expanded text:
doleres iuste possessionis amissionem, qui tam doleres iuste possessionis amissionem, qui tam leas aliena? Tyrannide me deiectum graviter fero. Feres levius, si causam libres; multi quidem tyrannorum, solo nominis odio ceciderunt; plures tamen certas cadendi causas habuisse notissimum est et quotidie fit notius. Apud Aristotelem tum fuerit, verum erit. Hoc est seu propter iniurias plum habes, non modo tyrannidum, sed regnorum Trotyrannum, qui cum ipse sibi subditos spoliasset, ad spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem destinabat, que sibi causa non ultima esse potuit maturande calamitatis; quamvis hic Aristoteli notus esse nequiverit, qui etate floruit Alexandri, neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomen inveniam, qui qualiter sibi noti esse potuerint, attenta ratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor
Abbreviated transcription (Latin):
bitu mentis assũpto amissione diuitiarum
ditiores scĩ. quantũ fortune deirahit᷑ tantũ
animis addidisse uideamini. nũꝙͣ ne igit᷑
ad u̾tistis ut nõ solus ille rex. regũ ⁊ dñus
dnãtiuz oĩpotens aquo omĩs potestas ẽ ĩce¬
lo et interra manũ munerib suis plenã ⁊
extendit et retrahit ocultis sepe iustis sem
ex causis s ip̃alis quoq rex regem tyranus
proham illum querulum audiuistis et cõ.¬
gregabit inquit quasi arenã capnuitatẽ
et ip̃e deregibus iriumphabit et tyranni
ridiculi eius erunt coaptate ar̃u fortune
seu diuine potius uoluntati et cauete ri¬
diculũ fedũq ilłd exempłu dyonisii tyran¬
norum pessimi qui patria pulsus mexilio
pueriliũ beãrum stolas tenuisse dicitur ut
quã inciues nõ poterat/ in pueros tyrãndẽ
exerceret trux ingenũ affixum propoĩto
honestiq ĩsciu atq equi uiris inpatiens.D
Tirãnidẽ amissa ualde doleo. R. Quantũ

Expanded text:
bitu mentis assumpto, amissione divitiarum bitu mentis assumpto, amissione divitiarum ditiores facti, quantum fortune detrahitur, tantum animis addidisse videamini. Nunquam ne igitur advertistis, ut non solus ille rex regum et dominus dominantium omnipotens, a quo omnis potestas est in celo et in terra, manum muneribus suis plenam et extendit et retrahit, occultis sepe, iustis semper ex causis, sed temporalis quoque rex regem, tyrannus Prophetam illum querulum audivistis: “Et congregabit, inquit, quasi arenam captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi eius erunt?” Coaptate animum fortune, seu divine potius voluntati, et cavete ridiculum fedumque illud exemplum Dionysii tyrannorum pessimi, qui patria pulsus, in exilio puerilium literarum scholas tenuisse dicitur, ut quam in cives non poterat, in pueros tyrannidem exerceret: Trux ingenium affixumque proposito, honestique inscium atque equi iuris impatiens. Tyrannidem amissam valde doleo. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
torũ calamitates ppłoꝵ unius hominis paui¬
sse licentiã turpe fuit pulcrũ sit pascere desii¬
sse d̾q hit comqueri in pudentie sit extreme.¬
D Longa tyramĩde sum de iectus. R. Spo¬
nte descendisses melius. optime uͦ nõ asten¬
disses. Aũc quãlrcũq descendisse bonũ io
qr iustum meliorq coacta inst̾ia ꝙͣ uolũtaĩa
in iustitia esti. Uudite imꝑii tyramnũ apd
inferos. exclamãtẽ destite iusticiam moniti.
Audite et me apud suꝑos exortantẽ distite
iustitiam uł concti. hec eĩ tempestiua hic uti¬
lisq ni respuit᷑ illa ibi a̾monitio utiq sera
est frustra eĩ distitur qd̾ fieri amplius non
pot ponte uͦ iam timentes animos suꝑbũs
et ferox dñandi uotũ ponite/ et sinon pͥus
saltem post tyrãpnidẽ amissam. tyramni ẽẽ
desinite. et optandi qd̾ iam assequi non pote¬
stis finẽ facite si non iustitie saltẽ uerecũdie
hoc prestate ut mutatis moribo et nouo ha¬

Expanded text:
ltorum calamitates populorum unius hominis paviltorum calamitates populorum unius hominis pavisse licentiam turpe fuit, pulchrum sit pascere desiisse, deque hoc conqueri impudentie sit extreme. Longa tyrannide sum deiectus. Sponte descendisses melius optime vero non ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, meliorque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia est. Audite, impii, tyrannum apud inferos exclamantem: Discite iustitiam moniti. Audite et me apud superos exhortantem: “Discite iustitiam vel coacti”. Hec enim tempestiva, hic utilisque ni respuitur, illa ibi admonitio utique sera est: frustra enim discitur, quod fieri amplius non potest. Ponite vero iam tumentes animos, superbumque et ferox dominandi votum ponite, et, si non prius, saltem post tyrannidem amissam, tyranni esse desinite, et optandi, quod iam assequi non potestis, finem facite; si non iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus et novo ha
Abbreviated transcription (Latin):
nosam multis omib odiosam.D. Ty¬
ramnidem exui. R. Ne sis nudus in¬
due iustitiam modestiam parsimoniã hone¬
statem pietatem clementiã caritatẽ uestes
optimas quib comparandis nullo opus
ẽ auro. s sola animi uoluntate uestes pa¬
ratas bonis om̃ib tyramnis. uł ĩ cognitas
uł inuisas qui magaritis ac purpura obuoluti
humanitate interim ac u̾tunbus nudi sunt .D.
Ciues mͥ tyramnidem extorserũt. R łiberta¬
tem sibi debitam receperũt uitam tibi uidem¬
debitam reliquerũt hanc tu ciuibus tuis debeᷤᷤ
qui tibi p̃t̾ hediũ nichil debent ita ꝑgratiarũ
actionẽ querimonia ĩnstitius at iam pridẽ
mos iste ꝑcrebruit/ ut qui fecit iniuriã que¬
ratur. qui passus ẽ sileat. D. Longa tyrã¬
nide spoliatus sum. R. Seruerũt tibi ꝗ¬
bus forsitam te ẜuire dignius fuit nũc in¬
iuriam longi ⁊ iusti ẜuitii finem uocas. cũ
iustitie pͥncipiũ in uistine finis sit ut si mł¬

Expanded text:
nosam multis, omnibus odiosam. Tynosam multis, omnibus odiosam. Tyrannidem exui. Ne sis nudus, indue iustitiam, modestiam, parsimoniam, honestatem, pietatem, clementiam, caritatem, vestes optimas, quibus comparandis, nullo opus est auro, sed sola animi voluntate; vestes paratas bonis omnibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purpura obvoluti, humanitate interim ac virtutibus nudi sunt. Cives michi tyrannidem extorserunt. Libertatem sibi debitam receperunt, vitam tibi indebitam reliquerunt: hanc tu civibus tuis debes, qui tibi preter odium nichil debent; ita pro gratiarum actione querimoniam instituis, at iam pridem mos iste percrebruit, ut qui fecit iniuriam queratur, qui passus est sileat. Longa tyrannide spoliatus sum. Servierunt tibi, quibus forsitan te servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et iniusti servitii finem vocas, cum iustitie principium iniustitie finis sit, ut si mu
Abbreviated transcription (Latin):
Roditus sum amicis. R. Hostibus
credo si amici eĩ essent non re prode¬
rent. D. Afamiliarib sum prodi¬
tus. R. Ambiguũ nom̃ / et familiaris
amicus et familiaris hostis dicit. quo ꝑicu¬
lum maius uita hominũ non habet.D. P¬
dicus sum ab eis quib an̾ alios fidebam. Q¬
Uix fallitur qui non fidit nõ quo maior asq
eo minus põt tuto fidere eoq plus fidere ac
plurib est necesse. Uñ fit ut cũ cõe tum
nł maxime regiũ sit prodi / neq omĩo ullũ
genus ram obnoxiũ huic malo proditus a
suis ut fama est priamus prodituᷤ minos.¬
Yramnidem amisi. R. Si utile
damnũ ẽ amisisse regnum. quato
ẽ utilius tyranidem amisisse. et si
eĩ ut dixi cũ de regesine filio loquerem᷑
pene omĩa regna tyrãnides fuerĩt tpr̃e m
quesierũt robur. ⁊ obliuione hoĩu uelũ
sibi iustitie texuere tyrãndis in iustitia si¬
mul at nouitas odiosa ẽ. d. Tyramdẽ
deposm.R. Sarcinam rei publice gra¬
uem tibi ꝑiculosam. nulli bono utilem dã¬

Expanded text:
roditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. A familiaribus sum proditus. Ambiguum est nomen: et familiaris amicus, et familiaris hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minosyrannidem amisi. Si utile damnum est amisisse regnum, quanto est utilius tyrannidem amisisse? Etsi enim, ut dixi, cum de rege sine filio loqueremur, pene omnia regna tyrannides fuerunt, tempore tamen quesierunt robur, et oblivione hominum velum sibi iustitie texuere; tyrannidis iniustitia simul ac novitas odiosa est. Tyrannidem deposui. Sarcinam Reipublice gravem, tibi periculosam, nulli bono utilem, dam
Abbreviated transcription (Latin):
ubi de ip̃o loquitur. Bentidio.ira stͥpserit di¬
stat eĩ que sidera te excipiant. mͦ pͥmos incipi¬
entem edere uagitus et ad huc amatre zai¬
bentem. nos tñ ista respuimus ⁊ hoc auspi¬
.tia / et hanc tantam siderum uim negamus
conditor almo siderum omĩa relinquentes a
quo creatum. nullũ penitus ab hoc u̾tutis et fe¬
licitatis et głie calle secludimus. D. Humi¬
litas gmïs multa esti. R. Quid tu antem
multa ne superbiam esse malles/ aut qud hic
tibi nũc de esse sentis/ nisi ne fumosis magi¬
nibus atrium trincisq statuis bustumq fam¬
ilie semetis plenum ntulis s̃pectaculo p̾t̾un¬
tibus tibi insanie sit. qua intriuiis de his
quos non noueris elato suꝑcilio fabuleris
DIgnobilis natus sum. R. Ignobilem
est. An intusculano saltem acicerone poĩtuz
non legisti ilło potentissimi regis anapestum
qui laudat seriem et formnatũ esse dicit ꝙ
ingloriosus sit atq ignobilis ad supremu

Expanded text:
ubi de ipso loquitur Venditio, ita scripserit: diubi de ipso loquitur Venditio, ita scripserit: distat enim, que sidera te excipiant modo primos incipientem edere vagitus et adhuc a matre rubentem, nos tamen ista respuimus, et hec auspicia, et hanc tantam siderum vim negamus, conditori almo siderum omnia relinquentes, a quo creatum nullum penitus ab hoc virtutis et felicitatis et glorie calle secludimus. Humilitas generis multa est. Quid tu autem? Multamne superbiam esse malles? Aut quid hinc tibi nunc deesse sentis? Nisi ne fumosis imaginibus atrium, truncisque statuis bustumque familie semesis plenum titulis spectaculo pretereuntibus, tibi insanie sit, qua in triviis de his quos non noveris elato supercilio fabuleris? Ignobilis natus sum. Ignobilem est. An in Tusculano saltem a Cicerone positum, non legisti “illud potentissiqui laudat senem et fortunatum esse dicit, quod inglorius sit atque ignobilis ad supremum
Abbreviated transcription (Latin):
ntidio ad feliçitatẽ/ Et ad sumũ decus ꝙ hu
muiłre natus esseti et prima etate fortuna humih
ustas ac miseza corte uitui estali despectu xoma
susterit et cdaris suor ciuiu nominib illd
pogani fastum nonien inseruit he sunt adha¬
scensa stale hi u̾tutũ gradus quib non adglo¬
ciam mͦ altioremq fortunam intendo sperando
uigilando s adcelum usq peruenias pro inde
et tu natus humiłi ut constendas ẽmitere
primũ et ultimũ uirtus inuestigio pedem fi¬
gens nec declinãs alicubi nec subsistens d.
Nmile principiũ fuit. R. Ullud pret̾iit
que secuntur cogita nec me latet ut pͥmus
et ultimus uite dies quibusoã uisi sũt hu¬
mane conditionis statam maxime moderari.
siue ut ip̃i dicant continere de ultimo nem¬
pe consenserĩ. de primo autem nõ ita. et siei
ut ip̃i uolu̾t plurimũ int̾sit quibus auspitaᷤᷤ
incohetur. et si cum his sentiens saryricus

Expanded text:
ntidio ad felicitatem et ad summum decus, quod ntidio ad felicitatem et ad summum decus, quod humiliter natus esset, et prima etate fortuna humili usus ac misera? Certe virum Asculi despectum Roma suspexit, et claris suorum civium nominibus, illud peregrini fuscum nomen inseruit. He sunt ad ascensum scale, hi virtutum gradus, quibus non ad gloriam modo altioremque fortunam nitendo, sperando, vigilando, sed ad celum usque pervenias. Proinde et tu natus humiliter, ut conscendas enitere, primum et ultimum virtutis in vestigio pedem figens, nec declinans alicubi, nec subsistens. Humile principium fuit. Illud preteriit; que sequuntur cogita. Nec me latet ut primus et ultimus vite dies quibusdam visi sunt humane conditionis statum maxime moderari, sive, ut ipsi dicunt, continere. De ultimo nempe consenserim, de primo autem non ita. Etsi enim, ut ipsi volunt, plurimum intersit quibus auspiciis inchoetur etsi cum his sentiens Satyricus,
Abbreviated transcription (Latin):
te memorabile. Bentidũ bassus estulans
matre humili patre ignoto. capta patria iq̃
pubes intrihumpho gnei pompeni strabonis
qui pompeii magni genitor fuit᷑ int̾ capti¬
uos alios ductus idem postea uariante for¬
tuna dux populi ⁊omani conra partorum
regem et antiqua potentia et recenti uicto¬
riã insolentem. felicissimo pugnauit/ eue̾¬
tu/ et filio regis int̾fecto çesisq hostium le¬
gionibus quod ad eum diem nulli roma¬
norum ducũ facta ꝑmiserant/ insignẽ illã
romanaꝵ legionum stragem. et rassorũ mõ¬
tem magnisicentissime. ultus ip̃m in quo uic¬
tus.Alienos currus ornau̾at ac carcerẽ acie¬
spectacułũ esset mirabiliorq uictorra eodem
ip̃o die parta erat reuolutis aĩus quola¬
tes illa terribilis apud canas accepta fuer¬
at quis ambitiosus adeo tamq auidus reg̾
est ut non hanc gloriam sine regno q̃ niglo¬
rium. regnum malit et quid oro nocuit ue¬

Expanded text:
te memorabile. Ventidius Bassus Asculanus, te memorabile. Ventidius Bassus Asculanus, matre humili, patre ignoto, capta patria, iam pubes in triumpho Gnei Pompeii Strabonis qui Pompeii Magni genitor fuit, inter captivos alios ductus. Idem postea, variante fortuna, dux Populi Romani contra Parthorum regem, et antiqua potentia et recenti victoria insolentem, felicissimo pugnavit eventu, et filio regis interfecto, cesisque hostium legionibus, quod ad eum diem nulli Romanorum ducum fata permiserant, insignem illam Romanorum stragem et Crassorum mortem magnificentissime ultus. Ipsum in quo victus alienos currus ornaverat, ac carcerem vinspectaculum esset mirabiliorque victoria, eodem ipso die parta erat, revolutis annis, quo clades illa terribilis apud Carras accepta fuerat. Quis ambitiosus adeo tamque avidus regni est, ut non hanc gloriam sine regno, quam inglorium regnum malit? Et quid, oro, nocuit Ve
Abbreviated transcription (Latin):
gnorum uilis utiq negotrator mercis utͥq
romano prefuit imperio/. Cui et philippᷤᷤ
rentibus ac barbaris quorumq cum arcepto
imperio puderet hic fercario anlignario pa¬
kre genitus incertum/. Certe Uespasianus
int̾ bonos principes nunͣtus. et non daea
stirpe clarissimus et rem pp ͤ gessit exim¬
ie et duos exordiue filios successores imꝑii
uirtutis unũ habuit ꝙͣq quid minora ꝑse¬
quibͥmur eũ suꝑ ipĩus nugusti cesaris origin᷑
ambiguitas multa sit. Sũma est huma¬
ne cursum sortis origine non preu̾ti / Uñcũq
uirtus. D. Obscura deradice prodeo.
Om̃is radix obscura. et squalida est/. Uñ ñ
et floridi et frondentes rami prodeunt/ nõ
unde quicq prodierit. s quale sit queritur.
D. lumile nimis atq infimum genus
esti. R. Quod ad humane potentie gra¬
dum spectat exmpla posiumᷤ quibus iam iri
altius non possit. Nnum restat imperio
aut regno s sua ꝑte alia. quadam maiesta¬

Expanded text:
gnorum vilis utique negotiator mercis: uterque gnorum vilis utique negotiator mercis: uterque Romano prefuit Imperio; cui et Philippus rentibus ac barbaris, quorumque cum arrepto imperio puderet; hic ferrario an lignario patre genitus incertum. Certe Vespasianus, inter bonos principes numeratus, e non clara stirpe clarissimus, et rempublicam gessit eximie, et duos ex ordine filios successores imperii, virtutis unum, habuit. Quamquam, quid minora prosequimur, cum super ipsius Augusti Cesaris origine ambiguitas multa sit? Summa est, humane cursum sortis origine non preverti: undecunque successus? Obscura de radice prodeo. Omnis radix obscura et squalida est, unde tamen et floridi et frondentes rami prodeunt. Non unde quicquam prodierit, sed quale sit queritur.s. Humile nimis atque infimum genus est. Quod ad humane potentie gradum spectat, exempla posuimus, quibus iam iri altius non possit. Unum restat, non imperio aut regno, sed suapte alia quadam maiesta
Abbreviated transcription (Latin):
Neminem regem non exseriuis nemine̾ ẜuum
non exregibus destendere. sic res homiñ. lons¬
a etas afortuna permistuit/. Sileo cetarum re¬
ges gẽntium et pecudum gregibus ulissimaꝵ¬
q artium. tabernis ad inopium subito diadema
subuectos/ Mlexander macedo ortulanũ inasia
regem fecit. et fuit ex illius actibus laudans
iste/ non ultimͦ Coniraq alios sileo e regni
fastigio adseruitiuz usq prolapsos/ sic suas
res fortuna moderat᷑. tum plurimũ põt uir¬
tus ꝑ illam toto conscendit ad supremos gr̃a¬
dus cuiꝰ clalle deserto sciant reges/ se intre¬
mulo stare. neq descensum modo instare set
ruinam. Quenam igitur ut ad te redeam ista
calamitas nescendi cui nec regnandi spes¬
eripitur nec successus.D. Parentib
infinis natus sum.⁊ R Dentio sumu¬
A Sitiperium stilu uocas. Reptiminş seuerus
de quo supra diximus equestris et ip̃e ordinis
beluius.pertinax et ip̃e libertini filius / et li¬

Expanded text:
“neminem regem non ex servis, neminem servum “neminem regem non ex servis, neminem servum non ex regibus descendere”. Sic res hominum longa etas ac fortuna permiscuit. Sileo ceterarum reges gentium, e pecudum gregibus vilissimarumque artium tabernis, ad inopinum subito diadema subvectos. Alexander Macedo hortulanum in Asia regem fecit, et fuit ex illius actibus laudatis iste non ultimus. Contraque, alios sileo e regni fastigio ad servitium usque prolapsos. Sic suas res fortuna moderatur; tamen plurimum potest virtus: per illam tuto conscenditur ad supremos gradus; cuius calle deserto, sciant reges se in tremulo stare, neque descensum modo instare sed ruinam. Quenam igitur, ut ad te redeam, ista calamitas nascendi, cui nec spes regnandi eripitur nec successus? Obinfimis natus sum. Sentio sumad imperium stilum vocas. Septimius Severus, de quo supra diximus, equestris et ipse ordinis; Elius Pertinax, et ipse libertini filius, et li
Abbreviated transcription (Latin):
arator apud marsos fuerat rome septies/
consul fuit tanta gloria ut bis italiam
obsidine et metu suitutis liberasse/ cum cõ¬
prtriota licet idem suus uere dixerit/ et ma¬
rcus cato plebeie uix originis paruiq oppi¬
di diu quidem obsturis. incoba post inma¬
xima urbe Clarissĩmus aduena /moꝵ ciuis
eximius et consul. et censor fuit. Sine id
quidem satis est et fortasse regnũ cogitas
profecto neq illud sperare suffragio me¬
ritorum humilitas uetat originis/ Ter¬
tium etꝗntum et sextum romanorum
regum admemoriam refer. Tullius ho¬
stilius ut probati prohibẽt auctores. et¬
si apud alios de illo tale nichil scͥptum
sit infans magresti tugurio educatus
in adolostentia. pastor fuit. Tarquimus pͥ¬
scus patre negotratore aduenar nec ita lice in¬
super originis. Seluius Tullius serua qͣuis
ut alii uolunt captiua quidem alioqui uero
nobili maire natus/ uirtute regnum rome
meruit. Aec miraberis siplatonicũ illd tenes

Expanded text:
arator apud Marsos fuerat: Rome septies arator apud Marsos fuerat: Rome septies Consul fuit tanta gloria, ut bis Italiam obsidione et metu servitutis liberasse eum, compatriota licet idem suus, vere dixerit. Et Marcus Cato, plebeie vir originis parvique oppidi diu quidem obscurus incola, post in maxima urbe clarissimus advena, mox civis eximius et Consul et Censor fuit. Si ne id quidem satis est, et fortasse regnum cogitas, profecto neque illud sperare, suffragio meritorum, humilitas vetat originis. Tertium et quintum et sextum Romanorum regum ad memoriam refer: Tullus Hostilius, ut probati perhibent auctores, etsi apud alios de illo tale nichil scriptum sit, infans in agresti tugurio educatus, in adolescentia pastor fuit. Tarquinius Priscus, patre negotiatore, advena, nec Italice insuper originis. Servius Tullius, serva, quamvis ut alii volunt captiva quidem, alioquin vero nobili matre natus, virtute regnum Rome meruit. Nec miraberis si Platonicum illud tenes:
Abbreviated transcription (Latin):
ritas quã obstures. Sim u̾tutis semitamra¬
ro pede signatam. eligis eo clarior fies quo m¬
aioribus tenebris pressus ac circunuentus e¬
merseris tota claritas tua erit rerum parn¬
ceps tuarum nullus octurret nulla ꝑtem
głie de cerptura erit imitatio. Nichil tibi p¬
arentes eripient nichil aui proauiq. nich
consiliarii ac maga. ꝗcꝗd bene gesserio solus
inde famam metes/ solus ind̾ laudaberis
solus auetor generis fundatorq ueaberis. qd¬
obsturis. R. Non mouẽt animũ hec exem¬
pla Altioribus agam abarcus cicero ut de il¬
lo scriptum est exordinenatus equestri de radi¬
ce humili per Egregias artes perq honestos
gradus ad consolatũ uenit quo nestio an alt̾
umquã salubrior rei pp ͤ ꝯsulatus fu̾it .d.
Rustica et ignota patrum series est michi¬
R. Bordent hec ut uideo altius etiam nc
aspiras Certe et marius rusticanus ĩur s
uere uir ut conciuis suus ait cicero diu

Expanded text:
ritas quam obscures. Sin virtutis semitam raritas quam obscures. Sin virtutis semitam raro pede signatam eligis, eo clarior fies, quo maioribus tenebris pressus ac circumventus emerseris: tota claritas tua erit, rerum particeps tuarum nullus occurret, nullam partem glorie decerptura erit imitatio, nichil tibi parentes eripient, nichil avi proavique, nichil consiliarii ac magistri. Quicquid bene gesseris, solus inde famam metes, solus inde laudaberis, solus auctor generis fundatorque vocaberis, qobscuris. Non movent animum hec exempla? Altioribus agam. Marcus Cicero, ut de illo scriptum est, ex ordine natus equestri, de radice humili, per egregias artes, perque honestos gradus, ad Consulatum venit, quo nescio an alter unquam salubrior Reipublice Consulatus fuerit. Rustica et ignota patrum series est michi. Sordent hec, ut video: altius etiam nunc aspiras. Certe et Marius rusticanus vir, sed vere vir, ut concivis suus ait Cicero. Diu
Abbreviated transcription (Latin):
subimiserant cuiꝰ et manib magna omĩa
poscebantꝰ atq unde om̃iu ferme mortali¬
um. precipueq nobiliũ sp̃es pendebant
cuius demũ familia xem promeruisse no¬
titiam sũmis licet hominib. sumũ erat
ip̃e horum duoꝵ ignobiliũ: quos romam
stilicet mantuanum uemisinũq cus mi¬
serat amicitiã ⁊ coniuictũ ceu grande aliꝗd
blandis ac dulcib ep̃łis flagitaret et ꝙr
multos tũc inpalatio nobiles ut sepe fãt
inutiles atq indactos credimus futsse ꝗb
horum nobilis ĩgnobilitas atq cn uidiosa
boscuris parentib natus sum. R.¬
Non est forsam ut tureris odiosa
condicio nestio an et optabilis igno¬
bilem nosti ⁊itr̃a uis uite uiam spectes. Nam
sen uoluptatib obsequi uulgiq uestigis
trium iter sequi. Statius excusabilior fieri
ueri dicib domesticis carens error cessabita
improꝑium ilło acerrimum degenerantium:
aparentib cdaris. eo ꝙ nulla tibi domi sit da¬

Expanded text:
submiserant, cuius e manibus magna omnia submiserant, cuius e manibus magna omnia poscebantur, atque unde omnium ferme mortalium precipueque nobilium spes pendebant, cuius demum familiarem promeruisse notitiam summis licet hominibus summum erat, ipse horum duorum ignobilium, quos Romam scilicet Mantuanum Venusinumque rus miserat, amicitiam et convictum ceu grande aliquid, blandis ac dulcibus epystolis flagitaret. Et quam multos tunc in palatio nobiles, ut sepe sunt, inutiles atque indoctos credimus fuisse, quibus horum nobilis ignobilitas atque invidiosabscuris parentibus natus sum. Non est forsan, ut tu reris, odiosa conditio, nescio an et optabilis, ignobilem nasci, utramvis vite viam spectes. Nam seu voluptatibus obsequi vulgique vestigiis tritum iter sequi statuis, excusabilior fiet, veri ducibus domesticis carens, error, cessabitque improperium illud acerrimum, degenerantium a parentibus claris, eo quod nulla tibi domi sit cla
Abbreviated transcription (Latin):
ui fine sis nobili deṕnçipiis enim labor de
fine fructus qui si inmaturus carpituelo¬
ngenus esse non potest. D. Radicem głie
precidit ignobilitas. R. Non precidit
quidem s in fodit altius ualidior licet
serior siugat ceterum non ignobiles modo
s ignotos ex om̃i gn̾e hominũ dabo qui
u̾tute atq industria / euasere notissimi ⁊
sane si uerum nobilis uirtus facit nõ
intelligo ꝗd quẽq uolemtem fieri nobi¬
lem impediat nut ꝗd ita facilius sit no¬
bilitare alios qͣ se ip̃m. d. Exignobili¬
bus parentibus desçendo. R. Quid soc¬
rates curispides demoschenes/ quorum pͥ¬
mus marmorarium prem habuit obste¬
tricem matre. Iods matre patre ultimus
non solum humilib s incertis Uester
ille uirgilius rusticanus parentibus fu¬
it Mec se libertino ac precone patre natũ
flactus erubuit. Ambo tñ ad insigner
gloriam et sumi principis gratiam pe̾ue¬
nere usq adeo ut cui reges om̃es colla

Expanded text:
ut fine sis nobili. De principiis enim labor, de ut fine sis nobili. De principiis enim labor, de fine fructus; qui, si immaturus carpitur, longevus esse non potest. Radicem glorie precidit ignobilitas. Non precidit quidem, sed infodit altius, ut validior, licet serior, surgat. Ceterum non ignobiles modo, sed ignotos ex omni genere hominum dabo, qui virtute atque industria evasere notissimi. Et sane si verum nobilem virtus facit, non intelligo, quid quenque volentem fieri nobilem impediat, aut quid ita facilius sit nobilitare alios quam seipsum. Ex ignobilibus parentibus descendo. Quid Socrates, Euripides, Demosthenes, quorum primus marmorarium patrem habuit, obstetricem matrem: secundus matre, patre ultimus, non solum humilibus sed incertis. Vester ille Virgilius rusticanis parentibus fuit, nec se libertino ac precone patre natum Flaccus erubuit: ambo tamen ad insignem gloriam et summi principis gratiam pervenere, usque adeo, ut cui reges omnes colla
Abbreviated transcription (Latin):
enim uti licitum usosq felicit᷑ qͣ plures mo¬
do diximus pro inde mortalis hr saltem inso¬
lentie fienum tene. Quidam de sola patrieno¬
bilitate suꝑbiunt stultum genus.ꝰ.
De originis oscuritate dolor.¬
non fieret si nobilis natus esses/. Uides ñe
igitar quanta tibi noue laudis occasio cau¬
sa est. siue data est. nobilem perte fieri et
nobilitatẽ dare non accipere/. dabis het po¬
steris tuis ut nobiles nascantur quod pa¬
rentes tibi non dederũt tui plus est multo
nobilitatem fundare q̃ fundatam ab aliis
inuenisse. d Nouaetrudis origo est R
At qui clarior est habitus pastorius urbrs
rome condidor ꝙ insiluis arcem posuit
et facili culmo exiguam ac sꝑ squalentem
regiam texit qͣ tot postea principes/ qui
ingentia menia testudinesq marmore¬
as atq aureas erex̾e /tanta semꝑ noui¬
taris egregie ac magni principii laus est/.
DSgnobili pͥmordio gentis sum. R ꝓtude

Expanded text:
enim uti licitum, usosque feliciter complures moenim uti licitum, usosque feliciter complures modo diximus. Proinde mortalis hoc saltem insolentie frenum tene: quidam de sola patrie nobilitate superbiunt, stultum genus. 5 DE ORIGINIS OBSCURITATE Onon fieret si nobilis natus esses. Videsne igitur quanta tibi nove laudis occasio data est, nobilem per te fieri, et nobilitatem dare, non accipere? Dabis hoc posteris tuis, ut nobiles nascantur, quod parentes tibi non dederunt tui. Plus est multo nobilitatem fundare, quam fundatam ab aliis invenisse. Nova et rudis origo est. Atqui clarior est habitus ille pastorius urbis Rome conditor, quod in silvis arcem posuit et facili culmo exiguam ac squalentem regiam texit, quam tot postea principes qui ingentia menia testudinesque marmoreas atque aureas erexere: tanta semper novitatis egregie ac magni principii laus est. Ignobili primordio genitus sum. Stude
Abbreviated transcription (Latin):
mana quia scilicet impalatio natus sit origo
tñ gentis antiquior uelit̾na est. Eaiorintias. Ue¬
spatiano au̾t uici in cogniti reatini. Contra
uero larisseam famam uulgauit eacides et
pelleum. ascłis fuscum nomen atq humile
quod philippus erexerat/. Ulexander ad celum
tulit non satis est ciuib obsturitate̾ patrie
non nocere nͥ ciuium claritas patrie prosit
Afilum ignobile atq opus pastorium roma
fuit que non tnͣ claresceret ꝙͣ res illam ge¬
ste et suoꝵ uirtus excellens ciuium illustrasset/.¬
d. Obstitre patrie sum addictus. R. Au¬
men u̾tutis accende quo inter tenebras enitesc¬
as. imquibus ht saltem boni erit ut uł parua
luce clarissimus uidere sic uł illa te charum
faciet ułtu illam. D. Humilis pacrie ha¬
bitator sum. R. Esto et tu humilio ha¬
bitatorq. nii aĩus humilis sit. habes publi¬
ce matris exemplum ne te nido latius exten¬
das nͥ his tm̃ quas tibi u̾tus alas fecerit. his

Expanded text:
mana, quia ipse scilicet in palatio natus sit, origo mana, quia ipse scilicet in palatio natus sit, origo tamen gentis antiquior Veliterna est. Gaio Antias, Vespasiano autem vici incogniti Reatini: contra vero Larisseam famam vulgavit Eacides, et Pelleum a seculis fuscum nomen atque humile, quod Philippus erexerat, Alexander ad celum tulit. Non satis est civibus obscuritatem patrie non nocere, nisi civium claritas patrie prosit. Asylum ignobile atque opus pastorium Roma fuit, que non ante claresceret, quam res illam geste et suorum virtus excellens civium illustrasset. Obscure patrie sum addictus. Lumen virtutis accende, quo inter tenebras enitescas, in quibus hoc saltem boni erit, ut vel parva luce clarissimus videare: sic vel illa te clarum faciet, vel tu illam. Humilis patrie habitator sum. Esto et tu humilis habitatorque tui animus humilis sit. Habes publice matris exemplum, ne te nido latius extendas, nisi his tantum quas tibi virtus alas fecerit: his