comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cormelia deiniuriis cõpetit
ei ei qui inumaꝵ agẽ uolet
ob eam rem ꝙ se pulsatũ. ũ¬
beratũ ue. domũ uesuã ui ĩ¬
uortũ ẽẽ dicat. qua lege caue¬
tur ut ñ iudicet ei qui agit qu¬
gener. socer. uictricꝰ pͥuignꝰ.
quẽt qui in ea cognatione af¬
finitate ue attinget qui ue eo¬
nim eius parentis ue. cuiꝰ eoꝵ
prõnus erit. ¶ lex ita corm¬
elia ex tribus csis dedit accio¬
nem ꝙ qͥs pulsatus uerbera¬
tus ue. domus ue eius introita
sit. apparet gͥ totam iniuri¬
am que manu fiat lege cor¬
melia continerl. ¶ Int̃ pul¬
sationẽ ⁊ u̾b̾ationẽ hoc int̾ẽ
ut off᷑ scrib̾. u̾berare est cũ
dolore ced̾e. puisare sine dolo¬
re magno. ¶Doncũ accipere
debemus non ꝓpͥetatẽ domꝰ
si domiciliũ. quare siue in
seu hospicio receptus. ħ lex
locum habebit quid siquis

Expanded text:
Cornelia de iniuriis competit ei, qui iniuriarum agere uolet ob eam rem, quod se pulsatum uerberatumue domumue suam ui introitam esse dicat. qua lege cauetur, ut non iudicet, qui ei qui agit gener socer, uitricus priuignus, quemquem ea cognatione adfinitateue attinget, quiue eorum eius parentisue cuius eorum patronus erit. lex itaque Cornelia ex tribus causis dedit actionem: quod quis pulsatus uerberatusue domusue eius ui introita sit. apparet igitur omnem iniuriam, quae manu fiat, lege Cornelia contineri. Inter pulsationem et uerberationem hoc interest, ut Ofilius scribit: uerberare est cum dolore caedere, pulsare sine dolore. Domum accipere debemus non proprietatem domus, sed domicilium. quare siue in siue hospitio receptus, haec lex locum
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ẽ ꝙ non iure fiat. om̃e enĩ
ꝙ non iure fit Iniurla fieri dici¬
tur hoc gn̾alit̾. specialit̃ autem
iniuria dicitur cõtumelia. ¶Int̃¬
dũ iniurie applłatõne dampnum
culpa datũ significat᷑. ut in lege
aquilia dicẽ solemꝰ. Int̾dũ unqui¬
tatẽ iniuriam dicemus. Nam cum
quis iniq uł iiuste sententiam
iure ⁊ iusticia caret qĩ nõ inuiriã.
¶Contumelia acõtempnendo
Iniuriam aũ fieri labeo ait qut
re. aut u̾bis. Re: quotiens manꝰ
inferuntur. u̾bis aũ qͦtiens ñ ma¬
nus inferũtur. ut cũ conuicium
fit. Oẽmꝙ iniuriam aut ĩ corpꝰ
inferri. aũ ad digͥtatẽ. aũ infams¬
am ꝑtin̾e. In corpus fit cũ qͥs pul¬
sat᷑ ad digͥtatẽ. cũ comes matrone
abducitur ad infamiam cũ pudi¬
ectia attemptatur. ¶Itẽ aut
ꝑ semet ip̃m alicui fit iniuria.
alit ꝑ alias ꝑsonas ꝑ semet ip̃m

Expanded text:
dicta est, quod non iure fiat: omne enim, quod non iure fit, iniuria fieri dicitur. hoc generaliter. specialiter autem iniuria dicitur contumelia. interdum iniuriae appellatione damnum culpa datum significatur, ut in lege Aquilia dicere solemus: interdum iniquitatem iniuriam dicimus, nam cum quis inique uel iniuste sententiam stitia caret, quasi non iuriam, contumeliam autem a contemnendo. Iniuriam autem fieri Labeo ait aut re aut verbis: re, quotiens manus inferuntur: verbis autem, quotiens non manus inferuntur, convicium fit. Omnemque iniuriam aut in corpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias personas. per semet,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si quis librũ ad infamiam ali¬
cliꝰ ꝑtinẽtẽ scripserit cõposu̾it
ediderit. dolo ue.m. fecerit. qͦ
quid eoꝵ fieret. ⁊̃ si in alt̾ius no¬
mine edid̾it̃ uł sũ noĩe uti de ea
re age̾ licet.⁊ si cõdẽp̾natus sitꝰ
crui id fecerit̾. intestabił. ex lege
ẽẽ iubetur. eadẽ pena ex sena

Expanded text:
Si quis librum ad infamiam aliSi quis librum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit composuerit ediderit doloue malo fecerit, quo quid eorum fieret, etiamsi alterius nomine ediderit uel sine nomine, uti de ea re agere liceret et, si condemnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur. Eadem poena e
Abbreviated transcription (Latin):
tñ in fundũ alienũ qͥ dño co¬
lobatur introitũ sit. lab̃. ne¬
gat ẽẽ actionẽ dño fundi sege
cormelia qͥ ñ possit u̾biq domi¬
ciliũ hr̃e hoc ẽ per om̃s uillas su¬
licet ibi quis domiciliũ non hãt.
ita fui̾t. cormeliam locũ hre. tm̃
igitur ad ĩmitoria uł stabula ñ
ꝑtinebit. Cetm̃ ad eos ꝑtinebit
qui hĩtant ñ monenti cã licet¬
et ibi domiciliũ nõ hãnt. ¶ Iud̾
quetitur an pat̾ filio. ẜ inuiriã
passo ex lege cormelia iniuriaꝵ
age̾ posset. et placuit non posse.
eq ea res inter om̃s constat. S
patri quidem p̃toria ũuriarum
actio competit. filio uero legis
cormelie. ¶In lege cormelia fi
Nam nec alias agẽtẽ filiũ iniuri¬
arum in iuriaꝵ ad cautionem
de rato cõpellendũ. Iuł. scrib̾
¶Hac lege ꝑmͣtit᷑ auctort iusiu¬
riandũ deferre ut reus iuretꝰ ĩ¬
iuriam se non fecisse. S sabinꝰ
in accessorio ⁊̃ p̃tores in exemplũ
legis secuturos ait. et ita res se ht̃.

Expanded text:
alienum, qui domino colebatur, introitum sit, Labeo negat esse actionem domino fundi ex lege Cornelia, quia non possit ubique domicilium habere, hoc est per omnes uillas sulicet ibi quis domicilium non habeat. pita fuerit, Corneliam locum habere. tantum igitur ad meritoria uel stabula non pertinebit: ceterum ad hos pertinebit, qui inhabitant non momenti causa, licet ibi domicilium non habeant. Illud quaeritur, an pater filio familias iniuriam passo ex lege Cornelia iniuriarum agere possit: et placuit non posse deque ea re inter omnes constat. sed patri quidem praetoria iniuriarum actio competit, filio uero legis Corneliae. In lege Cornelia fil habiturum: nam nec alias agentem filium iniuriarum ad cautionem de rato compellendum Iulianus scribit. Hac lege permittitur actori ius iurandum deferre, ut reus iuret iniuriam se non fecisse. sed Sabinus in adsessorio etiam praetores exemplum legis secuturos ait: et ita res se habet.
Abbreviated transcription (Latin):
auł.łEreditoris cuiꝰ pignus
lubreptũ ẽ. non ꝙ credito tenus it̃¬
est. s omĩmodo in solidum furti ag¬
ere potest. s et pignorat᷑a actione
bit. ¶Dñs qui rem suxripuit in
qua uas fructus alienꝰ ẽ furti usu¬
fructuario tenebr̃. s eũ qui tib co¬
modau̾it si eam rem surripiat
non denĩ furti placuisse. põp̃. scrip¬

Expanded text:
um.Creditoris, cuius pignus subreptum est, non credito tenus interest, sed omnimodo in solidum furti agere potest: sed et pigneraticia actione bit.Dominus, qui rem subripuit, in qua usus fructus alienus est, furti usufructuario tenetur.Sed eum qui tibi commodauerit, si eam rem subripiat, non teneri furti placuisse Pomponius scrip
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ c̾ta pecunia camelariis d ut
hos ex alio ordine uocari nec ulla
ex cusatõne lib̾ari nisi sola lesi. et
in utilis corꝑis. et infirmitate spe¬
cialit̾ sit exp̃ssũ. ¶ Legati quot
quis ad sacrariũ ad pͥncipis mit¬
tuntur. qst uiaticũ. qꝙ legaturũ
dicit᷑ int̃clum solent acciꝑe. S et uic¬
tos strategi. ⁊ pͥstinoꝵ curatores ꝑͣse
munus ineunt. ¶Defensores qͦ
quos greci sindicos appellant. ⁊ qui
ad certam cũm agendam uł defendẽ¬
dam eliguntur laborẽ ꝑͣlis munĩs
agg̃diunt᷑. ¶Iudicandi quoꝙ ne.¬
aliquis fu̾i̾t añ electus. ut ꝯpeslat õ
qui ꝑ petuniam .p. possident st̃ nere
uiam ꝑꝰle munus est. pari modo qui
acceptandis. siuĩ suscipiendis censua¬
lib ꝓfessionib destinantur ad ꝑlis
muneris sollicitudinẽ animũ uit̾en¬
dunt. ¶Magistigophari quoq qui
anothecas ĩcertaminib cõmittatur

Expanded text:
lorum certa pecunia camelariis dari dhos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum. Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur, quia uiaticum, quod legatiuum dicitur, interdum solent accipere, sed et nyctostrategi et pistrinorum curatores personale munus ineunt. Defensores quoque, quos Graeci syndicos appellant, et qui ad certam causam agendam uel defendendam eliguntur, laborem personalis muneris adgrediuntur. Iudicandi quoque necaliquis fuerit electus, ut compellat eos, qui prope viam publicam possident, sternere viam, personale munus est. Pari modo qui acceptandis sive suscipiendis censualibus professionibus destinantur, ad personalis muneris sollicitudinem animum intendunt. Mastigophori quoque, qui agonothetas in certaminibus c
Abbreviated transcription (Latin):
Ed s filiũ p̃r decuronẽ ẽẽ uo¬
uuuit. tñ desuncto houorea qͥ fũt¬
o decurioni cõgregantdes post mor¬
tem prĩc obstringeret ad homisco¬
hr̃ illis. eẽ silii ñ ꝑtinẽt. cũ ei decuri¬
oni sufficiente facultates pr reliq̃nt.¬
aulul.łte stimationẽ honoris
aut ium̾is in pecunia ꝓ admĩ¬
nutbatione ꝓͣferens audiendi ñ
sunt. ¶ Qmi ꝓho ͤe pecuuã pro¬
misit si solu̾e eam ceꝑit totã p̾sia¬
re oꝑis in cohati eremplo cogendꝰ
lib si decurioni crento filio q̃m
ht̃ in potestate cõsentiãt ã mune¬
rib. ⁊ honorib sũptis sub minis¬
trare silio cõpeslitur

Expanded text:
Etsi filium pater decurionem esse uoluit, tamen defuncto honores; qui filio decurioni congruentes post mortem patris obt‹i›gerunt, ad onus coheredis filii non pertinent, cum ei decurioni sufficientes facultates pater rel honoris aut muneris in pecunia pro administratione offerentes audiendi non sunt. Qui pro honore pecuniam promisit, si soluere eam coepit, totam praestare operis inchoati exemplo cogendus libus si decurioni creato filio, quem habet in potestate, consentiat, in muneribus et honoribus sumptus subministrare filio c
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ obsequia. et hii quin municipes
n inccole st̃ agnosc̾ẽ cogũtur. s et
eos qui i femi ex̃cent. et si inuete¬
les aliꝰ ue. qni pͥuilegio aliquo sũb¬
nixus ẽ. nec pontifex excusaturꝰ.
p̃t̾ea hñt q̃dam cuiitates p̃rogati¬

Expanded text:
 et hi, qui neque municipes neque incolae sunt, adgnoscere coguntur. Sed et eos, qui faenus exercent, etsi veteles aliusve, qui privilegio aliquo subnixus, nec pontifex excusatur. Praeterea habent quaedam civitates p
Abbreviated transcription (Latin):
bus pr̃imonioꝵ ⁊ dampniᷤᷤ ad mĩstnͣ¬
tis expediũtur. ¶Olemporia ⁊ hospi¬
tatura ap̃ alexandrinos prĩmonii mu¬
nus estimant᷑. susceptores quoꝙ ni
mii ꝑ ꝓuĩciam affricã pr̃imonis
munus gerũt. ¶Pat̾monioꝵ aut̃
mun̾a duplicia sunt. Nam q̃dã mum̾i¬

Expanded text:
bus patrimonii et damnis administrantis expediuntur. Elemporia et pratura apud Alexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoque vini per provinciam Africam patrimonii munus gerunt. Patrimoniorum autem munera duplicia sunt. nam q
Abbreviated transcription (Latin):
erendoꝵ bonoꝵ ñ ꝓ miscua
sacisltas ẽ .s ordo catus binc itĩ ad¬
ibitus est. nam neq pͥus maiorẽ
magrãtum qͥsqͣm uͥ minorem
.Si alii ñ sũt qͥ honores gerant
codẽ cõpellendos qͥ geslerunt ⁊̃ płi¬

Expanded text:
iscua facultas est, sed ordo certus huic rei adhibitus est. nam neque prius maiorem magistratum quisquam, nisi minorem Si alii non sint qui honores gerant, eosdem compellendos, qui gesserint, conpluri
Abbreviated transcription (Latin):
dam ciuitatib. uł luninarche. uel
curatores ad exstruendam. uł refi¬
cienda edificia .p. silit palatia. siue
erogant. ⁊ qui faciendis. ꝑ reficiendiᷤ
nauib ubi usus exigit p̃poñtur

Expanded text:
dam ciuitatibus uel limenarchae uel curatores ad extruenda uel reficienda aedificia publica siue palatia siue erogent, et qui faciendis uel reficiendis nauibus, ubi usus exigit, praeponuntur
Abbreviated transcription (Latin):
audiretitur. ¶ Qui pꝰ qͥnq̃nnium
ropppisse instrumt̃ta ingenuitatis
sue asseueren. de ea re ipõs pͥnci
talib de nillus alus intelligend̾
est se. ante sensisse qmͣ ingenus.¬

Expanded text:
audientur. Qui post quinquennium repperisse instrumenta ingenuitatis suae adseverant, de ea re ipsos principtalibus" de nullis aliis intellegendum est senatum sensisse quam ingenuis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uenire ad lib̾tatẽ ꝓclamandi luĩa
fiui̾t deneganda. hus quoq dandas
non ẽ qͥ ex ea nati tp̃r seruitutis
clamare. Monet me exemplũ cuiꝰ¬
ius liberi hominis. Nam ⁊ si consetu

Expanded text:
 est, ad libertatem proclamandi licentia fuerit deneganda. his quoque danda non est, qui ex ea nati tempore seruitutis roclamare. mouet me exemplum cuiusuis liberi hominis: nam et si consecu
Abbreviated transcription (Latin):
tione trahitur. ñ enĩ de eo loqͥm᷑
qui sciens lib̾m emit. uam adisus aq
hũt s ad lib̾tatẽ ꝓclamatõ deueꝵ¬
ĩ sua pot̾ate ht̃ ut statĩ ad lib̾tatẽ
ꝑueniat ꝙ si qͥdem ñ pot̃ ei ĩputa¬
ri cui non dũ lib̾tas debe̾tur. po¬
ne statu lib̾m passũ se uenuida¬
ri. nemo dicturus ẽ suꝑuenien
tis peticio quiꝰ potuit pet̾e lib̾tu¬
tẽ ⁊ maluit se uenũdari qr ĩdig¬
nus ẽ auxilio p̾toris fid̾i ꝯmissarii¬

Expanded text:
de eo loquimur, qui sciens liberum emit: nam aduersus hunc nec ad libertatem proclamatio denegin sua potestate habeat, ut statim ad libertatem perueniat. quod quidem non potest ei imputari, cui nondum libertas debetur. pone statuliberum passum se uenum dari: nemo dicturus est superuenitis petitio, qui potuit petere libertatem et maluit se uenum dari, quia indignus e‹s›t auxilio praetoris fideicommissarii
Abbreviated transcription (Latin):
S et successores eiꝰ suie emptõe siũ
aliquo alio mͦ successerint. S et si ne¬
mo successor exstit̾it ad fu̾cũ ita tnͣs¬
sit ut libertas ab eo p̾stetur. is aut̃
qui rogatꝰ ẽ manum̾t̾e̾. ⁊̃ eo tp̃r quo
eniat eũ ⁊ manumͣtat. ⁊ dominus¬
cũ uolit uend̾e legatũ retinet ex
uoluntate defuncti enu ꝑ fid̾i cõmis¬
sũ lesb̾tas debetur. lib̾i quodã mo¬
do loco ẽ.⁊ statu lib̾i locũ optinet
uł eo magis ꝙ nec in aliũd transfe¬
iendꝰ ẽ. ut aũ lib̾tas eius impediat
aug iura prõnoꝵ gͣuiora exꝑiat᷑.¬
¶Senatus cõsulto dassumiamo ca¬
utũ ẽ. ut si ex iusta tã absit. ⁊¬
petat. atcy sic ut ops ex cã fid̾i cõmis¬

Expanded text:
e sive quo alio modo successerint. sed et si nemo successor extiterit, ad fiscum ita transit, ut libertas ab eo praestetur. Is autem qui rogatus est manumittere etiam eo tempore quo emat eum et manumittat, et dominus nolit eum vendere, legatum uoluntate defuncti.Cui per fideicommissum libertas debetur, liberi quodammodo loco est, et statuliberi locum optinet uel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum grauiora experiatur.Senatus consulto Dasumiano cautum est, ut, si ex iusta causa absit pe
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissũ manumissus sit. c̾uidiꝰ
Sceb̾. consultus putabat nouissimam
scripturs uaiere siue lib̾tas sit siue le¬
gatũ. qr cũ libertatẽ datã postea pl¬
acet adimi ⁊ ꝑ legatũ cõstat posse
adimi. S si in obscuro sit qͣ mente pꝰ
lib̾tatẽ legauit eũdem seruũ ĩ obs¬

Expanded text:
commissum manumissus sit, Ceruidius Scaeuola consultus putabat nouissimam scripturam ualere, siue libertas sit siue legatum, quia, cum libertatem datam postea placeat adimi, et per legatum constat posse adimi: sed si in obscuro sit, qua mente post libertatem legavit eundem servum, in obs
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ant̃ rescrip. res ĩ omissũ ñ cad̾e̾.
Cum enĩ inquiunt ꝓfessiones re¬
citantur comissũ cessat cũ pot̾it᷑
satis fieri fisco ex bonis publica¬
noꝵ uł fideussoꝵ. ¶Pene ab he¬
redib peti non possunt si ñ ẽ q̃sti¬
o.mota uiuo eo qui deliquid ⁊ hoc
sicut ĩ cet̾is penis. Ita ⁊ ĩ ꝯuectig¬
alib ẽ ¶ Siquid aũ indebitũ
ꝑ errorẽ soluentis publicanus

Expanded text:
nus rescripserunt res in commissum non cadere: cum enim, inquiunt, professiones recitantur, commissum cessat, cum poterit satisfieri fisco ex bonis publicanorum uel fideiussorum.Poenae ab heredibus peti non possunt, si non est quaestio mota uiuo eo qui deliquit: et hoc sicut in ceteris poenis, ita et in uectigalibus est.Si quid autem indebitum per errorem soluen
Abbreviated transcription (Latin):
cipiis commissis res peculiares nõ
quis mancipia inuecta ꝓfessus ñ
fu̾it siue uenalia siũ usualia ĩ pe¬
na ꝯmissi ẽ. si tm̾nouicia mancip¬
ia fiu̾nt ñ ⁊̃ ueterana. Sunt aũ
uet̾aria q̃ anno cõtinuo ĩ urbe
seruierunt. nouitia ã mancipra in¬
tlłiũt᷑ que anno ñ dũ seruierunt.¬
¶ Serui qui ĩ fuga sunt ĩ omi¬
ssum ñ cadunt cũ sñ uo ͤ dm̃ fi
tutõnib cane᷑. sic̃ diuus quo piꝰ
sepissime rescripsit nefnud ĩ po¬
testate semoꝵ sit muitis uel
ignorantib dnis infugam ẽe se

Expanded text:
ipserunt mancipiis commissis res peculiares non quis mancipia inuecta professus non fuerit siue uenalia siue usualia, poena commissi est, si tamen nouicia mancipia fuerint, non etiam ueterana. sunt autem ueterana, quae anno continuo in urbe seruierint: nouicia autem mancipia intelleguntur, quae annum nondum seruierint. Serui, qui in fuga sunt, in commisstutionibus cauetur, sicut diuus quoque Pius saepissime rescripsit, ne, inquit, in potestate seruorum sit inuitis uel ignorantibus dominis fugae se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯmodꝰ rescͥp non imputari
publicano ꝙ non instruxit tnͣs¬
g̾dientẽ. s illud constituendr̃
ne decipiat ꝓfit̾i uolentes ¶Eꝑ¬
ecies ꝑtinentes ad uectigal cina¬
moniũ piꝑ longũ piꝑ albũ. foli¬
um pentaphiron. foliũ bapbaric̃
costum castamontũ. ¶Mardo
starchis caffia terune. axilio. cas¬
sia simurna. amomũ. tinab̾. ma¬
labusrim aroma iudic᷑. Galbane:
leserꝰ alchelucia. sartacoliam. or¬
tit arabicũ. cardamonnũ. xilociua¬
momũ opus busitũ pelles banes¬
tice. pelles partice ebur. ferrum
indicũ carbasũ lapis imiu̾sus
margaritas. sarduus. ceranniũ
iacinctus sinaragdꝰ. adamas. saffi¬
mendica uł a serta metaxa. uestiᷤ
serica uł subserica uł adnecta tic̃¬
ta. carbasea nectia. sericũ. spa¬
dores. in dici. leones. leene. pardi
leopardi. pantere. purpina ¶Itẽ
appocoꝵ. lana. suctus capilli. iu¬
pestatis expositũ honꝰ fuit ñ de¬
be̾ ħ ꝯmissa uendicari diui frẽs
rescrip. ¶Ouius quoq pius

Expanded text:
modus rescripserunt non imputari publicano, quod non instruxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri uolentes.Species pertinentes ad uectigal: cinnamomum: piper longum: piper album: folium pentasphaerum: folium barbaricum: costum: costamomum: nardi stachys: cassia turiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum: ‹c›halbane: laser: alche: lucia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: xylocinnamomum: opus byssicum: pelles Baby‹l›onicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis uniuersus: margarita: sardonyx: ceraunium: hyacinthus: smaragdus: adamas: saffiIndica uel adserta: metaxa: uestis serica uel subserica: uela tincta carbasea: nema sericum: spadones Indici: leones, leaenae: pardi: leopardi: pantherae: purpura: item marocorum lana: fucus: capilli Inpestatis expositum onus fuerit, non debere hoc commisso uindicari diui fratres rescripserunt.Diuus quoque Pius
Abbreviated transcription (Latin):
demił. Si michi ⁊ ticõ in cuiꝰ ꝓo¬
testate non sum. stipuler decẽ. set
ena deducitur. ut ꝙ exͣneo ĩutilit̾
stipulatus sum. non augeat meã
ꝑtẽ. ¶ Si stipulatus fũo dete
uestem t̾uam q̃cũꝙ muniebris est.
dare spondes. mag̃ ad mentẽ stipulã¬
tis qmͣ ad mentẽ ꝓmittẽtis id refer¬
timari debeat. non ꝙͥ senseruit ꝓmis¬
sor. itat si solutus fuerat ꝓmissor

Expanded text:
m. Si mihi et Titio, in cuius potestate non sim, stipuler decem, non ena deducitur, ut quod extraneo inutiliter stipulatus sum, non augeat meam partem. Si stipulatus fuero de te: 'uestem tuam, quaecumque muliebris est, dare spondes?', magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id refertimari debeat, non quid senserit promissor. itaque si solitus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
dem .l. Siquis stipulatus sit sti¬
chũ aut pamphilũ utrũ ip̃e uellet
quem elegĩt pecet. ⁊ is erit solus
ĩ obligatõne. an aũ mutare uolũ¬
tatẽ possit. et ad alterius peticõnẽ tͣnͣ¬
sire querentib ħ respiriendus erit
ẜmo stipłonis. utrũ ne talis sit ꝙ̃
re uolũtatẽ nõ pot̾ĩt. si uero ꝯttͣ¬
tum hãt ẜmo illiꝰ. ⁊ sit tał quẽ
uolam. donec iudiciũ dictet. mutan¬
di potestatẽ hẽbit. ¶ Sigius ita
stipulatus fu̾it pro centũ aureis
satis dabis ⁊ rcũ dediris in istã sũ¬
mam. ꝓculus ait. semꝑ in scdc̃dati¬
onis stipułone uenire ꝙ int̾eẽt
stipulantit. ut alia tota sors int̾¬
ẽẽt. ueluti si ydonens ꝓmissor ñ
sid. alias minus. si in alicx idoneus
c̃ẽt debitor. alias nricħ si statĩ locu¬
plex eẽt. ut nr̃a ñ int̾sit sat̃ ha¬
beo accipere. nͥ cꝑ pberũꝙ y̾donei sĩ¬

Expanded text:
m. Si quis stipulatus sit Stichum aut Pamphilum, utrum ipse uellet: quem elegerit, petet et is erit solus in obligatione. an autem mutare uoluntatem possit et ad alterius petitionem transire, quaerentibus respiciendus erit sermo stipulationis, utrumne talis sit, 'quem re uoluntatem non poterit: si uero tractum habeat sermo illius et sit talis 'quem uolam', donec iudicium dictet, mutandi potestatem habebit. Si quis ita stipulatus fuerit: 'pro centum aureis satis dabis?' et reum dederit in istam summam: Proculus ait semper in satisdationis stipulatione uenire, quod interesset stipulantis, ut alias tota sors inesset, ueluti si idoneus promissor non sit, alias minus, si in aliquid idoneus esset debitor, alias nihil, si tam locuples esset, ut nostra non intersit satis ab eo accipere: nisi quod plerumque idonei
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Si stipulatus fuero ꝑ
te non fieri. quominꝰ mͥ illa domo u¬
ti liceat. an ⁊̃ si me ñ ꝓhibeas. uxo¬
rem autẽ meam ꝓhibes .ł. cc̃. uxo¬
re mea scipulata me ꝓhibeas.
an omittatur stipło. gatius ost

Expanded text:
m. Si stipulatus fuero 'per te non fieri, quo minus mihi illa domo uti liceat', an etiam, si me non prohibeas, uxorem autem meam prohiberes, uel contra uxore mea stipulata me prohibeas, an committatur stipulatio? et
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł. Si stipulatꝰ sũ damam
aut erotẽ seruũ dari cum damã da¬
res ego quominus acciꝑem ĩ mora fui
mortuus est dama. an putes me
ex stipulatu agere non posse. Nam
is recce existimabat si ꝑ debitorem
mora non ẽẽt. qͦmuꝰ id ꝙ debebat
quib idem idem ẽ impõĩtũ fu̾at
unũ fũdũ. ¶ Non una nota demon
Tam diu aũ uolũtas ꝓmissoris ĩpẽ¬
dentoest. ꝙͣ diu id ꝙx ꝓ missũ est
soluatur.
putes an non. q̃ro. pat̾ naturał filiũ
quem ticiꝰ hẽbat in adoptõnẽ hẽdem
cipare uoluit. qmͣ si ei dediss a qͦ sti¬
puletur certam. certã sũmã. si eũ ma¬
numisiss post emancipatõnẽ adiit

Expanded text:
m. Stipulatus sum Damam aut Erotem seruum dari: cum Damam dares, ego quo minus acciperem, in mora fui: mortuus est Dama: an putes me ex stipulatu agere non posse: nam is recte existimabat, si per debitorem mora non esset, quo minus id quod debebat quibus idem nomen impositum fuerat, unum fundum sine ulla nota demonstamdiu autem uoluntas promissoris in pendenti est, quamdiu id quod promissum est soluatur. putes an non, quaero. pater naturalis filium, quem Titius habebat in adoptionem, heredem cipar‹e› uoluit, quam si ei dedisset, a quo stipularetur certam summam, si eum manumisisset: post emancipationem adiit
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. E ticio ita stipulatꝰ sum
si qua mͥ nupserit decem dotis eiꝰ noĩe
dare spondes querebatur. an constat
talis stipulatõ. R. si stipulanti mͥ
dos ia pronissa ẽ qmͣcumq uxorẽ
dicõne expleta non debeat᷑. nã cum
cõdicõ. etiam exincerte ꝑͦ facto par̾e
obligatõnẽ possit. Ueluti siquis in caps¬
toliũ ascend̾it .x. dare spondes. ¶ Si
quis a me decẽ petierit dare spondes

Expanded text:
. A Titio ita stipulatus sum: 'si qua mihi nupserit, decem dotis eius nomine dare spondes?' quaerebatur, an consistat talis stipulatio. respondit: si stipulanti mihi dos ita promissa est: 'quamcumque uxorem dicione expleta non debeatur: nam cum condicio etiam ex incertae personae facto parere obligationem possit, ueluti 'si quis in Capitolium ascenderit, decem dare spondes?' 'si quis a me decem petierit, tot dare spondes?
Abbreviated transcription (Latin):
ceu̾ .ł. E i fideiussor ꝓ uendi¬
tore fundoꝵ tuoꝵ alt̾o eu̾icto cõ¬
uentꝰ ab emptore condempnatꝰ
est inc̾tam qnͣtitatẽ. q̃ sitũ est. ã
cum he̾de uenditoreͥs añ diem quo
iudicatũ facẽ compellet᷑ ag̾e pos¬

Expanded text:
um. Fideiussor pro uenditore fundorum duorum altero euicto conuentus ab emptore condemnatus est certam quantitatem: quaesitum est, an cum herede uenditoris ante diem, quo iudicatum face
Abbreviated transcription (Latin):
s rome ꝓmiserat si reus ꝓmͣtẽdi ca¬
pue eẽtꝰ statĩ ꝯueniri possit dixi ñ
mag̾ fid̾iussorẽ ⁊ festĩ ten̾i ꝙͣ si ipẽta¬
pue spopondiss cũ reus ad huc cap¬
uam ꝑuenire non potuiss. nͨ ad
rẽ ꝑtin̾e. ꝙ hoc latẽ nemo dubitet.
ꝓmittendi teneretur. nam ex cͣrio
quo siquis respond̾ce. qm̃ debitor ca¬
pue sit fideuissorẽ confestĩ teneri
non hr̃ta rõne tanti ꝓprii temꝑis
euenturũ. ut eo casu fideussor
ꝯueniatur. qͦ si debitod ip̃e roie
fuiss ñ cõueniãt᷑. Itaq nob̃ placet
fideuissoriã obligõtiẽ condicionẽ
taciti tp̃ris ex utraq persena reciꝑe
tam rei ꝓmittendi qmͣ fideiussoris¬

Expanded text:
' Romae promisit, si reus promittendi Ca' Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim conueniri possit. dixi non magis fideiussorem confestim teneri, quam si ipse Capuae spopondisset, cum reus adhuc Capuam peruenire non potuisset: nec ad rem pertinere, quod hoc latere nemo dubitet n reus promittendi teneretur. nam e contrario quoque si quis responderit, quoniam debitor Capuae sit, fideiussorem confestim teneri non habita ratione taciti proprii temporis, euenturum, ut eo casu fideiussor conueniatur, quo debitor ipse, si Romae fuisset, non conueniretur. itaque nobis placet fideiussoriam obligationem condicionem taciti temporis ex utriusque persona reciperare tam rei promittendi quam i
Abbreviated transcription (Latin):
ea int̾cesserit minor pp̃ inc̾tũ etatis
ac restitutõnis ꝙ si dolo conditoris
inductus sit minor ut fideiubeat
non mag̃ c̾clitori succurrend̾. erit.
adu̾sus confideiussorẽ. ꝙͣ si fcã noua¬
tione. ⁊ circsiuento minore desida̾ret
ĩ uet̾em debitorẽ. utilẽ actionẽ sibi
dẽ.ł. Si testõ liberatũ debito¬
rem heres omittat. fideiussorẽ aũ
cius cõueniat ꝓd̾it exceptio doli
fideuissori pp̃ imꝓbitatẽ heredisq
ꝓdesse reo debu̾at si cõueniret᷑. Ex
duob fideiussoris hr̃dib si ꝑ erro¬
rem alt̾ solidũ exsoluat. quidã putãt
ligatũ ꝑtem ei qͥ totũ declit exsol¬
uerit nullam habebit ꝯdicõnem
ꝙ si duo fideiussores accepti fu̾int
creditori exsoluerit. hẽbit qͥdẽ .x. q̃
iussor. alt̾ soluendo ẽ. uidendũ est.
ab initio enĩ heres. fid̾iussoris siue
heredes ut ip̃e fid̾iussor audiendi
totũ exsoluerat. q̃sitũ ẽ an fideius¬
sor. qui capue pecuniam. se daturum¬

Expanded text:
 intercessit, propter incertum aetatis ac restitutionis. quod si dolo creditoris inductus sit minor, ut fideiubeat, non magis creditori succurrendum erit adversus confideiussorem, quam si facta novatione circumvento minore desideraret in veterem debitorem utilem actionem sibi testamento liberatum debitorem heres omittat, fideiussorem autem eius conueniat, proderit exceptio doli fideiussori propter improbitatem heredis, quae prodesse reo debuerat, si conueniretur. Ex duobus fideiussoris heredibus si per errorem alter solidum exsoluat, quidam putant ligatum, partem ei, qui totum dedit, exsoluerit, nullam habebit condictionem. quod si duo fideiussores accepti fuerint creditori exsoluerit, habebit quidem decem, quae iussor alter soluendo est, uidendum est: ab initio enim heres fideiussoris siue heredes ut ipse fideiussor audiendi totum exsoluerat. Quaesitum est, an fideiussor, qui 'Capuae pecuniam se daturum
Abbreviated transcription (Latin):
emancipatꝰ credat. prĩ quidem
suo noĩe reus obligatus q̃ tene¬
hũanitatis intuitu obnoxius es
bimꝰ in solidũ adu̾sus ticiũ actõnem
cũ scite potuerat aũ ignorare ñ deb¬
uerit mulierẽ frustra int̾̃ced̾e hu¬
ic similis. et illa q̃stio uideri potest
obetatẽ si restituaturꝰ in integrum
unꝰ fidersor. an alt̾ honꝰ obligõnis¬
in integrũ acciꝑe debeat. s ita dem̃

Expanded text:
atus credat, patri quidem, si non est reus obligatus, non tenehumanitatis intuitu obnoxius essbimus in solidum aduersus Titium actionem, cum scire potuerit aut ignorare non debuerit mulierem frustra intercedere. Huic similis et illa quaestio uideri potest, ob aetatem si restituatur in integrum unus fideiussor, an alter onus obligationis integrum excipere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥdem pecuniariter ag̾e nelit
ad ius ordinariũ remittendus e¬
nt. nec cogendus erit ĩ cͥmen sb̾¬
scribere. enĩuͦ si exͣ ordinẽ eius
rei penam ex̃cere uelit. tisc sub¬
scrib̾e eũ in crimen oportebit᷑.

Expanded text:
idem pecuniariter agere uelit, ad ius ordinarium remittendus erit nec cogendus erit in crimen subscribere: enimuero si extra ordinem eius rei poenam exerceri uelit, tunc subscribere eum in crimen oportebit.
Abbreviated transcription (Latin):
et si meis tabulis naue fecisses
tuam nauem ẽẽ. qr cup̾ssus ñ mane¬
ret. sicuti nͨ lana uestim̃to fc̃õ s cu¬
p̃sserim aut laneũ corpus fieret.
¶Proculus indicat eo ire nos
uti ꝙ seruo ⁊ labeoĩ placuiss ĩ qui¬
b ꝓpͥa qualitas expectaretur sicł
aditũ erit toti cedit ut statue
pes aut manus cyfo: fundos aut
ansa lecto fulcrũ naui tabula e¬
tus eruta ⁊ in alio loco posita pͥꝰ¬
qmͣ coalu̾it pͥoris dnĩ est. ubi co¬
alust. agro cedit. ⁊ si rursus eri¬
ta sit. nõ ad p̾orẽ dnm̃ reu̾tit᷑
nam credibue estalio t̾re alim̃

Expanded text:
ed si meis tabulis navem fecisses, tuam navem esse, quia cupressus non maneret, sicuti nec lana vestimento facto, sed cupresseum aut laneum corpus fieret. Proculus indicat hoc iure nos uti, quod Servio et Labeoni placuisset: in quibus propria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, navi tabula, aetus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit non ad priorem dominum revertitur: nam credibile est alio terrae al
Abbreviated transcription (Latin):
amp̃ .ł. Sanctio legum q̃
houissime certam penam ge¬
legis preceptis non tempera¬
uerint ad eas species pertine¬
re non uidetur quibus ipsa
lege specialiter addita est
nec ambigiturꝰ si in cet̾o omi
iure speciem generi deroga¬
re. nec sane ueri simile est
delictũ unum eadem iege
uanis estimationibus cober¬
cero.
legum pene moliende sunt
potius quam asperande.
ultra administrationis sue
tempus intercidere. alioqͥn
aire sua uti non potest.¬
Iͥdem . R. eum qui suo adm¬
isso decurionis filii honorẽ
amisit non posse in penis e¬
ustandis decurlonis filii ho¬
norem uendicarez De bonis
dampnatorum

Expanded text:
Sanctio legum, quae nouissime certam poei praeceptis legis non obtemperauerint, ad eas species pertinere non uidetur, quibus ipsa lege poena specialiter addita est. nec ambigitur in cetero omni iure speciem generi derogare, nec sane uerisimile est delictum unum eadem lege uariis aestimationibus coerceri.legum poenae molliendae sunt potius quam asperandae.ultra administrationis suae tempus interdicere alicui arte sua uti non potest'.Idem respondit eum, qui suo admisso decurionum honorem amisit, non posse in poenis euitandis decurionis filii honorem uindicare. DE BONIS DAMNATORUM
Abbreviated transcription (Latin):
aret ut temporali exilio co¬
herceatur ab optimis impera¬
toribus nostris rescriptum est.
in insulam deportari phuoc¬
tene. grece ꝙ occultari eum
non ignorans diu dissimula¬
uerit in insulam resegari pl

Expanded text:
aret, ut temporali exilio coerceatur, ab optimis imperatoribus nostris rescriptum est. in insulam deportari, Philocteten, quod occultari eum non ignorans diu dissimulauerit, in insulam relegari pl
Abbreviated transcription (Latin):
desinet eam ꝓ furtina possid̾e.⁊ in¬
cipiet ꝓ suo possidere. ¶Siquid
so tꝑ possid non putat sibi ꝑ regͥẽ
non bona fide uideatur possid̾e. p
qr iniure erranti non ꝓredat usu¬
capio. ¶Inc̾tam ꝑtem possidẽre
nemo pot̾. Id̾oc si płes sint ĩ fũdo
qui ignorent qͦ tã quisq ꝑtẽ posside¬
at. neminẽ eoꝵ mera subtilitate
possid̾e ub scrib̾.¬
ip̃. ł Non solũ bone fid̾i ep̃to¬
res. s ⁊̃ om̃ qͥ possident ex ea cã
ꝙͣ usũcapio sequi solet ꝑtũ ancillo
furtiue usum suũ faciunt idq
uiris põne iniroductũ arbitror.
Nam ex qua causa quis anciliam
artini obsfaret᷑ ex eil dalũa nec̃e
est pãrcũ mũcap srapild  cõ⁊p

Expanded text:
t eam pro furtiua possidere et incipiet pro suo possidere.Si quis id, quod possidet, non putat sibi per leges non bona fide uideatur possidere uel quia in iure erranti non procedat usucapio.Incertam partem possidere nemo potest: ideo si plures sint in fundo, qui ignorent, quotam quisque partem possideat, neminem eorum mera suptilitate possidere Labeo scrib.Non solum bonae fidei emptores, sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi solet, partum ancillae furtiuae usu suum faciunt, idque ratione iuris introductum arbitror: nam ex qua causa quis ancillam Atinia obstaret, ex ea causa necesse est partum usucapi, si ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerauit. ¶ Si rem tuam᷑ͣ bona.
fide posside̾m p̾ignori tibi dem. igno¬
ranti tuam ẽẽ dendo usucaꝑe qr ñ in¬
telligitur quis sue rei pignꝰ ccͣhere
at si nuda ꝯuendõne pignus ccͣcrũ
pignori datam creditoris ferit surr¬
ripiuu̾̃t cũ eam creditur possid̾et nõ
int̾ pellabit᷑ usucapio debitaris. qr
seruus dnĩ sui possõnẽ non subuer¬
tit. S ⁊ si debitoris struus surripu¬
erit ꝙͣ ctedicor possid̾e desinat tam̃
debitoris usucapio durat ñ setus
ac si eam c̾ditor debitori suo tradidis¬
s. nam qnͣtũ ad usucapionẽ atłui
serui subtͣhendo res non faciunt de¬
ceriotem dñoꝵ condicõnẽ faciliꝰ ob¬
tinebit si p̃cario possidente debitore
nam cõductio idem fstant qĩ apud
creditorẽ res eẽt. possid enĩ hoc. caũ
credicor.s si utrumꝙ int̾resserit. et
p̃carii rogarõ. ⁊ conductio intosligr̃¬

Expanded text:
rem tuam, cum bona fide possiderem, pignori tibi dem ignoranti tuam esse, desino usucapere, quia non intellegitur quis suae rei pignus contrahere. at si nuda conuentione pignus contractum pignori datam creditoris seruus subripuerit, cum ea‹m› creditor possideret, non interpellabitur usucapio debitoris, quia seruus dominum suum possessione non subuertit. sed et si debitoris seruus subripuerit, quamuis creditor possidere desinat, tamen debitori usucapio durat, non secus ac si eam creditor debitori tradidisset: nam quantum ad usucapiones attinet, serui subtrahendo res non faciunt deteriorem dominorum condicionem. facilius optinebitur, si precario possidente debitore nam conductio idem praestat, quod si apud creditorem res esset: possidet enim hoc casu creditor. sed et si utrumque intercesserit et precarii rogatio
Abbreviated transcription (Latin):
possidebit ꝓ possõte. s si eundẽ a do¬
mino em̃it incipiet ꝓ ẽptoe posside̾
non uidebit᷑ sib ppẽ cãm possõns
emerit cũ eristimaret eũ onsti c̾e.
Ide hic si a dño heres institutꝰ fuãt
uł bonoꝵ eus possõnems ac̾ceꝑit
incipiet fundũ ꝓ hr̃dũ possidẽre. hoc
ampliꝰ si iustam cãm huit. existimã¬
di seheredẽ uł bõrũ possõnẽ dño
exstitisse fundũ ꝓherede possidebit
nec cam possõnis sibi mutare uide¬
bitur. Cũ igit ᷑ hec recipiantur ĩ eiꝰ¬
colonus mortuo dño emerit firad̾
ab eo qui existimabat se heredem

Expanded text:
ssore: sed si eundem a domino emerit, incipiet pro emptore possidere, nec uidebitur sibi ipse causam possessionis emerit, cum existimaret eum dominum esse. idem hic si a domino heres institutus fuerit uel bonorum eius possessionem acceperit, incipiet fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem uel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec causam possessionis sibi mutare uidebitur. cum haec igitur recipiantur in eierte si colonus mortuo domino emerit fundum ab eo, qui existimabat se heredem
Abbreviated transcription (Latin):
um ante qmͣ in pot̾ate̾ dnĩ rede¬
at a bone fid̾i possõre᷑ usucãpiturꝰ
qr lex plantia ⁊ iulia ea demũ ue¬
tait longa possom̃e capi q̃ ui pos
sucpionis eam iustam hẽbo. set¬
⁊ is ã quo ex stipulatii fundũ pe¬
etere. uolebam ced̾endo m possõm
si so luendi cã id̾ fec̾erit. eo ipõ effi¬
ciet ut̾ fundũ loñgo ip̃t capa¶¬

Expanded text:
m antequam in potestate domini redeat, a bonae fidei possessore usucapitur, quia lex Plautia et Iulia ea demum uetuit longa possessione capi, quae ui posssucapionis causam iustam habebo. sed et is, a quo ex stipulatu fundum petere uolebam, cedendo mihi possessione, si soluendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tem
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥrit ꝙͣ uis eũ possideat. Uet̾es
putau̾nt ñ posse nos ꝑ seruum
hereditariũ acqͥrere ꝙ sit eiusdẽ
heredititis. Itaꝙ agitatur. Nũ
ħ regła iongius ꝓducenda ut ut si
płe serui legati sint ꝑ unũ. an
possint cet̾i possid̾i. Dem̃ tracta¬
tũs est si ꝑiter empti uł donati
sunt s uertꝰ est ex hus casis pꝰse
me ꝑ unũ reliqͦꝵ acqͥre polsõm

Expanded text:
ideat. Veteres putaverunt non posse nos per servum hereditarium adquirere, quod sit eiusdem hereditatis. itaque agitatur, num haec regula longius producenda sit, ut, si plures servi legati sint, per unum an possint ceteri possideri. idem tractatus est, si pariter empti vel donati sunt. sed verius est ex his causis posse me
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ ita se hñt.s ⁊ ipĩ uelint
nob̾ ad quire̾ possonẽ. Nlam si iubeas
seruũ tuũ possidere. ⁊ is eo aiõ intra ãt
ret possõnem ut nolet tibi. s pocius
ticio adriuipere non ẽ tibi q̃fita pos

Expanded text:
diximus, ita se habent, si et ipsi uelint nobis adquirere possessionem: nam si iubeas seruum tuum possidere et is eo animo intret in possessionem, ut nolit tibi, sed potius Titio adquirere, no
Abbreviated transcription (Latin):
aboł. ł. Si epłam tͥ misero nõ
erit ea tuã añcħͣ tibi reddita fu̾it:¬
pauł immo ccͣ. Nam si miferis ad me
tabulariũ tuũ ⁊ ego resc̾bendi cã
litt̾as tͥ misero. simulates. tabulario
tuo reddidero tuam efficiet. Idẽ acci¬
rer grã . misero u̾eluti si petieris a
me: ut te alicui cõm̃dare̾.⁊ eas tibi
cõm̃daticias tibi misero lit̾as.S
qua insula in flumine ꝓpͥa tua est
nicħ in ea publicũ ẽ. pauł.ccͣ. ĩ mo¬
ẽ in eo genere in suiapuo ripe ĩ fui¬
minei ¶ Et luttore meri ꝓxima puͭ.
sunt ñ secus. ⁊ ĩ continenti agro idem
iuris ẽ. ¶Si qͣ insula ĩ flumine pał.
ꝓximo tud fũdo nata est. ea tua est.
solũ eiꝰ non cangat atꝙ ip̃a enoueꝰ.
fluminis insula. ¶ Pauł̾. Siinsu¬
ia in flumine nata tua fuĩt. De¬
inde int̾ eam insulam ⁊ gͣriã ripam
alia insula nata fuĩt m̃sura eo no¬
mine erit instruenda a tua insu¬
la ñ ab agro tuo pp̃ ꝙ̃ ea insisã

Expanded text:
atorum.Si epistulam tibi misero, non erit ea tua, antequam tibi reddita fuerit.Paulus: immo contra: nam si miseris ad me tabellarium tuum et ego rescribendi causa litteras tibi misero, simul atque tabellario tuo tradidero, tuae fient. idem accirei gratia misero, ueluti si petieris a me, uti te alicui commendarem, et eas commendaticias tibi misero litteras. Si qua insula in flumine propria tua est, nihil in ea publici est. Paulus: immo in eo genere insularum ripae flumini et litora mari proxima publica sunt, non secus atque in coniuris est.Si qua insula in flumine publico proxima tuo fundo nata est, ea tua est.Psolum eius non tangat, atque ipsa mouetur: fluminis est insula.Paulus: si insula in flumine nata tua fuerit, deinde inter eam insulam et contrariam ripam alia insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ãro ꝙ ac̾uit utrũ meũ sit qm̃
meo adiunctũ est. an eius iuris
in quo insulam ccͣ frontẽ agͥ tiu
nata ẽẽ scͥpsimꝰ. ita ut non exce¬
deret longitudinẽ agritui si allu¬
ea ei insule alluuione accessit id
tuũ e̾ẽ.⁊̃ si ita accessit ut ꝓced̾e̾t
insula ccͣ frontes uicinoꝵ suꝑio¬
ris aity inferioris uł ⁊̃ ut ꝓprior
q̃ro. siͣ ꝓprior ripe mee nata ẽ inlu¬
la. ⁊ postea totũ fluere flum̃ int̾
eam ⁊ insulam ceꝑit relicto suo
alueo. qͦ maior ampnis fluxerat. ñ¬
ia flumen relicto alueo maiore
qui int̾ eam in sulam fu̾at. ⁊ eũ
fundũ uicini qui trans flumen e¬
rat fluere cepit inrt̾ insulã ⁊ fũ¬
dũ tuũ nicħominꝰ insula tua ma¬
net .s. alueus qui fuit int̾ eam
ĩsuiã ⁊ fundũ uicini mediꝰ diui¬
di debet ita ut ꝑs ꝓpͥor ĩsule
tue tua. pars aũ ꝓprior agro ui¬
cini eiꝰ ẽe intelligat᷑. intelligo ut
cum exalt̾a ꝑte insuls alueus fl¬
uminis exaritrerit desisse ĩsulã

Expanded text:
, quod adcreuit utrum meum sit, quoniam meo adiunctum est, an eius iuris in quo insulam contra frontem agri tui enatam esse scripsisti ita, ut non excederet longitudinem agri tui, si alluea ei insulae alluuione accessit, id tuum est, etiamsi ita accessit, ut procederet insula contra frontes uicinorum superioris atque inferioris, uel etiam ut propior quaero, si, cum propior ripae meae enata est insula et postea totum flumen fluere inter me et insulam coepit relicto suo alueo, qu‹o› maior amnis fluerat, nula, flumen relicto alueo maiore, qui inter eam insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum tuum, nihilo minus insula tua manet. set alueus, qui fuit inter eam insulam et fundum uicini, medius diuidi debet, ita ut pars propior insulae tuae tua, pars autem propior agro uicini eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera parte insulae alueus fluminis exaruerit, desisse insulam
Abbreviated transcription (Latin):
totũ illiꝰ sit. ⁊ si in abienio an ꝑtẽ
ẽidẽ acquirat an uo̾ sructuario. In¬
spectõ ẽ in illo nũ exoꝑib serui
adcͥratur. finge t̾ram fodientẽ ĩue¬
nisse ut hoc dicat᷑ friactuarii ẽe
ꝙ u̾o̾ subito ĩ abscondito loco posi¬
tum. nich agens. ẜ ali ambulãt
ĩuenit ꝓprietatis dnĩ sit. ego nec
illiꝰ ad fructuariũ ꝑtinere ꝑtem
arbitror. nemo enĩ seruoꝵ oꝑa ch¬
esaurum q̃rit. nec ea pp̃ tũc t̾ram
ifodiebat. s alsꝰ rei oꝑam sumebat
⁊ fortuna aliud declit. Itaq si in
ip̃ius agro ftuctuarii inuem̾it᷑ pu
sibi ꝑtẽ debitori. p̾stat nec recep¬
ta petunia re̾stituet ꝙ iure suen¬
tatũ eluendi tp̃s pignoris cã ithrͣ
post tnͣsactũ aũ tp̃s thẽsaurũ
in eo inu̾entũ añ solutã p̾ecun¬
.ant totsu tenebitt oblato nõ m̃¬
tra cõstitutã tp̃s debito q uniu̾¬

Expanded text:
 in alieno, an partem eidem adquirat an uero fructuario? inspectio in illo est, num ex operis serui adquiratur. finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, sed aliter ambulans inuenit, proprietatis domini sit. ego nec illius ad fructuarium pertinere partem arbitror: nemo enim seruorum opera thensaurum quaerit nec ea propter tunc terram fodiebat, sed alii rei operam insumebat et fortuna aliud dedit. itaque si in ipsius fructuarii agro inuenerit, putsibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentutum luendi tempus pignoris causa uertitur: post transactum autem tempus thensaurum in eo inuentum ante solutam pecuniam totum tenebit. oblato uero intra constitutum tempus debito, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
di cã posueras aꝑ incidit cũ es
coheret exemptum eũ abstuli nũ
uideat tuũ aprũ abstulisse tibi.¬
⁊ si tuũ putas ẽẽ si solutũ eũ m
siluam dimisissem eo casu tuus ẽẽ
dari oporteret q̃ro R. uideamus
lac̾ium ne int̾sit in pu ͦ. an ĩ pͥuato
posuĩm.⁊ si in pͥuato posui. utrũ
in meo an ĩ alieno. ⁊ si ĩ alieno utr̃
ꝑmissu eiꝰ cuiꝰ fundus erat. an nõ
ꝑmissu eiꝰ posu̾m. p̃t̾ea utrũ in
eo ita heserit aꝑ ut expedire se
non possit. ip̃e an diutius luctan¬
do expediturꝰ se fuĩt. sũma̾ tñ
hãc puto ẽẽ. ut si ĩ meã pot̾atem
ꝑuenit. meus factus sit. Sin autẽ
meũ aprim fe̾rũ in suã naturalẽ
laxttante̾ dimisisses eoꝙꝙ trõ mͣ÷¬

Expanded text:
di causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse dari oportere ne intersit in publico an in priuato posuerim et, si in priuato posui, utrum in meo an in alieno, et, si in alieno, utrum permissu eius cuius fundus erat an non permissu eius posuerim: praeterea utrum in eo ita haeserit aper, ut expedire se non possit ipse, an diutius luctando expediturus se fuerit. summam tamen hanc puto esse, ut, si in meam potestatem peruenit, meus factus sit. sin autem aprum meum ferum in suam naturalem laxitatem dimississes ‹et› eo
Abbreviated transcription (Latin):
tremis dixiss ancillas meas illam
⁊ illam lb̾tas ẽẽ uolo uid̾i ab oĩb
qui legittimi heredes. aut bonoꝵ
possõres futi᷑ eẽnt petissẽ ut hoc
fieri possit.

Expanded text:
tremis dixisset 'ancillas meas illam et illam liberas esse uolo', uideri ab omnibus, qui legitimi heredes aut bonorum possessores futuri essent, petisse, ut hoc fieri possit.
Abbreviated transcription (Latin):
assignet᷑. ¶Ininsulã relegare
p̃sides ꝓuincie possũt. si tñ ut
siquidem insulam sub se habeant
.I. ad eius prouincie formam per¬
tinentẽ ꝙͣ administrant. ⁊̃ speci¬
aliter insulam assignari possũt
inꝙ eam relegare. sin uͦ non ha¬
beant ꝓnuncient qͥdẽ in insulã
se relegare. scribant aũt impr̃i
tit ip̃c insulam se relegare assig¬
re ⁊̃ eam insulam qmͣ in eam
prouinciam cui p̾ossunt ñ ha¬
assignet militi tradendus est
relegatus. ¶ Het ẽ differen¬
tia inter deportatos ⁊ relega¬
tos ꝙ in insulam relegari. et
ad tempus. et inꝑpetuũ quis po¬
deso. ¶ Siue ad tempus siue ⁊̃
perpetuũ quis fuerit relegat
dam manifestatur. rep̃hensi¬
q sunt sontentie eoꝵ qui ad tẽ¬
pus relegatꝰ a demert᷑ ꝑtẽ bõꝵ¬

Expanded text:
adsignetur. In insulam relegare praesides prouinciae possunt, sic tamen, ut, si quidem insulam sub se habeant id est ad eius prouinciae formam pertinentem, quam administrant, et eam specialiter insulam adsignare possint inque eam relegare, sin uero non habeant, pronuntient quidem in insulam se relegare, scribant autem imperatori, ut ipse insulam re in eam insulam, quam in ea prouincia cui praesunt non haadsignet, militi tradendus est relegatus. Haec est differentia inter deportatos et relegatos, quod in insulam relegari et ad tempus et in perpetuum quis potest. Siue ad tempus siue in perpetuum quis fuerit relegatudam manifestatur, reprehensaeque sunt sententiae eorum, qui ad tempus relegatis ademerunt partem bo
Abbreviated transcription (Latin):
indultum est. uti p̃sidibus siria¬
rum. Seti ⁊ dariarum constitutũ¬
est. ¶ Eum cui patria inter¬
dictum: etiam urbe abstinere
debere. Contra autem si cui urbe
fuerit interdictum patua sua mn¬
terdictum non uidetur. et ita
multis constitutõnibus cauetur.
Si cui plane non patria sua s
aliqua ciuitate interdicdum sit.
uidendum an etiam patria sua.
Itemq urbe interdictum dicamꝰ
quod magis est uerum. ¶ Hiis
qui legatur dies excedendi a pre¬
sidibus dari. et pot̾ ⁊ solet. et .a.
moris ita pronunciari illum pro¬
uincia illa insulisꝙ eis relego ex¬
cedere que debebit inter illum
diem relegatum plane libellũ
dare principis ⁊ diui fragres res¬
cripserunt. ¶Solẽt p̃t᷑a inter¬
diri sententia cbabusdam ue intͥͣ
patre t̾ritoꝵ uł muros morent᷑
ne excedant pat̾am. uel in uscis
quibusdam morent᷑. Solet de¬
curionibus ordine int̾tlici. uelad
tempꝰ. uel in perpetuũ. Itẽ pot̃
alicui pena iniungi ne honores

Expanded text:
indultum est: ut praesidibus Syriaindultum est: ut praesidibus Syriarum, sed et Daciarum. Constitutum eum, cui patria interdictum est, etiam urbe abstinere debere: contra autem si cui urbe fuerit interdictum, patria sua interdictum non uidetur. et ita multis constitutionibus cauetur. Si cui plane non patria sua, sed aliqua ciuitate interdictum sit, uidendum est, an etiam patria sua itemque urbe interdictum dicamus: quod magis est. His, qui relegantur, dies excedendi a praesidibus dari et potest et solet: etenim moris est ita pronuntiari 'illum prouincia illa insulisque eis relego excedereque debebit intra illum diem'. Relegatum plane libellum dare princi‹pi› posse diui fratres rescripserunt. Solet praeterea interdici sent‹ent›ia quibusdam, ne intra patriae territorium uel muros morentur: ne excedant patriam uel in uicis quibusdam morentur. Solet decurionibus ordine interdici uel ad tempus uel in perpetuum. Item potest alicui poena iniungi, ne honores
Abbreviated transcription (Latin):
osi. n ab hostib capti. n hi qͦꝰ
religio aut honestior cã uł calami¬
ta s aliqͣ. uł maioris rei familiansᷤᷤ
aut capitis fameq ꝑiculũ aut siłis
tur. ac ne pupilli quideꝰ. ⁊ tutores
cã detinet. S nec si hn dat oꝑã
sui pot̾atẽ ñ faciũt᷑. ꝓnto pupilł.

Expanded text:
osi neque ab hostibus capti neque hi, quos religio aut honestior causa vel calamitas aliqua vel maior res familiaris aut capitis famaeve periculum aut similis to continentur: ac ne pupilli quidem, qui tutores causa detinet. sed nec, si hi data opera sui potestatem n