comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
addidit. coniugẽq eius. ac liberos in castra accitos. que¬
stione habita primum de fuga.alium deinde in quan¬
tum auri argentiq domi relictum eẽt.satis cognitis
omibus uiuos combussit. fabius ad suesula ꝓfectus.t
arpos primum institit oppugnare. Ubi cũ mille fere.
passibus castra posuisset. contẽplatus. ex propinquo
situm urbꝰ. meniaq. que pars tutissima paenibus erit.
quia maxime neglectam custodia uidet ea potissimu
adgrecli statuit. Comꝑatis omibus que ad urbes oppu¬
gnandas usui sunt. centurionuni robora ex toto exerci¬
tu delegit. tribunos q uiros fortes eis prefeat. et mi¬
lites sexcentos quantum satis uisum est atribuit.
eos q u̾bi quarte uigilie signũ cetĩsset. id ad eurs
lotum scalas uibsit fetre. porta ibi humilis ⁊ angusti
erat. in frequenti uia ꝓ desertas partem urbis. Eam
portam scalis prius trãsgressos ad murũ pergere ex

Expanded text:
addidit coniugemque eius ac liberos in castra accitos, quaeaddidit coniugemque eius ac liberos in castra accitos, quaestione prius habita primum de fuga Altini, dein quantum auri argentique domi relictum esset, satis cognitis omnibus uiuos combussit. Fabius ab Suessula profectus Arpos primum institit oppugnare. ubi cum a quingentis fere passibus castra posuisset, contemplatus ex propinquo situm urbis moeniaque, quae pars tutissima moenibus erat, quia maxime neglectam custodia uidit, ea potissimum adgredi statuit. comparatis omnibus quae ad urbes oppugnandas usui sunt centurionum robora ex toto exercitu delegit tribunosque uiros fortes eis praefecit et milites sescentos, quantum satis uisum est, attribuit eosque, ubi quartae uigiliae signum cecinisset, ad eum locum scalas iussit ferre. porta ibi humilis et angusta erat infrequenti uia per desertam partem urbis. iam portam scalis prius transgressos murum aperire ex
Abbreviated transcription (Latin):
quiri breui desiderata ab socus romana res federibus
diam consecuru. consilii uiam. neq eum pro hoste ne
belli tempus. perpetrato bello cum consultandũ utrum
defectio prior plus merita sit pene. an hic reditus uenie.
fabio ad sensum est. catenis q ligatis traditus. et ip̃e
et comites. et aurisatis quol magnũ pondus secum cũ
attulerat. ei ẜuari iussum calibus eum intra diu solutã
custodes sequebantur. Nocte clausum ad seruabant. ar¬
pis domi primum desiderari queriq est ceptus. deinfa¬
ma ꝑtotum urbem uulgata. tu multum pro principe
amisso fecit. metuq rerum nouaꝵ extimplo nuntii.
missi. Quibus nequaꝙͣ offensus penus. quia et ip̃m ut¬
ab ambigue fidei uirum. susrectum iam pridem habebat
et causam nactus erat. tam ditis hominis bona possidẽ¬
di uendendiq. Ceterum ut ire magis quam auaritie
datum crederent homines crudelitati quoq grauitatẽ

Expanded text:
quin breui deserta ab sociis Romana res foederibusquin breui deserta ab sociis Romana res foederibusdiam secuturum consilii uiam. neque eum pro hoste neqbelli tempus; perpetrato bello tum consultandum utrum prior defectio plus merita sit poenae an hic reditus ueniae. Fabio adsensum est Calenisque legatis traditus et ipse et comites; et auri satis magnum pondus quod secum tum attulerat ei seruari iussum. Calibus eum interdiu solutum custodes sequebantur, nocte clausum adseruabant. Arpis domi primum desiderari quaerique est coeptus; dein fama per totam urbem uolgata tumultum, ut principe amisso, fecit, metuque rerum nouarum extemplo nuntii missi. quibus nequaquam offensus Poenus, quia et ipsum ut ambiguae fidei uirum suspectum iam pridem habebat et causam nactus erat tam ditis hominis bona possidendi uendendique; ceterum, ut irae magis quam auaritiae datum crederent homines, crudelitatem quoque auiditati
Abbreviated transcription (Latin):
scires consulem te ẽẽ. In ea castra classius altini us
arꝑian as clam nocte cũ trib seruis uenit. promittens
si sibi p̃mio foret. se arpos proditurum eẽ. Eam rem ad
consilium retulisset fabuis aluis pro trãsfuga uerberan¬
dus necandusq uderi. ancipitis animi comunis hostis
qui post canensem cladem tamꝙͣ cũ fortuna fidem stare
opporteret ad hannibalem discessit. traxissetq ad defec¬
tionem arpos tñ. quam res romana ꝯtra spem uotaq
eius uelut resurgeret. turpius iuideitur. nouã refcrre
semꝑ aliunde sentiat infidus socius uanus hostis ad fa¬
lerioꝵ plurime proditorem ttium transfugis documẽ¬
tum esse. Contra ea con sulis pater fabius tempoꝵ obli¬
tos homines. in meclio ardore belli. tanꝙͣ libera de qͣ
ad que eos agitandum sit. si quo moclo fieri possit.i
Ne qui socu populo romano desiseint. et nõ uocitent.
documentum autẽ dioatur statui oportere. siquis res

Expanded text:
scires consulem te esse'. in ea castra Dasius Altinius scires consulem te esse'. in ea castra Dasius Altinius Arpinus clam nocte cum tribus seruis uenit promittens, si sibi praemio foret, se Arpos proditurum esse. eam rem ad consilium <cum> rettulisset Fabius, aliis pro transfuga uerberandus necandusque uideri ancipitis animi communis hostis, qui post Cannensem cladem, tamquam cum fortuna fidem stare oporteret, ad Hannibalem descisset traxissetque ad defectionem Arpos; tum, quia res Romana contra spem uotaque eius uelut resurgere ab stirpibus uideatur, nouam referre semper, aliunde sentiat, infidus socius, uanus hostis; id ad Faleriorum Pyrrhique proditorem tertium transfugis documentum esset. contra ea consulis pater Fabius temporum oblitos homines in medio ardore belli tamquam in pace libeatque cogitandum sit si quo modo fieri possit ne qui socii a populo Romano desciscant, id non cogitent, documentum autem dicant statui oportere si quis resi
Abbreviated transcription (Latin):
sũsꝑta bella muniuerũt romanũ imꝑium. Consuleᷤ
duãbus. urbanis legionibus scriptis. supplemẽ¬
toq in alias lecto prius ꝙͣ ab urbe mouerent. pro¬
digia procurarant. que nuntiata erant. Murus
ac porte tacte. et aricie etiam iouis edes de celo
tacta fuerant. et alia ludibria oculoꝵ aurũq cred¬
ta proueris. Nauium longaꝵ spẽs in flumen. et¬
aricine. que milla erauise. et miouis uicilim tem¬
plo. ꝙ in conpsino agro ẽ arma concrepuissent. et
flumen amiterni cruentum fluxisse. his procuratiᷤ
ex decreto pontificum. profecti cõsules. sempronius
inlucanos. inapũliam fabius. pater filio legatus
ad suessulam in castra uenit. Cum obuiam filius
progrederetur. lictores q uerecũdia maiestatis eius
cquo p̃uecius. senex ut cõs. animadu̾tere. ꝓximum
litorẽ iussit. et ut is descenderet ex equo inclamauit.
tum demum desiliẽs experiri inquit nolui fili. sac

Expanded text:
suspecta bella muniuerunt Romanum imperium. consules suspecta bella muniuerunt Romanum imperium. consules duabus urbanis legionibus scriptis supplementoque in alias lecto priusquam ab urbe mouerent prodigia procurarunt quae nuntiata erant. murus ac porta Caietae et Ariciae etiam Iouis aedes de caelo tacta fuerat. et alia ludibria oculorum auriumque credita pro ueris: nauium longarum species in flumine Tarracinae quae nullae erant uisas et in Iouis Uicilini templo, quod in Compsano agro est, arma concrepuisse et flumen Amiterni cruentum fluxisse. his procuratis ex decreto pontificum profecti consules Sempronius in Lucanos, in Apuliam Fabius. pater filio legatus ad Suessulam in castra uenit. cum obuiam filius progrederetur lictoresque uerecundia maiestatis eius praeuectus senex, ut consul animaduertere proximum lictorem iussit et is ut descenderet ex equo inclamauit, tum demum desiliens 'experiri' inquit 'uolui, fili, satin
Abbreviated transcription (Latin):
pentibus per medios hostes auxilus. Comitus ꝑ
ac prouintus suis. pretoriumq et de exercitibus
atq exercitus. diuisi. bellum cum annibale consuli¬
bus mandatum. et exercitum unũ cumq ip̃e sẽ¬
pronius habuerat. alter ꝙͣ fabius.cõs. ẽẽ bine erãt
legiones.m̃. emilius. p̃ii.cuius ꝑ macrina soes e¬
riam ꝓuinciam haberet. legionesq duas quibus.
Q̃. fabius qui tum consul erat pretor prefuerat p̃r.
sempronio prouintiam arimenũ cũ fuluio. suessu¬
lam cum binis istem legionibus cuenerunt. ut ⁊¬
fuluius urbanas legiones duceret. tuditanus.am.
pomponio.acciperet prorogata imperia ꝓuĩtie. qui.
m̃. claudio sicilie. finibus eis quibus reguum hie¬
lio classis exercitus milli additi noui.m̃. ualerio
grecia macedoniaq cum legione. et dasse quã ha¬
beret . in.initio cum uetere exercitu. due autẽ le¬
hiis copiis. aduersus multa simł aut mota. aut

Expanded text:
pentibus per medios hostes duxit. his comitiispentibus per medios hostes duxit. his comitiisac prouinciis suis praetorumque et de exercitibusatque exercitus diuisi: bellum cum Hannibale consulibus mandatum et exercituum unus quem ipse Sempronius habuerat, alter quem Fabius consul; eae binae erant legiones. M. Aemilius praetor, cuius peregrina sors e, mandata Luceriam prouinciam haberet legionesque duas quibus Q. Fabius , qui tum consul erat, praetor praefuerat. P. Sempronio prouincia Ariminum, Cn. Fuluio Suessula cum binis item legionibus euenerunt ut Fuluius urbanas legiones duceret, Tuditanus a M. Pomponio acciperet. prorogata imperia prouinciaeque, M. Claudio Sicilia finibus eis quibus regnum Hie, T. Otacilio classis — exercitus nulli additi noui—; M. Ualerio Graecia Macedoniaque cum legione et classe quam haberet; Q. Mucio cum uetere exercitu—duae autem lehis copiis aduersus multa simul aut mota aut
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum quod causa belli ẽẽt octauum iam annum
sub hostiũ potestate ẽẽ. Itaq id oppidum ut pulso
presidio punico receꝑunt.cultoribusq antiquis ⁊¬
quos et us reliquerat belli restituerunt urbem q
eoꝵ delenere. Ne in hispaniaq fabio.m. claudio.
extimplo censorib.p̾. furio. et .m̾. attilio. ap̃. metel¬
lo. tir̃. p̃l. dies dicta ad populũ est. Questorem eũ
proximo anno adẽpto equo tributo mouerant at¬
q etarium fecerat ꝓpter coniurationem deserte¬
actus italie ad cannas factam. Set nouem tribuno¬
rum auxilio uetiti. causam in magistratu dicere
dimissiq fuerant. Neq lustrum ꝑficerent mors
prohibuit. p̃. furi.M. atrilius magistratu se abdi¬
cant. consilia consularia habita.a fabio maximo.
cõs. Creati. cõs. ambo absentes. que fabius maxi¬
mus cõs. filius. et .T. sempronius. gracchus iteꝵ
quadriduum. eo anno primum factos ab curules

Expanded text:
oppidum, quae causa belli esset, octauum iam annum oppidum, quae causa belli esset, octauum iam annum sub hostium potestate esse. itaque id oppidum ui pulso praesidio Punico receperunt cultoribusque antiquis quos ex iis uis reliquerat belli restitueeorum deleuerunt. haec in Hispania Q. Fabio M. Claudio ctum inissent, extemplo censoribus P. Furio et M. Atilio a <M.> Metello tribuno plebis dies dicta ad populum est— quaestorem eum proximo anno adempto equo tribu mouerant atque aerarium fecerant propter coniurationem deserendae Italiae ad Cannas factam—sed nouem tribunorum auxilio uetiti causam in magistratu dicere dimissique fuerant. ne lustrum perficerent, mors prohibuit P. Furii ; M. Atilius magistratu se abdicauit. comitia consularia habita ab Q. Fabio Maximo consule. creati consules ambo absentes, Q. Fabius Maximus , consulis filius, et Ti. Sempronius Gracchus iteruquatriduum eo anno primum factos ab curulibu
Abbreviated transcription (Latin):
pilis cõfixi. hoc quoꝙ predio. ad .xii. milia hominũ
dicuntur cesa. prope triam. capta cum signis mułi
sere. Et ut territis instare secutus romanpeo i bra
itm scipio lecticuli in aciẽ inlatus conflurit. ilec
dubia uictoria fuit.minus tamen dimidio hostiu
quã antea. ꝗa pauciores suꝑfuerant qui pugntrẽt
occsum. S gñs nanti instuirandis reparindĩs¬
ꝙ bellis. magonem ad conquisitionẽ in ilitũ fratrẽ
ipẽ brcui repleuit exercitum. amõs qr ad rẽpiandũ
de integro certamen fecit. alii pleriꝙ milites. sique
pro parte tociens intea paucos dies uicta isdem amĩs
quibus .p̃u. orta edemq euenta pugnauere. plus er ᷤᷤ¬
to milia hominum cosa. et nõ multo minus quam
nia galluca fuere ali rei torq̃s. at millc q magnus
uumenis. duo etiĩ insignes regnli. gallorũ menia¬
cepta. et cuus maromina erant. eo predio ceciderunt
essent. Uerecundia romanos tandẽ cepit. saguntum

Expanded text:
pilis confixi. hoc quoque proelio ad duodecim milia hominum pilis confixi. hoc quoque proelio ad duodecim milia hominum dicuntur caesa, prope tria capta cum signis militsere et, ut territis instaret, secutus Romanus. ibi iterum Scipio lecticula in aciem inlatus conflixit nec dubia uictoria fuit; minus tamen dimidio hostium quam antea, quia pauciores superfuerant qui pugnarent, occisum. sed gens nata instaurandis reparandisque bellis Magone ad conquisitionem militum a fratre misso breui repleuit exercitum animosque ad temptandum de integro certamen fecit. Galli plerique milites, iique pro parte totiens intra paucos dies uicta, iisdem animis quibus priores eodemque euentu pugnauere. plus octo milia hominum caesa, haud multo minus quam ma Gallica fuere, aurei torques armillaeque, magnus numerus; duo etiam insignes reguli Gallorum— Moeniacapto et Uismaro nomina erant—eo proelio ceciderunt. essent, uerecundia Romanos tandem cepit Saguntum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ erat. uidebant̃ q mopia maxime enim locũ expu¬
gnaturi. corũ scipio. ut socius p̃sidioq ferret. opem cũ
legione. expedita ꝓfectus. inter bina castra cũ magria
cede hostium urbem est ingressus. et postero die erup¬
tione eque felici pugnauit. Supra.xii. milia hominũ.
de urb socia. et hec romanoꝵ erat. a cartidinensiba
oppugnari certa est. Eam obsidionẽ sinc certamine
adueniens. eñ. scipio soluit. ad mũdam exinde castin
punica mota. et romani eo confestin secuti sũt. ĩbi
signis conlatis. pugnatum per quatuor fermeoras̃.
egregieq uincentib romaniᷤ signũ deceptui est datum
ꝙ corũ scipionis femur tragula confixum erait pauõ¬
ꝙ circa eum ceperat milites. Ne mortiferu eẽt auo¬
nus. Ceteru haud dubiũ fuit. quin nsica mera u¬
teruenisset. et castra eo die punica capi potuerunt
Iam nõ milites solũ. s elephanti et am psq ed unliũ

Expanded text:
num erat; uidebanturque inopia maxime eum locum expunum erat; uidebanturque inopia maxime eum locum expugnaturi. Cn. Scipio , ut sociis praesidioque ferret opem, cum legione expedita profectus inter bina castra cum magna caede hostium urbem est ingressus et postero die eruptione aeque felici pugnauit. supra duodecim milia hominum de urbs—socia et haec Romanorum erat—a Carthaginiensibus oppugnari coepta est. eam obsidionem sine certamine adueniens Cn. Scipio soluit. ad Mundam exinde castra Punica mota et Romani eo confestim secuti sunt. ibi signis conlatis pugnatum per quattuor ferme horas egregieque uincentibus Romanis signum receptui est datum, quod Cn. Scipionis femur tragula confixum erat pauorque circa eum ceperat milites ne mortiferum esset uolnus. ceterum haud dubium fuit quin, nisi ea mora interuenisset, castra eo die Punica capi potuerint; nam non milites solum sed elephanti etiam usque ad uallum
Abbreviated transcription (Latin):
romani habuere. Arxerat munita. et conuexerant añ
romanũ inpune inuersatũ ab equitib hostiũ fuerat
et ad. xx.m̾. aut moratoꝵ aut palantium ꝑ agros inter¬
fecta.Cessere inde romani ꝑ pruis pacata loca. et ad mõ¬
tem uictorie castra communi uere .Eo. cñ. scipio cũ õi¬
bus copus. et hasdrubal gisgonis filius. tercius carta¬
ginensium dux cum exercitu uisto aduẽit. Contra ꝙ
castra romana trãstiuiu om̃s cõsedẽ.p. scipio cũ exre¬
ditis clam ꝓfectus ad loca cuta uiscenda aut fefellit᷑
hostes. oppresissentq eũ in patentib cãpis. Ni cumu¬
lum in propinquo cepisset. ibi quoꝵ circũsesus ad ũc¬
tu frĩs obsidione eximitur. Castulo urbs hispanie ua¬
lida ac nobilis et adeo cõuicta. societate penis uxor
ut inde hanmbali eẽt ad romanos defecit s Cartaginẽ¬
ses ilitugum oppugnare ad erti. ꝗt p̃sidium ibi roma¬

Expanded text:
Romani habuere. arx erat munita et conuexerant anteRomani habuere. arx erat munita et conuexerant anteRomanum impune incursatum ab equitibus hostium fuerat et ad duo milia aut moratorum aut palantium per agros interfecta, cessere inde Romani propius pacata loca et ad montem Uictoriae castra communiuere. eo Cn. Scipio cum omnibus copiis et Hasdrubal Gisgonis filius, tertius Carthaginiensium dux, cum exercitu iusto aduenit contraque castra Romana trans fluuium omnes consedere. P. Scipio cum expeditis clam profectus ad loca circa uisenda haud fefellit hostes oppressissentque eum in patentibus campis, ni tumulum in propinquo cepisset. ibi quoque circumsessus aduentu fratris obsidione eximitur. Castulo, urbs Hispaniae ualida ac nobilis et adeo coniuncta societate Poenis ut uxor inde Hannibali esset, ad Romanos defecit. Carthaginienses Iliturgim oppugnare adorti, quia praesidium ibi Roma
Abbreviated transcription (Latin):
conaret᷑. etiam ip̃e rex sicut samno excitus erat prope
turbi effusa est. paulo minas tria militũ in castris aut
cipta. aut occisa. plus tamen hominũ aliqn ciptũ quam
tnisum ẽ. Castris direptis appolloniate. citapultas .b. ili¬
Iio tormẽtaq alia. que oppugnande urbi compata crãt.
id fuend⁊ incenia si quã do simili fortuma uenisset appol¬
loniã deuexere. Cetera om̃i p̃da castroꝵ romanis cessa
est. hec cum oritum eẽnt nuntiata. m̃. ualerius classem.
ex timplo ad hostiũ fluminis duxit. ⁊e nauib capessere
inermi exercitu spoliatoq. Romana classis. cum. m̾.
ualerio ori hibernauit. ¶ Eodem anno hispania uarie
res geste. Nã prius ꝙͣ rom̾ani ãnem hyberum transirẽt
in gentes. copias hispanoꝵ mago et hasdrubal fuderũt.
defecissetq a romanis ulterior hispania.ni. p̃. corneliꝰ
raptim traducto excitu hiberum. dubus socioꝵ. castra¬

Expanded text:
conaretur, sed etiam ipse rex, sicut somno excitus erat, prope conaretur, sed etiam ipse rex, sicut somno excitus erat, prope t alia turba effusa est. paulo minus tria milia militum in castris aut capta aut occisa; plus tamen hominum aliquanto captum quam caesum est. castris direptis Apolloniatae catapultas ballistas tormentaque alia quae oppugnandae urbi comparata erant ad tuenda moenia, si quando similis fortuna uenisset, Apolloniam deuexere: cetera omnis praeda castrorum Romanis concessa est. haec cum Oricum essent nuntiata, M. Ualerius classem extemplo ad ostium fluminis duxit, ne nauibus capessereinermi exercitu spoliatoque. Romana classis cum M. Ualerio Orici hibernauit. eodem anno in Hispania uarie res gestae. nam priusquam Romani amnem Hiberum transirent, ingentes copias Hispanorum Mago et Hasdrubal fuderunt; defecissetque ab Romanis ulterior Hispania, ni P. Cornelius raptim traducto exercitu Hiberum dubiis sociorum a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ deficere ab romanis nolent ẽẽ. ileq substinere ult᷑
uin macedonuz. posse nͥ p̃sidium mictit̃ romanũ factũ¬
io se que uellent. pollicites. cõs. delectorum militũ naui¬
sti uro inpigro. et ꝑito militii. Eis expositis militib in
tenam. Nauibq oritũ retro unde uenerait ad craterim
deissem remisus. milites ꝓcul a flumine ꝑuiam minime
ibregus obseisam dixit. et norte itaut iremo r stum
sentiret urbem est ingressus. dic ĩ sequẽte qeuete s tuip¬
fectus uiuentutẽ appollonatium. arma qr et urbis uires
uspiceret. uͥ ea uisa inspectaq satis aĩmor. fecere. sunł¬
p ab exploratorib comperit. quãti sccodia ac negligẽ
napud hostes ec̃m silentio noctis ab urbe sine ullo tũ¬
multu egressus. castra hostiũ adeo neglecti atq aperca
lide tantus terror pauor ꝙ oĩs occurauit. ut nom mo¬
d alius quisquam arma caperet. aut pellere hestem

Expanded text:
quod deficere ab Romanis nollent, esse neque sustinere ultra quod deficere ab Romanis nollent, esse neque sustinere ultra vim Macedonum posse, ni praesidium mittatur Romanum. facturum se quae vellent pollicitus, duo milia delectorum militum navi. Naevio Crista, viro inpigro et perito militiae. is expositis in tibus nauibusque Oricum retro unde uenerat ad ceteram classem remissis milites procul a flumine per uiam minime ab regiis obsessam duxit et nocte, ita ut nemo hostium sentiret, urbem est ingressus. diem insequentem quieuere dum praefectus iuuentutem Apolloniatium armaque et urbis uires inspiceret. ubi ea uisa inspectaque satis animorum fecere simulque ab exploratoribus comperit quanta socordia ac neglegentia apud hostes esset, silentio noctis ab urbe sine ullo tumultu egressus castra hostium adeo neglecta atque aperta inde tantus terror pauorque omnes occupauit ut non modo alius quisquam arma caperet aut castris pellere hostem
Abbreviated transcription (Latin):
quĩq milia passuum ex aꝑilio leontinam uocant locũ¬
communii edifioauit. ¶Hec insicilia usq ad printipi¬
um hiemis gesta estitedet cũ philippo rege ꝙ iam ante
susceptũ fuerat. motum bellũ est. legati ab orico. ad m.
q circa litorib nũtiantes philippũ pͥmũ appollonia
nectum deinde ut ea res tardiore spe fuerit. adoricum
clam nocte exercitum admonisse. eamq urbem sitam in
plano neq menus neq uiris atq armis ualidã pͥmo
impetu opp̃ssim ẽẽ. Nec nuntiantes orabant ut opem
feret hostem q haud dubiũ rominis terra ac maritimiꝰ
uiribus arcerent. qui ob nullã aliam cãm nisi ꝙ ĩnune
legato cum classe instructa parataq. et ꝙ longe naues
militũ caꝑe nõ poterãt moneranas inpositis. altero die
inde reliquerat. haud magno certamine recepit. legat
eo appollonia uenerunt. nuntiautes in obsidione sese

Expanded text:
quinque milia passuum <ab> Hexapylo—Leonta uocant locumquinque milia passuum <ab> Hexapylo—Leonta uocant locum—communiit aedificauitque. haec in Sicilia usque ad principium hiemis gesta. eadem aestate et cum Philippo rege, quod iam ante suspectum fuerat, motum bellum est. legati ab Orico ad M. Uaque circa litoribus, nuntiantes Philippum primum Apolloniam rso subuectum; deinde, ut ea res tardior spe fuerit, ad Oricum clam nocte exercitum admouisse eamque urbem, sitam in plano, neque moenibus neque uiris atque armis ualidam, primo impetu oppressam esse. haec nuntiantes orabant ut opem ferret hostemque haud dubium Romanis mari ac terra maritimis urbibus arceret, quae ob nullam aliam causam nisi quod legato cum classe instructa parataque et, quod longae naves militum capere non poterant in onerarias inpositis altero die inde reliquerat haud magno certamine recepit. legati eo ab Apollonia venerunt, nuntiantes in obsidione sese,
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯcessit. ratus timore deteritos ꝓditionib p̃sidioꝵ sicu¬
os. atq ea clides ut urbis ĩ media sitilia site clareq uł
b insignem munimẽto naturali locũ uł ob sacrata oĩa
uestigus maꝑte. quõdam pro serpine. prope uno die oẽ
cili puasit. Et quia cede infanda rebantur. nõ hõium
cintũ set etiã deor sedem uiolatã ẽẽ . tã uõ quia etiã aũt
dubii fuerant defecere ad penos. hoppocrates inde mur¬
gntiam. hunilco agrigentũ sesẽ recepit. cum acciti ꝓ
dictorib ne ꝗquam ad hennam exercitum admouissẽt
Miellus retro ĩ leontinos redit. frum̃toq et cõmeati¬
bus alus in castra comectis. p̃sidio ibi modico relicto
id sincusas obsidendas uenit. Inde appio cliudio romã
id consulatũ petendũ misso. G̾. quĩtium c̾spinm in
cius locũ classi. castrisq p̾fecit ueterib. ip̃e hib̃na culi

Expanded text:
bus concessit, ratus timore fore deterritos proditionibus praesidiorum Sicubus concessit, ratus timore fore deterritos proditionibus praesidiorum Siculos. atque ea clades, ut urbis in media Sicilia sitae claraeque uel ob insignem munimento naturali locum uel ob sacrata omnia uestigiis raptae quondam Proserpinae, prope uno die omnem Siciliam peruasit et, quia caede infanda rebantur non hominum tantum sed etiam deorum sedem uiolatam esse, tum uero qui etiam ante dubii fuerant defecere ad Poenos. Hippocrates inde Murgantiam, Himilco Agrigentum sese recepit, cum acciti a proditoribus nequiquam ad Hennam exercitum admouissent. Marcellus retro in Leontinos redit frumentoque et commeatibus aliis in castra conuectis, praesidio modico ibi relicto, ad Syracusas obsidendas uenit. inde Ap. Claudio Romam ad consulatum petendum misso T. Quinctium Crispinum in eius locum classi castrisque praeficit ueteribus; ipse hibernacula
Abbreviated transcription (Latin):
esse. non suam et pleraq cadem. que prius pridie
dixisset. primo sensim. ac plus reddere claues. dein
iam una uoce oc̃s id iuberent. contanctiꝙ et deffe¬
renti ferociter immitartntur. nec uiderentur ulta
uim utinam dilaturi. tum prefectus toga signum ut
conuenert dedit. milites ꝙ intenti dudum ac paro
alii superne aduersam contionem clamore sublato
decurtunt: alii ad exitus theatri conferti obsistunt.
Ceduntur hennenses cauea inclusi co acernantuuꝙ
non cede solum sed ctiam fuga cum super aliorim
capita ruerent. in tegris auciis. uni mortius ince¬
dentes. cumularentur. Inde passim discurntur. g
uibus capite modo fugaꝙ et cedes omĩa tenet. Aichͥib
remissiore militũ ita qd̾ uite turbã ĩ enmnẽ cedebant.
um si ꝑiculum paret ardor certaminis. eos irritaret.
itu heuna uit malo aut necessario facinore retenta. mã¬
ellus nec factũ imꝓbiuit. et p̃dam henniensiũ militi¬

Expanded text:
esse, non suam et pleraque eadem quae pridie esse, non suam et pleraque eadem quae pridie dixisset, et primo sensim †ac plus† reddere claues, dein iam una uoce id omnes iuberent cunctantique et differenti ferociter minitarentur nec uiderentur ultra uim ultimam dilaturi, tum praefectus toga signum, ut conuenerat, dedit militesque intenti dudum ac parati alii superne in auersam contionem clamore sublato decurrunt, alii ad exitus theatri conferti obsistunt. caeduntur Hennenses cauea inclusi coaceruanturque non caede solum sed etiam fuga, cum super aliorum <alii> capita ruerent <et> integris saucii, uiui mortuis incidentes cumularentur. inde passim discurritur, et urbis captae modo fugaque et caedes omnia tenet nihilo remissiore militum ira quod turbam inermem caedebant quam si periculum par et ardor certaminis eos inritaret. ita Henna aut malo aut necessario facinore retenta. Marcellus nec factum improbauit et praedam Hennensium militi
Abbreviated transcription (Latin):
qi traham. Cum toga signum dedero. Tum michi undis
damore sublato turbam inuadite. ac sternite om̃ia se.¬
rro. et cauete quicꝙͣ suꝑsit. a quib aut uis aut fauiꝰ
timeu possit uos ceres mat̾. ac prostrpina. precor &¬
teri superni inftiniq diĩ. qui hanc urbem. hos sacritos
lacus locosq colitis. ut ita nobis uolentes propitũ
adsitis. siuitande non fertnde finudis causa. hox con
capimus. pluribus uos milites hortarer. si cũ annatiꝰ
dimicatio futua cẽt Inermes incautos ad satictatẽ
trucidabitis. Et consulis castra in propinquo sunt. ne
quid ab hamilcone et carthaginensib timeri possit. ab
hac adortatione dimissi. corpora curant. postero die
alia aliis locis ad obsidendis itincribus claudendos qi
opsiti exitus pars maxima suꝑ theatrum circaq ad¬
sueti et ante spectaculum contionem consistunt.
productus ad populum amagistratibus prefectus
romanus cum consulis de care uis ac potestatem

Expanded text:
que traham. cum toga signum dedero, tum mihi undique que traham. cum toga signum dedero, tum mihi undique clamore sublato turbam inuadite ac sternite omnia ferro; et cauete quisquam supersit cuius aut uis aut fraus timeri possit. uos, Ceres mater ac Proserpina, precor, ceteri superi infernique di, qui hanc urbem, hos sacratos lacus lucosque colitis, ut ita nobis uolentes propitii adsitis, si uitandae, non inferendae fraudis causa hoc consilii capimus. pluribus uos, milites, hortarer, si cum armatis dimicatio futura esset; inermes, incautos ad satietatem trucidabitis; et consulis castra in propinquo sunt, ne quid ab Himilcone et Carthaginiensibus timeri possit.' ab hac adhortatione dimissi corpora curant. postero die alii aliis locis ad obsidenda itinera claudendosque oppositi exitus; pars maxima super theatrum circaque, adsueti et ante spectaculo contionum, consistunt. productus ad populum a magistratibus praefectus Romanus cum consulis de ea re ius ac potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
postꝙ̃ abco colloquio in artem sese recepit. conuoca¬
tio quibus credo ego uos audułe milites inquit qse¬
ad modum prosidia romana a siliciis circumuente
et oppressa suit per hos dies. cam uos fraudem deu
primo benignitate. dem uestra ip̃i uirtute dic
noctesq ꝑstando ac peruigilando in armis uitastis
utinam reliquum tempus nec patiendo infanda l
cuiꝙͣ parum succedit. aperte ac propallam daues por¬
tarum respo reposeunt. Quas simul ut tradiderimꝰ
carthaginẽsium ex timplo henna erit. fediusꝙ hie
trucidamur. quam murgantie presidium intti sea¬
tum est. Noctem unam egre ad consultandum supsi
qua uos certiores periculi in stantis facerem. Orta
luce concionem habitur sunt ad criminandum me
hennc̃sium sanguine. henna mundabitur. nec picocui
uerit secrum eius uictoria erit. Intenti cigo omes
armatiq signum expectabitis. Ego in concione ero. et
tempus quo ad omĩa instructa sint. loquendo altercado¬

Expanded text:
postquam ab eo conloquio in arcem sese recepit, conuocapostquam ab eo conloquio in arcem sese recepit, conuocatis militibus 'credo ego uos audisse, milites' inquit, 'quemadmodum praesidia Romana ab Siculis circumuenta et oppressa sint per hos dies. eam uos fraudem deum primo benignitate, dein uestra ipsi uirtute dies noctesque perstando ac peruigilando in armis uitastis. utinam reliquum tempus nec patiendo infanda necui quoniam parum succedit, aperte ac propalam claues portarum reposcunt; quas simul tradiderimus, Carthaginiensium extemplo Henna erit foediusque hic trucidabimur quam Murgantiae praesidium interfectum est. noctem unam aegre ad consultandum sumpsi, qua uos certiores periculi instantis facerem. orta luce contionem habituri sunt ad criminandum me Hennensium sanguine Henna inundabitur. nec praeoccuxerit ferrum, eius uictoria erit. intenti ergo omnes armatique signum exspectabitis. ego in contione ero et tempus, quoad omnia instructa sint, loquendo altercando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sue potestats aiunt. debere esse. si libere. in societa¬
tem. Non serui in custodiam traditi. eeñt romanis.
Itaꝙ claues portarum reddi sibi equum censent.
bonis sociis. fidem suam maximum uinculum esse.
tee ac non coacti manfissent in amititia. ad ea ro¬
manus se in presidio impositum esse diccre. ab im¬
peratore suo. clauec ꝙ portarum et custodiam artiᷤ
ab eo accepisse. quem nec suo. Nec hennensium arbi¬
trio haberet. sed eius qui cõmisisset. coñs. marcel¬
lum aut procul esse. adcum micterent. legatos
cuius uris atq arbitrii esse. se nero negare illi
missuros testariq si uerbis nichil agerent uindic¬
tam aliquam libertatis sue quesituros. Tum pi¬
narius ait illis. Si adicto consule grauamur
mictere sibi saltem darent populi concilium. ut
sciretur utrum paucorum ca denuntiata. an uniuẽ¬
se ciuitatis esse constnsum an posterum diem contio.

Expanded text:
que suae potestatis aiunt debere esse, si liberi in societaque suae potestatis aiunt debere esse, si liberi in societatem, non serui in custodiam traditi essent Romanis. itaque claues portarum reddi sibi aequum censent: bonis sociis fidem suam maximum uinculum esse tes ac non coacti mansissent in amicitia. ad ea Romanus se in praesidio impositum esse dicere ab imperatore suo clauesque portarum et custodiam arcis ab eo accepisse, quae nec suo nec Hennensium arbitrio haberet sed eius qui commisisset. praelum haud procul esse; ad eum mitterent legatos cuius iuris atque arbitrii esset. se uero negare illi missuros testarique, si uerbis nihil agerent, uindictam aliquam libertatis suae quaesituros. tum Pinarius: at illi si ad consulem grauarentur mittere, sibi saltem darent populi concilium, ut sciretur utrum paucorum ea denuntiatio an uniuersae ciuitatis esset. consensa in posterum diem contio.
Abbreviated transcription (Latin):
dio romano iccipit. ubi frumenti magna uis com¬
incatusꝙ om̃is gencus conuerti. crant romani.
adhanc defensionem crecti sunt. et aliarum ciuitatũ
animi. presidiaq romana aut pellebantur arcibus.
aut prodita per fraudem opprimebantur. henna in
excelso loco ac pierupto undiꝙ sita. cum loco inexpu¬
gnabili locs crat tum presidium in arce ualidum.
prefectumꝙ picfidĩ haud sane oportunum insidianti¬
bus habebat .l. pinarius eiat uit acci. et qui plus in
co ne possit dccipi quam infidem siculotum reponeret.
et tum intenderãt cum ad cauendum omi cura. tot
audite proditionis defectionesꝙ urbium. et cladeᷤ
presidiorum. Itaꝙ nocte iusta parata instructaq
om̃ia custodiis ac uigiliis erant. nec ab armis a
loco suo milts abscedebat. Quod ubi hennensium
prinaipes ampacti cum himilcone de proditione pre¬
sidii animaduerterunt. Nulli occasioni fraudis ro¬
manum patere. placuerat. agendum urbem artem¬

Expanded text:
dio Romano recipit, ubi frumenti magna uis comdio Romano recipit, ubi frumenti magna uis commeatusque omnis generis conuecti erant Romanis. ad hanc defectionem erecti sunt et aliarum ciuitatium animi praesidiaque Romana aut pellebantur arcibus aut prodita per fraudem opprimebantur. Henna, excelso loco ac praerupto undique sita, cum loco inexpugnabilis erat, tum praesidium in arce ualidum praefectumque praesidii haud sane opportunum insidiantibus habebat. L. Pinarius erat, uir acer et qui plus in eo ne posset decipi quam in fide Siculorum reponeret; et tum intenderant eum ad cauendi omnia curam tot auditae proditiones defectionesque urbium et clades praesidiorum. itaque nocte dieque iuxta parata instructaque omnia custodiis ac uigiliis erant nec ab armis aut loco suo miles abscedebat. quod ubi Hennensium principes, iam pacti cum Himilcone de proditione praesidii, animaduerterunt, nulli occasioni fraudis Romanum patere, palam erat agendum: urbem arcem
Abbreviated transcription (Latin):
Mediterraneo namq penus itineie duxit. legio
maritimis locis classe prosequente. ad appiunꝰ
cdaudium pachinum cum parte copiarum oburas
progressos pciuenit. Nec diutiue peni syracusis̃¬
morati sunt. Et homilcar simul parum fidens na¬
uibus suis. du pplia facile numero dassem aduentan¬
tibus romanie simul utili mora cernens. nichil
alud asuis ꝙͣ in opia adgrauari socĩorum. uelis in al¬
tum datis in affricam transmisit. et himulco sccu.¬
tus. ne quicqua marcellum syracusas. siqua prius¬
ꝙͣ maioribus copiis iungerentui. occasio yugnãdi
esset. postꝙ̃ ca nulla contigerat. tutumq ad syra¬
cusas et munimento et uiribus hostem cernebat.
frustra adsidendo expectandoq obsidionem socioꝵ.
tempis terreret. castra inde mouit. ut quocumq
uocasset defcctionis abromanos spes. admoueret
exercitum. ac pecsens suas res fouentibus ad deret
animos. Mulgantiam primum prodito ab ip̃is presi¬

Expanded text:
mediterraneo namque Poenus itinere duxit; legio mediterraneo namque Poenus itinere duxit; legio maritimis locis classe prosequente ad Appium Claudium Pachynum cum parte copiarum obviam progressum pervenit. nec diutius Poeni ad Syracusmorati sunt: et Bomilcar, simul parum fidens nauibus suis duplici facile numero classem habentibus Romanis simul inutili mora cernens nihil aliud ab suis quam inopiam adgrauari sociorum, uelis in altum datis in Africam transmisit, et Himilco, secutus nequiquam Marcellum Syracusas, si qua priusquam maioribus copiis iungeretur occasio pugnandi esset, postquam ea nulla contigerat tutumque ad Syracusas et munimento et uiribus hostem cernebat, ne frustra adsidendo spectandoque obsidionem sociorum tempus tereret, castra inde mouit, ut quocumque uocasset defectionis ab Romano spes admoueret exercitum ac praesens suas res fouentibus adderet animos. Murgantiam primum prodito ab ipsis praesi
Abbreviated transcription (Latin):
metu himilconis penorumq ut quibus nequaꝙͣ
eis copũs quas habebat. par eẽt quam poterat
maxime intentus. atꝙ agmine ad oẽs casus cõ¬
posito ibat. forte cumq aduersus penos preꝑata.
aduersus siculos usus fuit. Castris ponendis in¬
compositos ad dispersos nãctus cos. et pleros ꝙ
inermes ꝙ peditum fuit circum uenit. Eques leni
certamine inito. cum hyppoctate acras porfugit.
Et pugna defugientes ab romanis.cum cobibuiss
siculos. marcellus syracusas redit. Et post pau¬
cos dies. himilco adiuncto hyppocrate ad flumẽ
anatim. otto ferme inde milia castra posuit. Sub
gnum portum syracusis ex alto decurrere. et ro¬
mana item classis.xxx. quinqi remes legionem
primam panormi exposuere. uersumq ab italia
bellum. adeo uterꝙ populus insiciliam intentus¬
fuisse uideri poterat. legionem romanam que ex¬
posita panormi erat uenienti syracusas prode ha
ud dubie sibi futuram himilcontus. uia dccpit᷑.

Expanded text:
metu Himilconis Poenorumque, ut quibus nequaquam metu Himilconis Poenorumque, ut quibus nequaquam eis copiis quas habebat par esset, quam poterat maxime intentus atque agmine ad omnes casus composito ibat. forte ea cura q. aduersus Poenos praeparata aduersus Siculos usui fuit. castris ponendis incompositos ac dispersos nanctus eos et plerosque inermes quod peditum fuit circumuenit; eques leui certamine inito cum Hippocrate Acras perfugit. ea pugna deficientes ab Romanis cum cohibuisset Siculos, Marcellus Syracusas redit; et post paucos dies Himilco adiuncto Hippocrate ad flumen Anapum octo ferme inde milia castra posuit. sub gnum portum Syracusas ex alto decurrere, et Romana item classis, triginta quinqueremes, legionem primam Panormi exposuere; uersumque ab Italia bellum— adeo uterque populus in Siciliam intentus—fuisse uideri poterat. legionem Romanam quae exposita Panormi erat uenientem Sud dubie sibi futuram Himilco ratus via decipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
agebat. sicilie per sumum decus itpetende. et
ip̃e haud uanus piesens monitor facile perpu¬
lerat. ut quante maxime possent peditum c¬
qui tumꝙ copie in siciliam traicerentur. adue¬
inde dies agrigentum recipit. aliarum ꝙ cuii¬
tatum que partis carthaginensium crant. ad¬
eo accense sunt. spes ad pellendos sicilia roma¬
nos. ut postremo etiam qui obsidebantur sira¬
cusis animos substulerint. Et parte copiarum
satis defendi urbem posse rati.ita inter st in¬
uneia belli partiti sunt. ut epyades prcessent
custodie urbis. hyppocrates hymilconi coniũctuᷤᷤ.
bellum aduersus consulem romanum gereret.
inter missa custodiĩs loca profectus. castra circa
acrillas urbem ponebant. Muneribus supuenit.
Marcellus ab agrigento iam occupato. cum fcustin
co peruen ire hostem festinans tendisset. rediens
nichil minus ratus ꝙͣ illo tempore acloco syri¬
sanum sibi exercitum obuiam fore. Sed tamen

Expanded text:
aiebat Siciliae per summum decus repetendae, et aiebat Siciliae per summum decus repetendae, et ipse haud uanus praesens monitor facile perpulerat ut quantae maxime possent peditum equitumque copiae in Siciliam traicerentur. adueinde dies Agrigentum recepit; aliarumque ciuitatium quae partis Carthaginiensium erant adeo accensae sunt spes ad pellendos Sicilia Romanos ut postremo etiam qui obsidebantur Syracusis animos sustulerint; et, parte copiarum satis defendi urbem posse rati, ita inter se munera belli partiti sunt ut Epicydes praeesset custodiae urbis, Hippocrates Himilconi coniunctus bellum aduersus consulem Romanum gereret. intermissa custodiis loca profectus castra circa Acrillas urbem ponebat. munientibus superuenit Marcellus ab Agrigento iam occupato, cum frustra eo praeuenire hostem festinans tetendisset, rediens, nihil minus ratus quam illo tempore ac loco Syracusanum sibi exercitum obuium fore; sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
eundum arduum aditum instabilemꝙ ingressũ
pebebant. Ita consilio habito quo om̃is conatͦ
lidibuo esset absistore oppugnatione. atq obsi¬
dendo tantum arcere terra mariq cõmeatib
dostem placuit. Interim marcellus cum tertia
fere parte exercitus ad recipiedas urbes profec¬
tus. que in motu rerum ad cartaginenses defece¬
rant. pelorum atq herbesum dedentibus ip̃is
recipit. megaram ui captam diruit. ac diri¬
puit. ad reliquorum ac maxime syracusanoꝵ
terrorem. per idem fere tempus. ⁊ himlco qui
ad pachini promũtorium dassem diu tenuerat
ad heradeam quam uocant minoam quinꝙ. et
xx. milia peditum. tria equitum .xii. clephan¬
tos exposuit. Nequaꝙͣ cum tñtis copiis ance te¬
nuerat ad ꝑachinum dassem. Et postqua ab
hyppocrate occupate syracuse erant. profectus
carthaginem aditusq ibi et alegatis hyppocma¬
tis. licterisq hannibalis. qui uenisse tempus

Expanded text:
eundum arduum aditum instabilemque ingressum eundum arduum aditum instabilemque ingressum praebebat. ita consilio habito, quando omnis conatus ludibrio esset, absistere oppugnatione atque obsidendo tantum arcere terra marique commeatibus hostem placuit. interim Marcellus cum tertia fere parte exercitus ad recipiendas urbes profectus quae in motu rerum ad Carthaginienses defecerant, Helorum atque Herbesum dedentibus ipsis recipit, Megara ui capta diruit ac diripuit ad reliquorum ac maxime Syracusanorum terrorem. per idem fere tempus et Himilco, qui ad Pachyni promunturium classem diu tenueratad Heracleam, quam uocant Minoam, quinque et uiginti milia peditum, tria equitum, duodecim elephantos exposuit, nequaquam cum quantis copiis ante tenuerat ad Pachynum classem; sed, postquam ab Hippocrate occupatae Syracusae erant, profectus Carthaginem adiutusque ibi et ab legatis Hippocratis et litteris Hannibalis, qui uenisse tempus
Abbreviated transcription (Latin):
quedam subibant naues. quo interiores ictibus
tormentoꝵ eeñt. in eas tollendo et suꝑ murum
eminente ferea manus firme catene inligata.
cum in iccta pro re cẽt. grauiq libramento plũbi
necelleret. ad solum supensa prora nauem in pu.¬
pim statuebant. de iñ remissa subito uelut ex mu¬
ro. cadentem nauem cum ingenti trepidatione n¬
autarum ita unde affligebant ut etiam si recep.¬
ta readerent. aliquantum aque accciperent. Ita
mantima oppugnatio est elusa om̃is. Que isse¬
se aduersa. ut totis uirib term adgrederẽtur.
dedca quoꝙ pars codem om̃i apparatu tormẽ¬
torum ĩstructa erat hieronis impensis cumq
per multos archimedis annoꝰ archimedis unica
aite. Natura etiam iuuabat loci. quod saixum cũ
imposita muri fundamenta sunt magna. ex pãte
ita prodiuc est ut non solum missa tormenta
led etiam que pondere suo prouoluta essent. gra¬
inter in hostem inciderent. Eadem causa. ad sub¬

Expanded text:
quaedam subibant naues quo interiores ictibus quaedam subibant naues quo interiores ictibus tormentorum essent; in eas tollenone super murum eminente ferrea manus firmae catenae inligata cum iniecta prorae esset grauique libramento plumbum recelleret ad solum, suspensa prora nauem in puppim statuebat; dein remissa subito uelut ex muro cadentem nauem cum ingenti trepidatione nautarum ita undae adfligebant ut etiamsi recta recciderat, aliquantum aquae acciperet. ita maritima oppugnatio est elusa omnisque spes eo uersa ut totis uiribus terra adgrederentur. sed ea quoque pars eodem omni apparatu tormentorum instructa erat Hieronis impensis curaque per multos annos, Archimedis unica arte. natura etiam adiuuabat loci, quod saxum, cui imposita muri fundamenta sunt, magna parte ita procliue est ut non solum missa tormento sed etiam quae pondere suo prouoluta essent, grauiter in hostem inciderent. eadem causa ad sub
Abbreviated transcription (Latin):
iti om̃i geneie tormentoꝵ instruxit a cradine mu¬
aumq remibus marcellus expugnabat. ex cete.¬
do nauibus sagitarii funditoresꝙ. et uelites¬
qp etiam quorum telum ad remictendum. inha¬
hłe imperatis est. uix quemꝙͣ sine uulnere con¬
itere in muro patiebantur. hi quia statim mi¬
libus opus est. procul muro tenebant naues
uete. alie bine ad quinq remes demptis intori¬
oribus remis. ut latus lateri applicaret᷑. cum
aiteriore ordine remorum uel ut naues age¬
pentus. turres contabulatt mͥ namentaq alia
qatiendis muris portabant. aduersus hunc na¬
palem apparatum. archimedes uarie magnitu¬
dinis tormenta in muris disposuit. In eas que
mnocul erant nauis. saxa ingenti pondere emit¬
rdit propiores leuioribus. eoꝙ magis crebris
nitrlit telis. postremo ut suo uulnere in tacti.
plin hostem ingererent. murum ab iino ad
sinmi crebris cubitalibus fere caueis aperiũt.
perque caua pars sagittie pars scorpionibus.
modias ex occulto petebant hostem. Que propuis

Expanded text:
 omni tormentorum instruxit. Achradinae muxaginta quinqueremibus Marcellus oppugnabat. ex ceteris nauibus sagittarii funditoresque et uelites etiam, quorum telum ad remittendum inhabile imperitis est, uix quemquam sine uolnere consistere in muro patiebantur; hi, quia spatio missilibus opus est, procul muro tenebant naues: iunctae aliae binae quinqueremes demptis interioribus remis ut latus lateri applicaretur, cum exteriore ordine remorum uelut una nauis agerentur, turres contabulatas machinamentaque alia quatiendis muris portabant. aduersus hunc naualem apparatum Archimedes uariae magnitudinis tormenta in muris disposuit. in eas quae procul erant naues saxa ingenti pondere emittebat; propiores leuioribus eoque magis crebris petebat telis; postremo, ut sui uolnere intacti tela in hostem ingererent, murum ab imo ad summum crebris cubitalibus fere cauis aperuit, per quae caua pars sagittis, pars scorpionibus modicis ex occulto petebant hostem. quae propius
Abbreviated transcription (Latin):
pudori ẽ ea deformabat. Itaꝗfidem pociorẽ ratuᷤᷤ
quã patrie dedebat. inditium ad p̃tores refert
Qui tibi rem aut uanã eẽ. certis inditiis cõꝑier̃t.
consultis senorib et auctoritate coꝵ presidio. ad
fores posito ingressos curiã thenustũ atꝙ andra¬
nodorum interfecerũt. Et cũ tumultus abre ĩ
spetiem atrocior causa malis ignorantib ortus
cẽt. filentio tandem facto indicem ĩ ctiã intro

Expanded text:
pudori est, ea deformabat; itaque fidem potiorem ratus pudori est, ea deformabat; itaque fidem potiorem ratus quam patriae debebat, indicium ad praetores defert. qui ubi rem haud uanam esse certis indiciis compererunt, consultis senioribus et <ex> auctoritate eorum praesidio ad fores posito ingressos curiam Themistum atque Adranodorum interfecerunt; et cum tumultus ab re in speciem atrociore causam aliis ignorantibus ortus esset, silentio tandem facto indicem in curiam int
Abbreviated transcription (Latin):
tum. optimatesq. ut moliri clam eos atq struere.
ut syracuse ꝑ spetiem recõciliate societatis. in dic¬
tione romanoꝵ sint. deinfactio ac pauai actoẽs
federis renouati dommnent᷑. his audientib cit¬
dendisꝙ oportuna multitudo maior indies syra¬
cusas cõfluebat. Nec epiclia solum spem nouã¬
daꝵ xeꝵ. ẜ andronodoro etiã p̃bebat. Oui fexus
tande uxoris uocib monẽtis. Nũc illud ẽẽ. tẽpuᷤ
occupandi res. dum turbata oĩa noua atꝙ incõ¬
dita libertati ceñt. dum regis stipendiis passus
obũsaretur miles. dum ab hannibale missi du¬
ces adsueti militib iuuare possent. incepta eum
themissio ciugelionis filia nuptu erat rem cõsoci¬
atam paucos post dies aristomi cuidam tragico
auctori. cui et alta archana cõmictere adsuerat.
incaute aperit. huic et genus et fortuna hone¬
sta erant. Nec ars quia nichil tale apud grecos

Expanded text:
tum optimatesque: illud moliri clam eos atque struere tum optimatesque: illud moliri clam eos atque struere ut Syracusae per speciem reconciliatae societatis in dicione Romanorum sint, dein factio ac pauci auctores foederis renouati dominentur. his audiendis credendisque opportuna multitudo maior in dies Syracusas confluebat nec Epicydi solum spem nouandarum rerum sed Adranodoro etiam praebebat. qui fessus tandem uxoris uocibus monentis nunc illud esse tempus occupandi res, dum turbata omnia noua atque incondita libertate essent, dum regiis stipendiis pastus obuersaretur miles, dum ab Hannibale missi duces adsueti militibus iuuare possent incepta, cum Themisto, cui Gelonis filia nupta erat, rem consociatam paucos post dies Aristoni cuidam tragico actori, cui et alia arcana committere adsuerat, incaute aperit. huic et genus et fortuna honesta erant nec ars, quia nihil tale apud Graecos