comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in pugnam amimnabantiar Itaq sicumo diliculo prospecti dispoĩtis ut iain
diximus ab omni parte pesions exeratum dei in castra mahuminet di¬
rigebamus at uero hostes Infra ca tra sua demorabantur nũꝙͣ existi¬
mantes i infrai menia ad aduentum eoram uix contineiemur ⁊ erã
cum audisset de nece ⁊ fuga pastorum dicebant pp̃ precu uenerut
franai et cum ea reuertuntur quippe edecebantur cochidie ab hus qui
fugerant ab iherosoninis et de pancipate nostia ac deblitate undti et
equorum p̾ter̃a nuniero acq uirib fuis confisi in solis spictibus
Nosts ⁊ castra nostra sb̃mergere se posse credebant. Costeuatoree
eciam eorion ⁊ augures ut feruir dixerant ut non mouerent
cascra sua usq ad septimam feriam neq pugnarent adueisũ nos
psi maturnis aliquio dehiis agere uellent inaduersi comiteret᷑.
Nos autem ut dximus ordinati in nouẽ trieinis progredieramuro. Mnultiple¬

Expanded text:
in pugnam animabatur. Itaque summo diluculo profecti, dispositis, ut jam in pugnam animabatur. Itaque summo diluculo profecti, dispositis, ut jam diximus, ab omni parte praesidiis, exercitum Dei in castra Mahumet dirigebamus. At vero hostes infra castra sua demorabantur, nunquam existimantes quod infra moenia ad adventum eorum vix contineremur. Etenim cum audissent de nece et fuga pastorum, dicebant: Propter praedam venerunt Franci, et cum ea revertuntur. Quippe edocebantur quotidie ab his qui fugerant ab Hierosolymis, et de paucitate nostra, ac debilitate vulgi et equorum. Praeterea numero atque viribus suis confisi, in solis sputis nos et castra nostra submergere se posse credebant. Cantellatores etiam eorum et augures, ut fertur, dixerant ut non moverent castella sua usque ad septimam feriam, neque pugnarent adversum nos. Quod si maturius aliquid de his agere veilent, in adversum converteretur. Nos autem, ut diximus, ordinati, in novem turmis progrediebamur. Multipli
Abbreviated transcription (Latin):
negligencue suis ades erecti sũ ammie ut uix credebles ei fieret hostes
ed pugnam ẽẽ parato innascebatus enĩ tanta seturitas in cordibus
sculoridi ui crederẽt suoo hostes certĩus trimdiores ⁊ ouib Iimocenciores
Sed hec Iecuriras deo nobis erat quia cordebanns deum nobistium esse
siqut s in reli quis necñs ⁊ prrpter biapemiat sib suatas agere ꝓp̃ se¬
ipsum Si eciam causa nostra inualua fuisset unde in nr̃a parte defen
erercitum ui mane ad pugnam ommnos parati eõnt. et quisq priapib
de sua gencs comungeretur et nemo predan tangeret et excrmuncas
sũt quicunq eam tangerẽt insi priut bello confecto mansimus ea
uoite sans pauperrime et enm tentoria non habebannus, panem pauci
uinum millue annorã acq salem pauussui. Sed copia carnis euit
quasi arena sz uescebanius carnib ⁊ prs pane ouium caro erat
et Iamn aurora sequentis diet oriebãtur et ꝑ uiga turta tubis ⁊ cornib

Expanded text:
negligentiis suis, adeo erecti sunt animis ut vix credibiles eis fieret hostes ad pugnam esse paratos. Innascebatur enim tanta securitas in cordibus singulorum, ut crederent suos hostes cervis timidiores, et ovibus innocentiores. Sed haec securisicut et in reliquis negotiis, et propter blasphemias sibi illatas, agere propter seipsum, si etiam causa nostra invalida fuisset. Unde in nostra parte defensexercitum ut mane ad pugnam omnes parati essent, et quisque principibus de sua gente conjungeretur, et nemo praedam tangeret, et excommunicati sunt quicunque eam tangerent, nisi prius bello confecto. Mansimus ea nocte satis pauperrime; etenim tentoria non habebamus, panem pauci, vinum nullus, annonam atque salem paucissimi; sed copia carnis erat quasi arena, sed vescebamur carnibus; et pro pane, ovium caro erat. Et jam aurora sequenti die oriebatur, et pervigil turba, tubis et cornubus
Abbreviated transcription (Latin):
Apta aũt urbe opere precium erat uidere deuocionem peregrmoꝵ
ante sepulcrum domni quo modo plaudebant exultates ⁊ eãtãdeo
unticum uouũ domino Et emim meno eorum deo uictori et triũp hanti
dies celebris In omui seculo uentuco omes dolores acq labores uostros
gaudium et eoultacionem fecit. dies hec In qua tocius paganimitute
ooauamcio xpiãmtntis confirmatio ⁊ fider nostre reuotatio hec dieo quã
fueci doninis exultemus et letemur in ea. Et merito. qaua uorhar
Illurxit et benedixit domimus populo suo In hac die domina ad marus
autem die erecti apostoli al Ierosolamio per uiuersum modum dispeosi
sunt. In hac eadem aposcolorum sitii deo ⁊ patrib urbem ⁊ patriam dies¬
Idus Iullii ad laudem ⁊ gloriam nominis sui qui dedit precib eccleste sue
urbem et patriam quam iurauĩt patrib ⁊ Reddidi fide ⁊ benedictione fa¬

Expanded text:
apta autem urbe operae pretium erat videre devotionem peregrinorum ad sepulcrum Domini, quomodo plaudebant, exsultantes et cantantes canticum novum Domino. Etenim mens eorum Deo victori et triumphanti vdies celebris in omni saeculo venturo, omnes dolores atque labores nostros gaudium et exsultationem fecit; dies haec, inquaostrae renovatio. Haec dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea , quia in hac illuxit et benedixit Dominus populo suo. In hac die dominus Ademarus, autem die ejecti apostoli ab Hierosolymis, per universum mundum dispersi sunt. In hac eadem die, apostolorum filii, Deo et patribus urbem et patriam viIdus Julii, ad laudem et gloriam nominis Christi, qui dedit precibus Ecclesiae suae urbem et patriam quam juravit patribus, et reddidit in fide et benedictione f
Abbreviated transcription (Latin):
erant de parte comitis ac si minquã capiendi essent. Sed cum lami nostor
saltarn cogebantieo Abni uero duitissime torti eiinb inouai adusti flan¬
marieb intur uidebantur per uitos ⁊ platra ciuitatrs aggeres capitũ
⁊ maniam acꝙ pedum per cadauera uero publice hominid ⁊̃ equitient
templum salomomis uemomiy dbi sues ritus acqi so lempmitates cãtuio
folebant. Sed quid soi factum ẽ. Si uiderimus uerum dicimus fidem exte dimus. S
Cosqz ad fienos equorum iusto mimoum iudicio ut locus Idem eorum sanguinem
exciperet quorum blafimas in deum tam longo tempore pertulerat Repleta
Itaq cadaueribus ⁊ sanguine ciuitatem confugerant aliquanti ad turrem dauid
et posterum a comite Riymondo securitatis dexteram ⁊ dederuru et arcem

Expanded text:
raceni his qui erant de parte comitis, ac si nunquam capiendi essent. Sed cum jam nostri raceni his qui erant de parte comitis, ac si nunquam capiendi essent. Sed cum jam nostri saltare cogebantur; alii vero diutissime torti, et ignibus adusti flammeriebantur. Videbantur per vicos et plateas civitatis aggeres capitum, et manuum atque pedum. Per cadavera vero publice, hominum et equitum templum Salomonis veniamus, ubi suos ritus atque solemnitates cantare solebant. Sed quid ibi factum est? Si verum dicimus, fidem excedimus. Sednua, et usque ad frenos equorum justo miroque Dei judicio, ut locus idem eorum sanguinem exciperet, quorum blasphemias in Deum tam longo tempore pertulerat. Repleta itaque cadaveribus et sanguine civitate, confugerunt aliquanti ad turrem David, et poposcerunt a comite Raimundo securitatis dextram, et reddiderunt ei arcem
Abbreviated transcription (Latin):
alli aũt scolas ⁊ fienes suosum Inciebant pretea ꝙ / uuenio innexat sagitas
E sagitauerat culcuras quib munmebatur propugnatuluõ qd sartacem
focerant contua tuorem ligneam ducio ⁊ duoꝵ comitum. Euant auẽ
culcatre de cxuibasio Ibi itaq Ignis accessus effugauit eoo qui dessi debã
municionem. Tuc uelociter dux ⁊ qui cum eo erant soluerãt cratem
desarsum qui mumebantur anteriora turris Conducte a firmo usq ad
medium: acqs si facto ponte uiriliter et imperteriti in Iholmũ intrare
ceperunt Iuteo primos uero Ingressus tancredus et dux lotaringie qui
quantum sangiũs eardie Runderit uix cordibile ost post illos ascendebãt
omẽs ⁊am stroracem pacirebontur. Sod mirum quo modo dicam ciam
Iroz cuntas pene corrupta esset a francigenis adhuic tam̃e Resistebant q̃

Expanded text:
alii autem scalas, et funes sursum injiciebant. Praeterea quidam juvenes ignierant sagittas, alii autem scalas, et funes sursum injiciebant. Praeterea quidam juvenes ignierant sagittas, et sagittaverunt culcitras, quibus muniebatur propugnaculum quod Sarraceni fecerant, contra turrem ligneam ducis et duorum comitum; erant autem culcitrae de gambasio. Ibi itaque ignis accensus effugavit eos qui defendebant munitionem. Tum velociter dux et qui cum eo erant solverunt cratem desursum qua muniebantur anteriora turris conductae, a summo usque ad medium atque sic facto ponte, viriliter et imperterriti intrare in Jerusalem coeperunt. Inter primos vero ingressus est Tancredus, et dux Lotharingiae, qui quantum sanguinem ea die fuderint, vix est credibile. Post illos autem ascendebant omnes; et Sarraceni jam patiebantur. Sed mirum quod modo dicam: Cumque jam civitas pene correpta esset a Francigenis, adhuc tamen resistebant Sar
Abbreviated transcription (Latin):
quuia magna matles pre deeuat comprtinnũ q noctu edicto epigu¬
inde facto ad cormi cutatu oportumue siustutim portauter uen
darmimantes cum tribus puelle pariuilis allisit acq amiabus excussis in¬
cantaciones aduertis. Cumq lam circa meridiem ommnes nostoi cõturolant
tam las etudine quam desperatione quippe cum unicuiq de nostris plures
aduersari desisterent Pretea muous firmissimus ⁊ altus ⁊ multa copia
acq oportuntas que hostibus admumimum nobis autem adueose inter
hiuꝰ modi deffectum deffectum nostrum ⁊hostium exultatione acressit me¬
diatrro dei misericordia que luciũ nostrum in gaudium conuertie quod
nulla dies a nobis aufferat. Et emim confilium quorundam Iam a¬
gebatur ut machine nostre reducerentur quarum pars combusta
ut ingredirentur. Quio aũt milles iste fuerit cognoscere nõ potiumes
los signo nostri confortati qui Iam languebant ceperũt Incurrere mũ

Expanded text:
quia magna materies illis deerat, compegerunt; quam noctu, edicto proquia magna materies illis deerat, compegerunt; quam noctu, edicto proinde facto, ad cornu civitatis opportunius frustratim portaveruncarminantes cum tribus pueris allisit, atque animabus excussis, incantationes avertit: cumque jam circa meridiem omnes nostri conturbarentur, tam lassitudine quam desperatione, quippe cum unicuique de nostris plures adversarii resisterent; praeterea murus firmissimus et altus, et multa copia atque opportunitas, quae hostibus ad munimen, nobis autem adversa. Inter hujusmodi defectum nostrum, et hostium exsultationem, accessit mediatrix Dei misericordia, quae luctum nostrum in gaudium convertit, quod nulla dies a nobis auferat. Etenim consilium quorumdam jam agebatur, ut machinae nostrae reducerentur, quarum pars combusta, ut ingrederentur. Quis autem iste miles fuerit, cognoscere non potuimus. Hoc signo nostri confortati qui jam languebant, coeperunt incurrere muris,
Abbreviated transcription (Latin):
uolem forcitam iuuãte domino Ingredirentur. Quod cum feaissent
sequenti die septimo monitu procerum bucmib sonantibus mane claro
impetu murs ciuitatem undiq assilierent. Et cum usq ad horã die
sextain assiluissent ⁊ per stalas quas fixgriant eo quod pauce erant
Intoire nequissent assaultum tristes dimiserunt. Tunc aut sup̃to.
consilio Iussum ab artificibus machineis fiar cum quib muro ad¬
montis auxiliantꝭ deo spei effectum adispiscerentur et sie factum ẽ
uatrrrea net pauis noc corme in opiam passi sunt. Sed quia locꝰ
ut superia eetum est in aquosus et sine flummib est uioi nostri ꝓpea
et dum̃eta eouur Indigebant aqua uehimeter ad potandum i uapõ
paont mrouebat ne crossitie longe aqua quebitabant ⁊ a quatuoi nan¬
limions uel qutaq le bouose ad ob sidienem inutritre siqt a uen tuluis
secuaieunt anteo cuti ficia uero cetort unam tiurtms dlignid epiguẽ

Expanded text:
urbem forsitan juvante Deo ingrederentur. Quod cum fecissent, urbem forsitan juvante Deo ingrederentur. Quod cum fecissent, sequenti die septimo, monitu procerum, buccinis sonantibus, mane claro, impetu miro civitatem undique assilierunt. Et cum usque ad horam diei sextam assiliissent, et per scalas, quas fixerant, eo quod paucae erant, introire nequissent, assultum tristes dimiserunt. Tunc autem sumpto consilio, jussum est ab artificibus machinas fieri, cum quibus muro admotis, auxiliante Deo, spei effectum adipiscerentur. Et sic factum est. Interea nec panis nec carnis inopiam passi sunt. Sed quia locus, ut superius dictum est, inaquosus et sine fluminibus est, viri nostri propterea et jumenta eorum indigebant aqua vehementer ad potandum. Quapropter, prout monebat necessitas, longe aquam quaeritabant, et a quatuor milse paraverunt. Inter artificia vero caetera, unam turrim de lignis exiguis,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non est Illud Idem quod ipse salomon fabricauit ꝙ mĩt satis dolendũ
est eo quod inopia p̾si non potiumꝰ tecti enus structuram reformare posa
in manuo baldiumi regis et nostras deuenit Sed eciam plumbud̃ negora¬
toribus uendebat cum uel de tecto aliquando decidebat uel deoosum dixii ꝑ̃¬
ci piebat/ Inest insuper basilica decens. supra dominicum sepultrum rotioi¬
dicta te facta cuuis Rotunditatis sumnitas ita artificiose tegmine caaret ut
foramine Illo solis splendorĩ patibulo clara semper habeatur Non desunt
ciuitati per om̃s uicos acq ductus aque per quos ybrium tempore om̃s
Inmundieie diliuentur hanc eciam urbem helius imparator adrianus mu¬
rifice decorauit ⁊ uicos ⁊ plateas parmento de center ornauit de curus
est et gloriosa. Quam cum aspicerent franci et uiderent eam ad capĩ
granem iussum est a principibus nostris scalas ligneas fieri quibus
muro postea erectis cum assulti forti per eas in suminum scandentes

Expanded text:
; sed non est illud idem quod ipse Salomon fabricavit. Quod nunc satis dolendum est, eo quod inopia pressi, non potuimus tecti ejus structuram reformare, postquam in manus Balduini regis et nostras devenit. Sed ipse etiam plumbum negotiatoribus vendebat, cum vel de tecto aliquando decidebat, vel deorsum dirui praecipiebat. Inest insuper basilica decens super Dominicum sepulcrum rotunditate facta, cujus rotunditatis summitas ita artificiose tegmine caret ut foramine illo solis splendori patula clara semper habeatur. Non desunt etiam civitati per omnes vicos aquae ductus, per quos imbrium tempore omnes immunditiae diluuntur. Hanc etiam urbem Helius imperator Adrianus mirifice decoravit, et vicos et plateas pavimento decenter ornavit, de cujus est et gloriosa. Quam cum aspicerent Franci, et viderent eam ad capiendum gravem, jussum est a principibus nostris scalas ligneas fieri; quibus muro postea erectis, cum assultu forti per eas in summum muri scandentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecete dũe In magno tiore samis et totiuȩ inistre sunt. Et tuns beatus pe¬
ue: piceseuemti In magno timote cẽ possunt qus deuin ompotta de oratera ue¬
res ꝓieulorum de quib eos ernut re cordantur. Ut as iquani g iiam cutis¬
deint. et enim cum essetis om̃s uicti et humilliati infia mtiochiam quia ad
uoe dñe. et lanceam suam quasi pignus uitorie uobis obtinit demeaũ
umnsice et glonose de Iumicie uestris qui uos obcideiunt trm̃phure fecit
et mĩs quõ dño creditis uos ẽẽ tutos qui deum gralted o fendestix pote oũit
uoe montes excelse uel antra tueri et enimsa esfen stealigis fitiipot
erciua de uobis centum millia aduersari Iummmerent Inter uos cedes et¬
et rapine et furta nuilla iusticia ⁊ plurimia adulteria cũ deo placitum sit
ui droores uos om̃o ducatis de Iusticia uerosie preceopit dilaut mat

Expanded text:
Certe, domine, in magno timore famis et totius miseriae sunt. Et beatus PeCerte, domine, in magno timore famis et totius miseriae sunt. Et beatus Petrus: Et revera in magno timore esse possunt, qui Deum omnipotulorum de quibus eruit eos recordantur, ut aliquam gratiam ei referant. Etenim cum illic essetis omnes, victi et humiliati infra Antiochiam, quia clt vos Dominus, et lanceam suam quasi pignus victoriae vobis contulit; deinde mirifice et gloriose de inimicis vestris, qui vos obsederant, triumphare fecit. Et nunc quomodo creditis vos esse tutos, qui Deum graviter offendistis? Poterunt vos montes excelsi, vel antra tueri? Etenim si essetis in aliquo loco e de vobis centum millia adversariorum imminerent. Inter vos caedes et rapinae sunt, et furta, nulla justitia, et plurima adulteria, cum Deo placitum sit, si uxores vos omnes ducatis. De justitia vero, sic praecipit Dominus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sed bramundus alciore turres suscepit. Iam tunc dolorem cõcipieris quo
protulit inĩquitatẽ. et onim consequẽter homines ducis et flandrensis. et co¬
mitis sanctĩ egidii uiolenter de castello expulit dicens se iurrisse illi turco qui
cuuitatem reddidit ꝙ ipsi solus haberet eam. ob hoc eciam quia Impune id cõ¬
miserat castella ciuitatis. et portas que comes ot opistopus et dux tempore
hauner panno Insutus erat In degto nchil et uiliter calaatus erat petrus
legati sums dei Egosum petris et iste andreas. sed ossuna tibi anhote
fuerunt ut uichil eis clarius. nichil pultonis: petrue uero qui hec uidesut
gustia sudans natam super quam coadeint humefent Tar deua eum
beatus psmus. et diit en leniter ceaidisti. Et que respondet ei Ita ciome
dione mandaterum del sunt Sed si peniteat cos de malefactis suis et a
benes trius ibi super natham remansit sic pectata io se aamanet ticut
deus et aufert die michi quo modo se hẽt exercituo. et responint Iplle.

Expanded text:
sed Boimundus altiores turres suscepit, jam tunc concipiens dolorem, qui protulit iniquitatem. Etenim consequenter homines ducis, et Flandrensis, et comitis Sancti Aegidii, violenter de castello expulit, dicens se jurasse illi Turco, qui civitatem reddidit, quod ipse solus haberet eam. Ob hoc etiam, quia impune id commiserat, castella civitatis, et portas quas comes et episcopus et dux, ex tempore humeri pannus insutus erat, in dextro nihil, et viliter calceatus erat; beatus Legati sumus Dei. Ego sum Petrus, et iste est Andreas. Sed voluimus tibi in hoc fuerunt ut nihil eis clarius, nihil pulchrius. Petrus vero qui haec videbat, gustia sudans, nattam super quam ceciderat humefecit. Tunc elevavit eum beatus Petrus, et dixit ei: Leviter cecidisti. Et ille resione mandatorum Dei sunt. Sed si poeniteat eos de malefactis suis, et ad dor tuus ibi super nattam cecidit et remansit, sic peccata ad se clamantium tollit Deus et aufert. Dic mihi quomodo se habet exercitus? Et respondit ille:
Abbreviated transcription (Latin):
uel ab eos in eodem urbe inausd̃ obaderet Excum francis intimaretur cis¬
sumpto magne audicitatis consilio uersus astalonem contra Illos trrãnos.
acies suas dirererũt portantes secum cruas lignum salutiserũt de quo
et camelis ouibz ⁊ camelis ouibz ⁊ capris quam carram cum iux̾a ten¬
toria sola ruente congir gassent subedito iusserunt prinapes nostri ñꝙ̃¬
eam incrastinum quo bellum fore pritabat secum minari ut ab ommi sarciã
expediti ad preliandum essent prompciores. Mlane autem facto speculatores
premissi paganos accedere didicerunt quo scito mox tribum ⁊ centuriones
per alas/ ⁊ per cuneos itente sua constituta prelium agendum prritentissiẽ
ordmauetunt ⁊ contia sarricenos uexillis leuatis audarer prrcessenuit

Expanded text:
vel eosdem in eadem urbe inclusos obsideret. Quod cum Francis nuntiaretur, assumpto magnae audaciae consilio, versus Ascalonem contra tyrannos illos acies suas direxerunt, portantes secum lignum salutiferae crucis jet camelis, ovibus et capris. Quam carram cum juxta tentoria sole ruente congregassent, jusserunt sub edicto principes nostri, nunquam in crastino, quo bellum fore putabant, secum minari, ut ab omni sarcina expediti, ad praeliandum essent prompti. Mane autem facto, speculatoribus praemissis paganos accedere didicerunt. Quo scito, mox tribuni et centuriones per alas et cuneos gente sua constituta, praelium agendum prudentissime ordinaverunt, et contra hostes vexillis levatis audaciter processerunt
Abbreviated transcription (Latin):
facto quem ob noblitatis excellenciam et millcie probitatẽ acq mansue¬
tudinis ⁊ paciencie modestiam necũ moꝵ eleganciam inuobe sancta
Rogni principem omins populus dei exercitus elegit ad conseruandum

Expanded text:
facto, quem ob nobilitatatis excellentiam, et militiae probitatem, atquefacto, quem ob nobilitatatis excellentiam, et militiae probitatem, atque patientiae modestiam, nec non et morum elegantiam, in urbe sancta regni principem omnis populus Domininici exercitus ad illud conservandum
Abbreviated transcription (Latin):
siderio semper desideratum fuerat ut locus In quo cunctarum creatiuaĩ
arator recreacione salutifere mumus deus homo factus humano geneor
pietate sua multiplici nascendo. moriendo resurgendo q contulit a puga¬
norum contagione Inhabita tum quandoq mũdatus tam diu super¬
sticione eorum contanmatus a credentib ⁊ confidentibue in se in mod
dignatis sue prestmum reformaretur et uere memoriale ⁊⁊ Iure mẽorad
quia queq dominus noster Ihũs xp̃us in terra homo cum hominib
unuersatus egẽt et docuit ad memoriam famo sissimã renouata
et reducta sunt. ⁊ ꝙꝰdem dominus per hũc populum suũ tam ut
oppinor dilectum alumpnũ familiarom q et ad hoc negocium p̾electũ¬
numero sideni seris unum dicebant annos dñ tunc esse per actos. cũ
nos Iholm gens gallica cepimus urbem anno ab obitu haroli magni
Anno milleno centeno quo minus uno uirginis a partu genint que

Expanded text:
esiderio semper desideratum fuerat, ut locus in quo cunctarum creaturarum esiderio semper desideratum fuerat, ut locus in quo cunctarum creaturarum Creator recreationis salutiferae munus, Deus homo factus, humano generi pietate sua multiplici, nascendo, moriendo, resurgendoque contulit, a paganorum contagione inhabitantium quandoque mundatus, tandiu superstitione eorum contaminanatus, a credentibus et confidentibus in se, in modum dignitatis suae pristinum reformaretur. Et vere memoriale, et jure memorandum, quia quaecunque Dominus noster Jesus Christus, in terra homo cum hominibus conversans, egit et docuit, ad memoriam famosissimam revocata et reducta sunt. Et quod idem Dominus per hunc populum suum tam, ut opinor, dilectum alumnum familiaremque, et ad hoc negotium praeelectunumero si dempseris unum, Dicebant annos Domini tunc esse peractos, Cum nos Hierusalem, gens Gallica, cepimus urbem. Ter quina Julius Anno milleno centeno, quominus uno, Virginis a partu, genuit quae
Abbreviated transcription (Latin):
uobe m ured eiuquam partunt eciam mmiserere precanti uuagus eoat ftrata uesu¬
trim ꝓautrada mentis poma codunt homis agitata q lior gsarides. i post prestir¬
ab al io abiislo fieret Imuria Illi quim domum pam aui palacium ⁊ qͣdnãq
In eo reperisset ac si ominno ꝓpͥum sibi assumeret ⁊ possideret hoc Itaq Iurs
Inuicem tenendum stabilierant unde multi inopos facisunt locupletes. ⁊ ĩ
autem ad sepulcrum domini ⁊ templum gloriosum euntes cleria sumil
et laii exultacionis uoce altissona cancicum dommo de cantando loca sacro¬
sancta tam diu de siderata cum oblacionib faciendis supplicacionibus q hu¬
milimis letabundi om̃es uifitauerũt. O tempus defideratum. o tempus
Uarer cetera tempora memorandum .o sanctum sancis om̃ib antefereda
uere desideratum quonam ab om̃ib fidei catholice cultoribus Int̾uomẽtis a¬

Expanded text:
urbem. Nec cuiquam parcunt etiam miserere precanti. Vulgus erat stratum veluurbem. Nec cuiquam parcunt etiam miserere precanti. Vulgus erat stratum veluti cum putrida motis Poma cadunt ramis, agitataque ilice glandes. Et post strab aliquo alio fieret illi injuria, quin domum ipsam aut palatium, et quodcunque in ea reperisset, ac si omnino propria, sibi assumeret et possideret. Hoc itaque jus tenendum invicem stabilierant. Unde multi inopes facti sunt locupletes. Tunc autem ad sepulcrum Domini, et templum ejus gloriosum euntes, clerici simul et laici exsultationis voce altisona canticum novum Domino decantando, loca sacrosancta tam diu desiderata, cum oblationibus faciendis supplicationibusque humillimis, laetabundi omnes visitaverunt. O tempus tam desideratum! o tempus inter caetera tempora memorandum! o factum factis omnibus anteferendum! Vere desideratum, quoniam ab omnibus fidei catholicae cultoribus interno mentis d
Abbreviated transcription (Latin):
cipitate In quo eciam templo decem serme millia decollati sunt ꝙ si¬
nibi essetis pedes uescoi usq ad bases ꝙuore prormptorum tingueretur
Quid narrabo nullus ex eis uite est Riseruatus. Ged neqi feninis neq
pariulis pepercerint. Mirabile quedam uidetis cum scutigeri nostri.
acq pedites pauperiores caliditate saruacenoꝵ compta uentres eorum Iã
ccisorum scuidebant ut de Intestime bisantios exceoperent quos unn
fancibus auidis transglutinerĩ̃ quapo post dieo aliquos aperuo magno
de cadaueribus faita ea Igni combuproiĩ ut es Illud predictum in cmere
facto facilius Reperiaent Tancrrdis autem temptum dominias fostino
cursu ingressue multa aurea ⁊ argentea quod erat nephas iapiendio
lapides eciam preciosos auripuu si hot post ca emenuu eaidem tunitu
ual eis appre ciata locos ucio sancto restitiuit. ensibus eptractis curtit gens nuã per

Expanded text:
cipitati; in quo etiam templo, decem ferme millia decollati sunt. Quod si icipitati; in quo etiam templo, decem ferme millia decollati sunt. Quod si inibi essetis, pedes nostri usque ad bases cruore peremptorum tinguerentur. Quid narrabo? Nullus ex eis vitae est reservatus. Sed nec feminis nec parvulis pepercerunt. Mirabile quoddam videretis, cum scutigeri nostri atque pedites pauperiores, calliditate Sarracenorum comperta, ventres eorum jam occisorum findebant, ut de intestinis bysantios excerperent, quos vivi faucibus transglutiverant. Quapropter post dies aliquot acervo magno facto de cadaveribus, ea igni combusserunt, ut aes illud praedictum in cinere facto facilius reperirent. Tancredus autem templum Domini cum festino cursu ingressus, multa aurea et argentea quod erat nefas rapiendum, lapides etiam pretiosos arripuit Sed hoc postea emendans, eadem cuncta vel eis appretiata loco sacrosancto remandavit. Ensibus extractis currit gens nostra per
Abbreviated transcription (Latin):
Ox Itaq franas hora meridiana urbem Intrantib die uenis cornib
exclamantibus uexillo uno in murifastigio iam subleuato pagani omimo paue¬
facti per uiciorum cuutatis angi portus audaciam suam infugam celeriter mu¬
tauerunt omnes. qui uelociter fugerent uelocius fugati sunt hoc Raymundus
comes ex all̾a parte assiliens mondum screbat neqz homines eius donee sar¬
racenos per muri apicẽ aute eos prosilere uiderunt quo uiso ad uobem le¬
tissum quantocius accurerunt ⁊ cum ceteris hostes nepharios fugare et
occidere ceperunt. Tunc quidem alni sarracenorum tam auabes ꝙͣ ethiop
In arcem dauticam fugiondo se intromiserunt / illii uero In tomplo domin
acq salomionis seincluserunt In quarum atoris temploru impetus fu
os agebantur minus locus eciam nsquam erat quo gladiatores nostros
euadere possent supra salomoirs templum quo fugiendo ascenderant młti
ex eis ad mortem sagitati sunt ⁊ de orsum de tecta insanabileterpre¬

Expanded text:
ox itaque Francis hora meridiana urbem intrantibus, die quae Venerisexclamantibus, vexillo uno in muri fastigio jam sublevato, pagani omnino pudefacti, per vicorum civitatis angiportus, audaciam suam in fugam celerem mutaverunt omnes. Qui cum velociter fugerent, velocius fugati sunt. Hoc Raymundus comes ex altera parte assiliens, nondum sciebat, nec homines ejus, donec Sarracenos per muri apicem ante eos prosilire viderunt. Quo viso, ad urbem laetissimi quantocius accurrerunt, et cum caeteris hostes nefarios fugare et occidere coeperunt. Tum quidem alii Sarracenorum, tam Arabes quam Aethiopes, in arcem Davidicam fugiendo se intromiserunt; alii vero in templum Domini atque Salomonis se incluserunt. In quorum atriis templorum impetus in eos agebatur nimius; locus etiam nusquam erat, quo gladiatores nostros evadere possent. Supra Salomonis templum, quod fugiendo ascenderant, multi ex eis ad mortem sagittati sunt, et deorsum de tecto insanabiliter prae
Abbreviated transcription (Latin):
est quasi ad mednon ciuitatis a septentrione usq angularem turiẽ
que prexima estturm dauid. comes aũt ⁊ ex̾cercitus eius sedit ab
ocaidente et obcedit Ihõłm ab obadione ducis usq ad ascenfũ mõti
sion. Sed quia non poterant hommes enuis plane accedere ad oppͣg¬
nandum murũ cuuitatis quia uallis quedam erat In medio uolebat
muitare castro sua ⁊ locum. Igitur dum die quadam cireuisset cĩtaten

Expanded text:
est quasi ad medium civitatis, a septentrione usque ad angularem turrim, est quasi ad medium civitatis, a septentrione usque ad angularem turrim, quae proxima est turri David. Comes autem et exercitus ejus, sedit ab occidente, et obsedit eam ab obsidione ducis, usque ad descensum montis Sion; sed quia non poterant homines ejus plane accedere ad oppugnandum murum civitatis, quia vallis quaedam erat in medio, volebat mutare castella sua et locum. CAPUT XXXIV. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Erbum quod preceperat nobis petrus bartholomeus ut nͥ
cione et occupanda castella ⁊ uillas. Erat enim Ista confiredo Inter
nos ut si aliquis ad castellum uel uillam prior uenisset ⁊ po suisset
signum cum custodia a nullo post ea contingebatur Ita ꝙ hac ãbicõe
de media nocte surgentes non expectatis socñs omnia Illa mõtana
obtinuerũt et uillas que sunt in campestribus iordanis. pauci aut
quibus mandatum dei carius erat mdis pedibus Incendences per
contemptum diuim uerbi grauiter suspirabant et nullus tñ socium
uel amicum ab illo ambisioso cuesu reuocabat. Cum autem sit suꝑbe
de nostris hommnes et equos grauiter uulnerauerũt et de Ip̃ĩs ea die
ceciderunt tres uel quatuor et multi plagati sunt Obaderũt autẽ
ciitatem et a septencrione dux godefridus ⁊ comes siandrensi. et
comes normanus obaiderũt eam ab ecclesia uero sancti stepham que

Expanded text:
m quod praeceperat nobis Petrus Bartholomaeus, ut non nisi m quod praeceperat nobis Petrus Bartholomaeus, ut non nisi tione occupandi castella, et villas. Erat enim ista consuetudo inter nos, ut si ad castellum vel villam quis prior venisset, et posuisset signum cum custodia, a nullo alio postea contingebatur. Itaque hac ambitione, de media nocte surgentes, non exspectatis sociis, omnia illa montana obtinuerunt, et villas quae sunt in campestribus Jordanis. Pauci autem, quibus hoc mandatum Dei charius erat, nudis pedibus incedentes, pro contemptu divini verbi graviter suspirabant, et tamen nullus socium vel amicum, ab illo ambitioso cursu revocabat. Cum autem sic superbe viam prioribus de nostris, homines et equos graviter plagaverunt, et de ipsis ea die ceciderunt tres vel quatuor, et multi plagati sunt. Obsederunt autem civitatem a septentrione dux et comes Flandrensis, et comes Northmannus, obsederunt vero eam, ab ecclesia Sancti Stephani, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sarracem qui habicabãt in ramulis quia tranfierais fluuiũ qui piore
messes quas collegerant/ Cumq. uenissemus altera die eo cognoni
quia deus Reuera pro nobis pugnaret. Itaq obtulimõ uota saĩto
nobis supplicaret et per terram Incolatus sui nos fideliter educeret
s uersus egiptum et babiloniam ⁊se per dei graciam superare pos¬
possumus regem egipti. non solum /holm uerum eciam alixandriã
nec illud postea perficiemus. Ac uero contra. alii dicelant uix sut n
exercitu mille u ͨ nullites / et armatorũ peditum graondis e̾xecitros
nomemi et laudatus modo Ignotas et longissimas regiones canus uli
Nec succursum de nr̃a gente hr̃e possiꝰ nec si ciuitatem capiamus p̾sidiũ¬
est hoc uiam nostram teneamus ⁊ de obaidione et de siti ⁊ de fame et de
aliis deus prouideat seruis suis. dimisse itaqz presidio cum exiscopo nouo
nostra et equos ad Ihr̃lmi Iter uertimus Ubi uenerunt Ihĩlm

Expanded text:
Sarraceni, qui habitabant in Ramulis, quia transieramus fluvium qui prope Sarraceni, qui habitabant in Ramulis, quia transieramus fluvium qui prope messes quas collegerant. Cum autem venissemus eo altera die, cognovimus quia Deus revera pro nobis pugnaret. Itaque obtulimus vota sancto  pro nobis Deo supplicaret, et per terram incolatus sui nos fideliter educeret. sed versus Aegyptum et Babyloniam; et si, per gratiam Dei, superare poterimus regem Aegypti, non solum Jerusalem, verumetiam Alexandriam nec illud postea perficiemus. At vero alii econtra dicebant: Vix sunt in exercitu mille quingenti milites, et armatorum peditum grandis numerus non est; et laudatur modo, ut ignotas et longissimas regiones adeamus, ubi nec succursum de nostra gente habere possimus, nec sanctam civitatem capiamuss viam nostram; et de obsidione, et de siti et de fame, et de aliis, Deus, provideat servis suis. Dimisso itaque praesidio cum episcopo novo nostra, et equos; et ad Jerusalem iter vertimus. Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Unqz sicut moris est alni pro neccessita
Acolunbam de super exercitum uolantem ã cipiter In medio di¬
scuerencium mortaliter plagatam deiecit. Cum autem sustulisset eam
episcopus atensis repperit qͣuas illa defferebat Et erat sencia licterarũ
quasi huiꝯmodi. Rex accaron duci cesare gen̾atio camna per me tran¬
sut gens stulta acq contenciosa sine Regimie ꝯuib per te ⁊ ꝑ alios
quantũ tuam legem diligis no cere desidera quod si uis facile poteris
hoc idem et alias ciuitates ⁊ castra mandabis In mane autem cum
exercitum requiescerer perciperemus exposite sunt lictere ad principo
⁊ ad oẽm populum ⁊ quo modo benignus deus esset erga cos adeo ut
nec eciam aues ad no cendicm nobis per aera possent et inmicorum
nrõrum. eciam archana nobis reserarent unde omĩpotenri deo laudes
e gracias Refferamus. Acq inde profecti securi et alacres et frequẽtes
In prima fronte exercitus ⁊ in ultuma excedebãꝙ. Cum uero audisset̃

Expanded text:
ue, sicut moris est, alii pro necessitatcolumbam desuper exercitum volantem, accipiter in medio discurrentium, mortaliter plagatam dejecit. Cum autem sustulisset eam episcopus Atensis, reperit litteras quas illa deferebat; et erat sententia litterarum quasi hujusmodi: Rex Accaron, duci Caesareae: Generatio canina per me transivit, gens stulta atque contentiosa, sine regimine, quibus per te et per alios, quantum legem tuam diligis, nocere desidera. Quod si vis, facile poteris. Hoc idem et ad alias civitates, atque castra mandabis. In mane autem cum exercitum requiescere praeciperemus, expositae sunt litterae ad principes, et ad omnem populum; et quomodo Deus benignus esset erga eos, adeo ut nec etiam aves ad nocendum nobis transire per aera possent, et inimicorum nostrorum etiam nobis arcana reserarent. Unde omnipotenti Deo, laudes et gratias referebamus. Atque inde profecti securi et alacres, et frequentes cum prima parte exercitus, et in ultima praecedebamus. Cum vero audissent
Abbreviated transcription (Latin):
colligebant ibi palmas ⁊ baptizabantur in flumine Iordanis ⁊ ob hoc.
maxime ut transferent se ioppem uisa Ihõlm ⁊ dimissa obsidione acqz
credulis habiumꝰ eo tempore comuc̃tus quia principes male conuemiebãt
⁊ questio habita est de tancrodo eo quod bethlleem occupasset ⁊ suꝑ ecclĩaꝵ
dominiee natiuitatis quasi super cõmunẽ domum uexillum suũ possuiset
ruesitum est eciam ut aliquis de principibus In regem eligerctur qui
cũuitatem custodiret ne communitis facta si nobis eamtraderet deus a
nullo custodita cominuniter destruretur quib ab episcopise ⁊ a clero Re¬
sponsum est non debere Ibi eligere Regem ubi domnus passus est ⁊ coro¬
natus est E si in corde suo diceret fe deo super sobum dauit ⁊ Regniem
eius optineo degener a fide ⁊ uirtute daiud fortassis disparderet erom dñs

Expanded text:
colligebant ibi palmas, et baptizabantur in flumine, et ob hoc colligebant ibi palmas, et baptizabantur in flumine, et ob hoc maxime ut transferrent se Joppen, visa Jerusalem et dimissa obsidione, atqucredulis. Habuimus eo tempore conventus, quia principes male inter se conveniebant. Et quaestio habita est de Tancredo eo quod Bethlehem occupasset, et super ecclesiam Dominicae Nativitatis, quasi super communem domum vexillum suum posuisset. Quaesitum est ut aliquis de principibus in regem eligeretur, qui civitatem custodiret, ne communis facta, si nobis illam traderet Deus, a nullo custodita communiter destrueretur. Quibus ab episcopis et a clero responsum est non debere ibi eligi regem, ubi Deus passus et coronatus est. Quod si in corde suo diceret: Sedeo super solium David, et regnum ejus obtineo, degener de fide et virtute David, fortassis disperderet eum Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
e Iua multitudime ssumicorum occiderent᷑ et Rliqueoiuam spola ie
tinerent. Collectit igitur et diisie spolus cum̃ uenisset nostri millites Ioppẽ
cum tanta leticia et securitate Naute eos susceperunt ut eciam nauium suã
obluuscerẽtur ut uigillias per mare non agerent ⁊ panem ⁊ unũ ⁊ pisces
que secum detulerant eis comnuncarent. Sic itaq ex alacatate ⁊ securitate
naure negligonter effecti dum uigillias per noitem non agunt de Impro¬
hec autem nauis cum maxima preda regrediens cum uidisset reliquas
naues inclusas ⁊ tantam classem inimicorum remis acta ⁊ uelo laodiciã
reuersa est ibi q socus et amicis nostris de nobis qui eramus Iarsoliis
sicut erat dominciauĩt. S hec omia adhuc iuste contigisse cognostũmꝰ
cum et fermonib que a deo mandabantur nobie fide abnegaremus et.
de sperantes de dei missicordia ad campestria Iordanis descendebant et

Expanded text:
ex illa multitudine inimicorum occiderent, et reliquorum spolia ex illa multitudine inimicorum occiderent, et reliquorum spolia inerent. Collectis igitur, et divisis spoliis, cum venissent nostri milites Joppen, cum tanta laetitia et securitate nautae eos susceperunt, ut navium etiam suarum obliviscerentur, et vigilias per mare non agerent, et panem et vinum et pisces, quae secum detulerant eis communicarent. Sic itaque ex alacritate et securitate nautae negligentes effecti, dum vigilias per noctem non agunt, de improHaec autem navis cum maxima praeda regrediens, cum vidisset reliquas naves inclusas classe inimicorum, remis acta et velo, Laodiciam reversa est, ibique sociis et amicis nostris, de nobis qui eramus Hierosolymis, sicuti erat, denuntiavit. Sed haec omnia adhuc juste contigisse cognovimus, cum et sermonibus, qui a Deo mandabantur nobis, fidem abnegaremus, et desperantes de Dei misericordia, ad campestria Jordani descendebant, et
Abbreviated transcription (Latin):
geidebus es uneliermum de fabua cum socire sineCtm urus adue ssc̃
galde marus ad campestria que sunt ci tua iãmulas Gtasueu adt esẽ
despositis millicibus suis et sagirarne in primo frentel posua tystes
esse absorbere cũ. sius hominib incuorelunt et sagirab ant ⁊ tuton¬
daloant. Cendeounisi de parte gal demarii quatucor millitet ⁊ achardi
Incalescentes tanto accriores instabane hostibus quanto grauiouie ab
eis peo pessos senciebant. Sed dum nostoi duces Iiam fangati magis
ex lassitudine quã ex timore confetti dechnare uellent cognito puliure
a longr Raymondus pellet preceps ⁊ festinus In ꝓugnam Intuaiuir acq
tantum in puluerem conmouebat ut corderẽi hostes cume e plmo
nillites. S̾icq per dei graciam et nostoi libruati sunt ⁊ hosteo fusi atq
fugati et ciotitir ducenti ex eio introferti et plurma spolia capta sut̃
Itaꝙ in hoc bello contingit ut nõi pauci millices donee ad lassitudinẽ

Expanded text:
ibus, et Villelmum de Sabrano cum sociis suis. Cum vero advenisset Galdemarus ad campestria, quae sunt citra Ramulas, occurrerunt ei dispositis militibus suis, et sagittariis in prima fronte, versus hostes  eum posse absorbere, cum suis hominibus, et incurrebant, et sagittabant et circumdabant. Ceciderunt ibi de parte Galdemari tres vel quatuor milites, et Achardus incalescentes, tanto acriores instabant hostibus quanto graviora se ab eis perpessos sentiebant. Sed dum nostri duces, jam magis fatigati ex lassitudine quam ex timore confecti, declinare ab acie vellent, cognito pulvere a longe, Raimundus Peleth, praeceps et festinus in pugnam intravit, atque tantum pulverem commovebat ut crederent hostes cum eo esse plurimos milites. Sicque per Dei gratiam et nostri liberati sunt, et hostes fusi atque fugati, et circiter ducenti ex eis interfecti, et plurima spolia capta sunt. Itaque in hoc bello contigit ut nostri pauci milites, donec ad lassitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
leuius fieri ab meglis Illuis Regionis perquirebãt. Tunc accesserunt
ad nos quidam furiam sillt enim Ibi montana in quib usq ad lx.¬
nine sur dicitus undefuriam uicantus. Sed. Insurgentib per Indicus¬
dei sarracenis ata turtis in tanta obꝑtessione seruautis Isti suriani
suerunt per quadringatoe ⁊ amplius annos ut multi eorũ cõpellerẽtit
patriai ⁊ xpiãnam de serere legem. Std qma autem per grãm¬
dei contenisissent cog ebantuy tradece pulcroe paruulos suos as
cioconadendum uel ad turcandũ siuie raprebantur a simbus matrum

Expanded text:
levius fieret, ab incolis regionis perquirebant. Tunc accesserunt levius fieret, ab incolis regionis perquirebant. Tunc accesserunt ad nos quidam Suriani. Sunt enim ibi montana Libani, in quibus ad sexanunc Sur appellatur, Suriani vocantur. Sed insurgentibus, per Dei judicium, Sarracenis atque Turcis, in tanta oppressione servitutis isti Suriani fuerunt, per quadringentos et amplius annos, ut multi eorum compellentur patriam et Christianam deserere legem: Si qui, per Dei gratiam, contempsissent, cogebantur tradere pulchros parvulos suos ad circumcidendum vel turcandum, vel rapiebantur de finibus matru
Abbreviated transcription (Latin):
positam ⁊ quidam Inductibs sacerdotibus uestimẽtis sequebatur eum habens
lanceam Inter manus. Et episcopus Incepit Responsorium. Gaude mͣ.
collegium habiit. Mane aucem facto uenit sacerdos ⁊. primum q̃ suui se
haberemus lanceam ⁊ cum uidisset eam cum multie cepit ennariae uisa
ab eo. et audita ea que superius diximus. misit itaqz comes guillierm
uigonem de montilio fratrem episcopi podiensie laodiaam ubi crup di.¬
de fatigatus ex conquassacione et uulneribus conuocauit comitem ⁊ p̾ncipe
eius. Et dixit eis finis uite mee appropinquauit ⁊ sciosatis quiade
omnib que malefeci uel dixi uel cogitaui auce deum iudicabor In cꝯ
autem petrur secura In pace hora sib constituta iigeauit ad dominum.
Sepultus que est In loco Ilto ubi cum lanoea donum per Ignẽ trãfierat
interra comes et alii prgrapes de Itmere In Ihołm quia melus ac

Expanded text:
positam, et quidam indutus sacerdotalibus vestibus sequebatur eum, habens positam, et quidam indutus sacerdotalibus vestibus sequebatur eum, habens lanceam inter manus. Et episcopus incoepit responsorium hoc: Gaude, Maria collegium abiit. Mane autem facto, venit sacerdos, et primum quaesivit, si haberemus lanceam; et cum vidisset eam, cum multis lacrymis coepit enarrare ea quae superius diximus. Misit itaque comes Guillelmum Ugonem de Muntilio fratrem Podiensis episcopi Laodiciam, ubi crux dilomaeus, morbo defatigatus ex conquassatione et vulneribus, convocavit comitem et principes ejus, et dixit eis: Finis vitae meae appropinquavit, et scio satis quia de omnibus, quae male feci et dixi, vel etiam cogitavi, ante Deum judicabor; in cujus us, securus et in pace, hora sibi a Deo constituta, migravit ad Dominum; sepultusque est in loco illo, ubi cum lancea Domini per ignem transieratInterea comes atque alii principes de itinere Jerusalem, qua melius ac
Abbreviated transcription (Latin):
ei. domine quãta dicũtiro de uobis In exercitu ꝙ in inferno uobia ⁊ larlu
et capili combusti funt et alia multa quib non credaur. ⁊ maid
oro de candelis Ilus In testimonium horum q̃ dictis donetis michi ut
defferam ad comitem. Tunc ait episcopus IIlli uidens faciem meã
nunc perusta ist post hec accessit episcopus ad beatam uirginẽ mariã
Et cognita eie uolũtate regressus est ad sacerdotem. ⁊ dixit er. D
prodest no pontare debes eum. s uade ⁊ dabis eum comitl diceno
domiinus auxillabitur tibi. Ruesum cum querreret sacerdos ab eo quid uellet.
ut faceret fiater suris. Respendit ei epũs oret bene electum episcopum ut
pro aminabus parentorum celebret tres missas ad dominum precepit
mater nostut ut deincepe lancea non monstretur insi a sacerdote ⁊ Indut
sacris uestibus et crux ei preferatur sic ⁊ tenuit episcopus crucẽ In hastile

Expanded text:
ei: Domine, quanta dicuntur de vobis in exercitu, quod in inferno vobis barba ei: Domine, quanta dicuntur de vobis in exercitu, quod in inferno vobis barba et capilli combusti sunt, et alia multa quibus non creditur? Et nunc oro, ut unam de candelis istis in testimonium horum quae dicitis, mihi donetis ut deferam ad comitem. Tunc ait ille episcopus: Videns, vide faciem meam. Nunquid perusta est? Post haec accessit episcopus ad beatissimam Virginem, et cognita ejus voluntate regressus est ad sacerdotem, et dixit ei: Qprodest, nec portare eum debes: Vade, et dabis eum comiti, dicens: Dominus auxiliabitur tibi. Rursus, cum quaereret sacerdos ab eo quid vellet ut faceret frater suus, respondit episcopus: Oret bene electum episcopum, ut pro animabus parentum nostrorum celebret tres missas ad Dominum. Et ait iterum: Praecepit mater nostra, ut deinceps lancea non monstretur nisi a sacerdote induto sacris vestibus; et crux ei praeferatur, sic. Et tenuit episcopus crucem in hastile
Abbreviated transcription (Latin):
ualeniius de quo superius mẽtionem fecimus qui deum cran cruce uidit
et percussit eum cum uirga regoedi ad domum suam per noctem.
Et dixit ei stephane. Et Ille respondit dñe. et Respiciens agnouit
eum. Et ait episcopus. Quare neglexistis semel. ⁊ secundo qd
dico quam ego p̃ferri faciebam ut aportaretur In exercitum. Et qd.
signiam ost melius couce. At non est satis Illa coux pro nob laprdata
an non Iuabene uos conduxit usque ad lanceam domnnii. Et nunt¬
au dña ⁊ beata uirgo maria ^ ꝙͣ insi Illam coucem hẽãtis nõ potefts
habere consilium. Et contimio ait sacerdos. O karissime domine
uirgo maria ab eo quasi nouem uel decem cubitis specie ⁊ ornatie
ualde admuabilis ⁊ assistebant et beata agatha et quedam altera ueho
cum duobus cereis et tunt ait sacerdos ad episcopum qui assiscebat

Expanded text:
Valentino, de quo superius mentionem fecimus, quia Dominum cum cruce viderit, Valentino, de quo superius mentionem fecimus, quia Dominum cum cruce viderit, et percussit eum cum virga, regredientem ad domum suam per noctem episcopus, et dixit ei: Stephane. Et ille respondit: Domine. Et respiciens agnovit eum. Et ait episcopus: Quare neglexisti semel vel secundo quod dico, quam ego praeferri faciebam, ut apportaretur in exercitum. Et quod signum melius cruce? An non est satis illa crux pro nobis lapidata? An non illa crux bene vos conduxit, usque ad lanceam Domini? Et nunissima semper virgo Maria, quod nisi illam crucem habeatis, non potestis habere consilium. Et continuo ait sacerdos: O reverendissime doatissima virgo Maria longe ab eo quasi novem vel decem cubitis, specie et ornatu valde admirabilis; et assistebant ei beata Agatha, et quaedam altera virgo cum duobus cereis. Et tunc sacerdos ait ad episcopum, qui assistebat
Abbreviated transcription (Latin):
poterant inuenire de sariacenis donec ad mortem pro spohis afficiebant
Contingit autẽ q̃busdam de nõis ut cum sarracenos pro sponis ꝑ crutatem
ducent usqr ad ⁊ putroe sarrarem ⁊ nrõe perducebant atq se subito Inta
precipitabant eligentes magis mortis compẽdtum ꝙͣ sua. uel aliqua demõstre
uellent. Quapp̃ om̃o morti subiatuerũt et proiecti sũt per paludes cuta
et extra muros. Sicq non młta spolia capia fuerunt in cuutate Interea
orta est contentio inter hominee boamũdi et comitis. ol hoc quia cũ millites
facile ex dei promissione quod uolumus consequenuire. Et cum hec audierit
quia comitis familiares erant multi quippe cum populose comes sine
tulisset. ꝓpte̾a consilia principum ⁊ populi uota Impediebantur. p̾dicauĩs
qui eum conduxerat de tam multis Regionibus Illuc inspioare ꝙ de his
apud deum promeruerunt. Apparuit enim episcopus podiens scep

Expanded text:
poterant invenire de Sarracenis, donec ad mortem, pro spoliis afficiebant. poterant invenire de Sarracenis, donec ad mortem, pro spoliis afficiebant. Contigit autem quibusdam de nostris, ut cum Sarracenos pro spoliis per civitatem ducerent, usque ad puteos Sarraceni nostros perducebant; atque se subito intus praecipitabant, eligentes magis mortis compendium quam sua vel aliqua demonstrare vellent. Quapropter omnes morti subjacuerunt; et projecti sunt, per paludes civitatis et extra muros. Sicque non multa spolia capta fuerunt in civitate. Interea orta est, contentio inter homines Boimundi et comitis, ob hoc, quia cum milites facile, ex Dei promissione, quod volumus consequemur. Et cum hoc audierit quia comitis familiares erant multi; quippe cum pro populo suo comes, sinetulisset, propterea consilia principum et populi vota impediebantur. CAPUT XXX. qui eum de tam multis regionibus Deum, facile promeruerunt. Apparuit enim episcopus Podiensis Stephano