comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ bonũ esse creditur.
quis boni compotem pre¬
mii iudicet exꝑte. at
suiꝯ premu. om̃ium pul¬
cerrimi maximiq. Me¬
mento et enim corrola¬
rii illiꝯꝰ ꝙ paulo ante p̾¬
cipuũ dẽdi. ac sit colligs.
Cum ipm bonum beati¬
tudo. Honos omẽs eo
ip̃o ꝙ sint boni fieri be¬
atos liquet. Set qui
beati sunt deos esse con¬
uenit. Est igitur p̾mi¬
deterat dies. nullius mi¬
nuat potestas nullius
fuscet imꝓbitas deos fi¬
eri. Que cum ita sint.
de malorum quoq inse¬
parabili pena dubitare
sapiens nequeat. Nam
sa fronte disside ãt. q̃
in boni⁊ premio uide¬
mus acridere. Eadem
necesse est in mali pena
contraria parte Rñdeãt
Sicut igitur probis¬
probitas ip̃a fit p̾miũ
ita imꝓbis nequicia ip̃a
supplicium est. iam ueto
quistͥs afficitur pena.
malo se affectũ esse nõ
dubitat. Sic igr̃ se se
extimare uelint. possũt¬
ip̃i. sibi supplicu exꝑtes
iuderi. quos om̃ium ma¬
lorum extrema ne quicia

Expanded text:
quoniam bonum esse creditur, quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem praemii iudicet expertem? At cuius praemii? Omnium pulcherrimi maximique. Memento etenim corollarii illius quod paulo ante praecipuum dedi ac sic collige. Cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso quod boni sint fieri beatos liquet. Sed qui beati sint deos esse conuenit. Est igitur praemideterat dies, nullius minuat potestas, nullius fuscet improbitas, deos feri. Quae cum ita sint, de malorum quoque inseparabili poena dubitare sapiens nequeat; nam sa fronte dissideant, quae in boni praemio uidemus accedere eadem necesse est in mali poena contraria parte respondeant. Sicut igitur probisprobitas ipsa fit praemium ita improbis nequitia ipsa supplicium est. Iam uero quisquis afficitur poena malo se affectum esse non dubitat. Si igitur sese ipsi aestimare uelint, possunt sibi supplicii expertes uideri, quos omnium malorum extremo nequitia
Abbreviated transcription (Latin):
inceno ꝓbra uoluãt᷑.
qua ꝓbitas luce resplen¬
deat. In quo ꝑspicuum
est nunꝙͣ bonis premia.
nũꝙͣ sua sceleribus deeẽ
supplicia. Rerum ⁊ enim¬
que gerunt᷑ illud ꝓpter qd̾
una queq res geritur. e¬
iusdem rei p̾mium esse
non iniuria uideri põt.
uti currenti instadio ꝓpt̾
quam currit᷑ iacet p̾mi¬
um sorona. S beatitu¬
dinem esse idem ip̃m bo¬
num ꝓpter qd̃ omĩa gerũ¬
tur oñdimus. Est enim
humanis actibus ip̃m bo
bonus ultra iure uocabr̃
qui careat bono. Quare
ꝓbos mores sua premia
non relinquũt. Qũatũ¬
libet ur̃ seua m mali.
sapienti tamen corona nõ
decidet non areset. Neq
enim ꝓbis animis ꝓp̾um
decus aliena decerpit
imꝓbitas. Ꝙ si extrinse¬
cus accepto letaret᷑. po¬
terat hoc uel alius quis¬
piam uł ip̃e eciam qui cõ¬
tulisset auferre. Ez qm̃
id sua cuiq ꝓbitas con¬
fert. tuͣm suo p̾mio care¬
bit. sum ꝓbus esse desie¬
rit. Postremo cum ome
p̾mium idcirco appetatur

Expanded text:
eno probra uoluantur, qua probitas luce resplendeat? In quo perspicuum est numquam bonis praemia numquam sua sceleribus deesse supplicia. Rerum etenimgeruntur illud propter quod unaquaeque res geritur, eiusdem rei praemium esse non iniuria uideri potest, uti currendi in stadio propter quam curritur iacet praemium corona. Sed beatitudinem esse idem ipsum bonum propter quod omnia geruntur ostendimus. Est igitur humanis actibus ipsum bobonus ultra iure uocabitur qui careat bono; quare probos mores sua praemia non relinquunt. Quantumlibet igitur saeuiant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet. Neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quod si extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc uel alius quispiam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas confert, tum suo praemio carebit, cum probus esse desierit. Postremo cum omne praemium idcirco appetatur
Abbreviated transcription (Latin):
inꝙͣ hoc igit᷑ ꝙ ẽ unũ
simplexq natura pra¬
iifatis humana dispar¬
tit. et dum rei que par¬
tibus caret partem cona¬
tur adipisti ne portionẽ
que nuilla est. nec ipãm
quam minime affectat
assequitur.
Quo nam. Quent. Bo

Expanded text:
 Hoc igitur quod est unum simplexque natura prauitas humana dispertit et dum rei quae partibus caret partem conatur adipisci, nec portionem, quae nulla est, nec ipsam, quam minime affectat, assequitur. – Quonam, inquam, mo
Abbreviated transcription (French):
armina qui quondam
scudio florente peregi.
Flebilis lei mestos cogor
inire modos
Eite michi lacere ⁊c

Expanded text:
armina qui quondam studio florente peregi, Flebilis heu maestos cogor inire modos. Ecce mihi lacerae
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Celo sidera ful¬
gent. Tantas fundat
opes. nec retrahat ma¬
num Pleno copia cor¬
nu humanum miẜas
haud iõ genus cesset fle¬
re querelas.

Expanded text:
tibus caelo sidera fulgent, tantas fundat opes nec retrahat manum pleno Copia cornu, humanum miseras haud ideo genus cesset flere querelas.
Abbreviated transcription (Latin):
am cantum illa fini¬
erat cum me audi¬
endi auidum stupẽtẽq
erectis adhuc auribus
carminis dulcedo defix̾at
mum lassorum solamen
animorum quantũ mẽ
uel sentenciarum ponde
uel canendi etiam iocũ¬
d̾itat  refoiusti. adeo ut¬
iam me post has impa¬
non arbitrer. itaq reme¬
dia que paulo ante acri¬
ora esse dicebas. modo
non porresco. s audiendi
auidus uehementer effla¬

Expanded text:
am cantum illa finierat, cum me audiendi auidum stupentemque arrectis adhuc auribus carminis mulcedo defixeratmum lassorum solamen animorum, quam tu me uel sententiarum pondere uel canendi etiam iucunditate refouisti, adeo uiam me posthac impanon arbitrer! Itaque remedia quae paulo acriora esse dicebas non modo non perhorresco, sed audiendi auidus uehementer effla
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quidem de cunc¬
ds fortunt muneribus
Dignius existimari po¬
cest que a dimprobassimũ¬
quemq uberiora perue¬
niunt. de quibus illud
eciam considerandũ pu¬
to ꝙ nemo dubitat esse
fortem. ciu fortitudinẽ
inr esse conspexerit et
cuitumq uelocitas adest
rita rethores facit. agit
enim cuiꝯq rei natura¬
quod ꝓprium est. nec tõ¬
trariarum rerum misce¬
tur effectibus et ultror
que sunt aduersa depel¬
lit. at qui nec opes ĩex
sui compote in fecerit.
quem uiciose libidines
indissolubilibus astrictũ
retinent cathenis ⁊ col¬
lata improbis dignitas
non modo non efficit
dignos. ẜ prodit pocio
et oñtat indignos. Cur
ita prouenit. Gaudetis
enimres sese aliter hã¬
bentes falsie comlslare
nominibus que facibe
iparilm rerum redargu¬
untur effectu. Itaq nes
ille diuicie. nec illa potẽ¬
sia. nec hec dignitas iu¬
re appellari potest. Pos¬
tremo idem de tota con¬
cdudere fortuna licet. ĩ
qua nithil expetendu
nichil nͣaͣtiue bonitatis

Expanded text:
Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari pest, quae ad improbissimuque uberiora perveniunt. De quibus illud etiam considerandum puto, quod nemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse conspexerit, et, cuicumque velocitas adest,rica rhetores facit; agit enim cuiusque rei naturaroprium est, nec contrariarum rerum miscetur effectibus et ultro, quae sunt adversa, depellit. Atqui nec opes inexpsui compotem fecerit, quem vitiosae libidines insolubilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbis dignitas non modo non efficit dignos, sed prodit otius et ostentat indignos. Cur ita provenit? Gaudetis enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus, quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu: itaaue nec illae divitiae nec illa potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idem de tota concludere fortuna licet, in qua nihil expetendum, nihil nativae bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
set id quod libris pre¬
cium facit librorum
quondam meorum
sentencias sollocaui
Et tu quidem de tu¬
is ĩ comune bonum
meritis uera quidem
set pro multitudine
gestorum tibi pauta
dixisti De obiector
tibi uel honestate uel
falsitate cunctis nota
memorasti De scele¬
bisribus q delatorumi
recte tu quidem stris¬
tn attingendum pu¬
tasti ꝙ ea melius ube¬
riust recognoscẽtis
omnia uulgi ore cele¬
brentur. Increpuisti
esiam uehementer in¬
iusti factum senatus
De nostra esiam cri¬
minacione doluisti
Lese quoq oppiniorus
dampna fleuisti pos¬
tremus aduersus for¬
turã dolor infanduit
Conquestusq es nõ
equa meritis premia
pensari. in extremo
muse seuientis uti
que celum terras ⁊¬
quoq pax regeret uo

Expanded text:
sed id quod libris pretium facit, librorum quondam meorum sententias collocaui. Et tu quidem de tuis in commune bonum meritis uera quidem, sed pro multitudine gestorum tibi pauca dixisti. De obiectorum tibi uel honestate uel falsitate cunctis nota memorasti. De sceleribus fraudibusque delatorum recte tu quidem strictim attingendum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis omnia uulgi ore celebrentur. Increpuisti etiam uehementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna fleuisti. Postremus aduersum fortunam dolor incanduit conquestusque non aequa meritis praemia pensari in extremo musae saeuientis, uti quae caelum terras quoque pax regeret, uo
Abbreviated transcription (Latin):
Set quonã pluri¬
mus tibi affectuum
tumusus itisu̾buit
diuersumqz te dolor
ira meror distrahũt
uti nunc meͣntis es
nondum te uallidi¬
ora remedia contin¬
gunt Itaq leuiori

Expanded text:
Sed quoniam plurimus tibi affectuum tumultus incubuit diuersumque te dolor ira maeror distrahunt, uti nunc mentis es, nondum te ualidiora remedia contingunt. Itaque leniori
Abbreviated transcription (Latin):
ambitũ dignitatis sacrile¬
gio me conscienciã pollusse
mentiti sunt Atqui et
tu insita nob̃ omnẽ mor
talium rerum supidinẽ

Expanded text:
ambitum dignitatis sacrilegio me conscientiam polluisse mentiti sunt. Atqui et tu insita nobis omnem rerum mortalium cupidine
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc iacet effecto lumi¬
ne mentis. Et presso
grauibꝯ colla cathenis
decliuẽq gerẽs põdere
uultũ Cogitur heu
stolidã cern̾e terrã

Expanded text:
nunc iacet effeto lumine mentis et pressus grauibus colla catenis decliuemque gerens pondere uultum cogitur, heu, stolidam cernere terra
Abbreviated transcription (Latin):
que se nec dulcibus añis
inserit et mestis sepe
uocata uenit heu heu¬
ꝙͣ surda miseros aduertit
aure. Et flentes occulos
claudere seua negat
Dum ⁊t

Expanded text:
quae se nec dulcibus annis inserit et maestis saepe uocata uenit. Eheu, quam surda miseros auertitur aure et flentes oculos claudere saeua negat! Dum
Abbreviated transcription (Latin):
um ego scis inquam
ip̃a minimum nobis am¬
bisionem mortalium re¬
rum fuisse dominatam¬
E materiam gerendis
rebus optauimus qͣuo
ne uirtus tasta conse¬
nesceret. Et illa. at¬
qui hoc unum est ꝙ
prestantes quidem ña
mentes. ẜ nõdum ad ex¬
tremam manum uir tu¬
tum ꝑfecte ꝑductã. alli¬
cereͣ possit. Glorie sti¬
licet cupido et optimo¬
rum in rem publicam
fama meritorum. que
ꝙͣ sit exilis et totius
uaaua ponderis. sic cõ¬
sidera .u

Expanded text:
um ego: Scis, inquam, ipsa minimum nobis ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam materiam gerendis rebus optauimus quo ne uirtus tacita consenesceret. Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes quidem natura mentes sed nondum ad extremam manum uirtutum perfectione perductas allicere possit, gloriae scilicet cupido et optimorum in rem publicam fama meritorum; quae quam sit exilis et totius uacua ponderis, sic considera.
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus et uisu geli¬
dum pererrans.¬
Gra nõ tinxit latrimis
set esse.
ensor extincti potuit
decoris.
Hur  tamen ceptro ppłos
regebat
Quos uidet condens ra¬
dios sub undas.
Phebus extremo ueni¬
ens ab ortu.¬
gelidi triones.
Quos nothus sicco uio¬
lentus estu.
Torret ardentes requo¬
quens arenas.
Celsa num tandem ualu¬
it potestas.
Sertere praui rabiem
neronis.
heu grauem sortem. quo¬
ciens iniquus.
Ndditur seuo gladius
ueneno.
cit de uana gloria ꝙͣ terreni homineo¬
multum a ffectare uidentur ⁊ diuiditur
hos capitutum in duas partes in p̃ma
se excusat ho phie ꝙ nõ fuit ambici
osus honorum / et licet aliquando res
publitas administrauerit tamen hoc¬
ie absrondita consre nesteret cui respõ
det pħia ꝙ nõ ꝑfectoꝵ ⁊ solidatoram¬
in uirtute quia ꝑfecti ⁊ solidati in¬
uirtute de hoc nõ curant s alii sic
Secundo ibi oẽm terre ⁊tꝭ imꝑbat¬
gloriam pͥmo racione breuitatis loci

Expanded text:
corpus et uisu gelidum pererransora non tinxit lacrimis, sed esse censor exstincti potuit decoris. Hic tamen sceptro populos regebat quos uidet condens radios sub undas Phoebus, extremo ueniens ab ortu,gelidi triones, quos Notus sicco uiolentus aestu torret ardentes recoquens harenas. Celsa num tandem ualuit potestas uertere praui rabiem Neronis? Heu grauem sortem, quotiens iniquus additur saeuo gladius ueneno! – dum pererransora non tinxit lacrimis, censor exstincti potuit regebat dios sub undas ens ab ortgelidi triones, torret ardentes recoCelsa num tandem ualuuertere praui rabiem Heu grauem sortem, quoadditur saeuo gladius
Abbreviated transcription (Latin):
Omnẽ terre ambitum
sicuti astrologitis demõs¬
bus accepisti ad celi spa¬
cium puncti constat
obtinere rõnem. ide
ut si ad celestis globi
magnitudinem confera¬
tur nichil spatu ꝓrsꝯ
habere iudicetur. Hu¬
ius igr̃ tam exigue in
mnundo regionis quarta
fere porcio est sicũt tho¬
lomeo probante didi¬
cisti. que nobis cognitis
animantibus incolatur.
huic quarte si quantũ
maria paludesq p̾mũt¬
ꝙͣtumq siti uasta regio
doscendatur cogitacõne
subtraxeris uix angus¬
tissima inhabitandi ho¬
minibus areͣa relinq̃¬
tur. In hoc igr̃ minimo
puncti quedam pũcto¬
sircunsepti atq conclu¬
si. de ꝑuulganda fama¬
et de proferendo nomi¬
ne cogitatis. aͣut quid

Expanded text:
Omnem terrae ambitum, sicuti astrologicis demonsbus accepisti, ad caeli spatium puncti constat obtinere rationem, id est ut, si ad caelestis globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur Huic quartae, si quantum maria paludesque premunttumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam punctocircumsaepti atque conclusi de peruulganda fama, de proferendo nomine cogitatis? Aut quid
Abbreviated transcription (Latin):
fima sũmis. sũma infi¬
mis mutare gaudemꝯ¬
.Ascende si placet.s ea
lege ne uti cum ludi
mei racio poscit destẽ¬
dere iniuriam putes:

Expanded text:
fima summis, summa infimis mutare gaudemus. Ascende si placet, sed ea lege, ne uti cum ludicri mei ratio poscet descendere iniuriam putes
Abbreviated transcription (Latin):
elix nimiũ prior etas
Cõtenta fidelibꝯ̃ ⁊cciuis
Met linerti ꝑdita luxa
Faciłiq sera solebat
Ie iunia souee e glande.
Net bachica mun̾a nbrãt
liquido cõfund̾e mele
Nec luaida uellera serum
Mrio miscere ueneno
ERopnos dabat. erbase¬
lubres.
Potum quoq lubrituas
annis:
Umbras altissi ma pinus
Nondum maris alta se¬
cabat.
Nec mertibus. undus¬

Expanded text:
elix nimium prior aetas contenta fidelibus aruis nec inerti perdita luxu, facili quae sera solebat ieiunia soluere glande. Non Bacchica munera norant liquido confundere melle nec lucida uellera Serum rio miscere ueneno. Somnos dabat herba salubres, potum quoque lubricus amnis, umbras altissima pinus. Nondum maris alta secabat nec mercibus undiq
Abbreviated transcription (Latin):
Abducit ignorancia.
Non aurum in uiridi
queritis arbore.¬
Het uite gẽmas carpitis
Non altis laqueos mõ¬
tibus abditis.
Ut piste ditetis dapes.
Nec uobis tã pas si li

Expanded text:
Abducit ignorantia! Non aurum in uiridi quaeritis arborec uite gemmas carpitis, Non altis laqueos montibus abditis Vt pisce ditetis dapes Nec uobis capreas si li
Abbreviated transcription (Latin):
Connectens animam
ꝑ consona menbra resol¬
uis. Que conͣsecta duos
motus glomerauit mor¬
bes. In se met redditã¬

Expanded text:
Connectens animam per consona membra resolvis; Quae cum secta duos motum glomeravit in orbes, In semet redit
Abbreviated transcription (Latin):
mores solio scãq calcãt
In iusta uice colla nocẽtes
latet obscuris cõdita u̾tꝯ
Cara teneb̾s iustꝯq tu¬
lit crimẽ iiqui
Nil ꝑiuria nil nocet ip̃is
ffraus mẽdacu cõꝑta colore
E tũ libiit iiribꝯͣ uti
Quos in numeri metu¬
unt ppłi
S ũmos gaudent sub¬
dere reges. omã ⁊c

Expanded text:
mores solio sanctaque calcant iniusta uice colla nocentes. Latet obscuris condita uirtus clara tenebris iustusque tulit crimen iniqui. Nil periuria, nil nocet ipsis fraus mendaci compta colore. Sed cum libuit uiribus uti, quos innumeri metuunt populi summos gaudent subdere reges. O
Abbreviated transcription (Latin):
bus paulisper ut mͣ
ut que in tumorẽ ꝑ¬
turbacionibus influ¬
entibus induruerũt
ad acrioris uim medi¬
caminis recipiendam
tactu blandiore mo¬
lestant.

Expanded text:
bus paulisper utemur, ut quae in tumorem perturbationibus influentibus in- duruerunt, ad acrioris uim medicaminis recipiendum tactu blandiore mollescant.
Abbreviated transcription (Latin):
britatorq nature geniture om̃e hͦ¬
.s. mũdum instituendum putauit
optimꝰ erat ab optimo porro om̃is¬
nem reꝵ tertissimã si quis ponat
recte eum putare cum senciam

Expanded text:
bricatorque geniturae omne hoc instituendum putauerit. Optimus erat. Ab optimo porro inuidnem rerum certissimam si quis ponat, recte eum putare consentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
que uera illa sit. que
autem beatitudinem
menciant᷑. nunt super¬
est. ut unde ueram hãt
petere possis agnoscas
Id quidem inꝙͣ iam du¬
dum uehementer ex¬
pecto. S cum un in
timeo platoni msuit
nostro placet. in mini¬
mis quoq rebus diui¬
num p̾sidium debeat
implorari. quid nuns
faciendum censces ut
illiꝯ sũmi boni sedem re¬
cipere mereamur. inuo¬
sandum inꝙͣ reꝵ om̃ium
patrem. quo p̾ter misso
nullum rite fundatur
exordium. Recte inqͣuit.
ac simul ita modulata est

Expanded text:
quae uera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc superest ut unde ueram hanc petere possis agnoscas. Id quidem, inquam, iam dudum uehementer exspecto. Sed cum, ut in Timaeo 1 Platoni, inquit, nostro placet, in minimis quoque rebus diuinum praesidium debeat implorari, quid nunc faciendum censes, ut illius summi boni sedem reperire mereamur? Inuocandum, inquam, rerum omnium patrem, quo praetermisso nullum rite fundatur exordium. Recte, inquit, ac simul ita modulata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝑꝑetua mũdũ
racione gubernas
Terrarũ celiq sator.
qui tempo ⁊ ab euo ire
iubes. stabilisq manẽs
das cuncta moueri.
Quem non externe pe¬
pulerunt fingere cause
Materie fluitantis
opus uerum insita sũmi
forma boni liuore ta¬
rens. tu cuncta suꝑno¬
Ducis ab exemplo
pulcrum pultherrimus
ip̃e/ Mondum mente
gerens si milinymagine
for mans Predictasq
iubes ꝑfectum ab soluere
partes/.Tu numeris
elementa ligas ut frigo¬
conueniant liquidis. ne
purior ignis  Euolet.
aut mersas deducant

Expanded text:
qui perpetua mundum ratione gubernas, terrarum caelique sator, qui tempus ab aeuo ire iubes stabilisque manens das cuncta moueri, quem non externaepulerunt fingere causae materiae fluitantis opus uerum insita summi forma boni liuore carens, tu cuncta suducis ab exemplo, pulchrum pulcherrimus ipse mundum mente gerens similique in imagine formans; perfectasque iubens perfectum absoluere partes. Tu numeris elementa ligas, ut frigoconueniant liquidis, ne purior ignis euolet aut mersas deducant
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uero pultrum uari¬
is fulgere uestibus pu¬
tas. Quarum si grata
infuitu species est aut
materie naturam aut ĩ¬
genium mirabor artificis

Expanded text:
Iam uero pulchrum uariis fulgere uestibus putas, quarum si grata intuitu species est, aut materiae naturam aut ingenium mirabor artificis.
Abbreviated transcription (Latin):
terrã nor fundit᷑. Hãs
si traycio horreas mis¬
sa ab antro uerberet
et clausũ reseret diem
Emicat et subito iubrͣ¬
tus lumĩẽ phebꝰ Mirã¬
tes occulos radiis ferit.

Expanded text:
terram nox funditur; hanc si Threicio Boreas emissus ab antro uerberet et clausum reseret diem emicat et subito uibratus lumine Phoebus mirantes oculos radiis ferit.
Abbreviated transcription (Latin):
genus in terris.
Si mili surgit ab ortu.
Unꝯ enĩ reꝵ pater ẽ
Unꝯ qui cũcta ministrat
Ille de dit phebo radios
Dedit ⁊ cornua lune.
Ile homines et terris
Dedit ⁊ sidera celo
Hic clausit menbris
animos.¬
Celsa sede petitos.
Mortales ig̃r cũctos
Edidit nobile g̾men.
Quid genꝰ ⁊ ꝓauos.
Strepitis. si primor¬
dia uestra.
Nuctoremq deum
spectes.
Nullꝯ degener extat
Ni uiciis peiora foues¬
ꝓprium deẜat ortum.

Expanded text:
genus in terris Simili surgit ab ortu: Unus enim rerum pater est, Unus cuncta ministrat. 207 Ille dedit Phoebo radios, Dedit et cornua lunae. Ille homines etiam terris Dedit, et sidera coelo. Hic clausit membris animoscelsa sede petitos. Mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra Auctoremque deum spectes, nullus degener exstat, Ni uitiis peiora fouenoprium deserat ortum.
Abbreviated transcription (Latin):
Expertus sortis sue
periculorum tirannus.
regni metus pendentis
supra uerticem gladu
simulauit. Que est igr̃
hec potestas que solli¬
citudinum morsus ex¬
pellere. que formidinũ
aculeos uitare nequit.
Atqui uellent ip̃i uiscis¬
se securi. s ne queunt.
De hinc e potestate glo¬
riantur. An tu poten¬
tem censes quem uide¬
as uelle ꝙ non possit
efficere. Potentem cen¬
ses qui satellite latus

Expanded text:
Expertus sortis suae periculorum tyrannus regni metus pendentis supra uerticem gladii terrore simulauit. Quae est igitur haec potestas quae sollicitudinum morsus expellere, quae formidinum aculeos uitare nequit? Atqui uellent ipsi uixisse securi, sed nequeunt; dehinc de potestate glriantur. An tu potentem censes quem uideas uelle quod non possit efficere? Potentem censes qui satellite latus
Abbreviated transcription (Latin):
tus aĩoꝵ fatalis cathena
constringit. Est inquit.
neq enĩ fuerit ulla rõnał
natura quin eidẽ libertas
adsit arbitͥer. Nam rõne uti
naturalr̃ potest. id ht̃ iudi

Expanded text:
tus animorum fatalis catena constringit? Est, inquit, neque enim fuerit ulla rationalis natura quin eidem libertas adsit arbitrii. Nam quod ratione uti naturaliter potest id habet iudi
Abbreviated transcription (Latin):
illud primũ arͣbitror
inquirendum. an aliqd
huius bonum quale pau¬
lo ante diffimisti in rerum
natura possit existere. ne
nos preter rei subiecte
ueritatem cassa cogitati¬
onis ꝓmago decipiat.
Set quin existat. sitq
ueluti quidam om̃ium
fons bonorum negari
nequit. Omne enim
quod imꝑfectum esse di¬
citur. id in minucione
ꝑfecti. imꝑfectum esse.
ꝑhibetu. Quo fit ut
si in quolibet genere
inꝑfectum quid esse ui¬
deatur. in eo ꝑfectum
quoq aliquid necesse
esse sit. Et enim per¬
feccione sublata unde
illud quod imꝑfectum
ꝑhibetur extiterit. ne
fingi quidem põt. neq
enim adiminutis incon¬
sumatisq natura rerum¬
cepit exordium. s ab in¬
tegris ab solutisq proce¬
dens in extrema hec atq
effecta dilabitur. Quid
si uti paulo ante mons¬
trauimus est boni que
dam fragalis imꝑfecta
felicitas. esse aliquam
solidam ꝑfectamq nõ

Expanded text:
illud primum arbitror inquirendum an aliquod hujusmodi bonum, quale paulo ante definisti, in 5 rerum datura possit existere, ne nos praeter rei subjectae veritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin existat, sitque hoc veluti quidam omnium fons bonorum, negari nequit. Omne enim quod imperfectum esse dicitur, id imminutione perfecti imperfectum esse perhibetur. Quo fit, ut si in quolibet genere imperfectum quid 10 esse videatur, in eo perfectum quoque aliquod esse, necesse sit. Etenim perfectione sublata, unde illud, quod imperfectum rhibetur, exstiterit, ne fingi quidem potest. Neque enim ab diminutis, inconmatisque natura rerumcepit exordium, sed ab integris, absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quod si, uti paulo ante monstrauimus, est quaedam boni fragilis inperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque no
Abbreviated transcription (Latin):
Animos domet ille fe
nis.
Et enim licet indica
longe.
Tellus tua i̾ura tre¬
mescat.
Et seruiat ultima tyl¬
le.
Tamẽ atras pelle curas
Miserasos fugare que¬
relas.
Non posse. potencia
non est.

Expanded text:
animos domet ille fernis; etenim licet Indica longe tellus tua iura tremescat et seruiat ultima le, tamen atras pellere curas miserasque fugare querelas non posse potentia non est.
Abbreviated transcription (Latin):
cine ẽ biblioteca quam
certissimã tibi sedem
nrĩs in laribus ip̃a de¬
legeras. In qua sepe me¬
cum residẽs de humana¬
rum diuinaꝵq rerum
stiã disserebas Talis¬
tetũ nature secreta rima¬
rer. Cũ mͥ dẽsiderũ uias
radio defcreberes Eũ
mores nrõs tociꝰq ui¬
te rõnem ad celestis or¬
ditits exemplat formã¬
res. Hecune premua re

Expanded text:
cine est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem nostris in laribus ipsa delegeras? In qua mecum saepe residens de humanarum diuinarumque rerum scientia disserebas? Talistecum naturae secreta rimarer, cum mihi siderum uias radio de-scriberes, cum mores nostros totiusque uitae rationem ad caelestis ordinis exempla formares? Haecine p
Abbreviated transcription (Latin):
mitas. Ueramq platoĩs
ẽẽ sentenciam liquet solos
ꝙ desi derent facere posse
sapientes. imꝓbos uero
exexcere quidem ꝙ libeat.
ꝙ uero desiderent exple¬
re non posse. facuint enĩ
que libet dum parca qui¬
bus delectantur. id bonũ
adipiscuntur quoniam
ad beatitudinem ꝓbra nõ
ueniunt.

Expanded text:
mitas veramque illam Platonis mitas veramque illam Platonis esse sententiam liquet solos, quod desiderent, facere posse sapientes, improbos- bos vero exercere quidem, quod libeat., quod vero desiderent, explere non posse. Faciunt enim quaelibet, dum per 30 ea, quibus delectantur, id bonum,adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non veniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
norum efficiencia. man̾e
potuissent. Que possi¬
bilit᷑as eos euidencius
nichil posse demonstrat.
Nam si uti paulo ante
collegimus malum nichil
est. cum mala tm̃ modo
possint. nichil posse mi¬
probos liquet. Prospicu¬
um est. atq ut intelligas
que nam sit huiꝯ potẽ¬
potencius esse arte diffi¬
niuimus. Ita est inquã.
Set idem inquit facere
malum nequit minime
Est igr̃ inquit aliquis
qui omnia posse homĩes
putet. Ni quis miamiat
nemo. at qui hi ideͤm
possunt mala. Utinam
quidem in quã nõ possẽt.
Tum igr̃ bonorum tm̃¬
modo potens possit
omnia. non uero q̃ant
potentes omnia et̃ ma¬
lorum eosdem qui mala
possunt minus posse ma¬
nifestum est. huatre
tandam om̃iaq expeten¬
da referri ad bonũ uel¬
ut ad quodam naturer
sue cacumẽ ostendimus.
ESet patrandi sceleris pos¬
sibilitas refferri ad bonũ
non potest. Ex petenda
igr̃ non est. at qui om̃is
potencia expetenda est.
liquet igr̃ malorum pos
dubitabilis apparet infir¬

Expanded text:
norum efficientia manere norum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse demonstrat. Nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. Perspicuum est. Atque ut intellegas quaenam sit huius potenpotentius esse paulo ante definiuimus. Ita est, inquam. Sed idem, inquit, famalum nequit. Minime. Est igitur, inquit, aliquis, qui omnia posse homines 5 putet? Nisi qui insaniat, nemo. Atqui iidem possunt mala. Utinam quidem, inquam, non possent. Cum igitur, bonorum tantummodo potens, possit omnia; non vero queant omnia potentes etiam malorum: eosdem, qui mala possunt, minus posse mnifestum est. Huc acc10 omniaque expetenda referri ad bonum, velut ad quoddam naturae suae cacumen ostendimus. Sed patrandi sceleris possibilitas referri ad bonum non potest, expetenda igitur non est. Atqui omnis potentia expetenda est; liquet igitur malorum possminime dubitabilis apparet infir
Abbreviated transcription (Latin):
qui oblufari uicio neque¬
unt. An scientes uolẽ¬
tesb bonum deserunt¬
et ad uicia deflectuntur.
Set hoc modo nõ solum
potentes esse. s om̃i no eẽ
desinũt. Nam qui comu¬
nem om̃ium que sũt fi¬
nem relinquũt. pariter
quoq esse desistunt. Ꝙ
quidem cuipiam mirum
forte uideatur ut malos
qui plures hominũ sũt
eosdem non esse dicamꝯ
Ez ita res se habet. nã
qui mali sunt. eos malos
esse nõ abnuo. s eos dem
esse pͥure ac simpliciter
nego. nam uti cadauer
hominẽ mortuũ dixeris
simpliciter uero hominẽ
appellare non possis. ita
uiciosos malos quidem
esse concesserim. S esse
ab solute nequeam confi¬
teri. Est enim ꝙ ordi¬
neͣm retinet ẜuatq na¬
turͣam. Quod uero ab
hac deficit esse. eciam
ꝙ in sua natura situm
ẽ derelinquid. E pos¬
sunt inquies mali. nec
ego quidem negauerĩ.
s hec eorum potencia
nõ a uiribus s ab inbe¬
cillitate descendit. Pos¬
sunt enim mala que mi¬
nime ualerent. si in bo¬

Expanded text:
qui obluctari uitio nequequi obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflectunt? Sed hoc modo non solum potentes esse sed omnino esse desinunt. Nam qui communem omnium quae sunt finem relinquunt, pariter quoque esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatque naturam; quod uero ab hac deficit, esse etiam quod in sua natura situm est derelinquit. 'Sed possunt,' inquies, 'mali.' Ne ego quidem negauerim, ec eorum potentia non a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala quae minime ualerent, si in bo
Abbreviated transcription (Latin):
.Et quid si hoc tam
magno ac pene inuicto
p̾cunctis nature deserẽ¬
tur auxilio. Conside¬
ra uero quanta scelera¬
tos homines habeat
impotencia. neq enim¬
leuia atq ludisrapre mia
petunt que conse qui atq
obtinere non possunt. s
tirca ipãm rerum suma
uerticemq defficiunt.
nec in eo miseris contĩ¬
git effectus. ꝙ solum di¬
es noctesq molliuntur.¬
in qua re bonoꝵ uires
eminent. Si cut enim
eum qui pedibus incedẽs
ad eum locum uso ꝑue¬
nire potuisset. quo nichil
ulterius ꝑuium iaceret
incessui. ambulandi potẽ
tissimũ esse censeres. ita
eum qui expetend orum
finem quo nichil ultra ẽ
app̾hendit potentissimũ
ncͣce est iudices. Ex qͦ
fit  ꝙ huic obiacet ut
idem scelesti idem uiribꝰ oñ
iudeantur ẽẽ deẜti. Cur
enim relicta uirtute ui¬
cia sectantur. insricia¬
ne bonorum. S quid
enuacius ignorancie ceci¬
tate. Astectanda nouerũt
Set tranuersos eos libi¬
do precipitat. Sic quoq
intemperancia fiagiles.

Expanded text:
Et quid si hoc tam magno ac paene inuicto praeeuntis naturae desererentur auxilio? Considera uero quanta sceleratos homines habeat impotentia. Neque enimut ludicra praemia petunt, quae consequi atque obtinere non possunt, sed circa ipsam rerum summam uerticemque deficiunt nec in eo miseris contingit effectus quod solum dies noctesque moliunturin qua re bonorum uires eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset, quo nihil ulterius peruium iaceret incessui, ambulandi poten- tissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum finem quo nihil ultra est apprehendit, potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit quod huic obiacet, ut idem scelesti, idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt? Sed transuersos eos libido praecipitat. Sic quoque intemperantia fragiles
Abbreviated transcription (Latin):
Sis ne igr̃ cum fortu¬
na calculum pon̾e. Nũt
te primũ liuena octulo
ꝑstrifxit. Si numerũ
modumq letorum tris¬
tium ue consideres ad¬
huc te felicem nõ possis
negare. Oo si idcirco
te fortuna tum esse nõ
existimas. quoniam q̃
tunt leta uidebantur
abierunt. non est ꝙ te
miserum puͣtes quoni¬
duntur pretereunt.
An tu in hanc presen¬
tis uite scenam. nuns pͥmũ
sbifls hospesq uenisti
ullam ne humanis re¬
bus inesse constanciã
reris. Cum ip̃m sepe
hominem uelox hora
dissoluat. nam et si ra¬
ra est fortuitis rebus¬
manendi fides. ultimꝯꝰ
tantum uite dies mors
quedam fortune ẽ eciã
manentis. Quid igit
referre putas. Tu ne
illam moriendo deseras
an illa te fugiendo

Expanded text:
isne igitur cum Fortuna calculum ponere? Nunc te primum liuenti oculo praestrinxit. Si numerum modumque laetorum tristiumue consideres, adhuc te felicem negare non possis. Quodsi idcirco te fortunatum esse non aestimas, quoniam quae tunc laeta uidebantur abierunt, non est quod te miserum putes, quonimaesta praetereunt. An tu in hanc uitae scenam nunc primum subitus hospesque uenisti? Vllamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen uitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas tune illam moriendo deseras an te illa fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
comemoras o uir¬
tutum omnium nutrip
nec inficiari possum
prosperitatis me uelo¬
tissimũ cursum. E
hoc est ꝙ recolentem¬
me uehemencius quo¬
quit. am in omni
aduersitate fortune
infelirissimum genus
est infortunu fuisse fe¬
lisem. Set tu inquit
false oppinionis suppli¬
cium liuis. id rebus iu¬
re imi putare non pos¬
sis. Nam si te hoc ĩ

Expanded text:
commemoras, o uirtutum omnium nutrix, nec infitiari possum prosperitatis meae uelocissimum cursum. Sed hoc est quod recolentem uehementius coquit. Nam in omni aduersitate fortunae infelicissimum est genus infortunii fuisse felicem, Sed quod tu, inquit, falsae opinionis supplicium luas, id rebus iure imputare non possis. Nam si te hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
sensibłe uł ymaginabile ẽ
id uniu̾sale ẽẽ nõ posse.
ciũ nec qͥtꝙͣ eẽ sensibile
aut qm̃ sibi ͦ notũ fit płra
sensibꝰ ⁊ ymaginacõi esse
rbiecta. inanẽ concepcionẽ
ẽẽ rõnis. que ꝙ sensibile
sit ac singulare qͣi qd̃da
uniu̾sale considerat. ad hec
et ꝙ sensibłe ẽ ⁊ qͥd ymagi¬
nabile sit uniu̾sitatis rõne
conspic̾e. illa u̾o ad uniuer¬
Litatis cognicionẽ aspira¬
re nõ posse. qm̃ eoꝵ nocõ
corporales figuras nõ pos¬
se exced̾e. de reꝵ uero dicat¬
cognicione firmiori pocius
ꝑ feccioriq iudiuo eẽ credẽ¬

Expanded text:
sensibile uel imaginabile est sensibile uel imaginabile est id uniuersum esse non posse; cium nec quicquam esse sensibile aut, quoniam sibi notum sit plura sensibus et imaginationi esse subiecta, inanem conceptionem esse rationis, quae quod sensibile sit ac singulare quasi quiddam uniuersale consideret. Ad haecet quod sensibile et quod imaginabile sit in uniuersitatis ratione conspicere, illa uero ad uniuersitatis cognitionem aspirare non posse quoniam eorum notio corporales figuras non posset excedere, de rerum uero cognitione firmiori potius perfectiorique iudicio esse creden
Abbreviated transcription (Latin):
instrumenta sensuũ forĩse¬
cus obiecte qualitates aĩq
agentis uigorẽ passio cor¬
poris antecedat que passio
in se actũ mentis ꝓuocet
excitetq interĩ quiestẽtes
intrĩsecus formas. si ĩsen¬
s ex sua ui subiecta cor poͦ¬
rͣi indicat passionẽ. ꝙͣto
magꝰ ea q̃ sũctis corporum
affeccionibꝰ absoluta sũt.
indisternẽoo nõ obiecta ex¬
trĩsecus secũt᷑ s ac ͭͣ sue
mẽtis expediuĩt. Hac igr̃
rõne mͣltiplices cognicoẽs
diuersis ac differẽtibꝰ ces¬
sere sb̾stãciis. Sensꝰ enĩ
solus cũctis aluis cognicõ¬
nibus destitutꝰ ĩmobilibꝯ
aĩantibꝰ cessit. Quales
sũt conche maris queq a
alia saxis herẽcia nutunt᷑.
imaginacio uero cessit mo¬
bilibus beluis. quib iam
ieẽ fugiendi appetendine
aliquis uidet᷑ affectus. Rõ
u̾o hũani tm̃ gen̾is ẽ. sicut
inflligẽtia sola diuini. Qͦ
fit ut ea noticia ceteris
prẽt. que suapte natura
uniu̾sale dicẽtes ꝙ sese in¬
tueri racio putet. Ꝙ aliũ

Expanded text:
instrumenta sensuum forinsecus obiectae qualitates animique agentis uigorem passio corporis antecedat, quae in se actum mentis prouocet excitetque interim quiescentes intrinsecus formas, si in send ex sua ui subiectam corpori iudicat passionem, quanto magis ea quae cunctis corporum affectionibus absoluta sunt in discernendo non obiecta extrinsecus sequuntur, sed actum suae mentis expediunt! Hac itaque ratione multiplices cognitiones diuersis ac differentibus cessere substantiis. Sensus enim solus cunctis aliis cognitionibus destitutus immobilibus animantibus cessit, quales sunt conchae maris quaeque alia saxis haerentia nutriuntur; imaginatio uero mobilibus beluis, quibus iam inesse fugiendi appetendiue aliquis uidetur affectus; ratio uero humani tantum generis est sicut intellegentia sola diuini: quo fit ut ea notitia ceteris praestet quae suapte natura uniuersale dicentes quod sese intueri ratio putet? Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e possemus sĩt ymagi¬
nacionẽ sensũq rõm cede
sese mẽti humanã summit¬
tere rõnem iustissimũ cẽse¬
remus. Quare ĩ illiꝯ sũ¬
me intelligẽcie cacumen
si possumus erigam᷑. illit
potest intueri. Id autem
exitus nõ hñt. certa tamẽ
uideat ac diffinita p̾noicoͣ
neq id sit oppinio s sũme
posius scĩe nullis termi¬
nis inclusa simplicitas.

Expanded text:
re possemus, sicut imaginationem sensumque rationi cedere sese menti humanam summittere rationem iustissimum censeremus. Quare in illius summae intellegentiae cacumen, si possumus, erigamur; illic potest intueri, id autem exitus non habent, certa tamen videat ac definita praenotio neque id sit opinio, sed summae potius scientiae nullis terminis inclusa simplicitas.
Abbreviated transcription (Latin):
prostratos. fflagici¬
osum ꝙͣ ad audendum
quidem facinus impu¬
nitate ad efficiendum
uero premiis matari
Insontes autẽ nõ mo¬
do securitate uerũ eciã
ipã defensione priua¬
tos. Itaq libet exclã¬
mare.

Expanded text:
prostratos, flagitiosum quemque ad audendum quidem facinus impunitate, ad efficiendum uero praemiis incitari, insontes autem non modo securitate, uerum ipsa etiam defensione priuatos. Itaque libet exclamare
Abbreviated transcription (Latin):
occulis sacrilegio locũ
esse fas non erat ins¬
auribus cogitaciombꝰ¬
q cotidie meis ꝓrtago¬
ricum illud En¬
Co n. Nec conueni¬
ebat uillissimorum me
spirituũ presidia capta¬
re quem tu in hanc ex¬
cellenciam componebas
ut consimilem deo fa¬
ceres .x. Preterea pe¬
ne tral i noçens domꝮ
ho nestissimorum ce¬
tus amicorum soser
omni nos huius cu¬
minis suspicione defẽ¬
illi uero de te tanti cri¬
minis fidem capimrit
atq hos ip̃o uideirur
afines fuisse maleficio
ꝙ tius imbuti discipli¬
nis tius instituti mori¬
bus sumus Ita non
est satis nichil michi
profuisse tuam reue¬
renciam nisi ultro tu
mea pocius offensione
lacereris.

Expanded text:
oculis sacrilegio locum esse fas non erat: insauribus cogitationibusque quotidie meis Pythagoricum illud ἕπου Θεῷ. Nec conveniebat vilissimorum me spirituum 5 praesidia captare, quem tu in hanc excellentiam componebas, ut consimilem Deo faceres. 59 Praeterea penetral innocens domus, honestissimorum coetus amicorum, soceromni nos hujus criminis suspicione defenilli vero de te tanti criminis fidem capiunt, atque hoc ipso videbimur affines fuisse maleficio, quod tuis imbuti disciplinis, tuis instituti moribus sumus. Ita non est satis nihil mihi profuisse tuam reverentiam, nisi ultro tu mea potius offensione lacereris.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis quondam ppłi
curasset annonam. mag¬
nus habebatur. Nunc
ea prefectura quid ab¬
ieccius. ut en im pau¬
lo ante diximus quia
nichil habet ꝓpru deco¬
ris opmione utencium.
nunc splendorem accipit.
nũc ammittit. Ei igr̃
reuerendos facere neq̃¬
unt dignitates si ultro
impbrorum contagione
sordescunt. si mutacione
temporum splendore de¬
sinunt si gencium exti¬
macione uilescunt quid
est ꝙ in se expetende
pulcritudinis habeant
ne dum aliis prestent.

Expanded text:
si quis quondam populi curasset annonam magnus habebatur, nunc ea praefectura quid abiectius? Vt enim paulo ante diximus, quod nihil habet proprii decoris, opinione utentium nunc splendorem accipit, nunc amittit. Si igitur reuerendos facere nequeunt dignitates, si ultro improborum contagione sordescunt, si mutatione temporum splendere desinunt, si gentium aestimatione uilescunt, quid est pulcritudinis habeant, nedum aliis prestent
Abbreviated transcription (Latin):
relicta urbiũ gub̾nacła
pestem bonis ac ꝑniciẽ
ferrent. Hanc igitur
aucͣtem secutus quod
ate inter secreta ꝯciã
didiceram transferre
in actum publice ad¬
ministracionis optaui
Tu michi et qui te sa¬
piencium mentibus ĩ¬
seruit deus conscu es¬
tis nullũ me ad magis¬
tratum nisi comune om¬
nium bonoꝵ studium
detulisse.

Expanded text:
relicta gubernacula, pestem bonis ac perniciem inferrent. Hanc igitur auctoritatem secutus, quod a te inter secreta otia didiceram, transferre in actum publicae administrationis optavi. Tu mihi, et qui te sapientium mentibus inseruit Deus, conscii, nullum me 10 ad magistratum, nisi commune bonorum omnium studium detulisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Quam uero late patet
uester hic error qui
tis aliquid existimatis
alienis ad id fieri ne¬
quid. nam si quid exap¬
porsitis luceat. ip̃a qui¬
dem que sunt apposita
laudantur. illud uero
hup fontectum atq ue¬
latum in sua nichilomĩs
feditate ꝑdurat. E go
habenti. Num id men¬
cior minime inquies.
at qui diuicie possiden¬
tibus persepe nocuerũt
Cum pessimus quisq
eoq alieni magis est¬
aiuidus quitquid ustpͣ
auri gẽmarumq est se
solum qui hans dignis¬
simum putat. Tu igr̃¬
qui nunc comptum gla¬
duumq solicitus perti¬
mescis. si uite huiꝯ cal¬
lem uacuusi iuator in¬
trasses coram latrone cã¬
tares. Opreclara homi
num beatitudo quam cũ
adeptus fueris securꝯ
esse desistis

Expanded text:
Quam uero late patet uester hic error, qui ornamentis existimatis alienis! At id fieri nequit; nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem quae sunt apposita laudantur, illud uero his tectum atque uelatum in sua nihilo minus foeditate perdurat. Ego habenti. Num id mentior? Minime, inquis. Atqui diuitiae possidentibus persaepe nocuerunt, cum pessimus quisque eoque alieni magis auidus quicquid usquam auri gemmarumque est se solum qui habeat dignissimum putat. Tu igqui nunc contum gladiumque sollicitus pertimescis, si uitae huius callem uacuus uiator intrasses coram latrone cantares. O praeclara opum mortalium beatitudo, quam cum adeptus fueris securus esse desistis
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ dirigens cunctã
disponit. Nichil ẽ enĩ
ꝙ mali causa nec ab ipĩs
quidem imꝑbis fiat.
quos ut ub̾ime demõs¬
frabum. est bonũ querẽ¬
tes prauꝯ error adu̾tit
ne dum ordo de boni sũ¬
mi cardine ꝓficiscens.
asuoquoq deflecra

Expanded text:
bonum dirigens cuncta bonum dirigens cuncta disponat. Nihil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat; quos, ut uberrime demotratum est, bonum quaerentes prauus error auertit, nedum ordo de summi boni cardine proficiscens a suo quoquam deflecta
Abbreviated transcription (Latin):
ncͣtitatem. igr̃ uti ẽ ad
intellectum raciocinacõ
ad id qd̾ est ꝙ gignitur
ad eternitatẽ tempus
ad punctũ mediũ circu¬
lus. ita est fati ẜies mo¬
bilis ad ꝓuidencie sta¬
bilẽ simplicitatẽ. Ea se¬
ries celum at sidera mõ¬
uet. elementa in se in¬
uicem temperat ⁊ alter¬
na comutacione trãsfor¬
mat eadem nascencia oc¬
fetuũ seminũ renouaͣt
ꝓ gressus. Hec actus ⁊
fortunasq hominũ ĩdis
solubili causaꝵ cõnessio¬
ne constringit. Ꝙ cum
ab immobilis ꝓuidẽcie
ꝓficiscatur exordiis ip̃a
quoq ĩmutabile eẽ nc̃ce
ẽ. Ita enim res optime ge¬
rũt᷑ si manẽs ĩ diuina
mente simplicitas. inde¬
clinabilẽ causaꝵ ordinẽ
ꝓmat. Hic uero orͣdo
res mutabiles ⁊ alioquĩ
tem̾e fluituras ꝓpria in¬
mutabilitate coerceat.
Quo fit ut tam ⁊ si uo¬
bis hunc ordinẽ minĩe
considerare ualentibus
confusa om̃ia ꝑ turbataq
iudeantur. nichilominꝯ
tamẽ suus modus ad

Expanded text:
necessitatem. Igitur uti est ad necessitatem. Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad prouidentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat, eadem nascentia ocfetum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hosolubili causarum conexione constringit, quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabiles esse necesse est. Ita enim res optime reguntur, si manens in diuina mente simplicitas indeclinabilem causarum ordinem premat. Hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coerceat. Quo fit ut tametsi uobis hunc ordinem minime considerare ualentibus confusa omnia perturbataque uideantur, nihilo minus tamen suus modus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ᷤ fit ut omĩa q̃ fato
subsunt. ꝓ uidencie quoq
subiecta sint. sui ꝓ uidẽt᷑¬
ipͣm subiacet fatum. Que¬
dam uero que sub ꝓuidẽ¬
cia locata sunt. fati se¬
riem suꝑant. ea uero sũt
que prime ꝑ ꝓpinqua de¬
itati. stabilr fixa  fatał
ordinem mutabilitatis
excedunt. Nam ut or¬
biũ circa eundem cardi¬
nẽ se se uer tenciũ. qui
intimus est ad simpli¬
citatem medietatis as¬
cedit. Ceteroꝵq extͣ
locatorum ueluti cardo
quidam cirta quem uer¬
santur existit. Exti¬
mius uero maiore rota¬
tus amͣbitu quanto
a puncti media ĩ diui¬
duitate discedit tanto
amplioribus spaciis expli¬
catur. Si quid uero illi
se mẽdio conectat ⁊ societ
ĩ simplicitatẽ cogit᷑. Dif¬
fundiq ac diffluere ces¬
sat. simili rõne ꝙ lõgiꝯ
a pͥma menͣte discedit.
maioribus fati nexibus
implicatur. ac fanto
aliquid fato libͣerum ẽ
ꝙͣto illum rerum cardi¬
nem uiciniꝯ petit. Q¬
si suꝑne mentis hȩẜit
firmitati motu carens.

Expanded text:
Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid uero illi se medio conectat et societ in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat: simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit; quodsi supernae mentis haesserit firmitati, motu carens
Abbreviated transcription (Latin):
uulsi flumine trũci Mix¬
taq fortuitos implicet un¬
da modos/.Quos tamẽ
ip̃a uagos terre decliuia
casus Gurgitis etlap¬
si defluus ordo regit.i
Sic que ꝑmissis fluitare
uidetur abenis. Sors
patitur frenos. ip̃aq le¬
ge meat.⁊

Expanded text:
uulsi flumine trunci Mixtaque fortuitos implicet unda modos, Quos tamen ipsa uagos terrae decliuia casus Gurgitis et lapsi defluus ordo regit. Sic quae permissis fluitare uidetur habenis Fors patitur frenos ipsaque lege meat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta est inquã. Eet
cum tui muneris
sit latenciũ rerũ cau¬
sas euoluere uelatasq
caligine explicare rões

Expanded text:
ta est, inquam; sed cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelatasque caligine explicare r
Abbreviated transcription (Latin):
iquis arcturi side¬
ra nestit / ꝓpinqua
sũmo cardine labi. Cur¬
ras equore flãmas. Cur
nimis geleres explicet
ortus  legem stupebit
etheris alti Palleant
plene cornua luna. infec¬
ta metis noctis opace.
Queq fulgenti tex̾at
ore. Confussa pheba
detegat astra/Como
uet gentes publicꝰ er¬
ror laxant crebris
pusibus era. Nemo
miratur flamĩa chori¬
litus  frementi tundere¬
fluctu Nec ruuis du¬
rã frigore molem. ffer¬
uente phebi soluier estu.
Hic eis sauͣsas soluere¬
ꝓmptum est. Illic la¬
tentes pectora turbant
Cuncta quia rara ꝓ¬
uehtetas. Etupetq
subitis mobile uulgus.
Cedat institie nubilus
error/ Cessent ꝓfecto
mira uideri.

Expanded text:
i quis Arcturi sidea nescit propinqua. summo cardine labi, curras aequore flammas, cum nimis celeres explicet ortus, legem stupebit aetheris alti. Palleant plenae cornua lunae infecta metis noctis opacae, quaeque fulgenti texerat ore, confusa Phoebe detegat astra; couet gentes publicus error lassantque crebris pulsibus aera. Nemo miratur flamina Corlitus frementi tundefluctu nec niuis duram frigore molem feuente Phoebi soluier aestu. Hic enim causas cerneremptum est, illic latentes pectora turbant. Cuncta quae rara etas stupetque subitis mobile uulgus; cedat inscitiae nubilus error, cessent profecto mira uideri!