comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
relicta despicere:Sic iraque Martia te gere tanquam sub oculis patris filiiq
posita. non illorum quos noueras: sed tanto excellentiorum & in summo lo.¬
catorum:erubesce quicquam humile aut uulgare: & mutatos in meliusØ
tuos flere. Aeterna rerum per uasta etlibera sp̾atia diuisi: non illos iterfu¬
sa maria discludunt.Nec altitudo montium:aut inuie ualles aut incerta
uada syrtium tramites plani: & ex fatiltmobiles & expediti: et in
parui sunt: intermixtimq: syderibris:
Uta itaque ex illa arce caelesti patrem tuum Martia: et cuitan¬
tum apud te auctoritatis erat:quantum tibi apud filium tuũ¬
non illo ingenio quo ciuiba bella defluunt. quo proseribentes
in eternum ipse proscripsit: si tanto clarior est quem est sublimior dicere. Cur
te filia tam longa tenet egritudo:cur in tanta ueri ignorantia uersaris:ut ini

Expanded text:
relicta respicere. Sic itaque te, Marcia, gere, tamquam sub oculis patris filique relicta respicere. Sic itaque te, Marcia, gere, tamquam sub oculis patris filique posita, non illorum, quos noveras, sed tanto excelsiorum et in summo locatorum. Erubesce quicquam humile aut volgare cogitare et mutatos in melius tuos flere ! Aeternarum rerum per libera et vasta spatia dimissi sunt ; non illos interfusa maria discludunt nec alti- tudo montium aut inviae valles aut incertarum vada Syrtium: omnia ibi plana et ex facili mobiles et expediti et in vicem pervii sunt intermixtique sideribus. Puta itaque ex illa arce caelesti patrem tuum Marcia, cui tantum apud te auctoritatis erat quantum tibi apud filium tuumnon illo ingenio, quo civilia bella deflevit, quo proscribentis in aeternum ipse proscripsit, sed tanto elatiore, quanto est ipse sub- limior, dicere ; “Cur te, filia, tam longa tenet aegri- tudo ? Cur in tanta veri ignoratione versaris, ut iniq
Abbreviated transcription (Latin):
et liquida inferentem
Roinde non est quod ad sepulchrum filii tuicurras. Pessima eius
et ipsi molestissima iacent ossa cineresq: non magis illius partes ꝗͣ
uestes: aliaq tegimenta corporum. Integer ille animus:nihilq: terris reliquẽs
fugit: et totus excessit: paulumq supra nos commoratur dum expurgatur: in¬
haerentia uitia situmq omnis mortalis aeui excutit.Deinde ad excelsa sublatꝰ.
inter foelices currit animas.Excipitq: illum coetus sacer:Scipiones:Catonesq
itemq contemptores uite & mortis heneficio liberos:parens tuus Martia
nepotem suum quanquam illic omnibus esse cognitum est: applicat sibi noua
luce gaudentem: & uicinorum syderum meatus docet: nec ex coniecturisq õi¬
um ex uero peritus in arcana nature liberis ducit.Utq ignotarum urbium
monstratus hospiti gratus est:Ita suscitanti caelestium causas: domesticus in¬
terpres: & in prosunda terrarum promittit aciem.Iuuat enim ex alto terrena¬

Expanded text:
et liquida visentem. Proinde non est quod ad sepulcrum fili tui curras ; pessima eius et ipsi molestissima istic iacent, ossa cineresque, non magis illius partes quam vestes aliaque tegimenta corporum. Integer ille nihilque in terris relinquens sui fugit et totus excessit; paulumque supra nos commoratus, dum expurgatur et inhaerentia vitia situmque omnem mortalis aevi excutit, deinde ad excelsa sublatus inter felices currit animas. Excepit illum coetus sacer, Scipiones Catonesque, interque contemptores vitae et veneficio liberos parens tuus, Marcia. Ille nepotem suum— quamquam illic omnibus omne cognatum est— applicat sibi nova luce gaudentem et vicinorum siderum meatus docet, nec ex coniectura sed omnium ex vero peritus in arcana naturae libens ducit ; utque ignotarum urbium monstrator hospiti gratus est, ita sciscitanti caelestium causas domesticus interpres. Et in profunda terrarum permittere aciem iubet ; iuvat enim ex alto
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia aut gratia promouebit. scit libenter illum ex consilio perdidisse.
Tulit suum metasq dati peruenit ad eui. Non est itaq quot sic deoneres:
potuit diunius uiuere: non est interrupta euis uita: nec unquam se annuis
casibus interiecit. Soluitur quod cuiq promissum est. eunt et sua fata nec
adiiciunt quicquam: nec ex promisso semel demunt. Et frustra uota acstu¬
dia sunt. Habebit quisq quantum illi dies primus ascripsit: ex illo quo
primum lucem uidit iter mortis ingressus est.Accessitq fato propior &
ipsi qui adiciebantur adolescentie anni uite detrahebantur.In hoc oc
errore uersamur ut non putemus ad mortem:nisi senes inclinatosq iam
uergere:cum illo infantia statim & iuuenta omnisq aetas ferat.Augurii
opus suum fata nobis sensum nostre necis auserunt quoq facilius obrepit
Mors sub ipso uite nomine latet. Infantem in se pueritia conuertit. Pueri¬

Expanded text:
diligentia aut gratia promovebit. Sic habe, te illum ex consilio perdidisse. diligentia aut gratia promovebit. Sic habe, te illum ex consilio perdidisse. Tulit suum Metasque dati pervenit ad aevi. Non est itaque quod sic te oneres : " Potuit diutius vivere." Non est interrupta eius vita nec umquam se annis casus intericit. Solvitur quod cuique pro- missum est ; eunt via sua fata nec adiciunt quicquam nec ex promisso semel demunt. Frustra vota ac studia sunt ; habebit quisque quantum illi dies primus adscripsit. Ex illo quo primum lucem vidit, iter mortis ingressus est accessitque fato propior et illi ipsi qui adiciebantur adulescentiae anni vitae de- trahebantur. In hoc omnes errore versamur, ut non putemus ad mortem nisi senes inclinatosque iam ver- gere, cum illo infantia statim et iuventa, omnis aetas ferat. Agunt opus suum fata ; nobis sensum nostrae necis auferunt, quoque facilius obrepat mors, sub ipso vitae nomine latet ; infantiam in se pueritia convertit, pueri
Abbreviated transcription (Latin):
quem mundi: utpote cum ille se intra huius spatium remetiatur.Quid ergo
interest id extendere cuius quantumcunq fuerit incrementum non multũ
aberit a nihilo immo multum est ꝗ uiuimus si satis est: id mihi uates et in
memoriam traditae seruitutis uiros nonies ceutenos denosq protensus anos
Cum ad omne tempus diuiseris annum:nulla erit illa breuissimi longissi¬
miq eui differentia:si inspecto quanto quis uixerit spatio comparaueris:Ø
quanto non uixerit:deinde non immaturus decessit.Uixii enim quantus
debuit uiuere. Nihil enmiam supererat.Non una hominibus senectuss
illis longissima uita est:qua homini prima.Dispar cuiq uiuendi facultas
data est. Nemo nimis cito moritur qui uicturus diutius quem uixit non
fuit. Fixus est cuiq terminus: manebit ubi positus est. nec ullum ulterius

Expanded text:
quam mundi, utpote cum ille se intra huius spatium totiens remetiatur. Quid ergo quam mundi, utpote cum ille se intra huius spatium totiens remetiatur. Quid ergo interest id extendere, cuius quantumcumque fuerit incrementum non multum aberit a nihilo ? Uno modo multum est quod vivimus, si satis est. Licet mihi vivaces et in memoriam traditae senectutis viros nomines, centenos denosque percenseas annos : cum ad omne tempus dimiseris animum, nulla erit illa brevissimi longissimique aevi differentia, si inspecto quanto quis vixerit spatio comparaveris quanto non vixerit. Deinde sibi maturus decessit ; vixit enim quantum debuit vivere, nihil illi iam ultra supererat. Non una hominibus senectus illis longissima aetas est quae homini prima ; dispar cuique vivendi facultas data est. Nemo nimis cito moritur, quia victurus diutius quam vixit non fuit. Fixus est cuique terminus ; manebit semper, ubi positus est, nec illum ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
paucissimorum uirum libertati non suae tantum sed publice natum
coegit Cesarem fugere Pompeium sequi. Nihil ergo mali ĩmatura mors
attulit illi. Omnium etiam malorum remisit patientiam Nimis cito pe¬
riit & immaturus primum puta illi superfuisse. Comprehende quantu
plurimum procedere homini licet: quantum est ad breuissimum tempus
editi cito cessuri loco uenienti in pactum: hoc prospicimus hospitium: de no¬
stris etatibus loquor quasi incredibili celeritate conuolui constat. Computa s¬
urbium secula: uidebis quem non diu steterint etiam quae uetustate gloriant᷑.
Omnia humana breuia & caduca sunt infiniti temporis nullam partem occu¬
pantia. Terram hanc cum populis urbibusq: & fluminibus: & ambitu ma¬
ris puncti loco ponimus: aduniuersa referentes minorem.Aetas nostra quã
punctus haber si tempori comparetur omni. Cuius enim est maior mensura

Expanded text:
paucissimorum virum libertati non suae tantum sed publicae natum paucissimorum virum libertati non suae tantum sed publicae natum coegit Caesarem fugere, Pompeium sequi. Nihil ergo illi mali immatura mors attulit ; omnium etiam malorum remisit patientiam. " Nimis tamen cito perit et immaturus." Primum puta illi superfuisse—comprende quantum plurimum procedere homini licet : quantum est ? Ad brevissimum tempus editi, cito cessuri loco venienti in pactum hoc prospicimus hospitium. De nostris aetatibus loquor, quas incredibili celeritate aevum volvit ? Computa urbium saecula ; videbis quam non diu steterint etiam quae vetustate gloriantur. Omnia humana brevia et caduca sunt et infiniti temporis nullam partem occupantia. Terram hanc cum urbibus populisque et fluminibus et ambitu maris puncti loco ponimus ad universa referentes ; minorem portionem aetas nostra quam puncti habet, si omni tempori comparetur, cuius maior est mensura
Abbreviated transcription (Latin):
nificem & sacrosanctum uictoribus corpus satierati praestitit:etiam si incolu¬
mis fuisser penitentiam salutis acturus. Quid enimerat turpius quẽ Pom¬
peium uiuere beneficio Regis. M. Cicero si eo tempore quo Catilina siccas
deuitauit quibus pariter cum patria petitus est concidisset: liberata. R. P¬
conseruator eius: desidemq seruator eius: si demiq filie sue funus secutus s¬
suisset: tunc fcelix mori potuit: non uidisset strictos in ciuilia capita mucro¬
nes: nec diuisa percussoribus occisorum bona:ut etiam de suo perirent:nõ
hastam consulara spolia uendentem: nec caedes. nec locata publice latrocima
bella: rapinas: tantum Catilinarum.M. Catonem si a Cypro et hereditatisØ
regie dispensatione redeuntem mare deuorasset: uel cum illa pecunia quas
afferebat ciuili bello stipendium nonne illi bene actum foret hoc certe secũ
tulisset neminem ausurum coram Catone peccare. Nunc annorum adie

Expanded text:
nificem et sacrosanctum victoribus corpus satelliti praestitit, etiam si incolunificem et sacrosanctum victoribus corpus satelliti praestitit, etiam si incolumis fuisset, paenitentiam salutis acturus : quid enim erat turpius quam Pompeium vivere beneficio regis ? M. Cicero si illo tempore, quo Catilinae sicas devitavit, quibus pariter cum patria petitus est, concidisset, si liberata re publica servator eius, si denique filiae suae funus secutus esset, etiamtunc felix mori potuit. Non vidisset strictos in civilia capita mucrones nec divisa percussoribus occisorum bona, ut etiam de suo perirent, non hastam consularia spolia vendentem nec caedes locatas publice nec latrocinia, bella, rapinas, tantum Catilinarum. M. Catonem si a Cypro et hereditatis regiae dispensatione redeuntem mare devorasset vel eum illa ipsa pecunia, quam adferebat civili bello stipendium, nonne illi bene actum foret ? Hoc certe secum tulisset, neminem ausurum coram Catone peccare. Nunc annorum adiectio
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Ali per obscoena stipitem aegerunt: alii brachia patibulo explicuerunt.
Uideo fidiculas. Uideo uerbera et membris et singulis articulis singula docu¬
erunt machinamenta et uideo mortem.Sunt istic hostes cruenti:ciues su¬
perbi. Sed uideo istic et mortem. Non est molestum seruire ubi si dominu
pertesum est:licet uno gradu ad libertatem transire:coram te iuira beneficio¬
mortis habeo. Cogita quantum boni optima mors habeat:quẽmultis diutius
uixisse nocuerit. Si Gneum Pompeium decus istius firmamentumq imꝑii
Neapolis fortuna abstulisset: indubitatus populi romani princeps excesserat
At munc exigui temporis adiectõ. fastigio illum suo depulit. Uidit legioẽs
in conspectu suo cesas: et ex illo prelio in quo prima acies senatus fuit: que
infcelices reliquie sunt. Imperatorem ipsum superfiusse:uidit aegyptum car¬

Expanded text:
dere, alii per obscena stipitem egerunt, alii brachia patibulo ex- plicuerunt ; dere, alii per obscena stipitem egerunt, alii brachia patibulo ex- plicuerunt ; video fidiculas, video verbera, et membris singulis articulis singula nocuerunt machinamenta. At video et mortem. Sunt istic hostes cruenti, cives superbi; sed video istic et mortem. Non est molestum servire, ubi, si dominii pertaesum est, licet uno gradu ad libertatem transire. Caram te, vita, beneficio mortis habeo ! Cogita quantum boni opportuna mors habeat., quam multis diutius vixisse nocuerit. Si Gnaeum Pompeium, decus istud firmamentumque imperii, Neapoli valetudo abstulisset, indubitatus populi Romani princeps excesserat. At nunc exigui temporis adiectio fastigio illum suo depulit. Vidit legiones in conspectu suo caesas et ex illo proelio, in quo prima acies senatus fuit,—quam infelices reliquiae sunt !—ipsum imperatorem superfuisse ; vidit Aegyptium car
Abbreviated transcription (Latin):
ile aeuum dum meliore sperantur in flore deducit: siue pueritiam ante du¬
riores gradus reuocat: omnibus finis: multis remedium: quibusdam uotũ.
de nuslis melius merita:quem de his ad quos uenit antequam inuocaretur.
ircere edueit: quos exire imperium impotens uetuerat.Hec exulibus
patriam semper animum oculisq tendentibus ostendit. Nihil interest ura
quod quisq iacet. Haec ubi res fortuna male diuisit: & equo ure genitoss
alium alii donauit:exequat omma. Hec est que nihil quicquam alieno fecit
arbitrio. Haec est in qua nemo humilitatem sensit. Hec est que nulli paru¬
it. Hec est materia quam pater tuus concupiuit. Hec est inquam que effi
potentem sui possim: habeo quid appellem. Uideo istic cruces non unius qui¬
dem generis: sed aliter ab aliis fabricatas:capite conuersos interram suspen¬

Expanded text:
nile aevom dum meliora sperantur in flore deducit, sive pueritiam ante dunile aevom dum meliora sperantur in flore deducit, sive pueritiam ante duriores gradus revocat, omnibus finis, multis remedium, quibusdam votum, de nullis melius merita quam de is, ad quos venit antequam invocaretur ! ; haec e carcere educit quos exire imperium impotens vetuerat ; haec exulibus in patriam semper animum oculosque tendentibus ostendit nihil interesse, infra quos quis iaceat ; haec, ubi res communis fortuna male divisit et aequo iure genitos alium alii donavit, exaequat omnia ; haec est, post quam nihil quisquam alieno fecit arbitrio ; haec est, in qua nemo humilitatem suam sensit ; haec est, quae nulli non patuit ; haec est, Marcia, quam pater tuus concupit; haec est, inquam, quae efpotentem sui possim : habeo quod appellem. Video istic cruces non unius quidem generis sed aliter ab aliis fabricatas : capite quidam conversos in terram suspen
Abbreviated transcription (Latin):
lum esse quod abest quod uero ipsum nihil est: & omnia ad nihil redegit
nulli nos fortunae tradit. Mala enim bonaq circa aliquam uersan
materiam. Et potest fortuna tenere quod natura dimisit. Nee potest miser
esse:qui nullus est. Excessit filius tuus terminos:intra quos seruit. Ex¬
cepit illum magna & aeterna pax: non paupertatis moctu. non diuitiarum
cura: non libidinis per uoluptatem animos carpentis stimulis incessitur:
non inuidia foelicitatis aliene tangitur: nec sue premitur. nec conuitiis ꝗ¬
demue uerecundie aures uerberantur: & nulla publica clades conspicitur:
nulla priuata: non solicitus futuri pendet: et ex euentu semper interiora depen¬
denti.Tandem ibi constitit: unde nil eum pellat:unde mhil terreat.
Ignaros malorum suorum quibus non mors ut optimum inuẽtu
pellit: siue satietatem: aut lassitudinem senis terminat: siue uiue¬

Expanded text:
lum esse, quod aliquid est ; quod vero ipsum nihil est et omnia in nihilum redigit, lum esse, quod aliquid est ; quod vero ipsum nihil est et omnia in nihilum redigit, nulli nos fortunae tradit ; mala enim bonaque circa aliquam versantur materiam. Non potest id fortuna tenere, quod natura dimisit, nec potest miser esse qui nullus est. Excessit filius tuus terminos, intra quos servitur, excepit illum magna et aeterna pax. Non paupertatis metu, non divitiarum cura, non libidinis per voluptatem animos carpentis stimulis incessitur; non invidia felicitatis alienae tangitur, non suae premitur, ne conviciis quidem ullis verecundae aures verberantur ; nulla publica clades prospicitur, nulla privata ; non sollicitus futuri pendet ex eventu semper incertiora rependenti. Tandem ibi constitit, unde nil eum pellat, ubi nihil terreat. O ignaros malorum suorum, quibus non mors ut optimum inventumpellit, sive satietatem ac lassitudinem senis terminat, sive iuve
Abbreviated transcription (Latin):
dignus solatio: qui filium sibi decessisse sicut mancipium moleste fert:
qui quicquam in filio respicere propter ipsum non uacat. Quidigitur te
Martia mouet: Utrum quot filius tuus decessit.anq ne diu iuxit: siq¬
dem decessit semper debiusti dolere. semper enim scisti mori. Cogita nul¬
lum defunctum malis affici. Illa quae nobis inferos faciunt terribiles.fabula
est. Nullas imminere mortius tenebras: nec carcerem nec fulmina fragantia¬
igne nec obliuione amnem: nec tribunalia: & reos et in illa reorum libertate tã
laxa ullos iterum tyrannos luserunt. Ista poete & uanos nos agitauere ter¬
roribus. Mos omnium dolor et solutio est: & finis: ultra quem mala nr̃a
non exeuut:que nos in illam tranquillitatem in qua anteꝗ nasceremur ia¬
cuimus: reponit. Si mortuorum aliquis miseret: & non natorum miserea¬
tur. Mors nec honum nec malum est.Id enim potest aut bonum aut ma¬

Expanded text:
dignus solacio, qui filium sibi decessisse sicut mancipium moleste fert, dignus solacio, qui filium sibi decessisse sicut mancipium moleste fert, cui quicquam in filio re- spicere praeter ipsum vacat." Quid igitur te, Marcia, movet ? utrum quod filius tuus decessit, an quod non diu vixit ? Si quod decessit, semper debuisti dolere ; semper enim scisti moriturum. Cogita nullis defunctum malis adfici, illa, quae nobis inferos faciunt terribiles, fabulas esse, nullas imminere mortuis tenebras nec carcerem nec flumina igne flagrantia nec Oblivionem amnem nec tribunalia et reos et in illa libertate tam laxa ullos iterum tyrannos : luserunt ista poetae et vanis nos agitavere terroribus. Mors dolorum omnium exsolutio est et finis, ultra quem mala nostra non exeunt, quae nos in illam tranquillitatem, in qua antequam nasceremur iacuimus, reponit. Si mortuorum aliquis miseretur, et non natorum misereatur. Mors nec bonum nec malum est ; id enim potest aut bonum aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
stri:qui cum conditionem uitae noscerent in hanc nos sustulerũt.
dum moueret lugentem desiderium eius quem dilexit:aut per se desiderabi
lem appareat. Absentes enim futurosq dum uiuerent non flemus quamuis
omnis usus nobis & conspectus ereptus sit. Opimo est ergo que nos cruciat:
et tanti quoque malum est:quanti istud taxauimus. In nostra potestate re¬
medium habemus. Iudicemus illos abesse: & nos etiam ipsi fallamur. Di¬
uisimus illos: immo consecuturi premisimus.Mouet & illud lugentem:
non erit qui me desendat:qui contemptum uindicet:ut minime probabilis:
sed uero solatio utar. In ciuitate nostra plus orbitas confert quem eripit
Adeoque senectutem solitudo que solebat destruere ad potentiam ducit.
ut quidam odia filiorum simulent: & liberos seruent. et orbitatem manu
iant. Scio quid dicas. Non mouent me documenta tua. etenim non e

Expanded text:
stri, qui cum condicionem vitae nossent, in hanc nos sustulerunt. stri, qui cum condicionem vitae nossent, in hanc nos sustulerunt. odum. Movet lugentem desiderium eius quem dilexit. Id per se tolerabile esse apparet ; absentis enim afuturosque, dum vivent, non flemus, quamvis omnis usus nobis illorum cum aspectu ereptus sit. Opinio est ergo, quae nos cruci at, et tanti quodque malum est, quanti illud taxavimus. In nostra potestate remedium habe- mus. Iudicemus illos abesse et nosmet ipsi fallamus, dimisimus illos, immo consecuturi praemisimus. Movet et illud lugentem : " Non erit qui me defendat, qui a contemptu vindicet." Ut minime probabili sed vero solacio utar, in civitate nostra plus gratiae orbitas confert quam eripit, adeoque senectutem solitudo, quae solebat destruere, ad potentiam ducit, ut quidam odia filiorum simulent et liberos eiurent, orbitatem manu faciant. Scio quid dicas : " Non movent me detrimenta mea; etenim non est
Abbreviated transcription (Latin):
ans. Uidebis his inquietis et sine uento fluctuentibus aquis in mari: et excedẽ
uent. Ita quedam uelocia concitatis pernitiora nauigiis & remigiis quedam
haurientia undas & magno praenauigantium periculo efflantia. Uidebis hic
uigia: quas non nouere querentia terras.Uidebis nihil humana audaci
intentatum: erisqꝑ ei spectator: et ipsi per magna conantium disces.Docebitq
artes illas quae uitam instruant: aliasq ornent: aliasq regant. Sed istic erũt
temperies celi:corporisq: & clarissimorum acerba desideria:& mors incertũ
facinus an per poenam cruciatum. Delibera tecum:& perpende quid uelis
illa inuenias per illa exeundum est.Respondebis nolle te uiuere. Qu¬
ni immo puto ad id non accedas:ex quo tibi aliquid detrahi doles. Uiue
ergo ut conuenit.
Emo inquis nos consulit.Consulti sunt de nobis parentes no¬

Expanded text:
ans ? Videbis hic inquietis et sine vento fluctuantibus aquis innare excedenti terans ? Videbis hic inquietis et sine vento fluctuantibus aquis innare excedenti terventia, quaedam velocia et concitatis perniciora remigis, quaedam haurientia undas et magno praenavigantium periculo efflantia. Videbis hic navigia quas non novere terras quaerenda; videbis nihil humanae audaciae intemptatum erisque et spectator et ipse pars magna conantium ; disces docebisque artes, alias quae vitam instruant, alias quae ornent, alias quae regant. Sed istic erunt temperies caeli corporisque et carissimorum acerba desideria et mors, incertum facilis an per poenam cruciatumque. Delibera tecum et perpende, quid velis : ut ad illa venias, per illa exeundum est." Respondebis velle te vivere ? Quidni ? immo, puto, ad id non accedes, ex quo tibi aliquid decuti doles ! Vive ergo ut convenit. Nemo," inquis, " nos consuluit." Consulti sunt de nobis parentes no
Abbreviated transcription (Latin):
me uertices: deiectus fluuius: et ex uno fonte inorientem occidentemq defu¬
si in amnes. et summis cacuminibus nemora mutantia. & tantum siluarum
cum suis animalibus: auiumq concentu dissono. Uarii urbium situs: et se¬
ducte nationes locorum difficultate: quarum alie se in erectos subtrahut mõ¬
tes: alic ripis. lacii. uallibus palude circunfunduntur: aduita cultu seges et ar¬
busta sine cultore fertilia: & riuorum leuis inter prata discursus & amcenis
sinus. & littora in portum recedentia: sparse tot per uastum insule: que inter¬
uentu suo maria circundant & distingunt. Quid lapidum gemmarumꝙ ful¬
gor: et inter rapidorum torrentium aurum harenis interfluens: et in medus
terris medioq rursus marinitens ignium faces: et uinculum terrarum ocea¬
nus continuationem gentium triplici sinu scindens: et in genti licentia exestu¬

Expanded text:
me vertices ; deiectus fluminum et ex uno fonte in occidentem orientemque diffume vertices ; deiectus fluminum et ex uno fonte in occidentem orientemque diffusi amnes et summis cacuminibus nemora nutantia et tantum silvarum cum suis animalibus aviumque concentu dissono ; varii urbium situs et seclusae nationes locorum difficultate, quarum aliae se in erectos sub- trahunt montes, aliae ripis lacubus vallibus pavidae circumfunduntur ; adiuta cultu seges et arbusta sine cultore feritatis ; et rivorum lenis inter prata dis- cursus et amoeni sinus et litora in portum recedentia ; sparsae tot per vastum insulae, quae interventu suo maria distinguunt. Quid lapidum gemmarumque fulgor et inter rapidorum torrentium aurum harenas interfluens et in mediis terris medioque rursus mari aeriae ignium faces et vinculum terrarum oceanus, continuationem gentium triplici sinu scindens et in- genti licentia exaestu
Abbreviated transcription (Latin):
complexam certis legibus aeternisq deuictam: inde fatigata celestium offi¬
noctuq spatia signantem: annum:estatem: hyemẽq equaliusq diuidentẽ.
Uidebis nocturnam iune successionem a fraternis occursionibus: lener¬
sumq lumen mutuantem: & modo toto ore terris imminentem accessionibꝰ
damnisq mirabilem: semper proxime dissimilem. Uidebis quinq: sydera di¬
uersas agentia uias. & in contrarium praecipiti mundo nitentia: ex horum
leuissime motibus fortune populorum dependent: & maxima ac minima
proinde formantur:prout equum iniquumue sydus incessit miraberis con¬
iecta nubila: & cadentes aquas. & obliqua fulmina: & celi fragorem. Cum ia¬
tiatus spectaculo superorum in terram oculos deieceris: excipiet te alia forma
rerum alterq mirabilis. Hinc camporum in infinitum patentium fusa pla¬
nicies. Hinc montium magnis & niualibus surgentium uigis:erecti in subli¬

Expanded text:
complexam, certis legibus aeternisque devinctam, indefatigata caelestium officomplexam, certis legibus aeternisque devinctam, indefatigata caelestium offinoctisque spatia signantem, annuo aestates hiemesque aequalius quidem dividentem. Videbis nocturnam lunae successionem, a fraternis occursibus lene remissum- que lumen mutuantem et modo occultam modo toto ore terris imminentem, accessionibus damnisque mutabilem, semper proximae dissimilem. Videbis quinque sidera diversas agentia vias et in contrarium praecipiti mundo nitentia : ex horum levissimis motibus fortunae populorum dependent et maxima ac minima proinde formantur, prout aequum iniquumve sidus incessit. Miraberis conlecta nubila et cadentis aquas et obliqua fulmina et caeli fragorem. Cum satiatus spectaculo supernorum in terram oculos deieceris, excipiet te alia forma rerum aliterque mira- bilis : hinc camporum in infinitum patentium fusa planities, hinc montium magnis et nivalibus surgentium iugis erecti in subli
Abbreviated transcription (Latin):
mosos: deformes:sed si fortasse tibi nulli nascentur esse ex illis aliquistam
seruator patrie quem proditor poterit non est quot spes tante dignationis
futuros: ut nemo tibi propter illos maledicere audeat. propone tamen et tã¬
te futuros turpitudinis:ut ipsis maledictum sit.Nibil uetat illos tibi su¬
prema prestare.et laudari te a liberis tuis. sed sic te para tanquam inignem
positurum: uel puerum: uel uiuenem: uel senem. Nihil enim ad rem pertinents
annii: quoniam nullum non acerbum fimus est: quod parens sequitur.
Ost has leges propositas si liberos tollis omni deos inuidia liberas¬
qui tibi nihil spoponderunt: hanc imaginem agedum totius ui¬
te introitum referamus. Syracusas uisere deliberanti tibi quic¬
uid delectare poterat:quicquid offendere exposui: puta nascenti me tibi ue¬
nire in consilium intraturus es urbem diis hominibusq communem omnia

Expanded text:
formosos, et deformes poteris; fortasse muti nascentur. Esse aliquis ex illis tam formosos, et deformes poteris; fortasse muti nascentur. Esse aliquis ex illis tam servator patriae quam proditor poterit. Non est quod desperes tantae dignationis futuros, ut nemo tibi propter illos male dicere audeat; propone tamen et tantae futuros turpitudinis, ut ipsi maledicta sint. Nihil vetat illos tibi suprema praestare et laudari te a liberis tuis, sed sic te para tamquam in ignem impositurus vel puerum vel iuvenem vel senem; nihil enim ad rem pertinent anni, quoniam nullum non acerbum funus est, quod parens sequitur." Post has leges propositas, si liberos tollis, omni deos invidia liberasqui tibi nihil certi spoponderunt. Hanc imaginem agedum ad totius vitae in- troitum refer. An Syracusas viseres deliberanti tibi quicquid delectare poterat, quicquid offendere, ex- posui ; puta nascenti me tibi venire in consilium : " Intraturus es urbem dis, hominibus communem, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
rum urbium fines sint.lympidissima hyberna: et nullum diem sine interuẽ¬
tu solis. sed cum omnia ista cognoueris: grauis et insalubris estas hyberni ce¬
li beneficia corrupit. Erit Dionysius illic tyrannus libertatis:iustitie legum
exitium: dominationis cupidus:etiam post Platonem:uita etiam post exili¬
um:alios urer:alios uerberabit:alios obleuem offensam iubet detruncari: ac¬
cerset ad libidinem mares foeminasq:et inter fcedos regiae intemperantia
ges parum erit simul binis cohire.Audisti quid te inuitare possit:quid ab'¬
sterere: prouide: aut nauiga: uel resiste.Post hanc denunciationem siquis di¬
xisset intrare se Syracusas uelle:satis ne iustam querelam de ullo:nisi dese
habere posset.qui non incidit in illam:sed prudens sciensq uenisset.Dicet oi¬
us nobis natura:neminem decipio.Tu si filios sustuleris:potes haber

Expanded text:
rum urbium fines sunt, tepidissima hiberna et nullum diem sine intervenrum urbium fines sunt, tepidissima hiberna et nullum diem sine interventu solis. Sed cum omnia ista cognoveris, gravis et insalubris aestas hiberni caeli beneficia corrumpet. Erit Dionysius illic tyrannus, libertatis, iustitiae, legum exitium, dominationis cupidus etiam post Platonem, vitae etiam post exilium! Alios uret, alios verberabit, alios ob levem offensam detruncari iubebit, accerset ad libidinem mares feminasque et inter foedos regiae intemperantiae greges parum erit simul binis coire. Audisti quid te invitare possit, quid absterrere; proinde aut naviga autresiste.” Post hanc denuntiationem si quis dixisset intrare se Syracusas velle, satisne iustam querellam de ullo nisi de se habere posset, qui non incidisset in illa, sed prudens sciensque venisset? Dicit omnibus nobis natura: “Neminem decipio. Tu si filios sustuleris, poteris habere
Abbreviated transcription (Latin):
re ierupit: et hesperum siculo latus abscidit:deinde uidebis. licebit enim tibi
idissimum mari uerticem restringere:stratam illam fabulosam charibdii
aquam diu ab austro uocatam. At siquis inde uehementius spirauit hiatu
magno profundoq nauigia sorbente. Uidebis celebratissimum carminbus
fontem. Arethusam nitidissimi ac perlucidissimi ad imum stagni gelidissiãs
aquas perfundentem: siue illas primum nascentes inuenit: siue transflumen¬
tegrum subtus tot maria: et ad confusionem peioris unde seruatum re¬
didit. Uidebis portum quietissimum omnium: quos aut natura posuit in
tutelam classium: aut adiuuit minus sit rutum:ut ne maximarum quidẽ
tempestatum locus furori sit. Uidebis ubi Athenarum potentia fracta: ubi
to milia captiuorum ille excisis:in infinitam altitudinem saxis.Naulius car¬
cer incluserat: et ipsam ingentem ciuitatem et latius territorium quem multa¬

Expanded text:
re irrupit et Hesperium Siculo latus abscidit. Deinde videbis licebit enim tibi re irrupit et Hesperium Siculo latus abscidit. Deinde videbis licebit enim tibi avidissimum maris verticem perstririgere stratam illam fabulosam Charybdin, quam diu ab austro vacat, at, si quid inde vehementius spiravit, magno hiatu profundoque navigia sorbentem. Videbis celebratissimum carminibus fontem Arethusam, nitidissimi ac perlucidi ad imum stagni, gelidissimas aquas profundentem, sive illas ibi primum nascentis invenit, sive inlapsum terris flumen integrum subter tot maria et ab confusione peioris undae servatum reddidit. Videbis portum quietissimum omnium, quos aut natura posuit in tutelam classium aut adiuvit manus, sic tutum, ut ne maximarum quidem tempestatium furori locus sit. Videbis ubi Athenarum potentia fracta, ubi tot milia captivorum ille excisis in infinitam altitudinem saxis nativus carcer incluserat, ipsam ingentem civitatem et laxius territorium quam multa
Abbreviated transcription (Latin):
ut mhil magis placeat quem quod amissum est:Iniquiores sumus aduer¬
sus relicta ereptorum desiderio. Sed si estimare uolueris quem tibi ualde
fortuna etiam cum seuierit pepercerit:scies te habere plusquam solatia.
Respice tot nepotes duas filias.ss¬
tuna:et nunquam mala bonos sequerentur. Nunc uideo ex¬
quanto discrimine et eodem modo malos bonosq iactari. Gra
decus amittere. Quis negat graue esse: sed humanum est. Ad hoc genitus
es ut perderes: ut perires: ut sperares: metueres alios: teq inquietares mor¬
tem etiam timeres et optares: & quod est pessimum: nunquam scires cuiꝰ
est status. Si quis Syracusas petenti diceret. omnia in commoda omnes¬
uoluptates future peregrinationis tue ante cognosce: deinde ita nauiga. Hec
sunt quae mirari possint. Uidebis proinde ipsam insulam ab Italia angusto in¬
tercisam freto:quam incontinenti quondam cessisse constat.subito illud ma'¬

Expanded text:
ut nihil magis placeat quam quod amissum est ; ne- quiores sumus adverut nihil magis placeat quam quod amissum est ; ne- quiores sumus adversus relicta ereptorum desiderio. Sed si aestimare volueris, quam valde tibi fortuna, etiam cum saeviret, pepercerit, scies te habere plus quam solacia ; respice tot nepotes, duas filias. Dus et numquam mala bonos sequerentur ; nunc video exempto discrimine eodem modo malos bonosque iactari." "Grdecus, amittere." Quis negat grave esse ? Sed humanum est. Ad hoc genitus es, ut perderes, ut perires, ut sperares, metueres, alios teque inquietares, mortem et timeres et optares et, quod est pessimum, numquam scires, cuius esses status. Si quis Syracusas petenti diceret: "Omnia incommoda, omnesvoluptates futurae peregrinationis tuae ante cognosce, deinde ita naviga. Haec sunt, quae mirari possis : videbis primum ipsam insulam ab Italia angusto interscissam freto, quam continenti quondam cohaesisse constat ; subitum illo ma
Abbreviated transcription (Latin):
isse sine iniuria damnoue praeteruehi. Adhuc iniquior fortuna fuit:quot
non tantum filios eripuit:sed elegit.Nunquam tamen iniuriam dixeris
ex equo cum potentiore diuidere.duas tibi reliquit filias: et harum nepotes
t ipsum quem maxime luges prioris oblita non ex toto abstulit. Habes
illo duas filias similes patri. Fers magna onera si bene magna solatia: in hoc
te perduxit:ut illas cum uideris admonearis filii non doloris. Agricolas
euulsis arboribus: quas aut uentus radicitus euulsit: aut contortus repen¬
tino impetu turbo perfregit: sobolem ex illis residuam fouit: et amissarum
semina statim plantasq disponit: et momento.Nam ut in damna:ita ad
incrementa rapidum ueloxq tempus est. Adoleseunt amissis letiora. Has
nunc Mecilii filii tui filias ineius uicem substitue: & uacantem locũ exple.
Unum dolorem geminato solatio leua.Quidem hoc natura mortalium est:

Expanded text:
isse sine invidia damnove praetervehi ? At hoc iniquior fortuna fuit, quod isse sine invidia damnove praetervehi ? At hoc iniquior fortuna fuit, quod non tantum eripuit filios, sed elegit. Numquam tamen iniuriam dixeris ex aequo cum potentiore di- videre ; duas tibi reliquit filias et harum nepotes. Et ipsum, quem maxime luges prioris oblita, non ex toto abstulit ; habes ex illo duas filias, si male fers, magna onera, si bene, magna solacia. In hoc te perduc, ut illas cum videris, admonearis filii, non doloris ! Agri- cola eversis arboribus, quas aut ventus radicitus evulsit aut contortus repentino impetu turbo praefregit, subolem ex illis residuam fovet et in amissarum vicem semina statim plantasque disponit ; et momento nam ut ad damna, ita ad incrementa rapidum veloxque tempus est adolescunt amissis laetiora. Has nunc Metilii tui filias in eius vicem substitue et vacantem locum exple et unum dolorem geminato solacio leva ! Est quidem haec natura mortalium,
Abbreviated transcription (Latin):
funcribus recognouit. et de ceteris facile est: quos nec editos: ne amissos ciui
magnos fatebitur: et occisos uidit & insepultos: consolantibus tamen mise¬
ramq dicentibus. Nunquam inquit non foelicem me dicam: que Graccos
peperi: Cornelia diui Drusi clarissimum iuuenem illustris ingenii uaden¬
tem per graechona uestigia. imperfectus ior rogationibus inira penares
interemptum suos amiserat incerto caedis auctore tamen et acerbam mortẽ
filii et iniustam tam magno animo tulit:quem ipse leges tulerat.Iam cum
fortuna in gratiam Martia reuertereris:si tela quae in Scipiones:scipionũq
matres ac filios egit:quibus Cesares petit:nea te quidem continuit.plena
et infesta uarns casibus uita est:a quibus nulli longa pax:uix inducie sut
quatuor liberos sustuleras Martia:Nullum autem frustra cadet telũ q
in confertum agmen immissum est.Mirum est tantam turbam iam potu¬

Expanded text:
funeribus recognovit. Et de ceteris facile est, quos nec editos nec amissos civitfuneribus recognovit. Et de ceteris facile est, quos nec editos nec amissos civitmagnos fatebitur, et occisos vidit et insepultos. Consolantibus tamen miseramque dicentibus : " Numquam," inquit, " non felicem me dicam, quae Gracchos peperi." Cornelia Livi Drusi clarissimum iuvenem inlustris in- genii, vadentem per Gracchana vestigia imperfectis tot rogationibus intra penates interemptum suos, amiserat incerto caedis auctore. Tamen et acerbam mortem filii et inultam tam magno animo tulit, quam ipse leges tulerat. Iam cum fortuna in gratiam, Marcia, reverteris, si tela, quae in Scipiones Scipionumque matres ac filias exegit, quibus Caesares petit, ne a te quidem conti- nuit ? Plena et infesta variis casibus vita est, a quibus nulli longa pax, vix indutiae sunt. Quattuor liberos sustuleras, Marcia. Nullum aiunt frustra cadere telum, quod in confertum agmen inmissum est: mirum est tantam turbam non potu
Abbreviated transcription (Latin):
exempla. Quis enim dixit naturam maligne cum mulieris in¬
genio egisse:et uirtutemillarum in arctum retraxisse. Par illis ratio crede:
uigor par:ad honesta libera facultas: dolorem: laborem ex equo si consueue¬
re patiuntur. In qua istud urbe dii boni loquimur: in qua regem Romanis
capitibus Lucretia & Brutus deiecerunt. Bruto libertatem debemus. Lucre¬
tie Brutum. In qua Cocliam contempto honeste & flumine ob insignem au¬¬
daciam tantum non in uiros transcripsimus: equestri insidens statue in sa¬
cra uia celeberrimo loco. Cocliam exprobat: iuuenibus nostris puluinums¬
cendentibus in ea illos urbe si ingredi: in qua etiam forminas aquo don¬
uimus. quod tibi siuis exempla referri foeminarum quae suos fortiter deside¬
rauerunt: non hostiatim queram: Ex una tibi familia duas Cornelias dabo
Primam Scipionis filiam: Graccorum matrem. duodecim illa partus.⁊ondẽ

Expanded text:
exempla." Quis autem dixit naturam maligne cum mulierum inexempla." Quis autem dixit naturam maligne cum mulierum ingeniis egisse et virtutes illarum in artum retraxisse ? Par illis, mihi crede, vigor, par ad honesta, libeat, facultas est ; dolorem laboremque ex aequo, si consuevere, patiuntur. In qua istud urbe, di boni, loquimur ? In qua regem Romanis capitibus Lucretia et Brutus deiecerunt : Bruto libertatem debemus, Lucretiae Brutum ; in qua Cloeliam contempto et hoste et flumine ob in- signem audaciam tantum non in viros transcripsimus : equestri insidens statuae in sacra via, celeberrimo loco, Cloelia exprobrat iuvenibus nostris pulvinum escendentibus in ea illos urbe sic ingredi, in qua etiam feminas equo donavimus. Quod si tibi vis exempla referri feminarum, quae suos fortiter desideraverint, non ostiatim quaeram ; ex una tibi familia duas Cor- nelias dabo : primam Scipionis filiam, Gracchorum matrem. Duodecim illa partus totidem
Abbreviated transcription (Latin):
luus Augustus amissis liberis: nepotibus exhausta Cesaris turba.
adoptione desertam domum luxit:Tulit tamen fortiter tanqua eius
iam res agebatur: cuiusq maxime intererat de dns neminem quȩxi.
C. Cesar et quem genuerat: et quem adoptauerat amisit. ipse tamen pro rostris
laudauit filium: stetitq in conspectu posito corpore: interiecto tantum modo'
lamento quod pontificis oculos a funere arceret. & flente poro.non flex
uultum: experiendum se dedit Seiano ad latus stanti quem patienter possit
suos perdere. uides ne quanta copia uirorum maximorum sit quos non exce
pit. hic omnia prosterens casus: in quos tot animi bona: tot ornamenta pu¬
blice priuatimq cõgesta erant. Sed uide ut in orbe ista tempestas: et sine de¬
lectu uastat omnia agitq ut sua. Iube singulos conferre rationem. Nulli
contingit impune nasci¬
Cio quid dicas:oblitus es foeminam te consolari. uirorum refers

Expanded text:
ivus Augustus amissis liberis, nepotibus, exhausta Caesarum turba ivus Augustus amissis liberis, nepotibus, exhausta Caesarum turba adoption desertam domum fulsit ; tulit tamen tam fortiter quam cuius iam res agebatur cuiusque maxime intererat de dis neminem queri. Ti. Caesar et quem genuerat et quem adopta- verat amisit ; ipse tamen pro rostris laudavit filium stetitque in conspectu posito corpore, interiecto tantummodo velamento, quod pontificis oculos a funere arceret, et flente populo Romano non flexit vultum ; experiendum se dedit Seiano ad latus stanti, quam patienter posset suos perdere. Videsne quanta copia virorum maximorum sit, quos pit hic omnia prosternens casus, et in quos tot animi bona, tot ornamenta publice privatimque congesta erant ? Sed videlicet it in orbem ista tempestas et sine dilectu vastat omnia agitque ut sua. Iube singulos conferre rationem ; nulli contigit im- pune nasccio quid dicas : " Oblitus es feminam te con- solari, virorum refers
Abbreviated transcription (Latin):
latuerat. postero die quem geminum funus renunciatum est processitad soli¬
ta in publicum officia. Quid minus potest quem unum diem duobus filuis
dare. Tam cito liberorum luctum finiuit: qui consolatum anno luserat.G.
Cesar cum Britanniam peragraret: nec apto anno fcelicitatem suam con¬
re posset: audiui decessisse filiam publica secum fata ducentem. In oculisØ
eratiam. En. Pompeius non aequo laturus animo quemꝗ̃ alium esse iRe
Ru. magͥnum et modum impositurus incrementis: quoniam grauia illi uide¬
bantur. & cum in commune crescerent tamen intra tertium diem imperatoria
obiit munera et tam cito dolorem uicit: quem omnia solȩbat
Uid aliorum tibi funera Cesarum refera: quos in hocmihi interim
uidet᷑ uiolare fortuna: ut sic quoq generi huãno prosint ostendẽtes
Ne eos quidem qui diis geniti deosq genituri dicantur: sic suam fortunam.
in porestaie habere quemadmodum alienam OES¬

Expanded text:
latuerat, postero die quam geminum funus renuntiatum est, processit ad solilatuerat, postero die quam geminum funus renuntiatum est, processit ad solita imperii officia. Quis minus potest quam unum diem duobus filis dare ? Tam cito liberorum luctum finivit, qui consulatum anno luxerat. C. Caesar cum Britanniam peragraret nec oceano continere felicitatem suam posset, audit decessisse filiam publica secum fata ducentem. In oculis erat iam Cn. Pompeius non aequo laturus animo quemquam alium esse in re publica magnum et modum impositurus incrementa, quae gravia illi videbantur, etiam cum in commune crescerent. Tamen intra tertium diem imperatoria obit munia et tam cito dolorem vicit quam omnia solebat. uid aliorum tibi funera Caesarum referam ? Quos in hoc mihi videtur interim violare fortuna, ut sic quoque generi humano prosint ostendentes ne eos quidem, qui dis geniti deosque genituri dicantur, sic suam fortunam in potestate habere quemadmodum alienam. D
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquid ob ingentem uictoriam inuidie dandus esset: id suo potius quempu¬
blico damno solueretur. Uides quem magno animo tulerit: orbitati sue gratu¬
latus est .& qui magis poterat mouere tanta mutatio solatia simul atq auxi¬
lia perdidit. Non contingit tamen tristem Paulum Perle uidere. Quid nunc
e per innumerabilia magnorum uirorum exempla ducam: & queram m
mbus partibus suis constini in qua non aliquid turbatum sit. Unumquẽq
anmo occupa: et ex eo magistratu circa Lucium si uis Bibulum &.C. Celarẽ¬
uidebis inter collegas & inimicissimos concordem fortunam. Luci Bibulo
melioris quem fortioris uiri duo simul filii intersecti sunt. Aegyptio quidẽ
multi ludibrio habiti ut non minus ipsa orbitate auctor eius digna res lacri¬
mis esset. Bibulus tamen in toto honoris sui anno ob inuidiam college domi

Expanded text:
se, ut, si quid ob ingentem victoriam invidiae dandum esset, id suo potius quam puse, ut, si quid ob ingentem victoriam invidiae dandum esset, id suo potius quam publico damno solveretur. Vides quam magno animo tulerit ? Orbitati suae gratulatus est. Et quem magis poterat permovere tanta mutatio ? Solacia simul atque auxilia perdidit. Non contigit tamen tristem Paulum Persi videre. Quid nunc te per innumerabilia magnorum virorum exempla ducam et quaeram miseros, nibus partibus suis constitit? in qua non aliquid turbatum est ? Unum quemlibet annum occupa et ex eo magistratus cita : Lucium si vis Bibulum et C. Caesarem—videbis inter collegas inimicissimos concordem fortunam. L. Bibuli, melioris quam fortioris viri, duo simul filii interfecti sunt, Aegyptio quidem militi ludibrio habiti, ut non minus ipsa orbitate auctor eius digna res lacrimis esset. Bibulus tamen, qui toto honoris sui anno ob invidiam collegae domi
Abbreviated transcription (Latin):
pente precationemiet ad silii sui Ioue nomen propiciato putasses eius luctus ali¬
quem finem esse debere: cui primus dies. primus impetus ab altaribus publi¬
cis. et fausta nuncupatione non abduxit patrem. Dignus mehercule fuit me¬
morabili dedicatione dignus amplissimo sacerdotio: qui colere deos ne iratius
quidem destitu. Idem tamen ut redut domum. & impleuit oculos et aliqͥo
uoces flebiles misit: et peractis que mors erat prestare defunctis ad capitolum
hilari rediit uultu. Paulus circa illos nobilissimi triumphi dies: quo uictum ante
currum egit Persei inelyti Regis nomen duos filios in adoptionem dedit. quos
sibi seruauerat extulit:quales retentos putas: cum inter commodatos suspitio'
fuisset. Non sine motu uacuum Pauli currum. Po. Ro. aspexit. Concionatus
st tamen: et aegit dnis gratias quor compos uoti factus esset. Precatum emii

Expanded text:
pente precationem et ad filii sui nomen Iove propitiato. Putasne eius luctus alipente precationem et ad filii sui nomen Iove propitiato. Putasne eius luctus aliquem finem esse debere, cuius primus dies et primus impetus ab altaribus publicis et fausta nuncupatione non abduxit patrem ? Dignus me hercules fuit memorabili dedicatione, dignus amplissimo sacerdotio, qui colere deos ne iratos quidem destitit. Idem tamen ut redit domum, et implevit oculos et aliquas voces flebiles misit et peractis, quae mos erat praestare defunctis, ad Capitolinum illum redit vultum. Paulus circa illos nobilissimi triumphi dies, quo vinctum ante currum egit Persen, incliti regis nomen, duos filios in adoptionem dedit, duos quos sibi servaverat extulit. Quales retentos putas, cum inter commodatos Scipio fuisset ? Non sine motu vacuum Pauli currum populus Romanus aspexit. Contionatus est tamen et egit dis gratias, quod compos voti factus esset ; precatum enim
Abbreviated transcription (Latin):
maliciam eius et acerrimam uirtutumm hostes ciuesq contulit. aut effecit.
ut cognomen illud usurpasse saluo uideretur: quod amisso filio assumpsitØ
ec odia hominum ueritus: quorum illos male nimis secunde res consta
nec inuidiam deorum: quorum illud crimen erat Sylla tam foelix. sed istudĩ¬
ter res nondum iudicatas habeatur: qualis Sylla fuerit: et inmici fatebuntur
bene illum arma sumpsisse. bene posuisse. hoc de quo agitur constabit non esse
maximum malum quod etiam ad foelicissimos peruenit. Nec ninus admire¬
tur grecia illum patrem: qui in ipso sacrificio nunciata fili morte tibicinem.
tantum tacere iussit. et eoronam capin detratit: cetera rite perfecii ee¬
Ulullus hoc fecit pontisex. cui postem tenenti et capitolium dedi¬
canti mors filii nunciata est. quam ille exaudisse dissimulans et so¬
lennia pontificalis carminis uerba concepit gemitu non interrum¬

Expanded text:
malitiam eius et acerrimam virtutem in hostes civesque contudit aut effecit, malitiam eius et acerrimam virtutem in hostes civesque contudit aut effecit, ut cognomen illud usurpasse falso videretur, quod amisso filio adsumpsit nec odia hominum veritus, quorum malo illae nimis secundae res constabant, nec invidiam deorum, quorum illud crimen erat, Sulla tam felix. Sed istud inter res nondum iudicatas abeat, qualis Sulla fuerit—etiam inimici fatebuntur bene illum arma sumpsisse, bene posuisse. Hoc de quo agitur constabit, non esse maximum malum quod etiam ad felicissimos pervenit. Ne nimis admiretur Graecia illum patrem, qui in ipso sacrificio nuntiata fili morte tibicinem tantum iussit tacere et coronam capiti detraxit, cetera rite perfecit, Pulvillus effecit pontifex, cui postem tenenti et Capitolium dedicanti mors filii nuntiata est. Quam ille exaudisse dissimulavit et sollemnia pontificii carminis verba concepit gemitu non interrum