comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eͥ cũmgrantibꝰ il icibꝰ den¬
sum nemꝰ altũꝙ filẽtiũ
isi gͦ leges hõinimer at
simomas deore rex eatẽ¬
pestate doctissimꝰ inuemie.
seu alibi forsan. iuentis aut¬
toutatem dare artem fec̾at
Ibi diũ caritꝰ. solus sedens
ens scriptas leges a frrebat
quibꝰ adlut iudis et insõ¬
lens s mox futurꝰ. dñator
ut nouos et indomncos aiõs
religionis laqueo quodaz
et freno. meta. obstringeret
ymitatꝰ ut ayunt azyno¬
is cretensium regis exͫ.
et callidissimo. comento
noct᷑ms se deoꝵ congressi¬
bꝯ alloqmoꝙ frui. simulas
confilio fidiũ. q̃rerer quam
futionem una cũ sacus a
ce reꝑtis ni morte dampnaut
ligris grecis latinisꝙ edicl
ꝑ quos utriusqz linigue doc¬
cioribꝰ. ut pot̾at indicaret
se ꝓ temp̃re ad auxiliũ uen
ul prõcimo flitritis usum ẽe
cum no iam fundamentis sus
legũ a se latar auctas starer
non placere ut pplis suꝑua¬
cius implicaret᷑. erronbus
sy nestio quia libros uere
Areligiomba adu̾sos crede¬

Expanded text:
grantibus ilicibus densum nemus altumque silentium. Ibi ergo leges hominum ac cerimonias deorum rex ea tempestate doctissimus invenire, seu alibi forsan inventis autoritatem dare, artem fecerat. Ibi diu tacitus solus sedens,ens, scriptas leges efferebat, quibus adhuc rudis et insolens sed mox futurus dominator ut novos et indomitos animos religionis laqueo quodam et freno metus obstringeret, imitatus, ut aiunt, Minois Cretensium regis exemplum, et callidissimo commento, nocturnis se deorum congressibus alloquioque frui simulans, consilio fidem quereret. Quam fictionem, una cum sacris a se repertis, in morte damnavit, libris grecis latinisque editis, per quos utriusque lingue doctioribus, ut poterat, indicaret, se pro tempore ad auxilium veri vel patrocinio falsitatis usum esse; cum vero iam fundamentis suis legum a se letarum autoritas staret, non placere ut populus supervacuis implicaretur erroribus; licet nescio an quia libros vere religionibus adversos crede
Abbreviated transcription (Latin):
le. ꝑsuade̾t᷑:. Et si p̾ter con¬
cõcũq/ aut t̾ssipi donũ aut
doliũ. diogenis in placeis
urbiũ fuisse cum et ilxũ. salu¬
sũmi regis ofenderet insi
Ionĩꝰ. illoꝵ ꝓpin quior. etati
hitasse dyogene drẽt in porta¬
r um. uestibulis et porticibꝰ
ciuitritum quod nõ cuilibet
creditq ut credam sibi et
s pͥmum legiffer sue ꝙ rei¬
p̃e dux moderaior ꝙ etare
pamen ulrmnia. ut ihimens
inditar. plaionis et aliis /¬
pe srudiis de dit ne irer po

Expanded text:
suaderetur, etsi preter concuiusquam aut Crisippi domum, aut dolium Dyogenis in plateis urbium fuisse, cum et illum saluetiam regis offenderet, nisi Ieronimus, illorum propinquior etati, habitasse Dyogenem diceret «in portarum vestibulis et porticibus civitatum». Quod non cuilibet crediturus, ut credam sibi et si primum legifer sueque reipublice dux moderatorque, etate tamen ultima, ut Timeus indicat Platonis, et aliis se studiis dedit et inter so
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ aures intellectũꝙ lar¬
incelligit de longiiquo
hocẽ multo anteꝙͣsiant
ioreces nras exaudit ante¬
ꝙͣsonent. neccitates nostras
aspicit/ anꝙͣ ueniant. exitꝰ
nro speculatur anteꝙͣ nati
sumꝯ/ Sed ua nos aspicit
prinati mfi cordiam reppellas
hentes ich. testem patiremo nidi¬
ceni teste illo y magmans. aore
cgemqlde quo a libi serpsi me¬

Expanded text:
atque aures intellectumque laratque aures intellectumque larintelligit de longinquo, hoc est multo antequam fiant; preces nostras exaudit antequam sonent; necessitates nostras aspicit antequam veniant; exitus nostros speculatur antequam nati simus. Sed ita nos aspicit pertinaci misericordiam repellamus. Habentes ergo testem Patrem iudicem, teste illo imaginario non egemus de quo alibi scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
tidie quid est quod relinqui qd
ẽ quod sequtꝰ sum. Ceuale est
quod pacior / et quale ẽ quod
expecto quãtuz quod reu quã¬
tum ẽ qͦs meta. Exiscimia¬
uo non iactura. ped lucro et in¬
innũabiliũ tedio ꝵ fuca feli¬
citatez negocient: et̾naz. Et
dimissis hõinũ fastidiis urbi¬
umq pitulis ubi ie e ĩfernus
ille iuenciũ q̃ menuit psal¬
musta ad supnam prĩam pperã¬
tes. Iam hũc se pint eẽfelices.
Si quidm̃ iniẜie frus felicita/ se
tis miciũ ẽ nat᷑a contranoꝵ
exiiigente. ut ubi hec desint
illud incipiat. Postre mo et
cogitatu altissimos et collotu¬
tores spq̃. et uisiones btificas
here. Et sepe presentez xp̃m
familiauus compellare. Semp
eĩ presens est qui ubiqz semꝑ
est. Quis ẽ aut hu, nͥ de quo
ser ptu est. Si ascendero in
celum cu illit es, et si desten-¬
dõ in infernũ ades. Si supso
pennas meas. diluculo et
hicau̾o in extrennis maris
cui si facile fuit occlos nob

Expanded text:
tidie: «quid est quod reliqui, quid tidie: «quid est quod reliqui, quid est quod secutus sum, quale est quod patior, quale quod expecto, quantum est quod sevi, quantum est quod metam!», extimavero non iactura sed lucro, et innumerabilium tediorum fuga, felicitatem negotientur eternam, et dimissis hominum fastidiis urbiumque periculis, ubi vere est infernus ille viventium cuius meminit Psalmista, ad supernam patriam properantes iam hinc ceperint esse felices; siquidem miserie finis felicitatis initium est, natura contrariorum exigente ut ubi hoc desinit illud incipiat. Postremo et cogitatus altissimos, et collocutores spiritus, et visiones beatificas habere, et sepe presentem Cristum familiarius compellare. Semper enim presens est qui ubique semper est. Quis est autem Hic, nisi de quo scriptum est: «si ascendero in celum tu illic es, et si descendero ad infernum ades; si sumpsero pennas meas diluculo et habitavero in extremis maris»? Cui si facile fuit oculos nobis
Abbreviated transcription (Latin):
hostis ncursa ip̃is obrequiũ
supliciũ illi fit ut qͥ saluti
iain amplus non obest, se pe
prosit ad gliam exccendo ͬ fiat cau¬
cior milicia fortior uictoria clari¬
or trumphꝰ xp̃i pugilum in uite
huius agone certanciũ quod illud
solacium quanta iocundicas gui¬
dere pñtibꝰ spare meliora pro
breus solitudine hominũ ppetuam
frequeciam. angelorũ et diuini
uultꝰ aspectũ ubi tocius sacre
concupiscencie ⁊ desidiorũ op̃m
est funs pro pautis lacruis
intimãbilem risum y tẽporibꝰ
taria pauptate mestimabiles
uenssimasq diuicias/ Pro nnco¬
latu silua ꝵ/ ius cuctatis eteree
y fumoso cuguno stellancia xͥ
palacia / progresti silencio
cantꝰ angelicos. ⁊ celestis dulce¬
dinem armone. Queqz om̃e me /¬
los excessit, illaz dei nocem tot
trancactis laboribꝰ, suos et̾na
inͥ requiem euocantis. proq hiis
onũbus sponsorem ueracissimũ
r locupletissimũ here cogitare co¬

Expanded text:
hostis incursus ipsis obsequium hostis incursus ipsis obsequium supplicium illi sit, ut, qui saluti iam amplius non obest, sepe prosit ad gloriam, exercendoque fiat cautior militia, fortior victoria, clarior triumphus Cristi pugilum in vite huius agone certantium. Quod illud solatium, quanta iucunditas gaudere presentibus, sperare meliora: pro brevi solitudine hominum perpetuam frequentiam angelorum et divini vultus aspectum — ubi totius sacre concupiscentie et desideriorum omnium est finis — pro paucis lacrimis interminabilem risum, pro temporalibus taria paupertate inestimabiles verissimasque divitias, pro incolatu silvarum ius civitatis etheree, pro fumoso tugurio stellantia Cristi palatia, pro agresti silentio cantus angelicos et celestis dulcedinem armonie, queque omne melos excesserit illam Dei vocem, tot transactis laboribus, suos eternam in requiem evocantis; proque his omnibus sponsorem veracissimum ac locupletissimum habere; cogitare quo
Abbreviated transcription (Latin):
tur / eque hom̃i turbis educ¬
ta. Ded nõ eque passioibꝰ
expedica uidissem: q̃ nam
non solis ẜ fultis angelico
comitatu ⁊ quiba inditis ar¬
maturam dei lontãq ius¬
ticie/ ut uerbo utar apłiimu¬
nitis stuto fidei gladio sp̃e
et salutis galea aduersus
pͥncipes et potestates aduer¬
so mũdi rectors tenebrare
harum. Iteꝵ atq iteꝵ uul¬
lo quidm̃ spectante. morta¬
liũ ẜ celicolaꝵ maxĩo con¬
sensu ⁊ exinno om̃iuz fauo¬
re/ xp̃oq ihu spectaculis¬
sp̃tante presidente pucgña¬
dũ est Quena illa suspino¬
re quies / deprofundis ad
excelra tendenciũ fatigato
anno. gratissima. Que naz
quauitas lacrimaro de puri¬
Quenaz milium xp̃i uigi¬
babilons tota nocte canen¬
ciũ uallũq et castra struẽ¬
cũ. loco arduo ⁊ mir̃cto ubi
nec pabulum desit / neq a¬
quatiõ. bbi fidant hostilib ꝯ pisidiis
tẽptari se posse nõ obru. eop
se g̃re subiectos ut ferofissimi

Expanded text:
tur, eque hominum turbis eductur, eque hominum turbis educta, sed non eque passionibus expedita. Vidissem quenam non solis, sed suffultis angelico comitatu; et quibus indutis armaturam Dei loricamque iustitie, ut verbo utar Apostoli, munitis scuto fidei, gladio spiritus et salutis galea, adversus principes et potestates, adversus mundi rectores tenebrarum harum, iterum atque iterum nullo quidem spectante mortalium sed celicolarum maximo consensu, et eximio omnium favore, Cristoque Iesu spectaculis presidente pugnandum est. Quenam illa suspiriorum quies de profundis ad excelsa tendentium, fatigato animo gratissima; quenam suavitas lacrimarum de puriquenam militum Cristi vigiBabilonis, tota nocte canentium vallumque et castra servantium, loco arduo et munito, ubi nec pabulum desit nec aquatio, ubi fidant hostibus insidiis tentari se posse non obrui; eoque se gratie subvectos, ut ferocissimi
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑. pͥmũ forte religio¬
sissum templi lim̃e actig
ꝑ imis penetralibus
librors foras singula
racerdotũ oficia om̃s sa¬
crorp. cermionias nosse
putet. Re em̃ u̾a qͣntũ
ego ab hq̃cemi pastore.
exteriꝯ subsistit ego intrxini
alle mox ego ꝑmansi. Quid
tanen egocertiꝯ noi qual
solitariẽ iute stata int̾ior statꝯ¬
sit. Antra colles et nemora
⁊ que om̃ibus patent. Nemo
arcet intrantes / nemo pellit
ingressos / deẜti millꝯ estꝰ
rantor mileꝯ custos. Sed qͥd
Pocorum solus introitꝰ. qud
ambito ueliñt amnes quid
lustrate iuuant silue quid
intẽss prosunt montes si
inrequit᷑ talis in silmus qͣ¬
lis erat in urbibꝰ. Ille an
om̃ia deponendꝰ / Ille inꝙͣ
crearet mũdũ ⁊ sp̃m rectũ
his in uisteribꝰ innouaret
tũ deniũ inte solitane abdiꝵ¬
ta penetrassem. hec enimi
quid alieno glorier. Het
olitudo utigͣ / nõ solitaria
uita ẽ/ ea .s. quam susparo
ꝙͣis ext̾iꝰ similima iudea¬

Expanded text:
uia primum forte religiouia primum forte religiosissimi templi limen attigrum imis penetralibus librorum formas, singula sacerdotum officia, omnes sacrorum cerimonias nosse putet. Re enim vera quantum ego ab huiuscemodi pastore dexterius substitit, ego introii; ille mox abiit, ego permansi? Quid tamen ego certius novi, qualis solitarie vite status interior sit? Antra, colles et nemora eque omnibus patent; nemo arcet intrantes, nemo pellit ingressos, deserti nullus est ianitor, nullus custos. Sed quid locorum solus introitus, quid ambiti vehunt amnes, quid lustrate iuvant silve, quid insessi prosunt montes, si insequitur, talis in silvis qualis erat in urbibus? Ille ante omnia deponendus, ille, inqucrearet mundum, et spiritum rectum his in visceribus innovaret. Tum demum vite solitarie abdita penetrassem. Hec enim quid alieno glorier? hec solitudo utique, non solitaria vita est, ea scilicet quam suspiro, quamvis exterius simillima videa
Abbreviated transcription (Latin):
nem utinã ꝓfunda haufissẽ
ut fidentiq in hoc tecũ ẜmo¬
ne uersarer/ ñc derestĩs¬
snua ꝓphanũ ingenum
fari pudet. quis eñi fando
equet quod iux ꝑcipit dogi¬
tando. celestis ⁊ prorsus
angelita nita ẽ dequa tieno
ne dicã t̾rens homuncio
loqui uuilt. spendore nõis
captꝰ famaq rei optime ut
uere dicam odore magis ꝙͣ
sapore delectatꝰ hand ali
⁊ ꝙͣ si natq in silius pastor
et in siluis educatꝰ sitim
fluuio herbis famemseda¬
re siluestribꝰ humi ci bum
sumere solitus/ dumoso os.
requiem. sub autro. casu
aliquo. ad amp lissime cõ¬
piam atq opulentissime
urbis inuros accesẜit Et
dum in uestibulo fessꝰ sedet
occłos ꝙ. auide c̾amflectit
inq ur.bem ip̃am inicit
custodũ domos atq cohe¬
rens portis angi portiur
urbe. conspexi̾t quid in
atriis quid in nicis quid
in curia quid in foro quid
in oficinis artificũ. quid
in thalamis procerũ quid
in publicis priuatis ꝙ.
ꝯsiliis agatur Aut si q̃¬

Expanded text:
 utinam profundius hausissem, ut fidentius in hoc tecum sermone versarer. Nunc de re sanctissima, profanum ingenium fari pudet. Quis enim fando equet, quod vix percipit cogitando? Celestis et prorsus angelica vita est, de qua terrenus, ne dicam terreus, homuncio loqui vult, splendore nominis captus, famaque rei optime, et ut vere dicam, odore magis quam sapore delectatus. Haud aliter quam si natus in silvis pastor, et in silvis educatus sitim fluvio herbis famem sedare silvestribus, humi cibum sumere solitus dumosoque requiem sub antro, casu aliquo ad amplissime cuiuspiam atque opulentissime urbis muros accesserit et, dum in vestibulo fessus sedet oculosque avide circumflectit inque urbem ipsam inicit, custodum domos aut coherens portis angiportum urbe conspexerit, quid in atriis, quid in vicis, quid in curia, quid in foro, quid in officinis artificum, quid in thalamis procerum, quid in publicis privatisque consiliis agatur. Aut si q
Abbreviated transcription (Latin):
uicia suppͥme iẽt. Et ut intel¬
dott̾ra. Senta idm̃ alibi. ali¬
quis inꝙͣ ni bonus nobis e¬
ligendus est /ac remꝑ anre e¬
culos hendꝰ ur sit tanꝙͣ illo
spectante uiuaꝵ. Et onna tã¬
ꝙ illo indente faciãꝰ hoc mi
ducilli ẽpicurꝰ p̾cepit casto¬
deni nobis ⁊ pedago gũ dedit
Seunde quibusdam int̾poĩtis
quibꝰ hoc ꝯsiliũ admiratiro
rut̃ leliũ. Elige eum cuius t
utaliquot enum̃nte uti ubi¬
q liberum nobis liquit
elige qnẽ uelio. nodo alique
eligama cq̃ nõb nõ gens
uon potencia nõ opes ẜ uita

Expanded text:
vitia supprimerent». Et ut inteldoctrinam, Seneca idem alibi: «Aliquis» inquit «vir bonus nobis eligendus est, ac semper ante oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante vivamus et omnia tanquam illo vidente cepit, custodem nobis et pedagogum dedit». Deinde, quibusdam interpositis quibus hoc consilium admiratur, virum Lelium; elige eum cuius tiut aliquot enumeratis, utrobique liberum nobis linquit eligere quem velimus, modo aliquem eligamus cuius nobis non genus, non po
Abbreviated transcription (Latin):
sosent sordes Idet omibo
est necte qui quolibetmo
as infamia decreueriit
sie osscema iutare du biu
ire feluitas Non sum
oblitꝰ distĩctõem illã quad̾¬
gemi platonito inducta e
matiodio compbatã. Sed¬

Expanded text:
solent sordes — id enim omnibus est necesse, qui quolibet in ab infamia decreverunt. Sic obscena vitare debitum, nire felicitas. Non sum oblitus distinctionem illam quadrgenti platonico inductam, a Macrobio comp
Abbreviated transcription (Latin):
quarta et suprema erem¬
plariũ est loco q̃ inpͦ hue¬
ne sunt et ut aumt̃mẽde
ip̃m nomen indicat / tanꝙͣ ab
enemplari aliquo et̾no siueut
ppło uocat ab ydeis quas in
eadm̃ di mente ut cet̾aru
rerimi sit uirtutu posuit
tres alias humanars uir¬
tutuz spẽs ortas uolunt
In hñs aũt aduersꝰ passio¬
nes non modo nõ cosdem
effectꝰ esse ꝙ in cer̾is ẜ
ipm passionis nomen audi¬
ri nephariũ prorsꝰ atq sa¬
crilegum. de istis sane ml
dictinus fueram. nichil
eĩ ad id quod mĩe agitur
nͥ quia cum de politicis pur¬
gatorisq nirtutibus loqui
aliquid tempꝰ ad monusẜ
plotim quadrifidam. cathe¬
na multa arte conẜitam sti¬
lo soluere et dissociare non
des ne quanto uer¬
Porumi ambitu uitũ¬
q. cũ ocupatł in gm
redire uoluerĩ tp̃ꝰ Tnr ia
hus digressiombo modꝰ

Expanded text:
premus exemplarium est locus, que supra hominem sunt et, ut aiunt, in mente ipsum nomen indicat, tanquam ab exemplari aliquo eterno; sive, ut Plato vocat, ab ydeis, quas in eadem Dei mente ut ceterarum rerum sic virtutum posuit, tres alias humanarum virtutum species ortas volunt; in his autem adversus passiones non modo non eosdem effectus esse quos in ceteris, sed ipsum passionis nomen audiri nefarium prorsus atque sacrilegum. De istis sane nil dicturus fueram; nichil enim ad id, quod nunc agitur, nisi quia cum de politicis purgatoriisque virtutibus loqui aliquid tempus admonuisset, Plotini quadrifidam cathenam, multa arte consertam, stilo solvere ac dissociare non Vides ne quanto verborum ambitu, utcunque cum occupatis in gratiam redire voluerim. Tempus est ut h
Abbreviated transcription (Latin):
Secipe alios putemias
m derba iurare conam ma
ad fatendum multi ad cirede
Sum nemo cogitur giuela
negem. Su sane põr em esse
sec honesta sue santa omim
tentio ee aut occultissime y¬

Expanded text:
desipere alios putem, vel in verba iurare cogam mea; ad fatendum multi, ad credendum nemo cogitur. Nulla negem. Sit sane, potest enim esse, sit honesta, sit sancta omnium intentio; esse autem occultissime
Abbreviated transcription (Latin):
ebus quas dices et facies
inf̾re multũ haud dubie con¬
fidebat ueram p̾senciã ꝓfrtu¬
ram esse germano qui memo¬
nam sui solam efitatem adeo
nirtutis ad studiũ exena¬
ret. Sequeq hos senera.ẜ olon
arusus tantũ sibi tbuere lu¬
Qadem̃ suũ mone̾t ut alicluo
clanoris uin psentiã siba
fictat. dt ei Porodert sole
dubio custodem sibi impo suis
se alsre quẽ respucas que
mterse cogita toiba tuis udi¬
tes R et multo poses fatias¬

Expanded text:
rebus quas dices et facies interesse». Multum hauddubie confidebat veram presentiam profuturam esse germano, qui memoriam sui solam efficacem adeo virtutis ad studium extimaret. Secutus hos Seneca, sed non ausus tantum sibi tribuere, Lucilium suum monet ut alicuius clarioris viri presentiam sibi fingat. Ait enim: «Prodest sine dubio custodem sibi imposuisse et habere quem respicias, quem interesse cogitationibus tuis iudices». Nec multo post: «Sic facia
Abbreviated transcription (Latin):
uendicet. eui u̾borũ soli¬
da certa contenxãt Cui demiũ
sese appbet, cui placere suide¬
ar pretꝰ illum cui inuas
colitudines penetranti soli¬
tariũ mtlrił ẽ NLeminem
tea uult fallere mihil
simuuilat aut dissimilat
nichil ornat mihil palliã
mchie fingii Nuda prorso
e incopta est specatulis
em̃ caret ⁊ plausonbus

Expanded text:
venditet, cui verborum florida serta contexat? cui demum se se approbet? cui placere studeat, preter Illum, cui in intimas solitudines penetranti, solitarium nichil est? Neminem illa vult fallere, nichil simulat aut dissimulat, nichil ornat, nichil palliat, nichil fingit. Nuda prorsus et incompta est: spectaculis enim caret et plausoribus
Abbreviated transcription (Latin):
nui ꝑfeccois ꝯsiliũ daret
et ꝓfecto sit ẽ nam rego
unũ hoc in nectitate reme¬
diũ. mueĩ ut in ip̃is urbi¬
um tumultibꝰ. ẜmagma¬
ria mͣ solitudine. secessu
aliquo quantũ fonior et
et cogitatione conficiam uin¬
cens ingemo fortuam. quo
remedii gen̾e sepe qͥdm̃ hacte¬
nus usus sum/ Et qm̃ futun
semp incerta condic̃õ ẽ An ad

Expanded text:
is consilium daret. Et profecto sic est. Nam et ego unum hoc in necessitate remedium inveni, ut in ipsis urbium tumultibus imaginariam michi solitudinem secessu aliquo, quantum sinor, et cogitatione conficiam, vincens ingenio fortunam — quo remedii genere sepe quidem hactenus usus sum; et quoniam futuri semper incerta conditio e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs fatendum multi ad ciedẽ¬
dum nemo cogitur niulsa
maior ꝙͣ iu dici lifertasi hat
negem. Sit sane põr em esse
sue honesta sie santa omm
tentio eẽ aũt occulussime y¬
constiencie uidex nol mrse¬

Expanded text:
ad fatendum multi, ad credendum nemo cogitur. Nulla maior quam iudicii libertas, hanc negem. Sit sane, potest enim esse, sit honesta, sit sancta omnium intentio; esse autem occultissime pcons
Abbreviated transcription (Latin):
ostineat locũ. ut quod dixĩo
appareat tali teste epianum
hornem non egere cui non
ꝓpicurꝰ aut cit̾o / no carho
⁊non scipio nõ lelia ymagi¬
nacõe fingenda. Sed ange¬
da bonquite custos comesd
data. hoñ quo spectante si¬
quis est pudor audere non
debet qͥd eorã hoĩe nõ audr̃et
Et quod sumũ et torubiledi¬
ponbꝰ ẽ presens non accuũ
s cogitatõnũ op̃ uerus testis
quos et si uere aferat testis
epicureq non uideret figere
hit añn libet et cogitare / quis
tã in pudenti rabie fine unꝙͣ
tantaq scelero licencia / qui
non dicam xp̃m s amitorũ
. xp̃i aliquem coram ceruens
non raptanti se p̾cipitanci¬
ꝙ libidĩ firna substringeret
atq xp̃m ip̃m in abditis eciã
aĩe penetralibꝰ semper asiste̾
⁊ quid illic gerat᷑ introspi/¬
cere. ⁊ apta onna uidere. Ne
net as om̃i dedecore tanti tes¬
tis metu faltẽ et uenacõne
desiscit᷑ / Qd hic p̾stigii ẽ nͥ qr
quẽ p̾sentem corde gerimus
arguebat, ube ait nichil

Expanded text:
obtineat locum ut quod diximus appareat, tali teste cristianum hominem non egere, cui non Epycurus aut Cicero, non Cato, non Scipio, non Lelius imaginatione fingendus sed angelus bone vite custos comesque datus homini, quo spectante, siquis est pudor, audere non debet quod coram homine non auderet. Et, quod summum ac terribile diporibus est presens, non actuum sed et cogitatuum omnium verus testis, quos etsi vere afforet testis epycureus, non videret. Figere hic animum libet et cogitare. Quis tam impudenti rabie fuit unquam, tantaque scelerum licentia, qui non dicam Cristum, sed amicorum Cristi aliquem coram cernens, non raptanti se precipitantique libidini frena substringeret? Atqui Cristum ipsum in abditis etiam anime penetralibus semper assistere, et quid illis geratur introspicere, nec ab omni dedecore, tanti testis metu saltem et veneratione, desistitur. Quid hic prestigii est, nisi quia quem presentem corde credimusarguebat ubi ait: «Nichil
Abbreviated transcription (Latin):
nod quidm nouerum
ꝑcantũ obuenie quantum
non inflet am̃i ẜ deleccet et
solitudinis amicũ faciat u
illaᷤ smne loquati doitore. ẜ
⁊sine cenaci cor pore aiqs uti¬
nam sme sequati lmore de¬
diti qnẽ non amica nõ cõmx
non uadimoniũ / nõ usura
non deposuium nõ lucellũ
non rostra, non balneru
non caber na / nõ cena/ non
porticꝰ in nrbe deuincant.
sipud me inꝙͣ cui ut beruz
fatear / nõ tam ppͥo studio/ a¬
lieno. ue mointu nt Ita
sẽtirem. ꝙͣ nature ip̃is
psuasiõne. consultũ est
uita ꝓculdubio. singnla¬
ns at soluaria / nõ modo
tranquillior s altior est
atq secunor. Et bt exti¬
mare alios inbeosnas
res. ⁊ ut ip̃e res meas
noni ualde solitudmez
stolas ad id quo mens
nr̃ã suspirat complecter
arq teneo turbas ai qs¬
solicitudines çeu repagula
qua me neccitas i urber
cogat solitudinem in ppło
atꝙs in m̃eo tem pestatus por¬
tum inͥ conflare didisteru
arnficio non om̃ibꝰ noto sen¬
sibo imꝑstandi ut quod stisi

Expanded text:
od quidem noverim, tantum obvenit, quantum non inflet animum sed delectet et solitudinis amicum faciat, ubi illas sine loquaci doctore, sed et sine tenaci torpore, atque utinam sine sequaci livore didici, quem non amica, non coniunx, non vadimonium, non usura, non depositum, non lucellum, non rostra, non balneum, non taberna, non scena, non porticus in urbe devinciunt; apud me, inquam, cui, ut verum fatear, non tam proprio studio alieno ve monitu ut ita sentirem quam nature ipsius persuasione consultum est, vita proculdubio singularis ac solitaria non modo tranquillior sed altior est atque securior. Et ut extimare alios iubeo suas res, et ut ipse res meas novi, valde solitudinemscalas ad id quo mens nostra suspirat amplector ac teneo, turbas atqusolicitudines ceu repagula qua me necessitas in urbem cogat, solitudinem in populo, atque in medio tempestatis portum michi conflare didicerim, artificio non omnibus noto sensibus imperitandi ut quod sentiu
Abbreviated transcription (Latin):
dñ ab eterno et usq in
et̾num qm̃ ipe fecit nos
Et nichil odit oui. que
fecit/ atq ita huie pitan¬
tibꝰ seripcuns lic spem
dantibꝰ de se inc̾ta est nes¬
ciẽs an amore anodio
digna sit trepidat ẜ et
spat. ac se ipam de certa
ot nota sui regis midia
consolal/sit se. sit demo¬
niu iugil insidias inꝙ
id solum occupata circunsput
et diuino psidio fulta contẽpent
sit undiqo felro ac trrenquill e
Nut ꝓpͥe ditam arx munitatẽ¬
pestarũq om̃i porta ẽ quem
qm fugit quid sibi aliuat np̃¬
rer portu careat nolua
re ꝑ pelago muat inscopn¬
lie moriat᷑ in fluctibud
et tñ usꝙ adeo ꝓpoir

Expanded text:
sque in eternum», quoniam ipse fecit nos, et nichil odit omnium que fecit. Atque ita hinc minantibus scripturis, hinc spem dantibus, de se incerta, et nesciens an amore an odio digna sit, trepidat sed et sperat, ac seipsam de certa et nota sui regis misericordia consolatur. Sic se sic demonum vigil insidias inque id solum occupata circumspicit et divino presidio fulta contemnit. Sic undique felix ac tranquilla et, ut proprie dicam, arx munita tempestatumque omnium portus est. Quem qui fugit, quid sibi aliud preter portu careat, volvatur rerum pelago, vivat in scopulis, moriatur in fluctibus? Nec tamen usque adeo pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint maxme optndu
utsno semꝑ possemnt sono¬
sst upet abiendicos¬
ces erunt et deplorandoi
dies serũ incomodis repus¬
nandum ⁊ hͥ facienda usꝙ
ot oñia q̃ impediant nn¬
cat intencio quã si tota/
mente in opꝰ ñi direpͥis
nichil eoꝵ q̃ occłis uel
auribus incursant ad ami
eciam fortuita hͤ cogita¬
cio pr̃at / ut obuĩos non
uideãq ⁊ ita ne de erremo
uolueriꝰ non ẽ indulgend
cais desidie. Nam si nõ¬
nis. refecti non nͥ hylares
tes studendũstimauĩmus
lianus. Quelibentiꝯ inise¬
yui qr secrecior. locus erut
nainsenece. de hoc ip̃o unl¬
gacõr. epła est sdeo nichil
aposui p̃t̾ finem solumicũ
em̃ multa tractasẜ qualit
adu̾sꝰ mũdi strepitũ duã¬
dus est aĩꝯ studiosi tande

Expanded text:
ut sunt maxime optanda, ita non semper possunt contobstrepet abiciendi codices erunt et deplorandus dies, verum incomodis repugnandum et hic faciendus usus, ut omnia que impedient vincat intentio; quam si tota mente in opus ipsum direxeris, nichil eorum que oculis vel auribus incursant ad animum etiam fortuita hoc cogitatio prestat, ut obvios non videamus, et ita, ne deerremus, voluerimus? Non est indulgendum causis desidie. Nam si nonnisi refecti, nonnisi hilares, tes studendum extimaverimus, lianus, que libentius inserui quia secretior locus erat. Nam Senece de hoc ipso vulgatior epystola est; ideoque nichil apposui preter finem solum. Cum enim multa tractasset, qualiter adversus vulgi strepitum durandus est animus studiosi, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
cu Ciceronis seuto rei publi¬
ce de aĩe ad celi asensu agili.
id em̃ inquit octus faciet᷑ si
iam tñ cu erit inclusus ini
corpore eminebit foras ⁊ ea
que extia exunt contemplas
que maxime se acorpore abs¬
crahet tale est ꝙ et disingi
acorporibus et ea tanꝙ ꝑeg̾¬
in incolere Inbennirtale
demũ est unruersale plato¬
ncũ illud in phedrone nil a¬
liud esse pħyam nisi medita¬
cionem moriendi ubidus de¬
signantur mortes / altera natu /¬
eẽ uirtutis altera/ Quaru pri¬
mã snet ullatenꝯ arcessendana
nec timendam s equo aĩo expec¬
tanda dicunt. Se̾cundam uexo
õitud̾io appetendam Quo genere
moriendi urĩ precipue usi sunt
uomiptatu ⁊ cupidimũ õni obli¬
n Ita uiuentes in corpore quasi
uiel bernardi exortacio referenda
Roere em̃ carnemꝓpriam mquene
isi nature imꝑio hoc est mortenõ
licerset dum oirino quocuminuu
fugermiꝯ illa nos segiritur ubicũq¬
mãture latuerimꝯ illa nos imue¬

Expanded text:
ilosophicum Ciceronis sexto Rei publiilosophicum Ciceronis sexto Rei publice de animi ad celum ascensu agili. «Id enim» inquit «ocius faciet, si iantamen cum erit inclusus in corpore eminebit foras et ea que extra erunt contemplans quam maxime se a corpore abstrahet». Tale est quod et disiungi a corporibus et ea tanquam peregrini incolere iubemur. Tale demum est universale platonicum illud in Phedone, «nil aliud esse philosophiam nisi meditationem moriendi»: ubi due designantur mortes, altera nature, virtutis altera; quarum primam nec ullatenus arcessendam nec timendam, sed equo animo expectandam dicunt, secundam vero omni studio appetendam, quo genere moriendi vestri precipue usi sunt, voluptatum et cupidinum omnium obliti, ita viventes in corpore quasi ilosophorum, vel Bernardi exhortatio referenda. Vere enim carnem propriam linquere nisi nature imperio, hoc est morte, non licet et dum vivimus, quocunque fugerimus, illa nos sequitur, ubicunque latuerimus, illa nos i
Abbreviated transcription (Latin):
die quas suꝑare dificile fateor
s possibile contendo haut alr
tamen ꝙͣ si diuinũ nõ desit au¬
uiliũ sceiptum est em̃ inlibro
esse continens insi deus det
ut tanto teste nostatis a quo
tam grande mumꝯ aie postula¬
dum sit. que nel sola noticie
non e uiguũ dune clemencie
munꝰ ẽst. Unde sequitiot et h ͦ
ip̃m erat sapiencie strre citis
esset hoc donũ frustra igitur
sordidum ⁊ graue/aian mise¬
ram inbecillem mole sua p᷑¬
mit ⁊ sufocat. Ea uobis iugis
⁊ ꝑ difficilis lucta est. detiri¬
quistis em̃ diabolum ac num¬
du ⁊ utruq sacie domo obse¬
ratis foribus exclusistis car¬
nem uero uon ita licet emr
bernardus religionem ig̃s¬
suros ortari solitus tracatur
ut foris corpora de seculo ad¬
uecta xelinquerent ⁊ solispũs
mgrederencui. Sic tñ illus
accipiendu est ut fernor pocis
sancti uiri et aculei quidam
ad spreituale ꝓpositum emme¬
uent in ẜmone eiꝰ ꝙ possibi¬

Expanded text:
die, quas superare difficile fateor, die, quas superare difficile fateor, sed possibile contendo; haud aliter tamen, quam si divinum non desit auxilium. Scriptum est enim in libro esse continens aliter nisi Deus det», ut tanto teste noscatis a quo tam grande munus anime postulandum sit, que vel sola notitia non exiguum divine clementie munus est. Unde sequitur «et hoc ipsum erat sapientie, scire cuius esset hoc donum». Frustra igitur sordidum et grave animam miseram imbecillem mole sua premit et suffocat. Ea vobis iugis et perdifficilis lucta est. Reliquistis enim dyabolum ac mundum et utrunque sacre domus obseratis foribus exclusistis: carnem vero non ita. Licet enim Bernardus religionem ingressuros hortari solitus tradatur, ut foris corpora de seculo advecta relinquerent et soli spiritus ingrederentur, sic tamen illud accipiendum est ut fervor potius sancti viri et aculei quidam ad spiritale propositum eminerent in sermone eius, quam possibi
Abbreviated transcription (Latin):
opimonibus auelluntꝰ que
sunt multe s oiui suma est¬
illa a Cicerone positamtus¬
⁊culano ꝙ metelli sperat ⁊bi¬
I quisq fortima illa maior pi¬
culosiorq demençia ꝙ nec cõ¬
dicione nature/ nec tot assidue
exemplis nducimu ut de mor¬
te cogitemo / nõ ciedo qr prsus
mortalitatis ⁊ in becillitatis
obliti simꝯ s iuuat occulo s̃
querteie ne uemente uideamꝯ
qiͣ non sit tucio aduentantem
occulis expectare dum feriat
fragilitas quidem ad est nota
omibus insi dissimulent mors
aut ĩstat ac pperat s nobis
de dilacione blandinur/Cuz
illa sit in foribus ne dũ seni
uitas uiciña incerticudo aut
semꝑ cerincibus Impendentẽ
faciat Ceteru ergo clara no¬
de testatus ꝙ qui nec uolents
utiliter de morte nõ cogĩtat.
Cito nolentes et ꝙ uaĩde ue¬
reor Imitititer cogitabunt.
Hiue tandem axticulofiuer
pono. iam enĩ ad hodierne dis¬
pucadonis alteram partem
raciocinaneo puentum est.¬
Serpant equidem caris insi¬

Expanded text:
opinionibus avelluntur, que opinionibus avelluntur, que sunt multe, sed omnium summa est a Cicerone posita in Tusculano, quod «Metelli sperat sibi quisque fortunam». Illa maior periculosiorque dementia, quod nec conditione nature nec tot assidue exemplis inducimur ut de morte cogitemus, non credo quia prorsus mortalitatis et imbecillitatis obliti simus, sed iuvat oculos avertere ne venientem videamus, quasi non sit tutius adventantem ventibus oculis expectare dum feriat. Fragilitas quidem adest nota omnibus nisi dissimulent: mors autem instat ac properat, sed nobis de dilatione blandimur cum illa sit in foribus, nedum seni vitas vicinam, incertitudo autem semper cervicibus impendentem faciat. Ceterum ego clara voce testatus quod qui nunc volentes utiliter de morte non cogitant, cito nolentes et, quod valde vereor, inutiliter cogitabunt, huic tandem articulo finem pono. Iam enim ad hodierne disputationis alteram partem ratiocinando perventum est.erant equidem carnis insi
Abbreviated transcription (Latin):
pes comesq corporis que mĩc
abibis in loca paludula / rig̃i¬
da midula nec ut soles dabis
iocos parum ne queso ꝑspicue
quod sentiret ⁊ quid tim̾eret
aperint/ E si pͥncipibus talis
est mudus dum dirat / et si ta¬
lis est exitus qualem putemo
esse aliis quibus ne uita quide
ip̃a sine cotidiano labore ꝑmit¬
titui. s inuiti honnes hec au-¬
diunt quibus natira isitu
est nios quantum possunt
ab amara et mesta cogitacio¬
ne deflectere et ea sibisingere
que delectent non que ceuaẽt
Itaq cum mediis incrupins
femerut adhuc sibi Iam a
tergo xelicte uite felicitaten
spondere non desmũt tanta
uotoꝵ ꝑtinacia est ut expec¬
tare ualuerit quod fieri non
posse scuit ꝙͣ qd est fere forti¬
ter et prudenter aduertere.
Qua in re immmimabiles sal¬
Cunt᷑ siue ut ueriꝯ dican ⁊
scientes et uolentes delecta¬
bisemm ernoremncidut.¬
⁊ sese fallendi studio ultio in¬
beient nec sibi insi flentes
⁊ coacti aplacitis licet falsis.

Expanded text:
pes comesque corporis, que nunc pes comesque corporis, que nunc abibis in loca pallidula, rigida, nudula, nec ut soles dabis iocos! Parum ne, queso, perspicue quid sentiret et quid timeret aperuit? Quod si principibus talis est mundus, dum durat, et si talis est exitus, qualem putemus esse aliis, quibus ne vita quidem ipsa sine quotidiano labore promittitur? Sed inviti homines hec audiunt, quibus natura insitum est animos quantum possunt ab amara et mesta cogitatione deflectere et ea sibi fingere que delectent, non que crucient. Itaque cum mediis in erumnis senuerunt, adhuc sibi iam a tergo relicte vite felicitatem spondere non desinunt; tanta votorum pertinacia est, ut expectare malint quod fieri non posse sciunt, quam quod est ferre fortiter et prudenter advertere. Qua in re innumerabiles falluntur, sive, ut verius dicam, scientes et volentes delectabilem in errorem incidunt et se se fallendi studio ultro inherent, nec nisi flentes et coacti a placitis, licet falsis,
Abbreviated transcription (Latin):
eui claris uiris ꝯparet.illo
alius spectaculu horrendum
s efficatissimũ ad salũte apor¬
⁊ cio .s. sepulcrorũ precipueq ue¬
cencni eoq magis si sint hõni
notoru dum uermiu statirer¬
gines dum uistera sparsa cer¬
nũtur /dumq ossa sins mota¬
⁊ sedibus consup̃te nares ꝯuul¬
ti dentes / oculoꝵ specus limo
obsicum/ Ceno concieta cesdri¬
es/ Et o bone ĩhu/quanto ꝑi¬
⁊ culostus est quod latet / quis ei
noiit talis corporis qualis est
ma et quali insi miẜicordia
inuenerit habitatulo sit re¬
cepta /Equidem imꝑator adri¬
anꝯ curiosissimꝰ litterarim
quid de aĩe recedentis Itinere
formidaret pancis expressit.
Que placet inserere ut ⁊ sen¬
tencia tanti peincipis ⁊ a fectũ
indicent. Qin sus extrenu ui¬
te spum dum alii plorant dic¬
tet et qñ millꝰ est fingendi
locus harit dubie sic loquatur
ut i aĩo est aĩam ip̃e suam
ni morte alloquens sit cit.A¬
nimula uagula /blandula hos¬

Expanded text:
evi claris viris comparet». Illud evi claris viris comparet». Illud aliud spectaculum horrendum sed efficacissimum ad salutem, apertio scilicet sepulcrorum precipueque recentium eoque magis si sint hominum notorum, dum verminum scaturigines, dum viscera sparsa cernuntur, dumque ossa suis mota sedibus, consumpte nares, convulsi dentes, oculorum specus limo obsitum, ceno concreta cesaries et, o bone Iesu, quanto periculosius est quod latet! Quis enim novit talis corporis qualis est anima, et quali nisi misericordiam invenerit habitaculo sit recepta? Equidem imperator Hadrianus curiosissimus literarum quid de anime recedentis itinere formidaret paucis expressit, que placet inserere, ut et sententiam tanti principis et affectum indicent, qui sub extremum vite spiritum, dum alii plorant, dictet, et quando nullus est fingendi locus hauddubie sic loquatur ut in animo est. Animam enim ipse suam in morte alloquens ait sic: Animula vagula blandula hos
Abbreviated transcription (Latin):
LAd postremni ubi ꝯñix impio¬
sa ubi filii sicut nouelle plan¬
taciones ⁊ filie crecuornate ut
similitudo templi que blando
imip attrectatu ⁊ dulcibꝰ ostu¬
lis nõ duraturi pris collar
mulcebant/ O flebilis ⁊ Infelio
transimuitacio oñniamuermes
inq ẜ pentes onnia tandez in
nchilu abire. hec equide insi
fallor feuctuosior aĩe uisio
contemplacioq fuerit ꝙͣ illa¬
i cinꝯ scdo de legibus cicero me¬
minit ubi ait sibi delectabils
athenas / nõ tam oꝑibus mag¬
tare ubi sedere ubi disputare
ess solitus addens ⁊ eoꝵ se se¬
pultra studiose contemp laxi¬
ualet hoc fateor ad ingenuiz
ex citandum habet em̃ ennula¬
cio calcar ni̾gens iuuatq mag¬
naminu ⁊ precedentibus ec
/⁊ se qñtibus se conferre/ maxi¬
mu ꝙ̃dam et paulo minꝰ in¬
comparabilem uiz/ id dixisse
legimꝰ maximo cinq idacti¬
dere aĩo certu se hr̃e ut se non
⁊cum pntibus modo s cu oĩs

Expanded text:
ad postremum, ubi coniunx imperioad postremum, ubi coniunx imperiosa, ubi «filii sicut novelle plantationes et filie circumornate ut similitudo templi», que blando nuper attrectatu et dulcibus osculis non duraturi patris colla mulcebant? O flebilis et infelix transmutatio! Omnia in vermes inque serpentes, omnia tandem in nichilum abiere. Hec equidem, nisi fallor, fructuosior anime visio contemplatioque fuerit, quam illa cuius II De legibus Cicero meminit, ubi ait sibi delectabiles Athenas «non tam operibus magtare, ubi sedere, ubi disputare esset solitus», addens et eorum se sepulcra studiose contemplariValet hoc, fateor, ad ingenium excitandum: habet enim emulatio calcar ingens iuvatque magnanimum et precedentibus etiam et sequentibus se conferre. Maximum quendam et paulominus incomparabilem virum id dixisse legimus: «maximo cuique id accidere animo certum se habere, ut se non cum presentibus modo, sed cum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
tupeas ẜ subsiste obsẽcro dum
lmnen extreme domꝯ pandit᷑
noua subeunt spectacula
serpentũ o inopinata muta¬
cio o multũ discolor rerofions
nibi mic satellites armati ubi
puellaru greges ubi ganime¬
des reginis ad pocũlu deputa¬
tus ubi coquine artifices et
callidi sectores altilum ubi pur¬
purea parietum uestis ⁊ hos¬
cru substratu pedibus ⁊ In¬
certum ebui trabibus et cormi¬
pedes aurea frena manden¬
tes. ribi suppelley curiosior ⁊
uasa corinchia et damasdeno¬
exumi labor artificum ⁊ mialia
uasis aureis extancia ubi
tries mnũ atq abaci ⁊ cipresso
atq hebeno crustate domus
Iubi spectacula et cantus et e¬
pule terre pelagiq insteribꝰ
erute ⁊ uina alio procul asole
uemencia ubi tot lenocinia
⁊uoluptatũ luceiq corpustuli
tancꝰ ornatus ⁊ uertex dia¬
demate radians et balteo ra¬
diante succintus uentriculus
I⁊ scellantes digitali spoliis in¬
dicilicoris ⁊ sculptoꝵ ingemis

Expanded text:
tupeas; sed subsiste, obsecro, dum tupeas; sed subsiste, obsecro, dum limen extreme domus panditur nova subeunt spectacula,serpentium! O inopinata mutatio, o multum discolor rerum frons! Ubi nunc satellites armati, ubi puellarum greges, ubi Ganimedes regium ad poculum deputatus, ubi coquine artifices et callidi sectores altilium, ubi purpurea parietum vestis et ostrum substratum pedibus et insertum ebur trabibus et cornipedes aurea frena mandentes, ubi suppellex curiosior et vasa corinthia et damascenorum labor artificum et animalia in vasis aureis extantia, ubi triclinium atque abaci et cupresso atque hebeno crustate domus, ubi spectacula et cantus et epule terre pelagique visceribus erute et vina alio procul a sole venientia, ubi tot lenocinia voluptatum luteique corpusculi tantus ornatus et vertex dyademate radians et balteo rutilante succinctus ventriculus et stellantes digituli spoliis indici litoris et sculptorum ingeniis;
Abbreviated transcription (Latin):
ubi phitippꝯ Rex feancorũ pu¬
cei cognomen ex renacto. que
cum formisissimmis filiis pa¬
triq smullinis qui eidem ex
ordine successerunt tan tħ¬
matura mors rapint ut om
non tamuita indeatur fuisse
ꝙͣ somñ ubi philippus alter
regis hui pater/ eo filio for¬
humnc carcer obi hispame rex
sarraicenoꝵ modo terror ⁊ fi¬
dei clipeus occidius obiectus
insultibus ⁊ibi deniq galliaꝵ
decus ⁊ ytalie ornamentu si¬
culus rex robertus sus cit̾is
temporali regimine eterns
regi ẜmentes ꝙͣ suaniter qui¬
euistis in secute laboꝵ indicãt
procelle Et sileo nõ tm̃ regio
fastigio minores s plurimos
quoq regum ne si longior.
Querite uero de istis ubi habi¬
tant. oscendentur uobis exigu¬
a sepulcia exoinata ingeniis
artificum forte ecia gem̃is au¬
roq micancia ut est ambicio¬
a non modo uita homimu
s mors.uiuent in paruo lapi¬
de ymagines defimctoꝵ ẜm
cent de marmore uultꝯ Ses

Expanded text:
ubi Philippus rex Francorum Puubi Philippus rex Francorum Pulchri cognomen ex re nactus, quem cum formosissimis filiis patrique simillimis, qui eidem ex ordine successerunt, tam immatura mors rapuit, ut omnium non tam vita videatur fuisse, quam somnium? Ubi Philippus alter regis huius pater, eo filio forhunc carcer? Ubi Hispanie rex, Saracenorum modo terror et fidei clipeus, occiduis obiectus insultibus? Ubi denique Galliarum decus et Italie ornamentum siculus rex Robertus, sub cuius temporali regimine eterno regi servientes quam suaviter quievistis insecute laborum indicant procelle? Et sileo non tantum regio fastigio minores, sed plurimos quoque regum, ne sim longior. Querite vero de istis ubi habitant. Ostendentur vobis exigua sepulcra exornata ingeniis artificum, forte etiam gemmis auroque micantia, ut est ambitiosa non modo vita hominum, sed mors. Vivent in pario lapide imagines defunctorum scent de marmore vultus»; s
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑest. Ouerere de maioribus
de iunio cosare de angustode ty¬
beriode gino caliguiade nero¬
ne/ de uespasiano ⁊ tito atqr do¬
miciano/ de traiano andriano¬
ꝙ latq anconinis om̃ibaquor
nomen tam rome cocoq imꝑio
dilectu ⁊ tã celebre di funt pos¬
tremo de seuero de dyocliciano
de constantino de ualenciano
theodiosoq atq assueta sceptiis
utriusq familia. Sed efficatius
nõs tangunt exempla que ui¬
dimo aũt nos ad antiquas
ystorias reuocare ne aures si¬
lencii cupidas nimiu longa
narracione detineant pres¬
tim quia in eo libro cui xerũ
memorandaꝵ noñ indidi id ip̃m
uideor curiosus fecisse ad part¬
ciora igituret nobis nociora ues¬
picite. ubi mic est bomfacius
octauus romanꝯ pontifeu
uerus poploꝵ et regum atq
ut dicitur orbis stupor. Quen
insi fallor ur̃m aliqui uiderut
ubi successores eiꝯ quos procus¬
dubio uidimꝰ. Iohanes. bene¬
dictus ⁊ clementes duo. ubiro¬
manorũ imperator henricus.

Expanded text:
superest. Quererem de maioribus, superest. Quererem de maioribus, de Iulio Cesare, de Augusto, de Tiberio, de Gaio Caligula, de Nerone, de Vespasiano et Tito atque Domitiano, de Traiano Hadrianoque atque Antoninis omnibus, quorum nomen tam Rome totoque imperio dilectum et tam celebre diu fuit; postremo de Severo, de Diocletiano, de Constantino, de Valentiniano Theodosioque atque assueta sceptris utriusque familia! Sed efficacius animum tangunt exempla que vidimus. Nolo autem vos ad antiquas historias revocare, ne aures silentii cupidas nimium longa narratione detineam, presertim cum in eo libro, cui Rerum humanarum nomen indidi, id ipsum videor curiosius fecisse. Ad pauciora igitur et vobis notiora respicite. Ubi nunc est Bonifatius VIII Romanus Pontifex, verus populorum et regum atque, ut dicitur, orbis stupor, quem nisi fallor vestrum aliqui viderunt, ubi successores eius, quos proculdubio vidimus, Iohannes, Benedictus et Clementes duo, ubi Romanorum imperator Henricus,
Abbreviated transcription (Latin):
Si tacuerit. Iob idem ip̃e respon¬
deat Quomodo si recedant In¬
quit aque de mari ⁊ fluinꝰ ua¬
cue factus arestat, sic homo cu
dormierit non resinget Ceter
ne hiis uerbis spem nõuissime
resurreccionis abstinderet/ ad¬
didit donec acteratur celu nõ
eingilabit/ nec ꝯsinget de sõp̃no
suõ Intea seẽs iexẽdituxi abe¬
unt huꝰ terrec domꝰ hitato
res. Itaq dilecta hostia p̃teruer¬
ti quos ibi retiquistis inquirete
ignoti hospitis suꝑciliũ occurrer
m lumine horror comas heri¬
get/ herebitq uox fancibus cum
audieritis more suo de opibus
fortuna de sins mortem lusisse
mortalious ⁊ uc in que mecapho¬
ra ꝑsenerem pulsaoit añi ilso
enisdem Iob frẽs mei preteris/¬
runt mesicut correns qui rap¬
cimꝰ cransit in ꝯuallibꝰ. Credi¬
te michi experto dilecte olim ci¬
maltes hodie sino dnĩ rhorro¬
rem uobis ĩcuterent ado muta¬
ta oĩa ⁊ nchil eoru que ualde
placuerant cae est / ant õmo

Expanded text:
si tacuerint, Iob idem ipse responsi tacuerint, Iob idem ipse respondeat: «Quomodo si recedant» inquit «aque de mari et fluvius vacuefactus arescat, sic homo cum dormierit non resurget». Ceterum, ne his verbis spem novissime resurrectionis abscinderet, addidit: «Donec atteratur celum non evigilabit nec consurget de somno suo». Interea, fratres, irredituri abeunt huius terree habitatores domus. Itaque dilecta hostia pretervecti quos ibi reliquistis inquirite: ignoti hospitis supercilium occurret in limine, horror comas eriget herebitque vox faucibus, cum audieritis more suo de opibus fortunam, de suis mortem lusisse mortalibus, et ut in aque methaphora perseverem pulsabit animum illud eiusdem Iob: «Fratres mei preterierurit me sicut torrens qui raptim transit in convallibus». Credite michi experto: dilecte olim civitates hodie sui odium et horrorem vobis incuterent, adeo mutata omnia et nichil eorum que valde placuerant tale est aut omnino
Abbreviated transcription (Latin):
heraclitom eandem cuntaten
bis intramꝯ ⁊ nõ intramꝰ Certe
ego qui pectatoꝵ inñctis Immido
uelut in carcere adhuc sum cni¬
tates ueteres prospiciens agnos¬
cere uideor easdem ingrediens
no agnosco transito ante reguz
pontificũq palaçia an limĩna
cimũ supboro quos fammiliaritꝰ
noscis. muri forsan adhiic semo
resistunt. Ip̃i aut quid pussa uo¬
ca introga. Si absunt expecta
paululum dum redeant D ꝙͣ
texxibititer Inter aflicciones su¬
as simplex et rectus uir ille dixͣ
lignũ het spenisi p̾cisum fuerit
ruxsum uirescit et rami enus
prtulant. si senuerit in terra
radix enis et in puluere emortu¬
us fuerit truncus illiꝯ ad odorẽ
aque germinabit et faciet com̃a
qiͣcumꝰ pͥmu plantatum est. spe¬
ramus ut eadem forte condicio¬
nr̃a sit. heu ꝙͣ dissimitis est. se¬
quicur eñi. homo uero cũ mortuꝯ
fuerit midatus atq ꝯsumptus
ubi est queso respondeant ama¬
tores seculi/ ubi sunt pres eor.

Expanded text:
Heraclito: in eandem civitatem Heraclito: in eandem civitatem bis intramus et non intramus. Certe ego, qui peccatorum vinclis in mundo velut in carcere adhuc sum, civitates veteres prospiciens agnoscere videor; easdem ingrediens non agnosco. Transite ante regum pontificumque palatia, ante limina civium superborum, quos familiariter nostis. Muri forsan adhuc senio resistunt. Ipsi autem quid? Pulsa, voca, interroga; si absunt expecta paululum dum redeant. O quam terribiliter inter afflictiones suas simplex et rectus vir ille dixit: «Lignum habet spem; si precisum fuerit rursum virescit et rami eius pullulant si senuerit in terra radix eius et in pulvere emortuus fuerit truncus illius ad odorem aquae germinabit et faciet comam quasi cum primum plantatum est onditio sit? Heu quam dissimilis est! Sequitur enim: «Homo vero cum mortuus fuerit, nudatus atque consumptus, ubi est, queso?». Respondeant amatores seculi, ubi sunt patres eorum:
Abbreviated transcription (Latin):
ne desideretis amens est enim.
qui in portu positus desiderat
tempestates. gaudete pociꝰ sas¬
na pupe uos mdos e tanto nau¬
fragio enasisse preteriti nempe
disdeminus memoria suaino
de siderñ insanu cogitate quales
erant dum incer accolas babilo¬
nns omes em magna ex parte
ad illam referinitir per illar
plateas ac porticus errabatis.
in templis non orandi aĩo mi
foro non mercandi studio s spẽt¬
taculis occirpati ut .s. inderetis
⁊ uideremini et placeretis occulis
inranoꝵ despectatoris eterni ocu¬
lis cuncta cernentibus non cũra¬
tes. fingite uero nec nobis reditu
ad casdem urbes Rogo quũ sus¬
picanimi ueindebitis forsitan no¬
tas tureres recognescetis antiqua
menia ꝙͣus ẽt illa iugiter uu¬
ant ditrabit ut cũq sp̃es locor
inter labentur fluiia stabunt
montes Euerite notos habita¬
tores/ nescio quomodo ꝓpe om̃es
abierint/ Magnus nos habebit
stupor eandem sumilq alia aui¬
tatem Ingressos ut dicatis cum

Expanded text:
ne desideretis: amens est enim ne desideretis: amens est enim qui in portu positus desiderat tempestates. Gaudete potius salva puppe vos nudos e tanto naufragio evasisse: preteriti nempe discriminis memoria suavis, desiderium insanum. Cogitate quales erant, dum inter accolas Babilonis, omnes enim magna ex parte ad illam referuntur, per illarum plateas ac porticus errabatis, in templis non orandi animo, in foro non mercandi studio, sed spectaculis occupati, ut scilicet videretis et videremini et placeretis oculis insanorum, de spectatoris eterni oculis cunta cernentibus non curantes. Fingite vero nunc vobis reditum ad easdem urbes: rogo, quid suspicamini? Revidebitis forsitan notas turres, recognoscetis antiqua menia, quamvis et illa iugiter ruant: durabit utcunque species locorum, interlabentur flumina, stabunt montes. Querite notos habitatores: nescio quomodo, prope omnes abierunt. Magnus vos habebit stupor eandem simulque aliam civitatem ingressos, ut dicatis cum