comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitate degens siue miti utant᷑.¬
nere ambulans s stoł utatur q̃ cõ¬
cesse sunt cłicis. Si uero quis tale qͥd
fecit ꝑ unãm ebdomadam suspen¬
cularib indim̃ĩtis non utantur.
utantur nͥ ut condecet tunta fac̃¬
dõt᷑ali. s neq dum ambulauerint
incruttate aut in ura aut in pla¬
teis sine indumtoᷤ p̃fumant ambu¬
lare p̃ter giram si in trm̃e longo ã¬
bistaĩunt. se ficut mulier orans in
eccłiis non uelato capite deturpat
tuta age̾ cõione pͥuetur. donet que
statuta sunt adimpłe maturet. tẽ¬

Expanded text:
vitate degens sive in itinere ambulans, sed stolis utatur, quae concessae sunt clericis. Si vero quis tale quid fecerit, per unam hebdomadam suspencularibus indumentis non utantur, nisi, ut condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite deturpat tuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere maturet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmpta sira. Ꝙ si deficiens pusillan¬
mitate. ħ noluit fac̾ẽ. s importimꝰ
fu̾it imꝑatori. hunismodi nullam
uentam ħt. nec locum ullius asser¬
tionis sue nec spem recipiendi gͣdꝰ
carthagm̃ .iiii. Non defensetur ab¬
dicio ep̃oꝵ ꝓ quocũq crimine fũt
dampitatuis. non liceat eũ siue ab
ecc̃iis quib p̃fuit. siue a quolib ho¬
mine defensari. interposita pena
dampni pecine atq honoris. quo
nec etatẽm nec sexum excufand̾¬

Expanded text:
tia. Quod si deficiens pusillanimitate hoc noluerit facere, sed importunus fuerit imperatori, hujusmodi nullam veniam habeat, neque locum ullius assertionis suae, nec spem recipiendi gradus . III. Non defensetur abdicio episcoporum, quocumque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab Ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusand
Abbreviated transcription (Latin):
tend̾ fit. qui ut eam seruetrat.¬
ꝑ demonta turaũit subi te uolo
prius confiderare utr si quisprã ꝑ
deos falsos uiraũit. se fidem serua¬
tur̃ ⁊ eam fidem non seruaũit nõ
tͥ udetur bis pectasse. Si enim tali
nuratione ꝓmiffam seriraret fidẽ:
ĩõ tm̃ peccasse iuticaretur: qe ꝑ dos
falsos turaũit. Illud aũ nemo rep̃¬
hend̾et qr fidem seritaret. sunt uͦ
pollicitam fidem fecit ꝙ nam debuit
bis utiq peccauit sac ꝑ hoc ꝙ utitur
fide illius ꝙ̃ constat turasse ꝑ falsos
deos. ⁊ utctur non ad malum s ad
cĩat quo ꝑ demonia nirauir. s⁊ lu¬
nͥo pacto enus quo fidem seruauit¬
ssleq emin hic eand̃ fidem. dicoser¬
uari. quta fideles uocant᷑ qui bapti¬
z antur in xͦ. Iita emin longe alia
ẽ longeq discreta afide hupnanoꝵ¬
sine ulta cdubitacione minꝰ nralũẽ
utrum non peccet. qui ꝑ falsos dos
nirare facit. qe ille qui ei uirat. ui¬
rat ꝑfalsos deos: quos colit. Cin q̃or
possũnt ista testimania suffiagari.¬

Expanded text:
tendum sit, qui ut eam servet, per daemonia juraverit. Ubi te volo prius considerare, utrum si quispiam per deos falsos juraverit se fidem servaturum, et eam non servaverit, non tibi videtur bis peccasse? Si enim tali juratione promissam servaret fidem; ideo tamen peccasse judicaretur, quia per deos juravit. Illud autem nemo reprehendet quia fidem servavit: nunc vero pollicitam fecit fidem quod non debuit, bis utique peccavit. Ac per hoc qui utitur fide illius quem constat jurasse per deos falsos, et utitur non ad malum, sed ad ciat quo per daemonia juravit, sed bono pacto ejus quo fidem servavit. Neque hic eam fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorsine ulla dubitatione minus malum utrum non peccet qui per falsos Deos sibi jurare facit, quia ille qui ei jurat, jurat per falsos deos quos colit. Cui quaestioni possunt ista testimonia suffragari
Abbreviated transcription (Latin):
atum ẽ. s qualiter. consultu dñ⁊
⁊ consensu atq reliquoꝵ fidelium.⁊
cunctoꝵ consiliarioꝵ nr̃oꝵ consultu
tum namq ẽ rõe ⁊ nec̃citate auctori¬
tate p̃dicta ⁊ consultu ominũ ut quo¬
cienscũq cuiq facerdon crim̃ impõi¬
tur si ip̃e accufator talis fũits ut reci¬
pi debeat᷑ trua quales ad extisationẽ
sacerdotum admitti debeantꝰ meanoͤ¬
ut dictum ẽ. ille accusator qui caro¬
nice recipiendus est. eum cum legi¬
omo approbare in conspectu ep̃oꝵ pot̃¬
it. tunt canõite dnudicetur. ⁊ si cul¬
pabił ĩuiẽtus fũit. canonite dampnet᷑¬
Si uero suprascͥpto pretextu approb¬
are: ip̃e accusator minime pot̃it.⁊
dos si suspiciosus aut increctibil suo
ep̃o. aut reliiuns suis facerdotibus sui
ł desita ꝑlebe hominibus fu̾itt ^ ne m c¬
mine aut p̃dicta suspicione rema¬
qui .xii. ep̃os in fua purgatione ha¬
buit. ł eo amplius si suo ep̃o uisum

Expanded text:
atum est. Sed qualiter consultu domni et atum est. Sed qualiter consultu domni et et consensu, atque reliquorum fidelium et cunctorum consiliariorum nostrorum consultu tum est namque, ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, consultu omnium, ut quotiescunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant in canonut dictum est, ille accusator, qui canonice recipiendus est, eum cum legium approbare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice dijudicetur, et si culpabilis inventus fuerit, canonice damnetSi vero eum suprascripto praetextu approbare ipse accusator minime poterit, et dos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus, sive l de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut in praedicta suspicione remaqui duodecim episcopos in sua purgatione habuit vel eo amplius, si suo episcopo visum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi quod fatisfactio purgatiõĩs.
inuoluntate consistit accusati: nõ
si concilio pbr iuberetur suspendi.
usq ad di nam satiffactionem ⁊̃ de
creto leonis in arbitrio ponitur ep̃i.
gendus est. nec m sua uoluntate. s ĩ
arbit̾o iudicis consistit. Item leo spͣ¬
cp̃c scͥbens ad kearolũ regeni ait. Q
mnib uob. liter sacerdotes purga
tum ẽẽ non dubitamus. quod sepis¬
sime. suadente antiquo hoste: fac̃¬
S qualiter ex eis ab hiis rationtabi¬
liter examitatio ⁊ satisfactio frat
licet tp̃r bone memorie dm̃ gentoo¬
ris ur̃i pipim siue p̾scis tp̃rib a scis
deffnͥtum reꝑire minime qiiuimꝰ.
Nx̃is quippe tp̃rib id ip̃m a sc̃is ep̃is
ireliquis facerdotib ac cet̾is ec̃castice
dignitatis ministris. ur̃is in regniᷤᷤ
seu maliis deo degentib nob̃q una
cum eis agentib. sepissime ꝑꝑ multas
⁊ minias reclanationes. que ex hoc
ad nos de diũsis ꝑtib uenert uentil¬

Expanded text:
intelligi, quod satisfactio purgationis intelligi, quod satisfactio purgationis in voluntate consistit accusati, non si concilio presbyter jubeatur suspendi usque ad dignam satisfactionem, quum etiam in decreto Leonis in arbitrio ponatur episcogendus est, nec in sua voluntate, sed in arbitrio judicis consistit. Unde Leo papa scribens ad Carolum Regem ait : C. XIX. Qualiter sacerdotes se purgatum esse non dubitamus, quod saepissime, suadente antiquo hoste, sace sed quoniam qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domini genitoris vestri Pidiffinitum reperire minime quivimus. Nostris quoque temporibus idipsum a sanctis episreliquis sacerdotibus, et caeteris ecclesiasticae dignitatis ministris, nostris in regnis, seu in aliis degentibus, nobisque una cum eis agentibus saepissime, propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventil
Abbreviated transcription (Latin):
imala fama de pb̃ro ł ep̃o exierit
⁊ accusatores ac testes legales defue
mala fanta pb̃ri ꝑcutrantur.⁊ ne
intuꝑetur ministertum nr̃m. ne¬
ue seturiores pb̃ri existentes licenqi¬
us in pec̃cis ꝓlabantur sed̾ decreta
maioꝵ cum denominatis sibi uici¬
nis pbris quos scimus sẽ nolle ꝑiur¬
are sicramento fantam suam purg:¬
In premissis auctoritatib sub intelli¬
gitur si reus se ᷤ purgare uotuerit. u
facri canones modum non necessita¬
tem purgandi accufato imponant.
fic̃ apparet exfipe capłi sixti p̃p tau¬
ccoritate leomis  qmi data purgatiõe
liter mali homines in me grauta cͥ¬
mura confinxer̃t. Quam obrem ego
me inconspectu ur̃o coram deo ⁊ an¬
głis enis quia istas cͥminosas ⁊ scłataᷤᷤ
res quas illi mͥ obitant. nec ꝓpetra¬
ui nec ꝑpetrare mͣssi ħ aitem faci¬
ens non leg̃e prescribo. qͥtteris qua
id facere cogantur. ¶Ecce itaq
gat. nec tamen cet̃is necessitatem
purgandi prescribit. Unde datur

Expanded text:
Si mala fama de presbytero exierit, et accusatores ac testes legales defuermala fama presbyteri percutiantur, et ne vituperetur ministerium nostrum, neve securiores presbyteri existentes licentius in peccatum prolabantur, secundum decreta majorum cum denominatis sibi vicinis presbyteris, quos scimus se nolle pejerare, sacramento famam suam purgIn praemissis auctoritatibus subintelligitur, si reus se purgare voluerit, ut sacri canones modum, non necessitatem purgandi accusato imponant, sicut apparet ex fine capituli Sixti Papae, et auctoritate Leonis, qui data purgatione liter mali homines in me gravia crimina confinxerunt. Quamobrem ego me in conspectu vestro coram Deo et angelis ejus, quia istas criminosas et sceleratas res, quas illi mihi objiciunt, nec perpetravi, nec perpetrari jussi. Hoc autem faciens non legem praescribo ceteris, qua id facere cogantur. Gratian. Eccgat, nec tamen ceteris necessitatem purgandi praescribit. Unde datur
Abbreviated transcription (Latin):
sare dampnabiliter attẽptauerit.
licea illi post audiciõnem primatũ
dioteseos. si nec̃ce fũit nos appellare.
mr̃a auccoritate. aut añ nos aut añ
legatos. nr̃o elat̾e missos uixta patr
aut iudicare presumat. S si quid ꝙ
absit. graue intolerandumq ei ob¬
iectum fu̾it: nr̃a erit expectanda cẽ¬
sura. ut nicħ prius de eo qui ad simũ
implorat auxibium det̃natur: quã
ab enisdem ecc̃e fuĩt auctoritate pre¬

Expanded text:
sare damnabiliter attentaverit, liceat illi post auditionem primatum dioeceseos si necesse fuerit nos appellare, et nostra auctoritate, aut ante nos, aut ante legatos nostros e latere missos juxta Patrum aut judicare praesumat. Sed si quid, quod absit, grave intolerandumque ei objectum fuerit, nostra erit exspectanda censura, ut nihil prius de eo qui ad sinum implorat auxilium, decernatur, quam ab ejusdem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
quam ẽẽ censemns. nisi aut ante
qui ⁊ accusare possint :i post ad facͣ¬
tent. ꝙ nicħ falsum deꝓmant. sicut
os quos dampnandos ẽẽ dixerint
homines fuĩt ep̃c qui suam c̾am in
p̃sentia romane sedis ep̃i pecierit
audiri. nullus suꝑ illum diffiniti¬
iam presumat dare sentenciam.
as ominno eum audire dec̃minus

Expanded text:
quam censemus, nisi aut ante qui et accusare possint, et prius ad sactent, quod nihil falsum depromant, sicut os, quos damnandos esse dixerint homines, fuerit episcopus, qui suam causam in praesentia Romanae sedis episcopi petierit audiri, nullus super illum definitivam praesumat dare sententiam, sed omnino eum audire decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
Sciend est qd̃ hodie hiis qui preuari¬
cati sũt perra intingitur extra or¬
dinarta ⁊ infra. ¶Accusator de
p̃uaricatione conunitus postea ex
lege non accufat ⁊ ifra An
ominib caͣusis preter qutam in fan¬
guiẽ qui delatorem corrũpit. ex¬
nifra. Libro. xlxiii. ty. de aboliti¬
onib criminum ¶Preuaricato¬

Expanded text:
§ 3. Sciendum est quod hodie iis, qui praevari§ 3. Sciendum est quod hodie iis, qui praevaricati sunt, poena injungitur extraordinaria. Et infra: § 4. Accusator de praevaricatione convictus, postea ex lege non accusat. § 5. In omnibus causis praeterquam in sanguine qui delatorem corrumpit, infra lib. XLVIII, tit. de abolitionib
Abbreviated transcription (Latin):
de accusatoris consilio querere inci¬
pit. qua mente ductus ad accufatio¬
nem ꝓcesserit. ⁊ si quid̃ iustũ cius ex¬
rorem reꝑerit. absoluit eum. Si uͦ
in euidenti calũpnia dep̃hend̾it cũ:
legitinam ei penam irrogat quoꝵ
alterutrum ⁊ ip̃is ub ꝓnũcrationis
auit eum. ⁊ qiamuis nicħ depena fu¬
questio m arbitrio iulicantis ẽ. Pe¬
ne uero ꝑsecutio non enus uotũnta¬
ti mrandatur. s legis autcoritati re
niatorem ꝓnunciauit. Tem̃̃itas eĩ
facustaus uentã continet.⁊ incons¬
ultus calor calumpnie incio caret.¬
⁊ ob hoc nultam penã huic irroga
tor est quasi uaricator qui duisam
ꝑtem adiuirat. ꝓdita causa sita. qd̃
nomen. labeo a utarra contertatio¬
ne tractum ait. Ntam qui p̃uaritat᷑
ex utraq parte comiflit. quin im
saũit. Ceterum aduocatus non pͥe
preuaricator dicitur. Quid ergo
de eo fiet: S̾iue pͥuato tudicio. siue
publito preuaricatus sit. ħ ẽ ꝓtlid̾it
cãmͣ. ħ extra ordinẽ solet puiri.

Expanded text:
de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processerit, et si quidem justum ejus errorem reperit, absolvit eum: si vero in evidenti calumnia eum deprehendit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipsis verbis pronunciationis avit eum. Et quamvis nihil de poena suquaestio in arbitrio est judicantis: poenae vero persecutio non ejus voluntati mandatur, sed legis auctoritati resniatorem pronunciavit. Temeritas enim facilitatis veniam continet, et inconsultus calor calumniae vitio caret, et ob hoc nullam poenam huic irrogartor est quasi varicator, qui diversam partem adjuvat prodita causa sua. Quod nomen Labeo a varia certatione tractum ait. Nam qui praevaricatur ex utraque parte constitit, qusauerit: ceterum aduocatus non proprie praeuaricator dicitur. quid ergo de eo fiet? siue priuato iudicio siue publico praeuaricatus sit, hoc estcausam, hic extra ordinem solet puniri.
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis que fũant dicta culpã inue¬
minꝰ. S ne quid uid̾etur omissum
corpus. districta eum ex habũndã¬
ti fecimus facram̃ta prebe quib p̃¬
stitis magna funmus exultacione
gauisi ꝗ huiuscemodi in nocentia ciꝰ
congrue decent̃q dñi in enis ꝑsona

Expanded text:
de his quae fuerant dicta, culpam invenimus. Sed, ne quid videretur omissum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestistis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodcongrue decenterque Deum in ejus persona
Abbreviated transcription (Latin):
mittimus qua debeat penitentra
tał culpa purgari.⁊ ideo quicquid
ub̃ scd̃ deum placet seture disponi¬
te. Nec aligind de nob̃ dubium h¬
alxatis. itam quitisuid auob de h
ac cansa fũit ordiratũ nos ⁊ gra¬

Expanded text:
mittimus, qua debeat poenitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis secundum Deum placet, securi disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et gr
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dignum erat. ut si in aliquo re
exifr̾et. culpam in eo canonice pum¬
remus: ita dignum non fuit. ut cũ
adiuirante innocentia dutius re¬
tinere ł affligere in aliquo debemꝰ¬
purgationem tñ ante te duobus
si ħ facer dotibus uincts. uͥ accufat¬
or ceffaũit eundem de hoc ex se pre¬
bere. tuo cõmisimus arbitrio. nul¬
garem demq at milla canonita
sanctione. fultam. legem feruerus¬
.s. siue frigide aque. ignitiu ferri
contactum. aut tinuslib popular¬
bare immo apłica auctoritate ꝓhi¬
bemius firmifsime.dem castorio¬

Expanded text:
t dignum erat ut, si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo debePurgationem tamen ante te duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio, vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam; legem ferventis sive frigidae aquae ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularlare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
miicd̾iis ⁊ elemosinis redum suasit᷑.
erant. Et publica noxa ut augꝰ testa¬
tur: publicoͣ eget remetio. PPre¬
missis itaq auccoritatib ꝓ manfes¬
tis cͥminib. mapfesta ꝓbatur offerẽ¬
da satiffactio ⁊ oris ⁊ fessio. latencra u̾

Expanded text:
diis et eleemosynis redimi suasit, perant. Et publica noxa ut Augustinus  testatur, publico eget remedio. § 8. Praemissis itaque auctoritatibus pro manifestis criminibus manifesta probatur offerenda sa
Abbreviated transcription (Latin):
a nascicur cordis. Iõ enim pet̃em sunm
qͥsq celare desid̾at. ne miquitas sira a¬
liis manifesta frat ne tał reputetur
ap̃ hoĩes foris: qualem se ram distum
exhibuit dnuimo ꝯspectui. ꝙ ex fonte

Expanded text:
a nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quisque celare desiderat, ne iniquitas sua aliis manifesta fiat, ne talis reputetur apud homines foris, qualem se jamdudum exhibuit divino conspectui. Quod ex fonte
Abbreviated transcription (Latin):
s addidit otnos. Ut ꝓ qualitate uus¬
ĩns pecc̃oꝵ qualitas offeratur bonoꝵ
oꝑm. Nienm par debet ẽe fruitus
delitiad. atq enis gui gͣndra cõmi¬
sit. Ille taqitam mullius cͥminis cosci

Expanded text:
 addit: dignos, ut pro qualitate videlicet peccatorum qualitas offeratur bonorum operum. Non enim par debet esse fructus deliquit, atque ejus, qui grandia commisit. Ille tanquam nullius criminis si
Abbreviated transcription (Latin):
in lege ⁊ euangłio supralicatur eẽ
prehensum. quedam autem yria his
que in lege statita st̃. nunc inuenum¬
tur aoessa. non utdetur nis naturale ĩ¬
mutabile ꝑmane. In lege namq pre¬
cipiebatur. ut mulier si masculum pa
b atempli cessaret ingresu. Nunc
aautem stat̃ post partum ecc̃am ing̃d
ñ ꝓhibetur. Item mulier que men¬
atuam patitur. ex lege innunda in
putabatur. Niunc autem staton nec ĩ¬
trare ec̃cam nec sacre cõis misfia ꝑciꝑ

Expanded text:
in lege et Evangelio supra dicatur esse comprehensum, quaedam autem contraria his, quae in lege statuta sunt, nunc inveniantur concessa, non videtur jus naturale immutabile permanere. In lege namque praecipiebatur ut mulier, si masculum paruaginta diebus a templi cessaret ingressu; nunc autem statim post partum ecclesiam ingredi non prohibetur. Item mulier, quae menstrua patitur, ex lege immunda esse reputabatur; nunc autem nec statim intrare eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tali corsueniame aũti ꝓpffunt ⁊ ideo c̃
uenti suo ingemo relinq̃nti sũt ne for¬
te peiores existait. si atali consuetudĩe
s ꝓhibeantur Etenm ait salomon &
dp cum enrtungit elitit sangĩnem:
t post pauca. Par autem ẽ ut qui hiꝰ
died acarne ammrilũ abstinemꝰ ab
caseo ⁊ oun Et post pauca. Ceterũ pisci ꝑ¬
um esus ira xͥano relimqͥtur. ut ħͥ ex ut¬
ħ eiꝰ infirmecats sclatium non lucie
ne abstinent. neqiraquã sumptũ osio¬
ra maruparum belitat̃ conurirra ꝓ̃¬
ut ebrietatem ommino fugiamꝰ. Alio

Expanded text:
tali consuetudine averti possunt, et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte pejores existant, si a tali consuetudine prohibeantur, ut enim ait Salomon: Qui multum emungit, elicit sanguinem . Et post pauca. Par autem est, ut qui his diebus a carnibus animalium abstinemus, ab ovis. Et post pauca. Caeterum piscium esus ita Christiano relinquitur, ut hic ei infirmitatis solatium, non luxuriae ne abstinet, nequaquam sibi sumptuosiora marinarum belluarum convivia ut ebrietatem per omnia fugiamus. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ sͥ adnera. ac ꝑħ. ⁊ si scd̾ suꝑficiem u¬
ideantur c̃ẽ mutata. tñ scd moralem
uttelligentiã mutabilitatẽ nescire
ꝓbrntur. Patũrale ergo nis ab ex¬
ordio rational creature incipiens ut
sup̃dẽm ẽ manet iminobile. Ius uͦ con¬
suctulinis post naturalẽ legẽ exordiu
hũit. ex quo homines ꝯuenientes ĩ
unũ. ceper̃ simul habitare ꝙ ex eo
tp̃r fc̃m creditur. ex quo caii cuita
tum. pea a tempore nembroth reꝑa¬
tũ. siue pocius immutatũ existiaratur.
ẽ ipse fimul c̃ aliis alios cepit obpͥmere
illi infira ĩbetillitate eoꝵ litiomi cepe¬

Expanded text:
 superficiem videantur esse mutata, tamen secundum moralem intelligentiam mutabilitatem nescire probantur. § 1. Naturale ergo jus ab exordio rationalis creaturae incipiens, ut supra dictum est, manet immobile. Jus vero consuetudinis post naturalem legem exordium habuit, ex quo homines convenientes in unum coeperunt simul habitare; quod ex eo tempore factum creditur, ex quo Cain civitatum, postea a tempore Nemroth reparatum sive potius immutatum existimatur, quum ipse simul cum aliis alios coepit opprimere; alii sua imbecillitate ejus ditioni coepe
Abbreviated transcription (Latin):
ymagines quas inũitate gessimꝰ. seped¬
ormientib in aĩo aꝓparent s mnorie. si
ñ tupiento occurr̃t. Item. Qͥ nocturn¬
a illusione polluitur quamins ex̃ me¬
inquinatum. q̃ hoc ut temptaretur
culpe sue tbuat u ꝑiq mimi nticiam
tur. In lege ⁊ cũngłio naturale uis conti¬
ueniuntur. naturali turi cohere ꝓbã¬
t᷑. Sunt enĩ in lege quedã moralia. ut
ñ occidẽs ⁊c̃. quedã mistica. ut pote sa¬
eficioꝵ precepta.i alta hiis similia. ax¬
ralta mandata. adnaturale ius ꝑtinẽt
atq ĩo nullã mutabilitatẽ recepisse in¬
onstrant᷑. mistica uͥ quantũ ad suꝑficiẽ
a naturali uire ꝓbantur aliena. quan

Expanded text:
epe dormientibus in animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo occurrunt. § 1. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra meinquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam tur. In lege et in evangelio naturale jus contiveniuntur, naturali juri cohaerere proban Sunt in lege quedam moralia, ut non occides et cetera, quedam mystica, utpote sacrificiorum precepta et alia his similia. Moralia mandata ad naturale ius pertinent et ideo nullam mutabilitatem recepisse monstrantur. Mystica vero, quantum ad superficiem, a
Abbreviated transcription (Latin):
titus gule insumendis alim̃tis rapit᷑
atq io circo humoꝵ receptatula gra¬
uantur. hadet exinde animus aliquẽ
a celebrandi: cum fortasse uit festus
dies exigit aut exhib̾e ministernim
cõpellit. stam si afft̃ alii qui implere
minist̾cum ualeant illusio ꝑ crapłã
dcsserit. Nam sunt aliqui in quibꝰ itͣ
plerunq illusio nascitur. ut eoꝵ aĩ¬
mus eiram in sompno corꝑis positust᷑¬
nib y magmationibꝰ nõ fedetur. Qͣ
in re unum ibi ostenditur ⁊ ip̃s a m¬
ens rea non tunc. uel in suo iudicio
liba su cumse. ⁊ si dormientis corꝑe
incħ memmit uidisse. tñ in uigiliis

Expanded text:
in sumendis alimentis rapitur, atque ideo humorum receptacula gravantur, habet exinde animus quemdam m solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi ministerium, compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium valent, illusio per crapulam sserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tunc vel suo judicio libera, cum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
ueris untagmͣb in cͥoͣgiticione intrui¬
nat᷑ s lacand est afua. ut culpã cogit¬
acionis lacrimis abluat. ⁊ nisi prius
ignis temptationis recesserit. reum se
quasi usq ad uesꝑam cognosc̾at. S ẽĩ
etoẽ illusione nẽcefsaria ualde discre¬
tio qua subtilit̾ pensare debeat. ex qua
re accidat m̃ti dormientis. Aliqͣn enĩ
ex qͣpła aliqn ex nature sue suꝑfluita¬
te uel infirmitate. aliq̃n ex cogitati¬

Expanded text:
aginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe non presumit. laudanda ẽ. si ⁊t
uas cognosce ubi culpa non ẽ. qe fe¬
pe sñ culpã agitur: ꝗ uenit ex cul¬
pa. uñ ⁊ c̃ esurimꝰ sine culꝑa comied¬
miis. quib exculpa prii hominis
ft̃m est ut esuriamu¶ Duiã uͦ de

Expanded text:
e non praesumit, laudanda est; sed suas cognoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa; unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriamus. Menstrua e
Abbreviated transcription (Latin):
uimilit̾ ueniens uestimenti eius fimb̾¬
am tetigit. atq ab ea statim sua infer¬
mitas recessit. Si ergo inftixu sangia
nis põtta laudabiliter potuit uestrm̃t̾
titur sanguinis. ei non liceat ecc̃am in
timertũ dñi in langore posita tetigit
qd̾ uni ꝑsone infirmanti conceditur.
cur ñ concedatur cet̃is mulieribus q̃

Expanded text:
humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit Domini vestitur sanguine, ei non liceat Domintimentum Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
apphensum scẽ instituciomi adictant.
ieoꝵ qui ni daicali ordine consistunt
obseruan tiam. sic̃ loco. ita religione p̃¬
cellant. De iꝑsa uero clie cbmca hesi¬
taũris quid nam dicendum sit. cũ õs
laiti ⁊ scłares. slla c̾ue plꝰ solito. ⁊ cet̾is
cueb accuratiꝰ cibos carmũ appetant.¬

Expanded text:
ad pensum sanctae institutionis adjiciant et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco, ita religione praecellant. De ipsa vero die Dominica haesitamus quidnam dicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant
Abbreviated transcription (Latin):
obseruantes trans gressionis rcos ñ
anguunt. alioquin. hiis non obedien¬
tes ꝓo pͥuarentur honore. cũ ilł qui fa¬
crioꝰ nesciunt obectire canonib penit᷑
officio uibentur carere susce̾pto. uisi

Expanded text:
observantes transgressionis reos non arguunt; alioquin his non obedientes proprio privarentur honore, quum illi, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur carere suscepto; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
accusatoris ꝑsona fuerit p̃sente ui
delicet eo quem actusare defiderat.
quia nullum absens accus ire pͥ. nec
aliquo accusari. ¶Set calixtus pp
precepit ut accufitor pͣsente eo qui
accusat inscriptis at̾cufationem ni¬
dici offerat ⁊ pͥꝗ uece litt̾as sue accu¬
s tamis legat. ¶tephamis autẽ¬
ꝓhuet ne absens aliquem ꝑ epłam as¬
accusationis. quis modus concipien¬
toꝵ libelloꝵ. paulus in digestis libͦ.¬
.iͦ. de puolitis niditiis tͦ de accusati ᷤ¬
omo ⁊ inscriptionibus ostendit di
Consul ⁊ clies apud illum pretorẽ ł
consulem luciusticius ꝓfessus est. se
meuiã lege uilra de adulterus re¬
am deferre quod dicat eam cum
signandus est. in quo adulitume
comiissum ẽ ⁊ ꝑsona cum qira
aomissum d̃t. ⁊ mensis. hoc emna
lege nilra publicoꝵ cauetur ⁊ ge

Expanded text:
accusatoris persona fuerit, presente eo videlicet quem accusare desiderat, quia nullus absens accusare potest nec ab aliquo accusari. Sed Calixtus papa precepit, ut accusator presente eo quem accusat in scriptis accusationem iudici offerat et propria voce literas sue accusationis legat. Stephanus auteprohibet, ne absens aliquem per epistolam acaccusationis, et quis modus concipiendorum libellorum, Paulus in Digestis, libro de publicis judiciis, titulo de accusationibus et inscriptionibus, lege 3, ostendit di'Consul et dies.Apud illum praetorem uel proconsulem Lucius Titius professus est se Maeuiam lege Iulia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum signandus est, in quo adulterium commissum est, et persona, cum qua admissum dicitur, et mensis: hoc enim lege Iulia publicorum cauetur et ge
Abbreviated transcription (Latin):
g̃r. Sententra cham filii noe dãp
rum culpam ꝓdunt seu cham qͥ
patris pudenda non oꝑuit. sed ir¬
ridendo monstrauit. Hac enm¬
auctoritate subditi non ꝓhibent᷑
ab accufatione. s aꝓditione. ali¬
uo est enim ꝓdere. aliud accusare
ꝓdit qui nõn ꝓbanda defert. accu¬
sat qui ieo presente criuren ui¬
dici offert᷑ ꝓhaturus quod inten¬
dit. Cham olus pudentta ꝑatris¬
udit. ⁊ id̾o ꝑ eum intelligc̾tur. qͥ
cum soli suĩt consit crmuͥtum su

Expanded text:
s. Sententia quoque Cham filii Noe damnarum culpas produnt, sicut Cham qui patris pudenda non operuit, sed ridenda monstravit. auctoritate subditi non prohibentur ab accusatione, sed a proditione. Aliud est enim prodere, aliud accusare. Prodit qui non probanda defert: accusat qui reo praesente crimen judici offert, probaturus quod intendit. Cham solus vidit pudenda patris, et ideo per eum intelliguntur, qui, quum soli sint conscii criminum su
Abbreviated transcription (Latin):
am. Ceterum magis uereri debeo. ne
inpetrum contumeliosus existam. qͥs
enim nescit illius aplatus p̾ͥncipatu
ta firmatum est. ł uius ep̃i aucto¬
ritati ł unus ꝓuintie concilio p̃fe¬
ritur filius de duro patre.Seritam
honorificentiam patri que debetur a¬
filio. Non equamus filium patͥ inh
ut non ꝑdat equitas meritum. ¶tͣ¬
p̃rogatura precestunt. uerum inter
ip̃os quis cui preponatur intertũ ẽ.
puto enim illos equales ẽẽ m̃itis qui
equales sunt in passione ⁊ simili eos
fidei deuotione upcisse quos simul ui¬
demus ad mr̃ii głam ꝑuenisse. Non

Expanded text:
am. ceterum magis uereri debeo ne in Petrum contumenim nescit illum apostolatus principatu ta firmatum est, vel unius episcopi auctoritati, vel unius provinciae concilio praeferitur filius de duro patre. Servamus honorificentiam, quae debetur filio. Non aequamus filium patri in ut non perdat aequalitas meritum. praerogativa praecellunt; verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione, et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam perven
Abbreviated transcription (Latin):
aribus uel seruis cuius lib domus c̃cq̃
tͥminis delator atq accusator em̃se
rit. existimationem enis capud atq
nem testium ante examiationẽ
iudicii in ip̃a exp̃one cͥminũ atq acu¬
satõnis exordio ultor gladio feriatur.
uocẽ eĩ fumestã int̾dici oport pociꝰ ꝙͣ audi¬
ri. Maiestatis at cͥmẽ excipiamꝰ  simifit̾¬

Expanded text:
aribus vel ex servis cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accusator emerserit, eius existimationem caput atque bitionem testium, ante examinatum iudicium in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam intercidi oportet potius quam audiri. Maiestatis autem crimen excipimus. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius qui in potestate ens ẽ. I tẽ
Quo fr̃s qui in ciusd̾ patris pototatẽ
ex una domo. plures testes alieno neg̃o
testimonum adhibi possit. qualitas¬
sexꝰ incalescẽtis ostendit. tem. Bes
endam: etiam non rogatus testis. in
non addicitur. etiam duo sinficient.
slural enim elocutio. duoꝵ m̃o con¬

Expanded text:
 filius, qui in potestate ejus est, item duo fratres, qui in ejusdem patris potestate ex una domo plures testes alieno negotitestimonium adhiberi possit, qualitas incalescentis sexus ostendit. Item l. endam etiam non rogatus testis intenon adicitur, etiam duo sufficient: pluralis enim elocutio duorum numero con
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur nẽ hac lege in reum testĩo¬
num dic̾e lic̃et. qui se ab eo parente¬
ue ẽ libaũit. qui ue impubes erunt
qͥq iudicit publico dampnitus erit
pugitaret se locaiterit. sui ue palã
questum facit fec̾it ire. qui ue obtes

Expanded text:
cavetur ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteve eius liberaverit, quive impubes erit, quive in iudicio publico damnatus erit, naret se locaverit, quive palam questum facit feceritve, quive ob tes
Abbreviated transcription (Latin):
i quii le mturtam ab aliquo passum
putaũit.⁊ querelam deferre uolũit:
non ad statioitarios. deturrat. ẜ presi¬
dem udeat potestatem. aut libesios o¬
offerens. aut ꝰ querelas suas apud acta
deponeus in aliis autẽ crmutalibus
cãis dignum ẽ ut inscriptiones p̃ponã¬
tur. que magnitudmem udeł crimĩs.¬

Expanded text:
i quis se injuriam ab aliquo passum putaverit, et querelam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponens. § 5. In aliis autem criminalibus causis dignum est ut inscriptiones praeponantur, quae magnitudinem videlic
Abbreviated transcription (Latin):
aliq. inferatur ei qui ingemius
ẽẽ dicitur libalis causa suo ordine
ante debet agi cognitionẽ sirã p̃side
atus frustra postulat dari sibi pote¬
statem actufandi. eum qui se sium
dñm ẽẽ fatetur. Catisa uero libali

Expanded text:
aliquod inferatur ei, quam ingenuam esse dicis, ante liberalis causa suo ordine agi debet, cognitionem suam praeside atus, frustra postulat sibi dari potestatem accusandi eum, qui se suum dominum esse fatetur. Causa vero liberali
Abbreviated transcription (Latin):
monem. afferant. anadta que int̃ro
cimiscumq rei ĩntas dcprehendit᷑.̃
Alias nũs testium. aliis digitas ⁊ quc¬
toriras alias ueliti consentieus. fama
que recitari solent. tem cod̾ .ł. ii
instr̃umentis ⁊ argumentis adtiuet᷑.

Expanded text:
monem attulerint, an ad ea, quae interrogcujusque rei veritas deprehenditur; alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiens fama quae recitari solent. Item Codicis libinstrumentis et argumentis adjuventur.
Abbreviated transcription (Latin):
diuitem dedit. qui ouem pauꝑis rapuit
dicens. Iudicim mortis est huic uiro.
tem salomon cum amore mistiertulã
ieos gentium colẽt. tñ uniũsa plebs ifcłi¬
bida idcius uulicia confiuebati Sit᷑a
Ucadͣ quanius colet baal. tͣsmen. decẽ¬

Expanded text:
divitem dedit, qui ovem pauperis rapuit, dicens: Judicium mortis est viro huic. Item, Salomon, quum amore muliercularum deos gentium coleret, tamen universa plebs Israelitica ad ejus judicium confluebat. Sic et Achab, quamvis coleret Baal, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ com iminstro nr̃o ignatio depositi.¬
ł̃ excõicati ł anathemati ꝗti. fuerant.
Ntultam aduersus eum mio guere.
danpnationem potuerunt: Ex ꝓtato
setunde uiuer salis smnobi capituls
dectaratur: cum dicitur. Si uero ecc̃asti¬
cum fuerit crimen. ꝙ episcopo illatũ¬
fũit: uinc ꝓbari oportet actusantium
ꝑsontis. Ut prunt quidem heretitis ñ
licert: accusationes contra ortho doxos
hos heticos esse denegenus audite se¬
queatra heretitos autem inqu̾iunt¬
⁊ ditimus. tam ros quiolim ab ecc̃a ꝓ
recti sunt. qiram qui post hec: a nobis
ꝓnathemtatizati funt. porro si at huc
net sic creditis: aucdite q. subititur. p̃¬
ter hos autem atint ⁊ cos qui fidẽ
quidem fanam similat contiteri. scis¬
maticos ẽe.⁊ eos qui seorsum a cõmu¬
nntantibus nob̃ ep̃is. collectas factunt.
deinde uero ⁊ si qͥdam ab ecc̃a super
causis quib dam reprehensi sunt ⁊ su¬
bietti. aut ex rominunitati siue ex
clero. siue ex taĩcali ordine net hiis li

Expanded text:
 comministro nostro Ignatio depositi, excommunicati, vel anathematizati fuerant, nullam adversus eum intorquere damnationem potuerint, ex prolato secundae universalis synodi capitulo declaratur, cum dicitur : Si vero ecclesiasticum fuerit crimen, quod episcopo illatuit, tunc probari oportet accusantium personas, ut primo quidem haereticis non liceat accusationes contra orthodoxos ehos haereticos esse denegetis, audite sequentia. Haereticos autem, inquiunt, dicimus tam eos, qui olim ab Ecclesia projecti sunt quam qui post haec a nobis anathematizati sunt. Porro si adhuc nec sic creditis, audite quod subditur: Praeter hos autem, aiunt, et eos qui fidem quidem sanam simulant confiteri. Schismaticos etiam, et eos qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas faciunt. Deinde vero, et si quidam ab Ecclesia super causis quibusdam reprehensi fuerunt, et projecti aut excommunicati sive ex clero, sive ex laicali ordine, nec his lic
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus eum malia lite ꝓdũcͣantux: ñ
licebit ei eoꝵ ꝑsꝗnas acciꝑe extipere
uͥ ostenłit minuticias orter se ⁊ illos
postea emersas fuisse. ex quibus testes
repelli leges preciptunt non adinea¬
da ci .s. licentia ex ip̃is depositionibus
testimonium eoꝵ arguere. S si liqͥ¬
dis ꝓbationib ł dat᷑ione uł ꝓmissioe

Expanded text:
alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi ostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum arguere. Sed et si liquidis probationibus datione vel promissione
Abbreviated transcription (Latin):
nem ad mitti nͥissi sint ł etram quos
ip̃e actufator de domo sira ꝓcdux̃tt ao¬
.xiiii. etatis sue constituti. non admit¬
tantur ¶tem ¶⁊ cͥmurali cã
ꝓtluci tẽstis non potest. qui ante meum
statis ⁊ estimationis sint. ⁊ negocii qͣli¬
tas. ac nidicis motus. cum hiis contur¬
rerit seq̃ncta sunt omnta testuonia
Si uͦ ex hiis quictam ẽõꝵ aliud dix̃int
licet in pari nũo. credendum ẽ. ꝙ nat᷑e
tudex motum anmi sin. ex argum̃¬
tis. ⁊ testimoniis. ⁊ que rei aptiora ⁊
enim ad mult̃itudinem respici oꝑ¬
tes. s ad sinceram test. monioꝵ fidẽ.
⁊ testimontaqiib potnis lux ĩrtaus
mtas. mores guttas exannanda es.i
ideo tefles qui ao uersus fidem sue testa¬
cionis uacillant᷑ audiendi non funt.
dã er̃t in pͥmis conditio cuusq utrũ
quis deturio anplebeiꝰ sit. ⁊ an hones¬
te ⁊ inculpare uite an uero notatꝰ qͥs
Irep̃hepsi bilis an lõcuplex ł egems
sit uł lũcri causa quid facile admittat

Expanded text:
quos ipse accusator de domo sua produxXIIII etatis sue constituti non admittantur. Item in criminali causa produci testis non postatis et existimationis sint, et negotii qualitas, ac judicis motus cum his concurrat, sequenda sunt omnino testimonia. Si vero ex his quidam eorum aliud dixerunt, licet in pari numero, credendum quideiudex motum animi sui ex argumentis et testimoniis et quae rei aptiora et enim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testimoniorum fidem et testimonia, quibus potius lux ueritatis nitas, mores, gravitas examinanda, est, et ideo testes, qui adversus fidem testationis suae vacillant, audiendi non sunt.da erunt imprimis conditio cujusque, utrum quis decurio, an plebeius sit, et an honestae et inculpatae vitae, an vero quis notatus et reprehensibilis, an locuples, vel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝓuintie. ipsius causam deferat.
accusator. Nec a cominumone sus¬
pendatur. cui crimen intenditur:. nͥ
die statuta lutis statutis euocatus. mi¬
mine occurreritt. hoc est infra spati¬
umi msis. ẽxẽa die qua eum litt̃as ac
cepisse confitũt. Ꝙ si aliquas ueras ne¬
cessitatis cusas ꝓbaũait. quibus occurĩr
ñ potuisse manifestum sit. sue cause
dicende. intra alterum mensem uite¬
grani habeat facultatem uerumptit

Expanded text:
ovinciae ipsius causam deferat accusator; nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisidie statuta, litteris evocatus, minime occurrerit, hoc est infra spatium mcepit. Quod si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quibus occurrere non potuisse manifestum sit: causae suae dicendae in alterum mensem integram habeat facultatem. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
sertone sue cae addu¬
cit ꝓhibit᷑ ab accãtõe ad¬
holescete accatore ⁊ se testẽ fac̃. Adholescẽs ꝑso¬
nam accusatis ⁊ testis: gerere cup̃.
ꝯDie statuta ueniunt adiudicium: e¬
lectoꝵ iuditium. ep̃c mimme occur¬
rit. a cominunione suspenditur Tan¬
dem renouato uidicio. accusator culp¬
abilis in attufatione inuenitur demũ
ad assertionem ꝓͥe cause ꝓceditur.
Sic primum queritur. an in extõicatio¬
ne costitutus altum accusare ualeat.
li causa testari. quis possit. Gertio u
trum ab actufatione ꝓhibitus ꝓ sonã
testificantis possit assum̃. Quarto
an idem possit ẽe accufator ⁊ testis
uinto an lie constititta non occurrẽs
acõioe sit remou̾endus. ¶Sexto si
in ep̃oꝵ tudicio actufatoris ꝑsona cul¬
pabilis muenta fũt an ad assertio

Expanded text:
sertionem suae causae adducit; prohibitus ab accusatione adolescentem accusatorem et se testem facit; adolescens personam accusatoris et testis gerere cupit; die statuta ad judicium electorum judicum episcopus minime occurrit; a communione suspenditur; tandem revocato judicio accusator culpabilis in accusatione invenitur; demum ad assertionem propriae causae procedit. Hic primum quaeritur, an in excommunicatione constitutus alium accusare valeat? sa testari quis possit? Tertio, an ab accusatione prohibitus personam testificantis possit assumere? Quarto, an idem possit esse accusator et testis? Quinto, an die constituta non occurrens a communione sit removendus? Sexto, si in episcoporum judicio accusatoris persona culpabilis inventa fuerit, an ad assertion
Abbreviated transcription (Latin):
tem in hoc quoq negõ conserirantes
omnẽ ꝑsonis que ueritatem cause ip¬
stus scire possunt faciatis ampĩttari
formidinem ⁊ uestris presentari cõ¬
spectib tactis fatroscĩs eũngłis p̃bito
etiã legaliter facramento que iuxer̃
ueritatem norunt ꝓfessionem sue
testificationis. aꝑrant ut patefactis õi¬
bus que scd̾ legem ⁊ iusticram censã¬
da sunt. cognostatis ⁊ conuenientem
legib ⁊ ũitati terminũ detis.t
piscopo. Accufator ⁊ accusatus sumil¬
cie tramitẽ ⁊ accusatorem ⁊ accusat̃
simul adẽe. ⁊ unam ꝑtem quanta¬
cumq ⁊ qualicũq predita sit aucto

Expanded text:
tem in hoc quoque negotio conservantes, omnem personis, quae veritatem causae istius scire possunt, faciatis amputari formidinem, et vestris praesentari conspectibus, tactis sacrosanctis evangeliis, praebito etiam legaliter sacramento, quae in veritate rerum noverunt professione suae testificationis aperiant, ut, patefactis omnibus, quae secundum leges et justitiam censenda sunt, cognoscatis, et competentem legibus et veritati terminum detis. PISCOPUM. Accusator et accusatus sitiae tramitem, et accusatum et accusatorem simul adesse, et unam partem, quantacunque et qualicunque praedita sit aucto
Abbreviated transcription (Latin):
cio. inĩ. ꝑsonas semꝑ nec̾ce est ẽẽ: ui¬
dices electos. ⁊ accusatores congruos. de¬
fensores idoneos. atq testes legitimos.
tudices aut̃ debent uti eq̃uitate. testes
u̾itate accufatores intentione ad am¬

Expanded text:
cio IV personas semper necesse est esse: iudices electos, accusatores congruos, defensores idoneos atque testes legitimos. Iudices autem debent uti equitate, testes veritate, accusatores intentione ad am
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Qin intendit sue intentioni
ꝓpͥas debet afferre. ꝓbationes non pet̾e
adũsartum cogi it exibitionem ecꝗ
to suo interrogari posst̃. Item rir¬
nemo iudicum in quricumq c̃a faci¬
le pattatur. admitti. immno unnis tes¬
tis responsio. om̃no non audiatur. ⁊
si p̃clare curie honore prefulgeat t̃¬
enas si socni᷑ ⁊ ꝑticipes criminis non
ditantur. sed fides ab hiis notitie postu¬
letir Uenturis ad nidicium ꝑ accus¬
atores aut ab hiis per quos fue̾rint po¬
stulati sumptus competentes minis¬
trentur ettam si inpetuma causa ab
ꝓcede non autleant s nec uocati quid̾
innidicio uenire cogantur. ¶ten¬

Expanded text:
tendit, suae intentionis proprias debet afferre probationes, non petere adversarium cogi ad exhibitionem eorum, to suo interrogari possunt. Item nemo judicum in quacunque causa facile patiatur admitti; imo unius testis rtiamsi preclare curie honore prefulgeatenas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab iis notitiae postuletur. Venturis autem ad judicium per accusatorem, vel ab iis, per quos fuerant postulati, sumtus competens ministretur, etiamsi in pecuniaria causa ab prodire non audeant, sed ne vocati quidem in judicium venire cogantur. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum ẽ in pari łminori cri¬
mine. seierum si demaiori cͥmine
eum accitsare uolũit. ueluti si accu¬
fatus deforntatione. de ꝑturio. de
homnicidio. ł simonta. uel alio quro
libet hunis modi cͥmine accufatorẽ

Expanded text:
telligendum est in pari vel minori crimine. Caeterum, si de majori crimine eum accusare voluerit veluti, si accusatus de fornicatione, de perjurio, de homicidio, vel simonia, vel quolibet alio hujusmodi crimine accusatorem
Abbreviated transcription (Latin):
si confidit ad obiecta respondeat. Si
uero .do ẽe neglexerit dilationẽ snĩe
de absentra non lucretur. Nam mani¬
festimi ẽ confit̃i de crimine. eum qui
inthulto ⁊ tociens chelegato uudicio p̃¬
gandi se occasioni non utitur. Nich
enim it̃ est utrum p̃senti exanime¬
non omnra que dicta sunt comp̾rob¬
entur. cum ip̃a quoq rei ꝓfessio ex ꝓ¬
curata tociens ꝯstet absentia. Itẽ¬

Expanded text:
si confidit, ad objecta respondeat: si vero adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et tociens delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, cum ipsa quoque pro confessione procurata tociens constet absentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti ad discrimen alternis credere ꝓ¬
culctubio non possimmis. quam uis nec
usq ad huc qui fuerint illi excesfus.
dix̃is nec utrum fane mentis erat.
dem antistes nec ne. cumꝰ excesfus ꝑp¬
etrabat eindenter offend̾is. Sati usq
arbitramur. quamlibet int̾im infu¬
mitatem ad penam peccati quã ad ip¬
sum ꝑtinere pecc̃m. cui mag̃ cõnsulẽ¬

Expanded text:
eest nos uni parti ad discrimen alterius credere procul dubio non possumus, quamvis nec usque adhuc qui fuerint illic excessus dixeris, nec utrum sanae mentis erat idem antistes, nec ne; quum ipsos excessus perpetrabat, evidenter ostenderis, satiusque arbitramur, quamlibet interim infirmitatem ad poenam peccati, quam ad ipsum pertinere peccatum, cui magis consulen
Abbreviated transcription (Latin):
ui accufare alium eleg̃it ꝑse p̃sens
uidel. prẽmiffa neq ultus umiquã
tuilicemm. anteqitam legitimros uc¬
cusatores ł tutores p̃sentes habeat. lo
da criuira. Item ex concilio tolet̃.
ta uinocentis nilla maculetur ꝑni¬
tie accusatõmi. Idõq quisquis aquoli¬
bet cͥminatur. ñ ante accusatꝰ suppli¬
cio detur. quam accusator p̃sentet᷑.
atq legum ⁊ canonũ fĩia exquiratur
ꝙ si in t̾ligita ad accusandum ꝑsona ĩ¬

Expanded text:
ui accusare alium elegerit, praesens videlicet praemissa; neque ullus unquam judicetur antequam legitimos accusatores praesDe eodem. Item ex concilio Toletano t innocentis vita nulla maculetur pernicie accusatorum; ideo si quis a quolibet criminatur, non ante accusatus supplicio detur, quam accusator praesentetur, atque legum et canonum sententia exquiratur. Quod si indigna ad accusandum persona i
Abbreviated transcription (Latin):
iutdicioꝵ publitoꝵ eauetur ne inui¬
to demntietur ut testimoniũ di
cat aduersus socumł gũm. uit̾t̃ pri¬
uigñ. sobrinum. sobrutam. sõbrino
sobrine natum. eosq qui ꝓpriori gͣ¬
du sunt.tem ne lib̾to ipͣnius lib¬
croꝵ ue cuis parentum uiri uxoris.
trone. aduersus lib̾tos neq libti adus.
patromim cogantur testimonium di¬
cer. Cu̾m autem excipitur ne geñ.
aut socer. inuitus destimonium dic̃e
cogãtur: gm̃ applłatione sponsum qͦ
filie contineri placet.tem soceri
sponse patrem. Item ydonei tamen u¬

Expanded text:
iudiciorum publicorum cauetur, ne inuito denuntietur, ut testimonium litis dicat aduersus socerum generum, uitricum priuignum, sobrinum sobrinam, sobrino ‹sobrina› natum, eosue qui priore gradu sint, item ne liberto ipsius, liberorum eius, parentium, uiri uxoris, eve adversus libertos, neque liberti adversus patronum cogantur testimonium dicere. § 7. Quum autem excipitur, ne gener aut socer invitus testimonium dicere cogatur, generi appellatione sponsum filiae quoque contineri placet. Item soceri sponsae patrem. Item lege
Abbreviated transcription (Latin):
hinc liquido constat quod mtali pastores
dum sentencta iusti examinis alioꝵ cͥ¬
mira fertunt sibĩ ip̃is nocent dum sñ
exemplo sue em̃itationis alioꝵ uitã cor¬
rigere curant. subditis uero ꝓsunt si
rint. ac ꝑ ħ dum ab ecc̃a tolerandi sue¬
rint.eoꝵ tuttictũ subt̃ fug̾e non licet.

Expanded text:
Hinc liquido constat, quod mali pastores, dum sententia justi examinis aliorum crimina feriunt, sibi ipsis nocent, dum sine exemplo suae emendationis aliorum vitia corrigere curant; subditis vero prosunt, rint. Ac per hoc, dum ab ecclesia tolerati fuerint, eorum judicium subterfugere non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
is qui displicet ad intertedendum in¬
perxit᷑ dñs ad abei ⁊ admim̃a enis. ad
cam uero ⁊ ad mimera ens non respex.
re patenter ostenditur qr non offerens
amimerib .s. inun̾ta ab offerente plac¬

Expanded text:
is qui displicet, ad intercedendum mpexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem, et ad munera ejus non respexit ; » re patenter ostenditur quia non offerens a muneribus, sed munera ab offerente plac
Abbreviated transcription (Latin):
care de pectatrice. non statini dat iudici¬
um. sed prusse inclians deorsum digi¬
ibis. ac si demum quod obmte᷑ rogatur
q̃lib ꝓrimoꝵ errata conspicimus ñ ħ
antea repre hendendo nidicemus. quã
ad consct̃am nr̃am humiliter reũsi di¬
gito discretionis sollert̃ eam exculpemꝰ

Expanded text:
care de peccatrice, non statim dat judicium, sed prius se inclinans deorsum, digi ac sic demum quod obnixe rogatur quaelibet proximorum errata conspicimus, non haec antea reprehendendo judicemus, quam ad conscientiam nostram Lumiliter reversi, digito eam discretionis solerter exc