comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
supbe saꝑe: De eo qd sequitur. Neq sꝑa
se uncerto diuitiarũ. Qui ñ sꝑant inne¬
certor duntiarũ: ñ suꝑbe sapiunt. Si nos
supbe sapiunt: tuneant. Si timeant: nos
uitum sapunt. Quã multi heri diuites: ho¬
die pauꝑpes. Quã multi. dormiunt diutes
ciuenientib latronib ⁊ cuncta auferentibus.
eugilant pauꝑes. Ergo ñ sꝑare in incerto
qiuitiarũ : s in deo uiuo. qui p̃stat nob̾ ora
habindant᷑ ad fruendũ. tẽporalia: ⁊ et̾na.
÷ magis ad fruendũ et̾na: ad utendũ tẽ¬
poralia. Temporalia. tanquã inatorib: et̃i.
tanquã habitatorib. Temporalia. unde bo¬
na faciamꝰ: et̾na. unde boni efficiam᷑. Ergo
hoc faciant duntes. Non suꝑbe sapiant:
neq spent inicerto diuitiarũ. s in deo
uiuo. Qui p̃stat nob ora habundant̃ ad fri¬
endũ. Hoc faciant. Ex eo autẽ qd habem

Expanded text:
sapere? De eo quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum. Qui non sperant in incerto divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum sapiunt, timeant. Si timent, non altum sapiunt. Quam multi heri divites, hodie pauperes? Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta auferentibus, evigilant pauperes? Ergo non sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia, et aeterna. Sed magis ad fruendum, aeterna; ad utendum temporalia. Temporalia, tanquam viatoribus; aeterna, tanquam habitatoribus. Temporalia, unde bona faciamus; aeterna, unde boni efficiamur. Ergo hoc faciant divites: non superbe sapiant, neque sperent in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: hoc facia
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmune oĩb mẽbris xp̃i multa dona que
sint quibq ꝓpria diuidunt᷑. Non enim sin¬
guli quiq habent oĩã : s hi illa. alii alia.
quãuis ipsum donũ aqͦ unicuiq ꝓp̾a diui¬
inqͥt hec oꝑatur unꝰ atq idem sp̃s. diuideñ
ꝓpria unicuiq ꝓut uult. Qd uerbũ ⁊ ĩ epła¬

Expanded text:
in commune omnibus membris Christi multa dona, quae sunt quibusque propria, dividuntur. Non enim singuli quique habent omnia, sed hi illa, alii alia: quamvis ipsum donum a quo cuique propria diviinquit, haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens propria unicuique prout vult . Quod verbum et in Ep
Abbreviated transcription (Latin):
nos sp̃ualit̾ geninit. Edificans ierłm dñs.
Numquid dormitando edificiũ suũ ꝑdidit. aut
ñ eustodiendo hostes ad misit. Nisi dñs custo¬
dierit ciuitatẽ: inuanũ uigilat qͥ custodit eã.
Et quã ciuuitatẽ : Non dormit nec dormita¬

Expanded text:
nos spiritaliter genuit. Edificans Ierusalem Dominus: nos spiritaliter genuit. Edificans Ierusalem Dominus: nunquid dormitando edificium suum perdidit aut non custodiendo hostes admisit? Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam. Et quam civitatem? non dormiet ne
Abbreviated transcription (Latin):
strepis. quid auert̾e conaris: Tenere uis
ꝑiens. quid faceres si maneres: Quẽ noa
deciꝑes dulcis. si amarus aliñta m̃tiris.
Ergo si habeo spẽ. si teneo spem. si ouũ meũ
ñ ẽ ascorpione ꝑcussum : benedicã dñm moĩ
tẽpore. semꝑ laus eiꝰ in ore meo. Felix mun¬
dus. euertat᷑ mundus: benedicã dñm qui
fecit mundũ. Benedicã dñm ꝓrsus. Sod̾m
carnẽ bene sit. scd̾m carnẽ male sit: bene¬
dicã dñm ioĩ tẽpore. semꝑ laus eiꝰ in ore
meo. Nam si benedico quando bene ẽ ⁊ blas¬
phemo quando male ẽ suscepi scorpionis acu¬
leũ. compunctꝰ retro respexi. Qd̾ absit a
nob̾. Oñs dedit : dñs abstulit. Sicut dño
placuit: ita factũ ẽ. Sit nom̃ dñi benedic
tũ. Manet ciuitas que nos carnalit̾ genuit:
deo grãs. U tinã ⁊ sp̃ualit̾ generet : ⁊ nob̃̾¬
cum transeat ad et̾nitatẽ. S ñ manet ciui¬
tas que nos carnalit̾ genuit : manet que

Expanded text:
strepis? Quid avertere conaris? Tenere vis strepis? Quid avertere conaris? Tenere vis periens: quid faceres, si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? Ego si habeo spem, si teneo spem, ovum meum non est ab scorpione percussum. Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Felix sit mundus, evertatur mundus: Benedicam Dominum, qui fecit mundum. Benedicam prorsus. Secundum carnem bene sit, secundum carnem male sit: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo. Nam si benedico quando bene est, et blasphemo quando male est; suscepi scorpionis aculeum, compunctus retro respexi; quod absit a nobis. Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini bent, «civitas que nos carnaliter genuit. Deo gratias; utinam et spiritaliter generetur et nobiscum transeat ad eternitatem: sed non manet civique nos carnaliter genuit, manet que
Abbreviated transcription (Latin):
picientes inquit: que uident᷑. que enim
uidentꝰ tẽporalia sunt. Que autẽ ñ uident᷑:
et̾na. In illa gͦ que ñ uident᷑: extende spem.
Expecta : sustine. Noli retro respicere. Quo
tuo scorpiũ time. Uide quia de cauda ꝑcutit:
quã retro habet. Non ergo scorpiꝰ ꝑimat ouũ
tuũ. mundus iste spem tuã.⁊ ut ita dicam
uenenet ouo contrario. Quo contrario. quan¬
ta tibi loquit᷑ mundꝰ. quanta pꝰ dorsum stre¬
pit : ut retro respicias. id ẽ. ut in reb p̾sen¬
tib nec p̃sentib. ñ enim dicenda sunt p̃seri¬
dabit. auertas animũ tuũ: & uelis reqͥescere
t̾renis amaritudines miscet: ut alia querat᷑
felicitas. cuiꝰ dulcedo ñ ẽ fallax. Et de ipsiᷤ
amaritudinib conat᷑ mundꝰ auert̾e ab eo qd
intendis in ant̾iora: ⁊ retro conu̾tere. De
ipsis amaritudinib. de ipsis tribulationib
murmuras : & dicis. Fcce ꝑeunt oĩa xp̃ĩanĩ
misit et̾nus. Si credidero: exmortali fiam
et̾nus. Qͥd strepis omunde unmunde: Qͥd

Expanded text:
videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . In illa ergo quae non videntur, extende spem: exspecta, sustine. Noli retro respicere. Ovo tuo scorpium time. Vide quia de cauda percutit, quam retro habet. Non ergo scorpius perimat ovum tuum, mundus iste spem tuam, ut ita dicam, veneno eo contrario, quo retrario. Quanta tibi loquitur mundus, quanta post dorsum strepit, ut retro respicias: id est, ut in rebus praesentibus nec praesentibus; non enim dicenda sunt praesedabit, avertas animum tuum, et velis requiescere terrenis amaritudines miscet, ut alia quaeratur felicitas, cujus dulcedo non est fallax: et de ipsis amaritudinibus conatur mundus avertere ab eo quod intendis in anteriora, et retro convertere. De ipsis amaritudinibus, de ipsis tribulationibus murmuras, et dicis: Ecce pereunt omnia misit aeternus: si credidero, ex mortali fiam aeternus. Quid strepis, o munde immunde? quid
Abbreviated transcription (Latin):
aqͦ petit filiꝰ eius panẽ. nũqͥd lapidẽ porri¬
get ei: Aut si piscem petierit. nũquid ser¬
pentẽ porriget ei : Aut cum petit ouii. mĩ¬
quid scorpionẽ porriget ei: Si ergo. uos ĩqͥt
cum sitis mali. nostis bona data dare filiis
urĩs: quanto magis pat̾ ur̃ qui in celis est
dabit bona petentib se. Cum sitis in qͥt mali:
nostis bona data dare filiis urĩs. Miranda
res fr̃s. Mali sumꝰ : & bonũ patrẽ habe¬
mus. Qd euidentius: Audiuimꝰ nom̃ nr̃m.
Cum sitis inqͥt mali: bona data nostis dare
filiis urĩs. Et quos dix̃ malos: indete qͣ¬
lem patrẽ illis ostendit. Quanto magis pat̾

Expanded text:
petit filius ejus panem, numquid lapidem porriget ei? Aut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei? Aut cum petit ovum, numquid scorpionem porriget ei? Si ergo vos, inquit, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se? Cum sitis, inquit, mali, nostis bona data dare filiis vestris. Miranda res, fratres: mali sumus, et bonum Patrem habemus. Quid evidentius? Audivimus nomen nostrum: Cum sitis, inquit, mali bona data nostis dare filiis vestris. Et quos dixit malos, videte qualem Patrem illis ostendit: Quanto magis Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ualida ẽ: hoc ẽ nox media. Et urget amicꝰ
esuriens. Tibi forte sufficiebat simplex fidẽ:
illi ñ sufficit. Numqͥd deserendus ẽ: Nũqͥd
ad ipsum cũ quo familia requieseit. pulsa o¬
rando. pete. insta. Non quomͦ amieꝰ ille in
similitudine positꝰ: tedio uictꝰ surget ⁊ dabit.
Dare uult. Tu pulsans: ñ dũ accepisti. Pulsa.
plius desideres dilatũ. ne uilescat cito datũ.
ad eibũ.⁊ in telligentiã trinitatis: habes ⁊
unde uiuas. ⁊ unde pascas. nec ꝑegrinum
uenientẽ de ina reformides : s excipiendo.
ciuẽ domesticũ facias. nec timeas. nec fini¬
as. Non panis ille finiet᷑: s indigentia tua
fimet᷑. Lams ẽ. ⁊ panis ẽ : & panis ẽ. Deus

Expanded text:
valida est, hoc est, nox media, et urget amicus valida est, hoc est, nox media, et urget amicus esuriens. Tibi forte sufficiebat simplex fides, illi non sufficit. Numquid deserendus est? numquiad ipsum cum quo familia requiescit, pulsa orando, pete, insta. Non quomodo amicus ille in similitudine positus, taedio victus surget et dabit. Dare vult: tu pulsans nondum accepisti; pulsa, amplius desideres dilatum, ne vilescat cito datum. ad cibum et intelligentiam Trinitatis, habes et unde vivas, et unde pascas. Nec peregrinum venientem de via reformides, sed excipiendo civem domesticum facias: nec timeas ne finias. Non panis ille finietur, sed indigentiam tuam finiet. Panis est, et panis est, et panis est: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ de initi mala. fatigatꝰ nescio qͥs anncꝰ¬
ñ inueniens ueritatẽ. qua audita ⁊ ꝑcepta beatꝰ
fiat. s lassatꝰ in oĩ cupiditate ⁊ egestate scłi.
uenit ad te tanquã at xp̃ianũ : ⁊ dicit. Red¬
de mͥ rationẽ : fac me xpĩanũ. Et int̾rogat:
qd forte tu ꝑsimplicitatẽ fidei nesciebas. Et ñ
ẽ unde reficias esurientẽ: ⁊ te admonitꝰ in¬
uenis indigentẽ. Et cum uis docere: cogeriᷤ
discere. Et dum erubescis eum qui te int̾roga¬
uit q̃d querebat: ñ inte in ueniens. cõpelle¬
qd ille int̾rogauit. in libro positũ ẽ : s obscu¬
rũ ẽ. Forte dix̃ hoc apłs in epła sua : s sic dix̃
ut legere possis. intelligere ñ possis. Transi¬
re ñ ꝑmitteris. Urget enim int̾rogator. Ip¬
sum paulũ. aut petrũ. aut aliquẽ ꝓpħam.
int̾rogare ñ sineris. Lam enim requieseit fa¬
milia ista cũ dño suo. Et seli huiꝰ ignorantia

Expanded text:
hoc est, de vita mala, fatigatus nescio quis amichoc est, de vita mala, fatigatus nescio quis amicinveniens veritatem, qua audita et percepta beatus fiat, sed lassatus in omni cupiditate et egestate saeculi, venit ad te, tanquam ad christianum, et dicit: Redde mihi rationem, fac me Christianum. Et interrogat quod forte tu per simplicitatem fidei nesciebas: et non est unde reficias esurientem, et te admonitus invenis indigentem; et cum vis docere, cogeris discere: et dum erubescis eum qui interrogavit, quod quaerebat non in te inveniens, compellequod ille interrogavit, in libro positum est, sed obscurum est. Forte dixit hoc Apostolus in Epistola sua. Sic dixit, ut legere possis, intelligere non possis: transire non permitteris. Urget enim interrogator; ipsum Paulum, aut Petrum, aut aliquem prophetam interrogare non sineris. Jam enim requiescit familia ista cum Domino suo, et saeculi hujus ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd querimꝰ qd pulsamꝰ : usus exemplo acos¬
trario. sicut de illo uidice. qͥ nec dm̃ time¬
bat nec homines reuerebatur. ⁊ tam̃ eum
eũ quedã uidua int̾pellaret cotidie tedio
patre dator. ñ utiq nos tantũ hortaret᷑ ut
peteremꝰ : nisi dare uellet. F rubeseat huma¬
na pigricia. Plus uult ille dare quã nos acci¬
pere. Nlus uult ille misereri: quã nos amise¬
ria lib̾ari. Et utiq si ñ lib̾ati fuerimꝰ: nos mise¬
ri remanebimꝰ. Nam ille qd nos hortat᷑: ꝓpt̾
uenimꝰ qd ei apponeremꝰ. ⁊ necessitatẽ passi sumꝰ:
⁊ accepimꝰ ⁊ nob ⁊ illi. Fieri enĩ ñ potest: nͥ
ut aliqͥs passus fuerit amicũ aliqͥd int̾rogantẽ.
Qd respondere ñ possit. Re tunc se inuenit noa
hab̾e : qđo coactus ẽ dare. Uenit tibi deiua
ni transeunt. nec ullus quasi possessor manet.
s om̃i homini dicit᷑. Refectus es: trausi. age
it᷑. da uenturo locũ. Aut forte de uia mala.

Expanded text:
quod quaerimus, quod pulsamus, usus exemplo a conquod quaerimus, quod pulsamus, usus exemplo a contrario: sicut de illo judice qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur, et tamen cum eum quaedam vidua interpelPatre dator, non utique nos tantum hortaretur ut peteremus, nisi dare vellet. Erubescat humana pigritia: plus vult ille dare, quam nos accipere: plus vult ille misereri, quam nos a miseria liberari: et utique si non liberati fuerimus, nos miseri remanebimus. Nam ille quod nos hortatur, propter venimus quod ei apponeremus; et necessitatem passi sumus, et accepimus et nobis et illi. Fieri enim non potest, nisi ut aliquis passus fuerit amicum aliquid interrogantem, quod respondere non possit: et tunc se invenit non habere, quando coactus est dare. Venit tibi amicus ni transeunt, nec ullus quasi possessor manet; sed omni homini dicitur: Refectus es, transi; age iter, da venturo locum . Aut forte de via mala,
Abbreviated transcription (Latin):
celestẽ magistrũ.⁊ fidelissinum cor¬
siliariũ: eundem hortatorẽ ut petamꝰ ⁊ datorẽ
cum petimꝰ. Audiuimꝰ eum in eũglio hortantẽ
nos eũ petere instant̾: ⁊ pulsare. usq ad simi¬
litudinẽ imꝓbitatis. ꝑ posint enim nob̾ exẽpli
grã : si quis nr̃m hab̾et anucũ. aqͦ nocte pe¬
teret tres panes. cũ illi amicus de uia uenis¬
set. ⁊ qđ ei apponeret ñ hab̾et. Si aũ ille res¬
pondeat iam se requiescere.⁊ seruos suos secũ.
nec deb̾e illiꝰ p̃cib in quietari. ille autẽ pulsan¬
do instet ⁊ ꝑseueret. nec pudore t̾ͥritus absce¬
dat. s necessitate coactus immineat: surrec¬
turũ illũ. ⁊ si ñ ꝓpt̾ amicitiã. certe ꝓpt̾ illiꝰ im¬
ꝓbitatẽ:⁊ daturũ ei quantos uoluerit. Quan
tos autẽ uoluit: Nichil plus uoluit ille quã
tree. In hac gͦ similitudine adiunx̃ hortatio¬
nẽ dñs: ⁊ oĩno stimulauit nos querere. pe¬
tere. pulsare. donec accipiamꝰ qd petimus.

Expanded text:
coelestem magistrum, et fidelissimum consiliarium, eumdem hortatorem, ut petamus, et datorem cum petimus. Audivimus eum in Evangelio hortantem nos eum petere instanter, et pulsare usque ad similitudinem improbitatis. Proposuit enim nobis, exempli gratia: Si quis vestrum haberet amicum, a quo nocte peteret tres panes, cum illi amicus de via venisset, et quod ei apponeret non haberet: si autem ille respondeat jam se requiescere, et servos suos secum, nec debere illius precibus inquietari, ille autem pulsando instet et perseveret, nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsi non propter amicitiam, certe propter illius improbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Qu quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uit mundꝰ ⁊ integra ẽ. Tantũ contrariũ
fidei serpentẽ illum obserua. Infide enĩ
desponsata ẽ illa : cui dicit᷑ in canticis can¬
ticoꝵ. Ueni delibano sponsa mea: uen¬
ens ⁊ ꝑtransiens abinitio fidei. Ideode
ponsata : quia ⁊ desponsantis uutiũ fide
ẽ. ꝓmittitur enĩ absponso aliqͣs: ⁊ pro¬
missa fide detinentꝰ. Opposuit autẽ dñs
serpentẽ pisci : diabolum fidei. ꝓpt̾ea
desponsaui uos huic dieit apłs. despon¬
sam uos umi uiro: uirginẽ castã exhibere

Expanded text:
vit mundus, et integra est. Tantum contrarium fidei serpentem illum observa. In fide enim desponsata est illa, cui dicitur in Canticis canticorum: Veni de Libano, sponsa mea, veniens et pertransiens ab initio fidei . Ideo et desponsata, quia desponsationis initium fides est. Promittitur enim ab sponso aliquid, missa fide detinetur. Opposuit autem Dominus serpentem pisci, diabolum fidei. Propterea desponsatae huic dicit Apostolus, Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Ubi multa quidẽ folia ꝑforauit: di¬
uina tam̃ saluatione lit̾arũ tramitẽ ñ con¬
tigit effusio sanguimis. In libro liuor cer¬
tum beati mr̃is passionis indiciũ manifes¬
tat: &̾ innullo scripture seriem legentib
ꝑturbat. In utroq uiuens testimoni i ue¬
ritas ⁊ p̃senti popło demonstrat᷑: ⁊ uen¬
turo semꝑ ad cernendũ. dei ordinatione
seruatur. Uim ferri acies acuminis ꝓ¬
prii ad beatitudinẽ huius martiris am¬
pliandam. uł ad libri folia ꝑforanda. ha¬
bere concessa ẽ: at diuina uerba ibidẽ
mlit̾arũ monim̃tis inserta uiolare ꝓpter
martiris sui głam dei potentia ñ ꝑmisit.¬

Expanded text:
tum. Ubi multa quidem folia perforavit, ditum. Ubi multa quidem folia perforavit, divina tamen salvatione litterarum tramitem non contigit effusio sanguinis. Livor in libro certum beati martyris passionis indicium manifestat, et in nullo scripturae seriem legentibus perturbat. In utroque vivens testimonii veritas, et praesenti populo demonstratur, et venturo semper ad cernendum Dei ordinatione servatur dum ferro, aciem acuminis proprii, ad beatitudinem hujus martyris ampliandum, vel libri folia perforanda, habere concessum est, at divina verba, ibidem in litterarum monumentis inserta, violare propter martyris sui gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
tamen urbis egregiũ: & p̃cipue de eo cus¬
todiam ciuitatis. Extrinsecus autẽ de trib
geminis frĩb martirib singulare urbis p̃¬
sidiũ ante positũ: ⁊ ciuitatis huiꝰ maximũ
diuina remuneratione ornatũ. Nimirum
satis suꝑq ẽ. in laude huiꝰ desideri i mar¬
tiris de uirtutib amplius qͦd dicatur: s
fastidiũ generat auditoris maior si fuerit
ꝓlixitas dictionis. Nlam ad confirmandã
p̃clari martiris testimoni i ueritatẽ. por¬
ta ubi ꝑcussor ꝓ ad misso scelere reus im¬
pulsione capitis semet ipsum ꝑemit. nul¬
lum abeo tempore ingressionis uiantib of¬
ficiũ p̃buit. nec egrediendi aburbe consue¬
tudinariũ aditũ popłis ulteriꝰ patefecit :
s saxis clausa. ꝓ offensionis in diciis dã¬
nata potiꝰ ꝑseuerat. Deniq cũ ipse gladia¬
tor sacerdotis beatũ corpꝰ truncaret: inli¬
brũ diumũ ferientis ietus ꝑ accessit aꝑ¬

Expanded text:
tamen urbis egregium et praecipuam de eo custamen urbis egregium et praecipuam de eo custodiam civitatis, extrinsecus autem de tribus geminis fratribus martyribus singulare urbis praesidium ante positum, et civitatis maximum divinae remunerationis ornatum. Nimirum satis super est in laude hujus sancti Desiderii martyris de virtutibus amplius quod dicatur, sed fastidium generat auditori major si fuerit prolixitas dictionis. Nam ad confirmandam praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsione capitis semetipsum peremit, nullum ab eodem tempore ingressionis viantibus officium praebuit, nec egrediendi ab urbe consuetudinarium aditum populis ulterius patefecit: sed saxis clausa, pro offensionis indiciis, damnata potius perseverat. Denique cum ipsius gladiator sacerdotis sacrum corpus truncavit in librum divinum ferventis ictus peraccessit aper
Abbreviated transcription (Latin):
signia multiplicia : martir p̃ferendus in
suo nomine ñ patit᷑ inpunitã ferre ꝑfidi¬
am. Nam siquis intra septa eccłe ipsus
re sub falsitatis ingenio mendax ꝑ petrare
temptauerit sacram̃tum. ultione diuina
ꝑditionis ilico sentencia condemnatur : fidẽ
ꝑfidelẽ martirẽ conseruatur. Nullus ibidẽ
diuina tẽꝑante grã infallacib iuram̃tis no¬
men ipsius martiris inuocare aut memo¬
rare p̾sumit. O p̃ferendũ beatitudine mar¬
tirem : qui tantũ optinuit apud dm̃ ut
ostendere possit pꝰ obitũ quod odit iniqu¬
tatem : diligit ueritatẽ. Ob testatur ꝑ¬
iurium: condemnat m̃datiũ. Hortatur
pius pastor curam habens defunetus
de ouib ciues bonos : ut fidei integritatẽ
ꝓ ammarũ suarũ saluatione sine macula oĩ¬
no custodiant. De testatur malignos ꝑfi¬
diam emulantes: dat ꝑditionis exẽplũ
specialius ut em̃dent. Habetis deniq sa¬
cerdotes illustres primates ⁊⁊ om̃ĩs plebs

Expanded text:
signia multiplicia, martyr in signia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiam. Nam si quis intra septa ecclesiae ipre, sub falsitatis ingenio mendax perpetrare tentaverit sacramentum, ultione divina perditionis illico sententia condemnatur; fides per fidelem martyrem conservatur. Nullus ibidem, divina obtemperante gratia, in fallacibus juramentis nomen ipsius martyris invocare, aut memorare praesumit. O praeferendum beatitudine martyrem, qui tantum obtinuit apud Deum, ut ostendere possit post obitum, quod odit iniquitatem, et diligit veritatem, detestatur perjurium, condemnat mendacium. Hortatur pius pastor curam habens defunctus de ovibus, cives bonos, ut fidei integritatem pro aminarum suarum salvatione sine macula omnino custodiant. Detestatur malignos, perfidiam aemulatur, dat perditionis exemplum specialibus ut emendent. 8. Habetis denique sacerdotes illustres, primates, et omnis plebs
Abbreviated transcription (Latin):
tas. pacientie equanunitas. Qui deo ac
ceptabilis. ita ẽ in oĩb reꝑtus : ut ad celoꝵ
regna consociata milicia sc̃õꝵ multoꝵ mar¬
tirũ ad quisitione sua cũ maxima beatitudi¬
ne ꝑueniret. Inurbe sua ses̃ pontifex. do
tiribus cũ ueneratione debita ẽ tumulatus.
Pret̾ito tempore quantũ fuit acuub suis
honoratus atq dilectus. sepulture sue locꝰ
manifestis declarat indiciis: in tantũ ut
infra muros amor popłi diffusus corpus ex¬
anime ad tumulandũ reciꝑet sacerdotis.
quẽ olim ꝓbonitate. mansuetudine.⁊ scĩta¬
tis constantia. satis diligebat suꝑstitẽ. Nã
siquis ad eius limina egrotus ad uenerit :
inde deo opitulante reuertitur confortatꝰ.
Si merore ꝑstrictus : sc̃i martiris obtentu.
in de confestun redit ⁊ letus. Si cecus. si¬
claudus. surdus. mutus:⁊ ab aduersa par¬
te uexatus aduenerit : suam ibi quisq me¬
dicinã ⁊ remedia pristina sine mora ꝑcipit
oportuna. Inter cet̾a uirtutũ suarum iN¬

Expanded text:
tas, patientiae aequanimitas, ac Deo ita acceptabilis in omnibus est repertus, ut ad coelorum regna, consociata militia multorum martyrum, acquisitione sua cum maxima beatitudine perveniret. In urbe sua sanctus pontifex donotyribus veneratione est debita tumulatus. Praeterito tempore, quantum fuit a suis civibus honoratus atque dilectus, sepulturae suae locus manifestis declarare videtur indiciis, in tantum ut infra muros amor populi diffusus corpus ad tumulandum reciperet sacerdotis, quem eum pro bonitatis mansuetudine et sanctitatis constantia satis diligebat superstitem. Nam si quis ad ejus limina aegrotus advenerit, inde Deo opitulante revertitur confortatus; si moerore perterritus, sancti martyris obtentu inde confestim redit exhilaratus; si caecus, claudus, surdus, mutus, ab adversa parte vexatus advenerit, suam quisque ibi medicinam et remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum in
Abbreviated transcription (Latin):
re. id ẽ in eis reb que p̃t̾ labuntur ⁊ transe¬
unt. spẽ ponere: s in his que ñ dum date
sunt. s date quandoq nũquã transibunt.
Quando autẽ scatet tẽptationib mundus.
uelut pluna sodome sulphurea : metuen¬
dũ ẽ exemplũ uxoris loth. Retro enim res¬
pexit. Et ubi respexit : ibi remansit. In sa¬
lem conu̾sa ẽ: ut prudentes condiret exẽ¬
plo. Apłs paulus de hac spe ita loquitꝰ. Spe
enim salui facti sumꝰ. Spes autẽ que uidet᷑.
ñ ẽ sp̃es. Qͦd enim uidet quis. qͥd sꝑat : Si

Expanded text:
terlabuntur et transeunt, spem ponere: sed in his quae nondum datae sunt, sed dandae quandoque nunquam transibunt. Quando autem scatet tentationibus mundus, velut pluvia Sodomae sulfurea, metuendum est exemplum uxoris Loth. Retro enim respexit; et ubi respexit, ibi remansit. In salem conversa est , ut prudentes condiret exemplo. Apostolus Paulus de hac spe ita loquitur: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis,
Abbreviated transcription (Latin):
dabit bona petentib se. Tria gͦ ista rursuᷤᷤ
consid̾emꝰ : ne forte ibi sint illa tria. fides.
⁊ piscẽ. Maior hoꝵ: pamis. Ideo bene panẽ
intelligunꝰ in his trib : caritatẽ. ꝓpt̾ea pa¬
ni lapidẽ opposint : quia duricia contraria
ẽ caritati. ꝑ piscẽ. fidẽ intelligimꝰ. Dyẽ

Expanded text:
dabit bona petentibus se? Tria ergo rursus ista consideremus, ne forte ibi sint illa tria, fides, em, ovum: major horum panis. Ideo bene panem intelligimus in his tribus charitatem. Propterea pani lapidem opposuit, quia duritia contraria est charitati. Piscem fidem intelligimus. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sic᷑ militia cũ dicit᷑. intelliguntur ⁊ qui
militant: eandẽ captiutatẽ a xp̃o captuu¬
tam dieit. Cur enim ñ sit captuntas felre
Sic ⁊ ad bonũ homines possunt capi: un¬
de petro dictũ ẽ ex hoc iam homines eris
capiens. Captiuati gͦ quia capti⁊⁊ capti ql
subuigati: sub leue illus iugũ missi. libi¬
captiuitate. in ista seruitute. in isto curru.
sub isto uigo: ñ sunt milia plorantũ. ses
milia letantiũ. Dñs quippe in illis. insina
letiere sp̃ualis apłs loquens id qd supͣ caͥ¬

Expanded text:
sicut militia cum dicitur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi , libecaptivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sinalaetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra com
Abbreviated transcription (Latin):
cui dictũ sit. dimitte ⁊ duitetꝰ᷑ tibi: fortis
uocat᷑. S considã cetera: quẽ ad modũ assen¬
tatores. id ẽ ad ulatores habeant uerba fal¬
latia. habeant nomina laudis. Ipsa ẽ unetio
peccatoris. Hos uero audiamꝰ ꝓpħam dicen¬
tem. Popłs ms̃. qui uos felices dicunt. in
errorẽ uos mittunt : & conturbant semitas
pedũ ur̃oꝵ. Ergo si dicatur ab aliqͦ lib̾e pec¬
catum alicuiꝰ ⁊ ab alio palpetur. si udeat ali¬
qͥs t̾eius. ⁊ int̾rogatur quid sit factũ: ñ ne
ita solet responde. ille dixit uera ⁊ ñ blan¬
ditus ẽ: Quid ille alt̾. quid fecit. Unxit
ei caput: & discessit. Nos uero frs̃. si uere
spũales medici sumꝰ. ⁊ de animarũ urarum
remediis attentiꝰ cogitamus : ũ debemꝰ pal¬
pare quenꝗͣ. nec nos nec uos. Confiteamur
peccata nr̃a: ñ excusemꝰ. Tu fecisti: tu reus
es. lu confitere: tibi ignoscit᷑. Si autẽ di¬
cas. ñ ego feci⁊ quib cũq uerb ex cusare
uolueris: peccatũ tuũ manet inte. pecca¬

Expanded text:
cum dictum sit, Dimitte ut dimittatur tibi ; et fortis vocatur. Sic considera caetera, quemadmodum assentatores, id est, adulatores habeant verba fallacia, habeant nomina laudis: ipsa est unctio peccatoris. Nos autem audiamus prophetam dicentem, Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et conturbant semitas pedum vestrorum . Ergo si dicatur ab aliquo libere peccatum alicujus, et ab alio palpetur; si videat aliquis tertius et interrogetur quid sit factum, nonne ita solet respondere: Ille dixit ei vera, et non blanditus est? Quid ille alter? quid fecit? Unxit ei caput, et discessit. Nos vero, fratres, si vere spirituales medici sumus, et de animarum vestrarum remedio attentius cogitemus, non debemus palpare quemquam, nec nos nec vos. Confiteamur peccata nostra, non excusemus: tu fecisti, tu reus es; tu confitere, tibi ignoscitur. Si autem dicis, Non ego feci; ubicumque verba excusare volueris, peccatum tuum manet in te, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Sanat ds̃. Confitere tantũ uulnꝰ tuũ. Iace
sub manib medici : pacient̾ implora auxi¬
liũ. Fouet. urit. secat. E quanimit̾ tolera.
Tantũ noli attend̾e nisi ut saneris. Sanab̾is
autẽ: si ostendis te medico. Non quia ille
ñ uidet si tu te abscondas : s ipsa confessio

Expanded text:
Sanat te Deus; confitere tantum vulnus tuum. Jaces Sanat te Deus; confitere tantum vulnus tuum. Jaces sub manibus medici, patienter implora auxilium. Fovet, urit, secat, aequanimiter tolera; tantum noli attendere, nisi ut saneris. Sanaberis autem, si ostendas te medico: non quia ille non videt, si tu te abscondas; sed ipsa confessio
Abbreviated transcription (Latin):
constituta uoluntas amboꝵ. sic erat fabrica¬
tũ lib̾um arbitriũ : ut si nollet consentire ser¬
penti. discedet serpens in sua falsitate corfus:
remaneret homo indeo creatore firmatꝰ. Ipsa
sunt uerba mala que diximꝰ : qr mͦ serpens
uult suade excusationos peccatoꝵ. Tẽ fecit¬
quod accuset: mͦ aute uult facere qd excuses
Ds̃ confitenti iam quasi in aꝑtũ sinũ indul¬
gentiã paratꝰ erat dare. Excusas: claudis
sinũ. Includis peccatũ : exclud̃ indulgentiã
peccati. Ecce qͦd fecisti. ñ ut tollerent᷑ pec¬
catũ ut dixi iam dudũ : s ut int̾cludetuꝵ
medicina peccati. Sanare te habebat ds̃ ꝑ
indulgentiã: si fatereris. Queris ꝑ quem
exeuses : s ñ querit ille quẽ ꝓte punat.
Ego dixi. Dñe miserere mei. Quare ada¬
dit ego dixi : ꝓpter manicheos : qͥ dicunt
ñ tu peccas. Clama. Ego dixi. dñe misere¬
re mei : sana animã meã qm̃ peccaui tibi.

Expanded text:
constituta voluntas amborum, sic erat fabricaconstituta voluntas amborum, sic erat fabricatum liberum arbitrium, ut si nollet consentire serpenti, discederet serpens in sua falsitate confusus, et remaneret homo in Domino creatore firmatus. Ipsa sunt mala verba quae diximus: quia modo serpens vult suadere excusationes peccatorum. Tunc feciquod accuses; modo autem vult facere quod excuses. Deus confitenti tanquam in apertum sinum indulgentiam paratus erat dare; excusas, claudis sinum, includis peccatum, excludis indulgentiam peccati. Ecce quid fecisti: non ut tolleretur peccatum, ut dixi jamdudum; sed ut intercluderetur medicina peccati. Sanare te habebat Deus per indulgentiam, si fatereris: quaeris per quem excuses; sed non quaerit ille quem pro te puniEgo dixi, Domine, miserere mei. Quare addidit, Ego dixi? Propter Manichaeos, qui dicunt, Non tu peccas. Clama, Ego dixi, Domine, miserere mei: sana animam meam, quoniam peccavi tibi .
Abbreviated transcription (Latin):
sentire satane: Et enum adextris quodam
mͦ p̾cipiens ds̃ : asinistris p̾cipiens satanas.
homo inmedio constitutꝰ cor suũ inelinat
ad diabolum. Quare ñ potuis erigit ad dm̃:
Non eium diabolus cogendo: s suadendo
nocet. Hec extorquet a nob̾ consensũ : s pe¬
tit. Nos diabolum ñ ad uuemꝰ : ⁊ uincimꝰ.
Dat quidẽ ille consiliũ : s deo ad iuiuante
Attendite ⁊ aluid. Quando dieit homo qͦd
seductus ẽ asatan. qđo dieit se seductũ. con¬
fitet᷑ ex parte : s tam̃ negat se fecisse:⁊dicit.
Ego nichil feci : diabolus fecit. Conatꝰ ẽ dic̾e
illud adam. Ipse enim se uoluit excusare de
muliere: mulier excusare se uoluit de serpen¬
te. Dñs autẽ ds qui libum arbitriũ dedit ho¬
mini:⁊ cum eo p̃ceptũ suũ aduersus serpen¬
tis uenena firmauerat. ñ audunt istas excu¬
sationes. Quia ⁊ mulier ꝓpt̾ea data erat ut
doceretur auiro : ñ ut doceret uirũ. ⁊ sic erat

Expanded text:
sentire satanae? Est enim a dextris quodam sentire satanae? Est enim a dextris quodam modo praecipiens Deus, a sinistris seducens satanas, homo in medio constitutus. Cor suum quid inclinat ad diabolum? Quare non potius erigat ad Deum? Non enim diabolus cogendo, sed suadendo nocet; nec extorquet a nobis consensum, sed petit. Nos diabolum non adjuvemus; et vincimus. Dat quidem ille consilium: sed, Deo auxiliante, Attendite et aliud. Quando dicit homo quod seductus est a satana, quando dicit se seductum, confitetur ex parte: sed tamen negat se fecisse, et dicit, Ego nihil feci, diabolus fecit. Conatus est dicere illud Adam: ipse enim excusare se voluit de muliere; mulier excusare se voluit de serpente: Dominus autem Deus, qui liberum arbitrium dedit homini, et eum praecepto suo adversus serpentis venena firmaverat, non audivit istas excusationes: quia et mulier propterea data erat, ut doceretur a viro, non ut doceret virum; et sic erat
Abbreviated transcription (Latin):
Quando dicit diabolus hoc fecit: non se
accusat. Et dum peccata sua dissimulat cor¬
fiteri: indulgentiã ñ meret᷑ acciꝑe. Res¬
pondet ergo: & dicit. Diabolus hoc fecit:
quasi reuera traxerit eũ diabolus. aut in¬
olentiã fecerit. Suadere enĩ ⁊ sollicitare po¬
test: cogere omo ñ potest. Et ideo cũ ꝑdĩ¬
ad uitoriũ in potestate tua sit. utrũ consen¬
tias diabolo. quare ñ magis deo quã ipsi
obtẽꝑare deliberas : Si enim solus diabolꝰ
daret consiliũ ⁊ d̾s taceret: habes qd ex¬
cusare posses. Cum uero xp̃e tibi ⁊ conscien
tia contradicat ⁊⁊ ꝑscripturas diuinas au¬
dias in eccła q̃s ñ debeas facere malũ: qͣre
eligis mortẽ. ⁊ deseris uitã ⁊⁊ magis uis seqͥ
diabolũ ad luxuriã. quã obtẽꝑare xp̃o qͥ
te inuitat aduitã et̾uã Rogo uos fr̃s¬
lrm̃i. quare sathanas seducit ad peccandũ.
cum ds̃ posuerit homini in potestate ñ coa¬

Expanded text:
Quando enim dicit, Diabolus hoc fecit, non se Quando enim dicit, Diabolus hoc fecit, non se accusat: et dum peccata sua dissimulat confiteri, indulgentiam non meretur accipere. Respondet ergo et dicit, Diabolus hoc fecit: quasi revera traxerit eum diabolus, aut violentiam fecerit. Suadere enim et sollicitare potest; cogere omnino non potest. 3. Diabolus adjutorium in potestate tua sit, utrum consentias diabolo; quare non magis Deo, quam ipsi obtemperare deliberas? Si enim solus diabolus daret consilium, et Deus taceret; haberes quod excusare posses. Cum vero Christus tibi et conscientia tua contradicat, et per Scripturas divinas audias in ecclesia quod non debeas facere malum; quare eligis mortem, et deseris vitam; et magis vis sequi diabolum ad luxuriam, quam obtemperare Christo qui te invitat admi, quare satanas seducit ad peccandum, cum Deus posuerit homini in potestate non con
Abbreviated transcription (Latin):
dicit homimi serpens ille ꝑmathematicos.
⁊ manicheos : ne confiteatur homo pec¬
catũ. ꝑ mathematicos: sic loquit᷑. Nũqͥd
homo peccat: Stelle sic ft̃ posite: neces¬
se ẽ ut homo faciat peccatũ. Dicit gͦ ꝑ
mathematicos : qr stella facit ut homo
peccet. nã ipse ñ peccat. Sicq blasphemiã
conuertit in dm̃. Creator enim stellarum :¬
ds̃ ẽ. Et dũ ñ uult homo se accusare. in
eo qͦd fecit : dm̃ accusat aqͦ factꝰ ẽ homo.
Item ꝑ quosdã manicheos: ita suggerit.
Non tu peccas. Gens tenebrarũ peccat:
tu ñ habes peccatũ. Dicit hoc anime: &
erigit eam insuꝑbiã. ut putet quia non
peccat. Non ẽ hoc tollere: s cumulare
peccatũ. Item multi sic fugiunt confessio¬
nẽ peccati : ut ipsum sathan accusent.
se nichil mali fecisse dicant. Et cũ castigan¬
tur aliqui & dicit᷑ eis. quare hoc fecistis:
Respondent. qr diabolus hoc fecit. Non
ẽ enim unde plus gaudeat diabolus : nisi
qđo homo dicit. q̃d ipse fecerit ut peccarae.

Expanded text:
Dicit homini serpens ille per mathematicos et Manichaeos, ne confiteatur homo peccatum. Per mathematicos sic loquitur: Numquid homo peccat? Stellae sic sunt positae, necesse est ut faciat homo peccatum. Dicit ergo per mathematicos quia stella facit ut homo peccet; nam ipse non peccat. Sic blasphemias convertit in Deum. Creator enim stellarum Deus est: et dum non vult homo se accusare in eo quod fecit, Deum accusat a quo factus est homo. Item per quosdam Manichaeos ita suggerit: Non tu peccas, gens tenebrarum peccat; tu non habes peccatum. Dicit haec animae, et erigit eam in superbiam, ut putet quia non peccat. Non est hoc tollere, sed geminare peccatum. Item multi sic confessionem peccati fugiunt, ut ipsum satanam accusent; se nihil mali fecisse dicant. Et cum castigantur aliqui, et dicitur eis, Quare hoc fecistis? respondent, Quia diabolus hoc fecit. Non est enim unde plus gaudeat diabolus, nisi quando homo dicit quod ipse fecerit ut peccaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ impinguet caput meũ. Qͥd est hoc:ͦ
Melius ẽ mͥ ut qđo uidet iustus peccatũ
meũ. em̃det me ñ mͥ parcat. dicat qr pec¬
caui. seiuat in peccatũ meũ : ut me lib̾et
apeccato. Uidetur a cerbe clamare: s int̾
ẽ ñ de seuieia inimici. Magis amat: qđo
ñ uult te mori sub peccato. Magis amat:
qđo secat. Non uult enim. putredine pec¬
cati cet̾a tua mẽbra contabescere. Ferrum
ꝓfert : s noli timere. noli pallescere. Me¬
dicus ẽ. Ferrũ ñ contra te fertur: s coat᷑
uulnꝰ tuũ. Ergo sic ait. Em̃dabit ustus
inmiscđia. ⁊ arguet me: oleũ autẽ pec¬
catoris ñ impinguet caput meũ. Qͥd ẽ¬
autẽ oleũ peccatoris nisi blandĩtũ ad ula
ob uirgatorem suũ : simul cum illo irascitur
peccato suo. Qua re dietũ ẽ. Irascimini: et
nolite peccare. Que dicitis incordib urĩs :
in eubilib urĩs conpungimim. Ergo si dicat᷑

Expanded text:
impinguet caput meum . Quid hoc est? Melius est mihi ut quando videt justus peccatum meum, emendet me, non mihi parcat, dicat quia peccavi, saeviat in peccatum meum, ut me liberet a peccato. Videtur acerbe clamare: sed intuest, non de saevitia inimici. Magis autem quando non vult te mori sub peccato, magis amat, quia secat. Non vult enim putredine peccati caetera membra tua contabescere. Ferrum profert: sed noli timere, noli pallescere; medicus est. Ferrum non contra te fertur, sed contra vulnus tuum. Ergo sic ait: Emendabit me justus in misericordia, et arguet me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. 7. Aobjurgatorem suum, simul cum illo irascitur peccato suo. Quare dictum est, Irascimini et nolite peccare; quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplendã idonei ñ sumꝰ: uł aduos legati ipsoꝵ
sumus. Audistis: laudastis. Deo grãs. Sem̃
accepistis : uerba reddidisti. Laudes iste ur̃e
grauant nos potiꝰ.⁊ mꝑiculũ mittunt. Tole¬
ramꝰ illas: ⁊ tremimꝰ int̾ illas. Tam̃ frs̃ mei
iste laudes ur̃e folia sunt: arboꝵ fructꝰ que¬

Expanded text:
plendam idonei non sumus, vel ad vos legati ipsorum sumus, Audistis, laudastis: Deo gratias. Semen accepistis, verba reddidistis. Laudes istae vestrae gravant nos potius, et in periculum mittunt: toleramus illas, et tremimus inter illas. Tamen, fratres mei, istae laudes vestrae folia sunt arborum: fructus quae
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Quomͦ enim nob̾ peccatoꝵ uulnera
nũquã de eẽ possunt: sic ⁊ confessionis
medicam̃ta de eẽ ñ debent. Non enim idõ
uult ds̃. ut confiteam᷑ peccata nr̃a qd ea
ipse scire ñ possit : s quia diabolus hoc
desiderat ut inuemat q̃d nob̾ ante tri¬
bunal et̾ni iudicis obiciat. Ideo uult: ut
magis defende quã accusare peccata
nr̃a uelimꝰ. E contrario autẽ ds̃ nr̃ quia
pius ⁊ misericors ẽ : uult ut ea confite¬
amur in hoc scło.ne ꝓ illis confundam᷑
pꝰmodũ infuturo. Si enim nos confitem᷑:
ille parcit. Si nos agnoscimꝰ : ille ig¬
noscit. Primo homini ñ ẽ dictũ confite¬
peccatum: quia ñ fecerat q̃d fatertur. s dic¬
tum: ei ut ñ pecaret. Il on obtẽꝑauit: pec

Expanded text:
mei . Quomodo enim nobis peccatorum vulnera nunquam deesse possunt; sic et confessionis medicamenta deesse non debent. Non enim ideo vult Deus, ut confiteamur peccata nostra, quod ea ipse scire non possit: sed quia diabolus hoc desiderat, ut inveniat quod nobis ante tribunal Judicis aeterni objiciat; ideo vult ut magis defendere, quam accusare peccata nostra velimus. E contrario autem Deus noster, quia pius est et misericors, vult ut ea confiteamur in hoc saeculo, ne pro illis confundamur, postmodum in futuro. Si enim nos confitemur, ille parcit; si nos agnoscimus, ille ignoscit. Primo homini non est dictum, Confitepeccatum; quia non fecerat quod fateretur: sed dictum est ei ut non peccar
Abbreviated transcription (Latin):
gerem publicũ egreditur: illie ñ fuga dicen
intriumphali cursu positi. contestati sunt ui¬
dici sisinno: dicentes. Ecce ꝑsecutor: ecce
ꝓficiscimur. Ecce p̃dicimꝰ. Qd resides: qd
moraris: Subsequere nr̃a uestigia. Nolumꝰ
eium uideri inuiti duci ad penam: qͥ p̃cede

Expanded text:
gerem publicum egreditur, illic non fuga dicendgerem publicum egreditur, illic non fuga dicendin triumphali curru positi contestabantur, dicentes: Ecce persecutor, ecce proficiscimur, ecce praecedimus, quid resides? quid moraris? subsequere nostra vestigia; nolumus enim videri inviti duci ad poenam, qui praecedere
Abbreviated transcription (Latin):
ascenso uehiculo iunctis mulab cũ secedere
uoluissent.⁊ ñ longe aburbis menib iter age¬
rent. ⁊ unũ animal de subiunctis subito corru
factum. quã głosum sit ⁊ a diuinitate dispo¬
sitũ debemꝰ ad uertere. Semꝑ enim ds̃ quos
elegit. quasi uictores cum subuectione sub¬
limi in aula regni celestis inducit. Nã sicut
elias curru applicito quasi ascendit in celum:
ita ⁊ isti uehiculo ꝓmoto ad mr̃iũ ꝑuener̃.
Et quadriga sicut illũ euexit ad requiem:
ita ⁊ hos portauit ad głam. Et quamiuis
illa ignea fuerit : hec tam̃ t̾rena ñ inferi
or habenda ẽ. Quia sicut illa unũ gestaiit
driga ignea quã istos t̾rena: quia nec hoc
plane defuit scĩs uiris. Nam siẽ eliam ig¬
nea quadriga in paradiso portauit: ita et
sumens ẽ. Ergo cum beatos de quib loqͥmͥ
ꝑsecutor urgeret : uehiculo conscenderunt.
Qua causa: Ut fugerent scilicet: Absit.
Non ut fugerent : s ut ad mr̃iũ citius ꝑ¬
terum occultius inter plures in ciuitate la

Expanded text:
ascenso vehiculo, junctis mulabus, eos secedere voluisse: et cum non longe ab urbis moenibus iter agerent, unum animal de subjunctis subito corruifactum quam gloriosum sit, et a divinitate dispositum, debemus advertere. Semper enim Deus, quos elegit, hos victores subvectione sublimi in aulam regni coelestis inducit. Nam sicut Elias curru applicito quasi ascendit ad coelum ; ita et isti, vehiculo admoto, ad martyrium pervenerunt: et quadriga sicut illum evexit ad requiem, ita hos portavit ad gloriam. Et quamvis illa ignea quadriga fuerit, haec tamen inferior non habenda est; quia illa unum gestavit driga ignea quam terrena. Nec hoc plane defuit sanctis viris; nam sicut Eliam ignea quadriga portabat, ita et sumens est . Ergo cum beatos de quibus loquimur persecutor urgeret, vehiculum conscenderunt. Qua causa? ut fugerent? absit. Non ut fugerent, sed ut ad martyrium citius pterum occultius inter plures in civitate lat
Abbreviated transcription (Latin):
dico de mortus. Certe quando aliqͦ casu ue¬
tera sepulera franguntur. ossa diuitis ag¬
S nec auferre aliqͥd possumꝰ. Agnosce: et¬
tũ habentes: his contenti simꝰ. Ham qui
uolunt diuites fieri : incidunt intẽptatio¬
hominẽ in interitũ ⁊ ꝑditionẽ. Radix est
enim oĩũ maloꝵ auaritia. Quam quidam
sequentes: a fide ꝑerrauer̃. Atte ide qͥd
auniser. Doles quia hoc dimiser̃: Uide
q̃ se in seruer. Audi. a fide ꝑerrauer̃: & in¬
seruer se dolorib multis. S qui: qͥ uo¬
lunt duntes fieri. aliud ẽ ẽẽ diuitem.
asus uelle fieri duntẽ. Diues ẽ: qͥ adiui¬
tib natꝰ ẽ. Non qr uoluit diues ẽ: ses
quia multi hereditates dimiser̃. Uideo fa¬
cultates : ñ int̾rogo nisi uoluntates. hic cu¬
piditas aceusatur. Non aurũ. ñ argentum.
ñ duutie : s cupiditas. Ham qui nolunt
duutes fieri. ł qͥ ñ curant. ł ñ ardent eu¬
paitatib ñ auaritie facib accendintur.

Expanded text:
dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vedico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agd nec auferre aliquid possumus: ntum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentatioRadix est enim omnium malorum avaritia: quam quidam sequentes, a fide pererraverunt. Attende quid dimiserunt. Doles quia hoc dimiserunt: vide quo se inseruerunt. Audi: A fide pererraverunt, et inseruerunt se doloribus multis. Sed qui? Qui volunt divites fieri. Aliud est, esse divitem; aliud, velle fieri divitem. Dives est, qui a divitibus natus est: non quia voluit, dives est, quia multi haereditates dimiserunt. Video facultates, non interrogo voluptates. Hic cupiditas accusatur, non aurum, non argentum, non divitiae, sed cupiditas. Nam qui nolunt divites fieri, vel qui non curant, vel non ardent cupiditatibus, non avaritiae facibus accenduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenisti ⁊ n tanta inuenisti. Dic rogo te quis
aetulsti. Dic qͥd attuleris. Aut si diceree¬
mis in hunc mundũ. S forte qr nichil
aitu lesti łHic multa in uenisti: aliqͥ hinc
tecu iblaturus es. Et hoc fortasse amore di¬
ustiarui tropidas confiteri. audi ⁊ hoc ł t̃¬
hoc apls dicat . qui te ñ palpat. Nichil i¬
tusimus in hunc mundũ. Utiq qđo nati sumꝰ
mee auferre aliqͥs possumꝰ. Utiq qđo de
mundo exiemꝰ. Nichil attulisti: nichil hinc
auferes. Qd te inflas contra pauꝑem: Qdo
nascuntur infantes: recedant de medio paren¬
tes serui. elientes. Recedant de medio tur¬
be obsequentes: ⁊ agnoscant᷑ꝰ pueri duntes
fientes. Pariant simul. diues ⁊ pauꝑ. Pari¬
ant sumul: mulier aiues. ⁊ mulier pauꝑ. Nloi
artendant qͥt pariunt. Discedant paululũ.
Redeant: & cognoscant. Eece diues. i¬
chil attulisti in hunc mundũ. S nec aufer¬
re hine aliqͥd potes. Eoͥ dixi: dde natis hoc

Expanded text:
venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut si dicere emus in hunc mundum . Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri. Audi, et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat: Nihil intulimus in hunc mundum, utique quando nati sumus; sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de mundo exiemus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra pauperem? Quando nascuntur infantes, recedant de medio parentes, servi, clientes; recedant de medio turbae obsequentes, et agnoscantur pueri divites flentes. Pariant simul dives et pauper, pariant simul mulier dives et mulier pauper: non attendant quod pariunt, discedant paululum, redeant et agnoscant. Ecce, dives, nihil attulisti in hunc mundum: sed nec auferre hinc aliquid potes. Quod dixi de natis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mus aqͦ petamꝰ. qͥ petamꝰ: qͥd petamꝰ. Sed
petitur ⁊ anob̾. Mendici enim dei sumus.
ut agnoseat ille m̃dicos suos: agnosca¬
mus ⁊ nos nr̃õs. S ⁊ ibi etiã cogitemus
quando petit᷑ a nob. qui petunt. aqͥb pe¬
tunt : quid petunt. Qui petunt : homi¬
nes. Aquib petunt : Ab hominib. qui
petunt . Mortales. Aqͥb petunt: a mor¬
talib. Qui petunt. Fragiles. A quib
petunt: a fragilib. qui petunt :ͣ Miseri.
a quib petunt: amiseris. Excepta subs
tantia facultatũ : tales sunt qͥ petunt. qͣ¬
les sunt aqͥb petunt. Quã frontẽ habes
petendo. ad dnm̃ tuũ. qui ñ agnoseis parẽ
tuũ Non sum inquit talis. Absit ame:
ut talis sim. Inflatus. obsericatꝰ : ista
loquit᷑ de pannoso. S ego nudos int̾rogo.
Non int̾rogo inuestib quales sitis : so
quales nati fueritis. Ambo nudi: ambo
in firmi. Ambo miserã uitã mechoantes: ideo
umbo ꝑlorante s. E ece recole diues pͥmordi¬
atila uude utrũ huc aliqͥo attuleris. Iam

Expanded text:
mus, a quo petamus, qui petamus, quid petamus. Sed petitur et a nobis. Mendici enim Dei sumus: ut agnoscat ille mendicos suos, agnoscamus et nos nostros. Sed et ibi etiam cogitemus, quando petitur a nobis, qui petunt, a quibus petunt, quid petunt. Qui petunt? Homines. A quibus petunt? Ab hominibus. Qui petunt? Mortales. A quibus petunt? A mortalibus. Qui petunt? Fragiles. A quibus petunt? A fragilibus. Qui petunt? Miseri. A quibus petunt? A miseris. Excepta substantia facultatum, tales sunt qui petunt, quales sunt a quibus petunt. Quam frontem habes petendo ad Dominum tuum, qui non agnoscis fratrem tuum? Non sum, inquit, talis: absit a me ut talis sim. Inflatus, obsericatus ista loquitur de pannoso. Sed ego nudos interrogo: non interrogo in vestibus quales sitis, sed quales nati fueritis. Ambo nudi, ambo infirmi, ambo miseram vitam inchoantes, ideo ambo plorantes. Ecce recole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
plius in quiri uissit. Omagna uirtus mar¬
tiris. que ꝑ innocentis iniuriã noxium
absoluit apena. Impletum est illud apłi. qr
diligentib dm̃ oĩa cooꝑantur inbonum :
cum hec in iuria gradum huic construxit
quem scanderet ad regendam eccłam dĩ.

Expanded text:
plius inquiri jussit. O magna virtus Marplius inquiri jussit. O magna virtus Martyris, quae per innocentis injuriam noxium absolvit a poena: impletumque est illud Apostoli, quia diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum , cum haec injuria gradum 810 huic construxit, quem scanderet ad regendam ecclesiam Dei.