comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te qͣꝵ est reddita ratõ. Quare q̃dam aque
caleant q̃dã etiã ferueãt in tm̃ ut ñ posĩt
ẽẽ usui. nisi aut ĩ aꝑto euanuerũt. aut
mixtura frigide intepuerũt. plures cau¬
se redlũtur. Empedocles existimat igni¬
b quos multis locis t̾ra oꝑtos tegit aꝙͣ
calesce̾. si subiecti sint solo ꝑ qd̾ aquis tnͣs¬
cursus ẽ. face̾ solemus ⁊ dracones ⁊ mi¬
liaria ⁊ ꝯplures formas ĩ quib ereas
fistulas strumus. ꝑ dediue cirydatas.
ut sepe eũdem ignẽ ambiens aqͣ ꝑ tm̃¬
effluat spacii. qͣnͣtũ efficiendo calore sat
e̾ frigida intrat. effluit calida. Idem sbͤ
t̾ra empedocles existimat fieri quẽ non
falli credebãt. In quib balnearia sine
igne calefiũt. sp̃c in illa fu̾ens loco estu¬
anti effunditur. Hic ꝑtusos lapsus ñ
alit̾ qmͣ igne subdito parietes ⁊ uasa
balnei calefacit. Omĩs deniq frigida
tnͣsitu mutatur ĩ calidã. nec tͣhit sapo¬
rẽ euaporatõ. qr causa p̾labitur. Quidã

Expanded text:
ta est ratio. CAPUT 24 Quare quaedam aquae caleant, quaedam etiam ferueant in tantum, ut non possint esse usui, nisi aut in aperto euanuerunt aut mixtura frigidae intepuerunt, plures causae redduntur. Empedocles existimat ignibus, quos multis locis terra opertos tegit, aquam calescere, si subiecti sunt ei solo, per quod aquis transcursus est. Facere solemus dracones et miliaria et complures formas, in quibus aere tenui fistulas struimus per decliue circumdatas, ut saepe eundem ignem ambiens aqua per tantum fluat spatii, quantum efficiendo calori sat est: frigida itaque intrat, effluit calida. Idem sub terra Empedocles existimat fieri, quem non falli crede Baianis, quibus balnearia sine igne calefiunt: spiritus in illa feruens loco aestuante infunditur; hic per tubos lapsus non aliter quam igne subdito parietes et uasa balnei calefacit, omnis denique frigida transitu mutatur in calidam nec trahit saporem e uaporario, quia clausa praelabitur. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Nasci autẽ pisces posse in illo t̾raꝵ ꝓ
fũdo. sit inditiũ: qd̾ anguille latebro¬
sis locis nascũtur. Grauis ⁊ ip̃e cib
obigna uiã. Utiq si altitudo illas
luti penitus absꝯdit. ht̃ ergo ñ tm̃
uenas aqͣꝵ t̾ra. ex quib ꝯriuatis flu¬
mina effici possũt s annes magni¬
tudinis uaste. quoꝵ aliis semꝑ in
occulto cursus ẽ donec aliquo sinu
t̾re deuorẽtur alii sub aliquo lacu em̾¬
gũt. Iam quis ignorat ẽẽ q̃dam stag¬
na sine fũdo. Quorsus hoc ꝑtinet: Ut
sapor uarius: Propt̾ qͣtuor causas. Ex
latione eius nascitur. t̾cia ex spũ qui ĩ
aqm tnͣfiguratus ẽ. qrͣta ex initio q̃
sepe ꝯcipiũt corrupte ꝑ iniuriã. Hee

Expanded text:
Nasci autem posse pisces in illo terrarum Nasci autem posse pisces in illo terrarum profundo sit indicium, quod anguillae latebrosis locis nascuntur, grauis et ipsae cibus ob ignauiam, utique si altitudo illas luti penitus abscondit. Habet ergo non tantum uenas aquarum terra, ex quibus conriuatis flumina effici possint, sed amnes magnitudinis uastae, quorum aliis semper in occulto cursus est, donec aliquo sinu terrae deuorentur, alii sub aliquo lacu emergunt. Nam quis ignorat esse quaedam stagna sine fundo? Quorsus hoc pertinet? ut sapor uarius? Propter quattuor causas: ex dem, si mutatione eius nascitur; tertia ex spiritu, qui in aquam transfiguratus est; quarta ex uitio, quod saepe concipiunt corruptae per iniuriam.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ colorẽ ꝯponitur. Ex his nemo
morienti amico assidet. nemo uidere
mortẽ psstris sustinet qmͣ optauit. Qͥe¬
tus quisq funus domesticũ ad rogũ
ritur. ad mortẽ mulli ꝯcurritur. nich̾
e̾ enĩ illa formosius. Nõ temꝑo quin
utar int̾lũ tem̾arie uerbis. ⁊ ꝓpietatis
modũ excedã. Nõ sũt ad popina dẽtib
⁊ uẽtre ⁊ ore ꝯtẽti: ocłis quoq gulosi st̾.
magnã ium aqͣꝵ ĩ subt̾raneis occłus
fertilẽ fedoꝵ situ pisciũ. Si qͣnͣdo eru¬
pit. ĩmensã secũ efft̾ animaliũ turbã
horridã ⁊ turpẽ ac noxiã gustu. Certe
cũ ĩ pr̃ia circa urbẽ unde talis exili¬
usset unda: ꝑierũt quicꝙͣ illos ederãt
pisces: quos ignoto ante eã diem celo
nouus ostẽdit. Nec miꝵ. Erãt enĩ pin¬
giua ⁊ difft̾a. ut ex longo ocio corꝑa.
Ceteꝵ inex̾citata ⁊ tenebris saginata
⁊ lucis exꝑtia ex qͣ salubritas ducit᷑.

Expanded text:
unum colorem componitur." Ex his nemo unum colorem componitur." Ex his nemo morienti amico assidet, nemo uidere mortem patris sui sustinet, quam optauit. Quotusquisque funus domesticum ad rogum ritur; ad mortem mulli concurritur: "Nihil est enim illa formosius." Non tempero mihi quin utar interdum temerarie uerbis et proprietatis modum excedam: non sunt ad popinam dentibus et uentre et ore contenti: oculis quoque gulosi sunt. magnam uira aquarum in subterraneis occuli fertilem foedorum situ piscium: si quando erupit, effert secum immensam animalium turbam, horridam aspici et turpem ac noxiam gustu. Certe cum in Caria circa Idymum urbem talis exiluisset unda, perierunt quicumque illos ederant pisces, quos ignoto ante eam diem caelo nouus amnis ostendit. Nec id mirum: erant enim pinguia et differta ut ex longo otio corpora, ceterum inexercitata et tenebris saginata et lucis expertia, ex qua salubritas ducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clamore ꝓperãtib dabatur uia. Quo
ꝑuenere delicie: Iam ꝓ putrido his est
piscis occisus. hodieq ecluctus e̾. Nescio
de re magna tibi credere. ip̃e oporte me
credas. huc afferatur corã me auimũ
agat. Ad hũc fastũ ꝑuenit uent̾ deli¬
catoꝵ ut gustare ñ possint. nisi quem
ip̃o ꝯuiuio natãtem palpitãtemq
uider̃t. Qnͣtum sollertiã luxurie ꝑe¬
unt. bis accedũt: tantoq subtilius
cotidie ⁊ elegãtius aliquid excogitat.
furor usitata ꝯtẽpnens. Illa audiui¬
mus nich̾ est melius saxatili mullo.
at nũc aulimus nich̾ e̾ moriente for¬
mosius. Da michi ĩ manus iutreũ
ĩ quo exultet trepidet. Ubi multum
ubiq laudatus ẽ: ex illo ꝑ lucido uiua
monstrat. Uide qũo exarserit rubor. oĩ
accior minio. Uide qͣs ꝑ lat̾a uenas a¬
gat. Ette sanguineũ putes uẽtrem ꝙͣ
lucidũ quiddã ceruleũq sub ip̃o tpr̃e
effulsit. Iam porrigitur ⁊ pallet ⁊in

Expanded text:
et clamore properantibus dabatur uia. Quo et clamore properantibus dabatur uia. Quo peruenere deliciae? Iam pro putrido his est piscis occisus. "Hodie eductus est." – "Nescio de re magna tibi credere: ipsi oportet me credere; huc afferatur, coram me animam agat." Ad hunc fastum peruenit uenter delicatorum, ut gustare non possint, nisi quem in ipso conuiuio natantem palpitantemque uiderunt: tantum ad sollertiam luxuriae pereuntis accedit, tantoque subtilius cotidie et elegantius aliquid excogitat furor usitata contemnens! Illa audiebamus: "Nihil est melius saxatili mullo," at nunc audimus: "Nihil est moriente formosius; da mihi in manus uitreum, in quo exsultet et trepidet." Ubi multum diuque laudatus est, ex illo perlucido uiuarest, monstrat: "Uide quomodo exarserit rubor omni acrior minio! uide quas per latera uenas agat! ecce sanguineum putes uentrem! quam lucidum quiddam caeruleumque sub ipso tempore effulsit! iam porrigitur et pallet et in
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. Uitreis loculis afferũtur
ĩelusi ⁊ obseruatur morientiũ color.
ꝙͣ in multas mutatões mors luctãte
spu u̾tit. Alios necãt ĩ garo ⁊ gount
uiuos. Hii sũt qui fabulas putãt pis¬
cem uiu̾e posse sub t̾ra. ⁊ effõdi nõ ca¬
pi. Qmͣ credibile ill uidetur. si audirẽt
natare piscẽ in garo nec cene causa
occidisse suꝑ cenã cũ multũ ĩ deliciis
suit. ⁊ ocłos anteꝙͣ gulã pauit. Per-¬
mitte michi q̃stione seposita. castigare
illo formosius ip̃a colustatione aĩe sese
afficiẽti. Nubor primũ. deinde pallor suf¬
sero circũscribi se ⁊ fraudari tanto bono
sensit. Hoc adhuc tã pulcro spectacło
spiscatores fruebãtur. Quo coctũ pis¬
cem quo exanimẽ: In ip̃o fercłõ expiret.
Mirabamur tm̃ ĩ illis ẽẽ fastidiũ. ut
nollẽt atting̾e nisi eodẽ die captũ. qui
ut aiũt seꝑet ip̃m mare. Ideo cursu ad¬
uehebatur. ideo gerulis cũ anhelitu

Expanded text:
moritur; uitreis ollis inclusi afferuntur moritur; uitreis ollis inclusi afferuntur et obseruatur morientium color, quem in multas mutationes mors luctante spiritu uertit; alios necant in garo et condiunt uiuos. Hi sunt qui fabulas putant piscem uiuere posse sub terra et effodi, non capi! Quam incredibile illis uideretur, si audirent natare in garo piscem nec cenae causa occidi sed super cenam, cum multum in deliciis fuit et oculos ante quam gulam pauit? Permitte mihi quaestione seposita castigare nte illis formosius: ipsa colluctatione animae deficientis rubor primum, deinde pallor subs circumscribi se et fraudari tanto bono sensit: hoc adhuc tam pulchro spectaculo piscatores fruebantur. " Quo coctum piscem? quo exanimem? In ipso ferculo expiret." Mirabamur tantum illis inesse fastidium, ut nollent attingere nisi eodem die captum, qui, ut aiunt, saperet ipsum mare: ideo cursu aduehebatur, ideo gerulis cum anhelitu
Abbreviated transcription (Latin):
se illapsas urbes receperũt ⁊ ingẽtem
sa tenebris ⁊ locis amplis. aĩalia quoꝙ
illis ĩnasꝯtur. s tarda et informia it
ĩ aere ceto pĩgui q ꝯcepta. ⁊ aquis tor¬
pentib situ. Pleraꝙ ceca ex his ut tal¬
pe ⁊ sb̾terranei mures quib deest lumẽ
qr suꝑuacuũ e. Inde ut thephrastus
affirmat. pisces quibdã locis eruũtur.
Multa hoc loco tibi in mentẽ ueniunt
q̃urbane ut ĩ re incredibili falulã di¬
cas. ñ cum retib aliꝙ̃ nec cũ hamis.
s cũ dolabra ire piscatũ. Expesto: ut
aliquis ĩ mariu̾setur. Quid est qd̾ nõ
pisces ĩ t̾ram tnͣseant. si nos maria
tnͣsimus ꝑmutabimus sedes. hoo mi¬
raris accidere: Qnͣto ĩ credibiliora sũt
oꝑa luxurie. quotiens natura aut m̃¬
titur aut iũcitur. Incubili natãt pi¬
sces. ⁊ sub ip̃a m̃sa capitur. qui statĩ
tnͣferatur in niesam. Par uidetur re¬
cens mullus nisi qui ꝯuiue manu

Expanded text:
saepe illapsas urbes receperunt et ingentem saepe illapsas urbes receperunt et ingentem sa tenebris et lacus ampli. Animalia quoque illis innascuntur, sed tarda et informia ut in aere caeco pinguique concepta et aquis torpentibus situ; pleraque ex his caeca ut talpae et subterranei mures, quibus deest lumen, quia superuacuum est; inde, ut Theophrastus affirmat, pisces quibusdam locis eruuntur. Multa hoc loco tibi in mentem ueniunt quibus urbane in re incredibili fabulae dicas, "non cum retibus aliquem nec cum hamis sed cum dolabra ire piscatum! Expecto ut aliquis in mari uenetur." Quid est autem quare non pisces in terram transeant, si nos maria transimus? Permutabimus sedes! Hoc miraris accidere: quanto incredibiliora sunt opera luxuriae, quotiens naturam aut mentitur aut uincit? In cubili natant pisces, et sub ipsa mensa capitur qui statim transferatur in mensam: parum uidetur recens mullus, nisi qui in conuiuae manu
Abbreviated transcription (Latin):
gusta sũt. ⁊ occasionẽ singłis q̃rere. cũ
possim eandẽ causã de om̃ib redd̾e. Quẽ¬
admodũ qrͣtana ad horã uenit. quẽad¬
modũ ad tẽpus podagra respondet. ꝙ̃¬
admodũ purgatio si nich̾ obstitit statu¬
tũ diẽ seruat quẽad mod̾ p̾sto ẽ ad mẽ¬
sem suũ ꝑtus. sic aq̃ int̾ualla hñt. qui¬
b se retrahant ⁊ quibz se reddant. Que¬
dant. Quedã uero int̾ualla minora st̃.¬
⁊ ideo notabilia q̃dã maiora nec minꝰ
certa. ⁊ qd̾ ht̃ miꝵ eꝰ cũ uideas ordinẽ
reꝵ ⁊ naturã ꝑ ꝯstituta ꝓced̾e̾: Hiems
ñꝙͣ aberrauit. estas suo tpre incaluit.
Autũn ueris q inde. unde solet fasta
mutatõ ẽ. Tam solsticiũ ꝙͣ equinoctiũ
suos dies retulit. Sũt ⁊ sub t̾ra minꝰ
nota nob̾ iura nature. s ñ minus c̾ta
spetus uasti sũt ingẽtes q recessus ac¬
spacia supẽsis hinc ⁊ inde mõtib laxa
Sũt abrupti ĩ infinitũ hyatus. qui

Expanded text:
gusta sunt, et occasionem singulis quaerere, cum gusta sunt, et occasionem singulis quaerere, cum possim eandem causam omnibus reddere. Quemadmodum quartana ad horam uenit, quemadmodum ad tempus podagra respondet, quemadmodum purgatio, si nihil obstitit, statum diem seruat, quemadmodum praesto est ad mensem suum partus, sic aquae interualla habent, quibus se retrahant et quibus redeant. Quaedam autem interualla minora sunt et ideo notabilia, quaedam maiora nec minus certa. Ecquid hic mirum est, cum uideas ordinem rerum et naturam per constituta procedere? Hiems numquam aberrauit, aestas suo tempore incaluit, autumni uerisque, unde solet, facta mutatio est; tam solstitium quam aequinoctium suos dies rettulit. Sunt et sub terra minus nota nobis iuspecus uasti ingentesque recessus acspatia suspensis hinc et inde montibus laxa; sunt abrupti in infinitum hiatus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit sãgunẽ ita int̾solutis ac pacte¬
factis uenis ruius aut flum̃ effũdit᷑.
Int̾est qͣnta aꝑta sit uena q̃ modo con¬
sũpta aqͣ deficit. modo excetatur aliquo
ĩpedim̃to. modo coit uelut ĩ cicatricẽ.
ꝯprimitq ꝙͣ patefecerat uiã. Modo il¬
la uis t̾re ꝙͣ eẽ mutabilẽ diximus. de¬
sinit posse alim̃ta ĩ humorẽ ꝯu̾tere.
Aliqñ aut̃ ex hausta replẽtur. modo ꝑ
se uirib recollectis modo aliũde tnͣsla¬
tis. Sepe enĩ inania apposita plenis
humorẽ in se aduocauert̃. sepe t̾ra si fa
gignat humorẽ. Sepe colligitur roris
modo tenius ⁊ disꝑsus liquor. qui ex
multis ĩ unũ locis ꝯfluit. sudorẽ aqui¬
leges uocãt. qr gutte q̃dã uł pressura
loci elidũtur. ułꝰ estu euocãtur Hec te¬
nius unda uix fonti sufficit. uł ex mag
dã fontes senis horis pleni. senisq sicti
sũt: Suꝑuacuũ ẽ noĩare singła flu¬
mina q̃ certis m̃sib magna. c̾tis an¬

Expanded text:
dit sanguinem, ita in terra solutis ac patedit sanguinem, ita in terra solutis ac patefactis uenis riuus aut flumen effunditur. Interest quanta aperta sit uena: quae modo consumpta aqua deficit, modo excaecatur aliquo impedimenta, modo coit uelut in cicatricem comprimitque quam perfecerat uiam; modo illa uis terrae, quam esse mutabilem diximus, desinit posse alimenta in umorem conuertere. Aliquando autem exhausta replentur modo per se uiribus recollectis, modo aliunde translatis: saepe enim inania apposita plenis umorem in se auocauerunt; saepe terra, si facgignat umorem; saepe colligitur roris modo tenuis et dispersus liquor, qui ex multis in unum locis confluit sudorem aquileges uocant, quia guttae quaedam uel pressura loci eliduntur uel aestu euocantur. Haec tenuis unda uix fonti sufficit: et ex magn quare quidam fontes senis horis pleni senisque sicci sunt? Superuacuum est nominare singula flumina, quae certis mensibus magna certis an
Abbreviated transcription (Latin):
e̾: s multa gen̾a humoris. alia neces¬
sarii alia corrupti ⁊ paulo pingiuio¬
ris in capite cerebrũ ĩ ossib medulle
musci saliueq ⁊ lacrime ⁊ quiddã
additũ articłis. ꝑ qd̾ citius flectãtur
ex lubrico: sic in t̾ra quoq sũt humo¬
ris gen̾a ꝯplura. Qdam q̃ mature
durẽtur. hĩc e̾ oĩs metalloꝵ humus
ex quib petit aurũ argẽtumq auari¬
cia. ⁊ q̃ in lapidẽ ex liquore u̾tuntuꝵ.
In q̃dam u̾o t̾ra humorq putrescunt.
sicut bitum̃ ⁊ cet̾a huic similia. Hec
ẽ causa aqͣꝵ scd̃̾m legẽ nature uolun¬
tatẽq nascentiũ. Ceteꝵ ut ĩ nr̃is corpo¬
rib. ita ĩ illa sepe humores. uicia ꝯci¬
piũt ictus aut qͣssatio aliqͣ aut loci se¬
niũ. aut frigus. aut estus corrumꝑe
naturã ⁊ sulphuratõ ꝯtͣxit humorẽ.
qui modo diuturnus modo breius.
Ergo ut ĩ corꝑib nr̃is sãguis cũ ꝑcus¬
sa uena e̾. tãdiu manat donec om̃is

Expanded text:
est sed multa genera umoris, alia necesest sed multa genera umoris, alia necessarii, alia corrupti ac paulo pinguioris in capite cerebrum, in ossibus medullae, muci saliuaeque et lacrimae et quiddam additum articulis, per quod citius flectantur ex lubrico, sic in terra quoque sunt umoris genera complura, quaedam quae mature durantur, hinc est omnis metallorum fructus, ex quibus petit aurum argentumque auaritia, et quae in lapidem ex liquore uertuntur; in quaedam uero terra umorque putrescunt, sicut bitumen et cetera huic similia. Haec est causa aquarum secundum legem naturae uoluntatemque nascentium. Ceterum, ut in nostris corporibus, ita in illa saepe umores uitia concipiunt: aut ictus aut quassatio aliqua aut loci senium aut frigus aut aestus corrupere naturam; et sulphuratio contraxit umorem, qui modo diuturnus est, modo breuis. Ergo ut in corporibus nostris sanguis, cum percussa uena est, tam diu manat donec omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uirilẽ uocãt mare muliebrẽ omnẽ ali¬
am. Ignẽ uocãt masclm. qr ardet flam¬
ma. ⁊ feminã qr lucet ĩnoxius tactu.
q. femine nom̃ assignãt huic trasta¬
bili ⁊ culte. Mare enĩ ẽ ab initio secłi
ita ꝯstitutũ. h̃t suas uenas. quib ĩple¬
tur atq estuat. Quõ maris. sic ⁊ huiꝰ
aq̃ initioris. Uasta maris ĩ occłto iuã
e ꝙͣ nullus fluminis cursus exhau¬
riet. addita e̾ uiriũ ratõ. Cantũ ex illa
qnͣtũ sẽꝑ fluere opus sit. emittitur. Q̃
dam ex istis sũt quib assentire possimꝰ.
S hoc ãpluis censeo. placet natura regi
t̾ram ⁊ quidẽ ad nr̃oꝵ corꝑm exẽplar.
ĩquib ⁊uene sũt ⁊ arterie. Ille sãgui¬
nis. hee sp̃c̃ receptacłã. In t̾ra quoq ali
Adeoq ad similitudinẽ illã humano¬
rũ corꝑm natura formauit. ut maio¬
res quoq nr̃i aqͣꝵ appellau̾unt uenas.
S quẽad modũ ĩ nobis ñ tm̃ sãgius

Expanded text:
uirilem uocant mare, muliebrem omnem aliuirilem uocant mare, muliebrem omnem aliam; ignem uocant masculum, qua ardet flamma, et feminam, qua lucet innoxius tactu; que, feminae nomen assignant huic tractabili et cultae. Mare unum est, ab initio scilicet ita constitutum; habet suas uenas, quibus impletur atque aestuat. Quomodo maris sic et huius aquae mitioris uasta in occulto uis est, quam nullius fluminis cursus exhauriet. Abdita est uirium ratio: tantum ex illa, quantum semper fluere ‹pos›sit, emittitur. CAPUT 15 Quaedam ex istis sunt, quibus assentire possumus. Sed hoc amplius censeo: placet natura regi terram et quidem ad nostrorum corporum exemplar, in quibus et uenae sunt et arteriae, illae sanguinis, hae spiradeoque ad similitudinem illa humanorum corporum natura formauit, ut maiores quoque nostri aquarum appellauerint uenas. Sed quemadmodum in nobis non tantum sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ effluẽs aqͣ. Satis ⁊ multũ uiriũ decli¬
illi: cũ dixi elem̃tum ẽ. Intelligis qd̾ ab
ut thales ait uelentissimũ elem̃tum ẽ.
Hoc fuisse primũ putat ex hoc surrexisse
oĩa. S nos quoq i eadẽ sentẽtia. aut
in ultima eius sumus. Dicimus enĩ
ignẽ ẽẽ qui occupet mũdũ. ⁊ ĩ se cũcta
ꝯu̾tat. Hũc euanilũ languẽtemq ꝯsi¬
dere ⁊ nicħ relĩqui aliud ĩ reꝵ natura
igne restincto ꝙͣ humorẽ. In hoc futuri
mũdi spem latere. Ita ignis exitus mũ
qͣrtas redactus ẽ. sic positus ut sufficet
e̾. Alit enĩ t̾raꝵ orbẽ aqͣ sustin̾i ⁊ uehi
da. cũ ĩ humore sit totus. Hac rudẽ et
uet̾em sentẽtiam explode. nec e̾ qd̾ cre¬
das ĩ hũc orbẽ aqmͣ subire ꝑ rimas ⁊
face sentinã. Egiptii qͣtuor elem̃ta fece¬
rũt. deinde ex singłis bina. maria. femi¬
nea. aerem marẽ iudicãt. qr uẽtus eᷤᷤ
feminã qr nebulosus ⁊ iuers. Aquam

Expanded text:
est fluens aqua. Satis et multum illi uirium deest fluens aqua. Satis et multum illi uirium dedi, cum dixi: "elementum est": intellegis quod ab ut Thales ait, "ualentissimum elementum est." Hoc fuisse primum putat, ex hoc surrexisse omnia. Sed nos quoque aut in eadem sententia aut in uicinia eius sumus: dicimus enim ignem esse qui occupet mundum et in se cuncta conuertat, hunc euanidum languentemque considere et nihil relinqui aliud in rerum natura igne restincto quam umorem, in hoc futuri mundi spem latere: ita ignis exitus mundctione rerum ad quartas redactus est, sic positus, ut sufficere est. Ait enim terrarum orbem aqua sustineri et uehi da, cum mundus in umore sit totus. Hanc ueterem et rudem sententiam explode: nec est quod credas in hunc orbem aquam subire per rimas et facere sentinam. Aegyptii quattuor elementa fecerunt, deinde ex singulis bina paria: aera marem iudicant qua uentus est, feminam qua nebulosus et iners; aquam
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͥ est illi. hec quoq cũ toto disposita
est. Que sit hec q̃ris: Occeans. ⁊ qd̾cũ¬
q ex illo mari t̾ras intluit. Iudicant
quidã flumina quoq quoꝵ in enarrabił
natura e̾ cũ ip̃o mũdo traxisse prĩcipia
ut histiũ ut nilũ. uastos annes mag̾¬
q insignes ꝙͣ ut dici possit eandẽ illis
originẽ qmͣ eẽ cet̾is. Hec est ergo ut ui¬

Expanded text:
aliquod est illi, haec quoque cum toto disposita aliquod est illi, haec quoque cum toto disposita est. Quae sit haec quaeris? Oceanus et quodcumque ex illo mare terras interluit. Iudicant quidam flumina quoque, quorum inenarrabilis natura est, cum ipso mundo traxisse principia, ut Histrum, ut Nilum, uastos amnes magisque insignes, quam ut dici possit eandem illis originem quam ceteris esse. Haec est ergo aqu
Abbreviated transcription (Latin):
tia ẽ. ⁊ nimia gͣuitate defertur ĩ somnũ.
sic huius aque sulphurea ius ⁊ hñs
qd̾dã acrius ex aere uirus. noxio m̃tem
aut furore mouet aut sopore ꝯprimit. ħ
moderato guiture traxit. Haut aliter
titubat qmͣ si mexa uina bibiss. In qͥs¬
dam specus qui despexere morũttur tam
uelox malũ. ut tnͣsuiolantes aues deiciat.
Talis ẽ aer talis locus. ex quo letalis aqͣ
distillat. Qd si remissior fuit aeris ⁊ loci
pestis. ⁊ ip̃a quoq tp̃ratior noxa. nichil
amplius ꝙͣ temptat n̾uos. uelut ebrie¬
tate torpẽtes. Nec mirorsi locus atq
aer aqͣs inficit. similes ꝙ regionib red¬
dit ꝑ qͣs ⁊ ex quib ueniũt. Pabrili sa¬
por apparet in lacte ⁊ ium uis exiftit ĩ
aceto. Nulla res ẽ. q̃ ñ eius quo nascitur
causas reddat. Aliud e̾ aqͣꝵ genus qd̾
nobis placet cepisse cũ mũdo. siue ille
et̾nus eꝰ. hoc quoq fuit semꝑ. siue ĩitiũ

Expanded text:
ntia est et nimia grauitate defertur in somnum, ntia est et nimia grauitate defertur in somnum, sic huius aquae sulphurea uis habens quoddam acrius ex aere noxio uirus mentem aut furore mouet aut sopore opprimit. Hoc moderato gutture traxit, haut aliter titubat, quam si mera uina bibisset." In quosdam specus qui despexere, moriuntur; tam uelox malum est, ut transuolantes aues deiciat: talis est aer, talis locus, ex quo letalis aqua destillat. Quod si remissior fuit aeris et loci pestis, ipsa quoque temperatior noxa nihil amplius quam temptat neruos uelut ebrietate torpentes. Nec miror, si locus atque aer aquas inficit similesque regionibus reddit, per quas et ex quibus ueniunt: pabuli sapor apparet in lacte, et uini uis existit in aceto. Nulla res est, quae non eius, quo nascitur, notas reddat. Aliud est aquarum genus, quod nobis placet coepisse cum mundo: siue ille aeternus est, haec quoque fuit semper, siue initium
Abbreviated transcription (Latin):
loca sulphure an nitro an bitumine
plena tnͣsierũt. Hac rõne corrupte: cũ
uite ꝑicło bibũtur. Illinc ilło de quo
ouidius ait. Flum̃ hñt cicones. qd̾ po¬
tum saxea reddit iuscera. qo̾ tactis in¬
ducit marmora reb. Melicatũ ẽ ⁊ eiꝰ
nature h̃t liũ ut corꝑib ad glutinz
⁊ obduret. Quẽadmod̾ puteolanus
pulius si aqm attigit falsũ ẽ. ⁊ eꝯtͣrio¬
hec aqͣ si soludũ tengit. heret ⁊ affigit᷑
Inde ẽ qd res adieste in eundẽ lacũ. lapi¬
dee subinde extrahũtur. Qd̾ ĩ italia
qubusdã locis euenit. siue uirgã siue
frondẽ dim̾seris. lapidem post pau¬
cos dies extrahis. Cirꝯfũditur enĩ
corpi limus. allinitur q paulatĩ. hoc
minus tibi uidebitur miꝵ si notai̾s
albulas ⁊ fere sulphuratã aqmͣ circa
faucib hausit ut idẽ poeta ait aut
furit. ant patrtur miꝵ gͣuitate soporẽ. Si¬
nulẽ ht̃ ium mero s uehemẽtiorem. Nam
quẽadmod̾ ebrietas donec exsictetur dem̃¬

Expanded text:
rest utrum loca sulphure an nitro an bitumine plena transierint; hac ratione corruptae cum uitae periculo bibuntur. Illinc illud, de quo Ouidius ait "flumen habent Cicones, quod potum saxea reddit uiscera, quod tactis inducit marmora rebus;" medicatum est et eius naturae habet limum, ut corpora adglutinet et obduret. Quemadmodum Puteolanus puluis, si aquam attigit, saxum est, sihaec aqua, si solidum tetigit, haeret et affigitur. Inde est quod res abiectae in Uelinum lacum lapideae subinde extrahuntur; quod in Italia quibusdam locis euenit: siue uirgam siue frondem demerseris, lapidem post paucos dies extrahis; circumfunditur enim corpori limus adliniturque paulatim. Hoc minus tibi uidebitur mirum, si notaueris Albulas et fere sulphuratam aquam circa faucibus hausit", ut idem poeta ait, "aut furit aut patitur mirum grauitate soporem;" similem habent uim mero, sed uehementiorem nam quemadmodum ebrietas, donec exsiccetur, deme
Abbreviated transcription (Latin):
licet. Quedam nos magis torq̃nt
quã debent. quedam. autem tõqnt
que debent. Quedam torquet qye
omĩo nõ debeant. Aut agimus do¬
lorem aut fingimus aut precipi¬
mus.

Expanded text:
Quaedam ergo nos magis torquent quam debent; quaedam ante torquent quam debent; quaedam torquent, cum omnino non debeant. Aut augemus dolorem aut fingimus aut praecipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uersipellere simplicitatis inimi¬
faciet uirumminacem. imflatum
turbidum.anquictum et inquas¬
cumq excellentias dictorum atq¬
fcõrum neglecta honestate festiu
qui momtis omnib supcilia sub¬
ringens ut bestiarius etiam quic

Expanded text:
versipellis, et simplicitatis inimifaciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias dictorum actorumque, neglecta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
socio q̃r. quia iustuz est. oĩa ista mͥ
ḋuisticialocus tdit. Ilic inuc̃io eq¬
tatem ꝑse expectãdã. nec metu noc
adillam coginec mercede condu¬
ci. Nõ cẽ iustum cui quidquam
in hac uirtute placet preter ip̃a
hoc tam̃ persuasi michi ⁊ꝑhibri
quid ista precepta ꝓficiunt que
erudiint. docent pcepta dare sci¬
enti suꝑuacuu est nesciẽti paru.
audire enĩ debet ño tatũ quid sibi
p̃cipiatur.s etiã quare utrũ inqua
ueras opinones habenti debonis
malisꝙ sunt necc̃ia an ñ habenti
Quiño habet nichil ate .to iuua¬
bitur. Aures cius contraria moĩtio¬
nib tuis fama possedit. Qui habet
ex actum uidiciũ defugiẽdis idicis
petendisq scit sibi faciedum scit etiã
tetacente. Tota ergo ꝑs ista philo¬
que deliquimus. ¶ Aut mest aĩo
prauis oppinionib malicia c̃cta. au
etia si nõ est falsis occupatus ad falsa
ꝓeliuis est. ⁊ cito sꝑe̾ ꝙ no optet trahen¬
te corrũpitur. ¶Itaque debemus

Expanded text:
iustum est. Omnia ista mihi de iustitia locus tradit. Illic invenio aequitatem per se expetendam, nec metu nos ad illam cogi nec mercede conduci, non esse iustum, cui quidquam in hac virtute placet praeter ipsam. Hoc cum persuasi mihi et perbibi, quid ista praecepta proficiunt, quae eruditum docent ? Praecepta dare scienti supervacuum est, nescienti parum. Audire enim debet non tantum, quid sibi praecipiatur, sed etiam quare. Utrum, inquam, veras opiniones habenti de bonis malisque sunt necessaria an non habenti ? Qui non habet, nihil a te adiuvabitur; aures eius contraria monitionibus tuis fama possedit. Qui habet exactum iudicium de fugiendis petendisque, scit, quid sibi faciendum sit, etiam te tacente. Tota ergo pars ista philoquae delinquimus: aut inest animo pravis opinionibus malitia contracta aut, etiam si non est falsis occupatus, ad falsa proclivis est et cito specie quo non oportet trahente corrumpitur. Itaque debemus
Abbreviated transcription (Latin):
uita. nõ que ẜm nobu̾tate est s
scđm natura. Cu uirtutez un¬
turpitudiez solu malum fugĩt
Reliqua omĩa diuicias honores
bona ualitudine.uires. imperia
adnumeradaz. nec malis moĩ¬
torem nõ desida̾ut ad singła q
dicat sic incede sic cena. hoc uiro
hoc femine. hoc marito. hoccelibi
conuenit. Istaem̃ qui diligen¬
tissime monẽt ip̃i facere nõ pos¬
sunt. hec pedagogus puero. hec
auia nepoti p̾cipit. Et irascedum
nõ ec̃ magister iracũdissimꝰ disp¬
putat. Siludum littarũ intra¬
ueris scies ista que ingenti suꝑ¬
cilio phrlosophi iactant. inꝑue¬
rili c̃e prescpͥto. utrum manifesta¬
deinde. an dubia ꝑcipies. ñ desi¬
derant manifesta monitorem p̃¬
cipienti dubia nõ creditur. Suꝑ¬
uacuum est ergo p̃cipere. id.adco
sic disce. Si romones quod ob¬
scurum.⁊ ambiguum ꝓbatõib
adiuuadum erit. Si ꝓbaturꝰ es
illa ꝑque ꝓbas plus ualẽt q̃ per¬

Expanded text:
uptatem est, sed secundum naturam, cum virtutem unturpitudinem solum malum fugerit, reliqua omnia, divitias, honores, bonam valitudinem vires, imperia,adnumerandam nec malis, monitorem non desiderant ad singula, qui dicat: sic incede, sic cena. Hoc viro hoc feminae, hoc marito hoc caelibi convenit. Ista enim qui diligentissime monent, ipsi facere non possunt. Haec paedagogus puero, haec avia nepoti praecipit, et irascendum non esse magister iracundissimus disputat. Si ludum litterarium intraveris, scies ista, quae ingenti supercilio philosophi iactant, in puerili esse praescripto. "Utrum deinde manifesta an dubia praecipies? Non desiderant manifesta monitorem, praecipienti dubia non creditur; supervacuum est ergo praecipere. Id adeo sic disce. Si id mones, quod obscurum est et ambiguum, probationibus adiuvandum erit. Si probaturus es, illa per quae probas plus valent
Abbreviated transcription (Latin):
ar.ad debet hẽ manifestũ sẽsuq
cõphesũ exquo oziat᷑ ⁊ crescat.
sic bta uita fu̾damͥtũ ⁊ initium.
amanifestis ducist. ⁊ eo ꝙ sub
sesum cadat. Nempe uos ama¬
nifestis btãm uitã mitiu sui ca¬
cotigit protinus nato. no dico
uonũ. s mitium boni. Tu sũmũbo¬
num uo luptatẽ ĩfãtie donas. ut
inde ĩcipiat nascẽs quo cõsuma¬
c̾ hõ perueit. Cacum radicis loco
panis. Siquis dicẽt illum ĩmat̾¬
no ut̾o latentẽ sexus quoq incep¬
titener̃ et ĩpertectũ ⁊ ĩform̃iam

Expanded text:
d debet habere manifestum sensuque conprehensum, ex quo oriatur et crescat, sic beata vita fundamentum et initium a manifestis ducit et eo, quod sub sensum cadat. Nempe vos a manifestis beatam vitam initium sui caest, quod contigit protinus nato, non dico bonum, sed initium boni. Tu summum bonum, voluptatem, infantiae donas, ut inde incipiat nascens, quo consummatus homo pervenit. Cacumen radicis loco ponis. Si quis diceret illum in materno utero latentem, sexus quoque incerti, tenerum et inperfectum et info
Abbreviated transcription (Latin):
ĩte bonũ ẽ. Perfecta rõ. hãc tu ao
suũ finẽ euoca. ĩ quãtũ põt pluri¬
mũ c̾scere. Tunc btin ẽe. te iudi¬
ca. cum tibi gaudiũ om̃e nasce¬
tur cum uisis. que hoĩes eripĩt.
optãt. custodiunt. nicħ ĩueneis.
non dico qd malis. s quod uelis.
Soreuẽ tibi formula dabo. qua
te metuaris qua te ꝑfectu e ẽ.
iã sẽtias. Tũc he̾bis tuũ cũ ĩtellige
ĩ fellicissimos ẽẽ felices. Uale:

Expanded text:
in te bonum est ? Perfecta ratio. An tu ad in te bonum est ? Perfecta ratio. An tu ad suum finem hanc evocas, in quantum potest plurimum crescere ? Tunc beatum esse te iudica, cum tibi ex ea gaudium omne nascetur, cum visis, quae homines eripiunt, optant, custodiunt, nihil inveneris, non dico quod malis, sed quod velis. Brevem tibi formulam dabo, qua te metiaris, qua perfectum esse iam sentias: tunc habebis tuum, cum intelleges infelicissimos esse fel
Abbreviated transcription (Latin):
uirt̾. nec perfectu Hec .i. ratio.¬
nabilib solis cõtingũt quib
datũ ẽ. scire.qrͣ qͣtenus. quẽad
Ita bonũ ĩ nullo est. nisi ĩ quo ro
Quo nũc ꝑtineat ista disputa¬
tio. quei̾s.⁊ quid aĩo tuo profu¬
tura sit.Bico. ⁊ exercet. allu.⁊ a
acuit ⁊ utiq aliquid accrũ oe¬
cupatioe honesta tenet. Prodẽ
tuum ostẽdo. site a mutis aialib
separo.si cum deo pono. Quid ĩ¬
qũa uires corpis alis et exertes.
Pecudibo ista maiores fersq nã
cocessit. Quid ex cous formam
Cum omĩa fecei̾s amutis aialibꝰ
decore uncei̾s. Quid capillũ in¬
genti diligẽtia comis. Cum illũ
uł effuderis more parthoruuel
germanorũ mo iunxeĩs.uelut
scythe solent sparsei̾s. ĩquolib
equo densior iactabit᷑ iuba. hor¬
rebit ileonũ ceruice formosior
Cum te aduelocitatẽ parauei̾s.
par lepusculo nõ eris. Uis ture¬
lictis in quibꝰ uincite nec̃e est.
huana se extollẽs nicħ extra se
sui ponẽs rõnale aĩales. Qd ergo

Expanded text:
 Haec enim rationalibus solis contingunt, quibus datum est scire quare, quatenus, quemadmodum. Ita bonum in nullo est, nisi in quo ratio. Quo nunc pertineat ista disputatio quaeris, et quid animo tuo profutura sit ? Dico: et exercet illum et acuit et utique aliquid acturum occupatione honesta tenet. Prodesttuum ostendo, si te a mutis animalibus separo, si cum deo pono. Quid, inquam, vires corporis alis et exerces ? Pecudibus istas maiores ferisque natura concessit. Quid excolis formam ? Cum omnia feceris, a mutis animalibus decore vinceris. Quid capillum ingenti diligentia comis ? Cum illum vel effuderis more Parthorum vel Germanorum modo vinxeris vel, ut Scythae solent, sparseris, in quolibet equo densior iactabitur iuba, horrebit in leonum cervice formonsior. Cum te ad velocitatem paraveris, par lepusculo non eris. vis tu relictis, in quibus vinci te necesse est, humana se extollens, nihil extra se sui ponens. Rationale animal es. Quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
scitur. cũ incidit ques sensus ad¬
mouẽt᷑ taqũa quos reminiscit.¬
um eiꝰ admotũ ẽ. In stabulo d
nulla illa uia ẽ. quãuis sepe cã¬
cate memoria ẽ. tertiu no tẽpꝰ¬

Expanded text:
scitur, cum id incidit, quo sensus admoneretur; tamquam equus reminiscituum eius admotus est. In stabulo quidem nulla illi viae est quamvis saepe calcatae memoria. Tertium vero temp
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ que quãtũ adĩtlłctũ boni ac
mali eque maturꝰ ẽ ⁊ nõ mag̾ in¬
fans.ad hoc boĩ capax ẽ. qua arboͣ.
aut mutũ aliqd̾ aĩal. Quare aũt
bonũ marbore aĩaliq muto ñ ẽ.
Quia nec ratio obhoc ĩ infantie
quoq nõ ẽ Nam et hinc de est.
Tunc ad bonũpueiet. cũ ad roez
puen̾it. Est aliq ĩrationale aĩal
le. s ĩꝑfectũ. In nullo hoꝵ bonu
rõ illud secum affert. Quio ergo
int̾ ista que retuli distat. In eo ꝙ

Expanded text:
boni ac mali, aeque maturus est, et non magis infans adhuc boni capax est quam arbor aut mutum aliquod animal. Quare autem bonum in arbore animalique muto non est ? Quia nec ratio. Ob hoc in infante quoque non est, nam et huic deest; tunetunc ad bonum perveniet, cum ad rationem perveneris Est aliquod inrationale animal, le sed inperfectum; in nullo horum bonum, ratio illud secum adfert. Quid ergo inter ista, quae rettuli, distat ? In eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et tãtum ab ẽ ab ĩfantia. quatũ
apͥmo ultimũ. quatũ abinitio ꝑ¬
fectũ.Ergo nec intenero mo colo¬
scẽte corpusculo ẽ. Ad ni non
sit nõ magis qua ĩsemine hoc
Sidicas aliqd arboris acut sati
bonũ  louimꝰ. hoc nõ ẽ inpͥma
fronde que emissa cũ maxime
solũ rũpit. Est aliqd̃ bonũ t̾tici.
Hoc ñdum ẽ. ĩherbalatẽte. nec
dum  follicłos exentspica molł.
s cum frum̃tũ estas ⁊ debita ma¬
turitas coxit. Qũẽ aḋm omĩs nã
bonũ suũ. nisi cosumata ño pro¬
fert. ita hoĩs bonũ nõ ẽ inhoĩe nisi
cum illa rõ ꝑfecta ẽ. Qd aũt hoc bo¬
nũ dicã. Liber aĩmꝰ. erectꝰ alia subi¬
tiens sibi.se nulli. ac bonũ adeo
nõ recipit ĩfantiaat pueritia nõ
sꝑet. adolescẽtia impbe spet. Bñ
agitur tum senectute. si ad illiro
logo studio intẽtoq ꝑueĩet. si hoc
et᷑ bonũ et intelligibile ẽ. Dixisti
ĩquit aliqd bonu eẽ. arboris aliq
herbe. Pot ergo aliꝙ eẽ ⁊ ĩfantis

Expanded text:
et tantum abest ab infantia, quantum a primo ultimum, quantum ab initio perfectum. Ergo nec in tenero, modo coalescente corpusculo est. Quidni non sit ? Non magis quam in semine. Hoc si dicas, aliquod arboris ac sati bonum novimus; hoc non est in prima fronde, quae emissa eum maxime solum rumpit. Est aliquod bonum tritici; hoc nondum est in herba lactente nec cum folliculo se exerit spica mollis, sed cum frumentum aestas et debita maturitas coxit. Quemadmodum omnis natura bonum suum nisi consummata non profert, ita hominis bonum non est in homine, nisi cum illi ratio perfecta est. Quod autem hoc bonum ? Dicam: liber animus, erectus, alia subiciens sibi, se nulli. Hoc bonum adeo non recipit infantia, ut pueritia non speret, adulescentia inprobe speret; bene agitur cum senectute, si ad illud longo studio intentoque pervenit. Si hoc est bonum, et intellegibile est. " Dixisti," inquit, " aliquod bonum esse arboris, aliquod herbae; potest ergo aliquod esse et infantis."
Abbreviated transcription (Latin):
qua ĩalus aialib tardior. Quod
siquis uell nõ ocuł s tactu mi¬
nuta discerne. subtilior ad hoc
acies nulla quã oculoꝵ ⁊ ĩtẽtior
daret.bonũ malũq dinosceret.
Uides ĩquata ignorãtia u̾itatis
u̾setur. et qua humi sublima ac
diuina ꝓiecei̾t. apud que de su¬
mo bono maloq uidicat tactꝰ¬

Expanded text:
quam in aliis animalibus tardior. Quid si quis vellet non oculis, sed tactu minuta discernere ? Subtilior ad hoc acies nulla quam oculorum et intentior daret bonum malumque dinoscere. Vides in quanta ignorantia veritatis versetur et quam humi sublimia ac divina proiecerit, apud quem de summo, bono malo, iudicat tact
Abbreviated transcription (Latin):
illum meũ misi et admeillisuu
miserũt. set tolime ḋmedio. ꝓu¬
ta et post mortẽ nichil exhomine
restare. Eque magnũ ãiuim hẽo ⁊̃
simis quã trãsiturus excedo. Na
tammultis uixit ãnis quã potuit
et pancoru u̾suũ lib̾ est. ⁊ quidem
laudãdꝰ atq utilis annales tã usu
scis. quã nõ dedero sisint. ⁊ quid no¬
centur. hoc est uita quoruda loga
et quod tam usu sequitur ãnales
nũquid feliciore iudicas cum q
sũmo die muneus qua eũ qui
melio occidit᷑. Num qd alique
tam stulte cupidum eẽ uite putã
ut uigilariinspoliario quã mare¬
na malit nõ maiore spacio alter

Expanded text:
illo meum misi et ad me illi suum illo meum misi et ad me illi suum miserant. Sed tolli me de medio puta et post mortem nihil ex homine restare; aeque magnum animum habeo, etiam si nusquam transiturus excedo." "Non tam multis vixit annis quam potuit." Et paucorum versuum liber est et quidem laudandus atque utilis; annales Tanusii scis quam ponderosi sint et quid vocentur. Hoc est vita quorumdam longa, et quod Tanusii sequitur annales. Numquid feliciorem iudicas eum, qui summo die muneris, quam eum, qui medio occiditur ? Numquid aliquem tam stulte cupidum esse vitae putas, ut iugulari in spoliario quam in harena malit ? Non maiore spatio alter
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ exterma ẽ Quaduisim nõ
ut sim meũ est. hoc ame erige
ne uelut ꝑtenebras euum ig̾no¬
bile emetiar. ut agam uitã. ut nõ
pres uehar. Queris quod am
plissimũ uitespatium usq ad
sap̃iam uiuẽ. Quiad illam per¬
uenit attĩgit nõ legissimũ finez
s maximu. Ille uero głiet᷑ au¬
fuit. mento erã imputabit illis
meliorem iuta redlroit. quã ac¬
cepit. Exemplar honum posuit
Qualis quiq quãtusq eer osten¬
ꝑquas animi uices .x. renocet
quẽaomodũ omia que usquã
erant clauserit. ⁊ se ipam finem
suifecerit Scimus sidã suo im¬
petu enatere preter terrã nichil
stare. quaretardior uelotiorem
post se relinquat. quõ lum acci¬
piat. aut pdat. quecã imnducat
noctem. que reducat diem. Illuc
eũdu ẽ ubusta ꝓpuis aspicias.
Nlec hac spe inqu̾id sapiẽs ille forti
ex co quod pateremichiad eor
meos inter uidico merui quos ad¬
mitti. ⁊ iam inter illos fui. aiuq

Expanded text:
inter externa inter externa ut sim, meum est. Hoc a me exige, ne velut per tenebras aevum ignobile emetiar, ut agam vitam, non ut praetervehar, Quaeris quod sit amplissimum vitae spatium ? Usque ad sapientiam vivere. Qui ad illam pervenit, attigit non longissimum finem, sed maximum. Ille vero glorietur aufuit. Merito enim inputabit; meliorem illi vitam reddidit quam accepit. Exemplar boni viri posuit, qualis quantusque esset ostenper quas annum vices revocet, quemadmodum omnia, quae usquam erant, cluserit et se ipsam finem sui fecerit. Scimus sidera impetu suo vadere, praeter terram nihil stare, post se relinquat, quomodo lumen accipiat aut perdat, quae causa inducat noctem, quae reducat diem. Illuc eundum est, ubi ista propius aspicias. " Nec hac spe," inquit sapiens ille, " fortius exeo, quod patere mihi ad deos meos iter iudico. Merui quidem admitti et iam inter illos fui animumque
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ñ multũ pateat. set multã pen¬
deat actu illametiam̃. nõ tp̃r uis
scire quit hũc int̾sit uegetem cõ¬
tẽptoremꝙ fortune fũctum õibꝰ
uite humane stipedus atq in
sumũ bonum eius euẽtum.
illum cuimulti anni trãsmissi
sunt. Alt post mortem quoq est
alter ante mortem peruit laudni
itaꝙ ⁊ ĩ nũo felicium reponan
cum cui quãtulũcumq tpris
contigit bñ collocatũ est uroit
cnim ueram lucem . ñ fuit uriꝰ
emultis. ⁊ iuxit ⁊ inguit. ¶ A¬
liquado sereno usuc est aliqua¬
do ut solet ualidi syderis.f. fulg̃
ꝑnubila emicuit. Quid queris
quam diu uixĩt. uixit ad poste¬
ror.usq transiliit. ⁊ se inmemo¬
nam dedit. nec ideo michiples
me aptaui. quãdmodũ ultim̃
michispes auida promiẜat. set
Quid me intogas quãdo natus
sim. An inter iu̾uniores adhuccẽ¬
sear habro meũ. ¶Quẽadmo¬
dum ĩminore cor poris hĩtu põt
homo eẽ ꝑfectus. Sie ⁊ ĩmincẽ

Expanded text:
nostra non multum pateat, sed multum pennostra non multum pateat, sed multum pendeat. Actu illam metiamur, non tempore. Vis scire, quid inter hunc intersit vegetum contemptoremque fortunae functum omnibus vitae humanae stipendiis atque in summum bonum eius evectum, et illum, cui multi anni transmissi sunt ? Alter post mortem quoque est, alter ante mortem periit. Laudemus itaque et in numero felicium reponamus eum, cui quantulumcumque temporis contigit, bene conlocatum est. Vidit enim veram lucem. Non fuit unus e multis. Et vixit et viguit. Aliquando sereno usus est, aliquando, ut solet, validi sideris fulgor per nubila emicuit. Quid quaeris quamdiu vixerit ? Vivit; ad posteros usque transiluit et se in memoriam dedit. Nec ideo mihi plures me aptavi, quem ultimum mihi spes avida promiserat, sed QUID ME INTERROGAS QUANDO NATUS SUM, AN INTER Isear ? Habeo meum. Quemadmodum in minore corporis habitu potest homo esse perfectus, sic et in minore
Abbreviated transcription (Latin):
cuisu raptus est. quaẽ
ille no rapitur. quaẽ
senectute. et sibi. ⁊ali¬
is grauem extendit ytͣ
obsecro te equius iudicaᷤ
tenere Antibi parere nat̾a
Quro autẽ int̾est quã cito
exeas unde utiꝙ exeundu ẽ
mout diu iuiuamus curãdu est
setut satic. nõ ut dui uiuas fato
opus est. ut satis aĩo longa est
uita. si plena est Impletu autẽ
cũ animus bonum suum sibi¬
reddidit.⁊ ad se põtate sui trans¬
tulit. Quid illum occuagĩta am¬
iuuant ꝑe mnertiã exacti no uiẋ
iste set inuita moratue. nec seror
mortuus. set dui. Octuagĩta an¬
nis uixit. Interest mort̾e eiꝰ exqͦ
die muneres. at ille obiit uiridis.
Set officia boni cuus. boni amici
bonifilii executus est Innulla
ꝑte cessauit licer etas eius inper¬
frã sit. uita ꝑfcã est. Etoginta
ãnis uixit imo octogĩta annis
fuit. nisi forte sic uixisse eũ dicis
quomo dicũt arbores uiuẽ ob¬
secro te lucili ħ agamus. utquẽ¬
admodu p̃ciosa rerum sicuita

Expanded text:
aptus est ? Quare ille non rapitur ? Quare senectutem et sibi et aliis gravem extendit ? " Utrum, obsecro te, aequius iudicas te naturae an tibi parere naturam ? Quid autem interest, quam cito exeas, unde utique exeundum est ? Non ut diu vivamus curandum est, sed ut satis; nam ut diu vivas, fato opus est, ut satis, animo. Longa est vita, si plena est; impletur autem, cum animus sibi bonum suum reddidit et ad se potestatem sui transtulit. Quid illum octogiper inertiam exacti ? Non vixit iste, sed in vita moratus est, nec sero mortuus est, sed diu. Octoginta annis vixit. Interest, mortem eius ex quo die numeres. At ille obiit viridis. Sed officia boni civis, boni amici, boni filii executus est; in nulla parte cessavit. Lieetlicet aetas eius inperfecta sit, vita perfecta est. Octoginta annis vixit. Immo octoginta annis fuit, nisi forte sic vixisse eum dicis, quomodo dicuntur arbores vivere. Obsecro te, Lucili, hoc agamus, ut quemadmodum pretiosa rerum sic vita
Abbreviated transcription (Latin):
nem uocas cui suus dies suus
locus dandus est. Int̾im hccdi¬
co. fulmina nõ mitti aoue s
sicomĩa cẽ disposita ut etiam q̃
ab illo nõ fiunt tamensine rati¬
one nõ fiant que illiuis est. Nã
ctiam sirupiter illa nimc nõ fa¬
cit iupit nõfecit ut nõ fierent ⁊
illorum diuisioni non accedo
aiuyit aut ꝑpetua ẽẽ fulmina a¬
ut sinita.aut ꝓrogatiua. Ppetua
quoꝵ significatio intotam ꝑma¬
net uitam nec unam rem io e¬
nunciat. S ꝯtextum rerum ꝑ
oẽm de inceps etatem futuraru
compellitur. hec sunt fulmiria
que primo accepto patrimoĩo
et in nouo hominis aut orbis
statu fiant finita addiem utͥq
respondent ꝓrogatiua sunt quo¬
rum minime differri possunt
auti tolliq nõ possunt. Dica

Expanded text:
nem uocas, cui suus dies, suus nem uocas, cui suus dies, suus locus dandus est. Interim. hoc dico fulmina non mitti a Ioue, sed sic omnia esse disposita ut etiam quae ab illo non fiunt tamen sine ratione non fiant, quae illius est. Nam etiamsi Iupiter illa nunc non facit, Iupiter fecit ut fierent. Sillorum diuisioni non accedo. Aiunt aut perpetua esse fulmina, aut finita, aut prorogatiua. Perpetua, quorum significatio in totam pertinet uitam nec unam rom denuntiat sed contextum rerum per omnem deinceps aetatem futurarum complectitur; haec sunt fulmina quae prima accepto patrimonio et in nouo hominis aut urbis statu fiunt. Finita ad diem utique respondent. Prorogatiua sunt quorum minae differri possunt, auerti tollique non possunt. Dica
Abbreviated transcription (Latin):
bere quedam eligi ac ⁊ distin¬
gui. quedam admoneri. Nec
hic quidem crediderunt iouez¬
quidem qualem incapitolio
et incetͣis edib colimus coli¬
mus mittere manu fulmina
set cũdem quam nos iouem
intelligunt rectorem custodẽ¬
ꝙ uniuersi hõium ãĩum ac
sp̃m mundi operis huius do¬
minum ⁊ aaficem cui nomn
omre conueniet. uis illum
fatum uocare nõ errabis. Hic
est exquo suspensa sunt omĩa¬
dentiam dicere rectissim̾e di¬
cis. est enim cuius consilio i¬
huic mundo ꝓuidetur et in¬
offensis exea et actus suos ex¬
plicet. uis illum nat̾am uocare
no peccabis.hic est erquo nata
sunt omĩa cuius sp̃u inuimus.
uis illum uocare mundum nõ
falleris. ip̃e est enĩ hoc quod ui¬
des totum. ꝑtibus sus inclitus
et se sustines et sua idem etruscis
quoq uisum est. et ideo fulmmi¬
na mitti dixerunt aione quia
sine illo nichil geritur. At quaẽ
iupiter aut ferienda transit aut
inoxia ferit: In maiorẽ me qõ¬

Expanded text:
bere, quaedam allidi ac destrinbere, quaedam allidi ac destringi, quaedam admoueri. Ne hoc quidem crediderunt louem, qualem in Capitolio et in ceteris aedibus colimus, mittere manu sua fulmina, sed eundem quem nos louem intellegunt, rectorem custodemque uniuersi, animum ac spiritum mundi, operis huius dominum. et artificem, cui nomen omne conuenit. Vis illum fatum uocare, non errabis; hic est ex quo suspensa sunt omniadentiam dicere, recto dices; est enim cuius consilio huic mundo prouidetur, ut inoffensus exeat et actus suos explicet. Vis illum, naturam. uocare, non peccabis; hic est ex quo nata sunt omnia, cuius spiritu uiuimus. Vis illum uocare mundum, non falleris; ipso enim est hoc quod uides totum, partibus suis inditus, et se sustinens et sua. Idem Etruscis quoque uisum est, et ideo fulmina mitti dixerunt a Ioue quia sine illo nihil geritur. At quare Iupiter aut ferienda transit aut innoxia ferit? In maiorem me quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
tis potẽs uidẽtur:adoterentos
itaq cos quib.itinocentia i¬
si metum nõ placet nsi posue¬
runt supra. caput uindicem ⁊
quidem armatum. Quaẽ ergo
idfulmen qd̾ solus iupit mit¬
tĩt placibile. Et pniciosum io
dequo delib̾ai̾ut et̃ qd̾ alus qͦq
diis auctorib misit quia io¬
uẽ .i. regem ꝓdẽe etiam solum
o portet nocere. ño nisi cum płi¬
b uisum est. Discant inquid
ne fulmen quidem mitti aduo¬
cent ꝯsiderent multorum sentẽ¬
cias nociturum temꝑent. hoc si¬
bipponant ubi aliquid ꝑcuti
debet ne ioui quidem suum sa
exisfimarẽt tela mutare poeticã
istud licentiam decet. Est aliuo
lenius fulmẽ cui dextra ciclo
didit ire tela sco̾a uocant superi
Illos uero altissimos uiros error
iste nõ tenuit ut eristimarent
ionem modo leuiorib flumĩ¬
b et lusoriis uti. set uoluerũt
admouere eos quib aduersus
peccata hõium fulminadum
est. Non codem modo omnia
cẽ ꝑcutienda quedam strĩgi de¬

Expanded text:
tis potens uideretur; ad conterrendos tis potens uideretur; ad conterrendos itaque cos quibus innocentia nisi metu non placet posuerunt supra caput uindicem, et quidem armatum. CAPUT 43 Quare ergo id fulmen quod solus Iupiter mittit placabile est, perniciosum id de quo deliberauit et quod aliis quoque diis auctoribus misit? Quia Iouem, id est regem, prodesse etiam solum oportet, nocere non nisi cum pluribus uisum est. Discant hi, quine fulmen quidem mitti; aduocent, considerent multorum, sententias, nociturum temperent, hoc sibi proponant, ubi aliquid percuti debet, ne Ioui quidem suum satexistimarent tela mutare. Poeticam istud licentiam decet: Est aliud leuius fulmen, cui dextra Cyclopdidit irae. Tela secunda uocant superi. Illos uero altissimos uiros error iste non tenuit, ut existimarent louem modo leuioribus fulminibus et lusoriis telis uti. Sed uoluerunt admonere eos quibus aduersus peccata hominum fulminandum est non eodem modo omnia esse percutienda; quaedam. frangi de