comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Beniuola actio tribuens gaudiũ. ca¬
piens q tribuendo in id qd̾ fat̃ prona
et sponte sua ꝑata. Itaq nõ qͥd fiat aut¬
tis aut fatientis aĩo. Magnũ aut̃ esse
int̾ ista discrimen. ł ex hoc intlłigas li¬
fit aut datur nͨ boñ nͨ malũ s. animꝰ
⁊ qui ꝑua extollit. sordida illustrat.
Magna ⁊ in p̾tio habita dehonestat.
Ip̃a que appetunt᷑ neutram nat᷑am ha¬
bent. nͨ boni nͨ mali. Refert qͦ ulla rec¬
tor impellat a quo forma reb datur:
sint auro q p̾fulgeant deoꝵ ⁊ honce
s pia ac recta uoluntate uen̾antum
Itaq boni ⁊̃ farre ac sitilla religiosi
sũt. mali rursus nõ effugnuit impi¬
etatẽ. qͣmuis aras sanguie multo
cruentau̾int. Si bñficia in rebus ũ
ip̃a bñfatiendi uoluutate ꝯsift̾ent:
eo maiora eeñt quo maiorasunt.
que accipimꝰ. Id aũt falsum÷. Non
nuncfͣm .n. magił nos obligat qͥ
dedit ꝑua magnifice. qui reguni eqꝰ¬
uit opes aĩo. qui exiguũ tribuit s libẽ¬

Expanded text:
benevola actio, tribuens gaudium capiensque tribuendo et in id quod facit prona et sponte sua parata. Itaque non qutis aut facientis animo. Magnum autem esse inter ista discrimen vel ex hoc intellegas lifit aut datur, nec bonum nec malum est. Animus est, qui parva extollit, sordida illustrat, magna et in pretio habita dehonestat ; ipsa, quae appetuntur, neutram naturam habent, nec boni nec mali; refert, quo illa rector impellat, a quo forma rebus datur. sint auroque praefulgeant, deorum est honor sed recta ac pia voluntate venerantium. Itaque boni etiam farre ac fitilla religiosi sunt ; mali rursus non effugiunt impietatem, quamvis aras sanguine multo cruentaverint. Si beneficia in rebus, non in ipsa benefaciendi voluntate consisterent, eo maiora essent, quo maiora sunt, quae accipimus. Id autem falsum est ; non numquam enim magis nos obligat, qui dedit parva magnifice, qui " regum aequavit opes animo," qui exiguum tribuit sed liben
Abbreviated transcription (Latin):
ex mat̾ia ac debita pe na remittentẽ.
reclamabit᷑ ulłam uirtutẽ cuiqͣm mi¬
mis debito fac̾e. at qui hoc om̃s intel¬
ligunt clem̃tiam ẽẽ q̃ se flectit citͣ
id qd̾ mu̾to ꝯstitui posset huic qͣriam ĩ¬
ꝑiti putant. Seu̾itatem s ulła uirtus
uirtuti ꝯͣria ÷. Quid. gͦ opponit᷑ clem̃¬
tie : crudelitas. q̃ nich aluid ÷ qͣm atro¬
citas aĩ in exigendis peuis. s qͥdã nõ
exigunt penas. crudeles tm̃ sũt tanꝙͣ
qui ignotos hoĩes ⁊ obuios nõ in ꝯpẽ¬
diuni. s occidenda cã occidunt. uͦ int̾¬
ficere ꝯtenti seuiunt. ut osyris ille.

Expanded text:
ex merita ac debita poena remittentem : ex merita ac debita poena remittentem : reclamabitur nullam virtutem cuiquam minus debito facere. Atqui hoc omnes intellegunt clementiam esse, quae se flectit citra id, quod merito constitui posset. Huic contrariam imperiti putant severitatem ; sed nulla virtus virtuti contraria est. Quid ergo opponitur clementiae ? Crudelitas, quae nihil aliud est quam atrocitas animi in exigendis poenis. " Sed quidam non exigunt poenas, crudeles tamen sunt, tamquam qui ignotos homines et obvios non in compendium, sed occidendi causa occidunt nec interficere contenti saeviunt, ut Busir
Abbreviated transcription (Latin):
factis dictisq tuis qͣm famłiatissiiũ
est: fiat iuditiũ. Illud met̃ ꝯfidero
multas uoces magnas s detestabłes
in uitam humanã ꝓuenisse. cele bres¬
ꝙ ulgo ferri ut uiam od̾int dim
metuant. cui gretus u̾sus fiłis÷. qͥ se
mortuo tͥram misceri ignib iubet. et
adhuc uocem audiui ex bono leniq a¬
nimosam. Quid gͦ ÷ ut raro inuitus
et cũ magna cunctatõe. ita aliqñ scͥ¬
bas. nete ÷ istud qd̾ tͥ in odiũ literas
adduxit. S sit̃ facis cũ magna cũcta¬
tione. cũ multis dilationib. ne forte
decipiat nos spetiosũ clef̃tie nonien
qͥd sit clem̃tia qͣliĩ q sit.⁊ quos fines
lementia est temꝑantia animi
in potostate ulcistendi. uł leni¬
.tas suꝑioris adu̾sus inferiorem in cõsti¬
tuendis penis. Pła ꝓpon̾e tutiꝰ÷ ne una
diffinitio parũ rem comp̾hendat. et
ut dicam formula excidat. Itaq dici
p̾ ⁊ inclinatio aĩ ad lenitatẽ in pena
dix̾imꝰ clem̃tiam eẽ mod̾ationẽ aliqͥd

Expanded text:
factis dictisque tuis quam familiarissimum est, fiat iudicium, illud mecum considero multas voces magnas, sed detestabiles, in vitam humanam pervenisse celebresque vulgo ferri, ut illam : " Oderint, dum metuant," cui Graecus versus similis est, qui se mortuo terram misceri ignibus iubet, et adhuc vocem audii ex bono lenique animosam. Quid ergo est ? Ut raro, invitus et cum magna cunctatione, ita aliquando scribas necesse est istud, quod tibi in odium litteras adduxit, sed, sicut facis, cum magna cunctatione, cum multis dilationibus. Et ne forte decipiat nos speciosum clementiae nomenquid sit clementia qualisque sit et quos fines tia est temperantia animi in potestate ulciscendi vel lenitas superioris adversus inferiorem in constituendis poenis. Plura proponere tutius est, ne una finitio parum rem comprehendat et, ut ita dicam, formula excidat ; itaque dici potest et inclinatio animi ad lenitatem in poena dixerimus clementiam esse moderationem aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cũ crudelitas u̾sa ÷ in uoluptatẽ: tiã
occid̾e hoĩem nõ iuuat. Nat᷑alem ui¬
rũ a tergo seq᷑ eu̾sio. odiosus uenena
cuimienitur. Leuis .ni. ⁊ priuata ꝑnici¬
es nõ totas urbes mouet. Ꝙ late furere
cepit. ⁊ om̃s appetit undiq confignur:
Serpentes ꝑuule fallunt. nͦ publit cõ¬
secnit᷑. uͥ aliqͣ solitam m̃surã transiit
et in monstr̃u extreuit  uͥ fontes potu
infecit ⁊ si afflauiti deurit. odterit q
tͣͣcimq incessit balistis petit᷑. Possut
u̾ba dare ⁊ euad̾e pusilla mala. ĩ ge¬
tib obuiam it᷑. sic unꝰ eger uͦ domum
qͥdem ꝑturbat. at uͥ trebris moetib
pestilentiã eẽ apparuit glamatio ci¬
uitatis. ac fuga ÷.⁊ diis ip̃is manus
intendunt᷑. Sub uno aliqͦ tecto flam¬
ma apparuit famłia uiciniq aqͣm
ing̾unt at incendiũ uastũ ⁊ metas
iam domos depastuni ꝑte urbis obru¬
itur. crudelitatẽ pͥuatoꝵ qͦ seruiles
manꝰ sud certo crucis ꝑ ioło ulte sũt. Ty

Expanded text:
est in voluptatem et iam occidere hominem iuvat. Matura talem virum a tergo sequitur aversio, odia, venena,cumvenitur. Levis enim et privata pernicies non totas urbes movet ; quod late furere coepit et omnes appetit, undique configitur. Serpentes parvulae fallunt nec publice coi aliqua solitam mensuram transit et in monstrum excrevit, ubi fontes sputu inficit et, si adflavit, deurit obteritque, quacumque incessit, ballistis petitur. Possunt verba dare et evadere pusilla mala, ingentibus obviam itur. Sic unus aeger ne domum quidem perturbat ; at ubi crebris mortibus pestilentiam esse apparuit, conclamatio civitatis ac fuga est, et dis ipsis manus intentantur. Sub uno aliquo tecto flamma apparuit : familia vicinique aquam ingerunt ; at incendium vastum et multas iam domos depastum parte urbis obruitur. Crudelitatem privatorum quoque serviles manus sub certo crucis periculo ultae sunt ; ty
Abbreviated transcription (Latin):
in hoĩes innocentes. s suꝑ humanũ
ac ꝓbabłem modũ seuisse. Possumns
effug̾e cauillatõem ⁊ ita siuuire ut sit
crudelitas inclinatio aĩ ad asꝑiora. hõo
clem̃tia repellit longiꝰ stare a se. Nã
seu̾tatẽ illi ꝯuenire ad rẽ certum÷.¬
et bonũ hoĩem uocant miscricordem.
cͥca cdem̃tiam põita sunt q̃ uitare de.
leuiori ꝑicło errat᷑. s par error ⁊ a
u̾o recedentiũ. gͦ qũeadmod̾ religi¬
o deos colit. suꝑstitio uiõlat. ita cle
mouentur. q̃ si liceret cart̾em etfr̃i¬
g̾ent. Miscd̾ia nõ tãm s fortunam
expectat. deũĩria rõi accidit. Scio
male audiri a pd̾ imꝑitos sectam
nime pͥncipib regib q boñ dat᷑can
ꝯsiluum. Obicitur .n. illi qd̵ sapiẽ.
negat misereri. negat ignoscere. hec si
ꝑ se ponantur inuisa sunt. Uident᷑ .n.
ulłam spem relinq̃re humanis errorib
mutuo auxilio cludit. s nlła secta be¬
ngnior leuior q 3. ulła amantior hõm

Expanded text:
homines innocentes, sed super humanum ac probabilem modum saevisse. Possumus effugere cavillationem et ita finire, ut sit crudelitas inclinatio animi ad asperiora. Hanc clementia repellit longe iussam stare a se ; cum severitate illi convenit. Ad rem peret bonum hominem vocant misericordem. circaque clementiam posita sleviore periculo erratur, sed par error est a vero recedendum. Ergo quemadmodum religio deos colit, superstitio violat, ita clemmoventur, quae, si liceret, carcerem effringerent. Misericordia non causam, sed fortunam spectat; clementia rationi accedit. Scio male audire apud imperitos sectam nime principibus regibusque bonum daturam consilium; obicitur illi, quod sapientem negat misereri, negat ignoscere. Haec, si per se ponantur, invisa sunt ; videntur enim nullam relinquere spem humanis erroribus, mutuo auxilio cludit ? Sed nulla secta benignior leniorque est, nulla amantior hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ere aliqd̾ ꝑiłm : Qnis ad hoc nõ si possit
pax. pudicitia. securitas. dignitas.
florent. sub qͦ opulenta ciuitas copia
bonoꝵ oĩm habundat. nͦ alio animo
rect orem suũ intuet᷑. qͣm si dii ĩmor¬
tales p̾atem uisendi sui fatiant. iitue¬
am᷑ uenerautes colentes q. Quid añt
rũ nͣ g̾it bñficꝰ ac largꝰ. ⁊ in meliꝰ po¬
tens: hoc affectare. hoc smitari decet
maxĩm ita haberi ut optimꝰ simul
habeat᷑ ./ Aduab cãis pmure pͥnceps
solet. si aut se uindicat aut aliũ. pͥus
de ip̃a ꝑte disseram q̃ ip̃m ꝯtingit. Dif¬
ficilius÷ .n. moderari uͥ dolori debet᷑
tiat. ut innoceutie faueat. ut appa¬
reat ut nõ minorẽ mag̃ rẽ ꝑiclitã¬
tus qͣm iudicis sciat. hoc .n. ad iusti

Expanded text:
ere aliquod periculum ? Quis ab hoc non, si possit, pax, pudicitia, securitas, dignitas florent, sub quo opulenta civitas copia bonorum omnium abundat ? Nec alio animo rectorem suum intuetur, quam, si di immortales potestatem visendi sui faciant, intueamur venerantes colentesque. Quid autemrum natura gerit, beneficus ac largus et in melius potens ? Hoc adfectare, hoc imitari decet, maximum ita haberi, ut optimus simul habeare. A duabus causis punire princeps solet, si aut se vindicat aut alium. Prius de ea parte disseram, quae ipsum contingit ; difficilius est enim moderari, ubi dolori debeturtiat, ut innocentiae faveat et, ut appareat, non minorem agi rem periclitantis quam iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ti se uidicet. nlłm q mom̃tũ inmu¬
ne amet. hãt hãc aliqͥs egͣm uitam.
sustineat cũ lic. at innoriũ aliis ob
hoc secur̃ salutare potentia eiꝰ letis
oĩb tractare. Errat .n. si qͥs estimat
tutũ eẽ iͥ regẽ iͥ moħ a rege tutũ.
s securitas securitate mutua pacistẽ
da. Non opꝰ ÷ instruere in altũ edi¬
tas arces. nͨ in ascensum arduos colles
enuinire. si lata montiũ abstid̾e. mił¬
tiplicib se muris turrib q sepire.
Saluũ regem clem̃tia in aꝑto p̾stabit.
unum ÷ in expugnabłe munim̃tũ amor
ñ spem homnnũ excitari. s metũ nicħ

Expanded text:
udicet nullumque momentum immune a metu habeat. Hanc aliquis agere vitam sustinet, cum liceat innoxium aliis, ob hoc securum, salutare potentiae ius laetis omnibus tractare ? Errat enim, si quis existimat tutum esse ibi regem, ubi nihil a rege tutum est ; securitas securitate mutua paciscenda est. Non opus est instruere in altum editas arces nec in adscensum arduos colles emunire nec latera montium abscidere, multiplicibus se muris turribusque saepire : salvum regem clementia in aperto praestabit. Unum est inexpugnabile munimentum amor non spem hominum excitari, sed metum ? nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sin menꝰ temꝑet. longe q sit ĩ suis
qne.dmod̾ nõ ÷ magui aĩ qͥ de alieno
hit. ita cdem̃tẽ uocabo ñ inalieno do¬
lore facilem. s eũ qui cũ suis stimłis
exagitet᷑. nõ ꝓsilit. qͥ intlłigit mag¬
ni dũ eẽ ĩniurias in sũma potentiapa¬
ti. nͨ qͥcqͣm eẽ głosius pͥncipe impune
leso ⁊ ultio duas res p̾stare solet. aut
solatiũ affert ei qͥ accepit iniuriam
aut in reliqum securitatẽ. p̃ncipis
maior÷ fortuna qͣm ut solatio egeat.
manifestior q uis qfͣm ut alieno malo¬
opĩonem sibi uirium querat. hoc dico
cũ ab inferiorib petitꝰ uiolatꝰ q ÷. Nam
siquos pares aligũhũit infra se uidet sa¬
tisuindicatꝰ est. Regẽ et seruus occi¬
dit ⁊ serpens ⁊ saguta seruauit qͥdem
neuio nͥ maice eo qũe seruauit. uti
itaq animose debet tanto mun̾e deoꝵ
dandi auferendi q uit̃a potens ĩ hus
impleuit. ꝑfecit qͣntum u̾e pene sa¬
tis erat. ꝑdidit .n. uitã qͥ d ex alto¬

Expanded text:
sin minus, temperet, longe que sit in suis quemadmodum non est magni aahit, ita clementem vocabo non in aheno dolore facilem, sed eum, qui, cum suis stimulis exagitetur, non prosilit, qui intellegit magni animi esse iniurias in summa potentia pati nec quicquam esse gloriosius principe impune laeso. Ultio duas praestare res solet : aut solacium adfert ei, qui accepit iniuriam, aut in reliquum securitatem. Principis maior est fortuna, quam ut solacio egeat, manifestiorque vis, quam ut alieno maem sibi virium quaerat. Hoc dico, cum ab inferioribus petitus violatusque est ; nam si, quos pares aliquando habuit, infra se videt, satis vindicatus est. Regem et servus occidit et serpens et sagitta ; servavit quidem nemo nisi maior eo, quem servabat. Uti itaque animose debet tanto munere deorum dandi auferendique vitam potens. In iisimplevit perfecitque, quantum verae poenae satis erat ; perdidit enim vitam, qui debet
Abbreviated transcription (Latin):
litudo ac uastitas fut᷑a sit si nich relinqͥt
nͥ qd̾ iudex seuerꝰ absolu̾it: Quotꝰ quib
ex q̃storib ÷ qui ñ ex ip̃a lege tenea t᷑
qͣ querit : Quotꝰ qͥsq accusator uacat
culpa: et nescio an nemo ad dandã ue¬
niam difficilioe sit Iqͣm qui illam pet̾e
sepiꝰ meruit. Peccauimꝰ om̃s. alii gra¬
uia. alii leuiora. alii ex destinato. alii
forte impulsi. aut aliena nequitta abla¬

Expanded text:
ura sit, si nihil relinquitur, nisi quod iudex severus absolvent. Quotus quisque ex quaesitoribus est, qui non ex ipsa ea lege teneatur, qua quaerit ? quotus quisque accusator vacat culpa ? Et nescio, an nemo ad dandam veniam difficilior sit, quam qui illam petere saepius meruit. Peccavimus omnes, alii gravia, alii leviora, alii ex destinata, alii forte impulsi aut aliena nequitia abla
Abbreviated transcription (Latin):
ulłu .n. antecessit cͥmen. extͣ finiti¬
oñe nr̾am cadit q̃ funtionẽ ꝯtinebat
in penis exigendis. In temꝑantiam aĩ
possumiꝰ dr̾e nõ eẽ hauc crudelitatẽ
s feritatẽ. cui uoluptati seuitia

Expanded text:
nullum enim antecessit crimen, extra finitionem nostram cadit ; finitio enim continebat in poenis exigendis intemperantiam animi. Possumus dicere non esse hanc crudelitatem, sed feritatem, cui voluptati saevitia
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd uidet᷑: pungit nõ ꝑforat:.
hic uͦ qd̾ acumen ÷. de bñficiis dicẽ¬
dim ⁊ ordinã res q̃ maxĩe huma¬
nã societatẽ alligat. Danda lex uite
nͨ sub spem benigntatis inꝯsulta faci¬
litas placeat. nͨ lib̾alitatẽ qͣm nͨ deẽe
oꝑtet nͨ suꝑfluere ħ ip̃a obseruatio
restringat dum temꝑat. docendi s̃

Expanded text:
forat. Hic vero quod acumen est ? De beneficiis dicendum est et ordinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vitae, ne sub specie benignitatis inconsulta facilitas placeat, ne liberalitatem, quam nec deesse oportet nec superfluere, haec ipsa observatio restringat, dum temperat ; docendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ria agit᷑. Nam ut inuisus sit qr timet᷑
timeri uult. qr in iussus ÷ ⁊ illo exe¬
titur. Oderuit dũ metuant ignarus
qͣnta rabies oriat᷑. nͥ supͣ modũ odia tre:¬
uerunt. Temꝑatꝰ .n. timor cohibet
aĩos. assudiuuis uͦ ⁊ acer ⁊ extrema am¬
monens in audatiã iacentes excitat.
et oĩa exꝑiri suadet. Si feras liueis. ⁊
ques telis incessit: temptabunt sugã
ꝑ ip̃a que fug̾ant. ꝓculcabunt q formi¬
dinẽ. acerrima uirtꝰ ÷ qͣm ultĩa nc̃citas
extundit. Relinqͣt oꝑtet scłi aͥd metꝰ
multo q plus spei qͣm ꝑicłoꝵ ostẽdet.
Alioqͥn uͥ qmescenti paria m̃tiuntur
incurr̾e in ꝑicła iuuat.⁊ aliena aĩa
abuti. Placido tnͣquillo q regi fida
sunt auxilia sua quib ad ꝯmuñe sa¬
lutẽ utat᷑. głosus q miles publice .n.
seturitati dare oꝑam uidet᷑. omñe
laborẽ libens patit᷑ ut parentis tu¬
stos. at illi aterbo ⁊ sangnario ncc̃e
 gͣuent᷑ stipatores sui. Non p̃ habere

Expanded text:
invisus sit, quia timetur, timeri vult, quia invisus est, et illo exsetitur : Oderint, dum metuant, ignarus, quanta rabies oriatur, ubi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet. Sic feras linea et ques telis incessat, temptabunt fugam per ipsa, quae fugerant, proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi aliquid metus multoque plus spei quam periculorum ostentet ; alioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anima abuti. Placido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad communem salutem utatur, gloriosusque miles publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens patitur ut parentis custos ; at illum acerbum et sanguinarium necesse est graventur stipatores sui. Non potest habere
Abbreviated transcription (Latin):
beris. ingenuis. honestis. nõ ut mãci¬
pũs abuti. s hiis qui gͣdu antecedart
oĩa liceant. est aliqͥd qd̃ in hoĩe licere
ꝯmune ius animantiũ ueret. Quis nõ
uediũ pollioñe peiꝰ oderat / qmͣ serui fui.
qͦs murenas sangne humano saginabat.
et eos qͥ se aͥd offend̾ant inuiuarium
qd̃ aliud qͣm serpentiũ abici inbrebat.
O hoĩem mille mortib digñ. siue deuo¬
randos seruos abitiebat murenis quas
esurꝰ erat. siuie in hoc tm̃ ulas alebat ut
sic aleret. Quẽ ad mod̾ dñi crudeles tota
et infama atq odiũ scłis tradit᷑. Qnͣto
aũt nõ nasci meliꝰ fuit. qͣm num̾ari ĩ¬
ter publica mala natos. Excogitare ne

Expanded text:
beris, ingenuis, honestis non ut mancipiis abuti sed ut his, quos gradu antecedas qomnia liceant, est aliquid, quod in hominem licere commune ius animantium vetet. Quis non Vedium Pollionem peius oderat quam servi sui, quod muraenas sanguine humano saginabat et eos, qui se aliquid offenderant, in vivarium, quid aliud quam serpentium, abici iubebat ? O hominem mille mortibus dignum, sive devorandos servos obiciebat muraenis, quas esurus erat, sive in hoc tantum illas alebat, ut sic aleret. Quemadmodum domini crudeles tota et infamia atque odium saeculis traditur ; quanto autem non nasci melius fuit, quam numerari inter pub
Abbreviated transcription (Latin):
et iam iniquis acerb a tota ciuitate
demat᷑. defendit᷑. colit᷑. ead de illo
hoĩes secreto locunt᷑ ⁊̃ palam toliere
filios cupunt. ⁊ publicis mał set᷑itas
nd icta recluditur. bñ si merit᷑um
de liberissuis nõ dubitat. quib tale
scłm ostend̾it. hic pͥnceps suo bñsitio
tutꝰ nicħ p̾sidiie eget. arma ornam̃ti

Expanded text:
etiam iniquis non acerbus, a tota civitate etiam iniquis non acerbus, a tota civitate amatur, defenditur, colitur. Eadem de illo homines secreto loquuntur quae palam. Tollere filios cupiunt et publicis malis sterilitas indicta recluditur; bene se meriturum de liberis suis quisque non dubitat, quibus tale saeculum ostenderit. Hic princeps suo beneficio tutus nihil praesidiis eget, arma ornamenti
Abbreviated transcription (Latin):
norior ac sollicitior. ut qui homĩes
re mores. hoc .n. int̾ cet̾a ł pessimũ
ht̃ crudelitas. ꝑ seu̾and̾ ÷ nͨ ad meli¬
ora patet regͥssus. scelera .ii. scełib
tuenda sũt. Quid aũt eo infrlitꝰ cui
iam eẽ malum ncce ÷. omiserabłem il¬
lum sibi certe. Nam cer̾is misereri eiꝰ
nefas sit qui cedib aut rapius potẽ¬
tiã exercuit. qui suspecta sidi cuncta
reddidit. tam extrema qͣm domesti¬
cacũ arma metuat ad arma ꝯfugiẽs
ñ amicoꝵ fidei credons. ñ pietati libe
ac tormentis adaperuit. sepe morte nti¬
met. sepiꝰ optat inuisior sibi qͣm serui¬
entib. eꝯͣrio is cui cure sũt iniuersa
ad mitiora :̾ si ex usu est aĩadu̾tere.
ostendens qm inuidus aspero remedio
manꝰ ammoueat. in cuiꝰ aĩo nicħ hosti¬
le nichil efferum ÷. qui potẽtiã suam
placide ac salubrit̾ exertet. appro¬
bare imꝑitia sua ciuib cupiens.fe¬
lix habunde sibi uisus si fortimã suã
tur. amabłis: equis desiderus ꝓpensꝰ.

Expanded text:
nosior ac sollicitior, ut qui homines re mores. Hoc enim inter cetera vel pessimum habet crudelitas, perseverandum est nec ad meliora patet regressus ; scelera enim sceleribus tuenda sunt. Quid autem eo infelicius, cui iam esse malo necesse est ? O miserabilem illum, sibi certe! Nam ceteris misereri eius nefas sit, qui caedibus ac rapinis potentiam exercuit, qui suspecta sibi cuncta reddidit tam externa quam domestica, cum arma metuat, ad arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberac tormentis adaperuit, saepe mortem timet, saepius optat, invisior sibi quam servientibus. E contrario is, cui curae sunt universa, ad mitiora, etiam si ex usu est animadvertere, ostendens quam invitus aspero remedio manus admoveat, in cuius animo nihil hostile, nihil efferum est, qui potentiam suam placide ac salutariter exercet approbare imperia sua civibus cupiens, felix abunde sibi visus, si fortunam suam tur, amabilis, aequis desideriis propensus,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am insirmitas uidet᷑ ño dem̃tia. at
cui ultio in facile ÷ is omissa ea certam
dere. ac morem ire sue ger̾e liberꝰ ÷. Le.i
ues int̾ paria ictꝰ sunt. Regi uociferat̾o
qͦque u̾boꝵ q intemꝑantia ñ ex maiesta
ba qͣm nõ excedunt latent. quoꝵ ⁊ uͥtutes
ut apparrant diuluctant᷑. ⁊ uitia tenebras
nullis mag̃ curand̾ ÷ qͣlem fam̃a hñt. qͣm
qui qͣlemq meruerĩt/ magnã hĩturi sũt.
Qmͣmulta tͥ nõ licent q̃ nob̾ bñfitio tuo
licent. Possum in qͣl ꝑ te urbis solus ince¬
dere sine timore. qͣmuis nlłs sequat᷑ comes
ulłs sit domi. nlłs ad latꝰ gladiꝰ. ẽibi in
tua pace armato uiuend̾ ÷. aberrare a
fortuna tua nõ potes. odsidet te. ⁊ qͦtũq
descendis magno apparatn seqͦ. et ħ sũ¬

Expanded text:
gratiam infirmitas videtur, non clementia ; at gratiam infirmitas videtur, non clementia ; at cui ultio in facili est, is omissa ea certam currere ac morem irae suae gerere liberius est ; leves inter paria ictus sunt ; regi vociferatio quoque verborumque intemperantia non ex maiestate ba, quam non excedunt, latent, quorum et virtutes, ut appareant, diu luctantur et vitia tenebras nullis magis curandum est, qualem famam habeant, quam qui, qualemcumque meruerint, magnam habituri sunt. Quam multa tibi non licent, quae nobis beneficio tuo licent ! Possum in qualibet parte urbis solus incedere sine timore, quamvis nullus sequatur comes, nullus sit domi, nullus ad latus gladius ; tibi in tua pace armato vivendum est. Aberrare a fortuna tua non potes ; obsidet te et, quocumque descendis, magno apparatu sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ peccando ꝑuenit. Qm̃ deoꝵ feci m̃ti¬
oñe optĩe hoc eͥxͫ pͥncipi ꝯstituã. ad qd̾
formet᷑. ut se talem eẽ ciuib qͣles sibi
deos uelit. Expedit gͦ hr̾e mexorabłia
pcc̃ie atq errorib minima. expeditul.¬
q ad ultim̃a infesta ꝑnitiẽ. et qͥł regũ
erit tutus : cuiꝰ ñ m̃bra auruspices colligat:
Q sidii placabłes et eque delicta poten
cere imꝑiũ. ⁊ cogitare utr̃ mundi status
gratior ocłis pulcrior q sit sereno. ⁊ pu¬
ro me: an cum fragorib trebris om̃ia q̃¬
tiunt᷑ ⁊ ignes hinc atq illinc micant.
at qui nõ alia faties est quieti morati q
imꝑũ qm sereniceli ⁊ nitentis. Crudele
regnũ turbid̾ tenebris q obscurũ ÷ int̾
trementes.⁊ ad repontinũ sonitũ expa¬
uescentis. ne eo quidẽ qui oĩa ꝯturbat
inconcusso. faciliꝰ priuatis ignoscit᷑ ꝑti¬
naciter se uindicantib possũt .n. ledi
dolor q eoꝵ ab inuiria uenit. Timent
p̾terea ꝯtemptũ ⁊ ñ retulisse ledentibus

Expanded text:
en peccando pervenit. Quoniam deorum feci mentionem, optime hoc exemplum principi constituam, ad quod formetur, ut se talem esse civibus, quales sibi deos velit. Expedit ergo habere inexorabilia peccatis atque erroribus numina, expedit usque ad ultimam infesta perniciem ? Et quis regum erit tutus, cuius non membra haruspices colligant ? Quod si di placabiles et aequi delicta potentcere imperium et cogitare, uter mundi status gratior oculis pulchriorque sit, sereno et puro die, an cum fragoribus crebris omnia quatiuntur et ignes hinc atque illinc micant ! Atqui non alia facies est quieti moratique imperii quam sereni caeli et nitentis. Crudele regnum turbidum tenebrisque obscurum est, inter trementes et ad repentinum sonitum expavescentes ne eo quidem, qui omnia perturbat, inconcusso. Facilius privatis ignoscitur pertinaciter se vindicantibus ; possunt enim laedi, dolorque eorum ab iniuria venit ; timent praeterea contemptum, et non rettulisse laedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
a rege distat scũs nõ noĩe. Nam ⁊ dẏo¬
nisius maior uire merito q ꝓferrimł¬
tis regib pͭ. Est .l. sylła tyrannum
appellari qui ꝓhibet cui cccidendi fiñe
fet̃ inopia hostiũ: descend̾it lic edicta¬
tura sua et se toge reddid̾it. quis tam̃
unqͣm tyramiꝰ tã auide humanũ sangͥ¬
nẽ bibit qm ille qͥ .uii. milia ciuium
romaroꝵ ꝯtrucidari iussit : ⁊ cum in
uicino ad edem bellone sedens exaudiss
exclamationẽ tot miliũ sub gladio
gem̃tiũ ext̾ito senatu hoc agamus
su occidunt᷑. hoc nõ ÷ m̃titꝰ. pauci su¬
le uidebant᷑ a mox de sylla ꝯseq̃mͦ.¬
qͦmͦ hostib irascend̾ sit. utiq sine ho¬
stile nom̃ nues. ⁊ ex eodem corpe ab¬
rupti tuͣsierint. int̾im hoc qd̾ dicebam¬
de clementia efficit nuit magnum int̾
regem tẏranium q discrimen sit u¬
terq licet nõ minꝰ armis uallet᷑. salt̾
arma ht̃ quib in munim̃tũ patis u¬
tit᷑. alt̾ ut magno timore magna o

Expanded text:
istat, non nomine ; nam et Dionysius maior iure meritoque praeferri multis regibus potest, et L. Sullam tyrannum appellari quid prohibet, cui occidendi finem fecit inopia hostium ? Descenderit licet e dictatura sua et se togae reddiderit, quis tamen umquam tyrannus tam avide humanum sanguinem bibit quam ille, qui septem milia civium Romanorum contrucidari iussit et, cum in vicino ad aedem Bellonae sedens exaudisset conclamationem tot milium sub gladio gementium, exterrito senatu : " Hoc agamus,su occiduntur " ? Hoc non est mentitus ; pauci Sullae videbantur. Sed mox de Sulla, cumit, utique si in hostile nomen cives et ex eodem corpore abrupti transierint ; interim, hoc quod dicebam, clementia efficit, ut magnum inter regem tyrannumque discrimen sit, uterque licet non minus armis valletur ; sed alter arma habet, quibus in munimentum pacis utitur, alter, ut magno ti
Abbreviated transcription (Latin):
stra cã uotis. ꝯsilia cũ ꝯsilus. aduatio
qͣm siłis ÷ amicitie. Non imitat᷑ tm̃ illã
obrepunt. eẽmeritas sub titulo fortitu¬
dimiꝰ latet. Moderatio uocat᷑ ignaui a.
ꝓ cauto timidꝰ accipit᷑. In hũs magno peri¬

Expanded text:
stra cum votis, consilia cum consiliis. Adulatio quam similis est amicitiae ! Non imitatur tantum illam, obrepunt, temeritas sub titulo fortitudinis latet, moderatio vocatur ignavia, pro cauto timidus accipitur; in his magno peri
Abbreviated transcription (Latin):
fidere. fieri ñ pͣ ut una ulla res modo
mala siti mbona. mͦ leuis ⁊ ꝑferenda
mͦ expauestenda. Labor boñ ÷. gen̾osos¬
aĩos labor nutrit. fac te ip̃e felicem.
faties aũt si intellex̾is bona ẽẽ quib
ãmixta uirtꝰ .3. turpia quib maliti
efficit. ꝑfecta uirtꝰ ÷ eqͣlitas ac tenor

Expanded text:
Fieri enim non potest, ut una ulla res modo mala sit, modo bona, modo levis et perferenda, modo expavescenda. Labor bonum nois opus est ? Fac te ipse felicem. Facies autem, si intellexeris bona esse, quibus admixta virtus est, turpia, quibus malitia erfecta virtus sit aequalitas ac tenor
Abbreviated transcription (Latin):
finis erit suplicioꝵ qͥs sanguis: Ego sũ
nobłib adolescentulis expoĩtũ caput in
qd̾ mucrones acuant. Non÷ tanti uita sĩ
ego nõ ꝑeam tñ multa ꝑdẽ dasñt. Itit̾¬
pellauit tand̾ illũ ligia nxoe. ⁊ ad mutit

Expanded text:
finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adulescentulis expositum caput, in quod mucrones acuant ; non est tanti vita, si, ut ego non peream, tam multa perdenda sunt. " Interpellavit tandem illum Livia uxor et
Abbreviated transcription (Latin):
diis .m. antonii ꝯsulᷤ latꝰ petierat. iam
fuerat collega ꝓscriptõis. S cũ ãnũ
qͣdragesimũ tͣnsisset. ⁊ in gallia morare¬
tursdelatũ ÷ ad eum indiciũ. li cimiam
stolidi ingenii uirũ insidias ei strue
tuit se ab eo uindicare ꝯsiliũ amicoꝵ
aduocari iussit. Nox illi inquieta erat
cũ cogitaret adolestentẽ nobłem. hoc
detracto integrima.gn. pompeũ ne.¬
potẽ dampnand̾. Iam unũ homiñe ccci¬
de nõ pot̾at. cũ .m. antoniꝰ ꝓscriptioĩs
edictũ int̾ cenã dictaret. ee̾mens sub¬
inde ucces uarias emittebat. ⁊ int̾ se cõ¬
dabit penas qͥ tot ciuilib bellis frustra
petitũ caput tot naualib. tot pedestͥ¬
d pͥlus incolume postqͣm t̾ra mari t
par parta ÷ nõ occid̾e constituat s ĩ mo¬
lare. Iam sacrificantẽ placuerat adori
to uece sibi qͣm tũmae irascebat᷑. Qͥd
uiuis: Si ꝑire te rã multoꝵ int̾est qͥs

Expanded text:
diis M. Antonii consulis latus petierat, iam diis M. Antonii consulis latus petierat, iam fuerat collega proscriptionis. Sed cum annum quadragensimum transisset et in Gallia moraretur, delatum est ad eum indicium L. Cinnam, stolidi ingenii virum, insidias ei struertuit se ab eo vindicare et consilium amicorum advocari iussit. Nox illi inquieta erat, cum cogitaret adulescentem nobilem, hoc detracto integrum. Cn. Pompei nepotem, damnandum ; iam unum hominem occidere non poterat, cui M. Antonius proscriptionis edictum inter cenam dictarat. Gemens subinde voces varias emittebat et inter se condabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolume, postquam terra marique pax parata est, non occidere constituat, sed immolare ? " nam sacrificantem placuerat adorirlto voce sibi quam Cinnae irascebatur : " Quid vivis, si perire te tam multorum interest ? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
Non .ii. qnͣtum fecerit s qnͣtũ factus sit
cogitat᷑ in eo qui omĩa pͭ. adice nt̃ qd pͥ¬
uatos hoĩes ad accipiendas iniurias opor¬
timiores acceptaꝵ pacĩa facit. Regibus
certior⁊ ex mausuetud̾ie seturitas. quia
fre qñs uindicta pancoꝵ odium repͥmiti
oĩm irritat. uolintas oꝑtet aute seuiẽ¬
di qͣm cã defitiat. alioqͥn qũe ad mod̾ p̾cise
arbores płimis ramis repullant ⁊ ml̃ta
satoꝵ gn̾a ut dempsiora surgant retidũ¬
tur. ita regia cirudelitas auget mimicoꝵ
nu̾m tollendo. Parentes .n. liberiq eoꝵ ꝗ
int̾fecti sũt ⁊ ꝓpinqͥ ⁊ amici qͥ locũ sĩgłoꝵ ĩ
succedunt. ħ qͣm u̾m sit ãmon̾e te exͦ
domestico uolo. Diuus augustꝰ fuit
mitis pͥnceps. si qͥs illum apͥncipatusuo
estimare incipiat. iã ꝯmuni qͥdẽ .R.p.¬
gładiũ mouit. cũ hoc etatis eẽt qd̾ tu ñc
ełꝰ duodeuicesimũ eg̾ssus annũ ĩa pugi¬
ones in sinũ amicoꝵ abscond̾at. ia insi¬

Expanded text:
ntum fecerit, sed quantum facturus sit, cogitatur in eo, qui omnia potest. Adice nunc, quod privatos homines ad accipiendas iniurias opportuniores acceptarum patientia facit, regibus certior est ex mansuetudine securitas, quia frequens vindicta paucorum odium opprimit, omnium irritat. Voluntas oportet ante saeviendi quam causa deficiat ; alioqui, quemadmodum praecisae arbores plurimis ramis repullulant et multa satorum genera, ut densiora surgant, reciduntur, ita regia crudelitas auget inimicorum numerum tollendo ; parentes enim liberique eorum, qui interfecti sunt, et propinqui et amici in locum singulorum succedunt. Hoc quam verum sit, admonere te exemplo domestico volo. Divus Augustus fuit mitis princeps, si quis illum a principatu suo aestimare incipiat ; in communi quidem rgladium movit. Cum hoc aetatis esset, quod tu nunc es, duodevicensimum egressus annum, iam pugiones in sinum amicorum absconderat, iam insi
Abbreviated transcription (Latin):
nimis miseria pauentiũ. Qmͣ si quis
a sapiente exigit ꝓpe ÷ ut lam̃tationẽ
erigat ⁊ alienis fumerib gemitꝰ. at
qͣre nõ ignoscet uatuũ ÷ dic̾e. Constitu¬
amꝰ muic qͦ qͥd sit uenia ut stiamꝰ dari
illam a sapiente nõ debere. uenia est
pene debite remissio. hanc sapiens qͣ¬
re nõ debeat dare reddunt rõem diu¬
tiꝰ quib hoc ꝓpõitum est. ego ut bre.¬
uiter tanꝙͣ in alieno uiditio dicam
et ignoscitur ei qui puniri debuit.
Sapient. aut nichil fac̃ qd̾ nõ d. nichil

Expanded text:
nimis miseria paventium, quam si quis a sapiente exigit, prope est, ut lamentationem exigat et in alienis funeribus gemitus. " At quare non ignoscet ? " Agedum constituamus nunc quoque, quid sit venia, et sciemus dari illam a sapiente non debere. Venia est poenae meritae remissio. Hanc sapiens quare non debeat dare, reddunt rationem diutius, quibus hoc propositum est; ego ut breviter tamquam in alieno iudicio dicam : "Ei ignoscitur, qui puniri debuit ; sapiens autem nihil facit, quod non debet, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tuus uir egregi. ⁊ tͥ pͥncipi notus.
exigebat ate ut scriberes in qͦs ⁊ qua
cã aĩadu̾ti uelles. hoc sepe dilatũ ut
aliqñ fieret instabat. Inuitꝰ inuitꝰ
inuito cam cartam ꝓtuliss trad̾et qꝵ
exclamasti. uelleni litt̾as nescirem
O dignã uoce qͣm audirent om̃s g̾s
q̃ romanũ imꝑiũ incolunt. q̃q iuxta
iatent dubie libertatis. q̃q se contͣ
uirib aut auinus attollunt. O nocem

Expanded text:
tuus, vir egregius et tibi principi natus, tuus, vir egregius et tibi principi natus, exigebat a te, scriberes, in quos et ex qua causa animadverti velles; hoc saepe dilatum ut aliquando fieret, instabat. Invitus invito cum chartam protulisset traderetque, exclamasti: " Vellem litteras ne- scirem ! " O dignam vocem, quam audirent omnes gentes, quae Romanum imperium incolunt quaeque iuxta iacent dubiae libertatis quaeque se contra viribus aut ani
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã putat.⁊ unũ occidi iubere.
aut alt̾m par̃ imꝑatoriũ credit. nͥ
eod̾ tꝑe grex miseroꝵ subiectꝰ stetit
crudelitatẽ suã in ord̾ie coactã putat
felicitas illa multis salutẽ dare. ⁊ ad
uitã ab ip̃a morte reuocare. ⁊ m̾eri
clem̃tiam ciuicã nõ p̃. Nullũ orna¬
m̃tũ pͥncipis fastigio dignꝰ pulcrꝰ q
ẽ: qͣm illa torona ob ciues seruatos.
ñ hostilia arina detracta uictis. non
currꝰ barbaroꝵ sangnine cruenti. ñ
parta bello spolia. ħ diuina potẽtia
est gͤgatĩ ac publice seruare. multos
aũt occid̾e indiscretos incendii at rri¬
⁊ de clementia scriberem
uero cesar. una me uor tua
maxĩe compulit: qͣm ego
nõ sine amimiratb̃e. ⁊ cum
diceretur au disse menuni. ⁊ deinde¬
ãi magne lenitatis q̃ nõ composita
et bouitatẽ tuã cũ fortuna tua litigã¬
tẽ in mediũ adduxit. Animadu̾surꝰ
in latrones duos burrus prefect᷑¬

Expanded text:
potentiam putat ; et unum occidi iubere potentiam putat ; et unum occidi iubere aut alterum parum imperatorium credit; nisi eodem tempore grex miserorum sub ictu stetit, crudelitatem suam in ordinem coactam putat. Felicitas illa multis salutem dare et ad vitam ab ipsa morte revocare et mereri clementia civicam. Nullum ornamentum principis fastigio dignius pulchriusque est quam illa corona ob cives servatos, non hostilia arma detracta victis, non currus barbarorum sanguine cruenti, non parta bello spolia. Haec divina potentia est gregatim ac publice servare; multos quidem occidere et indiscretos incendii ac ruide clementia scriberem. Nero Caesar, una me vox tua maxime compulit, quam ego non sine admiratione et, cum diceretur, au, magnae lenitatis, quae non composita et bonitatem tuam eum fortuna tua litigantem in medium adduxit. Animadversurus in latrones duos Burrus praefect
Abbreviated transcription (Latin):
tur peccat. s puta ẽẽ tutã crudelitatẽ.
Quare hũs regũ÷ nõ aliud qͣm capta¬
rum urbiũ forma ⁊ t̾rible̾s faties pudli¬
ci metꝰ om̃ia mesta. trepida. cõfusa.
uoluptates ip̃e tim̃tur. ñ ꝯuiuia se¬
curi meunt. in quib lingua sollici¬
te ⁊̃ ebriis custodienda: ñ specta¬
cła ex quib mat̾ia criminis ac ꝑacł̃i
q̃ritur. apparont᷑ licet magna imp̃e¬
sa ⁊ regĩis opib ⁊ artific̃u exquisitis
nominib. Que tñ lud̾e in cart̾e iu¬
bent. Ꝙ istud dii boni malũ ÷ occid̾e
seuire. delectari sono cathe naꝵ et
tiuium capita detid̾e. quoos uentũ:¬
mulrũ sangunis find̾e. aspectu suo t̾re¬
re ⁊ fugare: Que alia uita eẽt sile¬
ones ursi q regnarent: Si serpentib
in nos ac noxiosissimo tuiq aĩali da¬
retur potestas. illa rõis inexꝑta et a
nob̾ immanitatis cͥmine dampnata
tia gentiũ serpere. ⁊ inicere tectis
ignẽ. aratr̃u netustis urbib induc̾e̾

Expanded text:
tur, peccat. Sed puta esse tutam crudelitatem, quale eius regnum est ? Non aliud quam captarum urbium forma et terribiles facies publici metus. Omnia maesta, trepida, confusa ; voluptates ipsae timentur; non convivia securi ineunt, in quibus lingua sollicite etiam ebriis custodienda est, non spectacula, ex quibus materia criminis ac periculi quaeritur. Apparentur licet magna impensa et regiis opibus et artificum exquisitis nominibus, quem tamen ludi in carcere iuvent ? Quod istud, di boni, malum est occidere, saevire, delectari sono catenarum et civium capita decidere, quocumqumultum sanguinis fundere, aspectu suo terrere ac fugare ? Quae alia vita esset, si leones ursique regnarent, si serpentibus in nos ac noxiosissimo cuique animali daretur po- testas ? Illa rationis expertia et a nobis immanitatis crimine damnata tia gentium serpit, et inicere tectis ignem, aratrum vetustis urbibus inducere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃ta ÷ regẽ. qd̾ ⁊ ex aliis ałib lic cog¬
nosc̾e ⁊ ex apib qͣꝵ regi amplissimũ
cubile ÷ medio q ac tutissimo loco. p̾
plus qͣm unũ patunt᷑. melioremq pug¬
na querunt. Pret̾ea insignis regi fre¬
ma ÷ dissiłis q cet̾is cũ magnitudiue:
Iracondissime ac ꝓ corꝑił captui pugna¬
cissime sunt apes. ⁊ aculeos in uulne re
relinqunt. rex ip̃e sine aculeo÷. Nolu¬
it illũ nͣ nͨ seuum ẽẽ. uͨ ultion̾e magno
constat᷑am pet̾e. telum q detraxit. et
nram eiꝰ inhermem relinqͥt. Exemplar
hoc magnis regib ingens. est .n. illi¬
mos ex̾cere in parus.⁊ ingentiũ rer̃
docum̃ta minima ag̾e. Pudeat ab exi¬
guis aĩalib nõ trah̾e mores. cũ tanto
hõm moderatior animꝰ eẽ debeat ꝗͣto
uehem̃tiꝰ nocet. Utinã qͥdem ead hõi
lex eẽt ⁊ ira cũ telo suo frang̾etur.
nͨ sepĩ lic̾et noc̾e qͣm semel. n alienis

Expanded text:
t regem, quod ex aliis animalibus licet cognoscere et ex apibus; quarum regi amplissimum cubile est medio que ac tutissimo loco. Honplus quam unum paciuntur, meliorem que pugna querunt. Insignis regi forma est dissimilis que ceteris tum magnitudine, Iracundissime ac, pro corporis captu, pugnacissime sunt apes, et aculeos in vulnere relinquunt; rex ipse sine aculeo est. Noluit illum natura nec sevum esse nec ulcionem magno constaturam petere, telum que detraxit et iram eius inhermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens est", mos exercere se in parvis et ingentium rerum documenta minima largiri. Pudeat ab exiguis animalibus non trahere mores, cum tanto hominum moderatior esse animus debeat, quanto vehementius nocet. Utinam quidem eadem homini lex esset et ira cum telo suo frangeretur nec saepius liceret nocere quam semel nec alieni
Abbreviated transcription (Latin):
decet regem seua nͨ mexorabłis ira
Non multũ .n. supͣ eum eminet cui se
irascendo exeqͣt. at si dat uita dat dig¬
nitatẽ ꝑiclitantib. ⁊ m̾itis amuite re
fat̃ qd̾ nuli nͥ rer̃ potenti licet. Uita .n.
⁊̃ suꝑiori eripit᷑. nunqͣm nͥ inferiori
datur. Seruare ꝓpͥum est extellentis
fortune q̃ nunqͣm mag̃ suspici debet
qͣm cum uli ꝯtingit id̾ posse qd̾ diis
quoꝵ bñfitio in lucẽ edimͦ tam bom ꝙ
mali. Deoꝵ itaq sibi aĩm asserens pͥn¬
ceps alios ex ciuuib suis qr utilesboniꝙ
stint libens uideat. alios in num̾um re¬
linqͣt. qͦsdam eẽ gandeat. qͦsdã patiat᷑.
Cogitate in hac cuitate in qͣ turba ꝑla
tissima itinera sinc int̾missione deflu¬
ens eligitur qͦtiens aliqͥd obstitit qd̵ cur¬
sum eiꝰ uelut torrentis rapidi moraretur
in qͣ trib eod̾ tꝑe theatris uie postulant᷑¬

Expanded text:
decet regem saeva nec inexorabilis ira, non multum enim supra eum eminet, cui se irascendo exaequat ; at si dat vitam, si dat dignitatem periclitantibus et meritis amittere, facit, quod nulli nisi rerum potenti licet ; vita enim etiam superiori eripitur, numquam nisi inferiori datur. Servare proprium est excellentis fortunae, quae numquam magis suspici debet, quam cum illi contigit idem posse quod dis, quorum beneficio in lucem edimur tam boni quam mali. Deorum itaque sibi animum adserens princeps alios ex civibus suis, quia utiles bonique sunt, libens videat, alios in numerum relinquat ; quosdam esse gaudeat, quosdam patiatur. Cogitato, in hac civitate, in qua turba per latissima itinera sine intermissione defluens eliditur, quotiens aliquid obstitit, quod cursum eius velut torrentis rapidi moraretur, in qua tribus eodem tempore theatris caveae postulant
Abbreviated transcription (Latin):
sue debebat. Ip̃m lepidum qͣm diu mo¬
ri passus est. ꝑ multos annos tulit oena¬
m̃ta pͥncipis. renitentẽ. ⁊ pontificatũ
maxĩm nõ nͥ mortuo illo tnͣtferri ĩ se
passus est. Maluit .n. illd̾ honorẽ uo¬
cari qͣm spolium. ħ eum clem̃tia ad sa¬
lutẽ securitatẽ q ꝑduxit. ħ gͣtũ ac fa

Expanded text:
suae debebat. Ipsum Lepidum quam diu mosuae debebat. Ipsum Lepidum quam diu mori passus est ! Per multos annos tulit ornamenta principis retinentem et pontificatum maximum non nisi mortuo illo transferri in se passus est; maluit enim illum honorem vocari quam spolium. Haec eum clementia ad salute
Abbreviated transcription (Latin):
to iuditio suꝑatꝰ es. adeo nicħ facilius
potes qͣm ccͣ cesar̾e aduocare : tedo si
spes tuas impedio. Paulus ne te ⁊ fa¬
bius. maximꝰ. ⁊ cossi ⁊ seruilii ferent.
Ne torã es or̃one repetendo magnã
uoluminis ꝑt̃e occupet dutiꝰ enĩ qͣm
duab horis locutũ eẽ constat. ẽ hãc pe¬
nunt insidiatori. ac parricide. Ex hodi¬
erna die int̾ nos amicitia incipiat. Con¬
tendamꝰ ntr̃ ego meliore fide tͥ uit̾a
ded̾im. an tu debeas. Post ħ detulit
utro ꝯsubatũ questꝰ qd̾ nõ audirot pe¬
t̾e. Amicissimũ fidissimũ q habuit. he¬
res solus illi fuit. nlłis ampliꝰ insidiis
ab ulto petitꝰ ÷. Ignouit abauus ñ
uictis. siam si ño ignouiss. quib mi¬
ꝑasset : Salustiũ ⁊ cocteios ⁊ duestios
et totã cohoerẽ pͥmã amissionis ex ad¬
u̾sarioꝵ castris ꝯscripsit. Iam domi¬
tios. messalas. asinos. cycerones. et¬
qͥ ciͥo floris erat in ciuitate dem̃tie¬

Expanded text:
to iudicio superatus es ; adeo nihil facilius to iudicio superatus es ; adeo nihil facilius potes quam contra Caesarem advocare. Cedo, si spes tuas solus impedio, Paulusne te et Fabius Maximus et Cossi et Servilii ferent tNe totam eius orationem repetendo magnam partem voluminis occupem diutius enim quam duabus horis locutum esse constat, eum hanc poenunc insidiatori ac parricidae. Ex hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, heres solus illi fuit. Nullis amplius insidiis ab ullo petitus est. Ignovit abavus tuus victis ; nam si non ignovisset, quibus imperasset ? Sallustium et Cocceios et Deillios et totam cohortem primae admissionis ex adversariorum castris conscripsit ; iam Domitios, Messalas, Asinios, Cicerones, quidquid floris erat in civitate, cleme
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uͥ usitata remedia nõ ꝓcedũt tẽptãt
ꝯͣria. Seueritate nicħ ad huc ꝓfecisti.
Saliudenũ lepidꝰ secutꝰ ÷. lepidũ murena.
murenã cipio. cepionẽ ignatiꝰ. ut alios
taceam qͦs tm̃ ausos pudet. Nũc tẽpta
rat. uxori qͥd̾e gr̃as egit. Renuntiari
aut̃ extemplo amicis qd̾ in ꝯsiliũ roga¬
u̾at imꝑanit. ⁊ cimiã msui ad se accer¬
sit. Dimissis q oĩb e cubicło cũ aliã
cinae poni cathedr̃a iussisset. ħ inqͥt
ne medio sermone meo ꝑclames. da
es et tam diues ut uicto nictores m¬
uideant. Sacerdotiũ tͥ petenti p̾t̾itis
ꝯpłib quoꝵ parentes mecũ militau̾ãt
dedi. cũ sic de te metuer̃ĩ eccid̾e me ꝯsti¬
tui. Cum ad haut uoc̾e exclamass ꝓtul
ettid̾e inqͣm me paras. adiecit locũ. sotios.
diẽ. ordinẽ insidiaꝵ. tui ꝯmissũ eẽt ferr̃.
et cũ defixũ uid̾et nͦ ex ꝯuentione iam
cis: ut ip̃e sis pͥnceps male me hercule
potes. suꝑ lib̾tini houoris gr̾a in pͥua¬

Expanded text:
ia non procedunt, temptant contraria. Severitate nihil adhuc proiecisti; Salvidienum Lepidus secutus est. Lepidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos pudet. Nunc tempta,rat, uxori quidem gratias egit, renuntiari autem extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram iussisset : " Hoc,"ne medio sermone meo proclames ; da et tam dives es, ut victo victores invideant. Sacerdotium tibi petenti praeteritismecum militaverant, dedi ; cum sic de te meruerim, occidere me constituisti. " Cum ad hanc vocem exclamasset procul Occidere, inquam, me paras " ; adiecit locum, socios, diem, ordinem insidiarum, cui commissum esset ferrum. Et cum defixum videret nec ex conventione iam,cis ? Ut ipse sis princeps ? Male mehercules potes, nuper libertini hominis gratia in priva
Abbreviated transcription (Latin):
bona ꝓporrõe fortune sue qͥsos sentit.
aut expectat. maiora inrnora ꝗex le¬
m̃tia om̃is id̾ sꝑant. Nec est qͥsqͣm cui tã
ualde innocentia sua placeat sut ñ stare
in conspectu cdem̃tie parate humanis
errorib gaudeat. Esse aũt alide scio
qͥ dem̃tia pessimũ qñeq putent sustin̾i.
qm̃ nͥ post tͥmen suꝑuatua est. et sola hes
uirtus int̾ innocentes cessat. S pͥmũ
oĩm sic̃ medicine apd̃ egͦs usus ⁊̃ apud
sanos honor est: ita clem̃tiam qͣmius dig¬
ni plena inuocent ̾ innocentes colũt.

Expanded text:
bona pro portione fortunae suae quisque sentit bona pro portione fortunae suae quisque sentit aut expectat maiora minoraque, ex clementia omnes idem sperant ; nec est quisquam, cui tam valde innocentia sua placeat, ut non stare in conspectu clementiam paratam humanis erroribus gaudeat. Esse autem aliquos scio, qui clementia pessimum quemque putent sustineri, quoniam nisi post crimen supervacua est et sola haec virtus inter innocentes cessat. Sed primum omnium, sicut medicinae apud aegros usus, etiam apud sanos honor est, ita clementiam, quamvis poena digni invocent, etiam innocentes colunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plar ext̃ te q̃rit. principatꝰ tius ad
aug̃ exigͦ. Difficile hoc fuisset si nõ
ficta cito in nat᷑am suan recidunt.
quib u̾itas subest q̃q ut ita dicam
ex solido enastunt᷑ temꝑe ip̃o in mai
melĩ q ꝓcedunt. magnã adibat allũ
indoles daret. Iam uota publica in
tui capiat obliuio. fac̃ qͥdem auidos
ninua felicitas. nͨ tam temꝑate cu¬
piditates sunt unqͣm uͥ in eo qd̵ ꝯtin¬
git desinant. Gradus a magnis ad
matora fit. ⁊ spes imꝓbissimas com¬
plectunt᷑ insꝑata afsecuti. Om̃ib tã
eẽ felices. ⁊ ilia nicħ ĩa hiis accedere
bonis posse ut ꝑpetua sint. multa il¬
los cogunt ad hant ꝯfessioñe. qr ulła
in hõie tardior ÷ securitas. alta. af.¬
fluens. Ius supͣ omñe iniurã põitũ.
Obi̾satur ocuł letissima forma.R.ꝑ.¬
cui ad sunimã libertatẽ nich̾ dee st.
nͥ ꝑeat diligentia. Precipue tantũ
equar ad maxnnossimos q ꝑuenit.
tlementie tue ammiratio. Cet̾a enuy

Expanded text:
plar extra te quaerit ; principatus tuus ad gustum exigitur. Difficile hoc fuisset, si nonficta cito in naturam suam recidunt ; quibus veritas subest quaeque, ut ita dicam, ex solido enascuntur, tempore ipso in maius meliusque procedunt. Magnam adibat aleam indoles daret ; iam vota publica in tui capiat oblivio. Facit quidem avidos nimia felicitas, nec tam temperatae cupiditates sunt umquam, ut in eo, quod contigit, desinant ; gradus a magnis ad maiora fit, et spes improbissimas complectuntur insperata adsecuti; omnibus tamen esse felices et illa nihil iam his accedere bonis posse, nisi ut perpetua sint. Multa illos cogunt ad hanc con- fessionem, qua nulla in homine tardior est : securitas alta, adfluens, ius supra omnem iniuriam positum ; obversatur oculis laetissima forma rnihil deest nisi pereundi licentia. Praecipue tamen aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio ; cetera enim