comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni est. Ab hiis gͦ q⁊ incipe. ut nẽ
auferas. ut ad niaiora ꝓneharis.
et ablata aliis restituas. Raptores
ꝙ ipõs ne alus timedi sint casti¬
ga ⁊ cohibe. Et nulla nocis am¬
biguitate. contronerciam nectos:
s qualitatẽ animi speculare. Ni¬
chil uel intersit. an firmes au iu¬
ubicumq de ueritate tractatur.
Nam si uire uirandodeus nõ inno¬
cetur. ⁊ ñ muccanti testis sit: tũ
nõ transios ueritatẽ. nͨ iustacie tnͣ¬
ti mendãtio: utere nõ ad falsi s ad
uericustediam. EEt si atigi̾t uti m̃e
cieris. s pocius excusab̾. qr uͥ hone¬
sta cã ẽ. intus secreta ꝓdit. Cacẽ¬
da enim tacet. lequenda lequi tur.
atq ita apta illi pax ẽ secura trã¬
quillitas. Hoc igitur si studere cu¬
raueris lecus ⁊ intrepidꝰ̾ cursus
tui finẽ expectans ꝓspicies ħ tris¬
tia huius mũdi hylaris. tuml¬
tuosa quietus. extremis securus.

Expanded text:
ni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut ad majora proveharis, et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an firmes, an juubicunque de veritate tractatur: nam si jurejurando Deus invocetur, et non invocanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae tranti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerittieris, sed potius excusaberis, quod ubi honesta causa est, iustus secreta non prodit: tacenda enim tacet, loquenda loquitur atque ita illi pax est secreta tranillo mala. Haec ergo si studere curaveris, laetus et intrepidus cursus tui finem exspectabis, prospicies haec tristia hujus mundi hilaris, tumultuosa quietus, extrema securus.
Abbreviated transcription (Latin):
uabis s ꝓte camꝙͣtua ⁊ dispenses
eutanis. Si prisdenciam amplec¬
terie. uꝑ idem eris. ⁊ ꝓ ut rerum
as tpr̃is uarietas exigit: ita aco¬
modes tempori. Nec te in aliqͥb mu¬
tos: s porius aptes. Sicut man̾
q̃eadẽ ẽ ⁊ cum in palmam extendi¬
tur. ⁊ cum impugnũ astrĩgitur.

Expanded text:
s ait: si prudentiam amplecteris, ubique idem eris, et prout rerum et temporum varietas exigit, ita te accomodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum restringitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quis gͦ prudeciam seqͥdesideras: tunc
ꝑrõnem recte uiues. si omnia priis
estiles ⁊ ꝓpenses: ⁊ dignitatẽ reb nio
exopinione multoꝵ s ex eaeũ nat᷑a
costituas. Nam scire d̾s qr sunt que
uideantur bona ⁊ nõ sunt: ⁊ q̃ udeã¬

Expanded text:
quis prudentiam sequi desideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quae videantur esse bona et non sunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
a pancis p̃ donib turpit̾ tãp¬
tum ĩ carcere decineti. necs
popłm id pati debere dũts.
tum thesauros eçiam adreg¬
ni defensionẽ młtis laborib
optimiq regis industria cđ¬
quisitos. asportari uidegnts
penitus exhauriti. Quod ubi
a paucoꝵ ut accidit confabu¬
latione ꝓfectum ĩuulgi mł¬
titudinem emancuit. repen¬
te quasi diuino ꝯmouerent᷑
oracło aut ardentissimi dutis
impetũ secuierẽtur: om̃s ad
arma ꝯtunrunt. palaciũ obsi¬
dent. regemq sibi reddi de¬
postulant. unt̾minantes. si
diutius eũ tenuerint se qui¬
dem scalas aliasq ad expug¬
uandũ palaciũ machinas il¬
laturos ac de ip̃is nõ secus

Expanded text:
a paucis predonibus turpiter capa paucis predonibus turpiter captum in carcere detineri, neque populum id pati debere diutius, cum thesauros etiam ad regni defensionem multis laboribus optimique regis industria conquisitos asportari videant et penitus exhauriri. quod ubi a paucorum, ut accidit, confabulatione profectum in vulgi multitudinem emanavit, repente quasi divino commoverentur oraculo, aut ardentissimi ducis impetum sequerentur, omnes ad arma concurrunt, palatium obsident regemque sibi reddi depostulant, interminantes, si diutius eum tenuerint, se quidem scalas aliasque ad expugnandum palatium machinas illaturos ac de ipsis non secus
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam quẽ ea ip̃a die uł in
crastino nõ dubium erat uẽ¬
turum. Gufslt̾uis quoq cepha¬
ludensis archidiatonus p̃cep¬
tor pueri conuocata uiroꝵ mł¬
titudine regis tirannidẽ pit¬
blice p̃dicabat. ⁊ iusurrandũ
exigebant ab om̃ib qd̃ symo¬
nis principis. sic enĩ eũ uoca¬
bant. alii u̾o minꝰ fideliter di¬
cebant eũ agere. Nam si sac¬
m̃tum ea tempestate cipiã
esset p̃standum. diici pocuis
oport̾e uirari. ciuẽ regem futu¬
rum esse sperãbant. Sic illis
ad libitum cũcta disponẽtib
nemo iam enit qͥ uł aud̾et uł
uellet eis resistere. Nam ⁊ ip̃i
ep̃i uł eoꝵ facta publice lau¬
dabant. uł dissimulantes silẽ
gestum audisses: eiis p̃stola¬
bantur aduentũ. Cũ ergo iã
in diem t̾cium sustinentes eũ
nec uenisse cognosc̾ent. ne¬
q uenturũ quiblib indici¬
is ꝑsentirent: ceperub ini¬
teni mͦmurare ditented. indi¬
gnũ eẽ satia miserabłe regẽ

Expanded text:
sentiam, quem ea ipsa die uel in sentiam, quem ea ipsa die uel in crastino non dubium erat uenturum. 22.2 Galterius quoque, Cephaludensis archidiaconus, preceptor pueri, conuocata uirorum multitudine, regis tirannidem publice predicabat et iusiurandum exigebat ab omnibus, quod Symonis principis, sic enim eum uocabant, alii vero minus fideliter dicebant eum agere; nam si sacramentum ea tempestate cuipiam esset prestandum, duci potius oportere iurari, quem regem futurum esse sperabant. Sic illis ad libitum cuncta disponentibus, nemo iam erat qui vel auderet vel vellet eis resistere. nam et ipsi episcopi vel eorum facta publice laudabant, vel dissimulantes silentgestum audisset, eius prestolabatur adventum. cum ergo iam in diem tertium sustinentes, eum neque venisse cognoscerent, neque venturum quibuslibet indiciis persentirent, ceperunt invicem murmurare, dicentes indignum esse satisque miserabile regem
Abbreviated transcription (Latin):
uł induatus fiscales redditꝰ
colligebant. uł extra domos
suas imꝓuidi uagabantur.
ab eisdem sũt militib iut̾fec
ti. Postea u̾o sarracem ptur¬
batione cognita uirib se qui¬
dem ad refistendũ impares
arbitrati cum eos p̃cedenti
anno admiratꝰ omĩa arma su¬
a curie redde coegisset: relic¬
tis domib quas pleriq corũ
in cuntate media possidebant.
meam ꝑtem q̃ trans papiretũ
stra conflictum est. Nam illi
ad introitus ⁊ angustias ma¬
rũ nr̃is tutius resistebant.
his ita gestis comites eorũ¬
q complices Rogerium du¬
cem maiorem regis filum edri¬
tentes de palatio. ꝑ totam urbẽ
eciutare fecerunt. ostendentes
eum om̃ib plebic dicentes
nequemꝙͣ alium deinceps ue¬
gem aut dñm appellarent. hũc
eoꝵ esse dñm. hũc aui sui Ro¬
gerii regis auspicio regnaturũ.
hũc totius ppłi ꝯmumi consi¬
lio coronandũ. nicħ̃q aliud ex¬
pectari qmͣ mathei bonelli pre¬

Expanded text:
uel in duanis fiscales redditus uel in duanis fiscales redditus colligebant, uel extra domos suas improuidi uagabantur, ab eisdem sunt militibus interfecti. 21.13 Postea uero Saraceni, perturbatione cognita, uiribus se quidem ad resistendum impares arbitrati, cum eos precedenti anno admiratus omnia arma sua curiae reddere coegisset, relictis domibus, quas plerique eorum in ciuitate media possidebant, in eam partem, quae trans Papiretum quamdiu frustra conflictum est. 21.14 Nam illi ad introitus et angustias uiarum nostris tutius resistebant. 22.1 His ita gestis, comites eorumque complices Rogerium ducem, maiorem regis filium, educentes de palatio, per totam urbem equitare fecerunt, ostendentes eum omnibus, plebique dicentes, ne quemquam alium deinceps regem aut dominum appellarent: hunc eorum esse dominum, hunc aui sui Rogerii regis auspicio regnaturum, hunc totius populi communi consilio coronandum, nichilque aliud expectari quam Mathei Bonelli pre
Abbreviated transcription (Latin):
rib proturbatis çeperũt sin¬
gula loca disciure. raꝑe p̃da¬
ri quod ciuq potissimũ m¬
delutur alii geminas. anulos
i
tesq regiar uii duis appete¬
bãt. Qiidam alitea argentea¬
qiue uasa tacuas implentes.
porrigebant amicis. domum
int̾im deferenda. Non milli
cuoc ꝑ fenestras palacu ⁊̃
plebem q̃ foris stabat tarenos
habundantissime disꝑgebant.
Nedeerant qui puessaꝵ pulchri¬
tudinẽ cred̾ent lucris om̃ib p̃¬
ferendam. Sic homñes etate. mo¬
rib genereq din̾si: uarus i
nicħominus dissonisq rerum
studis agebantur. Eu nicho¬
rũ u̾o ciuotquot inueniri po¬
potuerũt. nullus euasit. plu¬
res autem eoꝵ ũnitio rei ad
amicoꝵ domos confugerant.
quoꝵ pleros q reptos inuia
nulites occiderũt qui de cas¬
tello maris exier̃t. aliiq qui
iam ceperant ꝑciuitatem dis¬
curre. Multi q̃uoq sarrateno¬
rum qui uł in apochetis sitis
mertib uendendis p̃erant

Expanded text:
ribus proturbatis, ceperunt sinribus proturbatis, ceperunt singula loca disquirere, rapere, predari quod cuique potissimum videbatur; alii gemmas anulosi tesque regias auidius appetebant; quidam aurea argenteaque uasa tarenis implentes porrigebant amicis, domum interim deferenda; nonnulli quoque, per fenestras palatii in plebem, quae foris stabat, tarenos habundantissime dispergebant; nec deerant, qui puellarum pulcritudinem crederent lucris omnibus preferendam. 21.10 Sic homines etate, moribus genereque diuersi, uariis nichilominus dissonisque rerum studiis agebantur. 21.11 Eunuchorum uero, quotquot inueniri potuerunt, nullus euasit; plures autem eorum in initio rei ad amicorum domos confugerant, quorum plerosque repertos in uia, milites occiderunt, qui de castello Maris exierant, aliique, qui iam ceperant per ciuitatem discurrere. 21.12 Multi quoque Saracenorum, qui uel in apothecis suis mercibus uendendis preerant,
Abbreviated transcription (Latin):
t quid eoꝵ sibruellet aduen¬
tus. At u̾ iudrt cũ armis reli¬
quos inseqñtes: rem ut erat
m̃ce concipiens fuge se t̾rinis
p̃parabat. s unu̾isis repente
concurrẽtib comp̃hensus est
ab eis. cũ in angulos ⁊ oceł¬
ta palacui se reciꝑe conaretur.
Glandius tñ tiranindis sue
tausas ab eo sciscitantes u̾bis¬
q minꝰ asꝑis eius arguantes
insamiã. sp̃em effugiende mor¬
tis ei reliquerant. mox autẽ
sinũ uirũ atrocissimũ. Rob̃¬
tumq bonensẽ note nichilo¬
minꝰ crudelitatis hoĩem strit¬
tis ensib uenientes: rogabat
cos a quib captus fuerãt ne
eum ab illis int̾fici pat̾entur.
cum ultro se regno cuꝑet ab¬
ditare. Arbitrabat᷑ eñ tam cͥ¬
deles hostiũ manus se nulla¬
tenus enasurũ. eaq nõ fallaꝵ
fuisset opinio: nͥ quod richar¬
dus de mandra quoꝵdã ieũ
irruentiũ impetus ꝓpulsauit.
netursci regem octidi: Hiic
custodib assignatis: deiceps
ad int̾iora palatu ꝓgressi: Fo¬

Expanded text:
 quid eorum sibi uellet aduentus. 21.4 At, ubi uidit cum armis reliquos inseqmente concipiens, fuge se territus preparabat; sed universis repente concurrentibus, comprehensus est ab eis cum in angulos et occulta palatii se recipere conaretur. Blandius tamen tyrannidis sue causas ab eo sciscitantes verbisque minus asperis eius arguentes insaniam, spem effugiende mortis ei reliquerant. Mox autem,sinum, virum atrocissimum, Robertumque Bovensem, note nichilominus crudelitatis hominem, strictis ensibus venientes, rogabat eos a quibus captus fuerat, ne eum ab illis interfici paterentur, cum ultro se regno cuperet abdicare. Arbitrabatur enim tam crudeles hostium manus se nullatenus evasurum: eaque non fallax fuisset opinio, nisi quod Richardus de Mandra quorumdam in eum irruentium impetus propulsavit vetuitque regem occidi. Huic custodibus assignatis, deinceps ad interiora palatii progressi, fo
Abbreviated transcription (Latin):
portas otuis astulant apiri.
ceusenccħ nõ oporte poitores
euadere. Rex autẽ manu sese¬
teũ ⁊ndicens iubet eos quies¬
cere. satis inquiens ad ꝓͥme ᷤ¬
rendũ fidelicatis nusum
fusfic̾e. qd̾ eoꝵ sit oꝑa libera¬
tus. demceps arma deponãt
eos ꝙ lbe smant egredi quib
ipe quo maluerint eundi cõ¬
tesserit hb̾tatem. aliqqum
eos posse gr̃am suam ꝙͣ inte¬
re ꝓmeruerant int̾im deme¬
I. dic igit̾ tumultu ple
ut nunq sedato reseratis
exeuntes: tatabũ trãs

Expanded text:
portas ocius postulant aperiri censentque non oportere proditores evadere. rex autem, manu silentium indicens, iubet eos quiescere, satis inquiens ad promerendum fidelitatis titulum sufficere quod eorum sit opera liberatus; deinceps arma deponant eosque libere sinant egredi, quibus ipse quo maluerint eundi concesserit libertatem; alioquin eos posse gratiam suam, quam integre promeruerant, iterum demereri. sic igitur, tumultu plebis utcumque sedato, reseratis foribus exeuntes, Cacabum trans
Abbreviated transcription (Latin):
qm militum gr̃am defutu¬
ram. Ita qriicqdo aggressi fu¬
erint: facile ꝑacturos. Ꝙ
si disfimulando subterfug̾e
quisq maliuit. neminẽ eoꝵ
qui ĩ mortẽ maionis consen¬
serint euasurũ. At illi rumo¬
rũ nouitate ꝑmoti. cũ mirarent᷑
⁊ grauissimẽ ferrent inde
sibi ꝑiculum ⁊ ingͣtitudi¬
nem̃ em̾sisse uñ se bñ m̾itos
estuabant : maxime tñ indi¬
gnabant᷑ adenolfũ cam̃ ⁊ eo

Expanded text:
nquam militum gratiam defutunquam militum gratiam defuturam. 19.13 Ita, quicquid aggressi fuerint, facile peracturos; quod si dissimulando subterfugere quisque maluerit, neminem eorum, qui in mortem Maionis consenserint, euasurum. 19.14 At illi, rumorum nouitate permoti, cum mirarentur et grauissime ferrent inde sibi periculum et ingratitudinem emersisse, unde se benemeritos estimabant, maxime tamen indignabantur Adenolf
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tate sublata: Matheo de sc̃a
lucia ꝯsobrino suo ⁊ quibdã
aliis nobilib iuris sicilie
qui litt̃ĩs enis citati panor¬
mũ ꝯuenerant: omĩa paudit
ex ordine q̃ sibi acciderant.
chis sonerete sierir ut in
se regem exaspent eosq facile
quod uoluu̾t effecisse. Iam enĩ
se ab ip̃o rege aduet̾is debiti
solutionẽ urgeri: a quo ꝯser¬
uate salutis p̃miũ expectabat.
Dehinc rogat eos obsecrans
ꝑfidem amicicie fed̾is q nuꝑ
int̾ eos habiti sanctionẽ. uti ⁊¬
hac in neccessitate sibi nõ desĩt.
qui ꝓ salute totius regni peri¬
culum istud fubieris. nec se cõ¬
nuni quisqm oneri fraudulẽ¬
ter conetur subͣthere. Admon¬
q id mature capiendũ esse ꝯ¬
filii. ut hostiũ dolos regisq
deliranita p̃caueant. Siguidẽ
uniꝰ fu̾int animi ⁊ miia fir¬
mit̾ uoluntate ꝑmanserint.
ut om̃em fortiinã ꝯmunica¬
to uelint ꝑiculo sustiñe: mĩ¬
qͣm sibi plebis animos. ñ¬

Expanded text:
libertate sublata, Matheo de Sancta libertate sublata, Matheo de Sancta Lucia consobrino suo et quibusdam aliis nobilibus viris Sicilie, qui litteris eius citati, Panormum convenerant, omnia pandit ex ordine que sibi acciderant chis societatem inierant, ut in se regem exasperent eosque facile, quod uoluerint, effecisse. 19.10 Iam enim se ab ipso rege ad ueteris debiti solutionem urgeri, a quo conseruatae salutis premium expectabat. 19.11 Dehinc rogat eos, obsecrans per fidem amicitiae federisque nuper inter eos habiti sanctionem, uti hac in necessitate sibi non desint, qui pro salute totius regni periculum istud subierit, neque se communi quisquam oneri fraudulenter conetur subtrahere, admonetque id mature capiendum esse consilii, ut hostium dolos regisque deliramenta precaueant. 19.12 Si quidem unius fuerint animi et in una firmiter uoluntate permanserint, ut omnem fortunam comunicato uelint periculo sustinere, nunquam sibi plebis animos, nu
Abbreviated transcription (Latin):
mathei bonelli tardius ꝑtñs
tum est: sec̃nti nocte militib
sius armatis p̾mũ tirca dom̃
sua ꝑcongrua loca disponẽs
insidias: reliquos militũ p̃¬
cepit ꝑuiam cooꝑtã usq ad
portam galtule replicato fre¬
qnter itin̾e tnͣseuntes ante do¬
iũ ad enolfi morari diutius.
spins ita posse ꝑhilippũ ⁊ enis
milites siciuidẽ ea uocte sicut
ĩ p̾cedenti exieriat: uł ab istis
ꝑ uiaꝵ tnͣsitus inueniri: uł
cb illis qui ĩ insidi s erant in¬
t̾cipi. simul ꝙ ut ostend̾er es
eoꝵ se nõ ignorare consilia.
nec s̾ militũ de esse coplas.
aut iurtutẽ ut eos posset ad
unũ omẽs delere:ñ regis ti¬
mor eiusmõi facultatis licen
tiam refrenaret. dic mediam
fere noctẽ ducentẽ in somꝑ¬
nem: demũ in fecto negocio
redierunt. Matheus aucem
bonellus cũ hiis ates aliis
płib r̃r indicus uoluntatẽ
ac ꝓpõĩtum regis agnosc̾et.
aliter mt̾im sibi ꝓuidendum
existimãs ñdum delib̾andi

Expanded text:
Mathei Bonelli tardius pertraMathei Bonelli tardius pertratum est, sequenti nocte militibus suis armatis, primum circa domum suam per congrua loca disponens insidias, reliquos militum precepit per uiam Coopertam, usque ad portam Galculae replicato frequenter itinere transeuntes, ante domum Adenolfi morari diutius, sperans ita Philippum posse et eius milites, si quidem ea nocte sicut in precedenti exierint, uel ab istis per uiarum transitus inueniri, uel ab illis, qui in insidiis erant, intercipi. 19.8 Simulque, ut ostenderet eorum se non ignorare consilia, neque sibi militum deesse copias aut uirtutem, ut eos posset ad unum omnes delere, nisi regis timor eiusmodi fatiam refrenaret. Sic mediam fere noctem ducentes insompnem, demum, infecto negotio, redierunt. Matheus autem Bonellus cum hiis atque aliis pluribus rerum indiciis voluntatem ac propositum regis agnosceret, aliter interim sibi providendum existimans, nondum deliberandi
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃puiso repentina debiti ue¬
teris exactione pulsatus si¬
mulq uidens solito raruis
ad curiã se uocari. neq iam ut
solebat admitti: mirabat᷑ qͥ d
hoc nouitatis portendet: Sed
⁊ hoc eius ammo nõ parũ me¬
tus ac suspitionis u̾ereat qd̃
ad enolfum camerariũ pluri¬
mũ posset uidebat in curia:
qui sũmũ amicicie locũ apd̾
maionẽ optinuerat. ⁊ tã hũs
quã alios hostes suos audatiꝰ
atti aꝑtius in se odiũ exer¬
cere. eo eqiod eũ archiep̃i iu
d̾ent ope ⁊ consilio destitutũ.
qui duiturna fatigatꝰ egritu¬
dine iniprime mortẽ obierat.
hec autem omĩa nõ siue ꝯsen¬
su regis existimabat fieri. is
um qͣt uiros euismõi aduer¬
suni se quiccꝑ̃ ausuros a re¬
gis animũ erga se crederent
ĩmutatũ. Nam eo furoris ⁊
audatie uentũ erat ut philip¬
pus mansellus nepos adenol¬
fi cũ militib armatis uiam
marmoreã noctu ꝑ ambusas
a plerisz usus fu̾it dom amn

Expanded text:
ex inprouiso repentina debiti ueex inprouiso repentina debiti ueteris exactione pulsatus, simulque uidens solito rarius ad curiam se uocari, neque iam ut solebat admitti, mirabatur, quid hoc nouitatis portenderet. 19.4 Sed et hoc eius animo non parum metus ac suspicionis iniecerat, quod Adenolfum camerarium plurimum posse uidebat in curia, qui summum amicitiae locum apud Maionem optinuerat; et tam hunc quam alios hostes suos audacius atque apertius in se odium exercere, eo quod eum archiepiscopi uiderent ope et consilio destitutum, qui diuturna fatigatus egritudine, nuperrime mortem obierat. 19.5 Haec autem omnia non sine consensu regis existimabat fieri, nec unquam uiros eiusmodi aduersum se quicquam ausuros, nisi regis animum erga se crederent immutatum. 19.6 Nam eo furoris et audaciae uentum erat, ut Philippus Mansellus, nepos Adenolfi, cum militibus armatis uiam Marmoream noctu perambulans, a plerisque uisus fuerit domum
Abbreviated transcription (Latin):
uixta consuetudmẽ ei tnͣsim¬
tt̾et. uerũ nũqmͣ ob id solum
a matħo boneslo tot contͣcta
federa. tot societates initas.
ut maionẽ int̾fic̾et. Aliud enĩ
manis ambirx. altiusq fou̾e
ꝓpoĩtum. ad quod euismodi
principio uiã sibi comode cẽ¬
suerat p̃parandã. Hec ⁊ huius¬
modi płima sepissime regis
aurib incultantes id effecerãt.
ut nec iam matħ̃m bonellũ
ut̾ familiares admitt̾et: ne¬
q maionẽ ob aliam cãm ab
eo cred̾et int̾fectum: insut
ꝯmunicatũ cũ ciuibdam pro¬
dicorib de morte sua consili¬
ũ lib̾ius posset ad effectum
iux iam ut erat ad puniend̃
facił moras sustinens intem¬
pus ꝯgruũ neccessario defere¬
bat. dum ppłi tumultu com¬
põito: nouitatis feruor ⁊ im¬
uisserant repeti uibet. quos
idem ołim ut patrimonium
suũ reciꝑet curie spospond̾at
se dacurum. Eoꝵ autem so¬
lutõnem admiratus genero
parcens ignorante rege dis¬
tulerat. Ita q matħs bon ellꝰ

Expanded text:
iuxta consuetudinem, ei transmiciuxta consuetudinem, ei transmicteret; verum nunquam ob id solum a Matheo Bonello tot contracta federa, tot societates initas ut Maionem interficeret. Aliud eum maius ambire altiusque fovere propositum, ad quod eiusmodi principio viam sibi comode censuerat preparandam. Hec et huiusmodi plurima sepissime regis auribus inculcantes, id effecerant, ut neque iam Matheum Bonellum inter familiares admitteret, neque Maionem ob aliam causam ab eo crederet interfectum, nisi ut comunicatum cum quibusdam proditoribus de morte sua consilium liberius posset ad effectum uindictam uix iam, ut erat ad puniendum facilis, moras sustinens, in tempus congruum necessario differebat, dum, populi tumultu composito, nouitatis feruor et imiusserant, repeti iubet, quos idem olim, ut patrimonium suum reciperet, curiae spoponderat se daturum. 19.2 Eorum autem solutionem admiratus, genero parcens, ignorante rege, distulerat. 19.3 Itaque Matheus Bonellus
Abbreviated transcription (Latin):
amputass. Sic enĩ regem o¬
pinari. sic dice̾. int̾fecto ma¬
ione manu se dext̾a imitila¬
tum. His ergo ꝑsuasionũ sti¬
niũ incitatũ ꝓmptũ q aud̾e
⁊ exꝑiri omĩa ⁊ nisi citiꝰ eiꝰ¬
modi ꝯsilus ꝓuide fu̾it obui¬
atũ: qiuocũq fernor animi ⁊
ruuentutis impetꝰ eũ traxetit
facile secuturũ. mllocs coher¬
cendũ metu ꝑurii. Satis quip¬
pe uecordẽ esse ⁊ impiudũ ql¬
ciuis existimet fidem᷑ eũ cuͥpiã
seruaturũ: enu tam uirisiurã¬
di qm asiristal iire pͥhaibi¬
to socirũ snam de uice prĩs¬
habuerat. cuiꝰ etiam oꝑa patri¬
monii sui resticutonẽ impetin¬
uerat: tantꝰ ingͣtus bñficiis ꝓ¬
did̾it ⁊ inc̾fecerit innocentem
falsum enĩ guicqͥd ip̃e compli¬
cesq sui adu̾sus admiratũ cõ¬
fuit̾anꝵ. nec illũ inuẽta in the¬
sauris eius diademata sibi p̃¬
parasse sed regi. ut cadem in ka¬
lendis ianuari strenaꝵ noĩe

Expanded text:
amputasset. Sic enim regem oamputasset. Sic enim regem opinari, sic dicere: interfecto Maione, manu se dextera mutilatum. His ergo persuasionum stirimum incitatum promptumque audere et experiri omnia, et nisi citius eiusmodi consiliis prouide fuerit obuiatum, quocumque feruor animi et iuuentutis impetus eum traxerit, facile secuturum nulloque cohercendum metu periurii. 18.21 Satis quippe uecordem esse et improuidum, quisquis existimet fidem eum cuipiam seruaturum, qui, tam iurisiurandi quam affinitatis iure posthabito, socerum suum, quem uice phabuerat, cuius etiam opera patrimonii sui restitutionem impetraverat, tantis ingratus beneficiis prodiderit et interfecerit innocentem; falsum enim quicquid ipse complicesque sui adversus admiratum confinxerant, nec illum inventa in thesauris eius diademata sibi preparasse, sed regi, ut eadem in kalendis ianuarii strenarum nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
cautũ fu̾it ꝑicłm impend̾e. Nã
macħm bonellũ obid qd̃ ei
nuꝑ acciderat in tantã elatũ
supbiam ut neminẽ sibi iam
ĩ regno iuirib uł potencia pa¬
rem existimet. Cũq qͣdam du¬
ctum temĩitate totũ ad seiu¬
deat ppłm ꝯfluentẽ. iuros q
rem sibi uelit reu̾enciom ex¬
hiberi. Itit̾im eum sibi om̃es
astring̾e satram̃tis. ⁊ ignotis
pactionũ fed̾i̾b obligare hĩ
accede̾ quod uni̾si tñffarim
ꝓceres quib hoc ip̃m despera¬
tionẽ incusserat qm̃ eatetius
regem offend̾ant ut eũ sibi cre¬
d̾ent implacabilẽ: litt̾is sius
iuiuenilem animũ crebrius
hortabant᷑ ut sicuidẽ plenam
consequi głiam affectabat. si
nulli deinceps subiat̾e picło.
enit̾etur. qͣtinus integram et
regno lib̾tatem ⁊ sibi securi¬
tatẽ ad quir̾et. q adipisci re¬
ge iuiuente ñ pot̾at. neq fal¬
laci turie ꝓmissione seductus
estimaret eũ tam facile sibi
platatũ. cui manũ dext̾am

Expanded text:
cautum fuerit, periculum impendere. Nam cautum fuerit, periculum impendere. Nam Matheum Bonellum, ob id quod ei nuper acciderat, in tantam elatum superbiam ut neminem sibi iam in regno viribus vel potentia parem existimet. Cumque quadam ductum temeritate totum ad se videat populum confluentem, virosque rem sibi velit reverentiam exhiberi. Interim eum sibi omnes astringere sacramentis et ignotis pactionum federibus obligare. His accedere quod universi transfarini proceres, quibus hoc ipsum desperationem incusserat, quod eatenus regem offenderant ut eum sibi crederent implacabilem, litteris suis iuvenilem animum crebrius hortabantur, ut siquidem plenam consequi gloriam affectabat, si nulli deinceps subiacere periculo, eniteretur quatinus integram et regno libertatem et sibi securitatem adquireret, quam adipisci rege vivente non poterat, neque fallaci curie promissione seductus estimaret eum tam facile sibi placatum cui manum dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qui eis confedati erãt
rebellandi iã tausa sublata:
eius deniceps uoluntatem ⁊
consilium expectabant. In sici¬
lia uero panormiq maxime
totus iam aꝑte ppłs ꝯclama¬
bat. quisqͥs matheo bonello no¬
cere temptasset hostem eũ pu¬
blicum iidicari seseq etiam
ad u̾sus regem siquidẽ obad¬
mirati mortẽ in eũ seuerius
aniinadũt̾e p̃sumpsisset: ar¬
ma sũpturos. Nam ei debere
omẽs obsecũ. qui publico
regni sublato ꝑicislo. lib̾tatẽ
om̃ib reddidĩs. At eumichi
palatu quib flagiciosus ani¬
mꝰ ac scelerũ coñscientia potẽ¬
ciam illius suspectã fecerat
to qiuod ⁊ ip̃i machinatõnũ
admirati conscii fuissent et
participes : ad id oꝑam dabãt
ut adu̾sus sslũ regis indig¬
nationẽ ⁊ odiũ concitarent.
Itaq regine ip̃ius freti ꝯsilio
sollicitudinis sue regi causas
aꝑiunt asserũt q nõ negligẽ¬
dũm eius capiti nͥ mature pre¬

Expanded text:
omnibus qui eis confederati erant, omnibus qui eis confederati erant, rebellandi iam causa sublata, eius deinceps voluntatem et consilium expectabant. In Sicilia vero, Panormique maxime, totus iam aperte populus conclamabat: quisquis Matheo Bonello nocere temptasset, hostem eum publicum iudicari, seseque, etiam adversus regem, siquidem ob admirati mortem in eum severius animadvertere presumpsisset, arma sumpturos. Nam ei debere omnes obsequi qui, publico regni sublato periculo, libertatem omnibus reddidisset. At eunuchi palatii, quibus flagitiosus animus ac scelerum conscientia potentiam illius suspectam fecerat, eo quod et ipsi machinationum admirati conscii fuissent et participes, ad id operam dabant, ut adversus illum regis indignationem et odium concitarent. Itaque regine ipsius freti consilio, sollicitudinis sue regi causas aperiunt asseruntque non negligendum eius capiti, nisi mature pre
Abbreviated transcription (Latin):
crederet sciens tñ regem in se
nich ausurrũ. cũ ob fanorẽ ple¬
bis. tñ qr comites om̃es qui
ob id ip̃m rebellau̾ant totãc
calabriã sꝑarabat sibi futurã
auxilio: cũ uiu̾sis militib
sius panormũ securus accessit.
In ingressu u̾o ciuitatis plu¬
rima tam uiroꝵ eiqͣm muli¬
eꝵ turba obiuam exierũt. cũ
ingenti eũ gaudio usq ad por¬
tam palati ꝓseqñtes. Ibi beni
gne susceptus est a rege. ⁊ in
eius gr̃am integre restitutus:
de huic amaiorib turie sub
eadem est freq̃ncia plebis ad
domũ suam ꝑductus. Eo igͥ
tam famoso facinore matħs
bonellus nõ solum In sicibia
uerũ tͣnffarũ quoq ꝑ totam
calabriã apuliam q ac t̾ran
laboris adeo sibi pleb̾ nobili¬
ũq m̃tes allexerat.: ut eius
umu̾si u̾tutem ⁊ audaciam
laudantes extollerent. nec ĩ
remotissimis qiuoq regni
ꝑtib eilis ad queniꝙͣ ineffi¬
caciter ussio ꝓueniret. Comi¬
tes ^ ip̃i ac cuutates apulie cũ

Expanded text:
crederet, sciens tamen regem in se crederet, sciens tamen regem in se nichil ausurum, tum ob fauorem plebis, tum quia comites omnes, qui ob id ipsum rebellauerant, totamque Calabriam sperabat sibi futuram auxilio, cum uniuersis militibus suis Panormum securus accessit. 18.8 In ingressu uero ciuitatis plurima tam uirorum ei quam mulierum turba obuiam exierunt, cum ingenti eum gaudio usque ad portam palatii proseqgne susceptus est a rege, et in eius gratiam integre restitutus; dehinc a maioribus curie sub eadem est frequentia plebis ad domum suam perductus. Eo igitur tam famoso facinore Matheus Bonellus non solum in Sicilia, verum trans Farum quoque per totam Calabriam Apuliamque ac Terram Laboris adeo sibi plebis nobiliumque mentes allexerat, ut eius universi virtutem et audaciam laudantes extollerent, nec in remotissimis quoque regni partibus eius ad quemquam inefficaciter iussio perveniret. Comites quoque ipsi ac civitates Apulie cum
Abbreviated transcription (Latin):
occultatũ. ulł apud anucos de¬
põitum: ml̃tac eoꝵ inditio
fuissent inuẽta: tandem stephs
eius filius mltis t̾rorib ⁊ mi¬
nis ad actus. iurabat se ncħ ã¬
pluis scire qid̃ curiam suꝑ hoc
edoceret. nͥ quod olim pr̃em ut
sibi iudebatur dicentẽ audie¬
rat ep̃m tropeensem ab eo de¬
põiti nomĩe qͣ trecentas au¬
ri uncias accepisse. Ep̃c ergo
uocatus ad turiam iussus q
redde p̃dictas uncias auri qs
apud eũ maio deposuerat: res¬
pondit plura se tͣsm per̾ent red¬
diturũ. domũq reu̾sus. septin¬
genta mił. tarenoꝵ tar̃. hostia¬
riis qui cum eo nussi fuerant
assignauit. His ita gestis nus¬
si catabũ legati qͥ matħm bo¬
nellũ accersirent. regeiq nũ¬
ciarent ad mirati mõrtẽ pͦ con¬
ꝑta eius scelera letis aurib̾ac¬
cepisse. p̃stitoq eciam sacram̃¬
to metũ om̃em ac ꝑiculi sus¬
pitionẽ exclud̾ent. at ille qͣm¬
tͣ huiꝰ modi iuriuirando parũ

Expanded text:
occultatum, vel apud amicos deoccultatum, vel apud amicos depositum, multaque eorum indicio fuissent inventa, tandem Stephanus eius filius, multis terroribus et minis adactus, iurabat se nichil amplius scire quod curiam super hoc edoceret, nisi quod olim patrem, ut sibi videbatur, dicentem audierat episcopum Tropeensem ab eo depositi nomine quasi trecentas auri uncias accepisse. Episcopus ergo, vocatus ad curiam iussusque reddere predictas uncias auri, quas apud eum Maio deposuerat, respondit plura se quam peterent redditurum, domumque reversus, septingenta milia tarenorum riis, qui cum eo missi fuerant, assignauit. 18.6 His ita gestis, missi Cacabum legati, qui Matheum Bonellum accersirent regemque nuntiarent admirati mortem, post comperta eius scelera, letis auribus accepisse, prestitoque etiam sacramento, metum omnem ac periculi suspicionem excluderent. 18.7 At ille, quamquam huiusmodi iuriiurando parum
Abbreviated transcription (Latin):
eratlicite dep̃dari.
Eq̃nti die rex henricũ ari¬
scippum archidiaconũ cha¬
tamensem mansuetissimi iu¬
rũ ingeni. ⁊ tam latinis qͣm
gretis litt̾is eruditũ. Famili¬
arẽ sibi delegit. ut uicẽ ⁊ offi¬
ciũ iit̾im gere̾e admirati. p̃¬
esset q notarus. ⁊ cum eo se¬
cretius de regili negocus ꝑtra¬
ctaret. Cum igit᷑ hĩc ⁊ comes
siluester admirati dolos ac ꝓ¬
põitum regi pleniꝰ indicarẽt.
⁊ erga matħ̃m bouellũ temp¬
tarent euis animũ mitigare.
nullis tñ assertionib illiis
indignatio pot̾at emolliri: nͥ
cid̃ in thesauris maionis regia
rex se dece tũ nõ oubiis cõ¬
pit argum̃tis. Eadem ergo die
tapti sũt stephanꝰ maionis filiꝰ
adrimuiꝰ tum uotario mathes
ꝗr ii maĩ il la familiaris exti¬
inuenir. potuerũt. ad curiã
sino d̾ũatione tnͣslatis: cũ an¬
dreas eamichus acpleriq alii
tortorib traditi cogerenturĩ¬
dicare qiuidqriud dereb maio¬
nis scirent uł alicubi secreciꝰ

Expanded text:
erat licite depredari. 18.1 Sequenti die rex Henricum Aristippum, archidiaconum Cathaniensem, mansuetissimi uirum ingenii et tam Latinis quam Grecis litteris eruditum, familiarem sibi delegit, ut uicem et officium interim gereret admirati, preessetque notariis, et cum eo secretius de regni negotiis pertractaret. 18.2 Cum igitur hic et comes Siluester admirati dolos ac propositum regi plenius indicarent, et erga Matheum Bonellum temptarent eius animum mitigare, nullis tamen assertionibus illius indignatio poterat emolliri, nisi quod in thesauris Maionis regia rex se deceptum non dubiis comperit argumentis. Eadem ergo die capti sunt Stephanus Maionis filiusadmiratus, cum notario Matheo, qui plurimum illi familiaris extiinveniri potuerunt ad curiam sine dilatione translatis cum Andreas eunuchus ac plerique alii tortoribus traditi cogerentur indicare quidquid de rebus Maionis scirent vel alicubi secretius
Abbreviated transcription (Latin):
imprudentuis ꝙͣ disposue¬
rat ꝓmissionẽ suam celeri
ꝓsecutus effectu. iuros no¬
biles tͦs iani armis p̃muni¬
erat e carcerib eduxit. Soci¬
is eoꝵ prius in palaciũ intro¬
ductis Illi u̾o symonẽ comi¬
tem secm̃tes. qui cum ĩ pala¬
cio nutritus fuisset amfractꝰ
uiaꝵ cognou̾at : ad eum lo¬
cum u rex henrico aristippo
colloq̃batur uenerũt. Qiu
tum p̾mo frẽm suũ fratris¬
q filiũ tantredũ ad se ueni

Expanded text:
imprudentius quam disposueimprudentius quam disposuerat, promissionem suam celeri prosecutus effectu, uiros nobiles, quos iam armis premunierat, e carceribus eduxit, sociis eorum prius in palatium introductis. 21.2 Illi uero Symonem comitem sequentes, qui cum in palatio nutritus fuisset, anfractus uiarum cognouerat, ad eum locum, ubi rex Henrico Aristippo colloquebatur, uenerunt. 21.3 Qui cum primo fratrem suum, fratrisque filium, Tancredum, ad se ueni
Abbreviated transcription (Latin):
siri: statuerunt ꝓ se susceptũ
implere negoniũ. premonitus
ergo gauarretus ut qr statu¬
tum tempus expettari nõ po¬
terat. Seqnti die ꝓut ipisi de¬
creuerãt incarceratos educ̾et:
spopondit omĩa ꝓuide se fac¬
turum. totamos rei difficulta¬
tem facile sub mouendã. eos tã¬
tum oport̾e circiter horam t̾tiã¬
p̃paratos affore. ut cũ e palatio
rex in ampliorẽ locum exiret
ubi cum archidiatono catha¬
mensi singulis dieb solebat
de statu regmi disserere: sine
tumultu sine clamore posset
ibidem int̾cipi. Hecigitur tã
certe promissionis fiducia la¬
bentes eorũ anmos ĩ spem
erexit quib inopinata res
formidinis ⁊ diffidencie nõ
parum atculerat. tum ꝓpter
absenciam m ath̾i bonelli ce¬
teroꝵ q qui cũ eo recesserãt.
tum qm̃ id qd̃ tum sũmac
cautela futurum ꝓ uid̾ant.
quasi turbatim raptimq fi
suꝑ ingruens ꝯpellebat ne¬
cessitas. Sequenti u̾o die ga¬
narretus inchilo segniꝰ aut

Expanded text:
siri, statuerunt per se susceptum siri, statuerunt per se susceptum implere negotium. Premonitus ergo gavarretus, ut quia statutum tempus expectari non poterat, sequenti die, prout ipsi decreverant, incarceratos educeret, spopondit omnia prouide se facturum totamque rei difficultatem facile submouendam. 20.21 Eos tantum oportpreparatos affore, ut cum e palatio rex in ampliorem locum exiret, ubi cum archidiacono Cathaniensi singulis diebus solebat de statu regni disserere, sine tumultu, sine clamore, posset ibidem intercipi. hec igitur tam certe promissionis fiducia labentes eorum animos in spem erexit, quibus inopinata res formidinis et diffidentie non parum attulerat, tum propter absentiam Mathei Bonelli ceterorumque qui cum eo recesserant, tum quoniam id quod cum summa cautela futurum providerant, quasi turbatim raptimque fieri superingruens compellebat necessitas. Sequenti vero die gauarretus, nichilo segnius aut
Abbreviated transcription (Latin):
stulatis induciis: ad alt̾ius a¬
mici sui noticiam audita ꝑtu¬
lit. tam horrendũ inquiens sce¬
lus nõ oport̾e dissimulando
celari. qd̃ si ꝓpetrari contigerit.
ppetuam sicilie sit allaturum
infamiã. nec ĩ m̃ito siculos
om̃es ꝓditores deinceps appel¬
landos. uerũ id se p̃canturũ
ne accidat. curiamq ꝙͣͣ mate
rationis socios edocturũ. Ille
uero cũ ⁊ ip̃e de cõmiratoꝵ
cẽt numero ꝓditores cos ap¬
pellans simulabat suꝑ hiis se
płimũ indignari. laudan s q
uiri ꝓpõitum qui noluisset e¬
orũ consentire scelerib qm pͥ¬
mũ auelli potuit ãb eo. Symo¬
nem conutem aliose confed̾a¬
tionis pͥncipes adiit. referens
quid ꝑ socioꝵ negligentiam
accidiłset. hortatusq un eos
ut ea nocte sibi consułent nã
ad aures regis in crastino qͥd¬
cud egerant ꝑfe̾ndũ. At illi
rem audientes plenam ꝓicu¬
li. cum matħm bonellũ non
pat̾etur angustia temꝑis accer¬

Expanded text:
stulatis induciis, ad alterius astulatis induciis, ad alterius amici sui notitiam audita protulit, tam horrendurm inquiens scelus non oportere dissimulando celari; quod si perpetrari contigerit, perpetuam Sicilie sit allaturum infamiam, nec immerito Siculos omnes proditores deinceps appellandos. Verum id se precauturum ne accidat, curiamque quantum rationis socios edocturum. Ille vero, cum et ipse de coniuratorum esset numero, proditores eos appellans, simulabat super hiis se plurimum indignari, laudansque viri propositum, qui noluisset eorum consentire sceleribus, quam primum avelli potuit ab eo, Symonem comitem aliosque confederationis principes adiit, referens quid per sociorum negligentiam accidisset, hortatusque est eos, ut ea nocte sibi consulerent, nam ad aures regis in crastino quidquid egerant perferendum. At illi, rem audientes plenam periculi, cum Matheum Bonellum non pateretur angustia temporis accer
Abbreviated transcription (Latin):
carent. Si quid int̾im p̃cer opi¬
nionẽ cura dignũ emergeret.
suis eum litt̾is euocarent. nã
si res exposc̾et: tum ingentib
milicũ copus sꝑato eiud citiꝰ
ad futurum. at illi nõ eam ꝙͣ
ꝑmiserant suꝑ adhibentes di¬
ligentiã: secura rei p̾ncipia
pituloso satis exitu conclu¬
serũt. Quidam enĩ eoꝵ cum
amicissimũ sibi militem enis¬
dem ꝯspirationis optaret. esse
partitipem: tuudqͥd actum fu¬
erat ei seriatim exposuit. ius¬
uirandũq de nõ ꝓpalando tõ¬
silio negligent̾ omisit. siue fi¬
dem illuis ex sua metiens: si¬
ue rei ꝑicłm ut minꝰ discretus
parum intelligens. S ⁊ tem¬
pus ad hoc p̃fixum reic aucto¬
res illum edocens diligent oĩa
ꝑscrutantẽ: demũ exꝑtus est
uerũ ẽẽ quod dici solet. super¬
habundantẽ nõ nocere tante¬
lam. Miles autem p̃fatus gra¬
tes illi referens quod rem sͥ
putilem indicasset tanqͣm ad
delib̾ationem incrastinũ po¬

Expanded text:
carent. Si quid interim preter opicarent. Si quid interim preter opinionem cura dignum emergeret, suis eum litteris evocarent; nam si res exposceret, cum ingentibus militum copiis sperato citius adfuturum. At illi non eam quam promiserant super adhibentes diligentiam, secura rei principia periculoso satis exitu concluserunt. Quidam enim eorum, cum amicissimum sibi militem eiusdem conspirationis optaret esse participem, quicquid actum fuerat ei seriatim exposuit, iusiurandumque de non propalando consilio negligenter omisit, sive fidem illius ex sua metiens, sive rei periculum, ut minus discretus, parum intelligens. Sed et tempus ad hoc prefixum reique auctores illum edocens, diligenter omnia perscrutantem, demum expertus est verum esse quod dici solet: "superhabundantem non nocere cautelam". Miles autem prefatus grates illi referens, quod rem sibi perutilem indicasset, tanquam ad deliberationem in crastinum po
Abbreviated transcription (Latin):
ei secure pot̾at aperiri pri¬
mũ itaq sensim euus animo
ꝑtemptato de hinc eiusdem
certius agnita uoluntate.
qd̃ sperauerãt uoto plenins
assecuti: spontanes̃ ab illo
iusturandũ accipiũt. un¬
pata se sine frande ꝓut ipsi
disposuerãt impleturũ: Mo
dus autẽ dispositõis hic erat.
ut ad p̃fycam diem ł̃ carcera¬
tis omib quos etiã ab hac
societate placuerat nõ exclu¬
di. iuncłis relaxatis aꝑiret
carceres. armaq singłis pro¬
uidẽt. ut et ip̃i dato signo qͥs¬
q de loco suo ꝓmptius exili¬
rent. In ip̃o eni palacio cirta
campanariũ eamq ꝑtem
q̃ fris greca uocabatur. car
stretũ ꝓfectus est ut eo frum̃¬
tũ armaq comehi sac̾et. çet̾a¬
q opida sua reb necetĩariis p̃¬
muniret. Retessitrus tũ socios
suos diligent̾ p̃monuit. ut us¬
q ad reditum suũ urudenter
⁊ circũspecte se hab̾ent. neq se¬
tretum ilł creditũ tem̾e publi

Expanded text:
ei secure poterat aperiri. 20.9 Priei secure poterat aperiri. 20.9 Primum itaque sensim eius animo pertemptato, dehinc eiusdem certius agnita uoluntate, quod sperauerant uoto, plenius assecuti, spontaneum ab illo iusiurandum accipiunt, imperata se sine fraude, prout ipsi disposuerant, impleturum. 20.10 Modus autem dispositionis hic erat, ut ad prefixam diem, incarceratis omnibus, quos etiam ab hac societate placuerat non excludi, uinculis relaxatis, aperiret carceres, armaque singulis prouideret, ut et ipsi, dato signo, quisque de loco suo promptius exilirent; in ipso enim palatio circa campanarium eamque partem, quae turris Greca uocabatur, carcstretum profectus est, ut eo frumentum armaque conuehi faceret ceteraque oppida sua rebus necessariis premuniret; recessurus tamen socios suos diligenter premonuit, ut usque ad reditum suum prudenter et circumspecte se haberent, neque secretum illis creditum temere pu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾us oburabat qd̃ idem mal¬
gerius młte aust̾itatis hõ
erat. nec facilis ulla ꝑsuasi¬
one quopiã inclinari. aut
huiꝰmodi se negocus immis¬
c̾e. Timebant ergo rẽ secretissi¬
mã illiuis fidei sub hac amibi¬
guitate ꝯmitc̾e. indeq ad ali¬
ud necessario diu̾t̾e consili¬
ũ. sꝑantes idem se ꝑ gallarre¬
cũ palatii tucuis effecturos.
Castellanus enĩ ut discur¬
sandi crebrus necc̃itateme
laborẽ lubt̾fug̾et. om̃es sui
difficisltatẽ in eum tͣiecerat.
spectabat qliciũ eos qui ꝑ
diu̾sos carieres tenebantur
in clusi: frequent̾ inspic̾e. eo¬
rumq statũ nutiꝰ asperius¬
re.⁊ ꝓ uelle suo custodes fĩ¬
gilis deputare carcerib.
confidebant aũ cupiditatẽ
illius spemi lucri non diffici¬
le secuturã. quodq nõ mul¬
tũ uotis eoꝵ uiri facilitas re¬
pugnaret: p̃sertim cũ iam
pleriq amicoꝵ euus ĩ eadẽ
con sid̾atione sacram̃to tene¬
rent̾ astricti. qrũ indicio res

Expanded text:
deriis obuiabat, quod idem Malderiis obuiabat, quod idem Malgerius multae austeritatis homo erat, nec facilis ulla persuasione quopiam inclinari aut huiusmodi se negotiis immiscere. 20.6 Timebant ergo rem secretissimam illius fidei sub hac ambiguitate committere, indeque ad aliud necessario diuertere consilium, sperantes idem se per gauarretum palatii tutius effecturos. 20.7 Castellanus enim, ut discursandi crebrius necessitatem et laborem subterfugeret, oneris sui difficultatem in eum traiecerat, spectabat officium, eos, qui per diuersos carceres tenebantur inclusi, frequenter inspicere, eorumque statum mitius asperiusre et pro uelle suo custodes singulis deputare carceribus. 20.8 Confidebant autem cupiditatem illius spem lucri non difficile secuturam, quodque non multum uotis eorum uiri facilitas repugnaret, presertim cum iam plerique amicorum eius in eadem confederatione sacramento tenerentur astricti, quorum indicio res
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet loco iuxta qd om̃i¬
um ꝯmuni decern̾etur assen
fu. dehinc eius muaiorẽ filiũ
Rog̃ ducem apukie nouennẽ
ferẽ puerum regẽ crearẽt. id
existimãtes ppło gͣtiu fo
fore seq iuderi nicħ animo
malignandi ger̾e: si tirãno
ob faciora sua sublato: filiũ
eius ip̃i substituant. Ad hoc
autẽ facillinꝰ putabat᷑ aditꝰ
iparari. simalgetiũ castella¬
nũ palacii quiblibee possẽt
ꝓmissionũ ꝑactionib irriti¬
re. ut idem ab eo iusirandũ
qd̃ uit̾ se fecerant extorq̃rent.
Nam alit̾ incoacta parum ꝓ¬
cede̾ iuidebantur. cum ille tre¬
centos fere iuuenes secum
hr̃et assidue ip̃ius palatui
custodie deputatos. qui sic̃
erant ꝑ portarũ angustias
distributi. ut qintum uis nu¬
merũ militũ ab ingressu
facile submou̾ient. ⁊ si furtĩ
aliquos ingredi ꝯtigisset: cer¬
tum erat ibidẽ eos sine spe sa¬
lutis int̾cipi. redituris exitu
nõ patente. uerũ id eoꝵ desi¬

Expanded text:
quolibet loco, iuxta quod omniquolibet loco, iuxta quod omnium communi decerneretur assensu. 20.2 Dehinc eius maiorem filium Rogerium, ducem Apuliae, nouennem fere puerum, regem crearent, id existimantes populo gratum fore, seque uideri nichil animo malignandi gerere si, tiranno ob facinora sua sublato, filium eius ipsi substituant. 20.3 Ad hoc autem facillimus putabantur aditus preparari, si Malgerium, castellanum palatii, quibuslibet possent promissionum pactionibus irretire, ut idem ab eo iusiurandum, quod inter se fecerant, extorquerent. 20.4 Nam aliter incoacta parum procedere uidebantur, cum ille trecentos fere iuuenes secum haberet, assiduae ipsius palatii custodiae deputatos; qui sic erant per portarum angustias distributi, ut quantumuis numerum militum ab ingressu facile submouerent, et si furtim aliquos ingredi contigisset, certum erat ibidem eos sine spe salutis intercipi, redituris exitu non patente. 20.5 Verum id eorum desi
Abbreviated transcription (Latin):
cipatum tarenti circa pr̃is tes¬
tam̃tum abstilerat. dicẽs pr̃em
ĩ multis errasse spurioꝵ amo¬
re deceptũ. Ducatum enĩ apu¬
lie. tarentiq ⁊ capue pͥncipã¬
tum legitimis tm̃ filus deb̾e
concedĩ. ad comitatꝰ autẽ alias¬
q regni dignitates nõ indig¬
num ẽẽ liberos ⁊ naturalẽs
admati. Tancredũ u̾o sicut p̃¬
dictum est uitͣ palacii muros
tenebat inclusũ. cuius eciam
regis ĩuidia nuꝑ obieuat. ad¬
olescens utiq pulch̃rimus qͥ
cum fere. xxͥ. etatis annũ ag̾et.
neminẽ militũ uirib sibi pare
repperat. Hos itaq sibi mathe¬
us bonellus iureuirando seq
illis inuicẽ obligat młtos q
p̃terea milites ⁊ potentes
uiros ĩ quib ⁊ nobilẽs ado¬
lescentulũ Rog̃ comitem a¬
uellim regem ꝯsanguineũ
nõ dissunsli pacto s̃ confede¬
rat. Erat autem eoꝵ hoc pro¬
põitum ur ĩ primis regem
capent. captũ in qͣrlibet ĩ clu¬
der̃ent insislatũ uł in alio

Expanded text:
cipatum Tarenti contra patris tescipatum Tarenti contra patris testamentum abstulerat, dicens patrem in multis errasse, spuriorum amore deceptum. 19.19 Ducatum enim Apuliae, Tarentique et Capuae principatum legitimis tantum filiis debere concedi; ad comitatus autem aliasque regni dignitates non indignum esse liberos etiam naturales admitti. 19.20 Tancredum uero, sicut predictum est, intra palatii muros tenebat inclusum; cuius etiam regis inuidia, nuper obierat, adolescens utique pulcherrimus, qui, cum fere uigesimum etatis annum ageret, neminem militum uiribus sibi parem reppererat. 19.21 Hos itaque sibi Matheus Bonellus iureiurando seque illis inuicem obligat, multosque preterea milites et potentes uiros, in quibus et nobilem adolescentulum Rogerium, comitem Auellini, regis consanguineum, non dissimili pacto sibi confederat. 20.1 Erat autem eorum hoc propositum, ut in primis regem caperent; captum in qualibet includerent insularum, uel in alio
Abbreviated transcription (Latin):
ting̾et impetũ faciendũ. ne¬
q tante p̃sũptionis uidictã
ult̾ius ꝓtelandã censerenti.
Nam ciuuicqͥd ab eis inchoatũ
foret plebem auide secuturã
alii u̾o rem incełtam moda¬
ciis ⁊ cum cautela: dicebãt
felius ꝓuentuiã. neq nũc
adenolfi morte ꝑicłm mi¬
nui s augeri. si flagitiorũ
cap̃ quod̾ ante p̃cidi debue¬
rat: uelinqueretur ⁊̃colume.
ad id dandũ oꝑam ut maloꝵ
origine sublata: cet̾a facile
subseqntur. fontis enĩ copia
p̃consũpta. sine difficisltate
deinceps riuoꝵ inopiam ex¬
sictari. hoc igitur apd̾ eos p̃¬
pond̾ante ꝯsslis: placuit eus¬
dẽ rei sibi socios adhib̾e. Sy¬
monẽ contitẽ. Rog̃ reg̃ fili¬
um ex ꝯsuetudinaria matre
ꝓgenitũ. tancredũq filium
Rog̃. ducis ingenio mag̃ ⁊
industria qm corpis uirtu¬
tute p̃stantem. cuiꝰ ⁊̃ supra
menuminꝰ ÷ sciebant eium
eos quicqͥd adusus regem
de cretum foret fatile ꝯ̃sen¬
iuros. Nann idem symoni pͥn¬

Expanded text:
et, impetum faciendum, neque tantae presumptionis uindictam ulterius protelandam censerent: nam quicquid ab eis inchoatum foret, plebem auide secuturam. 19.16 Alii uero rem inceptam moderatius et cum cautela dicebant felicius peruenturam, neque nunc Adenolfi morte periculum minui, sed augeri, si flagitiorum capud, quod ante precidi debuerat, relinqueretur incolume: ad id dandum operam, ut malorum origine sublata, cetera facile subsequantur; fontis enim copia preconsumpta, sine difficultate deinceps riuorum inopiam exsiccari. 19.17 Hoc igitur apud eos preponderante consilio, placuit eiusdem rei sibi socios adhibere Symonem comitem, Rogerii regis filium, ex consuetudinaria matre progenitum, Tancredumque, filium Rogerii ducis, ingenio magis et industria quam corporis uirtute prestantem, cuius supra meminimus: sciebant enim eos, quicquid aduersus regem decretum foret, facile consensuros. 19.18 Nam idem Symoni prin
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑmuros diftaburi depefiũ.
misas ed desmper paslibꝓture¬
bantes uerũ ⁊ pauci ad modũ
erant ambitus ꝙ tastelli diffu¬
sior ad defensionem s mes¬
tomaiorẽ uiroꝵ copiam expos¬
cebat. hec igitur ẜuidentes
temptabãt ppłi furentis iẽa
⁊ impetũ nutigare rogantes
eos ut uir̃imt ab armis di¬
ced̾ent ⁊ mathm bonellũ
terosq ꝓceres quoꝵ. io
lio gescum fuerat. expe

Expanded text:
i depellunt, missis eos desuper molibus proturbantes. verum et pauci admodum erant, ambitusque castelli diffusior ad defensionem sui multo maiorem virorum copiam exposcebat. hoc igitur previdentes, temptabant populi furentis iram et impetum mitigare, rogantes eos ut interim ab armis discederent et Matheum Bonellum ceterosque proceres, quorum id consilio gestum fuerat, expe
Abbreviated transcription (Latin):
to suꝑueniẽs ꝯuratoꝵ rep̃ssit
audatiã ⁊ ĩçipientẽ iã aꝑtis in¬
dicus appar̾e: ꝯpulit ĩtͣ suas i̾um
latebras occłtari. Centũ enim
milites ñ dubie nirtutis secũ
addux̾at armis ut p̃monit᷑ fu̾at
diligent̃ ĩstructos qͦs denoĩa

Expanded text:
s, coniuratorum repressit audaciam, et incipientem iam apertis indiciis apparere compulit inter suas iterum latebras occultari. Centum enim milites non dubie virtutis secum adduxerat, armis, ut premonitus fuerat, diligenter instructos, quos de nomina