comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio rogans ut se adiuuet. uir¬
tutis eius aigcilio. apuliam sibi
atq calabriam subdat. hac ex le¬
gatione rex affricanꝰ accitus in¬
num̾abiles ratib copias in cala¬
briam. apuliamq direxit. binah
has regiones imꝑacoris domina¬
cui potissime subdidit. S dũ pro¬
cessu temꝑis has regiones paga¬
ni dimitte̾nt romam u̾sus aciẽ
girauerũt. mõtemq garelianũ
maxima ꝓ tuitione sibi uẽdica¬
uerũt multasq minutissimas ci¬
uitates debellantes ii ceꝑunt.

Expanded text:
pretio rogans, ut se adiuvet virtutisque eius auxilio Appuliam sibi atque Calabriam subdat. Hac legatione rex Africanus accitus innumerabiles ratibus copias in Calabriam Appuliamque direxit binasque has regiones imperatoris dominatui potentissime subdidit. Sed dum processu temporis has regiones dimitterent, Romam versus aciem giraverunt montemque Garelianum maxima pro tuitione sibi vendicaverunt multasque munitissimas civitates debellantes vi ceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
raceni ex affrica a rege suo missi
i italian. ut apuliam et calabri¬
am contra romanũ impatorẽ¬
sub dicione illiꝰ redig̾ent ꝓugnan¬
to. apulis et calabris fortitꝰ debel¬
latis: romam u̾sus girantes: ga-¬
relianũ montem occupant. ibiq
nunicõe sibi fc̃a multas italie
urbes de bellauerũt. ¶ Regnio
abbas primensis crouicam sua
a uatĩtate dñi inchoatam usq ad
hũc annũ ꝑdiꝑxit. Cabb̾ia clumi

Expanded text:
raceni ex Africa a rege suo missi in Italiam, ut Apuliam et Calabriam contra Romanum impesub dicione illius redigerent pugnando, Apulis et Calabris fortiter debellatis, Romam versus girantes Garelianum montem occupant; ibique munitione sibi facta, multas Italiae urbes debellaverunt. Regino abbas Prumiensis chronicam suam a nativitate Domini inchoatam usque ad hunc annum perduxi
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est aũt dũ imꝑatoꝵ ex̾citũ ad
expugnãdas eas tnͣsmitte̾t. apu¬
liam et calabriam binas regio¬
nes que ei tũc tp̃is ẜuiebant huic
rebellasse. Cumq imꝑator maxi¬
mis orientẽ uersus copiis dircĩs
ex̾citus huc multitudĩem destina¬
re nõ poss rogauit pͦ ut ad siufi¬
delitatem pͥstinam sponte redi¬

Expanded text:
Factum est autem, dum imperator exercitum ad expugnandas eas transmitteret, Appuliam et Calabriam, binas regiones, quae ei tunc temporis serviebant, huic rebellasse. Cumque imperator maximis orientem versus copiis directis exercitus huc multitudinem destinare non posset, rogavit primo, ut ad sui fidelitatem pristinam sponte redi
Abbreviated transcription (Latin):
ri uictos grecos sub tributo re¬
pnceps hũilis quidem gne̾. s
qr leonem ferocem octid̾at. ex¬
ꝑte forcitudĩs hĩus. ẽt ꝑ hoc
naualis ex̾citus cõstitutꝰ muolẽs
fiꝰ cutor constantim imꝑatoris
qui admodũ puer erat. tutore
cipes palacii ad se extra urbẽ
arte euocatos capit. et palacio
climinat. et sibi fauẽtes officiis
curialib honorat. focas aũt
qui t̾restrem extitũ contra sy¬
meonẽ bulgarũ regem duxe¬
rat hoc nũcio ꝑt̾ritus. fugita
bello et om̃s fug̾e̾ fecit. sicq a¬
nimos et uires bulgaribus ad¬
didit. gretos acrius debellandi
et ip̃e a romano captus oculis

Expanded text:
ictos Grecos sub tributo reRomanus humilis quidem genere, sed quia leonem ferocem occiderat, expertae fortitudinis habitus, et per hoc navalis exercitus constitutus, volens fieri tutor Constantini imperatoris, qui admodum puer erat, tutorem a cipes palatii ad se extra urbem arte evocatos capit et palatio eliminat, et sibi faventes officiis curialibus honorat. Focas autem qui terrestrem exercitum contra Symeonem Bulgarum regem duxerat, hoc nuntio perterritus fugit a bello et omnes fugere fecit; sicque animos et vires Bulgaribus addidit Grecos acrius debellandi. Et ipse a Romano captus, oculis
Abbreviated transcription (Latin):
conꝰ p̃p formosum a papatu reꝓ¬
batus. qui ab eodem formoso ep̃t
fcũs ad francos tñ se cõculit. et
eoꝵ cluxilio xp̃oferũ inuasorem
capiens et in carc̾em trudens/ la¬
papatũ inuasit. et romanos mi¬
nis et t̾roribus ꝓpulit. ut om̃s or¬
dĩatões formosi irritas hab̾ent.

Expanded text:
conus propter Formosum a papatu reprobatus, qui ab eodem Formoso episcopus factus, ad Francos tamen se contulit, et eorum auxilio Cristoforum invasorem capiens et in carcerem trudens, lapapatum invasit; et Romanos minis et terroribus perpulit, ut omnes ordinationes Formosi irritas haberent;
Abbreviated transcription (Latin):
tum guidonis festinus papiam
fideles u̾o fautoresꝙ guidonis
ueriti ne ab eis illatam berenga¬
rius ulcisc̾e̾t ͦ iniuriam. et qr sẽꝑ
italienses geminis uti dñis uo¬
lũt. quatiꝰ alt̾m alt̾iꝰ timore co¬
h̾ceant guidonis regis defuncti
filiũ noĩe lamb̾tum elegantem
iuuenẽ adhuc ephebem. ninisꝙ
bellicosũ regem consticuũt. Cepͭ
deniq hũc populus adire. beren¬
gariũ deser̾e. Cumq berẽgarius
tendenti copiaꝵ pautitate obuia¬
re nequiret. ue rouam petiit. istic¬

Expanded text:
audivit, festinus Papiam Fideles vero fautoresque Widonis, veriti ne ab eis inlatam Berengarius ulcisceretur injuriam, et quia semper Italienses geminis uti dominis volunt, quatinus alterum alterius terrore coherceant, Widonis regis defuncti filium, nomine Lambertum, elegantem juvenem, adhuc ephoebum nimisque bellicosum, regem constituunt. Cepit denique hunc adire populus, Berengarium deserere. Cumque Berengarius am tendenti, copiarum paucitate obviare nequiret, Veronam petiit, istic
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente aliquãtulũ temptau̾at
rabiei sue. modo eo mortuo ꝑ to¬
tam galliam. gͥmaniam. italiãꝙ
ut fera tempestas diffunditͦ.
gentis sue depopulacõem huiꝰ q in¬
telligens crudelitatem suorum
omniũ auimos. ac formidĩe in¬
flammauit. ut si bello eodem qnͣ
get laqueo ꝓculdubio uitam fm¬
ret. Innum̾abilis demq illa gen¬
as sitientẽ animã artencius hau¬
stum latitis gelidi quam p̃lii diem
gentem hanc crudelem appet̾e. ne¬
q enĩ haud aliud quã dimicasse
dũ multa mala cõmitt̾e̾t. regnũq
płimũ p̃da. cede et incendiis cruẽ¬
taret tandem a stephano. gerar¬
do. machilfrido coĩtib publico bel¬
lo necatͦͦ Sicq ludouicus lib̾e reg¬
no eius potitͣ ¶ Sygeb̾tus. Zuẽ¬
debaldus rex a lothariensib in bel¬
lo ꝑimit ͦ in qua cõspiracõe etb.
bello. quicũq nuln̾atus est. aut
mort̃e nõ euasit. aut nũquã sana¬

Expanded text:
vivente aliquantulum temperaverat vivente aliquantulum temperaverat rabiei suae, modo eo mortuo per totam Galliam, Germaniam Italiamque, ut fera tempestas, diffunditur. gentis sue depopulationem hujusque intellegens crudelitatem, suorum omnium animos hac formidine inflammat, ut si quemquam bello eodem, ngeret, laqueo procul dubio vitam finiret. Innumerabilis denique illa genas sitientem animam ardentius haustum laticis gelidae, quam prelii diem gentem hanc crudelem appetere; neque enim hanc aliud quam dimicasse dum multa mala committeret regnumque plurimum preda, cede et incendiis cruentaret, tandem a Stephano, Gerhardo, Mathfrido comitibus publico bello necatur, sicque Lodewicus libere regno eius potitur. His diebus Udebaldus rex a Lothariensibus in bello perimitur. In qua conspiratione et bello quicunque vulneratus est, aut mortem non evasit, aut nunquam postea sana
Abbreviated transcription (Latin):
no marauensiũ gentem. quã
uirtutis eorumm adminiculo rex
arnulfus subditerat sibi medicãt
baioariorum enam fines occupãt
castra diruũt. eccĩas cõsumũt.
populos iugulant ͤsit magis
magis timeantͦͦ int̾ftõrum sese
sanguine potant.
tra stephanũ papami senciens re¬
cõciliauit ordinatos a formoso.
quos stephanus ꝑ uim intus ro¬
me et non foris exordinau̾at n ͨ
tñ p̃sumpserat eos cõsecrare itm
hiis reconciliatis theodorꝰ papa
libellos abrenũciatoĩs reddidit.
et igni cremari p̃cepit. Post quẽ
ebus .iii. hic etiam ad cõfirmãd̾a
formosi ordiatõem quẽ stephaꝰ
deposuerat synodũ. Ne. ep̃orum
p̃sentib francoꝵ archiepĩs etre¬
ge apud rauẽnam statuũt. et co¬
ram eis conbusta est synodus ꝙͣ
stephanꝰ in dãpnationẽ formosi
bara que quibusd̾a clusis / remord
nec ad meridianã. nec ad occiden¬
talem plagam exeundi antea ha¬
buerat faculcãtem. ꝑ arnulfum
rupis clusis emissa que arnulfo

Expanded text:
Maravanorum gentem, quam virtutis eorum amminiculo rex Arnulfus subdiderat, sibi vendicant; Bagoariorum etiam fines occupant, castra diruunt, ecclesias igne consumunt, populos iugulant. et ut magis magisque timeantur, interfectorum sese sanguine potant. tra Stephanum papam sentiens, reconciliavit ordinatos a Formoso, quos Stephanus per vim intus Romae et non foris exordinaverat, nec tamen presumpserat eos iterum consecrare. His reconciliatis Theodorus papa libellos abrenuntiationis reddidit, et igni cremari precepit. Johannes esidet. Hic etiam ad confirmandam Formosi ordinationem, quam Stephanus deposuerat, synodum 74 episcoporum presentibus Francorum archiepiscopis et rege apud Ravennam statuit; et coram eis combusta est synodus, quam Stephanus in damnationem Formosi bara, quae quibusdam clusis remota nec ad meridianam nec ad occidentalem plagam exeundi antea habuerat facultatem, per Arnulfum ruptis clusis emissa, quae Arnulfo
Abbreviated transcription (Latin):
hesit. Siquidem ciues nec muris
tes uisam irrident. et in eam ꝑ
mane sagictas d̾igunt. nõ inpu¬
ne. Nã mox ocł̾is obnubilatis:
uet retro regredi. n ͨ ꝓced̾e diui

Expanded text:
haesit; siquidem cives, nec armis tes visam ridere, et in eam per inane sagittas dirigere; non impune, nam mox, oculis obnubilatis, nec retro regredi nec ante tendere
Abbreviated transcription (Latin):
nc a wenemaro sacellite baldui¬
in flandrensiũ comitis ꝓ eo ꝙ
abb̾iam sc̃i uedasti acrebatis
a karolo in bñficiũ acceꝑat qmͣ
balduinus iam ꝑ aliꝙ annos
quãnis nullo cõcedente inuase¬

Expanded text:
ur a Wenemaro satellite Balduini Flandrensium comitis, pro eo quod abbatiam sancti Vedasti Atrebatis a Karolo in beneficium acceperat, quam Balduinus jam per aliquot annos, quamvis nullo concedente, invase
Abbreviated transcription (Latin):
inquit a formoso papa ep̃c ana
sum ꝑ sequit : et omĩs ordinatio¬
nes eius irritas eẽ deb̾e decreuit
et q̃d̾a horribilia dcũ in eum fe¬
cit. legit ͦ enĩ ꝙ ip̃e nõ sergius¬
mosi a sepulchro in cõcilio pro¬
tractũ et papali ueste exutum
laycali induit. et abscisis duo¬
bus digitis dextre manꝰ eius ĩ
tyberim p̃cipitari fecit. Siue is

Expanded text:
imum a Formoso papa episcopus sum persequitur, et omnes ordinationes ejus irritas esse debere decrevit, et alia horribilia dictu in eum fecit. Legitur enim, quia ipse, non Sergiusmosi a sepulchro in concilio protractum et papali veste exutum laicali induit, et abscisis duobus digitis dexterae manus ejus in Tiberim precipitari fecit. Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o quĩto: diem obiit. et in loco o¬
dingas ut regine referret. iuxͣ
patrem sepelit  Monstrarꝰ tñ
sepultrũ eius in monast̾io bĩ ẽ¬
merãmi ratisbone. Pot̾at tũ
loco qui forcheim d . rex c̾at᷑. ac
a pn̾cipib lochoringie. eo ꝙ ⁊uẽ¬
debalto offensi eeñt in reguũ
belgite iuitat ᷑. alt̾ ꝙͦ᷑ ludouitꝰ

Expanded text:
um est V°, diem obiit et in loco Odingas, ut Regino refert, iuxta patrem sepelitur. Monstratur tamen sepulchrum eius in monasterio beati Emmerammi Ratisponae. Poterat enim loco qui Forchaim dicitur rex creatur ac a principibus Lotharingiae, eo quod Zuendebaldo offensi essent, in regnum Belgicae i
Abbreviated transcription (Latin):
arnulfus rex ictoriosus. uocatu
formosi pape qui grauem a ciui¬
buis ꝑsecutionem paciebatur ita¬
liam scd̃o ingressus ad ugbem us
ꝓgredit᷑. Qua armis apta a p̃¬
fato pontifice coronatͦ et uixta
quosdam imꝑatoris et augusti
nomen sortit&. hic eos qui adu̾sꝰ
pontificem seditionem mouerãt
menta cum int̾ agendũ popu¬
lo consid̾ante cõtigit lepusculũ
se inpugnari. de muro sese ꝓiciũt
Quod populus c̾nens. saginati¬
bus cellisq quibus equis incede¬
rant iuxta murũ ꝓiectis ꝑ eoꝵ
at̾uũ muros ascendũt. Populi

Expanded text:
Arnolfus rex victoriosus vocatu Formosi papae, qui gravem a civibus persecutionem paciebatur, Italiam secundo ingressus ad Urbem usque progreditur. Qua armis capta a prefato pontifice coronatus iuxta quosdam imperatoris et augusti nomen sortitur. Hic eos, qui adversus pontificem seditionem moverant, menta, cum inter agendum, populo considerante, contingit lepusculum se inpugnari, de muro sese proiciunt. Quod populus cernens sagmatibus sellisque, quibus equis insederant, iuxta murum proiectis, per eorum acervum murum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
tas int̾ ferocissimas gentes est cõ¬
sticuta. Habet quippe ab aquilo¬
ne uugaros pinzenatos. chaza
bagdas. int̾ orientem et mu̾diẽ
egipti babilonieq incolas. a
insulam crete. Cetere u̾o q̃ sunt
sub eodem climate nationes. ar¬
meni scilic ꝑse. et caldei. auasgi
huic deẜuiũt. Incole deniq ciui¬
tatis huiꝰ. sicut memoratas gẽ¬
tes diuiciis. ita etiam sapiẽtia
suꝑ excellunt. Moris quippe eorũ
est ne auicinis gentib oppͥmãt᷑.
singulis quibusq noctib ꝑ tociꝰ
ciuitatis biuiũ. triuiũ quadru¬
uiũq. armatos milites causa
custodiende ciuitatis qui eam in¬
iugilent pon̾e. fitq ut si post cre¬
pusculum quẽquam de ambulan¬
tem aliquo custodes ostenderint.
captus ꝓtinus u̾b̾ib ꝙ cesus cus¬
todia ꝓuigili conpedib in carc̾e¬
constrictus. us in crastinũ ad pub¬

Expanded text:
a, inter ferocissimas gentes est constituta. Habet quippe ab aquilone Hungarios, Pizenacos, ChazarBagdas; inter orientem et meridiem Egipti Babiloniaeque incolas; a insulam Crete. Caetere vero quae sunt sub eodem climate nationes, Armeni scilicet, Perses, Chaldei, Avasgi, huic deserviunt. Incolae denique civitatis hujus, sicut memoratas gentes divitiis ita etiam sapientia superexellunt. Moris quippe eorum est, ne a vicinis gentibus obprimantur; singulis quibusque noctibus per totius civitatis bivium, trivium, quadruviumque armatos milites causa custodiendae civitatis, qui eam invigilent, ponere. Fitque, ut si post crepusculum quemquam deambulantem aliquo custodes offenderint, captus protinus verberibusque cesus, custodia pervigili, compedibus in carcere strictus, usque in crastinum ad pub
Abbreviated transcription (Latin):
douicus uerone captus a bengario
a custodib urbis auro corruptis
ĩmisso. oculis pͥuat  ungari ben̾¬
gario cõfed̾ati. alemanniam uas¬
tant. et abaioariis et alemanis
quia ꝑ saxones. francos. sueuos.
bawarios nequibat. totam ꝑ ita¬
liam nullis resistentib dilatat &
uerum qr bengarius firmitꝰ suos
milites hẽre fidesles nõ poterat.
amicos sibi ungaros nõ mediocͥtꝰ¬

Expanded text:
nae captus, a Berengario a custodibus urbis auro corruptis in urbem immisso oculis privatur Ungari Berengario confoederati Alemanniam vastant, et a Bajoariis et Alemannis quia per Saxones, Francos, Suevos, Bagoarios nequibant, totam per Italiam nullis resistentibus dilatatur. Verum quia Berengarius firmiter suos milites fideles habere non poterat, amicos sibi Hungarios non mediocrit
Abbreviated transcription (Latin):
saturnus uen̾em respicit. iupitꝰ
quadratꝰ. mercurius tibiiratꝰ.
sol rotundꝰ luma in saltu. mala
fortima te p̃mit. Imꝑator aũt.¬
metum ait ad palaciũ potiori
quam ego descenderim omine
uenito. Si me ut imꝑatorẽ non
istic recipi ud̾is/ occidito. hec fa¬

Expanded text:
Saturnus Venerem respicit, Iuppiter quadratus, Mercurius tibi iratus, Sol rotundus, Luna in saltu est, mala Fortuna te premit'. Imperatmecum ad palatium potiori quam ego descenderim omine venito. Si me ut imperatorem non istic recipi videris, occidito. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tionem oim̃i fensuũ suoꝵ iuste
dũtaxat acquisitoꝵ/ monast̾iis
delegauit. Cunctos p̃t̾ea redditꝰ
in duas diuisit ꝑtes. Et pͥmam
rursus incres. Quarum unam
dedit mĩstris suis curialib.
Scd̾am oꝑatoribus/ quos iugitꝰ
in nouarũ ediũ cõstructionib
mirabili et ignoto anglis modo
habebat. Terciam aduenis.
Scd̃a ꝑs reddituũ ita diuisa est.
ut pͥma portio daretur pauꝑi¬
bus regiombus sue. Scd̃a mo¬
ta tnͣsmarinis ecc̃iis. Semper
a dño p̃cibus exegisse aiunt.
ut minꝰ illecebras amplectet ͦ
mũdanas. Centurias et decimaᷤ
instituit. et tantã pacem pa¬
trie infudit. ut etiam ꝑ publi¬
cos aggeres ubi semite ꝑ qua¬
druuiũ findunt ͦ arnullas au¬
reas iub̾et suspendi. q̃ uiatorũ
aiiditatẽ riderent. dũ nõ eẽut
qui raꝑent. Nomam et ad scm̃
thomam ĩ indiam multa mu¬
n̾a misit legatus in hoc missus
penetrans indiam multas gẽ¬
mas et plurima aromata inde
retulit. et ꝑtem ligni dñici a¬

Expanded text:
tionem omnium censuum suorum juste duntaxat acquisitorum monasteriis delegavit. Cunctos praeterea redditus in duas divisit partes, et deinde primam in tres: quarum unam dedit ministris suis curialibus; secundam operatoribus, quos jugiter in novarum aedium constructione mirabili, et ignoto Anglis modo construebat: tertiam advenis. Secunda pars reddituum ita divisa est, ut prima daretur pauperibus regionis suae, secunda mota transmarinis ecclesiis. Sempera Domino precibus exegisse aiunt, ut minus illecebras amplecteretur mundanas. Centurias et decimas instituit, et tantam pacem patriae infundit, ut etiam per publicos aggeres, ubi semitae per quadrivium finduntur, armillas aureas juberet suspendi, quae viatorum ariditatem riderent, dum non essent, qui raperent. Romam, et ad S. Thomam in India multa munera misit; legatus in hoc missus us, qui penetrans Indiam, multas gemmas et plurima aromata inde retulit; et partem ligni Domini
Abbreviated transcription (Latin):
pessulo ꝓiecto. ing̾diendi sibi ad¬
itũ p̃buit. undecĩ u̾o dormẽtib¬
duodeciꝰ cõtractis in faciem bra
cunctos ꝓspic̾et. aureoꝵ munis¬
matũ libram. pͤtori uniuscui᷑q
imꝑatore. qui uigil solus exsti¬
terat surrexit. dormienciũq
nũmos aureos sibi assumpsit
atq reposuit. Postea u̾o quie¬
ludo sollicitꝰ.post nonam p̃dcĩs

Expanded text:
pessulo proiecto ingrediendi sibi aditum praebuit. Undecim vero dormientibcoeperat contractisque in fatiem braccunctos perspiceret, aureorum numismatorum libram pectori uniuscuiusquimperatore, qui vigil solus extiterat, surrexit dormientiumque nummos aureos sibi adsumpsit atque reposuit; postea vero quieludo sollicitus post nonam horam
Abbreviated transcription (Latin):
octo. ꝙ ungari cõmisso cũ baio¬
ariis belo ducem eoꝵ leopald
arnoloi ducis patrem occidũs.
ac mde ꝑ totũ regnũ dictusie a¬
lemãinam. franciam. saxoniã.

Expanded text:
ost Ungari commisso cum Baioariis bello ducem eorum Leopaldum, Arnolfi ducis patrem, occidunt ac inde per totum regnum diffusi Alemanniam, Franciam, Saxoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
Fꝰ desid̾ii sui compos effcũs ꝑse¬
qui guidonem nõ desinit. ꝓfectꝰ¬
q cam̾inũ castrũ uocabulo et
natura firmũ in quo guidonis
uxorerat obsedit. Guido aũt in
in c̾cis lacuit locis. ¶ Sigeb̾tus.
se usq quaq ꝑsequẽtem nõ fen̾s
quippe cui net ut bes nec castra
natura munita resiste̾ pot̾ant.
dũ se fugiendo tutaret ͦ imꝑa¬
tor uxorem eius obsedit. que iã
rebus suis diffidens ꝑ unũ im¬
ꝑatoris familiarẽ multa pe¬
cunia corruptũ ei poculũ mor¬
tiferũ dedit. quo hausto ꝑ tri¬
duũ excitari non potuit. aꝑtis
oculis nichil sentire aut loqui
ualens. Que res eum repedare

Expanded text:
fus desiderii sui compos effectus persequi Widonem non desiit profectusque Camerinum castrum vocabulo et natura Firmum, in quo Widonis uxor erat, obsedit. Wido autem in incertis latuit locis. Igitur se usquequaque persequentem non ferens, quippe cui nec urbes nec castra natura munita resistere poterant, dum se fugiendo tutarentur, imperator uxorem ejus obsedit ; quae jam rebus suis diffidens, per unum imperatoris familiarem, multa pecunia corruptum, ei poculum mortiferum dedit; quo hausto per triduum excitari non potuit, apertis oculis nil sentire aut loqui valens. Quae res eum repedare
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓcera longitudĩe. portam
quatiunt. et romã quam leomi¬
nam dicunt. in qua bĩ petri apło¬
rum pncipis p̃ciosi corꝰ ui capi
inquit forte u̾sus urbem fugien¬
ce et ex̾citu cũ clamore minio se¬
quente. romam timentes se de
muro ꝓiciũt et hostib ꝑfcõs ac̾¬
nos murum ascendendi locũ fa¬
ciũt. Sic roma capta illos qui
papam iniuriau̾ant decollari fe¬
cit. et apapa in imꝑatorem bñ¬
dicitͦ Odo musicus ex clero turo¬
neñ. monachũ ꝓficet ͦͦ sub ber¬
odorex francoꝵ morit ͦ obtesta¬
tus pͥmates ut karolum in reg¬

Expanded text:
dum procera longitudine portam quatiunt et Romam, quam Leonianam dicunt, in qua beati Petri apostolorum principis pretiosum corpus qui forte versus urbem fugiente, et exercitu cum clamore nimio sequente, Romani timentes se de muro proiciunt, et hostibus per factos acervos murum ascendendi locum faciunt. Sic Roma capta, illos qui papam injuriaverant, decollari fecit, et a papa in imperatorem beneduxit. Odo musicus ex clerico Turonensi monachum profitetur sub BerOdo rex Francorum moritur, optestatus primates, ut Karolum in reg
Abbreviated transcription (Latin):
lc̃a multitudĩe augustam uen̾at.
q̃ est in suenoꝵ baioarioꝵ siue ori¬
entaliũ fnͣcoꝵ cõfinio ciuitas. cũ
insperata magis aut nõ optara
gentis illiꝰ nũciat᷑ uicinitas. Se¬
ins campos martio oꝑis capati¬
tate sui aptos. utreꝙ acie cõuen̾e.¬

Expanded text:
itudine Augustam venerat, quae est in Suevorum, Bagoariorum seu orientalium Francorum confinio civitas, cum insperata, magis autem non optata gentis huius nuntiatur vicinitas. Senis campos, Martio operi capacitate sui aptos, utraeque acies convene
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝑtibus babilonie habebat
possessionẽ sedes apłica. uñ tan¬
tum balsami redditũ ãmiatim
capiebat. ꝙ suffic̾et illuminãde
lampadi añ altare sc̃i petri app̃e¬
se et semꝑ ardenti. hanc posses¬
sionẽ accepta pecunia papa dis¬
traxit. et captionẽ aromatis ꝓͣ
misit. aliquanto post cũ idem
papa añ scm̃ altare qrͣ deuonuis
astaret orans. ecce t̾ribilis es gnͣ¬
denus senex in cuiꝰ etam facie
barbicamũ uidebat  elato brachio
colaphim illi uehement̾ ncussit
et ait. Tu extinxisti luc̾nam meã
añ me. et ego extingo luc̾nam tu¬
protmꝰ ille corruit et paulopost

Expanded text:
In partibus Babyloniae habebat possessionem sedes apostolica, unde tantum balsami redditum annuatim capiebat, quod sufficeret illuminandae lampadi ante altare sancti Petri appensae, et semper ardenti. Hanc possessionem, accepta pecunia, papa distraxit, et pensionem aromatis quam misit. Aliquanto post cum idem papa ante sanctum altare quasi devotus astaret, orans; ecce terribilis et grandaevus senex, in cujus etiam facere barbilaesium videbatur, elato brachio colaphum illi vehementer incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et ego exstinguo lucernam tuProtinus ille corruit et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
ret. cũ ⁊ uendebaldo ꝑiter ar¬
nulfi regis adiit pocentĩa. orãs
ac pollicens ut si ipm adiuuar
se totamq italiam ut aute pro¬
misa̾t. diciomi sue suppon̾et.
cia ex̾citus copiis collectis cominꝰ
italiam adit. Cui berengarius
ut ꝓmissionis sue daret fidem
credulitatis arrabone: clipeũ
portat. Susceptus itaq auero¬
nensib ad urbem ꝑgamũ ꝓfi¬
rex longobardiam potẽtꝰ ing̾s¬
sus. ꝑ gamũ urbem armis cepͭ.
Cuiꝰ coĩtem ambrosiũ ance por¬
tam urbis laqueo suspẽdens.
cet̾is urbibus t̾rore incusso ad
obsequelam suam om̃s adduxͭ.¬
ses atq ticinenses hac fama ꝑ¬
t̾riti eius nõ passi sũc p̃stolari
aduentũ. uerum p̃missa lega¬
tione. iussioni sue se obtemꝑa¬
turos eẽ ꝓmittunt. Octonem
itaq saxonũ pocentissimũ du¬
cem gloriosissimi atq inuictissi

Expanded text:
ret, cum Centebaldo pariter Arnulfi regis adit potentiam, orans ac pollicens, ut si ipsum adiuvaret, se totamque Italiam, ut ante promiserat, dicioni suae supponeret. atia excitus, copiis collectis non minimis, Italiam adit . Cui Berengarius, ut promissionis suae fidem daret, credulitatis arrabone clipeum portat. 23. Susceptus itaque a Veronensibus, ad urbem profirex Langobardiam potenter ingressus, Pergamum urbem armis cepit, cujus comitem Ambrosium ante portam urbis laqueo suspendens, caeteris urbibus terrore incusso, ad obsequelam suam omnes adduxses igitur atque Ticinenses hac fama perterriti eius non passi sunt praestolari adventum, verum praemissa legatione iussioni suae se obtemperaturos promittunt. Ottonem itaque, Saxonum potentissimum ducem, – huius gloriosissimi atque invictissi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥꝙͥ inuen̾is tuũ sit. Quibus
auditis quanta cet̾i sint cõfusi¬
one repleti/ quãtoꝙ is fit gau¬
dio plenꝰ. eorum quis in se ꝑ¬
sonas suscipiens animadu̾tere
egͥtudĩe dissolutus. uł ut qͥd̾a
ferũt afflictus aminutis u̾mi¬
bus quos pediculos uocant ad̾o
in cor ͤ eius saturiẽtib. ut a nul¬
lo medicoꝵ minui possent in¬

Expanded text:
tiam inveneris, tuum sit'. His auditis, quanta ceteri sint confusione repleti, quantoque hic sit gaudio plenus, eorum quisque in se personas suscipiens animadvertere egritudine dissolutus, vel ut quidam ferunt afflictus a minutis vermibus, quos pedunculos vocant, adeo in corpore ejus scaturientibus, ut a nullo medicorum minui possent,
Abbreviated transcription (Latin):
diens wormacie conuentũ cele¬
brat. ac in uicino eiusdem urbis
laureacensiũ monast̾io. ¶ludoui¬
cobosonis filio quasd̾a ciuitates
et pagos iuxta montana cõcessit.

Expanded text:
diens, Warmatiae conventum celebrat ac in vicino eiusdem urbis Laureacensium monasterio Lodewico Bosonis filio quasdam civitates et pagos iuxta montana concessit.
Abbreviated transcription (Latin):
bili s ꝑ uetustatem obsoleta pro¬
sapia noricoꝵ editus. regis p̃cep¬
to prĩa pulsus. mulcos quos uł
es alienũ. uł conscĩa scelerum ex¬
cogitabat magnis spẽbus sollici¬
tans. ditatos secum abduxit. hic¬

Expanded text:
bili sed per vetustatem obsoleta prosapia Noricorum ortus, regis praecepto patria carens, multos, quos vel aes alienum vel conscientia scelerum exagitabat, magnis spebus sollicitatos secum abduxit. I
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ in siui gestabat libellum
in quo diurnicursꝰ psalim cõti¬
nebant ꝰ ut si qñ uacaret arri¬
ꝑet et uigilanti ocło ꝑcurr̾et.
Ita uitam egit cũ magna subdi¬

Expanded text:
semper sinu gestabat libellum in quo diurni cursus Psalmi continebantur, ut, si quando vacaret, arriperet, et vigilanti oculo percurreret. Ita vitam egit magna cu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem quorund̾a romanoꝵ
qui ẜgiũ dyaconũ romane eccie pa¬
pam fac̾e uoluerant. s nõ p̃ualu¬
erant. Hic fornosꝰ cũ alũ in sims¬
tr̃a suspicionẽ ueniss. octauo iħi
pape: timore eius fugiens. epãcũ
portuensem reliquit. et qr reuocatꝰ
a papa redire uoluit anathema¬
tizatꝰ est. et tandem ad sacisfacien¬
dũ pape in galliam ueniens. us
ad laycalem hĩtum de gradatus ẽ.
iurans se nõ ampliuis roniã mtͣ¬
turũ nec ep̃atũ sue urbis recepn¬
rum cõfirmans etiam ꝓpͥe ma¬
nus subscͥpto se in laycali toĩone
ꝑseuaturũ. Post a marino succes¬
sore Ioh̾is in ep̃atu cõtra datum
sacͣmentũ restitutus nõ solũ ro¬
mã intrauit s etiam romane ecĩe
papatum suscepit. Propt̾ ꝙ cum
multo scaudalo multa ꝑ multos
anuos q̃stio et controu̾sia agitata
ẽ in eccĩa aliis eius et ab eo ordina¬
toꝵ cõsecͣtionẽ irritã ẽẽ debere p̃¬
dinati fu̾ant. om̃ĩs cõsecͣtiones eꝰ

Expanded text:
voluntatem quorundam Romanarum, qui Sergium diaconum Romanae aecclesiae papam facere voluerant, sed non prevaluerant. Hic Formosus cum aliquando in sinistram suspicionem venisset octavo Johanni papae, timore ejus fugiens episcopatum Portuensem reliquit; et quia revocatus a papa redire noluit, anathematizatus est; et tandem ad satisfaciendum papae in Galliam veniens, usque ad laicalem habitum degradatus est, jurans se non amplius Romam intraturum, nec episcopatum suae urbis repetiturum; confirmans etiam propriae manus subscripto, se in laicali communione perseveraturum. Post a Marino successore Johannis in episcopatu contra datum sacramentum restitutus, non solum Romam intravit, sed etiam Romanae aecclesiae papatum suscepit. Propter quod cum multo scandalo multa per multos annos questio et controversia agitata est in aecclesiae; aliis ejus et ab eo ordinatorum consecrationem irritam esse debere prdinati fuerant, omnes consecrationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ex concubina facit regem lo¬
francie opem arnulfi regis contra
odonem inplorat. ad cuiꝰ auꝑxiliũ
tr̃pestate in regno occidentali intꝰ
karolum ludouici filiũ et odonem
sia. karolum infirmioris cause
gracia ad arnulfum supplic̾e uẽi¬
re. ab eoq auxiliũ posc̾e cõpellit.
arnulfus u̾o p̃cet̾is regni sui locis
metropolim baioarie ratisponã¬
dilexit. uñ et muros eius amplia¬
uic. Monast̾iũq bĩ emmerãm
plurimis ornam̃tis adornauit. ac
largis possessionib locupletauit.
Tradunt ibi scͥptumq mõstrant.
im agalliis ad p̃fatum monas¬
t̾ium transtulerit. Quod utrũ:

Expanded text:
filium suum ex concubina facit regem Lo opem Arnulfi imperatoris contra Odonem implorat: ad cujus auxilium tempestate in regno occidentali inter Karolum Lodewici filium et Odonem orta Karolum infirmioris causae gratia ad Arnolfum supplicem venire ab eoque auxilium poscere compellit.ae ceteris regni sui locis metropolim Baioariae Ratisponam. Unde et muros eius ampliavit monasteriumque beati Emmerammi plurimis ornamentis adornavit ac largis possessionibus locupletavit. Tradunt ibi scriptumque monstrant, um a Galliis ad prefatum monasterium transtulerit. Quod utrum
Abbreviated transcription (Latin):
no francoꝵ toto recepto. regna¬
uit amuis .⁊6. apud triburias
celebrata siodo contra laycos
qui auctoritatem ep̃alem ĩmi¬
nu̾e temptabant. plura suꝑ

Expanded text:
no Francorum toto recepto, regnavit annis 26. Apud Triburias celebrata synodo contra laicos, qui auctoritatem episcopalem imminuere temptabant, plura super
Abbreviated transcription (Latin):
rex elfredus qñ erat duodenis
a matre benigno ludo imitatus
ut ꝙ mim̾e ea q̃ in manib tene¬
bat susciꝑet si cito addisc̾e̾t ioco
lict̾as ing̾ssꝰ. auiditate sicitulo¬

Expanded text:
Hic Elfredus jam duodennis a matre benigno ludo invitatur, ut pro munere, quod in manibus tenebat susciperet, si cito addisceret, joco litteras ingressus, aviditate siticulo
Abbreviated transcription (Latin):
resistere copͥarũ paucitate neqͥr.
auxiliũ rogat ꝓmittens se suos
eius potencie ẜuituros si u̾tutis
sue adminiculo guidonẽ suꝑar.
regnũq italicũ uenditaret. huiꝰ

Expanded text:
resistere copiarum paucitate nequiretauxilium rogat, promittens se suosque ejus potentiae servituros, si virtutis suae amminiculo Widonem superaret regnumque sibi Italicum vendicaret.
Abbreviated transcription (Latin):
rex hugo hoc temꝑe dacis decem
nũmoꝵ modiis pacencũ ungaris
fecit. quos ab italia acceptis obsidib
expulit. atq in hyspaniam dato
eis p̃duce direxit. S eodem p̃duce oc¬

Expanded text:
rex Hugo datis decem nummorum modiis pacem cum Hungariis fecit, quos ab Italia acceptis obsidibus expulit atque in Hispaniam dato eis praeduce direxit. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
Octo gloriosus rex apapia adur¬
bem usq ꝓgrediens honorifice
a sũmo pontifice ioħe. ac toto o¬
populo susceptꝰ. oĩb applauden¬
tib imꝑacoris et augusti nom̃
sortit ͦͦ. ¶Luithꝑandꝰ. Miro orna
tu miroq apparatu susceptus ab
eodem sũmo pontifice. et uniu̾sa¬
li pã iohe uctionẽ suscepit im¬
uerũ etiam ingentibus gẽmaꝵ

Expanded text:
Otto gloriosus rex a Papia ad Urbem usque progrediens honorifice a summo pontifice Iohanne ac toto populo susceptus omnibus applaudentibus imperatoris et augusti nomen sortitu novoque apparatu susceptus ab eodem summo pontifice et universali papa Iohanne unctionem suscepit imverum etiam ingentibus g
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩ est ut nõ multo post a regis
fidelib captus et aute sui p̃sen-¬
ciã adductus custodie sit in sax¬
omam craditus. In qua aliqmͣ¬
diu cõmoratus miseratione re¬
gis dignitati pristine restitutꝰ.¬

Expanded text:
m est, ut non multo post a regis fidelibus captus et ante sui praesentiam adductus custodiae sit in Saxonia traditus. In qua aliquandiu commoratus miseratione regis dignitati est pristinae restitut
Abbreviated transcription (Latin):
rio et simulata pace be̾ngarii fidi
tradito ĩ ꝓũciam oĩ cũ pecũa ꝓpe¬
rauit. Quo audito raymũdꝰ a¬
quitanoꝵ pn̾ceps eũ adiĩt et ei
ꝓminis mille se in militem ded .¬

Expanded text:
rio et simulata pace Berengarii fidei tradito in Provinciam omni cum pecunia properavit. Quo audito Raimundus Aquetaniorum princeps eum adiit, cui et pro minis mille se in militem ded
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aaron rege ꝑsarum.
hui excepta india totum pe¬
ne tenebat qrientemi karo¬
lus talem habuit in amici¬
cia concordiam. ut hic gr̃a
eius omnib qui in toto orbe
t̾rarũ erant regum ac pͥnci
honore ac munificencia si¬
bi colendum indicaret. ac
pinde cum legati eius quos
cũ donariis ad sacratissim̃
domini ac saluatoris nr̃i se¬
pulchrũ locumq resurret¬
tebantur. fi̾ ꝓmisit. S ecĩã¬
ut illius potestati ascrib̾etur
cõcessit et reu̾tentib legatis. su¬
os adiungens mnt̾ uestes. et aro¬
mata. et cet̾as orientaliũ t̾rarũ
opes iugentia illi dona direxit.
cum ei ante pautos annos. eũ
quem tũc solum habebat rogã¬

Expanded text:
Cum Aaron, rege Persarum, qui excepta India totum pene tenebat Orientem, talem habuit in amicitia concordiam, ut his gratiam eius omnium qui in toto orbe terrarum erant regum ac principue illum honore ac munificentia sibi colendum iudicaret; ac proinde, cum legati eius, quos cum donariis ad sacratissimum domini ac Salvatoris nostri sepulchrum locumque resurrectebantur fieri permisit, sed etiaut illius potestati adscriberetur, concessit; et revertentibus legatis suos adiungens, inter vestes et aromata, et ceteras orientalium terrarum opes, ingentia illi dona direxit, cum ei ante paucos annos eum, quem tunc solum habebat, rogan
Abbreviated transcription (Latin):
karolus imꝑator indignantib
contra se imꝑatorib cõstantino¬
politanis pp̃ inuidiam imꝑato¬
rii noĩs a romanis sͭmpositi.
magna pacientia et magnii¬
tate eos tulit. et qr suspͨtam ha¬
bebant suam pocencĩa. crebris
leganionib sibi eos firmissimo
potentia. uñ illud grecũ est pro

Expanded text:
 indignantibus contra se imperatoribus Constantinopolitanis propter invidiam imperatorii nominis a Romanis sibi impositi, magna patientia et magnanimitate eos tulit; et quia suspectam habebant suam potentiam, crebris legationibus sibi eos firmissimo potentia. Unde et illud Grecum exstat pro
Abbreviated transcription (Latin):
tes infestatõem clauoꝵ. akaro¬
lo imꝑatore int̾ sabariam et
karentanũ impetrauerũt habi¬
tandi locũ. ibiq sine regni noĩe
residerũt sub ditione frantoꝵ.
¶Karolus filius nuꝑatoris ka¬
roli behemanos rebellantes de¬
iucit. et lethonem eorum du¬

Expanded text:
ntes infestationem Sclavorum, a Karolo imperatore inter Sabariam et Karantanum impetraverunt habitandi locum, ibique sine regni nomine resederunt sub ditione Francorum. Karolus, filius imperatoris Karoli, Behemanos rebellantes devicit, et Lethonem eorum du
Abbreviated transcription (Latin):
niens ab aquitania ad fiscũ
ualentianas. et a winigardo
filio genardi procuratoris ip
sius fisci mart̾izat  et super
eius cor ͤ requirendo. karolꝰ
ãmonitus. corꝰ ꝙ inuẽtũ hono¬
rifice sepeliuit. int̾fcõres aut
eius graui pena multauit.
amimurlylin qui et aaron rex
ꝑ sarum elephantem quemso¬
lum habebat. karolo imꝑato¬
ri misit. cuiꝰ elephantis no¬
men erat ambulabat et p̃f¬
re apud spoletum existente
pͥdie kl. maii. hora noctis ẜa
t̾remotus maximus fcũs est
qui totam concuscit ytaliam
quo motu tectũ basilice bĩ pau¬
li apłi magna ex ꝑte cũ suis
crabibus decidit. et in quibus¬
dam locis urbes et montes
corruerũt. Eodem anno loca
ni temporis fcã est. Gundu¬
ꝑatoris karoli ab aaron ami¬
ral uenientes. int̾ cer̾a mu¬
n̾a eciam ossa cỹpͥani carcha¬
ginensis martiris et sperati
pͥmi scillitanoꝵ martirum
et caput pã taleonis martis
in franciam afferunt. ¶ Hu¬
toꝵ stillitanoꝵ martirũ spera¬

Expanded text:
niens ab Aquitania ad fiscum Valentianas, martyrizatur a Winigardo filio Genardi procuratosius fisci martirisatur et super corpore ejus requirendo Karolus admonitus, corpus quidem inventum honorifice sepelivit. Interfectores autem ejus gravi pena multavit, Amimuelim qui et Aaron, rex Persarum elephantem, quem solum habebat, Carolo misit, cujus elephantis nomen erat Abulabat; et prare apud Spoletum existente, pridie Kalendas Maii, hora noctis secunda, terraemotus maximus factus est, qui totam concussit Italiam; quo motu tectum basilicae Beati Pauli apostoli magna ex parte cum suis trabibus decidit: et in quibusdam locis urbes et montes corruerunt. Erni temporis facta est. peratoris Karoli ab Aaron amyra venientes, inter cetera munera etiam ossa Cypriani Kartaginiensis martyris et Sperati primi Scillitanorum martyrum, et caput Pantaleonis martyris in Frantiam afferunt. torum Scillitanorum martirum Spera
Abbreviated transcription (Latin):
pore floruit scũs egidius confes¬
sor p̃cipuus natione g̾tus qui d̾̃i
nutu ueniens ad gallias. ĩ ꝓuin¬
cia cui septimama nonĩe est. he¬
miticam duxit uitam. Hums¬

Expanded text:
pore floruit sanctus Egidius confessor precipuus, natione Grecus, qui Dei nutu veniens ad Gallias, in provintia cui Septimania nomen est heremiticam duxit vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ anno .a. pridie kl. febru¬
arii. luna. ⁊8. fc̃ã eit eclipsis
solis in medio die stance u¬
troq sid̾e̾. in. ⁊ si. ꝑ te aquarii
Item qrͣto kł fuit eclipsis lu¬
ne. Et apꝑuerunt acies ine¬
adem nocte mire magnitu
dinis et sol stetit in undetĩa
ꝑte pisciũ. et luna in undecĩa
ꝑte iurginis. Nam et stella
mercurii . i6. kl april̾ uisa ẽ
in sole quasi ꝑua macula ni¬
gra. tamen paululum suꝑiꝰ
medio centro eiusdem sid̾is.
q̃ a nobis ꝑ octo dies potuit¬
uł exiit. nubibus impedien
tib annotari ño potuit. It
le in quinta ꝑce uirginis ex¬
istente. luna in quĩta ꝑce
pisciũ. Sic q ab anm suꝑio¬
ris septembri.us ad septẽ¬
brem p̃sentis luna ter ob¬
scurata est. et sol semel. huc¬

Expanded text:
nte. Pridie Kalendas Februarii, luna 17, facta est eclipsis solis in medio die, stante utroque siderum in 25 parte Aquarii. Item quarto Kalendas fuit eclipsis lunae, et apparuerunt acies in eadem nocte mirae magnitdinis, et sol stetit in undecima parte Piscium, et luna in undecima parte Virginis. Nam et stella Mercurii XVI. Kal. Aprilis visa est in sole quasi gra, tamen paululum superius medio centro ejusdem sideris, quae a nobis octo dies conspivel exiit nubibus impedientibus adnotari non potuit. Itele in quinta parte Virginis existente, luna in quinta parte Piscium: sicque ab anni superioris Septembri usque ad Septembrem praesentis luna ter obscurata est, et sol semel.
Abbreviated transcription (Latin):
sardinia pulsi. pͥmo cũ sardis p̃¬
nlium cõmiserunt. et amissis trib
milib suoꝵ in corsicam directo
cursu ꝑuenerũt. ibi ꝙ cũ classe. qi
bulgarius comes p̃erat dec̾tantes
uicti fugati atq ꝑ empti sunt q¬
imꝑator ꝑ manus pauli dyacõ
nes unicuiq festiuitati conuem¬
entes ꝑ cirtulum anni in eccĩa
legendas conpilari fecit. ¶ hugo
longobardorum hystorie scͥptor.
qui de monast̾io montis cassini
uenit in galliam. attractus a¬
more et opinione p̃fatipn̾cipis
laroli p̃cellentissimi imꝑatoris

Expanded text:
Sardinia pulsi, primo cum Sardis prelium commiserunt, et amissis tribus milibus suorum, in Corsicam directo cursu pervenerunt, ibique cum classe cui Bulgarius comes preerat decertantes, victi, fugati atque perempti sunt, aper manum Pauli Dyaconines unicuique festivitati convenientes per circulum anni in ecclesia legendas conpilari fecit, ut Longobardorum, historiae scriptor. Qui de monasterio montis Cassini venit in Galliam, attractus amore et opinione prefati principis Karoli precellentissimi imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
amireus. missus ab aaron.
ad exscindendam liciam cũ
ueniss mirream. uisus sci
nicholai cont̾ere archami ꝓ
ea contriuit aliam. et pro te¬
mitate incurrens d̾i uindic¬
tam. subsequente ineuitabi¬
li tempestate classem ami¬

Expanded text:
amyreus missus ab Aaron ad excindendam Lyciam, cum venisset Myream, nisus sancti Nicolai conterere archam, pro ea contrivit aliam, et pro temeritate incurrens Dei vindictam, subsequente inevitabili tempestate, classim ami
Abbreviated transcription (Latin):
auritalto arte methanica con¬
positum actulerunt. in quo .ii.
horarũ cursꝰ ad clepsedram uise¬
bant ͦ cum todidem ereis pilur
que ad cõpletionẽ horarũ deside¬
bant. et casu suo subiectũ sibi sĩ¬
balum tiimire faciebant. ab di¬
tis in eodem horologio eiustem
nu᷑i equitib. qui ꝑ duodecĩ fenes¬
tras horis completis exiebant.
et in pulsu eg̾ssionis sue tocidem
fenestras aꝑiebant. ¶ Elmandꝰ¬

Expanded text:
o arte mechanica compositum attulerunt, in quo 12 horarum cursus ad clepsidram visebantur, cum totidem ereis pillulis quae ad completionem horarum decidebant et casu suo subjectum sibi cimbalum tinnire faciebant, additis in eodem orologio ejusdem numeri equitibus, qui per 12 fenestras horis completis exiebant et impulsu egressionis suae totidem fenestras aperiebant
Abbreviated transcription (Latin):
na. leodegardam alemãnam d¬
duxit urorem. et ea mortua ha¬
buit iterum duas concubinas s.
gersiuindam saxonici gn̾is. de qͣ¬
ei nata est filia nomine ad altrud
et reginam que peꝑit drogonẽ
es hugonem. Drogo iste fuit ꝑ

Expanded text:
uncta, Leothgardam Alamannam duxit uxorem; et ea mortua, habuit iterum duas concubinas, Gresuindam Saxonici generis, de qua nata est ei filia nomine Adaltruth, et Reginam, quae genuit ei Drogonem et Hugonem. Pret
Abbreviated transcription (Latin):
nem. et tentoria acrii uario co¬
lore. mire magnitudinis et pul¬
chritudinis. Erant enĩ om̃ia b¬
bissina tam tentoria quam funes
diu̾sis tincta coloribus. Et p̃t̾ea
pallia multa serica p̃ciosa. et o¬
dores aromatum. et unguẽta ⁊

Expanded text:
nem, et tentoria vario colore, mirae magnitudinis et pulchritudinis. Erant enim omnia byssina, tam tentoria quam funes, diversis tincta coloribus, et praeterea pallia multa sericae pretiosa, et odores aromatum, et unguenta, et
Abbreviated transcription (Latin):
et camisia bt̃e marie et fas¬
cia qua puerũ ihm̃ incuna¬
bulis cinxit. et brachiũ sanc¬
ti senis symeonis que omia
rex retondidit in sacco debul¬
bano tergore fcõ. et ad col-¬
lum suũ suspendit adinstar
pere. uemens aũt ad castrũ
nomine ligmedo puerum mor
tisunt. ibi sedit karolus sex men¬

Expanded text:
et camisia beatae Mariae, et faset camisia beatae Mariae, et fascia, qua puerum Jesum in cunabulis cinxit et brachium sancti senis Simeonis. Quae omnia rex recondidit in sacco de bulbanio tergore facto et ad collum suum suspendit ad instar perae. Veniens autem ad castrum, nomine Lignedo, puerum mortti sunt. Ibi sedit Carolus sex men
Abbreviated transcription (Latin):
ibi aderant. ad odorem florũ
sani fc̃i sunt. Hiis ita gestis.
ecce curba infinita eccĩam ui¬
olenter incrans clamare cep.
uere hodie ẽ resurrexionis dies
Nam odor de floribus exiens.
et menses tres habens inins¬
mitate sua. cecus. surdus. mu¬
tus. Hic in extractione spinee
corone iusum recepit in sec¬
tione auditũ. in florũ emissi¬
oneloquelam. Post hec p̃fa¬
tus daniel dnĩcũ clauũ ma¬
mbus elatis regi tribuit. Qͥ
cũ de alabastro in quo recondi¬
tꝰerat extrah̾etͦ. sanatus ẽ
puer quidam sinistram ma¬
nũ et totũ latus sinistrũ ab
ut̾o matris habens aridũ. et
cucurrit ad ecñam dicens.
ꝙ cͥca horam nonã lecto iacẽs
quasi in extasi positus uid̾e
sibi uisus est quedam canutũ
fabꝵ adunca forcipe extra¬
h̾e ex sinistra manu sua a-¬
rida̾ et sinistro pede siłrꝰ ari¬
do clauũ. et a latere lanceã.
Data p̃c̾e̾a regi karolo frustũ
crutis dm̃ce et sudariũ dnm̃i.

Expanded text:
ibi aderant, ad odorem florum ibi aderant, ad odorem florum sani facti sunt. His ita gestis, ecce turba infinita ecclesiam violenter intrans, clamare coepit: « Vere hodie est resurrectionis dies. » Nam odor de floribus exiens tet menses tres habens in infirmitate sua, caecus, surdus et mutus. Hic in extractione spineae coronae visum recepit, in sectione auditum, in florum emissione loquelam. Post haec praefatus Daniel Dominicum clavum manibus elatis regi tribuit. Qui cum de alabastro, in quo reconditus erat, extraheretur, sanatus est puer quidam, sinistram manum et totum latus sinistrum ab utero habens aridum: et cucurrit ad ecclesiam, dicens, quod circa horam nonam lecto jacens, quasi in exstasi positus, videre sibi visus est quemdam canutum fabrum adunca forcipe extrahere ex sinistra manu sua, et sinistro pede similiter arido, clavum, et a latere lanceam. Data sunt praeterea regi Carolo frustum crucis Dominicae et sudarium Domini
Abbreviated transcription (Latin):
corona erat. tantus odor inde
exiit. ut om̃s putarent se in
ꝑadyso eẽ. Tunt karolus pro¬
stratus in pauimẽtũ plenus
orass statim ros celitus ueni¬
ens. lignũ infudit et mebria¬
nio. et flores emitte̾ cepit.
Tantaq lux cũ odore affuit. ut
om̃s sua uestim̃ta celestia pu¬
tarent. Cumq damel adunca
forcipe robu̾r ip̃ius ligni se¬
tare inceꝑit. Tunc magis et
magis florere incepit. Tunc
karolus in arboreo palleo ꝙ
De hinc aliũ wantũ ad susci-¬
mis impediti eeñt. ille putãs
se accepisse et iste dedisse. ut̾q
wantũ deliquit. Qui fere umꝰ
hore spacio pependit in aere
sumq alteꝵ wantũ rex̾ spinis
impless et illud ep̃o tradere
uoluiss. iudit illũ pͥmũ pen¬
dentan in aere. Post hec cũ
fiores de wanto eitere cuꝑet
cou̾si surit in manna. et hoc
manna modo ẽ apud stm̃ dyo¬
nisiũ. ꝙ a multis putatur eẽ
de illo mãna antiquo ꝙ pluit
dñs in deserto. om̃s egri qui

Expanded text:
corona erat, tantus odor inde corona erat, tantus odor inde exiit, ut omnes putarent se in paradiso esse. Tunc Carolus prostratus in pavimento, plenus orasset, statim ros coelitus veniens lignum infudit et inebriaet flores emittere fecit. Tantaque lux cum odore affuit, ut presentes sua vestimenta celestia putarent. Cumque Daniel adunca forcipe robur ipsius ligni secare inciperet, tunc magis et magis florere coepit. Tunc Carolus in arboreo pallio, qdextrum, dehinc alium uvantum ad suscili prae lacrymis impediti essent, ille putans se accepisse et iste dedisse, uterque uvantum dereliquit: qui fere unius horae spatio pependit in aere: cumque alterum uvantum rex spinis implesset, et illum episcopo tradere voluisset, vidit illum primum pendere in aere. Post haec cum flores de uvanto ejicere cuperet, conversi sunt in manna; et hoc manna modo est apud S. Dionysium: quod multi putant esse de illo manna antiquo, quod pluit Dominus in deserto. Omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
modo. fugatis paganis ee ir¬
cuꝑata t̾ra petiuit rex licen
tor apud constantinopolim
Et it̾m ꝑari fecit ante portã
ciuitatis animalia diu̾si ge¬
m̾s et coloris. et aurũ et gẽ¬
mas. karolus aũc ne mur¬
banus uid̾etur si nichil acci¬
ꝑet. quesiuit conciliũ a proc̾¬
bus suis quid fac̾e deb̾et. Qui
responderũt. anullo eũ deb̾e
mimus aliꝙ reciꝑe pro labi¬
re. quem pro soliuis d̾i susceꝑat¬
amore. Qui laudans cõciliũ
iussit omnibus suis ut om̃s
res appositas nec respit̾e dig¬
narentͦ. Tandem adiuratꝰ
et coactus aliꝙ mimus pro
amore di accipe petiius de
reliquiis passionis dñice. In ito
ergo concilio in dictum tͥdua¬
nũ ieiumũ om̃ibus nr̃is et duo¬
decim ꝑsonis grecis que electe
sunt ad hoc scũariũ diuidend̃
s̃cia die karolus pcc̃a sua con¬
fessus ẽ ebroino archiep̃o. De¬
inde utriq cleri psalmos cum
ietauia nichoant. Cum aũt da-¬
mel neopolitanus antistes a¬
ꝑuisset techam in qua spinea

Expanded text:
erra. Fugatis paganis, et recuperata terra, petivit rex licenttor apud Constantinopolim, et interim parari fecit ante portas civitatis animalia diversi generis et coloris et aurum et gemmas. Carolus autem, ne inurbanus videretur, si nihil acciperet, quaesivit consilium a proceribus suis, quid facere deberet. Qui responderunt, a nullo eum debere munus aliquod accipere pro labore, quem pro solius Dei amore susceperat. Qui laudans consilium, jussit omnibus suis, ut omnes res appositas nec respicere dignarentur. Tandem adjuratus et coactus, aliquod munus pro amore Dei suscipere, petivit de reliquiis passionis Dominicae. Inito ergo consilio, indictum triduanum jejunium omnibus nostris, et duodecim personis Graecis, quae electae sunt ad hoc sanctuarium dividendum: tertia die Carolus peccata sua confessus est Ebroino archiepiscopo, deinde utrique clerici psalmos cum litania inchoant. Cum autem Daniel Neapolitanus antistes aperuisset thecam, in qua spinea