comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tificem.⁊ iõ quecumq uł de earum pa¬
tͥmonio: uł clici ordinatione ꝓmoti¬
one ue iuixta canonum statuta uisa fu¬
eruit ordinare. atq disponere habebiᷤᷤ
ut ꝓprius reuera sacerdos. lib̾am ex
nre auctoritatis ꝯsensu atq ꝓmissioẽ

Expanded text:
t ideo te quaecunque tibi de earum patrimonio, vel cleri ordinatione, sive promotione juxta canonum statuta visa fuerint ordinare, atque disponere habebis, ut proprius revera sacerdos liberam et nostrae auctoritatis consensu atque permissione
Abbreviated transcription (Latin):
ecimas appło sacerdotib acle gantur.¬
uitis eẽ reddendas: diume legis sancx̃
auctoritas. Cetm̃ amonachis siue cłi¬
cis coĩter uiuentib nulla ratiosinit. uͥ
rit loq̃ndum. Cum om̃e quod suꝑest in
causis pus ⁊ religiosis erogandum sit. di¬
cente domino quod suꝑest date clipiosi¬
nam ⁊ecce oĩa munda sunt uobis ¶ Qđ¬
autẽ dicitur ut antiꝗores eccle ꝓpt no¬
uas eccłas nec decimis nec ulla possessioẽ
pͥuentur. Nonita intelligendum ẽ ut
nius eccłe alteri ꝓtempore tribuere.Si¬
cut enim pp̃ duos ep̃atus inunum pot᷑

Expanded text:
ecimas a populo sacerdotibus ac levitis esse reddendas, divine legis sancxit auctoritas. Ceterum a monachis seu clericis communiter viventibus nulla ratio sinit ut rit loquendum, cum omne quod super est in causis piis et religiosis erogandum sit dicente Domino, quod superest date elemosinam et ecce omnia munda sunt vobisautem dicitur, ut antiquiores ecclesie propter novas nec decimis nec ulla possessione priventur, non ita intelligendum est, ut nius ecclesie alteri pro tempore tribuere. Sicut enim papa duos episcopatus in unum potest
Abbreviated transcription (Latin):
uesti sunt preterea ꝗdã mas nꝑsoluãt¬
fres quod eẽnt aliqui epĩ.⁊ abbates ꝗ
decimas ñ sinerent dare adeccłam u¬
bi illorum colomissam aucliunt. ꝓ¬
iñ decreuit sacer iste conuentus. ut
ep̃i. ⁊ abbates deagris ⁊uincis. q̃ ad su¬
um ⁊ fratrum stipendium habent ad
eccłas suas deferrifaciant. familieuo
ibident decimas suas. ubieorum in fã¬
tes baptitentur. ⁊ubi ꝑtotum anni
circuium missas audiunt. Item pas¬

Expanded text:
uesti sunt preterea quidam fratres quod essent aliqui episcopi vel abbates qui decimas non sinerent dari ad ecclesiam ubi illorum coloni missam audiunt. Proinde decrevit facere iste conventus ut episcopi et abbates de agris et vineis que ad suum et fratrum stipendium habent ad ecclesias suas deferri faciant. Familie vero ibi dent decimas suas ubi eorum infantes babtizantur et ubi per totum anni curriculum missas audiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et uicinitas nos locorum inuitat ut cy¬
manam: atq musinatarrã unire debea
olim fuit: duos hab̾e debeant sacerdo¬
tes. Quia igitur cumani castrisacer¬
dos cursum uite hiuus expleuit utraq
nos eccłas preseriti auctoritatis pagi¬
naunisse: tibiq cõmisisse cognoscas¬

Expanded text:
itas, et vicinitas nos locorum invitat, ut Cumanam atque Misenatem unire debeamolim fuit, habere debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerdos cursum vitae hujus explevit, utrasque nos ecclesias praesentis auctoritatis pagina unisse tibique commisisse cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
clicus scuutriusq sexus ꝑsonaꝓpricta¬
tis sue loca. uł res alicui dare delegan¬
uerit decimationum ꝓuentum priori
eccle legitime assignatum in abstra here
nullam hãt potestatem. Quod si facere
temptauerit. talis traditio irrita prors
ducatur.⁊ ip̃e ademendationem ecctasti¬
ca coherceatur censura. Item exc̃. cabillo¬
uensi. Antiquiores eccłe. nec decimis n

Expanded text:
l utriusque sexus persona, proprietatis suae loca vel res alicui dare delegaverit, decimationum proventum priori ecclesiae legitime assignatum inde abstrahere nullam habeat potestatem. Quod si facere tentaverit, talis traditio irrita prorsus ducatur, et ipse ad emendationem ecclesiastica coerceatur censura. C. XLIII. Antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
modo militant abbates ꝑmonastia eẽ
ñ ꝑmittas. si aut admissa clicatus mili¬
tia: monachis ñꝓmoueantur ordinib
aut si inabbatis loco ꝑmanere decreue¬
rint clicatus nullatenus ꝑmittantur
habere militiam. Satis erum in ꝯgruũ ẽ
sicum unum ex his ꝓsui magnitudine
diligenter quis ñ possit explere. adutrũ
inc est etiam quod xenodochium ser
monastium.quod in eodem francorũ
regno ꝯstitutum ẽ ꝗa ꝑambitiones.⁊ cõ¬
tentiones quorundam ñcanonice trac¬
tabatur. aꝑuersitate malorum lbali
cupiens precepit ut sine regali ꝓuiden¬
tia: ⁊ monachorum electione. nullus
ibi abbas aliqua unquam subreptioẽ
introduceretur: p̃cepit ⁊̃ ut eiusdẽmo¬
nasti abbas nunquam adep̃ãtum eli¬
geretur.Neforte occasione epãtus ab¬
batia aliquod detrimentum paterẽt᷑
dare ñ possit. non enim quod unisigil¬
latim conceditur statim oĩb¬

Expanded text:
modo militant, abbates per monasteria esse non permittas; sed aut admissa clericatus militia monasticis non provehantur ordinibus, aut, si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est, si quum unum ex his prae sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumHinc est etiam, quod xenodochium atque monasterium, quod in eodem Francorum regno constitutum est, quia per ambitiones et contentiones quorundam non canonice tractabatur, a perversitate malorum liberare cupiens praecepit; ut sine regali provisione, et monachorum electione nullus ibi abbas aliqua unquam subreptione introduceretur. Praecepit etiam, ut ejusdem monasterii abbas nunquam ad episcopatum eligeretur, ne forte occasione episcopatus abbatia aliquid detrimenti pateretur. dare non possit. Non enim quod uni sigillatim conceditur statim o
Abbreviated transcription (Latin):
edecimis iusto ordine ñ tm̃ nobis . s ⁊̃
maioribus oibus uisum est plebib tm̃
Siergo nulli licet decimationum ꝓuentũ
apriori eccła cui assignatus fuerat abst̃¬
here.sius antiquioris eccłe nouis tribu¬
endum ñ ẽ. Si decime tm̃mõ baptisma¬
libus eccłus dande s. paret quod mona¬
chi exꝓprus p̃diis decimas clare cogũt᷑.
S⁊ auctoritas illa magotiensis concilii
deuenditore.uł donatore loꝗtur: dif¬
finiens quod ille qui uendit. uel donã
ñ potest ꝓuentum decimationũ illi ec¬
assignatus. Monachi autẽ decimas. ⁊ pͥ.
s auctoritate eiuisdem concilii ⁊ pascat

Expanded text:
decimis justo ordine non tantum nobis, sed majoribus, visum est, plebibus, tantum Si ergo ulli licet decimationum proventum a priori ecclesia, cui assignatus fuerat, abstrahere; si jus antiquioris ecclesiae novis tribuendum non est; si decimae tantummodo baptismalibus ecclesiis dandae sunt: patet, quod monachi ex propriis praediis decimas dare coguntur.  auctoritas illa Moguntiensis concilii de venditore vel donatore loquitur, diffiniens quod ille, qui vendit aut donat, non potest proventum decimationum illi ecassignatus. Monachi autem decimas et primsed auctoritate eius concilii et Paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ideo ñ precepit quodemceps ordine
sumeretur ut aplis ꝑquos eccłas dipo¬
siturus erat seruaret huc locum. Nã
sihoc ille monuiss. et post cibos alios
semꝑacciꝑetur credo quod eum morẽ
nemo mutass. Cumuõ ait apłs dehoc
sacram̃to ioquens ꝓpt̃ quod fr̃s cũ conue¬
nitis admanducandum inuicem expe¬
ctate.Siquis esurit domimanducĩ. ut
ñ adiudicium ꝯueratis statim subte¬
xuit. Cetã autẽ cum uenero ordinabo.
Ubi datur intelligi quia multum erã
ut inepła totum illis agendi ordinẽ
insinuaret quod uniuersa ꝑorbem ẜ¬
uat eccła abip̃o ordinatum ẽẽ quod nł¬
ia orarum diuersitate uariatur. Item

Expanded text:
Et ideo non praecepit quo deinceps ordine Et ideo non praecepit quo deinceps ordine sumeretur, ut apostolis per quos Ecclesias dispositurus erat, servaret hunc locum. Nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo quod eum morem nemo uariasset. cum uero ait apostolus de hoc sacramento loquens: Propter quod, fratres, cum conuenitis ad manducandum, inuicem expectate; si quis esurit, domi manducet, ut non ad iudicium conueniatis, statim subtexuit: Cetera autem, cum uenero, ordinabo. unde intellegi datur, quia multum erat, ut in epistula totum illis agendi ordinem insinuaret, quae uniuersa per orbem seruat ecclesia, ab ipso ordinatum esse, quod nulla morum diuersita
Abbreviated transcription (Latin):
stens.et uuc plenus. Sicut enim quod
ubiq offertur unum ẽ corpus ⁊ ñmł¬
ta corporaita ⁊ unum sacrificium. pon¬
tifex autẽ ille est aut qui hostiã opto¬
nos facimus incomemoratione fit enuᷤ
quod factum est nocenim facite ait
inmeã comemorationẽ. Item aug̃ in¬
iquido apparet qñ prima acceperunt
discipłi corpus et sanguinem domini
ñeos accepisse ieiunos.Nunquid tñ ꝓpt̃¬
ea calumpniandumẽ. uniuerse eccle
quod aieiuniss semꝑaccipitur: ex hoc
cum corpus intraret quam erteri cibi
nam ideo ꝑuniuersum orbem mos iste
seruatur. Neq: enim quia post cibos dñs
dedit: ꝓpterea pransi aut cenati fr̃s ad
aliud sacramentum accipiendum cõ¬
uenire debeant. aut sicut faciebant
quos apłs arguit et emendat mensis
suis ista miscere.Namq: saluator quo
uehementius comendaret mistu illu
altitudinem ultimum hoc uoluit in¬
fingere cordibus ⁊ memorie discipłoꝵ
aquibus ad passionem digressurus erđ

Expanded text:
stens, et illic plenus. Sicut enim quod ubique offertur unum est corpus, et non multa corpora: ita et unum sacrificium. Pontifex autem ille est, qui hostiam obtunos facimus, in commemorationem fit ejus, quod factum est: Hoc enim facite, ait, in meam commemorationem. C. LIV. SLiquido apparet quando primo acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. Nunquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae, quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc icum corpus intraret, quam caeteri eibi. Nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit, et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
tdixit dominus admoysen dum ẽ.
et adelia iarum filium aaron sacerclo¬
tem tollite turibula erea emecdia ex¬
ustorum ⁊ ignem alienum hunc se¬
mina ibi quia scĩficauer̃ thuribula
peccatorum horum mnarmab suiᷤ
⁊ facias luminaᷤ ductiles circumposi¬
tionem altari qm̃ oblata s̃ añ dñm⁊¬
isrł.S⁊ notandum nouo mõ dicta
scĩficata pena eorum aquib peccatỹ¬
hoc fuerat ppetratum quia ꝑeos exẽ¬
plum datum est ceteris quo timerĩ
circumpositionem autẽaltari cũ ex
s̃ insignaum filiis issł. nonergo inei
reprobare uoluit quod atalib: obla¬

Expanded text:
dixit Dominus ad Moysem, et ad Eleazarum filium Aaron sacerdotem: Tollite thuribula aerea e medio exustorum, et ignem alienum hunc seminate ibi, quia sanctificaverunt thuribula, peccatorum horum in animabus suis; et fac ea laminas ductiles, circumpositionem altari, quoniam oblata sunt anest: sed notandum novo modo dicta sanctificata poena eorum, a quibus hoc peccatum fuerat perpetratum; quia per eos exemplum datum est caeteris, quo timerent. Circumpositionem autem altari cur ex sunt in signum filiis Israel: non ergo in eis reprobari voluit, quod a talibus obla
Abbreviated transcription (Latin):
nuitat dominus seruos ut p̃parat eis
cibum seip̃m quis audeat manducãẽ
dominum suum⁊̃ tñ ait qui mandu
manducetur si mortuos uiuificat qñ
manducatur dominus reficit s⁊ ñ de¬
ficit. Manducatur xp̃s uiuit mandu¬
catus quia surrexit occisus nec qñ mã¬
ducatur partes deillo facimus qde

Expanded text:
 Dominus servos, et praeparavit eis cibum seipsum. Quis audeat manducare Dominum suum? Et tamen ait: Qui manducmanducetur, sed mortuos vivificat, quando manducatur. Reficit, sed non deficit; manducatur Christus, vivit manducatus, quia resurrexit occisus; nec, quando manducamus, partes de illo facimus; et
Abbreviated transcription (Latin):
uus carnis sacramentum ẽ. Ipecla¬
mat cominus iħs hoc est corpusme¬
um añ benedictionem uerborũ cele¬
stium aua sp̃es nominatur post con¬
sec rationem corpus significatur. ⁊pẽ
dicit sanguinem suum añ ꝯsecratio¬
nem aliud dicitur post consecratiõẽ
sanguis nuncupatur tudicis am̃ hoc
est uerum ẽ. quod sermo sonat affectus

Expanded text:
est. Ipse clamat Dominus Jesus: Hoc est corpus meum. Ante benedictionem verborum coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus Christi significatur. Ipse dicit sanguinem suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem sanguis nuncupatur. Et tu dicis: Amen, hoc est, verum est. Quod sermo sonat, affectus
Abbreviated transcription (Latin):
er̃fui quod ẽ ꝑunitatem corporis eiu
⁊ sanguinis homo manducans uiuit
ut incorꝑe domini tanquam membrũ
maneant ⁊ eius spm uegetetur qd est
dum eius mandata seruat adaltare
dĩ inuisibile quo ñ accedit iniustus il

Expanded text:
est per unitatem corporis Christi et sanguinis homo manducans vivit,ut in corpore Domini tanquam membrum maneat, et ejus Spiritu vegetetur, quod est, dum ejus mandata servat. § 1. Ad altare Dei invisibile quo
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinem xp̃idicimus illum ꝗexfru¬
ctib terre acceptum ⁊ prece mistica
ꝯsecratum recte sumimus adsalutẽ ẜũ¬
alem inmemoriam domince passionis
quod ꝑmanus cum hominis adillam
uisibuem spem ꝑducatur ñ scĩficatis
ut sit tam dignum sacram̃tum ñ oꝑan¬
benedictionem xp̃i fit corpus xp̃i. It̃

Expanded text:
et sanguinem Christi dicimus illud, quod ex fructibus terrae acceptum, et prece mystica consecratum, rite sumimus ad salutem spiritalem in memoriam pro nobisQuod cum per manus hominis ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificatur ut sit tam dignum sacramentum, nisi operanbenedictionem Christi, fit corpus Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
calice missum fit sanguis ꝯsecrationẽ
uerbicelestis.S⁊ forte dicis spẽm sang¬
uumis ñuideo s habet similitudine
Sicut emm mortis similitudinem sũ
tium tñopetur redemptionis didicistiᷤ
uerba dicit sacerdos fac nobis inꝗt
nanc oblationem.Scriptutã rationabi
adaccipiente siue corpus spum sangui¬
nem inde uerba xp̃i sunt accipite ⁊ bi¬
bite ex hoc om̃s hic est enim sanguis ñs
exeo ommes hoc est enim corpus meum
⁊ ante uerba xp̃i calix ẽ uini ⁊ aqua p¬
plenus ut uerba xp̃i oꝑata fuerint i¬

Expanded text:
is consecratione verbi coelestis . 20. Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video. Sed habet similitudinem: sicut enim mortis similitudinem sumpetium tamen operetur redemptionis. Didicisti ergo verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam, rationabiad Accipite sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, bibite ex eo omnes; hic est enim sanguis meus. ex eo omnes; hoc est enim corpus meum. Et ante uerba Christi calix est uini et aque plenus. Vbi uerba Christi
Abbreviated transcription (Latin):
st xp̃s panis dequo qui manducat uiul
inet̃num dequo ip̃e midhixit.Et panis
quem ego dabo caro mea ẽ prommcbi
uita ⁊ cetã. determinat quomõsit pa
incorporata unum cum ilia effecta
uiuit despũ eius sicut unum corpus d

Expanded text:
st, de quo qui manducat vivit in aeternum, de quo ipsemet dicit: Et panis, quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita, etc. Determinat, quomodo sit panincorporata, unum cum illo effecta, vivit de spiritu ejus, sicut vivit corpus de
Abbreviated transcription (Latin):
ui manducant et bibunt bibitur ⁊uiuit.¬
xp̃m uitam manducant et bibunt. Il¬
lum manducare ẽ refici illum bibere
est uiuere.Quid insacram̃to uisibilr̃
sumitur inp̃a ueritate spũalit̃ man¬
ducatur et bibitur. Manducatur xͦ
uiuit manducatus quia surrerit oc¬
cisus.nec qñ manducamus partes d̾
ilio facimus ⁊ quia insacram̃to sic fit
⁊ norunt fideles quomõ mandue
ger totus incorde tuo totus erat ap̃pa
detur panis est ⁊ calix quod ⁊ oculire¬
nuntiant.Quod autẽ fides postulat ĩ¬
⁊ aliud inł¬
ligitur. quoduidetur spãhab corꝑa

Expanded text:
ui manducant et bibunt Christum, vitam manducant et bibunt. Illum manducare est refici; illum bibere est vivere. Quod in sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiritaliter manducatur et bibitur. Manducetur Christus: vivit manducatus, quia resurrexit occisus. Nec quaillo facimus, et quidem in sacramento sic fit. Item: Norunt fideles quomodo manducent ger totus in corde tuo. Totus erat apud Pdetur panis est et calix, quod etiam oculi renuntiant. Quod autem fides postulat in, aliud inligitur. Quod videtur speciem ha
Abbreviated transcription (Latin):
os autem insp̃e panis et uini quam ui¬
dimus has duas spẽs quem admodũ
añ ꝯsecrationem pendebamus cũ fid¬
uter fateamur ante ꝯsecrationẽ panẽ
eẽ ⁊uinum quod natura formauit pꝰ
ꝯsecrationem uõ carnem xp̃i⁊ sangui¬
nem ẽẽ quod benedictio ꝯsecrauit.
ueram catholicam ⁊ apłicam fidem
anatħatizo omnem heresim p̃cipue
tam dequa actenus infamatus sũ
q̃ abstruere conatur panem ⁊ uinũ
que in altari ponuntur postꝯsecrati¬
onem solumd sacram̃tum ⁊ ñuerum¬
se sensualiter insi insolo sacram̃tom
mamib sacerdotum tractari uł frãgi
aut fideliũ dentib atteri. Consen¬
sio autem scẽ romane eccłe ⁊ apłice se¬
dis et ore et corde ꝓfiteor desacram̃¬
tis dominice mense eandem fidem
me tenere quamdominus ⁊ uenera¬
bilis põ. nicolaus ⁊ hec scã synochus
auctoritate euanglica ⁊apłica tenẽ¬
dam tradidit michi que firmauit

Expanded text:
os autem in specie panis et vini quam vidimus has duas species, quemadmodum ante consecrationem pendebamus: cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit, post consecrationem vero carnem Christi, et sanguinem esse, quod benedictio consecravit.veram, catholicam et apostolicam fidem, anathematizo omnem haeresim, praecipue eam, de qua hactenus infamatus sum, quae adstruere conatur, panem et vinum, quae in altari ponuntur, post consecrationem solummodo sacramentum, se sensualiter, nisi in solo sacramento manibus sacerdotum tractari, vel frangi, aut fidelium dentibus atteri. Consentio autem sanctae Romanae et apostolicae sedi, et ore et corde profiteor, de sacramentis dominicae mensae eamdem fidem me tenere, quam dominus et venerabilis Papa Nicolaus, et haec sancta synodus auctoritate evangelica et apostolica tenendam trad
Abbreviated transcription (Latin):
cordamini ⁊ uos ñ fuistis ⁊creatiestis
adaream dominicam ⁊portatiestis
glium trituratiestis. Qñ catecumini
to ferebanti in horreo seruabanti norã
uestra. dedistis cepistis moleuimus¬

Expanded text:
cordamini et vos. Non fuistis, et creati estis, ad aream dominicam comportati estisiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis, coepistis moli
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nascitur prom̃ quod ita sit nobis ꝗͣ¬
ius sit panis ⁊ calix alimentum ẽ re¬
surrectionis ñ sacramentum religi¬
onis ñ quod benedicimus grãsq agi¬
mus domino mnõĩ eius munere ñ tm
deofficus. Quod ante benedictionẽ¬
est panis ⁊ uinũ post benedictionẽ ẽ corpꝰ¬
nte benedictionem aua spes ⁊ sanguixͥ
nominatur post benedictionem cor¬
pus xp̃i significatur. Item in illo sa¬
cram̃to xp̃s ẽ.Item. Qui manduc auĩt
hoc corpus fiet ei remissio peccatoꝵ¬

Expanded text:
n nascitur. Proinde, quod ita fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est resurrectionis, non sacramentum religionis; non quod benedicimus, gratiasque agimus Domino in omni ejus munere, non tantum XL. Quod ante benedictionem panis et vinum est post benedictionem est corpnte benedictionem alia species nominatur, post benedictionem corpus significatur. Item. In illo sacramento Christus est. Item. Qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccato
Abbreviated transcription (Latin):
danis retrorsum ꝯuersus contrana¬
turam insui fontis reuertit exordiũ
Nonne claret naturã uł maritimoꝵ
fluctuum uł fluuialis cursus eẽ my¬
tatam. Sitiebat ppłs patrum tetigit
moy ses petram ⁊ aqua depetra flux̃.
nunquid ñp̃ter naturam aꝑta est
grã ut aquam uoueret petra quam
ñhabebat natura. maris fluuius a¬
marissimus erat ut sitiens ppłs bibe
ñ posset. Misit moyses ugnum ina¬
quã et amaritudinem suam a quaꝵ
natura deposuit quam infusa su
desecuri ⁊ statm mersum ẽ. Rogaũ
eliseum qui amiserat ferrum. Misit
etiam eliseus lignum inaquã et ferrĩ
factum cognounmus.G rauior ẽ eram
ferri species quam aquarum liquor
ce benedictionis numeramus grãm
Quod si tm̃ ualuit humana benedic¬
tio ut naturam ꝯuerteret quod dicimꝰ
dip̃a ꝯsecratione duuna ut uerba ipa
domini saluatoris oꝑantur : nam sa¬
cramentum istud quod accipis xp̃is

Expanded text:
danis retrorsum conversus contra nadanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertitur exordium. Nonne claret, naturam vel maritimorum fluctuum, vel fluvialis cursus esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numquid non praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra, quam non habebat natura? Marath fluvius amarissimus erat, ut sitiens populus bibere non posset; misit Moyses lignum in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit, quam infusa subde securi et statim mersum est; rogavit Helisaeum qui amiserat ferrum; misit etiam Helisaeeus lignum in aquam et enatavit factum esse cognoscimus. Gravior est enim ferri species, quam aquarum liquor. cae benedictionis numeramus gratiam. Quod si tantum valuit humana benedictio, ut naturam converteret, quid dicimus de ipsa consecratione divina, ubi verba ipsa Domini salvatoris operantur? Nam sacramentum istud, quod accipis, Christi
Abbreviated transcription (Latin):
miraris. Audi quia umbra est q̃ ap̃
patres facta est. Bibebant inquit de
figura corpus actoris quam manna
michi asseris quod xp̃i corpus accipiã
Et hoc nobis adhuc suꝑest ut ꝓbemus
quantis igitur utimur exemplis ut ꝓ¬
bemus hoc ñ ẽẽ quod natura formauit:
s⁊ quod benedictio ꝯsecrauit maiorẽq
um eẽ benedictionis quam nature
ꝗa benedictione q̃ natura ip̃a mutat᷑.
Uirgam tenebat moyses ꝓiecit:⁊ eam
⁊ facta ẽ serpens.Rursus apprehendit
caudam ẜpentis et inurge naturam¬
reuertit. Uides ergo prophica grãbis
mutatam naturam eẽ et ẜpentis ⁊ uir¬
uenenis sanguis cepit erumꝑe ñerat
potus influuis. Rursus adꝓpħe p̃ces
cruor cessauit fluminum aquarũ
natura remeauit. Circumelusus un
diq erat ppłs hebreorum hinc egy¬
ptus uallatus inde mari clausus. uir¬
gam leuauit moyses seꝑauit se aqua
⁊ inmurorum spem ꝯgelauit atq: in¬
terundas uia pedestris apparuit.Ior¬

Expanded text:
miraris! Audi quia umbra est quae apud miraris! Audi quia umbra est quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, defigura, corpus auctoris quam manna mihi asseris quod Christi corpus accipiam? Et hoc nobis adhuc superest ut probemus. Quantis igitur utimur exemplis! Probemus non hoc esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit: majoremque vim esse benequia benedictione etiam natura ipsa mutatur? Virgam tenebat Moyses, projecit eam et facta est serpens. Rursus apprehendit caudam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et uiruenis sanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophete uoces cruor cessauit fluminum, aquarum natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari clausus. Virgam levavit Moyses; separavit se aqua, et in murorum speciem congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jor
Abbreviated transcription (Latin):
icut iudas cumbucellam xp̃i accipit.
malum sit aut quia ñ adsalutem
accipit nichil accipit.corpus enĩ et
sanguis domim nichilominus erat
est quod manna ds̃ plueret patbs
et cotidiano celi pascebantur aum̃to
Vnde dictum ẽ panem angłoꝵ man¬
ducauit homo si tam panem illum
qui manducauer omnes indeserto m¬
mortuisunt.Ista autem esca quam
accipitis iste pans uiuus qui dece¬
strat ⁊ quicumq: hunc manducauĩt
sit panis angłorum ancaro xp̃i que¬
utiq corpus est uite. Manna illudd
celo hoc suꝑcelum. Iuud celi hoc dm̃i
celorum uuid corruptioni obnoxiũ
siundiẽ alterum seruaretur hoc au¬
enum abomini corruptione.Quic̃q
religiose gustauerit corruptione
sentire ñ potertitł aqua depetra flux̃
tibi sanguis ext xp̃a illos ad oram sati¬
aunt aqua te sanguis diluit inet̃nũ
Iudeus bibit ꝯsiti tucum biberis si¬
tire ñ poteris ⁊ ullud inumbra noc rn
ueritate. Si illud quod̃ miraris um¬
bra est quantũ istud est cuius umbra

Expanded text:
icut Judas, cui buccellam tradidit malum sit, aut quia non ad salutem accipit, nihil acceperit. Corpus enim Domini et sanguis Domini nihilominus erat t patribus et quotidiano coeli pascebantur alimento. Unde dictum est: Panem angelorum manducavit homo. Sed tamen panem illum qui manducaverunt, omnes in deserto mortui sunt. Ista autem esca, quam accipis, iste panis vivus, qui de coestrat, et quicunque hunc manducaveritsit panis angutique corpus est uite. Manna illud e celo, hoc supra celum. Illud celi, hoc domini celorum. Illud corruptioni obnoxium si in alterum diem seruaretur, hoc alienum ab omni 431 corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit, et sitit: tu cum biberis, sitire non poteris: et illud in umbra, hoc in veritate. 49. Si illud quod miraris, umbra est; quantum istud est, cujus et umbram
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oblationum domini adm̃sam
ponatur. Vnde sis tu qui passim scũa¬
rn panes indignis impendis. uñ nosti
panes sibi adcomedendum poscẽt
fitẽritur panes propositionis man¬
ñ imundantur scełosi qui cõicaẽ ñd̾sprĩt.
dari discant nichil ademundationẽ
ꝓficere sibidicente ꝓpħa. quidẽm qͣ
dilectus meus fecit indomomea sce
lera multa. Nunꝗ carnes sce aufer̃

Expanded text:
mentis oblationum Domini ponatur ad mentis oblationum Domini ponatur ad mensam. Unde scis tu, qui passim sacrarii panes indignis impendis, unde nosti, panes sibi ad comedendum posceretfiteretur, panes propositionis mannon mundantur scelerosi, qui communicare non desinunt.dari, discant nihil ad emundationem proficere sibi, dicente propheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent
Abbreviated transcription (Latin):
an confecta misteria quosdam pptp
imꝑare uł sibi interse sacerdotes tra¬
dere cum postoĩa que aꝑire ñ debeo
pax sit necessario int̃dicenda ꝑquam
guntur atq ineccła celebrat᷑ p̃buisse
consensum ac finita ẽẽ pacis ꝯcluden¬
tis signaculo demonstrentur. Itema
nacletus pp̃. Eccłasticis liminib caređ
om̃s coĩcent qui noluerint eccłasticis
canere liminib Sic em̃ ⁊ apłi statuer̃

Expanded text:
 confecta mysteria quosdam populis imperare , vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum post omnia, quae aperire non debeo, pax sit necessario indicenda, per quam guntur atque in ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis signaculo demonstrentur. CAEcclesiasticis liminibus careat communicent, qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. Sic enim et Apostoli statu
Abbreviated transcription (Latin):
omꝑimus autem quod quidam s̃ tm̃
mõ sumpta corꝑis sacriportione aca¬
uce sacrati cruoris abstineant.qui
ꝓculdubio qm̃ nescio qua suꝑstitione
docentur astrigi aut integra sacra¬
menta ꝑcipiant aut abintegris ar¬
ceantur. Quia diuisio unius eiusdẽq:
misteriisine grandi sacrilegio ñ pot̃
ꝑuenire. Item aug̃. Eucharistie coĩ¬
ꝯnẽ qui cotidie accipit nec rep̃hendr̃¬

Expanded text:
imus autem, quod quidam sumta tantummodo corporis sacri portione a calice sacri cruoris abstineant. Qui procul dubio quoniam nescio qua superstitione docentur obstringi aut integra sacramenta percipiant, aut ab integris arceantur, quia divisio unius ejusdemque mysterii sine grandi sacrilegio non potest provenire. C. XIII. Eucharistiae communionem qui quotidie accipit, nec reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceptione quam puirificari: et idõꝗͣ¬
uis & peccato mordeatur peccandi
tñ decetero ñ habet uoluntatem  coĩ¬
caturus satisfaciat lacrimis ⁊ orati¬
onib et confidens dedomimi misera¬
tione accedat adeucharistiam intre¬
pidus ⁊ securus. S⁊ hec deillo dico quẽ
mortalia peccata ñ grauant. Id clixĩt¬
quispiam ñcotidie accipiendam e¬
ucharistiam alius affirmat cotidie
faciat unusquisq quod scdm fiatlẽ
suam pie credit ẽẽ faciendum. Neq
enim utigauer̃ interse aut quisquam
eorum se alteri preposuit eacheus ⁊
ille centurio cum alter eorum gau¬
dens indomo sua susceꝑit dnm alter
dixerit.domine nonsum dignus
ut intres subtectum meum ambo sal¬
uatorem honorificantes. quamius
nunomõ ambo peccatis miseri ambo
na scdm ꝓpriam uoluntatem in ore cu¬

Expanded text:
ceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, communicaturus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini misericordia accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem mortalia peccata non gravant. Cquispiam non quotidie accipiendam eucharistiam, alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit, Zachaeus et ille centurio, cum alter eorum gaudens in domo sua susceperit Dominum , alter dixerit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum ; ambo Salvatorem honorificantes, quamvis non uno modo, ambo peccatis miseri, ambona secundum propriam voluntatem in ore cu
Abbreviated transcription (Latin):
uistus ñpromiustis ⁊ scimtus ⁊ certum
habemus ⁊ specie immobili retinemꝰ
sen factum ẽ inmemoria nr̃a õĩ an¬
no fit quotiens pasca celebratur: sc̃¬
quid totienc xp̃s occiditur: s̃⁊ tñan
umiuersariam recordatio representt
quod olimfactum ẽ. et sic nos faciat
moueri tanquam indeamus presentẽ
dominum incruce. Itemint. sentẽti¬
mento quod ita intelugendum ẽ. uł
quod inmanifestatione suicorporis
indistinctione suorumm̃brorum oĩx̃
uerus deus ⁊ uerus homo semel tm̃m
cruce pependit offerens patri seip̃m¬
uiuorum ac mortuorum redempti
p̃sciuit: predestinauit: uocauit: modi
atq temporib quib id fieri ꝯgruebã¬

Expanded text:
ustus pro injustis ; et scimus, et certum habemus, et spe immobili retinemussemel factum est, in memoria nostra omni anno fit. Quoties pascha celebratur, nunquid toties Christus occiditur? Sed tamen anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit moveri, tanquam videamus praesentem Dominum in cruce. Item in eento. Quod ita intelligendum est, quia in manifestatione sui corporis, in distinctione suorum membrorum omnium, verus Deus et verus homo semel tantum in cruce pependit, offerens Patri seipuiuorum ac mortuorum redemptiopresciuit, predestinauit, uocauit, modis atque temporibus quibus id fieri congrueba
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento corpus eius accipere: oot¬
tienim indigne accipiunt dequibus
domini indigne idicium sibiman¬
ducat et bibit.: Sed quomõ manducan¬
dus ẽ xp̃s: quomõ ip̃e dicit. Qui emĩ mã¬
ducat carnem meam ⁊ bibit sangui¬
nem meum in me mam et ego ineo

Expanded text:
sacramento corpus ejus accipere. Multi enim indigne accipiunt, de quibus Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sed quomodo manducandus est Christus? Quomodo ipse dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet et ego
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝗdemapłs dicens. quimanduca
et bibit indigne iudicium sibi man¬
ducat ⁊ bibit fidem uõ edocet nos ẜ¬
mo domini dicens hoc est corpus me¬
um quod promuttis datur: hoc faci¬
te inmeam comemorationẽ ⁊ apłs d̾¬
umgenito dei filiohumiliauit semi¬
ip̃m factus obediens usq admortẽ
mortem autem cruus.Cum ergo rĩa
fidem habet his dictis ⁊ considerat
magnificentiam gle ip̃ius ⁊ ad mira¬
tur rumietatem humilitatis quomͦ
tantus actalis obediens fuit patri
usq: ad mortem prouita nr̃a puto
⁊ dilectionem ip̃ius dei patris qui
unico filio ñ pepercit s ꝓnobis õib

Expanded text:
nos Apostolus, dicens: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Fidem vero docet nos sermo Domini, dicens: Hoc est corpus meum, quod pro multis datur: hoc facite in meam commemorationem . Et unigenito Dei filio: Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Quum ergo anima fidem habet his dictis, et considerat magnificentiam gloriae ipsius, et admiratur nimietatem humilitatis, quomodo tantus ac talis obediens fuit patri usque ad mortem pro nostra vita: puto, et dilectionem ipsius, et Dei patris, qui unico filio non pepercit, sed pro nobis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
et si ñ frequentius fcelium coĩcet.
saltem ter inanno homines cõicent nͥ
forte quis maiorib quiblib crimim¬
b impediatur: inpasca uideł.⁊ pente¬
costen et innatale domini. Itemso¬
ricena domini coñonem ðbemus acciꝑe.
aquibuslam ꝑceptio eucharistie ne¬
gligit᷑. que qm̃ ineadem die abhõib
fideub exceptis his quib ꝓgrauib eri¬
minib inhibitum ẽ ꝑcipienda sit ec¬
clasticus usus demõstrat. Cum ⁊̃ peni¬
tentes ead die adꝑcipienda corporis
⁊ sanguinis dominicisacram̃ta recõ¬
dei.⁊ sacras scͥpturas audit ⁊ ꝓluxu¬
ria sua auertit se acoĩone sacram̃ti⁊
inobfuandis misterus declinat ꝯstitu¬
tam regłam discipline istum talem ꝓ¬
piciendum deeccla catholica ẽẽ decer¬
nimus donec penitentiam agat. et ostẽ¬
dat fructum pemtentie sue ut possit
coĩone ꝑcepta indulgentiam ꝓmereri.

Expanded text:
Etsi non frequentius, saltem in anno ter laici homines communicent, nisi forte quis majoribus quibuslibet criminibus impediatur; in Pascha videlicet, et Pentecoste, et Natali Domini. Item Soin coena Domiquibusdam perceptio eucharistiae negligitur, quae quoniam in eadem die ab omnibus fidelibus exceptis iis, quibus pro gravibus criminibus inhibitum est percipienda sit, ecclesiasticus usus demonstrat, quum etiam poenitentes eadem die ad percipienda corporis et sanguinis dominici sacramenta recon sacras scripturas non audit et pro luxuria sua avertit se a communione sacramenti et in observandis mysteriis declinat constitutam regulam disciplinae, istum talem proiciendum de ecclesia catholica esse decernimus, donec poenitentiam agat et ostendat fructum penitentiae suae, ut possit communione percepta indulgentiam promereri.
Abbreviated transcription (Latin):
xiens nouissimum et necessarrum cõiois
uiaticum expetit:ñei denegetur. qd si
in ddesꝑatione positus post acceptam
communionem iterum sanus fuerł
qui ergo inexitumortis sunt ⁊ desidant
acciꝑe sacramentum. cum consideratiõe
⁊ ꝓbatione ep̃i debent accipere. Item

Expanded text:
xiens novissimum et necessarium communionis viaticum expetit, non ei denegetur. Quod si in desperatione positus post perceptam communionem iterum sanus fuerit Qui ergo in exitu mortis sunt et desiderant accipere sacramentum, cum consideratione et probatione episcopi accipere de
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑiclitantes eius precepto reconcili¬
are. Quamrem debemus salubricõ¬
cilio roborare abunuersis ep̃is dictũ
ẽ placi quod scĩtas urã necessario nos
instruere dignata est.Item exconcił.

Expanded text:
sic periclitantem ejus praecepto reconciliare: quam rem debemus salubri consilio roborare. Ab universis episcopis dictum est: Placet quod sanctitas vestra necessario nos instruere dignata est. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
bet homine defensari interposita peã
dampnari pecume atq honoris quo n¬
nec etatem nec sexum excusandum ẽẽ
iforte aliquis clicorum sare presumit.¬
regłam discipline eccłastice subterfu¬
giens fucrit eirgatu. quicumq cum so¬
sceꝑit et illum pontifici suo ñ reconcili¬
auerit sed magis defensare presump¬
serit eccle coĩone priuetur Itemexcorẽ
martini pp̃. Spe reconciliationis care¬
excoĩcatus inconcilio iniuste qr̃ se con¬
dempnatum ad maiorum ep̃orum con¬
uium reuertatur ut eorum inquisitio¬
nem et udicium expectans siqua se u¬
stas causas habere putat iluis exporat.
Si autem contempserit et importans se
palatio aures principum inquietare uo¬
luerit hic adnullam ueniam poterit
puenire neq: spe future reconciliatiois

Expanded text:
bet homine defensari, interposita poena bet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusandum esse forte aliquis clericorum regulam disciplinae ecclesiasticae subterfugiens fuerit evagatus, quicunque eum susceperit, et non solum pontifici suo non reconciliaverit, sed magis defensare praesumserit, ecclesiae communione privetur. C. V. Spe reconciliationis caremmunicatus, in concilio injuste se queritur condemnatum, ad majorum episcoporum concilium revertatur, ut eorum inquisitionem et judicium exspectans si quas se justas causas habere putat illis exponat. Si autem contempserit, et importunas se palatio aures principum inquietare voluerit, hic ad nullam veniam poterit pervenire, neque spem futurae reconciliationis
Abbreviated transcription (Latin):
recipimus ut tam ep̃i quam cłici insta¬
tuentium quorum forma⁊ exemplũ eẽ
deb ̃ offendant siaspectum si potis qd
eorum deceat sanctitatem. quod simoniti
abep̃is emendare noluęrint eccłasticis
ad scłarem iudicem ꝯfugere nulli licet.
nde inagathensi concilio legitur. de ectẽ¬
districtionem adscłarem uidicem for¬
tasse confugerit. et is adquem recurrit
solatium ei defensons impenderit de ec
tit exauctoratus molestiam imperials
aurebus inferre ñpresumat s admaio¬
rumeporum synodum sese conuertat
q̃ se putat habere iusta ineorum ꝯcilio al
ꝓmenda sententia. Quod sideficiens pu¬
silianimitate hoc nouerit facere si impõ
tunus fuerit imꝑatori huiusmoli nui¬
lamueniam nabere neq locum illius a¬
ssertionis sue nec sp̃e recipiendi gradis
defensetur ab aliquo quieporums iudic¬
Siquis cuiusub honoris odampnatur.¬
clicus iudicio ep̃orum quocumq cͥmi¬
ne fuerit dampnatus ñ liceat eum siue
ab eccłnis quibus prefuerit siue aqͦbi¬

Expanded text:
ecipimus, ut tam episcopi quam clerici in statuentium quorum forma et exemplum esse debent offendant aspectum, sed potius quod eorum deceat sanctitatem prae se ferant. Quod si moniti ab episcopis emendare noluerint, ecclesiasticis ad saecularem judicem confugere nulli licet. Unde in Agathensi Concilio c. 8. ledistrictionem ad saecularem judicem fortasse confugerit, et is, ad quem recurrit, solatium ei defensionis impenderit, crit exauctoratus, molestiam imperialibus auribus inferre non praesumat, sed ad majorem episcoporum synodum sese convertat, et quae se putat habere justa in eorum concilio alldeprompta sententia. Quod si deficiens pusillatunus fuerit imperatori, hujusmodi nullam veniam habeat, neque locum ullius assertionis suae, nec spem recipiendi gradus defensetur ab aliquo qui episi quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus prefuit, sive a quoli
Abbreviated transcription (Latin):
ommissorum apud piissimos dominos
aliorum patrocinio disponungur Infe
nego in eccła ista quid facio. Sedut e¬
epi mei me despiciant ⁊ contra me refugi¬
um adscłares uidices habeant omnipoꝰ¬
tntideo gratias ago peccatis meis depu¬
eto hoc tnbreuit suggero quia aliquan¬
tulum ex pecto et siame uenire distule¬
rirt exercere ineos districtionem cano¬
rucam nullo modo cessabo

Expanded text:
mmissorum apud piisimos dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix ego in ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo
Abbreviated transcription (Latin):
trum post fletum negationis hanc
illi matris caritatem suꝑeos accipienteᷤ
suo quimane oriebatur cadere meru¬
erunt. Iouianiste aiouiano quodam
monacho dicti: asserentes nullam nu¬
ptiarum ⁊ uirginum ẽẽ distantiam nł¬
iumq int̾abstinentes et simpliciter
epulantes ẽẽ discrimen.Eliudiam ab
eulido nominati. qui dicunt post nadẽ
xp̃m alios mariam filios deurro ioseph
peperisse. Patermama paterno qr odã
exorti qui inferioris corporis partes a
diabolo factas opinantur. A rabici
nuncupati co quod in arabia exorti sũt
dicentes. animam cum corpore mori
atq innouissimo utrumq resurgere
ertuiuanste dicti atertulliano pb̃ro: a¬
fricanee ꝓuincie ciuitatis cartaginen¬
sis animam immortalem eẽ. s⁊ corporeã
p̃dicantes. et animas nominũ peccatoꝵ
post mortem indemones uerti putante

Expanded text:
trum post fletum negationis. Hanc trum post fletum negationis. Hanc illi matris charitatem superbe accipientes, suo, qui mane oriebatur, cadere meruerunt. Jovinianistae a Joviniano quodam monacho dicti, asserentes nullam nuptiarum et virginum esse distantiam, nullumque inter abstinentes et simpliciter epulantes esse discrimen. Elvidiani ab Elvidio nominati, qui dicunt post natum Christum alios Mariam filios de viro Joseph peperisse. Paterniani a Paterno quodam exorti, qui inferiores corporis partes a diabolo factas opinantur. Arabici nuncupati, eo quod in Arabia exorti sunt, dicentes animam cum corpore mori, atque in novissimo utrumque resurgere. Tertullianistae dicti a Tertulliano, presbytero Africanae provinciae et civitatis Carthaginensis, animam immortalem esse, sed corpoream praedicantes, et animas hominum peccatorum, post mortem in daemones converti putante
Abbreviated transcription (Latin):
qui econtrario dicunt dm̃ creasse mala
contra hoc quod scͥptum est.fecit ds̃ oĩa
bona. Donatiste adonato quodama¬
fro nuncupatis qui denumidia ueruenᷤ
totam pene africam sua ꝑsuasione decep̃.
asserens minorem patrem filium.⁊ mi¬
norem filio sp̃m scm̃ et rebaptigans ca¬
tholicos. Ponos iani abonoso quoda
ep̃o exorti produntur qui xpm filium
dei adoptiuum ñ ꝓprium asser̃. Circu¬
ciliones dicti eo quod agrestes sint quoᷤᷤ
scotopias uocant. supradicte heresis ha¬
bentes doctrinam huiamore martiruse¬
mtipos ꝑimunt ut iiolent̃ dehac uita
discedentes martires noĩentur. Prisci¬
uaniste aprisciliano uocati. qui inispani¬
a inerrore. Agnosticarum ⁊ manicheoꝵ
ꝑmirtum dogma composuit. Iuciferi¬
am alucifero sirmie ep̃o orti quiepõs ca¬
tholicos qui instanti ꝑsecutione ꝑfidei
arricanorum ꝯsentientes erant. ⁊ postea
lica materno recepit sinu tanquã pe¬

Expanded text:
qui e contrario dicunt Deum creasse mala, qui e contrario dicunt Deum creasse mala, contra id quod scriptum est: Fecit Deus omnia bona. 51. Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam pene Africam sua persuasione decepit, asserens minorem Patre Filium, et minorem Filio Spiritum sanctum, et rebaptizans Catholicos. 52. Bonosiaci a Bonoso quodam po exorti produntur, qui Christum filium Dei adoptivum, non proprium adserunt. Circumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et posteia catholica materno recepit sinu, tanquam Pe
Abbreviated transcription (Latin):
trem passum dicunt. Sabelliani abe¬
odem noeto pululasse Dicuntur cuius di¬
scipłm ꝑhibent fuisse sabellium exnoĩe
cuius maxime innotuer̃. Vñs sabelliani
uocati sunt huunam ꝑsonam patris ⁊ fi¬
ui et sp̃s scĩ adstruunt. Arriani abarrio
alexandrino pbro exorti sunt qui coetnũ
patri filium ñ agnoscens diuersas int̾¬
nitatem sub̃am asseruit. contra illud qđ
ait dominus. Ego et pater unum sumu.
corpus tm̃mõ sine anima assumpsisse.
ntrdicomarite appellatis. eo quod mar¬
e uirginitati ꝯtradicunt asserentes eãpͦ
xp̃mꝰ natum uiro suo fuisse comixtam.
etangis noĩati. ideo tale nomen acceper̃
quia angios grece uas dr̃ asserunt erũ
siceẽ in patrem filium tanquãuas minꝰ
inter uas maius. Patritiani aquodã
ne carnis adiabolo conditam dicunt.
mala contra illud quod scͥptum ẽ egodo¬
minus creans mala. Ploriani aflorino

Expanded text:
trem passum dicunt. Sabelliani ab etrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noetio pullulasse dicuntur, cujus discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cujus nomine maxime innotuerunt, unde et Sabelliani vocati sunt: hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater unum sumus . corpus tantummodo sine anima suscepisse. 46. Antidicomaritae appellati sunt, pro eo quod Mariae virginitati contradicunt, asserentes eam post Christum natum viro suo fuisse commistam. 47. Metangismonitae, ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος Graece vas dicitur. Asserunt enim sic esse in Patre Filium, tanquam vas minus, intra vas majus. 48. Patritiani a quodam tiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. mala, contra illud quod scriptum est: Ego Dominus creans mala. 50. Floriani a Florino,
Abbreviated transcription (Latin):
proinde sunt appellatiqm camn adorãt.
Iethiani nomen acceperunt a filio adequi
uocatus est seth. dicentes eundem ẽẽ xp̃m
elchisedechtiani uocati proco quod melc¬
chisedec sacerdotem dei ñ hoĩnem fuisse
si uurtutem dei arbitrantur: Angliciuo¬
cati quia angłos colunt. Ipłici: uoca¬
tihoc sibi nomen ideo posuerunt. quod
nichil possidentes ꝓprium nequaquã re¬
cipiant eos qui aliquid in hoc mundou¬
tuntur. Cerdoniam: acerdone quodã
noĩati qui duo ꝯtraria principia asseru¬
it. Martioniste amartione stoicophilo¬
sopho appellati quicerdonis dogma seco¬
tus alterum bonum. alterum iustum
dominum asseruit.tanquam duo pͥnci.¬
pia creatoris et bonitatis. Aretarite
ab oblatione uocati panem enim ⁊ case¬
um offerunt: dicentes apͥmis hominib
oblatum afructibus terre ⁊ quium ⁊ afru¬
ctibus fuisse celebratum. A quariiuo

Expanded text:
proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. Sethiani nomen accvocatus est Seth, dicentes eundem esse Christum. Melchisedechiani vocati pro eo, quod Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse, sed virtutem Dei esse arbitrantur. Angelici vocati, quia angelos colunt. Apostolici hoc sibi nomen ideo praesumpserunt, quod nihil possidentes proprium, nequaquam recipiunt eos qui ali quid in hoc mundo utuntur. Cerdoniani a Cerdone quodam nominati; qui duo contraria principia adserunt. Marcionistae a Marcione Stoico philosopho appellati, qui Cerdonis dogma secutus, alterum bonum, alterum iustum Deum adseruit, tamquam duo principia creatoris et bonitatis. Artotyritae ab oblatione vocati. Panem enim et caseum offerunt, dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
deum suis dogmatibus fingunt.
arpocratiani: ac arpocrate quodam
uocantur qui dixit xp̃m hominem
fuisse tm̃. et de utroq sexu progenitũ¬
mille annos post resurrectionẽ inuolu¬
narareus est appellatus filium dei uo¬
ꝯfiteatur õia tñ ueteris legis custoduit.
phite: a colubro noĩatis coluber enĩg̃¬
ce ophidicitur. Colunt enim serpentes
dicentes ip̃m inꝑadiso induxisse uuto¬
tis cognitionem. Ualentiniani aua¬
lentino quodam platonico sectatore
ꝑeam quasi ꝑfistulam transisse asserunt.
ppellite: quorum auctor appelles princep̾
fuit qui creatorem angłm nescio quam
glosum suꝑioris dei faciens dm̃ legis isrł
ulum igneum affirmans. qui dixit xp̃m
se. Arconciati: aprincipib appellant᷑
quud uniuersitate. quam dẽ condidit opa
eẽ archangłorum defendunt. Adam¬
miani uocati quod adeimitentur nudi¬
tatem. Unde ⁊ nudi orant et nudiint̃ se
mares femineq conuenient. Caiam

Expanded text:
Deum suis dogmatibus fingunt. 7. Deum suis dogmatibus fingunt. 7. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroqmille annos post resurrectionem in voluNazaraeus est appellatus filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. § 9. Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber enim graece ὄφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes, ipsum in paradisum induxisse virtutis cognitionem. § 10. Valentiniani a Valentino quodam Platonico sectatore per eam quasi per fistulam transisse asseruit. § 11. Appellitae, quorum auctor Apfuit: qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quoruse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. Adamiani vocati, quod Adae imitantur nuditatem, unde et nudi erant, et nudi in se mares feminaeque conveniunt. Cainani