comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem anno equis pax ẽ petentibus da¬
ta: census res priore anno inchoata ꝑficitur. Idq lustrum ab origine urbis de¬
cors minus tamen ꝗͣ alias infesta ciuitas fuit. Lainutius inde &LNaritius
isules facti duas residuas anni prioris cãs exceperunt. codem modõ cõsa
legem tribuni iuditium de uolscio impediebant. Sed in questoribus nouis maior
uis maior auct̾as erat. Cum. M Ualerio ualerii filio uolesci nepote questor
erat .Q. Capitolinus qui ter consul fuerat. Is quoniam neq quinti familie Ce¬
soneq rei publice maximus iuuenum restitui posset. falsum testem qui dicẽ
caẽ innoxio potestatem ademisset iusto ac pio bello persequebatur. C
uirginius maxime & tribuni de lege agerent duum mensium spatium con¬
silibus datumẽ ad inspitiendam legem: ut cum edocuissent ppłm quid fraud̃
octulte ferret᷑ sinerent deinde suffragium mire

Expanded text:
eodem anno Aequis pax est petentibus data. census, res priore anno incohata, perficitur, idque lustrum ab origine urbis decors, minus tamen quam alias infesta ciuitas fuit. L. Minucius inde et C. Nautius consules facti duas residuas anni prioris causas exceperunt. eodem modo consules legem, tribuni iudicium de Uolscio impediebant; sed in quaestoribus nouis maior uis, maior auctoritas erat. cum M. Ualerio Mani filio Uolesi nepote quaestor erat T. Quinctius Capitolinus qui ter consul fuerat. is, quoniam neque Quinctiae familiae Caeso neque rei publicae maximus iuuenum restitui posset, falsum testem qui dicendae causae innoxio potestatem ademisset, iusto ac pio bello persequebatur. cum Uerginius maxime ex tribunis de lege ageret, duum mensum spatium consulibus datum est ad inspiciendam legem ut cum edocuissent populum quid fraudis occultae ferretur, sinerent deinde suffragium inire
Abbreviated transcription (Latin):
rium. uissi nomina dare . qui agrum accipere uellent. fecit statim ut fit fa¬
stidium copia. adeoq pauci nomĩna dedere ut ad explendum num coloni
aderentur. Cetera multitudo postere rome agrum malle ꝗͣ alibi accip¬
Equi aquintio fabio is eo cum ex̾citu uenerat pacem petiere irritamq eam
sabita incursione in agrum latinum fecere De exercitu misso in equo¬

Expanded text:
Furium ; iussi nomina dare qui agrum accipere uellent. fecit statim, ut fit, faFurium ; iussi nomina dare qui agrum accipere uellent. fecit statim, ut fit, fastidium copia adeoque pauci nomina dedere ut ad explendum numerum coloni Uolsci adderentur; cetera multitudo poscere Romae agrum malle quam alibi accipere. Aequi a Q. Fabio —is eo cum exercitu uenerat—pacem petiere, inritamque eam ipsi subita incursione in agrum Latinum fecere. Q. Seruilius insequ
Abbreviated transcription (Latin):
NCIO CAPTA. Titus emilius & Q fabus consules fuit̃
hic erat fabius quintus qui unus extincte ad cremerã genti
super fuerat. iam priore consulatu. Emilius dandi agri plebi
fuerat auctor. Itaq secundo quoq consulatu eius & agrari
se inspem legis erexerant. Et tribuni rem contra consules
sepe temptatam. ad uitore utiq consule obtineri posse rati
suscipiunt & consul manebat insententia sua. possessores &
magna pars patrum tribunitiis se iactari actionibus pncipẽ
scuitatis & largiendo de alieno popularem fieri querẽtes to
idiam rei atribunis inconsulem auerterant atrox certamen ad era
ni fabius consilio neutri parti a cerbo rem expedisset. L quintii ductu &
auspitio agri capti priore anno aliquantum auolscis ẽe̾ antium propmquam
oportunam & maritumam urbem coloniam deduci posse. Ita sine querellis pos¬
sessorum plebem in agros ituram ciuitatem inconcordia fore. Hec sententia
iccepta est triumiuros agro dando creant. T. quintium. A uirginium ł.

Expanded text:
ntio capto, T. Aemilius et Q. Fabius consules fiunt. hic erat Fabius qui unus exstinctae ad Cremeram genti superfuerat. iam priore consulatu Aemilius dandi agri plebi fuerat auctor; itaque secundo quoque consulatu eius et agrarii se in spem legis erexerant, et tribuni, rem contra consules saepe temptatam adiutore utique consule obtineri posse rati, suscipiunt, et consul manebat in sententia sua. possessores et magna pars patrum, tribuniciis se iactare actionibus principem ciuitatis et largiendo de alieno popularem fieri querentes, totius inuidiam rei a tribunis in consulem auerterant. atrox certamen aderat, ni Fabius consilio neutri parti acerbo rem expedisset: T. Quincti ductu et auspicio agri captum priore anno aliquantum a Uolscis esse; Antium, propinquam opportunam et maritimam urbem, coloniam deduci posse; ita sine querellis possessorum plebem in agros ituram, ciuitatem in concordia fore. haec sententia accepta est. triumuiros agro dando creat T. Quinctium A. Uerginium P.
Abbreviated transcription (Latin):
Consul copias contra hostem educit paruo dirimente in terualo castra ponit
proxima indenocte uolsci discordia romana freti. si qua nocturna transitio
ditiqne fieri posset temptant / castra sensere uigiles excitatus ex̾citus. si
dato concursum est ad arma. Ita frustra id inceptum uolscis fuit. Reliquũ
noctis utrmq quieti datum. Postero die pͥma luce uolsci fossis repletis uallũ
undiq & nexi ante omnes. ut signum daret clamabant expiendi animos
itum cum parumꝑ ioratus. postq̃ satis apparebat ingens ardor. datot¬
dem ad errumpendum signo militem auidum certamis emittit. Primo sta¬
tim incursu pulsi hostes. fugientibus quo ad insequi pedes potuit terga cesa
eques usq ad castra pauidos egit. mox ip̃a castra legionib circumda
uolscos inde etiam pauor expulisset: capta dirreptaq¬

Expanded text:
consul copias contra hostem educit; paruo dirimente interuallo castra ponit. proxima inde nocte Uolsci, discordia Romana freti, si qua nocturna transitio proditioue fieri posset, temptant castra. sensere uigiles; excitatus exercitus; signo dato concursum est ad arma; ita frustra id inceptum Uolscis fuit. reliquum noctis utrimque quieti datum. postero die prima luce Uolsci fossis repletis uallum cuncti undique et nexi ante omnes ut signum daret clamabant, experiendi animos militum causa parumper moratus, postquam satis apparebat ingens ardor, dato tandem ad erumpendum signo militem auidum certaminis emittit. primo statim incursu pulsi hostes; fugientibus, quoad insequi pedes potuit, terga caesa; eques usque ad castra pauidos egit. mox ipsa castra legionibus circumdatis, cum Uolscos inde etiam pauor expulisset, capta direptaq
Abbreviated transcription (Latin):
Tarquinium moribundum cum qui circa erant
excepissent illos fugientes. lictores comprehendunt. Clamor inde concursusq
ppłi mirantium quid rei ee̾t. Tanaquil inter tumultum claudi regiam iubet
arbitros ciecit. simulq que curando uulneri opus sit. tanꝗͣ spes sub ee̾t sedulo
mꝑat.simulq si destituat ĩpes alia presidia molitur. Seruio propere a
cum pene ex anguem uirum ostendisset dexteram tenens orat. ne inultam
mortem soceri ne socrum inimicis ludibrio e̾e̾ sinat. Tum est inquit serui si
ir esꝰ subire regnum non illorum qui alienis manibus pessimum facini
facere. Erige te. deosq duces sequere qui clarum hoc fore caput. diuino quo¬
dam circuinfuso igni portenderunt. Nunc te illa celestis extitet flamma nũc
ꝑgiscere quia uere & nos ꝑegrini regnauimus quis sis non unde natusi
reputa. si te tua subita consilia torpent ac tu mea consilia sequere Oratio¬

Expanded text:
Tarquinium moribundum cum qui circa erant excepissent, illos fugientes lictores comprehendunt. clamor inde concursusque populi, mirantium quid rei esset. Tanaquil inter tumultum claudi regiam iubet, arbitros eiecit. simul quae curando uolneri opus sunt, tamquam spes subesset, sedulo comparat, simul si destituat spes, alia praesidia molitur. Seruio propere accito cum paene exsanguem uirum ostendisset, dextram tenens orat ne inultam mortem soceri, ne socrum inimicis ludibrio esse sinat. 'tuum est' inquit, 'Serui, si uir es, regnum, non eorum qui alienis manibus pessimum facinus fecere. erige te deosque duces sequere qui clarum hoc fore caput diuino quondam circumfuso igni portenderunt. nunc te illa caelestis excitet flamma; nunc expergiscere uere. et nos peregrini regnauimus; qui sis, non unde natus sis reputa. si tua re subita consilia torpent, at tu mea consilia sequere
Abbreviated transcription (Latin):
e an iniuria erripiendos ẽẽ reos: atrocissima queq maxime plat
sententia. nec auctor ꝗͣuis audaci facinori deerat. Igitar uiditii die cum
plebs inforo erecta expectatione staret mirari pͥmo ꝙ non descenderet¬
ribunus deinde cum iam inora suspectior fieret. deteritum aprimot
credere. & desertam ac proditam causam publicam queri: tandem qui obu̾sati
uestibulo tribuni fuerant nuntiant domi mortuum ẽẽ inuentum. quod
in totam contionem ꝑtulit rumor sicut atiesꝰ funditur duce occiso
ita dilapsi passim alii alio precipuus pauor tribunos inuaserat. ꝙ nbil
auxilii sacrate leges haberent. morte college monitos. nec patres satis
moderate ferre setitiam. adeoq neminem noxe penitebat ut iam in sontes
fecisse uideri uellent palamq ferrent. malo domandam tribrnitiã po¬
testatem

Expanded text:
iure an iniuria, eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat iure an iniuria, eripiendos esse reos, atrocissima quaeque maxime placebat sententia, nec auctor quamuis audaci facinori deerat. igitur iudicii die, cum plebs in foro erecta expectatione staret, mirari primo quod non descenderet tribunus; dein cum iam mora suspectior fieret, deterritum a primoribus credere et desertam ac proditam causam publicam queri; tandem qui obuersati uestibulo tribuni fuerant nuntiant domi mortuum esse inuentum. quod ubi in totam contionem pertulit rumor, sicut acies funditur duce occiso, ita dilapsi passim alii alio. praecipuus pauor tribunos inuaserat, quam nihil auxilii sacratae leges haberent morte collegae monitos. nec patres satis moderate ferre laetitiam, adeoque neminem noxiae paenitebat, ut etiam insontes fecisse uideri uellent, palamque ferretur malo domandam tribuniciam potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
Lutius emilius & opiter uirginius
consulatum meunt. opiscum iulium prouirginio inquibusdam annali
consulem inuenio. hoc anno quoscũq consules habuit res publica ad ppłm¬
& furius & manilius cirtumeunt sordidati ꝙ non patres magis ꝗͣ u
res patrum suadent: menentq honoribus & ad ministratiõe rei publite
abstineant. Consulares uero fasces pretextam carrulemq sellam nichil
aliud ꝗͣ pompam funcris putent. datis insignibus uelut in fulis uelat
mortem destinari. ꝙ si consulatus tanta dulcedo sit iam nunc ita in aiũ
inducant consulatum captum & oppressum ab tribuntia potestate ẽẽ. cõ¬
ẽe̾ si cõmouerit si respexit patres si aliud ꝗ̃ plebem ẽẽ in re publica cre¬
diderit exilium Enei martii menenii dannationem & mortem sibi pro¬
ponãt ante oculos his accensi uocibus patres. consilia inde non pu ͦ sed ĩ
priuato seductaq a płiu conscientia habere. ubi cum id modo constaret

Expanded text:
L. Aemilius et Opiter Uerginius consulatum ineunt; Uopiscum Iulium pro Uerginio in quibusdam annalibus consulem inuenio. hoc anno, quoscumque consules habuit, rei ad populum Furius et Manlius circumeunt sordidati non plebem magis quam iuniores patrum. suadent monent honoribus et administratione rei publicae abstineant; consulares uero fasces, praetextam, curulemque sellam nihil aliud quam pompam funeris putent; claris insignibus uelut infulis uelatos ad mortem destinari. quod si consulatus tanta dulcedo sit, iam nunc ita in animum inducant consulatum captum et oppressum ab tribunicia potestate esse; consbuni agenda esse; si se commouerit, si respexerit patres, si aliud quam plebem esse in re publica crediderit, exsilium Cn. Marci , Meneni damnationem et mortem sibi proponat ante oculos. his accensi uocibus patres consilia inde non publica sed in priuato seductaque a plurium conscientia habuere, ubi cum id modo constaret,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq dere. pspere gesta ad senatum non ad dictatorem misse argumetũ
fuere mimme cum eo comunicantis laudes. Ita certe dictator id factũ
accepitiut letis salis uictoria ꝑta prese ferret iram tristitiamq Misso
itaq repente senatu se excuria proripit. Enimuo non sannitiũ magis
legiones ꝗͣ maiestatem dictatoriam & disciplinam militarem a magrõ
eꝗtum uictam & u̾sam dictitans si ille impune spretum imꝑium fuisset
taq plenus minarum ireq profectus in castra cum maximis itinei
isset non tñ p̃uenire famam aduentus sui potuit p̃currerunt enim ab
urbe qui nuntiarent dictatorem auidum pene uenire: alt̾nis pene u̾bis
T manlis factum laudantem

Expanded text:
quoque de re prospere gesta ad senatum non ad dictatorem missae argumentum fuere minime cum eo communicantis laudes. ita certe dictator id factum accepit, ut laetis aliis uictoria parta prae se ferret iram tristitiamque. misso itaque repente senatu se ex curia proripuit, tum uero non Samnitium magis legiones quam maiestatem dictatoriam et disciplinam militarem a magistro equitum uictam et euersam dictitans, si illi impune spretum imperium fuisset. itaque plenus minarum iraeque profectus in castra, cum maximis itineribus isset, non tamen praeuenire famam aduentus sui potuit; praecucurrerant enim ab urbe qui nuntiarent dictatorem auidum poenae uenire, alternis paene uerbis T. Manli factum laudantem
Abbreviated transcription (Latin):
Sextius a licinius tanꝗ̃ romulus ac tatius in urbe romana regnent. qui a pe¬
cumas alienas. quia agros dono dant tanta dulcedo est ex alienis fortuis
predandi. nec in mentem uenit altera lege solitudines uastas in agris fieĩ
pollendo finib dñõs altera fidem abrogari cum qua omnis huana so¬
cietas tollitur. Omnium rerum causa uobis antiquandas censeo istas roga¬
tiones. quod facitis deos uelim fortunare.

Expanded text:
Sextius et Licinius tamquam Romulus ac Tatius in urbe Romana regnent, quia peSextius et Licinius tamquam Romulus ac Tatius in urbe Romana regnent, quia pecunias alienas, quia agros dono dant. tanta dulcedo est ex alienis fortunis praedandi, nec in mentem uenit altera lege solitudines uastas in agris fieri pellendo finibus dominos, altera fidem abrogari cum qua omnis humana societas tollitur? omnium rerum causa uobis antiquandas censeo istas rogationes. quod faxitis deos uelim fortunare.
Abbreviated transcription (Latin):
cato creet. sed nos quoq ip̃i sine suffragio ppłi auspicato interregem ꝓclamꝰ
priuatim auspicia habeamus que isti. ne inmagratib quidemꝰ hñt.
igitur aliud q̃ tollit exciuitate auspicia: qui plebeios consules creando apa¬
trib: qui ea hr̃e possunt aufert: Eludat nunc licet religiones. Quid enim
est si pulli non pascerent᷑ si excauea tardius exierint si hoc cecinerit auis
parua sunt hec sed ꝑua ista non contepnendo maiores ur̃i maxiiã hanc
rem fecerunt. nunc nos tanꝗͣ iam nihil pace deorum opus sit omnes ceri¬
ias polluimus. uulgo autem pontifices sacrificuli reges creentꝰ cuilibe
apicem dialem dũmodo homo sit imponamus. tradamus ancilis penetralia
deos deorumq curam quibus nefas est. non leges auspicato ferant᷑ nõ ma¬
stratus creent᷑ nec centuriatis nec curiatis comitiis prẽs auctores fiant

Expanded text:
cato creet sed nos quoque ipsi sine suffragio populi auspicato interregem prodamus cato creet sed nos quoque ipsi sine suffragio populi auspicato interregem prodamus et priuatim auspicia habeamus, quae isti ne in magistratibus quidem habent. quid igitur aliud quam tollit ex ciuitate auspicia qui plebeios consules creando a patribus, qui soli ea habere possunt, aufert? eludant nunc licet religiones: "quid enim est, si pulli non pascentur, si ex cauea tardius exierint, si occecinerit auis?" parua sunt haec; sed parua ista non contemnendo maiores uestri maximam hanc rem fecerunt; nunc nos, tamquam iam nihil pace deorum opus sit, omnes caerimonias polluimus. uolgo ergo pontifices, augures, sacrificuli reges creentur; cuilibet apicem Dialem, dummodo homo sit imponamus; tradamus ancilia, penetralia, deos deorumque curam, quibus nefas est; non leges auspicato ferantur, non magistratus creentur; nec centuriatis nec curiatis comitiis patres auctores fiant;
Abbreviated transcription (Latin):
riis & serua proliberis faciat. Omitto liciniũ sextiumq quorum annos
petua potãte tanꝗͣ regum incapitolio nuãtis. quis est hodie inciuitate tam
humilis cui non uia ad consulatum facilior ꝑ istius legis occasionem ꝗͣ nobis
nr̃is liberis fiat: si quidemnos ne tum uolueritis quidem creare int̾du
potẽitis. istos &̃ si uolueritis necesse sit. de indignitate satis dictũ est. Renim
indignitas ad homĩes ꝑtinet. Quid dereligionib atq auspitiis: quȩ ꝓpͥa deo¬
rum ĩ mortalium cõtẽptio atq inuiria est loquar: auspitiis hanc urbe
ditam eẽ. auspitiis bello ac pace domi militieq omnia geri quis est ꝗ igno¬
ret: penes quos igitur sunt auspitia more maiorum: nempe penes pr̃es. nam
beis quidem magratus nullus auspicato creatur nobis adeo ꝓpria sunt
auspitia ut non solum quos pplus creat prĩtios magr̃atus non aliter ꝗͣ auspi¬

Expanded text:
riis et serua pro liberis faciat. omitto Licinium Sextiumque, quorum annos riis et serua pro liberis faciat. omitto Licinium Sextiumque, quorum annos in perpetua potestate tamquam regum in Capitolio numeratis: quis est hodie in ciuitate tam humilis cui non uia ad consulatum facilior per istius legis occasionem quam nobis ac liberis nostris fiat, si quidem nos ne cum uolueritis quidem creare interdum poteritis, istos etiam si nolueritis necesse sit? de indignitate satis dictum est—etenim dignitas ad homines pertinet—: quid de religionibus atque auspiciis—quae propria deorum immortalium contemptio atque iniuria est— loquar? auspiciis hanc urbem conditam esse, auspiciis bello ac pace domi militiaeque omnia geri, quis est qui ignoret? penes quos igitur sunt auspicia more maiorum? nempe penes patres; nam plebeius quidem magistratus nullus auspicato creatur; nobis adeo propria sunt auspicia, ut non solum quos populus creat patricios magistratus non aliter quam auspi
Abbreviated transcription (Latin):
expr̃ib preterire liceat. Quenam ista sotietas: quenam cõsortio est: parũ est
cuius pars tua nulla adhuc fuit inꝑtem eius uenis nisi ꝑtem petendo to
traduxeris. Timeo inquit ne si duos licebit creari patricios/ neminẽ creetis ple¬
beium quid est dicere aliud. quia indignos ur̃a uoluntate craturi nõ estis
necessitatem uob creandi quos non uultis imponam. Quid sequit᷑ iisi i
fitium quidem debeat ppło. si cum duob prĩtiis unus petierit plebeius & le
Et ita maxima sunt adepturi ut nibil: ne ꝑminimis ꝗdem debeant & octa¬
sionibus potius ꝙͣ uirtute petere honores malunt. Est aliquis quise ĩspici esti¬
mari fastidiat qui ceteros sibi uni honores interdimicates competitores equũ
censeat ẽẽ qui se arbitrio nr̃o eximat qui ur̃a necessaria suffragio ꝓuolunta¬

Expanded text:
ex patribus praeterire liceat? quaenam ista societas, quaenam consortio est? parum est, si, ex patribus praeterire liceat? quaenam ista societas, quaenam consortio est? parum est, si, cuius pars tua nulla adhuc fuit, in partem eius uenis, nisi partem petendo totum traxeris? "timeo" inquit, "ne, si duos licebit creari patricios, neminem creetis plebeium." quid est dicere aliud "quia indignos uestra uoluntate creaturi non estis, necessitatem uobis creandi quos non uoltis imponam"? quid sequitur, nisi ut ne beneficium quidem debeat populo, si cum duobus patriciis unus petierit plebeius et leet ita maxima sunt adepturi, ut nihil ne pro minimis quidem debeant; et occasionibus potius quam uirtute petere honores malunt. est aliquis, qui se inspici, aestimari fastidiat, qui certos sibi uni honores inter dimicantes competitores aequum censeat esse, qui se arbitrio uestro eximat, qui uestra necessaria suffragia pro uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
adusis accipietis. At hercules sermo ẽ minime cuuilis. quid: rogatio qualis e:
quam auobis antiquatam indignant᷑: sermoni quirites similima consules
iquit rogo ne uobis: quos uelitis facere liceat an aliter rogat qui utic
alterum explebe fieri consulem iubet: Nec duos patricios creandi potates
uobis ꝑmittit. si hodie bella sint quale etruscum fuit cum porsenna iani¬
ilum insedit quale gallicũ mõ cum p̾ter capitolium atq arcem omĩal
hostium erant & consulatum cum hoc. M furio & quolibet alio expr̃ibus
Lutius ille sextuis peteret: possetisne ferre sextium proculdubio consulem ẽẽ
millum de repulsa dimicare: hoc in e̾e̾ incomune in honores uocare u
duos plebeios fieri consules liceat: & alterum explebe creari necesse sit utruq

Expanded text:
uo dicentur aduersis accipietis? at hercule sermo est minime ciuilis; quid? rogatio qualis est, uo dicentur aduersis accipietis? at hercule sermo est minime ciuilis; quid? rogatio qualis est, quam a uobis antiquatam indignantur? sermoni, Quirites, simillima. "consules" inquit, "rogo ne uobis quos uelitis facere liceat." an aliter rogat qui utique alterum ex plebe fieri consulem iubet nec duos patricios creandi potestatem uobis permittit? si hodie bella sint, quale Etruscum fuit cum Porsenna Ianiculum insedit, quale Gallicum modo cum praeter Capitolium atque arcem omnia haec hostium erant, et consulatum cum hoc M. Furio et quolibet alio ex patribus L. ille Sextius peteret, possetisne ferre Sextium haud pro dubio consulem esse, Camillum de repulsa dimicare? hocine est in commune honores uocare, ut duos plebeios fieri consules liceat, duos patricios non liceat? et alterum ex plebe creari necesse sit, utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
alias non inquit licebit. tu de fenore atq agris quod ad uos omnes ꝑtinet
iubeas & hoc portentum non fiat inurbe romane ut LSextilium atq hũc
CLicinium consules: qđ indignaris qđ ab hominaris uideas: aut omnia ac-¬
ipe aut nihil feras: ut siquis ei quem urgeat fames uenenum ponat cu
cibo & aut abstinere eo quod uitale sit uibeat aut mortiferũ uitali admis¬
ceat. Ergo Si eẽt libera hec cuutas nonne tibi frequentes succlamassent. abi
hinc cum tribunatib ac rogationib tuis. Quid: si tu non tuleris quod como¬
dum est ppło accipere nemo erit qui ferat illud: si quis prĩtius siquis qđ
illi uolunt in uidiosius dicẽ claudius dice̾̃t aut omĩa accipite aut nihil fe¬
res. quis urum quirites ferret: nũꝗͣ an uos reos potius ꝗͣ auctores espectabitis:
i omnia semꝑ que magratus ille dicet secundis aurib que nr̃m quo dicet

Expanded text:
alias." "non" inquit, "licebit tu de fenore atque agris quod ad uos omnes pertinet alias." "non" inquit, "licebit tu de fenore atque agris quod ad uos omnes pertinet iubeas et hoc portenti non fiat in urbe Romana uti L. Sextium atque hunc C. Licinium consules, quod indignaris, quod abominaris, uideas; aut omnia accipe, aut nihil fero"; ut si quis ei quem urgeat fames uenenum ponat cum cibo et aut abstinere eo quod uitale sit iubeat aut mortiferum uitali admisceat. ergo si esset libera haec ciuitas, non tibi frequentes succlamassent "abi hinc cum tribunatibus ac rogationibus tuis"? quid? si tu non tuleris quod commodum est populo accipere, nemo erit qui ferat? illud si quis patricius, si quis, quod illi uolunt inuidiosius esse, Claudius diceret "aut omnia accipite, aut nihil fero", quis uestrum, Quirites, ferret? nunquamne uos res potius quam auctores spectabitis sed omnia semper quae magistratus ille dicet secundis auribus, quae ab nostrum q
Abbreviated transcription (Latin):
quiritum quilibet qui mõ me duobus ingenͣiis ortum & uiuẽ in libera ciui¬
te sciam: reticere possim Lutium illum sextium & Clicinium ꝑpetui
si diis placet tribunos tm̃ licentie nouẽ annis quib regnant sumpsisse ut
uobis negent potãtem liberam suffragii non in comitiis non in legib iubẽ¬
dis se ꝑmissuros ẽt̃. subconditione in quit nos refitietis decimum t̾ribunos¬
Quid estꝰ aliud cdicẽ qđ petunt alii nos adeo fastidimus ut sine mercede ma¬
gna non accipiamus. Sed que tandem ista merces est qua uos semper tribunos
plebis habeamus: ut rogationes inquit nr̃as seu platent seu displicent seu uti¬
es seu inutiles sunt omes coniuctim accipiatis obsecro uos tarquinii trib
pleb̾ putate. me exmedia concione unum ciuem succlamare bona uenia urã
liceat. ex his legionib legere quas salubres nobis tensemus ẽẽ: antiquare

Expanded text:
Quiritium quilibet, qui modo me duobus ingenuis ortum et uiuere in libera ciuitaQuiritium quilibet, qui modo me duobus ingenuis ortum et uiuere in libera ciuitate sciam, reticere possim L. illum Sextium et C. Licinium , perpetuos, si dis placet, tribunos, tantum licentiae nouem annis quibus regnant sumpsisse, ut uobis negent potestatem liberam suffragii non in comitiis, non in legibus iubendis se permissuros esse? '"sub condicione" inquit, "nos reficietis decimum tribunosquid est aliud dicere "quod petunt alii, nos adeo fastidimus ut sine mercede magna non accipiamus"? sed quae tandem ista merces est qua uos semper tribunos plebis habeamus? "ut rogationes" inquit, "nostras, seu placent seu displicent, seu utiles seu inutiles sunt, omnes coniunctim accipiatis." obsecro uos, Tarquinii tribuni plebis, putate me ex media contione unum ciuem succlamare "bona uenia uestra liceat ex his rogationibus legere quas salubres nobis censemus esse, antiquare
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nouum neq in opinatum mͥ sit ꝗrites
si qđ unum familie nr̃e semꝑ obiectũ ẽ ad ab sediosis tribunis: id nũc ego
quoq audiam claudie genti: iam inde initio nihil antiquius in re p. prum
maiestate fuisse semper comodis plebis ad u̾satuͦs ẽẽ. quorum neq nego neq
infitior. sed nos exquo acciti sumus simul inciuitatem & inpatres enixe oꝑam
dedisse: ut ꝑnos aucta potius ꝗ̃ inminuta maiestas earum gentium inter
quas nos ẽẽ uoluistis dici uere posset illud alterum prome maioribusq meis
contendere ausim quirites. nisi que prouniu̾sa reꝑ fiant ea plebi tanꝗͣ aliã
incolenti urbem adu̾sa quisq putet nibil nos neq pͥuatos neq inmagratib
qđ incomodum plebi ee̾t scientes fecisse. nec ullum factum dictũ ue nrũm
contra utilitatem uram. & si quedam contra uoluntatem fuerint uere refer¬
ri posse an hoc si claudie fanulie non sim nec pñtio sanguiẽ ortus. sed unꝰ

Expanded text:
e nouum neque inopinatum mihi sit, Quirites, si, quod unum familiae nostrae semper obiectum est ab seditiosis tribunis, id nunc ego quoque audiam, Claudiae gentis iam inde ab initio nihil antiquius in re publica patrum maiestate fuisse, semper plebis commodis aduersatos esse. quorum alterum neque nego neque infitias eo—nos, ex quo adsciti sumus simul in ciuitatem et patres, enixe operam dedisse ut per nos aucta potius quam imminuta maiestas earum gentium inter quas nos esse uoluistis dici uere posset: illud alterum pro me maioribusque meis contendere ausim, Quirites, nisi, quae pro uniuersa re publica fiant, ea plebi tamquam aliam incolenti urbem aduersa quis putet, nihil nos neque priuatos neque in magistratibus quod incommodum plebi esset scientes fecisse nec ullum factum dictumue nostrum contra utilitatem uestram, etsi quaedam contra uoluntatem fuerint, uere referri posse. an hoc, si Claudiae familiae non sim nec ex patricio sanguine ortus sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
omnes deinceps consulatus. colo atq colui. Nunc qd instat diis beneui¬
uantib nouum atq in tegrum desannitib triumphum mecum pe
N on alio militi familiarior dux fuit. omnia inter infimos militũ haud
grauate munia obeundo. In ludo preterea militari cum uelocitatis ui-¬
ũq inter se equales cextamĩa ineunt comit̾ facilis uincẽ ac umci u¬
tu eodem nec quẽꝗͣ aspnari parẽ qui se offerrẽt fcĩs benignus p̃dictis. haid
minus libertatis aliene ꝗ̃ sue clignitatis memor & quo niłul ppłarius est
quib artib petierat magistratus hisdem gerebat.

Expanded text:
omnes deinceps consulatus colo atque colui. nunc, quod instat, dis bene iomnes deinceps consulatus colo atque colui. nunc, quod instat, dis bene iuuantibus nouum atque integrum de Samnitibus triumphum mecum petite.' non alias militi familiarior dux fuit omnia inter infimos militum haud grauate munia obeundo. in ludo praeterea militari, cum uelocitatis uiriumque inter se aequales certamina ineunt, comiter facilis; uincere ac uinci uoltu eodem nec quemquam aspernari parem qui se offerret; factis benignus pro re, dictis haud minus libertatis alienae quam suae dignitatis memor; et, quo nihil popularius est, quibus artibus petierat magistratus, iisdem gerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
signa u̾sari media in mole pugne sciat facta mea non dicta uos milites
inquit sequi uolo. nec disciplinam mõ sed exemplum &̃ ame petẽ. nõ facti¬
onib modo nec per contiones usitatas nobilibus. sed hac dextra mͥ tres¬
consulatus sumãq laudem peperi ł fui cum hoc dici poterat prĩcius enim
eras & aliberatorib prĩe ortus & eodem anno familia ista consulatũ quo
urbs hec consulem huit. Nunc iam nobis pr̃ib uobisq plebeis ꝓmiscuus cõ¬
ulatus patet nec gentis ũt ante sed u̾tutis est p̾mium. proinde summ
quodq spectare milites deces nũc si inͥ nouum hoc coruini cognomẽ diis
auctorib homines dedistis publicolarum uetustum familiţ nr̃e cognomẽ
iemoria excessit. Semper ego plebem romanam militie. domiq p̾uatis
gistratib paruis magnisq eque tribunus ac consul codem tenore per

Expanded text:
signa, uersari media in mole pugnae sciat. 'facta mea, non dicta uos, milites' signa, uersari media in mole pugnae sciat. 'facta mea, non dicta uos, milites' inquit, 'sequi uolo, nec disciplinam modo sed exemplum etiam a me petere. non factionibus modo nec per coitiones usitatas nobilibus sed hac dextra mihi tresconsulatus summamque laudem peperi. fuit cum hoc dici poterat: patricius enim eras et a liberatoribus patriae ortus, et eodem anno familia ista consulatum quo urbs haec consulem habuit: nunc iam nobis patribus uobisque plebei promiscuus consulatus patet nec generis, ut ante, sed uirtutis est praemium. proinde summum quodque spectate, milites, decus. non, si mihi nouum hoc Coruini cognomen dis auctoribus homines dedistis, Publicolarum uetustum familiae nostrae cognomen memoria excessit; semper ego plebem Romanam militiae domique, priuatus, in magistratibus paruis magnisque, aeque tribunus ac consul, eodem tenore per
Abbreviated transcription (Latin):
I. Paucis suos ad hortatus ne nouũ bellum eos nouusq
hostis terreret. dicit quicꝗd uel quo aburbe longius proferat arma ma
gisq contra imbelles gentes eos prodire. Nec sidicinorum campanorũq
ladib samiitium existimarẽt uirtutẽ qualescume interse certauerꝰ
necesse fuisse alteram ꝑtem uinci. campanos quidem haud dubie magis
nimis fluxu fluentib rebus mollitiaq sua ꝗͣ ui hostium uictos ẽẽ quid
mani qui triumphos pene plures ꝗͣ annos aburbe condita numerent: ꝗ
omĩa circa se sabmos etruriam latinos hernicos equos uolscos arun¬
cos domita armis habeant: qui gallos tot pliis cesos postremo inm.
ac naues fuga compulerint: cum głia belli ac u̾tute sua quẽq fretos ire
in atiem debere. tum etiam in tueri cuius ductu auspitioq in eunda pu¬
ia sit utrũ qui audiendus dumtaxat magnificus ad hortator sit ubi
teñ ferox oꝑum militarium exꝑs an qui & ipse tela tracta̾ẽ procedẽ ant

Expanded text:
 paucis suos adhortatus ne nouum bellum eos nouusque hostis terreret: quidquid ab urbe longius proferrent arma, magis magisque in imbelles gentes eos prodire. ne Sidicinorum Campanorumque cladibus Samnitium aestimarent uirtutem; qualescumque inter se certauerint, necesse fuisse alteram partem uinci. Campanos quidem haud dubie magis nimio luxu fluentibus rebus mollitiaque sua quam ui hostium uictos esse. quidRomani, qui triumphos paene plures quam annos ab urbe condita numeret; qui omnia circa se, Sabinos Etruriam Latinos Hernicos Aequos Uolscos Auruncos, domita armis habeat; qui Gallos tot proeliis caesos postremo in mare ac naues fuga compulerit? cum gloria belli ac uirtute sua quemque fretos ire in aciem debere, tum etiam intueri cuius ductu auspicioque ineunda pugna sit, utrum qui, audiendus dumtaxat, magnificus adhortator sit, uerbis tantum ferox, operum militarium expers, an qui et ipse tela tractare, procedere ante
Abbreviated transcription (Latin):
orta debilitate subita. tunc enimuero deorum ira admonuit. fessus igitur
malis preteritis instantibusq consilio propinquorum adhĩto cum uisa atq au¬
ta & obu̾satum totiens sompno. iouem minas irasq celestes repñtatis c¬
sibus suis exposuisset consensu inde haud dubio omnium qui ad erant ad co
cum patribus ingenti omnium admiratione enarrasset. Ecte aliud mii¬
culum. qui captus omnibus membris delatus in curiam e̾et eum functum offitio
pedibus suis domum redisse. traditum memorie eius ludi q̃ amplissimi ut fi¬
erent senatus decreuit.

Expanded text:
orta est debilitate subita. tunc enimuero deorum cura <ea> admonuit. fessus igitur orta est debilitate subita. tunc enimuero deorum cura <ea> admonuit. fessus igitur malis praeteritis instantibusque, consilio propinquorum adhibito, cum uisa atque audita et obuersatum totiens somno Iouem, minas irasque caelestes repraesentatas casibus suis exposuisset, consensu inde haud dubio omnium qui aderant in forucum patribus ingenti omnium admiratione enarrasset, ecce aliud miraculum: qui captus omnibus membris delatus in curiam esset, eum functum officio pedibus suis domum redisse traditum memoriae est. ludi quam amplissimi ut fierent senatus decreuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ludifor¬
te ex instauratione magni rome parabant᷑. Instaurandi hec causa fuerat
is. Manne seruum quidam paterfamilie nundum comisso spestaculo sul
furca cesum medio egerat cirto. Cepti inde ludi uelut ea res nihil ad religionẽ
ꝑtinuisset haud ita multo post tito licinio deplebi homini somnium fuit uisim
iupiter dicere sibi ludi presultatorem displicuisse nisi magnifice in staurarẽt᷑
hi ludi ꝑiculum urbi fore iret ea consulibus nunciaret. & ꝗͣ heuid sane liber
t religione aius ueretundia tamen maiestatis magistratuum timorẽ uici
ne in ora hominum proludibrio abiret  agno illi ea conctatio scetit. filium
namq inter paucos dies ãmisit. Cuius repetine cladis ne causa dubia eet egro
animi eadem illa in sompnis obu̾sata spẽs ussa est rogitare. satĩ magna
spreti numĩs haberet mercedem. maiorem instare. ni ea ꝓpe anutiet consuli
bus: que presenserat. cunctantem tñ ac prolatantem ingens uis morbi ad¬

Expanded text:
ludi forte ex instauratione magni Romae parabantur. instaurandi haec causa fuerat. ludis mane seruum quidam pater familiae, nondum commisso spectaculo, sub furca caesum medio egerat circo; coepti inde ludi, uelut ea res nihil ad religionem pertinuisset. haud ita multo post Tito Latinio, de plebe homini, somnium fuit; uisus Iuppiter dicere sibi ludis praesultatorem displicuisse; nisi magnifice instaurarentur ii ludi, periculum urbi fore; iret, ea consulibus nuntiaret. quamquam haud sane liber erat religione animus, uerecundia tamen maiestatis magistratuum timorem uicit, ne in ora hominum pro ludibrio abiret. magno illi ea cunctatio stetit; filium namque intra paucos dies amisit. cuius repentinae cladis ne causa ei dubia esset, aegro animi eadem illa in somnis obuersata species uisa est rogitare, satin magnam spreti numinis haberet mercedem; maiorem instare ni eat propere ac nuntiet consulibus. iam praesentior res erat. cunctantem tamen ac prolatantem ingens uis morbi ad
Abbreviated transcription (Latin):
Huius pugne fama ꝑlata non murbem modo sed
itum in urbe letitia modo celebrata est. incastris animos
militum ad emulandum decus accendit. Iam oratius cos excursionibus suffitiendo
reliisq leuibus expiendo assuefecerat sibi potius fidere ꝗͣ meminisse ignon
decemuirorum ductu accepte. paruaq certamina in summa totius profecerant
spei. nec cessabant sabini feroces abre priore anno bene gesta. lacessere atq in¬
tare rogitantes quid latrocinii modo procursantes pauci recursantesq terrei
tempus A in multa prelia paruaq carperent summam unius belli quin illicõ¬
grederentur atie inclinandamq semel fortune rem darent. Ad id qđ sua sponte
atis collectum animorum erat indignitate etiam romani accendebant᷑. Ia
terum ex̾citum uictorem murbem rediturum sibi ultro per contumelias hostẽ
insultare. qñ autem se si tum non sit pares hostibus fore¬

Expanded text:
huius pugnae fama perlata non in urbem modo sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia modo celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit. iam Horatius eos excursionibus †sufficiendo† proeliisque leuibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemuirorum ductu acceptae, paruaque certamina in summam totius profecerant spei. nec cessabant Sabini, feroces ab re priore anno bene gesta, lacessere atque instare, rogitantes quid latrocinii modo procursantes pauci recurrentesque tererent tempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius belli? quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent? ad id, quod sua sponte satis collectum animorum erat, indignitate etiam Romani accendebantur: iam alterum exercitum uictorem in urbem rediturum; sibi ultro per contumelias hostem insultare; quando autem se, si tum non sint, pares hostibus fore
Abbreviated transcription (Latin):
tribunatio auxilio appius nec inuiditio ppłi ullam spem habebat. Attamẽ &
tribunos appellauit & nullo morante uiatore arreptus prouoxo inquit. Audit.
uox una uindex libertatis ex eo missa ore quo uindice nuper alibertate dicte
ant silentium fecit. & dum prose quisq deos tandem e̾ẽ & non neglige
humana fremunt. & supbia crudelitatiq & si seras non leues tamen uenire
penas prouocare qui prouocationem substulisset. & implorare presidium ppłi
qui omnia iura ppłi obtriuisset. rapiq inuincla agentem iure libertatis
liberum corpus inseruitatem ad dixisset

Expanded text:
tribunicio auxilio Appius nec in iudicio populi ullam spem habebat; tamen et tribunicio auxilio Appius nec in iudicio populi ullam spem habebat; tamen et tribunos appellauit et, nullo morante arreptus a uiatore, 'prouoco' inquit. audita uox una uindex libertatis, ex eo missa ore quo uindiciae nuper ab libertate dictae erant, silentium fecit. et dum pro se quisque deos tandem esse et non neglegere humana fremunt et superbiae crudelitatique etsi seras, non leues tamen uenire poenas— prouocare qui prouocationem sustulisset, et implorare praesidium populi qui omnia iura populi obtrisset, rapique in uincla egentem iure libertatis qui liberum corpus in seruitutem addixisset
Abbreviated transcription (Latin):
Lec omnia ut inuitis ita non aduersantibus patritiis transacta quia nõdum
iemꝗͣ unum seuiebatur. Fundata deinde & potestate tribuntia & plebi
libertate. tum tribuni agredi singulos tutum maturumq iam rati. accusatorẽ
primum uirginum & ap̃pium reum deligunt. Cum diem appio Uirginius di¬
sset. & appius scipatus patrituis uiuenibus inforum descendisset reintegrat.
ex templo est omnibus memoria fedissime potestatis. cum ip̃m satelitesq enis uidis¬
sent. Tum uirginius oratio inquit rebus dubiis inuenta ẽ Itaq neq ego accu¬
ndo apud uos cũ tempus terram a cuius creidelitate uos metip̃is armis ui¬
castis. nec istum ad cetera scelera imprdentiã indeferendo se adic̾ẽ patiar om¬
nium igitur tibi appii claudii que impie nefarieq perbiennium alia super alia¬
usus gratiam fatio Unius tm̃ crimins nisi iudicem dices te alibertate n
seruitutem contra leges uinditias non dedisse in uincla te duci iubeo Nec ĩ

Expanded text:
ec omnia ut inuitis, ita non aduersantibus patriciis transacta, quia nondum in quemquam unum saeuiebatur. fundata deinde et potestate tribunicia et plebis libertate, tum tribuni adgredi singulos tutum maturumque iam rati, accusatorem primum Uerginium et Appium reum deligunt. cum diem Appio Uerginius dixisset et Appius stipatus patriciis iuuenibus in forum descendisset, redintegrata extemplo est omnibus memoria foedissimae potestatis, cum ipsum satellitesque eius uidissent. tum Uerginius 'oratio' inquit, 'rebus dubiis inuenta est; itaque neque ego accusando apud uos eum tempus teram, a cuius crudelitate uosmet ipsi armis uindicastis, nec istum ad cetera scelera impudentiam in defendendo se adicere patiar. omnium igitur tibi, Appi Claudi, quae impie nefarieque per biennium alia super alia es ausus, gratiam facio. unius tantum criminis nisi iudicem dices, te ab libertate in seruitutem contra leges uindicias non dedisse, in uincla te duci iubebo.' nec in
Abbreviated transcription (Latin):
Coriolanus prope ut amens consternatus absede sua cum ferre ma¬
tri osculum uellet obiue. mulier miram exp̃tibus usa sine priusꝗͣ complexũ
accipiam sciam in quit an ad hostem an ad filium uenerim: Captuia ne
in castris tuis sim: In hoc me longa uita & infelix senecta traxit ut exulẽte
leinde hostem uiderim. potiusti populari hanc terram q̃ te genuit atq a
num tibi ꝗͣuis in festo animo & minaci perueneras. ingredienti fines ira ce¬
ditur: num cum in conspectu roma fuit. succurrit intra illa menia domus
ic penates mei sunt mater conumx liberiq Ergo ego te insi pepissem r
nen oppugnaret᷑. nisi filium haberem libera. in libera patria mortua essem
futura sum. De his uideris quos si ꝑgis aut in matura mors. aut longa
seruitus manet. Uxor deinde ac liberiꝰ amplexi. fletus ab omni tarba m̾ulier¬
ortus & comploratio sui patrieq fregere tandem uirum comolexus inde suos
dimittit ip̃e retro aburbe castra mouit

Expanded text:
Coriolanus prope ut amens consternatus ab sede sua cum ferret matri obuiae complexum, mulier in iram ex precibus uersa 'sine, priusquam complexum accipio, sciam' inquit, 'ad hostem an ad filium uenerim, captiua materne in castris tuis sim. in hoc me longa uita et infelix senecta traxit ut exsulem te deinde hostem uiderem? potuisti populari hanc terram quae te genuit atque aluit? non tibi, quamuis infesto animo et minaci perueneras, ingredienti fines ira cecidit? non, cum in conspectu Roma fuit, succurrit: intra illa moenia domus ac penates mei sunt, mater coniunx liberique? ergo ego nisi peperissem, Roma non oppugnaretur; nisi filium haberem, libera in libera patria mortua essem.diu futura sum: de his uideris, quos, si pergis, aut immatura mors aut longa seruitus manet.' uxor deinde ac liberi amplexi, fletusque ob omni turba mulierortus et comploratio sui patriaeque fregere tandem uirum. complexus inde suos dimittit: ipse retro ab urbe castra mouit
Abbreviated transcription (Latin):
n. Ubi pͥmum inconspectu uentum est arma signaq agnouere
extemplo omnib memoria patrie iras ꝑmulsit. Nundum erant tam fortes
sanguinem ciuuilem nec p̃ter externa nouerant bella ultimaq rabies
secessio ab suis habebatur. Itaq iam duces iam milites utrinq congressus que¬
rere ad colloquia. Quintius quen armorum ẽ proprĩa satietas teneret nedũ
idu̾sus prĩam coruinis omnes caritate ciues p̃cipue milites & ante alio
um ex̾citum complexus ad colloquium processit. cognito ei extemplo haud mi¬
nor ab adu̾sariis uerecundia ꝙ̃ absius silentium datum.

Expanded text:
. ubi primum in conspectum uentum est <et> arma signaque agnouere, extemplo omnibus memoria patriae iras permulsit. nondum erant tam fortes sanguinem ciuilem nec praeter externa nouerant bella, ultimaque rabies secessio ab suis habebatur; itaque iam duces, iam milites utrimque congressus quaerere ac conloquia: Quinctius, quem armorum etiam pro patria satietas teneret nedum aduersus patriam, Coruinus omnes caritate ciues, praecipue milites, et ante alios suum exercitum complexus. <is> ad conloquium processit. cognito ei extemplo haud minore ab aduersariis uerecundia quam ab suis silentium datum.
Abbreviated transcription (Latin):
Campanorum deinde suessanorumq audite legationes precãtib¬
q datum ut presidium eo in hibernia mitteret: quo sannitium excursio¬
nes arcerentur. Iam tum minime salubris militari disciplina capua ĩstru¬
to omnium uoluptatum delinitos militum aĩos au̾tit amemoria pri
in hibantur consilia in hibernis eodem scelere ad himende campanis capue
ł illi cã antiquis cultorib ademissent. Neq ĩmerito suum ip̃orum exen¬
plum in eos u̾surum. Cum autem potius campani agrum italie uberrimum
dignam agro urbem qui nec se nec sua tutari possent ꝗͣ uictor ex̾citus ha¬
et: qui suo sudore ac sanguine inde sannites depulissent: an equii
ẽẽ dediticͥos suos illa fertilitate atq amenitate perfrui se militando fes-¬
sos inpestilenti atq arido circa urbem solo luctari: aut inurbe insedentẽ
tabem crescentis indies fenoris pati:¬

Expanded text:
Campanorum deinde Suessulanorumque auditae legationes, precantibusque datum ut praesidium eo in hiberna mitteretur, quo Samnitium excursiones arcerentur. iam tum minime salubris militari disciplinae Capua instrumento omnium uoluptatium delenitos militum animos auertit a memoria patriae, inibanturque consilia in hibernis eodem scelere adimendae Campanis Capuae per quod illi eam antiquis cultoribus ademissent: neque immerito suum ipsorum exemplum in eos uersurum; cur autem potius Campani agrum Italiae uberrimum, dignam agro urbem, qui nec se nec sua tutari possent, quam uictor exercitus haberet qui suo sudore ac sanguine inde Samnites depulisset? an aequum esse dediticios suos illa fertilitate atque amoenitate perfrui, se militando fessos in pestilenti atque arido circa urbem solo luctari aut in urbe insidentem labem crescentis in dies fenoris pati
Abbreviated transcription (Latin):
Romanus mucrone subrecto cum scato scutam umum ꝑtalisset toto corpoe
terior ꝑiculo uulneris factus insiuasset se inter corpus armaq uno a¬
q subinde ictu uentrem atq iguina hausit: & inspatium ingens ruentẽ
porrexit hostem Iacentis inde corpus ab omni aliauexatione intactũ imo¬
rque spoliauit. quem respsum cruore collo circũdedit suo. De fixerat pa
cam admiratione gallos. romani alacres abstatione obuiam militi suo pre¬
gressi gratulantes laudantesq ad dictatorẽ ꝑducũt: inter carminũ ꝓpe
modum incõhita quedam militariter ioculantes torquati cognomẽ audi¬
tum celebratum de inde posteris etiã familie honori fuit.

Expanded text:
Romanus mucrone subrecto, cum scuto scutum imum perculisset totoque corpore Romanus mucrone subrecto, cum scuto scutum imum perculisset totoque corpore interior periculo uolneris factus insinuasset se inter corpus armaque, uno alteroque subinde ictu uentrem atque inguina hausit et in spatium ingens ruentem porrexit hostem. iacentis inde corpus ab omni alia uexatione intactum uno torque spoliauit, quem respersum cruore collo circumdedit suo. defixerat pauor cum admiratione Gallos: Romani alacres ab statione obuiam militi suo progressi, gratulantes laudantesque ad dictatorem perducunt. inter carminum prope modo incondita quaedam militariter ioculantes Torquati cognomen auditum; celebratum deinde posteris etiam familiae honori fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
habili pugnã armatum adornatũq adusus galsum stolide letam: &
id qsͦ memoria dignum antiquis uisumẽ linguã & ab ixrisu exerentẽ pro¬
dncunt. Recipiunt inde se adstationẽ. & duo inmedio armati spectaculi
agis more ꝗͣ lege belli destituunt᷑ nequaq̃ uisu ac spetie estimantib par
Corpus alti magnitudine eximium u̾sicoleri ueste pictisq & auro celatis reful¬
gens armis. media in altẽo militaris statura modicaq in armis habilibus
agis ꝗͣ decoris sp̃ẽs. Non tantus non exultatio armorumq agitatio ui
sed p̾ectus aiorũ ireq tacite plenum omnem ferotiã indist̾men ipm̃ certa¬
mĩs distulerat. Ubi constitere inter duas aties tot cura mortaliũ aĩs spe
etuq pendentib gallus uelut moles suꝑne ĩminens piecto leua scuto i
aduenientis arma hostis uanum cesim cum in genti sonitu ensem deiecit.

Expanded text:
habili pugnam. armatum adornatumque aduersus Gallum stolide laetum ethabili pugnam. armatum adornatumque aduersus Gallum stolide laetum et—quoniam id quoque memoria dignum antiquis uisum est—linguam etiam ab inrisu exserentem producunt. recipiunt inde se ad stationem; et duo in medio armati spectaculi magis more quam lege belli destituuntur, nequaquam uisu ac specie aestimantibus pares. corpus alteri magnitudine eximium, uersicolori ueste pictisque et auro caelatis refulgens armis; media in altero militaris statura modicaque in armis habilibus magis quam decoris species; non cantus, non exsultatio armorumque agitatio uana sed pectus animorum iraeque tacitae plenum; omnem ferociam in discrimen ipsum certaminis distulerat. ubi constitere inter duas acies tot circa mortalium animis spe metuque pendentibus, Gallus uelut moles superne imminens proiecto laeua scuto in aduenientis arma hostis uanum caesim cum ingenti sonitu ensem deiecit;