comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tnullus quilibet missus nr̃ neq: com neq: iudex
aut scabinꝰ cuius lib& iustitiã dilatare p̃sumat sista¬
tĩadimpleta potuerit: eẽ scđmrectitudinẽ: neq
pͥmia ꝑhocaquolib& homine ꝑ aliqđ ingeniũ malũ
Ialiquẽ ex hisc̃p̃henderit : nullũ dapnũ exinde pati¬
atur:¬
It quandocũq: testes adrẽquãlib&
discutiendã quaerendi atq eligendis̃ amissonr̃o
et comite ineius minis terio dere qualicũq agendũ ẽ
Tales eligant᷑ quales optimi in ipsopago inueniriposs̃
Oñliceat litigatorib ꝑp̃mia falsos testes ad ducere
sicut actenus fierisolebat
tẽ neq ad lib tatẽ suã amit tenda autadresredden¬
das uł mancipia iudice t᷑: sedista aut inp̃sentia comitis.
uł missorũ nr̃orũ iudicentur. DeplacitiS
at comitib qui ad eiusinis saticũ ꝑtinent ut inillism̃sib
quib ille legationẽ suã ñ facit : Eueniantint̃se et co¬
munia placita faciant : tã ad latrones distringen¬

Expanded text:
nullus quilibet missus noster neque comes, neque iudex aut scabineus, cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum aliquem ex ipsis conpraehenderit, nullum dampnum exinde patiaturt quandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebattem, neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur. 80. De at comitibus qui ad eius missaticum pertinent, ut in illis mensibus quibus ille legationem suam non exercet, conveniant inter se et communia placita faciant, tam ad latrones distringen
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire potuerit: Si autẽ in prima in quisitione comin
responsũ fuerit quodreus infa inmunitatẽ quidẽ fu¬
iss& : sed fuga lapsus fuerit: statĩ iur& qđ ipse eũ ad
iustitiã cuius libet disfaciendã fugereñ fecissec. &
sitei in hoc satis factũ: Siaut ẽ intranti in ipsãmmu¬
nitatẽ comiti collecta manuquis lib& resis teretẽp¬
tauerit: comes hocadregẽ uład principẽ deferat¬
eius dẽ ecclesia ereb fuerit nr̃a liberalitate c̃ceda¬
t̃ ibi : Side alterius uł ecđae uł liberorũ hominũ:
cõmutet̃: Si autẽ defisconr̃o fuerit: nr̃aliberali¬
tate concedat᷑.
uicũq: tẽpore messis ułtẽpore uindemiae ñ necss¬
sitate sed ypt̃ cupiditatẽ c̃parat annonã autumũ
uł uerbi gratia de duob denariis conparat modi
necessitatẽ c̃parat ut sibihabeat etaliis tribuat:
epis coporũ : ułcleric sineiussione ep̃i sui¬

Expanded text:
invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resistere temptaverit, comes hoc ad regem vel ad principem deferateiusdem ecclesiae rebus fuerit, nostra libertate concedatur ibi. Si de alterius ecclesiae vel liberorum hominum commutetur. Si autem de fisco nostro fuerit, nostra liberalitate concedauicumque tempore messis vel tempore vindemiae non necessitate, sed propter cupiditatem conparat annonam aut vinum, vel verbi gratia de duobus denariis conparat modiunecessitatem conparat, ut sibi habeat et aliis tribuat, episcoporum, vel clericus sine iussione epis
Abbreviated transcription (Latin):
feste essecredat᷑: eiusq caput xp̃s. apostolicis oracu¬
lis apꝓbamꝰ unde paulus: uos autẽ estis inquit corpus
xp̃i : et membra de membro Itẽq: Sicut enĩ in uno
corpore multa membra habemꝰ: om̃a autẽ membra
ñ eundẽ ac tũ habent: Itamultiunũ corpus sum in xp̃o:
Itẽ cuiuscaput xp̃s ex quototũ corpus ꝑnexũ etc̃¬
iunctiones ad minis trandũ: crescit in tẽ plũ sc̃m in dño:
Sunt etalia huius caerei innumera exempla: quae hic
obplixitatẽ euitandã p̃t̃mittunt᷑. Quis quis ergo
ꝑaliqua inlicita exm̃broxp̃i se fecit membrũ dia boli
Noueritse incorporexp̃i ñesse sed incorpore diaboli
sinde neces seẽ ut corporexp̃i a quo astutia diaboli¬
ia separat᷑ ẽ : sein cunctant̃ dũtẽpus paenitentiae
in promtuhabet᷑. restituere ñ negligat:

Expanded text:
feste esse credatur eiusque caput Christus, apostolicis oraculis approbamus; unde Paulus: Vos autem estis inquit corpus Christi et membra de membro. Itemque: Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eundem actum habent, itt Christus, ex quo totum corpus per nexum et coniunctiones administratum crescit in templum sanctum in Domino. Sunt et alia huiusce rei innumera exempla, quae hic ob prolixitatem vitandam praetermittuntur. Quisquis ergo per aliqua illicita ex membro Christi se fecit membrum diaboli, noverit se in corpore Christi non esse, sed in corpore diaboli. Proinde necesse est, ut corpori Christi, a quo astutia diabolica separatus est, se incunctanter, dum tempus poenitentiae in promptu habetur, restituere non negleg
Abbreviated transcription (Latin):
res potuerit c̃tracosopponere. ut ueraciũ testimonio
falsorũ testiũ ꝑuersitas superet᷑: Quod siãbe partes
testiũ itamt̃se dissenserint ut nullatenꝰ una pars
alteri credereuelit: eligant᷑ duo exipsis iđ exutra¬
que parte unꝰ qui cũ scutis et fustib: incãpodecertent:¬

Expanded text:
es potuerit, contra eos opponere, ut veracium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cederi vellit, elegantur duos ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum excutis et fustibus in campo discernunt
Abbreviated transcription (Latin):
as eximias ꝑsonas in sacerdotalẽ uidelic& etrega¬
lẽ sicut a sc̃is patrib traditũ accepimꝰ: diuisũ ẽẽ
nouimꝰ : De quare gelasius romanȩ sedis uenera¬
bilis ep̃s adanastasiũ imperatorẽ ita scribit: Oue
s̃ quippe inquit imperatrices augustae: quib prin¬
cipalit munđ hic regit᷑. Auctoritas sacrata ponti¬
ficũ: etregalis potestas: Inquib tanto grauius
nẽ :F. ulsentius quoq: in libro deueritate p̃destina¬
cionis et gratiae: it a scrbit: Quantũ pertinet inquaꝰ
adhuius tẽporis uitã iecła nemopontifice poti¬
or. et in scło xp̃iano imperatore nemocelsior in¬
uenit᷑¬
mersisserep̃hensibilẽ et ualde inolytũ usũ con¬
perimus: eo qd quidã coep̃i ultramodũ suũ ꝓgre¬
ꝑagant: p̃sert̃ cũnullũ exseptuaginta discipulis
riensi: itadecorepĩs habet᷑ scriptũ : Corepĩquoq
ad exemplũ quidẽ et formã septuaginta uidentur

Expanded text:
as eximias personas, in sacerdotalem videlicet et regalem, sicut a sanctis patribus traditum accepimus, divisum esse novimus; de qua re Gelasius Romanae sedis venerabilis episcopus, ad Anastasium imperatorem ita scribit: « Duae sunt quippe, inquit, imperatrices augustae, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas; in quibus tanto gravius» Fulgentius quoque in libro de Veritate praedestinationis et gratiae ita scribit. « Quantum attinet ad hujus temporis vitam, in Ecclesia nemo pontifice potior, et in saeculo Christiano imperatore nemo celsior invenitmersisse reprehensibilem et valde inolitum usum comperimus, eo quod quidam chorepiscopi ultra modum suum progreperagant, praesertim cum nullum ex septuaginta discipulis,riensi ita de chorepiscopis habetur scriptum: « Chorepiscopi quoque ad exemplum quidem et formam septuaginta videntur
Abbreviated transcription (Latin):
iautẽ homo furtũ aut homicidiũ fecerit uł quodlib&
crimen foris cõmittens infraimmunitatẽ fugerit.:
tireuoluerit. quic quidreus dãpnifecerit totũ ille
quieũ inframmunitatẽ retinet nec reddere uult
soluere cogat᷑: et ipsecomes ueniens licentiã habeat
ipsũ hominẽ in fra inmunitatẽ quaerendi: ubicũq eũ

Expanded text:
Si autem homo furtum aut homicidium vel quodlibet crimen foris committens infra immunitatem fugerit, mtire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum
Abbreviated transcription (Latin):
res eccłae uota: eẽ. fideliũ p̃cia peccatorũ et patri¬
monia pauperũ. cui ñ solũ habita c̃seruare: uerũ
etiã multa dõ opitulante c̃ferreoptamꝰ: Tamen
ut ab ecclesiasticis deñ diuidendis rebus ullius eccłae
suspitionẽ dudũ conceptã paenit᷑ amoueremꝰ. sta¬
tuimꝰ ut neq: nris neq: filiorũ et đo dispensante suc¬

Expanded text:
ccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus Ecclesiae suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus ut neque nostris, neque filioru
Abbreviated transcription (Latin):
dia conꝰ aduersus diaconũ. Nacolitꝰ aduersus
subdia cont̃ ñ exorcista aduers usa colitũ.
Nlector aduersus ex orcistã Nostiarius adio¬
sus lectorẽ. Deaccusationẽ aliquã et nondãp¬
nabit p̃sulnisi in lexitestib neque p̃sul sũm
a quo quã iudicabit᷑ qm̃ scriptũ est. ñ est diso¬
pulus supermagistrũ: Prbt autẽ nisi inquad
cardine constitutus inurberoma nis uxxio¬
ñdã pnabit᷑ subdia conꝰ a colit᷑ ex orcista lecto
nisi sicut scriptũ est inseptms. testimoniis fili¬
Isius eccłae pacem habeat nec site ineces¬
abstra here p̃sumat. sedliceatei confiteri
qđ fecit: et inde ꝑmanꝰbo norũ hominũ
addis cussionẽ inpublico perducat᷑:¬

Expanded text:
diaconus adversus diaconum, non acolitus adversus subdiaconum, non exorcista adversus acolitum, non lector adversus exorcistarsus lectorem, det accusationem aliquam. Et non damnabitur praesul, nisi in LXXII testibus. Neque praesul summus a quoquam judicabitur, quoniam scriptum est: Non est discipulus super magistrcardine constitutus in urbe Roma, nisi 37 non condemnabitur. Subdiaconus, acolitus, exorcista, lector nisi, sicut scriptum est in septem testimoniis filisius ecclesiae pacem habeat, nec sit ei necesabstrahere praesumat, sed liceat ei confiteri quod fecit, et inde per manus bonorum hominum ad discussionem in publico producat
Abbreviated transcription (Latin):
ullus prbt ut nobis uidet : solus missã cantare
recte ualet : Quomodo enĩ dic& dñs uobiscũ uel
sursũ corda ammonebit habere. et alia multa hs
similia cũ aliis nemocũ eosit
blationẽ quoq et pacẽ in eccła faccreiugit amim¬
neat populus xp̃ianorũ : qui a ipsa oblatiosibiet
suis magnũ est remediũ animarũ etimipsa pace
uera un animitas et concordia de monstrat᷑:¬

Expanded text:
ullus presbiter, ut nobis videtur, solus missam cantare recte valet. Quomodo enim dicet: Dominus vobiscum, vel sursum corda ammonebit habere, et alia multa his similia, cum alius nemo cum eo sitblationem quoque et pacem in Ecclesia facere jugiter admoneatur populus Christianus: quia ipsa oblatio sibi et suis magnum remedium est animarum, et in ipsa pace vera unanimitas et concordia demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
It prb̃i cũ feminis licentiã ñ habeant habitandi
ut suspitiones effugiant. DePRBIS uelele
obseruet᷑ : iđ ut ne mobr̃m clericũ alterius parro¬
cchiae ordin&. neque ordinatũ suscipiat sine ꝑ mis¬
sione sui pontificis: & hoc c̃siderandũ est: quid deti¬
lib faciendũsit: UT IN DOMIbUS NESECII

Expanded text:
i, secum feminas licentiam non habeant habitandi, et ut suspiciones effugiant. 177. De presbitobservetur; id est ut nemo nostrum clericum alterius parrochiae ordinet, neque ordinatum suscipiat sine permissione sui episcopi. Et hoc considerandum est, quid de talib
Abbreviated transcription (Latin):
uod prbis p̃uidendũ sit. ut om̃s quixp̃ia no
nomine censent᷑: orationẽ dominicã et symbo¬
lũ memorit̃ teneant et intellegant:
cha etpente coste nisi infirmitas int̃ces serit
ctut aliubi ñ baptizet᷑ nisi in uicis publicis nisi
sicut iã dictũ ẽ. ob infirmitatis causã.

Expanded text:
idendum sit, ut omnes qui christiano nomine censentur, orationem dominicam et symbolum memoriter teneant et intellegant. cha et pentecosten, nisi infirmitas intercesserit. Et ut aliubi non baptizetur, nisi in vicis publicis, nisi, sicut iam dictum est, ob infirmitatis causam.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uiduã uxorẽ duxerit et postea cũ filias tresua
fornicat᷑ fuerit seuduab sororib: nupserit aut siqua
duob fratrib: nupserit seucũ patre ctfilio : tales
dacerdo tes populisibi cõmissi curã
habeant : et instant̃ deeorũ animarũ salute p̃di¬
cent etut facinorosos secđm euuangelicã insti¬

Expanded text:
quam viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu duabus sororibus nupserit; aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio; tales acerdotes populi sibi commissi curam habeant et instanter de eorum animarum salute praedicent, et ut facinorosos secundum euangelicam insti
Abbreviated transcription (Latin):
tunꝰ quisq: ep̃s in sua parro chia diligent̃ prbos¬
uł clericos inquirat undesint: et sialiquẽ fugitiuũ
inuenerit ad suũ epm redire faciat
lacuit nobis ut letana maioi obseruandasit :
acunctis xp̃ianis diebus tribus:
&uii. & sabbato ueniant om̃s ad eccłam dranona
cũ letaniis ad missarũ solemnia. Similit̃ in mense
etobseruare cũc&eris xp̃ianis noluerit: Ingan¬
grensi c̃cilio p̃cipit᷑ utanathematizet᷑. nisie men¬
redecreuimꝰ: eta seruiliopere abstinere: et mer¬
catus i eis minimesit. nec placitũ ubi aliquis ad
mortẽ ulad paenã iudicet᷑¬
Immonemꝰ atq p̃cipimꝰ ut decimadõ omnino
idare ñ neglegat᷑ quã ds̃ ipse sibi dari constituit :
quiatimendũ est ut quis quis dõ suũ debitũ abs¬
trahit: ne forteds̃ ꝑ peccatũ suũ auferat ei neces
saria sua: Et quidecima dare neglexerit : nouẽ
at neq: inde donare ad paenã uł ad mortẽ ut¬
rũ pacẽ etuitã ac membraeis obtinere studeamt:

Expanded text:
ue episcopus in sua parochia diligenter presel clericos inquirat, unde sint: et si aliquem fugitivum invenerit, ad suum episcopum redire faciatlacuit nobis, ut letania maior observanda sit a cunctis christianis diebus tribus.  sabbato veniant omnes ad ecclesiam hora nona cum letaniis ad missarum solemnia. Similiter in mense et observare cum caeteris christianis noluerit, in Gangrensi concilio praecipitur, ut anathematizetur, nisi emenre decrevimus et servili opere abstinere. Et mercatus in eis minime sit, nec placitum, ubi aliquis ad mortem vel ad poenam iudicetmonemus atque praecipimus ut decimas Deo omnino dare non negligatur, quas Deus ipse dari constituit, quia timendum est ut quisquis Deo debitum suum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necesaria sua, et qui decimam Deo dare neglexerit, novem pat neqrum pacem et vitam ac membra ei cum juramento obtinere studeant.
Abbreviated transcription (Latin):
etnsecundũ scripturas sacras fingere et p̃dica¬
re populodo: Sedetuos metipsi u̾tilia honeste
etrectae etquae adui tãducunt a et̾nã p̃dicatae
alios que ins truitae ut haec eadem et ipsi p̃di¬
cent: Primo omniũ p̃dicandũ est omnib ge¬
neralit utcredant patrẽ. et filiũ et sp̃m scm̃
unũ eẽ dm̃ omni potentẽ a et̃nũ in uisibilem
quicreauit caelum et terram maree tomnia
quae in eis s̃: et unã ẽe dĩ tatẽ et substanciã
etina iesitẽ Intrib personis patris etfilii
incarnatus est despusco et maria semperuir¬
ginae ꝓsalutae etreparacionae humani gene¬
ris passus sepultus et t̃cia diae resurrex̃.
etascendit in caelos. et quomodo iterũ uen¬
turus sit in maies tate diuina iudicare om̃s
homines. secundũ merita ꝓpria. et quomo¬
do impii ꝓpt̃ scelera sua. cũ diabolo inignẽ
aet̃nũ mittent᷑ etiusti cũ xp̃o et cũscĩs ange¬

Expanded text:
et non secundum scripturas sacras fingere et praedicaet non secundum scripturas sacras fingere et praedicare populo. Sed et vosmetipsi utilia honeste et recte, et quae ad vitam ducunt aeternam praedicate, aliosque instruite, ut haec eadem praedicent. Primo omnium praedicandum est omnibus generaliter, ut credant Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum esse Deum omnipotentem, aeternum, invisibilem, qui creavit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt; et unam esse deitatem et substantiam et maiesincarnatus est de Spiritu sancto, et Maria semper Virgine pro salute, et reparatione humani generis: passus, sepultus, et tertia die resurrexit, et ascendit in coelos: et quomodo iterum venturus sit in maiestate divina iudicare omnes homines secundum merita propria; et quomodo impii propter scelera sua cum diabulo in ignem aeternum mittentur, et iusti cum Christo et sanctis ange
Abbreviated transcription (Latin):
bores cedere uel in petris laborare. nec domos
struere nec in orto laborare. nec ad placita
conueniant: nec uenaciones exerceant: sedo¬
peralicet fieri indiedominico. Id est hostilia
carra uł uictualia: et siforte neces se fuerit
corpus cuius libet duci ad sepul chrũ Itẽfe¬
mine opera textrilia ñ faciants. nec capulent
uestitos nedc̃suant: uł acu̾picule fiant
Nec lanã carpere: nec linũ baptere: nec inpub¬
lico uestimenta lauare necuerices tondere
habeant licitũ : ut omnimo dis bonorũ requi¬
es diedominico ꝑsoluat᷑. et ad mis sarũ solẽp¬
nia ad eccłam undiq c̃ueniant. et laudent
dm ꝓomnib bonis que nobis in illa die fect
et uenerabiles pastores etrectores:
ecclesiarũ di: ut prbi qͦs mittitis ꝑpar¬
rochias ur̃as adregendũ et pdicandũ pecclis
populũ do seruientẽ u rectae ethoneste p̃dicent.
etñsinatis noua uł canonica aliquos ex suo sensu

Expanded text:
bores caedere, vel in petris laborare, nec domos bores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere; nec in horto laborent, nec ad placita conveniant, nec venationes exerceant. Sed tria carraria opera licet fieri in die dominico, id est hostilia carra vel victualia, et si forte necesse erit corpus cuiuslibet duci ad sepulchrum. Item feminae opera textrilia non faciant, nec capulent vestitos, nec consuant vel acupictile faciant, nec lanam capere, nec linum battere, nec in publico vestimenta lavare, nec berbices tondere habeant licitum; ut omnimodis bonorum requies die dominico persolvatur. Sed ad missarum sollemnia ad ecclesiam undique conveniant, et laudent Deum pro omnibus bonis, quae nobis in illa die fecit. et venerabiles pastores et rectores ecclesiarum Dei, ut presbiteri, quos mittitis per parrochias vestras ad regendum et praedicandum per ecclesias populum Deo servientem, ut recte et honeste praedicent; et non sinatis nova vel non canonica aliquos ex suo sensu,
Abbreviated transcription (Latin):
quos mittentes qđ de caelo caecidisset: necere¬
dantur. neclegant᷑ sed c̃burant᷑ ne inerro¬
rẽ ꝓtaliscripto populus mittatur. sed solicano¬
nici libri etcatholici tractatꝰ et scorũ auctori¬
tates et dictalegantur et tradant᷑
de inturomanoscnonachisperacendo
onachi ut tantũ romanũ plenit̃ etor
dinabilit̃ cantũ pernoc turnale uł gradale
officiũ peragant: secdm qđ beate memoriae.
genitorinr̃ pipinus rex decer tauit: utfieret. qui¬
do gallicanũ  cantũ tulit obuna nimitatẽ a po¬
tolicae sedis: et scãedi eccłae pacificã concordiã
desperigus Seruilib Que dIEbDO¬
mixicis nsunit abcrioa/
tatuimꝰ secđm qđ in lege dñs p̃cepit ut ope
ra seruilia dieb dominicis ñagant᷑ sicut
et bona memoriae genitor m̃s in suis sinoda¬
lib edictis mandauit: ut nec uiri ruralia. exer¬
pis arando nec in metendo. uł fenũ secando.
uł sepem pͣonendo nec insiluis stirpando ułar¬

Expanded text:
os mittentes quod de coelo cecidisset, nec creos mittentes quod de coelo cecidisset, nec credantur nec legantur, sed comburantur, ne in errorem pro tali scripto populus mittatur. Sed soli canonici libri, et catholici tractatus, et sanctorum auctoritas et dicta legantur et tradantur. 74. De cantu Romano a monachis peragendo. Monachi ut cantum Romanum pleniter dinabiliter per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum quod beatae memoriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unanimitatem apostolicae sedis et sanctae Dei aecclesiae pacificam concordiam. 75. De operibus servilibus, quae diebus dominicis non sunt agenda. Statura servilia diebus dominicis non agantur, sicut et bonae memoriae genitor meus in suis sinodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exercampis arando, nec in metendo, vel foenum secando, vel sepem ponendo, nec in silvis stirpando, vel ar
Abbreviated transcription (Latin):
encrabile uidetur ut hospites pere grini et pau¬
peres susceptiones regulares. etcano nici perlo¬
cadiuersa habeant quia ipsedñs dicturus erit.
hremuneratione magnidiei. hospes erã et susce¬
pistis me. et apłs hospitalitatẽ laudans dix. ꝑ
hanc quida placuerđo: Angelis hospicio suscep¬
tis ACABBATIS SISSC̃TRAMORẼ ECCLAESI FACIENTTIL¬
Iudi tũ est aliquas abbatissas ẽ tramorẽ scaẽ
di eccłae benedictiones et man̾ in positiones
et signacula scãecrucis supercapita uirorũ
dare. nec non etuelare uirgines cũ benẽdictio¬
ne sacerdotali: quod omnino a uobis scĩs simi
patres in ur̃is parrochus illis int̾dicendũ eẽ
telerici quise fingunt habitu uł nomine mo¬
nachos. eẽ. et nons̃. omnimodis corrigantur
seudo graphiae uł dubiaenarrationes¬
uł que omnino contra fidem catholicã s̃
ut epła pessima et falsissima quã transacto
anno dicebant aliqui errantes etinerrorẽ ali¬

Expanded text:
Venerabile enim videtur, ut hospites, et peregrini, et pauVenerabile enim videtur, ut hospites, et peregrini, et pauperes susceptiones regulares et canonici per loca diversa habeant; quia ipse Dominus dicturus erit in remuneratione magni diei: Hospes eram, et suscepistis me. Et apostolus hospitalitatem laudans dixit: Per hanc quidam placuerunt Deo, angelis hospitio susceptis 71. De abbatissis contra morem ecclesiae Dei facientiAuditum est aliquas abbatissas, contra morem sanctae aeclesiae, benedictiones cum manus inpositione et signaculo sanctae crucis super capita virorum dare, necnon et velare virgines cum benedictione sacerdotali. Quod omnino vobis, sanctissimi patres, in vestris parrochiis interdicendum esse lerici qui se fingunt habitu vel nomine monachos esse, et non sunt, omnimodis videtur onibus. Pseudographiae et dubiae narrationesel quae omnino contra fidem catholicam sunt, ut epistola pessima et falsissima, quam transacto anno dicebant aliqui errantes et in errorem ali
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ et mis sale scribere. ꝑ fecte aetatis homi¬
nes scribant cũ omnidiligentia. de uoto mo¬
NACHORŨ ETOE CLERICATU
mulethoc rogare curauimus ut om̃s ubi
quis euoto monasti caeuitae constrinxe¬
r. monachi  etregularit̃ omnimodis:
secundũ uotũ suũ uiuant. sccđm qđ scriptũ ẽ
Vota ur̃a redditedño dõur̃o: etiterũ: Meli¬
us ẽ non uouere : quã uouere etnonred dere
Etut ad monas teria uenientes secđm regularem
ordinẽ primo inpulsatorio ꝓbentur: et sicreci¬
piantur : Et qui ex seculari habitu in monaste¬
ria ueniunt: non sta timforas administeru
monas terie mittantur: Ante quã intus be¬
ne erudiant᷑ : Etut monachi ad secularia
placita ñ uadant : Similit̃ qui addericatũ
accedunt qđ nos nominam canonicã uitã
uolumꝰ : ut illi ca nonicae secđm suã regulã
omnimo dis uiuan et ep̃seorũ regatuitã
sicut abba monachorũ
DCSuScEPtIO NE hosΡITU

Expanded text:
lterium et missale scribere, perfectae aetatis homilterium et missale scribere, perfectae aetatis homines scribant cum omni diligentia. 69. De voto monachorum et de clericatu. Simul et hoc rogare curavimus, ut omnes ubicumque qui se voto monachicae vitae constrinxerunt, monachice et regulariter omnimodis secundum votum suum vivant, secundum quod scriptum est: Vota vestra reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vovere et non reddere. Et ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo in pulsatorio probentur, et sic accipiantur. Et qui ex seculari habitu in monasteria veniunt, non statim foras ad ministeria monasterii mittantur, antequam intus bene erudiantur. Et ut monachi ad secularia placita non vadant. Similiter qui ad clericatum accedunt, quod nos nominamus canonicam vitam, volumus ut illi canonice secundum suam regulam omnimodis vivant. Et episcopus eorum regat vitam, sicut abba monachorum. 70. De susceptione hospitum.
Abbreviated transcription (Latin):
lagitamus urãm almitatẽ: ut ministrial¬
taris di suũ minis teriũ bonis morib ornent.:
et alii canonici obseruent eorũ ordines atq
monachi ꝓpositũ c̃secracionis. Obsecramꝰ etiã ut
bonã et ꝓbabilem habeant c̃uersationẽ. sicut
ipsedñs in euuangelio p̃cepit: sic luceatlux ura
corã hominib utuideant opera ur̃a bona
et glorificent patreurm qui incelis ẽ At peos
bonã c̃uersacionẽ multi ad trahantur adseruitiud
Etñsolũ seruilis c̃dicionis infantes sedetiã inge¬
nuorũ filios ad gregent. sibiq socient: et scolȩ
legentiũ puerorũ fiant psalmos. notas. cantum
cõpotũ grãmaticã. ꝑ singula monas teria ułepis¬
copia discant. Sedetlibros catho licos bene emen¬
datos habeant: Quia sepe dũ bene aliquid dm̃ rogi¬
re cupiunt. ꝑ inemendatos libros malerogant:
et pueros ur̃os ñsinatis eos. uł legendo uł scriben¬
do corrũpere: etsiopus esteuuangeliũ etpsa¬

Expanded text:
agitamus vestram almitatem, ut ministri alagitamus vestram almitatem, ut ministri altaris Dei suum ministerium bonis moribus ornent, seu alii canonici observantiae ordines, vel monachici propositi congregationes obsecramus, ut bonam et probabilem habeant conversationem, sicut ipse Dominus in Euangelio praecipit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum, qui in coelis est: ut eorum bona conversatione multi protrahantur ad servitium Dei. Et non solum servilis conditionis infantes, sed etiam ingenuorum filios aggregent sibique socient. Et ut scolae legentium puerorum fiant; psalmos, notas, cantus, compotum, grammaticam per singula monasteria vel episcopias, et libros catholicos bene emendate; quia saepe dum bene aliquid Deum rogare cupiunt, sed per inemendatos libros male rogant. Et pueros vestros non sinite eos vel legendo vel scribendo corrumpere. Et si opus est euangelium et psa
Abbreviated transcription (Latin):
tepidiligent discutiant : ꝑsuas parrochias.
prborũ fidem baptis macatholicũ egmis saru
caele brationes : ut fide rectamsteneant: etbas
intellegant. etut psalmi digne secłm diuis iones
uersuũ modulentur. et dominicã orationẽ ipsi
intelligant etomnib p̃dicent intelligendam
utquisq sciat quid petat ađo. et ut gła patricũ ho¬
nore apud om̃s cantetur. et ipse sacerdos cũ scĩsan¬
tomnimodis dicendũ ẽ. prbis: et dia conibus ut ar¬
ma non portent: sed magis confidant in defensio¬
nedĩ quã in armis: DEHONORE ECCLAC SI
tẽ uenerentur: et nonsĩt domus dĩset altaria
sacrata peruia canib etut uasa sacrata dõ
magna ueneracione habeantur: etut sacrificia
sacratado cũ magnadiligentia abeͥis colligant᷑
qui dignis. et cũ honore seruentur. Et ut secula¬
ria ne gotia uł uaniloquia in eccłis nagantur.¬
quiadomus di domoracionis debet eẽ ñs pe¬
lunca latronũ etintentos habeant animos
addm̃ quando ueniunt ad missarũ solempnia

Expanded text:
pi diligenter discutiant per suas parrochias presbyterorum fidem, baptisma catholicum, et missarum celebrationes, ut fidem rectam teneant, et bapntellegant, et ut psalmi digne secundum divisiones versuum modulentur, et dominicam orationem ipsi intellegant et omnibus praedicent intellegendam, ut quisque sciat quid petat a Deo. Et ut Gloria Patri cum omni honore apud omnes cantetur; et ipse sacerdos cum sanctis anantet. Et omnimodis dicendum est presbyteris et diaconibus, ut arma non portent, sed magis confidant in defensione Dei quam in armis. 67. De honore ecclesiae. tem venerentur, et non sit domus Dei et altaria sacrata pervia canibus. Et ut vasa sacrata Deo magna veneratione habeantur. Et ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligantur qui digni sunt, et cum honore serviant. Et ut secularia negotia vel vaniloquia in ecclesquia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum; et ut intentos habeant animos ad Deum quando veniunt ad missarum sollempnia
Abbreviated transcription (Latin):
dos suisq in ecclesus constituendos obtule¬
rint: nulla qualibet occasionae eos reician
buatur: et pr̃bi in eis constituti. ñ dede¬
cimis. Neque de ob lacionib fideliũ. nde
domib: neq deatriis. uł ortis iuxta ec

Expanded text:
dos suisque in ecclesiis constituendos obtuledos suisque in ecclesiis constituendos obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciantbuatur. Et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel ortis iuxta ec
Abbreviated transcription (Latin):
suffrat ganei uero illorũ. exem¬
plar illius poenes sehabeant: & quan¬
do cũq: defamilia eccłae utilis inuẽ¬
tus aliquis ordinan du est. inãbonae
ipsa auctoritas corã populo legatur: etco¬
rã sacerdotib uł corã fi delib laicis an¬
te cornualtaris sicut in mnr̃a auctoritate
ctinet᷑. remota qualibet callidi tate liber¬
tatẽ consequatur: et tunc demũ ad građ
ecclesi asticos promoueat᷑ : Similit̃ quoq
dehis agendũ est quos laici defamilia eccle¬
sarũ ad sacros ordines ꝓmouere uoluerint
sed et dehis quos p̾ positi canonicorũ aut mona¬
ecclesias ticꝰ ab his personis resdeinceps accipe¬
re p̃sumat: quarũ liberi aut ꝓpinqui hac inc̃¬
sulta oblacione possint rerũ ꝓpriarũ exhe¬
redari Quot sialiquis deinceps hoc facere tẽpti¬
uerit: sinod ali uł imperiali sentencia modis
cons ti tuantur nec expellant᷑: Et silaici de¬
ricos ꝓbabilis uitae etdoc trine ep̃ĩs c̃secran¬

Expanded text:
suffraganei vero illorum exemsuffraganei vero illorum exemplar illius penes se habeant. Et quandocumque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continentur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque de his agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his, quos praepositi canonicorum aut monaecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit, a sinodali vel imperiali sententia modis constituantur nec expellantur. Et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecran
Abbreviated transcription (Latin):
ca filiũ genuerit. et ipse filius ibidem seducatus
et adgradus ecclesias ticos ꝓmotus fuerit etutrũ
seruus sit ignorauerit. et pestea ueniens dominꝰ eiꝰ
legib eũ ad quisierit. sanccitũ ẽ ut sidñs eius illi
libertatẽ dare uoluerit ingradusuo ꝑmaneat
Siuero eũ catena seruitutis Iacastris dominicis
ex trahere uoluerit: gradũ amittat. quia iuxta
sacros ordines uilis ꝑsona manens: sacerdo cii
dignitate fungi ñ potest: Dereb: uero illorũ
uł peculiari quia ꝓpriis dominis libertate
donantur ut ad gradus ecclesias ticos iure ꝓmo¬
ueant᷑: statu tũ est ut in potestate dominorũ
consistat. utrũ illis concedere ansibis uindica¬
re uoluerint: Caeterũ si post ordinationẽ
aliquid ad quisierit: illud obseruet᷑ qđ in ca¬
nonib: dec̃secratis nihil habentib constitu
nisententia de cretũ ẽ: ut archi ep̃i ꝑ singu¬
las ꝓuincias constituti nrãm auctoritatẽ

Expanded text:
vincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus vincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignoraverit, et postea dominus eius veniens legibus eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus vero illorum vel peculiare qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vindicare voluerint. Ceterum, si post ordinationem aliquid adquisierit, illud observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constituni sententia decretum est, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
exparte dis posuerimꝰ et quomodo exse
ipsis sibieligendi abbates licenciã dederimꝰ
et qualt̃ dõ opitulante quieti uiuere ꝓpositũq
in de fessic̃ todire ualerent ordinauerimꝰ in a¬
lia scedula diligent̃ ad notarifecimꝰ etuta put
suc cessores nr̃os ratũ foret et inuio labilit̃ c̃e¬
Seruoru ordinationae quipas sim ad gra¬
dus eccłas ticos in discrete ꝓmouent᷑. pli¬
cuit omnib: cũ sacris canonib c̃cordaredebe¬
re: unde statutũ ẽ ut nullus epõrũ dem¬
cepseos ad sacros ordines promouere p̃suma
Nisi prius ad ominis ꝓpriis libertatẽ c̃secuto
fuerint etsi quibbet seruus dominũ suũ fugiau
autlatitans aut adhibitis testib munere cdu¬
tis uł corruptis aut qualibet calliditate alfra¬
de ad gradus ecclesias ticos ꝑuenerit Detretu
est ut deponat᷑ et dñseiꝰ eũ recipiat. Siuero au
uł pat̃ ab alia patria inaliã migrans in eade pas¬

Expanded text:
ex parte disposuerimus, et quomodo ex se ex parte disposuerimus, et quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbates licentiam dederimus, et qualiter, Deo opitulante, quieti vivere propositumque indefessi custodire valerent, ordinaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fecimus, et ut apud successores nostros ratum foret et inviolabiliter conseero ordinatione, qui passim ad gradus ecclesiasticos indiscrete promovebantur, placuit omnibus cum sacris canonibus concordare debere. Et statutum est, ut nullus episcoporum deinceps eos ad sacros ordines promovere praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint. Et si quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus eius eum recipiat. Si vero avus vel pater ab alia patria in aliam transmigrans, in eadem pro
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uentũ ex dictis scõrũ patrũ uł ut ex diuers is
pratis quosdã uernantes flosculos carpendo
inunã regula canonicorũ et canonicarũ c̃ge¬
rere et canonicis uł scĩ monialib: seruandã
c̃tradere: ut ꝑeã canonicus ordo. absq ãbi¬
guitate possit seruari: etqm̃ illã sacerc̃uent᷑
ita etiã laudib extulit utusq ad unũ it aob¬
seruandã ꝑcenseret. statuimꝰ ut ab omnib
meade ꝓfes sione degentib indubitanter
teneatur  et mnodis omnib: siue acinonicis siue
a sc̃is moni alib: canonicae degentib de inceps
tatutũ ẽ ut quic quid tẽ pr̃ imperiinr̃i a fide¬
lib: ecclae sponte c̃latũ fuerit: indicioribus
locis duas partes inusus pauperũ terciã instipe¬
dia cedere dericorũ aut monachorũ: In mino¬
rib uero locis aeq int̾clerũ et pauperes fore
diuidendũ: nisi forte adatorib ubis pecialit̃
dandesint constitutũ fuerit.
DE ABUAIS CLI GENDIS

Expanded text:
conventum ut ex dictis sanctorum patrum, velut ex diversis conventum ut ex dictis sanctorum patrum, velut ex diversis pratis quosdam vernantes flosculos carpendo, in unam regulam canonicorum et canonicarum congerere, et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret, statuimus ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps Statutum est, ut quicquid tempore imperii nostri a fidelibus ecclesiae sponte conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in minoribus vero locis aeque inter clerum et pauperes fore dividendum; nisi forte a datoribus, ubi specialiter dandae sint, constitutum fuerit. 81. De abbatibus eligendis.
Abbreviated transcription (Latin):
Vrũ et patrimonia pauperũ. teleocuiq ñ
solũ habita c̃seruare uerũetiã multadõ
opitulante ẽferrae optamꝰ. Tamenut a becclesi¬
asticis de non diuidendis reb ecclesiarũ suspicio¬
ne dudũ c̃ceptã poenitus amoueremꝰ: statui¬
mus uut nequenr̃is neque filiorũ etđo dispensante
suc ces sorũ nr̃orũ temporib quinrãm ul ꝓoge¬
nitorũ nr̃orũ uoluntatẽ uł exemplũ imitari
uoluerint nullã poenitus diuisionẽ autiac¬
turam patiant᷑¬
tes ut indi nomine scã eccła suonare libe¬
rius potiretur adsensũ ordini eccłãstico
p̃buimꝰ ut scilic& epi perelectionẽ clericorũ
et populorũ secđm̃ statuta canonũ. deꝓpria
dio cesi remota ꝑsonarũ et munerũ acceptio¬
nae obuitae meritũ et sapientiae donũ eli¬
gantur: ut exemplo et uerbo sibi subiectis
GOTIS PRO CANONICA IPRORESSIO
uia uera ꝓfessio canonica amultis partim
ignorantia partim desidia dehones tabat᷑
Uopere p̃ciũ duximꝰ dõ annuente apud sacrũ

Expanded text:
onia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus Ecclesiae suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus ut neque nostris, neque filiorum, et, Deo dispensante, successorum nostrorum temporibus, qui nostram vel progenitorum nostrorum voluntatem vel exemplum imitari voluerint, ullam penitus divisionem auturam patiatri, ut in Dei nomine sancta ecclesia suo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, ut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi, remota personarum et munerum acceptione, ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis vero canonica professioica professio a multis, partim ignorantia, partim desidia, dehonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
uł humanae hoc malũ radicitus ãputet᷑
cuit nobis etiã desacris canonib qualit̃
obseruandũ sit hic inferre: detẽ pore
uelandarũ puellarũ inafricano c̃cilio capi¬
tulo .xuiͦ  continetur. ut ñ ante xxv
annos c̃secrentur: Itẽ ineodem c̃cilio capitulo
.xCIII. De uirginib: uelandis ita continetur
Itẽ placuit quicũq ep̃orũ necessitate peri¬
clitantis pudititiae uirginalis cũsuł petitor
potens uł raptor aliquis formidat᷑ uł etiã
aliquo mortis periculoso scrupulo conpunc¬
ta fuerit neñ uelata moriat᷑. autexĩentib
parentib aut his adquorũ curã pertinet uela¬
uerit uirginẽ seu uelauit antexxu sãnos
aetatis: Nei obsit c̃ciliũ qđ deisto annorũ
numero constitutũ. ẽ: unde colligit᷑ quod
uxta priorẽ sanctionẽ uirgines .xxuaeta¬
tissuae anno rite sc̃secrande sint. quod si p̃¬
mis se neces sitates ante id fieri conpellant.

Expanded text:
vel humanae hoc malum radicitus amputeturvel humanae hoc malum radicitus amputeturcuit nobis etiam de sacris canonibus qualiter observandum sit hic inserere. De tempore velandarum puellarum in Africano concilio capitulo 16 continetur, ut non ante vannos consecrentur. Item in eodem concilio, capitulo 93, de virginibus velandis ita continetur: Item placuit, ut quicumque episcoporum necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut his ad quorum curam pertinet, velaverit virginem seu velavit ante 25 annos aetatis, non ei obsit concilium, quod de isto annorum numero constitutum est. Unde colligitur, quia iuxta priorem sanctionem virgines 25 aetatis suae anno rite consecrandae sint; quod si praemissae necessitates ante id fieri compellant,
Abbreviated transcription (Latin):
tu ut raptor publica paenitentia mult¬
tur. rapte uero sisponsus ea recipere nolu
erit et ipsa eodẽ crimi ni c̃sentiens ñ fuit
licencia nubendi aluñneget᷑. Quod sietis¬
sa c̃sensit ssimili sentenciae subiaceat
Quodsipo Et haec seconiungere p̃sumpserũ
utetanathematitentur Sebo d¬
his uero quisacris uirginib seso ciat¬
ita indecretis papae gelasu: cap̃rx
se quos dã sociare cognouimꝰ. et posł
dicatũ dõ ꝓpositũ incesta federa sacn¬
legaq mis cere. quos ꝓtiñ aequums
a sacra cõmunione/ detrudi et nis i publicã iq
egerint penitenciã : omnino in recipi: Aut hiscer¬
teuiaticũ descło transeuntib sitamen paenitue¬
rint  ñ neget᷑: Siuero de copulationae sacrarũ
uirginũ tam seuere feriuntur : quanto seue¬
rius feriendis̃ quieas rapiunt. Ideosicut p̃mis¬
sũle neces seẽ. ut abomnib in xp̃iana religio¬
ne c̃sis tentib rigore auctoritatis diuinae

Expanded text:
tu, ut raptor publica poenitentia multtu, ut raptor publica poenitentia multetur, raptae vero, si sponsus recipere noerit et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsa consensit, simili sententia subiaceat. Quod si post haec se coniungere praesumpserint, uterque anathematizentur. 100. Dhis, qui sacris virginibus se sociantita in decretis papae Gelasii capitulse quosdam sociare cognovimus et post dicatum Deo propositum incesta federa sacrilegaque miscere; quos protinus aequum a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatamque egerint poenitentiam, omnino non recipi. Aut his certe viaticum de seculo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo, sicut praemissum est, necesse est, ut ab omnibus in christiana religione consistentibus rigore auctoritatis divinae
Abbreviated transcription (Latin):
inserendũ neces sariũ duximus quatenꝰ omnib
pateat quantũ malũ sit: etñsolũ humana
sedetiã diuina uictoritate constricti. ab
hinc hocmalũ caueat᷑. DePUILLISRA¬
LS NECDUI DESBON SATIS
epuellis raptis necdũ desponsatis
in concilio calcedonensi. ubi. dcxxx
patres ad fuer̃ capitulo xxxuiii. itahabet᷑
eos quira piunt puellas sub nomine simulba¬
tandi. cooperantes et conibentes raptorib
decreuit scã sinodus siquide clericis decidan
graduꝓprio siuerolaici anathe mati tentur
Quibi uerbis apertedat᷑ intellegi qualit̃ hue
mali auctores dãpnandis. quando particips
etc̃hibentes tanto anathemate feriunt᷑ :
etiuxta canonic̃a auctoritatẽ. ad coniugu
legitima raptas sibi iure. uindicare nulli
ita in concilio ancirano. cap̃ alegitꝰ
placuit erui et eis reddi quib ante fuer
desponsate etiã sieis araptorib uis in lata
constiterit ꝓ in destatũ est a sacro conuer¬

Expanded text:
inserendum necessarium duximus; quatenus omnibus inserendum necessarium duximus; quatenus omnibus pateat quantum malum sit, et non solum humana, sed etiam divina auctoritate constricti ab hinc hoc malum caveatur. 98. De puellis raptis necdum desponsatis. e puellis raptis necdum desponsatis, in concilio Chalcedonensi, ubi 630 patres fuerunt, capitulo 38 ita habetur: Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes et conibentes raptoribus, decrevit sancta sinodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi qualiter huius mali auctores dampnandi sunt, quando participes et conibentes tanto anathemate feriuntur, et iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullateita in cplacuit erui et eis reddi quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum est a sacro conven
Abbreviated transcription (Latin):
sit mmportuna uł onerosa dune t ittic
DENDIS ETPUELLIS UELANDIS
epueri sine uoluntate parentũ tonsuren¬
Ut uł puelle uelentur modis omnib: inhi¬
bitũ est et qui hoc facere tẽptauerit mulcta que
incapitulis legis mundanea nobis constitutis
sicut acteñ in discrete uelent/ sed sut
trigintadies postdeces sũ uirissui ex pec¬
tent.et post tricesimũ diem perc̃siliũ episui
sacerdotũ suorũq parentũ atq: amico¬
rũ id qđ e ligere debent eligant . etquiasa
cro conuentu rogati ut hi qui publicã ger̃
paenitentiã. et feminae quae uiros amittunt
nr̃a auctoritate donecdeliberent quidagant
cue. ant᷑ specialit̃ ꝓhis capitula fieri s et legis
mundanae capitulis inserenda decreuimꝰ:
DER APTISPENDECARŨ RABTORIB
craptis uero et deraptorib quã quã spe¬
cialit̃ decreuissemꝰ quidpati debeant
quihoc nefas deinceps facere tẽptauerint
quid tamen suꝑhis sacricanones p̾cipiant hic

Expanded text:
sit importuna vel onerosa. 20. Ne pueri sit importuna vel onerosa. 20. Ne pueri dendis et puellis velandis. Ne pueri sine voluntate parentum tonsurenvel puellae velentur, modis omnibus inhibitum est. Et qui hoc facere tentaverit, multam, quae in capitulis legis mundanae a nobis constituta sicut actenus indiscrete velent, sed ut triginta dies post decessum viri sui expectent, et post tricesimum diem per consilium episcsacerdotum suorumque parentum atque amicorum, id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro conventu rogati, ut hi qui publicam gerebant poenitentiam, et feminae quae viros amittebant, nostra auctoritate, donec deliberent quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri et legis mundanae capitulis inserenda decrevimus. 97. De raptis et de earum raptoribus. De raptis vero et de raptoribus quamquam specialiter decrevissemus, quid pati debeant qui hoc nefas deinceps facere temptaverint, quid tamen super his sacri canones praecipiunt hic
Abbreviated transcription (Latin):
indis crete habitare ꝑmittunt : et ꝓpt̃hoc
nale opinionis suspicione deno tantur ut
side inceps ad moniti ñ secorrexerint: uł ut
contetores . sacrorũ canonũ : canonica in ut¬
prbis quiaccipiendi crismatis gracia
adciuitates incaenadñi uenire solitiera
sanccitũ ẽ ut dehis qui longe positiĩ deoc¬
to uł decẽ unus abep̾o eligatur qui acceptũ
cris masibi et sociis suis diligent̃ ꝑferat: hu
uero quiñ longius aciui tate quã quat tuor
aut quinq: milib habitant: more solito ad
accipiendũ chrisma ꝑseueniant: Discendi
uerbi gracia: alio qua tragefimali tẽpore
ad ciuitates conuocentur : DeRACMCAII
euero ep̃ioccasionae p̃dicandi aut con¬
firmandi oneriseent populis a nobis ad¬
moniti pollicitis sede inceps hoc cauere e teo
tẽpore suũminis teriũ inquantũ facultas
dabat᷑ ex equi: quo eorũ ꝓfectio quantũ ini¬
lis erat his quib ꝓdesse possie et debẽa u

Expanded text:
indiscrete habitare permittunt, et propter hoc indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invecs qui accipiendi chrismatis gratia ad civitates in coena Domini venire soliti erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque milibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero gratia alio, non quadragesimae, tempore ad civitates convocentur. 19. Ne vero episcopi occasione praedicandi aut confirmandi oneri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore suum ministerium, in quantum facultas dabitur, exequi, quo eorum profectio, quantum in illis erat, his quibus prodesse possunt et debent, non