comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam uerecundie ꝑcitur ꝙͣ fame prouidetur.
Quid sapientius: Quid digniꝰ diuina ꝓ¬
uidentia. Uno tali consilio secrett estibus
et admittitur testis. et excluditur hostis. et
integtra seruatur fama uirgiis mr̃is. Alioqͥn
qñ peꝑcisset iustus adultere: Scriptũ est añt.
Ioseph aũt uir eius cũ esset iustus. et nollet
eam traducẽ. uoluit occulte dimittẽ eam.
Bene cũ esset iustus. noluit eam traducere.
quia siait nequaꝙͣ iustus eẽt. si cognitam
ream consensisset. sic nichilominꝰ iustus nõ
esset. si probatam ĩnoxiã condẽnasset. Cũ
eam: Accipe et in hoc nõ meã sed patrum
sñam. Propter hoc ioseph uoluit dimittẽ
eam. ꝓpter quod et petrus dnn a se repelle¬
bat dicens. exi a me dnẽ. quia homo pctõr
sum. ꝓpter quod et centurio a domo sua eũ
prohibebat cũ diceret. dñe. non sum dignus
ut intres sub tectum meũ. Ita ergo et ioseph

Expanded text:
tam verecundiae parcitur, quam famae providetur. tam verecundiae parcitur, quam famae providetur. Quid sapientius, quid dignius divina providentia? Uno tali consilio secretis coelestibus et admittitur testis, et excluditur hostis, et integra servatur fama Virginis matris. Alioquin quando pepercisset justus adulterae? scriptum est autem: Joseph autem vir ejus, cum esset justus et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam . Bene, cum esset justus, noluit eam traducere: quia sicut nequaquam justus esset, si cognitam ream consensisset; sic nihilominus justus non esset, si probatam innoxiam condemnasset. Cum it dimittere eam? Accipe et in hoc non meam, sed Patrum sententiam. Propter hoc Joseph voluit dimittere eam, propter quod et Petrus Dominum a se repellebat, dicens: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum : propter quod et Centurio a domo sua eum prohibebat, cum diceret: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum . Ita ergo et Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩam. spalem uincẽ maliciã. quo nõ solum
attingeret a fine usq ad finẽ fortiter. sed et dis¬
poneret oĩa suauiter. Actingit autẽ a fineusqz
ad finẽ. idest a celo usq infernũ. Si ascendero
inquit in celũ. tu illic es. si descendero ĩ infer¬
nũ. ades. Utrobiq uero fortiter. qñ et de suꝑ¬
nis expulit suꝑbũ: et apud inferos spoliauit
auarũ. Cõueniens ergo erat et suauiter
quatinus et illinc deiciens inquietũ reliquos
in pace firmaret. et huc debellaturꝰ inuidum
prius nobis sue hũilitatis et mãsuetudinis
necessariũ exemplũ relinqueret. sic qz mirabli
fieret moderamine sapĩe. ut et suis suauis et
hostibus fortis appareret. Quid emĩ ꝓdesset
diabolũ a deo uinci nobis manẽtibꝰ suꝑbis :
Necessario hic desponsata est maria ioseph.
quando per hoc. et a canibus scm̃ abscondit᷑.
et a sponso uirginitas cõprobat᷑. et iurginis

Expanded text:
Sapientiam spiritualem vincere malitiam, quo non solum Sapientiam spiritualem vincere malitiam, quo non solum attingeret a fine usque ad finem fortiter, sed et disponeret omnia suaviter . Attingit autem a fine usque ad finem, id est a coelo usque ad infernum. Si ascendero, inquit, in coelum,tu illic es: si descendero in infernum, ades . Utrobique vero fortiter, quando et de supernis expulit superbum, et apud inferos spoliavit avarum. Conveniens ergo erat ut suaviter quatenus et illinc dejiciens inquietum, reliquos in pace firmaret, et hic debellaturus invidum, nobis prius suae humilitatis et mansuetudinis valde necessarium exemplum relinqueret: sicque mirabili fieret moderamine sapientiae, ut et suis suavis, et hostibus fortis appareret. Quid enim prodesset diabolum a Deo vinci, nobis manentibus superbis? Necessario igitur desponsata est Maria Joseph, quando per hoc et a canibus sanctum absconditur, et a sponso virginitas comprobatur, et Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
opus suũ facere uellet impediri posse ab illo
metueret. sed quia ip̃e qui non solũ potẽter.
sed etiam sapienter quecũqz uoluit fecit: sicut
in oĩbus suis oꝑibus quasdam reꝵ uel ten¬
poꝵ congruentias. ꝓpter ordinis pulcritudi¬
nem seruare consuenit. ita in hoc quoqz tã
magnifico oꝑe suo. nr̃e uidelicet reꝑationis.
non tantũ potentiã. sed et prudentiã suã¬
ostendere uoluit. et quãꝙͣ illud aliter quõ
uellet ꝑficere potuisset. placuit ei tamen eo
potius et modo et ordine hoĩem sibi recõci¬
liare. quo nouerat cecidisse. ut sicut diabolꝰ
prius feminã seduxit. et postmodũ uirũ per
feminã uicit. ita a fẽma prius uirgine sedu¬
ceretur. et post auiro xp̃s aꝑte debellaretur.
quatinus malicie fraudi. dum ars pietatis
illuderet. ac maligni fortitudinẽ xp̃i uirtꝰ
conterẽt. diabolo deus. et prudentior appare¬
ret et fortior. Ita quippe decuit incarnatuã

Expanded text:
opus suum facere vellet, impediri posse ab illo opus suum facere vellet, impediri posse ab illo metueret: sed quia ipse, qui non solum potenter, sed etiam sapienter quaecunque voluit fecit, sicut in omnibus operibus suis quasdam rerum vel temporum congruentias propter ordinis pulchritudinem servare consuevit, ita in hoc quoque tam magnifico opere suo, nostrae videlicet reparationis, non tantum potentiam suam, sed et prudentiam ostendere voluit. Et quanquam illud aliter, quomodo vellet, perficere potuisset; placuit ei tamen eo potius et modo, et ordine hominem sibi reconciliare, quo noverat cecidisse: ut, sicut diabolus prius seduxit feminam, et postmodum virum per feminam vicit, ita prius a femina virgine seduceretur, et post a viro Christo aperte debellaretur: quatenus malitiae fraudi dum ars pietatis illuderet, ac maligni fortitudinem Christi virtus contereret, diabolo Deus et prudentior appareret et fortior. Ita quippe decuit incarnatam
Abbreviated transcription (Latin):
millo. custitatis in illa. ueritutẽ insuspicio¬
nẽ adduce̾. Sed ualde prudenter et pie per
suspicio. firma sit certitudo. Nã et de filii re¬
surrectione citius quidẽ ego qui infirmus
sum crediderim thome dubitanti et palpã¬
ti ꝙͣ cephe audienti et credenti: et de matris
continẽtia facilius sponso eius custodienti
et expienti. ꝙͣ ipsi quoq uirgini desola sua
conscientia se defendenti. Dic queso quis
eam uidens non desponsatã t grauidam.
Non aũt decebat hoc dici de mr̃e dñi. Tole¬
rabilius uero atq honestius fuit putari
ad tempus xpm̃ de cõiuctio fuisse natũ. qͣr
de forncatione. Sed non poterat inq̃t dens
aptũ aliqd̾ ostende̾ signũ que iuidel fieret.
ut eius nec ortus infamaret᷑. nec mr̃ crimi¬
naretur. Poterat utiqz. Sed non poterat
latere demones qd̵ sarent hoĩes. O portebat
autẽ a principe mũdi aliꝙͣdiu celari diui¬
in consilii sacramentũ. non ꝙ deus si palã

Expanded text:
in illo, castitatis in illa, veritatem in suspicioin illo, castitatis in illa, veritatem in suspicionem adducere: sed valde prudenter et pie factsuspicio, firma sit certitudo. Nam et de Filii resurrectione citius quidem ego, qui infirmus sum, crediderim Thomae dubitanti et palpanti, quam Cephae audienti et credenti: et de Matris continentia facilius sponso ejus custodienti et experienti, quam ipsi quoque Virgini de sola sua conscientia se defendenti. Dic, quaeso, quis 741 eam videns non desponsatam et gravidam, Non autem decebat hoc dici de Matre Domini. Tolerabilius vero atque honestius fuit putari ad tempus Christum de conjugio fuisse natum, quam de fornicatione. 13. Sed non poterat, inquis, Deus apertum aliquod ostendere signum, quo videlicet fieret ut ejus nec ortus infamaretur, nec mater criminaretur? Poterat utique; sed non poterat latere daemones, quod scirent homines. Oportebat autem a principe mundi aliquandiu celari divini consilii sacramentum: non quod Deus, si palam
Abbreviated transcription (Latin):
non nniptura. Nũquid uel hoc casu factũ
quis dixerit. Non est casu factũ qd̾ rõnabłii
causa cõmendat. cã ualde utilis et nccͣia.
et duum prorsus adĩuentione consilii digna.
Dicam qd̾ michi ĩmo qd̾ ante me patribus
iusũ fuit. illa utiq fuit rõ desponsationis
marie. et que dubitationis thome. Mos
siquidẽ erat iudeoꝵ ut a die desponsatioma
sue usq ad tempus nuptiaꝵ. sponsir sponse
traderentur custodiende. qͣtinus eaꝵ ip̃i. eo
sibi pudiaciam curiosius seruarent. quo sibi
ip̃i fideliores existerent. Sicut igit᷑ thomaꝵ
dubitando. palpando constantissimꝰ factꝰ ẽ
Dĩce confessor resurrectionis. ita et iosephina¬
riã sibi desponsando eius cõuersationẽ in tẽꝑe
custodie studiosius cõprobando. factus est
pudicicie fidelissimus testis. Pulchra utri¬
usq rei cõueĩentia. Et dubitatio thome. et
desponsatio marie. poterant quidẽ simul
nobis laqueũ erroris inicere. fidei uidelicet

Expanded text:
non nuptura. Nunquid vel hoc casu factum non nuptura. Nunquid vel hoc casu factum quis dixerit? Non est casu factum, quod rationabilis causa commendat, causa valde utilis et necessaria, et divini prorsus adinventione consilii digna. Dicam quod mihi, imo quod ante me Patribus visum fuit. Illa utique fuit ratio desponsationis Mariae, quae et dubitationis Thomae. Mos siquidem Judaeorum erat, ut a die desponsationis suae, usque ad tempus nuptiarum, sponsis sponsae traderentur custodiendae: quatenus earum ipsi eo sibi pudicitiam curiosius servarent, quo sibi ipsi fideliores existerent. Sicut ergo Thomas dubitando, palpando, constantissimus factus est Dominicae confessor resurrectionis, ita et Joseph Mariam sibi desponsando ejusque conversationem in tempore custodiae studiosius comprobando, factus est pudicitiae fidelissimus testis. Pulchra utriusque rei convenientia: et dubitatio Thomae, et desponsatio Mariae. Poterant quidem similis erroris laqueum nobis injicere, fidei videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo est concipiens deũ. Uides ꝙͣ pulcre
et concorditer sanctoꝵ mira facta et mistica
dicta sibi iuicẽ concinũt: Uides ꝙͣ stupen¬
dũ sit hoc unũ de nirgine et in u̾tine factũ
miraculũ. ꝙ tot mirãcula p̃uenerũt: tot
oracula promiserũt: Unus nimirũ fuit
et temꝑibus. eandem rẽ diuersi. nõ diuerso
spũ. et preuiderũt et predixerũt. Qd moisi
mõstratũ in rubo et igne. aaron in iuriga
et flore. gedeom in uellere et roie. hoc aꝑte sa¬
lomon preuidit in forti muliere. et eiꝰ precio.
aꝑtius ieremias p̃cinit de femĩa et uiro. aꝑ¬
tissime ysaias declarauit de uirgine et deo. ga¬
briel tandẽ exhibuit ipãm uirgniẽ salutũdo.
est ait gabriel angelus a deo ad uirginem
desponsatam ioseph. Ad uirginẽ inquit des¬
ponsatũ. Quare desponsatã. Cũ esset inꝙͣ
uircto electa. ut ostensũ est. u̾go cõceptura
ati paritura: mirũ cur desponsata fuerit

Expanded text:
Virgo est concipiens Deum. Vides quam pulchre Virgo est concipiens Deum. Vides quam pulchre et concorditer sanctorum mira facta et mystica dicta sibi invicem concinant. Vides quam stupendum sit hoc unum de Virgine et in Virgine factum miraculum, quod tot miracula praevenerunt, tot oracula promiserunt. Unus nimirum fuit et temporibus, eamdem rem diversi, non diverso spiritu et praeviderunt, et praedixerunt. Quod Moysi monstratum est in rubo et igne, Aaroni in virga et flore, Gedeoni in vellere et rore; hoc aperte Salomon praedixit in forti muliere et ejus pretio; apertius Jeremias praecinuit de femina et viro, apertissime Isaias declaravit de Virgine et Deo, Gabriel tandem exhibuit ipsam Virginem  Virginem est, ait, angelus Gabriel a Deo ad Virginem, desponsatam Joseph. 12. Ad Virginem, inquit, desponsatam. Quare desponsatam? Cum esset, inquam, virgo electa, et, ut ostensum est, virgo conceptura, virgo paritura, mirum cur desponsata fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Tu homo cũ proficis. nec qñ nec ꝙͣtũ
uis proficis. sed te nesciente tuus ꝓfectus mo¬
deratur. tua uita disponitur. At uero puer
uolebat sapientior. quando et quibꝰ uolebat
sapientissimꝰ apꝑebat. quãꝙͣ inse nũꝙͣ eẽt
nisi sapientissimus. Similiter et cũ semꝑ
cũ grã plenus fuisset. siue qm apd̾ deũ.
siue quã apud homines hr̃e deberet. ꝓ suo
tamen arbitrio. eã nũc plus. nũc minꝰ osten¬
tabat. prout c̾nentiũ. uel mĩtis congrue̾. uł
saluti expedire sciebat. Constat ergo qͥa sẽꝑ
iħs uirilẽ animũ hũit et si semꝑ in corꝑe
uir non apparuit. Cur deniq dubito uirũ
uide si non etiam hanc Ieremie nouitatẽ
ysaias luadissime aperit. et qui nouos suꝑiꝰ
aaronicos flores exposuit Ecce inqͥt uirgo
concipiet et pariet filiũ. En habes feĩam
scilicet uirginẽ. uis et de uiro audire qͥ sit:
Et nocabitur ait nomẽ eius emanuel. Idest
nobiscũ deus. femina itaq circũdans uirũ.

Expanded text:
retur. Tu, homo, cum proficis, non quando, nec quantum vis proficis: sed te nesciente tuus moderatur profectus, tua vita disponitur. At vero puer volebat sapientior, quando et quibus volebat sapientissimus: quanquam in se nunquam esset nisi sapientissimus. Similiter et cum semper omni gratia plenus fuisset, sive quam apud Deum, sive quam apud homines habere deberet, pro suo tamen arbitrio eam nunc plus, nunc minus ostendebat, prout cernentium vel meritis congruere, vel saluti expedire sciebat. Constat ergo quia semper Jesus virilem animum habuit, etsi semper in corpore vir non apparuit. Cur denique dubito virum 11. Sed vide si non etiam hanc Jeremiae novitatem Isaias lucidissime aperit, qui et novos superius Aaronicos flores exposuit. Ecce, inquit, virgo concipiet, et pariet filium. En habes, feminam, scilicet Virginem. Vis et de viro audire quis scit? Et vocabitur, ait, nomen ejus Emmanuel, id est, Nobiscum Deus . Femina itaque circumdans virum,
Abbreviated transcription (Latin):
respice ad mariã. Si criminũ ĩmanitate
turbatus. conscientie feditate confusus. iu¬
dicii horrore ꝑterritus. baratro incipias
absorberi tristicie. desperationis abysso: cogi¬
ta mariam. In ꝑiculis. in angustiis. ĩ rebꝰ
dubiis. cocita mariã. mariã inuoca. non
recedat ab ore. non recedat a corde. et ut ĩpe¬
tres eius orõms suffragiũ ne deseras cõuer¬
sationis exemplũ. Ipãm sequẽs nõ deui.
ipãm rogans nõ desperans. ipãm cogitãs
non errãs. Ipsa tenente nõ corruis. ipsa
protegente non metuis. ip̃a duce nõ fatiga¬
ris. ipsa ꝓpicia ꝑuenis. et sic in temetipso
exꝑiris ꝙͣ merito dictũsit. et nomen u̾ginis
maria. Sed iam modice pausandũ est. ne
et nos in transitu claritatem tanti luminis
est nos hic esse. et libet dulciter cõtemplari
in silẽcio quod laboriosa non sufficit ex pli¬
care locucio. Interim aũt ex deuota scĩtillãtis

Expanded text:
respice ad Mariam. Si criminum immanitate respice ad Mariam. Si criminum immanitate turbatus, conscientiae foeditate confusus, judicii horrore perterritus, barathro incipias absorberi tristitiae, desperationis abysso; cogita Mariam. In periculis, in angustiis, in rebus dubiis, Mariam cogita, Mariam invoca. Non recedat ab ore, non recedat a corde; et ut impetres ejus orationis suffragium, non deseras conversationis exemplum. Ipsam sequens non devias: ipsam rogans non desperas: ipsam cogitans non erras. Ipsa tenente non corruis; ipsa protegente non metuis; ipsa duce non fatigaris; ipsa propitia pervenis: et sic in temetipso experiris quam merito dictum sit, Et nomen Virginis Maria. Sed jam modice pausandum est, ne et nos in transitu claritatem tanti luminis onum est nos hic esse : et libet dulciter contemplari in silentio, quod laboriosa non sufficit explicare locutio. Interim autem ex devota scintillantis
Abbreviated transcription (Latin):
minuit claritatẽ: nec uirgini filius inte¬
gritatẽ suã. Ipã ergo est nobilis illa stella
ex iacob orta. cuiꝰ radius uniu̾sũ mũdum
illuminat. cuiꝰ splendor et p̃fulget ĩsuꝑnis.
et inferos penetrat. terras etiã plustrans
et calefaciens magis mẽtes ꝙ̃ corꝑa. fouet
uirtutes excoquit uicia. Ip̃a inꝙͣ est p̃cla¬
ra et eximia stella suꝑ hoc mare magnũ
et spaciosum nccͣio subleuata. micans mitis
illus trans exemplis. O quisqͥs te ĩtelligis
in huiꝰ seculi profluuio. magis inter pro¬
cellas et tempestates fluctuare ꝙͣ ꝑ terrã
ambulare. ne au̾tas oculos in fulgore huiꝰ
sideris. si nõ uis obrui procellis. Si insurgãt
uenti temptationũ. si incurras scopulos
tribulationũ. respice stellã. uoca mariã.
Siactaris suꝑbie undis. si ambicionis. si de¬
tractionis. si emulationis. respice stellam.
uoca mariã. Si iracundia. aut auaricia.
carnis illecebra. nauiculã concusserit mẽtis.

Expanded text:
minuit claritatem, nec Virgini Filius suam inteminuit claritatem, nec Virgini Filius suam integritatem. Ipsa est igitur nobilis illa stella ex Jacob orta, cujus radius universum orbem illuminat, cujus splendor et praefulget in supernis, et inferos penetrat: terras etiam perlustrans, et calefaciens magis mentes quam corpora, fovet virtutes, excoquit vitia. Ipsa, inquam, est praeclara et eximia stella, super hoc mare magnum et spatiosum necessario sublevata, micans meritis, illustrans exemplis. O quisquis te intelligis in hujus saeculi profluvio magis inter procellas et tempestates fluctuare, quam per terram ambulare; ne avertas oculos a fulgore hujus sideris, si non vis obrui procellis. Si insurgant venti tentationum, si incurras scopulos tribulationum, respice stellam, voca Mariam. Si jactaris superbiae undis, si ambitionis, si detractionis, si aemulationis; respice stellam, voca Mariam. Si iracundia, aut avaritia, aut carnis illecebra naviculam concusserit mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
festauit. et dedit illi nõ ignarũ esse misterii.
quod nemo principũ huiꝰ seculi agnouit.
Cui deniq datũ qd̾ multi reges et ꝓphẽ cũ
uellent uidere non uiderũt. et audire nõ au¬
dierunt. non solũ udere et audire. sed etiant
portare. deduce̾. amplecti. Deosculari. nutrire.
et custodire. Non solũ tantũ autẽ ioseph. sed
et maria descendisse credenda est de domodd̃.
Alioq̾n non fuisset desponsata uiro de domo
dauid: si nõ esset et ip̃a de domo dd̾. amboqͥ
erant de domo dd̾: sed in altera completa est
ueritas quã iurauit dñs dd̾. altero tantũ.
conscio et teste adimplete promissiomis. In fine
aũt uersus. Et nomẽ inquit uirginis maria.
Loquani᷑ pauca suꝑ hoc noĩe quod interp̃¬
de cõuenienter aptatur. Ipsa nãq aptissime
sideri comꝑatur. quia sicut sine corruptione
sidus suũ emittit radiũ sic absq sui lesione
uirgo ꝑturit filiũ. Nec sideri radius suã

Expanded text:
festavit, et dedit illi non ignarum esse mysterii, festavit, et dedit illi non ignarum esse mysterii, quod nemo principum hujus saeculi agnovit: cui denique datum est quod multi reges et prophetae, cum vellent videre, non viderunt; audire, et non audierunt; non solum videre et audire, sed etiam portare, deducere, amplecti, deosculari, nutrire et custodire. Non tantum autem Joseph, sed et Maria descendisse credenda est de domo David. Alioquin non fuisset desponsata viro de domo David, si non esset et ipsa de domo David. Ambo igitur erant de domo David; sed in altera completa est veritas, quam juravit Dominus David, altero tamen conscio et teste adimpletae promissionis. 17. In fine autem versus, Et nomen, inquit, Virginis Maria. Loquamur pauca et super hoc nomine, quod interprde convenienter aptatur. Ipsa namque aptissime sideri comparatur; quia, sicut sine sui corruptione sidus suum emittit radium, sic absque sui laesione virgo parturit filium. Nec sideri radius suam
Abbreviated transcription (Latin):
megipto portauit. Ille dño suo fidẽ seruaus.
dñe uoluit cõm̃sceri. iste dnãm suã dm̃ sui
mrẽm uirginẽ agnoscens. et ip̃e contpieni.
fide hr custodiendã. Illidata est intelligentia
ministera somnioꝵ stidatũ est conser
fieri. utq ꝑtiapen celestiũ sacranientoꝵe Ille¬
frumẽta seruauit. nõ sibi sed om̃ĩ populor
iste panẽ iuinũ ecelo seruandũ accepit turii
sibi qpͣtoti mũdo. Non est dubiũ quin bonꝰ
et fidelis homo fuerit iste ioseph. cui mr̃ despõ¬
sata est saluatoris. Fidelis inꝙͣ seruus et pru¬
dens quẽ constituit dñs sue mr̃is solaciũ. huc
gia stirpe descendit. uir iste ioseph: nobilis
genere. mente nobilior. Plane filius dd̾. nõ
degenerans a prẽ suo dd̾. prorsus inꝙͣ filiꝰ dd̾.
non tñi carne. sed fide. sed sanctitate. sed deuo¬
tione. Quẽ tanꝙͣ alterũ dauid dominꝰ ĩueĩt
scd̾m corsuũ. cui tuto cõmitteret secretissimũ.
alteri dd̾incerta et occulta sapientie sue mani-¬

Expanded text:
egyptum portavit . Ille domino suo fidem servans, dominae noluit commisceri : iste dominam suam, Domini sui matrem, virginem agnoscens, et ipse continens fideliter custodivit. Illi data est intelligentia in mysteriis somniorum : isti datum est conscium fieri atque participem coelestium sacramentoervavit non sibi, sed omni populo : iste panem vivum e coelo servandum accepit tam sibi quam toti mundo. Non est dubium quin bonus et fidelis homo fuerit iste Joseph, cui Mater desponsata est Salvatoris. Fidelis, inquam, servus et prudens, quem constituit Dominus suae matris solatium, suae gia stirpe descendit vir iste Joseph, nobilis genere, mente nobilior. Plane filius David, non degenerans a patre suo David. Prorsus, inquam, filius David, non tantum carne, sed fide, sed sanctitate, sed devotione: quem tanquam alterum David Dominus invenit secundum cor suum, cui tuto committeret secretissimum aam 743 alteri David incerta et occulta sapientiae suae mani
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ u̾gine fecunditatẽ. imitamini oẽs hoĩes deima¬
tris hũilitatẽ. honor atesanctiangeli nr̃i regis
matrem. qui nr̃e adoratis uirginis prolem.
ip̃m utiq nr̃m pariter ac nr̃m regemi. nr̃i
generis reꝑatorẽ nr̃e ciuitatis instauratorẽ.
Cuius apud nos tam sublimis. inter nos
tã hũilis. a nobis pariter et a uobis detur et
dignitati debita reuerentia. et dignatiom ho¬
nor et gloria in secula seculoꝵ Amen. Explict¬

Expanded text:
in virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Main virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Matris humilitatem. Honorate, sancti Angeli, vestri Regis Matrem, qui nostrae adoratis Virginis Prolem, ipsum utique nostrum pariter ac vestrum regem, nostri generis reparatorem, vestrae civitatis instauratorem. Cujus apud vos tam sublimis, inter nos tam humilis, a vobis pariter, et a nobis detur et dignitati debita reverentia, et dignationi honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
sincularis u̾ginitas.qm nõ temerauit. sed
honorauit fẽcunditas. et nichilominꝰ spãlis
hiũlitas. quã non abstulit. sed extulit fecũda
uirginitas. et incõꝑabilis prorsus fecũditas.
quã u̾ginitas simul comitat᷑ et hũilitas
Quid hoꝵ non mirabile: Quid nõ incõꝑa¬
bile: Quid nõ singulare. Mirũ uero si non
hesitas in eoꝵ ponderatione qͥd tua iudices
dictmꝰ admiratione. utrũ iudelicet potius stupẽda
sit fecũditas in u̾gine an in mrẽ integritas.
sublimitas in prole. an cũ tanta sublimitate hu¬
militas. nͥ ꝙ indubitanter hoꝵ singłis p̃ferẽda
sunt simul cũcta. et incõꝑabilr̃ excellentius est
atq felicius omĩa ꝑcepisse ꝙͣ aliꝙͣ. Et qͥd mirũ
si deus qui mirabilis legit᷑ et cerinit᷑ in scĩs suis:
mirabiliorẽ se exhibuit in mr̃ẽ sua: Uenera¬
mini ergo cõiuges in carne corruptibili carmis
integritatẽ: miramini etiam uos sacre u̾gines

Expanded text:
singularis virginitas, quam non temeravit, sed singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virginitas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non haesitas in eorum ponderatione, quid tua judices dignius admiratione, utrum videlicet potius stupenda sit fecunditas in virgine, an in matre integritas; sublimitas in prole, an cum tanta sublimitate humilitas: nisi quod indubitanter horum singulis praeferenda sunt simul cuncta, et incomparabiliter excellentius est atque felicius, omnia percepisse, quam aliqua. Et quid mirum si Deus, qui mirabilis legitur et cernitur in sanctis suis , mirabiliorem se exhibuit in Matre sua? Veneramini ergo, conjuges, in carne corruptibili carnis integritatem: miramini etiam, vos sacrae virgines,
Abbreviated transcription (Latin):
potes forsitan sequi eũ. quocũq ierit. dignare
uel sequi quo tibi condescendit. Hoc ẽ si nõ po¬
tes sublimẽ incedere semitã uirginitatis. seq̃re
uel deũ ꝑ tutissimã uiã hũilitatis. Acuiꝰ recti¬
tudine si qui etiam de uirginibꝰ deuiauerint.
ut uerũ fatear. nec ip̃i sequũt᷑ agnũ quocũq
ierit. Seqͥtur quidẽ agnũ coiquinatꝰ et hu¬
milis. sequit᷑ et uirgo suꝑbus. sed neuter qͦcũ¬
q ierit. quia nec ille ascende̾ potest ad mũdiciã
agni qui sine macula est. nec is ad eiusdem
mansuetudinẽ descendẽ dignat᷑. quia scilicet
non corã toudente. sed corani occidente se obiu¬
tuit. At tñ salubriorẽ elegit sequẽdi partẽ in
huilitate pctõr. ꝙͣ in u̾ginitate suꝑbꝰ. cũ illius
ĩnundiciã sua hũilis satisfactio purget. et huiꝰ
pudiciciam suꝑbia ĩqͥnet. Sed felix maria cui
nec hũilitas defuit nec uirginitas. Et quidẽ

Expanded text:
potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit. Hoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginitatis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si qui etiam de virginibus deviaverint, ut verum fatear, nec ipsi sequuntur Agnum quocunque ierit. Sequitur quidem Agnum coinquinatus humilis, sequitur et virgo superbus; sed neuter quocunque ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem mansuetudinem descendere dignatur, quia scilicet non coram tondente, sed coram occidente, se obmutuit. Attamen salubriorem elegit sequendi partem in humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purget, et hujus pudicitiam superbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mireris. siue filii benignissimã dignationẽ. siue
cipetur. sublimitas sine soio. In laudibꝰ uir¬
gniũ singulariter canitur ꝙ sequũt᷑ agnũ
quocũq ierit. Quibꝰ ergo laudibꝰ indicas di¬
gnam que etiam preit: Disce homo obedire.
disce terra sb̃di. disce pulius obtẽꝑare. De aucto¬
re tuo loquẽs euãgelista et erat inqͥt subditus
illis. Haud dubiũ quin marie et ioseph.
Erubesce suꝑbe cinis. Deus se huiliat. et tu
te exaltas; Deus se hoĩbus subdit. et tu dñari
gestiens hoĩbus. tuo te preponis auctori.
Utinã michi aliqũ tale aliqͥd cogitanti. deus
respondere dignetur. quod et suo increpando
rñdit aplõ. Uade inquit post me sathanas.
quia non sapis ea que dei sunt. Quotiẽs enĩ
homĩbus p̃esse desidero. totiens deũ meũ p̃ire
contendo. et tũc uere non sapio ea que deist̃.
ohomo nuitari dedignaris exemplũ. certe nõ
erit tibi indignũ sequi auctorẽ tuũ. Sed non

Expanded text:
mireris, sive Filii benignissimam dignationem, sive mireris, sive Filii benignissimam dignationem, sive cipetur, sublimitas sine socio. In laudibus virginum singulariter canitur, quod sequuntur Agnum quocunque ierit . Quibus ergo laudibus judicas dignam, quae etiam praeit? 8. Disce, homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit, subditus illis; haud dubium, quin Mariae et Joseph. Erubesce, superbe cinis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit apostolo: Vade, inquit, post me, Satana, quia 736 non sapis ea quae Dei sunt . Quoties enim hominibus praeesse desidero, toties Deum meum praeire contendo: et tunc vere non sapio ea quae Dei suno homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne tuo. ĩmo uĩtatis iudicio illa que deum
habuit filiũ suꝑ omẽs etiam choros ex altabĩ
angeloꝵ: An non dmñ et deũ angeloꝵ. maria
suũ audacter appellat filiũ dicens. fili. quid
fecisti nobis sic: Quis hoc audiat ãgeloꝵ:
Sufficit eis. et pro magno hñt etiã qd̾ cũ sint
spũs ex conditione. ex grã facti et uocati sunt¬
angeli. testante dd̾. Qui facit inq̃t angelos
suos spũs. Maria uero mrẽm se agnoscens.
maiestatẽ illã cui illi cũ reuerentia seruiũt:
cũ fiducia suũ nũcupat filiũ. nec dedignatur
uocari deus quod ẽẽ dignatus est. Nã paulo
post subdit euãgelista. et erat inquiens subdit᷑
illis. Quis. quibus : Deus homĩbus. Deus
inꝙͣ cui angeli subditi sunt. cui principatus
et potestates obediũt. subditus erat marie.
Nec tm̃ marie sed etiam ioseph ꝓpter mariã.
Mirare ergo utrũlibet. et eligte quid amplius

Expanded text:
Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabitur angelorum? Annon Deum et Dominum angelorum Maria suum audacter appellat filium, dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Quis hoc audeat angelorum? Sufficit eis, et pro magno habent, quod cum sint spiritus ex conditione, ex gratia facti sunt et vocati angeli, testante David: Qui facit, inquit, angelos suos spiritus . Maria vero matrem se agnoscens, majestatem illam, cui illi cum reverentia serviunt, cum fiducia suum nuncupat filium. Nec dedignatur nuncupari Deus quod esse dignatus est. Nam paulo post subdit evangelista: Et erat, inquiens, subditus illis . Quis, quibus? Deus hominibus, Deus, inquam, cui angeli subditi sunt, cui principatus et potestates obediunt, subditus erat Mariae, nec tantum Mariae, sed etiam Joseph propter Mariam. Mirare ergo utrumlibet, et elige quid amplius
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitate. Respexit. ait illa. deus hũlitatẽ
ancille sue. Que illa uircto utiq scã. u̾go
sobria. uͥgo deuota. Nũquid tu castior illa:
Nũquid deuotior ẽ Aut nũquid tua forte pu¬
dicicia gratior castitate marie. ut salicet sñ
hiũlitate placere sufficias ex tua. qͦd illa non
potuit ex sua: Deniq ꝙͣto honorabilior es ex
singulari munere castimonie. tanto tibi tu
maiorẽ iniuriã facis. ꝙ eius in te decorẽ fedas
ꝑmixtione suꝑbie. Alioquin expedit tibi uͥgi¬
nẽ non esse. ꝙͣ de u̾ginitate insolesce̾. Non oĩm
quidẽ est urginitas: multo tamẽ paucoꝵ cũ
uirinitate huĩlitas. Mi gͦ u̾ginitatẽ in maria
nõ potes insi mrari.stũde hũilitatẽ imitari.
et sufficit tibi. Be siet ixto et hiũlis es. qͥsquis
es magnus es. est tamẽ maius aliqͥd qͦd mire¬
suꝑ eius mirabili celsitudine ducet admiratio.
Nõne ad hoc ut te iuideas nec satis posse mirari:

Expanded text:
virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permistione superbiae. Alioquin expedit tibi virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisquis es, magnus es. 7. Est tamen majus aliquid quod miresuper ejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari?
Abbreviated transcription (Latin):
potes uirginitatẽ hũlis. imitare hũilitatem
uirginis. Laudabilis u̾tus u̾ginitas: sed ma
Ad illã inuitaris: ad istã cogeris. De illa dr̃
qui potest caꝑe capiat. de ista diatur. nisi qͦz
efficiatur sicut ꝑiuilus iste nõ intrabit in regnũ
celoꝵ. Illa erco remuneratur ista exigitur.
Potes demq sine uirginitate saluari. sine hu¬
militate non potes. Potest inꝙͣ placere hu-¬
militas que uirinitatẽ. deplorat amissam.
Sine huũilitate aũt audeo dicere. nec u̾gĩtas
dixit non suꝑ uirgine. Si igitur maria hu
impregnasset. Quomͦ enĩ de ip̃o sine ip̃o conci¬
peret: Patet itaq quia ut de spũ sancto cõciꝑet.
uirginitate. tamen ex hũilitate cõcepit. unde
constat quia etiã ut placeret uirginitas. hũi¬
litas proculdubio fecit. Quid dicis u̾go suꝑboe
Maria uirginẽ se oblita. gloriatur de hiũlitate.
et tu negligendo hũilitatẽ. blandiris tibi de

Expanded text:
potes virginitatem humilis, imitare humilitatem potes virginitatem humilis, imitare humilitatem virginis. Laudabilis virtus virginitas, sed magAd illam invitaris, ad istam cogeris. De illa dicitur: Qui potest capere, capiat ; de ista dicitur: Nisi quis efficiatur sicut parvulus iste, non intrabit in regnum 735 coelorum . Illa ergo remuneratur, ista exigitur. Potes denique sine virginitate salvari; sine humilitate non potes. Potest, inquam, placere humilitas, quae virginitatem deplorat amissam; sine humilitate autem audeo dicere nec virginitadixit, non, super virginem. Si igitur Maria humimpraegnasset. Quomodo enim de ipso sine ipso conciperet? Patet itaque, quia ut de Spiritu sancto conciperet, virginitate, tamen ex humilitate concepit. Unde constat, quia etiam ut placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
quam habebant in lege remansit: Si flos
non decidit. ubi ergo regnũ. ubi sacerdociũ.
ubi ꝓphẽ. ubi templũ. ubi deniq magnalia
illa de quibus gloriari solebant et dicẽ. ꝙͣta
audiuimꝰ. et cognouimꝰ ea. et prẽs nr̃i nar-¬
rauerũt nobis: Et iteꝵ. Qͣta mandauit
prĩbus nrĩs nota ea facẽ filiis suis. Et hec
dicta sunt pro eo ꝙ positũ est in nazareth
ciuitatẽ calilee. In illã ergo ciuitatẽ missus
est angelus gabriel adeo. Ad quẽ: Ad u̾ginẽ
desponsatã iuiro cui nomẽ erat ioseph. Que
est hec uirgo tam uenerabilis ut salutet᷑ ab. an.¬
gelo. tam hũlis ut desponsata sit fubro: Pulcͣ
ꝑmixtio uirginitatis et huilitatis. nec medio¬
criter placet deo illa in qua et hũilitas cõmen¬
dat uirginitatẽ. et uirginitas exornat hũilitatẽ.
Sed qnͣta putas ueneratione digna in qͣ
huũlitatẽ exaltat fecunditas. partus consecrat
u̾gmitatẽ. Audis u̾ginẽ. audis huilem. si nõ

Expanded text:
quam habebant in lege, non remansit? Si flos quam habebant in lege, non remansit? Si flos non decidit, ubi ergo regnum, ubi sacerdotium, ubi prophetae, ubi templum, ubi denique magnalia illa, de quibus gloriari solebant, et dicere: Quanta audivimus et cognovimus ea, et patres nostri narraverunt nobis? et iterum: Quanta mandavit patribus nostris nota facere ea filiis suis? Et haec dicta sunt pro eo quod positum est: In Nazareth civitatem Galilaeae. 5. In illam ergo civitatem missus est angelus Gabriel a Deo. Ad quem? Ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo illa anima, in qua et humilitas commendat virginitatem, et virginitas exornat humilitatem. Sed quanta putas veneratione digna est, in qua humilitatem exaltat fecunditas, et partus consecrat virginitatem? Audis virginem, audis humilem: si non
Abbreviated transcription (Latin):
fructu flos decidit. quia ueritate apparente in
carne. figura ꝑtransiit. Unde et nazareth
que ut ait apłs in figura contingebant eis.
Hos ergo flores et nos qui iam fructũ tene¬
mus ꝑtiisisse uidemꝰ. et dũ adhuc florere
uidebant᷑: transituri p̃uidebant᷑. Unde dd̾.
Mane sicut herba tnͣseat. mane floreat et
transeat: uesꝑe deadat. induret et arescat:
legte. dicente ip̃o. ecce noua facio omĩa. uetera
tnsierũt et disparuerũt. quomͦ in nouitate suc¬
crescentis fructus flores decidũt et arescũt.
Unde rursus scriptũ est. fenũ aruit. et flos
decidit. uerbũ autẽ dnĩ manet ineternũ:
Credo non ãbigis qͥn u̾bũ fructus sit. u̾bũ
net meternũ. Sed est fenũ quod aruit.
nisi flos qui decidit. Prophã rñdeat. Omnis
caro fenũ. et omĩs gloria eius flos feni. Si
sp̃s pinguedine nacuus.sicce lr̃e adhesit:
Annon etiam flos decidit. quando gloriatio

Expanded text:
fructu, flos decidit, quia veritate apparente in fructu, flos decidit, quia veritate apparente in carne, figura pertransiit. Unde et Nazareth quae, ut ait Apostolus, in figura contingebant illis . Hos ergo flores et nos qui jam fructum tenemus, pertransisse videmus: et dum adhuc florere videbantur, transituri praevidebantur. Unde David: Mane sicut herba transeat, mane floreat et transeat: vespere decidat, induret et arescat . lege , dicente ipso: Ecce nova facio omnia ; vetera transierunt et disparuerunt, quomodo in novitate succrescentis fructus flores decidunt et arescunt. Unde rursus scriptum est: Fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum. Credo, non ambigis quin verbum fructus sit; Verbum n aeternum. Sed ubi est fenum quod aruit? ubi est flos qui decidit? Propheta respondeat. Omnis caro fenum; et omnis gloria ejus, tanquam flos feni . Si spiritus pinguedine vacuus, siccae litterae adhaesit? Annon etiam flos decidit, quando gloriatio,
Abbreviated transcription (Latin):
amus si ut ait nathanael a nazareth potest
aliquid boni ẽẽ. Naz areth interp̃tat᷑ flos.
uidetur aũtẽ michi quoddam semen fuisse diui¬
ne cognitionis tanꝙͣ e celo iactatũ in terras.
allocutiones et promissiones facte celitus ad
semen: sicut sodonia fuissemꝰ. et sicut gomor¬
ra similes essemus. floruit aũt hoc semen
in mirabilibꝰ que ostensa sunt in exitu israel
de egypto. in figuris et enigiatibꝰ ꝑ totũ iter
in deserto usq in terrã promissionis et deĩceps
ĩ usiomibꝰ et uaticiniis ꝓphãꝵ. In ordinatione
quoq regni et sacerdoc̾ii usq ad xp̃m. Xp̃s aũ¬
huiꝰ seminis et hoꝵ floꝵ non ĩmerito fructꝰ
ẽẽ intellr̃ dicente dd̾. Dominus dabit benigni¬
tatẽ. et terra nra dabit fructũ suũ. Et iterũ.
De fructu uentris tui ponã super sedẽ tuam.
In nazareth ergo nũciat᷑ xp̃s nasciturꝰ. quia
in flore sperat᷑ fructus ꝓcessurus. Sed ꝓdeũte

Expanded text:
amus si, ut ait Nathanael, a Nazareth potest amus si, ut ait Nathanael, a Nazareth potest aliquid boni esse . Nazareth interpretatur flos. Videntur autem mihi quoddam semen fuisse divinae cognitionis, tanquam e coelo jactatum in terras, allocutiones et promissiones factae coelitus ad semen, sicut Sodoma fuissemus; et quasi Gomorrha similes essemus . Floruit autem hoc semen in mirabilibus, quae ostensa sunt in exitu Israel de Aegypto, in figuris et aenigmatibus per totum iter in deserto usque in terram promissionis, et deinceps in visionibus et vaticiniis prophetarum, in ordinatione quoqus seminis et horum florum non immerito fructus esse intelligitur, dicente David: Dominus dabit benignitatem. et terra nostra dabit fructum suum ; et iterum: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . In Nazareth ergo nuntiatur Christus nasciturus; quia in flore speratur fructus processurus. Sed prodeunte
Abbreviated transcription (Latin):
custodire solebat. fortior suꝑueniẽs. ip̃m suo
brachio debellauit. et sic ei uasacaptiuitatis
potenter eripuit. Angelus uero fortitudo dei
appellatus est. Uel ꝙ huiuscemodi meruerit
p̃iogatiuã officii. quo eiusdem nũciaret ũtutis
aduentũ. uel quia uirginẽ natura pauidam.
Simplicẽ. uerecundã. de miraculi nouitate
nõ expauescẽ cogitare deberet. Qͦd et fecit.
ne timeas inquiens maria. ĩuenisti grãm
apud deũ. Sed et ip̃ius sponsũ. hoĩem utiq
nichilomiiꝰ humilẽ ac timoratũ. non irrõna¬
biliter forsitan idem angelus confortasse cre¬
ditur. quãꝙͣ tunc ab euãgelista nõ noĩetur.
Ioseph inqͥt fili dauid noli timere acciꝑe ma¬
riam cõiugẽ tuã. Conuenienter itaq gabri¬
el ud hoc opus eligit᷑. ĩmo quia tale illi uego¬
cium ĩuingitur. recte tali noĩe designatur:
Missus est ergo gabriel angelus adeo. Quo:
In cĩuitatẽ galilee cui nomen nazareth. Uide¬

Expanded text:
custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero fortitudo Dei appellatus est, vel quod hujusmodi meruerit praerogativam officii, quo ejusdem nuntiaret adventum virtutis: vel quia virginem natura pavidam, simplicem, verecundam, de miraculi novitate ne expavesceret, confortare deberet: quod et fecit, Ne timeas, inquiens, Maria, invenisti gratiam apud Deum. Sed et ipsius sponsum, hominem utique nihilominus humilem ac timoratum, non irrationabiliter forsitan idem angelus confortasse 734 creditur, quanquam tunc ab evangelista non nominetur. Joseph, inquit, fili David, ne timeas accipere Mariam conjugem tuam . Convenienter itaque Gabriel ad hoc opus eligitur: imo quia tale illi negotium injungitur, recte tali nomine designatur. 3. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Quo? In civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
let sp̃s. sed ab ip̃o deo mitti ꝑhibet᷑. Propter hoc
ergo positũ est. adeo. Uelideo dictũ est. a deo.
ne cui uel bõꝵ spũũ. suũ deus anteꝙͣ u̾gini
reuelasse putet᷑ consiliũ. excepto dm̃ it gabriele
archangelo. qui utiq tante inter suos ĩuenire
potuerit excellentie ut tali et noĩe dignus hr̃et᷑
et nũcio. Nec discordat nomena nũcio. Dei
quippe uirtutẽ xp̃m. quẽ melius nũciare de¬
cebat. ꝙͣ hunc. quẽ simile nomen honorat: Nã
quid est aliuid fortitudo ꝙͣ uirtus. Non autẽ
indecens aut incongruũ uideat᷑. dmñ et nũ¬
ciũ cõmuni censeri uocabulo. cũ similis ĩ utroq
appellationis non sit tamẽ utriusq similis cã.
Aliter quippe xp̃s fortitudo uel uirtus dei dicit᷑.
aliter angelus. Angelus enĩ tantũ nũcupatiõe.
xp̃s autẽ etiam substantiue. xp̃s dei uirtꝰ. et dĩ.
et est. que forti armato qui suũ atriũ in pace

Expanded text:
let spiritu, sed ab ipso Deo mitti perhibetur. Propter hoc let spiritu, sed ab ipso Deo mitti perhibetur. Propter hoc ergo positum est, a Deo; vel ideo dictum est, a Deo, ne cui vel beatorum spiritum suum Deus, antequam Virgini, revelasse putetur consilium, excepto duntaxat archangelo Gabriele, qui utique tantae inter suos inveniri potuerit excellentiae, ut tali et nomine dignus haberetur, et nuntio. Nec discordat nomen a nuntio. Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem simile nomen honorat? Nam quid est aliud fortitudo, quam virtus? Non autem dedecens aut incongruum videatur, dominum et nuntium communi censeri vocabulo; cum similis in utroque appellationis, non sit tamen utriusque similis causa. Aliter quippe Christus fortitudo vel virtus Dei dicitur, aliter angelus. Angelus enim tantum nuncupative, Christus autem etiam substantive Christus Dei virtus et dicitur et est, quae forti armato, qui suum atrium in pace
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. et t̾ra nr̃a reddente fructũ suũ. suꝑ illũ
ceteros mõtes nõ modicus. beatꝰ hic uidelicet
cuãgelista. dũ desideratũ nr̃e nob̾ salutis exor¬
diũ. suo mellifluo cõmendauit eloqͥo. ueluti
ꝑflante austro. atq euicino sole radiãte iusti¬
cie. quedã ex eospũalia ꝑfluxerũt a romata.
Utinã et nũc deus emittat uerbũ suũ. et liq̃fa¬
ciet ea nob̃. ꝑflet spũs eius. et fiant nob̾ intel¬
ligibilia u̾ba euãgelica. fiant in cordibꝰ nr̃is
desiderabilia suꝑ aurũ et lapidẽ preciosum
multũ. fiant et dulciora suꝑ mel et fauũ.
Ait itaq. Missus est angelus gabriel a deo.
Non arbitror hũc angelũ de minoribꝰ esse:
qui qualibet ex causa crebra soleant ad terram
fungi legatione. Qd̃ ex eius noĩe palã intel¬
ligi dat᷑. qd̾ interp̃tatũ fortitudo dei dr̃. et quia
non ab alio aliquo forte excellentiori se. ut asso¬

Expanded text:
tatem, et terra nostra reddente fructum suum, super illutatem, et terra nostra reddente fructum suum, super illucaeteros montes non modicus, beatus hic videlicet evangelista, dum desideratum nobis nostrae salutis exordium suo mellifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat verbum suum, et liquefaciat ea nobis; perflet spiritus ejus, et fiant nobis intelligibilia verba evangelica: fiant in cordibus nostris desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, fiant et dulciora super mel et favum! 2. Ait itaque: Missus est angelus Gabriel a Deo. Non arbitror hunc angelum de minoribus esse, qui qualibet ex causa, crebra soleant ad terras fungi legatione: quod ex ejus nomine palam intelligi datur, quod interpretatum fortitudo Dei dicitur; et quia non ab alio aliquo forte excellentiori se ut asso
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomen erat ioseph. de
domo dauid: et nomen
Uid sibi uoluit euangelista tot eiusdẽ¬
proꝑia nomina rerũ in hoc loco tam
ignanter exprimere: Credo ꝙ uoluit nos
audire negligenter quod tam diligenter
studuit enarrare. Nominat siquidẽ nũciũ
qui mittitur. dnm̃ a quo mittitur. uirginem
ad quã mittit᷑. sponsũ quoq uirginis. ãboꝵq
genus. ciuitatẽ. atq regionẽ. propriis designat
noĩbus. Ut quid hoc: Putas ne aliquid hor
suꝑuacue positũ sit: Nequaꝙͣ. Si enĩ n ͨ foliũ
de arbore sine causa. nec unus ex passeribus
Ime pre celesti cadit suꝑ terrã. putẽ ecto de ore
sancti euãgeliste suꝑfluũ diffluẽ u̾bũ. p̃sertĩ
insacra historia uerbi: Nonputo. Plena qͥp¬
pe sunt oĩa suꝑnis misteriis. ac celesti singula
dulcedine redundantia. si tamẽ diligentem
hẽant inspectorẽ. qui nouerit suggere mel de
petra. oleũq de saxo durissimo. Nãq ĩ illa
die distillarũt mõtes dulcedinẽ. et colles flu

Expanded text:
rat Joseph, de domo David: et nomen uid sibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colles flux
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ diffusa est ꝑ ora predicatoꝵ. nã iam sicͭ
pluuia ĩ uellus. sed sicut stillicidia stillantia
suꝑ terrã: cũ quodã utiq strepitu ũboꝵ ac
sonitu miraculoꝵ. Siquid recordate sũt nui¬
bes ille que portabant pluuiã preceptũ sibi
fuisse cũ mitterent᷑. Quod dico uobis ĩ tene¬
bris. dicite in luĩe. et quod in aure auditis.

Expanded text:
rarum diffusa est per ora praedicatorum, non jam sicut rarum diffusa est per ora praedicatorum, non jam sicut pluvia in vellus, sed sicut stillicidia stillantia super terram, cum quodam utique strepitu verborum, ac sonitu miraculorum. Siquidem recordatae sunt nubes illae, quae portabant pluviam, praeceptum sibi fuisse cum mitterentur: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod i
Abbreviated transcription (Latin):
mei qm̃ in te confidit aĩa mea: et in ũbra
alaꝵ tuaꝵ sperabo. donec trãseat imquitas.
In hoc tamen ysaie testimonio florẽ filiũ. uir¬
gam intellige mrẽm. qm̃ et uirga floruit abs¬
qz germine. nec u̾go concepit ex hoĩe. Nec
uirge uirorẽ. floris lesit emissio. nec u̾ginis
pudorẽ sacri partus editio. Proferamꝰ et alia.
uirctim mr̃i deoq filio congrua de scripturis
tes timonia. Quid illud gedeonis significat¬
uellus. qd̾ utiq de carne tonsũ sed sine uulnẽ
de carne uirginis absq detrimẽto u̾ginitatis.
Cui utiq distillantibus celis tota se infudit
plenitudo diuinitatis. adeo ut ex hac pleni
deonico facto ꝓpheticũ dcm̃ pulchre satisꝰ
nẽpe uolũtaria quã segregauit deus heredi¬
tati sue. placide prius et absq strepitu oꝑatio¬
nis hũane suo se quietissimo elapsu u̾gineũ
demisit in uterũ. Postmodũ uero ubiq ter¬

Expanded text:
mei; quoniam in te confidit anima mea, et in umbra mei; quoniam in te confidit anima mea, et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas . In hoc tamen Isaiae testimonio, florem Filium, virgam intellige Matrem; quoniam et virga floruit absque germine, et virgo concepit non ex homine. Nec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio. 7. Proferamus et alia Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis vellus significat, quod utique de carne tonsum, sed sine vulnere de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se infudit plenitudo divinitatis: adeo ut ex hac plenitdeonico facto propheticum dictum pulchre satis cnempe voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, placide prius et absque strepitu operationis humanae, suo se quietissimo illapsu  alias, elapsu virgineum demisit in uterum: postmodum vero ubique ter