comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a froꝵx. mauroꝵ. aliarũq. gentiũ: quas prisci loquant᷑
annales. Hino t gͦ qͣd ꝓpt̃ huiꝰ mod euocationẽ numinĩ
discessionẽq. ait uirgilius. Excessere om̃s adits arisq.
relistis di & ut tutelares designarte. adiecit. Quib
imperiũ hoc steterat. Utq. prȩtꝰ euocationẽ aiũ uim
deuotionis ostendere. inqua p̃cipue iuppit᷑ ut diximꝰ
inuocatur. ait. Ferus oma iuppiter argos transtulit
Uidasne uob̾ ꝓbatũ sine deuent ohurian iuris scien¬
tia ñ posso ꝓfunditate᷑ maronis intellegi: Hic cũ om̃s
c̃cordi testimonio doetranã & poceȩ & enarrantis ȩgra¬
rent. excclamat euangebus diu se sub cubuisse patum¬
tiȩ. nec ultra dissimulandũ quin in smediũ detegat
inscientiae uirgilianȩ uulnus: & nos inquit manũ se¬
rulȩ aliquando subduxximꝰ. nos cȩpimꝰ pontificii uris
auditũ. Et exbis quȩ nob nota sunt maront̃ huiꝰ disci¬

Expanded text:
Afrorum Maurorum aliarumque gentium quas prisci loquuntur Afrorum Maurorum aliarumque gentium quas prisci loquuntur annales. Hinc est ergo quod propter huiusmodi evocationem numinum discessionemque ait Vergilius, excessere omnes adytis arisque relictis di; et ut tutelares designaret, adiecit: quibus imperium hoc steterat. Vtque praeter evocationem etiam vim devotionis ostenderet, in qua praecipue Iuppiter ut diximus invocatur, ait: ferus omnia Iuppiter Argos transtulit. Videturne vobis probatum sine divini et humani iuris scientia non posse profunditatem Maronis intellegi?» Hic cum omnes concordi testimonio doctrinam et poetae et enarrantis aequarent, exclamat Euangelus diu se succubuisse patientiae, nec ultra dissimulandum quin in medium detegat inscientiae Vergilianae vulnera. «Et nos», inquit, «manum ferulae aliquando subduximus, et nos cepimus pontificii iuris auditum: et ex his quae nobis nota sunt Maronem huius disci
Abbreviated transcription (Latin):
quos me sentio dicert. ut uos eas urbes agrosq capita eia¬
tesq eoꝵ deuotas c̃seeratisq habeatis. ollis legib quib
pine fide magistratuq meo. ꝓpopulo romano. excerti¬
tib legionibq. urĩs do. deuoueo. ut meãq. fidẽ impe¬
riũq. legiones exerctũq nrm̃ qͥ uihis reb: gerundis st̃¬
bene saluos siueritis eẽ. Si hȩc ita faxtos ut ego scĩ sentiã.
intellegãq Tc̃ quisquis b uotũ faxit. ubi ub faxiti rec¬
te faetu esto ouib atris trib. Tellus matiteq iuppit᷑
obtestor. Cũ tellurẽ dicit. manib t̾rã tangit. cũ
iouẽ dicit. manꝰ ad cȩlũ tollit. Cũ uotũ reipere dicit.
manib pectus tangit. In antiquitatib aut̃ hȩc oppida
inuent deuota. tonios. fregellas. cauios. ueios. fidenas.
Hȩc intra italiã. Pterea cartaginẽ . & corinthũ. S a.
multos exercitus oppidaq. hostiũ. gallox hispanoꝵ

Expanded text:
quos me sentio dicere, uti vos eas urbes agrosque capita aetaquos me sentio dicere, uti vos eas urbes agrosque capita aetatesque eorum devotas consecratasque habeatis ollis legibus quibus s pro me meaque fide magistratuque meo pro populo Romano exercitibus legionibusque nostris do devoveo, ut me meamque fidem imperiumqene salvos siritis esse. Si haec ita faxitis ut ego sciam sentiam intellegamque, tunc quisquis votum hoc faxit ubiubi faxit recte factum esto ovibus atris tribus. Te Tellus mater teque Iuppiter obtestor. Cum Tellurem dicit, manibus terram tangit; cum Iovem dicit, manus ad caelum tollit; cum votum recipere dicit, manibus pectus tangit. In antiquitatibus autem haec oppida inveni devota: Stonios, Fregellas, Gabios, Veios, Fidenas; haec intra Italiam, praeterea Carthaginem et Corinthum, sed et multos exercitus oppidaque hostium Gallorum Hispanorum
Abbreviated transcription (Latin):
ab eatis. eiq populo eiuitati formidine obliuione
iniciatis. ꝓditiq remã adme m̃e osq uenatis: nr̃aq uobis
loca ilepla sacta urbs acceptior ꝓbatior ꝙ set nihiq̃
populoq reriatio militib: q. meis ppostesies. u sbaI
facturũ. In eadẽ uerba hostas fieri opor eo : autedorita¬
tẽq uideri extorũ ut aꝓmittant fictura. Urbes
uero exertitusq: sic deuo iicitus am tuminibi oue¬
tis Sn dicta tores imperatoresq. sob pos sint de uoritre
his uerbis. Dispater uel iouis manos. stuo tios quo aio
nomine fas e nominare ut om̃s illa utbe cartagine
exerattũq quẽ ego me sintio dicere faga forraidee
t̾rorẽq cõpleatis. quap̃ aluersũ legiomos exereruĩ ꝓ.
nrm̃ arma telaq ferent it uos eũ ergercitĩ. eas ho¬
stes. eosq homines. urbos agrosq: eua aequai inbis locis
regionibq agris urbibus ue habitant abdicatis. lumine
supero priua is. excertitũq: hostiũ. urbes agrosq. eorũ

Expanded text:
ABEATIS, EIQUE POPULO CIVITATI METUM FORMIDINEM OBLIVIONEM ABEATIS, EIQUE POPULO CIVITATI METUM FORMIDINEM OBLIVIONEM INICIATIS, PRODITIQUE ROMAM AD ME MEOSQUE VENIATIS, NOSTRAQUE VOBIS LOCA TEMPLA SACRA URBS ACCEPTIOR PROBATIORQUE SIT, MIHIQUE POPULOQUE ROMANO MILITIBUSQUE MEIS PRAEPOSITI SITIS facturum. In eadem verba hostias fieri oportet auctoritatemque videri extorum, ut ea promittant futura. Vrbes vero exercitusque sic devoventur iam numinibus evocatis, sed dictatores imperatoresque soli possunt devovere his verbis: Dis pater Veiovis Manes, sive vos quo alio nomine fas est nominare, ut omnes illam urbem Carthaginem exercitumque quem ego me sentio dicere fuga formidine terrore compleatis quique adversum legiones exercitumque nostrum arma telaque ferent, uti vos eum exercitum eos hostes eosque homines urbes agrosque eorum et qui in his locis regionibusque agris urbibusque habitant abducatis, lumine supero privetis exercitumque hostium urbes agrosque eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ crediderano . alii luna. St̃ qͥ angoronã. que digito ad os
bes hostiũ fecisse se noderant. ipsi quoq hostidi euocatione
paterentur . si intelȩ suȩ nom̃ diuulgitra  S uidondũ ne
q̃d non nulli male astimauerunt nos quõq. confundae iopi¬
nantes uno carmine & euocari exurbe aliqua deos. &. ip̃sa
de uotã. fueri ciuitatẽ. Ñ reppori in libro quinto rerũ
reronditarũ sã moniciseroni utrũq carm̃. quo illo ineuiꝰ¬
dã furii uorustissimo libto rcpperisse ꝓfessus :. Est autẽ
carm̃ huius modꝙ quodie uocantur. cu oppugnatione ciui¬
tas cingitur: sideus sulu: cui populus ciuitasq cariage¬
nim sis est intutela: teq ma ime illȩ qui urbis suuꝰ
populiq. tetelã recepasti pͥcor uenerorq ueniaq a uob
paos nt mos popusũ ciuetatẽq: cartagini ensem desera¬
tis loca tẽpla sacrao urbeq etx relinquatis. absq. his

Expanded text:
Iovem crediderunt, alii Lunam: sunt qui Angeronam, quae digito ad os Iovem crediderunt, alii Lunam: sunt qui Angeronam, quae digito ad os bes hostium fecisse se noverant idem ipsi quoque hostili evocatione paterentur, si tutelae suae nomen divulgaretur. Sed videndum ne quod nonnulli male aestimaverunt nos quoque confundat, opinantes uno carmine et evocari ex urbe aliqua deos et ipse devotam fieri civitatem. Nam repperi in libro quinto Rerum reconditarum Sammonici Sereni utrumque carmen, quod ille se in cuiusdam Furii vetustissimo libro repperisse professus est. Est autem carmen huiusmodi quo di evocantur, cum oppugnatione civitas cingitur: SI DEUS SI DEA EST CUI POPULUS CIVITASQUE CARTHAGINIENSIS EST IN TUTELA, TEQUE MAXIME, ILLE QUI URBIS HUIUS POPULIQUE TUTELAM RECEPISTI, PRECOR VENERORQUE VENIAMQUE A VOBIS PETO UT VOS POPULUM CIVITATEMQUE CARTHAGINIENSEM DESERATIS, LOCA TEMPLA SACRA URBEMQUE EORUM RELINQUATIS ABSQUE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
romani. Ideo moserat primũ dexit hesperio in latio.¬
eposteũ quẽ ptinus una albani coluere iuri: denide subiecit.
nunc magetiae ferũ roma colu. E xxcessere om̃s aditis arisq relo¬
cdis de quib imporiũ hoostȩterat. Et de u&r ustissimo romanoꝵe
more & de accultissimis seris uox ista plate :. Constat enĩ
om̃s urbos usalicda dĩ cẽ.tutela. moreq. romanas. archonus
&e multis ignotũ fuisse. it cũ obsiderent urb hostiã eamꝙ.
ũ capiposse conpiderent. cere cariine euocarent tutela¬
res deos. quod ant aliter urbe capiposse non crederent. aut
si possee. nefas estimarent deos habere ciptiuos. Hx ꝓpterea
ipsi romani eedeũ incuiꝰ tutela nurbs roma ostorut ipsitis urbis
latinũ nomor agnotiũ eẽ uoluerunt. S di quudẽ nom̃ ñ nul¬
lis antiqua licet int̾ se dissidentiũ libris insitũ. & idõ ueeusta
ꝑsequentib quioꝗd dehoc putatur: iunotuat. Alii ensio

Expanded text:
Romani. Ideo "mos erat", primum dixit, "Hesperio in Latio"Romani. Ideo "mos erat", primum dixit, "Hesperio in Latio"postea, "quem protinus urbes Albanae coluere sacrum", deinde subiecit, "nunc maxima rerum Roma colit." Excessere omnes adytis arisque relictis di quibus imperium hoc steterat. Et de vetustissimo Romanorum more et de occultissimis sacris vox ista prolata est. Constat enim omnes urbes in alicuius dei esse tutela, moremque Romanorum archanum et multis ignotum fuisse ut, cum obsiderent urbem hostium eamque iam capi posse confiderent, certo carmine evocarent tutelares deos: quod aut aliter urbem capi posse non crederent, aut etiam, si posset, nefas aestimarent deos habere captivos. Nam propterea ipsi Romani et deum in cuius tutela urbs Roma est et ipsius urbis Latinum nomen ignotum esse voluerunt. Sed dei quidem nomen nonnullis antiquorum, licet inter se dissidentium, libris insitum: et ideo vetusta persequentibus quicquid de hoc putatur innotuit. Alii enim
Abbreviated transcription (Latin):
iorũ. Ergo uirgilius utrũq auctorẽ sequitus. & primo
quidẽ uarronẽ qm̃ ille dixerat morẽ p̃cedere sequi consu¬
ceudinẽ. postquã dixit moserat. subiunxit. Quẽ ꝓtinꝰ
urbes al banȩ coluere. & nc̃ maxima rerũ roma enlit: ꝗͥd
ꝑ seuerantiã consuceudinis monstrat. & qm̃ festus ꝑtine¬
re adcerimonias ait. ħ idẽ docuit maro adiciendo sacrõ. que
ptinus urbes albanȩ coluere sacrũ . Mos gͦ precessit. &¬
cultus moris sequutus ÷ qd ÷ consuocudo. & hic definitionẽ
uarronis impleuit. adiciendo deinde sacrũ. ostendit more
cerimonus eẽ dicatũ. qd festus asseruit. Idẽ obseruauit &e
in duo decimo libro cũ ait. Morẽ ritusq sacroꝵ adiciã¬
S hnstoriȩ quoq fidẽ in his uersib sequutꝰ÷. Mos erat
hesperio in latio &e reł. Seriauit enĩ regnoe successionẽ.
A iuppe primi regnauer latini. de inde albani. & inde

Expanded text:
iorum. Ergo Virgilius utrumque auctorem secutus, et primo iorum. Ergo Virgilius utrumque auctorem secutus, et primo quidem Varronem, quoniam ille dixerat morem praecedere, sequi consuetudinem, postquam dixit: Mos erat, subiunxit: Quem protinus urbes Albanae coluere, et: Nunc maxima rerum Roma colit, quo perseverantiam consuetudinis monstrat. Et quoniam Festus pertinere ad cerimonias ait, hoc idem docuit Maro adiciendo sacrum: Quem protinus urbes Albanae coluere sacrum Mos ergo praecessit et cultus moris secutus est, quod est consuetudo: et hic definitionem Varronis inplevit. Adiciendo deinde sacrum ostendit morem cerimoniis dicatum, quod Festus adseruit. Idem observavit et in duodecimo libro, cum ait: Morem ritusque sacrorum AdiciaSed historiae quoque fidem in his versibus secutus est, "mos erat Hesperio in Latio" et reliqua. Servavit enim regnorum successionem, quippe primi regnaverunt Latini, inde Albani et inde
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eẽ poterat uacare ꝑmittit. Matrisq uocauit nomine
casmillȩ mutata parte camillã. Nã statius tullianus de uo¬
cabulis rerũ libro primo ait dixisse callimachũ tuscos ca¬
millũ appellare merturi quo uocabulo significant p̾mi¬
nistrũ doĩ. Unde uirgilius ait metabũ tamillã appellas¬
se filiã. dianȩ scilica preministrã. Nã& pachubius cũ de
medea loqueraur. cȩ̨litũ camilla expectata aduenis. salue
hospita. Romaniquoq puerus & puellas nobiles & in uestes
camillos & camillas appellant flaminicarũ & flaminũ prȩmi¬
nistros. hancquoq obseruationẽ eius ñ conuenit p̃terire.
Mos erat inꝗͥt hesperio in latio. quẽ ꝓtinus urbes albanȩ co¬
iuere sacrũ nc̃ maxima rerũ roma colit. Uarro demorib:
morẽ dicit eẽ in iudicio animi. quẽ sequi debeat consue udo.
lulius festus de uerboꝵ significationib: libro tercio decimo

Expanded text:
tum esse poterat, vacare permittit: matrisque vocavit nomine tum esse poterat, vacare permittit: matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Nam Statius Tullianus de vocabulis rerum libro primo ait dixisse Callimachum Tuscos Camillum appellare Mercurium, quo vocabulo significant praeministrum deorum. Vnde Vergilius ait Metabum "Camillam" appellasse filiam, Dianae scilicet praeministram. Nam et Pacuvius cum de Medea loqueretur: caelitum camilla, expectata advenis: salve hospita. Romani quoque pueros et puellas nobiles et investes camillos et camillas appellant flaminicarum et flaminum praeministros. Hanc quoque observationem eius non convenit praeterire: mos erat inquit Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum, nunc maxima rerum Roma colit. Varro De moribus morem dicit esse in iudicio animi, quem sequi debeat consuetudo. Iulius Festus de verborum significationibus libro tertio decimo,
Abbreviated transcription (Latin):
caluũ ac therianus affirmat legendũ. pollentẽ q. dm̃ uene¬
rem ñ deam. Signũ &nã eius ÷ cipri barbatũ corport.
s ueste muliebri cũ sceptro acstatura uirili. & putant
eandẽ mart᷑ ac feminã esse. Aristo phanes eã aphroditon
appellat. Leuinꝰ &iã sicait. Uenerẽ gͥ almũ adorans
siue femina siuemas ÷. ita uti alma noctiluca ÷. Philo
chor quoq in attide eandẽ afe mat eẽ lunã. m ei sacri¬
ficiũ facere uiros cũ ueste muliebri. mulieres cũ uirili. qͥd
eadẽ & mas estimatur &femina. hoc quoq de prudentia
religionis a uirgilio dictũ ÷. Detidit exanimis uitãq. reliqd
inastris aeriis. Yginus enĩ de ꝓpricatib dor. cũ de astris
ac de stellis loquercur ait. oportere his uolucres immolari.
Docte gͦ uirgilius dixxit apud ea numina animã uolucris
remansisse. quib ad litandũ dita ÷. Nom̃ apud se qd fortui¬

Expanded text:
Calvum Haterianus adfirmat legendum, pollentemque deum VeneCalvum Haterianus adfirmat legendum, pollentemque deum Venerem, non "deam". Signum etiam eius est Cypri barbatum, corpore et veste muliebri, cum sceptro ac statura virili et putant eandem marem ac feminam esse. Aristophanes eam Ἀφρόδιτον appellat. Laevinus etiam sic ait, Venerem igitur almum adorans, sive femina sive mas est, ita utichorus quoque in Atthide eandem adfirmat esse lunam et ei sacrificium facere viros cum veste muliebri, mulieres cum virili, quod eadem et mas aestimatur et femina. Hoc quoque de prudentia religionis a Vergilio dictum est: decidit exanimis vitamque reliquit in astris aëriis. Hyginus enim de proprietatibus deorum, cum de astris ac de stellis loqueretur, ait oportere his volucres immolari. Docte ergo Vergilius dixit apud ea numina animam volucris remansisse quibus ad litandum data est. Nec nomen apud se, quod fortui
Abbreviated transcription (Latin):
caera sacra uiola re nefassit. hominẽ sacrũ ius fuerit ocadi.
Cuiꝰ rei causa hȩc est. Uoeeres nullũ animal sacrũ infinib
suis eẽ patiebantur. s abigebant ad fines dõr. quib sacrũ etẽ
animas uero sacratoꝵ hominũ quos tanas greci uocant dis
debitas ȩstimabant. Quẽ admodũ gͥ quod sacrũ ad deos ipsos
mitti ñ poterat ase tam̃ dimittere ñ dubitabant. sic animas
quas saeras incelũ mitti posse arbitrati sunt. uiduatas corpore
quã primũ illo ire uoluerunt. Disputat de hoc more
trebatius religionũ libro nono. cuiꝰ exẽplũ nesim ꝓlixꝰ omisi.
Cui cordi ÷ legere. satis habeat & auetort̃ & uoluminis or¬
dinẽ cẽ monstratũ. Nonnulloꝵ quȩ scientissime ꝓlata suis
male enuntiando corrũ pimus dignitatẽ. Ut quidã legunt
discedo. acducente dea flãmam int̾ & hostes expedior.
cũ ille doctissime dixxerit ducente dõ nondea. Esen apid

Expanded text:
cetera sacra violari nefas sit, hominem sacrum ius fuerit occidi. cetera sacra violari nefas sit, hominem sacrum ius fuerit occidi. Cuius rei causa haec est. Veteres nullum animal sacrum in finibus suis esse patiebantur sed abigebant ad fines deorum quibus sacrum esset, animas vero sacratorum hominum, quos zanas Graeci vocant, dis debitas aestimabant. Quem ad modum igitur quod sacrum ad deos ipsos mitti non poterat, a se tamen dimittere non dubitabant, sic animas, quas sacras in caelum mitti posse arbitrati sunt, viduatas corpore quam primum illo ire voluerunt. Disputat de hoc more etiam Trebatius religionum libro nono, cuius exemplum, ne sim prolixus, omisi. Cui cordi est legere, satis habeat et auctorem et voluminis ordinem esse monstratum. Nonnullorum quae scientissime prolata sunt male enuntiando corrumpimus dignitatem, ut quidam legunt: discedo ac ducente dea flammam inter et hostes expedior, cum ille doctissime dixerit "ducente deo", non "dea". Nam et apud
Abbreviated transcription (Latin):
sias ꝑgatur priucipio ordinis & generis sũma cũ feliq¬
tate largitate auga. genus ꝓgenie ꝓ pagat. in claritate
letiorẽq efficit. huiꝰ modi gͥ statũ imperatori intran¬
situ uaticinatur. Uerbis &iã singulis de sacro ritu quã
exalto paeita significoe uel hino licebit aduertere incere
manũ parcȩ telisq sacrarũ euandri. Nã quicquid destinatũ
est dis. sacrũ uocatur. Peruenire ad deos non potest anima.¬
nͥ libera ab honere corporis fuerit anima . ꝙ nͥ morte
fieri nom potest. Ita gͦ oportune sacratũ halesũ facit. qr erat
oppetiturus. & hic ꝓpriceatẽ & humani & diuini uiris sequutꝰ :
Nã exmanꝰ iniectidne penȩ mancipiũ designauit. & sacrationis
uocabulo obseruantiã diuini uiris impleuit. Hoc loco ñ alienũ
uidour deconditionẽ eoꝵ hominũ referre quos leges sacros
eẽ certis dis iubent. qr ñ ignoro quib dã mirũ uideri. ꝙ cũ

Expanded text:
si aspergetur, principi ordinis et generis summa cum felicsi aspergetur, principi ordinis et generis summa cum felicitate largitatem auget, genus progeniem propagat in claritate laetioremque efficit. Huiusmodi igitur statum imperatori in transitu vaticinatur. Verbis etiam singulis de sacro ritu quam ex alto petita significet, vel hinc licebit advertere: Iniecere manum Parcae, telisque sacrarunt Evandriest dis sacrum vocatur, pervenire autem ad deos non potest nisi libera ab onere corporis fuerit anima, quod nisi morte fieri non potest. Ita ergo opportune sacratum Halesum facit quia erat oppetiturus. Et hic proprietatem et humani et divini iuris secutus est. Nam ex manus iniectione paene mancipium designavit, et sacrationis vocabulo observantiam divini iuris implevit. Hoc loco non alienum videtur de condicione eorum hominum referre quos leges sacros esse certis dis iubent, quia non ignoro quibusdam mirum videri quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
capte scra faciant. Hoc fit nequis in ȩde dĩ hubitũ etꝰ imitae.
Na ipse ibi oꝑto ÷ captte. Uarro ait grecũ hano eẽ morẽ . quia sue
ipse siue qui ab eo relieti arã mauimã statuerunt. greco ritu
acrificauerunt: Hoc amplius addit grauius bassus. Idcirco
enĩ hoc fieridicit qr ara maxima ante aduentũ ȩneȩ in itaba
constituta ÷ quȩ hunc ritũ uelandi eopitis inuenit. E a quoq
qut incuriose transmittuntur alegentiũ plebe. ñ carent ꝓfun¬
ditate: Nam cũ loqueretur de filio pollonis idꝙ ad princi¬
pẽ suũ expectar&. adiecit. Ipse sed in pratis aries. iam sua ue
rubenti murie ũ croceo mutabit uellera luto. Traditur
aut̃ in libro &ruscoꝵ. si hoc animal insolito colore fuerit
indutũ portendi imperatori omniũ rerũ felictatẽ
Est suꝑ hoc tarquitis transcribtus excostentario tusco.
Ibirepperitur plrpureo aureoue colore ouis ariesq.

Expanded text:
capite sacra faciant. Hoc fit, ne quis in aede dei habitum eius imitetur: capite sacra faciant. Hoc fit, ne quis in aede dei habitum eius imitetur: nam ipse ibi operto est capite. Varro ait Graecum hunc esse morem, quia sive ipse sive qui ab eo relicti aram Maximam statuerunt Graeco ritu sacrificaverunt. Hoc amplius addit Gavius Bassus. Idcirco enim hoc fieri dicit, quia ara Maxima ante adventum Aeneae in Italia constituta est, qui hunc ritum velandi capitis invenit. Ea quoque quae incuriose transmittuntur a legentium plebe non carent profunditate. Nam cum loqueretur de filio Pollionis, id quod ad principem suum spectaret, adiecit: Ipse sed in pratis aries iam suave rubenti Murice, iam croceo mutabit vellera luto. Traditur autem in libro Etruscorum, si hoc animal insolito colore fuerit inductum, portendi imperatori rerum omnium felicitatem. Est super hoc liber Tarquitii transcriptus ex Ostentario Tusco. Ibi reperitur: Purpureo aureove colore ovis ariesve
Abbreviated transcription (Latin):
pisse herculẽ nequid postra ipsi aut ꝓgenies ipsoꝵ ex de¬
cima gustarent sacranda sibi. si ministrandi tantũ mͦ causa
ñ ad epulas conuenirent. Qua siministrantes gͦ sacri custodes
uocari ut ipse uirgilius alibi. at truuȩ custos ia dudũ in
montib: opis. id ÷ ministra. Nisi forte custodẽ dixit eã. que
se ꝓbibueri᷑ & custodierit a sacris: ut ipse alibi. & custos fu¬
ruꝰ atq auiũ cũ falce siligna hellespontiaci seru&e tutela
priapi. Hic utiq custode ꝓhibitort̃ auiũ furũq. signifiat
hȩc ubi dicta dapes iuba & sublata reponi pocula. gran¬
neoq
uros locit ipse sedeli: Nonuacit qd dixit sedili. Hã ppria ob¬
seruitio ÷ in herculis acris epulari sedentes. & cornelius. balbus
er hegeticon libro ostiuo de cimo id apud arã maximã obserua¬
t̃ nec lestisterniũ fut. Custoditur in eodẽ loco. ut om̃s aꝑto

Expanded text:
pisse Herculem, ne quid postea ipsi aut progenies ipsorum ex depisse Herculem, ne quid postea ipsi aut progenies ipsorum ex decima gustarent sacranda sibi, sed ministrandi tantum modo causa, non ad epulas convenirent; quasi ministros eorum sacri custodes vocari. Vt ipse Vergilius alibi: at Triviae custos iam dudum in montibus Opis, id est ministra; nisi forte custodem dixit eam quae se prohibuerit et continuerit a sacris, ut ipse alibi: et custos furum atque avium cum falce saligna Hellespontiaci servet tutela Priapi. Hic utique custodem prohibitorem avium furumque significat. Haec ubi dicta, dapes iubet et sublata reponi pocula gramineoque viros locat ipse sedili. Non vacat quod dixit "sedili". Nam propria observatio est in HerculiἘξηγητικῶν libro octavo decimo ait apud aram Maximam observatum ne lectisternium fiat. Custoditur in eodem loco ut omnes aperto
Abbreviated transcription (Latin):
Postea cũ nauigans hoc idẽ ager&e. a predonib circũ uentꝰ
fortissime repugnauit. & uictor recessit. Hunc insomnis
hercules docuit sua opera seruatũ. Cui ocstauius imperato ama¬
gistratibloco edẽ sacrauit &e signũ. uictorẽq. lit teris inciss
appellauit. Dedit gͦ epithe tondõ. quo ce argumentũ uore¬
rũ uictoriarũ herculis. & cõmemoratio nouȩ historiȩ quȩ
recenti romano sacro causã dedit continerteur. Neo fra¬
stra in eodẽ loco dixit .& domus herculei custos pinaru siri
Q uidã arã maximã cũ uicino conflagrarte incendio libe¬
ratã apinariis ferunt . & ideo sacris custodẽ domũ pinariã
dixisse uirgiliũ acneΡICΑTΑ ΛΙΑCΤΟΛΗN inquit po¬
ticiorũ quia ab appio cdaudio pręmio corupti sacra serus
publicis ꝓdiderunt. S ueracius pontifilis in eo libro que
fecit de supplicationib: ita ait. pinariis qui nouissimi comeso
prandio uenissent. cũ iã manus pransores lauarent p̃ce¬

Expanded text:
Postea cum navigans hoc idem ageret, a praedonibus circumventus fortissime repugnavit et victor recessit. Hunc in somnis Hercules docuit sua opera servatum. Cui Octavius impetrato a magistratibus loco aedem sacravit et signum Victoremque incisis litteris appellavit. Dedit ergo epitheton deo quo et argumentum veterum victoriarum Herculis et commemoratio novae historiae, quae recenti Romano sacro causam dedit, contineretur. Nec frustra in eodem loco dixit, et domus Herculei custos Pinaria sacri. Quidam enim aram Maximam, cum vicino conflagraret incendio, liberatam a Pinariis ferunt et ideo sacri custodem domum Pinariam dixisse Vergilium. Asper "κατὰ διαστολὴν", inquit, "Potitiorum, qui ab Appio Claudio praemio corrupti sacra servis publicis prodiderunt." Sed Veranius pontificalium eo libro quem fecit de supplicationibus ita ait Pinariis, qui novissimi comeso prandio venissent cum iam manus pransores lavarent, praece
Abbreviated transcription (Latin):
difficultatẽ abusu recessit. Tera um uͦ est infame mollitie: unde mediũ idest dia tonũ. mundanȩ musicae des¬
ia platonis adscribitur. Nec hoc inter ptereunda ponemus. quod musicã
dõ daro nonsentimus auditu. quia maior sonus est. quam humanarũ auriũ recipiatur angustiis. Nali niu
cata dupa ab auribus incolarũ amplitudinẽ fragoris excludunt. quidmirũ si nrm̃ sonus extedit auditũ
que mumdanę molis inpulsus emititt: Nec enĩ denhilo est quod ait qui complet aures meas tantus de
tam dulcis sonuis. sed uoluit intellegi. quodsi eius quicelestibus mertut int es se setreris coplets auess
quentia conferanus. ides babitari interra raris xangustis locis empsis quasi maculs ubi hibitatur ualtas. soliti dudses
De paran obudos partm tnins. cemsosi par tedis neeri aduersos stere uot. aquibus captsdare glo ad alis mllẽ se pesist

Expanded text:
difficultatem ab usu recessit, tertium uero est infame mollitie, unde medium, id est diatonum, mundanae musicae docdifficultatem ab usu recessit, tertium uero est infame mollitie, unde medium, id est diatonum, mundanae musicae doctrina Platonis adscribitur. Nec hoc inter praetereunda ponemus, quod musicam perpetua caeli uolubilitate nascentem ideo claro non sentimus auditu, quia maior sonus est quam ut humanarum aurium recipiatur angustiis. Nam si Nili Catadupa ab auribus incolarum amplitudinem fragoris excludunt, quid mirum si nostrum sonus excedit auditum, quem mundanae molis impulsus emittit? Nec enim de nihilo est quod ait «qui complet aures meas tantus et tam dulcis sonus», sed uoluit intellegi quod, si eius qui caelestibus meruit interesse secretis completae aures quentia conferamus. «Vides habitari in terra raris et angustis locis, et in ipsis quasi maculis ubi habitatur uastas solitudines insed partim obliquos, partim transuersos, partim e
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Illi ant̃ octo cursus inquibus eadem ius est duorũ. septẽ efficiunt distino¬
plene cumdonumeris superius loqueremur ex pressimus. Ad inlumi nandã utȩstimo obsitruatẽ uerborũ
ciceronis. demusica tractatus suecinctus anobis qualicuit breuitate sufficiet. Nam netas et hypatas aliari
fidiũ uocabula ꝑ currere & tonorũ uellimatũ minuta subidia. & quid insonis ꝓlittera. quidꝓ syllaba. quid
integro nomi ne accipiatur ad serere : Ostentantis est nondocentis. Nec enĩ quia fecit in hoc loto auen
muonẽ. occasione hac eundumest ꝑuniuersos tractatus. quipos sunt eẽ¬
opino terminũ habere non aestimo. sedil lasunt ꝑsequenda. quibus uerba que ex plananda receperis. possitt
non adimit densitatẽ: unde finẽ dehac tractatus parte faciemus. adiecto uno quod scitu dignũ putamus.
quia cumsint melodię musicę tria genera. enar moniũ. diatonũ. & cromaticũ. primũ quidem ꝓpt̃ nimia sua

Expanded text:
. Illi autem octo cursus, in quibus eadem vis est duorum, septem efficiunt distinplene, cum de numeris superius loqueremur, expressimus; ad illuminandam, ut aestimo, obscuritatem uerborum Ciceronis de musica, tractatus succinctus a nobis qua licuit breuitate sufficiet. Nam netas et hypatas aliarumque fidium uocabula percurrere, et tonorum uel limmatum minuta subtilia, et quid in sonis pro littera, quid pro syllaba, quid pro integro nomine accipiatur adserere ostentantis est, non docentis. Nec enim quia fecit in hoc loco Cicero musicae mentionem, occasione hac eundum est per uniuersos tractatus qui possunt eopinio, terminum habere non aestimo, sed illa sunt persequenda quibus uerba, quae explananda receperis, possint non adimit densitatem. Vnde finem de hac tractatus parte faciemus, adiecto uno quod scitu dignum putamus, quia, cum sint melodiae musicae tria genera, enarmonium, diatonum et chromaticum, primum quidem propter nimiam sui
Abbreviated transcription (Latin):
ui necpinus duuert pol sint. habendus est primũ serno detingulis : quia situeorue ante ocuos i horloto er plerun
intal lasta ꝓnora. Prus aut̃ qualiter teriã cosorit. demide quemad modũ clũ cenos t ere plianda estt

Expanded text:
nda recepimus liquere possint, habendus est primum sermo de cingulis, quia, situ eorum ante oculos locato, cetera erunt nda recepimus liquere possint, habendus est primum sermo de cingulis, quia, situ eorum ante oculos locato, cetera erunt intellectui proniora. Prius autem qualiter terram coronent, deinde quema
Abbreviated transcription (Latin):
nertaibus ipsis erutraq parit̃ sabimatos obrigus se prium udes midiũ ait uliũ & muacinu sotis didore torreti
uosint habitabiles. quorũ austradis alẽ inquo qui i sistunt aduersa nobis ur gent uesti gia nhĩ adnen
genus. bie aut̃ at̃ sibiectus aqui loni qũe in colis: cerne quã tenun uos pota corgint uesti gig. uibil. ontã
quecolitur auobis angusta merticibus. lateribus lator. parua quędam est insula. corcũ fusa illo mari quo dadla¬
acũ. queomaz no. quꝑ octinune appellaetis anterris. Siuitamen tantenomine quãst parcms unides ⁊ Sest que adlm¬
nos nonpattur en rarr u quitella m semel cingi oceano eredideruntNan si diucis sett ontis qełtã alis
u qedamost ensila ercũ fusdo idlo ndus ie  unã oceaori ambitũ dedis sit inteillegSes .dicitndo qorcositur auos.
uera eius duisionẽ dequa paulopost disseremus nos se cupentibus intelle gendam reliqui

Expanded text:
aque parte subnixos obriguisse pruina vides, medium autem illum et maximum solis ardore torreri. Duo sunt habitabiles, quorum australis ille, in quo qui insistunt, adversa vobis urgent vestigia, nihil ad vestrum genus; hic autem alter subiectus aquiloni, quem incolitis, cerne quam tenui vos parte contingat. Omnis enim terra, quae colitur a vobis, angustata verticibus, lateribus latior, parva quaedam insula est circumfusa illo mari, quod Atlaicum, quod magnum, quem Oceanum appellatis in terris, qui tamen tanto nomine quam sit parvus, vides. Ex his nos non patitur errare qui terram semel cingi Oceano crediderunt. Nam si dixisset «omnis terra... parua quaedam est insula circumfusa illo mari...», unum Oceani ambitum dedisset intellegi; sed adiciendo «quae colitur a uobis...», ueram eius diuisionem, de qua paulo post disseremus, nosse cupientibus intellegendam reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
bucolicis. Nonimꝰ oequite transuersat uentib hircis
& quo s faciles nĩphȩ risere sacello. S aemiseratio ex
hac figura mota ÷ a sinone. Donec chalchuante ministro

Expanded text:
Bucolicis, novimus et qui te transversa tuentibus hircis, Bucolicis, novimus et qui te transversa tuentibus hircis, et quo —sed faciles Nymphae risere— sacello. Sed et miseratio ex hac figura mota est a Sinone: donec Calchante ministro—
Abbreviated transcription (Latin):
exurere turno quã sacras dabit᷑ pinos. & non si tellu¬
rẽ effundat inundas. Exclamatio quȩ apud grecos
sona poceȩ. ñ nũquã ex ipsius quẽ inducit loquente
Expoceȩ quidẽ ꝑsona Mlantua ue miserȩ nimiũ
uicina cremone. Infelax ut eũq ferent ea fata ne¬
potes erim̃ amor urm̃ & alia similia. Ex ꝑsona uͦ al¬
terius . Di capiti ipsius generiq reseruae. & di talia
grais instaurate piosi pȩnas ore reposco. & ditalẽ t̾ris¬
auertir pestẽ. Contrara huic figurȩ aposiopesis. qd ÷ ta
citurnitas: Nã ut illic aliqͣ eocclamando dicimꝰ ita hicaliqͣ
tacendo subducimꝰ. quȩ tam̃ intellegere possit auditor.
Hhoc ant̃ pciple irascentib conuenit. ut neptun. Quos ego.
si motos p̃stat cõponere flucius & mnesteus. Nec uince¬
recerto quã quã os superent quib hoc neptune dedisti
& turnꝰ. Quãquã osi solitȩ quic quã uirtutis adecẽ. & in

Expanded text:
exurere Turno quam sacras dabitur pinus et non si telluexurere Turno quam sacras dabitur pinus et non si tellurem effundat in undas. Exclamatio, quae apud Graecosona poetae, nonnumquam ex ipsius quem inducit loquentem. Ex poetae quidem persona est: Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae! Infelix, utcumque ferent ea facta nepotes! Crimen amor vestrum! Et alia similia. Ex persona vero alterius, di capiti ipsius generique reservent! Et di, talia Grais instaurate, pio si poenas ore reposco! et di talem teravertite pestem! Contraria huic figurae ἀποσιώπησις, quod est taciturnitas. Nam ut illic aliqua exclamando adicimus, ita hic aliqua tacendo subducimus, quae tamen intellegere possit auditor. Hoc autem praecipue irascentibus convenit, ut Neptunus, quos ego —sed motos praestat componere fluctus, et Mnestheus, nec vincere certo, quamquam o —sed superent quibus hoc, Neptune, dedisti, et Turnus, quamquam o si solitae quicquam virtutis adesset! Et in
Abbreviated transcription (Latin):
agorursus ne ꝓcos inrisa priores experiar. & illud de
orpheo. Quid facerce quose rapta bis coniuge ferroe.
& deniso. Quid faciat qua ui iuuenẽ quib: audeat armis
eripere. Ex anna ꝑmouent᷑. Quid primũ deserta querar
pathos mouae. Hoc uirgilips sic exequit᷑. Ipse caput
niuei fultũ pallantis & ora ut uidit. leuiq patens in pecto¬
reuulnus. & illud. Impleuitq. sinꝰ sanguis. &mori¬
ensq. suose in sanguine uersat. & crud elis nati monstran¬
tẽ uulnera cernit. & ora uirũ tristipendebant pal¬
lida tabo. & uoluit᷑ eurralus pulchrosq ꝑ artꝰ it truor.
Et uidi egoma denumero corpora nr̃o. Facit hiꝑbole
apud uirgłm. Om̃s ꝑ mortes animã sontẽ ipse dedisse
MAfseratio cũ dicit: Daphnituũ poenos & iã in gemu¬
isse leones interitũ: Nascit᷑ p̃tor hȩc denimicate uel
amatoriũ ł alterius generis pathos. Sim ñ hȩe lux
toto iã longior anno ÷. & illud seor sũ. Maria ante

Expanded text:
ago? Rursusne procos inrisa priores experiar? Et illud de ago? Rursusne procos inrisa priores experiar? Et illud de Orpheo, quid faceret? Quo se rapta bis coniuge ferret? Et de Niso, quid faciat? Qua vi iuvenem, quibus audeat armis eripere? Et Anna permoventer, quid primum deserta querar?pathos movet. Hoc Vergilius sic exequitur: ipse caput nivei fultum Pallantis et ora ut vidit levique patens in pectore vulnus, et illud: implevitque sinum sanguis, et moriensque suo se in sanguine versat et crudelis nati monstrantem vulnera cernit, et ora virum tristi pendebant pallida tabo, et volvitur Euryalus ... pulchrosque per artus it cruor, et vidi egomet duo de numero ... corpora nostro. Facit hyperbole,apud Vergilium, omnes per mortes animam sontem ipse dedissem, miseratio, cum dicit, Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones interitum. Nascitur praeter haec de nimietate vel amatorium vel alterius generis pathos, si mihi non haec lux toto iam longior anno est et illud seorsum, maria ante
Abbreviated transcription (Latin):
sperauerit mouere pathos. ut euander. Haudignarꝰ erã
quantũ noua gaudia in armis. & p̃dulce decꝰ. Oratores ho¬
mo eo pathian uocant. quotiens de similitudine passionis
pathos nascitur. ut apud uirgiliũ : fuit ce tibi talis anchises
genitor. & patriȩ stringͣit pioeatis imago. & subiit cari
genitoris imago. &dido dequoq ꝑmultossimiles fortu¬
na labores. est & ille locꝰ ad ꝑ mouendũ pathos. in qͦ sermo
dirigitur ł ad inanimalia uel ad m̃uta. quo loco oratores
frequent̃ utuntur. Utrũq. uirgilius bene patheticȩ tra¬
ctauit. ł cũ ait dido. dulces exuuaȩ dũ fata deusq sine¬
bant. ł cũ turnꝰ. Tuq. optima ferrũ terratene. &
idẽ alibi. Nunconũꝗ frustrata uocatꝰ hasta meos. & rebce
diures siquadixmortalib: ulla ÷ uiximꝰ. Facit apud ora¬
tores pathos ceiã ad dubitatio quã greti aporesin uocans.
Est enĩ uel dolentis ł irascnntis dubitare qd̃ agas. En qͥd

Expanded text:
speraverit movere pathos, ut Evander: Haud ignarus eram, speraverit movere pathos, ut Evander: Haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis, Et praedulce decus. Oratores ὁμοιοπάθειαν vocant quoties de similitudine paspathos nascitur, ut apud Vergilium, fuit et tibi talis Anchises genitor et animum patriae strinxit pietatis imago et subiit cari genitoris imago et Dido, me quoque per multos similis fortuna labores. Est et ille locus ad permovendum pathos, in quo sermo dirigitur vel ad inanimalia vel ad muta, quo loco oratores frequenter utuntur. Vtrumque Vergilius bene pathetice tractavit, vel cum ait Dido: dulces exuviae, dum fata deusque sinebant, vel cum Turnus: tuque, optima, ferrum, Terra, tene, et idem alibi: nunc o numquam frustrata vocatus hasta meos, et Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Facit apud oratores pathos etiam addubitatio quam Graeci ἀπόρησιν vocant. Est enim vel dolentis vel irascentis dubitare quid agas: en quid
Abbreviated transcription (Latin):
Quid illud ñ uehemter patheticũ ÷ aminore : Nec uates¬
helenus cũ multa horrenda monerte hosmͥ p̃dix̃ luctꝰ
ñ dira celeno. Quid hic intellegimꝰ nͥ omã quȩ pass
erat minora illa uisa . quã patris mortẽ. A maiore ne¬
gauer̃ quidã augeri rẽposse. S elegant̃ hoc circa di¬
donẽ uirgilius induoxit . Non alit̃ quã sum missis ruat
hostib om̃is cartago. aut antiqua tiros: Dix̃ enĩ non mi¬
norẽ luctũ fuisse exunius morte quã si tota urbs qͥd
sine dubio etẽ maius ruiss&. & homerus idẽfecit. uce
Estapud oratores &e ille locꝰ idoneus ad pathos mouendũ.
ego si potui tantũ sperare dolorẽ. & ꝑferresoror potero
Aeneas de euandro. E nc̃ ille quidẽ spemultũ captus
mani. Fors ax uota facit. & illud. Aduena nrĩ qd nũ quã
uerti sumꝰ ut possessor agelli dicerae. hȩc men sunt. ueteres
migrate coloni. Inuenio tam̃ posse aliquẽ & exeo qd iam

Expanded text:
Quid, illud non vehementer patheticum Quid, illud non vehementer patheticum Helenus, cum multa horrenda moneret, Hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno? Quid hic intellegimus, nisi omnia quae passus erat minora illi visa quam patris mortem? A maiore negaverunt quidam augeri rem posse: sed eleganter hoc circa Didonem Virgilius induxit: Non aliter, quam si inmissis ruat hostibus omnis Carthago, aut antiqua Tyros Dixit enim non minorem luctum fuisse ex unius morte quam si tota urbs, quod sine dubio esset maius, ruisset. Et Homerus idem fecit: Ὡς ας. Est apud oratores et ille locus idoneus ad pathos movendum qego si potui tantum sperare dolorem, Et perferre, soror, potero. Aeneas de Evandro: Et nunc ille quidem spe multum captus inani Fors et vota facit Advena nostri, Quod numquam veriti sumus, ut possessor agelli Diceret: Haec mea sunt, veteres migrate coloni Invenio tamen posse aliquem et ex eo quod iam
Abbreviated transcription (Latin):
stus aenis postergũ nodis fremit horridus ore cruento.
Diximꝰ asimili. nc̃ dicamꝰ aminore pathos a pocea positũ.
Nẽpe cũ aliquid ꝓponitur qd ꝑ semagnũ sit. de inde minꝰ
eẽ ostenditur quã illud qd̾ uolumꝰ augeri. sine dubio infi¬
uita miseratio mouet᷑. ut ÷ illud. Ofelix tina ante alias
pͥameia uirgo hostilẽ ad tumulũ troiȩ submȩnib altis uis¬
samori. Primũ qd ait felix cõparationẽ sui fecit. De in¬
de posuit a loco. hostilẽ ad tumulũ. E amodo ꝙ ñ minꝰ
a cerbũ ÷ iussamori. Sicgͦ hȩc accipienda sunt. Quã uis
hostilẽ ad tumulũ quã uis uissamori. felicior tam̃ ego
quia soriatus ñ ꝑtulit ullos. Simile ÷ & illud. Otq qua¬
terq beati. & quod depasiphȩ dicit ꝓetides. Implerunt
salsis mugitib agros. De inde ut minꝰ hoc eẽ monstrarae.
atñtã turpes pecudũ tam̃ illa sequuta : concubitus.

Expanded text:
ctus aënis post tergum nodis fremit horridus ore cruento. ctus aënis post tergum nodis fremit horridus ore cruento. Diximus a simili: nunc dicamus a minore pathos a poeta positum. Nempe cum aliquid proponitur quod per se magnum sit, deinde minus esse ostenditur quam illud quod volumus augeri, sine dubio infinita miseratio movetur: ut est illud, o felix una ante alias Priameia virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori primum quod ait "felix", comparationem sui fecit, deinde posuit a loco, "hostilem ad tumulum", et a modo, quod non minus acerbum est: "iussa mori." Sic ergo haec accipienda sunt: quamvis hostilem ad tumulum, quamvis iussa mori, felicior tamen quam ego, quia sortitus non pertulit ullos. Simile est et illud: o terque quaterque beati! Et quod de Pasiphaë dicit: Proetides implerunt falsis mugitibus agros; deinde ut minus hoc esse monstraret: at non tam turpes pecudum tamen ulla secuta est concubitus.
Abbreviated transcription (Latin):
pollice florẽ. & aliȩ plurimȩ patheticȩ pała bolȩ inquib
misratꝰ ÷. Quid de ira : Ac ueluti pleno lupus infidiatus
ouili cũ fremit ad caulas. & mugitus ueluti fugit cũ sauerꝰ
arã taurꝰ. & alia plura similia quiquerit inueniae. & imago
quȩ t asimili pars t̃cia idonea : mouendis affertib: Eafit cũ
aut forma corporis ab sentis describit᷑. aut om̃ino quȩ nulla
est fingit᷑. Utrũq. uirgilius elegant̃ fecit. Il lud prius cir¬
ca ascaniũ. Omͥ sola mei superastianactis imago. sic oculos.
sic ille manꝰ sic ora ferebat. Fingit uͦ cũ dicit. Quã fama
sequuta ÷ candida succinctã latrantib: inguina monstris
cõmoua. horrorẽ scða. sicut alibi. & scissa gaudens uadit
discordia palla quã cũ sanguineo sequit᷑ bellona flagello
& om̃a illa quȩ defama dixit. S & illud nimiũ pathe¬
tice. furor impius intus seua suꝑ sedens arma &centũ uin¬

Expanded text:
pollice florem ... et aliae plurimae patheticae parabolae in quibus pollice florem ... et aliae plurimae patheticae parabolae in quibus miseratus est. Quid de ira? ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas et mugitus veluti fugit cum saucius aram taurus et alia plura similia qui quaerit inveniet. Et imago, quae est a simili pars tertia, idonea est movendis adfectibus. Ea fit cum aut forma corporis absentis describitur aut omnino quae nulla est fingitur. Vtrumque Vergilius eleganter fecit: illud prius circa Ascanium, o mihi sola mei super Astyanactis imago, sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; fingit vero cum dicit, quam fama secuta est candida succinctam latrantibus inguina monstris. commovet, horrorem secunda, sicut alibi: et scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello, et omnia illa quae de Fama dixit. Sed et illud nimium pathetice: Furor impius intus saeva sedens super arma, et centum vin
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ abioue sũmo. Simile ÷ ce illud ab indignatione. A
enĩ ait iuno. pallasne exurere cdassẽ argiuũ potuit
ũ hoc plus ⁊ classẽ uietricẽ quã reliquias fugientiũ. Demde
caust̃ minuit Vnius obnogã & furias aiacis olei. Quã mi
facile possit ignasci. & furentis ut nec culpa sit. &aibi
Mars ꝑdere gentẽ immanẽ lapithũ ualuit. Uides easdeo
obseruationes. gentẽ & immanẽ. De inde aliud exẽpli
c̃cessit. In iras ipse dm̃ antiquã genitor calidona dianȩ
Antiquã nt plus honoris accidera ex uetustate. Dem¬
de in utroq causã minuit. Qd scelus aut lapithis tantã
aut calidona merente. A parabola uͦ qm̃ magis hae
po& e conuenit. sepissime pathos mou&e. cũ aut mise¬
rabilẽ aut iracundũ uellae inducere. Miserubile si
Qualis poͦ puleamerens philo mela sub umbra. qualss
cõmotis exccita sacris thais. qualẽ uirgineo demesss

Expanded text:
genus ab Iove summo." Simile est et illud ab indignatione: quid genus ab Iove summo." Simile est et illud ab indignatione: quid enim? Ait Iuno, Pallasne exurere classem Argivum ... potuit? Iam hoc plus est, classem victricem quam reliquias fugientium. Deinde causam minuit: unius ob noxam et furias Aiacis Oilei. Quam minius", quod facile possit ignosci, et "furentis" ut nec culpa sit. Et alibi: Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit. Vides easdem observationes, "gentem" et "immanem". Deinde aliud exemplum: concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae. "Antiquam", ut plus honoris accederet ex vetustate: deinde in utroque causam minuit: quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydone merente? A parabola vero quoniam magis hoc poetae convenit, saepissime pathos movit cum aut miserabilem aut iracundum vellet inducere. Miserabilem sic: qualis populea maerens philomela sub umbra ... qualis commotis excita sacris Thyas ... qualem virgineo demessum
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ species sunt tres. Exẽplũ. parabola. imago. Grece
lius Si potuit manes accersere coniugis orpheus treica frec
erthara fidib:q. canoris. Si frẽm pollux al terra morte¬
redimit. Quid thesea magnũ quid memorẽ alcidem.
Antenor potuit mediis elapsus achiuis. Hȩc enĩ om̃a
miscdĩam mouent. qm̃ indignũ uid&ur negari sibi qͥd¬
aliis indultũ sit. Deinde uide unde aug& inuidiam
Sipotuit manes accersere coniugis orpheus. Habes causã
disparẽ. Manes illic coniugis. hic patris. Illic accersere
hc uidere threicia fretus cithara hic materiã eiꝰ irrisit
Sifrẽm pollux alterna morte redemit. itq reditq uia
totiens. Hoc iã amodo. Plus :÷ enĩ sepe ire quã semel
Q uid thesea magnĩ. qd̃ memorẽ alcidẽ. Hic ꝓpt̃ igit¬
gias ꝑsonas ñ habuit qd minuerte atq augerae. Uerĩ
qͥd in illis elucebat. hoc sibi iactat cũ his cẽ cõmune. EEmi

Expanded text:
Huius species sunt tres: exemplum, parabola, imago; Graece Huius species sunt tres: exemplum, parabola, imago; Graece lius: si potuit Manes accersere coniugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibredemit. . . . . Quid Thesea magnum, Quid memorem Alciden? Antenor potuit mediis elapsus Achivis. Haec enim omnia misericordiam movent, quoniam indignum videtur negari sibi qaliis indultum ait. Deinde vide unde auget invidiam. "si potuit Manes accersere coniugis Orpheus". Habes causam disparem: Manes illic coniugis, hic patria; illic accersere, hic videre. "Threicia fretus cithara": hic materiam eius irrisit. "Si fratrem Pollux alterna morte redemit itque reditque viam totiens": hoc iam a modo, plus est enim saepe ire quam semel. "Quid Thesea, magnum quid memorem Alciden?" Hic propter egregias personas non habuit quod minueret vel augeret: verum quod in illis elucebat hoc sibi iactat cum his esse commune: "et mi
Abbreviated transcription (Latin):
tis longeui. Aloco. Quẽ nunc mestũ ardea longe di¬
uidit. & circa casandra exmodo. Ecce trahebat᷑. Ex
abitu corporis. Passis priameia uirgo crinib. Exloco.
Atẽplo aditisq mineruȩ. Et circa agamennonẽ a patria:
Tacite qq̃ &e quasi ꝑdiffinitionẽ pathos maouere sol&. cũres
quȩ miserationẽ mou&. ñ dilucide dr̃ . s. dat᷑ intellegi. ut
cũ dicit metentius. Nunc alte uulnꝰ ad auctũ. Quidenũ
aliud ex hoc intellegendũ ÷ quã hoc altũ uultiꝰ eẽ amitte¬
refiliũ : & rurs idẽ . Hȩc iua sola fuit . qua ꝑdere posses.
S & hic scilicae accipiendũ ÷ perire eẽ. amiotere filiũ.
& uiturna cũ quȩrit᷑. qd ad iuuare frẽm ꝓhibeatur.
inmortalis. Quad enĩ sequit᷑ ñ ÷ immortalitas in lucta
uiuere. Hȩc ut dixi uĩ diffinitionis habent . & a pocea
edegant̃ introducta sunt. St̃ in arte rethorica ad patdhos
mouendũ & iã hi. loci qui dicunt᷑ circa rẽ: & mouendis
affectib ꝑ oportuni sunt. Ex quib prim ÷ asimili

Expanded text:
tis longaevi, a loco: quem nunc maestum patria Ardea longe dividit, et circa Cassandram ex modo: ecce trahebatur ex habitu corporis: passis Priameia virgo crinibus, ex loco: a templo ... adytisque Minervae. Et circa Agamemnonem a patria: Tacite quoque et quasi per definitionem pathos movere solet, cum res quae miserationem movet non dilucide dicitur sed datur intellegi, ut cum dicit Mezentius, nunc alte vulnus adactum: quid enim aliud ex hoc intellegendum est quam hoc altum vulnus esse amittere filium? Et rursus idem, haec via sola fuit qua perdere posses. Sed et hic scilicet accipiendum est perire esse amittere filium. Et Iuturna cum queritur quod adiuvare fratrem prohibeatur, immortalis ego? Quid enim sequitur? Non est immortalitas in luctu vivere. Haec, ut dixi, vim definitionis habent et a poeta eleganter introducta sunt. Sunt in arte rhetorica ad pathos movendum etiam hi loci qui dicuntur circa rem, et movendis adfectibus peropportuni sunt. Ex quibus primus est a simili.
Abbreviated transcription (Latin):
uicintencacdic animis uiuenũ furor additꝰ in drsuptu
R̃ aptiros atra in nebula quos impha uentris. Engit
eabs rabies catuliq relicti. faucib expestant sictis ꝑ
tela ꝑ fostes. Uadimꝰ aud dubiã inmorte mediq
tenem Urbis tt̃ nox atra cauũ circũ uolat umbra:¬

Expanded text:
ic animis iuvenum furor additus. Inde lupi ceu raptores atra in nebula, quos improba ventris exegit caecos rabies catulique relicti faucibus exspectant siccis, per tela, per hostes vadimus haud dubiam in mortem mediaeque tenemus urbis iter: nox atra ca
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpit interitus. oberrent. &asperitatẽ paulatim uagę ferititis exuti. conciliabula &xcȩxus natura instituente
patiuantur. sitq prinũ inter eos mali nescra. ex adhuc astutię inexꝑta simplicitas. quȩ nom̃ auri. pͥmissȩculis prestat
Ldos quomags adcultũ rerũ tq artiã usus ꝓmonit. canto facilius ininmos serpit aemtulaitio. quȩ pͥmnũ bene ieipiens¬
cian apud eos ipsos aquibus audiri nom̃ urm potest. nemo unius anni m emoriã consequi possit homines ẽe srou¬
eredicere audeo. qua multa hominũ sptula t̾eneant᷑. Nãq utoli deficere sol hõninib eacangiq uiisestt¬

Expanded text:
cepit interitus, terris oberrent et, asperitatem paulatim uagae feritatis exuti, conciliabula et coetus, natura instituente, patiantur, sitque primum inter eos mali nescia et adhuc astutiae inexperta simplicitas, quae nomen auri primis saeculis praestat. Inde quo magis ad cultum rerum atque artiaesertim cum apud eos ipsos, a quibus audiri nomen nostrum potest, nemo unius anni memoriam consequi possit. Homines enim povix dicere audeo quam multa hominum saecula teneantur. Namque ut olim deficere sol hominibus exstinguique visus