comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
colleste donum sapia. s magnus certe uir erat et celli amitus ꝗ dice¬
bari Non ꝙriam acceꝑ im nec ꝑ fectus sim es. Sapientiam cupida mt̃e
tompiendi ^ ur pecunie rerumq multa ꝵ mala⁊ sic sapiencie cupiditas
bona est/ s an cui cance rey capax sis iudero/ certe ille idem/ Ego me ĩq̃r
nog arbitror conprendisse/ Et illo quoq ꝓ magĩins erat qui cum deo et¬
se ip̃o loquens sic aiebat Inꝑfectum m̾eum inderunt occuli ui hoc est
nprium sapientis/ Imꝑ fectio nem suam noste ac fateri /. Q. Sapierb di¬
tor/.Rõ. Non ce tue neq alieno unq̃ uotes sapientem fecerint/ s reb
ipͣa. G. Sapiens uulgo dicor. Rõ. uulgus in sanos sapienteb diceͣ
et sapientõs in salos suo iure d̾idicit quod est ut fassa ꝑ ueris/ uera
Omes mesp̾dicant sapientem. Nõ. Ad famam fortasse aliquid⁊ ad sa¬
pĩam ał omino. Sencio autem supͣscriptõnibus inicteris licterarũ

Expanded text:
celeste donum sapientia; sed magnus certe vir erat et celi amicus qui diceceleste donum sapientia; sed magnus certe vir erat et celi amicus qui dicebat: “Non quod iam acceperim aut perfectus sim”. Sapientiam cupida mente comprehendi. Ut pecunie rerumque multarum mala, sic sapientie cupiditas bona est. Sed an tu tante rei capax sis videto: certe ille idem “ego me” inquit “non arbitror comprehendisse”. Et ille quoque permagnus erat, qui cum Deo se ipso loquens sic aiebat: “Imperfectum meum viderunt oculi tui”. Hoc est proprium sapientis, imperfectionem suam nosse ac fateri. Sapiens dicor. Non te tue neque aliene umquam voces sapientem fecerunt, sed res ipsa. Sapiens vulgo dicor. Vulgus insanos sapientes dicere et sapientes insanos iure suo didicit, quod est ut falsa pro veris veraOmnes predicant me sapientem. Ad famam fortasse aliquid, ad sapientiam nichil omnino. Sentio autem: superscriptionibus inniteris litterarum,
Abbreviated transcription (Latin):
rot essent sapientes quot sapĩe ꝓfessores / nũc illud ꝑdificile ẽ hoc
uõ facili mum. G. sum sapuens. Rõ. Si uere sapiend esse uis noli id
quidem opinari. Credere se sapientem pͥmus ad stulticiam grad̾res est
ꝓximus ꝓfiteri . G. Studio ad sapiam ꝑueni.Rõ. utiq sic ad illam per¬
uenitur s an tu perueneris recoguti: Non est enim res studii breuis¬
egonb aliquorannoꝵ ut relique arres tota uł longissima opus est uita
S̾i quis ut aiuint tota die curens ꝑ uenit ad uesꝑam satis est/ notum est
islud platonrs ut alia musta pctarissima quod ciceroni placet et nichi
Beatum cui eciam in senecture concingerit ut sapientiam uerasq opini¬
onos assequi possitz has tũ an calio medio obuias hueris. An nescio
qͥdo pẽnato equo euectub. ante tempus arrigeril in certum / tam cito sa¬
piens euasisti. G. Sapienne ꝑ fecibnom cellitus accepi. Nõ. Est fateor

Expanded text:
tot essent sapientes, quot sapientie professores; nunc illud perdifficile est, hoc tot essent sapientes, quot sapientie professores; nunc illud perdifficile est, hoc vero facillimum. Sum sapiens. Si vere sapiens esse vis, noli id quidem opinari. Credere se sapientem primus ad stultitiam gradus est, proximus profiteri. Studio ad sapientiam perveni. Utique sic ad illam pervenitur; sed an tu perveneris recogita. Non est enim res studii brevisegens aliquot annorum ut relique artes: tota vel longissima opus est vita. Si quis, ut aiunt, tota die currens pervenit ad vesperam, satis est. Notum est illud Platonis, ut alia multa, preclarissimum, quod Ciceroni placet et michi: “Beatum, cui etiam in senectute contigerit ut sapientiam verasque opiniones assequi possit!”. Has tu an calle medio obvias habueris an nescio quo pennato equo vectus ante tempus attigeris, incertum: tam cito sapiens evasisti! Sapientie perfectionem celitus accepi. Est, fateor,
Abbreviated transcription (Latin):
uera s in ip̃o uutucum om̃ium auctore gloriandum/ qui contrarium
facit/ non mõ assequitur asẜ none hoium quod nõ ħt. srud ip̃m qd habet
uł ĩminuit uł amictit .G. uulgus om̃e me p̃dicat/. nõ. dixi ⁊ reppetoqi¬
quid nulgus cogitat uanum est quidqd loquitur falsum est / quidꝗd ĩprõ¬
bat bonum est / quid ꝗd approbat malum est / quiꝰ quuꝰ p̃dicat in fameẽ
quidquid agit stultum est/ I. nunc in sanoꝵ ẜ monculis ꝯforiare / e
Apientiam consequutus sum.kõ. Rem magnam si uera cẽt
et in seꝑabilem a uiitute/ Si illam igitur approbasses/ hec ꝑ¬
bata esset si utraq opinione aliquãto facilior est ꝙ rẽ.B.
Sapiens sum. kõ. Ciede autem michi nũq si uere esses hoc
diceres/ sapiens eĩm quãtum est quod sibi desit in redigi nõ ꝯforiatur
itaq s susputt.6. Sapientem me ꝓ fiteor ẜ. liõ. bene irent reb si

Expanded text:
vera, sed in ipso virtutum omnium auctore gloriandum. Qui contrarium vera, sed in ipso virtutum omnium auctore gloriandum. Qui contrarium facit, non modo non assequitur assertione hominum quod non habet, sed id ipsum quod habet vel imminuit vel amittit. Vulgus omne me predicat. Dixi et repeto: quicquid vulgus cogitat vanum est, quicquid loquitur falsum est, quicquid improbat bonum est, quicquid approbat malum est, quicquid predicat infame est, quicquid agit stultum est. I nunc, insanorum sermunculis gloriare! 12 apientiam consecutus sum. Rem magnam, si vera esset, et inseparabilem a virtute: si illam igitur approbasses, hec probata esset. Sed utraque opinione aliquanto facilior est quam re. Sapiens sum. Crede autem michi, numquam, si vere esses, hoc diceres. Sapiens enim quantum est quod sibi desit intelligit; non gloriatur itaque sed suspirat. Sapientem me profiteor. Bene irent res, si
Abbreviated transcription (Latin):
rebus quãuis occultib plus cuicunq ꝙͣ nobis creddere/ iuxtaq flaci sõ¬
rentiam/. Et mendacem timere infamiam/ et falsa głia delectari.G. totũ
uulgus una uoce me laudat. Rõ. Nulla ꝓ nior ad ertorem atq ad p̃cipiciũ
uia est q̃ ꝑ uulgi uestigia quidꝗᵈ pene nulqub laudat nituperio dignu
cere homĩbus est deo/ contraria contrariis gauieit/ .6. uiri boni nomẽ
habeo/. Rõ. uite constantia et honestate ẜ uandum est/ alioqn facile euane¬
scet/ uentus est enim .G. multe sunt in populo lamdes mec. Rd̃. Seuisti
in agio arido arbores caducas. b. magne int̾ doctos eciam laudes mec
sunt/. Rõ si uere / durabunt/ et utait cicero radices agent et ꝑpagab¬
untur/ ac ficte celeriter tanqͣ flosculi decident/.G. o mẽs uno ore meas
p̃dicant uirtutem/. Rõ. Non in hoĩum flatu neq in ꝓpria uirture quauis

Expanded text:
rebus quamvis occultis plus cuicumque quam vobis credere iuxtaque Flacci senrebus quamvis occultis plus cuicumque quam vobis credere iuxtaque Flacci sententiam et mendacem timere infamiam et falsa gloria delectari. Totum vulgus una voce me laudat. Nulla pronior ad errorem atque ad precipitium via est quam per vulgi vestigia: quicquid pene vulgus cere est Deo: contraria contrariis gaudent. Viri boni nomen habeo. Vite constantia et honestate servandum est, alioquin facile evanescet; ventus est enim. Multe sunt in populo laudes mee. Sevisti in agro arido arbores caducas. Magne inter doctos etiam laudes mee sunt. Si vere, durabunt et, ut ait Cicero, radices agent et propagabuntur; at si ficte, celeriter tamquam flosculi decident. Omnes uno ore meam predicant virtutem. Non in hominum flatu neque in propria virtute quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
alterum decipit omnes ce .b. bonum michi cestimonium ciues dant¬
.Rõ. Est intus in anima testis in coruptior cerciorq conscĩam tua
in terroga/ illi crede. G. bene de me homines opinantur. Rõ. opinio
ambigue ẽ nomen rey/ certissima res ẽ uirtus/. G. Ego ip̃e uir bo
nus michi uideor. Rõ. Eego es malus/ boni enim sibi displicẽt
seꝙ accusant/. b. Et michi iudeor et aliis bonus. kõ. quu si cir
malus alii aucem stulti /. G. bene et me sperant ciues/. Rõ. Cura ne
spes ciuium falsa sit / tiupe est de sespera ntes eum possis aliud fru¬
strari .b. Ciedo sun d quo non frustra sperant multi/.Rõ. si id esses nõ
id credetes malum est alios/ pexiriuum sematipm falleie.6. om̃es me iu¬
rum bonum putant/. Rõ. quid si contrarium cusis/. G. omẽs uirum bo¬
nuuydicunt. Rõ. Et cu credis om̃ibub/. num ce autem dici pudet qd non
es s est uobis insicum inter cuncta mirabiles de uobib uestrisq dt

Expanded text:
alterum decipit, omnes te. Bonum michi testimonium cives dantalterum decipit, omnes te. Bonum michi testimonium cives dant. Est intus in anima testis incorruptior certiorque: conscientiam tuam interroga, illi crede. Bene de me homines opinantur. Opinio ambigue nomen est rei, certissima res est virtus. Ego ipse michi vir bonus videor. Ergo es malus: boni enim sibi displicent seque accusant. Et michi videor et aliis bonus. Quid si tu malus, illi autem stulti? Bene de me sperant cives. Cura ne spes civium falsa sit; turpe est de se sperantes, cum possis aliud, frustrari. Credo, sim de quo non frustra sperent multi. Si id esses, id non crederes; malum est alios, pessimum autem se ipsum fallere. Omnes me virum bonum putant. Quid si tu contrarium scis? Omnes me virum bonum dicunt. Et tu credis omnibus: num te autem dici pudet quod non es? Sed est hoc vobis insitum inter cuncta mirabile, de vobis vestrisque de
Abbreviated transcription (Latin):
audiat nomen inquit impioꝵ putrescet et illud alterius/ glia nostra hec
est testimoium consc̾ĩe nr̃e / Illa si tibi intus obstrepit quid ꝓderunt adu¬
lantium susuri: quid blanditiis aut fictio nibad ꝑ tum nomen e radice
mala nichil boni oritur/ neq hine igitur ortum nom bonum dix̾is cum
uerum dicere non possis. b. bene dt me sentiunt ciues mei/. Rõ. non
refert quuᵈ de te alii sentiant s quid tu. b. bene de me loquunt᷑ ciues¬
.nõ. noli credere quid loquant᷑ nesciunt / et cupide mẽtiunt᷑ pruritu quo¬
dam lingue in utranq ꝑtem nimo/ et consuetudine in nãm uersa . G.¬
bene de me plurimi loquuntur/. Rõ. Ingnorantib credere quid aliud ẽ¬
qͣ uolentem falli/. G. bene de me loquitur uicinia. Rõ. dulci loquio for¬
san/ aut muneribus delinita: aut aliquid de te sperand nmnq̃ uł amãti
creddidrib uł speranti /. G. uicini meum nomen celebrant/. kõ. alt̾

Expanded text:
audiat: “Nomen” inquit “impiorum putrescet” et illud alterius: “Gloria nostra hec audiat: “Nomen” inquit “impiorum putrescet” et illud alterius: “Gloria nostra hec est, testimonium conscientie nostre”. Illa si intus tibi obstrepit, quid tibi proderunt adulantium susurri, quid blanditiis aut fictionibus partum nomen? E radice mala nichil boni oritur; neque hinc igitur ortum nomen bonum dixeris, cum verum dicere non possis. Bene de me sentiunt cives mei. Non refert quid de te alii sentiant, sed quid tu. Bene de me loquuntur cives. Noli credere: quid loquantur nesciunt et cupide mentiuntur pruritu quodam lingue in utranque partem nimio et consuetudine in naturam versa. Bene de me plurimi loquuntur. Ignorantibus credere quid est aliud quam volentem falli? Bene de me loquitur vicinia. Dulciloquio forsan aut muneribus delinita aut de te aliquid sperans; nunquam vel amanti credideris vel speranti. Vicini mei nomen meum celebrant. Alter
Abbreviated transcription (Latin):
rem non mutat .G. bonum moht comunis opinio/. Nõ. quid
si malus ru non ne opinio falsa est / scientem falro cerre ga¬
Cudere / dementia est/. G. opinione uulgari bonus dicor. no.¬
nichil est quod non sibi fingeie possit opinio bonum aut seu malum q̃d
in animis hitat neq diuersis opinionib neq ẜmunculid uariatur nõ
si cuncti igitur te mortales bonum dixeriur bonum fies/. G. bonum sal¬
tem michi est nomen/. Rõ. melius esse nomen bonum q diuicias multas̃
hebreoꝵ sapiens ait idem q alibi melius nomen bonum q̃ ungue̾ra p̃ciosa-
et ualorem boni nominis/ et odbrem fame his uerbis exp̃ssit comꝑ atõno
siliz auri et unguenti/ Quo mõ autem seu nom̃ seu aliud quilquã esse pot̃
bonum si sit falsum/. Qualecunq sit ergo nomen impii. non fit ideo nũ¬
nor impietab non ĩani igitur nom̃e glorietur ẜ illuĩ eiusdem sapientis

Expanded text:
rem non mutat. Bonum me communis habet opinio. Quid rem non mutat. Bonum me communis habet opinio. Quid si malus tu? Nonne opinio falsa est? Scientem certe falso gaudere dementia est. Opinione vulgari bonus dicor. Nichil est quod non sibi fingere possit opinio; bonum autem seu malum quod in animis habitat neque diversis opinionibus neque sermunculis variatur. Non si cuncti igitur te mortales bonum dixerint, bonus fies. Bonum michi saltem est nomen. Melius esse nomen bonum quam divitias multas Hebreorum sapiens ait, idemque alibi: “Melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa”. Et valorem boni nominis et odorem fame his verbis expressit, comparatione scilicet auri et unguenti. Quomodo autem seu nomen seu aliud quicquam esse potest bonum, si sit falsum? Qualecunque igitur sit nomen impii, non sit ideo minor impietas. Non inani igitur nomine glorietur, sed illud eiusdem sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem ate ip̃o exigis incoruptus ierum arbiter tuaꝵ/ uidebis quãtum ua¬
cui in anima cua sit quãtum uicia occupent/. b. at saltem coĩs et medio¬
cris est uirtus/. Rõ. In rebus altissimis uix mediocricas locum habeti
Seꝵ habeat/ non hec t̃ gaudii mã s laboris ac studii est/ nam quod ad
sũmum disponitur eb nec eo ꝑuenerit nõ quiescer/. G. Aliqua ẽ uirtis¬
Rõ. huius quoq iuditium linque aliis et si qua est uirtus nõ ibi finis
gaudii s in illo ad quem uera ꝑ arduum uirtus ducit/ eam nempe
phiam ꝓ ficemur que non fritendum uirturibus s urendum docet
sic m̃ ut metuas doliturum .b. Si quu boni est sentio unde sit ⁊ ĩ illo
gandeo quidquid autem deest/ scio unde poscendum sit et de illo spero¬
.Rõ. hec est uirtus et iam cutum iter ad uerum gaudium in uenisti.
Uisquis ego sim / opinio de me hoĩum bona est/. Rõ. opinio

Expanded text:
rationem a te ipso exigis, incorruptus rerum arbiter tuarum videbis quantum varationem a te ipso exigis, incorruptus rerum arbiter tuarum videbis quantum vacui in anima sit, quantum vitia occupent. At saltem communis et mediocris est virtus. In rebus altissimis vix mediocritas locum habet; verum habeat, non tamen hec gaudii materia sed laboris ac studii est. Nam qui ad summa disponitur, donec eo pervenerit non quiescet. Aliqua est virtus. Huius quoque iudicium linque aliis. Et, si qua est virtus, non ibi finis gaudii sed in illo ad quem vera per arduum virtus ducit; eam nempe philosophiam profitemur que non fruendum virtutibus, sed utendum docet. sic tamen ut metuas doliturum. Si quid boni est, sentio unde sit et in illo gaudeo; quicquid autem deest, scio unde poscendum sit et de illo spero. Hec est virtus et iam tuum iter ad verum gaudium invenisti. Quisquis ego sum, opinio de me hominum bona est. Opinio
Abbreviated transcription (Latin):
Rõ. nunq hoc uirtus dese iudicat non confidat nichił arrogat scit hoc
tpũs esse milicie non triumphi arq iõ nunq torꝑet/ et semꝑ in accu
est semꝑ quasi nunc incipiens accingitur que om̃ia ꝑfecisse seq undiq
consumatam credit/ Crede michi non est uirtus error est uirtuti obuius
atq adueisus. Quisꝗs ad sũmum ꝑuenisse credit in hoc pͥmum fallitur
ꝙ ubi credit esse non est deinde ꝙ iluc ferentem uiam aberramo leseruit
Dum q quod non haber anticiꝑat quod habere pocuisseti sponce sua negligit
Siquidem nil tam ꝑfectui ad u̾sum qͣ ꝑ fectio nis opinio. Nemo studet agere
quod peregisse sepurar/ Error hic sepe magna para nibus abstitit/ iamꝙ
alra pensancibus/. G. Uirtus ꝓ humana capacicate plena est/. Rõ. si omẽs
uicam an occulos ponis/ ꝑq dies singulos actuum ac uerboꝵ ⁊ cogitatiui

Expanded text:
est. Nunquam hoc virtus de se iudicat: non confidit, nichil arrogat, scit hoc est. Nunquam hoc virtus de se iudicat: non confidit, nichil arrogat, scit hoc tempus esse militie, non triumphi atque ideo nunquam torpet et semper in actu est, semper quasi nunc incipiens accingitur. Que omnia perfecisse seque undique consummatam credit, crede michi, non est virtus, error est virtuti obvius atque adversus. Quisquis ad summum pervenisse credit, in hoc primum fallitur, quod ubi credit esse non est; deinde quod illuc ferentem viam aberrando deseruit dumque quod non habet anticipat, quod habere potuisset sponte sua negligit. Si quidem nil tam profectui adversum quam perfectionis opinio: nemo studet agere quod peregisse se putat. Error hic sepe magna parantibus obsistit iamque alta prensantibus. Virtus pro humana capacitate plena est. Si omnem vitam ante oculos ponis perque dies singulos actuum ac verborum et cogitatuum
Abbreviated transcription (Latin):
do solicitam uideanius dicerem si liceret auaram aut auaritie similem eẽ
uictutem/ ingiter sirit coctidie in ardescit quo ꝑlus quesierit/ eo sibi ꝑa¬
uperior uderur et plus apperit nulius illi desiderii modus est nullus sat
magnus cumulus meritoꝵ. G. uirtus supra humanum morem. Rõ. ue¬
reor ne suꝑbie sic ista ꝓfessio nõ uirtutis. G. uiitus bonge claussima
est/. Rõ. Sund am̃tum uere uirturis humilitas/ nec tanca claritas ulta ẽ
quam ellacio non oscuret Scit ille qui clarissimus crearus seq ip̃m effe¬
rens non obscurus tm̃. s princeps fieri meruit tenebraꝵ quod si illi accidit
ꝗuid alii de sesperent . 6. uiitus eximia est /. ħiõ. non solet uirtus esse iac¬
ratrix aut miratrix sui s imitatrix alieni. Itaq semꝑ aueland semꝑq
altius aspirans. Dum se comperat paruipendit. G. birtus consu mata.

Expanded text:
ndo sollicitam videamus. Dicerem, si liceret, avaram aut certe avaritie similem esse ndo sollicitam videamus. Dicerem, si liceret, avaram aut certe avaritie similem esse virtutem: iugiter sitit, quotidie inardescit; quo plus quesierit, eo sibi pauperior videtur et plus appetit; nullus illi desiderii modus est, nullus sat magnus cumulus meritorum. Virtus supra humanum morem est. Vereor ne superbie sit ista professio, non virtutis. Virtus longe clarissima est. Fundamentum vere virtutis humilitas, nec tanta claritas ulla est quam elatio non obscuret: scit ille qui clarissimus creatus seque ipsum efferens non obscurus tantum, sed princeps fieri meruit tenebrarum. Quod si illi accidit, quid alii de se sperent? Virtus eximia est. Non solet virtus esse iactatrix aut miratrix sui, sed imitatrix alieni. Itaque semper anhelans semperque altius aspirans, dum se comparat parvi pendit. Virtus consummata
Abbreviated transcription (Latin):
lingue non unius uoͣ tm̃ hominis s multoꝵ/ quorundam lingue cotas
euertere res publicas/ euertentq : peximum nocencissimum q mali
hom̃is membrum lingua est/ nil hac molius/ ml durius. G. Eloquẽ
tia so noia est/. Rõ. et so noꝵ fulmen.. B. Eloquẽtia florida est. Rõ. et Pło¬
ridum aconitum/ Deniq uersa uttibet et reuorsa et glorio uiam habos
arduam / et in iuidie ꝓ nam ualdee
de uirtute. gaudiũ.
Unquid nõ saltem licet de uirture gloriari. Rõ. ut liceat/ ĩ illo
tm̃ licet qui uirturis et omĩs boni auctor solus atq largitor est¬
.bamagna est animi uirtus/. Rõ. uide aut̃ ne quo maior̾ credit᷑
minor sit.G. Spectara uirtus in iebus dubiis. Rõ. proprius
esr dirturis nõ quuid actum ẜ quid agendum sitꝰ neq quid ad sir sibi s qd¬
Besit arendere unde est ut sepe illam nõ de quesuo gloriantem s de quere¬

Expanded text:
lingue”, non unius vero tantum hominis, sed multorum. Quorundam lingue totas lingue”, non unius vero tantum hominis, sed multorum. Quorundam lingue totas everterunt respublicas evertentque; pessimum nocentissimumque mali hominis membrum lingua est: nichil hac mollius, nichil hac durius. Eloquentia sonora est. Et sonorum fulmen. Eloquentia florida est. Et floridum aconitum. Denique versa ut libet et reversa: et glorie viam habes arduam et invidie pronam valde. 10 DE VIRTUunquid non saltem de virtute licet gloriari? Ut liceat, in illo tantum licet qui virtutis et omnis boni auctor solus atque largitor est. Magna est animi virtus. Vide autem ne quo maior creditur minor sit. Spectata virtus in rebus dubiis est. Proprium est virtutis non quid actum sed quid agendum sit, nec quid adsit sibi sed qudesit attendere; unde est ut sepe illam non de quesito gloriantem, sed de quere
Abbreviated transcription (Latin):
patefecit .G. Eloquentia in gens est. Rõ. ut sit fides istorico Int̾ uicia.
in finita. eloꝗuentiam habitasse ueriq locum ceneat auctoritas/ neq du¬
bium sit ꝙ eloquenie princepb in rhetoricis scribit eloquentiam sine s ap¬
ientia esse possie que ut liquet suꝑioribus ad̾u̾santur Ista cñ quolibet
mõ sũpta cioquetia certe quo maior eo damnosior/ fuuestiorq si sola
est .G. Eloquentia singlaris est. Rõ. hec est que singulares uiros
et greco x et nostroꝵ in ꝑnitiem traxit quod ita esse demostenes et
cicero et anto nius non negabunt. G. Eloquẽtia plausibilis e. nõ. si
inoconter absq iactancia utare/ uix ulla re cicius młticudinis amorẽ
tibi concilies/ et gloriam queras/ si quo nisi mere uirturis/ artificiõ que¬
ri potest s in aroganter arq improbe/ ꝑfacile tibi discrimen/ et mltoꝵ
hodia. conflaueris. Saꝑientis dcm̃ est cluusdam mors et uita ĩ manu

Expanded text:
patefecit. Eloquentia ingens est. Ut sit fides historico inter vitia patefecit. Eloquentia ingens est. Ut sit fides historico inter vitia infinita eloquentiam habitasse verique locum teneat auctoritas neque dubium sit quod eloquentie princeps in Rethoricis scribit, eloquentiam sine sapientia esse non posse, que, ut liquet, superioribus adversantur, ista tamen, quolibet modo sumpta, eloquentia certe quo maior, eo damnosior funestiorque, si sola est. Eloquentia singularis est. Hec est que singulares viros et Grecorum et vestros in perniciem traxit, quod ita esse Demosthenes et Cicero et Antonius non negabunt. Eloquentia plausibilis est. Si innocenter et absque iactantia utare, vix ulla re citius multitudinis amorem tibi concilies et gloriam queras, si quo nisi mere virtutis artificio queri potest; sin arroganter atque improbe, perfacile tibi discrimen et multorum odia conflaveris. Sapientis dictum est cuiusdam: “Mors et vita in manu
Abbreviated transcription (Latin):
retricis fucus/ uł melirum uirus uł frenecaci iobur uł auari aurum
quidquid est quãnis apꝑear ac muloeat si p̾cipueͬ in essencia le defuerit
nichil penicus/ aur nichilo ꝓximum uideri debet. G. Eloquẽrie fiducia
magna est/ Rõ.magna sepe fiducia magnis ꝑiculis uiam fecit ut aĩum
attołat atq ad nuiet᷑ frenum excipiat sese norit q uod agendum ĩstar
examinet absit in solentia pariter et contemprub Sin ꝓgressa liberius
uirium obliuisci ceꝑit / iam non fidutia: s temeritas et audatia esti qua
nichil est a sapiente remotius/ hec in rebus om̃ibus agendib ut aspectur
speciosior sit sic efectu ꝑ iculosior ignauia est / Illa enim domi pigros
et in gborios tenet/ hec impellir ardentes/ et quos extimabatur ꝓmptiox
precipitat / hec sepe bellacissimos uiros ostendit imbelles cautissimos pro¬
bauit in cautos/ ut q ad ce redeam qui diẜtissimi iudebantur/ infantissimos

Expanded text:
retricis fucus vel mellitum virus vel phrenetici robur vel avari aurum: retricis fucus vel mellitum virus vel phrenetici robur vel avari aurum: quicquid est, quamvis appareat ac mulceat, si precipuum essentiale defuerit, nichil penitus aut nichilo proximum videri debet. Eloquentie fiducia magna est. Magna sepe fiducia magnis periculis viam fecit; ut animum attollat atque adiuvet, frenum accipiat, sese norit, quid agendum instat examinet: absit insolentia pariter et contemptus. Sin progressa liberius virium oblivisci ceperit, non iam fiducia, sed temeritas et audacia est, quo nichil est a sapiente remotius. Hec in rebus omnibus agendis ut aspectu speciosior, sic effectu periculosior ignavia est: illa enim domi pigros et inglorios tenet, hec impellit ardentes et quos extimabatur promotura precipitat, hec sepe bellacissimos viros ostendit imbelles, cautissimos probavit incautos utque ad te redeam, qui disertissimi videbantur, infantissimos
Abbreviated transcription (Latin):
omnes uoͣ ꝯluncte ꝑficiant oratorem eiusq artificium quod ꝑfecto ia¬
rius/ atq alcius est q putent / qui in mulcuoquio situm sperant tu ag
si oratoris nomen/ si eloquentie ueram laudem queris uirtuti et sapiẽ
pͥmum stude. G. Eloquentia pbena atq ꝑfecta est/.kõ. pleno atq ꝑ¬
fecto nichil deest deerit aut multum si pͣmissa defuerint / Añ igiturq
de uniuerso ꝓ nunties hoc tacitus tecum uolue. so. Eto quẽtia suma est¬
.Rõ. supra sũmum nichil est/ his eigo cessantibus iam sũma nõ eritꝵ
s caducum quiddam et in forme cui fundamĩtum fastigiumq detraxib¬
G. Eloquentia d̾ ulcis et ornata est/. Rõ. d̾ ulcedo et ornatus iste noscio
quid bladum / seu dolosum ẜ non uirile noc sincerum piefeit s nõ ꝑlu¬
ris est apud iectos iudices suanis et compta. uiri falacis oco q uł me¬

Expanded text:
omnes vero coniuncte perficiant oratorem eiusque artificium, quod profecto raomnes vero coniuncte perficiant oratorem eiusque artificium, quod profecto rarius atque altius est quam putent qui in multiloquio situm sperant. Tu ergo, si oratoris nomen et eloquentie veram laudem queris, virtuti et sapientie primum stude. Eloquentia plena atque perfecta est. Pleno atque perfecto nichil deest; deerit autem multum, si premissa defuerint. Ante igitur quam de universo pronunties, hoc unum tacitus tecum volve. Eloquentia summa est. Supra summum nichil est. His ergo cessantibus, iam summa non erit sed caducum quiddam et informe, cui fundamentum fastigiumque detraxeris. Eloquentia dulcis et ornata est. Dulcedo et ornatus iste nescio quid blandum seu dolosum, non virile nec sincerum prefert; sed non pluris est apud rectos iudices suavis et compta viri fallacis oratio quam vel me
Abbreviated transcription (Latin):
copia uerboꝵ atq eciam ars quedam/. sceleratis piisq comunia esse possũt
id quod queris bonoꝵ est non om̃ium quidem s ꝑ aucissimoꝵ ita ut mali
omnes huius laudis exorres sint ad quã silicet aĩ bona quib carent/ uir¬
nis et saplentia requirũtur quod ut sic esse nuno in celligas ⁊ dicam s me¬
mineris, duaꝵ de quibus loquor rerum diffinitõnes in mentem redeant
quarum altera caronis/ Ciceronis est alteras Ille ait orator est uir bonus
dicendi ꝑitus / Iste aut̃᷑ nichil est inquit aliud eloquẽtia/ insi copiose lo¬
quens eloquenia sapia/ ex his uides ad oratoris atq eloquentie centias
et bonitarem et sapiam exigi / nec mͣ̃ sufficen/ nisi et pitia adsit et copia
ita ut pͥme ille due/ uirum bonum sapiencem ꝙ dum caxat hee aure sole
nec bonum nec sapientem nec elo quẽtem quidem efficiant/ s loquacem

Expanded text:
verborum copia atque etiam ars quedam sceleratis piisque communia esse possunt; verborum copia atque etiam ars quedam sceleratis piisque communia esse possunt; id quod queris bonorum est, non omnium quidem, sed paucissimorum, ita ut mali omnes huius laudis exortes sint, ad quam scilicet animi bona quibus carent, virtus ac sapientia, requiruntur. Quod si sic esse non intelligas, dicam. Sed memineris duarum, de quibus loquor, rerum: diffinitiones in mentem redeant, quarum altera Catonis, Ciceronis est altera. Ille ait: “Orator est vir bonus dicendi peritus”; iste autem “nichil est” inquit “aliud eloquentia nisi copiose loquens sapientia”. Ex his vides ad oratoris atque eloquentie essentiam et bonitatem et sapientiam exigi nec tamen sufficere, nisi et peritia adsit et copia. Ita ut prime ille due virum bonum sapientemque duntaxat, he autem sole nec bonum nec sapientem nec eloquentem quidem efficiant sed loquacem,
Abbreviated transcription (Latin):
est/. Riõ. et lugubres comere/ et infesti gladii / et hostilles galee fulgent ut
fulgor elo quentie glo riosus sit sctitate et sapiã temꝑetur .b. Copia eloꝗĩ
ingens est/.Rõ. si quidem uiner modestie magnum aliquid supͣq comũe
hoium mensuram/ non inficior/ Alioqn mutum esse p̃stabaꝵ. G. eloquẽtie
saris est.Rõ. saris elo ꝗuentie parui sapie / fuisse in homine illo scelestis¬
simo apud crispum legis / neq is quidem głiam eloquentie quesiit uliam
quãqͣ alcioie iuditio non eloquentia s loquatitas illa fuit uerus enim or¬
aror .i. eloquentie magͣr/ nisi uir bonus esse non potest/ ꝙsi bonus et sapi¬
ens/ ꝓurabas ad oratorias laudes ꝑfectum qr munus eloquentie hũc uer¬
boꝵ impetum qui sepe procacibub atq inuerecundib uberior est/ siue
hanc ip̃am dicendi pitiam satis esse Eallebaris / lingue uolubilitas et

Expanded text:
est. Et lugubres comete et infesti gladii et hostiles galee fulgent. Ut est. Et lugubres comete et infesti gladii et hostiles galee fulgent. Ut fulgor eloquentie gloriosus sit, sanctitate et sapientia temperetur. Copia eloquii ingens est. Si quidem iuncta modestie, magnum aliquid supraque communem hominum mensuram non inficior; alioquin mutum esse prestabat. Eloquentie satis est. Satis eloquentie, parum sapientie fuisse in homine illo scelestissimo Catilina apud Crispum legis, neque is quidem gloriam eloquentie quesivit ullam — quamquam altiore iudicio non eloquentia, sed loquacitas illa fuit —. Verus enim orator, hoc est eloquentie magister, nisi vir bonus esse non potest. Quod si bonus et sapiens putabas ad oratorias laudes perfectumque munus eloquentie hunc verborum impetum, qui sepe procacibus atque inverecundis uberior est, sive hanc ipsam dicendi peritiam satis esse, fallebaris: lingue volubilitas et
Abbreviated transcription (Latin):
tens dicere uoluisti / si quatñ insignis memorie uis est/ quod om̃i curiositate
mnelius fuerit dampnosa ieiciar stringar utelia/ neq ram fedulo que dellec¬
tent aggreget q̃ que prosuit/ .G. memoria optima est /. Rõ. optimo nichil
est melius/ ꝙ si fidem dicto querib ut in opportunis ce memorem prebeas
oportet/ Memento peccari tui ur doleas/ memẽto mortis ut desmas. me¬
meto diuine iusticie ut rimeas/ memĩto miẜicordie ne desperes/
Teloquium p̾clarum est . Rõ. magnũ fateor in strĩtum głie
s ancepb cuspide grmina/ et hoc quoq quałr uti scias refert plu¬
rimum. G. eloquium torrens est et radidum. Rõ. aut ĩeꝑte
quidam/ sculti atq improbi eloquẽtiam/ furiosi gladio eꝗ parant
utrunq eim rey publice interest inermem esse. G. eloquium cfarũ e/. liõ.
Clarum aliquid uane dr̃. clarus sol clarum incendum. h. ꝑ fulgidum eloqui

Expanded text:
tens dicere voluisti; si qua tamen insignis memorie vis est, quod omni curiositate tens dicere voluisti; si qua tamen insignis memorie vis est, quod omni curiositate melius fuerit, damnosa reiciat, stringat utilia, neque tam sedulo que delectent aggreget quam que prosint. Memoria optima est. Optimo nichil est melius. Quod si fidem dicto queris, ut in optimis te memorem prebeas oportet, memento peccati tui ut doleas, memento mortis ut desinas, memento divine iustitie ut timeas, memento misericordie ne desperes. t eloquium. Magnum, fateor, instrumentum glorie, sed anceps, cuspide gemina; et hoc quoque qualiter uti scias refert plurimum. Eloquium torrens est et rapidum. Haud inepte quidam stulti atque improbi eloquentiam furiosi gladio equiparant: utrunque enim reipublice expedit inermem esse. Eloquium clarum est. Clarum aliquid varie dicitur: clarus sol, clarum incendium. Prefulgidum eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
et quom uaga. hec uolanlis̾q memoria que cum cellum terram q ꝑagra¬
uerit in se ipam nesciens reuerti. quod unũ necessarium ac salubre erat
obliustitur in qua et si forre aliquid dellectatõnis interdum / seꝑe tñ anxi¬
etatis est plurimum / Nec in merito/ themistodes/ cum ei quidam medio¬
randi artem/ a simonide tune inuetam policeretur malle se ait obliuionis artẽ
qͣr memone disceres et licet hoe ille suo quodam iure rñdisse uideatur ut
qui nature dono islo suꝑra fidem excelleret/ cuius q memoriam inumere ꝗdem
rex arq u̾boꝵ i magines p̃granarent/ feie ciĩ omĩbus conuenit ita omias et de¬
disoenda disciris/ et discenda Rediscitis/ in his tm̃ quoꝵ utilis esset obliuis
memoriam exercentes / In q id nacure frmbus non contenti ĩ saniam arte la¬
xastis/ .b. memoriꝙ omĩporens est/. Nõ. titullus hic uni suus est deo / ml̃apo¬

Expanded text:
et quo vaga hec volatilisque memoria, que cum celum terramque peragraet quo vaga hec volatilisque memoria, que cum celum terramque peragraverit, in se ipsam nesciens reverti, quod unum necessarium ac salubre erat obliviscitur? In qua etsi forte aliquid delectationis interdum, sepe tamen anxietatis est plurimum. Nec immerito Themistocles, cum ei quidam memorandi artem a Simonide tunc inventam polliceretur, malle se ait oblivionis artem quam memorie discere; et licet hoc ille suo quodam iure respondisse videatur, ut qui nature dono illo supra fidem excelleret cuiusque memoriam innumere quidem rerum atque verborum imagines pregravarent, fere tamen omnibus convenit, ita omnes et dediscenda discitis et discenda dediscitis, in his tantum quorum utilis esset oblivio memoriam exercentes inque id nature finibus non contenti insaniam arte laxatis. Memoria omnipotens est. Titulus hic uni suus est Deo: multipo
Abbreviated transcription (Latin):
curabilius est q fama. G. memoria młtiformis et młtoꝵ est tprum. kõ. In
recordatione młtiplici młtplex molestia quedam nempo conscientiã ue¬
ficunt quedam pungunt quedam uuluerant alia confund unt / alia terrẽt
alia deiciunt unde fit ut memorantiũ ora: rulor palorꝙ uicisim in silen¬
tio occupent quod perimis holum plerunq accidit Incessus ꝙ sit uarius
uoꝵ incerta/ et que sunt eiusmodi animi memoria laborantis inditia . 6.¬
memoria ꝓmpta est. Rõ.mallem uoluntas pia/ castum q desiderium/ et
honesta consilia / et actus mocui et uita probri nescia. B. memoria aꝑꝑ¬
rime tenax est /. Rõ. unde hec igitur obliuio celestium p̾ceptoꝵ quetã pa¬
uca sunt nuoͣ  unde obliuio dey unius, unde oblauis sui met/. 6. memo¬
ria ad modum tenaꝵ est/. Rõ. terrenaꝵ et in urilium ieꝵ ce̾do quenã uoͣ

Expanded text:
curabilius est quam fama. Memoria multiformis est et multorum temporum. In curabilius est quam fama. Memoria multiformis est et multorum temporum. In recordatione multiplici multiplex molestia. Quedam nempe conscientiam vellicant, quedam pungunt, quedam vulnerant, alia confundunt, alia exterrent, alia deiciunt; unde fit ut memorantium ora rubor pallorque vicissim in silentio occupent, quod pessimis hominum plerumque accidit, incessusque sit varius, vox incerta et que sunt eiusmodi animi memoria laborantis indicia. Memoria prompta est. Mallem voluntas pia castumque desiderium et honesta consilia et actus innocui et vita probri nescia. Memoria apprime tenax est. Unde hec igitur oblivio celestium preceptorum, que tam pauca sunt numero, unde oblivio Dei unius, unde oblivio suimet? Memoria admodum tenax est. Terrenarum et inutilium rerum credo; quenam vero
Abbreviated transcription (Latin):
Emoria ingens data est. kõ. Ampla ergo domus cedii et acrium
fumasaꝵ ymaginum ubi multa displiceant.G. memoria ẽ mł̃taꝵ
rerum. Rõ. mustis in rebus pauca deflectant plurima cruciant ⁊
sepe dollectabilium mesta reco rdato est . b. Reꝵ adest uariaꝵime¬
moria. Rõ. si bonaꝵ bene. si malaꝵ quid hinc gloriaris parum ne triste
est uł rullisse mala. uł uidisse nisi coctidie recurset᷑ uł sub occulis suit
semꝑ. G. memoria Diuersarum suppent/. Liõ. et culpaꝵ/ et dellictoꝵ/ et sce¬
lerum/ et ignominiaꝵ et repulsaꝵ/ et laboꝵ et d̾oloꝵ acq discriminũ quã¬
uis huic ultime uoluptas quedam ut aiunt si ad iuc̾ta memorie in quo cñ
cunda esse itaq neminem laboris ac ꝑiculi memisse iuuat nisi quietũ
aut securum/ pauꝑtatem lete meminit s diues / morbum s incolumis
ẜuitutem s liber carceiem s solutib/ exilum ẜ reuersus sola ig̃minis
remoria in medis licer honoribus tristis est adeo nichil delicatius nichil in¬

Expanded text:
emoria ingens data est. Ampla ergo domus tedii et atrium fumosarum imaginum ubi multa displiceant. Memoria est multarum rerum. Multis in rebus pauca delectant, plurima cruciant et sepe delectabilium mesta recordatio est. Rerum adest variarum memoria. Si bonarum, bene; si malarum, quid hinc gaudes? Parumne triste est vel tulisse mala vel vidisse, nisi vel quotidie recursent vel sub oculis sint semper? Memoria diversarum rerum suppetit. Et culparum et delictorum et scelerum et ignominiarum et repulsarum et dolorum et laborum atque discriminum, quamvis huic ultime voluptas quedam, ut aiunt, sit adiuncta memorie; in quo tamecunda esse. Itaque neminem laboris ac periculi meminisse iuvat, nisi quietum ac securum. Paupertatem lete meminit, sed dives; morbum, sed incolumis; servitutem, sed liber; carcerem, sed solutus; exilium, sed reversus. Sola ignominie emoria in mediis licet honoribus tristis est: adeo nichil delicatius, nichil in
Abbreviated transcription (Latin):
dictis obsacerint ad extremum iñ mollis unguẽtoꝵ simulq uicioꝵ acies fe¬
ffelit excubiab in europam cransiit/ et fortissimas gentes uicit Et qm̃
singula ꝓ sequi longum est/ eximii asꝑimi ac laboriosissimi uiri mollita
duritie/ de reliquis comectuitam facito si quien in medio belloꝵ estir ille in¬
uictus ac harfarus cruento cum ex̃citu uncus est anibal penentibi sisi unaiẽta
pone ia bisioia is unt uicia. I taq en̾uani d̾ ucss ac militum quoꝵ tã stupenda x¬
uis ut sicci essent nobis ut ungerenur Ex illo sane multis seculis siceste
mos ĩualuit ut labor stupor q sit legere/ que de hac re in uriso liteus sereit
sur zerquid pluribus morea usq ad illius pedes quo ius altus uuguetũ ueñt
quod ĩr qui omẽ in molinem auimoꝵ. atq ouines illecebias uoluptatũ potic¬

Expanded text:
dictis obstiterint, ad extremum tamen mollis unguentorum simulque vitiorum acies fedictis obstiterint, ad extremum tamen mollis unguentorum simulque vitiorum acies fefellit, excubias in Europam transiit et fortissimas gentes vicit. Et quoniam singula prosequi longum est, ex unius asperrimi atque laboriosissimi viri mollita duritie de reliquis coniecturam facito, si quidem in medio bellorum estu ille invictus ac barbarus cruento cum exercitu unctus est Hannibal; penetrabilia unguenta, sed penetrabiliora sunt vitia. Itaque enervati ducis ac militum, quorum tam stupenda pillis ut sicci essent, vobis ut ungerentur. Ex illo sane multis seculis sic iste mos invaluit, ut labor stuporque sit legere que de hac re in utrisque literis scripta sunt. Et quid pluribus morer? Usque ad illius pedes, quo nil altius, unguentum venit, quod ipse, qui omnem mollitiem animorum atque omnes illecebras voluptatum
Abbreviated transcription (Latin):
sint odbres huiscemõi / in t̾dum eciam damno sunt maxime ubi morum
grauis ac masculub censor sit Quid ꝙ quibusd̾am fuere piculo/ riam ⁊ilłd
nosti ut plautius senatorii uir ordinis criũuir̾ali ꝓ scriptõne metu mortis
salernitanis latebris abditus unguenti ꝓ ditus odore sibi quidem ꝑnitie
ꝓscriptoribus autem suis ex cusarõnem seuicie que siuit Nã quis nõ iure
cessum diceret eum qui eo tempore rey publice tanto q suo puato discͥmĩe
unguẽta eciam nuno oleret/. G. Artificiosis odoribus assueui. liõ. desuesce
si consiluumm meum uis/ turpius est enim artificiosis q simplicibus asue¬
uisse/ omẽ quod turpo est/ quo artificiosius eo fit rurpius/ honestaris or¬
namẽtum ars ĩ honestatis est cumulus/ adde ꝙ et hodie fedius q olim
sti ex asia uenienti quasi armate hostium legioni ferreis moi̾bus acq e¬

Expanded text:
sint odores huiusmodi, interdum etiam damno sunt, maxime ubi morum sint odores huiusmodi, interdum etiam damno sunt, maxime ubi morum gravis ac masculus censor sit; quid, quod quibusdam fuere periculo? Nam et illud nosti, ut Plautius, senatorii vir ordinis, triumvirali proscriptione metu mortis Salernitanis latebris abditus, unguenti proditus odore sibi quidem perniciem, proscriptoribus autem suis excusationem sevitie quesivit. Nam quis non iure cesum diceret eum, qui eo tempore rei publice tantoque in suo privato discrimine unguenta etiam nunc oleret? Artificiosis odoribus assuevi. Desuesce, si consilium meum vis; turpius est enim artificiosis quam simplicibus assuevisse. Omne quod turpe est, quo artificiosius, eo fit turpius: honestatis ornamentum ars, inhonestatis est cumulus. Adde quod et fedius hodie quam sti ex Asia venienti quasi armate hostium legioni ferreis moribus atque e
Abbreviated transcription (Latin):
soubus caueretur nequis in urbem ip̃am ext̾na ungue̾ta conueheret Nõ
multo autem post modernoꝵ uitiis ut asso let uerorum scita rũpentibus, in se¬
natum ip̃m edicti calis auctorem uictrix lasciuia penetrauit. G. libentor bene
oleo. Nõ. ꝑegrini odores arq om̃e aitificium bene olendi ꝓprii naturalis nõ
boni odoris argumentã/ er latentium sunt signa. defeetuum / ob hoc ip̃m atq
ob illam nedum uiro s ne bo nesta quiem femina dignam curam solita sen¬
sum uiri fortis offendere meministi a dbloscentis illuis qui dum ut erarun¬
guenro ilutus ꝓ collata p̃fectura uespesiano pͥncipi gracias acturus ante
cum staret/ Ille hausto mox odore substomocas/ acri suꝑcilo uoce asꝑa: ma¬
llem inquit alium adbluisseb / sic increpitum sine oders honore inhibitis seu
rescisis iam concesse gracie literis bene olidum dimisit Ita cum semꝑ dedecori

Expanded text:
soribus caveretur nequis in urbem ipsam unguenta externa conveheret. Non soribus caveretur nequis in urbem ipsam unguenta externa conveheret. Non multo autem post, modernorum vitiis ut assolet veterum scita rumpentibus, in senatum ipsum edicti talis auctorem victrix lascivia penetravit. Libenter bene oleo. Peregrini odores atque omne artificium bene olendi proprii naturalis non boni odoris argumenta et latentium sunt signa defectuum: ob hoc ipsum atque ob illam nedum viro sed ne honesta quidem femina dignam curam, solita sensum viri fortis offendere. Meministi adolescentis illius, qui dum, ut erat unguento illitus, pro collata prefectura Vespasiano principi gratias acturus ante eum staret, ille hausto mox odore substomachans acri supercilio, voce aspera “mallem” inquit “alium obolevisses”. Sic increpitum, sine honore inhibitis seu rescissis iam concesse gratie literis, bene olidum dimisit. Ita cum semper dedecori
Abbreviated transcription (Latin):
ad sit/ Confortat enim cabescentem spiritum odor lenis s ad omĩa ualet
illud comicum ne quid nimis/ Est autem ut in multis in hocquoq naͣru
atq gentem/. Si quidem uera fama est quam maqui non respunt auctores
gtus que gangis fontem actolit oĩs cibi e ꝑb solo mali siluestus oidie alit᷑¬
ꝑegre ꝓfecturi nił nisi bonum illud malum ac uitale circunferunt / tam fe¬
toris in pacientes/ ut sicut eos purus nutrit sic infectus odor in terimat
delicata complex io que sic uiuat et pereat hinc gens om̃is ad ortu solis
obuersa: celuq molicie delinita ut ciboꝵ negligentior sic egentior atq
appetentior odbr est/ et inde ni mirum hec pͥmum ciu̾ositas uos inuasit
Assirii arabi et sabei uestris armib edomiti. suis uos odoribus elo muere
quibus aliquãdiu rigida patrum et in uicta sobrietas obstituit usq adeo¬

Expanded text:
adsit. Confortat enim tabescentem spiritum odor levis, sed ad omnia valet adsit. Confortat enim tabescentem spiritum odor levis, sed ad omnia valet illud comicum: “ne quid nimis”. Est autem, ut in multis, in hoc quoque natuac gentem: si quidem vera fama est, quam magni non respuunt auctores, gens que Gangis fontem accolit, omnis cibi expers, solo mali silvestris odore alituperegre profecturi nil nisi bonum illud malum ac vitale circumferunt, tam fetoris impatientes ut, sicut eos purus nutrit, sic infectus odor interimat: delicata complexio, que sic vivat et pereat! Hinc gens omnis ad ortum solis obversa celique mollitie delinita, ut ciborum negligentior, sic egentior atque appetentior est odorum; et inde nimirum hec primum curiositas vos invasit. Assyrii, Arabes et Sabei, vestris armis edomiti, suis vos odoribus domuere, quibus aliquamdiu rigida patrum et invicta sobrietas obstitit, usque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
expocuntur / et horum scudium / non curpitudinis hempe s uanitatis ar¬
gduitur uñ est ut muliebrium unguẽtoꝵ odor aut dapium q fłoꝵ tur¬
ꝑ ior aut pomoꝵ sit Eadem rõ est earum dellectatio num que auribus
occulis q ꝑcipiuntur: si unq̃ ethicis aplicuisti aũm nosti hec neq eiꝰ
ce nuno docoo / s nota uericatis ad memoriam renitibo / ut huius gnͣis ob¬
lec tamendta uideas uł feda esse uł leuia.. G. Odoribus openinado. Nõ.
bone utinam fame cuiub odor bonus quoq malus ꝯcedr᷑ / maior mulco
Patiusq sensibilis q̃ aromatum si terandtur / aut sulfurum si crement᷑
de huis odoribus non nares s mens Iudicat. G. Bonis odbribus dellector. Rõ.¬
si sensui ꝑares aut uoluptari in hias ut dictum est aut obsenum aut ĩ anõ
si ualitudinis curam geris excusabiles mõ condimentum irum oĩum modꝰ

Expanded text:
expetuntur; horum studium non turpitudinis nempe sed vanitatis arexpetuntur; horum studium non turpitudinis nempe sed vanitatis arguitur, unde est ut muliebrium unguentorum odor aut dapium quam florum turpior aut pomorum sit. Eadem ratio est earum delectationum que auribus oculisque percipiuntur. Si unquam ethicis applicuisti animum, nosti hec neque te nunc doceo, sed note veritatis ad memoriam retraho, ut huius generis oblectamenta videas vel feda esse vel levia. Odoribus operam do. Bone utinam fame, cuius odor bonus quoque dicitur malusque maior multo latiusque sensibilis quam aromatum si terantur aut sulphurum si crementur! De his odoribus non nares sed mens iudicat. Bonis odoribus delector. Si sensui pares et voluptati, inhias, ut dictum est, aut obscenum aut inane; si valitudinis curam geris, excusabile, modo condimentum rerum omnium, modus,
Abbreviated transcription (Latin):
urari põt At brumalis hore noctis sepius rumpende ꝓsalendũ stu¬
dendum legendum scribendum. cogitandam concemplandum querendũ
ingenio non aliquid semꝑ et quod studio quesitum fueut/ memoria re¬
pecendum /. Audiendus q ieronimus ad heustochium scribenb/ noctibus
bis. terq surgendum inquit reuoluenda de scripturis que memorit̾
retinemus/ Deniq hiis stud iis fatigati occuli/ alterno sopore recreandi
et breui quiere recicati alt̾uo ex̾cicio fatigandi eiunt/ ne totis noctib
dormiend̾o et culatre in cũbendo/. sepulta cadauera uieamini motu cie¬
⁊ ho nesto/ uos et uiuos/ et uirtuti deditos comprobate
de suaui odore gaudiuz¬
uanibus dellector odbribus .Rõ. hii uł nictui uł uestitui obẜui¬
unt dequibus quid sentiam audiuisti .6. Odbribus studeo.¬
.Rõ. Odbrum alii gulam alii libididinem irritanit horum apetitꝰ
incontinentie notam subit et p̃ẜtim uebemens alii pꝑ se ip̃ob

Expanded text:
urari potest. At brumalis hore noctis sepius rumpende, psallendum, stuurari potest. At brumalis hore noctis sepius rumpende, psallendum, studendum, legendum, scribendum, cogitandum, contemplandum, querendum ingenio novi aliquid semper et quod studio quesitum fuerit memoria repetendum. Audiendus quoque est Hieronymus ad Eustochium scribens: “Noctibus bis terque surgendum” inquit “revolvenda de scripturis que memoriter retinemus”. Denique his studiis fatigati oculi alterno sopore recreandi et brevi quiete recreati alterno exercitio fatigandi erunt: ne totis noctibus dormiendo et culcitre incumbendo sepulta cadavera videamini, motu crevos vivos et virtuti deditos comprobate. 22 DE SUAVI ODORE Suavibus delector odoribus. Hi vel victui vel vestitui subserviunt, de quibus quid sentiam audivisti. Odoribus studeo. Odorum alii gulam, alii libidinem irritant; horum appetitus incontinentie notam subit, et presertim vehemens. Alii propter seipsos
Abbreviated transcription (Latin):
Di midiam q uigilie dum ꝓ ꝑce dimidia non differe scudiosi uitã a
stulti uita ⁊ et siquidem ꝓ suõno noctem ꝓ uignia diem nult in teligi /
recta fateor ac uera diuisio est/ equis enim partibus tempus inter
se diuid̾unt At si sic accipitur equas spacio inter ꝑtes diffrã certe ĩ
gens alia est/ nulla enim acrior/ Nulla altior cogitacio q nocturna
nulla ꝑs temporis studentibus aptior/ Si aut sõpnum ip̃r dimdiam
absitenim ab ãnima bĩ institiea et studis in tenta dimi dium temporis
dormire cum quartum suffecrut quibusdam / et t̾cium uo luptursis qͦq
sufficiat/ Nocru ꝗd̾em surgere qualibet ãni ꝑte consilium est absit dt
noctem non bibernam modo s estiuam totam dormiaut qui grande alid
moliuntur/ Ceterum semel ip̃am fiegisse sufficiat fortassis qd̵q uigi¬
liarum anticipatum erit/ breui si res poscat/ meridiana uicisitiĩe resta¬

Expanded text:
dimidiamque vigilie, dum pro parte dimidia non differre studiosi vitam ait a dimidiamque vigilie, dum pro parte dimidia non differre studiosi vitam ait a stulti vita. Et si quidem pro somno noctem, pro vigilia diem vult intelligi, recta fateor ac vera est divisio: equis enim partibus tempus inter sese dividunt. At si sic accipitur, equas spatio inter partes differentia certe alia ingens est: nulla enim acrior, nulla altior cogitatio quam nocturna, nulla pars temporis studentibus aptior. Si autem somnum ipsum dimidiabsit enim ab anima bene instituta et studiis intenta dimidium temporis dormire, cum quartum suffecerit quibusdam et tertium voluptuosis quoque sufficiat. Noctu quidem surgere qualibet anni parte consilium est; absit ut noctem non hibernam modo, sed estivam totam dormiant, qui grande aliquid moliuntur. Ceterum semel illa fregisse sufficiet fortassis quodque vigiliarum anticipatum erit, brevi, si res poscat, meridiana vicissitudine resta