comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ante lucẽ quippe surgere est : prius quã claritas
aeternȩ retributionis appareat : in prȩsentis uitȩ
Nocte gaudere: Sedendũ ergo prius est ut postꝰ
recte surgamus quia quis quis nunc se sponte humiliat.
hunsequens gloria ex altat: Manducat autẽ panẽ
doloris : quia gemit in hac peregrinatione ãcȩlesti
desiderio ad &eternã anhelat patriam : Condito
priuel futuri tẽporis qui illud legere uoluerint
huic opusculo sublungere utileduximus & dispositis
omnib: suis quia ut scriptũ est uerus agricola omnẽ uitis
uerȩ palmitẽ fructũ ferentẽ purgat ut fructũ plus
afferat : oculorũ corporaliũ lumine aliquandiu est
priuatus : quatinus mentis oculis intentiusquȩ suꝑn
sunt adqua toto desiderio anhelabat contẽ plari
ualer& : Is aut̃ studebat insuȩ ꝓbationis tẽptatione
semꝑ gratias agere . ĩmnis dĩ & laudib dieb ac noctib
uacare : fidelimente intelligens qm qui humilit̃ flaga¬

Expanded text:
Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humiliat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito porum nostri vel futuri temporis, qui illud legere voluerint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flage
Abbreviated transcription (Latin):
dilectis suis somnũ hȩc est here ditas dñi. Omnis qui
dormit inmorte : perdit hereditatẽ: Sed cum dede¬
rit dilectis sius somnũ haec est hereditas dñi: quia
electidĩ postquã ꝑuenerint ad mortẽ tunluenius
hereditatẽ sicut sC̃s REΑVGIS terrenã derelinquens
hereditatẽ : accepit x ternã quia oliua fructiferap
lucida miseri cordiae operaeatitit idomo uidelic&
ecđadĩ: unde sperauit iure inmisericordiadĩ sui
ueraciter dicens: Euerunt mihilaerimae meae panes
die ac nocte quia sicut corpus satiatur depane : ito
delacrimis reficit᷑ anima : qm̃ ex inde sperat remis¬
sioñe peccatorum habere : Dies uero & no& proscłi FiN T¬
diuersitate ponunt᷑ : quia si in ꝓsperis reb: siue in ad¬
uersis desiderii suilacrimas dm̃ desiderans anima
fundit sciens scriptũ : Vanũ est uob̵ ante lucẽ surgere
surgite post quã sederitis qui manducatis panẽ doloris :

Expanded text:
dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, videlicet esia Dei. Unde speravit iure in misericordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris.
Abbreviated transcription (Latin):
sententia quanta ueritatis ratione conualuit:
terminus causȩ̃ monstrauit: Nã & simon aeterna ꝑ¬
ditione interiit & duos quinquagenarios de suꝑueniens
flamma consũpsit : Virtus ergo subsequens testificat᷑
quamente maledictionis sententia promit᷑: Cũeñ
& maledicentis in nocentia ꝑman& : & tameneum
qui maledicitur usq ad interitũ maledictio ab¬
sorb& : ex utriusq partis fine colligit᷑ qr abono &
intimo iudice hireũ sententia sũpta laculat᷑:
ost pry̧missas autẽ & alias multas uirtutes. quas
dñs ꝑhunc sc̃m suum operari dignatus est : gemit̃¬
& suspiria illius ex audiens quib dicebat. quando
ueniam & parebo ante faciem dĩ satiabor dũ ma¬
infestabit᷑ gła eĩ : reuelauit ei dñs consolans illũ im¬
minere diem obitus sui: Quadere secundum sacros
canones cestamentũ rerũ suarũ condidit. adhere¬
ditatẽ illã festinans dequa ꝓph&adicit: Cũ dederit

Expanded text:
sententia quanta veritatis ratione convaluit, sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur. 23. Post premissas autem et alias multas virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit
Abbreviated transcription (Latin):
inclericũ se totondit. &x ꝓcessu tẽporis. uitȩ. acreli¬
zionis suȩ merito. partẽ hereditatis. ap atruis
regib obtinuit. dequa du ⁊iacũ uillã inpago moso¬
magenss cũ appenditus sius scõ REMIGIO aCremoisi
dionrsio deleguit: Villã uero nouientũ inpago
piusaco cu omnib ad se ꝑtinentib matri rđ pa
nasius cieutatis ubi presbit̃ extitit ordinit donauu
inqua lulla plenus urtutib migrans addnm. inet¬
desia quã ipse aedificauerat corpore fuit in pace sepultꝰ¬

Expanded text:
in clericum se totondit et processu temporis vitae ac reliin clericum se totondit et processu temporis vitae ac religionis suae merito partem hereditatis a patruis regibus obtinuit, de qua Duziacum villam in pago Mosoniagensi cum appendiciis suis sancto Remigio ac Remensi io delegavit; villam vero Novientum in pago Parisiaco cum omnibus ad se pertinentibus matri aecclesiae Parisius civitatis, ubi presbiter extitit ordinatus, donavit. In qua villa plenus virtutibus migrans ad Dominum, in aecclesia quam ipse aedificaverat corpore fuit in pace sepult
Abbreviated transcription (Latin):
deant. habentes & ꝑximos. quoꝵ felicitati sẽpit̾ nae
congaudeant. ubi illud primũ & maximũ dñimanda¬
tũ integrũ ꝑ ficiet᷑ ad cuiꝰ ꝑfectionẽ in hacuita lusti ꝓ
suis quisq uirib accingunt᷑. Diliges dnm̃ dm̃ tuũ ex

Expanded text:
deant, habentes et proximos, quorum felicitati sempiternae deant, habentes et proximos, quorum felicitati sempiternae congaudeant. Ubi illud primum et maximum Domini mandatum integrum perficietur, ad cuius perfectionem in hac vita iusti pro suis qu
Abbreviated transcription (Latin):
tͣi bna queq abiecerit. cuneta tẽ poraliorẽ siuib¬
scendestu solo aetnitatis amore pastꝰ adamore saub
droei inflamat eefiterit. fidẽ faciurꝰ ueba quib
conditoris desiderio succensus pore continuo ore
sc̃ꝑ aut̃ corde dicebat. Euer mihi lacrimȩ meȩ panes
die. ac nocte. Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ quando
ueniã & apparebo ante faciẽ dĩ. satiabor dũ manifes¬
tabit᷑ głatua. int̃seraphĩ ergo numerũ. sortẽ suȩ uo¬
cationis accepit. Cũ quib scã eius dẽ uiri apostolici a¬
nima. una cũ suis consortib Incȩlesti laetat᷑ gła. Sed
tunc nimirũ multo ꝑfectius isdẽ . & sui cõparticipes
lae tabunt᷑. cũ recepta carne lmmortali. receptis in
eadẽ beatitudine conseruissuis & fr̃ib cunctis.
quos adhuc int̾ris certare conspiciunt. non habeburł
ultra quo in tuitũ cogitationis suȩ ł ad modicũ mit¬
tant. habentes sead intꝰ dm̃. decuiꝰ uisione suꝑna gau¬

Expanded text:
terrena quaeque abiecerit, cuncta temporalia mente transcenderit, solo aeternitatis amore pastus, ad amorem sui conditoris inflammatus extiterit, fidem faciunt verba, quibus conditoris desiderio succensus, psemper autem corde dicebat: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte. Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei, satiabor dum manifestabitcationis accepit. Cum quibus sancta ejusdem viri apostolici anima una cum suis consortibus in coelesti laetatur gloria. XI. Sed tunc nimirum multo perfectius idem et sui comparticipes laetabuntur, cum recepta carne immortali, receptis in eadem beatitudine conservis suis et fratribus cunctis, quos adhuc in terris certare conspultra, quo intuitum cogitationis suae foras vel ad modicum mittant, habentes secum intus Deum, de cuius visione superna gau
Abbreviated transcription (Latin):
tio sic eũ conuentũ illũ uocabant a marte. quẽ pagani
dm̃ belli credebant a quo & martiũ mense & tertiam
feriã diem martis appellauer᷑ Quẽ conuentũ posteri¬
ores franci mai cãpũ quando reges adbella solent ꝓcede
uocari instituerꝰ. Verũ ubi rex cunctũ exercitũ circũ¬
iuit : uenit ad hominẽ illũ. quiurceũ p̃terito anno cum
bipenna ꝑcusserat: & ait adeũ. Nullus hic tã inculta
& sordida arma habet sicut tu. quia neq dipeũ. neq
lancea : Neq bipenna ẽ utilis. Accepit aut̃ rexfrancisca
cius. quȩ uocat᷑ bipenna. & piecit in terrã. Cũ aut̃ alle se incli¬
nasset. eã recolligere: rexstatĩ eleuata manu. francis cã suã
⁊caput eius defixit. & ait. Sicut tu in suessionis ciuitate
superiore anno inurceo illo fecisti: sic & faciotibi. Mortu¬
oq illo : exercitũ rex deipso cãpo iussit ad ꝓpria in pace dis¬

Expanded text:
cio. Sic enim conventum illum vocabant a Marte, quem pagani cio. Sic enim conventum illum vocabant a Marte, quem pagani deum belli credebant, a quo et Marcium mensem et tertiam feriam diem Martis appellaverunt; quem conventum posteriores Franci Mai campum, quando reges ad bella solent procedere, vocari instituerunt. Verum ubi rex cunctum exercitum circuivit, venit ad hominem illum, qui urceum preterito anno cum bipenna percusserat, et ait ad eum: 'Nullus hic tam inculta et sordida arma habet, sicut tu, quia neque clipeus neque lancea neque bipenna est utilis'. Accepit autem rex franciscam eius, quae vocatur bipenna, et proiecit in terram. Cum autem ille se inclinasset eam recolligere, rex statim, elevata manu, franciscam suam in caput eius defixit et ait: 'Sicut tu in Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti, sic et facio tibi'. Mortuoque illo, exercitum rex de ipso campo iussit ad propria in pace dis
Abbreviated transcription (Latin):
rogat afferri in medium. Cũq omnia fuissent in prȩ¬
sentia regis allata. dixit. Rogo uos ofortissimi pug¬
natores. ut mihi dare istũ urceũ nonneetis ł loc re¬
Se dicente : illi franci quibono animo fuerunt: aiunt.
Omnia gloriose rex quȩ cernis tua sunt. & nos tuo domi¬
nio sum subiecti. qđ tibi bonũ uidet᷑ hoc fac. Nullus
enĩ tuȩ potestati resistere audet. Cũq: haec illi benigne di
xissent. uã francus leuis cũ uociferatione eleuata biponas
que alio nomine appellat̾ francisca. ꝑcussit urceũ illũ di¬
cens: Tunihil hinc accipies rex. nisi qđ tibisors uera do¬
nauerit: Obstupefactis omnib: rex iniuriã suã patien¬
t̃ sufferens. acceptũ urceũ nuntio atdesi astico reddidit.
seruansirã in corde absconsã: Trans aeto anno hludouuic
rex ut omniũ ar moꝵ nitorẽ uideret. omnẽ exercitum
iussit cũ armoꝵ apparatu uenire scđm morẽ incãpomar¬

Expanded text:
rogat afferri in medium. Cumque omnia fuissent in prerogat afferri in medium. Cumque omnia fuissent in presentiam regis allata, dixit: 'Rogo vos, o fortissimi pugnatores, ut michi dare istum urceum non negetis'. Hoc rege dicente, illi Franci, qui bono animo fuerunt, aiunt: 'Omnia, gloriose rex, quae cernis, tua sunt, et nos tuo dominio sumus subiecti. Quod tibi bonum videtur, hoc fac; nullus enim tuae potestati resistere audet'. Cum xissent, unus Francus levis, cum vociferatione elevata bipenni, quae alio nomine vocatur francisca, percussit urceum istum dicens: Tu nihil hinc accipies, rex, nisi quod tibi sors vera donaverit. Obstupefactis omnibter sufferens, acceptum urceum nuntio aecclesiastico reddidit, servans iram in corde absconsam. Transacto anno, Hludowicus rex, ut omnium armorum nitorem videret, omnem exercitum iussit cum armorum apparatu venire secundum morem in campo Mar
Abbreviated transcription (Latin):
rorũ ꝑ eã iter. barbarica nuncupat̾. noluit in eandẽ ci¬
uitatẽ introire. neab exercitu suo aliquod malũ ibi fi¬
eret. Sine uoluntate aut̃ & conscientia ipsius. parsqueda
tantiũ. quȩ eis resisteret. eandẽ ciuitate intrauit. & quȩ¬
dã ornamenta. atq sacra uasa inde rapientes ut prę¬
dones solent asportauerunt. Inter que urceũ mirae
magnitudinis. atq pulchritudinis rapientes tuleruNT.
Ics aut̃ RE MIGIU missos suos ad regẽ hludouuicũ direxit.
dep̃cans ut sialiud desacris uasis ađȩ recipere ñ mere¬
retur. ł illũ urceũ missis suis reddere iuberet. Haec au¬
diens rex: ait ad missos aecclesiasticos. Dequimini nos
usq suessonis ciuitatẽ. quia ibi cuncta que ad quisita sunt
diuidenda erunt. Cũq mihi urceus ille in partẽ obuene¬
rit: quȩ eps postulat adimplebo. Ueniens aut̃ suessionis
ciuitatẽ. cunctã p̃dã quȩ asportata. ł ad quisita fuit.

Expanded text:
rorum per eam iter Barbarica nuncupatur, noluit in eandem cirorum per eam iter Barbarica nuncupatur, noluit in eandem civitatem introire, ne ab exercitu suo aliquod malum ibi fieret. Sine voluntate autem et conscientia ipsius pars quaedatantium, quae eis resisteret, – eandem civitatem intravit, et quedam ornamenta atque sacra vasa inde rapientes, ut predones solent, asportaverunt. Inter que urceum mirae magnitudinis atque pulchritudinis rapientes tulerunt. Sanctus autem Remigius missos suos ad regem Chludowicum direxit, deprecans, ut, si aliud de sacris vasis aecclesiae recipere non meretur, vel illum urceum missis suis reddere iuberet. Haec audiens rex, ait ad missos aecclesiasticos: 'Sequimini nos usque Suessionis civitatem, quia ibi cuncta que adquisita sunt dividenda erunt. Cumque michi urceus ille in partem obvenerit, quae episcopus postulat adimplebo'. Veniens autem Suessionis civitatem, cunctam predam, quae asportata vel adquisita fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
residebat. suꝑ que chludouuic cũ hoste aduenit: atq: de¬
uicit. quẽq ab alarico apud quẽ intolosaña fugiens
chludouuicũ aliquandiu habitauit. sibi transmissũ recepit
& occidi p̾cepit. & omnia quȩ illius fuerant suȩ potestati
datȩ sunt. Erant aut̃ sicut & rex illoꝵ. fanatici. & pagani.
At tamen audientes miracula quȩ fiebant ꝑbeatũ. REMI¬
giũ. reuerebant᷑ eũ. & licet pagani diligebant illũ in qͦ
lux caelestis graẽ omnib resplendebat. & rex illoꝵ libenter
illũ audiebat. & audito eo multa faciebat . & amultis
Ne quitus se cohibebat
Frat enĩ sc̃s REMIGIO uir sapiens. atq scissimus. egregius
rethoric. p̃larus inuir tutib caecis uisũ restituens. mor¬
tuis uitã reparans. demonia eiciens omniũq: infirmi¬
tatũ languorib medelã p̃bens. Transitũ aut̃ rexfaci¬
ens secus ciuitatẽ remi. ꝑuiã quȩ usq hodie ꝓp̃t barba¬

Expanded text:
residebat. Super quem Hludowicus cum hoste advenit atque deresidebat. Super quem Hludowicus cum hoste advenit atque devicit; quemque ab Alarico, apud quem in Tolosa fugiens Hludowicum aliquandiu habitavit, sibi transmissum recepit et occidi precepit et omnia que illius fuerant suae potestati tu depredatae sunt. Erant autem, sicut et rex illorum, fanatici et pagani. Attamen audientes miracula, que fiebant per beatum Remigium, reverebantur eum, et licet pagani, diligebant illum, in quo lux caelestis gratiae omnibus resplendebat; et rex illorum libenter illum audiebat, et audito eo, multa faciebat et a multis nequitiis se cohibebat. Erat enim sanctus Remigius vir sapiens atque sanctissimus, egregius rethoricus, preclarus in virtutibus, cecis visum restituens, mortuis vitam reparans, daemonia eiciens omniumque infirmitatum languoribus medelam prebens. Transitum autem rex faciens secus civitatem Remi per viam, quae usque hodie propter barba
Abbreviated transcription (Latin):
bellicosissimus . atq: egregius. Inillis dieb: ł tẽporibus
coeper̃ franci agrippinã ciuitatẽ suꝑrhenũ. quã coloniã
uocauer᷑. & treueris ciuitatẽ suꝑ mosellã. quȩ ahunis antea
diruta & afflicta fuerat succedentes coeperunt: In illo
tẽpore in his partib circarhenũ usq ligerĩ fluuiũ habi¬
tabant romani. quoꝵ princeps erat egidius. Vltra li¬
gerĩ dominabant᷑ gothi. quoꝵ princepserat alaricus.
Surgundiones arriani. ut et gothi habitabant iuxta roda
ẽ egidius. & suc cessit in principatũ romanoꝵ. quihabita¬
bant ingallus filius eius siagrius. Mortuo aut childerico
qui aurelianis. & andegauis ciuitates cũ suo exercitu frar¬
cisco occupauit. atq uastauit chludo uuicus filius ciussaga¬
citer francoꝵ regnũ suscepit. Auno quinto chludo riũco
regnante. siagrius filius egidii dux romanoꝵ. qui ingal¬
lus habitabat in suessonis ciuitate. quã pat̾ eius tenuerat

Expanded text:
bellicosissimus atque egregius. In illis temporibus bellicosissimus atque egregius. In illis temporibus ceperunt Franci Agrippinam civitatem super Rhenum, quam Coloniam vocaverunt, et Treveris civitatem super Mosellam, que a Hunis antea diruta et afflicta fuerat, succendentes ceperunt. In illo tempore in his partibus circa Rhenum usque Ligerim fluvium habitabant Romani, quorum princeps erat Egidius; ultra Ligerim autem dominabantur Gothi, quorum princeps erat Alaricus. Burgundiones quoque Arriani, ut et Gothi, habitabant iuxta Rodan Egidius, et successit in principatum Romanorum, qui habitabant in Galliis, filius eius Siagrius. Mortuo autem Childerico, qui Aurelianis et Andegavis civitates cum suo exercitu Francico occupavit atque vastavit, Hludowicus, filius eius, sagaciter Francorum regnum suscepit. Anno quinto Chludowico regnante, Siagrius, filius Egidii, dux Romanorum, qui in Galliis habitabant, in Suessionis civitate, quam pater eius tenuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt : ibi: ciuitate aduenientes aedificauer. quã obsuã
memoriã. sic ambriã uocauer: in qua multis annis habi¬
tauer᷑. & ingentẽ magnã usq ad tẽpora ualentiniani
imperatoris creuer. Et ita sub principib crinitis iuxta
morẽ gentis subinde succedentib ꝑtoringiã regionem
germaniȩ a castello dispargo in quo diu habrtauerunt
adbel gicȩ ꝓuintiȩ tornacũ. atq: camaracũ ciuitates
Aggressi sunt. Indeq: usq ad sũnam fluui ũ partẽ bel¬
gice ꝓuintiȩ occupauer̃. ubi plurimis tẽporib: deger.
subchodione & meroueo reze utili. acuiceleberrimono¬
mine franci uocati sunt mero uingi. sicut aualentinia no
imperatore attica lingua uocati sunt franci hoc ẽ feroces
Cui meroueo in principatũ successit childericꝰ. quidebasina
regina toringoꝵ habuit filiũ hludouuicũ: qui fuit rex
magnus suꝑ omnes ante se reges francoꝵ. pugnator

Expanded text:
nerunt, ibique civitatem advenientes aedificaverunt, quam ob suam nerunt, ibique civitatem advenientes aedificaverunt, quam ob suam memoriam Sicambriam vocaverunt; in qua multis annis habitaverunt et in gentem magnam usque ad tempora Valentiniani imperatoris creverunt. Et ita sub principibus crinitis iuxta morem gentis subinde succedentibus per Toringiam regionem Germaniae a castello Dispargo, in quo diu habitaverunt, ad Belgicae provinciae Tornacum atque Camaracum civitate s aggressi sunt. Indeque usque ad Sumnam fluvium partem Belgicae provinciae occupaverunt, ubi plurimis temporibus deguerunt sub Chlodione et Meroveo rege utili, a cuius celeberrimo nomine Franci vocati sunt Merovingi; sicut a Valentiniano imperatore Attica lingua vocati sunt Franci, hoc est feroces. Cui Meroveo in principatum successit Childericus, qui de Basina regina Toringorum habuit filium Chludowicum; qui fuit rex magnus super omnes ante se reges Francorum, pugnator
Abbreviated transcription (Latin):
mine meo dabit uob. ad confir mandã fidẽ neo¬
phiti credentis obsequio famuli sui ostendere. Certũ
ẽ. qm̃ qui in exor dio creationis creaturis singulis be¬
nedixit. & eas semꝑ ipsa benedictione in usus hominũ
grescere & multiplicare facit. & decreaturis panis. ac
uni aquȩ mixti. sed . & olei scđm suã traditionẽ. ad in
uocationẽ sacerdotis semꝑ bona creat. Non faciendo
qđ iam erant. sed sacro scã misteria faciendo exister
qđ nondũ erant. corpus scilicet. & sanguinẽ suũ. et
crisma salutis aeternȩ. isdem ampullas singulas oleo
repleuit. & ad inuocationẽ sacerdotissui scĩ ficatio¬
nis benedictionẽ singillatim in fudit
UM zentis francoꝵ ut historiȩ ꝓdunt detroia
ciuitate impugnantib & expugnantib grecis
pars cũ ȩnea initaliã ꝑrexto. pars eoꝵ uidelicet duo decĩ mi¬
lia infinitimas pannoniȩ partes secus meotidas paludes ꝑ ue¬

Expanded text:
mine meo, dabit vobis, ad confirmandam fidem neomine meo, dabit vobis, ad confirmandam fidem neophiti credentis obsequio famuli sui ostenderet. Certum est, quoniam qui in exordio creationis creaturis singulis benedixit et eas semper ipsa benedictione in usus hominum crescere et multiplicari fecit et de creaturis panis ac vini aquae mixti, sed et olei secundum suam traditionem in vocationem sacerdotis semper bona creat, non faciendo quod iam erant, sed sacrosancta mysteria faciendo existere quod nondum erant, corpus scilicet et sanguinem suum et chrisma salutis aeternae, isdem ampullas singulas oleo replevit et ad invocationem sacerdotis sui sanctificationis benedictionem singillatim infudit. Ͻ 11. Cum gentis Francorum, ut historiae produnt, de Troia civitate, impugnantibus et expugnantibus Grecis, pars cum Aenea in Italiam perrexit, pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes perve
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ ẽ scĩficare. ydrias uacuas aqua impleri p̃ce¬
pit. & eandẽ aquã nutu suo inuinũ conuertit : Et quide
potuit dns implere uacuas ydrias uinõ. qui in exor¬
dio mundanę creationis cuncta fecit exnihilo. Sed
maluit deaqua ydrias impleri. & deipsa qua uinũ
facere ut ministroꝵ obsequio ydriȩ aqua repleren¬
t᷑. & benedictionis suȩ nutu aquauer teret᷑ inuinũ. ut
patent̃ ostenderet. quia sicut omã fecit exnihilo. ita
& naturas rerũ scĩficatione sua mutat ut ipse uolet.¬
Et beatꝰ REMIGIO seruus. & amicꝰ sponsi aeđe creden¬
tẽ ꝑ diuina misteria socians eidẽ corpori. eius uerbis
sollẽpnib: poterat simplex oleũ exorcitare. & scm̃
crisima sicut & fontẽ sacrare. sed maluit ut dns singilla¬
tim desacramentis scĩficatis ampullas in quib fuerant
benedictionis suȩ potentia replere. & sefidel ẽ inuer¬
bis suis quib dixerat. si quid petieritis patrẽ in No¬

Expanded text:
dignatus est significare, hydrias vacuas aqua impleri praecedignatus est significare, hydrias vacuas aqua impleri praecepit, et eamdem aquam nutu suo in vinum convertit? Et quidem Dominus potuit implere vacuas hydrias vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo: sed maluit de aqua hydrias impleri, et de ipsa aqua facere vinum: ut ministrorum obsequio hydriae aqua replerentur, et benedictionis suae nutu aqua verteretur in vinum: ut patenter ostenderet, quia sicut omnia fecit ex nihilo, ita et naturas rerum sanctificatione sua mutat, ut ipse Et beatus Remigius servus et amicus sponsi aecclesiae, credentem per divina mysteria socians eidem corpori eius, verbis sollempnibus poterat simplex oleum exorcizare et sanctum chrisma, sicut et fontem, sacrare; sed maluit, ut Dominus singillatim de sacramentis sanctificatis ampullas in quibus fuerant benedictionis sue potentia repleret et se fidelem in verbis suis, quibus dixerat: Si quid petieritis Patrem in no
Abbreviated transcription (Latin):
iuie: cũ quidã egrotꝰ familiȩ noni nobilis. necdũ se ap
ultimo sp̃ũ positus credere sefateret᷑. & baptizari deposce¬
ret: egroto abrenuntiante. & baptizato fonte. scs
REMIGIP. a prb̃o lociillius exorcizatũ oleũ. & crisma quȩ¬
siuit. Qui simplex oleũ sehabere. sed oleũ exorcitatum
& crisma in ampullis in quib fuerat. penitꝰ iã defecisse
respondit. Sc̃s aut̃ RENIGI ipsas ampullulas sibi aster¬
ri p̃cepit. quas uacuas suꝑ altare misit . & sẽin orationẽ
ꝓ̃rstrauit. Surgens aut̃ ab oratione. Ampullã inqua
frmũ qui ante abrenuntiauerat. post abrenuntia¬
tionẽ oleo exorcizato ꝑunxit. demũq baptizatũ. setun¬
dũ traditionẽ ȩclesiasticã crismate sacroliniuit: Qui
mox anime sanitate recepta. etiã corporis in columita
i hoc miraculo beatũ REMIGlŨ debemꝰ aduertere.
nisi eũ qui innuptiis dquas uenire. & eas sua p̾sentia

Expanded text:
ue, cum quidam aegrotus familiae non ignobilis, necdum baptizue, cum quidam aegrotus familiae non ignobilis, necdum baptizultimo spiritu potitus, credere se fateretur, et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante, et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbytero loci illius exorciza tum oleum et chrisma quaesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis, in quibus fuerat, jam penitus defecisse respondit: Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri praecepit: quas vacuas super altare misit, et se in orationem prostravit. Surgens autem ab oratione ampullam, in qua nfirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato perunxit: demumque baptizatum, secundum traditionem ecclesiasticam, chrismate sacro linivit. Qui mox animae sanitate recepta, etiam corporis incolumitateue secutum in hoc miraculo beatum Remigium debemus advertere, nisi eum, qui in nuptiis, ad quas venire, et eas sua praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
ctiones. Nunc animȩ in ȩcła ꝑfiliũ. quiẽ uerbũ di. quando
ꝑ gram eius resurgit a morte iniquitatis . & haec ẽ prima re¬
surrectio. quã qui habet: in secunda quȩ ẽ corporis. felicit̃
resurgit inuitã aeternã ꝑ uerbũ dĩ carnẽ factũ filiũ homi¬
nis. qui accepit potesta tẽ iudiciũ facere. Qđ iudiciũ infine
erit scł̃i & ibi nonerit resurrectio animarũ. sed corpoꝵ Petam
igit᷑ corde contrito & humiliato cũ lacrimis. bonis operib
suffra gantib ꝑ huius patroni nr̃i nos suscitari amorte animȩ
hxepsenti uita . ut uiuamꝰ in xpõ. & ut resurgentes in corpore
infine saeculi at̃nalit̃ uiuam cũ xpõ. credentes firmit̃ nos per
eius int̃cessionẽ hoc apud dnĩ miseri cordiã obtinere posse.
sifidelit̃ petierimꝰ. qui incuratione prius ademone. & post in¬
resuscitatione corporis amorte p̃fate puellȩ certissimum
piznus demeritis eius ac cepim.¬

Expanded text:
ctiones: nunc animae in aecclesia per filium, verbum Dei, quando ctiones: nunc animae in aecclesia per filium, verbum Dei, quando per gratiam eius resurgit a morte iniquitatis; et haec est prima resurrectio, quam qui habet, in secunda, quae est corporis, feliciter resurgit in vitam aeternam per verbum Dei carnem factum, filium hominis, qui accepit potestatem iudicium facere, quod iudicium in fine erit seculi, et ibi non erit resurrectio animarum, sed corporum. Petamus igitur corde contrito et humiliato cum lacrimis, bonis operibus suffragantibus, per huius patroni nostri nos suscitari a morte animae in presenti vita, ut vivamus in Christo, et ut resurgentes corpore in fine seculi aeternaliter vivamus cum Christo, credentes firmiter, nos per eius intercessionem hoc apud Domini misericordiam obtinere posse, si fideliter petierimresurrectione corporis a morte praefatae puellae, certissimum pignus de meritis ejus accepim
Abbreviated transcription (Latin):
Et effusolacrimarũ imbre. consurgens suscitauit mor¬
tuã : quã prius sancuit egrotã. Apprehendens ecdmq
postea fatebat᷑ ab ipsis inferni claustris surrexit . & ad
ꝓpria felicit̃ remeauit. sotest enĩ fragilitate carnis
exutus. &choris angelicis sociatꝰ plebem suã a qũe liba
cũ fide petentẽ decasu cuius libet periculi imminentis. merits
& p̃cib suis eripere & quẽ cũq: amalis ad bona conuersũ. decuicu
peccati morte resuscitare. set & defutura morte ꝑpetua libe¬
rare : quiadhuc inergastulo corruptibilis carnis positꝰ. uita
mor tuȩ ualuit restaurare. Tropterea qm̃ duȩ mortes sunt.
in uno quoq nrm̃. Una uidelicet animȩ ꝑpeccatũ. e altera
corporis ꝓpt̃ peccatũ. ad poenã peccati: quia mors ẽ animȩ
quando ds̃ eam deserit obmagnitudinẽ peccatoꝵ. & mors
est corporis. quando ab anima deserit᷑. Et due sunt resurre

Expanded text:
Et effuso lacrymarum imbre, consurgens suscitavit morEt effuso lacrymarum imbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehendens namque postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit, et ad propria feliciter remeavit. XXVI. Potest enim fragilitate carnis exutus, et choris angelicis sociatus, plebem suam et quemlibet cum fide petentem, de casu cujuslibet periculi imminentis, meritis et precibus suis eripere, et quemcunque a malis ad bona conversum, de cujuscunque peccati morte resuscitare, sed et de futura perpetua morte liberare, qui adhuc in ergastulo corruptibilis carnis positus, vitam mortuae valuit restaurare. Propterea quoniam duae mortes sunt in unoquoque nostrum, una videlicet animae per peccatum, et altera corporis propter peccatum ad poenam peccati: quia mors est animae, quando Deus eam deserit ob magnitudinem peccatorum; et mors est corporis, quando ab anima deseritur; et duae sunt resurre
Abbreviated transcription (Latin):
diuturna reluctatione senon eẽ dignũ ad tantum
opus assereret. & consueta patientia relucturet
p̃cib ẽ popłi supplicantis euictꝰ. ut orationẽ ꝓ ipsa
funderet: & parentũ lacrimis condoleret: Tunc
meritis fc̃ĩtatis armatꝰ. uerbi imperio p̃cepit. ut in¬
niquus p̃do ꝑ qđ in gressus fuerat discederet
dente pontifice. sub ipsius tam̃ hore spatio. dũ nimio labore
fessa nutaret. uitȩ calore decepta. sp̃m salutis amisit Ite¬
ratis ergo p̃cib  supplicantũ turba recurrit ad medicũ
Vir aũt sc̃s seaccusat potiu ꝑpetrasse facinꝰ. quã sanitatis
pmniũ indul sisse. & extitisse homicidureũ. non contulissẽ
remediũ. Adbasilicã igitur sc̃i iohannis baptistȩ. ubi c̃or¬
pus iacebat ȩxanime. populi obtent᷑ dep̃catione regredit᷑.
ibiq sc̃s REMIGI cũ lacrimis ad pauimenta sc̃oꝵ inora¬
tione prosternit᷑. & reliquos utita facerent adhortatur.

Expanded text:
diuturna reluctatione se non esse ad tantum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatis armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discedndente ponfessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantium turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat potius perpetrasse, quam sanitatis praemium indulsisse; et exstitisse homicidii reum, non contulisse remedium. Ad basilicam igitur sancti Joannis Baptistae, ubi corpus jacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrymis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur, et reliquos, ut ita facerent, adhortatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ineiex. dñi potentiã studuit exorare. Qua
cũ nulla potuisset. int̾cessione purgare. nec ipsa callidi de¬
monis uirus uluisset expellere. multis acualidissimis exorcis¬
mus adiurat. Hoc responsũ antiquus hostis reddidit. diuiNi
nomins obtestatione constrictꝰ. qđ nunquã alteriũ deeodẽ¬
habitaculo. nisi huius beatissimi remigii antistitis orationib
posset expelli. Tunc pirentes eius cũ ipsius uridi benedicti
lit teris. hanc remoꝵ ciuitatẽ adire coeper. Et qm̃ apud
alaricũ regem gothoꝵ: qui intholosana ciuitate sedẽ sua
constituit . & una cũ regno gothico magnã partẽ galli¬
arũ sibi optinuit. p̃dictȩ puð ellae parentes ualde honoraiti
ac familiares. & ut ferebatur carne ꝓpinqui eius eran
cũ litteris. & legatis ipsius adbeatũ remigiũ ꝓemun¬
datione sȩpedĩcte puelle abantiquo hoste inhanc
tutẽ agnoscerent in purgatione subolis. quã prȩsci¬
erat confessione latronis. Beatus aut̃ REMIGID cũ

Expanded text:
ini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis ac validissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numquam alterius de eodehabitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius cum ipsius viri Dei Benedicti litteris hanc Remorum civitatem adire coeperunt. Et quoniam apud Alaricum regem Gothorum, qui in Tolosana civitate sedem suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hancper eum virtutem agnoscerent in purgatione subolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum
Abbreviated transcription (Latin):
spãlib: uacua. si ad memoriã huius beati pontificis a fundo
cordiũ nroꝵ uenenũ iniquitatũ nr̃arũ. qđ delectabiliter
ut uinũ nos ingurgitando bibimꝰ. ꝑ purã confessionẽ cum
contritione . & cordis rugitu euomuerimꝰ. euacuantes nos:
felle peccatoꝵ. quo repleti sumus & lacrimis nos abluerimꝰ¬
leuantes corda nra cũ puris manib: sineira. & disceptatione
addm̃. meritis eius & precib obtinere nos posse credamꝰ. ut
repleam᷑ habundante grã dĩ. & fiat in nobis fons uitȩ. ac

Expanded text:
spiritualibus vacua, si ad memoriam hujus beati pontificis a fundo spiritualibus vacua, si ad memoriam hujus beati pontificis a fundo cordium nostrorum, venenum iniquitatum nostrarum, quod delectabiliter, ut vinum, nos ingurgitando bibimus per puram confessionem, cum contritione et cordis rugitu evomuerimus, evacuantes nos felle peccatorum, quo repleti sumus; et lacrymis nos eluerimlevantes corda nostra cum puris manibus sine ira et disceptatione ad Deum, meritis ejus et precibus obtinere nos posse credamus, ut repleamur abundante gratia Dei, et fiat in nobis fons vitae, ac
Abbreviated transcription (Latin):
honorificũ ẽ. dixit ad eũ sobrina sua. Nunc cognoui
scẽ pat̃. quia diuina inspiratione adhanc domum
hodie te uocaui. Propterea dehac uilla te. & acł̃am tuã ꝑpe¬
tuo heredẽ eẽ faciã. Et presentalit̾ ipsa uillã. ad remensem
ađam tradidit. & eidẽ scõ presuli inde cartã. & uestiturã
scđm more legilẽ fecit. Miram̃ quia iuxta uerbum
heliȩ idria farine Nondefecit. et lechitus olei nonẽ immi¬
nutꝰ. miram᷑ quia iuxta uerbũ helisei deparuo liquore olei
magnauasa infusa oleo fuere repleta. mirem quiabe¬
nedictione & oratione domni . & patris. ac patroni nr̃i
REMIGII. uas non modicȩ quantitatis deparuo liquore qđ
in eo erat. uinũ suꝑ fusũ etiã etiã in pauimento cellarãi re¬
dundauit. Et nos qui carnis uoluntatib: debriati. alios
etiã peccare facientes peccatis in ebriauim . & ad peccandũ
nr̃o ł exemplo ł uerbo illeximꝰ. euacuati a xp̃o uasa donis

Expanded text:
honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi. Propterea de hac villa te et aecclesiam tuatn perpetuo heredem esse faciam'. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aecclesiam tradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione domni et Remigii, vas non modicae quantitatis, de parvo liquore, quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavit. Et nos qui carnis voluntatibus  forte voluptatibus debriati, alios etiam peccare facientes, peccatis inebriavimus, et ad peccandum nostro vel exemplo, vel verbo illeximus, evacuati a Christo, vasa donis
Abbreviated transcription (Latin):
idem uasculũ. qđ erat non modice quantitatis. & genua
flectens ad orationẽ. orauit diutius. & coepit uinũ ꝑfo
ram̃ superiũ. ꝑ qđ eidẽ uasculo in fusũ fuerat adeo re¬
dundare. ut suꝑ pauimentũ ipsius domus largit̾ inunda¬
ret. Et uiro scõ adhuc decũbente in oratione. cellerari¬
us timore ꝑculsus. exclamauit dicens. In nomine xp̃i qis
um quã tale uidit᷑. Qđ cũ audiuit scs remigiuꝰ. surrexit
ab oratione. & p̃ cepit illi ut nemini hoc indicaret. sed
diceret dominȩ suȩ ministris impetratũ uinũ sehabere
unde ministrare ualerent. Sc̃s uero dnĩ rediens ad p̃¬
fatã sobrinã suã. consolatus ẽ eamdicens. Filia nolitris¬
tari. sed spera in dnõ. & fac bonitatẽ. & pasceris in di¬
uitus eius. Habes nunc uinũ: lȩtem̃. & exultemꝰ iN
dnõ. Qđ factũ cũ ipsa & homines eius ꝑcellerarium
cogno uissent. quia ut scriptũ ẽ opera dnĩ narrare

Expanded text:
idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare
Abbreviated transcription (Latin):
Phacre filia noli tristari. dabit enĩ inde dns largitate pieta¬
tis suȩ solitã consolationẽ. quiꝑ ꝓphetã suũ setimentib nihil
de eẽ ꝓmisit. Etdixit eidẽ sobrinȩ suȩ audientib illis qui
aderant. ut alia illa curaret. ipse aut̃ uellet interĩ hortũ
& uiridiariũ : atq domos illius circũire & uidere qualitor
illa maneret: Et sic deindustria prius alia circũiens ꝓ ue¬
nit usq ad cellaru hostiũ. Et in terrogans quid inillo tẽc¬
to haberetꝰ. respondit minis tercellariũ esse. Isdẽ auten
uir scs̃: dixit seilluc introire uelle. Cuicũ neo auderet
contradicere. inter rogauit cellarariũ si haberet inaliq
dcipsis uasculis. ł aliquiduini. Et de signato uasculo in quo
aliquid uini remanserat dixit. Claude hostiũ. & sta de
ista parte usq: dũ eo adte reuertur. Et pergens adib¬
terã fronte uasculi quȩ erat secus parietẽ. fecit crucẽ suꝑ

Expanded text:
cens: 'Pro hac re, filia, noli tristari; dabit enim inde Dominus largitate pietacens: 'Pro hac re, filia, noli tristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per prophetam suum se timentibus nichil deesse promisit'. Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret, ipse autem vellet interim ortum et viridiarium atque domos illius circuire et videre, qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interrogans, quid in illo tecto haberet, respondit minister, cellarium esse. Isdem autem vir sanctus dixit, se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit cellerarium, si haberet in aliquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super
Abbreviated transcription (Latin):
nouit scm̃ remigiũ luxta transitus sui uiã eẽ. uenit ad eum
& benigne ut par. erat ab illo suscepta. petut eunde scm̃ ui
rũ ut una cũ illa domũ suã quoibat dignaret᷑ adire
Esdẽ uir scs ut erat prȩstabilis suꝑ iustis petitionib ipsius
sobrinȩ suȩ postulationi assensũ p̃buit. Et cũ parit᷑ ad do¬
mũ ꝑuenissent . & inter se familiaria. & spãlia haberent
colloquia. uenit minister ilsius celse. ad auriculã eius di¬
cens qđ uilicus eius uinũ qđ ineadẽ uilla fuerat uenditũ iã
habebat. excepta paruula quantitate. quẽ ꝓsalucando
uasculo reseruauit : Cuiꝰ uultũ sẽs remigius uidens rubore pe¬
fusũ interrogauit quidei suuꝰ minister in curiculã dixerit
Quȩilli prẽpte respondit . qm̃ non tantũ ꝓeo deipsonuntio
uerecund ab at quantũ ꝓcis quicũ eo aduenerant. Cognita
uero ciusa bectꝰ remigius hilari uultu consolatus eã dicens

Expanded text:
novit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, novit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, et benigne, ut par erat, ab illo suscepta, petiit eundem sanctum virum, ut una cum illa domum suam, quo ibat, dignaretur adire. Isdem vir sanctus, ut erat prestabilis super iustis petitionibus, ipsius sobrinae suae postulationi assensum prebuit. Et cum pariter ad domum pervenissent et inter se familiaria et spiritalia haberent colloquia, venit minister ipsius Celsae, ad auriculam eius dicens, quod villicus eius vinum quod in eadem villa fuerat venditum iam habebat, excepta parvula quantitate, quam pro salvando vasculo reservavit. Cuius vultum sanctus Remigius videns rubore perfusum, interrogavit, quid ei suus minister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cognita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, di
Abbreviated transcription (Latin):
cũ manib: leuat. qui orationẽ suã operib: roborat. Nam
quis quis orat. sed operari dissimulat. corleuat. & manus non
leuat: Quis quis uero operat᷑ & non orat: manus leuat. &
cor non leuat. Iuxta ergo iohannis uocẽ tunc corfiduciam
in oratione accipit: cũ sibi uitȩ prauitas nulla contradicit.
srat eñi hic p̃salbeatissimus internoꝵ curã in exterioꝵ occupai¬
ltione nonminuens exterioꝵ ꝓuidentiã in internoꝵ sollici¬
tudine non relinquens. Cũ ergo circũiens parro echiam
sollicitadine pastorali transiret ꝑ condumã epis copiiuillae
cuius uocabulũ ẽ tudiniacꝰ: aspexit mesfores męssẽ fecantes
accedensq: ad eos cũ uerbo p̃dicationis exhortatꝰ ẽ eos. dan¬
do cibũ & potũ inconsolationẽ laboris. Etdũ haec agerent᷑
accidit sobrinã illiũ nomine celsã dõ sacratã ꝑ inde trani¬
fires. & uillã suȩ ꝓprictatis nomine celtũ adire. Quȩ cũ cose¬

Expanded text:
cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat et manus non levat; quisquis vero operatur et non orat, manus levat et cor non levat. Iuxta ergo Iohannis vocem tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vite pravitas nulla contradicit. Ͻ 7. Erat enim hic presul beatissimus internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens. Cum ergo circuiens parrochiam sollicitudine pastorali transiret per condumam episcopii villae, cuius vocabulum est Tudiniacus, aspexit messores messem secantes, accedensque ad eos, cum verbo predicationis exortatus est eos dando cibum et potum in consolationem laboris. Et dum haec agerentur, accidit, sobrinam illius nomine Celsam, Deo sacratam, perinde transire et villam suae proprietatis nomine Celtum adire. Que cum cog
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad hoc rursus ꝓruat. qđ semundasse fletib: exultat. nedũ
plorata iterũ culpa cõmittit᷑. in conspectu iusti iudicis psa
etiã lamenta leuient᷑ & coriterũ petentẽ inpeatione reprehor¬
dit. Grauit̃ nãq: unus quisq confundit᷑. quando mandata
dĩ. ł lgendo ł audiendo respicit quȩ uiuendo contemp̾sit.¬
& inde dubitatione confusus ad orandũ dm̃ cor uertit: Va¬
de iohannis uoce dicit᷑. Sicor nrm̃ non rep̃henderit nos. fidu¬
ciũ habemus apud dm̃. & quic quid petierimꝰ ab eo accipiemus:
csi diceret. Sid qđ prȩcipit facimꝰ id qđ petimꝰ obtinemus.
alde nãq apud dm̃ utraq hec sibi netessario congruunt. et
ut oratione operatio. & operatione fulciat᷑ oratio. Hinc&
hironias ait. Scrutem uias nras . & quȩram. & reuertam̃ ad
dnm̃. leuem corda nra cũ manib: ad dm̃ incaelos. Vascceñĩ
nras scrutariẽ. coginationũ interna discutere : Corda uero

Expanded text:
ne ad hoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exultat; ne dum ne ad hoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exultat; ne dum plorata iterum culpa committitur, in conspectu iusti Iudicis ipsa etiam lamenta levientur, et cor iterum petentem in petitione reprehendat. Graviter namque unusquisque confunditur, quando mandata Dei vel legendo vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit, et inde dubitatione confusus, ad orandum Deum cor vertit. Unde Iohannis voce dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum: et quicquid petierimus ab eo accipiemus, ac si diceret, si id quod precipit facimus, id quod petimus obtinemus. Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruunt, et ut oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc etenim Hieremias ait: Scrutemur vias nostras et queramus et revertamur ad Daminum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in celis. Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere; corda vero
Abbreviated transcription (Latin):
in stantia. ta obstinato frequentandus ẽ cũ in tercessionib
huius ꝓtectoris. & ad iutoris nrĩ clamore saluator . donec &ripse
decelis dño ꝓsupplicatore suo supplicet. sicq fie̾t ut simentẽ ab
intentione ꝓposita non mutauerit p̃cator. nequaꝗ fructu piae
petitionis fraudetur. Sed & siꝓsua fragilitate quis seuꝓ alus
inter uerit: desiderato potictur effectu . nisi forte petenten
cor inpeititione reprehenderit: cũ resistere sep̃ceptis eius
quẽ postulat meminit. Quia dignũ ꝓfecto ẽ ut ab eius be¬
neficus sit quisq extraneus cũ nimirũ iussionib: non uult eẽ
subiectꝰ. Qua inre hocẽ salubre remediũ. ut cũ se mens ex me¬
moria culpȩ reprehendit. hoc prius inoratione defleat quod
erauit quaetinꝰ erroris macula cũ fletib: tergit᷑. inpetitione
sua cordis facies ab auctore munda uideat᷑. Curandũ est etiã

Expanded text:
instantia, tam obstinato frequentandus est cuiri intercessionibus instantia, tam obstinato frequentandus est cuiri intercessionibus huius protectoris et adiutoris nostri clamore Salvator, donec et ipse de caelis Domino pro supplicatore suo supplicet. Sicque fiet, ut si mentem ab intentione proposita non mutaverit precator, nequaquam fructu piae petitionis fraudetur; sed etsi pro sua fragilitate quis seu pro aliis intervenerit, desiderato pocietur effectu, nisi forte petentem cor in petitione reprehenderit, cum resistere se preceptis eius quem postulat meminit, quia dignum profecto est, ut ab eius beneticiis sit quisque extraneus, cuius nimirum iussionibus non vult esse subiectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut, cum se mens ex memoria culpe reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit; quatinus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab Auctore munda videatur. Curandum est etiam,