comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gesime om̃i puritate uitã
suã custodire. Omes part̃
negligentias alioꝵ tẽpor
his diebꝰ scĩs diluere. Qo
tunc digne fit. si ab oĩbꝰ
uiciis temꝑamus. or̃om¬
cũ fletibꝰ lectiomi et cõ¬
punctiõs cordis. atq ab¬
stinentie oꝑam damus.
Ergo his diebꝰ. augeamꝰ
nob̃ aliquid ad solitum
pensũ seruitutis n̾re: or̃o¬
nes pecculiares ciboꝵ et
potus abstinentiã. ut u¬
nusquisq suꝑ mensurã
sibi in dictam. aliquid
ꝓpria uoluntare. cum gau¬
dio scĩ sp̃s offerat deo. Id
ost subtraat corpori suo
de cibo. de potu. de sõpno
de loquacitate. de scurri¬
litate. et cũ spiritalis d¬
siderii gaudio sc̃m paschi
expeciet. Hoc ip̃m iamẽ
qd̃ unusqͥsq offert. abb̃i
suo suggerat. et cum eiꝰ
fiat orone et uoluntate:
quia qd̃ sine ꝑmissione
patris spiritalis fit: pre¬
sũptioni deputabit᷑. ⁊ ua¬
ne głie nõ mercedi. Ergo
cum uoluntate ałb̃is. oĩa
agenda sunt.
de fr̾ibus qui longe ab orato
sunt in labore. et nõ

Expanded text:
gesimae omni puritate vitam suam custodire, omnes pariter negligentias aliorum temporum his diebus sanctis diluere. Quod tunc digne fit, si ab omnibus vitiis temperamus, orationi, fletibus, lectioni et compunctioni cordis, atque abstinentiae operam damus. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid ad solitum pensum servitutis nostrae orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen uod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis fit, praesumptioni deputabitur, non mercedi. Ergo cum voluntate abbatis omnia agenda sunt.DE FRATRIBUS QUI LONGE AB ORATORsunt in labore, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ciositas
ĩnimica est anime. Et
ideo certis tp̃ribꝰ occupar. de¬
bent fres in labore manuũ
certis it̾um horis. in lecrioẽ
diuina. Ideoq hac dis posi¬
tione credimus utraq tpra
ordinari: idest ut a pascba
usq a lialendis octobris. ma¬
ne exeuntes a prima. usq ho¬
ram pene quartã. laborent
qd̃ necessariũ fuerit. Ab ho¬
ia autẽ qrͣta usq ad horam
quasi sextã. lectioni uaccẽt.
Post sextã autẽ surgentes a
mensa. pauseᷤᷤ se in lectis suis
cũ om̃i filentio. Aut forte qͥt
lũt lege̾ sibi sic legat. ut a¬
lium non inquieret. Et as¬
tur nona temꝑius. medi¬
ante octaua hora. et it̾um
qd faciendũ est. oꝑentur

Expanded text:
Otiositas inimica est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur
Abbreviated transcription (Latin):
gradus: si om̃es cogitatio¬
nes malas cordi suo adue¬
nieutes: uel mala a se ab¬
sconse cõmissa ꝑ humilem
confessionẽ abbati nõ cela¬
u̾it suo. Hortans nos de
hac re scͥptura dicens. Re¬
eum. Et itẽ dicit. Confite¬
mini dño q̃m bonus: qm̃¬

Expanded text:
gradus est, si omnes cogitatiogradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem abbati non celaverit suo, hortans nos de hac re Scriptura dicens: Reeo ; et item dicit: Confitemini Domino, quoniam bonus: qu
Abbreviated transcription (Latin):
uerit usq in finẽ hic sal¬
uus erit. Item. C onfortet᷑
cor tuum̃: et sustine dñm.
Et ostendens fidelẽ ꝓ dño
uniũsa etiã contraria susti¬
nere debere: dicit ex ꝑsona
sufferentium. Propter te
morte afficimur tota die.
estimati sumus sit̃ oues
occisionis. Et securi de spe
retributionis diuine: sub¬
secuntur gaudentes ⁊ di¬
centes. Sed. in his om̃ibꝰ
suꝑamus: ꝓpter eum qui
dilexit nos. Et itẽ alio lo¬
co scͥptura. P robasti nos¬
inqͥd deus: igne nos exa¬
minasti sic̃ examinatur
argentum. Induxisti nos
in laqueũ: posuisti tribu¬
lationes in doeso nr̃o. Et
ut ostendat sub priore de¬
bere nos ẽẽ: subsequitur
dicens. Imposuisti homines
suꝑ capita nr̃a. Sed et p̃ceptũ
dñi in adu̾sis et iniuriis
ꝑ pacientiam̃: ad impletes:
qui ꝑcussiein maxillã. p̾bẽt
et aliam: auferente tunicã
diitunt et pallium. an¬
gariati miliano: uadunt et
duo. cum paulo apło fal¬
cutionẽ sustinent. et ma¬
Quintus humilitatis.u.

Expanded text:
erit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit nos . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, Deus; igne nos examinasti, sicut igne examinatur argentum. Induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro . Et ut ostendat nos sub majore esse debere, subsequitur dicens: Imposuisti homines super capita nostra : sed et praeceptum Domini in adverso, et in injuriis per patientiam adimplentesqui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falcutionem sustinent, et maQuintus humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
compellor dicere. ut et bona
que agitis cũ magna caute¬
la tinceatis. ne pro hoc qd̃ a
uob̾ rectum geritur: fauor
ant gr̃a humana requirat᷑.
ne pettus laudis subripi¬
at. et qd̃ foris ostenditur.
intus a mercede uacuetur.
Sire enĩ redẽptoris uoce de¬
cem uirgines. et om̃es dicũ¬
tur uirgines: et tamen intra
iecepte. quia carũ quidã de
iurginitate sua głiã foris ex

Expanded text:
compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris ex
Abbreviated transcription (Latin):
uł discipline debet extendi¬
Imensura. Qui culparũ
modus in abb̃is pendeat
iudicio. Siquis tamẽ fr̃
inleuioribꝰ culpis inueni¬
tur: a mense participatiõe
priuetur. Priuati autẽ a
mense consortio. ista erit
ratio. ut in oratorio psal¬
mum aut antiphonã nõ
imponat. neq lectionẽ re¬
citet. usq ad satis factionẽ.
Refectionẽ autẽ cibi. post
frm̃ refectionẽ solus acci¬
piat.Ut si ũbi gr̃a. frẽs¬
reficiunt sexta hora. ille
frater nona. Si fres nona.
ris culpe noxa tenetur:
suspendatur a mensa sunl
et ab oratorio. Hullus e
neq in colloquio. Solus
sit ad opus sibi iniunctũ:
ꝑsistens in penitentie luc¬
tu: sciens illã t̾ribilẽ apłi
sententiã dicentis. T radi¬
tum eiusmodi hominẽ sa¬
thane in int̃icu carnis. ut
sp̃s saluus sit: in die dm̃
Cibi autẽ refectionẽ solus
ꝑcipiat. mensura uel hora
qua p̾uiderit abbas ei cõ¬
petere. Hec a quoqͣm be¬
nedicatur transeunte: nec
cibus qui ei datur.:. xxui.

Expanded text:
 disciplinae debet extendiensura. Qui culparum modus in abbatis pendet judicio. Si quis tamen frater in levioribus culpis invenitur a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ut si, verbi gratia, fratres sexta hora, ille frater nona; si fris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul et ab oratorio; ut nulla neque in colloquio; sola sit ad opus sibi injunctum persistens in poenitentiae luctu, sciens illam terribilem Apostoli sententiam dicentis: Traditum hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in diem Domini . Cibi autem perceptionem sola percipiat, mensura vel hora qua praedixerit abbatissa ei competere; neque a quaquam benedicatur transeunte, nec cibus qui ei datur CAPUT LXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
deurra credamus sem ꝑ esse
presentẽ: cum dicit ꝓpħ̃a
dño. Ante te est om̃e deside¬
rium meũ. Cauendũ ergo
ideo malũ desideriũ. quia
mors secus introitũ delec¬
tationis posita ẽ. Unde scͥp¬
tura p̾cipit dicens. Post con¬
cupiscentias tuas nõ cas
Ergo si oculi dñi speculant᷑
bonos et malos. ⁊ dũs de
celo semꝑ respicit suꝑ filios
hominũ: ut uideat. si est
intelligẽs aut requirens
dñm: et si ab angelis nb̃
ciantur: cauendũ est ergo
om̃i hora frẽs: sic̃ dicit in
psalmo. ꝓpħa. Ne nos de¬
duiantes in malũ. et in¬
utles factos: aliqua hora
aspiciat deus. Et parcen¬
dum nob̾ in hoc tẽpore:
quia pius est: et expectat noᷤ
cotidie conũti in melius: ne
dicat nob in futuro: hec fe¬
asti et tacui.ii.

Expanded text:
Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, mors secus introitum delectationis posita est: unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum, ut videat, si estintelligens aut requirens Deum ;; et, si ab angelis nobitiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta , ne nos declinantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui § II.
Abbreviated transcription (Latin):
sua ita tamẽ ut satisfaci
at ex hoc. Ad mensã ãt
qui ante u̾sum nõ occur¬
rerit. ut simul om̃es di¬
cant u̾sum et orent. et
sub uno om̃es accedant
usq ad scd̃am uicẽ pro
hoc uicio corripiatur. Si
denuo nõ emendauerit:
non ꝑmutatur ad mense

Expanded text:
sua: ita tamen, ut satisfaciat sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant usque secundam vicem pro hoc vitio corripiatur: si denuo non emendaverit, non permittatur ad mens
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑi dei p̃ponatur. Qd̃ si
uigilias post gliam psal¬
mi nonagesimi qͣrti. quẽ
ꝓpter hoc om̃ino ꝓtrahẽdo
et morose uolumus dici¬
nõ occurrerit. nõ stet in
ordine suo in choro. sed
ultimus om̃iũ stet. aut
abbas: ut uideatur ab ip̃o
uel ab om̃ibꝰ usq dura
completo oꝑe dei. publica
satis factiõe penirat. Ideo
autẽ eos in ultimo aut
seorsum iudicauimus de¬
bere stare. ut uisi ab oĩbͦ
uel ꝓ ipsa uerecundia sua
emendẽt. Nam si foris o¬
ratorio remaneat. erit for¬
te talis qui se aut colloc:
et dormiat. aut certe sede¬
at sibi foris uel fabulis
uaccet. et detur occasio
maligno. Sed ingrediat᷑
intus. ut nec totum per¬
dat. ⁊ de reliquo emende¬
tur. Diurnis autẽ horis
qui ad opus dei post u̾sũ
et głiam primi psalmi.
qui post uersũ dicit᷑ nõ
occurrerit. lege qua supra
diximus in ultimo stet.:
nec presumat sociari cho¬
ro psallentiũ usq ad sa¬
tis factionẽ. nisi forte abba
licentiã dederit ꝑmissioẽ

Expanded text:
i Dei praeponatur. Quod si is post gloriam psalmi nonagesimi quarti quem propter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione
Abbreviated transcription (Latin):
non fecit ꝓximo suo malũ.
qui obꝓbriũ nõ accepit adũ¬
sus ꝓximũ suũ. Qui malig¬
nũ diabolũ aliqua suadent
sibi: cum ipsa suasione sua.
a conspectibꝰ cordis sui res¬
puens deduxit ad nichilũ:
et paruulos cogitatus ci
tenuit et aluisit ad xp̃m.
timentes dñm & hona ob¬
seruantia sua: nõ se redout
helatos. s ipsa in se bona nõ
a se posse. s a dño fier existi¬
mantes na¬
dñm magnificant illum
cum ꝓpħa dicentes. Non nb̃

Expanded text:
non fecit proximo suo malum, qui opprobrium non accepit adversus proximum suum. Qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione sua a conspectibus cordis sui deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit et allisit ad Christum. Qui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes oDominum magnificant, illud c
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sapienti. qui edificauit
domum suã supra petram.
uenerunt flumina. flauer̃t
uenti: et in peierunt domũ
illam. et non cecidit. funda¬
ta enĩ erat supra petrã. Hec
complens dñs expectat nos
cotidie: his scĩs sius moni¬
tis. factis nos respondere de¬
beae. Ideo nob ꝓpter emenca¬
tionẽ maloꝵ huus uite di¬
es: ad inducias relaxantur.
Dicente apło. An nescis. quia
pacientia dei ad penitenniã
te adducit: Nam pius dñs
dicit. Nolo mortẽ pec̾coris:

Expanded text:
ti, qui aedificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti et impegerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat super petram . Haec complens Dominus tacet, squotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
bsculta o fili
p̃cepta magistri.Et
mlina aurem cor¬
dis tui. et amoni¬
tionem pis patris libent̃ exci¬
pe. et efficaciter comple: ut
ad eum ꝑ obedientie laborẽ
redeas. a quo ꝑ in obecdiẽtie
desidiam recesseras. Ad te gͦ
nunc meus sermo dirigitur.
quisquis abrenuntias ꝓpriis
regi militaturus: obediẽtie
fortissima atq preclara arm
assumis. In primis ut qͥcqd
agendum inchoas bonum:
ab eo ꝑfici instantissima orõ¬
ne deposcas. Ut qui nos iã
computare. non debet aliqͥn¬
oo de malis actibꝰ nr̃is con¬
tristari. Ita ei omni tẽpore
de bonis suis in nobis pa¬
rendum est. ut non solum
iratus pater suos nõ ali¬
qͣnds filios ex hecedet. s net
ut meruendus dñs. irritatꝰ
malis nr̃is. ut nequissimos
seruos ꝑpetuã tradat ad pe¬
nam: qui eum sequi noliũn
ad gliam. Exurgamus ergo
tandem a liqͣndo: excitante
nos scͥptura. ac dicente. Ho¬
ra est iam nos de sompno
surgere. Et aꝑtis ocłis nr̃is
ad deificum lumen. ad tom¬

Expanded text:
sculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in f computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam. Exsurgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, atton
Abbreviated transcription (Latin):
habitis. ne tenebre mor¬
tis uos comp̾hendant. Et
querens dñs in multitudi¬
ne populi sui: cui hec cla¬
met oparium suum: itar
dicit. Quis est homo qui
dere bonos. Qd̃ si tu audiẽs.
respondeas ego: dicit tibi ds.
Siuis habere ueram et ꝑpe¬
tuã uitam. ꝓhibe linguam
tuã a malo. et labia tua ne
loqͣntur dolum. Diũte a ma¬
lo et fac bonum: inquire pa¬
cẽ et sequere eam. Et cum
hec feceritis: ołi mei suꝑ uo:
et aures mee ad preces ur̃as.
Et antequã me inuocetis: di
te sua demonstrat nob̃ dñs
uam uite. Sucrictis ergo
fide. uel obseruantia bonoꝵ
iuangelii: ꝑgamus itinera eiꝰ.
lumus habitare. Nisi illuc
bonis actibꝰ currendo mi. n¬
ine ꝑuenitur. Sed int̾rogemꝰ
cum ꝓpha dñm dicentes ei
Dñe quis habitabit in tab̃

Expanded text:
ne tenebrae mortis vos comprehendant . Et quaerens Dominus in multitudine populi, cui haec clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetis, dicte sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum Evangelii pergamus itinera ejus;lumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus cum Propheta Dominum, dicentes ei: Domine, quis habitabit in t
Abbreviated transcription (Latin):
pendule expetrationis incer¬
to semꝑ eum credant esse
uenturum. quẽ ignorant
qͣndo uenturus sit. Et nõ
dixit quia nescimus. qua
hora dñs ur̃ uenturus sit.

Expanded text:
pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
lieres que dñm fuerant secu¬
te. cũ aromatibꝰ ad monimẽ¬
tum uenerunt: et eum quẽ
uiuentẽ dilex̾ant: ẽtiã mor¬
tuo studio humanitatis ob¬
secuntur. Sed res gesta: ali¬
quid inscã eccłia desigñat
gerendum. Sic quippe necẽẽ
est: ut audiamus que facta
sunt: quatinus cogitemus
etiã que nob̾ sunt: ex eorũ
imitatiõe facienda. Et nos
ergo in eum qͥ est mortuus
credentes. si odore uirtutum
irefecti. cũ opmioe bonoꝵ o¬

Expanded text:
lieres quae Dominum fuerant secutae cum aromatibus, ad monumentum venerunt, et eum quem viventem dilexerant et jam mortuo humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bono
Abbreviated transcription (Latin):
ectionis ergo euͣglice sũma¬
tim sensum statui. nõ ꝑ sin¬
gl̃a u̾ba discut̾e. ne dilectio¬
nẽ ur̃am ualeat sermo ꝓli¬
xcior expositionis hoñare.
duobꝰ discipłis ambulãtibꝰ
inuia: non quidẽ credentibꝰ.
s tamẽ de se loquentibꝰ dñs
apparuit. s eis speciẽ qͣm
recognoscerent non ostẽdir.
Hoc ergo egit foris dñs in
ocłis corporis. qd̃ apd̃ ip̃os
agebatur intus. in ocłis cor¬
dis. Ipsi namq apd̃ semet¬
ipsos intus.et amabãt et
dubitabant. His autẽ dñs
foris et presens aberar. T¬
et tamẽ quis eẽt nõ ostẽdebat.

Expanded text:
ectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, srecognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant; eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ait ꝓpħa. Dixi custodiã
uias meas: ut nõ delinqͣm
in lingua mea. Posui ori
meo custodiã: obmutui ⁊
humiliatus sum et silui
abonis. Hic ostendit ꝓpħa
si a bonis eloquiis ꝓpt̾ ta¬
citurnitatẽ debet interdũ
taceri: qͣntomagis a malis
cessari:. Ergo qͣmus de bo¬
nis et scĩs et efficationũ
eloquiis ꝑfectis discipulis.
ꝓpter taciturnitatis graui¬
tatem. rara loquendi con¬
cedatur licentia: quia scͥp¬
tum est. In multiloquio:
nõ effugies peccatum. Et
disciplm couenit. Et ideo
si qua sunt requirenda a
priore: cum om̃i humilitate
et subiectionis reu̾entia re¬
quirantur: ne indeatur plo
loqui qͣm expedit. Seurrili¬
tates uero uel u̾ba ociosa.
et risum mouentia. ẽt̃na
clausura in om̃ibꝰ locis ⁊¬
dãpnamus. et ad tale eloqͥ

Expanded text:
am vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam: obmutui, et humiliatus sum nimis, et silui a bonis. His ostendit Propheta, si a bonis eloquiis propter taciturnitatem debet interdum taceri, quanto magis a malis cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gratatem, rara loquendi concedatur licentia, quia scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum . Etdiscipulo convenit. Et ideo, si qua requirenda sunt a priore, cum omni humilitate et subjectione reverentiae requirantur, ne videatur plus loqui quam expedit. Scurrilitates vero vel verba otiosa et risum moventia, aeterna clausura in omnibus locis damnamus: et ad talia eloq
Abbreviated transcription (Latin):
libatum. moralit̾ animum
ab iumunda cogitatiõe pur¬
gatum significare dix̃imus.
consaqnt̃ feminã fẽbribꝰ ten¬
carne ostendit. a cõcupiscẽtia
feruore ꝑ continẽtie p̃cepta
frenatam. Om̃is ẽĩ amari¬
uldo. ira indignatio. clamor
et blasphemia. sp̃s inmũdi
furor est. F ormcationẽ ue¬
ro inmundiciã. libidinẽ con¬
cupiscentiã malã. ⁊ auariciã
que est simłacroꝵ seruitus:

Expanded text:
liberatum, moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tencarnem ostendit a concupiscentiae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est . Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum ser
Abbreviated transcription (Latin):
secundo. Si nõ emenda¬
uit correptioni regłan
subiaceat: talit̾ ut ceteri
timeant. Neq frat̃ ad
frẽm iungitur horis in¬
competentibꝰ. Dñico die
lectioni uaccent om̃es.
excepto his qͥ uariis offici¬
is deputati sunt. Siquis
uero ita negligens et desi¬
diosus fuerit ut nõ ue¬
lit aut nõ possit medita¬
ri aut legere. iniungat᷑
uaccet. Eratribꝰ infirmis
aut delicatis. talis oꝑa au.
ars iniungatur. ut nec o¬
ciosi sint. nec uiolentia
laboris opprimantur: ut
effugentur. Quoꝵ in¬
hecillitas ab abbate confi¬
deranda est

Expanded text:
secundo: si non emendasecundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur . Fratribus infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est
Abbreviated transcription (Latin):
iã: leccioni uaccent. Hora
scd̃a. agatur tcia. ⁊ usq no¬
nam om̃es in opus suum
laborent: qd̃ eis inungit᷑.
Facto autẽ primo signo no
ne. disiungat ab oꝑe suo.
singłi. et sint paratr dũ
scd̃m signũ piusau̾it. Post
refectionẽ autẽ uaccent lec¬
tonibꝰ suis aut psalmis.
In quadragesime uero dieb
a mane usq ad t̾ciã plenã
uaccent lectionibꝰ suis. ⁊
usq ad decimã plenã oꝑen
tur qd̃ eis inungit᷑. In
quibꝰ diebꝰ qͣdragesime
accipiant om̃es singlos
codices biblioteca. quos
ꝑ ordinẽ ex integro legãt
Qui codices in capd̃ qua¬
dragesime dandi sunt. An¬
te om̃ia sane deputetur
unus aut duo seniores
qui circum eant monast̾i¬
um horis quibꝰ uaccant
frẽs lectioni: et uideant
ne forte inueniatur frat̃
accediosus qui uaccat ocio.
aut fabulis ⁊ non est ĩ¬
tentus lectioni. Et non
solũ sibi inutilis est. sẽd
etiã alios extollit. Hic ta¬
lis si qd̃ absit reꝑtus fue¬
rit corripiatur semel et

Expanded text:
enam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quadragesimae vero diebus, a mane usque ad tertiam 611 plenam, vacent lectionibus suis, et usque ad decimam horam tur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et
Abbreviated transcription (Latin):
icet om̃i tp̃re uita
monachi. quadragesi me
debeat obscruationẽ habe
A.amen quia paucor
est ista uirtus. ideo suade

Expanded text:
icet omni tempore vita monachi Quadragesimae debeat observationem habere, tamen quia paucorum est ista virtus, » et multa
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad uesꝑum. Si autẽ
necessitas loci. aut pauꝑtaᷤ
exig̾it. ut ad fruges colli¬
gendas ꝑ se occupentur:
non contristentur. quia
tunc uere monachi sunt:
si labore manuũ suarum
uiuunt. sic̃ et patres nr̃i
et apłi. O mĩa tamẽ men

Expanded text:
usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tam
Abbreviated transcription (Latin):
ipħa. Septies in die lau¬
dem dixi tibi. Qui seprtu¬
riꝰ sacratus numetus. anb̃
sic implebitur. si matutinor
prime. tercie. sexte none ues¬
uitutis officia ꝑsoluamus:
quia de his diurnis horis
dixit: septies in die laudem
dixi tibi. Nam de nocturns
Media nocte surgebã ad io¬
poribꝰ. referamus laudes sl¬
atori nr̃o: suꝑ iudicia last¬
cie sue: idest matutinis. p̾ma
tercia. sexta. nona. uesꝑa. com¬
pletorio: et nocte surgamus

Expanded text:
heta: Septies in die laudem dixi tibi . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutino, primae, tertiae, sextae, nonae, vesvitutis officia persolvamus, quia de his horis diurnis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Media nocte surgebam, mporibus referamus laudes Creatori nostro super judicia justtiae suae; id est matutinis prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio, et nocte surgamus
Abbreviated transcription (Latin):
deum in or̃one: ut fiat illiꝰ
uoluntas in nob̃. Docemur
ergo metito. nr̃am nõ facere
uoluntatẽ: cum cauemus
illud qd̃ dic̃ sc̃a scͥptura.
hominibꝰ recte quarũ finis
usq ad ꝓfundum inferni
demergit: et cũ itẽ cauemꝰ
illud qd̾ de negligentibꝰ
dictum ẽ. Corrupti sunt
et abhominabiles facti ẽ
in uoluptatibꝰ suis. In de¬
sideriis uero carnis. tia nob̃

Expanded text:
us in oratione, ut fiat voluntas us in oratione, ut fiat voluntas illius in nobis . Docemur ergo merito nostram non facere voluntatem, cum cavemus illud quod dicit Scriptura: rectae, quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum iterum cavemus illud quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nob
Abbreviated transcription (Latin):
mlitatis est: si timorẽ
dei sibi ante ocłos sẽ ꝑponẽs
obliuionẽ omino fugiat:
et semꝑ sit memor om̃ium¬
ta est animo suo semꝑ re¬
uoluat: et custodiens se oĩ
hora a pec̃cis et uiciis: idest
manuum. pedum. uel uo¬
luptatis ꝓprie. s et desid̾ia
carnis amputare festinet.¬
Estimet se homo de celo a dõ
semꝑ respici om̃i hora. et
facta sua om̃i loco ab aspec¬
tu diuinitatis uideri.⁊ ab
angelis dei om̃i hora renũ¬
ciari. demonstrat nob̃ hoc
deum semꝑ p̃sentẽ ostendit
dicens. Scrutans corda et
renes deus. Et itẽ. Dñs no¬
uit cogitationes hominũ.¬
Intellexisti cogitationes me¬
as a longe: et quia cogita¬
tio hominis confrcebitur tͥ.
Nam ut sollicitus sit cuca
cogitationes suas ꝑuersas:
dicat utilis frater in corde
suo. Tunc ĩmacłatus cro¬
corã eo: si obseruau̾o me
ab iniquitate mea. Uolun¬
tatẽ uero ꝓpriã ita facẽ pro¬
hibemur: cum dicit scͥptura
nob̾. Et a uoluptatibꝰ tius
auertere. Et item. Rogemꝰ¬

Expanded text:
adus est, si timorem Dei sibi ante oculos semper ponens oblivionem omnino fugiat, et semta est, animo suo semper revocet: et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est, manuum, pedum vel voluntatis propriae, sed et desideria carnis. Aestimeestimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua omni loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Deum praesentem ostendit dicens: Scrutans corda et renes Deus . Et item: Dominus novit cogitationes hominuIntellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus tuis avertere . Et item rogem
Abbreviated transcription (Latin):
ut sequatur xp̃m. Corpus
castigare: delicias nõ amp¬
lecu. Ieunium amare: pau¬
ꝑes pecreare. Nudum uesti¬
re. infirmũ uisitare. Mor¬
tuum sepelire: intribula¬
tione subuenire. Dolentẽ
ionsolari. a scl̃i actibꝰ se fa¬
cere alienum. Nichil amo
n xp̃i ĩponere. Iram non
yficere. Iracundie tempus
non reseruare. Dolum in
corde non tenere. Pacẽ fal¬
sam nõ dare. k̾aritatem
non d̾elinquere. Non iura¬
i. ne forte ꝑuiret. Uerita¬
tem ex corde et ore ꝓferre.
Malum pro malo nõ reddẽ.
niuriã nõ fac̾e : s et factã
pacienter sufferre. Inunicoᷤ
diligere. maledicentes non
remaledice: s magis bene¬
diere. ꝑsecutionẽ ꝓ iusticia
sustinere. Non ẽẽ suꝑbũ.
nõ uinolentum. non mul¬
tum edacem. Non sõpno¬
lentum. non pigrum. nõ
torẽ. Spem suã deo cõmi

Expanded text:
ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori Christi praeponere, iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere. Non jurare, ne forte perjures. Veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factam patienter sufferre. Inimicos diligere, maledicentes non remaledicere, sed magis benedicere; persecutionem pro justitia sustinere, non esse superbum, non vinolentum, non multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non spem suam Deo commi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ scãm m̃ita discipli¬
namq sua abbas apl̃icã
debet illam formã scruaie
in qua ãicit. Argue. obse¬
cra. increpa. Idest miscens
temporibꝰ tempora. t̾rorib
blandim̃ta. Dirum mag̃ni.
pium parris ostendat af¬
fectum. Icest in disciplina¬
tos et inquietos debet du¬
rius arguere. O bedientes
autẽ et mites. ⁊ paciẽtes:
ut in meliꝰ ꝓficiant obse¬
crare. Negligentes autẽ¬
et contẽpnentes ut mere¬
pet et corripiat ãmonemꝰ
Neq dissimulet pecca delĩ¬
quentium. s mox ut cepe¬
rint oriri: radicnus ea ut
p̃ualet amputet. Memor
ꝑicłi heli sac̃dotis de sylo
Et honestiores quidẽ atlz m¬
telligibiles animos. prima
uel scd̃a ãmonitione uesbl
corpiat. Improbos autẽ ⁊
duros ac̃ suꝑbos. uel mobe¬
dientes uerherũ uel corpors
castigatione. in ipso inicio
pec̃ci coherceat. Scicns scͥy¬
tum. Stultus ubis nõ cor¬
iignur. Et tt̃um. F cuie fi¬
lium uirga: et lib̾adis ala¬

Expanded text:
omnibus secundum merita disciplinamque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium
Abbreviated transcription (Latin):
los. maxime tamen hoc si¬
ne aliqua dubitatiõe cre¬
damus: cum ad opus diui¬
num adsistimus. Ideo sẽꝑ
memores simus: qd̃ ait
re. Et it̾um. E sallite sapi¬
ent̾. Et in conspectu ange¬
loꝵ psallã tibi. Ergo con¬
sideremus qualit̾ oporteat
in conspectu dinitatis ⁊
angeloꝵ eius eẽ: et sic stem
ad psallendum. ut mens
n̾ra concordet uoci.

Expanded text:
los; maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credimus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait re ; et iterum: Psallite sapienter ; Et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse, et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. ⁊ scd̃m iussionem
alb̃tis. Humilitatẽ ante
om̃ia habeat. ⁊ cui substã¬
tia nõ est que tribuatur.
sermo responsionis porri¬
gatur bonus: ut scriptũ
est. Sermo bonus: suꝑ da¬
tum optimum. O mĩa que
ei iniunxerit a boas. ipsa
habeat sub cura sua. a
quibꝰ eũ ꝓhibuerit: nõ
p̃sumat. E ratribꝰ consti¬
tutam annonã. sine aliqͦ
typpo uel mora offerat: ut
ut non scandalizentur. me
in ipsa adsignata frẽs
quid dat et quid recipit.
Siquis autẽ sordide aut
negligent̾ res monastii trs¬
tauerit corripiatur. Si nõ
em̃dauerit disciplin e re¬
glari subiaceat: xxxiii.
recipue hoc uicium ra¬
aicitus. amputandum
est de monast̾io: nequis pr¬
sumat aliqͥd dare. aut ac¬
ciꝑe sine iussiõe abbatis:
nec aliqͥd habere ꝓprium:
nullam om̃ino rem: neq
codicẽ. neq tabulas. neq
graphiũ. s nichil om̃moquip
quibꝰ nec corpora sua. nec
uolũ tates licet habere in
ꝓpriam uolũ tatẽ. Om̃ia

Expanded text:
faciat secundum jussionem faciat secundum jussionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat. Et cui substantia non est, quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua, a quibus eum prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliqua typho, vel mora offerat: uut non scandalizentur, memin ipsa assignata fratres quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat. § II.ecipue hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio: Ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate: omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ella rarius monasterii eli¬
gatur de congregatione:
sapiens. maturis moribꝰ. so¬
brius. non multum edax. n
clatus. non turbolentus. nõ
iniuriosus. nõ tardus non
ꝓdigus: s timens deũ. qui
om̃i congregationi: sit sic̃
iater. Curam gerat de õibꝰ
sine iussione abb̃tis nichil
faciat. Que iubentur cus¬
todiat. frẽs non contristet.
aliqua urationabilit̃ postu¬
lat. non sꝑnendo eũ contͥstet.
s rationabilit̾ cũ humilita¬
te. male petenti deneget. A¬
nimã suã custodiat. memor
quia qui bene ministrau̾it:
gradum bonũ sibi adquirit.
Infirmoꝵ infantum. hospi¬
tum. pauꝑumq cũ omui.
sollicitudine curam gerat:
sciens sine dubio. quia ꝓ
his om̃ibꝰ in die iudicii
rationẽ redditurus est.
Omĩa uasa monast̾ii. cunc¬
tamq substantiã: ac si al¬
taris uasa sacrata conspi
ciat. Nichil ducat negle¬
gendum. neq auaricie stu¬
deat. neq ꝓdicuis sit et
stuparor substantie monas¬
terii. s om̃ia mensurate

Expanded text:
ellaria monasterii eligatur de congregatione, sapiens, maturis moribbrius non multum edax non elatus non turbilentus non iniuriosus non piger nondiga, sed timens Deum, et omni congregationi sit sicut mater, curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatissae nihil faciat; quae ei jubentur custodiat; sorores non contristet. aliqua irrationabilia postulat, non spernendo eam contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor quod qui bene ministraverit, gradum sibi acquiret . Infirmorum, infantium, hospitum, pauperum cum omni sollicitudine curam gerat, sciens sine dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vaciat. Nihil ducat negligendum. Neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, et exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate
Abbreviated transcription (Latin):
erbum impletionis sac
scptura in bonoꝵ tantum
tempus pariendi. Et cõple¬
ti sunr dies maue ut pareret.
Impleuit salomon edificare
domũ dñi. Defunctus est a¬
braham. uel aliquis alius
patrum: senex et plenus oi¬
erum. Et postqͣmn ueuit ple¬
nitudo tẽporis. misit deus fi¬
ere. Contra dies reꝓborum

Expanded text:
erbum impletionis sancta scriptura in bonorum tantum tempus pariendi, impleti dies Mariae ut pareret, implevit Salomon aedificare domum Domini, defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum, et postquam venit plenitudo temporis misit Deus Ficontra dies impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
De quatuor gen̾ibus uel¬
uuta monachorum
onachoꝵ qͣtuor
eẽ gen̾a manifes¬
tum est. Primũ cenobita¬
rum hoc est monastiale:
militans sub regula uel
abbate. Deinde scdm̃ genꝰ
est anachoritarum. idest
heremitarũ. horum qui ñ
conũsionis feruore noui¬
cio. s monast̾u ꝓbatione
diuturna. qui didicerũ
contra diabłm multorum
solatio. iam docti pugna¬
re. Et bene instrucu frater¬
pugna heremi. securi iam
manu uel brachio contra
uicia carnis uel cogitauio
nare sufficiunt. Tercium
uero monachoꝵ tet̾rimũ
genus ẽ sarabaitarũ. qui
nulla regula adꝓbati ex
ꝑientia magistri: sic̃ aurũ
fornacis. s in pliembi na¬
tura molliti. adhuc oꝑibꝰ
seruantes scł̃o fidem: mẽti¬
ri deo ꝑ tonsurã noscuntur
Q ui bini aut terni aut

Expanded text:
De quatuor generibus monachorum. Monachorum quatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterpugnam eremi, secuti jam manu, vel brachio contra vitia carnis vel cogitationum nare sufficiunt. Tertium vero monachorum deterrimum genus est sarabaitarum, qnulla regula approbati, et experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, au
Abbreviated transcription (Latin):
um ergo
int̾rogassemus dñm
srẽs de habitatore tab̾nacħ
eius: audiuimus habitãdi
p̃ceptum. S si complea mꝰ
habitatoris officium: eru
heredes regni celoꝵ. E igo
pparanda sunt corba et cor¬
entie militatura. Et qd̃ mninꝰ
habet in nos narura possi¬
bile: rogemus deum. ur g̃t
sue iubeat nob̃ adiutoriũ
ministrare.Et si fugientes
corpore sumus. et hec om̃u
ꝑ hanc lucis uitã uaicat im¬
plere currendum et agendũ
est modo: qd̃ in ꝑpetuũ nob̾
expeclat. Co ustituenda est
ergo a nob̾ dñici scola serui
ci. in qua institutiõe nichil
constituros sꝑamus. S et
siqͥd paululum restrictius:
dictante equitaiis ratione.
ꝓpter emendationẽ uitiorum.
uel conu̾satione hĩaritatis pro¬
cesserit. non ilico pauore per¬
ñitus. refugias uiam salutis.
que non est nisi angusto mni¬
uo incipienda. Processu uͦ
conu̾sationis et fidei dilatato
corde: in enarrabili dilectioĩs
dulcedine curritur uia man¬
dutoꝵ dei: ut ab ipsius nun¬

Expanded text:
um ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, ergo praeparanda sunt corda nostra et corentiae militanda: et quod minus habet in nos natura possibile, rogemus Dominum, ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes n corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est ergo a nobis Dtii, in qua institutione nihil constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nun
Abbreviated transcription (Latin):
tarde nõ trepide: aut cũ mur¬
murio. uel cũ responso no¬
lentis efficiatur. quia obedi¬
entia que maioribꝰ prebet᷑
deo exibetur. Ipse enĩ dixit.
Q ui uos audit: me audit.
Et cũ bono anino a discipłi
p̃beri oportet: quia ylarem
datorẽ diligit deus. Nam
cum malo animo si obediat
si impleat iussionẽ tamen
acceptum iam nõ erit deo.
qui cor respicit murmu a¬
tis. Et pro tali facco: uul¬
la consequitur gr̃a. Immo pe¬
nã murmurantium incurrit.
si nõ cum satisfactione emen

Expanded text:
tarde, non trepide aut cum murtarde, non trepide aut cum murmurio vel responso nolentis efficiatur; quia obedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit dsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emen
Abbreviated transcription (Latin):
imnꝑetur: morã pati ne̾ciant
nfaciendo. De quibꝰ dñs dic̃
Ob auditu auris obediuit m.
Et icẽ dicit doctoribꝰ. Q uos
audit. me audit. E rgo hi
tules relinquentes statim qͣ
sua sunt. et uoluntatẽ ppria
diserentes. mox ex occupatis
manibꝰ et qd̃ agebant inꝑ¬
fectum relinquentes. uicino
obedientie pede iubentis uo¬
cẽ factis secunur: et ueluti
uno mom̃to p̾dicta magistͥ
iussio: et ꝑfecta discipłi oꝑa:
in uelocitate timoris dei am¬
be res cõmunit̾ cicius expli¬
catur. quibꝰ ad uitã etͣnam
gladiendi amor incumbit.
deo angustã uiã arripuit:
unde dñs dicit. Angusta ẽ
uia que ducit ad uitã: ut
non suo arbitrio uiuentes.
uel desid̾iis suis et uolup¬
tiabꝰ obedientes s ambu¬
lantes alieno iudicio et
imꝑio. in cenobio de gẽtes.
asbatẽ sibi pre ẽẽ desiderant:
sine dubio hi tales illã dñi
imitantur senteciã qua dic̃
nõ ueni fac̃e uoluntatẽ mẽ¬
am: s eius qui misit me.
Sed hec ipsa obedientia. tũc̃

Expanded text:
ciant in faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam, qua dicit: “Non veni facere voluntatem meam, sed eius qui misit me, Patris”. Sed hec ipsa obedientia tunc ac
Abbreviated transcription (Latin):
fiteri. De ipsis malis de
cetõ emendare. Desideria
caruis non ꝑficere. Uolũ¬
tatẽ ꝓpriam. odire. Precep¬
tis abbatis: in om̃ubꝰ obe¬
dire. Etiã si ipse aliter qd̃
absit agat: memores esto¬
te illius dñici precepti. Que
dicunt facite: que autẽ fa¬
ciunt facere nolite. Non¬
uelle dici scm antequam
sit. s prius ẽẽ qd̃ uerius
dicatur. Precepta dei. factis
cotidie adimplere. C astita¬
tem amare: nullum odire
zelum non habere: inuioi¬
am non exercere. Conter¬
onẽ non amare. Elationẽ¬
ores uenari. iuniores dili¬
gere. In xp̃o amore: pro s¬
inimicis orare. Cum dis¬
cordantibꝰ ante solis occa¬
sum in pacẽ redire. et de
cei miscđia nunquã desꝑo¬
re. Ecce hec sunt instrum̃¬
ta artis spiritualis. que q̃
fuerint a nob̾ die noctuq¬
in incessabilit̾ adimpleta:
et in die iudicii reconsigna¬
ta. illa merces nob̾ a oño
recompensabitur. qͣm ipse
ꝓmisit. qd̾ ocłs non uidia.
nec auris audiuit. nec ĩ cor
hominis ascendit. que p¬

Expanded text:
fiteri, de ipsis malis de caetero emendare, desideria carnis non perficere, voluntatem propriam odisse; praeceptis abbatissae in omnibus obedire, etiamsi ipsa aliter, quod absit, agat, memor illius dominici praecepti: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite velle dici sanctum, antequam sit: sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quo tidie adimplere. Castitatem amare. Nullum odire. Zelum non habere. Invidiam non exercere. Contentionem non amare. Elationores venerari. Juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
uffic̾e credimus ad re¬
fectionẽ cotidianã tam
sexte qͣm none. om̃ibꝰ mẽ¬
sibꝰ cocta duo pulm̃taria
ꝓꝓter diũsoꝵ. infirmitatis
ut forte qui ex uno nõ po¬
tũit edere. ex alio reficiatur.
Ergo duo pulm̃taria cocta¬
fr̃ibus om̃ibus sufficiant.
Et si fuerĩt inde poma. aũ
nascentia leguminũ: addt᷑
et terciꝰ. Panis libra pro
penso una sufficiat in die
siue una sit refectio. siue
prandii et cene. Q d̃ si cena¬
turi sunt. de cadẽ libra ter¬
cia pars a cellario reserue¬
tur. reddenda cenat᷑is. Q d̃
si labor forte factus fuerit
mator in arbitrio et potes¬
tate abbatis erit. si expedi¬
at aliqͥd augere. remota p̃
om̃ibꝰ crapula. ut nunꝙͣ
subripiat monacho indi¬
geries. quia niebil sie
contrariũ est xp̃iano. quo¬
uero minoris etatis. nõ eadẽ
seruetur qͣntitas. s minor
quã maioribꝰ seruata in
om̃ibꝰ partitate.Carnium
uero quadrupedum om̃ino
ab om̃ibꝰ abstineatur comeᷤ¬
stio. preter om̃mo debiles ⁊
egrotos

Expanded text:
ue credimus ad refectionem quotidianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pulmentariapropter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit contrarium omni Christiano, quovero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, praeter omnino debiles et aegrotos