comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ut uere tib fateor nullo ꝑniciosius malo
intra gallias labora nus. Ita faciã postumianꝰ
inquit. Nec te diutius t ebo. sus pensum.
dolescens quidã exasya p̃diue:
opibus genere clarus habens uxorc̃ et filiũ
paruulum. cum inegypto tribunus eẽt et
sreq uenub ad uersum blembos ex peticionib
qued ã heremi contigiset. scõꝵ etia taberna¬
cula conpiura uidisset. ab eato uiro iohanne
uerbũ salutis accepit. Nec moratus inittlẽ
miliciã cum uano illo honore contempnere
Heronum constanter ingressus. breui tempore
inonini genere uirtutum ꝑfectus emicutto
oteus ieunus. humilitate conspicuus. fide
firmus. facile se antiquis monachis studia
uirtutis equauerat. Cum interim subut eũ
cogitauo iniecta ꝑdiabolũ. quod rectius cẽt
ut redir& ad patriã. filiũq unicũ ac domũ
dotã duom uoore saluaret. Qđ utiq ec̃t accep¬
eius do. quã si solũ se scło eripere contẽpt¬

Expanded text:
nam, ut uere tibi fatear, nullo perniciosius malo nam, ut uere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. ita faciam, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo suspensum. Adulescens quidam ex Asia praediues opibus, genere clarus, habens uxorem et filium paruulum, cum in Aegypto tribunus esset et frequentibus aduersum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigisset, sanctorum etiam tabernacula conplura uidisset, a beato uiro Iohanne uerbum salutis accepit. nec moratus inutilem militiam cum uano honore contemnere, eremum constanter ingressus breui tempore in omni genere uirtutum perfectus emicuit. potens ieiuniis, humilitate conspicuus, fide firmus facile se antiquis monachis studio uirtutis aequauerat, cum interim subiit eum cogitatio iniecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam filiumque unicum ac domum totam cum uxore saluaret : quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se s
Abbreviated transcription (Latin):
ipse etiã ubiq discurrit. Et qui ante pedib¬
aut asello ire consueuerat. spumeo equo suꝑbꝰ
inuehitur. Parua prius ac uili cellula contentꝰ
habitare erigit celsa laquearia. construit mul¬
ta conclauia. sculpit ostia pingit armaria.
uestẽ respuit. grossiorẽ indumentum melle
desiderat. atq hec caris uidius ac familiarib
mandat tributa uirginib Ii bnru
hȩc describenda mordacius beato uiro iero¬
nimo relinquamus. ad ꝓpositum reuertamur.
Tu uͦ inquit gallus m̃s nescio quid ieronimo
relinqueris disputandum. Ita breuit̃ uniũ sa
nrõꝵ inftituta complexus es ut pauca hȩc tua
uerba si ȩquanimiter acceperint. et pacientꝰ
exe penderint. multum eis arbitrer ꝓfutura . ut
non indigeant libris post hȩc ieronimi co¬
rceri. Sed tu illa potius euoluere quȩ cę¬
peras. E illud qđ aduersus falsam iuftitiam
dicturum te eẽ ꝓmiseras. prode docum̃tũ.

Expanded text:
ipse etiam ubique discurrit: et qui ante pedibipse etiam ubique discurrit: et qui ante pedibaut asello ire consueuerat, spumantibus equis superbus inuehitur: parua prius ac nili cellula contentus habitare erigit celsa laquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat, adque haec caris uiduis ac familiaribus mandat tributa uirginibus, illa uhaec describenda mordacius beato uiro Hieronymo relinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breuiter uniuersa nostrorum instituta conplexus es, ut pauca haec tua uerba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutura, ut non indigeant libris posthac Hieronymi coerceri. sed tu illa potius euolue quae coeperas, et illud, quod aduersus falsam iustitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum:
Abbreviated transcription (Latin):
nis fieret. quos ipse curauerat. Quid multis
moror: ille p̃potens. ille qui signis ac uirtutibꝰ
toto oriente uulgatus. ille ad cuius limina
ppli ante confluxerant ad cuius fores summȩ
istius scłi se ꝓstrauerant potestates. correptᷤ
adoemone ẽ. tentus inuinculis. omnia quȩ in
mense purgatus ẽ. non tantum doemone. sed
occurrit in firmitas. Quis enim nrm̃ ẽ qutm
si unus homunculus humilis salutauerit. aut
fatius atq adulantib uerbis femina una lau¬
dauerit. non continuo elatus sit suꝑbia. non
stonĩ inflatus sit uanitate. ut etiã si ñ habeat
conscientiã sc̃tatis. tam̃ quia uel ftultor um
adulatione. aut fortassis errore ses eẽ dicat
uidormeni ẽ mognisicentia asserit honorari
au dormena atq resolito necessaria ẽseore¬
ope neq unrtite conspicuis siu. diqͥs lericus
fuerit effectus dilatat continuo fimbrias suas
gaudet salutationib inflatur occursionibus.

Expanded text:
his fieret, quos ipse curauerat. quid multis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant potestates, correptus a daemone est retentus in uinculis: omnia demum ilmense purgatus est, non tamen daemone, sed, occurrit infirmitas. Quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis sahutauerit, aut fatuus, atque aduuantibus uerbis femina una laudauerit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit uanitate? Aut etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen quia uel stultorum adulatione, aut fortassis errore, sanctus esse mittantur, Dei se magnificentia asserit honorari, cui dormienti atque resoluto necessaria conopere neque virtute conspicuus sit, si quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
atq benedici humilit̃ postulantes. Sc̃ificatos se
ac diuino munere illustratos quotiens manũ illiꝰ
uestẽq contingerent. non in merito crediderunt.
ic ferebatur omni potu inꝑpetuũ penitus absti¬
nere. ac ꝓcibo tͥ sulpici inaurẽ loquar. nec
gallus hoc audiat. septe tantũ caricis sustentari
nterea sco uiro ut exurtute honor. ita ex ho¬
nore uanitas cepit obrepere. Quod malũ ille
ubi primum ponut inse suiure grasiari dui
multũ q cuscutere conatus ẽ. sed repelli penitus
uel tacita conscientia uanitas ꝑseuerante uir¬
tute non potuit. Ubiq doemones nomen eius
fatebantur. excludere a se confluentium ppłos
non ualebat. Hirus interim latens serpebat in
pectore. Et cuius nutu ex alioꝵ corporib doemo¬
nes fugabantur. se ipsum occultis cogitationibꝰ
uanitatis purgare non poterat. Tortis gͥ t̃ cibus
conuersus ad dum fertur orasse ut permissa
inse mensib quinq diaboli potestate similis

Expanded text:
adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinere ac pro cibo - tibi, Sulpici, in aurem loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis
Abbreviated transcription (Latin):
culã quȩ hodieq intra atrium monasterii ẽ¬
ramis uirentib uidi. quasi intestimonium ma¬
nens quantũ obedientia meruit. & quantum
fides possit ostendit. Sed me dies ante defici&.
uo uobis adhuc p̃clara memorabo quorũ
unũ egregiũ erit aduersus inflationem mise¬
re uanitatis exemplum. Alterũ ad uersus fal¬
sã iustitiã non mediocre documentum. Quidã
gͦ sc̃s fugandoꝵ decorporib obsessis dȩmoni
in credibili p̃ditus potestate in audita per
singulos dies signa faciebat. Non solũ enĩ
p̃sens neq uerbo tantũ. sed absens quoq in¬
terdum cilicii sui fimbriis. aut epłis missis
corpora obsessa curabat. Hic gͦ mirũ in
modũ frequentabat᷑ appłis exxtoto ad eũ
orbe uenientib. Iaceo de minorib. p̃fecti
comites. ac diuersarũ uidices potestatum
ꝓforib illuis sepe iacuerunt. E pĩ qͦq sanctissimi
sacerdotali auctoritate deposita. contingi se abeo

Expanded text:
culam uidi, quae hodieque in atrio monasterii culam uidi, quae hodieque in atrio monasterii ramis uirentibus quasi in testimonium manens, quantum oboedientia meruerit et quantum fides possit, ostendit. sed me dies ante deficiet, summem. Duo uobis adhuc praeclara memorabo: quorum unum egregium erit aduersus inflationem miserae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi quoque sanctissimi, sacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
N eodẽ aut̃ monasterio factũ id qđ dicturus
Cum recenti memoria ferebatur. Quidã indem
ad eundẽ abbatẽ recipiendus aduenerat. Cũ
prima ei lex oboedientiȩ poneret᷑ at ꝑpetem
polliceretur adomnia uel extremã paciemiã
casu abbas storacinã uirgã. iam pridẽ aridã
manu gerebat. Hanc solo fixit. atq aduenę
id oꝑis imponit. ut tam dui uirgulȩ aquam
irriguã ministraret. donec quod contra omne
naturã erat. lignum aridum insolo arente
uiuesceret. Dub iectus aduena durȩ legis im¬
perio aquã ꝓpriis humeris cotidie conuche¬
bat. quȩ anilo flumine ꝑduo fere milia po¬
tebatur. Iamq emenso anni spacio labor non
cessabat operantis. et defructu oꝑis spes esse
non poterat. Tamen oboedientiȩ uirtus. in la¬
bore durabat. Sequens quoq annus uanum
laborem iam affecti frĩs eludit. Tercio demũ
succedentium tempoꝵ labente curriculo cũq
nocte neq inter dui aquarius ille  operator
uirga floruit. Ego ipsã ex illa uirgula arbus¬

Expanded text:
n eodem autem monasterio factum id, quod dicturus sum, recenti memoria ferebatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquam propriis umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus uanum laborem iam affecti fratris eludit. tertio demum succedentium temporum labente curriculo, cum neque noctu neque interdiu aquarius ille cessaret operator, uirga floruit. ego ipsam ex illa uirgula arbus
Abbreviated transcription (Latin):
beris. Des quintinus respondit. Lupe rapax stulte
insipiens. in quo ñ ẽ intellectus sicut in cane rabido
putas tu donũ di pecunia auertere : Habeant᷑ opes
tuę tecũ in ꝑditione. me aut̃ ñ potes mutare asensu
Nunc cognosee infelie qđ ñ ẽ pauꝑ qui ꝓ xp̃o mendicat
& hic et infuturo scło uitã eternã possidebit. Nam
sed permanet insempiternũ. Rictiouarus dixcit.
Eego hoc consiliũ teniusti. magis uis mori quam
uiuere: Quintinus respondit. Hȩc mors ñ ẽ si ꝑ¬
seuerauero intormentis quȩ ate mihi inferunt᷑.
Rictiouarus diceit. ꝑ magnos deos uiro qͥa celerius
rietiouarus furore commotꝰ iussit eũ ad trocleas
torqueri. ita ut membra eius separarentur. et resti
re. Cũq applicuissent hȩc omnia ses quintinis

Expanded text:
s quintinus respondit. Lupe rapax .| stulte \et/ insipiens . in quo non est intellectus sicut in| cane rapido . potas tu donum dei+ pecuniam uertere| habeant+ opes tuae tecum in perdicionem . me autem| non poteris mutare a sinsum  non est pauper qui christo mendicat et hic| et in futuro seculo uitam aeternam possedibet .| nam Sed permanet in sempiternum. Ricio| uarus dixit . ergo hac consilium tenuisti magis uis| mori quam uiuere. Quintinus+ respondit . hec mors| non est si+ persiuerauero in tormentis que a te mihi| inferuntur. Riciouarus dixit per magnus deos iuro| quia celerius riciouarus furore commotus iussit| eum ad trocleas torquere . ita ut membra eius sepa| rarentur et resticre. Cumque adplecu| issent hec omnia. Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
uocas ea quȩ non sunt tamquã eaquȩ sunt.
que solẽ tuum oriri suꝑ honos et malos iubes.
plius suꝑ iustos et iniustos te dep̃cor ds̃ agiuis.
inueritate tua xp̃e quẽ confiteor. quẽ retineo
mea suscipe spm meum et anima meã. Nedere¬
linquas me insempiternum. qui regnas xp̃e in scła
scłoꝵ amen. Hȩc cum dixisset ceruices suas ꝑcus¬
soribꝰ dedit dicens. Facite nunc quod uobis pre¬
ceptum ẽ. At illi abstracto gladio caput eiꝰ ampu¬
unda ꝑfusus. statim excut de collo eiꝰ columba
candida tam quã nix. quȩ cȩlos penetrauit. et uoce
de celis dicens ei. Quintine famule inis. ueni ac
uiri usq in noctẽ. et secreto iussit influuio sub¬
plumbare corpus eius. et delimo terrȩ cooꝑire
p̃cepit. ne corpus beati uiri appło xpĩano hono¬
rẽ aut laudẽ acciperet. Consummauit autem
ei fuit tumulus annis circiter quinquaginta.u.

Expanded text:
uocas ea que| non sunt tamquam que sunt. Qui solem tuum orire| super bonus et malus iuues et plues super iustus et in| iustos te depraecor deus aius in ueritate tua christi quem| confiteor. Quem reteneo mea suscipe spiritum| meum et animam meam ne derelinquas . in sempiternum| qui regnas in secula . seculorum. Hec cum dixisset ceruices| suas percussoribus obtulit dicens. Facite nunc| quod uobis praeceptum est. At illi abstracto gladio| capud eius ampuunda perfusus statim exiit de collo eius columba| candita tamquam nix qui caelus penetrauit et uox de caelis dicens ei. Quintini famuli meus| uuiri usque in nocte . et secretum iussit . in| fluuio subplumbare . corpus et de limo terrae coope| rire praecipit . ne corpus beati uiri a populo christiano| honorem aut laudem acciperet. Consumauit autem|qua autem illi| fuit tumulus annis circiter quinquaginta .
Abbreviated transcription (Latin):
aquodẽ seuero honorato ut eũ capitalẽ uiber et
subire sententiã. Cum aut̃ ductus fuisset inlocũ
ubi cursũ consummationis erat accepturiloi
petit aꝓcussoribꝰ ut ei paululũ orationẽ uocare

Expanded text:
a quodam seuero honorato . et cum| capitale iuberet a quodam seuero honorato . et cum| capitale iuberet subire sentenciam. Cumque .| ductus fuisset in locum ubi cursum consummationes| erat accepturus petiit a percussoribus ut paulolum| orationem uacare
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ finis meȩ in hanc ꝓuintiã accepturũ. Tunc
rictiouarus uissit eum ponderosis catenis collũ eiꝰ
circumdare. et militib p̃cepit dicens. Ite diligent̃
quoddam municipium qui augusta uiromandoꝵ
etbletã suũ uoluit in ipso loco cursũ finis accipere
B.F rat quintine adhuc paciens sum inte consenti
in & sacrifica magnis diis ioui et apollini. et si
nolueris romã reuerti. in hac ꝓuintia te faciam
magnis opib ditari. et mittam ad sacratissimum
monib. qui celũ et terrã non fecerunt. Ipsi pereaq̃
et qui seruiunt eis qͥa st̃ sculptilia opera manuum
hominum. absq auditu. sine ullo flatu. absq. gressu
les ilis fuint qui faciunt ea et omnes qui c̃fidunt
ineis T unc rictiouar p̃fectꝰ iussit uocare fabrum
usq aderura eiꝰ Et alias decẽ quȩ int̃ ungulas ee
cepit. similit̃ et indigitos cius cindentes tarincas
intulit dicens. ut ceteri axpĩani abhac pena habcas
ers emplum: Tunc rictiouarus accepit consilium

Expanded text:
cursum fines meae in hac prouinciam accepturum| Tunc riciouarus iussit eum ponderosis catenis circa| collum eius circumdare . et militibus praecepit| dicens. Ite diligenterquodam municipium qui agusta uer| mandorum + acleta suum uoluit in ipso loco cursum finis| accipere. bus. Frater quintini . adhuc paciens| sum in te consenti mihi et sacrifica magnis diis| iouem et appollonem si nolueris romam reuerti in| hanc prouinciam te faciam magnis opebus ditare| et mittam ad sacratissimum moni\i/s . qui| caelos et terram non fecerunt ipsi+ pereant . et qui| seruiunt eis . quia sunt sculptilia . opera manuum| hominum . absque auditu . sine ullo flato . absque| gressu lis illis+ qui faciunt ea . et omnes qui| confidunt in eis. Tunc riciouarus perfectus iussit| uocare fabro fusque| ad crura eius . alias . x . qui inter ungulas et aecipit. Similiter et in digita eius candentes| tarincas intulit dicens ut citeri christiani ab hanc| poenam habeant exemplo. Tunc riciouarus acce| pit consilium
Abbreviated transcription (Latin):
eripe me demanu peccatoris. et demanu contͣ
legẽ agentis & iniqui. qͥa tu es pacientia mea¬
dnẽ. spes mea auiuentute mea. Et sequenti die
rictiouarus uissit sibi tribunal ꝓsterni in con
umq fuisset adductus. ait ad eum rictiouarus.
Euod tibi nomen ẽ : Quintinus respondit. dep̃i¬
diã. Ex qua ꝓgenie natus es: Ses quininus
respondit. Vrbis romȩ oriundus sũ & filius
benonis senatoris. Rictionarus dix̃. Quid pas¬
sus es unde tam nobili genere & talis uiri fula
uanissime te tradidisses regioni. ut eolas eũ

Expanded text:
nu peccator | et de manu contra lege agentes et iniqui | pacientia mea a iuuentute mea. Et sequen die| Riciouarus iussit sibi tribunal prosterni in consCumque| fuisset adductus . ait ad eum . quod tibi nomen| est Quintinus respondit christidixit . ex qua| progenie natus es. Sanctus quintinus respondit urbis| rome oriundus sum . et filius sum “g”enonis senatoris| Riciouarus dixit quid passus es ut de tam| nubile genere et tale uiri filius uanissime  tra| deres r
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ostendit quoꝵ ñ ẽ numerus. Numquã enim
dereliquit seruos suos. sed liberauit eos atribulatione
Et cũ ꝓlongasset sermonẽ crediderunt ꝑ eũ. de.
uiri. Et euigilantes custodes. inuenerunt carcerẽ
clausum. et intus neminẽ inuenientes. Et concurren¬
tes inuenerunt cum inmedio popłi p̃dicantẽ ũbũ
dñi. Currentes gͥ cum magno tremore. nuntiauer
p̃fecto dicentes. Uere magnus ẽ ds̃ xp̃ianoꝵ inquẽ¬
credere oportet. Nam notũ tͥ sit quia dii tui
infirmi sunt. et ipsi qui tͥ consentiunt. ad orare eos
famulũ suũ quintinũ cognouimꝰ. ad oramus. Ric¬
tio uarus dixit. Ergo et uos magi effecti estis: Qui
dixerunt. Nos magi non sumus. sed sumus confesso¬
celũ et terrã mare et omnia quȩ in eis sunt. Ric¬
tiouarus dixit. Insane loquimini. et nichil ẽ ista
ur̃a credulitas. recedite ame insipientes et stuba
corde. Tunc recesserunt abeo. Sic fremens etłm¬

Expanded text:
bilia fecit| quorum non est numerus . nunquam enim bilia fecit| quorum non est numerus . nunquam enim derelin| quid servos suos sed liberauit eos a tribulatione.| Et cum prolongasset sermonem crediderunt per eum| .CC.+ uiri. Euigilantes custodes inuenerunt carcerem| clausum . \et/ nemenem intus inuenientes et concurrentes| inuenerunt eum in medio populi praedicantem uer| bum dei . currentis cum magno tremore . nunciauerunt| perfecto dicentes . Vere magnus est decredere oportit . notum tibi sit . quia dii tui infirmi sunt| et ipsi qui tibi consentiunt adorare eos famulum suum quin| tinum cognouimus. Riciouarus dixit ergo et uos magi| effecti estis. At illi responderunt. Nos magi non sumus .| sed sumus confessoelum et terram mare et omnia que in eis sunt| Riciouarus dixit . insane loquimeni . et nihil est “ista”| uestra credulitas. Recidete . a me insipientes . et s| tulti corde . tunc recesserunt .+ et
Abbreviated transcription (Latin):
amen. Et uox dix̃ ei. Quintine famule meus
constans esto uirilit̾ age. ego aut̃ adero tͥ. Tunc
gis ab angłis torquebant᷑. Et clamauerunt p̃fecto
dicentes. Onẽ adiuua seruos tuos. Nam et nos
magis flagellis cedim᷑. et igne cremam᷑. ut iã nec
Prefectus dixxit. ꝑ deos uiro. quia magus ẽ. et male¬
scurũ ubi nec lumen uideat. et de populo adeũ
nemo in gredi possit. Sẽs uͦ quintinus psallebat
dicens. Eripe me dñẽ ab homine malo. & auiro
iniquo libera me. Quia cogitauit supplantare
gressus meos. tota die constituit p̾lia. Acuit lin
guã suã sicut serpens. uenenũ aspidũ sublabiis
eiꝰ. In sequuita aut̃ nocte cũ se spori dedisset. appa
& scdam custodiã uenit in locum inquẽ dixerat
ei angelus dñĩ. et cȩpit p̃dicare et laudare nom̃
met ipso ostendere dignatus ẽ dicens eis. Uiri fr̃o
tes sanauit. mulierẽ aꝓfluuio sanguinis liberuit
leꝓsos mundauit. paralyticos ambulare fecit. in
chana galileȩ de aqua uinũ fecit. et multa rura¬

Expanded text:
e celo dixit ei. Quintini .| famuli meus . constans estu . uiriliter age . ego autem| adero tibi. Tunc gis ab angelis torquerentur et cla| mauerunt perfecto dicentes . Domine adiuua nos . nam| nos magis flagellis cedemur . et ignem cremamur .| ut iam nec Perfectus dixit per deo iuro quia| magus est et male. ubi nec lumen uideat . nec ullus de| populo ad eum ingredere possit. Sanctus quintinus| psallebat dicens. Eripe me domine ab homine malo| a uiro ant\a/re| gressus meus tota die constituit prelia aquit lin| guas suas sicut serpentes uenenum aspidum sub la| biis eius . Et insecuta nocte cum se supore dedisset| Apparet secunda cus| todia uenit in loco in quo dixerat ei angelus domini| et coepit praedicare et laudare nomen metipso ostendere dignatus est . dicens eis Viri| fratres tes sanauit . mulierem| a fluxu sanguinem liberauit. Lebrosus mundauit| paraliticus ambulare fecit . In channa gallilea| de aqua uinum fecit et multa mira
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Quintine recede ab hac stultitia qua te¬
neris. et sacrifica diis. Quintinus respondit. Stult
ñ sum. sed sapientiã quero. Nam illi stulti sunt.
qui tibi obaudiunt. et sacrificant. Ipsi ñ sunt
ueritatis fidei. et lumen iustitiȩ nesciunt. sed sunt
intenebris et inigne ꝑpetuo cremabunt᷑. Rictio¬
uarus dixxit. Accede nunc et sacrifica dus. Nã
si nolueris. ꝑ deos iuro diuersis penis faciam te
interfici. Sc̃s quintinus respondit. Perdm̃ iuro
qui fecit cęlũ et terrã. mare & omnia que in eis
sunt. quia ñ ꝑtimesco minas tuas. Celerius fac
tendi. et quat̾nionib eum cedi p̃cepit. Cumq cede¬
fiant. grãs ago tibi ꝑ głam uirtutis tuę. quia¬

Expanded text:
dixit| Quintini . recede ab hanc stulticia . qua teneris et| sacrifica diis. Quintinus respondit Stultus| non sum sed sapienciam quero . nam illi stulti sunt| qui tibi obaudiunt . et sacrificiant+. ipsi | ueritatem fidei et lumen iusticiae non scient . sed| sunt in tenebris et in igne perpetuo cremabuntur| Riciouarus dixit. Accede nunc . et sacrifica diis .| nam si nolueris per deos iuro diuersis poenis te faciam| interfici. Sanctus quintinus respondit per deum iuro| qui fecit celum et terram mare et omnia que in eis| sunt quia non pertemisco menas tuas celerius| fac  iussit eum tendi et quaternione boum| cedi praecepit . Cumque cedefiant gratias ago tibi| per gloriam uirtutis tuae .
Abbreviated transcription (Latin):
mare doemones ꝑ merguminos. Quid nobis
et uobis apłi dĩ uiui: In ingressu uͦ flammis
exurimur. Stabat aut̃ in unȩ de templi ab oriente
quadriga equoꝵ fusilis ex auro. Inqua radiat
sol eque exauro fusilis consistebat. in alia aut̃
ede. stabat luna fusilis exargento. Coeperunt¬

Expanded text:
mant per energumenos: « Quid nobis et vobis, apostoli Dei vivi? in ingressu vestro flammis exurimur. » In una aede templi ab oriente quadriga equorum fusilis ex auro stabat, in qua radietas solis aeque fusilis consistebat. In alia vero aede luna stabat fusilis ex argento, haben
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ cum ingenti honore ad suã transtulit
uelo octo anguloꝵ. octo genũ pedũ. ita ut octies
octo genũ pedũ numerus numerar et᷑ ꝑgirum.
moribꝰ symmaticis exestruxit. Camerã uͦ laminis
aureis affixit. in medio aut̃ octogenis sarcofagũ
ex argento instituit puro. Perquatuor autem¬
annos fabricã in cessant̃ exercuit. Et consuman

Expanded text:
a cum ingenti honore ad suam civitatem tcyclo octo angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrumoribus et synmaticis exstruxit, cameras vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessan
Abbreviated transcription (Latin):
hospes eoꝵ qm̃ et ipse idolis sacrificare contẽp¬
sit. Ipsa aut̃ hora cum nimia cęli fuisset serenitas.
fulgora extiterunt nima. ita ut trifarie templũ¬
ipsũ scinderet. a summo tecti fastigio usq in
ultimũ fundamentũ. Illi aut magi raroes & ar¬
faxan ictu choruscationis adusti in carbonẽ con

Expanded text:
sus est, quia idolis sacrificare contempsit. Ipsa hora, quando coeli esset serenitas magna, fulgura exstiterunt nimia, ita ut trifarie scinderetur templum a summo tecti fastigio usque in ultimum fundamentum. Zaroes autem et Arfaxat ictu fulminis adusti et in carbonem co
Abbreviated transcription (Latin):
Facta aut̃ oratione surrexit eleuatiꝰq oculis clare
uidere potuit. Exclamansq magno repletus
gaudio. dixit adstantib sibi. Grãs ago dõ et
scõ Trudoni. quia illuminati sunt oculi mei.
Ammirati sunt gͦ om̃s et glorificabant dm̃. qui
tantã grãm suo largitus ẽ seruo. ut per suas
orationes uisum redderet ceco. Reuersus aut̃
ille uir cum gaudio indomum suam. diuulgatũ
ẽ uerbum hoc in uniuersam regionem illam.

Expanded text:
Facta autem oratione, surrexit, elevatisque oculis, clare Facta autem oratione, surrexit, elevatisque oculis, clare videre potuit; exclamansque, maximo repletus gaudio, dixit adstantibus sibi: 'Gratias ago Deo et sancto Trudoni, quia inluminati sunt oculi mei'. Admirati sunt ergo omnes et glorificabant Deum, qui tantam gratiam suo largitus est servo, ut per suas orationes visum redderet caeco. Reversus est autem ille vir cum gaudio in domum suam, et divulgatum est verbum hoc in universam provinciam illam.
Abbreviated transcription (Latin):
orationis causa ueniens. ꝓstrauit se humiliter
corã altare. et deuotas omnipotenti dõ fudit
p̃ces. inuocans etiã suffragium meritoꝵ beati
trudonis. Cumq subito se ab oratione leuass&.
stañ pristinę sanitati restitutus ẽ. Sieq in¬
colomis incedebat ac si numquam ullius debili¬
tatis ꝑ pessus eẽt iniuriã. Magnas itaq deo
gratias referens. et scõ trudoni ꝓsanitaus mune¬
re laudem dignam rependens. is qui claudus
uenerat in colomis ad domum suam reuersus ẽ
Hocq signum celebre factum ẽ per totam re¬
gionem illam
uit quoq quidam priuatꝰ oculoꝵ lumine in ea¬
dẽ regione nomine ad albertus. quẽ multi ex
uicinis loci illius habitantib nouerunt. Hic gͦ
inultis annis pacienter inatris cecitatis tenebris
ꝑmansit. Ast quadã die ad eccłam scĩ patris
orationis grã ꝑuenit. seq ante tumulũ in quo
p̃tiosum corpus uiri dĩ humatũ ẽ ꝓstrauit.

Expanded text:
orationis causa veniens, prostravit se humiliter orationis causa veniens, prostravit se humiliter coram altare; devotissimas omnipotenti Deo fudit praeces, invocans etiam suffragium meritorum beati Trudonis. Cumque subito se ab oratione levasset, statim pristinae sanitati restitutus est, sicque incolomis incedebat, acsi nusquam ullius debilitatis perpessus esset iniuriam. Magnas itaque Deo gratias referens et sancto Trudoni pro sanitatis munere laudem dignam rependens, is qui claudus venerat incolomis ad domum suam reversus est. Hocque signum celebre factum est per totam regionem illam. 32. Pult quoque quidam vir privatus oculorum lumine in eadem regione nomine Adalbertus, quem multi ex vicinis loci illius habitantibus agnoverunt. Hic ergo multis annis patienter in atris caecitatis tenebris permansit. Ast quadam die ad ęcclesiam sancti patris orationis gratia pervenit seque ante tumulum, in quo praetiosum corpus viri Dei humatum est, prostravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad unata fuisset. quędam mulier quȩ exmaxima
parte corporis contracta erat inter eos affuit.
que etiam inultis annis ita debilis extitit. ut nͥ
forte ab aliquo bauilaretur. aut niteretur
manib de loco se mouere minime p̃ualebat.
El ee dũ hora saerifen int ilũ inumerbisem
ppłm inmedio pauimenti iaceret subito exiliuit.
sanaq suꝑ pedes suos surrexit. et ambulans lau¬
dabat dñm. et scm̃ confessorẽ. ꝓ cuius meritis
dignatus ẽ pius dñs sibi opẽ concedere sanita¬
tis. Et omnis plebs ut uidit. glorificabat dm̃
& beatissimum trudonẽ ꝓcuius mertas illa con¬
tracta mulier receꝑat sanitatẽ.
imile aut̃ hiuic miraculo aliud quoq signum
ꝑ merita eiusdẽ sci patronis in eadẽ aecclesia
nuꝑ contigit. Fuit quidã uir habitans in hasba¬
niȩ finib nomine Imleof. qui plurimo tempore
nescio qua egritudine efficiente claudus exti¬
terat. Hic quadã die ad beati patris sepulchrũ

Expanded text:
adunata fuisset, quaedam mulier, quae ex maxima adunata fuisset, quaedam mulier, quae ex maxima parte corporis contracta erat, inter eos adfuit, quae etiam multis annis ita debilis extitit, ut, nisi forte ab aliquo baiolaretur aut niteretur manibus, de loco se movere minime praevalebat. Haec, dum hora sacrificii inter illum innumerabilem populum in medio pavimenti iaceret, subito exilivit sanaque super pedes suos surrexit et ambulans laudabat Dominum et sanctum confessorem, pro cuius meritis dignatus est pius Dominus sibi opem concedere sanitatis. Et omnis plebs ut vidit, glorificabat Deum et beatissimum Trudonem, pro cuius meritis illa contracta mulier reciperat sanitatem. 31. Simile autem huic miraculo aliud quoque signum per merita eiusdem sancti patronis in eadem ęcclesia nuper contigit. Fuit quidam vir, habitans in Hasbaniae finibus, nomine Unleof, qui plurimo tempore, nescio qua egritudine efficiente, claudus exstiterat. Hic quadam die ad beati patris sepulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
elementissimo rege pippino. ille latro suspensꝰ
Ẽin patibulo. & ille thesaurus ubicũq inuent
ẽ. ad scĩ trudonis aeccłam restitutus ẽ. Maximã
aut̃ partẽ illus thesauri ille fur interra recon¬
didit. erroreq deceptus. iterum inuenire non
ualuit. Beati uero trudonis meritis exigen¬
tib pastores in eodem loco ludentes ubi ille
thesaurus reppositus erat reppererunt. totũq
ad basilicam beatissimi patris trudonis retu¬
serunt. Sieq mitissimꝰ pater latroni locum
poenitentie concessit. sed neglegentem ultio
diuina ꝑcussit. et thesaurũ aeccłe obreuerentiã
scĩ patroni ds̃ misericorditer restituit.
uꝑ quoq in eadem ȩcła inqua uiri uenerabilis
corpus humatum ẽ. magnȩ ammirationis mira¬
culum gestum ẽ. quod plurimi immo omnes qͥ
in ipso monasterio conuersant᷑ se uidisse asserues.
Die nãq festiuitatis beatissimi trudonis dum
innumerabilis ꝓlebs ad missarum sollempnia

Expanded text:
clementissimo rege Pippino, ille latro suspensus clementissimo rege Pippino, ille latro suspensus est in patibulo, et illum thesaurum, ubicumque inventum est, ad sancti Trudonis ęcclesiam restitutum est. Maximam autem partem illius thesauri ille fur in terra recondidit, erroreque deceptus, iterum invenire non valuit. Beati vero Trudonis meritis exigentibus, pastores in eodem loco ludentes, ubi illum thesaurum repositum erat, reppererunt totumque ad basilicam beatissimi patris Trudonis retulerunt. Sicque mitissimus pater latroni locum paenitentiae concessit; sed neglegentem ultio divina percussit, et thesaurum ęcclesiae ob reverentiam sancti patronis Deus misericorditer restituit. 30. Nuper quoque in eadem ęcclesia, in qua viri venerabilis corpus humatum est, magnae admirationis miraculum gestum est, quod plurimi, immo omnes, qui in ipso monasterio conversantur, se vidisse asserunt. Die namque festivitatis beatissimi Trudonis, dum innumerabilis plebs ad missarum sollempnia
Abbreviated transcription (Latin):
seru su ut quis ilũ thesaurũ furat ꝰ eisset¬
manifestare dignatus ẽ. uenit quidã ꝑ egrinꝰ
ꝓpinquus illius latronis qui huius facti con¬
scius erat ad eoenobium scĩ Trudonis. Erat
aut̃ & alius ꝑegrinus cum eo. Cumq apꝓpin¬
quassent illi basilicȩ. dixit ille ꝑegrmus adaltũ
ides hanc acccłam : Cui ille. Etiam. At ipse
Ego scio in quit illum hominẽ qui illũ thesau¬
rum inde abstulit. Manserunt itaq ambo
ibi eidem nocte. Mane aut̃ facto. ex euntes
inde intrauerunt iniucum qui ẽ ante fores
monasterii. in quo etiã rixati inter se fuerunt:
Surgensq illius latronis ꝓximus ad uersus illũ
peregrinum ꝑ̃ualuit. uoluitq ꝑcutere illũ
lle uero fugit abeo. Iterũ ingressus monas¬
terium uociferans dixit. Ille ꝑegrinus qͥ me
ꝑ sequitur. scit quis ille sit qui illũ thesaurũ
de hac ȩccła furatus sit. Ille uero peregrinus
cum contristatus eet̃ indicauit illum latronẽ
ubi iam in uinculis tenebatur Iudicante gͦ

Expanded text:
ervi sui, ut quis illum thesaurum furatus essetmanifestare dignatus est, venit quidam peregrinus propinquus illius latronis, qui huius facti conscius erat, ad coenobium sancti Trudonis. Erat autem et alius peregrinus cum illo. Cumque adpropinquassent illi basilicae, dixit ille peregrinus ad alterum: 'Vides hanc aecclesiam?' Cui ille: 'Etiam'. At ipse: 'Ego scio', inquit, 'illum hominem, qui illum thesaurum inde abstulit'. Manserunt itaque ambo ibi eadem nocte. Mane autem facto, exeuntes inde, intraverunt in vicum, qui est ante fores monasterii, in quo etiam rixati inter se fuerunt. Surgensque illius latronis proximus adversus illum alium peregrinum, praevaluit voluitque percutere illum; ille vero fugit ab eo. Iterum ingressus monasterium, vociferans dixit: 'Iste peregrinus qui me persequitur scit, quis ille sit, qui illum thesaurum de hac ęcclesia furatus est'. Ille vero peregrinus, cum constrictus esset, indicavit illum latronem, ubi iam in vinculis tenebatur. Iudicante ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rexit. seq ante sepulchrum beatissimi pa¬
tris inoratione ꝓstrauit. ueniã ab eo postu¬
lans. Surgensq aboratione. delictũ puero
statim indulsit.
rib pussimi regis pippini furatũ ẽ. qualit̃
ablatum sit et inuentum. breuit̃ exponã
Fuit nãq quidam latro nomine adalbertus.
qui habitum ꝑegrini assumens. ad monaste¬
rium sc̃ĩ trudonis quasi orationis causa uenit.
At ille speculabatur. qualiter in illã aeccłam
intrare potuisset. F ratres uͦ suscipientes eũ
ostotio lauerunt ei pedes. feceruntq erga
sum seut eeteris peregrinis facere consueti
suint. Nc uͦ alia nocte unã fenestrã quam.
antea conspexerat fregit && ꝑeam in ȩccłam
uitr aut endeg non paruũ thesaurũ ab stulit.
ums dat̃ facti auctor quis enisteret. diu latuit.

Expanded text:
rexit seque ante sepulchrum beatissimi parexit seque ante sepulchrum beatissimi patris in oratione prostravit, veniam ab eo postulans; surgensque ab oratione, delictum puero statim indulsit. 29. temporibus piissimi regis Pippini furatum est, qualiter ablatum sit et inventum, breviter exponam. Fuit namque quidam latro nomine Adalbertus, qui habitum peregrini assumens, ad monasterium sancti Trudonis quasi orationis causa venit. At ille speculabatur, qualiter in illam ęcclesiam intrare potuisset. Fratres vero suscipientes eum hospitio, laverunt ei pedes feceruntque erga eum, sicut ceteris peregrinis facere consueti sunt. Ille vero alia nocte unam fenestram, quam antea conspexerat, fregit et per eam in ęcclesiam intravit indeque non parvum thesaurum abstulit. Huius autem facti auctor quis exist
Abbreviated transcription (Latin):
atricu¬
lario boues suos restituerunt. Sc̃s et enĩ pãt
seruum suum contristare noluit. sed subue¬
quod temporib uenerabilis patris hrodo gan¬
di archiepĩ gestum ẽ. Nam quadam die
dum idem uenerandus ep̃s in monasterio
sci. Iriglonis fuisset. quod ꝓprium ẽ adre¬
gendum ut diximus mettensis urbis epĩs.
quidam expueris ipsius culpã non modicã
cominuisit. Ile uͦ commotus. uissit cum foras
extrahere ut cederetur. Tunc ministri tra¬
xerunt eum foras. sed ipse clapsus ẽ de
manib eoꝵ & fugit abeis usq ad altare
scĩ Trudonis. Ministri aut̃ ipsoꝵ domini
metu urgente persequuti sunt eum illuc.
& conabantur eum ui euellere ab altari. Sed
dum hoc agerent. subito nutu diumo illu¬
minati sunt cerci qui erant coram altari. Illi
uero ministri obstupuerunt. relictoq puero
foras magno timore ꝑterriti fugierunt.
Hocq miraculum beato pontifici retulerurs.
Tunc religiosissimus summuis sacerdos hro¬
degangus. cum festinatione ad ȩccłam per¬

Expanded text:
atricolario boves suos restituerunt. Sanctus etenim pater servum suum contristare noluit; euquod temporibus venerabilis patris Chrodegangi archiepiscopi gestum est. Nam quadam die, dum idem venerandus episcopus in monasterio sancti Trudonis fuisset, quod proprium est ad regendum, ut diximus, Metensis urbis episcopis, quidam ex pueris ipsius culpam non modicam commisit. Ille vero commotus iussit eum foras extrahere, ut caederetur. Tunc ministri traxerunt eum foras, sed ipse elapsus est de manibus eorum et fugit ab eis usque ad altare sancti Trudonis. Ministri autem, ipsorum domini metu urgente, persecuti sunt eum illuc et conabantur eum vi evellere ab altare. Sed dum hoc agerent, subito nutu divino illuminati sunt cerei, qui erant coram altare. Illi vero ministri obstupuerunt, relictoque puero foras, magno timore perterriti, fugerunt hocque miraculum beato pontifici retulerunt. Tunc religiosissimus summus sacerdos Chrodegangus cum festinatione ad ęcclesiam per
Abbreviated transcription (Latin):
N serã quoq huic narrationi aliud qđ dã
miraculũ. quod pene omnib hasbaniã ha¬
bitantib notũ ẽ. Euit namq quidam uir
habitans ꝓpe aeccłam scĩ trudonis ꝓpter
excubiã sacratissimȩ aulȩ. quẽ nos uulgo
matriculariũ uocamus. cuius houes in ob¬
scuro noctis silentio furtĩ sublati sunt. Qui
statim cum fidutia ad sepulchrũ bean lru¬
donis cum lacrimis ꝓruit. sibi pro sua
miscdia ut ꝑditos boues restitueret exora¬
uit. Mane gͥ facto. boues simul cũ latrone
reꝑti sunt ad ostiũ monasterii. Ille uero
fur p̃ualentib beatissimi patris merits ñ
cognoscebat ubi erat. Tota enĩ illa nocte.
ambulare non cessauit. Estimabat aut̃ se
longe in alio pago fuisse t illi qͥ aderat
illũ latronẽ comp henderunt illoq matrici¬

Expanded text:
27. Inseram quoque huic narrationi aliud quoddam 27. Inseram quoque huic narrationi aliud quoddam miraculum, quod pene omnibus Hasbaniam habitantibus notum est. Fuit namque quidam vir habitans prope ęcclesiam sancti Trudonis propter excubiam sacratissimae aulae, quem nos vulgo matricolarium vocamus, cuius boves in obscuro noctis silentio furtim sublati sunt. Qui statim cum fiducia ad sepulchrum beati Trudonis cum lacrimis proruit; sibi pro sua misericordia ut perditos boves restitueret, exoravit. Mane igitur facto, boves simul cum latrone reperti sunt ad hostium monasterii. Ille vero fur, praevalentibus beatissimi patris meritis, non cognoscebat, ubi erat; tota enim illa nocte ambulare non cessavit, aestimabat autem se longe in alio pago fuisse. At illi qui aderant illum latronem comprehenderunt illoque matric
Abbreviated transcription (Latin):
pueri. continuis septẽ dieb in oratione pro
delictis filii sui beatum patrẽ obsecrans. ut
sibi reatum culpę quã inseruum suũ com¬
misit pietatis causa indulgeret. Cum aut̃
ad ẽẽt dies septimus. dum expleta fuissent
missarũ sollempnia. puer ante ianuam
basilicȩ in colomis surrexit. magnisq uocib
dõ & sco Trudoni grates condignas repen¬
dit: Tum demum adhibita peccati indul¬
gentia. flammaq facinoris extincta. puer
in eccłam intrare p̃ualuit. & ante lectum
piissimi patris se ꝓsternens. huus modi
culpã ultra se nequa quã incurrere ꝓmisit.
Sicq uirib receptis. simul cum patre ad
domum suam ꝓfectus ẽ. Dignã gͥ illic dnis.
latroni ꝓpt̾ inuiriã serui sui ultionẽ ad¬
hibuit. Hic uͦ quia iste puer patre ur¬
guente limina sua pettit. magne in dulgin¬
tiȩ largitatẽ oftendit. Quis gͦ ibi quod
pecierit impetrare dubitet. dum is qui scõ
patri reus fuerat quod petiuit obtinere

Expanded text:
pueri continuis septem diebus in oratione pro pueri continuis septem diebus in oratione pro delictis filii sui beatum patrem obsecrans, ut sibi reatum culpae, quem in servum suum commisit, pietatis causa indulgeret. Cum autem adesset dies septimus, dum expleta fuissent missarum sollempnia, puer ante ianuam basilicae incolomis surrexit magnisque vocibus Deo et sancto Trudoni grates condignas rependit. Tum demum, adhibita peccati indulgentia flammaque facinoris extincta, puer in ęcclesiam intrare praevaluit, et ante lectum piissimi patris se prosternens, buiusmodi culpam ultra se nequaquam incurrere promisit, sicque viribus receptis, simul cum patre ad domum suam profectus est. Dignam igitur illic Dominus latroni propter iniuriam servi sui ultionem adhibuit; hic vero, quia iste puer, patre urgente, limina sua petiit, magnae indulgentiae largitatem ostendit. Quis ergo ibi quod petierit inpetrare dubitet, dum is, qui sancto patri reus fuerat, quod petivit obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃. ut ibi dine ultionis ȩquitas appare¬
ret. quia qđ inseruo beati uiri ꝑ iniquitatẽ
patrauit. eodẽ eũ ultor sp̃s uulnere interemit.
Cum gͦ de csudelissima
latronis nece retulimus hoc de pietatis ope
qua homicidã reũq morti puerũ consola¬
ri dignatus ẽ referamus. Nam pater illius
pueri qui illũ seruũ interfecit cũ cognouiss&
qđ ille latro tam crudeli morte interemptꝰ
eẽt. ad ȩccłam scĩ Trudonis una cũ scelesti
filio cucurrit. In quã dum introire de¬
buissent. ꝙuer quasi ualidissimis fornacis
flamiis reꝑcussus e lamare cepit. Uror.
uror inquit. Ue mͥ quia ualidissima in¬
cendia me torrent. No eum dixisset.
int̾ manus eoꝵ qui eum tenebant ad t̾rã
lapsus ẽ. Et uelut acutissimo ferro subner¬
uatus. statim contractus corruit. Qui tta
debilis effectus ẽ. ut de eodẽ loco nͥ bauila¬
retur discedere non preualeret. Pat̃ uero

Expanded text:
spiritum, ut ibi divinae ultionis aequitas apparespiritum, ut ibi divinae ultionis aequitas appareret, quia, quod in servo beati viri per iniquitatem patravit, eodem eum ultor spiritus vulnere interemit. Dum ergo hoc de crudelissima latronis nece retulimus, de pietatis ope, qua homicidam reumque morti puerum consolare dignatus est, referamus. Nam pater illius pueri, qui illum servum interfecit, cum cognovisset, quod ille latro tam crudeli morte interemptus esset, ad ęcclesiam sancti Trudonis una cum scelesti filio cucurrit. Iam quam dum introire debuissent, puer, quasi validissimis fornacis flammis repercussus, clamare coepit: 'Uror, uror', inquit, 'vae mihi, quia validissima incendia me torrent!' Hoc cum dixisset, inter manus eorum, qui eum tenebant, ad terram lapsus est, et velut acutissimo ferro subnervatus, statim contractus corruit. Qui ita debilis effectus est, ut de eodem loco, nisi baiularetur, discedere non praevaleret. Pater vero
Abbreviated transcription (Latin):
enitens fuerat. Quidã enim latro. bouẽ beati
uiri furto abstulit. Qđ cum cognouisset seruus
eius. inuestigauit eum usq ad locum in quo ab¬
sconditus fuerat. Fur eum uͦ alonge conspici¬
ens. puerũ quẽ secum habebat adillũ transmi¬
sit. Qui statim ut adipsũ seruũ ꝑuenit. eua¬
ginato glodio eum celeriter interemit. Ue¬
dentes. absconderunt sub palude quȩ erat
in eodẽ loco. Frib aut̃ quis hoc fecerit per
aliquot dies latuit. Erat uͦ illis temporib
religiosus uir leotharus p̃positus incenobio
scĩ uiri. Qui cum ꝑhumana indicia nil de
hoc facto in uestigare ualuisset. conuersus ad
hos dies ille fur arreptus ẽ anequissimo dȩ
monio. & ibat incessanter uociferans hoc illi
accidisse obscelus quod inseruũ scĩ trudonis
ꝑ petrasset. Hane aut̃ dementiã ad dignam
sui facinoris mercede usq ꝑduxit. Nam
quada die dum iuxta ꝓfundã fossã ceno
repletã ambularet se ultro in eã proiecit.
uo lutabatq se in illa quo usq emuter et

Expanded text:
enitens. Quidam enim latro bovem beati viri furto abstulit; quod cum cognovisset servus eius, investigavit eum usque ad locum, in quo absconditus fuerat. Fur vero eum a longe conspiciens, puerum, quem secum habebat, ad illum transmisit; qui statim, ut ad ipsum servum pervenit, evaginato cultro eum celeriter interemit. Vepus eius, absconderunt sub palude, quae erat in eodem loco; fratribus autem, quis hoc fecerit, per aliquos dies latuit. Erat vero illis temporibus religiosus vir Leotharius praepositus in coenobio sancti viri; qui, cum per humana indicia nil de hoc facto investigare valuisset, conversus ad hos dies ille fur arreptus est a nequissimo daemonio; ille vero ibat, incessanter vociferans, hoc illi accidisse ob scelere, quod in servum sancti Trudonis perpetrasset. Hanc autem dementiam ad dignam sui facinoris mercedem usque perduxit. Nam quadam die, dum iuxta profundam fossam coeno repletam ambularet, se ultro in eam proiecit volutabatque se in illa, quousque emitteret
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ulenrtus in eredule gentis ede petere ferttatẽ
qͥa uirtutẽ suã poenarũ p̃teritarũ recorda¬
tio roborabat. Et qͥa merucrat cẽ confessor
ñ cunctatus ẽ trucib popłis accedere p̃de¬
cator. Tunc memorata cuitas et conuentũ
germanoꝵ & nobilitate pollebat qͥa erat
salubris aere. iocunda flumine. fecunda
terris. arborib nemorosa. uineis ubermi¬
ma. constipata populis. referta cõmereiis
Ipsũq insulȩ potiꝰ quã urbis spatiũ quos
babsicatio circũ flua fluminis unda p̃staibat
erescentib consistentiũ cateruis reddebat
esei guus̃ &e iocunditaris sollicitatione in unũ
plebs cõmigrans pene territoriũ suum
intta muroꝵ conclusionẽ conaraxerat. Hunc
gͦ locũ dĩ famulus elegit expetendũ. Ad¬
quẽ cum primũ fide armatꝰ & constantia
confessor accessit intrepidus. aeccłam illie
quȩ nec dum in locis erat. et populus ille
nouã construxit. ac offitia seruientiũ cle¬

Expanded text:
non veritus incredulae gentis expetere feritatnon veritus incredulae gentis expetere feritatquia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, et qui meruerat esse confessor, non cunctatus est auctoribus populis accedere praedicator. TunGermanorum et nobilitate pollebat, quia esset salubris aere, iocunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa et venetis uberrima, constipata populis, referta commerciis, ipsumque insulae potius quam urbis spatium quod habitatione circumfusa fluminis unda praestabat crescentibus consistentium catervis reddebatur exiguum et iocunditatis sollicitatione in plebs acta commigrans, pene territorium suum intra murorum conclusionem contraxerat. Hunc ergo locum dei famulus elegit expetendum, atque cum primum fide armatus et constantia confessionis accedit intrepidus, ecclesiam illic quae nec dum et locis erat et populis illis notam construxit ac officia servientium cle
Abbreviated transcription (Latin):
illisionis disꝑsit iniuria. Sed talẽ descensũ.
cui concessũ ẽ primũ doctor ẽ eẽ. postea sic̃¬
martyrẽ. Qui qđ docuit uerbis euidentibꝰ
impleuit exemplis. Simili etiã grã beatis¬
simꝰ paulus antistes atq confessor narbonensẽ
ꝓuintiã salutari ad quisiuit eloquio. quẽ
ita labor domestieus & tribulatio ex ercuit
ut eum uerum dnĩ eẽ famulũ apꝓbaret
inimici tela ꝓbationẽ tuoꝵ fideliũ ꝓmisisti¬
hostis imbellẽ. Dũ gͦ ad peculiaris patroni
gesta suscepti offiiꝰ tendit obsequiũ. ñ
sed immemores sui nos ñ fuisse sufficiat.
In talib enĩ causis magis conuenit fideles
eredere. quã possit relatio humana monstrare
petri apłi successore. uerbi diuini semina
gentib parturienda susceperat. quo loco¬
amplius gontilitatis feruere cognouit erro¬
rẽ aluc intrepidus & calore fidei flãmat
a ecessit. sc parisius dnõ ducente peruenit.

Expanded text:
illisionis dispersit injuria, sed tali descensu illisionis dispersit injuria, sed tali descensu cui concessum est primum esse doctorem, post martyrem, qui quod docuit verbis evidentibus implevit exemplis. Simili etiam gratia beatissimus Paulus antistes atque cprovintiam salutari adquisivit eloquio, quem talis labor domesticus et tribulationis exercuit, ut eum verum domini esse famulum adprobaret. inimici tela probationem fidelium thostis imbellem. Vers. gesta suscepti officii tendat obsequium, non sed inmemores sui nos non fuisse sufficiat: in talibus enim causis maius convenit fideles credere quam possit relatio humana monstrare.Petri apostoli successore verbi divini semina gentibus parturienda susceperat, quo amplius gentilitatis fervere cognovit errorem, illic intrepidus et calore fidei flammatus accessit ae Parisius domino ducente pervenit