comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d .a. S itͣibi nb̾am saturiimus condi¬
cionem eius ĩgnorams distrarit at minc
eam defendat inlib̾tatem ac lib̾a ꝓnun¬
ciata ẽ uenditorem uł exstipulacioned¬
uple qͣnͣtum in hãc deductum ẽ. ułem
ꝑti acgione qnͣtitua int̃ est ꝯuenire põtẽ¬

Expanded text:
 . Si tibi liberam saturninus condicionem eius ignorans distraxit ac nunc eam defendit in libertatem, hac libera pronuntiata venditorem vel ex stipulatione duplae, quantum in hanc deductum est, vel empti actione quanti tua interest convenire pote
Abbreviated transcription (Latin):
eis iameincta funt istauracio litis ex
ꝑsõna urã fi applłacionẽ non int̃posunstiꝰ
ccͣuis desid̾atur empti sane iudicio ꝓeni¬
ctione conueni fi ceꝑitis nec ib̾ ur de¬
fendatis negociũ denunciaturm ꝓbetur
intlłigitis quatenus uos metip̃os tuen
debeatis.
d̃.ã. E mpͣn accio iongi tpr̃is p̃scͥpcõe
non fubmeuetur. li post muslta spacia:
rem enic tamemptori fuĩt ꝓbatũ. siita.
is q̃m te conparasse comemoras nunc ĩ
lib̾tarẽ ꝑclamies. int̃pellare uenditore.s¬
me successorẽ eiis debes uttibi assistat.

Expanded text:
ec iam evicta sunt, instauratio litis ex persona vestra, si appellationem non interposuistis, contra ius desideratur. Empti sane iudicio pro evictione si conveniri coeperitis, nec vobis, ut defendatis, negotium denuntiatum probetur, intellegitis, quatenus vosmet ipsos tueri debeatis.. Empti actio longi temporis praescriptione non submovetur, licet post multa spatia rem evictam emptori fuerit comprobatum. Si itaque is, quem te comparasse commemoras, nunc in libertatem proclamet, interpellare venditorem sive successores eius debes, ut tibi adsistant
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Qunñtibi lib̾um uenundatũ fũ¬
dum ab anctore tuo ꝓpouas si ex añcedẽ¬
te obligacione qd̾ debebatur iuire sõtm¬
sti stipilacione qmͣ subiectam empcioĩ
deindempnitate ꝓponis ip̃iꝰ condepcio co¬
missã eẽ manifeste declarat
d̃.ã. ¶un successores ociam uendit¬
orn ꝓeuiccione tm̃ possir si uelud obl¬
igata sibi res publica tesalonicensiũ
pignoris instituat uire ꝑsequique cõ¬
parasti auitoris hedib quocumq gr̃a¬
du constitim assistẽ negcõ demĩtia ꝙ si

Expanded text:
. Cum tibi liberum venumdatum fundum ab auctore proponas, si ex antecedente obligatione quod debebatur iure solvisti, stipulationem, quam subiectam emptioni de indemnitate proponis, ipsius conceptio commissam manifeste declarat. Cum successores etiam venditoris pro evictione teneri possint, si velut obligata sibi res publica thessalonicensium pignoris instituat iure persequi quae comparasti, auctoris heredibus quocumque gradu constitutis adsistere negotio denuntia
Abbreviated transcription (Latin):
uit ⁊ iegem dixit int̃eos neminẽ ing̃s¬
surum siguid iñeinñcaturꝑitulo sit
auctoris qd sifinib suis quos demonit¬
uit agrum uendidit lis finalis aduen¬
ditorem non ꝑtiner.¬

Expanded text:
it et legem dixit intra eos neminem ingressurum, si quid inde evincatur, periculo fit auctoris. Quod si finibus suis quos demonstravit agrum vendidit, lis finalis ad venditorem non per
Abbreviated transcription (Latin):
lacione quas adaristonem demime¬
randatibipecunia ded̾at recepisses¬
crpsisti debitum abanstonemanda¬
to non ĩnpleto cum peticio debiti ma¬
net integra nicħ legitimam exacci¬
onem inpedire põt

Expanded text:
latione, quas ad aristonem de numeranda tibi pecunia dederat, recepisse scripsisti debitum ab aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem impedire pot
Abbreviated transcription (Latin):
tutestacionis uacue possessionis est¬
omissum . nam scd̃m consemsũ actoris
mpossessionẽ ingressus recce poisidcisp̃¬
cumm sqne sieo nomie satfcm non ꝓbe
pandiquia nonastungit necesfitate ꝯ¬
trahentes obligaciomiilla ẽ ⁊ idcuro do¬
mimis inintus ex huiꝰ conuẽtione rẽ
ꝓ pͥamissquilib alius distrahere non
q concessum erat ur extraneos abem¬
pͣcione remoũent neq homĩes arbito¬
fuo uendenda distrahent. ẜ. qi igranis
ẽẽ iidetur miunaque ã ĩ anishones¬
ꝗ tatis colere uelatur. ut hoĩes de xebut
fuis facẽ aliquid cogantur muiti fr̃¬
tratu querere isł ꝓbare possit emp̃cio¬
nemnisi lex spalit̾ quasdam ꝑsonas
hoc facẽ ꝓ hibu̾it.

Expanded text:
essionis omissum est: nam secundum consensum auctoris in possessionem ingressus recte possidet. Pretium sane, si eo nomine satisfactum non probetparandi, quia non adstringit necessitate contrahentes, obligatio nulla est. idcirco dominus invitus ex huiusmodi conventione rem propriam vel quilibet alius distrahere nonsque concessum erat, ut extraneos ab emptione removerent neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, suptratu quaerere vel probare possit emptorem, nisi lex specialiter quasdam personas hoc facere prohibuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tradita possessione istiꝰmi c̃ctus nonha¬
beturnritus nex idcco qui cõparauit:
mimis recte possid qd̾ soluta sumina
qmͣdari ꝯuerar negatur. s donaciois
grã p̃dii fcãuenditione. si tradicio seĩ¬
turaccione p̃dii milla conpetente. do¬

Expanded text:
tradita possessione istiusmodi contractus non habetur irritus, nec idcirco is qui comparavit minus recte possidet, quod soluta summa quam dari convenerat negatur. sed et donationis gratia praedii facta venditione si traditio sequatur, actione pretii nulla competente
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. Silut̾as eius secutus qui pecu¬
meautor fũat ei quitibi ltt̾as tradidit
pecumas credidistitã adũsus eum qui
eum crũ mandatum secutus es. man¬
dati acdo tibi conpetit.
ur pecumam ĩrem suam i̾nis eus ce¬
edẽs mandauit ⁊ ĩhancrem eque ip̃o
p̃cipiente pignora sũt obligata⁊ mã¬
danaccione pupssios pꝰmortem patus
cõuenire ⁊ exequiius obligacionis pi¬
gnorum pot̃is si ĩ solucionecessabit᷑.¬

Expanded text:
. Si litteras eius secutus, qui pecuniae auctor fuerat, ei qui tibi litteras tradidit pecunias credidisti, tam adversus eum, qui eum, cuius mandatum secutus es, mandati actio tibi competit.ut pecuniam in rem suam servis eius crederes, mandavit et in hanc rem aeque ipso praecipiente pignora sunt obligata, et mandati actione pupillos post mortem patris convenire et exsequi ius obligationis pignorum poteris, si in solutione cessabit
Abbreviated transcription (Latin):
dat ut ase res conparetur nitstit̃ ma¬
dat. consistẽ credebatur accioᷤ tñ ob̃tͥi
a rõne᷑ quia non id ꝑuitaagiturut ex
ipomandato. s pp̃ mandatum exalio
cont̾ctu uascatur accio dño q̃riplacri¬
It ꝯllig̾acõnẽssiitaq dño ignorante e¬
mite mãdastiactenũmos subimins¬
trante pecisliares soluti nint emptori
ꝑuenire. nec tñ si traditꝑ hec manu¬
tnissa es ⁊ mandati deancilla ⁊ ep̃ti
dep̃cio conseq̃ndo tam ceuas acciones
ex̃cere concedi placuit. Sane misliꝰar¬
bitrio relictum ẽ utrumne manci¬
piumar p̃um consequruelit cũ
expecuslio qd̾ eius fuit solucio celẽbra¬
ta obligacions uicło emptorem n¬
berare noꝵ potuit. ꝓsocio¬
conterente alio oꝑam posse contrahi
magis obtimit.
iuncto diñocum patruo tuo ꝯparasse
ftĩn eẽ dicisiudicio societatis io qd̾ eo no¬
exsbenconuemat que equitatis raciori¬
buseqam ꝯpendia equalt̃ int̃ socios di¬
uidit. p̃ses ꝓunncie sipatrem tuũ salin¬

Expanded text:
dat, ut a se res comparetur, inutiliter mandat consistere credebatur actio, tamen optima ratione, quia non id agitur, ut ex ipso mandato, sed propter mandatum ex alio contractu nascatur actio, domino quaeri placuit obligationem. Si itaque domino ignorante emi te mandasti ac te nummos subministrante peculiares soluti sunt, emptori pervenire. nec tamen si tradita nec manumissa es, etiam mandati de ancilla et empti de pretio consequendo tam contrarias actiones ei exercere concedi placuit. Sane in illius arbitrio relictum est, utrumne mancipium an pretium consequi velit, cum ex peculio quod eius fuit solutio celebrata obligationis vinculo emptorem liberare non potuit. Subdiconferente alio operam posse contrahi magis obtinuit.iuncto dominio cum patruo tuo comparasse factum esse dicis, iudicio societatis id quod eo noexuberet conveniatque aequitatis rationibus etiam compendia aequaliter inter socios dividi, praeses provinciae, si patrem tuum salin
Abbreviated transcription (Latin):
exequis partib int̾te ⁊ famiã diuisio¬
nẽ recte ts platuit quo muiꝰ ħ rata ꝑma¬
neat uł seruẽtur. nicħ int̾ ẽ utrum ne
consenfus parcium integre ꝑseũat pro¬
iñsitibiiam ꝑ sociõnata ẽ accio eã infe¬
ire ap̃ eumcinꝰ suꝑ ea re nocio est non

Expanded text:
Fabiam divisionem recte fieri placuit, quo minus haec rata serventur, nihil interest, utrumne consensus partium integer perseverat. proinde si iam tibi pro socio nata est actio, eam inferre apud eum, cuius super ea re notio est, non
Abbreviated transcription (Latin):
ditauis fĩ contingit ħn quascumq s
creditor młisquires aliquas possid ꝓ de¬
bitoseu renmmap̃ seconstitucaruim̃tu¬
icione ac iiimimine acceꝑit nec non
hs qus inegatanos seu fideicomissari¬
teclaratimi ẽ. mãgis existit qui atienas
pecimits p̃stitis fubit acciones ᷤ. sĩ autẽ ꝑ
donacionem cessio fcã ẽ sciant om̃s hui¬
im legi locum non eẽ s antiqua utra s̃
uandaut cessiones tan ꝓ exceꝑtis ⁊ spe¬
faciende scdmaccionum quecumq ce

Expanded text:
ditariis fieri contingit, et his, quascumque vel creditor vel is qui res aliquas possidet pro debito seu rerum apud se constitutarum munimine ac tuitione acceperit, nec non his, quas in legatarios seu fideicommissarideclaratum est, magis existit, qui alienas pecuniis praestitis subiit actiones. Sin autem per donationem cessio facta est, sciant omnes huiusmodi legi locum non esse, sed antiqua iura esse servanda, ut cessiones tam pro exceptis et spefaciendae secundum actionum, quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
deuissor senmandator int̃cessisti⁊ neq
condempnatus es necbona sua dila¬
pidaripostea cepisse conꝑban possit ũ
iustam metuendi cam prebeat neq
ab unncio ita te obligacionem sũscẽpi¬
sse ut eam possis ⁊ ante solucionem
conuenire. nulla iutis racione ante¬
qmͣ saris creditori ꝓ ea fecis. eam adso¬
Iucionem urgĩ ceitum ẽ fideuissorẽ
uõ seu mandatorem excepcione mu¬
nitumi ⁊ ĩuitia iudicis dampnatũ.
⁊ appllacione cc̃ bonam fidem nuimm¬
e ufum non posse mandatiagere
tam dolum qmͣ culꝑam sumpnuũ
asseũes eam integram scõm bona
fidem custodirconuenit. uñ si cont̃
mandatitenoremꝓcuratortiuis ad
te ꝑtinẽtem fundum uendidit nec
uendicionem p̾ea ratam hũisti tibi

Expanded text:
mandator intercessisti et neque condemnatus es neque bona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convenire, nulla iuris ratione, antequam satis creditori pro ea feceris, eam ad solutionem urgueri certum est. fideiussorem vero seu mandatorem exceptione munitum et iniuria iudicis damnatum et appellatione contra bonam fidem minime usum non posse mandati ageretam dolum quam culpam, sumptuum severes, eam integram secundum bonam fidem custodiri convenit. unde si contra mandati tenorem procurator tuus ad te pertinentem fundum vendidit nec venditionem postea ratam habuisti, domi
Abbreviated transcription (Latin):
teaoi  renrerum distractarumãs
uenalos mandato p̃cedente acceperas.
utra licitum usuras exstipistacione.
uł morap̃stare ncet pignora data ꝓbẽ¬
tur conpelli non potes
dirco rcontrancitum ntis mcer¬
tum redemiti infoicte comiencioĩs
tibitidem inpli fiuistrapetis quod sig̃¬
tuntummandatum suscepisti sedĩ
bonamtirdem sumꝑtus recte postislas.

Expanded text:
tii rerum distractarum, quas venales mandato praecedente acceperas, ultra licitum usuras ex stipulatione vel mora praestare, licet pignora data probentur, compelli non potesi contra licitum litis incertum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem impleri frustra petis. Quod si gratuitum mandatum suscepisti, secundum bonam fidem sumptus recte postulas.
Abbreviated transcription (Latin):
fluum ẽ ⁊ ꝑfiguratam donacionem
tramslatumamicile eẽ exutraq parte
censemusut neq ei qui cedit acciones
neq eiquieas fuscipere curauit aliqͥdi
utuq eorum accionẽ s ⁊ fiquis don¬
acionem quid̾ omĩs debiti facere adfil̃¬
uit ut ideatur eẽtota donacio aliqd.
exaccionem sortiri. qd̾ datum eẽ coip¬
betur. ⁊ sih̾ a debitore psołuatur. istla
nastastanic tp̃rib inꝑimi exquib eciã
lexdata ẽ qmͣ homĩos astute iac̃anda᷑¬

Expanded text:
fluum est et per figuratam donationem translatum, inutile esse ex utraque parte censemus, ut neque ei qui cedit actiones neque ei qui eas suscipere curavit aliquid utrique eorum actionem. Sed et si quis donationem quidem omnis debiti facere adsimulaverit, ut videatur esse tota donatio, aliquid exactionem sortiri, quod datum esse comprobetur, et si hoc a debitore persolvatur, nulla nastasianis temporibus impertiri, ex quibus etiam lex lata est, quam homines astute laceranda
Abbreviated transcription (Latin):
ne prmcipe iustissiua constitucio con¬
scuiptã etãhunantatis qm̃ bentuolẽ¬
cieplenaut nequis alienum fubeat
debiuncessione ĩ cum fcã ⁊ ꝯmplius
conseq̃tur a debitore his que prat cessi¬
ons auctori exceptis quib damcasib
quispalit ali sancioni continentur. s
cum hii qui curalites morantur eadẽ
pram dispoĩcionem in sua natura re¬
machinaçioneni ut partemquidẽ
debiti uendicionis titulo tñfferant
mrlum creditorem reliqͣm autẽ ꝓaitẽ
ꝑcoloratam cedant donacionem gene¬
ralit᷑ anastasiane cõstitucioni subue¬
mentes sancimus nullilic̃e partem
quid debiti cede̾ pecuiis acceptis⁊ uẽ¬
ticione accionuti habita. partemat̃
donationis titulo iudi transfeire.s si
uoluit puretotum debitum donare
⁊pconacionem acciones transfere.¬
ħ nonoccislte nec partes clandestinas
pecumas fuscipe. publice auter sim¬
ulatamdonacionem celebrare. s im¬
diq puram⁊ non sinssatam facẽ dona¬
iur᷑ siquis autem occiłte aluid qͥdẽ

Expanded text:
e principi iustissima constitutio conscripta est tam humanitatis quam benivolentiae plena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eum facta et amplius consequatur a debitore his, quae praestavit cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remachinationem, ut partem quidem debiti venditionis titulo transferant in alium creditores, reliquam autem partem per coloratam cedant donationem, generaliter anastasiane constitutioni subvenientes sancimus nulli licere partem quidem debiti cedere pecuniis acceptis et venditione actionum habita, partem autem donationis titulo videri transferre, sed, si voluet per donationem actiones transferre, non occulte nec per artes clandestinas pecunias suscipere, publice autem simulatam donationem celebrare, sed undique puram et non dissimulatam facere donaaliud quidem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾.aã. Si scdm man Caratur.
datuin tͣphonis afelicisequos tua
pecunia conꝑatos uł insolutum a
ꝓprio debitore tibi traditos uni ex hii
nitisq uolũtate dedistiad parendũ¬

Expanded text:
ano. Si secundum mandatum Tryphonis ac felicis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendu
Abbreviated transcription (Latin):
ueracionibus asficere cł̾im ceitum
sit ꝓmduitatis obligacionib eos
nratis quib ante subpetebat fuaia
uendicare qmͣ adalios ea tͣnsserre ue
nephane itaq legem iubemꝰ mposte¬
ubiumẽ redemptoros litiumalie
narimmudieosẽ qui tales cessioes
mseconficicupiunt ita tñ ut sidis
datis pecumiis huisi subient cessio¬
nemiisq ad ipam ciñmo solitanũ.
tatem acciones eẜcere ꝑꝓmtatur. licer¬

Expanded text:
ficere, cum certum sit pro indubitatis obligationibus eos magis, quibus antea suppetebant, sua vindicare quam ad alios ea transferre velle. Per hanc itaque legem iubemus in postedubium est redemptores litium alienarum videri eos esse, qui tales cessiones in se confici cupiunt, ita tamen, ut, si quis datis pecuniis huiusmodi subierit cessionem, usque ad ipsam tantummodo solutarum tatem
Abbreviated transcription (Latin):
d.aã. Dimantus sororis tuetibi ꝓ¬
curans petẽ bonoꝵ possessionem nolu¬
itcum ip̃o tibi ꝯgtẽdiendum ẽ qmͣ q̃¬
relam ita cumeffectuhabes siman¬
dassete ut petẽtur bonoꝵ possessio eũ¬

Expanded text:
ano. Si maritus sororis tuae tibi procurans petere bonorum possessionem noluit, cum ipso tibi congrediendum est. quam querellam ita cum effectu habes, si mandasse te, ut peteretur bonorum possessio, eu
Abbreviated transcription (Latin):
n poitum restituat. ħ qͦ ꝑ usiurandᷤ
asfirmau̾it. licet ei qui deposuit sub
defensionis cautela idonea p̃stita reᷤ
tepoĩtas qmͣ tocius recuꝑare.
d.aa. Suꝑuacuam uet̾um diffe¬
renciam emedio tollentes siquis
certum pondus aui is confectii
massa constitutideposuent. ⁊ płes
scipsit heredes ⁊ iimus exhis contĩ¬

Expanded text:
positum restituat, hocque per iusiurandum positum restituat, hocque per iusiurandum adfirmaverit, liceat ei qui deposuit sub defensionis cautela idonea praestita res depositas quantocius recuperare.. Supervacuam veterum differentiam e medio tollentes, si quis certum pondus auri vel confecti vel in massa constituti deposuerit et plures scripsit heredes et unus ex his conti
Abbreviated transcription (Latin):
mpiust. Sĩquis ił pecunias ułres
quasdam ꝑ depoĩcionis accepit tͥitu¬
nieas uoientiqui deposuit redẽ¬
ei ullito modis omło conpeslatur n
mo depoĩtum accepit u̾t noncõcessa ei
retencio gn̾etur. ⁊ contractus quiee
bona fide oritur ad ꝑfidiam retrab¬
satur s ⁊ si exutraq pͥarte aliquid de¬
poĩtum fũit. nec in ħ casu conpensa¬
cioris p̃pedicio oriatur s deꝑoĩte qui¬
dem res uł pecume ab utraq parte
qm celer rime finealiquo obstacło
restituantur ei iudelicet ꝑrirũqui
primus hoc uolu̾it ⁊ posteaiegiam¬
eacciones integre quoq seruentur.
stidꝰ optine sicut iam dcm ẽ oportet.
⁊ siabuna patte depoficio celebra¬
ta ẽ. ex altera autem compensatio fu¬
ent ppoĩtant integra omĩ legitima
rõne seruata deposite res uł recine
prima fronte restituantur. ¶ Qd
an pnscptiatestatio non ꝑdolumi frau¬
tem fũit ei qui depoĩtum suscepit.¬
⁊ ab alio transmissa ut minime de¬

Expanded text:
p. Si quis vel pecunias vel res quasdam per depositionis accepit titulum, eas volenti ei qui deposuerit reddere ilico modis omnibus compellatur numodo depositum accepit, ut non concessa ei retentio generetur, et contractus qui ex bona fide oritur ad perfidiam retrahatur. Sed et si ex utraque parte aliquid fuerit depositum, nec in hoc casu compensationis praepeditio oriatur, sed depositae quidem res vel pecuniae ab utraque parte quam celerrime sine aliquo obstaculo restituantur, ei videlicet primum, qui primus hoc voluerit, et postea legitimae actiones integrae ei reserventur. Quod obtinere sicut iam dictum est oportet et si ex una parte depositio celebrata est, ex altera autem compensatio fuerit opposita, ut integra omni legitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituantur. Quod si in scriptis attestatio non per dolum vel fraudem fuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut minime de
Abbreviated transcription (Latin):
gentem sibi porcionem a depositario
accepit ⁊ alter suꝑesed̾it. us alio fortuito
casu mpeditus hoc facẽ non potũnit. et
postea depoĩtarrus madĩsam incid̾it
fortumam. uł sine doło depoĩrum ꝑdi¬
dent. sancimꝰ non ẽẽ coħedi licenciã¬
ꝑte auellere qd̾ ip̃e ex fua parre cõseq
nimiie poruerit qiͣ ex eo qd̃ coheres
accepit comuni constituto. cum ribi
certe pecunie depoĩte fu̾ant. ⁊ suam
ꝑtemunus exheredib accepit. nem¬
inueniret indubium bene accepi¬
sse partem suam ⁊ non debere aliã ꝑ
acingẽ. nobis ⁊ eium non uidet᷑ hoc¬
ba penas defdie soluat si enĩ zalius
heres tp̃ra oportuna q̃madmodum
cohes eius obseruass ⁊ suum uterq

Expanded text:
gentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hoc facere non potuerit, et postea depositarius in adversam inciderit fortunam vel sine dolo depositum perdiderte avellere, quod ipse ex sua parte consequi minime potuerit, quasi eo quod coheres accepit communi constituto, cum, ubi certae pecuniae depositae fuerant et suam partem unus ex heredibus accepit, nemini veniret in dubium bene eum accepisse partem suam et non debere aliam partem attingere. nobis etenim non videtur essa poenas desidiae solvat. si enim et alius heres tempora opportuna quemadmodum coheres eius observasset, et suum uterque
Abbreviated transcription (Latin):
conchi pot urpuca si ille conful fu̾it soci¬
etatemeẽ cont̾ctam s ne simili modo
ap̃ post̃tatem sicut ap̃ antiquitacem
huiꝰnm cã uentiletur sanciꝰ societatẽ
cchi posse non solum ꝑure eciam sub
d̾. aã. Danciꝰ uet̾um dubitacione
remosalicenciam hre simosicuratorem
dissolũe si malu̾it societatẽ siiosi ⁊ soci¬
aliisccͣtib legitimam ei auctoritatẽ de
dimus ita inhac ꝑte eumꝑimtimus¬

Expanded text:
fuerit" societatem esse contractam. sed ne simili modo apud posteritatem sicut apud antiquitatem huiusmodi causa ventiletur, sancimus societatem contrahi posse non solum pure, sed etiam sub  pp. Sancimus veterum dubitatione semota licentiam habere furiosi curatorem dissolvere, si maluerit, societatem furiosi, et socialiis contractibus legitimam auctoritatem ei dedimus, ita et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
an. Suis qui depositamare pe¬
cimiam accepit eam suo nomine¬
demplenda suscepta fide qm es succes¬
sores tem̃ tibi ceitissiim ẽ. adũsuseũ
autẽ qui accepit mssla accio tsbicon¬
petit. nisi nĩmi exstant cuncenĩ oe¬
daã. ¶uheditas ꝑsonam
dne sustireat abheditano serũo prius¬
qm patriuro sucoesseritis res comen¬
tatas scdm̃ bonam fidemabeius qui
fuceperat successorib ap̃ rectoremꝑ
uincie petẽ potestis.

Expanded text:
. Si is, qui depositam a te pecuniam accepit, eam suo nominede implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio tibi competitCum hereditas personam dominae sustineat, ab hereditario servo, priusquam patri vestro successeritis, res commendatas secundum bonam fidem ab eius qui susceperat successoribus apud rectorem provinciae petere potestis.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aã. Om̃ĩus bassa cum pecumã
nucuam acciper. inmores usuras
nec maiores dari fibi postulauit. ac ꝑ
ħ non recessisse aminoꝵ p̃stacione.
eum ꝓbare pot̾ eas ufuras conputa
uoportet quarum meraocione cre¬
ditor perseuerauit.
intra tpe prefuitũ peciniam in¬
morum ufuratum solueres s per
tũtores filiorum creditoris qui eã
tisse apparĩnt usure maiores noͣn
sexigentur q̃d̃ si eciam sortem tẽpo¬
sinsti ex inde exquo id fcm̃ apꝑarii¬
mamusure non exiguntur qͦci.¬
ens tp̃r soluͣcionis fũma usuratũ.
excediteam conputacionem.
creditor post oblatam sibi uire ꝑe¬
cumam qmͣ non susceꝑit. si fict̃
accepit exoñari sortis debitimi cer
itum ẽ iudicium sña. qmͣns in
inoris condempnacio frã ẽ non
fluxit ufure ułlo iure postulant᷑
usurarum inhĩtaret. pactoq ita
ut conuenitusa ẽ non eciam
locando dorum pensionemrede
iete oportemicet eni ubenore sorte
potut contrahi locacio nomiotũ a¬

Expanded text:
amvis Bassa, cum pecuniam mutuam acciperet, minores usuras nec maiores dari sibi postulavit ac per hoc non recessisse a minorum praestatione eum probari potest, eas usuras computari oportet, quarum in exactione creditor perseveravit. intra tempora praefinita pecuniam minorum usurarum solveres, sed per tutores filiorum creditoris, qui eam tisse apparuerit, usurae maiores non exigentur. quod si etiam sortem deposuisti, exinde, ex quo id factum apparumam usurae non exiguntur, quotiens tempore solutionis summa usurarum excedit eam computationem. creditor post oblatam iure sibi pecuniam, quam non suscepit, si fructum accepit, exonerari sortis debitum certunitum est iudicium sententia, quamvis minoris condemnatio facta est non fluxit, usurae ullo iure postulanturusurarum inhabitaret, pactoque ita ut convenit usa est, non etiam locando domum pensionem redeime oportet. licet enim uberiore sorte potuerit contrahi locatio, non
Abbreviated transcription (Latin):
d̃aã.Et mulo mõ usure usuraiũa
debiorib exigantur. ⁊ uetĩb quidem
legib constitutum fũat s non ꝑfecti¬
ssime cautum si enĩ ufuras insortem
reducẽ fuãt concessu⁊ tocius sum¬
me ufurasstipilati que diffrã erat
debitorsb qui reña usiatum ufur

Expanded text:
Vt nullo modo usurae usurarum a debitoribus exigantur, et veteribus quidem legibus constitutum fuerat, sed non perfectissime cautum. si enim usuras in sortem redigere fuerat concessum et totius summae usuras stipulari, quae differentia erat debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. horate. P er retencionẽ
pignoris usuxas su̾ari posse de qͥbꝰ
prestandis conue̾nt licet stipsacõ
intposita nõ sit. r̃ito ꝯstitutum ẽ.
⁊ rõiren hãt. cum pigniora ꝯdicõ¬
ne pacti usuris ꝯsfrictasit s enĩ
ĩcausa de qͣ agis ħ rõ cessat. siquidẽ
tp̃r ꝯtr̃actus de iinorib usinis
petendis comienit. postea auc̃ ẽ
se debitor p̃staturum maiores re¬
ꝓm̃isit non põt idĩ tata tetencio
pignoris. qm̃ eo tp̃r quo ĩstrumẽ¬
ta emitecebant non ꝯuem̃it ut ꝑi¬
gnus etiam ad hanc adieccionẽ
pulatir petentem. si ꝑbetur ꝑ cer¬
tosannos minores postea ꝯsecutꝰ.
utilis ẽ p̾actͥi excepco. scd̃m ꝙ tu¬
ericãm potestis eciam adũsus def¬
ensores cuutatis maiores peten¬
tes excauciorie. si ꝓbau̾is sẽꝑ quĩ¬
cinices amitam pupilloꝵ ur̃orũ
que maiores cauerat dependisse
m̃ꝑ. ant̃. Sicreditricique
ex causa pignoris obligatam sibi
rentenet pecuniam debitamcũ

Expanded text:
 Honoratae. Per retentionem pignoris usuras servari posse, de quibus praestandis convenit, licet stipulatio interposita non sit, merito constitutum est et rationem habet, cum pignora condicione pacti etiam usuris obstricta sint. Sed enim in causa de qua agis haec ratio cessat, si quidem tempore contractus de minoribus usuris petendis convenit, postea autem, cum se debitor praestaturum maiores repromisit, non potest videri rata retentio pignoris, quando eo tempore, quo instrumenta emittebantur, non convenerit, ut pignus etiam ad hanc adiectionem pulatu petentem, si probetur per certos annos minores postea consecutus, utilis est pacti exceptio. secundum quod tueri causam potestis etiam adversus defensores civitatis maiores petentes ex cautione, si probaveritis semper quincunces amitam pupillorum vestrorum, quae maiores caverat, rependissemiliti. Si creditrici, quae ex causa pignoris obligatam sibi rem tenet, pecuniam debitam cum
Abbreviated transcription (Latin):
hac lege phibiti maiores usuras stip¬
ulari anios medios fubicnit. quib ħ̾
non ita int̃ocm̃ ẽ resecantes. iubemꝰ
siquid tale fĩt atemptatum ita usu¬
qui alium int̃pofuit. stipulatus friss.¬
in quo casu eciam sacram̃ti illationẽ
locum hr̃e sancimꝰ.
iam statiumus prauam quorumdã
infpretacionem penitus remouẽtes
ibemꝰ eciam eos quiante eand̾ sanc¬
tionem ampliores qm̃ statute surit
usuras stipislati sũt admod̃ eadem
sancione taxatumex ip̃i lacionis eiꝰ
suas mod̾an acciones illꝰ scticet tp̃rᷤᷤ
qd̃ ante eandem flipxit legem ꝓteno¬
re stipilacõnis u̾furas eẜatturos cur¬
sum insiꝑꝑ usurarum ultra duplũ
minime ꝓcedẽ concedimꝰ nec si pi
orumnoccasione q̃dam uetẽ leges er
ultra duplum ufuras exigi ꝑmite

Expanded text:
tipulari alios medios subiciunt, quibus hoc non ita interdictum est, resecantes iubemus, si quid tale fuerit attemptatum, ita compuqui alium interposuit fuisset stipulatus: in quo casu sacramenti etiam illationem locum habere sancimus. iam statuimus, pravam quorundam interpretationem penitus removentes iubemus etiam eos, qui ante eandem sanctionem ampliores quam statutae sunt usuras stipulati sunt, ad modum eadem sanctione taxatum ex tempore lationis eius suas moderari actiones, illius scilicet temporis, quod ante eandem fluxit legem, pro tenore stipulationis usuras exacturos. Cursum insuper usurarum ultra duplum minime procedere concedimus, nec si pigorum occasione quaedam veteres leges et ultra duplum usuras exigi pe
Abbreviated transcription (Latin):
ones obiciuibemus ficã exqua
conpeniatur nquidasit m̃mulas
ambagib innodara s ꝑossit uadi¬
tifacilẽm exitum suip̃stare. satis
erã miserabile ẽ post muita forte
nemiam certo ⁊ ĩdubitato debito
imoratoriis ambagibus spẽ con¬
dempnacionis excludi. ħ iraq ui
admitendas conpensaciones exi¬
stant. nec eas molliammno fusci¬
piant. s inrestricto utentes sñu¬
enernt eas maiorem exposcere
indaginem eas quid̾ alii iudicio

Expanded text:
ones obici iubemus, si causa ex qua compensatur liquida sit et non multis ambagibus innodata, sed possit iudici facilem exitum sui praestare. satis enim miserabile est post multa forte nem iam certo et indubitato debito et moratoriis ambagibus spem condemnationis excludi. hoc itaque admittendas compensationes existant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes, si invenerint eas maiorem et ampliorem exposcere indaginem, eas quidem alii iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
inquocumq cont̾etu uili uł marimo
stipitani. sllos u̾o qu ergastiis p̃ftint is
aliqm̃ licitam neptexionem g̾unt
usq ad bessem centesne suam stipia¬
cionem mod̾ari. intraieticus aut̃ cc̃ti¬
bus. uł spẽtum fenori daciombus tis
ad centesumam m̃imõ licẽ stipulati n¬
ec eam excedẽ licet uet̃bus legbut ħ
erat concesfumi cetõsauten honĩes
om̃i dimidiam tm̃ mõ centesime
bus mulo mõ amptiari ĩquib ⁊̃ citͣ
stipłacionem usute eͣxgi solentnec
licea iudici memoratã auge taxatiõẽ
occasionene cõsuetudirs ĩ retcio¬
ne obtinentis. ¶ siquis autẽ aliqͥd
ccͣ modum huiꝰ fecĩt constituciomiᷤ.
mullam penitus de suꝑfluo hãt accio¬
nemꝰ. s ⁊ si accepat. insorteniħ inputa¬
re conpenetur. int̾oita licentra credi¬
torib expecumnis fenoridardis atiꝙͥ

Expanded text:
quocumque contractu vili vel maximo stipulari: illos vero, qui ergasteriis praesunt vel aliquam licitam negotiationem gerunt, usque ad bessem centesimae suam stipulationem moderari: in traiecticiis autem contractibus vel specierum fenori dationibus usque ad centesimam tantummodo licere stipulari nec eam excedere, licet veteribus legibus hoc erat concessum: ceteros autem omnes homines dimidiam tantummodo centesimae bus nullo modo ampliari, in quibus citra stipulationem usurae exigi solent. Nec liceat iudici memoratam augere taxationem occasione consuetudinis in regione obtinentis. Si quis autem aliquid contra modum huius fecerit constitutionis, nullam penitus de superfluo habeat actionem, sed et si acceperit, in sortem hoc imputare compelletur, interdicta licentia credit
Abbreviated transcription (Latin):
mutuo acͣceptam abaliis erogasti. mãdac
accione ꝓ sorte ⁊ usuris potes epermi de
salario qd ꝓmisit ap̃side ꝓuincie cogͥ¬
cio p̃bebitur.
pecumam patrem tuum ex soluisse ꝓ¬
ponas habes mandatiaccioneni quã
non solum pecuniam ẜ ⁊̃pignora in
obligacionem deducta conseqͥ¬
tibi sĩn iuris constituto accionem ad¬
ũsus debitores suos mandauit pot¬
ut ip̃e p̃sẽs adũsus eos reiͥntegra ex¬
piri siquid itaq ap̃ iudicem ab eo qͥc¬

Expanded text:
mutuo acceptam erogasti, mandati actione pro sorte et usuris potes experiri: de salario quod promisit a praeside provinciae cognitio praebebitur. pecuniam patrem tuum exsolvisse proponas, habes mandati actionem, qua non solum pecuniam, sed etiam pignora in obligationem eam deducta potetibi sui iuris constituto actionem adversus debitores suos mandavit, potuit ipse praesens adversus eos re integra experiri. si quid itaque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
iantur qd eciara intraienits ier¬
uanoporter cmeoitori scilicer accioe
utssi aderaccionem earumnon adũ¬
sus deditoremnti forte eas receꝑit. s
ul condra depositarum ui ip̃as conpe
ictipetimie phibent. mandaroribus
ociaminł fideiussorib subuentum e.
fuis q mandator uł fideunsor conuẽ

Expanded text:
lvatur. Quod etiam in traiecticiis servari oportet. Creditori scilicet actione utili ad exactionem earum non adversus debitorem, nisi forte eas receperit, sed vel contra depositarium vel ipsas competigi pecuniae prohibent, mandatoribus etiam vel fideiussoribus subventum est: quibus quasi mandator vel fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
maior aio constituta negcĩa quea
teꝑtorent gessent cumomnemdin¬
gentiam pienare deb̾at ustas recinu¬
e tue qmadmmnistrasse fuĩt compba¬
taprestare conpesti potest.

Expanded text:
maior annis constituta negotia quae ad te pertinent gesserit, cum omnem diligentiam praestare debeat, usuras pecuniae tuae, quam administrasse fuerit comprobata, praestare compelli potest.
Abbreviated transcription (Latin):
precedente ꝓmissio nsurarum recte
fcã ꝓhibetur lioet instruñto con¬
scripta noͣn sit tñ rure obtimo:¬
emptor cui possessio rei trãdita est.
sip̃cium uenditori non obtułit.
quãius pecunam obsigatam in
depoĩti causa habiĩt. equitatis
racione prestare cogetur

Expanded text:
praecedente promissio usurarum recte facta probetur, licet instrumento conscripta non sit, tamen iure optimoemptor, cui possessio rei tradita est, si pretium venditori non obtulerit, quamvis pecuniam obsignatam in depositi causa habuerit, aequitatis ratione praestare cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
itutores pupillis officio
uagitratusurgente nominastis
ac ꝓ his pplonus prumpili pecum¬
am iofuntis. suꝑsticiosamgitis so¬
mctudinem ne ab ip̃is coruente
hant eio iputare nimime poss
titatem dedisse ꝓbetur.
emułaccipe creditore nolente osfes.
⁊ consignatun deponens. de pigno¬
nbus agere põtes.
empmum publicanum pensiraci¬
onim debueras nomine conpen¬
sat otib nch peteturũ: posteamu¬
trano scupsisti rẽdditis que uenãt
ĩ conpensacionem non indebii so¬
niti repeticio s añ debiti conpetit

Expanded text:
tutores pupillis officio magistratus urguente nominastis ac pro his propter onus primipili pecuniam solvistis, superstitiosam geritis sollicitudinem, ne ab ipsis conventi hanc eis imputare minime possititatem dedisse probeturvel accipere creditore nolente offerens et consignatum deponens de pignoribus agere potes.lemnium publicarum pensitationum debueras nomine, compensaturo tibi nihil petiturum postea Muciano scripsisti, redditis quae venerant in compensationem non indebiti soluti repetitio, sed ante debiti competit
Abbreviated transcription (Latin):
cib que nanis continebat fiscumocc¬
upasse  amissarum m̃trum detimẽ¬
tum qd non ex marine tempestatis
discrumne. s exp̃cipiti auaritia ⁊ in¬
ciussi debitoris audacia accidisse asseñ¬
atur ad scrsbitibi iitis publici racio

Expanded text:
cibus quae navis continebat fiscum occcibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avaritia et incivili debitoris audacia accidisse adseveratur, adscribi tibi iuris publici ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtissima lege diffimmꝰ nullo mõ lic̃e
cindam isuras pt̃iti uł futuri cp̃ris
insortem redige ⁊ earum itm̃ uturas
stipłati. s ħ ⁊ si fuĩt fubsecutum ufuraᷤ
quid̃ semꝑusuras mañe ⁊ nustum
aliarumusurarum ĩcrem̃tum senti¬
reᷤ. sorti autemantiq̃ tm̃mõ ĩcremẽ¬
tumusuratum accedere: te nautico
tamdn lib̾am eẽ ab obseruacione co¬
mumumusurarum am̃diunauis
ad portum apileenitianifestum ẽ¬
d̃.aã. ¶um dicas te pecumam
ea lege dedisse ut insacra tirbe tibire¬
ꝑtinuisse ꝓfitearis non dubium est
pecine credite ultra licitum teusu¬
ras exig̾e non posse
d̃.aã. Cum pponas tenaticum fenꝰ
ea condicione dedisse. ut post naiig¬
nuni qd̃ mnaffricam dirigi dẽbitor ad¬
seũabat. ĩsalonitanori portũ na¬
ue delata. fenebris pecuma tibi redcẽt᷑
ita ut naingiidum taxat qd̃ maffri¬
cam destinadatur ꝑicłm susciperes
per q uicium debitoris nec loco qͥdẽ
nauigii seruato. Alicitis conꝑatis mer¬

Expanded text:
tissima lege definimus nullo modo licere cuidam usuras praeteriti vel futuri temporis in sortem redigere et earum iterum usuras stipulari, sed, si hoc fuerit subsecutum, usuras quidem semper usuras manere et nullum aliarum usurarum incrementum sentire, sorti autem antiquae tantummodo incrementum usurarum accedere. PP. tamdiu liberam esse ab observatione communium usurarum, quamdiu navis ad portum appulerit, manifestum eae. Cum dicas pecuniam te ea lege dedisse, ut in sacra urbe tibi repertinuisse profitearis, non dubium est pecuniae creditae ultra licitum te usuras exigere non posseae. Cum proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in Africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mer
Abbreviated transcription (Latin):
miumꝗ qudem que tederosune¬
Recu adueriano tuo diciont ree¬
sidua pecuna que exconduccione
tebebatur soluta ea recrpes. fud od̾
plasuerat inplesti seq̃strempotos
suseum exquo tundum condipas
siomine qd̃ ex conictu ħ debebatiꝑr

Expanded text:
menta quidem, quae te deposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat implesti, sequestrem potes rsus eum a quo fundum conduxeras, si omne quod ex hoc contractu debebatur
Abbreviated transcription (Latin):
int. qd si postior uir sine hbis exexeodẽ
mino sisceptis decessit qmoy abeo ex
sponsaliui largitate uxor fm̃t consecuta
deceatur admatñas sane uemens łex¬
ħ ułexquolib aliotitulo faciattes
om̃is postĩtai exquotũq suscepta ui
uoꝓ debita sibi porcione ałputamatͤ
niiiontanea largitate ns ꝑtestam̃tũei
fiñt collata possideat nosem̃ hac legre
to p̃cipuũ custodiendum tecreuumi¬
patĩ suor sposstitis facisldates retin
censemꝰ quocumq casu constitucione
añ hanc legem młierẽ nib̾is cõib mor¬
temarit mino dissoluto qir debons
matiti ad eam deuotuta funt suare
morte młiers mñio dissoluto coĩbus

Expanded text:
it. Quod si posterior vir sine liberis ex eodem matrimonio susceptis decesserit, quidquid ab eo ex sponsalium largitate uxor fuerit consecutdoceatur. Ad maternas sane veniens ve ex quodlibet alio titulo facultates omnis posteritas ex quocumque suscepta viro pro debita sibi portione, ut a matre vel spontanea largitate vel per testamentum eius fuerit collata, possideat. Nos enim hac lege id praecipue custodiendum esse decrevimupatrum suorum spoaliter, quoquo casu constitutiones ante hanc legem mulierem liberis communibus, morte mariti matrimonio dissoluto, quae de bonis mariti ad eam devoluta sunt servare or
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt sine dubio p̃ponendis. ¶ si uõ lib̾¬
oꝵ suoꝵ affeccione seruata. pater matue
adalias nupcias migrare nolu̾it neq uir
his que de bonis utoris ad setnͣseunt. neq
nssier reb que ex sub̾a mariti ad seꝑuene¬
tint ꝓsuo arbitrio titrisseas nende̾ aur
quocumq uire ułmodo eas alienare łpi
gnoris iure siue ypotece si uolũmt oblig¬
are ur pote dm̃ earum ꝓhibebũt᷑. extan¬
tes aue̾ res p̃dictas si non fuĩnt alienate
siue ꝯsũptens supoĩte licebit lib̾is uend¬
cassu pat̾ dotem mat̃ añ nupcias donaci¬
ones nłalias res ad seexaltã ꝑte deuoluta
faiisutnꝰq sexꝰ seruare p̃cepti fũt siq̃m

Expanded text:
ti sunt, sine dubio praeponendis. Sin vero libeti sunt, sine dubio praeponendis. Sin vero liberorum suorum adfectione servata pater materve ad alias nuptias migrare noluerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad se transeunt, neque mulier rebus, quae ex substantia mariti ad se pervenerint, pro suo arbitrio uti vel eas vendere aut quocumque iure vel modo eas alienare vel pignoris iure sive hypothecae  si voluerint obligare, utpote domini earum, prohibebuntur. Extantes autem praedictas res, si non fuerint alienatae sive consumptae vel suppositae, licebit liberis vindcasibus pater dotem, mater ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas fi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽẽ ꝓsperit. his reb mobitĩb uti frmmi¬
̃ easdẽq dãre łmutuo obligare łuendẽ łex
his max̃ime lib̾i ad quirentes possĩt mat̾¬
no asfectm sine suo incomodo suire ¶fĩ
aũt utraq pars p̃dictam fidĩ uissionem:
dissimulau̾̃it aut forte offerre nequiũnt
hecd̾ res ap̃ młerem usq indiem inte fue
manebunt. ¶ omib indeli hnd̾ marital¬
ib facultatib hiseciam quas hñt habitur¬
aue ẽ tanqͣm siuire pͥignori suħ potece
suppoĩte sint sr̃ eademante nupcias dona¬
cione iss reb aliis ad eam ex mariti fuba
deuointis ex eodie quo heed̾ resad eamꝑ
uen̾int libis obligatis ut siquis post tradi¬
tas marrius detentas ab ea res fiita ꝯtigit
cont̾ctum aliq̃m cumead̾ mistiere inie¬
rit que se repetitis nupciis copulauĩt in
beatur. lib̃is qui ex eod̾ mĩo ꝓcreatisunt.¬
⁊ nepotib neptib nequi ex his libis geni¬

Expanded text:
dum esse perspexerit, his rebus mobilibus uti fruidum esse perspexerit, his rebus mobilibus uti frui easdemque dare mutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servire. Sin autem utraque pars praedictam fideiussionem dissimulaverit aut forte offerre nequiverit, eaedem res apud mulierem usque in diem vitae suae manebunt. Omnibus videlicet isdem maritalibus facultatibus, his etiam, quas habet habiturave est, tamquam si iure pignoris vel hypothecae suppositae sint, super eadem ante nuptias donatione vel rebus aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo eaedem res ad eam pervenerint, liberis obligatis, ut, si quis post traditas matri vel detentas ab ea res  si ita contigerit contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, ibeatur, liberis, qui ex eodem matrimonet nepotibus neptibusve, qui ex his liberis geni
Abbreviated transcription (Latin):
sti p̃tu extimatione habita ꝑ eos quos
utraq pars elegint arbitros irdicato
it̃poito sacͣmento simili mõ ufum
fructum hãt siidoneam fide ins¬
sionem p̃bint qd̾ easd̾ ies mobiles ł ear̃
p̃cium filiis ⁊ filiab ex eod̾ mmo ꝓcieatĩ¬
us post mortem eoꝵ nȩpotib ⁊ nepͣtibꝰ ex
una suꝑstite mori contigit scd̾m legũ
modum testitiratuł certe si fidĩnssionẽ
idoneam p̃staie distuł̾it atq nequrũit
p̃dicte res mobiles necdum matu anb̾¬
istradite ap̃ eosd̃ manebũt. solute ño:
eldẽ matiruł ab ead̾ matre detente resti¬
trrantur libis si tm̃ abhis fid̾i ussio ido¬
nea matri fũt oblata quacaũi deb qd̃
bilnim ns p̃cio quo taxate sumt asurat̃
noĩe centesime ꝑtem t̾ciamanuis qmb¬
fidiuissione ħ quoq caueatur qd̾ afiliis
fatab q ⁊ ex his genitis hbis si añ eandẽ
matrem om̃s eos obire contigĩt om̃s res
pdicte mobiles scd̃m legum mod̾acionẽ
matnutad eand̾ luictum redeat luctuo

Expanded text:
s aestimatione habita per eos, quos utraque pars elegerit, arbitros iudicaturos interposito sacramento, simili modo usum fructum habeat, si idoneam fideiussionem praebuerit, quod easdem res mobiles vel earum pretium filiis et filiabus ex eodem matvel post mortem eorum nepotibus et neptibus ex unave superstite mori contigerit, secundum legum modum restituat: Vel certe si fideiussiones idoneas praestare distulerit aut nequiverit, praedictae res mobiles necdum matri a liberis traditae apud eosdem manebunt: solutae vero eidem matri vel ab eadem detentae restituentur liberis, si tamen ab his fideiussio idonea matri fuerit oblata, qua caveri debet, quod bilium vel pretio, quo taxatae sunt, usurarum nomine centesimae partem tertiam annuis qfideiussione hoc quoque caveatur, quod a filiis filiabusque et ex his genitis liberis, si ante eandem matrem omnes eos obire contigerit, omnes res praedictae mobiles secundum legum moderationem matri, ut ad eandem lucrum redeat luctuos
Abbreviated transcription (Latin):
neq pmisfiridicis iub quo tossandã
cotitiiunt militiam nedum alienas
res conduccõnis citulo ẽẽ gub̾randas
etistimat᷑ suas mslicias suamq opmioe
anniant. exmilitib pagani ⁊ ex decoo¬
tis infarmes constitati. qd̾ post hułmi
condnccõnem qm penitus int̃diximꝰ aꝑ
crastinacõne redd̾e conplłantur scitnr¬
is⁊ ip̃is qui suas facultates p᷑ hãc legẽ
ens ad conduccõnem ꝓmisertt nr̃a ie¬
tre eor̃conamĩe molata qd nulla eis
exactio cẽgosꝯcedatur. iit quianena ap¬
retens constitutus nislitẽꝓcuratorem

Expanded text:
vel permissu iudicis, sub quo tolerandam sortiti sunt militiam : ne, dum alienas res conductionis titulo esse gubernandas existimant, suas militias suamque opinionem amittant, ex militibus pagani, ex decoratis infames constituti: et quod post huiusmodi conductionem, quam penitus interdiximus, a crastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas facultates post hanc legem eis ad conductionem permiserint nostra lege eorum conamine violata, quod nulla eis exactio contra eos concedatur, ut, qui alieni appetens constitutos militem procuratorem
Abbreviated transcription (Latin):
q mõ ꝑsonam fuit excogitata cessante
hisillud adiũgimꝰ ur mulier inhis casibꝰ
amarito ad se deuolutas scdm pͥoꝵ legũ
statura lb̃is coĩb ut pat̾nas seruare con¬
pestitur ħ ẽ ubi morte mariti dissoluto

Expanded text:
 modo fuerit excogitata, cessante His illud adiungimus, ut mulier in his casibua marito ad se devolutas secundum priorum legum statuta liberis communibus ut paternas servare compellitur  hoc est ubi morte
Abbreviated transcription (Latin):
nacionem añ nupcias uł ꝓmłiere do¬
temcredid̾it offendam. ¶ ħobsuati
p̃cipinꝰ. licet res añ nuptias donate
ut adsol fi indotẽ anstiere postea redi¬
mum auctoritatem suantur ad lbos
ꝑtine decernimꝰ iraq: definicto eoqui
eas lib̃is reseruabar exstantes ab omni
possessore nbi uendicabũt. confũptas
sbħedib eiꝰ exigent quieas fuare de¬
buerat auenandi sane ꝑobliganoist¬
o nonñe eas res que libis fuaui p̃cepte

Expanded text:
nationem ante nuptias vel pro muliere dotem crediderit offerendam. Haec observari praecipimus, licet res ante nuptias donatae, ut adsolet fieri, in dotem a muliere redinum auctoritate servantur, ad liberos pertinere decernimus. Itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat. Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis rese
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentib ⁊ descendentib ⁊ exla¬
tẽ usq ad scd̃m gradum. scili gra¬
dib seruatis. deinde p̃fũmi a fiscoi
iubemꝰ. eand̾ quoq młierẽ infamẽ
reddiram heditates ab m̃testatoł le
gͣitimas ł honorarias ñ ult̾ t̾num
gradum finimus uindicare.

Expanded text:
adscendentibus et descendentibus et ex latere usque ad secundum gradum, scilicet gradibus servatis, deinde praesumi a fisco iubemus. Eandem quoque mulierem infamem redditam hereditates ab intestato, vel legitimas vel honorarias, non ultra tertium gradum sinimus vindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. dio. ¶eminemqui fubdiciones
ronam nomũs binas uxores hr̃e posse
uulgo patet. cumi medicto p̃toris huiꝰ¬
mͦi urri infamia notatisũt quã remcon¬
petens index multam ẽẽ non patitur.¬

Expanded text:
 . Neminem, qui sub dicione sit romani nominis, binas uxores habere posse vulgo patet, cum et in edicto praetoris huiusmodi viri infamia notati sint. Quam rem competens iudex inultam esse non patietur
Abbreviated transcription (Latin):
ne mulcte nbranimauri .x. obnoxiũ
statimꝰ ⁊ cũ honore habient ꝑactam
dignitatẽ isurꝑare ꝓhibemꝰ taliscili¬
cłmpena ut si cirea honorẽ cũquoꝵ
malensus ẽ uendicandũ statuts mi

Expanded text:
ne multae librarum auri decem obnoxium statuimus et, cum honore abierit, peractam dignitatem usurpare prohibemus, tali scilicet poena, ut, si circa honorem eum, quo male usus est, vindicandum statuti
Abbreviated transcription (Latin):
couenta seruati oporret sĩ aũt̃ donacõ qͥd̃
talis fcã fit ut pote aut̃ dotali instrum̃to añ¬
cedẽte nulla pacta tastidonacione post
nuptias inserantur. te ipã iud̾atur eẽ
ħ pactum ut ⁊ scd̾m dotales conuencio¬
nes mulligant᷑ ⁊̃ intalidonacõne pacta
fuisseguenta ut equis passib utraq
ambulet. tam dos qm̃ donacio  ita tatũ
ut lem̾na constitucio q̃ fr̃ ex eq̃cione ꝑ¬
dent̃pretacione ens fecĩmisambi¬
guitatemeꝰ tollentes disparib ⁊ em̃p
accionib fcñ maioris lucripaitem ad
minorem deducendam ẽẽ censemꝰ ĩ eo

Expanded text:
conventa servari oportet Sin autem donatio quidem talis facta sit, utpote autem dotali instrumento antecedente nulla pacta tali donationi post nuptias inserantur, re ipsa videatur esse hoc pactum, et secundum dotales conventiones intellegantur et in tali donatione pacta fuisse conventa, ut aequis passibus utraque ambulet tam dos quam donatio. Ita tamen, ut leoniana constitutio, quae super exaequatione pde interpretatione eius fecimus ambiguitatem eius tollentes: disparibus etenim pactionibus factis maiorem lucri partem ad minorem deducendam esse censemus, ut eodem