comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sen aliis ꝓsonis intestam̃to. si¬
ue codicillolegau̾it. fiderne
cominiserit. aut ꝓ hr̃ditatem
reliquerit. mullam fiscus nr̃. ł
alia ꝓsonalicenciamhãt iur¬
giorumnec iudicium subeat.
da his quib accõnes uł regli¬
tigiose relicte sunt. candemli¬
temp̃ihr̃des ꝑagant suarum
actõnumpiculo ẽa quelitigio¬
sa relicta fuerant uendicantes.
qd̾ ⁊ de ꝙỹro g rͣap hi pͥlacet ut
h̾rdes relictorum fisco uł aliis ꝓ¬
souis pͥsentem pecum amnum¬
ent. ⁊ iudicõ eos qͦs obnoxios ex¬
istimant ꝓseqͣntur.
mp̃r. Censenns ut si ꝯuisute
pendente uł acͤconcs uł rcs qͣs
possidet. ad alium q̃ndam cͣns¬
tułit siue scientem. siue igno¬
rantem uicio litigiosi contrac¬
tus subiacere distinctõne qua¬
damint̾ contrahentes obseruã¬
da. ut si qͦiii s̃ciens ad donacoes.
uł aduendicõnes seuad alios
contractus accesserit. cognoscat
se compellendum nõtantum
alieuauit. sut ⁊̃ alia tanta qͣnti¬
tas ab co fisciuinb inferatur.

Expanded text:
seu aliis personis in testamento sive codicillo legaverit fideive commiserit aut per hereditatem reliquerit, nullam fiscus noster vel alia persona licentiam habeat iurgiorum, nec iudicium subeat, da his, quibus actiones vel res litigiosae relictae sunt. Eandem litem ipsi heredes peragant, suarum actionum periculo ea quae litigiosa relicta fuerant vindicantes. Quod et de chirographis placet, ut heredes relictorum fisco vel aliis personis praesentem pecuniam numerent et iudicio eos, quos obnoxios existimant, persequantur.p. Censemus, ut, si quis lite pendente vel actiones vel res quas possidet ad alium quendam transtulerit sive scientem sive ignorantem, vitio litigiosi contractus subiacere: distinctione quadam inter contrahentes observanda, ut, si quis sciens vel ad venditiones vel donationes seu ad alios contractus accesserit, cognoscat se compellendum non tantumalienavit, sed ut etiam alia tanta quantitas ab eo fisci viribus inferatur:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nuda pollicitacõnese¬
cundum ea q̃ se constitutast̃.
ad pͥstanda ea q̃ ꝓmiserat urge
pactum fecent qnͣti ea res ⁊ tͥ da¬
ri stipulanti adu̾sariumtuum
ꝓmi̾sse ꝓponas. huius ĩ obliga¬
cõnis post motamlitem exsti¬
tisse condicõem. ⁊ eius summe

Expanded text:
. Nuda pollicitatione secundum ea, quae saepe constituta sunt, ad praestanda quae promiserat urguepactum fecerit, quanti ea res est, tibi dari stipulanti adversarium tuum promisisse proponas, huius etiam obligationis post motam litem extitisse condicionem et eius
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r. Sicum tuam pecuni¬
amcrederes accommodato
nomine niliani stipulacõ ĩ
ꝓsonam absentis directa ÷
cõne u̾borum intelligis super¬
fuisse tͥ rei contracte obligacõ¬
nẽm. ac pp̃ea. si pecuniam a
debitore cuo niliamis exẽgit.
eamq. soluccẽnrat᷑am hũs¬

Expanded text:
iano. Si, cum tuam pecuniam crederes accommodato nomine Iuliani, stipulatio in personam eius absentis directa est, conceptione, intellegis superfuisse tibi rei contractae obligationem. Ac propterea si pecuniam a debitore tuo Iulianus exegit eamq
Abbreviated transcription (Latin):
tractib iͥueciam in donacõ¬
nib porrigenda. ut uera esti¬
macõne facta cump̾ciidona¬
cõ nonẽ rem ad alium tͣnsfe¬
rens mulctetur. Ommbin¬
strumentis que suꝑhce con.¬
stituuntur millamumop.¬
tinentib s exceptis uidelicet

Expanded text:
tractibus, verum etiam in donationibus porrigenda, ut vera aestimatione facta, cum pretii datio non est, rem ad alium transferens multetur: omnibus instrumentis, quae super hoc constituuntur, nullam vim obtinentibus. Exceptis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
libeno inserist adiec¬
tum nõ sit supulat᷑u
ẽẽ eum cui cauebaturemñ
sir᷑es iut̾ pͥsentes gesta ÷ cre¬
dendum est pͥcedentenstipu¬
lacc̃emuo ce spondentis secu

Expanded text:
libello inseruisti, additum non sit stipulatum esse eum cui cavebatur, tamen si res inter praesentes gesta est, credendum est praecedente stipulatione vocem spondentis secu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Si ex maĩore debiti qnͣti¬
cate miortͥ soluta ÷ noc lbera¬
cõnes debitori tuo p̾sticistipetͥe
qd̾ nõ comꝓbatur redditum ce̾
excepocẽm pactireplicacõne tua
adiuuans cuamintencõemini¬
nime ꝓhiberis.
dem. Prescͥpoc̃em ꝑemptori¬
aniqͣmante coutestari sufficĩt
õmissam priusqm sĩa feratur
obicere qñdoͣ icet.
Dem. Si quidem intencionẽ
actoris ꝓbõne ceficere confidis.
mula tͥ defensio nectia est ꝯiu̾o
de hac confitendo excepcõnete
munitum asseueres. dehactã¬
tum agicomienit. Namsieiam
deintencione dubitas hĩta excep¬

Expanded text:
e. Si ex maiore debiti quantitate minor tibi soluta est nec liberationem debitori tuo praestitisti, petere quod non probatur redditum, contra exceptionem pacti replicatione tuam adiuvans intentionem, minime prohiberis.. Praescriptionem peremptoriam, quam ante contestari sufficit, vel omissam, priusquam sententia feratur, obicere quandoque licet.. Si quidem intentionem actoris probatione deficere confidis, nulla tibi defensio necessaria est. si vero de hac confitendo exceptione te munitum adseveres, de hac tantum agi convenit. nam si etiam de intentione dubitas, hab
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. H on erceptõnib acto¬
res quib reis auxilium tribui¬
curceitis ex cansis. si replicacõ¬
nib suamintencõem si qͣmha¬
reus principał integro manẽ¬
testatumumitꝰ ÷ constat.

Expanded text:
e. Non exceptionibus actores, quibus reis auxilium tribuitur certis ex causis, sed replicationibus suam intentionem, si quam hareus principalis integro manente statu munitus est, constat.
Abbreviated transcription (Latin):
nonuase. reliqͣmu̾o qnͣtita¬
demq̃ intͣ legis c̾minos consti¬
tuta ⁊ insuo robore ꝑdurare.
qͣmullo penit᷑ alio adiectos
credati:. exceptis donacõni¬
causas pessimas ꝓcedunt.
qͣnmimꝑiales quidem do¬
nacões m̾ito indignansub
tam arecro principib qͣma
nob̾sancditu ⁊ s firinam
hĩe ꝓpriam maiestatem. ali
au̾oq̃ ad pictatem respiciũt.
fuminam ⁊ sine monum̃tis
ẽẽ ualidas censemus. ¶Hisin¬
super andenupcias donacõi¬
b õminadultas minoressi
iuris coustitutas cuiuscum
simime ꝓcedunt. secundũ¬

Expanded text:
e reliquam vero quantitatem quae intra legis terminos constituta est in suo robore perdurare, quasi nullo penitus alio adiecto, sed credatur. 1a . Exceptis donationicausas piissimas procedunt: quarum imperiales quidem donationes merito intam a retro principibus quam a nobis sancitum est, sed firmam habere propriam maiestatem: alias vero, quae ad pietatem respiciunt, ummam et sine monumentis esse validas censemus. His insuper ante nuptias donationibus, quae in adultas minores sui iuris constitutas cuiuscumque summae procedunt, secundu
Abbreviated transcription (Latin):
fensorem seu magratꝰ alia¬
rum ciuitatum. ułmaliis
quibubet locis p̾t̾ memora¬
tum iudicium insimuiare. sci¬
entibtam his qui ad huins¬
modinsuacõem peruene¬
rint qmͣ his qui eam suscepe¬
rint. nec nõ cabellionib qui¬
cumq cestimonium nõ im

Expanded text:
fensores seu magistratus aliarum civitatum vel in aliis quibuslibet locis praeter memoratum iudicium insinuare: scientibus tam his qui ad huiuscemodi insinuationem pervenerint quam his qui eam susceperint nec non tabellionibus, quicumque testimonium suum non in
Abbreviated transcription (Latin):
Cumgͥ n̾euberos quidem ac
parentes lex nr̃a ab actorum
confectione secernat. id qd̾ ne¬
cessariosuꝑ donacõuib apd̾
acta conficiendis iam pͥdem
statimmis imiisosteneat. geᷤᷤ¬
ta autem conficisuꝑ rebreti¬
am aubicollatis ubiemnq
fufficit.
map̃r. Quisquisrem aliom
uel uendendo nsumfructũ
eius retim̾it ⁊̃ sistipulatꝰ nõ
fint eam continuo tradidisse
credati. nec quidem ampliꝰ
requiratur quo magisuidea¬
doidemsit in his causisusimi¬
fructim retinere qd̾ cradere.

Expanded text:
ur ne liberos quidem ac parentes lex nostra ab actorum confectione secernat, id, quod necessario super donationibus apud acta conficiendis iam pridem statuimus, universos teneat. Gesta autem confici super rebus etiam alibi collocatis ubicumque sufficit.quis rem aliquam tem dando usumfructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, nec quid amplius requiratur, quo magis videado idem sit in his causis usumfructum retinere, quod tradere.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Iuhac sacratissimaur¬
re conscͥpte donacõnes ubiẽz
poitarimrerum ap̾ magistẽ
census insimientur. iualuis uo
ciuitatib siue absens smpre¬
sens rector ꝓuincie sit. sine ea¬
deuiciuitas hat magr̃atus. si
nenõhat. ⁊ defensor tantũmo¬
dosit. conatorimhãt liberta¬
ubicimiq põitarum. siuiap̾
moderatorem cuius libet pro¬
defensoremcuiuscumq ciui¬
tatis ꝓut mali̾it publicare.
ũsita ⁊÷ inuoluntate donan¬
tis ita esliceat donacõemsuã
ap̾ c̃mcumq ex memoratis
uoli̾it intimare. ⁊ donacõeꝰ
que indiu̾sis ꝓuincus ⁊ ciuita¬
tib ap̃ qmlib ex p̾dcĩs fu̾rt
ip̃r. In donacõnib q̃ ac¬
tis insinuantur nõ ẽẽ neces¬
r̃ium iudicamus uicinosuł
alios cestes adhibere. nanisr̃¬
fliuim ÷ pͥuacumtestimoni¬
incumpublicamom̃tasuf¬
ficiant. iͥi ĩ ulas donacões
qͣs gestis nõ ÷ uocess armalle

Expanded text:
In hac sacratissima urbe conscriptae donationes ubicumque positarum rerum apud magistrum census insinuentur. In aliis vero civitatibus, sive absens sive praesens rector provinciae sit, sive eadem civitas habeat magistratus sive non habeat et defensor tantummodo sit, donator habeat liberaubicumque positarum sive apud moderatorem cuiuslibet prodefensorem cuiuscumque civitatis prout maluerit publicare: est in voluntate donantis, ita ei liceat donationem suam apud quemcumque ex memoratis voluerit intimare. Et hae donationes, quae in diversis provinciis et civitati. In donationibus, quae actis insinuantur, non esse necessarium iudicamus vicinos vel alios testes adhibere: nam superfluum est privatum testimonium, cum publica monumenta sufficiant. Verum et alias donationes, quas gestis no
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente actoꝵ cestificacõ¬
neconficiantim qd̾ uł maxi¬
me int̾ necessarias comie¬
tissimas ꝑsonas conuentt
custodiri. si quidẽ clamdes¬
tinis. ac domesticis fraudib
facile quid uis ꝓ negocuoꝑ¬

Expanded text:
actorum testificatione conficiantur. Quod vel maxime inter necessarias coniunctissimasque personas convenit custodiri, si quidem clandestinis ac domesticis fraudibus facile quidvis pro nego
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Illam subtilem obs¬
donacõnis cỹtulo cessionis ac¬
cõnum accipientes. nõ alit̾
eas suis cnsitt̾e hr̃dibpot¬
ant. nͥlidem ex hiscontestati
norescͥpto metuissent. Nam
siẽuendicõnis c̃tulocessas
accõnes ⁊̃ aude litis contesta¬
citim suuili modo ⁊ donatas
ad eos tnferrinolumisl nul¬
la concestacõ factauł petita
sit qd̃ ⁊ inꝓcuratore constitu¬
endo admonendas easdemces¬
sas accõnes. Simiłr obsu̾an¬
dumerit. ut minime quisim¬
pediatur ꝓcuratorem cessaꝵ
tum ꝑsonis locum hre cense
cuis huiusmodipersonis ue¬
cͥaiura suꝑ hisdem cessionib
poĩta seruan concedimus.
dem. Sauctimus omnem
donacõem sine comiminem
siue ante nuptias factamus:
ad trecentos solidos cimłatã.
nõ indig̾e moninũtis. s com¬
munem fortimamhĩeut nõ
us ad ducentorusolidoꝵ
summamceneat. s in huius¬
modiobsu̾acõe similes sut.
tam commumes. si qiuid au¬

Expanded text:
. Illam subtilem obsdonationis titulo cessiones actionum accipientes non aliter eas suis transmittere heredibus poterant, nisi litem ex his contestati no rescripto meruissent. Nam sicut venditionis titulo cessas actiones etiam ante litis contestatitur, simili modo et donatas ad eos transferri volumus, licet nulla contestatio vel facta vel petita sit Quod et in procuratore constituendo ad movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut minime quis impediatur procuratorem cessarutum personis locum habere centuis huiusmodi personis vetera iura super hisdem cessionibus posita servari concedimus.. Sancimus omnem donationem sive communem sive ante nuptias factam usque ad trecentos solidos cumulatam non indigere monumentis, sed communem fortunam habere, ut non usque ad ducentorum solidorum summam teneat, sed in huiusmodi observatione similes sint tam communes quam an
Abbreviated transcription (Latin):
nepos. ꝓueptis. de ascendẽ¬
tib autem pater. mater. a¬
uiis. auia de latere: frater.
soror. patruus. aiuita: testã¬
ꝓ uiris ac legum ꝙ uolu̾it ar¬
bitͥo relinqͣt qͣs suocedere mi¬
ꝑ iał p̾cepti tenore in audaui¬
mus. itatam̃ ut ab heredita¬
te defuncti penit᷑ arceatur..
.¶Si quis ex his qͦs memo¬
raiumus in contrahendis in¬
cestis nuptiis consuium inis¬
se monstrabr̃. Successor aut̃
in locum illius qui post eum
gradum ꝓrimus inuenitur.
ea sane que de uiris cauim̃. ⁊¬
de feminis q̃ pͥdcorum sese ꝯ¬
sortiis commaculau̾int custo¬
diantur memoratis u̾oꝑso¬
sonis nõ extantib fisco nrõ lo¬
cus paceat.

Expanded text:
nepos proneptis, de ascendentibus pater mater avus avia, de latere frater soror patruus amita. Testant arbitrio relinquat, quas succedere imperialis praecepti tenore mandavimus: ita tamen, ut hereditate defuncti penitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contrahendis incestis nuptiis consilium inisse monstrabitur, successuro in locum illius, qui post eum gradum proximus invenitur. Ea sane, quae de viris cavimus, etiam de feminis, quae praedictorum sese consortiis commaculaverint, custodiantur. Memoratis vero personis non extantibus fisco locus pateat.
Abbreviated transcription (Latin):
comibium salubi¬
me sublatum est:
circumueniri reusti¬
citatis ⁊ imꝑiciẽ uela¬
mtis non oportet.
mu̾io tuo iunctam suggeris
post liberos susceptos curato¬
rem prẽm tuum datum q̃m
contendis nec te in potate ha¬
buisse cuui rite contractum
m̾m̾. ex post fc̃o uiciari nõ po¬
tuit iustam int̾pretatõem ie¬
tucre nõ debes. ne lib̾i qͦs hab̾es
nõ ex iusto m̾m̾io. susceptiui¬
deantur. iit autẽ omnes seru¬
pulus auferãtur insistere pa¬
ter tuus debet. nec nõ ⁊ uxor tua
ut alius loco eius detur. habe¬
bit enim facultatem repetẽ¬
de racõnis negõrum gestoꝵ
ab eo qui fuit substitutus.

Expanded text:
conubium saluberrime sublatum est, circumveniri rusticitatis et imperitiae velamentis non oportet. trimonio tuo iunctam suggeris, post liberos susceptos curatorem patrem tuum datum, quem contendis nec te in potestate habuisse: cum rite contractum matrimonium ex post facto vitiari non potuerit, iusta interpretatione metuere non debes, ne liberi quos habetis non ex iusto matrimonio suscepti videantur. Ut autem omnis scrupulus auferatur, insistere pater tuus debet nec non et uxor tua, ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae rationis negotiorum gestorum ab eo qui fuerit substitutus.
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias forte contraxit. nich̾
de codemmatͥmono siũ aude
nuptias conacum siue dem¬
ceps quoquo modo fu̾it con¬
sequatur. ¶ Idq cotum ꝙ
ab alternis lib̾alitate in alte¬
rum ꝓcesserit ut indigno in¬
digna ue sublatum fisco utn¬
dicari sancimus. exceptis cã
feminis qm uiris qui aut er¬
rore acrissimo nõ affectatosi¬
mulato ueneq ex causa uili
aut etatis lubrico lapsi. qͦsta¬
mẽ ita deiimilegis nr̃e laq̃¬
is eximi placuit. si aut errore
comꝑto auc ubi ad legitimos
ꝑuen̾int annos comunctonẽ
huiuscemodi sine ulla pro
cendi uł duab sororib con¬
iungendi penitꝰ lñam sum¬
mouemus. nec dissoluto qͦẽ¬
mp̃r.s Si quis incesti ueti¬
tiq iugii se se nuptiis simes¬
cau̾it ꝓprias qmidiu uixit ce¬
ueat facuitates. si ueq uxo¬
rem neq filios ex ea editos ha

Expanded text:
nuptias forte contraxerit, nihil ex eodem matrimonio, sive ante nuptias donatum sive deinceps quoquo modo datum fuerit, consequatur, idque totum, quod ab alterius liberalitate in alterum processerit, ut indigno indignaeve sublatum fisco vindicari sancimus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctionem huiuscemodi sine ulla recrcendi vel duabus sororibus coniungendi penitus licentiam submovemus, nec dissoluto q. Si quis incesti vetitique coniugii sese nuptiis funestavit, proprias quamdiu vixerit teneat facultates, sed neque uxorem neque filios ex ea editos ha
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Licet quidam egyp¬
tiorum id cͥcomortuoriuf
crum sibi conuges m̾i̾io
copulau̾nt. ꝙ post illorum
mortem mansisse uirgines
dicebantur. arbitrati scil ꝙ
certis logum coudictorib pla¬
cuit cum corpore nõ conne¬
u̾int nptias re nõ uideri
contractas ⁊ huuismodi co¬
nubia cunc temporis celebͣ¬
ca firmata siuit: tamen pͥ¬
senti lege sancimꝰ. siq hiuiꝰ¬
modimiptie contracte sue¬
rint earum qs contractores
⁊ ex his ꝓgeintos antiqua¬
rum legum cenori subiacͥe
nec ad exemplum egyptoꝵ
firmandas.
is uinu̾si qui nro regutur
imꝑio nou̾int temꝑandũ.
Nam rescͥpta quoq omnia
ur pragmaticas formas aũ
constitutõnes impias q̃ qui¬
brdam ꝑsonis cỹramidistẽ¬
pore ꝑmiserunt scelesto cõ¬
tub̾uio m̾m̾ii nomẽ impo¬
nere: ut fratrib filiam uł
sororis uł eam q̃ cum fratre
qͦndam nupciali iure bi¬
tauerat: uxorem legitimã
turpissimo consortõ liceret
amplecti aut ut alia huius¬
modi committerentur iuri

Expanded text:
pp. Licet quidam Aegyptiorum idcirco mortuorum fratrum sibi coniuges matrimonio copulaverint, quod post illorum mortem mansisse virgines dicebantur, arbitrati scilicet, quod certis legum conditoribus placuit, cum corpore non convenerint, nuptias re non videri contractas, et huiusmodi conubia tunc temporis celebrata firmata sunt, tamen praesenti lege sancimus, si quae huiusmodi nuptiae contractae fuerint, earumque contractores et ex his progenitos antiquarum legum tenori subiacere nec ad exemplum Aegyptiofirmandas. is universi qui nostro reguntur imperio noverint temperandum. Nam rescripta quoque omnia vel pragmaticas formas aut constitutiones impias, quae quibusdam personis tyrannidis tempore permiserunt scelesto contubernio matrimonii nomen imponere, ut fratris filiam vel sororis et eam, quae cum fratre quondam nuptiali iure habitaverat, uxorem legitimam turpissimo consortio liceret amplecti, aut ut alia huiusmodi committerentur, viri
Abbreviated transcription (Latin):
tis s etiam furiosi lib̾is ciuꝰ¬
cumes sexus possint legi¬
timas contrahere nuptia.
cam dote qͣm ante nuptiaᷤ
donatõne a curatore eoꝵ
p̾standa estimatõne cam̃
excellentissim p̾fecti urb̾.
in ꝓuinciis autẽ uirorum

Expanded text:
ntis quam furiosi liberi, cujuscunque sexus, possunt legitimas contrahere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen excellentissimi praefecti urbi, in provinciis autem
Abbreviated transcription (Latin):
captis gratis omnia ꝓcedãt
netale hominum infortu¬
pimm etiam expensarum
etͥmento p̾grauetur.
Dem. P iquis alumpnã
suam lib̾tate donau̾it. ⁊ ma¬
tͥmonio suo collocau̾it dubi¬
cabatur antiquos ap̾ utrum¬
ne hunismodi iptie legi¬
time ẽẽ uideantur. an nou.
Nos itaq uetustam ambigu¬
itateni decidentes nõ eẽ ueti
tur nupcie ⁊ nichil impĩ
neq legib contrarium nita¬
li copulatõne expectamus
qr̃ p̃dc̃as nuptias in hibendaᷤᷤ
existimau̾imꝰ. nec enim hõ
sic impius iuueniatur. ut
qͣm ab inicõ locofilie hũit
cam postea in suo collocau̾it
m̾in̾io. s ei credendum ẽ qͥ
caui ⁊ abiuicõ nõ ut filiam
educauit ⁊ lib̾tateui doirauit
⁊ dignauicẽ postea suo pu¬
tauit iu̾u̾io ea uidelicet per¬
sona omunuodo ad nupti¬
as uenire ꝓhibendas qͣm a¬
liquis siue alumpna sit si¬
ue nõ a sacroscõ suscepit.
baptisinate. cum nicħ ali

Expanded text:
capti, sed gratis omnia procedant, ne tale hominum infortunium etiam expensarum detrimento praegravetur. . Si quis alumnam suam libertate donaverit et in matrimonio suo collocaverit, dubitabatur apud antiquos, utrumne huiusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes non esse vetitur nuptiae et nihil impium neque legibus contrarium in tali copulatione spectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? nec enim homo sic impius inveniatur, ut, quam ab initio loco filiae habuit, eam postea in suo collocaverit rimonio, sed ei credendum est, qui eam ab initio non ut filiam educavit et libertate donavit et dignam esse postea suo putavit matrimonio Ea videlicet persona omnimodo ad nuptias venire prohibenda, quam aliquis, sive alumna sit sive non, a sacrosancto suscepit baptismate, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rionem iniusulam deporta¬
ri. omnib bonis eius ciuita¬
paudis. si patria potestate¬
fu̾it liberatus. nullosq hãt¬
liberos uł parentes uł etiam¬
ꝓpinquos qui secundumle
gum ordinem ad eiuis succes¬
siouem uocantur. oꝵ si ac¬
cores ur ꝓcuratores locim

Expanded text:
rionem in insulam deportri, omnibus bonis eius civitapandis, si patria potestateit liberatus nullosqliberos vel parentes vel etiampinquos, qui secundum legum ordinem ad eius succesem vocantur. Quod si acvel procuratores loci,
Abbreviated transcription (Latin):
rem. stabileq uaneat ma¬
tͥmonium ex huiusmodi su¬
ꝑuentu minime diminu¬
tum. ¶Sinulimodo si pͥ¬
uati hominis filia ad lib̾ti
ueniat comibium ⁊ postea
pater mulieris ad senatoris
dignitatem fu̾it elatus ta¬
ceat papie ⁊ iuilie legis cru¬
delissima sanctio ⁊ neq per
hunc modum dissoluatur
⁊ lib̾tum. ne soceri ꝓsperitaᷤᷤ
siñ gen̾oinueniatur. Ne¬
liuis enim ẽ legis papie seu̾i¬
catem iiutroq cãu compes¬
cere qm eam seq̃ndo hominũ
mulieris ⁊ mariti. s ex pro¬
sꝑa alt̾utrius partris fortu

Expanded text:
rem stabileque maneat matrimonium ex huiusmodi superventu minime deminutum. Simili modo si privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat Papiae legis crudelissima sanctio et neque per hunc modum dissolvatur et libertum, ne soceri prosperitas sine genero inveniatur. Melius est enim legis papiae severitatem in utroque casu compescere, quam eam sequendo hominum mulieris et mariti, sed ex prospera alterutriu
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. I ibertinum qui fi¬
uo suo uaturali qm inseruitu¬
tem susceperat postea ianu¬
misso pupillam suam eaudẽ¬
q patroni sui filiam in m̾m̾io
collocauit. ad sinam amplissi¬
ii ordinis qui enisiodi np¬
tiis interdecendum pucauit

Expanded text:
. Libertinum, qui filio suo naturali, quem in servitute susceperat, postea manumisso pupillam suam eandemque patroni sui filiam in matrimonio collocavit, ad sententiam amplissimi ordinis, qui huiusmodi nuptiis interdicendum putavit
Abbreviated transcription (Latin):
est fu̾int conscuuł comper¬
cum facinus ꝓmere nolue¬
runt. ĩ netallo cos conuenit
implicari. Si u̾o dominus ħ
si ꝑmisit uł postea cognitum
celauit. si quidem inagro id
factum ẽ fundus cum man¬
cipiis ⁊ pecorib ceterisq reb
q̃ cutui rustico sustinentur
fisci uuib iudicetur. Sinu̾o
inciuitate id ẽ fẽm dimidi¬
am bonorum omnium par¬
tem pcipimus confiscan pe¬
nara angentes. qm̃ intra do¬
mesticos parietes scelus ad¬
missimiẽ ꝙ noluit mnox cog¬
nitum publicore.

Expanded text:
est, fuerunt conscii vel compertum facinus prodere noluerunt, metallo eos convenit implicari. Si vero dominus hoc fieri permisit vel postea cognitum celavit, si quidem in agro id factum est, fundus cum mancipiis et pecoribus ceterisque rebus, quae cultui rustico sustinentur, fisci viribus vindicetur; si vero in civitate id factum est, dimidiam bonorum omnium partem praecipimus confiscari, poenam augentes, quoniam intra domesticos parietes scelus admissum est, quod noluit mox cognitum publicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Si furosi parentis
ub̃i incunis potestate consticu¬
ti sunt nuptias possunt concra¬
here apͥ ueteres agitabatur. ⁊
filiam quidem furiosi marito
posse copulan omnes pene
niris auciqui conditores ad¬
iniserunt. Sufficere enim pu¬
tauerunt si pat̾ nõ contradicat
in filio aucẽ familias dubita¬
batur. ⁊ulpianus quidem re¬
tulit consticucõem imperato¬
ris marci que nõ de fuuosolo¬
quitur. s gu̾aliter de filiis mẽ¬
de capiti siue masculi siue fe¬
mine sint qui nuptias contra¬
hunt. ut hoc facere possint.⁊
nõ au̾to principe ut aliam
dubitatõem ex hoc enim em̃¬
gere. si hoc qd̃ indemente con¬
statutõ induxit eciam i furio¬
so obtinendum ẽ. qͣi exemplo

Expanded text:
pp. Si furiosi parentis liberi, in cuius potestate constituti sunt, nuptias possunt contrahere, apud veteres agitabatur. Et filiam quidem furiosi marito posse copulari omnes paene iuris antiqui conditores admiserunt: sufficere enim putaverunt, si pater non contradicat. In filio autem familias dubitabatur. et Ulpianus quidem rettulit constitutionem imperatoris marci, quae non de furioso loquitur, sed generaliter de filiis mente capti, sive masculi sive feminae sint qui nuptias contrahunt, ut hoc facere possint etiam non adito principe, et aliam dubitationem ex hoc emergere, si hoc, quod in demente constitutio induxit, etiam in furiosis obtinendum est, quasi exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
res ui miuores seragenari¬
is uł quingenauis lege ui¬
lia ub papia ꝓhibite sunt
homines uolentes contra¬
here ⁊ ex nullo modo uel
nlla parte tales nuptias
impediri.
uxorem hat deinde inter se¬
natores scͥbatur dignitate
illustratus. an soluatur ma¬
tͥmonium ap̾ ulpianum
quͤrebatur. ꝙͥ ex papia int
senatores ⁊ libertas stare ñ
patitur. Nos gͥ dei seqũtes
nidicium non patimur.
in uno eodemq conubio
mariti felicitatem uxori si
magis penitus deꝑeat. absit
itaq a nr̃o tempore huiusmo¬
di asꝑitas ⁊ sirmum mane¬
at matͥmonium. ⁊ uxor mari¬
co concrescat:⁊ sentiat sulgo¬

Expanded text:
ores sexagenariis vel quinquagenariis lege Iulia vel Papia prohibitae sunt, homines volentes contrahere et ex nullo modo vel ex nulla parte tales nuptias impediri. uxorem habeat, deinde inter senatores scribatur dignitate illustratus, an solvatur matrimonium, apud Ulpianum querebatur, quia lex Papia inter senatores et libertas stare conubia non patitur. Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fiemagis penitus depereat. Absit itaque a nostro tempore huiusmodi asperitas et firmum maneat matrimonium et uxor marito concrescat et sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiarum fecerit mentio¬
nem in qualicumq pacto ꝙ
ad dandum uł facienduiu
uł nõ dindum uł nõ faciend̾
concipit᷑: ⁊ siue impciaꝵ tem¬
pus dux̾it sinc imptias no

Expanded text:
nuptiarum fecerit mentionem in qualicumque pacto, quod ad dandum vel faciendum vel non dandum vel non faciendum concipitur, et sive nuptiarum temp
Abbreviated transcription (Latin):
da nõ aliter quidemualeant
insi docalia iustrum̃ta con¬
fecta su̾int. ¶his u̾o inter¬
cedentib omnimodo firma .¬
suit: siue aliqͣ distictione
sint ⁊ iugenue mulieres.
nullaq nefariarum uł in¬
cestariun cominctionum
superit. suspicõ. Nam nefa¬
rios ⁊ incestos coitus omnib
modis amputamus. sic̃ et
illos qui p̾et̾itarum legum
sanctione sp̃ałr uetiti sunt
exceptis uidel his quos p̾sen¬
triege ꝑmisimꝰ. legiciiiq
mus. ¶his itaq ꝑ hanc ge¬
n̾alẽ legem ita constitutis

Expanded text:
da non aliter quidem valeant, nisi dotalia instrumenta confecta fuerint, his vero intercedentibus omnimodo firma sint sine aliqua distinctione sint et ingenuae mulieres, nullaque nefariarum vel incestarum coniunctionum suberit suspicio. 7a . Nam nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicut et illos, qui praeteritarum legum sanctione specialiter vetiti sunt, exceptis videlicet his, quos praesenti lege permisimus legitimique mus. His itaque per hanc generalem legem ita constitutis
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ ab ingenus cam̃ parẽ¬
tib nata sit. uude licere dici¬
mus uł statuimꝰ senatorib
⁊ cruib cumq amplissimis
dignitatib p̾ditis ex in genu
ciore fortuna ẽẽ distanciam.
humiles uͥo abiectasq ꝑsonaᷤ
eas cantummodo mulieres eẽ
censuimus. ancillam aucil¬
le filiam. uł libertam libte
arenanii filiam. aut eam q̃¬
m̾cimoniis publice p̾fuit.¬

Expanded text:
ab ingenuis tamen parentibus nata sit. Unde licere statuimus senatoribus et quibuscumque amplissimis dignitatibus praeditis, ex ingenuitiore fortuna esse distantiam. Humiles vero abiectasque personas eas tantummodo mulieres esse censemus: ancillam ancillae filiam, libertam, liberarenarii filia, vel quae mercimoniis publicis praefuit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Deminem qui sub
ditione sit romani nominis
biuasuxores hr̃e posse uulgo
patet cum ⁊ medicto p̾coris hꝰ¬
modi uiri infamia notati st̃
ornirem competens iudex
multameẽ nõ pacietur.¬

Expanded text:
. Neminem, qui sub dicione sit romani nominis, binas uxores habere posse vulgo patet, cum et in edicto praetoris huiusmodi viri infamia notati sint. Quam rem competens iudex inultam esse non patietur
Abbreviated transcription (Latin):
res aute nptias donate ut
assolet si in dotem mulieris
redigantur. dominium autẽ
rerum q̃ liberis ꝑ hunscemo¬
di legis uł p̾t̾itarum constitu¬
cõnum auctoritatem seruã¬
tur ad lib̾os ꝑtinere decerni¬
inus. ¶Itaq defuncto eo qͥ
eas liberis resernabat extantes
ab oumi possõre uberi uendi

Expanded text:
res ante nuptias donatae, ut res ante nuptias donatae, ut adsolet fieri, in dotem a muliere redigantur. Dominium autem rerum, quae liberis vel huius legis vel praeteritarum constitutionum auctoritate servantur, ad liberos pertinere decernimus. Itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindi
Abbreviated transcription (Latin):
secuta: id sͥ iuri q suo sciat cẽ
collatuur etiain si ex priore
n̾m̾io donator filios relinqͥs¬
se doceatur: ad maternas sane
ueniens uł ex hoc uł ex hoc
quolibet alio titulo faculta¬
tes. ominis posteritas ex quo¬
cumq suscepta uiro ꝓ debita
sͥ portõne ut a matre uł spõ¬
tauea largitate uł ꝑ testam̃¬
tum eius fu̾it collata posside¬
at. Nos enim hac lege id pͥci¬
pue custodiendum ẽẽ decreui¬
mus ut ex quocumq coniu¬
gio suscepti filii patrum suo¬
rum sponsalicias retineant
Facultates.
nus quocumq eãu consti¬
cucõnes ante haue legem
mulierem liberis comimini¬
b morte mariti m̾m̾io disso¬
luto que de bonis ad eãdem ma
riti deuoluta sunt: seruare
sanxerunt. hisdem cãib ma¬
ti mulieris ad eundem deuo¬
luta sunt morte mulieris ma¬
ritͥmonio dissoludo cominu¬
nib liberis seruare. nec int̾¬
cẽ si alter ꝓ marito donacõem
ante nptias uł ꝓ muliere
dotem crediderit offerendam
hec obsuari p̾cipimus. licet

Expanded text:
secuta, id sibi iurique suo sciat esse collatum, etiamsi ex priore matrimonio donator filios reliquisse doceatur. Ad maternas sane veniens vel ex hoc vel ex quodlibet alio titulo facultates omnis posteritas ex quocumque suscepta viro pro debita sibi portione, ut a matre vel spontanea largitate vel per testamentum eius fuerit collata, possideat. Nos enim hac lege id praecipue custodiendum esse decrevimus, ut ex quocumque coniugio suscepti filii patrum suorum sponsalicias retineant facultates. mus, quoquo casu constitutiones ante hanc legem mulierem liberis communibus, morte mariti matrimonio dissoluto, quae de bonis mariti ad eam devoluta sunt servare sanxerunt, isdem casibus mas mulieris ad eum devoluta sunt morte mulieris matrimonio dissoluto communibus liberis servare, nec interesse, si alter pro marito donationem ante nuptias vel pro muliere dotem crediderit offerendam. Haec observari praecipimus, licet
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ⁊ inõ conuicii consilio
te aliquid iniurio sumdicisse
ꝓbare potes. fi desueri a calum¬
nia de defendit. Siiurixamincõ¬
sulto calore ꝓlapsus. homicidii
connicmimo biecisti ⁊ ex eo die
aruis excessit. cum iniuriam̃
actõ ammo cempore pͥscͥptasit.
ob iniurie adnussum cone¬
nirinõ potes.¬

Expanded text:
. Si non convicii consilio te aliquid iniuriosum dixisse probare potes, fides veri a calumnia te defendit. Si in rixa inconsulto calore prolapsus homicidii convicium obiecisti et ex eo die annus excessit, cum iniuriarum actio annuo tempore praescripta sit, ob iniuriae admissum conveniri non potes
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Lioet hisdempigno¬
rib multib creditori¬
b du̾sis cemporib datispͥ¬
ores habeantur pociores ca¬
men euin cuius pecunia
p̾dium comparacum pro¬
batur. qd̃ eipignoriẽẽ obli¬
gatum speciałr statinicon¬
uenit. omnib aute ferri
iuris auctoritate declaratur.
demre duob iure pignoris
obligata enmquiprior da¬
tamutua pecimia pignus
accep̾ potiorem habeu cerci
Nlec alias secinidum dis¬
trahendi podestatem huius
pignoris consequi: nisi suꝑi¬
ori creditori prioris debitifu¬
pignora cumnrem hũt
acocem. pͥuilegiis omnib q̃
ꝓsonalib accõnib compe¬
cunt pͥferri constat.
ceperat res mantus obliga¬
uit. eo mortuo hii auib eatẽ
pignora dederat nõ offeren¬
des debitum milla possunt
psequirõne. nan cirogra¬
pharios creditores uec nirẽ
ueci ꝓsonam cosqui debi¬
dormonꝓbantur suocesseis¬
seͥulla rõue comuienire posse
manifestum ⁊̃
lent a quibdam secretefi̾m
tͥuenientib amicis nec non.

Expanded text:
. Licet isdem pignoribus multis creditoribus diversis temporibus datis priores habeantur potiores, tamen eum, cuius pecunia praedium comparatum probatur, quod ei pignori esse specialiter statim convenit, omnibus anteferri iuris auctoritate declaratur.dem re duobus iure pignoris obligata eum, qui prior data mutua pecunia pignus accepit, potiorem haberi certi nec alias secundum distrahendi potestatem huius pignoris consequi, nisi superiori creditori debita fupignora, cum in rem habeant actionem, privilegiis omnibus, quae personalibus actionibus competunt, praeferri constitit. ceperat res maritus obligavit, eo mortuo hi, quibus easdem pignori dederat, non offerentes debitum nulla possunt persequi ratione. nam chirographarios creditores nec in rem nec in personam eos, qui debitori non probantur successisse, ulla ratione convenire posse manifestum estlent a quibusdam secrete fieri, intervenientibus amicis nec ne,
Abbreviated transcription (Latin):
optineat. ¶Qui autem agno¬
uit iudicium defuncti ⁊ͣ qd̃
debitum pat̾num ꝓheredita¬
ria ꝑte ꝑsolu̾it. uł alio legiti
mo eciam siminus qmei de¬
bebatur relictum ẽ. Siisma¬
ior uignitiꝰq amiis est: acc᷑a¬
re ut in officiosam uolunta¬
cem prĩs qͣm comͣprobauit
nõ potest.

Expanded text:
obtineat. Qui autem agnovit iudicium defuncti eo, quod debitum paternum pro hereditaria parte persolvit vel alio legitimo modo, etiamsi minus quam ei debebatur relictum est, si is maior viginti quinque annis est, accusare ut inofficiosam voluntatem patris quam probavit non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Cumex causa fideicõ¬
missi secundi decretum p̾¬
cͥoͣris inlib̾tatẽ morati sitis fi¬
lios etiam susceꝑitis qmins pꝰ¬
officiosum sit ꝓminciatum
agente filio nõ ẽ equimifi̾no
bis lib̾tatis concm.¬

Expanded text:
. Cum ex causa fideicommissi secundum decretum praetoris in libertate morati sitis, filios etiam susceperitis, quamvis poofficiosum sit pronuntiatum agente filio, non est aequum fieri vobis libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
cõne de in officioso cestam̃to¬
ceqͣmuis p̃r euis emancipatus
fu̾it defum̾ictꝰ expiri posse igno¬
rarenõ debes.
dem. pͥarentib arbitrium
diuidende hereditatis inter li¬
beros adimendum nõ ẽ dñmͦ.
nõ m̃inus is qͣin pietatis cn
scius ẽ partis q̃ ab intestato
defuncto pͥotuit ad eumꝑtin̾e.¬
idem qͣit᷑a ex indicõ parentis

Expanded text:
one de inofficioso testamento, quamvis pater eius emancipatus fuerat defunctus, experiri posse ignorare non debes.. Parentibus arbitrium dividendae hereditatis inter liberos adimendum non est, dum non minus, qui pietatis sibi conscius est, partis quae intestato defuncto potuit ad eum pertinere quarta ex iudicio parentis
Abbreviated transcription (Latin):
uita cessisse ꝓponas. repentiui ca¬
sus inquitas ꝑ cõniecturam
materue pietatis emendanda
ẽ. Quare filio tuo euimchil
p̾cermaternum fatum impu¬
cari potest. ꝓ inde uirilem por¬
cõem tͥbuendam cẽ ceusemus.
ac si omnes filios heredes insti¬
ciriss. Sm autẽ heredes scͥpti
entranceierantgione de mofficõ¬
sotestam̃to acdõem instituere¬

Expanded text:
ita cessisse proponas, repentini casus iniquitas per coniecturam maternae pietatis emendanda est. quare filio tuo, cui nihil praeter maternum fatum imputari potest, perinde virilem portionem tribuendam esse censemus, ac si omnes filios heredes instituisset. Sin autem heredes scripti extranei erant, tunc de inofficioso testamento ac
Abbreviated transcription (Latin):
porcõm eum ex qua te fecis
cisꝙ spẽb ꝓ falcidia precep
cẽ contemptum auxilimule¬
gis faicidie ꝙ imploras apd̃
indicem sium nõ ꝓhiberis
efflagitare.

Expanded text:
portionem , ex qua te fecit tisque speciebus pro Falcidia praecepit esse contentam, auxilium legis Falcidiae, quod imploras, apud suum iudicem non prohiberis flagitare.
Abbreviated transcription (Latin):
tium seruum significas ex
indicõ defuncti qm dicis fidei¬
commnissariam lib̾tatem ei
reliquisse aliquid cõsecuta
ẽ: ad restituendam sidei cõ¬
missariam lib̾tatem nõ in¬
mnto obnoxia constituta oe¬
bet urgeri. Nami si fidei comi¬
missum ei relictum usq ad
lictoꝵ sub̃a patitur.
d̾catem ⁊ confusione ꝓ parte
qͣidem successidnif extingui¬
cur acdõ qmͣi tͥ competere eo
ꝙ ex administratõne tutele
multa enm debuisse conten¬
dis. ꝓ residuis cam̃ ꝑtib cohe¬
redes comuenire non prohi¬
beris ⁊ fundum a ce relictum

Expanded text:
tuum servum significas, ex iudicio defuncti, quem dicis fideicommissariam libertatem ei reliquisse, aliquid consecuta est, ad restituendam fideicommissariam libertatem non immerito obnoxia constituta debet urgueri. Nam fideicommissum ei relictum usque ad lictorum substantia patitur. reditatem et confusione pro parte qua eidem successeris extinguatur actio, quam tibi competere eo, quod ex administratione tutelae multa eum debuisse contendis, pro residuis tamen partibus coheredes convenire non prohiberis et fundum a te relictum
Abbreviated transcription (Latin):
dem. e Eciam sicacitum
ficei cõmissum heredem ad¬
miuistrasse apparu̾it legata
tam̃ sen fidei cominissa q̃tes¬
tam̃to reucta sunt pstanda
ee ambigi nõ oportet ad eumi
indelicet modum qm iexfal¬
cidia pacitur. C uni qͣrta q̃
anfertur heredi cru contra
iegem fidem suam oꝑtuut
egatariis ꝓficere nõ placu̾¬
dcm. cEt in legatis prin¬
cppi datis legemi fuicidiam
locum hr̃e m̾codiuo adria
rem tuani mrẽm contuisse
ꝓbare potes logis falcidierõ¬
ne scd̾m constitucõem dimi
seu̾i ammeiuti potes.
Dem. Inmnponenta rõe
iegis falcidic omneͤ auenũ
deducitur. ⁊̃ ꝙx ip̃i hr̃di mor¬
cis dempore debitum fuit ꝙͣ¬
iis adicõne hr̃ditatis confu¬
se sint actõnes õmnia aũ
legata qmuis moꝑib pub¬
licis conficiendis statuiss
ponendis data sunt ad con¬
tribuicõm do̾r̾antis ꝓrata
sue cuuiusq qnͣtitatis renocã¬
tur. Necꝰ quid ultro solidimi
hr̃s prestitͥit aut ꝑfecerit ie¬
gitime computatõni pͥiudi¬
cat.¬

Expanded text:
. Etiamsi tacitum fideicommissum heredem administrasse apparuerit, legata tamen seu fideicommissa, quae testamento relicta sunt, praestanda esse ambigi non oportet, ad eum videlicet modum, quem lex Falcidia patiatur, cum quartam, quae aufertur heredi, qui contra legem fidem suam obtulit, legatariis proficere non placu. Et in legatis principi datis legem Falcidiam locum habere merito divo Hadrianrem tuam matrem contulisse probare potes, legis Falcidiae ratione secundum constitutionem divi Severi avi mei uti potes. In ponenda ratione legis Falcidiae omne aes alienum deducitur, etiam quod ipsi heredi mortis tempore debitum fuerit, quamvis aditione hereditatis confusae sint actiones. Omnia autem legata, quamvis in operibus publicis conficiendis statuisque ponendis data sint, ad contributionem dodrantis pro rata suae cuiusque quantitatis revocantur. Nec si quid ultro solidum heres praestiterit aut perfecerit, legitimae computationi praeiudicat
Abbreviated transcription (Latin):
ce iure reͣmauentu ñstru¬
ur codicilł uxor tͥ dari man¬
dauit eius iudicium succes¬
sores implere. compessent᷑
cum instrum̃tis pͥdiorum
domino relictis falcidie nul¬
ta pocest interuenire q̃stio.

Expanded text:
te iure remanentis instruvel codicillis uxor tibi dari mandavit, eius iudicium successores implere compellentur, cum instrumentis praediorum domino relictis Falcidiae nulla potest intervenire quaestio.
Abbreviated transcription (Latin):
obligat᷑ sut ut sisine lib̾is
pͥor dececeret pac̾uam tͥ hẽ¬
tatem redd̾et. s ucet te here¬
dem scͥpsit: imponenda ta¬
mñ legatorum rõne quibte
honatum sugg̾is fideicõmiꝰ.¬
sum debitum eris aueni io¬
co deduci oportet. insuꝑ cp
in residuo legis falcidie bũ¬
ficium uendicabis.

Expanded text:
t, ut, si sine liberis prior decederet, paternam tibi hereditatem redderet. Sed licet te heredem scripserit, in ponenda tamen legatorum ratione, quibus te oneratum esse suggeris, fideicommissum debitum aeris alieni loco deduci oportet insuperque in residuo legis Falcidiae beneficium vindicabis.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissum alt̾i ascͥpsit. ⁊ cĩre¬
batur sp̃ał fidei comiuissariꝰ
id qd̃ ei derelictum ẽ a quo ꝯ¬
sequi debeat. utrum ne ab
herede ut reͤstitucõnem eiꝰ.
auas res uuiu̾sitatis fidei ꝯ¬
missarius accipiat: anuna
cum aliis reb oporteat. et
hoc gu̾ali fidei cõmissario ꝯ¬
gregari ut ip̃e speciali sid̃i¬
commissum hoc tradat sũ
iuxe siũ in pecumiis sit fidi¬
comissario. Illum a speciali
sidei cõmissario id ꝙ ei derelic¬
omissa fallcidia quople
debito solutum eẽ.¬

Expanded text:
commissum alteri adscripsit. et quaerebatur, specialis fideicommissarius id quod ei derelictum est a quo consequi debeat, utrumne ab herede, ut post retentionem eius alias res universitatis fideicommissarius accipiat, an una cum aliis rebus oporteat et hoc generali fideicommissario adgregari, ut ipse speciali fideicommissario hoc tradat, sive in rebus sive in pecuniis sit fideicommissario, illum autem speciali fideicommissario id quod ei derelicomissa Falcidia, quo ples debito solutum e
Abbreviated transcription (Latin):
functo roꝙ bñficio logis fai¬
cadic hrede potuit ad succes¬
sorem incestati ꝑtiñe. Ideo¬
q nõ nim̾̃to sororem tuam
q̃simul cecum ab iutestato
successit emolunti qd̃ potu

Expanded text:
functo id, quod beneficio legis Falcidiae habere potuit, ad successorem intestati pertinere ideoque non immerito sororem tuam, quae simul tecum ab intestato ei successit, emolumenti qu
Abbreviated transcription (Latin):
genuitatis fiet. defende cãm¬
tuam instrum̃tis ⁊ argum̃tis
quib putas. Sõli et enim
cestes ad ingenuitatis ꝓb̾o¬
nemnõ sufficiunt.
mp̃r. Eciam iure ciuili
comestici destimonii fides
improbatur.
nullius ẽẽ mom̃ti c̾cum ẽ.¬
mp̃r. Hos cestes ad u̾ita¬
cem iuuandam adhiberi op
fidem religioni uidicãrie de¬
bitam possint p̃pon̾e.¬

Expanded text:
genuitatis fiet, defende causam instrumentis et argumentis, quibus putas: soli etenim testes ad ingenuitatis probationem non sufficiunt.. Etiam jure civili domestici testimonii fides improbatur. nullius esse momenti certum e. Eos testes ad veritatem iuvandam adhiberi oporfidem religioni iudiciariae debitam possint praepone
Abbreviated transcription (Latin):
necessauiiusus eis sine ulla dis¬
tinctõne ꝑmittimus. ne ꝓba¬
cõnum facultas angustetur.
cionem ꝑ qͣm iussimus uemi¬
nemeirore constnctum here¬
ticorum hereditatem uł lega¬
tum sĩ fidei cõmissum acci¬
pere ĩ multimis milicumuo¬
liitatib locum hr̃e pͥcipimꝰ
siũ comimmi iure siue muita¬
ri testantur.

Expanded text:
necessarii usus eis sine ulla disnecessarii usus eis sine ulla distinctione permittimus, ne probationum facultas angustetur. tionem, per quam jussimus neminem errore constrictum haereticorum, haereditatem, vel legatum, vel fideicommissum accipere, etiam in ultimis militum voluntatibus locum habere praecipimus, sive communi jure, sive militari testentur.
Abbreviated transcription (Latin):
coluit ec̃ intestimonia com¬
q pars ortodoxa sit sine alt̾a:
put̾ se autemhereticisuł in
deis ubilitigandum existima¬
u̾nc concedimus fedusper¬
mixtur ⁊ dignos litigatori
bi ĩ cestes introduc̾e exceptĩ
scł his quosuł manicheus
furor cuius partem ⁊oborri¬
tas c̃e manifestum est. uł pa¬
gana suꝑsticõ detinet. sama¬
ritis ichilomimis ⁊ qui uł
nõ absimiles sunt. id est mõ¬
canistis. ⁊ caschodrogis. ⁊ or¬
phicis quib ꝓ reatus simili¬
cudine omnis legitiimis ac¬
tus int̾dc̃s est. s his quidem
idẽ manicheis ⁊ borborritis
⁊ paganis. nec nõ samarita¬
nis ⁊ moutauistis. ⁊ taschodro¬
gis seu orphitis ouine cesti¬
monium sic̃ ⁊ alias legitima ᷤ
dictum. aliis u̾o hereticis
tantũmodo iudicialia ces¬
cimonia ccͣ ortodoxos setiurd̃
qd̾ constitutum est uolumꝰ
cẽ inhibita. cet̾um destamẽ¬
caria cestimonia coruur ⁊ q̃ ĩ
ultimis elogiis uł incontrac¬
tib cõstiteruit: pp̃ utilitatẽ

Expanded text:
colunt, esse in testimonia comque pars orthodoxa sit, sive altera. Inter se autem haereticis, vel Judaeis, ubi litigandum existimaverint, concedimus foedus permixtum, bus etiam testes introduci, exceptis scilicet his, quos vel Manichaeus furor cuius partem et Borboritas esse manifestissimum est vel pagana superstitio detinet, samaritis nihilo minus et qui illis non absimiles sunt, id est Montanistis et Tascodrogis et Ophitis, quibus pro reatus similitudine omnis legitimus actus interdictus est. Sed et his quidem, id est Manichaeis et Borboritis et paganis nec non Samaritis et Montanistis et Tascodrogis et Ophitis, omne testimonium sicut et alias legitidictum. Aliis vero haereticis tantummodo judicialia testimonia contra orthodoxos, secundum quod constitutum est, volumus esse inhibita. Caeterum testamentaria testimonia eorum, et quae in ultimis elogiis vel in contractibus consistunt, propter utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dempnamus errorem qui apꝰ¬
colorum pͥcepta calcantes
xp̃iani nominis sacram̃tasor¬
titos alio rursus baptismate
nõ purificant. s iucestant la¬
uacri. nomine polluentes
mp̃r. iquis rebaptirare
q̃mpiam de miuistris catho¬
ce sccte fu̾it decectus una cũ
eo qui piaculare cͥmen cõmi¬
sit. si tam̃cͥminis ꝑ ctatem ca

Expanded text:
demnamus errorem qui apostolorum praecepa calcantes, Christiani nominis sacramenta sortitos alio rursus baptismate non purificant, sed incestant, lavacri nomine polluentespp. Si quis rebaptizare quempiam de mysteriis catholicae sectae fuerit detectus, una cum eo qui piaculare crimen commisit si tamen criminis per aetatem ca
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Cuuitestam̃tum fal¬
sum cẽ ꝓponas ad illuminau¬
dam u̾tatem seruos hr̃ditari¬
os. ⁊ silibertas eis ab eo qui se hr¬
dem affirmat. pͥstita est ⁊̃ per
corm̃ta int̾rogari constitucõi¬
emiuentissimoꝵ qui demnoe
us ad ꝓnepotes liberos. ple¬
beiorum penis uł q̃stionib
nõ subici. sitam̃prioris gradꝰ
lberos ꝑ qͦs io pͥuilegium ad
ulteriorem gradimitnsgre¬
ditur milla uolati pudoris
maculasꝑgit. ¶In decurio¬
nib autem ⁊ filus corum h
obseruari uir prudentissimus

Expanded text:
eo. Cum testamentum falsum esse proponas, ad illuminandam veritatem servos hereditarios, etsi libertas eis ab eo qui se heredem esse adfirmat praestita est, etiam per tormenta interrogari constitutionieminentissimorum quidem nec usque ad pronepotes liberos plebeiorum poenis vel quaestionibus non subici, si tamen propioris gradus liberos, per quos id privilegium ad ulteriorem gradum transgreditur, nulla violati pudoris macula adspergit. In decurionibus autem et filiis eorum hoc observari vir prudentissimus
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Suꝑ statu ingenuita
est. ne a liene forte sordidestir¬
pes splendidis. seu ingennis
natalib audeant subrogari.
uł ꝓpria eis ac debita ꝑ compo¬
sitam q̃onenquib competit

Expanded text:
e. Super statu ingenuitatest, ne alieni forte sordidae stirpis splendidis et ingenuis natalibus audeant subrogari, vel propria ac debita per compositam
Abbreviated transcription (Latin):
consticutos nõ dum fuit licẽ¬
ciaui ht̃ adolescens. ⁊ unumi
corum eligere ⁊ rotum debi¬
dum exigere cessione iidelz
ab eo adn̾sus ceteros tutores

Expanded text:
constitutos necdum fuit, licentiam habet adulescens et unum eorum eligere et totum debitum exigere, cessione videlicet ab eo adversus ceteros tutores