comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta caritate innumerabiliũ beatorũ
angłoꝵ & hominum. ubi nullus
minus diliget alium quã scipsũ: ñ
alit̾ gaudebit quisq ꝓsingulis aliis
quam᷑ ꝓ se ipso. Si ergo cor hominis
de tanto suo bono uix capiet gaudi¬
um suum: quomͦ capax erit tot &
tantorũ gaudioꝵ: Et utiq qm̃ qͣn¬
tum quisq diligit aliquem. tantũ
de bono eius gaudet: sic̃ in illa ꝑfecta
felicitate. unusquisq plꝰ amabit si¬
ne comparatione dm̃. quam se & om̃s
alios secũ: ita plus gaudebit absq existi¬
matione de felicitate dei quam de sua
⁊ om̃ium alioꝵ secum. S sidm̃ sic di¬
ligent toto corde. totamente. tota ãia.
ut tam̃ totum cor. tota mens. tota
anima ñ sufficiat dignitati dilectio¬
nis: ꝓfecto sic gaudebunt toto corde
totaᷤ m̃te. tota anima. ut totũ cor
tota mens. tota anima. ñ sufficiat
plenitudini gaudii: x.xui.
gaudium cordis mei: dic anime
mee si hoc ẽ gaudium de quo nobis

Expanded text:
ta caritate innumerabilium beatorum ta caritate innumerabilium beatorum angelorum et hominum, ubi nullus minus diliget alium quam seipsum, non aliter gaudebit quisque pro singulis aliis quam pro seipso. Si ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum: quamodo capax erit tot et tantorum gaudiorum? Et utique quoniam quantum quisque diligit aliquem, tantum de bono eius gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque plus amabit sine comparatione deum quam se et omnes alios secum, ita plus gaudebit absque existimatione de felicitate dei quam de sua et omnium aliorum secum. Sed si deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima, ut tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat dignitati dilectionis: profecto sic gaudebunt toto corde, tota mente, tota anima, ut totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat plenitudini gaudii. Capitulgaudium cordis mei, dic animae meae, si hoc est gaudium de quo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
redes quidem dei. coheredes aut̃ xp̃i.
Si uera securitas: certe ita certi ert̃
nunquã & nullatenus ista. uł potiꝰ
istud bonum sibi defuturum: sic̃ certi
erunt se ñ sua sponte illud amissu¬
ros. nec dilectorem d̾m illud dilecto¬
rib sius inuitis ablaturũ: nec aliqͥd
deo potentius inuitos dm̃ & illos se¬
paraturum. Gaudiũ uero quale
aut quantum ẽ. ubi tale ac tantum
bonum ẽ: Cor humanũ. cor indigenᷤᷤ
corexꝑtum erũpnas. immo obrutũ
erumpnis: quantũ gauderes. si his
om̃ib abundares: Int̾roga intima tu¬
a: si caꝑe possint gaudium suũ de tã¬
ta beatitudinesua. S certe siquis
alius quẽ om̃ino sicut teipsũ dilige¬
res. eandem beatitudinẽ haberet: du¬
plicaret᷑ gaudium tuum. quia non
minus gauderes ꝓeo quam ꝓte ipso.
Si uero duo uł tres uł multo plures
idipsum haberent: tantundẽ ꝓ singłis
quantũ ꝓteipso gauderes. si singulos
sicut teipsum amares. Ergo in illa ꝑfec¬

Expanded text:
redes quidem dei, coheredes autem Christi ". redes quidem dei, coheredes autem Christi ". Si vera securitas: certe ita certi erunt numquam et nullatenus ista vel potius istud bonum sibi defuturum, sicut certi erunt se non sua sponte illud amissuros, nec dilectorem deum illud dilectoribus suis invitis ablaturum, nec aliquid deo potentius invitos deum et illos separaturum. Gaudium vero quale aut quantum est, ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas immo obrutum aerumnis: quantum gauderes, si his omnibus abundares? Interroga intima tua, si capere possint gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe si quis alius, quem omnino sicut teipsum diligeres, eandem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro teipso. Si vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tantundem pro singulis quantum pro teipso gauderes, si singulos sicut teipsum amares. Ergo in illa perfec
Abbreviated transcription (Latin):
domus di. Si melodia: ibi angłorum
chori concinunt sine fine deo. Si q̃l¬
bet ñ immunda s munda uoluptas:
torrente uoluptatis sue potabit eos
d̃s̃. Si sapientia: ipsa dei sapientia
ostendet eis seipsam. Si amicicia: di¬
ligent dm̃ plusquam seipsos. & in¬
uicem tanquã seipsos. & ds illos pluᷤ
quã illi seipsos: quia illi illũ & se et
inuicẽ ꝑ illum. & ille se &. illes ꝑ se¬
ipsum. Si concordia: om̃ib illis erit
una uoluntas: quia nulla illis erit
nisi sola dei uoluntas. Si potestas:
omĩpotentes erunt sue uoluntatis
ut deus sue. Nam sic̃ poterit ds qd
uolet ꝑ seipsum: ita poterunt illi
qd uolent ꝑ illum: quia sicut illi ñ
aliud uolent quam qđ ipse: ita ille
uolet quicquid illi uolent. & quod
ille uolet ñ pot̾it ñẽẽ. Si honor & di¬
uiciȩ: d̾s seruos suos bonos & fideles.
supra multa constituet: immo filii
dei & dii uocabuntur. et erunt: et
ubierit filius eius ibi erunt & illi. he¬

Expanded text:
domus " dei. Si melodia: ibi angelorum domus " dei. Si melodia: ibi angelorum chori concinunt sine fine deo. Si quaelibet non immunda sed munda voluptas: " torrente voluptatis suae potabit eos " deus. Si sapientia: ipsa dei sapientia ostendet eis seipsam. Si amicitia: diligent deum plus quam seipsos, et invicem tamquam seipsos, et deus illos plus quam illi seipsos; quia illi illum et se et invicem per illum, et ille se et illos per seipsum. Si concordia: omnibus illis erit una voluntas, quia nulla illis erit nisi sola dei voluntas. Si potestas: omnipotentes erunt suae voluntatis ut deus suae. Nam sicut poterit deus quod volet per seipsum, ita poterunt illi quod volent per illum; quia sicut illi non aliud volent quam quod ille, ita ille volet quidquid illi volent; et quod ille volet non poterit non esse. Si honor et divitiae: deus suos servos bonos et fideles supra multa constituet, immo " filii dei " et dii " vocabuntur " et erunt; et ubi erit filius eius, ibi erunt et illi, " he
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc bono fruetur. quidilli
erit. & quid illi ñ erit: Certe qͥc¬
quid uolet erit: & qđ nolet ñ erit: Ibi
quippe erunt bona corꝑis & animȩ:
qualia nec ocłs uidit. nec auris au¬
diuit. neccor hominis cogitauit. Cur
gͦ ꝑ multa uagaris homuntio. que¬
rendo bona animȩ tuȩ & corporis tiuiꝰ
Ama unum bonũ in quo st̃ om̃ia
bona. & sufficit. Desida simplex bonũ
qd ẽ om̃e bonum: & satisẽ. Quid enĩ
amas caro mea: quid desidas aĩa mea᷑
Ibi ẽ ibi ẽ quicquid amatis: quicqͥd
desideratis. Si delectat pulchritudo:
fulgebunt iusti sic̃ sol. Si uelocitas
aut fortitudo. aut lib̾tas corꝑis cui
nichil obsistere possit: erunt similes
angłis dei. quia seminat᷑ corpꝰ ani¬
male surget corpus spũale. potestate
utiq ñ natura. Si longa & salubris
uita: ibi ẽ sana et̾nitas. & et̾̃na sanitaᷤ.
lus iustoꝵ adño. Si sacietas: sacia¬
bunt᷑ cum apparuerit gła dei. Si e¬
brietas: mebriabuntur abub̾tate

Expanded text:
qui hoc bono fruetur: quid illi erit, et quid illi non erit! Certe quidquid volet erit, et quod nolet non erit. Ibi quippe erunt bona corporis et animae, qualia " nec oculus vidit nec auris audivit nec cor hominis " cogitavit. Cur ergo per multa vagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? Ama unum bonum, in quo sunt omnia bona, et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne bonum, et satis est. Quid enim amas, caro mea, quid desideras, anima mea? Ibi est, ibi est quidquid amatis, quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo: " fulgebunt iusti sicut sol ". Si velocitas aut fortitudo, aut libertas corporis cui nihil obsistere possit: " erunt similes angelis dei ", quia " seminatur corpus animale, et surget corpus spirituale ", potestate utique non natura. Si longa et salubris vita: ibi est sana aeternitas et aeterna sanitas, lus iustorum a domino ". Si satietas: satiabuntur " cum apparuerit gloria " dei. Si ebrietas: " inebriabuntur ab ubertate
Abbreviated transcription (Latin):
inuentum ẽ. Deinde cogitet qui po¬
test quando incepit. aut quando ñ
fuit hoc uerum. scilicet quia futu¬
rum erat aliquid. aut quando desi¬
net & non erit hoc uerum. uideli¬
cet quia preteritum erit aliquid.
Qđ si neutrum horum cogitari po¬
test. & utrũq hoc uerum sine ueri¬
tate ẽẽ non potest: impossibile est
uł cogitare qđ ueritas pͥncipium
aut finem habeat. Deniq si ueritas
habuit pͥncipium uł habebit finẽ:
antequam ipsa inciꝑet. uerum e¬
rat tunc quia ñ erat ueritas: et
postquam finita erit uerum erit
rat igit᷑ ueritas ante quam ẽẽt ueri¬
tas: & erit ueritas postquã finita
erit ueritas. qđ in conuenientissi¬
mum ẽ. Siue igit᷑ dicatur ueritas
habere. siue intelligatur ñ habere

Expanded text:
inventum est. Deinde cogitet, qui poinventum est. Deinde cogitet, qui potest, quando incoepit, aut quando non fuit hoc verum; scilicet, quia futurum erat aliquid: aut quando desinet, et non erit hoc verum, scilicet, quia praeteritum erit aliquid. Quod si neutrum istorum cogitari potest, et utrumque hoc verum sine veritate esse non potest, impossibile est vel cogitare quod veritas principium, aut finem habeat. Denique si veritas habuit principium, aut habebit finem, antequam ipsa inciperet, verum erat tunc quia non erat veritas; et postquam finita erit, verum erit rat igitur veritas, antequam esset veritas; et erit veritas, postquam finita erit veritas; quod inconvenientissimum est. Sive igitur dicatur veritas habere, sive intel
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo uł ꝑ aliqd incipit eẽ. Sum¬
maigitur natura ñ incepit ꝑse. uł
ex se. Qm̃ igitur nec ꝑ se. nec ex se.
nec ꝑ aliud nec ex alio. nec ꝑ nichil
nec ex nichilo habet pͥncipium: nul¬
lomodo habet pͥncipium. S neq fi¬
nem habebit. Si enim finem habitu¬
raẽ: non ẽ summe immortalis.
& summe incorruptibił. S cons¬
tat quia ẽ sumine & immortalis
& incorruptibił. Non habebit igit᷑
finem. Ampliꝰ. Si finem habitura
ẽ: aut uolens aut nolens defiget. S
ꝓ certo non ẽ simplex bonum: cuiꝰ
uoluntate ꝑit summum bonum.
at ipsa ẽ uerum & simplex bonũ. Qͣ¬
re sua sponte non deficiet ipsa: quã
certum ẽ ẽẽ summum bonũ. Si uͦ
nolens ꝑitura ẽ: non ẽ summe potẽs
nec om̃ipotens. S racionis necessi¬
tas asseruit eam eẽ. summe poten¬
tem & om̃i potententem. Non ergo
nolens deficiet. Quare si nec uolens
habebit: nullom finem habebit.
Amplius. Si summa illa natura pͥn

Expanded text:
ex quo, vel per quod incipit esse. Sumex quo, vel per quod incipit esse. Summa igitur natura non incoepit per se, vel ex se. Quoniam igitur nec per se, nec ex se, nec per aliud, nec ex alio, nec per nihil, nec ex nihilo habet principium, nullo modo habet principium. Sed neque finem habebit. Si enim finem habitura est, non est summe immortalis et summe incorruptibilis; sed constat quia est summe immortalis et incorruptibilis: non habebit igitur finem. Amplius: Si finem habitura est, aut volens, aut nolens deficiet. Sed pro certo non est simplex bonum, cujus voluntate perit summum bonum: at ipsa est verum et simplex bonum; quare sua sponte non deficiet ipsa, quam certum est esse summum bonum. Si vero nolens peritura est, non est summe potens, nec omnipotens; sed rationis necessitas asseruit eam summe potentem esse et omnipotentem. Non ergo nolens deficiet. Quare si nec volens,habebit, nullo modo 11 finem habebit. Amplius: Si illa summa natura fine
Abbreviated transcription (Latin):
uere dicit᷑. in eo quod quał uł quan¬
ta: s in eo qđ quid sit accipitur. Qc¬
quid enim ẽ. quale uel quantum:
est etiam aliud in eo qđ quid ẽ.
unde non simplex uł compositũ ẽ.
x quo igitur hec tam xuiii.¬
simplex natura creatrix & ui¬
gor om̃ium fuit: uł usq quo fu¬
tura ẽ: An potius nec ex quo nec us¬
q quo ẽ. s sine pͥncipio & sine fine ẽ:
Si enim principium habet: aut
ex se uł ꝑ se hoc habet. aut ex alio.
uł ꝑ aliud. aut ex nichilo. uł ꝑni
chil. S constat ꝑ ueritatem iam
ꝑspectam: quia nullomͦ ex alio. uł
ẽ. Nullo igitur mͦ ꝑ aliud. uł ex
alio: aut ꝑ nichil uł ex nichilo ini¬
tium sortita ẽ. Ex seipsa uero uł ꝑ
seinitium habere non potest: quã¬
quam ex seipsa & ꝑ seipsam sit. Sic
enim ẽ ex se & ꝑse: ut nullomͦ sit
alia ẽẽntia que ẽ ꝑ se & ex se. et
alia ꝑ quam & ex qua ẽ. Quic¬
quid aut̃ ex aliquo uł ꝑ aliquid
incipit ẽe: non ẽ om̃ino idem illi.

Expanded text:
ere dicitur, in eo quod qualis, vel quanta; sed in eo quod quid sit, accipitur. Quidquid enim est, vel quale, vel quantum, est etiam aliud in eo quod quid est, unde non simplex, sed compositum x quo igitur haec tam simplex natura creatrix et vigor omnium fuit, vel usquequo futura est? An potius nec ex quo, nec usquequo est; sed sine principio et sine fine est? Si enim principium habet, aut ex se vel per se hoc habet; aut ex alio vel per aliud; aut ex nihilo vel per nihil. Sed constat per veritatem jam perspectam quia nullo modo ex alio, vel est. Nullo igitur modo per aliud, vel ex alio, aut per nihil, vel ex nihilo initium sortita est. Ex seipsa vero, vel per se initium habere non potest, quanquam ex seipsa, et per seipsam sit. Sic enim est ex se et per se, ut nullo modo sit alia essentia, quae est per se et ex se, et alia per quam et ex qua est. Quidquid autem ex aliquo vel per aliquid incipit esse, non est omnino idem illi
Abbreviated transcription (Latin):
reparabat cum paucis ad se uenit.
Pompeius fugiens a tito & fortunio.
antonianis ducib sepe terestri naua¬
liq p̾lio uictus &e captus ac post pau
lulum interfectus ẽ. Cȩsar uͦ illiricũ
pannoniam partemq italiȩ bellis
subegit ac domuit.

Expanded text:
reparabat, cum paucis ad se venire, reparabat, cum paucis ad se venire, Pompeius fugiens, a Tito et Furino, Antonianis ducibus, saepe terrestri navalique bello victus et captus, ac post paululum interfectus est. Caesar Illyricum Pannoniam partemque Italiae bellis subegit ac domuit
Abbreviated transcription (Latin):
totam pene siciliam ꝑtempta¬
ritamq infidem recepit. Quadra¬
ginta &e quatuor legiones: sub unuis
uine ferociores: quosdam pro caplen¬
dis agris tumultus excitauerunt.
S cȩsar animo ingens .xͣx. milia pe¬
ltum exauctorauit.: xxx. milia ser¬
ngressus: ut inꝑpetuum tͥbunicie
botestatis ẽẽt. a senatu decretum ẽ.
is dieb transtiberim intaberna me¬
itoria fons olei a terra exundauit:
is ꝑtotum diem largisimo riuo fu
ntonius uero postquam araxim
transmisit: omnib undiq ma¬
lis circumuentus. uix tandem
antiochiam cum paucis rediit. Nam
cum multitudine equitum &e sagicta¬
riorum ab omnib p̾liis que plura tẽp¬
tauit uictus semꝑ effugerit: tunc p̃¬
terea incertis &e ignotis regionib & lo¬
cis impeditus. grauissima famȩ ad ne¬
fandos cibos coactus ẽ. pluriiiq mi¬
litum sese hostib dediderunt. Inde
gretiam uenit: iussitq pompeium
qui uictus a cȩsare exxercitum bellũq

Expanded text:
totam paene Siciliam fetotam paene Siciliam feritamque in fidem recepit. quadraginta et quattuor legiones sub unius tdine ferociores, quosdam pro accipiendis agris tumultus excitaverunt. Sed Caesar, animo ingens, viginti millia militum exauctoravit, triginta millia seringressus, ut in perpetuum tribunitiae potestatis esset, a senatu decretum est. His diebus trans Tiberim e taberna meritoria fons olei terra exundavit, ac per totum diem largissimo rivo fluxit. Antonius vero, postquam Araxim transmisit, omnibus undique malis circumventus, vix tandem Antiochiam cum paucis rediit. Nam cum multitudine equitum et sagittariorum ab omnibus praeliis quae plura tentavit, victus semper effugeret, tum praeterea incertis et ignotis regionum locis impeditus, gravissima fame ad nefandos cibos coactus est, plurimi militum sese hostibus dediderunt. In Graeciam transiit, jussitque Pompeium, qui victus a Caesare exercitum bellumque
Abbreviated transcription (Latin):
re. minis. ac suꝑbia uendicantem.
dies paucos agrippa iussu cȩsaris al¬
tore cum acie instruct̾a prospectant
atrocissimo nauali p̾lio aduersus pi¬
peium conflicit ce uicit. Nam .c. sel¬
ginta & tres naues. aut dimersit
cepit: pompeiuis cum .x. & septem na¬
uib uix elapsus euasit.L. epidus mag¬
na uiginti legionum insolentia tu mẽs
cum inessanam militib ꝑmissam di¬
ripuisset: ipsum cȩsarem ad se uenien¬
tem semel atq iterum spreuit ac po¬
tuis telis appeti uissit: que ille collec¬
ta in leuum brachium lacerna repel¬
lendo uitauit. Moxc in misso equo ad
suos reuersus. instructo exercitu ad
uersus lepidum ueniens. plurimas
iegiones lepidis paucis interfectis tran¬
ũt in suam partem compulit.L. epi¬
lus tandem intelligens quo uanitas
sua intenderet. deposito paludam̃to
issumptaq ueste pulla suplex cȩsa¬
ri factus: uitam oe bona umpetrauit
ꝑpetuo quidem emendatus exilio.
Iaurus cesaris p̾fectus

Expanded text:
re, minis ac superbia vindicantem. re, minis ac superbia vindicantem. Post dies paucos Agrippa jussu Caesaris, a littore cum acie instructa prospectantis, atrocissimo navali praelio adversus Pompeium conflixit et vicit. Nam centum sexaginta et tres naves aut demersit, aut cepit. Pompeius cum septemdecim navibus vix elapsus evasit. Lepidus magna viginti legionum insolentia tumens, cum Messanam militibripuisset, ipsum Caesarem ad se venientem semel atque iterum sprevit, ac potius telis appeti jussit; quae ille collecta in laevum brachium lacerna repellendo vitavit. Mox immisso equo ad suos reversus, instructoqueuersus Lepidum ueniens, plurimas legiones Lepidi paucis interfectis transire in suam partem conpulit. Lepidus tandem intellegens, quo uanitas sua tenderet, deposito paludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari factus uitam et bona impetrauit, perpetuo quidem amendatus exilio. Taurus, Caesaris praefectus,
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Antonius uno castello uix ex¬
pugnato pacem cum anthioco fecit.
ut ipsam tantam rem consum mas¬
se uideretur. uentidium sirie p̾fecit
uissitq ut antigono bellum infe¬
ret. qui iudeos tum forte debellaus¬
derat: quem continuo uictum in
deditionem recepit. Mena libertus
cum seoc nauib ad pompeium re¬
diit. a quo clementer receptus cȩsa¬
ris dassem incendit. quamuis nuꝑ
cesar alteram secundo naufragio ꝑ¬
didisset. Idemq mena libertus ꝑ¬
stea ab agrippna nauali p̾lio cire¬
uentus cum sea criremib ad cȩsarer
transiit: s hunc cȩsar tercio trar¬
Deinde agrippa inter milas ce lipar
tunc naues.xxx. aut dimersit. auq̃
cepit. reliquis laceratis pompeius m¬
sanam confugit. Cȩsar interea tais¬
romenium tralecerat. quem repei¬
tino impetu pompeius afflixit. In¬
de multis dimersis nauib suis acns¬
te mora insiciliam redũt.ibiq leys¬
dum ex affrica aduentantem obis¬
um habuit. summas sibi partes terii¬

Expanded text:
sus. Antonius, uix uno castello exsus. Antonius, uix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse uideretur. Ventidium Syriae praefeoit ussitque ut Antigono bellum inferret, qui Iudaeos tum forte debellaudederat dempserat, quem continuo victum in deditionem recepit. Mena libertus cum sex navibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus, Caesaris classem incendit, quamvis nuper Caesar alteram secundo naufragio perdidisset. Idemque Mena, postea ab Agrippa navali praelio circumventus, cum sex trimeribus ad Caesarem transiit. Sed hunc Caesar tertio transDeinde Agrippa inter Milas et Liparas tunc naves triginta aut demersit, aut cepit, reliquis laceratis: Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenum trajecerat, quem repentino impetu Pompeius afflixit. Unde multis demersis navibus suis, ac mte mora, in Siciliam rediit, ibique Lepidum ex Aphrica adventantem obvium habuit, summas sibi partes terro
Abbreviated transcription (Latin):
extus pompeius postquam se
inproscriptoeum numero. rela¬
tum comperit. conuersus inlat᷑¬
cina omnem oram italiȩ cȩdib rapi¬
nisq uastauit: sicilia prerepta. cõme¬
atibq impeditis. romam fame affe¬
cit. Morcq pacem trium uiri. ut ñ
dicam tiramni. idest lepidus. cȩsar
antoniusq fecerunt. S continuo cũ
contra pactum pompeius fugitiuos
allegaret: ut hostis habitus ẽ. & me¬
na libertus pompeii cum sexaginta
nauium classe ad cȩsarem defecit. ei¬
demq classi ipse uissu cesaris p̾fuit:
& continuo cum statilio tauro aduer¬
sum menetratum pompeianum du¬
cem nauale bellum uissit. D einde
ipse cȩsar aduersus eosdem pompeia¬
nos cruentissimum bellum nauale
confecit: s continuo uictricem classem
pene unuiersam apud sillaceum nau¬
fragio amisit. Uentidius ꝑsas. &e par¬
thos insiriam irrumpentes. trib bel¬
lis maximis fugauit. regemq eorum
paucorum in acie interfecit: ea scilicet
die qua crassus a parthis fuerat occi¬

Expanded text:
ex. Pompeius postquam se in proscriptorum numerum relatum conperit, conuersus in latrocinia omnem oram Italiae caedibus rapinisque uastauit. Sicilia praerepta commeatibusque inpeditis Romam fame adfecit. mox cum eo pacem triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitus est. Mena libertus Pompei cum sexaginta nauium classe ad Caesarem defecit eidemque classi ipse iussu Caesaris praefuit. idemque continuo cum Statilio Tauro aduersus Menecraten Pompeianum ducem nauale bellum gessit. deinde ipse Caesar aduersus eosdem Pompeianos cruentissimum bellum nauale confecit; sed continuo uictricem classem paene uniuersam apud Scylaceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Syriam inrumpentes tribus bellis maximis fudit regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die, qua Crassus a Parthis fuerat ocoi
Abbreviated transcription (Latin):
sub iugũ parthicũ missȩ: egrẽq as
siria retenta ẽ. In asia tres urbes. hoc
ẽ laodicia. iherapolis. calosa terrȩ mo¬
tu conciderunt. At uero postquam
galbam nero in hispania imꝑatorem
creatum abexercitu cognouit: totus
anuno ac spe concidit. Cumq incre¬
dibilia ꝑturbande immo subruendȩ
rei publicȩ mala moliretur. hostisa
senatu promintiatus & ignominio¬
sissime fugiens ad quartum ab urbe
lapidem sese ipse interfecit: atq in
eo cęsarum omnis familia consum

Expanded text:
sub iugum Parthicum missae, aegreque sub iugum Parthicum missae, aegreque Syria retenta est. in Asia tres urbes, hoc est Laudicia Hierapolis Colossae, terrae motu conciderunt. at uero Nero postquam Galbam in Hispania imperatorem creatum ab exercitu cognouit, totus animo ac spe concidit. cumque incredibilia perturbandae, immo subruendae reipublicae mala moliretur, hostis a senatu prosissime fugiens ad quartum ab Urbe lapidem, sese ipse interfecit, atque in eo Caesarum omnis familia consum
Abbreviated transcription (Latin):
autem rabiȩ ita effrenatus ẽ. ut plurumã
senatus partem interfecerit. equestrem
ordinem penȩ deleuerit: s ne parrici¬
diis quidem abstinuit. matrem. fr̾em.
sororem. uxorem. ceterosq omnes cogna¬
tos ce propinquos sine hesitationȩ ꝓ¬
strauit. Auxcit hanc molem facinoꝵ
eus: temeritas impietatis indm̃. Nã
primus romȩ xp̃ianos suppliciis ac
mortib affecit: ac ꝑ omnes prouintias
pari ꝑsecutionȩ eoccruciari imꝑauit.
Ipsumq nomen ectirpare conatus.
beatissimos xp̃i apłos petrum cruce.
paulum gladio occidit. Mox acerua¬
tim miseram ciuitatem oborte undiq
opp̾ssere clades. Nam subsequenti
autumno tanta urbi pestilentia in¬
cubuit. ut .xxͣc. milia funerum inra¬
tionem libitinȩ uenirent. Britanni¬
ca deinde cdades e uestigio accidit: qͣ
uere p̾cipua oppida. magna ciuiũ
sociorumq cladȩ &e cedȩ direpta sunt.
Preterea inorientȩ magnis armeniȩ
prouintiis amissis. romanȩ legiones

Expanded text:
autem rabie ita efferatus est, ut plurimam autem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus partem interfecerit, equestrem ordinem paene destituerit. sed ne parricidiis quidem abstinuit, matrem fratrem sororem uxorem ceterosque omnes cognatos et propinquos sine haesitatione prostrauit. auxit hanc molem facinorum eius temeritas impietatis in Deum. nam primus Romae Christianos suppliciis et mortibus affecit ac per omnes prouincias pari persecutione excruciari imperauit ipsumque nomen exstirpare conatus beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum gladio occidit. moi aceruatim miseram ciuitatem obortae undique oppressere clades. nam subsequente autumno tanta Vrbi pestilentia incubuit, ut triginta milia funerum in rationem Libitinae uenirent. Britannica deinde clades e uestigio accidit, qua duo praecipua oppida magna ciuium sociorumque clade et caede direpta sunt. praeterea in Oriente magnis Armeniae prouinciis amissis Romanae legiones
Abbreviated transcription (Latin):
structa lapide. Magneq ille ueterũ
insule. quas discurrens flamma ad¬
ire non poterat. magnis machinis ad
externa bella preparatis labefacteatq
inflaminate sunt: ad monumentoꝵ
bustorumq diuersoria infelici plebe
conpulsa: quod ipse exx altissima il¬
la me cenatianaturre prospect᷑ans.
letusq flaminȩ ut aiebat. pulchri¬
tudine tragico habitu iliadan decan¬
tabat. Auaritiȩ autem tam prerup¬
te extitit: ut post hoc incendium ur¬
bis. quam se augustus ex latericia
marmoream reddidisse iacdͥauerat:
neminem ad reliquas rerum suarum
adire ꝑmiserit. Cuncta enim quȩ flã¬
me quoquomodo suꝑfuerant ipse ab¬
stulit: centies centena milia sext̾ciorũ
annua ad exxpensas a senatu auferri:
sibiq conferri imꝑauit. Plurimos sena¬
torum nulla exctante causa bonis pͥua¬
uit: negociatorum omnium sub una
die tormentis quoque adhibitis omnẽ
penitus censum abstersit. Crudelitatis

Expanded text:
structa lapide magnaeque illae ueterum structa lapide magnaeque illae ueterum insulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis labefactatae atque inflammatae sunt, ad monumentorum bustorumque deuersoria infelici plebe conpulsa. quod ipse ex altissima illa Maecenatiana turre prospectans laetusque flammae ut aiebat pulchritudine tragico habitu Iliadam decantabat. auaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Vrbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse iactauerat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit; cuncta, quae flammae quoquo modo superfuerant, ipse abstulit; centies centena milia sestertium annua ad expensas a senatu conferri sibi imperauit; plurimos senatorum nulla exstante causa bonis priuauit; negotiatorum omnium sub una die, tormentis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstersit. crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sar ab augusto quintus. pͥncipa¬
uim adeptus est: mansitq in eo anniᷤ
non plenȩ quatuordecim.Gaii uͦ ca¬
igule auunculi sui scelera ac omnia
petulantiam. libidinem. luxuriã.
auariciam. crudelitatem. non nullo
scelere exercuit. Siquidem petulan¬
tia ꝑcitus. omnia pene italiȩ. ac gre¬
tiȩ theatra ꝑlustrans: assumpto etiam
uarii uestitus dedecore. scenicos. citha
ristas. tragedos. ce aurigas. sepe sibi su
perasse uisus ẽ. Libidinib porro tantis¬
ẽ exagitatus. ut ne a matre quidem uł
sorore ullaue consanguinitatis reueren¬
tia abstinuisse referatur: uirum inuxco¬
rem duxcerit. ipse a uiro ut uxor ac¬
ceptus sit. L uxcuriȩ uero tam effrena¬
te fuit: ut retib aureis piscaretur. quȩ
purpureis funib exxtrahebantur. Ute¬
tis: qui etiam numquam minus mil¬
le carrucis confecisse iter traditur. De¬
niq urbis rome incendium uolup¬
tatis sue spectaculum fecit: ꝑ sex dies
septemq noctes ardens ciuitas. regi¬
os pauit aspectus. Horrea quadro

Expanded text:
sar ab Augusto quintus principatum adeptus est mansitque in eo annis non plenis quattuordecim. Gai Caligulae auunculi sui erga omnia uitia sor, petulantiam libidinem luxuriam auaritiam crudelitatem nullo non scelere exercuit; siquidem petulantia percitus omnia paene Italiae ac Graeciae theatra perlustrans, adsumpto etiam uarii uestitus dedecore cerycas cristas, tragoedos et aurigas, saepe visus est superasse. Libidinibus quoque tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem, sorore ullaue consanguinitatis reuerentia abstinuisse referatur, uirum in uxorem duxerit, ipse a uiro ut uxor acceptus sit. luxuriae uero tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur, quae purpureis funibus extrahebantur, fritis. qui etiam numquam minus mille carrucis confecisse iter traditur. denique urbis Romae incendium uoluptatis suae spectaculum fecit; per sex dies septemque noctes ardens ciuitas regios pauit aspectus; horrea quadro
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita millesimo¬
septimo gallus hostilianus ui
cesimus sextus ab augusto regnũ
adeptus: iux duob annis cum uolu¬
siano filio obtinuit. Exeritur ultio
iuolati nominis xp̃iani &e usq quo
ad profligandas ȩccłas edicta decii cu¬
currerunt. eatenus incredibilium
morborum pestis extenditur: nulla
fere prouintia romana. nulla ciui¬
tas. nulla domus fuit. que non illa
generali pestilentia correpta atq eua¬
cuata sit Hac sola ꝑnicie insignes gal¬
lus &e uolusianus dum contra emili¬
auum nouis reb studentem bellum
ciuile moliuntur occisi sunt:emilia¬
uus tamen derciomense in uase tiran¬
nidis extinctus ẽ.

Expanded text:
nno ab Urbe condita MVII, Gallus Hostilianus sextus et vigesimus ab Augusto regnum adeptus, vix duobus annis cum Volusiano filio obtinuit. Exoritur ultio violati nominis Christiani, et usquequo ad profligandas Ecccurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tamen tertio mense inuasae tyrannidis extinctus e
Abbreviated transcription (Latin):
pitiões dũ patitur fecit. atq aliqͣndiu
affricana annona extra ordinem
detenta ipse tandem cũ inm̃sa certe¬
temꝑib nr̃is satis incredibili classe
nauiũ romã contendit. Nã habuisse
tẽ tamilia &e septingentas naues dr̃.
quẽ numerum ne apud xerxem qͥdẽ
p̃clarum illum ꝑsarũ regẽ & alexandis
storiȩ ferũt. Issimul ac cũ agmine mi¬
litum ad urbem ꝑgens littore egg̾ssus
ginem rediit. atq ibi continuo mi¬
litari manu int̾fectus ẽ: sabinꝰ genes
eiꝰ constantinopolim fugit unde pꝰa
liqͣntũ tempꝰ retractus exilioq dãp¬
natꝰ ẽ Hunc omnẽ cathalogũ ut oi¬
xi. uł manifestorũ tirannorũ uł i¬
obedientium ducũ optima honor
imꝑator religiõe &e felicitate meri
it. magna constantius comes indi¬
tria && celeritate confecit. Meritos¬
ne qͥa in his dieb p̾cipiente honori
& adiuuante constantio pax ce iu¬
tas ꝑuniu̾sã affricã eccłiȩ catholis

Expanded text:
piciones dum patitur fecit atque, aliquamdiu piciones dum patitur fecit atque, aliquamdiu Africana annona extra ordinem detenta, ipse tandem cum inmtemporibus nostris satis incredibili classe navium Romam contendit. Nam habuisse tunc tria millia septingenta naves dicitur. Quem numerum ne apud Xerxem quidem, praeclarum illum Persarum regem, et Alexandrum storiae ferunt. Is simul ut cum agmine militum ad Urbem pergens littore egressus aginem solus rediit, atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus, gener ejus, Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus, exsilioque damnatus est. Hunc omnem catalogum, ut dixi, vel manifestorum tyrannorum, vel inobedientium ducum optima Honorius imperator religione et felicitate occidi meruit, magna Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio, et adjuvante Constantio, pax et unitas per universam Africam Ecclesiae catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si uire hac pompa miser lususẽ
cuiꝰ ille umbratił consul t̾cullus ausus
ẽ incuria dic̾e loqͦr uob̃ patres conscͥpti
consul ac pontifex: quorum alterũ ĩa¬
teneo. alterũ spero. sꝑans ab eo qͥ spẽ ñ
habebat. & maledictus utiq qui spem
suam posueat i hoĩe. Attalus itaq tãꝗͣ
inane imꝑii simulachrũ. cũ gottis
usq in hispanias portatus ẽ: unde des¬
cendens naui. incerta moliens. inma¬
ri captus &e ad constantiũ comitẽ de¬
ductus. deinde imꝑatori honorio eochi¬
bitꝰ truncata manu uite relictus ẽ.
heraclianꝰ interea affricȩ comes missus
cũ idẽ attalus umbrã gestaret imꝑii
affricã strenuȩ adu̾sus iudices ab eo
missos tutatꝰ: consulatũ assecutꝰ ẽ. Q
elatꝰ suꝑcilio. sabinũ domesticũ suũ
uitũ ingenio callidũ. industriaq sol¬
lertem &e sapientẽ noĩandũ si animi
uires tͣnquillis studiis accõmodauisset.
gen̾um allegit: cũ qͦ qͦrũdã ꝑicłoꝵ sus¬

Expanded text:
mirum si iure hac pompa miser lusus est, cuius ille umbratilis consul Tertullus ausus est in curia dicere loquar uobis, patres conscripti, consul et pontifex, quorum alterum teneo, alterum spero, sperans ab eo qui spem non habebat et maledictus utique quia spem suam posuerat in homine. Attalus itaque tamquam inane imperii simulacrum cum Gothis usque ad Hispanias portatus est, unde discedens naui incerta moliens in mari captus et ad Constantium comitem deductus, deinde imperatori Honorio exhibitus truncata manu uitae relictus est. Heraclianos interea Africae comes missus, cum idem Attalus umbram gestaret imperii, Africam strenue aduersum indices ab eo missos tutatus, consulatum adsecutus est; quo elatus sapercilio Sabinum domesticum suum, uirum ingenio callidum industriaque sollertem et sapientem nominandum si animi uires tranquillis studiis adeommodauisset, generum allegit ; cum quo quorundam periculorum sus
Abbreviated transcription (Latin):
nouitates rerum actu audituq
prurientib ipsa etiam uita fasti¬
dio ẽ.
nno ab urbe condita ccclxx¬
uͦi. seuissimo terremotu.
achaia uniuersa concussa
ẽ: & due tunc ciuitates. id ẽ ebora
& helice abruptis locorũ hiatib de¬
uorate sunt. At ego nunc econtra¬
rio poteram similia indieb nr̃is
aput constantinopolim eque mo¬
do principi gentium predicta et fac¬
ta s ñ ꝑfecta narrare: cum post terri¬
bilem denuntiationem
conscien
commota funditus
terra
tremeret. desuꝑ fusa cęlitus flamma
penderet. donec orationib archadii pͥn¬
cipis & popłi xp̃iami p̃sentem ꝑditio¬
nem ds̃ exoratus auerteret: probans se
solum ẽẽ & conseruatorem humilium
& punitorem malorum: s hec ut cõ¬
memorata sint. magis quam explici¬
ta uerecundie concesserim: ut et qui
scit recolat: & qui nescit inquirat.

Expanded text:
nonitates rerum acta audituque prurientibus ipsa etiam uita fastidio est. Anno ab Vrbe condita CCCLXXVI saenissimo terrae motu Achaia uniuersa concussa est et duae tunc ciuitates, id est Ebora et Helice, abruptis locorum hiatibus deuoratae. At ego nunc e contrario poteram similia in diebus nostris apud Constantinopolim, aeque modo principem gentium, praedicta et facta sed non perfecta narrare, cum post terribilem denuntiationem conscientm subter commota funditus terra tremeret et\' desuper fusa caelitus flamma penderet, donec orationibus Arcadii principis et populi Christiani praesentem perditionem Deus exoratus auerteret, probans se solum esse et conseruatorem humilium et punitorem malorum. sed haec ut commemorata sint magis quam explicita uerecundiae concesserim ut et qui scit recolat et qui nescit inquirat.
Abbreviated transcription (Latin):
tertiora illoꝵ tempoꝵ mala. exer¬
citatiorib quippe ad neqͥtiam. atq
eruditiorib hominib continebit.¬

Expanded text:
textiora illorum temporum mala, exercitatioribus quippe ad nequitiam atque eruditioribus hominibus, continebit.
Abbreviated transcription (Latin):
sici erercitus. audito agesilai reditu:
ad popłandos lacedemonioꝵ agros
reuertitur. Ita spartani strepitu cir¬
cumsonantium undiq hostium clau¬
si atq ext̾riti: ultima ꝓpe modũ des¬
ꝑatione tabueĩt. S conon postqͣm
uasta hostilis soli popłatione satiatꝰ
ẽ athenas ꝑgit: in maximo gaudio
ciuium ip̃se tristis. quippe cumui¬
deret urbem popło quondã cultu¬
q ornatissimã. nunc miserabili rui¬
narũ ac desolationis. qualore con¬
fectam. Itaq magnum pietatis mi¬
serationisq monim̃tũ in repara¬
tione eiꝰ oꝑatus. ẽ. Nanq eã a lace¬
demoniis exinanitã. lacedemonio¬
rũ popłis repleuit: & ꝑsis incenden¬
tib concrematã. ꝑsis edificantibus

Expanded text:
ersici exercitus, audito Agesilai reditu ersici exercitus, audito Agesilai reditu ad populandos Lacedaemoniorum agros reuertitur. ita Spartani, strepitu circumsonantium undique hostium clausi atque exterriti, ultima propemodum desperatione tabuerunt. sed Conon postquam uasta hostilis soli populatione satiatus est, Athenas pergit, in maximo gaudio ciuium ipse tristis, quippe cum uideret urbem populo quondam cultuque ornatissimam, nunc miserabili ruinarum ac desolationis squalore confectam. itaque magnum pietatis miserationisque monumentum in reparatione eius operatus est. namque eam a Lacedaemoniis exinanitam Lacedaemoniorum praedis repleuit, Persis incendentibus concrematam Persis aedificantibus
Abbreviated transcription (Latin):
delessent. atq ab om̃ib sociis desti¬
tutos uident. Lacedemonii ꝑicło ci¬
uitatis impulsi. habito inexercitati
militis qualicumq delectu: obuiã
hosti ꝓcedunt. S uictis semel. ad uer¬
sum uctores obsistendi nec uirtus
nec animuserat:
parcis ageret᷑. repente rexage¬
silaus arcessitus ex asia imꝑuisus
bello suꝑuenit. thebanos iam suc¬
cessu duplicis uictorie leciores segni¬
oresq aggredit᷑. nec difficile suꝑat:
maxime cum adhuc apud ipsum
pene integre uires habentur. ipse ta¬
men agesilaus grauit̾ uulneratur.
At uͦ athenienses cum comꝑissent
insꝑata lacedemonios uictoria sub¬
leuatos pristine seruitutis de qua
pidi metu exercitum contrahunt.
eumq boetis iauxiliũ adiungũt.
cõmissum missigrati duci. qui adoles¬
cens admodũ uir dum annos .xx. na¬
tus. infirmitatẽ etatis maturitate
animi muniebat. Conon quoq uir
quidem atheniensis. clux autem ꝑ¬

Expanded text:
delessent atque ab omnibus sociis destidelessent atque ab omnibus sociis destitutos uiderent. Lacedaemonii periculo ciuitatis inpulsi habito inexercitati militis qualicumque dilectu obuiam hosti procedunt. sed uictis semel aduersum uictores obsistendi nec uirtus nec animus erat. partis ageretur, repente rex Agesilaus arcessitus ex Asia inprouisus bello superuenit; Thebanos iam successu duplicis uictoriae laetiores segnioresque adgreditur nec difficile superat, maxime cum adhuc apud ipeum paene integrae uires haberentur. ipse tamen Agesilaus grauiter uulneratur. at uero Athenienses eum conperissent insperata Lacedaemonios uictoria subleuatos, pristinae seruitutis, de qua pidi metu exercitum contrahunt eumque Boeotiis in auxilium adiungunt, commissum Iphicrati duci, qui adulescens admodum, uixdum annos uiginti natus, infirmitatem aetatis maturitate animi muniebat. Conon quoque, uir quidem Atheniensis, dux autem P
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdit. Nanq ex illo fluere ac sublapsa
donec assurgendo egre. ac misere re¬
cidendo confecta: & potestate care¬
rec & nomine. Atheniensib uͦhec ea¬
dem pugna iniciũ recuꝑande poten¬
tiȩ. sicut lacedemoniis amittende
fuit. Primi gͥ thebani auxilio athe¬
niensium fulti suꝑiore dade saucios
actrepidos aggrediunt᷑: multa ani¬
mati fiducia ꝓpter uirtutẽ atq indus¬
triam epaminunde ducis sui. cum quo
sibi facile obtinere posse imꝑiũ tociuᷤᷤ
greciȩ uidebantur. Fit itaq t̾restre p̃¬
lium: thebanis minimo negocio uin¬
centibus. Uincit᷑ enĩ etiam hoc con¬
flictu pisander & occiditur. Pausanias
quoq dux alter lacedemonioꝵ insimu¬
latus ꝓditionis: mexilium truditur.
Thebani g uictoria potiti. collecta u¬
niuersi exercitus manu spartam con¬
tendunt: putantes se uacuã p̃sidio
ciuitatẽ nullo intraturos negocio. cuiꝰ
iam om̃s pene copias cumipso rege

Expanded text:
prodit. Namque ex illo fluere ac retro sublapsa prodit. Namque ex illo fluere ac retro sublapsa donec assurgendo aegre, ac misere recidendo, confecta, et potestate careret, et nomine. Atheniensibus vero haec eadem pugna initium recuperandae potentiae, sicut Lacedaemoniis amittendae, fuit. Primi igitur Thebani, auxilio Atheniensium fulti, superiore clade saucios ac trepidos aggrediuntur, multa animati fiducia propter virtutem atque industriam Epaminondsibi facile obtinere posse imperium totius Graeciae uidebantur. fit itaque terrestre proelium, Thebanis minimo negotio uincentibus. uincitur enim etiam hoc conflictu Lysander et occiditur; Pausanias quoque dux alter Lacedaemoniorum insimulatus proditioni sin exilium traditur; Thebani autem uiotoria potiti, collecta uniuersi exercitus manu, Spartam contendunt, putantes se uacuam praesidio ciuitatem nullo intraturos negotio, cuius iam omnes paene copias cum ipso rege
Abbreviated transcription (Latin):
etumnasiam miserant ad subsidiaum
putie reuocant Int̾ea pisander dios
apus spartã ꝑ agesilaum regẽ relistẽ
marima munitissimãꝙ tune classe
unstrirerat: mocusemulatione iur¬
tutis agesilai. ut illo pedestrẽ expedi¬
tione agitante. ipse quoq nauali dis¬
cursu oram maritimã ꝑuagaretur.
Conon uͦ suscepto negocio duꝑlicem
curam impendebat: debens sociissol¬
licitudinẽ. patrie fidem. ut huic exhi¬
bet naturam. illis preb̾et industriã
In hoc ꝓpensior ciuib qd̾ quieti lib̾ta¬
tiq eoꝵ alieni sanguinis diserim̃ im¬
pendet: ce pugnaret ad uersus inso¬
lentissimos hostes. ꝑicło regis. p̃mio
patriȩ. Conserunt itaq nauale certa¬
men. ꝑse conone. spartani pisandro du¬
ce: milites. remiges. ipsiq ductores¬
uno parit̾ inmutuam cedem ardo¬
re rapiunt᷑. Magnitudinẽ atq atro¬
eitatem belli huius: inclinatus ex hoc
semꝑ inposterũ lacedemonioꝵ statꝰ

Expanded text:
citu in Asiam miserant, ad subsidium citu in Asiam miserant, ad subsidium patriae reuocant. interea Pisander , dux apud Spartam per Agesilaum regem relictus, maximam munitissimamque tunc classem instruxerat, motus aemulatione uirtutis Agesilai, ut, illo pedestrem expeditionem agitante, ipse quoque nauali discursu oram maritimam peruagaretur. Conon uero suscepto negotio duplioem curam inpendebat debens sociis sollicitudinem, patriae fidem, ut huic exhiberet naturam, illis praeberet industriam: in hoc propensior ciuibus, quod quieti libertatique eorum alieni sanguinis discrimen inpenderet et pugnaret aduersus insolentissimos hostes periculo regis, praemio patriae. conserunt itaque nauale certamen Persae Conone, Spartani Pisandro duce; milites remiges ipsiquno pariter in mutuam caedem ardore rapiuntur. Magnitudinem atque atrocitatem belli 150 istius, inclinatus ex hoc semper in posterum Lacedaemoniorum status,
Abbreviated transcription (Latin):
demonii & ipsi auxilia naualis belli
a rege egypti hercynone ꝑ legatos pe¬
tunt. A quo centũ instructas triremes
&. dc. milia modioꝵ frumenti accepe¬
runt: a sociis etiam undiq magna cõ¬
traxere subsidia cui militiȩ consensu om¬
nium agesilaum ducẽ decreuerunt
uirũ pede claudũ. S quia in dificil¬
limorerum statu mallent sibi regẽ
claudicare. quam regnũ: raro unꝗͣ
ita pares omni industria duces in
unũ coiere bellum. Qui acerbissimi
inuicẽ preliisfatigati. & multo san¬
guine obliti: uelut in uicti ab alte¬
rutro recesserunt:
sutur conon accepto iterũ ꝑse ipsũ
a rege magno stipendio. reuersus
ad classem inuadit hostiles agros. tur¬
res. castella ceteraq p̾sidia expugnat¬
& ueluti effusa tempestas quacumq
incubuit cuncta prosternit. Lacede¬
monii uͦ domesticis malis circumuẽ¬
ti externis inhiare desistunt. abieuint¬
q spem dñationis imminente ꝑiesoer
etpatu tis: agesilaum quem cameret¬

Expanded text:
daemonii et ipsi anxilia naualis belli daemonii et ipsi anxilia naualis belli a rege Aegypti Hereynione per legatos petunt, a quo centum instructas triremes et sescenta milia modium frumenti acceperunt; a sociis etiam undique magna contraxere subsidia. cui militiae consensu omnium Agesilaum ducem decreuerunt, uirum pede claudum, sed qui in difficillimo rerum statu mallent sibi regem claudicare quam regnum. raro umquam ita pares omni industria duces in unum coiere bellum, qui acerbissimis inuicem proeliis fatigati et multo sanguine obliti uelut inuicti ab alterutro recesserunt. igitur Conon accepto iterum per se ipsum a Rege Magno stipendio reuersus ad classem inuadit hostiles agros, turres castella ceteraque praesidia expugnat et ueluti effusa tempestas quacumque incubuit cuncta prosternit. Lacedaemonii uero domesticis malis circumuenti externis inhiare desistunt ahiciuntque spem dominationis inminente periculo seruitutis; Agesilaum, quem cum exer
Abbreviated transcription (Latin):
facile ꝑsuasit: quã breuissime ostẽ
acedemonii ut potedi
homines & greci homines. quo pła
habebant eo ampliora cupientes:
postquã atheniensium reb potiti
sunt uniuersam asiam spe dn̾atioĩs
hauser̃t. Itaq toco oriente bellum
mouentes: hẏrcilidem ducẽ in hãc
militiã legunt. Qui cũ sibi aduer
sus duos potentissimos artaxersiᷤᷤ¬
ꝑsarũ regis p̃fectos. farnabuz um
& tissa fernen pugnandũ uderet¬
ꝓuiso adtempus consilio ut pondus
gemine congressionis eluderet: unũ de¬
nuntiato bello appetiit. alterũ pacta
pace suspendit. Farnaburus tissafernẽ
apud artaxersem cõmunẽ tunc regẽ
defert ut ꝓditorem p̃sertim qui cũ
hoste belli tempore de federis conditi¬
one pepigisset: hortaturq regem ut
in locum eius chononẽ atheniensem
uirũ qui tunc forte apud cyprum
exulabat ducẽ nauali bello constituat
Acceptis gͥ quingentis argenti talen¬
tis conon ꝑfarnabuzum euocatur.
classiq p̃ficitur. Quib comꝑtis. lace¬

Expanded text:
facile persuasit, quam breuissime ostendam. Lacedaemonii, utpote homines et Graeci homines, quo plura hpostquam Atheniensium potiti sunt, universam Asiam spe dominationis hauserunt. Itaque toti Orienti bellum moventes, Dereyllidam ducem in hanc militiam legunt, qui cum sibi advesus duos potentissimos Persarum regis praefectos, Farnabuzum et Tisipharnem, pugnandum videretoviso ad tempus consilio, ut pondus geminae congressionis eluderet, unum denuntiato bello appetit, alterum pace suspendit. Farnabazns Tiasafernen apaud Artaxerxen, communem tunc regem, defert ut proditorem, praesertim qui cum hoste belli tempore de foederis condicione pepigisset; hortaturque regem, ut in locum eius Cononem Atheniensem uirum, qui tunc forte apud Cyprum exulabat, ducem nauali bello constituat. acceptis igitur quingentis argenti talentis Conon per Farnabazum euocatur classique praeficitur. quibus conpertis Lace
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ⁊ ꝑ om̃ia & in om̃ib. At qm ab¬
surdum ẽ. ut scilicet quemadino¬
dum nullatenus aliquid creatum
potest exire creantis &. fouentis in¬
mensitatem: sic creans & fouens ne¬
quaquam ualeat aliquo modo exce¬
dere factorum uniuersitatem: liqͥt
qm ipsa ẽ quȩ cuncta alia portat.
& suꝑat. claudit & penetrat. Si gͥ
hec illis que suꝑius sunt inuenta

Expanded text:
et per omnia, et in omnibus. At quoniam absurdum est, ut, scilicet, quemadmodum nullatenus aliquid creatum potest exire creantis et foventis immensitatem; sic creans et fovens nequaquam valeat aliquo modo excedere factorum universitatem; liquet quoniam ipsa est quae cuncta alia portat et superat, claudit et penetrat. Si igitur haec illis, quae superius sun
Abbreviated transcription (Latin):
lis sue magnitudinis in aliquo de¬
tͥmentum ꝑateret᷑. Qđ ex eo manifes¬
te cognoscitur: qm̃ ipsa quioquid
boni uł magni ẽ. non est ꝑ aliud
quam ꝑ seipsam. Si igitur summa
natura sic potest intelligi ñ sũma.
ut tamen nequaquã sit maior aut
minor. quam cũ intelligit᷑ sũma
quod ipsa. Quod aut̃ racio docet de
summo: non dissimilit̾ inuenit᷑
indissimilit̾ relatiuis. Illis itaq qͦ
relatiue dicuntur omissis. qr nul¬
lum eorũ simplicit demonstrat alicu¬
iꝰ ẽẽntiam: ad alia discutienda se con¬
uertat intentio. Equidem siquis sin¬
gła diligent̃ intueatur: quicquid
est pret̾ relatiua aut tale e ut ipsũ
omnino melius sit quam ñ ipsum.
aut tale ut ñ ipsum in aliquo melꝰ
sit quam ipsum. Ipsum aut̃ & non

Expanded text:
lis suae magnitudinis in aliquo delis suae magnitudinis in aliquo detrimentum pateretur. Quod ex eo manifeste cognoscitur, quoniam ipsa quidquid boni vel magni est, non est per aliud quam per seipsam. Si igitur summa natura sic potest intelligi non summa, ut tamen nequaquam sit major aut minor, quam cum intelligitur summaquod ipsa est. Quod autem ratio docet de summo, non dissimiliter invenitur in similiter relativis. Illis itaque, quae relative dicuntur, omissis, quia nullum eorum simpliciter demonstrat alicujus essentiam, ad alia discutienda se convertat intentio. Et quidem si quis singula diligenter intueatur, quidquid est praeter relativa, aut tale est, ut ipsum omnino melius sit, quam non ipsum; aut tale, ut non ipsum in aliquo melius sit, quam ipsum. Ipsum autem et non