comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis multe p̃terea capiuntꝰ. aut rostris ꝑforate
mergunt᷑. propugnatores octauii partum in
nauibus iugulant᷑ ꝑti in mare p̃cipitant᷑. Ipẽ
octauius se in scapham confert. in quã plures cũ
confugerent depressa scapha. uulneratus tñ ad na¬
tat ad suu mioparonẽ. Eo receptus cũ preliu
nox dirimer& tempestate magna uilis profugit
Sequũt᷑ hũc sue naues nõ nulle. quas casus ab illo
piculo iundicarat. At Uatinius re bñ gesta re¬
ceptui cecinit. siusq om̃ibo in columibus in eũ
se portum uictor recepit. quo ex portu classis
octauii ad dimitandu procesẜat. Capit ex eo
prelio pentheremẽ unã. triremes duas dicrotas
uiii. compluresq remiges octauianos. postero
se recepisse octauiu ex fuga credebat. Erat ĩ
ea nobilissimũ regionũ eaꝵ oppidu cõuĩctissimũ¬
q octauio: Quo ut uenit oppidani supplices se
Uatinio dediderunt. Comꝑitq ip̃m octauium

Expanded text:
mis, multae praeterea capiuntur aut rostris perforatae mis, multae praeterea capiuntur aut rostris perforatae merguntur; propugnatores Octaviani partim in navibus iugulantur, partim in mare praecipitantur. Ipse Octavius se in scapham confert; in quam plures cum confugerent, depressa scapha vulneratus tamen adnatat ad suum myoparonem. Eo receptus, cum proelium nox dirimeret, tempestate magna velis profugit. Sequuntur hunc suae naves non nullae, quas casus ab illo periculo vindicarat. § 47 At Vatinius re bene gesta receptui cecinit suisque omnibus incolumibus in eum se portum victor recepit, quo ex portu classis Octavi ad dimicandum processerat. Capit ex eo proelio penterem unam, triremis duas, dicrotas VIII complurisque remiges Octavianos posteroquse recepisse ex fuga credebat Octavium. Erat in ea nobilissimum regionum earum oppidum coniunctissimumque Octavio. Quo ut venit, oppidani supplices se Vatinio dediderunt, comperitque ipsum Octavium
Abbreviated transcription (Latin):
se Uatiniani repente oppressi. Parati de inceps
octauiani exportu procedebant. Instruitur
utrinq acies. ordine dispoĩta magis octauia¬
na. Paracioꝵ militũ animis uatiniana.
atinius cu aĩaduerter& neq nauiu se magͥ̾¬
tudine: neq nuo parem esse: fortuite dimi¬
cationis fortune rem cõmitte᷑ maluit. Itaq
primus sua quĩque remi in quadriremẽ ip̃iꝰ
octauii impetũ fecit. celerrime fortissime¬
teliquis locis p̃liu. cõcurrit᷑q ad duces maxĩe
Nam cũ suo quisq auxiliu ferr&. magnũ co¬
minus in angusto mari p̃liu factũ ẽ. quantoq
cõuĩctis magis nauibus confligendi potestas da¬
bat᷑. tanto suꝑiores erant. Uatiniani. qui ad¬
miranda uirtute ex sus nauibus in hostiu na¬
ues transilire non dubitarent. & dimicatione
equata longe suꝑiores iurtute rem feliciter ge¬
rebant. Deprimit᷑ ĩpuis octauii quadrire¬

Expanded text:
se Vatiniani repente oppressi; parati deinceps se Vatiniani repente oppressi; parati deinceps Octaviani ex portu procedebant. Instruitur utrimque acies, ordine disposita magis Octaviana, paratior militum animis Vatiniana. § 46 Vatinius cum animum adverteret neque navium se magnitudine neque numero parem esse fortuitae dimicationi, fortunae rem committere maluit. Itaque primus sua quinqueremi in quadriremem ipsius Octavi impetum fecit. Celerrime fortissimereliquis locis proelium concurriturque ad duces maxime: nam cum suo quisque auxilium ferret, magnum comminus in angusto mari proelium factum est. Quantoque coniunctis magis navibus confligendi potestas dabatur, tanto superiores erant Vatiniani; qui admiranda virtute ex suis navibus in hostium navis transilire non dubitabant et dimicatione aequata longe superiores virtute rem feliciter gerebant. Deprimitur ipsius Octavi quadrire
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc oppugnãtem epidauꝵ terra mariq ubi
nr̃m erat p̃sidiu aduẽtu suo discedere ab op¬
pugnacione coegit. p̃sidiũq nr̃m recepit. Oc
tauius cũ Uatiniu classem magña ex ꝑte con¬
fecta ex nauiculis actuariis hr̃e cognoͣsset:
confisus sua classe subtitit ad insulã tauridem.
qua regione Uatinius insequẽs nauigabat: nõ
quod octauiꝰ ibi sciret restitisse: sed quod eum lõ¬
gius progressu insequi detreuerat. cũ propus
tauridem accessisset distẽsis suis nauibus : quod
& tempestas erat turbulenta: & nulla suspitio
hostis. repente ad se ueniẽte nauẽ antemnis
ad mediu malu demissis instructam propug¬
natoribus aĩaduertit. Quod ubi cõspexit t̾
celeritꝰ uela subduti dimitĩq antemnas iussit:
& milites armari. & uexillo sublato: quo pu¬
gnandi dabat signũ: que prime naues subseque¬
bant᷑. idem ut facer&̃ significabat. ꝑ arabãt

Expanded text:
Hunc oppugnantem Epidaurum terra marique, ubi Hunc oppugnantem Epidaurum terra marique, ubi nostrum erat praesidium, adventu suo discedere ab oppugnatione coegit praesidiumque nostrum recepit. § 45 Octavius cum Vatinium classem magna ex parte confectam ex naviculis actuariis habere cognosset, confisus sua classe substitit ad insulam Tauridem; qua regione Vatinius insequens navigabat, non quo Octavium ibi restitisse sciret, sed quod eum longius progressum insequi decreverat. Cum propius Tauridem accessisset distensis suis navibus, quod et tempestas erat turbulenta et nulla suspicio hostis, repente adversam ad se venientem navem antemnis ad medium malum demissis instructam propugnatoribus animum advertit. Quod ubi conspexit, celeriter vela subduci demittique antemnas iubet et milites armari et vexillo sublato, quo pugnandi dabat signum, quae primae naves subsequebantur idem ut facerent significabat. Parabant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ barbaros. & si graui ualitudine affectus uix
corꝑis uiribus aiu seq̃bat᷑: tñ iurtute uicit in
cõmodũ nature: difficultatesq & hyemis & sub¬
ite p̃ꝑacionis. Nam cũ ipẽ pautas inportu naues
longas hrẽt. lrãs in achaia ad .Q. Calenũ ut
sibi cdassem mitter& destinauit. Quod cum
sustine̾ impetũ octauii nõ poterant. nauibus
actuariis. quaꝵ nuͦs erat satis magnus magͥ¬
tudine ꝗͣm non satis iusta ad p̃liandu rostra ipse¬
imposuit His adiuctis nauibus longis et
nũo classis aucto militibus uet̾anis impositis:
quoꝵ magnã copiã habebat. ex oĩbus legionibo
qui nuo᷑ egroꝵ relicti erant brundusii. cũ ex¬
citus ingretia transportaret᷑: profectus est in
illiricu maritimasq nõ nullas ciuitates que
defecerant. octauio q  tradiderant partii reti¬
piebat. ꝑti remanẽtes in suo consilio p̃t̾ͥuehebat
nec sibi ulluis rei moram necessitatẽq ĩ iũge

Expanded text:
per barbaros, etsi gravi valetudine adfectus vix per barbaros, etsi gravi valetudine adfectus vix corporis viribucommodum naturae difficultatesque et hiemis et subitae praeparationis. Nam cum ipse paucas in portu navis longas haberet, litteras in Achaiam ad Q. Calenum misit, uti sibi classem mitteret. Quod cum sustinere impetum Octavi non poterant, navibus actuariis, quarum numerus erat satis magnus, magnitudo nequaquam satis iusta ad proeliandum, rostra imposuit. His adiunctis navibus longis et numero classis aucto militibus veteranis impositis, quorum magnam copiam habebat ex omnibus legionibus, qui numero aegrorum relicti erant Brundisi, cum exercitus in Graeciam transportaretur, profectus est in Illyricum maritimasque non nullas civitates, quae defecerant Octavioque se tradiderant, partim recipiebat, partim remanentis in suo consilio praetervehebatur nec sibi ullius rei moram necessitatemque iniungeb
Abbreviated transcription (Latin):
pidum maritimũ quod ciues romani. fortissimi
fidelissimiq incolebant in agmine dimicare sit
coectus. Quo p̃lio duobus milibus militũ am¬
plius ãmissis. centurionibo . Xxxuiii. tribunis .iiii.
cũ reliquis copiis salonã se receꝑit sũmaq ibi
difficultate reꝵ oĩu p̃ssus : pautis mẽsib mor¬
bo periit. Cuius & infelicitas uiui. & subita
mors in magnã spem octauiu adduxit prouĩ¬
cie potiundȩ. quẽ tñ ducius in rebus secundis &
fortuna que plurimũ inbellis potest. diligẽtia.q.
corĩficii & uirtus uatini uersari passa nõ est
atinuis brundusui cũ ess&. cognitis rebus quę
geste erant in ylliricũ. cũ crebris lrĩs cornifici
ad auxiliu prouĩtie ferendu euocaret᷑: &. cus
Octauium audiret cũ barbaris federa ꝑ cussisse:
compluribusq locis nr̃õꝵ militũ oppugnare pre¬
sidia. partim classem ꝑse. ꝑtez pedestrib copiis

Expanded text:
pidum maritimum, quod cives Romani fortissimi pidum maritimum, quod cives Romani fortissimi fidelissimi incolebant, in agmine dimicare sit coactus. Quo proelio duobus milibus militum amplius amissis, centurionibus XXXVIII, tribunis IIII, cum reliquis copiis Salonam se recepit summaque ibi difficultate rerum omnium pressus paucis mensibus morbo periit. Cuius et infelicitas vivi et subita mors in magnam spem Octavium adduxit provinciae potiendae; quem tamen diutius in rebus secundis et fortuna, quae plurimum in bellis potest, diligentiaque Cornifici et virtus Vatini versari passa non est. § 44 Vatinius Brundisi cum esset, cognitis rebus quae gestae erant in Illyrico, cum crebris litteris Cornifici ad auxilium provinciae ferendum evocaretur et M. Octavium audiret cum barbaris foedera percussisse compluribusque locis nostrorum militum oppugnare praesidia partim classe per se partim pedestribus copiis
Abbreviated transcription (Latin):
ea nõ magnis copiis tuta esse posset: in macedo¬
niã legiones adducer&: Om̃e qeĩ illã partem
Regionẽq uiuo . CN. pompeio bellũ instaura¬
turam esse credebat. Gabinius ut in illiricũ
uenit hiberno tempore ãni ac difficili siue
copiosiorẽ proiũcia existimãs: siue multũ for¬
tune uictoris cesaris tribuens: siue uirtute &
sciã sua confisus que sepe in bellis ꝑiditat᷑: mag¬
nas res & secundas ductu ausuq suo gesẜat᷑:
neq prouĩcie facultatibus sublenabat᷑ que ꝑtii
erat ex inanita:ꝑti infidelis. neq nauibus
int̾cluso mari tempestatibus cõmeatus suppor¬
tari poterat. magnisq difficultatibus coactus
non ut uolebat᷑. sed ut necesse erat bellum
gerebat. Ita tũ durissimis tempestatibus ꝓpt̾
in opiam castella aut oppida expugnare co¬
geret᷑ crebra in cõmoda accipiebat. Adeoq est
a barbaris cõtẽp̃tus ut salonã se recipiens in op¬

Expanded text:
ea non magnis copiis tuta esse posset, in Macedoea non magnis copiis tuta esse posset, in Macedoniam legiones adduceret. Omnem enim illam partem regionemque vivo Cn. Pompeio bellum instauraturam esse credebat. § 43 Gabinius ut in Illyricum venit hiberno tempore anni ac difficili sive copiosiorem provinciam existimans sive multum fortunae victoris Caesaris tribuens sive virtute et scientia sua confisus, qua saepe in bellis periclitatus magnas res et secundas ductu ausuque suo gesserat, neque provinciae facultatibus sublevabatur, quae partim erat exinanita partim infidelis, neque navibus intercluso mari tempestatibus commeatus supportari poterat; magnisque difficultatibus coactus non ut volebat sed ut necesse erat bellum gerebat. Ita cum durissimis tempestatibus propter inopiam castella aut oppida expugnare cogeretur, crebro incommoda accipiebat adeoque est a barbaris contemptus ut Salonam se recipiens in op
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑. & recepit & defendit. Nam & castella com¬
plura locis editis posita: quoꝵ oportunitas castellanos
impellebat ad decursiones fatiendas & bellu inferẽ¬
dum expugnauit. eaq preda milites donauit. Que
& si erat tenuis. tñ in tanta ꝓuĩcie desꝑatione erat
grata presertim uirtute parta. Et cũ octauuis
ex fuga pharsalici prelii magna dasse in illu se
disꝑsis octauianis nauibus erat potitus: ut uel ita¬
classe dimicare poss& adiuc̃tis captius naubus
socioꝵ cũ ĩdiuersissima ꝑte orbis terraꝵ. EN. põ¬
peui Cesar uictor sequeret᷑: compluresq aduer¬
sarios in ylliricũ ꝑꝑ macedonie propinquitate
se reliquis ex fuga collectis compulisse audiret.
uteras ad gabiniũ mittit. uti cũ legionib ty¬
ronũ que nuꝑ erant conscripte proficisceret᷑
in ylliricum. cõuictisq copiis cũ .Q. cornificio
si quod ꝑiculu prouĩtie inferret᷑. depeller& sin

Expanded text:
deretur, et recepit et defendit. Namque et castella comderetur, et recepit et defendit. Namque et castella complura locis editis posita, quorum opportunitas castellanos impellebat ad decursiones faciendas et bellum inferendum, expugnavit eaque praeda milites donavit, quae etsi erat tenuis, tamen in tanta provinciae desperatione erat grata, praesertim virtute parta, et cum Octavius ex fuga Pharsalici proeli magna classe in illum se dispersis Octavianis navibus erat potitus, ut vel classe dimicare posset adiunctis captivis navibus sociorum. Cum diversissima parte orbis terrarum Cn. Pompeium Caesar victor sequeretur complurisque adversarios in Illyricum propter Macedoniae propinquitatem se reliquiis ex fuga collectis contulisse audiret, litteras ad Gabinium mittit, uti cum legionibus tironum, quae nuper erant conscriptae, proficisceretur in Illyricum coniunctisque copiis cum Q. Cornificio, si quod periculum provinciae inferretur, depelleret; sin
Abbreviated transcription (Latin):
harnaces tebus secũdis elatus cũ de Cesare
ea que optabat sꝑaret. pontũ omĩb copiis oc¬
cupauit: ibi q ͤ iuctor & crudelissimus rex cũ
sibi fortunã paternã feliciore euẽtu destinar&
multa oppida expugnauit. bona ciuiu roma¬
noꝵ ponticoꝵ q diripuit. supplicia constituit i
eos qui aliquã forme & etatis cõmendationem
habebãt. ea que morte essent miseriora. pontũ¬
q nullo defendente: paternũ regnũ glorians
se recepisse obtinebat. Sub idemꝰ tẽpus
in yllirico ẽ incõmodu acceptu: que ꝓ uĩcia
suꝑiorib mẽsib retenta nõ tnĩ sine ignominia
sed &̃ cũ laude erat. Namq eo missus estate cũ
duab legionibus . Q. cornificius cesaris questor ꝓ
p̃tore quãꝗͣ erat prouĩcia minime copiosa ad
ex̾citus alendos & finitimo bello de dissensionibus
cofecta & uastata. tñ prudẽtia ac diligẽtia sua¬
quod magnã curam suscipiebat ne quo teinẽ ꝓgre¬

Expanded text:
41 Pharnaces rebus secundis elatus, cum de Caesare 41 Pharnaces rebus secundis elatus, cum de Caesare ea quae optabat speraret, Pontum omnibus copiis occupavit ibique et victor et crudelissimus rex, cum sibi fortunam paternam feliciore eventu destinaret, multa oppida expugnavit, bona civium Romanorum Ponticorumque diripuit, supplicia constituit in eos qui aliquam formae atque aetatis commendationem habebant ea quae morte essent miseriora, Pontumque nullo defendente paternum regnum glorians se recepisse obtinebat. § 42 Sub idem tempus in Illyrico est incommodum acceptum, quae provincia superioribus mensibus retenta non tantum sine ignominia sed etiam cum laude erat. Namque eo missus aestate cum duabus legionibus Q. Cornificius, Caesaris quaestor, pro praetore, quamquam erat provincia minime copiosa ad exercitus alendos et finitimo bello ac dissensionibus confecta et vastata, tamen prudentia ac diligentia suaquod magnam curam suscipiebat ne quo temere progre
Abbreviated transcription (Latin):
pontica ex altera ꝑte legio cũ paulũ au̾sa hostib
cessisser fossam autez circũire acies secundo cona¬
ta ess& ut aꝑto latere aggrederet᷑ hoste. ĩ ip̃o
transitu fosse confixa & oppressa est. Deiotarii
uõ legiones uix impetũ sustinuerũt. ita iuctri¬
ces regie copie cornu suo dextro mediaq acie
cõuerterũt se ad .xxXui legionẽ. que tñ for¬
titer uincentiu impetu sustĩnuit. magnis co¬
piis hostiu circũdata. presentissiõ aĩo pugnans
in orbem se recepit ad radices mõtiu. quo
pharnates in sequi ꝑꝑ iniquitatẽ loci noluit &
pontica legione pene tota amissa. magna ꝑce
Deiotari militũ int̾fecta .Xxxui. legio in loca
eo prelio splendidi atq illuscres uiri. nõ nulli
equites romani. Quo tñ ĩ cõmodo domitiꝰ
accepto reliquias ex̾citus dissipati collegit. itine¬
ribus tutis ꝑ cappadocia se in asiam receꝑit

Expanded text:
Pontica ex altera parte legio, cum paulum aversa hostibus Pontica ex altera parte legio, cum paulum aversa hostibus cessisset, fossam autem circumire ac transcendere conata esset, ut aperto latere aggrederetur hostem, in ipso transitu fossae confixa et oppressa est. Deiotari vero legiones vix impetum sustinuerunt. Ita victrices regiae copiae cornu suou dextro mediaque acie converterunt se ad XXXVI. legionem. Quae tamen fortiter vincentium impetum sustinuit, magnis copiis hostium circumdata praesentissimo animo pugnans in orbem se recepit ad radices montium; quo Pharnaces insequi propter iniquitatem loci noluit. Ita Pontica legione paene tota amissa, magna parte Deiotari militum interfecta XXXVI. legio in loca eo proelio splendidi atque inlustres viri non nulli, equites Romani. Quo tamen incommodo Domitius accepto reliquias exercitus dissipati collegit itineribusque tutis per Cappadociam se in Asiam recepit. §
Abbreviated transcription (Latin):
autez omẽ ab lateribus extra fossam collocabat
qui neq aliter utilis esse poterat & multũ numero
anteibat nostrum equitatu. Domicius autẽ
cu Cesaris magis ꝑiculo ꝗͣ suo cõmoueretꝰ. neq se
tuto discessuꝵ arbitraretur: si condiciones quas
reiterat rursus appeter&. aut sine causa disceder&:
ex propĩquis castris in ex̾ aciem excitu eduxit.
.XxXIi legionẽ in dextro cornu collocauit. ponticã
in sinistro. deiotari legiones in mediam aciem cõ¬
tulit. Quibus tñ angustissimũ int̾uallu frontis
reliquit: reliquis cohortibus in insidiis collocatis.
Sic utrĩq atiȩ instructa processũ ẽ ad dimicandũ.
Signo subidem tempus ab utͦq data. concurrit᷑
acriter uarieq pugnat᷑. Nam .XxXui. legio cũ
extra fossam in equites. regis impetũ feciss&. adõ
secundũ p̾liu fecit. ut menibus oppidi sucteder&:
fossaq transiret. aduersos hostes aggrederet. At

Expanded text:
autem omnem ab lateribus extra fossam collocabat; autem omnem ab lateribus extra fossam collocabat; qui neque aliter utilis esse poterat et multum numero anteibat nostrum equitatum. § 39 Domitius autem, cum Caesaris magis periculo quam suo commoveretur neque se tuto discessurum arbitraretur, si condiciones quas reicerat rursus appeteret aut sine causa discederet, ex propinquis castris in aciem exercitum eduxit; XXXVI. legionem in dextro cornu collocavit, Ponticam in sinistro, Deiotari legiones in mediam aciem contulit, quibus tamen angustissimum intervallum frontis reliquit reliquis cohortibus in subsidiis collocatis. sic utrimque acie instructa processum est ad dimicandum. § 40 Signo sub idem tempus ab utroque dato concurritur: acriter varieque pugnatur. Nam XXXVI. legio, cum extra fossam in equites regis impetum fecisset, adeo secundum proelium fecit ut moenibus oppidi succederet fossamque transiret aversosque hostis aggrederetur. At
Abbreviated transcription (Latin):
ta acie cornua trinis firmabantꝰ subsidis. Eade
ratione hec media collocabant᷑ acies duobus dextra si¬
nistraq ine̾uallis. simplicibus ordinibus instructis.
ꝑ fecit inceptũ castroꝵ opus domitius parte copiaꝵ
lariis qui de alexandrinis rebus literas ad domi¬
tiu ferebant. cognoscit Cesare magno ĩ ꝑiculo uͥ¬
sari flagitariq adomitio ut ꝗͣ primũ sibi subsidia
mitter&. propiusq ipẽ alexandriã ꝑ syria acceder&
Qua cognita re ꝑ harnates uictorie loco ducebat
si trahere tempus posset. cũ discesseiru domitium
celeriter putar&. Itaq ab oppido ꝗͣ facillimu acces¬
su & equissimũ ad dimicandu nr̃is uidebat. fossas
duas directas non ita magno medio int̾uallo re¬
licto .iiii. pedum altitudinis in eu locũ deduxit.
quo longuis constituerat sua nõ producere aciem
intra has fossas atie semꝑ inscruebat. Equitatũ

Expanded text:
ta acie cornua trinis firmabantur subsidiis; eadem ta acie cornua trinis firmabantur subsidiis; eadem ratione haec media collocabantur acie duobus dextra sinistraque intervallis simplicibus ordinibus instructis. Perfecit inceptum castrorum opus Domitius parte copiarulariis, qui de Alexandrinis rebus litteras ad Domitium ferebant, cognoscit Caesarem magno in periculo versari flagitarique ab Domitio ut quam primum Caesari subsidia mitteret propiusque ipse Alexandream per Syriam accederet. Qua cognita re Pharnaces victoriae loco ducebat, si trahere tempus posset, cum discedendum Domitio celeriter putaret. Itaque ab oppido, qua facillimum accessum et aequissimum ad dimicandum nostris videbat, fossas duas derectas non ita magno medio intervallo relicto IIII pedum altitudinis in eum locum deduxit quo longius constituerat suam non producere aciem. Inter has fossas aciem semper instruebat, equitatum
Abbreviated transcription (Latin):
sidũs ddelectos pedites. omẽsq pene disposuit equites.
magnã aut̃ multitudiẽ pecoris int̾ra eas fauces
disponi uissit. paganosq & oppidanos in his locis ob¬
eas angustias transiret. nichil de insidiis suspicaret̃
cũ in agris & pecora & hoĩes aĩaduerter& uersari.
preda diripienda milites dissiparentꝰ dispersisq cȩ¬
derentꝰ. Hec cũ ad ministratet nũꝗͣ tamẽ intͥ¬
muttebat legatos de pace atq aĩcitia mittere al alo¬
miciu : cũ hoc ip̃o creder& faciluis eũ decipi posse
t contra sp̃es patis domicio in eisde castris morãdi
attulit causa. Ita pharnaces amissa prorimi
temꝑis occasione: ueritus ne cognoscerentꝰ insidie
suos in castra reuocauit. Domitius postero die
ꝓpius ni copoli accessit: castraq oppido contulit
Rexq dum muniut̃ nr̃i phar̾naces acie instruxit
suo more atq instituto. In fronte eĩ simplici dixec¬

Expanded text:
insidiis delectos pedites omnisque paene disposuit equites, insidiis delectos pedites omnisque paene disposuit equites, magnam autem multitudinem pecoris intra eas fauces dissipari iussit paganosque et oppidanos in his locis obeas angustias transiret, nihil de insidiis suspicaretur, cum in agris et pecora et homines animum adverteret versari praeda diripienda milites dissiparentur dispersique caederentur. § 37 Haec cum administraret, numquam tamen intermittebat legatos de pace atque amicitia mittere ad Domitium, cum hoc ipso crederet facilius eum decipi posse. At contra spes pacis Domitio in isdem castris morandi attulit causam. Ita Pharnaces, amissa proximi temporis occasione cum vereretur ne cognoscerentur insidiae, suos in castra revocavit. Domitius postero die propius Nicopolim accessit castraque oppido contulit. Quae cum muniunt nostri, Pharnaces aciem instruxit suo more atque instituto. and fronte enim simplici derec
Abbreviated transcription (Latin):
am exponto ⁊ comanas uigũ editũ siluestrẽ ꝑtinẽs lal
in armeniã minorẽ quaᷤ cappadocia finit᷑ ab ar¬
menia. Cuius itineris has esse certas oportunitats
codit̃ quod in locis suꝑioribus nullus impetus repentinus
accidere hostiu poterat. & quod capadocia his iugis
sibiecta magnã cõmeatus copia erat subministra¬
tura. Complures interim legaciones pharnaces
ad domitiu mittit: que de pace agerent. regiaq
munera eomicio ferrent. Ea constanter omĩa donicius
aspnabatꝰ. nec sibi quicꝗͣ fore antiquius ꝗͣ digͥtatẽ
bat Magnis & cõtinius itineribus confectis. cũ
aduentar& ad nicopolim quod oppidũ positũ in
Armenia minore est: plano ip loco mõtib tñ altis ab oibus
lateribus abiectis satis magno int̾uallo ab oppido
remotis sex castra posuit longe a nicopoli cirtiter
mil pasf : Uii. Qiubus ex castris cũ locus angustus
atq impeditus esset transeundus. pharnaces in

Expanded text:
nam ex Ponto a Comanis iugum editum Silvestre est, pertinens nam ex Ponto a Comanis iugum editum Silvestre est, pertinens in Armeniam minorem, quo Cappadocia finitur ab Armenia; cuius itineris has esse certas opportunitates vidit,1 quod in locis superioribus nullus impetus repentinus accidere hostium poterat, et quod Cappadocia his iugis subiecta magnam commeatus copiam erat sumministratura. § 36 Compluris interim legationes Pharnaces ad Domitium mittit quae de pace agerent regiaque munera Domitio ferrent. Ea constanter omnia aspernabatur nec sibi quicquam fore antiquius quam dignitatbat. Magnis et continuis itineribus confectis cum adventaret ad Nicopolim, quod oppidum positum in Armenia minore est plano ipso loco, montibus tamen altis ab duobus lateribus obiectis satis magno intervallo ab oppido remotis, castra posuit longe a Nicopolis circiter milia passuum VII. Quibus ex castris cum locus angustus atque impeditus esset transeundus, Pharnaces in
Abbreviated transcription (Latin):
cõuenerunt. Interim legati a pharnate respon¬
sa fecerunt. capadocia se decessisse: Armeniã mi¬
norem se recepisse quã paterno noiẽ iure obtinẽ
deber&. Dentq eius regni causa in tegra cesai
sexuaretur . ꝓ aratum eĩ se fatere quod is statuent
P. domitius cũ dĩaduerter& eum capadocie disces¬
faclus armenia defendere posset subiectã suo
regno ꝗͣ capadocia longius remota: quodq oẽs
tres legiones adductuꝵ domitiu putar&: ex
quibus cũ duas ad cesarem missas audiss& auda¬
cuisi in armenia subtitiss&. ꝑ seuerare cepit ut ne¬
co quoq regno deceder&. Neq eĩ aluid ius eẽ
capa docie atq armenie. nec iuste eu postulare
ut in cesaris aduẽtu res integra differret. Id
eĩ integrũ quod ita esset ut fuisset. His respon¬
sis datis cũ hiis copiis. quas supra scripsi ꝓfectus
ẽ in armenia locisq suꝑiorib iter fatẽ instituit

Expanded text:
convenerunt. § 35 Interim legati a Pharnace responconvenerunt. § 35 Interim legati a Pharnace responsa referunt: Cappadocia se decessisse, Armeniam minorem recepisse, quam paterno nomine iure obtinere deberet. Denique eius regni causa integral Caesari servaretur: paratum enim se facere quod is statuisset. Cn. Domitius cum animadverteret eum Cappadocirmeniam defendere posset subiectam suo regno quam Cappadociam longius remotam, quodque omnis tris legiones adducturum Domitium putasset, ex quibus cum duas ad Caesarem missas audisset, audacius in Armenia substitisse, perseverare coepit, ut eo quoque regno decederet; neque enim aliud ius esse Cappadociae atque Armeniae, nec iuste eum postulare utilitarian Caesaris adventum res integra differretur; id enim esse integrum quod ita esset ut fuisset. His responsis datis cum eis copiis quas supra scripsi profectus est in Armeniam locisque superioribus iter facere instituit:
Abbreviated transcription (Latin):
fatere peccunia q promissam Cesari nõ posse ꝑ sol¬
uere. Domicius nõ tm̃ ad explicandos sũptus
in famie esse statueret regna socioꝵ atq amicoꝵ
ab externo rege occupari: nũcios confesti ad
Pharnacem misit. armenia capadociaq deceder&:
iuim habiturã existimiaret si propius eas regiones
ducit. duas in egiptũ ad cesarem mittit. lr̃is eis
euocatas. Quaꝵ altera in bello Alex andrino nõ
occurrit qđ itinere terrestri ꝑ siriã erat missa.
Adũgit . Gn. Domitius leg̃. xxxui. duas ab deio¬
tarõ quas ille disciplina & armatura ur̃ã. com¬
plures annos constitutas habebat. Equitesq .C. to¬
tidemq ab ariobarrane sumit. Mutit .p. sextiũ
ad .C. plectoriu questore ut legione adduceret
que ex tumultuariis militibus in ponto cõfecta eãt
uintũ q patisiu in cicilia ad auxilia arcessenda.
que copie celeriter omẽs ussu domitii camana

Expanded text:
facere pecuniamque promissam Caesari non posse persolfacere pecuniamque promissam Caesari non posse persolvere. Domitius, non tantum ad explicandos sumptus infame esse statueret regna sociorum atque amicorum ab externo rege occupari, nuntios confestim ad Pharnacem misit, Armenia Cappadociaque decederet  maiorem vim habituram existimaret, si propius eas regiones ducit, duas in Aegyptum ad Caesarem mittit litteris eius evocatas; quarum altera bello Alexandrino non occurrit, quod itinere terrestri per Syriam erat missa. Adiungit Cn. Domitius legioni XXXVI. duas ab Deiotaro, quas ille disciplina atque armatura nostra compluris annos constitutas habebat, equitesque C, totidemque ab Ariobarzane sumit. Mittit P. Sestium ad C. Plaetorium quaestorem, ut legionem adduceret quae ex tumultuariis militibus in Ponto confecta erat, Quintumque Patisium in Ciliciam ad auxilia arcessenda. Quae copiae celeriter omnes iussu Domiti Comana
Abbreviated transcription (Latin):
usꝗ duturnitates confirmarent᷑ regis imꝑiũ
ꝑ hõies sediciosos nasceret᷑. Legiones ibi uet̾anas
sexta secũ reducta. ceteras reliquit. quo firmiꝰ
esset eoꝵ regum imꝑiu. qui neq amorem su¬
or habere poterant: qđ fideliter ꝑ manerent
in Cesaris amicitia neq uetustatis auctoritatẽ
paucis diebus reges constituti simul dd imꝑii
nr̃i dignitate u̾tilitatemq. pu ͨ ͣ ꝑtineͤ existi¬
mabat si ꝑmanerẽt in fide reges p̃sidiis eos t¬
nr̃is fore tutos. Si ent ingrati posse hisdem p̾¬
sidiis coerceri Sic rebus oĩbꝰ confectis & collatis.
hec inegipto gerunt Rex Deiotarus ad domicui
caliunum. Cui Cesar asiam finitimasq regiones
ad ministrandas tradiderat uenit oratũ ne ar¬
meniam minorẽ regnũ suu ne ue Cappadocia
regnũ Ariobar⁊ anis possideri uastariq pateret᷑
⁊ pharnace. Quo malo nisi liberarent̾ imꝑata se

Expanded text:
quam diuturnitate confirmarentur regibus imperia, quam diuturnitate confirmarentur regibus imperia, per homines seditiosos nasceretur. Legiones ibi veterana sexta secum reducta ceteras reliquit, quo firmius esset eorum regum imperium, qui neque amorem suorum habere poterant, quod fideliter permanserant in Caesaris amicitia, neque vetustatis auctoritatem, paucis diebus reges constituti. Simul ad imperi nostri dignitatem utilitatemque publicam pertinere existimabat, si permanerent in fide reges, praesidiis eos nostris esse tutos; si essent ingrati, posse isdem praesidiis coerceri. Sic rebus omnibus confectis et collocatis haec in Aegypto geruntur, rex Deiotarus ad Domitium Calvinum, cui Caesar Asiam finitimasque provincias administrandas tradiderat, venit oratum ne Armeniam minorem, regnum suum, neve Cappadociam, regnum Ariobarzanis, possideri vastarique pateretur a Pharnace; quo malo nisi liberarentur, imperata se
Abbreviated transcription (Latin):
magͥtudinis tulit. Omnis eĩ multitudo oppi¬
darioꝵ armis proiectis municionibq suis relic¬
tis. ueste ea sup̃ta. qua supplices dominãtes dep̃¬
cari consuerunt. sacrisq om̃ib prolatis quori
religioni precari offensos iratosq aĩos regum
erant soliti adueniẽti cesari occurrerũt: seq
ei dediderũt. Cesar infidem receptos conso¬
latus ꝑ hostiu municiones in suã ꝑte oppidi
magna gratulacione uenit suoꝵ: qui non
tantu bellu ip̃m ac dimicatione: s& &iam
talem aduentu eius felicẽ fuisse letabantur
constituit quos ꝑtholomeus testamẽto scrip¬
serat atque obtestatus erat .P.R. ne mutaret.
Nam maiore ex duobus pueris Rege anusso
minori tradidit regnũ. maioriq ex luabus
filiis cleopatreꝙ manserat in fide presidiisq eiꝰ
minorem Arsinoem. cuius noĩe dui regnasse
Qanimedem impotentꝰ docuimus deducere ex
regno statut: ne qua rursus noua dissensio pri

Expanded text:
magnitudinis tulit: omnis enim multitudo oppimagnitudinis tulit: omnis enim multitudo oppidanorum armis proiectis munitionibusque suis relictis, veste ea sumpta qua supplices dominantis deprecari consuerunt, sacrisque omnibus prolatis quorum religione precari offensos iratosque animos regum erant soliti, advenienti Caesari occurrerunt seque ei dediderunt. Caesar in fidem receptos consolatus per hostium munitiones in suam partem oppidi magna gratulatione venit suorum, qui non tantum bellum ipsum se dimicationem sed etiam talem adventum eius felicem fuisse laetabanturconstituit quos Ptolomaeus testamento scripserat atque obtestatus erat populum Romanum ne mutarentur. Nam maiore ex duobus pueris, rege, amisso minori tradidit regnum maiorique ex duabus filiis, Cleopatrae, quae manserat in fide praesidiisque eius; minorem, Arsinoen, cuius nomine diu regnasse impotenter Ganymeden docuimus, deducere ex regno statuit, ne qua rursus nova dissensio, prius
Abbreviated transcription (Latin):
dem tempore ex om̃ib ꝑtibus primi tñ editissi¬
mũ locũ castroꝵ caperent. Ex quo de currẽtes
magnã multitudine hostiu in castris int̾fecẽt.
Quod ꝑiculum pleriq alexandrini fugientes acer¬
uatim se de uallo precipitauerunt᷑ in eã ꝑtẽ
que flumini erat adiuẽta. Hor primis ĩ ip̃a
fossa municionis magna ruina oppressis. ceteri
fatiliorem fugã habuerunt. Constat fugis¬
se ex castris rege ip̃m receptũq in nauem mł¬
titudine eoꝵ qui ad proximas naues adnata¬
bant demerso nauigio periisse. Re felicissiẽ
celerrimeq gesta. Cesar magne uictorie fidu¬
cia proxĩo terrestri itinere Alex andriã cum
equitibus contendit. Atq ea parte oppidi uic¬
tor introiuit que presidio hostiu tenebatur.
Neq eum consilu suu fefellit quin hostes eo p̃¬
lio audito nighil iam de bello essent cogitaturi.
Dignũ adueniens fructu uirtutis & animi

Expanded text:
dem tempore ex omnibus partibus, primi tamen editissidem tempore ex omnibus partibus, primi tamen editissimum castrorum locum caperent; ex quo decurrentes magnam multitudinem hostium in castris interfecerunt. Quod periculum plerique Alexandrini fugientes acervatim se de vallo praecipitarunt in eam partem quae flumini erat adiuncta. Horum primis in ipsa fossa munitionis magna ruina oppressis ceteri faciliorem fugam habuerunt. Constat fugisse ex castris regem ipsum receptumque in navem multitudine eorum qui ad proximas navis adnatabant demerso navigio perisse. § 32 Re felicissime celerrimeque gesta Caesar magnae victoriae fiducia proximo terrestri itinere Alexandream cum equitibus contendit atque ea parte oppidi victor introiit quae praesidio hostium tenebatur. Neque eum consilium suum fefellit quin hostes eo proelio audito nihil iam de bello essent cogitaturi. Dignum adveniens fructum virtutis et animi
Abbreviated transcription (Latin):
regionis fluminis nili propugnabant. diuersis
cĩ telis nri figebant᷑. aduersi ex uallo castroꝵ
mersi ꝑi fumĩe in quo multe naues instrucste
funditoribus & sagittariis nostros impugnabat
Cesar cũ uder& milites acrius preliari nõ posse.
nec tamẽ multũ profici ꝑꝑ locoꝵ difficultatem
cumq aĩu aduerter& excelsissimũ locũ castroꝵ
relictu esse ab Alex andrinis quod & perse mu
spectandi decururrissent. in eum locũ in quo
pugnabat᷑ꝰ. cohortes illo circũire castra & sũmũ
locũ aggredi iussit. hisq Carfulenũ p̃fecit et
animi magͥtudine & rei militaris scientia ui
⁊p̃stantem. Quo ut uentũ est paucis defendẽ¬
tibus municionem: nostris contra militibus a¬
cerrime pugnantibus. diuerso clamore & plio
ꝑ territi Alex andrini trepidantes in omes partes
castroꝵ discurre̾ ceperunt. Quorĩꝑturbatione
nostroꝵ animi addeo sunt incitati: ut pene eo.¬

Expanded text:
regione fluminis Nili propugnabant: diversis regione fluminis Nili propugnabant: diversis enim telis nostri figebantur, adversi ex vallo castrorum, aversi ex flumine, in quo multae naves instructae funditoribus et sagittariis nostros impugnabant. § 31 Caesar cum videret milites acrius proeliari non posse nec tamen multum profici propter locorum difficultatem, cumque animum adverteret excelsissimum locum castrorum relictum esse ab Alexandrinis, quod et per se munspectandi decucurrissent in eum locum in quo pugnabantur, cohortis illo circumire castra et summum locum aggredi iussit eisque Carfulenum praefecit, et animi magnitudine et rei militaris scientia virum praestantem. Quo ut ventum est, paucis defendentibus munitionem, nostris contra militibus acerrime pugnantibus, diverso clamore et proelio rterriti Alexandrini trepidantes in omnis partis castrorum discurrere coeperunt. Quorum perturbatione nostrorum animi adeo sunt incitati ut paene eo
Abbreviated transcription (Latin):
dere noluit. Itaq nõ magno in t̾uallo relicto a
hoste castra posuit. postero die castellum quod
Rex in proxĩo uico nõ longe a suis castris munie¬
rat: brachiisq cũ opere castroꝵ cõiunxerat. uici
obtinendi cansa. Cesar aggressus omibus copiis
expugnas. non quo id minore nuo militu con¬
sequi difficile factu putar&. sed ut ab ea uic¬
toria perterritis Alex andrinis protinus in cas¬
tra regis oppugnar&. Itaq eo cursu quo re¬
fugientes alexandrinos ex castello in castra s
milites insecuti municionibus successerũt. ater¬
rime q eminus p̃liari ceperũt. duabus ex ꝑ¬
tibus aditus oppugnationis nostris dabatꝰ. una
qua liber accessum habere de monstraui. Altera
que mediocre int̾uallũ intra castra & flumen
nilum habebat. maxima & electissima multi¬
tudo Alexandrinoꝵ defendebat. eam partem
qua facillimũ aditu habebat. plurimũ profitie¬
bant in repellandis uulnerandisq nostris: qui

Expanded text:
dere noluit. Itaque non magno intervallo relicto ab dere noluit. Itaque non magno intervallo relicto ab hoste castra posuit. Postero die castellum, quod rex in proximo vico non longe a suis castris munierat bracchiisque cum opere castrorum coniunxerat vici obtinendi causa, Caesar aggressus omnibus copiis expugnat, non quo id minore numero militum consequi difficile factu putaret, sed ut ab ea victoria perterritis Alexandrinis protinus castra regis oppugnaret. Itaque eo cursu, quo refugientis Alexandrinos ex castello in castra sunt milites insecuti, munitionibus successerunt acerrimeque eminus proeliari coeperunt. Duabus ex partibus aditus oppugnationibus nostris dabatur: una, quam liberum accessum habere demonstravi, altera, quae mediocre intervallum inter castra et flumen Nilum habebat. Maxima et electissima multitudo Alexandrinorum defendebat eam partem, quae facillimum aditum habebat; plurimum proficiebant in repellendis vulnerandisque nostris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q nostros quod tam diu pari prelio cũ Alexan¬
drinis certarent᷑. Itaq eodem tempore eꝗtes
germani disꝑsi uada fluminũ q̃rentes partim
demissioribus ripis flumẽ transnarunt: & legi¬
onarii magnis arboribus excisis. que longitudĩẽ
utrãq ripam contingerent. proiectis. repentino¬
q aggere in iecto flumẽ transierunt: quori im¬
petum adeo ꝑtimuerunt hostes ut in fuga spe
salutis collocarent: Sed id frustra. Namq ex
ea fuga pauci ad regẽ refugerunt: pene omĩ
reliqua multitudine interfecta. Cesar re pre¬
clarissime gesta cũ subitu aduẽtu suu iudicar&
magnũ terꝰrorem Alexandrinis iniectuꝵ pro¬
tinus uictor ad castra regis ꝑtendit. Hec cum
& opere magno uallato & loci natura munita
aĩaduerter ꝙͣ. confertamq armator multitudi¬
nem collocatam in Uallo uider&. Lapsos itinere
ac preliando milites ad oppugnanda castra succe¬

Expanded text:
que nostros, quod tam diu pari proeli cum Alexanque nostros, quod tam diu pari proeli cum Alexandrinis certaretur. Itaque eodem tempore equites Germani dispersi vada fluminis quaerentes partim demissioribus ripis flumen tranarunt, et legionarii magnis arboribus excisis, quae longitudine utramque ripam contingerent, proiectis eis repentinoque aggere iniecto flumen transierunt. Quorum impetum adeo pertimuerunt hostes ut in fuga spem salutis collocarent; sed id frustra: namque ex ea fuga pauci ad regem refugerunt paene omni reliqua multitudine interfecta. § 30 Caesar re praeclarissime gesta, cum subitum adventum suum iudicaret magnum terrorem Alexandrinis iniecturum, protinus victor ad castra regis pertendit. Haec cum et opere magno vallata et loci natura munita animadverteret confertamque armatorum multitudinem collocatam in vallo videret, lassos itinere ac proeliando milites ad oppugnanda castra succe
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti supra demonstrauimus prius tñ regis copiis
occurrit: qͥuã is mitridatem aggredi posset eumq
ad se uictorem in columi excitũ recepit. Conside¬
rat cũ copiis. L. ex loco natura munito quod
erat ip̃e excelsior planicie ex omĩb ꝑtib subieo¬
ta. tribus autem ex laterib uariis geneꝵ mu¬
nicionibus tegebat᷑. Unũ latus erat obiectum flu¬
mini nilo. Alterum editissimo loco ductũ ut
partem castroꝵ obtiner& tertiũ palude cĩgebat.
nter castra & Cesaris itex flumẽ int̾ cedebat an¬
gustum altissimis ripis quod in nilum influebat
Aberat aute a regis castris nullaͣ passuu circiter
uII. Rex cũ hoc itinere cesarem comperisset: eq¬
tatum omẽ expeditosq delectos pedites ad id
flumen misit: qui transitu Cesarem prohiberẽ
& eminus ex ripis prelium imꝑaret. Nullũ
eĩ processum uirtus habebat. aut ꝑiculu ignauia
subibat. Que res incendit dolore milites eꝗtes¬

Expanded text:
sicuti supra demonstravimus; prius tamen regis copiis sicuti supra demonstravimus; prius tamen regis copiis occurrit, quam is Mithridaten aggredi posset, eumque ad se victorem incolumi exercitu recepit. Consederat cum copiis rex loco natura munito, quod erat ipse excelsior planitie ex omnibus partibus subiecta; tribus autem ex lateribus variis genere munitionibus tegebatur: unum latus erat adiectum flumini Nilo, alterum editissimo loco ductum, ut partem castrorum obtineret, tertium palude cingebatur. § 29 Inter castra et Caesaris iter flumen intercedebat angustum altissimis rupis, quod in Nilum influebat, aberat autem ab regis castris milia passuum circiter VII. Rex cum hoc itinere venire Caesarem comperisset, equitatum omnem expeditosque delectos pedites ad id flumen misit qui transitu Caesarem prohiberent et eminus ex ripis proelium impar inirent: nullum enim processum virtus habebat aut periculum ignavia subibat. Quae res incendit dolore milites equites
Abbreviated transcription (Latin):
Quori impetũ Mitridates magna cũ prudentia¬
consuetudine nostra castris uallatis sustinuit. Cum
uero in caute atq insolenter succedere eos munici¬
onibus uideret. eruptione facta magisũ numer
eoꝵ interfecit. Quod nisi locoꝵ notitia reliqui se
texissent. partĩq in naues quib flumẽ transierãt
recepissent funditus deleti essent. Qui ut paulũ
ab illo timore se recrearunt. adiũctis his qui sub¬
sequebantur. rursus oppugnare Mitridatem ce¬
perunt. Mittitꝰ a mitridate nuncius Cesari qui
rem gestam ꝑferr&. Cognoscit ex suis eadem
hec accidisse Rex. Ita pene sub idem tempus
& rede ad opprimendu mitridatem proficiscit᷑.
& Cesar ad recipiendu. Celeriore fluminis
Nili nauigatione Rex est usus inquã magnã &
paratam classem hahebat. Cesar eodem iti nere
uti noluit: ne nauibus in flumine dimicaret. s&
circũ uectus eo mari: quod affrice partis esse dicit᷑ꝰ

Expanded text:
Quorum impetum Mithridates magna cum prudeQuorum impetum Mithridates magna cum prudeconsuetudine nostra castris vallatis sustinuit; cum vero incaute atque insolenter succedere eos munitionibus videret, eruptione undique facta magnum numerum eorum interfecit. Quod nisi locorum notitia reliqui se texissent partimque in navis quibus flumen transierant recepissent, funditus deleti essent. Qui ut paulum ab illo timore se recrearunt, adiuncti eis qui subsequebantur rursus oppugnare Mithridaten coeperunt. § 28 Mittitur a Mithridate nuntius Caesari qui rem gestam perferret. Cognoscit ex suis eadem haec accidisse rex. Ita paene sub idem tempus et rex ad opprimendum Mithridaten proficiscitur et Caesar ad recipiendum. Celeriore fluminis Nili navigatione rex est usus, in quo magnam et paratam classem habebat. Caesar eodem itinere uti noluit, ne navibus in flumine dimicaret, sed circumvectus est eo mari, quod Africae pars esse dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quas iter faciebat auctoritate eaqͤ plerũq ad¬
est uictori placarat atq in amicitia Cesaris re¬
degerat. Locus est fere regionũ illaꝵ nobilissimus
non ita longe ab alexandria qui noĩat delta. q̃
nomẽ ad similitudiẽ littere cepit. Na pars q̃dã
fluminis nili deriuata inter se duob itineribus
paulati mediu inter se spaciu relinquẽs diũ¬
sissimo ad littus in t̾uallo amari cõiungit᷑. Cui
loco cũ appropinquare. Mitridate rex cogius¬
set & transeundu ei flumẽ sciret magnas ad¬
uersus eu copias misit. quibus uel suꝑari de¬
leriq mitridatem. uel sine dubio retineri posse
credebat. quẽ admodu aute optabat eũ uinci
sic satis habebat interdusum a cesare ase retinei.
Que prime copie flumẽ adelta transire & mitri¬
dati occurrere potuerũt. prelu cõmiserunt fes¬
tinantes preriꝑe subsequentib uictorie societate.

Expanded text:
quas iter faciebat auctoritate ea quae plerumque adquas iter faciebat auctoritate ea quae plerumque adest victori pacarat atque in amicitiam Caesaris redegerat. § 27 Locus est fere regionum illarum nobilissimus non ita longe ab Alexandrea, qui nominatur Delta; quod nomen a similitudine litterae cepit: nam pars quaedam fluminis Nili derivata duobus itineribus paulatim medium inter se spatium relinquens diversissimo ad litus intervallo mari coniungitur. Cui loco cum appropinquare Mithridaten rex cognovisset et transeundum ei flumen sciret, magnas adversus eum copias misit, quibus vel superari delerique Mithridaten vel sine dubio retineri posse credebat. Quem ad modum autem optabat eum vinci, sic satis habebat interclusum a Caesare a se retineri. Quae primae copiae flumen a Delta transire et Mithridati occurrere potuerunt, proelium commiserunt festinantes praeripere subsequentibus victoriae societatem.
Abbreviated transcription (Latin):
rem gessit. solus tũ sua quadriremi uictrice pe¬
rit. Sub idem tpũs Mitridates pergamenus
magne nobilitatis domi scientieq in bello & iurtu¬
Ciliciamq inicio belli alexandrini ad auxilia a¬
arcessenda cũ magnis copiis quas celeritꝰ & impẽ¬
sissima ciuitatu uoluntate & sua diligentia con¬
fecerat itinere pedestri quo cõiũgitꝰ egiptu syrie
pelusiu adducit. Idq oppidu firmo p̃sidio occu¬
paueãt Achillas ꝑꝑ oportunitatẽ loci. Namq to¬
ta egiptus maritimo accessu. pharo. pedestri pelu¬
sio uelut claustris munita existimat᷑. Repente
magnũ tircũdatũ copiis: multiplici presidio ꝑti¬
natiter propugnantibus. & copiar magnitudi
seuerantia con stantiaq oppugnandi: quo die ẽ
agressus in suã redegit potestate . presidiumq
ibi suu collocauit. Inde rebene gesta alexandri¬
am ad cesarem contendit. omẽsq eas regiones per

Expanded text:
rem gessit, solus cum sua quadriremi victrice perem gessit, solus cum sua quadriremi victrice perit. § 26 Sub idem tempus Mithridates Pergamenus, magnae nobilitatis domi scientiaeque in bello et virtuCiliciamque initio belli Alexandrini ad auxilia arcessenda, cum magnis copiis, quas celeriter et propensissima civitatium voluntate et sua diligentia confecerat, itinere pedestri, quo coniungitur Aegyptus Syriae, Pelusium adducit:10 idque oppidum firmo praesidio occupatum Achillae propter opportunitatem loci — namque tota Aegyptus maritimo accessu Pharo, pedestri Pelusio velut claustris munita existimatur —, repente magnis circumdatum copiis multiplici praesidio pertinaciter propugnantibus et copiarum magnitudseverantia constantiaque oppugnandi quo die est aggressus in suam redegit potestatem praesidiumque ibi suum collocavit. Inde re bene gesta Alexandream ad Caesarem contendit omnisque eas regiones per
Abbreviated transcription (Latin):
ditis nauigiis locis idoneis ad canopum in stacio¬
ne dispositis: nauibus insidiabant᷑ꝰ nr̃is cõmea¬
tibus quod ubi Cesari nũciatu est unã classem
iub& expediri atq instrui. Prefecit huic Tibe¬
rium neronem. Proficiscunt᷑ꝰ in ea dasse rhodie
naues: atq in his Euphranor. sine quo nlla
unꝗͣ dimicatio maritima. nulla &ia parum
feliciter. confecta erat. At fortuna que pleꝵ¬
ꝙͥ eos quos plurimis beneficiis ornauit ad duriorẽ
casum reseruat suꝑioꝵ tempoꝵ dissimilis euphra¬
noren prosequebat᷑. Nam cũ ad Canopu uẽ¬
tum esser instructaq utraiq classes conflixisset.
ima longius insecutus parũ celeriter insequentib
reliquis circũuentus est ab alex andrinis. Cui sub¬
sidium nemo tulit. siue quod in ip̃o satis p̃sidii
pro uirtute ac felicitate eius putar&̃ esse: siue qdđ
ip̃i sibi timebant: itaq unus ex oĩbus eo prelio bñ

Expanded text:
ditis navigiis locis idoneis ad Canopum in statioditis navigiis locis idoneis ad Canopum in statione dispositis navibus insidiabantur nostris commeatuque. Quod ubi Caesari nuntiatum est, universam classem iubet expediri atque instrui. Praeficit huic Tiberium Neronem. Proficiscuntur in ea classe Rhodiae naves atque in his Euphranor, sine quo nulla umquam dimicatio maritima, nulla etiam parum feliciter confecta erat. At fortuna, quae plerumque eos quos plurimis beneficiis ornavit ad duriorem casum reservat, superiorum temporum dissimilis Euphranorem prosequebatur. Nam cum ad Canopum ventum esset instructaque utrimque classis conflixisset et simam longius insecutus parum celeriter insequentibus reliquis circumventus est ab Alexandrinis. Cui subsidium nemo tulit, sive quod in ipso satis praesidi pro virtute ac felicitate eius putarent esse, sive quod ipsi sibi timebant. Ita, qui unus ex omnibus eo proelio bene