comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tricm ultio diri sceleris secuta est Initũna que cst consilium quid
agendũ hnubi querendum ess& prȩsidium. ad eui tandas uel repellen¬
das tam feras tã que creberrimas gentium aquilonalium inrup¬
tiones placuit que omnibus cũ suo rege uiitigerno ut saxonum
gentẽ detrans marinis partibus in auxilium uocarent Quod dm̃
nutu dis positum es secons tat. ut uenir& contra in probos malum
sicut euidentius rerum exitus ꝓbauit. .XU.Anno ab in carna
tione dñi ecc. xluiin. martianus cũ ualeriano qua dra gesimus
sextus abaugusto regnum adeptus. septem annos tenuit
Tuno anglorum si uesaxonum gens inuitata a rege prae fato britta¬
niam tribus longis nauibus adueitur. & in orientalipar te in¬
sule iubente eodem rege locum manendi quasi ꝓpatria pugna¬
turarẽ autem uera hanc epugna tura sus cepit Anito ergocer¬
tamine cum hostibus qui ab aquilone ad aciem uerent. ictoriã

Expanded text:
tricem ultio diri sceleris secuta est. Initum namque est consilium quid tricem ultio diri sceleris secuta est. Initum namque est consilium quid agendum, ubi quaerendum esset praesidium ad evitandas vel repellendas tam feras tamque creberrimas gentium Aquilonalium  Al., Aquilonariarum inruptiones: placuitque omnibus cum suo rege Vurtigerno ut Saxonum gentem de transmarinis partibus in auxilium vocarent: quod Domini nutu dispositum esse constat, ut veniret contra inprobos malum, sicut evidentius rerum exitus probavit. CAPUT XV. Ut invitatesimo nono, Marcianus cum Valentiniano quadragesimus sextus ab Augusto regnum adeptus, septem annis tenuit. Tunc Anglorum sive Saxonum gens, invitata a rege praefato, in Brittaniam tribus longis navibus advehitur, et in Orientali parte insulae jubente eodem rege locum manendi, quasi pro patria pugnatura, re autem vera hanc expugnatura, suscipit. Inito ergo certamine cum hostibus qui ab Aquilone ad aciem venerant, victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
nulla retro aetas meminit asfluere coepit : Cum quibus & luxo¬
rie crescere.: & hano continuo omniumlues scelerum comitari acce¬
lerauit crudelitas prȩcipuȩ & odiũ ueritatis amor que mendacii.
Ita ut siquis eorum mitior. & ueritati aliquatenus proprior uideretur. in
hunc qua si brittanae sub uesoremomnium odiatela quȩ sineres pectu con¬
tor queretur Et non solum hec seculares uiri. sed etiam ipsegr& dñ
eius que pastos es egerunt ebrietati. animositati. litigioni contentioni
inuidig ceterisque huius modi facinoribus sua colla ab iectoleuiiugo
xp̃is ubdentes. Interea subito corruptȩ m̃tis homines a cerua pestis u¬
ripuit quem breui tantã eius multitudinem strauit: ut ne sepeliendis
quidem mortius uiui sufficerent. Sed nemor tequidem suorum nec
timore mortis his qui supererant a morte amimo qua pectando sterne¬
bantur re necuri poterant Vnde ñ multo post acrior gentem pecra¬

Expanded text:
nulla retro aetas meminit, affluere coepit: cum quibus et luxunulla retro aetas meminit, affluere coepit: cum quibus et luxuria crescere, et hanc continuo omnium lues scelerum comitari adceleravit, crudelitas praecipue, et odium veritatis amorque mendacii, ita ut si quis eorum mitior, et veritati aliquatenus propior videretur, in hunc quasi Brittaniae subversorem, omnium odia telaque sine respectu contorquerentur. Et non solum haec saeculares viri, sed etiam ipse grex Domini ejusque pastores egerunt; ebrietati, animositati, litigio, contentioni, invidiae, caeterisque hujusmodi facinoribus sua colla, abjecto levi jugo Christi, subdentes. Interea subito corruptae mentis homines acerba pestis corripuit, quae in brevi tantam ejus multitudinem stravit ut ne sepeliendis quidem mortuis vivi sufficerent: sed ne morte quidem suorum nec timore mortis, hi qui supererant a morte animae qua peccando sternebantur, revocari poterant: unde non multo post acrior gentem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
pestis secuta est sed plurimi eius dem urbis muri cũ quin quaginta
septẽ turribus corruerunt Multis quo queciuitatibus conlapsis.
suimes et aerũ pestifer odor plura hominum milia iumentorum que
ficiens acfamemsuaemalitiae posteris diuturnam relinquens multos
eorum cogit uictas infestis predonibus daremanus Alio suero quin¬
potius num quã confidentes in diuinum ubi s umanũ cessabat auxilium
de ipsis montibus speluncis ac saltibus continuae rebellabant. Et cũ
primum mnimicis quipermultos annos praedas in inter agebant:
strages dare coeperunt. Reuertuntur ergo inpudentes grassatores
hiberni domus. post non longum tempus reuersuri. picti in extrema
parte in sule Tunc primum de in ceps qui euerunt prȩdas tamen nonnũ¬
quam & inde & contritiones debrit tonum gente agere noncessarunt
Cessant autem uas tatione hostili tantis frugũ copus insula quantas

Expanded text:
pestis secuta est; sed et plurimi ejusdem urbis muri cum quinquaginta pestis secuta est; sed et plurimi ejusdem urbis muri cum quinquaginta septem turribus corruerunt; multis quoque civitfames et aerum pestifer odor multa milia hominum iumentorumque iciens CCCCXLVI, ac famam suae malitiae posteris diuturnam relinquens, multos eorum coegit victas infestis praedonibus dare manus, alios vero nunquam, quin potius confidentes in divinum ubi humanum cessabat auxilium, de ipsis montibus, speluncis ac saltibus continue rebellabant: et tum primum inimicis qui per multos annos praedas in terra agebant, strages dare coeperunt. Revertuntur ergo impudentes  Al., imprudentes grassatores Hiberni domus  Al., domum, post non longum tempus reversuri; Picti in extrema parte insulae tunc primum et deinceps quieverunt, praedas tamen nonnunquam exinde et contritiones de Brittonum gente agere non cessarunt. Cessante autem vastatione hostili, tantis frugum copiis insula quantas  Al., quantis
Abbreviated transcription (Latin):
cibis sustentaculo ecepto uenandi solatio uacuaretur.
tenuit. Cuius anno imperii octauo palladius adscottos in xp̃mcre¬
dentes a pontificero mane ecclesi ecȩlestineprimus mittiture p̃s
& patritius fuit tertio cũ sĩ machoges sit consulatum
principium est aetioter consuli. gemitus brittonum. Et in ꝓ¬
bariadmare. repellit mare adbarbaros. Inter bec oriunt᷑
duo genera funerũ uit iugulamur. aut mergimur. Neque
haec tantum agentes. quic qsiam ab illo auxilii impetra re quiue¬
runt Ut pote qui grauis simis eotem porebellis cũbledla.
& atila regibus bunorum erat occupatus. Et quam uis anno
ante hunc ꝓximobledla. atile fratris sui sit int̃emptus insidus¬
atila tam̃ ad eo intolerabilis reipubliceremansit hostis. ut totam
poene euro pam excisis inuasis que ciuitatibus at que castellis conroder&
quinecisdem tem poribus fames constantino polim inuasit. nec mora

Expanded text:
cibi sustentaculo, excepto venandi solatio, vacuaretur. cibi sustentaculo, excepto venandi solatio, vacuaretur. tenuit; cujus anno imperii octavo Palladius ad Scottos in Christum credentes a pontifice Romanae Ecclesiae Caelestino primus mittitur episet patricius fuit, tertio cum Symmacho gessit consulatum. CXLV, cujus hoc principium est: « Aetio ter consuli gemitus Brittanorum; » et in bari ad mare, repellit mare ad barbaros. Inter haec oriuntur duo genera funerum: aut jugulamur aut mergimur. Neque hoc tamen agentes quidquam ab illo auxilii impetrare quiverunt, utpote qui gravissimis eo tempore bellis cum Bledda et Attila regibus Hunorum erat occupatus; et quamvis anno ante hunc Attila tamen ipse adeo intolerabilis reipublicae remansit hostis, ut totam pene Europam excisis invasisque civitatibus atque castellis conroderet. Quin et iisdem temporibus fames Constantinopolim invasit: nec mora
Abbreviated transcription (Latin):
barorũ inruptiotimebatur turres ꝑ inter ualla. ad ꝓspectũ
maris conlocant & ualedicunt sotiis tamquam ul trañ reuersuri
quibus ad sua remeantibus cognita scotti picti que reditus denega¬
tione redeunt confestim ipsi. Et solito confidentiores factionẽ
us que capessunt. Statuitur ad haec iedito arcis acies insignis:
ubi trementi corde stupida die noctuque marcebat. Ad contra ñ
cessant uncinata ostium tela. ignauiꝓpugnatores miserrime
demuris tractisolo adlidebantur. Quid plura relictis ciuita¬
tibus acmuro. fugiunt. disperguntur. Insequitur hostis. ad¬
celerantur strages. crudeliores cuntis prioribus. Sicut enĩ
agniaferis itamisericiues discerpuntur abhostibus. Vnde
a mansionibus ac possessi unculis suis lecti inminens sibi famis
periculum latrocinia acrapacitate. mutua tem perabant augen¬
tes externas domesticis. motibus. dades. done comnis regio totius

Expanded text:
barorum inruptio timebantur, turres per intervalla ad prospectum barorum inruptio timebantur, turres per intervalla ad prospectum maris collocant, et valedicunt sociis tanquam ultra non reversuri. Quibus ad sua remeantibus, cognita Scotti Pictique reditus denegatione, redeunt confestim ipsi, et solito confidentiores facti omneusque capessunt. Statuitur ad haec in edito arcies segnis, ubi trementi corde stupida die  Al., diu noctuque marcebat. At contra non cessant uncinata hostium tela: ignavi propugnatores miserrime de muris tracti solo adlidebantur. Quid plura? relictis civitatibus ac muro, fugiunt  Al. add. disperguntur. Insequitur hostis, adcelerantur strages cunctis crudeliores prioribus. Sicut enim agni a feris, ita miseri cives discerpuntur ab hostibus: unde a mansionibus ac possessiunculis suis ejecti, imminens sibi famis periculum latrocinio ac rapacitate mutua temperabant, augentes, externas domesticis motibus clades, donec omnis regio totius
Abbreviated transcription (Latin):
sis tente cogere solebant. Tũ romani denuntia uerebrit tombn
ñ seultra ob ecrum defensionem tã laboriosis e peritionibus possefa¬
tigari ipsos potius monene arma corripere. & certandi cum hostibus
studiũ subire qui ñ aliã ob causam quã si ipsi mertia soluerentur
eis possent essefartiores. quin etiam quod & hoc sociis quos dere¬
linquere cogebantur aliquid cõmodi adlaturum putabant murũ
amari admare recto tramite inter urbes quȩibidem obmetum
hostium facta fuerant ub& sȩuerus quondam uallum fecerat.
at que conspicuum sum to publico priuatoque adiuncta secum britta
inorum manu construebant. octopedes latum. & duo decim altum
recta ab oriente inoc casum linea ut us que odie intuentibus. clarus
est. Quomox condito dantfortia regnipopulo monita. praebent
ad meridiem quonaues eorum habebantur qui a & indebar¬

Expanded text:
, milite nullo obsistente cogere solebant. Tum Romani denunciavere Brittonibus, , milite nullo obsistente cogere solebant. Tum Romani denunciavere Brittonibus, non se ultra ob eorum defensionem tam laboriosis expeditionibus posse fatigari: ipsos potius monent arma corripere et certandi cum hostibus studium subire, qui non aliam ob causam quam si ipsi inertia solverentur eis possent esse fortiores. Quin etiam, quod et hoc sociis quos derelinquere cogebantur aliquid commodi adlaturum putabant, murum a mari ad mare recto tramite inter urbes quae ibidem ob metum hostium factae fuerant, ubi et Severus quondam vallum fecerat, atque conspicuum, sumptu publico privatoque, adjuncta secum Brittanorum  Al., Romanorum manu construebant, octo pedes latum et duodecim altum, recta ab Oriente in Occasum linea, ut usque hodie intuentibus clarum est: quo mox condito dant fortia segni populo monita, praebent ad Meridiem quo naves eorum habebantur, quia et inde Bar
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ deerat ibi p̃sidio ualli fines suos ab hostium in ruptio¬
ne defenderent: Cuius operis ibidem facniidest uallis latis si¬
mi & altissimi. usque o die certissima uestigia cernerelic&¬
Incipit aut̃ duorum fermemilium amonas terio aebbercur nig
ad occidentem in loco qui sermone pictorum peanfael. linguatui t̃
anglorum penneltum appellatur. Et tendens contra occidentẽ
t̃minatur iuxta urbem alduit. Verũ prior es inimici ut ro¬
manum militem habis secons pecerunt. mox aduectinauibus in¬
rũ punt terminos caedunt que omnia quasimaturam segetem
ra patria deleretur. nom̃ romaneꝓuintiȩ quod apud eos. tam
diu claruerat eterarũ gentiã in ꝓbitate obrutũ uiles ceret . Rursũ
mietitur legio quae i nopinata tempore autum ni adueniens magnas
ostiũ strages dedit. eos que qui eua derepoterant om̃s trans maria
fuguut quiprius anniuersarias predas trans maria nullo ob

Expanded text:
 deerat, ibi praesidio valli fines suos ab hostium inruptio deerat, ibi praesidio valli fines suos ab hostium inruptione defenderent: cujus operis ibidem facti, id est, valli latissimi et altissimi usque hodie certissima vestigia cernere liceIncipit autem duorum ferme milium spatio a monasterio Aebercurnig ad Occidentem, in loco qui sermone Pictorum Peanfahet, lingua autem Anglorum Penneltun appellatur; et tendens contra Occidentem terminatur juxta urbem Alcluith. Verum priores inimici ut Romanum militem abisse conspexerant, mox advecti navibus inrumpunt terminos, caeduntque omnia, et quasi maturam segetem ra patria deleretur, ne nomen Romanae provinciae quod apud eos tam diu claruerat, exterarum gentium improbitate obrutum vilesceret. Rursum mittitur legio, quae inopinata tempore autumni adveniens magnas hostium strages dedit, eosque qui evadere poterant omnes trans maria fugavit, qui prius anniversarias praedas transmaria  Al. add.
Abbreviated transcription (Latin):
cduith. Est enim iuxta fluuiũ nominis illius. obharumergo
infestationem gentium brit tones legatos romã cũ epłis mit
tentes lacrimosis precibus auxilia flagitabant. sub iectionẽ que
continuã dũ modo ostis inminens longius arceretur ꝓmittebant
Quibus mox legio destinatur armata. quȩ ubins ulam aduecta
& congressa est cũ ostibus. magnã eorũ multitudinẽ sternens
ceteros sociorum finibus expulit. eos que in ter. iama dirissima
depres sĩue liberatos. hor tata est instruere inter duomaria
trans insulam murũ qui arcendis ostibus posset esse prȩsidio.
Sic que domũ cũ triũ ꝓhomagnoreuersa est. At in sulanimurũ
quẽ ius si fuerant ñtã lapidibus. quã cespitibus. construentes. ut¬
pote tanti nullio peris artificem habentes radnhil uti lemstatu¬
unt. Fec erunt aut̃ eũ int̃ duo freta uel sinus dequibus diximꝰ
maris ꝑmilia passuum plurima. Vt ubi aquarum munitio¬

Expanded text:
Cluith; est enim juxta fluvium nominis illius. Ob harum ergo Cluith; est enim juxta fluvium nominis illius. Ob harum ergo infestationem gentium, Brittones legatos Romam cum epistolis mittentes CCCCXIV, lacrymosis precibus auxilia flagitabant, subjectionemque continuam dummodo hostis imminens longius arceretur, promittebant. Quibus mox legio destinatur armata, quae ubi in insulam advecta et congressa est cum hostibus, magnam eorum multitudinem sternens, caeteros sociorum finibus expulit: eosque interim a dirissima depressione liberatos hortata est instruere inter duo maria trans insulam murum qui arcendis hostibus posset esse praesidio: sicque domum cum triumpho magno reversa est. At insulani murum quem jussi fuerant, non tam lapidibus quam cespitibus construentes, utpote nullum tanti operis artificem habentes, ad nihil utilem statuunt. Fecerunt autem eum inter duo freta vel sinus de quibus diximus maris, per millia passuum plurima: ut ubi aquarum munitio
Abbreviated transcription (Latin):
trans in sulam fecis secom memorauimus ad plagam meridianam
quod ciuitates farus pontes. etstratȩ ibi dem factȩ usque hodietes¬
tantur. Ceterum ulteriores brittanȩ partes uel eas etiam quaeul¬
trabrit taniamsunt insulas iuredominandipossidebant¬
mili taribus copiis uniuersis tota floride iuuentutis a lacritates po¬
liata quae trrannorum temeritate abducta nus quam ultra do
Denique subito duabus gentibus trans marinis ue menter sauis.
scottorũ acircio. pictorum ab aquilone multos stup& gemitque
perannos Trans marinas dicimus has gentes . ñ que & trabrit¬
tania essent positȩ sed quia a par tebrittonũ erant remotȩ duob:
alter ab occidentalibrittania terras longelateque in rũpit
quã uis ad seinuicem pertingereñ possint: Orientalis hab&
in medio sui urbem gudi. occidentalis suprase hoc est addexterã
sui habet urbem alcuit qui a lingua eorum significat petram

Expanded text:
trans insulam fecisse commemoravimus, ad plagam Meridianam, trans insulam fecisse commemoravimus, ad plagam Meridianam, quod civitates, farus  Al. fana fores, pontes, et stratae ibidem factae usque hodie testantur: caeterum ulteriores Brittaniae partes, vel eas etiam quae ultra Brittaniam sunt insulas jure dominandi possidebantmilitaribus copiis universis, tota floridae juventutis alacritate, spoliata quae tyrannorum temeritate abducta nusquam ultra domdenique subito duabus gentibus transmarinis vehementer saevis, Scottorum a Circio, Pictorum ab Aquilone, multos stupet gemitque per annos. Transmarinas autem dicimus has gentes, non quod extra Brittaniam essent positae; sed quia a parte Brittonum erant remotae, duobus alter ab Occidentali, Britanniae terras longe lateque inrumpit, quamvis ad se invicem pertingere non possint. Orientalis habet in medio sui urbem Giudi  Al., Guidi, Occidentalis supra se, hoc est, ad dexteram sui habet urbem Alcluith, quod lingua eorum significat petram
Abbreviated transcription (Latin):
augusto filiotbeo dosiiminoris loco abaugusto quadra gesi mo
quarto antebi ennium romanȩ in ruptionis. quȩ ꝑ alaricum regẽ
got torũ facta est cũ gentes a lanorum. sue uorum uandalorum. multe¬
que cũ his aliȩ protritis francis transitorenototas pergallias seui¬
rent apud brittanias gratianus municeps trrannus creatur & oc¬
ciditur. huius loconstantinus ꝙinfima militia propter solams pem
nominis si ne merito uirtutis eligitur: Qui continuo ut inuasit impe¬
rium ingallias transut. Ibi sepe ab arbaris incertis federibus in lusus
de trimento magis rei publicȩfuit. Vndemox iubente honorio. costanti¬
nus comes ingalliam cum eercitu ꝓfectus apud arelatem ciuitatem
cho cȩsaremfecerat hierontius comes suus. aput ui ennam interfecit
Fracta est autem roma a gotis. annomillesimo centesimosox a gesimo
quarto suae conditionis. ex que tempore romani inbrittania regna¬
eundem in sulamadiit. Habitabat autem in trauallum quȩ seuerum

Expanded text:
Honorio Augusto filio Theodosii minore, loco ab Augusto quadragesimo quarto, ante biennium Romanae inruptionis quae per Alaricum regem Gothorum facta est, cum gentes Alanorum, Suevorum, Vandalorum, multaeque cum his aliae protritis Francis, transito Hreno, totas per Gallias saevirent, apud Brittanias Gratianus municeps tyrannus creatur et occiditur. Hujus loco Constantinus ex infima militia, propter solam spem nominis sine merito virtutis eligitur: qui continuo ut invasit imperium in Gallias transiit; ibi saepe a barbaris incertis foederibus inlusus detrimento magis reipublicae fuit: unde mox jubente Honorio Constantius comes in Galliam cum exercitu profectus, apud Arelatem civitatem cho Caesarem fecerat, Gerontius comes suus apud Viennam interfecit. Fracta est autem Roma a Gothis anno millesimo sexagesimo quarto suae conditionis CCCCIX, ex quo tempore Romani in Brittania regnaius Julius Caesar eandem insulam adiit. Habitabant autem intra vallum quod Severum
Abbreviated transcription (Latin):
uite un acum omnibus quiaderant eis comitibus. predicarent
quia noua sunt & incerta. non his possũ adsensũ tribuere. relictis eis
quȩ tanto tempore cum omni anglorum gente seruaui. Uerum qui¬
ade longe huc peregriniuenistis. & ut egomi hiui deos perpexisse
eaqueuos uera et optima credebatis. nobis quo que com municare
desi derastis. nolumus molesti es se uobis. quin potius benigne uos
hospitio recipere. & que uic tui sunt uestronecessaria ministrare

Expanded text:
vitae, una cum omnibus qui aderant ejus comitibus praedicarent, vitae, una cum omnibus qui aderant ejus comitibus praedicarent, quia nova sunt, et incerta, non his possum adsensum tribuere, relictis eis quae tanto tempore cum omni Anglorum gente servavi. Verum quia de longe huc peregrini venistis, et ut ego mihi videor perspexisse, ea quae vos vera et optima credebatis, nobis quoque communicare desiderastis; nolumus molesti esse vobis: quin potius benigno vos hospitio recipere, et quae victui sunt vestro necessaria, ministrare
Abbreviated transcription (Latin):
hec audiens manere illos in ea quã adierant in sula & eis necessaria mi¬
nis trari. donec uider& quid eis facereius sit. Nã & antea fama ad eum
xp̃i an ereligionis. peruenerat ut pote qui & ux orem habebatx p̃ianã
tibus acceperat᷑. ut ritum fidei acreligionis suȩ cum ep̃o quem ei adiu¬
diuo uis sit augustinum cũ socus ad suum ibidem aduenire conloquiũ
Caueratenim ne in aliquã domum. ad se introirent. Uetereusus
augurione suꝑuentus suo. si quidmalefice artis habuissent. eum
superando deciperent. Atilli non demoniaca sed diuianauir tute
praediti ueniebant crucem prouex illo ferentes argenteam & ima¬
ginem dñi saluatoris in tabulã depictam. lȩtani aque canentes : ꝓsua
simul &orum propterquos & ad quos uenercint salute aeterna.
dño sub plicabant. Cũque adiussi onem regis residentes uerbũ ei

Expanded text:
ne promitteret. Qui, haec audiens, manere illos in ea quam adierant insula, et eis necessaria mine promitteret. Qui, haec audiens, manere illos in ea quam adierant insula, et eis necessaria ministrari donec videret quid eis faceret, jussit. Nam et antea fama ad eum Christianae religionis pervenerat, utpote qui et uxorem habebat Christianam tibus acceperat, ut ritum fidei ac religionis suae cum episcopo quem ei adjudivo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent, vetere usus augurio, ne superventu suo, si quid maleficae artis habuissent, eum superando deciperent. At illi non daemonica  Al., daemoniaca, sed divina virtute praediti veniebant, crucem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabula depictam, laetaniasque canentes, pro sua simul et eorum propter quos et ad quos venerant salute aeterna, Domino supplicabant. Cumque ad jussionem regis residentes, verbum ei
Abbreviated transcription (Latin):
Poboratus ergo confirmatione beatipatris gregorii augustinus
Acũ famulis xp̃i quierant cum eo. reduit in opus uerbi peruenit
tentissimus qui ad confinium us queum brefluminis maximico me¬
ridiani & septentrionalis anglorum populi dirimuntur fines impe¬
rii tetenderat. Est autem adorientalem plagam cantiaetana¬
tos in sula nonmodica id est magnitudinis. iuxta consuetudinem
estimationis anglorũ familiarium. Dcͣrum. quã a continenti.
t̃ra secernit fluuius uant sumu. quiest latitudinis circitertri¬
um stadiorum & duobus tantum in locis est trans meabilis. utrũq
enim capud ꝓtendit in mare. In huc ergo ad plicuit seruus dñi.
augustinus & socu eius uiri ut ferunt ferme . XL. Acceperunt autem prae¬
cipiente beatao papa gregorio degente francorum interpretes. & mit¬
tens ad edil brecttum mandauit seuenis sederoma acnuntiũ ferre opti¬
mum quisi bi obtem perantibus aetena in caelis gaudia & regnum sine

Expanded text:
oboratus ergo confirmatione beati Patris Gregorii Augustinus cum famulis Christi qui erant cum eo, rediit in opus verbi, pervenitqtentissimus, qui ad confinium usque Humbrae  Al., Humbri fluminis maximi quo Meridiani et Septentrionales Anglorum populi dirimuntur, fines imperii tetenderat. Est autem ad Orientalem Cantiae plagam Tanatos insula non modica, id est, magnitudinis juxta consuetudinem aestimationis Anglorum, familiarum sexcentarum, quam a continenti terra secernit fluvius Vantsumu, qui est latitudinis circiter trium stadiorum, et duobus tantum in locis est transmeabilis: utrumque enim caput protendit in mare. In hac ergo adplicuit servus Domini Augustinus, et socii ejus viri ut ferunt ferme quadraginta. Acceperunt autem, praecipiente beato papa Gregorio, de gente Francorum interpretes, et mittens ad Aedilberctum, mandavit se venisse de Roma, ac nuncium ferre optimum, qui sibi obtemperantibus, aeterna in caelis gaudia, et regnum sine
Abbreviated transcription (Latin):
hi taliam transi remeditantem dolis circumuentum interfecit
Fratrem que eius ualentini anum augus tum italia &pulit . Ualen¬
timanus in orientem refugiens. ateodosio paterna pietate suscep¬
tus mox etiam. imperi orestitutus est. Clausoui delic& intra
muros aqui legiae capto ad que occiso ab eis maximotyranno.
to. contra auxilium grectiae supernȩ. uenena suȩ pẽfidiȩ longe
lateque dis persit : Utens cooperatore iulia no decam pania :
quemdudum amissi epis copatus intẽperans cupido ꝙ agitabat:
quibus sẽs augustinus sicut & ceteripatres crtodoxi multis sententia¬
rum catholi carum milibus responderunt : nec eorum tamei dem̃tiã
corrigere ualebant : Sed quo grauius est correpta eorum uȩsunia
magis ciuges cere contradicendo quam fauendo ueritati uoluit emundari:
quod pul chreuersibus eroicis prosper rettlior insinuat : cumait:
contra augustinum narratur serper equicͣ quid. scriptor quem dudum

Expanded text:
in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque ejus Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentinianus in Orientem refugiens, a Theodosio paterna pietate susceptus, mox etiam imperio restitutus est: clauso videlicet intra muros Aquileiae,  Al. add. et capto atque occiso ab eis Maximo tyranno. to contra auxilium gratiae supernae venena suae perfidiae longe lateque dispersit, utens cooperatore Juliano de Campania, quem dudum amissi episcopatus intemperans cupido exagitabat: quibus sanctus Augustinus sicut et caeteri Patres orthodoxi multis sententiarum catholicarum millibus responderunt, nec eorum tamen dementiam corrigere valebant: sed quod gravius est correpta eorum vesania magis augescere contradicendo quam favendo veritati voluit emundari: quod pulchre versibus heroicis Prosper rhetor insinuat, cum ait: Contra Augustinum narratur serpere quidam Scriptor, quem dudum
Abbreviated transcription (Latin):
liarum reliquit Scribit autem eu tropius quod constantinus inbrit¬
tania creatus imperator patri in regnũ suc cesserit. Cuius temporib:
arrianaheresis ecorta & mni cenasi nodo detecta at qued ampnata
Nihil ominus exitiabile perfidiȩ suȩ uirus ut diximus non solum orbito¬
tius sod & insularum ecclesus aspersit. UIIII. Anno ab in carnatio¬
ne dñi CCCLXXVIi gnatianus qua dra gesimus ab augusto post mortẽ
ualentis sex annos imperium tenuit. Quã uis iam dudum ante a cum
patruo ualente & cumualentimanofra treregnaret. quicum ad flic¬
tum & poene eius lapsum reipublicestatum uideret theo dosium is panũ
uirum restituende rei publice necessitate apud sirmium purpura induit
orientis que & thra ciȩ simul prefecit imperio quatem pestate maxi¬
mus uir quidem strenuus & probus at que augustodignus nisi contra
bi gratia num augustum subita in cursio neperterritum. at quem

Expanded text:
liarum reliquit. Scribit autem Eutropius, quod Constantinus in Britliarum reliquit. Scribit autem Eutropius, quod Constantinus in Brittania creatus imperator, patri in regnum successerit: cujus temporibus Arriana haeresis exorta et in Nicaena synodo detecta atque damnata, nihilominus exitiabile perfidiae suae virus, ut diximus, non solum orbis totius, sed et insularum Ecclesiis aspersit. CAPUT IX. Ut, regnanteptimo Gratianus quadragesimus ab Augusto, post mortem Valentis sex annis imperium tenuit; quamvis jamdudum antea cum Patruo Valente, et cum Valentiniano fratre regnaret: qui cum adflictum et pene conlapsum reipublicae statum videret, Theodosium Hispanum virum, restituendae reipublicae necessitate apud Syrmium purpura induit, Orientisque et Thraciae simul praefecit imperio. Qua tempestate Maximus, vir quidem strenuus et probus, atque bi Gratianum Augustum subita incursione perterritum atque
Abbreviated transcription (Latin):
tione lacȩrati. animas adsuꝑnaeciuitatis gaudia perfecto agone
miserunt VIII.Atubi tur bopersecutionis qui euit. ꝓgres si
mpublicum fideles xp̃i. qui setem pore discriminis siluis ao de sercis
que destiictas: basilicas sc̃orum martrrum fundant.
conscriiunt. perficiunt. ac ueluti uic tricia signa passim ꝓ¬
palant. Dies festos celebrant. sa crimundo cor de at que
ore conficiunt: mansit que haec inec desus xp̃i qua crant
inbrittama paxus que ad tempora arri ane uesan
quaeccarupto orbetoto hant etiam insulam ꝓmri nbom
tum longere motam ueneno sui inficit erroris. Et hac
quasi uia postilentiae trans oceanum patefact&. non mt
omnise luies here seos cuiuius que in sulȩ noui sempor aliquid
audire gaudenti & nilcertifirmiter obtinenti in fudit Histemporibus
constuntius quiui uente dio ditiano galliam his paniam que regebat
Hic constantinum filiũ ex concubina hȩlena creatum imperatorem gal¬

Expanded text:
tione lacerati, animas ad supernae civitatis gaudia perfecto agone tione lacerati, animas ad supernae civitatis gaudia perfecto agone miserunt. progressi in publicum fideles Christi qui se tempore discriminis silvis ac desertis que destructas, basilicas sanctorum martyrum fundant, construunt, perficiunt, ac veluti vitricia signa passim propalant, dies festos celebrant, sacra mundo corde atque ore conficiunt: mansitque haec in Ecclesiis Christi quae erant in Brittania pax usque ad tempora Arrianae vesaniae, quae corrupto orbe toto, hanc etiam insulam extra orbem tam longe remotam veneno sui infecit erroris: et hac quasi via pestilentiae trans Oceanum patefacta, non mora omnis se lues haereseos cujusque, insulae novi semper aliquid audire gaudenti et nihil certi firmiter obtinenti infudit. His temporibus Constantinus qui vivente Diocletiano Galliam Hispaniamque regebat Hic Constantinum filium ex concubina Helena creatum imperatorem Gal
Abbreviated transcription (Latin):
qui antea superno nutu cet reptus sem̃ dĩ confessorem feri recusauit:
de quonimirũ constat. quia &si fonte babtis matis non est ablutus.
suitim̃ ẽ sangunis laua cromundatus. ac regnicelestis dignus fat
tus ingressu:Tũ uidex tanta mira culorum caeles tium nouitate
perculsus cessaremox aper secutione praecepit: Incipiens ho
arp̃i a nofidei posse deuotionecessare: passus est autẽ beatus
albanus die decimo halendarum iuliarũ iux tatiuĩ tem uero la¬
mium quenunc agente anglorum uerlam accestir. siue uaee¬
linguacestrraopellabatur: Vb postea redeunte tẽpo¬
rum xp̃i anorum serenitate. adesia est miran dio peris at que
eius martrrio condigna extructa: In quo uidelicet loco usque
ad hanc diem curatio infirmorum & frequentium operatio uirtu¬
tum calebrar nonde sinit: Pas sisunt ea tempes tait aaron & iulius
legionumur insciues aliique utrius que sexus. diuersis inlotis perplu¬
res Quidiuersis criiciatibus tor. aliudita men brorum discerp¬

Expanded text:
qui antea superno nutu correptus sanctum Dei confessorem ferire recusavit: de quo nimirum constat, quia etsi fonte baptismatis non est ablutus, sui tamen est sanguinis lavacro mundatus ac regni coelestis dignus factus est ingressu. Tum judex tanta miraculorum coelestium novitate perculsus, cessari mox a persecutione praecepit, honorem refera Christianae fidei posse devotione cessare. Passus est autem beatus Albanus die decimo Kalendarum Juliarum, juxta civitatem Verolamium, quae nunc a gente Anglorum Verlamacaestir sive Vaetlingacaestir appellatur, ubi postea redeunte temporum Christianorum serenitate ecclesia est mirandi operis, atque ejus martyrio condigna exstructa. In quo videlicet loco usque ad hanc diem curatio infirmorum et frequentium operatio virtutum celebrari non desinit. Passi sunt ea tempestate Aaron et Julius legionum urbis cives, aliique utriusque sexus diversis in locis perplures, qui diversis cruciatibus torti et inaudita membrorum discerp
Abbreviated transcription (Latin):
ba pausat : cũ corpore psul quẽ nunc theodorũ lingua pelaga
uocat. Princeps pontificũ felix sumusq: sacerdos limpida
discipulis docmata disserunt Vltimia ut̃ hinamq: diem.
nonam decimam septem ber habibat. Cum carnis clautra
sp̃s̃ egreditur ab ananoue scandens felixc̃sortia uitȩ
ciuibus angelicis iunct̃ in arce poli. Succes sit aũt theodoro
cupat᷑. Vir et ipses cientia scripturarũ inbutus sed et ecclesias¬
ticis simul ac monas terialibus disciplinis.instructus łam

Expanded text:
ba pausat cum corpore praesul Quem nunc Theodorum lingua Pelasga ba pausat cum corpore praesul Quem nunc Theodorum lingua Pelasga vocat. Princeps pontificum, felix, summusque sacerdos Limpida discipulis dogmata disseruit. Ultimi autem hi: Namque diem nonamdecimam September habebat, Cum carnis claustra spiritus egreditur. Alma novae scandens felix consortia vitae, Civibus angelicis junctus in arce poli. Successit autem Theodoro cupatur: vir et ipse scientia Scripturarum imbutus, sed et ecclesiasticis simul ac monasterialibus disciplinis summe instructus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
liminabeatorum apłorum gregorio pontificatum tenente ꝓs¬
fectus est. Cupiens inuicinas cõrũ locorum ad tẽpus pere grina
ritris quo familiarius a scĩs recipimeret᷑ in caelis qđ his tem¬
poribus plures degente anglorũ. nobiles ignobiles laiciele¬
rici uiriao femine terta tĩ facere consuerunt Nu¬
Qudo autem posthuno quod cedul alla roã de functs est.
rus beate memoriȩ archiep̃s senex et plenus dierum
annorum fuisse habiturũ. ipseiam dudum somii reua
doruernensiũ s̃corpora de posita De quo una cũ sortibi eisdẽ
gradus recte acuera citer dicipotest Quia corpora ipsorum
in pace sepultas et nom̃ eorum uiuet ingenerationes et gene¬
rationes ut enĩbreuiter dicã tantũ profecrus sp̃itales tẽpore ꝓ¬
solutus illius anglorũ ecła quantũ nũ quã antea potuere cȩpe¬
runt. Cuius ꝑ sonã uitã aetatẽ et obitũ ephitaphiũ quo que mo

Expanded text:
limina beatorum apostolorum Gregorio pontificatum tenente prlimina beatorum apostolorum Gregorio pontificatum tenente profectus est, cupiens in vicinia sanctorum locorum ad tempus peregrinari in terris, quo familiarius a sanctis recipi mereretur in caelis: quod his temporibus plures de gente Anglorum, nobiles, ignobiles, laici, clerici, viri ac feminae certatim facere consuerunto autem post hunc quo Caedualla Romae defunctus est rus beatae memoriae archiepiscopus senex et plenus dierum, annorum fuisse habiturum, ipse jamdudum somnii revelDoruvernensium sunt corpora deposita: de quo una cum consortibus ejusdem sui gradus recte ac veraciter dici potest, quia corpora ipsorum in pace sepulta sunt, et nomen eorum vivet in generationes et generationes. Ut enim breviter dicam, tantum profectus spiritalis tempore praesulatus illius Anglorum Ecclesiae, quantum nunquam antea potuere, coeperunt. Cujus personam, vitam, aetatem, et obitum, epitaphium quoque monu
Abbreviated transcription (Latin):
tri rexcerneret hostes. cuius fontemeras sumeret almus a quas
splendificũq: iubar radianti caper&  austu. ex quo uiui ficus ful¬
gor ubique fluit ꝑcipiens que a lacer. rediuiuȩ p̃mia uitȩ barba¬
ricã rabiem nom̃ et in desuũ conuersus conuertit ouans: petrũq: uo¬
cati sergius antistes. uis sit ut ipse pater fonte renascentis. quem
xp̃i gratia purgans ꝓtinꝰ ab latũ uex̃ in arcepilimira fides regis
Clem̃tia maxima xp̃i. cuius cosiliũ nullus adire potest. Sos pes
enĩ ueniens supmo ex orbebrittanid ꝑuacias gentes. ꝑfretas ꝑque
uias urbẽ romulcam uidit tẽplũq: uerendũ aspex̃ petrimistica
donagerens. Candidus int̃ oues xp̃i soci abilis iuit: corporenã tu
mulũ m̃tesuꝑ natenet : cõmutas semagis sceptrorũ insignacredas
plus minus .xxx. imperante dom noiustiniano piissimo aũg añ
stirpe regia quicũ triginta septem annis. imperium tenuissec

Expanded text:
tri rex cerneret hospes, Cujus fonte meras sumeret almus aquas, tri rex cerneret hospes, Cujus fonte meras sumeret almus aquas, Splendificumqgor ubique fluit; Percipiensque alacer recidivae praemia vitae, Barbaricam rabiem nomen et inde suum Conversus convertit ovans, Petrumque vocari Sergius antistes iussit, ut ipse pater, Fonte renascentis quem Christi gratia purgans Protinus albatum vexit in arce poli. Mira fides regis, clementia maxima Christi, Cuius consilium nullus adire potest! Sospes enim veniens supremo ex orbe Brittani Per varias gentes, per freta perque vias, Urbem Romuleam vidit templumque verendum Aspexit Petri, mistica dona gerens. Candidus inter oves Christi sociabilis ibimulum, mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, plus minus triginta, imperante domno Justiniano piissimo Augusto, stirpe regia; qui cum triginta et septem annis imperium tenuisset
Abbreviated transcription (Latin):
liũ saxonũ cũ gentissuȩ duobus annis strenuissime
Pesset relicto imperio ꝓpt̃ dñm regnũq: ꝑpetuũ uenit romã boc
sibi gloriae singularis desiderans adipisciut adliminabeatorũ
apłorũ fonte baptismatis ablucretur in quosolo didicerat
generihumano patere uitȩ cȩlestis in troitum simul etiã spe¬
rans qui amox baptizatus carne solutus. adeternagau¬
agente sergio baptiz atus est diescõ sabbati pas chalis. anno
pamemoratus petrinom̃ in posuerat ut beatissimo apło¬
rũ principi ad cuius sacratissimũ corpus afinibus terre
tus est iubente pontifice ephrtaphium in eius monum̃to
neret et legentes quoque et audientes exemplũ factiad
studiũ religionis accenderet scriptũ est ergo hoc modo.
culmopes subolem pollentia regna. tnium pbus ex uuias¬
proceres nemia lura castralares que quepatrum uirtus et conserat
ipse ceduald armipotens reliquid amore dĩ. ut petrum. sedẽq: pe¬

Expanded text:
lium Saxonum, cum genti suae duobus annis strenuissime praeesset, relicto imperio propter Dominum regnumque perpetuum, venit Romam, hoc sibi gloriae singularis desiderans adipisci, ut ad limina beatorum apostolorum fonte baptismatis ablueretur, in quo solo didicerat generi humano patere vitae caelestis introitum: simul etiam sperans quia mox baptizatus, carne solutus, ad aeterna gauagente Sergio, baptizatus est die sancto Sabbati Paschalis, anno pa memoratus Petri nomen imposuerat, ut beatissimo apostolorum principi, ad cujus sacratissimum corpus a finibus terratus est: et jubente pontifice epitaphium in ejus monumentoneret, et legentes quoque vel audientes exemplum facti, ad studium religionis accenderet. Scriptum est ergo hoc modo: Culmen, opes, subolem, pollentia regna, triumphos, Exuviasproceres, moenia, castra, lares; Quaeque patrum virtus, et quae congesserat ipse Caedual armipotens, liquit amore Dei, Ut Petrum, sedemque Pe
Abbreviated transcription (Latin):
modiscessare p̃cepi. Quibus dictis eadem hora me cateciza¬
re ipsecurauit: factũq: est ut et sufflante illo in faciẽ mẽa
confestĩ me melius habere sentirem: uocauit aũt medicũ
gariuis sit. Tantũ que mox accepta eius bene dictione¬
conualui ut in crastinum ascendens equum. Cũ ipso it in aliũ locu
facerem nec multo post plenũ curatus uitali et iamunda ꝑfu
regna conscendens sepultus est in porticuscĩpetri in monas¬
terio suo qđ dr̃ in silua derorũ anno ab in carnatione do¬
patui adminis trando sufficeret ordinato in ẽpatum ebu

Expanded text:
modis  Al., omnino cessare praecepi. Quibus dictis, eadem hora me cathechizamodis  Al., omnino cessare praecepi. Quibus dictis, eadem hora me cathechizare ipse curavit; factumque est ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim me melius habere sentirem. Vocavit autem medicum, gare jussit. Tantumque mox accepta ejus benedictioneconvalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda perfsic caelestia regna conscendens sepultus est in porticu sancti Petri, in monasterio suo, quod dicitur In silva Derorum, anno ab incarnatione Dopatui administrando sufficeret, ordinato in episcopatu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rogauit si nos sem quis e& quilo queret᷑ adme atego aperiens
oculos cio etiã tues antites m̃s amatus. Potes inquit uiuere
et ego: possũ in quã ꝑ orationes ur̃as si uoluerit dñs. qui in ponens
capitimeo manũ cũ uerbis benedictionis redut ad orandũ et post
me int̃rogare diuino ut mox patuit admonitus in stinctu an
me ẽ& baptiratũ absques crupulo nossem cuiego absque ul¬
la meboc dubietate scire respondi quia salutari fonte in re¬
missione peccatorũ essẽ ablutus et nom̃ prbri a quo mebapti¬
⁊atũ nouerã dixi Atille Si ab hoc inquit sacer dotebaptiza¬
tus es nes ꝑfecte babtizatus Nouinãq: eũ et quia cũ esset prbt
ordintus. nullatenus ꝓpt̃ in genutardi tatem potuit catetitan¬
diuł baptiz andiminis teriũ discere ꝓpt̃ qđ et ipse illũ ab hius
p̃suptione minis teri quod regularit implerene quibat omni

Expanded text:
terrogavit si nossem quis esset qui loqueretur ad me. At ego aperiens terrogavit si nossem quis esset qui loqueretur ad me. At ego aperiens oculos, aio: Etiam tu es antistes meus amatus. Potes, inquit, vivere ego: Possum, inquam, per orationes vestras, si voluerit Dominus. Qui imponens capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit ad orandum: et posme interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc dubietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel baptizandi ministerium discere, propter quod et ipse illum ab hujus praesumptione ministerii quod regulariter implere nequibat, omni
Abbreviated transcription (Latin):
lis obtectus cespite tenui neque ullus alt in tota illa cãpipla¬
nitie lapis inuenire poterat: Casoq: euenit uł potius diuina
prouisione adpuniendũ in oboedientiȩme aeculpã : ut bunc
capite acmanu quã capitiruens sub posueram tangerem: at¬
que infracto pollice capitis quoque iuncta ira soluerecur &
ego ut dixisimillimus mortuo fierem et quia moueri ñ poterã tetende¬
runtibidem papilionemin quaiacerem Erat aũt bora dieicir ci ter
Tunc paullilũ reuiues coferor qued amũ asociis ac tacitꝰ tota nocte
ꝑduro Vomebã aũt sanguinem eo qđ et int̃ anea essent ruenda
conuulsa et ep̃s grauissime decasu. et interitũ eodolebat eo quod
mespeciali diligeret affectu. Nec uoluit nocte illa iuxta mo¬
rẽ cũ clericis suis manere:. Nerũ solus in oratione ꝑsistens noc¬
tem ducebat ꝑuigilẽ promea ut reor sospitate suꝑ nȩpietatis
subplicans. etmaneprimo ingressus adme acdicta suꝑ meorati¬
one uocauit me nominemeo et quasi desono grauiexcitatũ in¬

Expanded text:
lis obtectus cespite tenui, neque ullus alter in tota illa campi planitie lapis inveniri poterat; casuque evenit, vel potius divina provisione, ad puniendam inobedientiae meae culpam, ut hunc capite ac manu quam capiti ruens subposueram, tangerem, atque infracto pollice capitis quoque junctura solveretur; et ego, ut dixi, simillimus mortuo fierem. Et quia moveri non poteram, tetenderunt ibidem papilionem in qua jacerem. Erat autem hora diei circiter tunc paululum revivisco, ferorque domum a sociis, ac tacitus tota nocte perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea essent ruendo convulsa. At episcopus gravissime de casu et interitu meo dolebat, eo quod me speciali diligeret affectu: nec voluit nocte illa juxta morem cum clericis suis manere, verum solus in oratione persistens noctem ducebat pervigilem, pro mea, ut reor, sospitate supernae pietati supplicans. Et mane primo ingressus ad me, ac dicta super me oratione, vocavit me nomine meo, et quasi de somno gravi excitatum in
Abbreviated transcription (Latin):
ad morsenet a aron: m̃sisiste uob principiũ m̃si ũ primꝰ erit inm̃sib:
anni : Loquimini ad uniũ sũcoetũ filiorũ isrł et dicite cis : Decima
diem̃sis huius tollat unus quis que agnũ ꝑfamilias et domossuas:
que eũ uniuersamultitudo filiorũ is rł aduesperam: quib uer¬
bis manifestissime constat qđ ita in obseruationepaschalim̃ti
na quȩ initiũ t̃rȩ septimane faciat in caeli faciẽ prodeunt . Agnꝰ
immolari iubeat᷑ et qđ ipsa sitnox .XV. lunae in quaꝑ cussis egrp
tiis. isrłȩ̃ a longa seruitute redẽptus : septẽ inquit dieb: azima co¬
medetis : Quibus itẽ uerb. tota tertia septimana ẽi demprimi m̃¬
moñerit ferm̃tũ in domib uris : Quicũq comederit ferm̃tũ peri

Expanded text:
ad Moysen et Aaron: Mensis iste, vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum per familias et domos suas .que eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam . Quibus verbis manifestissime constat quod ita in observatione paschali menna, quae initium tertiae septimanae faciat, in caeli faciem prodeunte, agnus immolari jubeatur: et quod ipsa sit nox tiis, Israel est a longa servitute redemptus: Septem, inquit, diebus azyma comedetis . Quibus iterum verbis tota tertia septimana ejusdem primi mennon erit fermentum in domibus vestris: quicunque comederit fermentatum in
Abbreviated transcription (Latin):
nica dies incurreret . uno semꝑ eodẽq: tẽpore cũ antiquo dĩ popło
quã quãs a cram̃ torũ genere discreto sicut in una edẽq fidem
paschacelebrare possemꝰ̃ : Quiauõ dieseptimane ñ equali cũlu¬
natramite ꝓcurrit: Decreuit apłicatraditioquȩ ꝑbeatũ petrũ ro¬
mae pdicata ꝑmarcũ euangelistã et int̃pretẽ ipsius alexan¬
driȩ c̃firmata est ut adueniente primomse adueniente i neo

Expanded text:
nica dies incurreret, uno semper eodemque tempore cum antiquo Dei populo, tanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus. Quia vero dies septimanae non aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica traditio, quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam et interpretem ipsius Alexandriae confirmata est, ut, adveniente primo mense, adveniente in eo
Abbreviated transcription (Latin):
De metrico paulim opere in ꝓsãtrans tuli. librũ uit ae et pas¬
sionis sc̃i anasta simali detinetro trans latũ et peius a quo¬
patris monachisimul et antistites. cut bercti et priuseroi¬
cometro et post modũ plano sermone descripsi. historia
abbatũ monas teriihuius in quosuꝑne pietati deserui re
gaudeo benedicti ceol fridi et uhaet brecti in libellis duo¬
bus his toriã ecdesi a fucã nr̃ae insulae acgentis in libris
.V. Martrrilogilĩ denatalicus scõrũ martirũ diebus
in quo om̃s quos inuenire potui ñ solũ qua diȩ uerũ euiam
siue mhimo libru eprgramtum ergico metrosiue eliia
Denaturarerũ & deceporib lib singulos. Itẽ decemo ribus
liberi maiorẽ libru deor graphia aluabeti ordinedis
matibus siue tropis libellũ bacẽ defiguris. modisq: locutio
do adte fontem onis sapientia ꝑuenire et pareros ẽꝑ an¬

Expanded text:
de metrico Paulini opere in prosam transtuli. Librum vitae et pasde metrico Paulini opere in prosam transtuli. Librum vitae et passionis sancti Anastasii, male de Graeco translatum, et pejus a quoPatris, monachi simul et antistitis, Cudbercti, et prius heroico metro, et postmodum plano sermone descripsi. Historiam abbatum monasterii hujus, in quo supernae pietati de servire gaudeo, Benedicti, Ceolfridi, et Huaetbercti in libellis duobus. Historiam Ecclesiasticam nostrae insulae ac gentis, in libris V. Martyrologium de natalitiis sanctorum martyrum diebus; in quo omnes quos invenire potui, non solum qua die, verum etiam sive rhythmo. Librum Epigrammatum heroico metro, sive elegiaco. De Natura rerum, et de Temporibus libros singulos. Item, de Temporibus librum unum majorem. Librum de Orthographia, alphabeti ordine dismatibus sive Tropis libellum, hoc est, de figuris modisque locutiondo ad te fontem omnis sapientiae pervenire, et parere  A