comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reatu cognito fracta ⁊ coneisa.
atq insese tehsa urtute: cepit
ante uiri cħ p̃sentiã fugere. Eo
uit e semꝑ insequebatur: ⁊⁊ int̃
ignem ⁊ ea quȩ ad huc erant
tesidua. cum signo sc̃e crueis ⁊
inuocatione xꝑi se opponebat.
Sic q totum̃ fiãmarũ globum
ante se fugientẽ. ꝑ patentem
port̃. sic enꝑtunc temporis uo¬
cahatur. quia portis aliis clau
ob euitatis custocham. ꝓ exe¬
ũ ⁊ intͦeuntiũ cõmoditate
die patebat. Htiina potentia
cepulit: ⁊ alia porta adhoc offi¬
qum deputata p̃fatã portam
clauiit. ⁊ ut nũquã ab aliqͦ aꝑi¬
reci cũ int̾minatione uindie
dqui illam p̃sumeret aꝑire ꝓ¬
hibuit. sicut ⁊ iosue imp̃catus ÷
ultionẽ de eo qui muros ibericho
cħ durtute deiectos denuo restau¬
raret. Post qͦsclam uero annos
qiuis quidam nõie fercintꝰ secꝰ
illam portã manens. ꝑtusum
in maceria qua eaclem porta
abstrusa fuerat fecit: ꝑ quem
sinũ sue curtis eiceret. Quem

Expanded text:
reatu cognito, fracta et concisa reatu cognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit ante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur et inter ignem et ea que adhuc erant residua cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum ante se fugientem per Patentem portam, – sic enim tunc temporis vocabatur, quia, portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat, – divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, prefatam portam clausit, et ut numquam ab aliquo aperiretur, cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restauraret. Post quosdam vero annos civis quidam nomine Fercintus secus illam portam manens pertusum in maceria, qua eadem porta abstrusa fuerat, fecit, per quem fimum suae curtis eiceret. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
generis aduersariꝰ ñ desistit os¬
tendere nocendo malignitatis
suȩ potentiã. Inmissione sua sur¬
gentib subito flãmarũ globis c
uitatem Remorum succendit. ⁊
nimia uastatione oborta. Iam fen
partem terciã faullis extantib
concrematio ꝑacta consumpserat
⁊ qͦd residuñ erat uictrix flama
lambebat. Cuiꝰ rei mintiꝰ cũ acd
beatissimi Remigii antistitis ꝑue¬
niss auchtũ: Ilico ad orationem
in basilica beati nichasii urbis
pontificis ⁊ mr̃is. nam ibi tune
morabatur. se ꝓstrauit. Et sũr¬
çelum cdixit. Ds̃ d̾s m̃s acdesto
uoci meȩ. Et concito cursu ꝑ gͣd
ante ip̃am eccħam petris cõpo¬
sitos. quitatẽ petiit. In qͥb perͥs
ac si suꝑ molle lutum impressa
eiꝰ fuerunt uestigia: que hodie
ib ad memoriã chrim mirach
cemonstũtur: ⁊ sic celeri ueloe¬
tan cucurrit. atq se igni oppo
Statĩq ut extensa dextera
Ẽ igne cum inuocatione xp̃i
nominis signũ sc̃e crucis fecit̾.
totũ illud incenchũ uelut q̃ła

Expanded text:
generis adversarius non desistit ostendere nocendo malignitatis suae potentiam, immissione sua surgentibus subito flammarum globis, hanc civitatem Rhemorum succendit. Et nimia vastatione oborta, jam partem fere tertiam favillis exstantibus, concrematio peracta consumpserat, et quod residuum erat, victrix flamma lambebat. Cujus rei nuntius cum ad beatissimi Remigii antistitis pervenisset auditum, illico ad orationem in basilica beati Nicasii urbis hujus pontificis et martyris nam ibi tunc morabatur se prostravit: et suret dixit: 'Deus, Deus meus, adesto voci meae'. Et concito cursu per gradus ante ipsam aecclesiam petris compositos civitatem petiit. In quibus petris, acsi super molle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christi nominis signum sanctae crucis fecit, totum illud incendium, velut quodam
Abbreviated transcription (Latin):
bit uobis. ad confirmancła ficde
neophiti credentis obsequio fa¬
mul sui ostencderet. Certũ est
qm̃ qui in exordio creationis cre¬
aturis singulis benedirit. ⁊ eas
semꝑ ipsa benedichone in usus
hominũ crescere ⁊ multiplicare
facit. ⁊ de creaturis panis ac
uin aquȩ mixti. s olei sccłm
suã traditionem ad inuocationẽ
sacerdotis semꝑ bo na creat.
ñ faciendo qͦd iam erant. s sas¬
sc̃a mysteria faciendo existere
qͦd ñ dũ erant. corpꝰ scilicet ⁊ san¬
gumẽ suũ ⁊ chrisma salutis ȩtern
isdem ampullas singulas oleo
repleiit : ⁊ inuocationem sacer¬
dotis sui sc̃ificationis benedicti¬
onem sigillat̾s infudit. Cum
gentis francoꝵ ut historiȩ ꝓdĩ
de troia quitate impugnantib
⁊ ex pugnantib grecis. pars cũ
enea initahã ꝑrexit. pars eoꝵ
uidelicet duodeci milia infriiti¬
uas pannoniȩ partes secꝰ meoti¬
das paludes ꝑuenerunt: ibiq¬

Expanded text:
bit vobis, ad confirmandam fidem bit vobis, ad confirmandam fidem neophiti credentis obsequio famuli sui ostenderet. Certum est, quoniam qui in exordio creationis creaturis singulis benedixit et eas semper ipsa benedictione in usus hominum crescere et multiplicari fecit et de creaturis panis ac vini aquae mixti, sed et olei secundum suam traditionem in vocationem sacerdotis semper bona creat, non faciendo quod iam erant, sed sacrosancta mysteria faciendo existere quod nondum erant, corpus scilicet et sanguinem suum et chrisma salutis aeternae, isdem ampullas singulas oleo replevit et ad invocationem sacerdotis sui sanctificationis benedictionem singillatim infudit. Ͻ 11. Cum gentis Francorum, ut historiae produnt, de Troia civitate, impugnantibus et expugnantibus Grecis, pars cum Aenea in Italiam perrexit, pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenerunt, ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ sc̃ficare. Hy drias ua¬
cuas aq̃ impleri p̃cepit. ⁊ eandẽ
aqͣm nutu suo in ninũ conuer¬
plere uacuas hydrias uino. qui
exordio mundane creationis
cuncta creauit ex nichilo. S ma¬
luit de aqua hycdrias impleri.
⁊ de ipsa facere uinũ. ut niinis¬
troꝵ obsequio hydrie aqua re¬
plerentur. ⁊ benedictionis suȩ
nutu. aqua uerteretur inuinũ:
ut patent̃ ostenderet. quia sic̃
om̃ia fecit ex nichilo. ita ⁊ natu¬
ras rerũ sc̃ficatione sua mutat
ut ipse uolet. Et beatus Remi¬
giꝰ seruus ⁊ amicꝰ sponsi eccħie
credentem ꝑ chuina mysteria.
socians eidem corpori eiꝰ uerbis
sollempnib poterat simplex ole¬
um ex orcirare. ⁊ sc̃m chrisma si¬
cut ⁊ fontem sacrare. s maluit¬
sicut dñs sigillat̃ de sacͣmen¬
tis sanctificatis ampullis in qͥb
fuerant. benedichonis sue poten¬
tia repleret. ⁊ se fidelem inuer¬
bis suis quib dixerat. si qͥd peti¬
eritis patrem innomine meo cla¬

Expanded text:
natus est significare, hydrias vanatus est significare, hydrias vacuas aqua impleri praecepit, et eamdem aquam nutu suo in vinum converplere vacuas hydrias vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo: sed maluit de aqua hydrias impleri, et de ipsa aqua facere vinum: ut ministrorum obsequio hydriae aqua replerentur, et benedictionis suae nutu aqua verteretur in vinum: ut patenter ostenderet, quia sicut omnia fecit ex nihilo, ita et naturas rerum sanctificatione sua mutat, ut ipse volet. Et beatus Remigius servus et amicus sponsi Ecclesiae, credentem per divina mysteria, socians eidem corpori ejus verbis solemnibus poterat simplex oleum exorcizare, et sanctum Chrisma, sicut et fontem sacrare: sed maluit, ut Dominus singulatim de sacramentis sanctificatis ampullas, in quibus fuerant benedictionis sue potentia repleret et se fidelem in verbis suis, quibus dixerat: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, da
Abbreviated transcription (Latin):
spu positus. credere se fateretur
⁊ baptriari deposceret: egͦto ab¬
tenuntiante ⁊ benedicto fonte
sẽs Remigiꝰ a pb̃roloci illiꝰ exorci¬
zatũ oleum ⁊ chrisma q̃s̾uit.
Qui simplex oleũ se habere. s ole¬
um exorcizatũ ⁊ crisma in ampul¬
ls in qͥb fuerant penitꝰ iam defe¬
cisse respondit. Sc̃s autẽ remigiꝰ
ipsas ampullas sͥ afferri p̃cepit.
quas uacuas suꝑ altare misit. ⁊
se in orationẽ ꝓstrauit. Surgẽs
autẽ ab oratione. ampullã in qͣ
breuis habebatur olei exorcrzati.
⁊ alterã ampullam inqͣ breuis
continebatur sacͥ chrismatis ple¬
nas inuenit. Sieq infirmũ qui
ante abrenunti auerat. post ab¬
renuntiationẽ oleo ex orcizato ꝑ¬
uuxit : demũq baptriatũ sccłm
traditionẽ eccłasticã chrismate
huiriit. Qui mox anme sanitate
recepta. etiã corꝑis incolumita¬
culo beatũ remigiũ debemꝰ ad¬
uertere : nisi eun qͥ in nuptiis
aq̃s uenire. ⁊ eas sua p̃sentia clig¬

Expanded text:
spiritu positus, credere se fateretur spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misit et seautem ab oratione ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, et alteram ampullam, in qua brevis continebatur sacri chrismatis, plenas invenit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato perunxit: demumque baptizatum, secundum traditionem ecclesiasticam, chrismate sacro linivit. Qui mox animae sanitate recepta, etiam corporis incolumitaculo beatum Remigium debemus advertere, nisi eum, qui in nuptiis, ad quas venire, et eas sua praesentia dig
Abbreviated transcription (Latin):
santatis p̃miũ indulsisse ⁊ ex¬
titisse homicidii reũ ñ contulis
catione regreditur: ibiq sc̃s re¬
migiꝰ cũ lacrimis ad pauim̃ta
sc̃oꝵ in oratione ꝓsternitur.
qͦs ut ita facerent adhorta¬
ur. ⁊ effuso lacͥnarũ ymbre.
consurgens suscitauit mortuã.
priꝰ sanauit egͦtam. App̃hen¬
dens namq manũ eiꝰ dixit. Pu¬
surge. Que mox cum integra in¬
columitate sicut ipsa postea fa¬
tebatur ab ipsis inferm claustͥs
surrexit. ⁊ ad ꝓpria feliciter re¬
meauit. Potest eni fragihitate
carnis exutus. ⁊ choris angłicis
sociatus plebem suã. ⁊ quenili¬
bet cũ fide petentẽ. de casu euiꝰ¬
libet ꝑicħ ĩminentis. meritis ⁊
dbona conuersũ. de cuiꝰcũq
pecd morte resuscitare. s de fu¬
tura morte ꝑpetua liberare. qͥ
ad huc mergastulo corruptibilib
carnis posit᷑. uiitã mortue ualuit
tus familiȩ ñ ignobilis. nͨdũ bap¬
trratꝰ se a sc̃o remigio uisitari po¬
stularet: ⁊ ia uelut multimo

Expanded text:
sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, non contulisseecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrimis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et, effuso lacrimarum ymbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehensam namque manu m eius, dixit: 'Pusurge'. Que mox cum integra incolomitate , sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit et ad propria feliciter remeavit. Potest enim fragilitate csociatus, plebem suam et quemlibet cum fide petentem, de casu cujuslibet periculi imminentis, meritis et ad bona conversum, de cujuscunque peccati morte resuscitare, sed et de futura perpetua morte liberare, qui adhuc in ergastulo corruptibilis carnis positus, vitam mortuae valuit otus familiae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sobrina sua. Nunc cognoui sc̃e
pater. qͥa chuina inspiratione
ad hanc domũ hodie te uocaui.
ꝓpt̾ea de hac uilla te ⁊ eccħam
tuã ꝑpetuo heredem esse faciã:
ꝯp̃sentahiter ip̃am uillam ad
Remiensem ȩccħam ttadidit.
eidem sc̃o p̃suli inde cartã ꝯ uest¬
curã scđmi morem legalem fecii
Miramur qͥa iuxta uerbũ helie
hydria farmȩ ñ defecit. ⁊ lechitꝰ
olei ñ ẽ imminutus: miramur
quia iuirta uerbum. helysei de
paruo liqͦre magna uasa infusa
oleo fuere repleta: miremur qͥa
benedichone ⁊ oratione domni
⁊ patris. ⁊ patroni nr̃i Remigii
uas non modice qͣntitatis. dde par

Expanded text:
eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi. Propterea de hac villa te et aecclesiam tuatn perpetuo heredem esse faciam'. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aecclesiam tradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione domni et patris ac patronis nostri Remigii vas non modice quantitatis de p
Abbreviated transcription (Latin):
uasculi que erat secus parietem.
fecit crucem suꝑ isclem uasculũ.
qͣd erat ñ modice qͣntitatis. ⁊ ge¬
nua flectens ad orationẽ. ora
sum fuerat ado redundare. ut
suꝑ pauim̃tũ ipsiꝰ domꝰ largiter
inundaret. Et uiro sc̃o ad huc
decũbente in oratione. cellerariꝰ
timore ꝑculsus. exclamiauit chces
In nomine . xp̃i quis unqͣm tale
uidit: Qd cũ auchuit sc̃s remi¬
giꝰ. surrexit ab oratione: ꝯp̃cepit
illi ut nemini hoc inlicaret. s
diceret dñȩ suȩ ministris. impe¬
tratũ uinuni se habere. unde mi¬
nistrare ualerent. Sc̃s uͦ dñi re¬
chens ad p̃fatam sobrinã suã. con¬
solatus ẽ eã dicens. Fila: noli cõ¬
tristari: s spera indño ⁊ fac bo¬
nitatẽ. ⁊ pasceris inchuitiis eiꝰ.
Habes ñc̃ uinũ: letemur ⁊ exul¬
temꝰ incdño. Qd factũ cũ ip̃a ⁊
homines eiꝰ ꝑ cellerariũ cognouis¬
sent. quia ut scripxũ ẽ. oꝑa dñi
narrare honorificũ ẽ: dixit acd

Expanded text:
vasculi, quae erat juxta parietem, vasculi, quae erat juxta parietem, fecit crucem super idem vasculum quod erat non modicae quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravsum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellarius timore perculsus exclamavit, dicens: In nomine Christi, quis unquam tale vidit? Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione, et praecepit illi ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, impetratum vinum se habere unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad praefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: Filia, noli contristari, sed spera in Domino, et fac bonitatem, et pases nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta uero causa beatus Remigiꝰ. hy¬
lari uultri consolatꝰ ÷ eã dicens:
ꝓ hac re filia noli contristari: da¬
bit enĩ dñs inde largitate pieta¬
tis suȩ solitã consolationẽ. qui ꝑ
ꝓpħetam suũ se timentib nichil
cdeesse ꝓmisit. Et cdixit sobrine sue
auchentib illis qui aderant ut
alia illa curaret: ipse autẽ uellet
interim hortũ ⁊ uiridariũ atq
domos illiꝰ circuire. ⁊ uidere qͣlit̃
maneret. Et sic de industria pius
alia circuiens. ꝑuenit usq ad cel¬
larii ostiũ. Et interrogans qͥd in
illo tecto haberet: responcht mi¬
nister cellariũ esse. Isdem autẽ
uir sc̃s. dixit se illie introire uelle.
Cui cũ nemo auderet contͣdicere:
interrogauit cellerariũ si haberet
inaliquo de ipsis uasculis uel ali¬
qͥl uini. Et designato uasculo. in
quo aliqͥd iam uini remanse¬
rat dixit. Clande hostiũ ⁊sta de
ista parte. usq dum ego adte re¬
uertar. ⁊ ꝑgens ad alterã frontẽ

Expanded text:
ta vero causa, beatus Remigius hita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, dicens: Pro hac re, filia, noli contristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per Prophetam suum se timentibus nihil deesse promisit . Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret: ipse autem vellet interim hortum et viridarium, atque domos illius circumire, et videre qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circumiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interroganti, quid in illo tecto haberetur, respondit minister, cellarium esse. Idem autem vir sanctus dixit se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit cellarium, si haberet in aliquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: Claude ostium, et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar. Et pergens ad alteram frontem
Abbreviated transcription (Latin):
uoĩe celsã do sacͣtam ꝑ in
D Ensire. ⁊ iullam sue ꝓprieca¬
tis nomine celtũ ad ire. Que
cũ cognouit sc̃m remigiũ iuxta
tnsitus sui uiã ẽẽ. uenit ad eum.
ꝯbaingne ut par erat ab illo su¬
scepta. petiit eundem sc̃m uirũ.
ut una cũ illa domũ suã quo
bat dignaretu adire. Isdem
Qurr ut erat prestabilis suꝑ
iustis petitionib. ipsiꝰ sobrine
Sue postulationi assensũ p̃bint.
Et cũ parit̃ aclclomũ ꝑuenissent
⁊int̾ familiaria ⁊ sp̃italia haberẽt
colloquia: uenit minister ipsiꝰ¬
celse ad auricłam ip̃iꝰ dicens. qͦd
uillicꝰ eiꝰ riinũ qͦd ineadem uilla
fuerat uentũ iam habebat. excep¬
ta paruula qͣntitate qͣm ꝓsaluan¬
clo uasculo reseruanit. Cuiꝰ uuiltũ
sẽs remigiꝰ uidens rubore ꝑfusu̾.
int̾rogauit qͥd ei suus minister
in auricłam dixerit. Quȩ illi ꝓmp¬
te respondit. Qm̃ ñ tantũ. ꝓ eo de
ipso nntio uerecundabatur. qͣn¬
tũ ꝓeis qͥcũ eo aduenerant. Cogni¬

Expanded text:
ine Celsam, Deo sacratam, perinde transire et villam suae proprietatis nomine Celtum adire. Que cum cognovit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, et benigne, ut par erat, ab illo suscepta, petiit eundem sanctum virum, ut una cum illa domum suam, quo ibat, dignaretur adire. Isdem vir sanctus, ut erat prestabilis super iustis petitionibus, ipsius sobrinae suae postulationi assensum prebuit. Et cum pariter ad domum pervenissent et inter se familiaria et spiritalia haberent colloquia, Celsae ad auriculam ejus dicens, quod villicus ejus vinum, quod in eadem villa fuerat, venditum jam habebat, excepta parvula quantitate quam pro salvando vasculo reservavit. Cujus vultum sanctus Remigius videns robore perfusum, interrogavit quid ei suus minister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cogni
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dauid mablutionem pr¬
catoris ⁊ menstruate. Domus
namq dauid nobis peccatorib
fons patens in ablutione est
suo. Et ut erat doctissimꝰ ac or¬
tor eloquentissimꝰ : testimoni
de latitudine sc̃ȩ scripturȩ.
ex empla penitentiũ in unũ col¬
lgens. ad animandũ eũ illi. ꝓ¬
posuit. ⁊ exhortato penitentiã
indixit. factaq mansiuncła cũ
lecto inmodum sepulehri. ⁊
paruissimis fenestellulis ac or¬
torio. quȩ hodieq manent sec
ȩccħ̃am sc̃ iuliam: genebau¬
dum inea reclusit. ⁊ clerũ ac
parrochiȩ ip̃iꝰ ppłm ꝑ septem
annos ut ꝓpriam parrochiã
gubernauit: ⁊ uña dñi cam
diem Remi. alteram apud
Landiunũ celebraurt. Iteqres¬
amione penitendie antecq cor¬
Anhons at continentie ndle m ge¬
m genebandꝰ in oratione
paectaret. ⁊ serp̃m defleret:
is qui alhoc orchnatus
sufrat. ut in illa de peuitentes

Expanded text:
domus David in ablutionem pedomus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Domus namque David nobis peccatoribus fons patens in ablutionem estsuo. Et ut erat doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae isdem Genebaidem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
piscentes catholice fidei confessi¬
one. ⁊ dignis penitentiȩ fructi¬
b atq ꝓfiisis lacrimis. ñ solũ
indulgentiã meruerunt. s et
in ordine eccħastico ꝑmansert̃.
⁊ ã scõꝵ sacerdotũ consortium
ꝑuenerunt. Et quia duob mo¬
dis apostatatur a deo. fide sei¬
licet ⁊ oꝑatione. sicut ill fide
apostatantes. mĩam consecuti
sunt: Ita ⁊ is qui criminabiht̃
peccando sicut dicit apłs factis
dm̃ negauit : tam̃ a creduhitate
⁊ confessione uere ficlei ñ dechi¬
nauit. facile huiꝰ peccati ueni¬
am apud dñi miscch̃am obti¬
nere ualeret. si fructus peni¬
centie dignos ageret. Nullus
em̃ suoꝵ magnituchne facino
ꝑterritus de impetuda uens
Se dlignũ penitentie fructun
fecerit. debet ullo modo. dubi¬
tare. qnͣdo etiã iherosohinitis
qͥ filiũ ħi blasphemauerunt.
erucifirerunt. indultũ essẽ con¬
stat. sicut sac᷑ scriptura demon¬
sit. Indie illa erit fons patens

Expanded text:
et resipiscentes, catholicae fidei confessiet resipiscentes, catholicae fidei confessione et dignis penitentiae fructibus atque profusis lacrimis non solum indulgentiam meruerunt, sed et in ordine aecclesiastico permanserunt et ad sanctorum sacerdotum consortium pervenerunt. Et quia duobus modis apostatatur a Deo, fide scilicet et operatione, sicut illi fide apostatantes misericordiam consecuti sunt, ita et is qui criminaliter peccando, sicut dicit apostolus, factis Deum negavit, tamen a credulitate et confessione vere fidei non declinavit, facile huius peccati veniam apud Domini misericordiam obtinere valeret, si fructus penitentiae dignos ageret. Ͻ Nullus enim suorum magnitudine facinorum perterritus de impetranda venia. si dignum penitentiae fructum fecerit, debet ullo modo dubitare, quando etiam Hierosolimitis, qui filium Dei blasphemaverunt et crucifixerunt, indultum esse constat, sicut sacra scriptura demonsit: In die illa erit fons patens
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes cõpatiens fleuit
⁊ a mortuis suscitauit. ⁊ suscita¬
tũ conuiuio suo admisit. mule¬
ris etiã illiꝰ quȩ fuerat inquita¬
te peccatrix. manib iniquitate
polliitis. sc̃issimos pedes suos
qui suꝑ angłoꝵ om̃ium uerti¬
cem ad patris dexteram consi¬
det attrectari ñ re nuit. qͥq
nullum qͣntiscũq uel qualib¬
cñq peccatis mortuũ. uel mole
ac scelerum enormitate sepultũ
gr̃ant resuscitationis a peccatis
denegat. ⁊ digne penitentẽ ac
pec̃ca sua deflentẽ ꝑ ianuã recon¬
cihiationis cõmuni altaris sac᷑ sq̃
restituit : remissionẽ totiꝰ pecẽi
postulanti denegari ñ deberet
diffidere. Nam cum stephanꝰ ꝓfi
de moreretur. saulus lapidan¬
dũ uestim̃ta seruabat. Om̃ium
gͦ manib ipse lapidauit: qͥ ad
lapidantͦum om̃s excertos red¬
didit. ⁊ tam̃ eundem ip̃m in scẽ
eccłie laborib ante cessit. quẽ
ꝑsequendo mr̃em fecit. S et

Expanded text:
cogitationes, compatiens flevit cogitationes, compatiens flevit et a mortuis suscitavit et suscitatum convivio suo admisit, mulieris etiam illius, quae fuerat in civitate peccatrix, manibus iniquitate pollutis sanctissimos pedes suos, qui super angelorum omnium verticem ad Patris dexteram considet, attrectari non rennuit; quique nullum quantiscumque vel qualibuscumque peccatis mortuum, vel mole ac scelerum enormitate sepultum, gratiam resuscitationis a peccatis denegat et digne penitentem atque peccata sua deflentem per ianuam reconciliationis communioni altaris sacrosancti restituit: remissionem totius peccati postulanti denegari non deberet diffidere. Nam, cum Stephanus pro fide moriretur, Saulus lapidantium vestimenta servabat: omnium ergo manibus ipse lapidavit, qui ad lapidandum omnes exertos reddidit, et tamen eundem ipsum in sanctae aecclesiae laboribus antecessit, quem persequendo martirem fecit. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
petans. genebaudũ interroga¬
uit ꝓqua re illũ uocauerit.
benebanclꝰ uero cũ maximo fletu
⁊ eiulatu uolens tollere stolam de
collo suo. ⁊ ꝓciclere ad pedes sq̃ ne
migii cũ magna uirtute a beato
remigio est detentus. ne stolam
de collo suotolleret. Et postqͣm chi¬
utꝰ ambo fleuerunt. Intellexerat
eñ beatus remigiꝰ genebaudũ
acdinisisse crimen. ꝓ quo stolam
uellec deponere: uix singultib
⁊ lacrimis genebaudꝰ ꝑ ordiñe
om̃ia retulit quȩ cõniiserat. Qũe
sc̃s Remigiꝰ uidens contritũ dolere
sic male sentiret de dñi bonitate.
cui sccłm euangħcam ueritatem
ñ est impossibile omne uerbum.
Et qui de nichilo cuncta fecit. pͥ¬
mumq parentẽ in qͦ onĩs pecca¬
uerunt gr̃a saluũ fecit. ullum
peccantem ad se reuersum ũ de¬
spicit. qui peccatores sanguine
sno redimere uenit. Et qui qͣtri¬
duanũ etiã fetentem lararum
lacrimis soroꝵ que signauer̃t
sollicitas ac flebiles penitentiũ

Expanded text:
petens, Genebaudum interrogapetens, Genebaudum interrogavit, pro qua causa illum vocaverit. Genebaudus vero cum maximo fletu et eiulatu volens tollere stolam de collo suo et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna virtute a beato Remigio est detentus, ne stolam de collo suo tolleret. Et postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebaudus per ordinem omnia retulit que commiserat. Quem sanctus Remigius videns contritum et penesic male sentiret de Domini bonitate; cui secundum euvangelicam veritatem non est impossibile omne verbum, et qui de nichilo cuncta fecit primumque parentem, in quo omnes peccaverunt, gratia salvum fecit, ullum peccantem ad se reversum non despicit, qui peccatores sanguine suo redimere venit. Et qui quatriduanum et iam fetentem Lazarum lacrimis sororum, que signarunt sollicitas ac flebiles penitentium
Abbreviated transcription (Latin):
notũ ẽ : quo magis tegitun
pectus magis estuatignis. cont̃
culpam conpunctus ep̃s. Posti
fletum ad culp̃a recliit. Et obl¬
tus ⁊̃ qͦcdl planrerat. tũ extui¬
gnait noluit. qͦd ꝑ desicderiũ ar¬
debit. iterauit peccatũ qͥd ege:¬
at s oncepitq iterũ muherr
ꝑ misso nuntio mandauit ep̃o
feminã peꝑisse: qͣm iussit no¬
minari iilpeculam. Quod cur
ita eam nominari uoluerit. qui
fraudes ⁊ significatioues in scͥp¬
turis ip̃iꝰ animalis cognoscit.
q̃s ad dolos ac uersutias decep¬
toris diaboli et ad carnis petu¬
lentis illecebras ⁊⁊ amfractus re¬
tulit. facile satis aduertit. Tan¬
dem dño qui beatũ petrum respe¬
xit. ⁊ negationem amarissime
fleuit. illum respexit. genebaudꝰ
adse reuersus. ad sc̃m remigi¬
um misit. petens ut laudimũ
neniret. qͥa tales canse ibi emer¬
serant. quas ꝑse liffinire ñ poss.
Beatus antem remigius sicut
genebaudus petiit. laudunũ
puenit. Et susceptꝰ cum debita
nenrentia. ac secreta cubicła

Expanded text:
notum est, Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis, – contra culpam compunctus episcopus, post fletum ad culpam rediit et oblitus est quod planxerat, cum extinguere noluit quod per desiderium ardebat. Iteravit peccatum quod egerat, concepitque iterum mulier, et misso nuntio, mandavit episcopo, se feminam peperisse, quam iussit nominari Vulpeculam. Quod cur ita eam nominari voluerit, qui fraudes et significationes in scripturis ipsius animalis cognoscit, quas ad dolos ac versutias deceptoris diaboli et ad carnis petulantis inlecebras et amfractus retulit, facile satis advertit. Tandem Domino, qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit, illum respiciente, Genebaudus in se reversus, ad sanctum Remigium misit, petens, ut Laudunum veniret, quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaudus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus cum debita reverentia ac secreta cubiculi
Abbreviated transcription (Latin):
nearntatis ac cetaꝵ iurtutẽn se
diri cognoscit. uel etiã tempo¬
b necessitatib ac tribulatio
sentit affligi : eiꝰ int̾cessio¬
⁊ solatia gemitib ⁊ lacrimus
demoniosus ꝑ illum obtinue.
se solatia consolationũ obtinere

Expanded text:
aritatis ac ceterarum virtutum, se artari cognoscit, vel etiam temporalibus necessitatibus ac tribulationibus sentit affligi, eius intercessionum solatia gemitibus et lacrimis daemoniosus per illum obtinuit, se solatia consolationum obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
nerandi sobolem inerat. Cui be¬
atus moutanꝰ respondit. Scias
qͥa cum ablactaueris puerum
Remigiũ. de lacte tuo ꝑunger
oculos meos. ⁊ recipiam lumͦ en.
Nam ut merita illi accrescer̃t
sermone. ut iustus iustificet᷑
ahuc: isdem beatus monta¬
me lumen eoporalri oeulor
amerat. Tandem eredentib pa¬
qͣd talem susceptur essentͤ
adiniiculante mĩa. mater be¬

Expanded text:
nerandi subolem inerat. Cui benerandi subolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: 'Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunget oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi adcrescerent. sermonem, ut iustus iustificetur adhuc, isdem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus paquod talem suscepturi essent padminiculante miser
Abbreviated transcription (Latin):
lnia intenta piis oꝑib. licet
corpore teneretur in mundo.
mente conuersabatur incelo.
Que inflore iuuentutis pepi
de timco teiro suo emilio pͥnci¬
ris. qui usq ad ultima głosi r¬
migii tempora sacer dono ẽ fun¬
tus. sic q defunctꝰ. Nir autẽ.
ille uenerabilis int̾ illꝰ tẽporis
innumera ꝑicula tanta consola¬
tione accepta. gline chuinũ
oraculũ gr̃a cħ ꝑceptum in no¬
tuit. At illa dixit ad montã¬
num. Quomͦ fierci potest. ut an
lactem filiũ. cũ mͥ a temporib
Diu tũsactis mulebria defece¬
rint. ⁊ uir m̃s emiiliꝰ uetulus sit
ac in euoso eiꝰ corpore frigidus
extet circũ p̃cordia sanguis.
uoluptatis oꝑa ineo penitꝰ emia¬
eubant: Frant eñi ambo gend
nobiles. ⁊ gr̃a inter suos nomi¬
natissimi. Et qͥa liberoꝵ paren¬
tes ꝓcesserant indieb multis
esfeti. ⁊carne iam infecunch.
coniugale cõmertiũ ñ querebãt
nec eis spes ultͣ nec appetitꝰ ge¬

Expanded text:
linia intenta piis operibus, licet linia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Princiris, qui usque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabilis, inter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus ge
Abbreviated transcription (Latin):
Inter cetera gͥ quȩ inconuentu
rillo celico auchuit. etiã illi sc̃i sp̃c
humane salutis auichi. querita¬
te ceꝑiuit de gallicane cleiectio¬
ne eccłie. ⁊ quid facto ad talia
opus ess crebro uersare sermone.
dicentes. quia iam tempꝰ ess mi¬
serendi eiꝰ. Duplicia enim receꝑat
pom̃ib peccatis suis: qͣmquã
fex eiꝰ ñ sit ex manita. his inter
se Ita serentib. subito uox affuit
a siꝑiorib atq secretiõrib adi¬
tis. salubertime atq suauissime
intonans. que et p̃sentiũ solare¬
tur sꝑuũ mestieiã: ⁊ qͦd futurũ
erat gͣratulabunda ꝓmulgaret
sententia ita dicendo. dñs ꝓsper¬
it de excelso sc̃o suo: de celo ni
terram aspexit. ut audiret ge¬
mitũ cõpeditoꝵ. ut solueret fili¬
os int̾emptoꝵ: ut annuntietur
nom̃ eiꝰ ingentib. Inconuenien¬
do ppłos inunũ. ⁊reges ut ser¬
uiant ei. Cilinia in utero conci¬
piens. fihum pariet nomine re¬
migiũ: cui a me saluandꝰ ppłs
cõmittetur. Beata siquidem ei¬

Expanded text:
que in conventu illo caelico audivit, etiam illi sancti spiritus humanae salutis avidi queritare ceperunt de Gallicane deiectione aecclesiae, et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius non sit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemituos inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Ci
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdam plus solito orationem
ꝓtelans. usq lucis crepusculũ
incontemplatione ꝑmansit.
Qui cũ lassituchne ac fragilita¬
te carnis compellente. paululũ
menbra soporiediss. subito
& animaꝵ cetib beatissimoꝵ ho¬
minũ iam spiritib cũ do regnan

Expanded text:
quadam plus solito orationem quadam plus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in contemplatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito et animarum coetibus, beatissimorum homin
Abbreviated transcription (Latin):
osł uindictam scele¬
rũ que facta ẽ adño
çȩde galliaꝵ. ꝓsequen¬
te wandaloꝵ crudelitate. mi¬
sericordiã celi distillauer̃t: cñ
ad mitigandam gentis francoꝵ
barbarica ferocitate suꝑuentũ¬
ram chriine animaduersionis
ꝓpt̃ iniqͥtates ꝑseuerantes ulti¬
oñe. mundo p̃sulem a deo p̃¬
destinatũ. Remigiũ pontificẽ
hoc orchne ꝓtulerunt. Erat
quidam uenerabilis ac dignꝰ
ꝓfessione ⁊ nomine montanꝰ mo¬
nachus. in reclusione solitariã
uitam ducens: Ieiunis. iugi¬
liis. atq orationib continue
Quacans. nec ñ ceteraꝵ uirtutũ
Insignib acło chuiitati se com¬
mendabilem reddens. ut ange¬
heis sepiꝰ frueretur alloquiis.
ꝯ celestib frequenter uisionib
ac reuelationib inter esẜ. Is gͦ
cũ ꝑuigil in oratione ꝓpace¬
sc̃e eccłie. que multis ac chuer¬
sis affhictionib apud galliaꝵ
⁊ belgicaꝵ ꝓuincias uexabatur
cħ om̃i potentis clem̃tiam. in¬
defessis p̃cib ex oraret. nocte

Expanded text:
Post vindictam scelerum, que facta est a Domino cede Galliarum, prosequente Wandalorum crudelitate, misericordiam caeli distillaverunt, cum ad mitigandam gentis Francorum barbarica ferocitate superventuram divinae animadversionis propter iniquitates perseverantes ultionem mundo praesulem a Deo predestinatum Remigium pontificem hoc ordine protulerunt. 1. Erat quidam venerabilis ac dignus professione et nomine Montanus monachus, in reclusione solitariam vitam ducens, ieiuniis, vigiliis atque orationibus continue vacans nec non ceterarum virtutum insignibus adeo divinitati se commendabilem reddens, ut angelicis sepius frueretur alloquiis et caelestibus frequenter visionibus ac revelationibus interesset. Is ergo cum pervigil in oratione multis ac diversis afflictionibus apud Galliarum et Belgicarum provincias vexabatur, Dei omnipotentis clementiam indefessis precibus exoraret, nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi helyam. uidi iohanñe inde¬
uich. Ac sic ore comp̃sso. ⁊ manu
uerberans pectus. illũd e cella
palhũ ꝓtulit. Rogantib ꝙ disci¬
pulis. ut pleniꝰ qͥd ña rei ess expo¬
mochicũ qͥdem cib sumens. ꝑ uiã
sitiens. illũ uidere desiderans.
illum oculis ac mente cõplectẽs.
Hniebat eni qͦd et euenit. ne se

Expanded text:
Vidi Eliam, vidi Joannem in deVidi Eliam, vidi Joannem in dediso. Et sic ore compresso, et manu verberans pectus, ex cellula pallium protulit. Rogantibusque discipulis, ut plenius quidnam rei esset, expomodicum quidem cibi sumens, per viam sitiens, illum videre desiderans, illum oculis ac tota mente complectens. Timebat enim, quod et evenit, ne se
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est. ⁊ palhum qͦd tͥ attanasiꝰ
ep̃s decht. ad obuoluendũ corpꝰ¬
culũ meũ defer. Hoc autẽ beatꝰ
paulꝰ rogauit. ñ qͦd magnoꝑe
curaret. utrũ tectũ putresceret
caclauer an nuidũ. quippe qui
paun temporis spacio. contertis
palmax foliis uestiebatur: s
uit a se recedens. merore sue mor¬
tis leuaretur. Stupefactꝰ gͦ anto¬
niꝰ. qͦd de athanasio ⁊ pallio eiꝰ an¬
dierat. quasi xp̃m in paulo uidẽs
⁊ inpectore eiꝰ dm̃ uenerans. ultͣ
respondere nichil ausus ẽ : sed
cũ silentio lacrunans. ex osculan¬
tis eiꝰ oculis manibq. ad mona¬
steriũ qͦd postea a sarracenis occu¬
patũ est regrediebatim. Neq uͦ
gressus sequebant᷑ animum. s cũ
corpꝰ mane ieiuniis semles etiam
anni frangerent. animo uincebat
adhabitacłm suũ confecto itinere
longeuo munistrare ceꝑant occur¬
rissent dicentes. ubi tãchui moratꝰ
es pat̃. respondit. Ne mͥ peccatiri
qui falsũ nom̃ monachi porto.

Expanded text:
m est: et pallium quod tibi Athanasius episcopus dedit, ad obvolvendum corpusculum meum, defer. Hoc autem beatus Paulus rogavit, non quod magnopere curaret, utrum tectum putresceret cadaver, an nudum quippe qui tanto temporis spatio, contextis palmarum foliis vestiebatur, sed ut a se recedenti moeror suae mortis levaretur. Stupefactus ergo Antonius, quod de Athanasio et pallio ejus audierat, quasi Christum in Paulo videns, et in pectore ejus Deum venerans, ultra respondere nihil ausus est: sed cum silentio lacrymans, exosculatis ejus oculis manibusque, ad monasterium quod postea a Saracenis occupatum est, regrediebatur. Neque vero gressus sequebantur animum. Sed quamvis corpus inane jejuniis, seniles etiam anni fregerant, tamen animo vincebat ad habitaculum suum confecto itinere longaevo ministrare coeperant, occurrissent 11 dicentes: Ubi tamdiu moratus es, pater? Respondit: Vae mihi peccatori, qui falsum Monachi nomen fero.
Abbreviated transcription (Latin):
residens paulus cũ antonio. ita
exorsus ẽ. En quẽ tanto labore
quesisti. putrib senectute menb̾s.
oꝑit inculta canicies : En uides
hominẽ puluerem mox futurũ:
alitem coruũ in ramo arboris cor¬
sedisse. Qui inde leuiter subuo¬
lans. integrũ panẽ ante miran¬
tũ ora deposuit. Post cuiꝰ abscessũ
eia inqͥt paulus. dñs nobis pͣn¬
diũ misit. Uere pius. uere miie¬
ricors. Sexaginta ĩa anni sunt

Expanded text:
residens Paulus, cum Antonio ita residens Paulus, cum Antonio ita exorsus est: En quem tanto labore quaesisti, putridis senectute membris operit inculta canities. En vides hominem, pulverem mox futurum. alitem corvum in ramo arboris consedisse, qui inde leniter subvolabat, et integrum panem ante ora mirantium deposuit; post cujus abscessum: Eia, inquit Paulus, Dominus nobis prandium misit, vere pius, vere misericors. Sexaginta jam anni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ut scriptura ait. ꝑfecta caritas
foras mittit timorem: suspenso
gradui. ⁊ anhelitu temꝑato. calli¬
dus ex plorator ingressus ẽ: ac
paulatim ꝓgrechens. sepiꝰq sub¬
sistens. sonum aure captabat.
Tandem ꝑcece noctis horrorem
cludens. sera obfirmauit. Tc̃ uero
sextã ⁊ eoampliꝰ horã. achtũ p̃ca¬
batur chcens. Qͥs simi: unde. ⁊eur
uen̾im nosti. Scio me non mereri
conspectũ tuũ: tam̃ nͥ uidero ñ
receclam. Qui bestias suscipis.
hominẽ cur repellis: Quesiui
stes tuos. certe sepehes uel cada¬
uer. Talia ꝑstabat memorans
fixuisq manebat. Cui responsũ
paucis ita reddicht heros. Nemo
sie petit ut minetur. nemo cũ la¬
crimuis calumpniã fac̃. ⁊ miraris
s ñ recipiã. cũ morit᷑us aduen̾is
Sic arridens. patefecit ingressi
Quo aꝑto. dũ inmutuos miscen¬
tur amplerus. ꝓpriis se salutaue¬
re nominib: gre dño incõmu¬
ne referunt᷑. Et post sc̃m osculũ

Expanded text:
rum ut Scriptura ait, perfecta dilectio rum ut Scriptura ait, perfecta dilectio foras mittit timorem , suspenso gradu et anhelitu temperato, callidus explorator ingressus, ac paulatim progrediens, saepiusque subsistens sonum aure captabat. Tandem per caecae noctis horrorem cludens, sera obfirmavit. Tunc verosextam, et eo amplius horam, aditum precabatur dicens: Qui sim, unde, cur venerim, nosti. Scio me non mereri conspectum tuum: tamen nisi videro, non recedam. Qui bestias recipis  Al. suscipis, hominem cur repellis? Quaesivi, stes tuos: certe sepelies vel cadaver. Talia perstabat memorans, fixusque manebat. Ad quem responsum paucis ita reddidit heros. Nemo sic petit, ut minetur: nemo cum lacrymis calumniam facit. Et miraris si non recipiam, cum moriturus adveneris? Sic arridens Paulus patefecit ingressum. Quo aperto, dum in mutuos miscentur amplexus, propriis se salutavere nominibus: gratiae Domino in commune referuntur. 10. Et post sanctum osculum
Abbreviated transcription (Latin):
Talia eo loquente. longenus uia¬
tor uberti faciem lacͥmis rigabat.
qͣs magnitudo leticie indices cor¬
dis effuderat. Gaudebat qͥppe cde
dria. quȩ ꝓ deo portenta uene¬
Quid nunc chctura es: Bestie
uolatu petulcũ animal aufugit.
Hoc ne quem ad incredulitatis
scłupulum moueat. sub rege con¬
stantio uniu̾so mundo teste de¬
fenditur. Nam alexandriã istiꝰ
ea caclauer exanime ne acalore
uideretur allatũ est. S ut ꝓpo¬
sitũ ꝑseqͣr : antomiꝰ cepta regio¬
ne itinere ꝑgebat. ferarũ tantũ
uestigia intuens. ⁊herem latis¬
sim̃a uastitatẽ. Quid ageret. qͦ
uerteret gͣdũ nesciebat : ia eñi
alt̾a effluxerat dies. Restabat
unũ. ut deseri se a xp̃o ñ posse
confideret. Enox sccłas morati¬
one exegit tenebras. ⁊ dubia ad¬
huc luce haud ꝓcul intuetur li¬
pam sitis ardorib anhelantem.
adradices montis irreꝑe. Qmͣ
secutus oculis. ⁊ iuxta speluncã
te. tenebris arcentib uisuni. Ue¬

Expanded text:
Talia eo loquente, longaevus viaTalia eo loquente, longaevus viator ubertim faciem lacrymis rigabat, quas magnitudo laetitiae indices cordis effuderat. Gaudebat quippe de dria, quae pro deo portenta ueneQuid nunc dictura es? » Bestivolatu petulcum animal aufugit. Hoc ne cuiquam ad incredulitatem scrupulum moveat, sub rege Constantio, universo mundo teste, defenditur. Nam Alexandriam istiuset postea cadaver exanime, ne calore videretur, allatum est. 9. Sed ut propositum persequar, Antonius coeptam regionem pergebat, ferarum tantum vestigia intuens, et eremi latam vastitatem. Quid ageret, quo verteret gradum, nesciebat. Jam altera effluxerat dies. Restabat unum, ut deseri se a Christo non posse confideret. Pernox secundas in oratione exegit tenebras: et dubia adhuc luce, haud procul intuetur lupam sitis ardoribus anhelantem, ad radicem montis irrepere. Quam secutus oculis, et juxta speluncam,te, tenebris arcentibus visum. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
xit hominẽ equo mixtũ. eui opi¬
mis poetaꝵ centaurũ uocabulũ
rdidit. Quo uiso. salutaris im¬
ssione signach̾ armat frontẽ.
is tu inquit. qͣnã in parte
sernus hic habitat: At ille
barbarũ uescio qͥd infrendens.
eifragens potiꝰ uerba qũa ꝓloqͦns.
int̾ horrentia ora blandũ quesiuit
sic patentes campos uolucͥ tͣnsinit¬
teus fuga. ex oculis mirantis e¬
lus ad terrendũ eũ simulauerit.
conuallem haud gͣndem homun¬
eulũ uidet. aduncis narib fron¬
te cornib asꝑata: cuiꝰ extrema
pars corporis. incapraꝵ pedes
designabat. Et hoc attouit᷑ spec¬
bonꝰ p̃liator arripuit. Nichil¬
ominꝰ memoratũ animal pal
to. gͣdum pressit antoniꝰ.⁊ qͥs¬
ram̾ ess in terrogans. hoc ab
es iesponsum accepit. Mortalis
uos uariituꝰ ex accolis heremi:
bos colt. Legatione fungor gre¬
gis mei. Precam᷑ ut ꝓnobis cõ¬
munẽ dñm dep̃ceris. quẽ in salu¬
tẽ mundi olim uenisse cognouimꝰ:
⁊ in uniu̾sam terrã exut sonꝰ eiꝰ.

Expanded text:
 hominem equo mixtum, cui opinio poetarum Hippocentauro vocabulum indidit. Quo viso, salutaris impressione signi armat frontem: Et heus tu, inquit, quanam in parte hic servus Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, inter horrentia ora setis, blandum quaesivit sic patentes 7 campos volucri transmittens fuga, ex oculis mirantis elus ad terrendum eum simulaverit, convallem haud grandem homunculum videt, aduncis naribus, fronte cornibus asperata, cujus extrema pars corporis in caprarum pedes desinebat. Ad hoc Antonius specbonus praeliator arripuit: nihilominus memoratum animal, palto, gradum pressit Antonius, et quisnam esset interrogans, hoc ab eo responsum accepit: « Mortalisem et ex accolis heremi, o uiro: Legatione fungor gregis mei. Precamur ut pro nobis communem deum depreceris quem in salutem mundi olim uenisse cognouimus et in universam terram exiit sonus ejus. »
Abbreviated transcription (Latin):
nec unꝰ passerũ ad terrã cachit
Cumq illi recessissent. sc̃ĩ corꝑis
Et deposito. effossam᷑ suꝑ humũ
congregans. tu mulũ exmore
illuxerat alia. ne qͥd pius herꝰ
ex intestati bonis ñ possideret.
liis ipse sͥ teruerat: ac sic ad
monasteriũ reuersus. discipłias er
sua ignorant. qui domos mar
mamib nature satis fecit. Hos in
tumeis aurũ texitis. ille ne ui
pauꝑculo paradisus patet:
nos arsuros gehenna suscipiet.
m̃tum xrꝑi ꝑclidistis. Paulꝰ uilis¬
simo puluere iacet oꝑtus resur¬
recturꝰ in gła: uos oꝑosa saxis
sepulchra premunt. cum ur̃is
lacͥmasq ñ cessat: An cadauera
diuitũ. nisi inserico putrescere
gis. ut iheronimi peccatoris
memineris. Cui si dñs optionẽ
daret: multomagis eligeret tu¬
nicã pauli cũ meritis eiꝰ. qͣm
egum purpuras cũ regñis suis.

Expanded text:
nec unus passerum ad terram cadit, nec unus passerum ad terram cadit, Cumque illi recessissent, sancti corporet deposito eo effossam, desuper humum congregans, tumulum ex more illuxit, ne quid pius haeres ex intestati bonis non possideret, liis ipse sibi contexuerat. Ac sic ad monasterium reversus, discipulis cunnia ignorant, qui domos marmmanibus satisfecit. Vos in tunicis aurum texitis, ille ne vilpauperculo paradisus patet, vos auratos gehenna suscipiet. mentum Christi perdidistis. Paulus vilissimo pulvere coopertus jacet resurrecturus in gloriam: vos operosa saxis sepulcra premunt cum vestris lacrymasque non cessat? An cadavera divitum nisi in serico putrescere gis, ut Hieronymi peccatoris memineris: cui si Dominus optionem daret, multo magis eligeret tunicam Pauli cum meritis ejus, quam regum purpuras cum poenis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣditione cantatis: contristaba¬
tur antoniꝰ qͦd sarculũ qͦ terr̃a
foderet. ñ haberet. Fluctuans
uario mentis estu. ⁊ secũ multa
neã. nichil ultͣ ꝓficiã. Moriar
gͦ ut dignũ ẽ. ⁊ uxta bellatorẽ
fundam. Talia eo animo uol¬
uente. ecce duo leones. ex interi¬
oris heremi parte currentes.
uolantib ꝑ colla iubis ferebat᷑.
Quib aspectis. pͥmũ exhorrur
rens. qͣsi columbas uidiss man¬
sit intrepidus. Et illi qͥdem
directo eursu. ad cadauer beati
senis substiter̃t: adulantib q
caudis circa eiꝰ pedes accubue¬
re. fremitu in genti rugientes
gere qͦm᷑ poterant. Deinde haud
uare. harenãq certat̃ eicientes
uniꝰ hominis capacem locũ ef
riũ. ceruice subiecta. ad antoni¬
um ꝑrexer̃t. manꝰ eiꝰ pedesq
lngentes. ut ille anmaduertẽt
benedictionẽ eos a se dep̃cari.
Nec mora. ⁊ in laudem. xp̃i ef¬
fusus. qͦd muta qͦq animalia
se sentirent. ait. Dñe sine cuiꝰ
nutu. nec fohũ arboris defluit.

Expanded text:
traditione decantans, contristabatur Antonius, quod sarculum, quo terram foderet, non haberet. Fluctuans itaque vario mentis aestu, et secum multa neam, nihil ultra proficiam. 12 Moriar ergo, ut dignum est, juxta bellatorem fundam. Talia eo animo volvente, ecce duo leones ex interioris eremi parte currentes, volantibus per colla jubis, ferebantur: quibus aspectis primo exhorruit. mentem, quasi columbas videret, mansit intrepidus. Et illi quidem directo cursu, ad cadaver beati senis substiterunt: adulantibusque caudis circa ejus pedes accubuere: fremitu ingenti rugientes, gere, quo modo poterant. Deinde haud lpere; arenamque certatim egerentes, unius hominis capacem locum fodrium cervice dejecta, ad Antonium perrexerunt, manus ejus pedesque lingentes. At ille animadvertit benedictionem eos a se precari. Nec mora, in laudationem Christi effusus, quod muta quoque animalia Deum esse sentirent, ait: Domine, sine cujus nutu nec folium arboris defluit,
Abbreviated transcription (Latin):
eanlore fulgentẽ in subhine con¬
sabulum capiti suꝑ iaciebat. plo
me paule dimittis: Cur abis m¬
salutatus: Tarde notus. tam
eito recedis: Referebat qͦq po¬
stea beatꝰ antoniꝰ tanta se ueloci¬
tate qͦd reliquũ erat uie cucur¬
risse. ut acd instar auis ꝓuolass.
Nec in merito. Nam introgressus
erecta ceruice. extensis q in altũ
manib corpꝰ ex anime. ac pͥmo
⁊ ipse uiuere eũ credens. parit̾
orabat. Postqͣm uͦ nulla ut sole¬
bat suspiria p̃cantis aucduit.
inflebile osculũ ruens. intellexit
qͦd etiã cadauer sc̃i dm̃ cui oĩa
uiuunt offitio gestatꝰ p̃caretur.

Expanded text:
Paulum fulgentem in sublime consabulum capiti superjaciebat, plorme, Paule, dimittis? cur insalutatus abis? Tam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: nec immerito; nam introgressus erecta cervice, extensisque in altum manibus, corpus exanime. Ac primum et ipse vivere eum credens, pariter orabat. Postquam vero nulla, ut solebat, suspiria precantis audivit, in flebile osculum ruens, intellexit quod etiam cadaver sancti Deum, cui omnia vivunt, officio gestus precaretur.