comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decestam̃tis eribendis nt curator
detur. bonoꝵ cuis qui an h̾es extitu¬
tus sit inc̾cum aut dealendis li¬
bĩs pentib prõnis. aut deadcida
suspecta hr̃dicate. aut ut aspẽtu a¬
tror inuria estimetur. ł fãci ꝯuus¬
Noit  ĩ messis uidenuaꝵ qr tp̃r ius
dici dereb q̃ tp̃r uł morte ꝑiture st̃
morte ueluti furci dãpm minriaꝵ¬
q acrocium ⁊ q̃ de intendio riuma¬

Expanded text:
de testamentis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aestimetur: uel fideicommisiam messis uindemiarumque tempore ius dici de rebus quae tempore uel morte periturae sunt. morte: ueluti furti: damni iniuum atrocium: qui de incendio ru
Abbreviated transcription (Latin):
numabuntur qr u̾ñ ebitum ẽ.
ncum tutores pupilli c̾oitores pleͣ
conuenissent unius loco numerã¬
tur qr unius pupilli nomine cõ¬
uenerant./ nec ñ iumus tutor płi¬
um płium pupilloꝵ nomine uñ
debitũ p̾cẽdentium. si ꝯuer placũ
uinus loco ẽẽ. nã difficile estutimꝰ
homo duoꝵ iucem sustmeat. nam

Expanded text:
numerabuntur, quia unum debitum est. et cum tutores pupilli creditoris plures conuenissent, unius loco numerantur, quia unius pupilli nomine conuenerant. nec non et unus tutor plurium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si conuenerit, placuit unius loco esse. nam difficile est, ut unus homo duorum uicem sustineat. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cumdie ⁊ ꝯsuls edidebent qm̃ ac̃
cepta ⁊ dat᷑a ñ uuas possunt appa¬
uero: si dies ⁊ ꝯsul fui̾t editus. ¶ Eenda
sunt omnia q̃ quis apͥ iuidicem editu
compellatur edero ¶edere ñ iudetur
quistipłom totam ũ edidit Ieis qui
obetatem łrustititatem ł obsexum
lapsiñ edederunt. uł exalia iusta cã

Expanded text:
 cum die et consule edi debent, quoniam accepta et data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus. Edenda sunt omnia que quis apud iudicem editurcompellatur edere. Edere non videtur, qui stipulationem totam non edidit. Eis qui ob etatem vel rusticitatem vel ob sexum lapsi non ediderunt, ex alia iusta causa
Abbreviated transcription (Latin):
iattoris suuc dño sciente nc̃ possit.
ñ ꝓhibente dolo feci̾t quo minus ĩ in¬
dicõ sistam offilius dandam mͥ excep¬
rõnem adu̾sus dũm ait neẜxͣdolo
chedicco adu̾sus eum qui
dolo fecit quo minus quis inuidi¬
cium uocatus sisiꝰ ⁊. infc̾̃m accõ cõ¬
petit. qͣnti accoris int̾ fuit. eum
sisti. In quo uiditio deducitur siꝙͥ
amisĩt actor ob eam ixm ueluti
si reuscp̃r dm̃um rei int̾mi sibi

Expanded text:
actoris servus domino sciente et cum possit non prohibente dolo fecerit, quo minus in iudicio sistam, Ofilius dandam mihi exceptionem adversus dominum ait, ne ex dolo c edicto aduersus eum, qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium uocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei interim sib
Abbreviated transcription (Latin):
.ui. sim alia eiuscem ꝓuintie cuuta¬
te satif acõuem p̃sare ꝑatus sit. sĩ
aũt sacisdatõ uoluntaria est ñ ina¬
lium locum remittitur. u cñ m̾ctir
quup̃e sibincc̃itatem satisdatõnis
imposuit. si sacisdatum ꝓ re mebi¬
liñ sit n ꝑsc̃a suspecta sit ccq̃ satisaõ

Expanded text:
iri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare paratus sit. si autem satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim meretur qui ipse sibi necessitatem satisdationis imposuit.Si satisdatum pro re mobili non sit et persona suspecta sit, ex qua satis
Abbreviated transcription (Latin):
legat si quudẽ marito legauit. ui¬
dendum est anlogatum ualeat ⁊
ñputo uałe uami cum creditori de¬
dosem̃ exꝑmissione marito debe᷑
legatum filie Et si quid̾ ħ animo
testatorẽ ẽẽ filia ostñd̾it ut dupli¬
caret eilegatum hẽbit utrum
decem qͣm maritus consecutus
alt̾utrum uoluit hr̃e simulier
legatum pecat opꝑoĩta doli excep¬
tiono ñ aliascogetur ei heres le¬
gatum soluere qͣmsicau̾it intẽp̃¬
nem ħ nomine hodenfutuse ad¬
u̾sus maritum ex promussione agi¬
tem. s si maritus agat nicħ dem̾¬
rim mułr post eumagens excep¬
tõne replłetur qr semeldos p̃sti¬
ca est. ꝓ aul.¬

Expanded text:
legat, si quidem marito legauit, uidendum est, an legatum ualeat, et non puto ualere: nam cum creditori dedos enim ex promissione marito debetur, legatum filiae. et si quidem hoc animo testatorem esse filia ostenderit, ut duplicaret ei legatum, habebit utrumque, dotem quam maritus persecutus alterutrum uoluit habere: si mulier legatum petat, opposita doli exceptione non alias cogetur ei heres legatum soluere, quam si cauerit indemnem hoc nomine heredem futurum aduersus maritum ex promissione agentem. sed si maritus agat, nihil de irum mulier post eum agens exceptione repelletur, quia semel dos praestita est. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
urada̾ seruntutẽ dantur s c̃uxor
fũd̾ au p̾dia uiri slucutẽ debelunt.
Indotẽ dat fundꝰ admaritũ ꝓuenit
regrata s̾uitute iubeat fund̾ muli¬
eri uł hẽdi eius reddi. a lpħ.

Expanded text:
dam seruitutem dantur. Sed cum uxor fundum cui praedia uiri seruitutem debebant in dotem dat, fundus ad maritum peruenit tegrata seruitute iubeat fundum mulieri uel heredi eius reddi. 8 Alfen
Abbreviated transcription (Latin):
Iecumiam c̃coloco atitõ dari sti¬
płatus sum ispecit ame ꝙͣ ei
debeo pecumam. ãroan ħ quo¬
conpensandumsit qͣnt meaĩ¬
t̾ fuit cerco loco dari ^ sititiut

Expanded text:
ecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum: is petit a me quam ei debeo pecuniam: quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit certo loco dari. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eadem qͣntitate existumat᷑ cõpũ¬
ie iuicem lib̾atõnem. si quis
gͥ conpensare potens solũt cop¬
Qditẽ potit aĩ in debito solutosał¬
tiens ex malefitõ oritur accõ ut
puta ex cã furtiia cetõꝵ q male¬
fuõꝵ si de ea Pecipuarit᷑ agitur
cõmpusatõ iocun ht. Idem ÷
usi ꝯdicatur exc̃ã furciua. ¶S
iqui noxali iuditõ ꝯuenitur
compensatõm opponere pot̃.
¶Instipulatõnib quequo instar
accõnum hũt id est pͥtoriis com¬

Expanded text:
em quantitate aestimatur, compenure inuicem liberationem. Si quis igitur compensare potens soluerit, condicere poterit quasi indebito soluto. Quotiens ex maleficio oritur actio, ut puta ex causa furtiua ceterorumque maleficiorum, si de ea pecuniarie agitur, compensatio locum habet: idem est et si condicatur ex causa furtiua. sed et qui noxali iudicio conuenitur, compensationem opponere potest. In stipulationibus quoque quae instar actionum habent, id est praetoriis, com
Abbreviated transcription (Latin):
pecu ĩde stipulatus quod si daidł
cume uł pecisionis cre̾ders. uec añ
sortis ñ colute usuras ꝑeti polle.
ꝙͣ ip̃a sors peti potĩt᷑. ¶ ꝑactum de
ꝙ sb̃iectum est qͣuidami dicebant
ad sortis solutõm tͥũ ꝑtinere. Ñ ã
ad usuraꝵ q̃ pͥore parte simplico
ĩstipułonem uenislẽt pactui
id tantum ad excepiõnem ꝓdeẽ
Et ideo ñ soluta pecuma statuti s pẽ¬
siomib ex die stpulatio ulu¬
ras deberi: at si id nominati eet
exp̃icum s cum soreis petitio dela¬
ta diti ꝯseq̃ns est. ut ĩ uluie ex eo
tpr quomoram fec̃ accedant usi

Expanded text:
pecuniam stipulatus, quoad tardius cuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant ad sortis solutionem tantum pertinere, non etiam ad usurarum, quae priore parte simpliciter in stipulationem uenissent pactumque id tantum ad exceptionem prodesse et ideo non soluta pecunia statutis pensionibus ex die stipulationis usuras deberi, atque si id nominatim esset expressum. sed cum sortis petitio dilata sit, consequens est, ut etiam usurae ex eo t
Abbreviated transcription (Latin):
pposuerat. rome cestamĩtum recitat
eat. quo idem stichus lib̾ uex parte¬
a heres erat scͥptus. qui st atus sui ig¬
narus ꝓecumas delucti au̾t exeg̃
aut credidit ut ĩt̾oum stipulare᷑ ⁊
pignora accipeieti ꝯsulebatur. qͥd
di hus iupis cẽt. placebat debitores
quid̃ ei qui soluissent ub̾atos eẽ
simodo ip̃ĩ quo ignoraisent dũm
decessisieseaꝵ aucem sũmaꝵ noĩe

Expanded text:
posuerat, Romae testamentum recitatum erat, quo idem Stichus liber et ex parte heres erat scriptus: qui status sui ignarus pecunias defuncti aut exegit aut credidit, ut interdum stipularetur et pignora acciperet. consulebatur quid de his iuris esset. placebat debitores quidem ei qui soluissent liberatos esse, si modo ipsi quoque ignorassent dominum decessisse. earum autem su
Abbreviated transcription (Latin):
meiuus pubucus spopondi ego
lunus ticuuis si die supͣdc̃a scͥpta sũ¬
ma publio meio eiq ad c̃m ea
res ꝑtinebit data soluta satis ueco
nomme faccum ñ erittum eo am¬
plius quo Tost soluam peue noĩe
gulos daristipuriatus est publius
merus spospondi ego uitius i¬

Expanded text:
us Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc eo amplius, quo post soluam, poenae nomngulos dari stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
Si fugitiuus seruus mĩmos tibi
credidĩt an ꝯdicere tͥ. dñs possit
q̃ritur. iquidẽ si seruus meus cui
ꝯcessa est peculii admistratõ c̾di¬
dĩt tibi erit mutua. fugitiuus.
gꝰ ⁊ iam uendicari numini posst̃
s exstant aut sidolo .ii. desmant

Expanded text:
seruus nummos tibi crediderit, an condicere tibi dominus possit, quaeritur. et quidem si seruus meus, cui concessa est peculii administratio, crediderit tibi, erit mutua: fugitiuus aid ergo? uindicari nummi possunt, si extant, aut, si dolo malo desinant
Abbreviated transcription (Latin):
recd̾etur ñ licet debitori. det̾iorem
remꝰ q̃ ex eodem gn̾̃e sit reddere
ueluti uinũ nouum ꝓuete̾. na̾
in ꝯtra hũdo c agitur ꝓ cauto ha¬
bũdumĩ: id autem᷑ agi intł¬
n ligitur ut eiusdem gn̾̃is ⁊ eadẽ
bonitate soluatur ꝙ datumsit.
fenerandi hu̾̃it. utu emptur᷑ p̃di¬
a desid̾au̾is mutuam pecumã uͦ
uouu̾s cͣredici nomine. añqͣm e¬
misses suscipere atita c̃ditor qͥ
nocessitatẽ forte ꝓfisciscendi heba
deposuerit ap̾ te hanc eand̾ pẽcu¬
niam ut si emises crediti nomĩe
⁊ cius qui suscepit. nam  qui rẽ
uendenda̾ aiceꝑit ut p̃cio utẽt᷑

Expanded text:
redderetur, non licet debitori deteriorem rem, quae ex eodem genere sit, reddere, ueluti uinum nouum pro uetere: nam in contrahendo quod agitur pro cauto habendum est, id autem agi intellegitur, ut eiusdem generis et eadem bonitate soluatur, qua datum sit.faenerandi habuerit et tu empturus praedia desideraueris mutuam pecuniam nec uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine t eius qui suscepit. nam et qui rem uendenda
Abbreviated transcription (Latin):
est᷑: nami uiliamis. ait. uidend̾.
an. dominus ĩtegram ex empto ac¬
cõnem hãt. uenditor autem ꝯdi¬
cerepolls rone fidei emptori. qd̾
ad peculiares nuimos actinet
si extant uendicare eos dñs pot̃
s accõne de peculio tenetur ut p̾¬
tisint accio de peculio euanescit.
s adicere debuit uił. ñ alit̾ domi¬
no slu uenditorem exempto cenĩ
situm lib̃o ꝯtraxisset debe̾ntur
dominus sin praret. id̾ dici d. si
bone fide poscori soluilset sicũ fit

Expanded text:
est: nam et Iulianus ait uidendum, ne dominus integram ex empto actionem habeat, uenditor autem condicere possit bonae fidei emptori. quod ad peculiares nummos attinet, si exstant, uindicare eos dominus potest, sed actione de peculio tenetur uenditi sint, actio de peculio evanescit. sed adicere debuit Iulianus non aliter domino servi venditorem ex empto teneri, si cum libero contraxisset, deberentur, dominus servi praestaret. idem dici debet, si bonae fidei possessori solvissem, si t
Abbreviated transcription (Latin):
neat ꝓ iñ est enĩ ac sinulla stipła¬
tio int̾ueĩsset ꝙendente autem cã
ꝯdiccõnis idẽ potere ñ possumi.
qũdcum inc̾cum sit anex ea sti¬
pulatõne debĩ possit. añtempus
petere uideor.. ap̃.¬

Expanded text:
aneat perinde est enim, ac si nulla stipnisset: pendente autem causa condicionis idem petere non possum, quoniam, cum incertum sit, an ex ea stipulatione deberi possit, ante tempus petere uideor.
Abbreviated transcription (Latin):
Sipecumam militis ꝓcurai¬
tor euis mutuam dedit fideuisso¬
remq accepit. exemplo. eo quo si
dutõ pupiu aut curator iuuenis
pecuniam ait̾utͥus eoꝵ c̾ditã stipu¬
latus fu̾it accõnem dari militi cꝰ
si ad utilitatem eius ꝑecume u̾se
sunt auoqũ ipõsoli qui ꝯtrax̾int
ñciuitas cenebuntur. & aiis.

Expanded text:
Si pecuniam militis procurator eius mutuam dedit fideiussoremque accepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuuenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fuerit, actionem dari militi cuisi ad utilitatem eius pecuniae uersae sunt: alioquin ipsi soli qui contraxerunt, non ciuitas te
Abbreviated transcription (Latin):
luiinos ut eos sticho ciedas de inde
mortuo ignorans ine dedĩs. accipi¬
entis ñ fãcies n enim sicut᷑ ulud
receptum ÷ ut cebitores soluente sei
lib̾e̾nt᷑. ita ħ quo receptum est ut c̃¬
dendor numinos alienaret qͣre sin
nulla stipulatio int̾uenisset n ut
c̃ditam pecunam ꝓ ꝑtegorredis peti
odño suo mortuo. iamdari stipu
dicendum hẽditati eum acquisisse
sicut eium nob̾met ip̃is ex renr̃a
peos qui libĩ uł aliemi serui bona
adicam uero a cohoiedio hẽdicatẽ
ñ eq idem dici potest. uuiss scierĩt
eum sibi cohe̾dem datum. qm̃
cunc ñ possent uideri bone fidei pꝰ¬
selsores ẽẽ qui nec possidendi anim
hab̾ent ꝙ si ꝓponatur coheredes eiꝰ
idignoralse. q forte ip̃i quo ex ne¬
cessarus fu̾int. pot̃ aucem ad hui
idem responderi quo quid̃ cacu id̾
euenturunt ut sisue conditõiuis
coheredes iste seruus hãt. inuicem
bona fide seruue uideantur. C elsu

Expanded text:
deinde mortuo me ignorans dederis, accipientis non facies: neque enim sicut illud receptum est, ut debitores soluentes ei liberentur, ita hoc quoque receptum, ut credendo nummos alienaret. quare si nulla stipulatio interuenisset, neque ut creditam pecuniam pro parte coheredis peti domino suo mortuo iam dari stipullatus esset, dicendum hereditati eum adquisisse: sicut enim nobismet ipsis ex re nostra per eos, qui liberi uel alieni serui bona aditam uero a coheredibus hereditatem non aeque idem dici potest, utique si scierint eum sibi coheredem datum, quoniam tunc non possunt uideri bonae fidei possessores esse, qui nec possidendi animum haberent. quod si proponatur coheredes eius id ignorasse, quod forte ipsi quoque ex necessariis fuerint, potest adhuc idem responderi: quo quidem casu illud euenturum, ut, si suae condicionis coheredes iste seruus habeat, inuicem bona fide seruire uideantur. 42 Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
am dedit. omnimodo creditam pe¬
cumam fatit. licet ceteri dissente¬
tint. ꝙ si ꝯmunem nu̾auit ñ ali¬
ac creditam ꝑecumam elticit nisi
cet̾i quo ꝯsentiant qr sus partis tã¬
tum alienatõnem hũit.  lp̃.

Expanded text:
am dedit, omnimodo creditam pecuniam facit, licet ceteri dissenserint: quod si communem numerauit, non alias creditam efficit, nisi ceteri quoque consentiant, quia suae partis tantum alienationem habuit. 17
Abbreviated transcription (Latin):
ufructus ex iniusta cã ꝑcepti ꝯdi¬
cendi. sunt. namisi cõlonus post
lustrͣum ꝯͣpletũ fructus ꝑceꝑit
ꝯditi eos ꝯstat ita demnum si nõ uo
luntate domini ꝑcepti suut. nã
siuoluntate ꝓculdubio cescat ⁊¬
diccõ. Ca q̃ ui flupiũ importa

Expanded text:
niusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita demum, si non ex voluntate domini percepti sunt: nam si ex voluntate, procul dubio cessat condictio. Ea, quae vi fluminum importata
Abbreviated transcription (Latin):
casus inq̃m obligatio conata fuis¬
set ueluti si donator ꝯualuisset
aut is qui accipiebat por discessiss
lcumꝑetuma daretur ut auiqͥd si¬
eret qͣm dui ĩꝑendenti eẽt an id
futurum eẽt cessabit obligatio.
cuim ueroc̾cum ẽẽ cepisset futur̃
id ñẽe obͥligabitur qui Accepisi
ueluti sicicio .x. dedero ut stichum

Expanded text:
gatio collata fuisset, ueluti si donator conualuisset aut is qui accipiebat prior decessisset. et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit obligatio: cum uero certum esse coepisset futurum id non esse, obligabitur qui accepisset: ueluti si Titio
Abbreviated transcription (Latin):
datione opportet domiñ cẽ dantem
nec obest ꝙ filius famit. nseruus
dantes peculiares. mimmnos obli¬
gͣat ⁊ id emm tale ẽ qͣle si uolũ¬
tats mea cu despecuiam. nã mͥ
accio adquiritur licet mei nũmi

Expanded text:
datione oportet dominum esse dantem, nec obest, quod filius familias et seruus dantes peculiares nummos obligant: id enim tale est, quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adq
Abbreviated transcription (Latin):
cetm̃. si mmeo soio uelis machina
etat iex regia mnulierẽ si p̃gnans
mortua sit humari añ qͣm partus
crͣum opus nouum nũtiare tu pot̾i¬
s in agis fco opere nullam hẽb̾ actõnem.
uisi ꝙ ui aut clam. ¶siꝓpi᷑ edifi¬
cium alieñ ĩtra legutun modum
mortuus illatus sit posteaphibxrꝵ

Expanded text:
si in meo solo uelis machinamegat lex regia mulierem, quae praegnas mortua sit, humari, antequam partus chrum, opus novum tu nuntiare poteris, sed facto opere nullam habebis actionem nisi quod vi aut clam. Si propius aedificium alienum intra legitimum modum mortuus illatus s
Abbreviated transcription (Latin):
fructum seꝑatim potĩt munum
locus. s fructuaro utilem accõnẽ
hẽdicarium fund̃ a marito qͥ d in
funus ꝯferre ꝓ estimatõe loci ꝯseqͣt¬
licui uestim̃ta legantur si ĩ fumis
ercgata lint utilemaccõnem ĩ hẽdẽ

Expanded text:
 unum locus: sed fructuario utilem actionem hereditarium fundum, a marito qui debet in funus conferre pro aestimatione loci consequatur.Ei, cui uestimenta legantur, si in funus erogata sint, utilem actionem in heredem
Abbreviated transcription (Latin):
riam. ¶s eod̃ mom̃to cempis uiri
uxor decessit labeo ait. inheredem ui
ri ꝓ ꝓte dotis dandam hanc accõnen
qm id ip̃m docis. nomine ad eura.
deIñ hẽdicas ablata sit oi cũ indigno

Expanded text:
emporis uir et uxor decesserit, Labeo ait in heredem uiri pro portione dotis dandam hanc actionem, quoniam id ipsum dotis nomine ad eum pedeinde hereditas ablata sit ei quasi indigno
Abbreviated transcription (Latin):
inime maiores lugend̃ putau̾nt eũ
qui ad pr̃iam delendã.i parentes. ⁊
liberos ĩtficiendos uen̾it. qmͣ si filiu̾
pr̃em aũ pr̃ filium occidisset sine sce
desinunt religiosa uł satra ẽẽ situt
homines ub̃i qui inseruituts̃ ꝑue¬
sa pͥstino statui restituantur. Urc̃.
rperis cã ueluti unguentoꝵ erogat̃¬
p̾cium ioci incͥiuo defunctus huna¬

Expanded text:
inime maiores lugendum putaverunt eum, qui ad patriam delendam et parentes et liberos interficiendos venerit: quem si filius patrem aut pater filium occidisset, sine scedesinunt religiosa vel sacra esse, sicut homines liberi in servitutem perversa pristino statui restituuntur. Macer rporis causa veluti unguentorum erogatium loci in quo defunctus huma
Abbreviated transcription (Latin):
Siqius eo auimo cõrpus intułi̾t ꝙ co¬
gitaret in alio postea tumst̾re mag̃¬
q tp̃is grã deponere. qͣm ꝙ ibi sepeuret
mortuum u qĩ et̾̃na sete dare destina¬
uĩt manebit locus ꝓfanus c alistͣcꝰ¬
Dpłe̾s sint demini enͣis loci uͥ mortuus
mftur omnes ⁊ sentire dñt cum exͣ¬
nei inferantur. nam ex ip̃is dominis
q̃mlib recte ibi sepeliri estat ⁊̃ sñ ce¬
t̃orum ꝯsensu maxime cũ alias nõ¬

Expanded text:
im eo animo corpus intulerit, quod cogitaret inde alio postea transferre magisque temporis gratia deponere, quam quod ibi sepeliret mortuum et quasi aeterna sede dare destinauerit, manebit locus profanus. 41 Callistes sint domini eius loci, ubi mortuus infertur, omnes consentire debent, cum extranei inferantur: nam ex ipsis dominis quemlibet recte ibi sepeliri constat etiam sine ceterorum consensu, maxime cum alius no
Abbreviated transcription (Latin):
dĩt. dem̃ legatarius eam nolu̾it ad
seꝑtinere. qr hedis ex die adite hẽdita¬
tis iulentur nummi fiusse ut coita
pecunia peti possit. Nam uit. ait Et
tindicõnes ab hẽde factas adid cempꝰ
redigi quoh̾editas fuit adita cum
iepudiatum sit legatum aua pnit.d

Expanded text:
inde legatarius eam noluit ad se pertinere, quia heredis ex die aditae hereditatis uidentur nummi fuisse, ut credita pecunia peti possit. nam Iulianus ait et traditiones ab herede factas ad id tempus redigi, quo hereditas adita fuerit, cum repudiatum sit legatum aut adposit
Abbreviated transcription (Latin):
ilidex cui c̾ca tp̃a p̃stĩta erãt  lp̃.¬
decessĩt. ialuis in iocum euis datus
suit: tanta ex integro tp̃a ĩ ꝑͣ eius
grãtus nominatĩ ħ ĩ. seq̃ntis da¬
excedat ⁊ bedd̾.

Expanded text:
iudex, cui certa tempora praestita erant, decesserit et alius in locum eius datus fuerit, tanta ex integro tempora in persoistratus nominatim hoc in sequentis dae
Abbreviated transcription (Latin):
uł dehus reb q̃ postea mobligõm
Adim̃ture sunt. na̾neminẽ p̾uto
dubitatuntm qͥnfideiussor iante
celientũ. reiaccipi possit. Iud̾m
pͣis sustindẽ sunt cognitiones
Ueluti sunstr̃a litis apud eos ẽẽ di¬
accipi: ueluti ꝙ pr̃ littigatorfiliũ ł g
filiam uł uxor iarꝰ uł qr filu penteᷤ
amisu̾nt. ⁊ insimilib causis cogni¬
nator simnegotus alienis seopil¬

Expanded text:
e postea in obligationem aduenturae sunt. nam neminem puto dubitaturum, quin fideiussor ante obligationem rei accipi possit: iudicium onis sustinendae sunt cognitiones: ueluti si instrumenta litis apud eos esse diaccipi, ueluti quod pater litigator filium uel filiam uel uxor uirum uel filius parentem amiserit, et in similibus causis cogninator si negotiis alienis se op
Abbreviated transcription (Latin):
ne uti potĩt. si eapeclima de Qa¬
gitur ũ ꝓ eare petitur q̃uenit.
n tradita est. Cet̾m post craditi¬
onem sũlectam uiam caltare
su mustum euoh̾e ꝓhibeatur
ad exibñdum uł muiriaꝵ age̾
pot̾i̾t q̃mad̾m si aliam qͣlib rẽ

Expanded text:
ne uti poterit 'si ea pecunia, qua de agitur, non pro ea re petitur, quae uenit neque tradita est.' ceterum post traditionem siue lectam uuam calcare siue mustum euehere prohibeatur, ad exhibendum uel iniuriarum agere poterit, quemadmodum si aliam quamlibet rem
Abbreviated transcription (Latin):
umꝑsõam agñdo idem consequẽ¬
ri d uider ut ex quo lis nchoata
net. quid em̃ si minoris sit p̃di¬
cam sibi ꝑsũtũciam adiudicata
ꝙ̃ad̃m hĩturus sit q̃ritur. nam
dominiũ eius m̃idicare ñ potest
s ypothecaria agere potest ut
si exceptõ obitietur a possõre iu¬
dicate rei replicet si scd̃en eum
iudicatum ñ est. ¶Si płis con¬
dempnatus sit debitor ñ restitb¬
endo pignus ꝙͣ computatõ sor¬
tis ⁊ usuraꝵ fatiebat. an si tant
soluĩt qͣntum debeat expn̾otur
ypoteca ⁊ego qͣntum quid̃ ad
subtilitatem legis.auctoritatẽ

Expanded text:
in personam agendo idem consequerin personam agendo idem consequerari debet iudex, ut, ex quo lis inchoata net. quid enim si minoris sit praedicam sibi per sententiam adiudicatam quemadmodum habiturus sit, quaeritur: nam dominium eius vidcicare non potest. sed hypothecaria agere potest, et si exceptio obicietur a possessore rei iudicatae, replicet: "si secundum me iudicatum non est". Si pluris condemnatus sit debitor non restituendo pignus, quam computatio sortis et usurarum faciebat, an, si tantum solverit, quantum debebat, exoneretur hypotheca? quod ego quantum quidem ad suptilitatem legis et auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
retro recũurere ratt hubinione ad
illud tempus quo ꝯuenut uolũtaᷤᷤ
aũt fere coꝵ demum seruabitur
qui .i pignori daue possunt. ¶si
res yppchece data postea mutata
fuit. cque ypothecaria accõ ꝯpetit
iñ uineis in eo positis ¶Inundica¬
cõne pignoris q̃yitur an rem de
qͣ actum sit possideat iscum quo
actum est. nam si ñ possideat nes
dolo fecĩt quominus possideat ab
solui d. si uo possideat᷑ naut pecb¬
mam soluat aut rẽ restituat eã
absolim̃dus ÷ siu̾o neutrum eoꝵ
fatiat condempãtõ seq̃tur. s si
uelit resticuere. neo possit forte
ꝙ res ab est. ulonge est. uł in ꝓuĩ¬
tiis sol cautõib ues explicari nã
si cau̾t. se restitutuꝵ absoluitur.
sin uo  qͣuid̃ desut posside̾ sũma
autem tusus ñ possit rem ip̃am
restituere. tanti ꝯdempnabitur
qͣnti aitor inlitem iuiũit: sicut
intet̾is in rem accõnib. nam si
tanti condempnatus eẽt qͣntũ de¬
be̾tur. quid ꝓ dĩt inrem accõ cum

Expanded text:
tihabitionem ad illud tempus, quo convenit. voluntas autem fere eorum demum servabitur, qui et pignori dare possunt. Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit,  vineis in eo positis. In vindicatione pignoris quaeritur, an rem, de qua actum est, possideat is cum quo actum est. nam si non possideat nec dolo fecerit quo minus posolui debet: si uero possideat et aut pecuniam soluat aut rem restituat, aeque absoluendus est: si uero neutrum horum faciat, condemnatio sequetur. sed si uelit restituere nec possit forte quod res abest et longe est uel in prouinciis, solet cautionibus res explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitur. sin uero dolo quidem desiit possidere, summa autem ope nisus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litem iurauerit, sicut in ceteris in rem actionibus: nam si tanti condemnatus esset, quantum deberetur, quid proderat in rem actio, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
cuma soluatur restitui ypothe¬
sequi pignora ꝑmutũdum sit
ciputo daudam ꝑignoris ꝑsecutõ¬
nem qr int̾ est mea ⁊ ita celsus
scͥbit. Ex quib casib naturalis
Et q̃ nͭ dum sunt futura sunt tñ
ypothece dari possunt ut fruccuł
pendentes ꝑtus ancille fetus po¬
coꝵ ut ea q̃ nascuntur sint ypote¬
ce obligata. idemq seruandum
ueint aut deusu .f. aut de hus q̃
nascuntur. siue ꝗͥ usum f. ht̃¬
debere ꝓare cum conueinebat rẽ
inbonis debitoris fuisse ad eam
cantionib ut spalit᷑ reb ypothece¬

Expanded text:
cunia soluatur, restitui hypotheersequi pignora permittendum sit. et puto dandam pignoris persecutionem, quia interest mea: et ita Celsus scribit. Ex quibus casibus naturalis Et quae nondum sunt, futura tamen sunt, hypothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque servandum nerit aut de usu fructu aut de his quae nascuntur sive probare debere, cum conueniebat, rem in bonis debitoris fuisse, ad eamcautionibus, ut specialiter rebus hypothec
Abbreviated transcription (Latin):
res fuisseut obligatequi res suaᷤ
bligant creditori. ut effugiant ꝑi¬
culum ꝙ solent pati qui sepuil
easdem res obligant p̾dicere solẽt.
alii nulli rem. obligatatam eẽ:
qͣm forte lutio citõ. ut in id ꝙ ex¬
cedit pͥorem obligõnem. ressit o¬
bligata. ut sit piguori ypothece¬
ne id ꝙ psi̾s ⁊ aut solidum cum pͥ¬
mo debito lib̾ãta res fui̾t. de quo
uidend̾ est utrum ħ ita se hãt si
conuenit. an isi simplit̾ ꝯuert¬

Expanded text:
res fuissent obligatae.Qui res suas bligant creditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem res sit obligata, ut sit pignori hypothecaeue id quod pluris est: aut solidum, cum primo debito liberata res fuerit? de quo uidendum est, utrum hoc ita se habeat, si et conueniat, an et si simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃ reuocare possit net ne: ip̃e
uocet. debebit cauĩ iuditio sust̾e
statuente p̃tore inq̃m diem ꝓm¬
tat s utr̃ nuda cautiont on iatͣ¬
datiõt mas. celt dubuat. michi
scrib̃. audquin compelletur in¬
dinũ aicpe  qͥm inueire cosqui

Expanded text:
reuocare possit, nec ne, ipse uocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi scribit: alioquin compelletur iudicium accipere quam inuenire eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
naseneuit ñ ẽe Andiẽd̾. Ios a̾ isti domos
reuocant sĩ ibi contraxerint u̾ꝯ
uẽiuntur. Cetm̃ sa contraxint lre
uocandi uis ñ ht. ¶Exceptis legatis qͥ
d̾e ꝙͣ diu leganonis cã ħ demorant᷑¬

Expanded text:
sti domum reuocant, si non ibi contraxerunt, ubi conueniuntur. ceterum si contraxerunt ibi, reuocandi ius non habent: exceptis legatis, qudere, quamdiu legationis causa hic demorant
Abbreviated transcription (Latin):
cum argento mixtum sit qr deduci
poiit ut ꝓͥuta. scinaurum mixtũ
nantem fecĩt ñ cẽ tuum s meum qd
¶ naf est de arbore qͥ in alienũ agrum
tͣnilata coauit ⁊ radices innulit. Ua¬
in remagatur si de corꝑe conuemat
exror aut̃ sit inuocabulo recte ẽe iu¬
cerui puta plẽs ⁊rores nec appareat᷑ d̾
quo actum sit. pomp̃ dicit nullam b̾¬
aut. Smi rem aliquis agat deberde¬
signare rem iutrum tocam aut pt̃e
ut quotam petat. applło em̃ iti cesis
naie ñ genus s spẽm signt᷑at. octaue¬
nus ita bilfinit. ꝙ infecte quidẽ ma¬
erit cum res m̃lura coninebitur.  Et
si uestim̃ta nr̃a ẽc ł dar  opporte nõb
pe tamus utrum nũm eoꝵ dice̾ debca¬
mus. an colorem ⁊ magis ⁊ ut utr̃
llam alud inhumanũ ẽẽ cogi uos q¬

Expanded text:
cum argento mixtum sit, quia dedupossit, ut puta si aes et aurum mixtum gnatem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est.De arbore, quae in alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Uain rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esserui, puta plures Erotes, nec appareat de quo actum sit, Pomponius dicit nullam um.Si in rem aliquis agat, debet designare rem, ut utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat.Octauenus ita definit, quod infectae quidem maerit, cum res mensura continebitur. et si uestimenta nostra esse uel dari oportere nobis petamus, utrum numerum eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: nam illud inhumanum est cogi nos d
Abbreviated transcription (Latin):
Si ħ si par num̃us duorũ inttũt
neut̃ solidum g̾geni. s nec purcem
dimidiam tocuis eius liendicabit s
si mfnorem numerum alt hat ut de¬
tracto alieno nichmimis gͥgem
uinditaturus sit. in restõm ñ ueni¬
unt aliena capita. lp̃.
habebat capitũ tritentoꝵ amissis cẽ¬
tum rederait cocidẽ capita aliena abco
inquid uenditatõne ꝯtinebuntur. S
bitur s põmp̃. scͥbit. Siquid ꝙ euis ee
cure ᷤᷤ ita confusum est. ac ꝯmixtum
um argentũ in maliã redactum est

Expanded text:
Sed si par numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem, sed ne partem dimidiam totius eius vindicabit. sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto alieno nihilo minus gregem vindicaturus sit, in restitutionem non veniunt aliena capita. Vlpiahabebat capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita aliena ab eoinquit, vindicatione continebuntur. sed bitur. Pomponius scribit, si quid quod eiusdem naturae est ita confusum est atque commixtum,um argentum in massam redactum est:
Abbreviated transcription (Latin):
iłanulie ħciscunte uł rmum diuidũdo
ut emnim reguntoꝵ. actum sit. ⁊ uiuᷤᷤ
ex lictigatorib decessĩt. płib hed̾io pelit¬
unũ ꝓcuratorem ꝑaͥm ominum noĩe
iuditiũagatur. lp̃.¬
m erat hxieł ex ꝑte institutus testatorẽ
uissus. ap̾tore sepelue seruum cuierat
cestam̃to data libertas Iõ distraxit duꝑ¬
lam q ꝓmisit n ex ea cautõne ⁊uentus
p̃sticit. q̃ situu est. anfamilis ħciscun¬
te iudicio ⁊ seqͣtur. ꝙ ex duple stipłatõee
auest pͥmo uideanus an hit debuerit.
duplam cauere. ⁊ michi uitetur ñ tebu¬
isse. huenim demum ad dupls cauti¬
onem ꝯpolluntur ꝗ sponte sua distra¬
hunt. teteisi offitio distrahũti s. fũgitur
ñ debet adstringi. non magis qͣm siquisad
ex seqñdam sentĩam. ap̃tore datus dis¬
trahat. nam ihis in eaconditione ẽ re
cogatur iplere ꝙ coguntur. hui quisu¬
o̾arbitrio oistrahunt ẜlam int̾ offiti

Expanded text:
do uel finium regundorum actum sit et unus ex litigatoribus decesserit pluribus heredibus relicunum procuratorem, in quem omnium nomine iudicium agatur.  erat heres ex parte institutus, testatorem iussus a praetore sepelire servum, cui erat testamento data libertas, ideo distraxit duplamque promisit et ex ea cautione conventus praestitit: quaesitum est, an familiae erciscundae iudicio consequatur, quod ex duplae stipulatione abest. primo videamus, an hic duplam cauere. et mihi uidetur non debuisse: hi enim demum ad duplae cautionem compelluntur, qui sponte sua distrahunt: ceterum si officio distrahentis fungitur non debet adstringi, non magis quam si quis ad exsequendam sententiam a praetore datus distrahat: nam et hic in ea condicione est, ne cogatur implere quod coguntur hi qui suo arbitrio distrahunt: nam
Abbreviated transcription (Latin):
debet p̾cipito officio iuidicis familie
h̾ciscunde commetur de ab eo p coħx qͥ¬
des exigant. nam. isi ꝙͥ alus deberet
ꝑcipere inus iussus fuit. dffitio ur¬
dicis accõnem ei pr̃ars debebunt ꝓ¬
portõne coheredes¶Ip̃
rbitrum samilie hciscunde uł unũ.
peters potost. nam ꝓuocare. ap̃ iuidi¬

Expanded text:
debet, praecipito', officio iudicis familiae erciscundae continetur, ne ab eo coheredes exigant: nam et si quod alius deberet praecipere unus iussus fuerit, officio iudici‹s› actiones ei praestari debebunt prrbitrum familiae erciscundae uel unus petere potest: nam prouocare apud iudi
Abbreviated transcription (Latin):
nuiditio familie h̾ciscunde uł coĩ
diuidundo sidumres ĩ arbitoio sit
de uire p̃dii ꝯtroũsia fit. placet om̃s
eos int̾ quos arbit̾ sumptus fit. i a¬
gere .iopus uouum nuciare ꝓsua
quẽq ꝑte posse. ⁊icum adiudicatões
reddantur aut que in eas inpense
fcẽ fuerint p̃stentur. nsi cum res
in iuditio ẽẽt eo nomine accum iĩ
fuit eum sequi ĩ tegram actõnem
em totus fudus. adiudicatus er̃. aut ꝓ qͣcuq ꝑte a

Expanded text:
udicio familiae erciscundae uel communi diuidundo si, dum res in arbitrio sit, de iure praedii controuersia sit, placet omnes eos, inter quos arbiter sumptus sit, et agere et opus nouum nuntiare pro sua quemque parte posse, et cum aeddantur aut quae in eas impensae factae fuerint praestentur: et si, cum res in iudicio esset, eo nomine actum non fuerit, eum sequi integram actionem, cui totus fundus adiudicatus
Abbreviated transcription (Latin):
fine qͣm hẽbat inpot̾ace tradidit u
redditus corum gns genero solu
mandauit. an postea p̾cipua fi¬
iustam cãm retinende possõins ha¬
usum post mortem quo prĩs ste¬
terat respondi ͭ filiam uemi̾ q̃ na¬
turalit᷑ agros tenuit cp̃e dotis cuiꝰ
capax fuisset defendi ⁊ aub
ħciscunde ud̾o uauidice inutem
adiudiatõnes. ⁊ ꝯdempnatones
Ec̃ẽ sunt q̃xo rei ui̾tate cognita ut

Expanded text:
bat in potestate tradidit et reditus eorum genero solvi mandavit: an ea praecipua fiiustam causam retinendae possessionis hanium post mortem quoque patris steterat, respondi: filiam etenim, quae naturaliter agros tenuit, specie dotis cuius capax fuisset defendi. Pauluerciscundae iudicio et a iudice invicem adiudicationes et condemnationes factae sunt: quaero, rei veritate cognita
Abbreviated transcription (Latin):
icmui qͣigessit. ꝙ q̃ amisit. postea¬
qͣm heres effectus sit cetm̾ fc̃m cessat
familie ħciscunde actio nõ si ante qͣm
uitetur qr̃ qui añ aditam hĩtatem.
quid gessit ueluti si testatorẽ sepesiũ
ad itam hr̃oditatẽ aliquid fecerit ꝯ¬
cã ꝑegre agenti subimmstrauit siñ¬

Expanded text:
m gessit quodque admisit, posteaquam heres effectus sit: ceterum cessat familiae erciscundae actio. et ideo si ante, quam uidetur. quare qui ante aditam hereditatem quid gessit, ueluti si testatorem sepeliuit, aditam hereditatem id fecit, ccausa peregre agenti subministrauit, si
Abbreviated transcription (Latin):
pietate debita ductus inrõnem poꝵͤ¬
tionis. cĩ exdefiuicti bonis ad eund᷑
fiuum ꝑtinuit computari eꝙtas.
ñ ꝑatitur. Iut.

Expanded text:
pietate debita ductus: in rationem portionis, quae ex defuncti bonis ad eundem filium pertinuit, computari aequitas non patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aisitum est anutuo cẽt cibarioꝵ ⁊ uresu¬
auiorum legatum. cum stichus añ li¬
b̾catts tempus decessĩt. n ansi nonẽ
utile heres qmp̾stit̾at a coherede repe¬
tere possit. apͥ quem morabatur.s̾. ñ
quidem debita fiuise s si id ꝙ datum
est malmĩta. ⁊ summptum sit repetiñ
posse. ¶ flus rei publice debita qdͥ post
mortem patris contraxit frĩ suo ꝓ ꝑ
tehẽditaria reputare ũ potest. si non
in ominib sceib eent. licet h̾editatem.
fuo in pat̾a magistratu fuctus de¬
cessit. duos fuos scͥpsit heiedes i
isuiuo cestatore. manimssus. deceᷤ¬
culio hũit stephanus pͥusqͣm mãu¬
nuiteretur: ad utrosos filios ꝑtinea.
an uero ad eum solum cuicum petl
diuisit bona neam diuisionẽ testa¬
m̃to confirmauit iicauit ut esa¬

Expanded text:
quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante libertatis tempus decesserit, et an, si non est utile, heres qui praestiterat a coherede repetere possit, apud quem morabatur. respondi non quidem debita fuisse, sed si id, quod datum in alimenta consumptum sit, repeti non posse.Filius rei publicae debita, quae post mortem patris contraxit, fratri suo pro parte hereditaria reputare non potest, si non in omnibus socii essent, licet hereditatem o in patria magistratu functus decessit.Duos filios scripsit heredes et is uiuo testatore manumissus dececulio habuit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an uero ad eum solum, cui cum pecdiuisit bona et eam diuisionem testamento confirmauit et cauit, ut aes a
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio condicio inuicem com¬
petat. anlendicatõ. nan auud ioo
erat sicum putaret seticium co¬
h̾edem. hr̃e acceperet. cum eo fami¬
lic hciscunde uiditium ⁊ ademp̃ã¬
tõnib factis solũit pecuniam qm̃
excã iudicati soluit repetere ñ po¬
test. s cũ iuderis eomoueri qi s ẽ
iuiditium familie ħ oisounde nͥ ĩt̾
coheredes sit acceptum. s qͣmuis ñ
sit iuditium tñ sufficit ad impedi

Expanded text:
um condictio inuicem competat an uindicatio? et an aliud in eo erat, si, cum putaret se Titium coheredem habere, acceperit cum eo familiae erciscundae iudicium et condemnationibus factis soluerit pecuniam, quoniam ex causa iudicati soluit, repetere non potest sed tu uideris eo moueri, quod non est iudicium familiae erciscundae nisi inter coheredes acceptum: sed quamuis non sit iudicium,
Abbreviated transcription (Latin):
Suerinis pignori obligatus suatur
ab uno exhẽdib qͣmuis postea de¬
cedat officiumtũ arbitri durat suf
accoñes uice diuisionis ad singuloᷤ
ꝑ h̾editaria portõne ꝑtinent. modo
sicetã q̃ ñ diuisit iniinumgnalit᷑
ñ ꝯtulit uł res datas ñ se huntur.
Nipar̃ familias singulis hẽdib id̾.
fundos legando diuisionis arbitͥo
fundi uoluit ñ aut̃ ꝑtem suam co¬
heres pr̃are cogetur qͣm si uice mu¬
cua ꝑtem. nexu pignoris lib̾am ꝯ¬
Setuos int̾ coheredes temporͤ diui¬
sionis estimatos non emendi s di¬
uidendi amimo p̃cus ascͥptos iudi
placuit qr̃ suspensa aditõne mor¬
cuos tam h̃di quam fidei cõmis¬
sario dep̾isse. ⁊ dem.¬

Expanded text:
servus pignori obligatus luatur ab uno ex heredibus, quamvis postea decedat, officium tamen arbitri durat: sufactiones vice divisionis, ad singulos pro hereditaria portione pertinent, modo si cetera, quae non divisit, in unum generaliter non contulit vel res datas non sequuntur.r familias singulis heredibus fundos legando diuisionis arbitrio fungi uoluit, non aliter partem suam coheres praestare cogetur, quam si uice mutua partem nexu pignoris liberam Seruos inter coheredes tempore diuisionis aestimatos non emendi, sed diuidendi animo pretiis adscriptos uideri placuit: quare suspensa condicione mortuos tam heredi quam fideicommissario deperisse. 35 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem sumptuum. s ⁊ si omisi̾t
toli exceptõnem agere potest de recipi¬
onda portõne sumptinm. Intesta¬
tor moriens codiciuis p̃diasua omĩa
npat̾monium int̾ liberos diuisit.
ita ut amplius longe filio qͣm filie
reliquisset rectiuis dici ex uoumta¬
te defuicti couatõnem dotis cessare¬
¶ seruo ub̾tatem dedit qui erat anoꝵ¬

Expanded text:
onem sumptuum. sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum.Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae reliquisset, rectius dici ex uoluntate defuncti collationem dotis cessare.Seruo libertatem dedit qui erat an
Abbreviated transcription (Latin):
dececĩs uero integrum sit familie
hciscunde iuditium. ¶ Si samilie
hciscunde uł ꝯmuni diuidundo
accum sit adiuditatõnes p̃torcu¬
ctur exce ptiones autac̾cõnes. dã¬
o.ẜi cohereces absente: uno co¬
herede rem uendidunnt. ⁊ in earo
dolo malo fecerunt quo plus ad coᷤᷤ
ꝓueniret uł familie ħciscunde iu¬
ditio prabunt ei qui astuit uł hẽ¬
hẽditatem ex funto heditario heres
acceꝑit. ñ alit̃ familio ħ̾ciscunde
sciret heredicarium sundum cos
ceꝑitꝰ. q familie h̾ciscunde i ꝯ¬
inum. diuidundo ⁊ limum regũꝰ¬
dorum agunt nactores. sunt. ⁊ rei¬
deo ⁊ iurare debent. ñ calumpine cã
lum malum abfuturum defũt¬
cus spopondit uł ꝑse n ꝑhe

Expanded text:
eteris uero in integro sit familiae erciscundae iudicium. Si familiae erciscundae uel communi diuidundo actum sit, adiudicationes praetor tuetur exceptiones aut actiones dando. Si coheredes absente uno coherede rem uendiderunt et in ea re dolo perueniret, uel familiae erciscundae iudicio praestabunt ei qui afuit uel herditam hereditatem ex fundo hereditario heres capit, non aliter familiae erciscundae scirerit.Qui familiae erciscundae et communi diuidundo et finium regundorum agunt, et actores sunt et rei et ideo iurare debent non calumniae causa lum malum afuturum defunctus spopondit uel neque
Abbreviated transcription (Latin):
nticius płib he̾dib relictis tecessi̾t e
simi solum tenĩ qͥ ñ hũit ratum q
solum exhrdib stipulatoris acturũa
quo fui̾t petitum. ¶ usufructu uxori
legato donec ei dos soluatur ꝙ ꝑ arbi¬
trum familie. ħciscunde tam id qud̃
coheredis nomine exdote solutum
sit recuꝑare potest. qͣmi ut coheres. sol¬
uat effici posse cassius ait. ⁊ uerum ÷¬
si duo cohẽdes dampnati sunt statb¬
am ponere n altero cessante. ait̾ eam
seruis h̃dis admisit. ĩ iudiciũ fa¬
cõlie ħciscunde ñ uenit. nͥ domini culpa
inħ̃ erat. ꝙ ñ ydoneum seruũ rei ⁊¬
pendere. piane sipost mortem soceri
diuortium fcm sit. qͣmuis pendẽte
aditõne institutõnis dicendum est
p̃ceptõni dotis locum ẽe. qr mortuo
patre rĩdam filios secuntur. s añꝙpͣ¬

Expanded text:
Titius pluribus heredibus relictis decesserit, eum solum teneri qui non habuit ratum et solum ex heredibus stipulatoris acturum a quo fuerit petitum.Usu fructu uxori legato donec ei dos soluatur, per arbitrum familiae erciscundae tam id, quod coheredis nomine ex dote solutum sit, reciperare potest, quam ut coheres soluat effici posse Cassius ait: et uerum est.Si duo coheredes damnati sint statuam ponere et altero cessante alter eam seruus heredis admisit, in iudicium familiae erciscundae non uenit, nisi si domini culpa in hoc erat, quod non idoneum seruum rei compendere. plane si post mortem soceri diuortium factum sit, quamuis pe‹nd›ente condicione institutionis dicendum est praeceptioni dotis locum esse, quia mortuo patre quaedam filios sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
pati a pr̃e adulti curatores accepunt
ex redditib redactas singulis sb̃¬
minstrau̾nt. postea omuo patͥ¬
momum duiserunt ⁊ post diui¬
sionẽ eicia soror lugo frĩ suo cep̃
q̃onem mouere qĩ ampliuis accep¬
isset qͣm ip̃a acceꝑat. cum luciuis
tr̃ eius. ñ amꝑlus suaportõne ĩ¬
mo minuis qͣm dumdia ⁊ secutus
sit quero antitie competat adu̾su̾
frm̃ accie paulus respondit se¬
cundum ea q̃ ꝓpomuntur. silu¬
cius ñ ampliu̾s ex redditu p̃dioꝵ
rmunioum accepit. qͣm ꝓhẽdi¬
taria portõne ei competerẽt᷑. nul¬
iam sorori eius adu̾sus eum ꝯpe¬
cere accõnem ¶Item s̾it. cum ex.
decrecis. aum̃tis. a p̾toiẽ ampiius
trẽmaccepisse dice̾tur qͣm sororẽ
ñcamen ultraꝑtem diu̾diam¬
sticutus detotis boms qͣm omnet
nec ꝑtem sumptuum factor̃ . in
litem pr̃are uolebat q̃situm est. an
doli mali exceptõ noceret: recpondi.
si itcireo ampliuo crogatum eẽt¬

Expanded text:
pati a patre adulti curatores acceperunt: ex reditibus redactas singulis subministrauerunt: postea omne patrimonium diuiserunt: et post diuisionem Titia soror Lucio fratri suo coepit quaestionem mouere, quasi amplius accepisset quam ipsa acceperat. cum Lucius frater eius non amplius sua portione, immo minus quam dimidiam consecutus sit, quaero, an Titiae competat aduersus fratrem actio.Paulus respondit, secundum ea quae proponuntur si Lucius non amplius ex reditu praediorum communium accepit, quam pro hereditaria portione ei competeret, nullam sorori eius aduersus eum competere actionem. idem respondit, cum ex decretis alimentis a praetore amplius fratrem accepisse diceretur quam sororem, non tamen ultra partem dimidiams causam de totis bonis, quam omnes nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio noceret. respondi, si idcirco amplius erogatum e
Abbreviated transcription (Latin):
pauł ĩmo si soliuitio idaceioit
locadoris erit ꝑiełm. si oꝑis iutiod ei¬
cã fuit eiũ mag̃ dubitatũ Ø
cumres estimata ũdenda da¬
tur utium ex uñdico sit actõ pp̃
mñdendam locaste uidetur anex
conducto qĩ oꝑas conduxssẽ au
mandati meliuis ita iusin est
hanc actõnem ꝓponi quoniens
em̃ de nomine contͣctns aucui
ambige̾t᷑ conuenuret tñ aliqͣm
accõnem dari dands estimnatoria
p̃scͥptis ũbis accõnem. est eniue¬
gĩi crule gestum . qd̃ ronafire

Expanded text:
 immo si soli uitio id accidit, locatoris erit periculum, si operis uitio actia: fuit enim magis dubitatum, cum res aestimata uendenda datur, utrum ex uendito sit actio propter endendam locasse uideor, an ex conducto, quasi operas conduxissem, an mandati. melius itaque uisum est hanc actione‹m› proponi: quotiens enim de nomine contractus alicuius ambigeretur, conueniret tamen aliquam actionem dari, dandam aestimatoriam praescriptis uerbis actionem: est enim negotium ciuile gestum et quidem bona fide.
Abbreviated transcription (Latin):
locatoris ꝑmutatum eẽt redem¬
ptorem ab solui debere ¶manda¬
ui tibi ut excuteres qͣnti uillam
edificare uenes ieiuntiasti m
ducentoꝵ impensam extutẽ. cçta
m̃cede opus cibi locaui postea con¬
ꝑi non posse minoris trecentoꝵ
eam uillam constare data auter
tibi erant .c. exquib cuant cum
ꝑtem impendisses. uecui te opus
Facere dixi. siopus face dixit. sĩ¬
agere ut petume mͥ reliquin cesti¬
tuas.messe inspitiente colono ẽ
ꝯdite̾ tibi srumĩtum. dominũ pos¬
se labeo ait ut id fatiat coionũ
exconducto cum domino accurũ.
¶lorator horrei ꝓpositum hũit sea¬
urum argentum margaritas q̃
recipere suo pituio demum cum
res eas scuet inferripassut: pm̃¬

Expanded text:
locatoris permutatum esset, redemptorem absolui debere. Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam uillam constare: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui te opus facere. dixi, si opus facere peragere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspicient‹e› colono, cum ndicere ‹tibi› frumentum dominum posse Labeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marg‹ar›itam non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res inferri, passus
Abbreviated transcription (Latin):
uim meium mulionẽ conduxisa
negligñtia eus mulus tuuspnt
si ipe ie locasset expeculio ducar¬
staturum uidõ. sin a eum ip̃o iõ
cassem ñ uitra me tibi p̃staturũ

Expanded text:
um meum mulionem conduxisti: neglegentia eius mulus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxaestaturum dico: sin autem ipse eum locassem, non ultra me tibi praestaturum,
Abbreviated transcription (Latin):
ostnter alituꝰ postut. mchioeator
conductirem p̃staturum adeout
uetuas auiem accõnecet erestare
tienda locataenat. icaua ꝓbatd
dut imouats locatoris auobedis
cuis ret besemgtor ex uilataete

Expanded text:
ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut ‹t›uas autem actiones te ei praestare acienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
nimusuras ñ ulatax pnaioniun
nomine ceneatur nepsint con¬
stitutõnes quib cauetur eosꝰ qua
dini fortis solummodo dampũ
uas. usiue enim ĩbone fidei uidi

Expanded text:
onum nomine teneatur nec prosint ei constitutiones, quibus cauetur eos, qui uunt, sortis solummodo damnum ras: usurae enim in bo