comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis ama ris simis ꝓfiteri. quod si deus ꝑ meritas ei
Remigii. pedẽ illius ab ipso cũ pede soluero. nũ quã
ulterius de ipsa uł dealia ȩcła quic quid toller& : uł
tolli quantũ ex ipso essor ullo modo censentiror: Na¬
ballũ quoq suũ cũ sella o alia qͣ potuit adeandẽ ȩectu
donauit: sicq post confes sionẽ & lacrimas atq ꝓfes¬
sionẽ & uotũ : pes eius ab hostio enẽ serat estso lutus:
Uerum tam̃ postea de ipso arido pede: claudus ꝑ mansit
usq dũ computrescente crure ac femore post diuti nũ
laborem mortuus est:
Duandotres fr̃s reges lotharius. hludouicus. & karo¬
lus. regnũ post patris sui obitũ int̾ sediuiser̃. ep̃iũ
rem̃ se quod tenebat fulco presbit̾. Karolus int̃ homi¬
nes suos diuisit. uillã lulãcũ richuina inbe neficiũ
dedit Cũ autẽ uxor illius nomine boxa in eubiculo uille
ipsius iacer&. uenitadeã sc̃s Remigius dicens: Non

Expanded text:
mis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti mis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non
Abbreviated transcription (Latin):
in Yprietate sua edificauit. ubidñs multas uirtutes
ꝑ merita ipsius sc̃ĩsui ostendit Cũ autẽ de functohlu¬
douico imperatore ȩquitani genalia mobilitate absq
iugo principis ꝓut quisq pote rat seefferre. & ad in¬
uicẽ inpugnare ac ꝑ contiguos pagos debaccare cepor̃
pau peres homines sub stancio las suas in eectus repo¬
nere studuer̃: Unde confisi opinione uirtu. ũ qͦ i.
fiebant: ad saluandũ sua in eodẽ oratorio quiq pote¬
rant certatim re posuer̃: Audientes autẽ p̃dones idẽ
oratoriũ multis plurimoꝵ opib refertũ: aggres ss̃
eas diripere Quoꝵ unus obseratũ hostiũ pede ꝑcus sit
ut seraeffringer&. & mox eius dẽ hostio pedeseius ad¬
hesit: & resupinus p̃ sumptor int̾rã cecidit: Quocer¬
nentes alii : aufuger̃ Ipseautẽ miser cruciat ico gen¬
te cũ maximo eiulatu cȩpit culpã suã fateri: or cũ lacri¬

Expanded text:
in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacri
Abbreviated transcription (Latin):
ner&r ipsa silua adfis cũ imperatoris quẽ ad partẽ
sc̃i Remigu Contradicentib autẽ ho minib de
entestate rem̃ sis ȩcełȩ unus eoꝵ alt cando uenit
ad porcos suos. quos in eadẽ silua ad pastionẽ miserat.
int quos lupũ repperit: Quẽ ascendens ȩquũ: ue¬
locit̃ est in secutus: Etuolens eũ ꝑ cutere. e quo ex pa¬
uescente : conlisit capud adunũ fustẽ de ipsa silua.
ita ut cerebrũ illius int̾ra defluxerit: & mortuus est :¬
r̃ uero eius coñcite ꝑ gens in partẽ alterã ꝑ uenit
ad quẽ dã peerã. & dixit Om̃ib notũ sit. qr usq
ad hanc peeram est ista silua im peratoris: Et ꝑ cu¬
tiens eandẽ p& rã. dolatoria quã por tabat in manu.
exilier̃ ab illa particule in oculos eius. & excecatus est:
Sicq ãbo receper̃ mer cedẽ p̃sumptionis & m̃daci sui
uidã uirnobilis de t̾ritorio niuernensi obtentis re¬
liquiis beati Remigii. oratoriũ in eius honore

Expanded text:
tem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore
Abbreviated transcription (Latin):
quodmerent᷑ ne post mortẽ ȩt̃nis supplicus cruciant᷑:
Sicut in libro regũ legit᷑ de ꝓpheea illo qui i nobȩ diens
ori dñi extitt. & aleone ꝑ cussus in teriit. & postulcio¬
nẽ ꝑ ceptã aleone corpus illius intactũ remansit:
Siautẽ hic se ñ correxerint in quos uin dicte ꝓcedunt.
ali ideflagellis illoꝵ emendant᷑. & m&uentes corri¬
gant̾
sicut scriptũ est Pestilente fla¬
gellato s̃ a piencioreritparuulꝰ. Quib auditis diuinã in

Expanded text:
quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de flagellis illorum emendentur et metuentes corrigantur, sicut scriptum est: Pestilente flagellato sapientior erit par
Abbreviated transcription (Latin):
Altera uice uenit ad eã sc̃s Remiguis. & dixit ei Curhic
ĩ absces sisti sicut tibi p̾cepiꝰ uide neã plius hicte inueniã:
Quodilla : ut prius ꝓnihilo dux̃: Terciouenit adeã sõs Re¬
nugius. & dix̃: Nonne iã semel & scđo tibi p̃cepi uthinc
abscederes: soe qr contẽpsisti hinc ꝑ gere: alioꝵ de por¬
tacione abscedes Et ꝑcus sit illã uirga quã tenebat
in manu: Quetotocor pore in maximũ tu morẽ conuer¬
so: quod iudit uiro suo richuino & aliis quã plurimis dix̃:
Et ꝑ aliquantos dies seuerissime cruciata : uitã finiuit:
Cuius corpus uireius in ȩcłam scĩ Remigii deportari: eã¬
q ibi dẽ sepelirifecit: Mirant᷑ quidã quod cũ uindicta
mortali illã de p̃dicta uilla ex pulit: & corpus eius in ȩo¬
cła sua sepeliendũ recipit: Quod nemo mirabit᷑: siꝑ
pendit quaintentione scĩ uindictas in delinquentes
exer̃: Uidelic& ut si se recognouerint : hinc recipient

Expanded text:
Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam semel et secundo tibi precepi, ut hinc abscederes? Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos dies severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpenderit, qua intentione sancti vindictas in delinquentes exerunt: videlicet ut, si se recognoverint, hic recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
r ut dñs declararoe sumeadẽ ȩccle siola uell& illud
corpus scissimũ poni Et sic tanta facilitate mo¬
tũ est feretrũ: ut nullũ honus portare sentirent:
e pultũ est autẽ illud uenerabile corpus in ea dẽ exele¬
iola. in loco ubialta te est in ho nore sc̃e GENoUΕ¬
łẽ q. samuliaris sima extitit sc̃o Remnigio Quo d
mani festũ est actũ fuis se diuina dis posicioneat¬
q ipsius iuo luntate. ut sicut. res suo nomine ad¬
qui site nusti saoras leges ep̃io ȩcctȩ rem̃ sis unite.¬

Expanded text:
 ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portantes sentirent. Sepultum est autem illud venerabile corpus in eadem aecclesiola, in loco, ubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis e
Abbreviated transcription (Latin):
cuit: Tandẽ co acti qm̃ parua ȩcclesioia erat in
honore beati mararis xp̃o fori. s&e nuluĩ cor¬
pus nominatis c̃i in ea iacebat. &e in qnaer¬
q circũ iacentib atriis ex anti quo
erat ci miteriũ re m̃sis ȩccte porię¬

Expanded text:
tuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
turã. uersus ad ȩccłam sc̃oꝵ martirũ Timothei
co ubiextunc & nunc erux est posita. & ubi multa mi
uatũ ut nullo modo quo cũq ingemo. uel aquantis cũ¬
q hominib possor moueri Et stupentib m̃ub ac
poeentibus dĩ om̃i potentiã ut dignaret᷑ oste nde re in
quo loco eiusde scĩsuicorpus uelloe repom: designa¬
uer̃ adbasilicã p̃fatoꝵ martrũ. & feretrũ ino

Expanded text:
turam versus ecclesiam sanctorum martyrum Timothei co ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa mirvatum, ut nullo modo quocunque ingenio, vel a quantiscunque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus, et petentibus Dei omnipotentiam, vel dignaretur ostendere, in quo loco ejusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam praefatorum martyrum, et feretrum mo
Abbreviated transcription (Latin):
tus: Miramͣ quia iusta uerbũ helisei de paruo liquore
oler magna uasa in fusa oleo fuere replȩta: Mire m̾̃
qr bene dictione & oratione dompni & patris ac patro¬
nis nr̃i remigu. uas non mo dice quanaitatis de paruo
liquore quod ineo erat uiñ suꝑ fusum: ceiam in pauim̃¬
tũ cellarii redundauit: Et nos qui carnis uolumpta¬
tib debriati: alios &iã peccare facientes peccatis in¬
ebriauimus. & ad peccandũ nr̃o uel exem plo ueluer¬
bo intelleximus: euacuati axp̃o uasa donis spiritalib.
nr̃oꝵ uenenũ iniquitatũ nr̃arũ qđ delectabilit̾ ut
uinũ nos ingurgitando bibinus: ꝑpurã confessione

Expanded text:
tus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore tus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione domni et patris ac patronis nostri Remigii vas non modice quantitatis de parvo liquore, quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavit. Et nos, qui carnis voluntatibus debriati, alios etiam peccare facientes peccatis inebriavimus et ad peccandum nostro vel exemplo vel verbo infleximus, evacuati a Christo, vasa donis spiritalibus nostrorum venenum iniquitatum nostrarum, quod delectabiliter, ut vinum, nos ingurgitando bibimus, per puram confessione
Abbreviated transcription (Latin):
illi ut ne mini hoc indica roe: set dicer& dñȩ suȩ minis¬
tris impetratũ uinũ se habere unde miniftra reualer&
Sc̃s uero dñi rediens adp̃ fatam sobrinã suã: consolatus
est cã dicens: Filia noli contris tari. Osoe spera in dño
&e fac bonitatẽ. & pas ceris indiuicus eius: Habebis nunc
uinum: l& em & exultemus in dño Quod factũ cũ ipsa
&e ho mines ꝑ cellarium cognouissent quiaut scriꝑ¬
tum est oꝑa diu narrare honorificũest᷑ dixit adeum
sobrinasua Nunc cogno ui dñe sc̃e pat̾. quia diuina
in spiratione adhanc domum hodie te uocaui: Propte¬
reade hac uillate & ȩcłamtuã ꝑ poruo heredẽ es sefaciã :
E t p̃ sentalit̃ ipsã uillã ad rem̃sẽ ȩccłam tradidit. &
eiusdẽ sco p̃suli inde cartam & uestituram scđm mo¬
rẽ legalẽ fecit: Miramͬ quia iusta uerbũ hȩ liȩ hidria
farine non defecit. & lechitus olei non est in minu¬

Expanded text:
illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae minisilli, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; leet homines ejus per cellarium cognovissent, quia scriptum est, Opera Domini narrare honorificum est , dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte Pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi; propterea de hac villa te et ecclesiam tuam perpetuo haeredem esse faciam. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aecclesiam tradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminu
Abbreviated transcription (Latin):
rogans quod in illo tecto haber& : res pondons minis¬
t̃ cellatiũes se: Isdẽ autẽ uirsc̃s. dixitse illuc intror¬
re uelle: Tui cum nemo audero contiadicere: inter¬
rogauit cellerariũ si habero in aliquo de ipsis uas¬
culis uel aliquid uini: Etde signato uasculo in quo
aliquid uini remanserat. dixit: Claude osti ũ & st
deista parte . us que dũ ego ad te reuertar: Et ꝑgens
ad alterã frontẽ uas culiquierat secus parietẽ: fecit
cruot̾ suꝑ idẽ uas culũ qđ erat̾ ñ modice quantitatis
E tgenua flectens ad orationẽ orauit diucius. & cȩ pit
uinũ ꝑ foram̃ superius ꝑ quod eidẽ uas culo infusũ
fuerat ad eo redundare. ut suꝑ pauim̃tũ ipsius
domus largit̃ inundar& : Etuiro sc̃o ad huc decũ¬
bente in oratione: cellerarius timore ꝑcus sus. ex clama¬
uit dicens In nomine xp̃i. quis um quã tale uidit e quod
cũ audiuit sc̃s remigius surrexit ab oratione: Et p̃cepit

Expanded text:
rogans, quid in illo tecto haberet, respondit minisrogans, quid in illo tecto haberet, respondit minister, cellarium esse. Isdem autem vir sanctus dixit, se illuc introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit cellerarium, si haberet in aliquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit
Abbreviated transcription (Latin):
sius celse ad auriculã eius dicens : quia uillicus enis ui¬
nũ quodinea dẽ uilla fuerat. uenditũ habebat: exx cep¬
ta paruula quantitate quã ꝓ saluando uas sculo reseruaut
Guius uultũ sc̃s remigius uidens rubore ꝑ fusũ. inter¬
rogauit quo deisuus minis t̃ in auriculã dixerit:
Quȩ ill ꝓnite res pondit. qm̃ nontantum ꝓeo de ipso
non cio uere condabat᷑. quantũ ꝓeis quicũ eo aduenerant
Cognitauero caus ab eatus remigius: hilari uulti conso¬
latus est eã dicens: Prohacre silia: noli tris tari
Dabit enim inde dñs largitate piȩtatis sue solitã con¬
solationẽ . quiꝑ ꝓphȩ tã suũ setim̃tib nihil de cẽ ꝓmist
Et dixit oidẽ sobrinȩ sue audientibus illis qui aderant
ut alia illa curar&e. ipse autẽ uell&e interim hortũ &
uiridiariũ adq domos illius circiuire & uide re
qualit̃ illo maner&: Et sic de industria prius alia
arciuens ꝑuenit usq ad cellarii hostiũ: Etinter¬

Expanded text:
eius dicens, quod villicus eius vinum quod in eadem villa fuerat venditum iam habebat, excepta parvula quantitate, quam pro salvando vasculo reservavit. Cuius vultum sanctus Remigius videns rubore perfusum, interrogavit, quid ei suus minister in auriculam dixerit. Quae illi prompte respondit, quoniam non tantum pro eo de ipso nuntio verecundabatur, quantum pro eis qui cum eo advenerant. Cognita vero causa, beatus Remigius hilari vultu consolatus est eam, dicens: 'Pro hac re, filia, noli tristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per prophetam suum se timentibus nichil deesse promisit'. Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret, ipse autem vellet interim ortum et viridiarium atque domos illius circuire et videre, qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et inter
Abbreviated transcription (Latin):
nificationes in scripturis ipsius animalis cognoscit.
quas aedolos acuersutias deceptoris diaboli. & ad
cat nis poe ulantis in lecebtas & anfractus retulit. faci¬
le satis ad uertt Tandẽ dño quibeatũ poerũ res pe¬
xit: & negationẽ amarissime fleuit. illũ res pici¬
ente genebaudus insereuersus ad scm̃ Remigiũ
misiti poeens ut laudunũ uenir&. quiatales cau¬
se ibiemerserant quas ꝑse diffinire non pos soꝵ

Expanded text:
nificationes in scripturis ipsius animalis cognoscit, quas ad dolos ac versutias deceptoris diaboli et ad carnis petulantis inlecebras et amfractus retulit, facile satis advertit. Tandem Domino, qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit, illum respiciente, Genebaudus in se reversus, ad sanctum Remigium misit, petens, ut Laudunum veniret, quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non poss
Abbreviated transcription (Latin):
lũb abepheso scd̃ amonasterio abstrait . & naui iterũ inpo¬
occurrit eis quȩ dã nauis ex afric aueniens:
marares in posuerunt. satellitb suis p̃cipientes ut ad in¬
eruenientes itaq: carnisicessacrarũ uictimarũ ad lo¬
cũ sibi destinatũ. p̃ceptis in pussimis officinã neqͥ tiȩ
suȩ inpendereparant: Sedrogantib indutias oraturis
indulgent: Sc̃i aut̃ ꝓpensiuꝰ ac diutius animassuas d nõ
cõm̃dantes. t̃andẽ aloco orationissurgunt. & cũ om̃i fidu¬
cia & a lacritate. int̾ uerba orationis & dnĩ cȩ lauđ spm̃
euasere deuasculis carnis. subdie .iIͦIͦ Norꝰ Sept̃: & qͥdẽ¬
quantũ conicidat᷑. salutis humanȩ ꝑpetuus ȩmulus dia¬
bolus ut sibi uidebat᷑ nimis callide agebat. ut scilicet
sic scõs ꝑ imer&. quatinꝰ eoꝵ passio mortalis iater&
nec haberent uiuentes eꝓximo exẽplũ qfrobora rentꝰ

Expanded text:
lumbus ab Epheso, sanctos a monasterio abstrahit, et navi iterum impoent, occurrit eis quaedam navis ex Africa veniens, martyres imposuerunt, satellitibus suis praecipientes, ut ad inPervenientes enim carnifices sacrarum victimarum ad locum sibi destinatum, praeceptis impiissimis officinam nequitiae suae impendere parant: sed rogantibus inducias oraturis indulgent. Sancti autem propensius ac diutius animas suas Domino commendantes, tandem ab oratione surgunt, et cum omni fiducia et alacritate inter verba orationis et Dominicae laudis spiritum emisere de vasculis carnis, sub die tertio Nonas Septequantum conjici datur, salutis humanae perpetuus aemulus diabolus ut sibi videbatur nimis callide agebat, ut scilicet sic sanctos perimeret, quatenus eorum passio mortales lateret; nec haberent viventes e proximo exemplum, quo roborarent
Abbreviated transcription (Latin):
& flagiosissimus om̃iũ hominũ colũb infuł dia conio
apts officio ad oꝑtꝰ tãꝙ diacanꝰ ministrauit cspicu¬
us. humanis sed ꝑosus obtutib diuinis: Insuꝑ cũ ad id
loci uentũ ess& qͦcor pͦłs & sanguinis xp̃i sacram̃ta
bitauit a sesic crude ulit̃ multatis oscula porrige¬
re. ñ colũ bina sed priꝰcoriuna aut certe
a nina: Beatꝰ porro uir aygulfus cũ sociissuis
cũ sũ ma exultatione. dõ grãs qͣs poterant referabant.
festiuitate. colũb ephesũ petiuit . ũt pote homo scłi sđa¬
rib negotiis inseruiturꝰ: Interim scm̃ aygulfũ cũ cee¬
ris scĩs ineodẽ monasterio dimisit. p̃cipiens ut sem& re¬
ũ surũ operirent᷑ : Tantã gꝰ dñs scõsuo aygulfulfo qͦusq:
gram̃ attribuit in loquendo
ut sẽ ꝑ sacietatẽ auditoꝵ auiditas cõmitteretur:
Ipsẽ enim quidederat grãm ut elinguis loqueretur

Expanded text:
 flagitiosissimus omnium hominum Columbus, infulis diaconio aptis officio adopertus tanquam diaconus ministravit, conspicuus humanis, sed perosus obtutibus divinis. Insuper cum ad id loci ventum esset, quo corporis et sanguinis Christi sacramenta dubitavit a se sic crudeliter multatis oscula porrigere, non columbina, sed prorsus corvina aut certe anina. Beatus porro vir Aigulfus cum sociis suis, cum summa exsultatione Deo gratias quas poterat referebat, festivitate Columbus Ephesum petivit, ut pote homo saeculi saecularibus negotiis inserviturus. Interim S. Aigulfum cum reliquis sanctis in eodem monasterio dimisit, praecipiens ut semet reversurum opperirentur. Tantam ergo Dominus sancto suo Aigulfo, quousque am attribuit in loquendo, ut semper satietatem auditorum aviditas comitaretur: ipse enim qui dederat gratiam ut elinguis loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
nicȩ urbis adõ destinat᷑: Qui & si aliis apłs ñ .ẽ. : ce¬
nomannensib tam̃ . ẽ: Nã sicut deseqͦq: beatꝰ cla¬
mat apłs. signum apłatus eius ipsi sunt in dño: Isergo
endos errores. ad concul candas dȩ monũ uanitates.
ad urbem supͣ dictam. accessit intrepidus Seddum¬
nouitas scẽ p̃dicationis qͥb dã incredut inscandalũ.¬
non nullis uer teretur inderisum : mir aculorum
potentia reddebat at tonitos. quos ad audiendam ue¬
ritatis uiam ueternus & innatus error effec erat fasti¬
diosos: Permanus enĩ reuerendi pontificis. tantas
xp̃s oꝑabatꝰ uir tutes: ut ũ bodemones. Pȩpsos

Expanded text:
nicae urbi a Deo destinatur: qui etsi aliis apostolus non enomanensibus tamen est. Nam sicut, de se quoque beatus clamat Apostolus, signum apostolatus ejus ipsi sunt in Domino. 10. Is ruendos errores, ad conculcandas daemonum vanitates, ad urbem supradictam accessit intrepidus. Sed dumnovitas sanctae praedicationis quibusdam incredulis in scandalunonnullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim reverendi pontificis tantas Christus operabatur virtutes, ut verbo daemones
Abbreviated transcription (Latin):
plinis enueleatius imbutus: multos sua facundia
erudut. plurimos catholicȩ fidei puritate illus¬
trauit. non nullos etiam loculentissinis docum̃¬
tis. post posita altitudinis pompa. sub ꝓfessione
sacrȩ religionis idoneos reddidit¬

Expanded text:
plinis enucleatius imbutus, multos sua facundia erudierit, plurimos catholicae fidei puritate illustrarit, nonnullos etiam luculentissimis documentis, postposita altitudinis pompa, sub professione sacrae religionis idoneos reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
tatione uere filiũ eẽ diaboli. qͥ tũ ad interitũ inpellat
quẽq c̃ sultor insuꝑ uideri appett. Sed & frẽm uidȩ dñi
traditoris. qͥ ad similitudinẽ ipsius. ꝓ osculo ficto ũ ba ferre¬
nouerat. melle qͥdẽ blandim̃torũ sed succis uenenatis re¬
ferta: At uͦ facies inpudorata crudelitate ẽ iuncta.
ñ sentit in crepationis monita : in suꝑ in portune p̃stat.
incertã sententiã Nãq: idẽ miser ar chadius. ut fidẽ
scĩs cybos & pocula obtulit. & ad reficiendũ tãꝙ. eoꝵ
c̃ patiens dolor ẽ inuitabat: Scĩ tam̃ lic& e& trinsetꝰ ange¬
rent᷑ ñ ideo ꝓpositi regularisq: obliti c̃sued inis : res ponder̃ ñ se
ꝑ derẽ posse instituta regularia. quȩ illo tẽꝑe ad nonã ũq
horã extendi ieiunia iubent: Sicq: remotis edulus. consue¬
tomore adhorã ũq: solitã sollẽ ꝑnia dilatasunt ieiunia:
Cũ uͦ tẽ p̃soluende iã ad fore abstinentiȩ : unamit̃ ꝓ ipso

Expanded text:
tatione vere esse filium diaboli, qui cum ad interitum impellat quemque, consultor insuper videri appetit: sed et fratrem Judae, Domini traditoris, qui ad similitudinem ipsius pro osculo ficto verba ferret melle quidem blandimentorum sed succis venenatis referta. At vero facies impudorata crudelitati conjuncta non sensit increpationis monita: insuper importune praestat incoeptam sententiam. Namque idem miser Arcadius, ut fidem sanctis cibos et pocula obtulit, et ad reficiendum tanquam eorum compatiens dolori invitabat. Sancti tamen, licet extrinsecus angerentur, non ideo propositi regularisque obliti consuetudinis, responderunt, non se perdere posse instituta regularia, quae illo tempore ad nonam usque horam extendi jejunia jubent: sicque remotis eduliis consueto more ad horam usque solitam solemnia dilata sunt jejunia. Cum vero tempus solvendae adforet abstinentiae, una
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis archadiuꝰ. imitans diaboli &. ꝑfidor̃ quoꝵ cũq:¬
sensũ : cũ ipse ut supͣ monstratũ ẽ. caput suerit totius¬
dis criminis. aduenit ũb qͦdã modo dulcoratis scõ x uo¬
lens lenire dolorẽ: At il unꝰ illoꝵ trucharius nomine.¬
iusto cõmotꝰ dolore. quȩq: mens dictauit. dolor uesua¬

Expanded text:
mitatis Arcadius, imitans diaboli et perfidorum quorumcunque usum, cum ipse ut supra monstratum est caput fuerit totius criminis, advenit verbis quodammodo dulcoratis, sanctorum volens lenire dolorem. At vero unus illorum, Trucarius nomine,justo commotus dolore quaeque mens dictavit dolor
Abbreviated transcription (Latin):
hildis .& factũ est gaudiũ magnũ in illodie anglis scĩs¬
incelo & hominib deuotis int̾ra: Baptizatus aut̃ rex.
cũ gente integra plurimas possessiones ꝑ diuersas. ꝓuin¬
cias sc̃o Remigio.tã ips equã sranci potentes deder̃: quas
ipseꝑ diuersas ȩccłas tradidit. neftancieũ tẽporaliũ
cupidũ eẽ. & obid axp̃ianitate eos uocare putarent &

Expanded text:
hildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanchildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sancin celo et hominicum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio, tam ipse quam Franci potentes dederunt: quos ipse per diversas ecclesias tradidit, ne Franci cum rerum temporalium cupidum esse, et ob id ad Christianitatem eos vocasse putarent, et
Abbreviated transcription (Latin):
mi lideuocione uenerari ȩccłas ad cultũ religionis edificatas.
ut dm̃ adorar& in eis quas rigida ꝓfanitate incendere
consuerat. &x idolaq inasilis suis ꝓdõ adorare solebat. fider
ardoresuccensus deiciendo incender& Cuius sapientia
miranda est inbreuitate sermonũ: quib discretionẽ osten¬
dit. int̾ illã adorationẽ & seruitutẽ quã sepe ascĩs uiris ho¬
noreuenerationis &amore obsequii. anglis & hominib exi¬
bitã legimꝰ. & illã ad orationẽ & seruitutẽ quã cultu diui¬
nitati debito dõsoli iuxta p̃ceptũ ipsius. ñ autẽ ulli crea¬
ture exibendã scẽ scripture lectione cognoscimus. Et sic
postconfes sionẽ ortho daxe fidĩ. ad int̾ rogationẽ scĩponti¬
ficis scđm ecclasticũ morẽ. baptizatus est trina mersione¬
in nomi ne scẽ & indiuidue trinitatis. patris. & filii. & sp̃us scĩ:
antẽ de exercitueius triamilia uiroꝵ. exceptis paruulis¬
& mulieribus Saptitant᷑ sorore seiꝰ albo fledis. & lande¬

Expanded text:
mili devotione venerari ecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asylis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, dejiciendo incendere. Cujus sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersionein nomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus tem de exercitu eius tria milia virorum, exceptis parvult mulieribus. Baptizantur sorores eius Albofledis et Lande
Abbreviated transcription (Latin):
regis crochildis : ꝓ regis & pplieius salutẽ inoratione
ꝑ noctarẽnt : ep̃s indomo ante altare sc̃e ꝙiariȩ mul¬
tas effundens lacrimas. &e regina inoratorioscĩpeeri
iusta domũ regiã. Ex ploca oratione pontifex. ad hostiũ
regncubiculi pulsaturus acces sit. ut uidelicoe ꝑ alta
silentia noctis aliis curis regiabsoluto. liberius possee
cõmittere sacra mrsteria uerbi Quẽ õstus aꝑtis cu¬
bicularii regis reuerent̃ sus cipiunt: & õnore debito

Expanded text:
regis Hrothildis pro regis et populi eius salute in oratione regis Hrothildis pro regis et populi eius salute in oratione pemoctarent, episcopus in domo ante altare sanctae Mariae multas effundens lacrimas et regina in oratorio sancti Petri iuxta domum regiam, expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit, ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto liberius posset committere sacra mysteria verbi. Quem, hostiis apertis, cubicularii regis reverenter suscipiunt et cum honore debito
Abbreviated transcription (Latin):
urbis rem̃sis ȩede antis titẽ dep̃ canseũ ut regi salutis
u.iã p̃dicaroe Quẽ sc̃s sacerdos ꝑ multã salutaris uite
doctrinã. ad baptis mũ uenire p̃dicabat: Et illeait Li¬
bent̃ te audiã beatis sime pat̾. soe unũ restat qr ppłs qui
me sequit᷑. ñ uult deos suos relinq re Uadã autẽ ad ortari
eos uixta uerbũtuũ: Etueniens rex adppłm cępit ortari
eos: ut indm̃ quieis uictoriã dederatcrederent. qm̃dĩi
illoꝵ intribulatione suanibileis ꝓdesse potuer̃: Atcla¬
mortalẽ quẽ Remigius p̃dicat crede re paraasumus:
Nuntiant᷑ hȩc sc̃o Remigio: Ille quoq gaudio magno re
plaus: regẽ &e ppłm qualit̃ diabolo & oꝑib ac ponpis eiꝰ
abreñtiare & dm̃ crederedeberent. aꝑas & breuib
to passionis dñi quẽ paras cͥeuen usus ecclȩsiasticus uocat.
pridie scilicor ante quã baptis mi gr̃am rex & ppłs eiꝰ
ꝑcepturi erant. cũ sc̃s Remigius & uenerabił coniux

Expanded text:
utis viam praedicaret. Quem sanctus sacerdos per multam salutaris vitae doctrinam ad baptismum venire praedicabat. Et ille ait: Libenter te audiam, beatissime Pater; sed unum restat, quia populus qui me sequitur, non vult deos suos relinquere. Vadam autem adhortari eos juxta verbum tuum. Et veniens rex ad populum, coepit hortari eos, ut Deum, qui eis victoriam dederat, crederent, quoniam dii eorum in tribulatione sua nihil eis prodesse potuerunt. Acclamortalem, quem Remegius predicat, credere parati sumus'. Nunciantur haec sanctoRemegio. Ille quoque gaudio magno re qualiter diabolo et operibus ac pompis eius abrenuntiare et in Deum credere deberent, apertis et brevibus ro passionis Domini, quem parasceuen usus aecclesiasticus vocat, pridie scilicet, antequam baptismi gratiam rex et populus eius percepturi erant, cum sanctus Remigius et venerabilis coniunx
Abbreviated transcription (Latin):
lux cȩ lestis gr̃ȩ om̃i b resplendebat: & rex illoꝵ li
bent̃ illũ audiebat. & audito eomulta faciebat & a
multis nequiciis seo hibebat Erat enimsc̃s Remigius
uir sapiens atq scĩsimus egregius rethoricus p̃clarus ur
tutib. cecis uisũ restituens mortuis uitã reparans. de¬
monia eiciens. om̃iũq insirmi tatũ languorib me delã

Expanded text:
stis gratiae omnibus resplendebat; et rex illorum benter illum audiebat, et audito eo, multa faciebat et a multis nequitiis se cohibebat. Erat enim sanctus Remigius vir sapiens atque sanctissimus, egregius rethoricus, preclarus in virtutibus, cecis visum restituens, mortuis vitam reparans, daemonia eiciens omniumque infirmitatum languoribus medelam
Abbreviated transcription (Latin):
adeptuta. nisi forte abono de generantes uiã uerita¬
tis reliq rint: & diuersos uicioꝵ fuerint secuti
ã fractꝰquib neglegi ȩcclesiastica sol& dis ciplina. &e
quib deus offendit̾ ac ꝑ hoc regna solent sub uer¬
to adq degente in gentẽ trans ferri: Quodde moy¬
sescriptũ legimꝰ . quia splendida facta est facies eius
dũ res picero in eũ dñs. hoc oe in beatũ Remigiũ lu¬
ce splendida in lustratũ factũ fuis se audiuimus Qm̃
sicut mor ses legis lator popło ueeeri erat ad ñocons¬
tittus: ita & beatus Remigius euangelice gr̃ȩ lator
ppło in ꝑximo ꝑ fontẽ baptis matis innouando ex¬
ititit munere cristielectus:
N terea eun diuia ad baptis teriũ adomoregia p̃ pa¬
rat᷑. ueł q accortinis depictis ex utraq parte

Expanded text:
adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritaadeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida facta est facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum factum fuisse audimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Remigius euvangelicae gratie lator populo in proximo per fontem baptismatis innovando extitit munere Christi electus. 15. Interea eundi via ad baptisterium a domo regia preparatur, velisque ac cortinis depictis ex utraque parte
Abbreviated transcription (Latin):
adq rendũ salubre consiliũ incitauit: De lectabant᷑
nãq in uerb illisq audierant lic& ex t̾rities sent de
glice consuceudinẽ. ut in aduentus uo t̾reant corda
mortaliũ soe subsequenti consolacio ne de mulceant
p̃cedentẽ timorẽ instruens eos ex auctoritate sc̃arũ
scripturarũ quomͦ singulis quib apparuerant. &
in primor dio apparicionis in curserint uidentib seti¬
morẽ s& post gr̃am consolatio nis gratis simã eoꝵ eor¬
dib p̃buere la iciȩ hilaritatẽ Cuq iã sc̃s uir eos deta¬
lib sufficient̾ in struxis sor ꝓphorico replorus sp̃u
cunctaq eis uł seminieoꝵ euentura erant p̃dixit.
qualit̃ scilicoe successura eoꝵ posteritas. regnũ eõe
nobilissime ꝓpagatura adq gub natura. oe scãm ȩe¬
ełam subli matura om̃iũq Romanadignitate regnoq
potitura: & uictorias contra aliarũ gentiũ incursus

Expanded text:
ad querendum salubre consilium incad querendum salubre consilium incnamque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de gelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant praecedentem timorem: instruens eos ex auctoritate sanctarum Scripturarum, quomodo singulis, quibus apparuerant, et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post per gratiam consolationis, gratissimam eorum cordibus p prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus
Abbreviated transcription (Latin):
ficẽ & iã uisibilit̾ ostendere dñs uoluit qđ fidelib cunq¬
tis ꝓmisit: ubis duouł tres congregati in nomine meo¬
ibisũ in medio eoꝵ. repente lux tã copiosa totã repli¬
uit ȩcełam. ut claritatẽ soł euincero: Etcũ luce: uor
parit.ẽ. audita dicentis Pax uobegosũ nolite time res
Manete in dilectione mea: Et post hec uerba: luxq ad ues¬
nerat reces sit. & incredibił sua uitatis odor in gadẽ de¬
mo remansit. ut patent̃ ostenderet᷑ illuc auctorẽ lu
utsplendor ex eo ꝓcedens. plus conspicuã domũ inqua
sedebant reddiderit . quẽ lucernarũ lumi naibidẽ lu¬
centia: Rex itaq acregina pedib se scĩ sacerdotis ꝓs¬
ternunt & cũ magno pauore ac gemitu consolationẽ¬
eius requir̃ & qui sibiadutilitatẽ adq salutẽ ꝑtinens
eõ agendũ cũ magna ex poeunt deuocione parati aud¬
re & oꝑe conplere :q ascõ pontisice dis cerent Nã lu¬
m̃ qđ eos ex te riꝰ ꝑ sudit: & iã interiꝰ illuminauit. ee

Expanded text:
 fidelibus cunctis promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meoibi sum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam replevit aecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit, ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucerfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationeius requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens et agendum, cum magna expetunt devotione, parati au opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad pene traliategis intro ducunt: Soe & rex
alaerit ei obuiã ꝓsiliuit cũq ãplexus: cũ ipso & ue¬
nerabili coniuge inor atorio beatis simi apłoꝵ prin¬
cipis poeri qđ ut diximus cubiculo regis contiguu erat
ꝓces sit Cũq illitres. pontifex scilicoe & rea at:q n¬
zina dis positis sedilib consedissent: circũ stantib qui¬
b dã dericis quicũ pontifice uenerant. & familiarib
regis adq regine. & sẽs p̃sul regẽ monitis instrue ros
s aluta rib ac euangelicis disciplinis imbueroe: ad con

Expanded text:
usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosilivit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili coniuge in oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, quod, ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet et rex atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus presul regem monitis instrueret salu
Abbreviated transcription (Latin):
tate replorisunt: Accipiente autẽ sc̃o pontifice ipsã am¬
pullã: species colũ bedis paruit: De quacris mate : fudit
uenerandus ep̃s infontẽ sacratũ: Uiso autẽ rex tanto
as cõpontifice baptizari: ꝓcedit nouus constantinꝰ ad laua¬
crũs alutiferũ : in quodelendi erant uoeris lepͣ morbi sor¬
dentesq antiq peccatoꝵ macule diluende diuinomune¬
riobsequente beato Remigio. in quo aplicadoctrina & uir¬
tutũ gr̃a alt̾ rep̃ senta riuidet̾ siluester: Iugresso
autẽ in fontẽ uitalẽ ludo uico. sc̃s ep̃s dix̃ ore facondo:
Mittis de pone colla sicamber : adora qđ incendisti. incen¬
de quod adorasti: Pceptis salutarib illũ instituens hu

Expanded text:
tate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam amtate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto , se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalMitis, depone colla, Sicamber: adora quod incendisti, incende quod adorasti: praeceptis salutaribus illum instituens hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtendit̾. & desuꝑ adum brat̾: Plates sternunt᷑ ȩxctȩ cõ¬
ponit̾ baptiste rium balsamo & cȩteris odoram̃tis cons ꝑgi
paradisi odorib refoueri: Sicq p̃cedentib sacro scĩs euglis
sc̃s pontifex manũ
tenens regis adomo regia ꝑgit adbapasteriũ. subsequen¬
te regina & ppło::Dũ autẽ simulꝑ gerent: rex int̃ roga¬
quã uenit᷑ ad illud Cũ uͦ ꝑuenis sent adbaptisteriũ. deric
quicris ma ferebat applo est int̾ ceptus ut ad fontẽ ueni¬
re nequi uerit: Sc̃ificato autẽ fonte : nutudiuino cris ma
de fuit: Etquia ꝓpt̃ ppłi pressurã. ulli ñ patebat egressis
ȩccłȩ uł in gressus sc̃s ponti fex occłis acmanib ꝓtensis
incȩlũ cȩpit tacite orare cũ lacrimis: Etecoe sulnto colũba
niuecandidior. at tulit in rostro ãpullulã eris mate sc̃o
replerã: cuius odore mirifico suꝑ om̃s odores quos ante in
baptisterio sense rant om̃s quiaderant in esti mabili suaui¬

Expanded text:
tenditur, et desuper adumbratur, plateae sternuntur, ecclesiae componitur baptisterium balsamo et caeteris odoramentis conspergparadisi odoribus refoveri. Sicque praecedentibus sacrosanctis ctus pontifex, manum tenens regis, a domo regia pergit ad baptisterium, subsequente regina et populo. Dum autem simul pergerent, rex interrogaquam venitur ad illum. Cum vero pervenissent ad baptisterium, clericus qui chrisma ferebat a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit. Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram ulli non patebat egressus aecclesiae vel ingressus, sanctus pontifex, oculis ac manibus protensis in caelum, cepit tacite orare cum lacrimis. Et ecce! subito columba nive candidior attulit in rostro ampullulam chrismate sancto repletam, cuius odore mirifico super omnes odores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavi
Abbreviated transcription (Latin):
oues occisionis: Neergo repellas  insinẽ: Itẽq: dicebant:
Collo castinos in obscuro sic̃ mortuosseti: H is &e similibus uo¬
intalib: deficer&. cũ dicat ueridicꝰ apłs: Nonsunt c̃digne
passiones huiꝰ tẽ poris: ad futurã głam quȩ reuelabit᷑ in nob̾
Sane ut sehab& humanicorꝑis natura p̃tristicia sopor
solito grauior eos parit̃ corripit & uinctos parit̃ & cus¬
todes: Sed unꝰ custodũ miscđia tactꝰ. tectũ custodiȩ sub iit
a rigul fus. grãs illius deuotioniegit : & hor tatu minime

Expanded text:
oves occisionis : ne ergo nos repellas in finem. Itemque dicebant: Collocasti nos in obscuro sicut mortuos saeculi . His et similibus voin talibus deficeret, cum dicat veridicus Apostolus: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Sane ut se habet humani corporis natura, prae tristitia sopor solito gravior eos pariter corripit, et vinctos scilicet et custodes: sed unus custodum misericordia tactus tectum custodiae subiit, anctus vero Aigulfus gratias illius devotioni egit, sed et hortatui minime
Abbreviated transcription (Latin):
cut & de amis sione luminis nom̃ dñi benedixit E
ñ post longũ spaciũ sciens ad es se diẽ suitransitus: ꝑ mi¬
sarũ celebration dic sacre cõmunionis largitionẽ uale¬
faciens &e dans pacẽ filiis suis: Postquã uiginti & duos
annos incdericalior dine. inepis copatu uͦ septua ginti
quatuor: continentis si me acreligio sisime fidelis ser¬
uus o& prudens dño minis trauit. nonagesimo sexto
ȩtatis sue anno idus ianuarias scicertaminis cur su con¬
sũ mato. fide seruata cũ multi plici honoꝵ oꝑm fruc¬
tu & animarũ lucro: ut diudesiderauit anima cȩlos
penetrans trecor pus reddit Accipiens stolã albã
animi scilic& beatitudinẽ sẽpit̾nã. donec in resurrec¬
tonẽ alterã accipiat stolã. beatã ui delico unacũ am¬
ma resumpta glorificandi corporis in mortalitatem¬

Expanded text:
cut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et cut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium, sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem ac sacre communionis largitionem valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero septuaginta quattuor continentissime ac religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrecone alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhunc sc̃m suũ oꝑaridignatus est. gemitus & suspi¬
ria illius exaudiens quib dicebat: quando ueniã &
parebo ante faciẽ dĩ saciabor dũ manifestabit̾ gła
eius. reuelauit ei dñs consolans illũ in mine rediẽ
nans dequa ꝓphora dicit Cũ dederit dilectis suis sũ¬
om̃ib suis. qr ut scriptũ est uerus agricola om̃em
uitis uere palmitẽ fructũ fe rentẽ purgat. ut
fructũ plus afferat: ocłoꝵ cor poraliũ lu mine ali quandi
ẽ. priuatus. quatinus m̃tis ocdis intentiusq suꝑ nasum idsi
adq toto de siderio an helabat: contẽ plariualeroe:
s autẽ studebat in sue ꝓ batio nis tẽptatione sẽꝑ gr̃as age¬
re. Ymnis dĩ & laudib dieb ac noctib uacari fideli
m̃te intellegens. qm̃ qui hu milit̾ flagella sus cibiunt.
post flagella sub limit̾ adrequiẽ sus cipiuntꝰ: Quod &
ideo dñs in p̃senti uolens ostendere quas ipignus ȩter¬
ne lucis ante quã disceder&ꝵ. uisũ ei restituit undes:¬

Expanded text:
hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem nans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somomnibus suis –, quia, ut scriptum est, verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat, – oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatinus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemplari valeret. Is autem studebat in suae probationis temptatione semper gratias agere, ymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacare, fideli mente intellegens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in presenti volens ostendere, quasi pignus aeternae lucis, antequam decederet, visum ei restituit; unde, si
Abbreviated transcription (Latin):
siñ suꝑ potest Uerũptam̃ om̃s qui hoc eger̃ & de eoꝵ
rmine nati fuerint: uiri pon derosi fiant᷑. &¬
mine gut̾ nose fiant: Quodita imþi&ũ est: Eqr in¬
femineo sexu ñerat ubi uindicta similis in m̃bris
similib monstraret᷑: sicut ꝑ gutt̾ prime matris
gustus illicite transiens: ad p̃uaricatricis subolẽ diri¬
uauit inculpã: sic ce

Expanded text:
si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur: sicut per guttur primae matris gustus illicitus transiens, ad praevaricatricis sobolem derivavit culpam, sic e