comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ammplius. hoc turpe lucrũ dicimꝰ. Si hoc ꝓpt̃ neces¬
sitatẽ cõparat ut sibi habeat & aliis tribuat. negotiũ
onsiderauimus itaq quia ꝑ plurima loca fames uali¬
da esse uidet᷑. ut om̃s ep̃i. abbates. abbatisse. optimates¬
& comites. seu domestici & cuncti fideles qui beneficia
regalia tã de rebus eccłasticis quãq & de reliquis
habere uident᷑ ut unusquisq de suo beneficio suã
familiã nutricare faciat. & de sua ꝓprietate ꝓpriã
familiã nutriat. & si dõ donante suꝑse & suꝑ familia
sua aut in beneficio aut in alodo annonã habuerit
& uenundare uoluerit. ñ carius uendat nisi modiũ
de auena denaris .ii. modiũ de ordeo contra denar̃ .iii.
rato contra deñ ui. & ipse modiussit quẽ omnib ha¬
bere constitutũ . ẽ. & unusquisq habeat ȩquã mensurã.
& aequales modios De sẏnodis qualiter frant¬
didconibus. & reliquis ex clero

Expanded text:
amplius, hoc turpe lucrum dicimus. Si vero hoc propter necesamplius, hoc turpe lucrum dicimus. Si vero hoc propter necessitatem conparat, ut sibi habeat et aliis tribuat, negotium e anno, quia per plurima loca famis valida esse videtur, ut omnes episcopi, abbates, abbatissae, obtimates, comites, seu domestici, et cuncti fideles qui beneficia regalia, tam de rebus ecclesiae quamque et de reliquis, habere videtur, unusquisque de suo beneficio sua familia nutricare faciat, et de sua propriaetate propria familiam nutriat. Et si Deo donante super se et super familiam suam aut in beneficio aut in alode annonara habuerit et venundare voluerit, non carius vendat nisi modium de avena denarios duos, modium de ordeo contra denarios tresrato contra denarios sex. Et ipse modius sit, quem omnibus habere constitutum est. Et unusquisque habeat aequam mensuram et aequales modios. 127. De synodis, qualiter fiantdiaconibus et reliquis ex clero.
Abbreviated transcription (Latin):
sura est ubi amplius riquiritꝰ quã dat᷑. Uerbi gr̃a si dede¬
ris soliđ &x & amplius requisieris. uł si dederis modiũ uimi
accipi & in malã. In bonã. iuxta apłm. Cupio dissolui.
& esse cũ xp̃o. & in psalio. Concupiuit anima inea
in atria dñi ltem de cupiditate in malam
upiditas uͦ in malã partẽ accipitur. partum¬
siquis supra modũ resquas lib& iniuste appetere uult
& adeptas nulli largiri. & iuxta apłm hec est radix
omuum malorum: De turpibus lucris
Curpe lucrũ exercent. qui ꝑ uarias circũuentiones
lucranidi causa in honeste resquas lib& congregare
decertant
oenus est qui aliquid prȩstat. iustũ foenus .ẽ. qui am¬
trmmpore messis causa cupiditatis & turpis lucri
Quicũq enĩ tẽpore messis uł tẽpore uindemiȩ ñ ne¬
cessitate sed ꝓpt̾ cupiditatẽ cõparat annonã. uerbi
usq dũ uenundari contra denarios .iiii. aut ui. seu

Expanded text:
Usura est, ubi amplius requiritur quam datur: verbi gratia si dedeUsura est, ubi amplius requiritur quam datur: verbi gratia si dederis solidos decem et amplius requisieris; vel si dederis modium vini, st et in malam. In bonam, iuxta Apostolum: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Et in psalmo: Concupivit anima mea in atria Domini. 121. Item de cupiditate in malupiditas vero in malam partem accipitur, si quis supra modum res quaslibet iniuste appetere vult, adeptas nulli largiri. Et iuxta Apostolum haec est radix omnium malorum. 123. De turpibus lucris. Turpe lucrum exercent, qui per varias circumventiones lucrandi causa inhoneste res quaslibet congregare decertant. oenus est, qui aliquid praestat. Iustum foenus est, qui amtempore messis causa cupiditatis et turpis lucri. Quicumque tempore messis vel tempore vindemiae non necessitate, sed propter cupiditatem conparat annonam aut vinusque dum venundare possit contra denarios quatuor aut sex seu
Abbreviated transcription (Latin):
irũ p̃uideant quomodo aut qualit̃ in domib eccłarũ
&ornam̃tis eccłe emendate uł restauratę esse uident᷑
&diligenter inquirant de conuersatione singulorũ.
uł quomodo em̃datũ habeant qđ iussimus de eorũ lec¬
tione & cantu ceterisq disciplinis ad ordinẽ eccłasticȩ
regule ꝑtinentibus. De thes auris ue lasticis
t singuli ep̃i. abbates abbatissȩ diligenter considerea
thesauros exc łasticos. nę ꝓpt̾ ꝑfidiã aut neglegentã ali
ꝗd de gẽmis aut de uasis uł dereliquo qͦo thesauro
perditũ sit. quia dictũ c̃ nobis qđ uegotiatores iudei necñ
& alii gloriantur quia quicquid eis placeat possint ab
De mendicis qui ꝑ patrias discurrunt uolumꝰ ut unus¬
quisq fideliũ nr̃orũ suũ pauperẽ de beneficio aut de
ꝓpria familia nutriat. & ñ ꝑmittat alicubiire mendi¬
cando & ubi tales inuentifuerint qui sibi manib la¬
borent. nullus eis quicquã tribuere p̃sumat De usuris

Expanded text:
aut qualiter in domibus ecclesiarum et ornamentis ecclesiae emendatae vel restauratae esse videntur; et diligenter inquirant de conversatione singulorum, vel quomodo emendatum habeant quod iussimus de eorum lectione et cantu ceterisque disciplinis ad ordinem aecclesiasticae regulae pertinentibus. 117. De thesauris ecclesiasticis. Ut singuli episcopi, abbates, abbatissae diligenter considerent thesauros ecclesiasticos, ne propter perfidiam aut negligend de gemmis aut de vasis, reliquo quoque thesauro perditum sit; quia dictum est nobis quod negotiatores Iudaei necnon et alii gloriantur, quod quicquid eis placeat, possint ab De mendicis qui per patrias discurrunt volumus, ut unusquisque fidelium nostrorum suum pauperem de beneficio aut de propria familia nutriat, et non permittat aliubi ire mendicando. Et ubi tales inventi fuerint, nisi manibus laborent, nullus eis quicquam retribuere praesumat. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
De infantulis puellis quando uelentur
It infantulę etatis puellȩ̨ ñuelentꝰ antequã illȩ elige¬
prepositi monachorũ infra monasteria. nec archidia¬
alicuius amicitiã quidã relaxentur. quidã uͦ constrin¬
gantur. De faie.clade & pestileatia si e
e hoc si euenerit fames. clades. pestilentia.  uenerit
in ȩqualitas aeris. uel alia qualiscũq tribulatio.
ut ñ expectetur edictũ nr̃m. sed statim deprecetur
dĩ misecđia & in p̾senti anno de famis in opia. ut suos
quisq ad iuuet ꝓ ut potest. & suã annonã non nimis
care uendat. & ne foris imperiũ nr̃m uendatur aliꝗd
alimonię De fugitiuis clericis siue laicis
e fugitiuis clericis siue laicis uł &iã feminis sicut in

Expanded text:
De infantulis puellis, quando velentur. Ut infantulae aetatis puellae non velentur, antequam illae eligeaepositi monachorum infra monasteria; ne archidiaalicuius amicitiam quidam relaxentur, quidam vero constringantur. 112. De fame, clade et pestilentia, si venerit. De hoc si venerit fames, clades, pestilentia et inaequalitas aeris, vel alia qualiscumque tribulatio, ut non expectetur edictum nostrum, sed statim deprecetur Dei misericordia. Et in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. 113. De fugitivis clericis sive laicis. De fugitivis clericis vel laici
Abbreviated transcription (Latin):
dccilant gradis pprio si uͦ laici anat emttirat.
Quib uerbis aꝑte datur intellegi qualiter huius mali aus¬
tores dammandi sunt. quando participes & conibentes
tanto anadiema feriuntur. & iuxta canonicã auctori¬
tate ad coniugia legitima raptas sibi iure uindicare
pulla trnus possunt De desponsatis & ab alus raptis
Ie desponsatis purllis & ab aliis raptis ita in concilio an
lacuit erui & eis reddi quib ante fuerant desponsate
oã siris ariptorib uis illata constiterit Proinde con¬
titutũ.ẽ. a sacro conuentu ut raptor publica poriite¬
tia multetur. rapte uerosisponsus reciprre ei noluerit
& ipsa eiusdẽ criminis consentiens ñ fuit. licenti nube¬
di alii ĩ negetur. Quod si ipsi post hec coniungere pre¬
concubuerit. reddat eã cuius sponsa.ẽ. & isducat eã
siuelit. quia uim passa potius quã uiolata uidetur. Quod
si &iã ducere noluerit. accipiat alterã Femina tam si
& ipsa nubere uoluerit. excepto raptore cui uoluersi

Expanded text:
decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi qualiter huius mali auctores dampnandi sunt, quando participes et conibentes tanto anathemate feriuntur, et iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt. 99. De desponsatis et ab aliis raptis. De desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in concilio Ancplacuit erui et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum est a sacro conventu, ut raptor publica poenitentia multetur. Raptam vero si sponsus recipere noluerit et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsa consensit, simcumcubuerit reddat eam ei cuius sponsa est, et is ducat eam si velit, quia vim passa pocius quam violata videtur. Quod si eam ducere noluerit, accipiat alteram feminam; tamen si et ipsa nubere voluerit, excepto raptore, cui voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
eadem quȩ magnꝰ p̃dicator ȩccłȩ dĩ singillatĩ nomina¬
uit cũ omnistudio ꝓhibeantur. intellegentes quã sit ter¬
ribile illud qđ dixit q̃m qui talia aguntꝰ. regnũ dĩ non
possidebunt. Sed & omin instantia aminonete eos de di¬
lectione dĩ & proximi. de fide & spe in dõ. de humslitate
& patientia. de castate & continentia de benignitate a
misecdia. de elemosinis & confessione peccatorũ suorũ.
& ut debitorib suis secđ̾m dm̃cã orationt̃ sua debita di¬
miitant scientes cercissime qđ qui talia agunt. regnũ
dĩ possidebunt & hoc ideo diligentius iniugimus.
urȩ caritati. quia scimus temporib: nouissimis doctores¬
pseudo esse uenturos. sicut ipse dñs in eugłio p̃dixit.
& apłs paulus ad timotheũ testatur. Ideo diles
contradicentib ueritati resistere. & diuina donamtẽ gr̃a
uerbũ dĩcrescat & currat & multipluetur in ꝓfictũ scȩ

Expanded text:
eadem, quae magnus praedicator ecclesiae Dei singillatim nominavit, cum omni studio prohibeantur; intellegentes, quam sit terribile illud quod dixit, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Sed et omni instantia ammonete eos de dilectione Dei et proximi, de fide et spe in Deo, de humilitate et patientia, de castitate et continentia, de benignitate et misericordia, de eleemosinis et confessione peccatorum suorum, et ut debitoribus suis secundum dominicam orationem sua debita dimittant, scientes certissime, quod qui talia agunt, regnum Dei possidebunt. Et hoc ideo diligentius iniungimus vestrae caritati, quia scimus temporibus novissimis pseudodoctores esse venturos; sicut ipse Dominus in euangelio praedixit, et apostolus Paulus ad Timotheum testatur. Ideo dilectcontradicentibus veritati resistere, et divina donante gratia verbum Dei crescat
Abbreviated transcription (Latin):
ui iuxta sc̃orũ patrũ traditionẽ nouimꝰ res ȩcołȩ uota
esse fideliũ. pͣtia peccatorũ & patrimonia paupirũ. cuiq
ñ solũ habita conseruare. uerũ &iã multa dõ opitulante
conferre optamus. tam̃ ut ab ȩcłasticis de non uidentis tb
illius suspicionẽ dudũ conceptã penitus amoutremus.
statuimus ut neq nr̃is. neq filiorũ & dsõ dispensante succes¬
sorũ nrorũ tmporib qui nram uł ꝓgenitorũ nr̃orum
uoluntatẽ uł exemplũ imuitari uoluerint. ullã pentus

Expanded text:
Qui iuxta sanctorum patrum traditionem novimus res ecclesiae vota esse fidelium, pretia peccatorum et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa Deo opitulante conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus illius suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus, ut neque nostris neque filiorum et Deo dispensante successorum nostrorum temporibus, qui nostram vel progenitorum nostrorum voluntatem vel exemplum imitari voluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
eis st̃. & unã esse deitatẽ & substantiã & inaiestatẽ in
uirgine ꝓ salute & reparatione humani generis passus
sepultus & tertia die resurrexit & ascendit incelũ. &
quomodo iterũ uenturus sit inmaiestate diuina iudicare
om̃s homines secđin merita ꝓpria. & quomodo impn
ꝓpt̃ scelerasua cũ diabolo in ignẽ ȩternũ mittentur.
& iusti cũ xp̃o & cũ sc̃is angelis suis ibunt inuitã ȩternã
Itẽ diligenter p̃dicandũ est. se resurrectionẽ mortuorũ

Expanded text:
et unam esse deitatem et substantiam et majestatem in virgine pro salute et reparatione humani generis, passus, sepultus, et tertia die resurrexit et ascendit in coelos, et quomodo iterum venturus sit in maiestate divina iudicare omnes homines secundum merita propria, et quomodo impii propter scelera sua cum diabolo in ignem aeternum mittentur, et iusti cum Christo et cum sanctis angelis suis in vitam aeternam. Item dili
Abbreviated transcription (Latin):
t quib data est potestas iudicandi iuste iudicent. sicut
scriptũ .ẽ. iuste iudicate filii hominũ ñ inmunerib.
quid munera excȩcant corda prudentiũ. & subuer¬
tunt uerba iustorũ. ñ adulatione. nec consideratio¬
ne ꝑsone sicut indeuterd nomio dictũ. ẽ. qđ iustũ est
iudicate. siue ciuis sit siue peregrinus. nulla sit
distantia ꝑsonarũ. quia dĩ iudiciũ est. Primonãq
iudicio diligenter discernat᷑ lex a sapientib populi
cõposita. ne ꝑ ignorantiã auia ueritatis erretur. &
dũ ille rectũ intellegit iudiciũ. caueat nedetlinet
aut ꝑ adulationẽ aliquorũ. aut ꝑ amorem cuius lib&
amici. aut ꝑ timorẽ alicuius potentis. aut propt᷑
premiũ arecto iudicio Rectũ aut̃ & honestũ uidet᷑.
ut iudices iriuni causas audiant & discernant

Expanded text:
t quibus data est potestas iudicandi, iuste iudicent, sicut scriptum est: Iuste iudicate, filii hominum. Non in muneribus, quia munera excoecant corda prudentium et subvertunt verba iustorum. Non in adolatione, nec in consideratione personae, sicut in deuteronomio dictum est: Quod iustum est iudicate; sive civis sit ille, sive peregrinus, nulla sit distantia personarum; quia Dei iudicium est. Primo namque in iudicio diligenter discernatur lex a sapientibus populi composita, ne per ignorantiam a via veritatis erret. Et dum ille rectum intellegit iudicium, caveat, ne declinet aut per adulationem aliquorum, aut per amorem cuiuslilibet amici, aut per timorem alicuius potentis, aut propter praemium, a recto iudicio. Rectum autem et honestum videtur, ut iudices ieiuni causas audiant et discernant
Abbreviated transcription (Latin):
guriamini. indeutero nomio nemo sit qui ario losscissi¬
tetur uel somnia obseruet. uel duguria intendat. Itẽ¬
Nemo sit maleficus nec incantator. nec phitonis consul¬
tor. Ideo p̃cipimus ut nec cauculatores nec tẽpestarii
uel obligatores fiant. & ubicumq sunt emendentur.
uel damnentur. Itẽ de arborib uel de petris uel de¬
fontib ubi aliquistulti luminaria uel alias obserua¬
tiones faciunt. omnino mandamus ut iste pessimus
usus & dõ execrabilis ubicũq inuenitur. tollatur &
destruatur
De odio uel inuidia.
rȩdicari necesse . ẽ. quantũ malũ sit odiũ uł inui¬
dia Inlege enĩ scriptũ est . Non oderis fratrẽ tuũ
incorde tuo. sed publice argue eũ. Itẽ iohannes
euangłista. Qui odit fratrẽ suũ. homicida . ẽ. Itẽ in
euglio. Si peccauerit inte frat̃ tuus. uade & corriperũ
inter te & ipsũsolũ & reliqͣ. Itẽ de duaritia uł c̃cupisantia

Expanded text:
guriamini. Et in deuteronomio: Nemo sit, qui ariolos scisciguriamini. Et in deuteronomio: Nemo sit, qui ariolos sciscitetur vel somnia observet vel auguria intendat. IteNemo sit maleficus, nec incantator, nec phitonis consultor. Ideo praecipimus, ut nec cauculatores et incantatores, nec tempestarii vel obligatores fiant; et ubicumque sunt, emendentur vel damnentur. Item de arboribus vel petris vel fontibus, ubi aliqui stulti luminaria vel alias observationes faciunt, omnino mandamus, ut iste pessimus usus et Deo execrabilis ubicumque invenitur, tollatur et destruatur. 63. De odio vel invidia. Praedicari necesse est, quantum malum sit odium vel invidia. In lege enim scriptum est: Non oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum. Item Iohannes euangelista: Qui odit fratrem suum, homicida est. Item in euangelio: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et ipsum solum; et reliqua 64. Item de avaritia et concu
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑiurabis in nomine meo. nec pollues nom̃ ditui.
& s̃ assumes nom̃ dñi dĩ tui inuanũ. Ideo omnino
aminonendi sunt om̃s diligenter ut caueađ ꝑ iuriũ
cõmuni loquela. ꝗa st̃ aliqui ꝗ ꝑ caritatẽ & ueritatẽ
ueritas. Ideoq qui inueritate & caritate iurat. in
dõ iurat. Itẽ cauendũ est. ne pharisaica suꝑstitione
aliquis plus aurũ honor& quã altare. nedicat ei
dñs. Stulte & cece quid est maius. aurũ an altare
qđ sc̃ificat aurũ: Sed & nobis honestũ uidetur. ut
qui in sc̃is hab& iurare hoc iriunus faciat cũ omni
honestate & timore dĩ. & sciatse rationẽ redditurũ dõ
unꝰ quisq ur̃m ubicũq sit siue intra ȩccłam siue extra
eccłam. & ut paruuli qui sine rationabili ȩtate sunt non
cogantur iurare. Et qui semel ꝑiuratus fuerit. nec testissit
post hȩc. nec ad sacramentũ accedat. nec in sua causa uel
alterius iurator existat Se auguriis uel aliis
abemus in lege dñi mandatũ ñ au maleficiis.¬

Expanded text:
Non periurabis in nomine meo, nec pollues nomen Dei tui, et ne assumes nomen domini Dei tui in vanum. Ideo omnino ammonendi sunt omnes diligenter, ut caveant periuricommuni loquela. Quia sunt aliqui qui per caritatem et veritatem  Ego sum via et veritas. Ideo qui in veritate et caritate iurat, in Deo iurat. Item cavendum est, ne pharisaica superstitione aliquis plus aurum honoret, quam altare, ne dicat ei Dominus: Stulte et coece, quid est maius, aurum an altare, quod sanctificat aurum? Sed et nobis honestum videtur, ut qui in sanctis habet iurare, hoc ieiunus faciat cum omni honestate et timore Dei. Et sciat se rationem redditurum Deo unusquisque vestrum, ubicumque sit, sive intra ecclesiam, sive extra ecclesiam. Et ut parvuli, qui sine rationabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius iurator existat. 62. De auguriis vel aliis abemus in lege Domini mandatum: Non an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ paroechias nrtas ad regendũ & p̾dicandũ ꝑ ȩccłas
populũ dõ seruientẽ. ut recte & honeste p̃dicent.
& ñ sinatis noua uł canonica aliqͦsex suo sensu & ñ secđimn
scripturas sacras fingere & p̾dicare popło: Sed &
uos i&ipsi utilia honeste & quȩ recte ad uitã ducant
x̧ternã p̾dicate. aliosq instruite ut hec eadẽ p̃dicent.
Primo omniũ p̃dicandũ est om̃ib generalit᷑ ut credant

Expanded text:
ias vestras ad regendum et praedicandum per ecclesias populum Deo servientem, ut recte et honeste praedicent; et non sinatis nova vel non canonica aliquos ex suo sensu, et non secundum scripturas sacras fingere et praedicare populo. Sed et vosmetipsi utilia honeste et recte, et quae ad vitam ducunt aeternam praedicate, aliosque instruite, ut haec eadem praedicent. Primo omnium praedicandum est omnibus generaliter, ut credant
Abbreviated transcription (Latin):
bentur & suscipiantur. & qui ex seculari h abitum mo¬
nasteria ueniunt. non statĩ foras ad ministeria mona¬
sterui mittantur ante quã intus bene erudiantur
& ut monachi ad secularia placita non uadant. Similit᷑
qui dd clericatũ accedunt quod nos nominamꝰ canoni¬
cã uitã. uolumus ut illi canonici secđm suã regulam
omnimodis riuant. & ep̃s eorũ regat uitam. sicut
abba monachorũ. De susceptione hospituni
enerabile enĩ uidetur ut hospittũ peregrinorũ pau¬
perũ susceptiones regulares & canonici per loca di¬
uersa habeant quia ipse dñs dicturus eritinrenu¬
neratione magnidiei. hospes erã & suscepistisine
& apłs hospitalitatẽ laudans dicit: Per hanc enim¬
quidã placuerunt dõ. angelis hospitio susceptis¬

Expanded text:
bentur, et sic accipiantur. Et qui ex seculari habitu in mobentur, et sic accipiantur. Et qui ex seculari habitu in monasteria veniunt, non statim foras ad ministeria monasterii mittantur, antequam intus bene erudiantur. Et ut monachi ad secularia placita non vadant. Similiter qui ad clericatum accedunt, quod nos nominamus canonicam vitam, volumus ut illi canonice secundum suam regulam omnimodis vivant. Et episcopus eorum regat vitam, sicut abba monachorum. 70. De susceptione hospitum. Venerabile enim videtur, ut hospites, et peregrini, et pauperes susceptiones regulares et canonici per loca diversa habeant; quia ipse Dominus dicturus erit in remuneratione magni diei: Hospes eram, et suscepistis me. Et apostolus hospitalitatem laudans dixit: Per hanc quidam placuerunt D
Abbreviated transcription (Latin):
genuorũ filios aggregent sibiq socient. & ut scolȩ
legentiũ puerorũ fiant psalmos notas. cantus. com¬
potũ. graminaticã ꝑ singula monasteria uł episco¬
pia & libros catholicos bene emendent. Quia
sepe dũ bene aliquid dm̃ rogare cupiunt. ꝑ mem̃
datos libros male rogant. & pueros uros ñ simte
eosuł legindo uel scribendo corrũ pere. asiopus
euangeliũ & ꝑsalteriũ uel missale scribere. ꝑfecta
xtatis homines scribant cũ omni diligentiã
De uoto monachorum & de clericatu
Dimil & hoc rogare curaumus ut om̃s ubicũq qui se uoto
monachicȩ urte constrinxerint. monachice & regularit̃
omii modis secđm uotũ suũ unuant. secđm qđ scriptũ ẽ
Uota ura reddite dño dõ ur̃o. & iterũ Melius ẽ ñ uouere
quã uotiere & ñ reddere: & ut admonasteri a uenien¬
tes secđm regularem ordinẽ primo in pulsatorio pro¬

Expanded text:
genuorum filios aggregent sibique socient. Et ut scolae genuorum filios aggregent sibique socient. Et ut scolae legentium puerorum fiant; psalmos, notas, cantus, compotum, grammaticam per singula monasteria vel episcopias, et libros catholicos bene emendate; quia saepe dum bene aliquid Deum rogare cupiunt, sed per inemendatos libros male rogant. Et pueros vestros non sinite eos vel legendo vel scribendo corrumpere. Et si opus est euangelium et psalterium et missale scribere, perfectae aetatis homines scribant cum omni diligentia. 69. De voto monachorum et de clericatu. Simul et hoc rogare curavimus, ut omnes ubicumque qui se voto monachicae vitae constrinxerunt, monachice et regulariter omnimodis secundum votum suum vivant, secundum quod scriptum est: Vota vestra reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vovere et non reddere. Et ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo in pulsatorio pro
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacrificia sc̃ificata cũ magna diligentia abris colli¬
gantur qui digni sunt & cũ honore seruiant. & ut secu¬
laria negotia uel uaniloquia in ȩcclesis ñ agantur. ꝗa
domusdĩ domus orationis deb& esse ñ spelunca latronũ.
& intentos habeant homines ad dm̃ quando ueniunt
ad missarũ sollemnia. & ut ñ ex eant ante completio
nẽ benedictionis sacerdotalis.
ed & hoc flagitamus ur̃ãm alinitatẽ. ut ministri altaris
dĩ suũ ministeriũ bonis morib ornent. seu alii cano¬
nici obseruent eorũ ordines uel monachi ꝓpositũ con¬
secrationis. Obsecramus ut bonã & ꝓbabilẽ habeant
conuersationẽ. sicut ipse dñs in eugłio p̃cepit. Sic
luceat lux urã corã hominib ut uideat bona opera
ur̃a. & glorificent patrẽ ur̃m qui inçelis. ẽ. ut eorũ
bona conuersatione multi ꝓtrahantur ad seruitiũ
dĩ. & ñ solũ seruilis conditionis infantes sed &iã in¬

Expanded text:
ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colliut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligantur qui digni sunt, et cum honore serviant. Et ut secularia negotia vel vaniloquia in ecclesiis non agantur: quia domus Dei domus orationis debet esse, non spelunca latronum. Et intentos habeant animos ad Deum, quando veniunt ad missarum sollemnia, et ut nem benedictionis sacerdotalis. et hoc flagitamus vestram almitatem, ut ministri altaris Dei suum ministerium bonis moribus ornent, seu alii canonici observantiae ordines, vel monachici propositi congregationes obsecramus, ut bonam et probabilem habeant conversationem, sicut ipse Dominus in Euangelio praecipit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra t glorificent patrem vestrum, qui in coelis est: ut eorum bona conversatione multi protrahantur ad servitium Dei. Et non solum servilis conditionis infantes, sed etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
dir sit omniũ malorũ & in lege ñ concupisces rem proxi¬
mi tui De honore parcutuim.
Lȩx cũ magno studio ammonendũ est ut filii honorent
parentes suos. quia ipse dñs dicit honora patrem tuum
& matiem tuã ut sis longruus suꝑ terrã quã dñs as̃
tuus dabit tibi. De fide prborũ ab episcopis
t ep̃ĩ diligenter discutiant ꝑ suas discutiriida
paroednas prbrorũ fidẽ baptisma catholicũ &missa¬
rũ celebrationes ut fidẽ rectã tenrant & baptisina ca¬
tholicũ obseruent & missarũ prȩces benȩ intellegant
& ut psalmi digne secđm diuisiones uersuũ modulent᷑
& dm̃cã orationẽ ipsi intillegant & om̃ib p̃dicent
intellegendã ut quisq sciat quid petat adõ & ut gła
put i cũ om̃i honort apud om̃s cantetur & ipse sacer¬
dos cũ scis angelis & popło dĩ unauoce sc̃s sc̃s sc̃s de¬
domus dĩ & altariasaerata ꝑuia canib. &ut uasa
sa orata dõ in magna ueneratione habcantur a

Expanded text:
dix sit omnium malorum; et in lege: Non concupisces rem proximi tui. 65. De honore parentum. Hoc cum magno studio ammonendum est, ut filii honorent parentes suos; quia ipse Dominus dicit: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longaevus super terram, quam dominus Deus tuus dabitpi diligenter discutiant per suas parrochias presbyterorum fidem, baptisma catholicum, et missarum celebrationes, ut fidem rectam teneant, et baptisma catholicum observent, et missarum preces bene intellegant, et ut psalmi digne secundum divisiones versuum modulentur, et dominicam orationem ipsi intellegant et omnibus praedicent intellegendam, ut quisque sciat quid petat a Deo. Et ut Gloria Patri cum omni honore apud omnes cantetur; et ipse sacerdos cum sanctis angelis et populo Ddomus Dei et altaria sacrata pervia canibus, et ut vasa sacrata Deo in magna veneratione habeantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
lent. uestes ñ consuant uł apicula faciant. nec lanã
carpere. nec linũ bartere. nec in publico uestimenta
lauare. nec uerueces tondere habeant licitũ. ut om̃i¬
modis bonorũ requies die dm̃co ꝑsoluatur. sed ad mis¬
sarũ sollemnia ad eccłam undiq conueniant. a lau
dent ꝓ omnib bonis quȩ nobis iilla die fecit

Expanded text:
lent vestitus, nec consuant, vel acupile fiant, nec lanam lent vestitus, nec consuant, vel acupile fiant, nec lanam carpere, nec linum battere, nec in publico vestimenta lavare, nec berbices tondere habeant licitum: ut omnimodis bonorum requies die Dominico persolvatur; sed ad missarum solemnia ad ecclesiam undique conveniant, et laudent Deum pro omnibus bonis, que nobis in illa die fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nocturnale uł gradale officiũ ꝑ agant. secđm
qđ beatȩ memorix genitor nr̃ pippimus rex diter¬
tauit ut fier& quando gallicanũ cantũ tulit. ob una¬
De opiribiis seruilib quȩ dieb dm̃cis nonst agenda
Statuimus quoq. secđm qđ in lege dñs p̃cepit. ut optra
seruilia dieb dñcis ñ agant᷑: sicut & bonȩ memoriȩ
genitor m̃s in suis synodalib edictis mandauit. qđ nec
uiri ruralia exerceant. nec inuinea ex colenda. nec
in cãpis arando. nec in metendo uł fenũ secando uel
sepe᷑ ponendo nec in siluis stirpando. uł arbores ceden¬
do. uł in petris laborando. nec domos construendo.
hec inorto laborent. nec ad placita conueniant. nec
uenationes exerceant. Ast tria carraria opera lic&
fieri in dir dñico id est hostilia carta uł uictualia. & si
forte necesse fuerit corpus cunus lib& duci ad sepul¬
chrũ. Itẽ feminȩ opera textilia ñ faciant. nec capu¬

Expanded text:
per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum quod beatae memoriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unaDe operibus servilibus, quae di in lege Dominus praecepit, ut opera servilia diebus Dominicis non agantur, sicut et bonae memoriae genitor meus in suis synodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, nec in metente vel foenum secando, vel sepem ponendo, nec in silvis stirpando, vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere, nec in orto laborent, nec ad placita conveniant, nec venationes exerceant; et tria carraria opera licet fieri in die dominico, id est hostialia carra, vel victualia, et si forte necesse erit corpus cujuslibet duci ad sepulchrum. Item femine opera textilia non faciant, nec capu
Abbreviated transcription (Latin):
crucis suꝑ capita uirorũ dare. necñ & u̾elare uirginis
cũ benedictione sacerdotali qđ omnino a uobis sc̃is¬
simi patres in ur̃ĩs paro echius illis interdicendũ esse
scitote. De clericis qui se fingant esse monachos.
t illi clerici qui se fingunt habitu uł nomine monachos
esse & non sunt. ominmodis uidetur corrigendoscatq e¬
mendandosesse. ut illi uert monachi sint uł ueri canonici
De pseudo graphis & dubiis narrationibus.
seudo graphiae & dubiȩ narrationes ułquȩ omnino
contra fidẽ catholicã sunt ut epła pessima & falsissima
qua transacto anno dicebant aliqui errantes & in er¬
rorem alios mittentes qđ de cȩlo cecidiss&. nec credant᷑
nec legantur sed comburantur. ne in errorem ꝓ tali
scripto populus mittatur. sed soli canoraci libri & ca¬
tholicitractatus & sc̃õrũ auctoritates & dicta legant᷑
I& tradant᷑. De cantu romano amonachisꝑ agendo
Ionachi ut cantũ romanũ pleniter & ordi nabilit̃

Expanded text:
capita virorum dare, necnon et velare virgines cum benedictione sacerdotali. Quod omnino a vobis, sanctissimi patres, in vestris parrochiis illis interdicendum esse scitote. 72. De clericis qui se fingunt esse monachos. Ut illi clerici qui se fingunt habitu vel nomine monachos esse, et non sunt, omnimodis videtur corrigendos atque emendandos esse, ut vel veri monachi sint vel veri canonici. 73. De pseudographiis et dubiis narrationibus. Pseudographiae et dubiae narrationes, vel quae omnino contra fidem catholicam sunt, ut epistola pessima et falsissima, quam transacto anno dicebant aliqui errantes et in errorem alios mittentes quod de coelo cecidisset, nec credantur nec legantur, sed comburantur, ne in errorem pro tali scripto populus mittatur. Sed soli canonici libri, et catholici tractatus, et sanctorum auctoritas et dicta legantur et tradantur. 74. De cantu Romano a monachis peragendo. Monachi ut cantum Romanum pleniter et ordinabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla interpellatione possessa. ẽ. testimonia ñ
recipiantur. sed eo modo contineant᷑. sicut res ad
fiscũ dominicũ ꝑtinentes contineri solent. uiiii.

Expanded text:
sine ulla interpellatione possessae sunt, testimonia non recipiantur, sed eo modo contineantur, sicut res ad fiscum nostrum pertinentes contineri solent.
Abbreviated transcription (Latin):
olumus ut uos sapiatis quid nt̃ aduentus hic fuerii
gias dõ surmus inde sic adunati & nos adinunicẽ & cũ
fidelib nr̃is sicut nos recognoscimus. quia & infra
rieiureo extra regnũ per martas nras nobis ist neces¬
sarium:

Expanded text:
olumus ut vos sapiatis, ut quid noster adventus hic fuerit. gratias Deo, sumus inde sic adunati, et ad nos invicem, et cum fidelibus nostris, sicut nos recognoscimus, quia et infra regnum et extra regnum per marcas nostras nobis est necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
comes in ouius ministerio res ꝑ petrata est. & cõpo¬
sitionẽ soluere. & faida ꝑsacramuntũ pacificare
faciat. qđ siuna pars ei ad hoo cosentire nolu¬
erit. id est aut ille qui homicidiũ cõmisit. aut is
qui compositionẽ recipere deb& faciat illũ qui
ei contumax fuerit. ad pͣsentiã nrãm uenire ut
eũ ad tempus qđ nob placurrit in ex ilio mittamꝰ
donet ibi castigetur. ut comiti suo in oboediens
esse ulterius ñ audeat & maius damnũ inde accrescat
olumus ut tale comectũ missi nr̃i accipiant qͦn¬
do ꝑmissaticũ suũ ꝑrexerint. hoc est ut unusquisq

Expanded text:
ministerio perpetratum est, et compositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificare faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire voluerit, id est aut ille qui homicidium commisit, aut is qui compositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exsilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inobediens esse ulterius non audeat, et majus damnum inde non accrescatolumus ut tale coniectum missi nostri accipiant, quando per missaticum suum perrexerint; hoc est, ut unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
tunicuiq fr̃i incibo & potusuamensura separatĩ detur.
& de ipsa mensura sibi data alicui nihil tribuat. De
t fr̃s aliquid pinguedinis inuistu quotidiano habeant
excepto sexta feria & dieb octo ante natale dnĩ. & a
quinquagesima usq ad pascha. lnnatale dñi & festi¬

Expanded text:
unicuique fratri in cibo et in potu sua mensura separatim detur, et de ipsa mensura sibi data alicui nihil tribuat. 77. tres aliquid pinguedinis in victu quotidiano habeant, excepta sexta feria, et diebus octo ante Natale Domini, et a Quinquagesima usque ad Pacha. » Quod st
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens necesse fuerit repperiãtur.
Incipiunt capitula quȩ sunt generaliter per
paroechias populis denuntianda sut fidei sacra¬
mento baptizandi imbuantur. & ut paruuli de
confirmatione teneantur qui in publica poe¬
duitentia adhuc canonice in reconciliati
manseriNt

Expanded text:
quotiens necesse fuerit, repperiantur. quotiens necesse fuerit, repperiantur. INCIPIUNT CAPITULA QUAE SUNT GENERALITER PER PARROCHIAS POPULIS DENUNTIANDA. 1. Ut fidei sacramento baptizandi imbuantur. Et ut parvuli de confirmationem teneantur, qui in publica poenitentia adhuc canonice inreconciliati manserunt
Abbreviated transcription (Latin):
magistrã sequantur regulã. neq ab ea temere declinit᷑ꝰ
a quoquã. Nullus in monasterio ꝓpriicordis sequatur
uoluntatẽ. neq. p̃sumat quis quã cũ abbate suo ꝓterues
inframonasteriũ aut foris contendere. Quod si p̃sum¬
serit. regulari disciplinȩ subiaceat. Siquis frequent̃
correptus ꝓqualib& culpa. si&iã ex cominunicatus
ñ emendauerit. acrior ei accedat correctio. idestut
uerberũ uindicta in eũ ꝓcedant. Similiter & qui p̃¬
sumpserit c laustra monasterui egredi. uel quocumq.
ire. uł quippiã quãuis parũ sine iussione abbatis
facere. uindictȩ regulari subiaceat. Peccantes
aut̃ corã omiubus arguantur. ut ceteri metũ habea
quando prȩscripta urlut in subsequentibus
habentur inuenta. collecta. ordinata. hucq
inserta esse noscuntur. sed postniodum a
fidelibus reperta hac inscedula sicut acta
erant sunt inserta. ut facilius a fidelibus

Expanded text:
magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii cordis sequatur voluntatem, neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve infra monasterium aut foris contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subiaceat. Si quis frequenter correptus pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus non emendaverit, acrior ei accedat correctio, id est, verberum vindictae in eum procedant. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocumque ire, vel quippiam, quamvis parum, sine iussione abbatis facere, vindictae regulari subiaceat. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeaquando praescripta velud in subsequentibus habentur inventa, collecta, ordinata hucque inserta esse noscuntur; sed postmodum a fidelibus reperta hac in scedula sicut acta erant sunt inserta, ut facilius a fidelibus,
Abbreviated transcription (Latin):
t uolatilia in natale dñi & in pascha tantũ quattuor dieb
si est unde comedant Si uero non fuerit unde. ñ requiratur
ꝑ debitũ. Si dut̃ abba aut monacdi se abstinire uoluerint.
in eorũ sit arbitrio. De muffulis monac his dandis¬
n doctrina sua abba apłicã deb& illã semꝑ formã seruare.
Iinquadicit Argue. obsecta. increpa. id est in discipli¬
natos & inquietos deb& durius arguere. oboedientes
aut̃ & mites & patientes ut inmelius ꝓfician obsecrare
N eglegentes uero & conteminentes ut increp& & corripiat¬
ammonemus. Neq dissimul& peccata deltoquentiũ. sed
inox ut coeperint̾ radicitus taut p̾ualet amput&. memor
periculi heli sacerdotis desilo. Improbos aut̃ & duros ac
superbos uel in oboedientes. uerbrũ uł corporis castigatio¬
ne in ipso initio petcati coherteat. sciens scriptã. Stultus
uerbis ñ corrigitur. & iterũ. Percute filiũ tuũ uirga.
& liberabis animã eius a morte. In omnib igitur omñs

Expanded text:
t volatilia in natale Domini et in pascha tantum quatuor diebus, si est unde, comedant. Si vero non fuerit unde, non requiratur per debitum. Si autem abbas aut monachi abstinere se voluerint, in eorum sit arbitrio. 79. Ut muffulae vervecin doctrina sua abbas apostolicam debet illam semper formulam servare, in qua dicit: argue, obsecra, increpa. Id est, indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites et patientes, ut in melius proficiant, obsecrare. Negligentes vero et contemnentes ut increpet ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacesuperbos vel inobedientes, verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur; et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam eius a morte. In omnibus igitur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uiditur: ꝓipso rationẽ reddere compellatur: Si mi¬
liter de aliisom̃ib iustitus ad tũ ꝑtinentib excepto
sua legitima hereditate quȩ ei ꝑ successionẽ parentũ
suorã legitime uenire debuit. Quod siquis hanc
nrãm iussionẽ contempserit uł negl exerit. sicut
de ceteris contemptoribus. ita deto agatur. Isuero
qui cas dẽ res primus inuasit & iniuste uendidit
necnon & emptores excepta sola ꝑsona paruuli hos¬
qđ fraud ulenter aidmisert̃ infra patriã emendare
cogantur. & postea sicut contemptores iussionis nrȩ
sub fide iussoribus ad nr̃am p̾sentiã uenire cõpellantꝰ
De uicariis & centenariis qui magis cupiditate quã
ꝓpt̾ iustinã faciendã sepissime placita tenent. & ex¬
inde popłmnimis aff ligunt ita teneatur. sicut in
capitulare domni karoli imperatoris continetur

Expanded text:
videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Simividetur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similiter et de aliis omnibus iustitiis ad eum pertinentibus, excepta sua legitima hereditate quae ei per successionem parentum suorum legitimae evenire debuit. Quod si quis hanc nostram iussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primus invasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola persona parvuli, quod fraudulenter admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut contemptores iussionis nostrae, sub fideiussoribus ad nostram praesentiam venire conpellantur. 5. De vicariis et centenariis, qui magis propter cupiditatem quam propter iustitiam faciendam saepissime placita tenent, et exinde populum nimis adfligunt, ita teneatur sicut in capitulare domni Karoli imperatoris continetur
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq. ꝓpt̃ cupiditatẽ rerũ patrẽ aut ma¬
trem aut fratrẽ aut sororem uł nepotẽ uł alium
ꝓpinquũ suũ interfecerit. hereditas inter fecti
ad alios suos logitimos heredes ꝑurniat᷑
Interfectoris utro hereditas. infiscũ redigatur: i pse
Aut̃ ordinantt ep̃o. publicȩ poenitantiȩ subdatur
uicumq propria uxore derelicta. uł sine culpa
Interfecta aliã duxetit uxorem. armis depositis pibli¬
cã agat poenitentiã. & si contumqt fuirit. comp̾heti¬
datur a comite & ferro umciatur & incusto diamitat᷑.
donet res ad nr̃am notiuã deducatur.
uicumq res alienas cuilib& homini urndiderit.¬
mũ ꝓprio filio aut alteri cuilib& necdũ legitimos
Annos habenti iustitiȩ tollendȩ causa tradiderit.
uolumꝰ atq. fir miter p̃cipimꝰ. ut si pater eiusdem
paruuli uixerit. ipse inir& in causa rationẽ redden
diꝓfilio suo. Si aũt pater ipse mortuus est. tc̃ legia¬
mus eiꝰ ꝓpinquus qui iuste ei tutor ac defensor esse

Expanded text:
uicumque propter cupiditatem rerum patrem aut matrem, aut fratrem, aut sororem, nepotem, vel alium propinquum suum interficerit, hereditas interfecti ad alios suos legitimos heredes perveniat; interfectoris vero hereditas in fiscum redigatur. Ipse vero ordinante episcopo publicae poenitentiae subdatur. 3 . Quicumque propria uxore derelicta aut sine causa interfecta, aliam duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, comprehendatur a comite et ferro vinciatur, et in custodia mittatur, donec res ad nostram notitiam deducatur. 4. Quicumque res alienas cuilibet homini vendiderit, etnium proprio filio aut alteri cuilibet necdum legitimos annos habenti, iustitiae tollendae causa tradiderit, volumus atque firmiter praecipimus ut si pater eiusdem parvuli vixerit, ipse intret in causam rationem reddendi pro filio suo. Si autem ipse pater mortuus est, tunc legitimus eius propinquus, qui iuste ei tutor ac defensor esse
Abbreviated transcription (Latin):
t in ebdomada pentecosten non flectantur genua & non
ieiunetur. nisi statuti fuerint diesi eiumi¬
t laicus causa manducandi ac bibendi in refectorium
t quoties ex poscit necessitas. uestimenta & calciamenta
& omnia necessaria fratribus dentur¬
tqui prȩponuntur nonni uocentur. De seniore
& abbate uel p̃posito prȩsente locũ ꝓpriũ teneat¬
cellararius de eorũ ininisterio nisi causa utilitatis aut
necessitatis remoueantur. De libra panis ut tri¬
t dormitoriũ uxta De dormitorio hospitum¬
oratoriũ constituatur ubi suꝑuenientes monachi dormiađ¬

Expanded text:
t in hebdomada pentecosten non flectantur genua et non ieiunetur, nisi statuti fuerint dies ieiunit laicus causa manducandi ac bibendi in refectorium t quoties exposcit necessitas, vestimenta et calciamenta et omnia necessaria fratribus denturqui praeponuntur nonni vocentur: hoc ex patet abbate vel praeposito praesente locum proprium teneatcellararius de eorum ministerio, nisi causa utilitatis aut necessitatis, non removeantur. 57. Ut libra panis tri58. Ut dormitorium iuxta oratorium constituatur, ubi supervenientes monachi dormia
Abbreviated transcription (Latin):
similiter in beatorũ apłorũ festis. & in scĩ lohannis
seu innatalitis quibus lib& scĩ cuius honor inquali¬
cumq parechia specialiter cȩlebratur plenarium
officiũ agatur. & bis reficiatur¬
t in parasceue. non aliud insi panis & aqua suma tur.
De benedictione post copletoriũ dicenda:¬

Expanded text:
similiter et in beatorum apostolorum festis, et in sancti Iohannis seu in natalitiis cuiuslibet sancti cuius honor in qualicumque parrochia specialiter celebratur, plenarium officium agatur et bis reficiaturt in parasceue non aliud nisi panis et aqua sumatur. 48. Ut benedictio post completorium a
Abbreviated transcription (Latin):
serit in refectorio. mox a priore ueniam petat
t nullus plebrius seu clericus sȩcularis in monasterio ad
habitandũ recipiatur. nisi uoluerit fieri monachus¬
t nemini liceat sermonẽ iuramenti aut affirmationis
t ab batibus liceat habere cellas. in quib aut monachi
sint dut canonici. & abbas prouideat neminus de
monachis ibi habitare ꝑmittat quã sex. De scola in
monasterio habenda. nisi de his ꝗ oblatifuerint¬

Expanded text:
serit in refectorio, mox a priore veniam petatt nullus plebeius seu clericus secularis in monasterio ad habitandum recipiatur, nisi voluerit fieri memini liceat sermonem iuramenti aut affirmationis t abbatibus liceat habere cellas, in quibus aut monachi sint aut canonici. Et abbas praevideat, ne minus de monachis ibi habitare permittat quam sex. 45. Ut scola in monasterio non habeatur, nisi eorum qui oblati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
t de semoribus monasteriũ circumeuntib quidã cum
fratrib in oboedientiã excant. quidã in inonasterio
propter custodiam remaneant. De nouitio fr̃e.¬
ut non facilis ei in monasterium
tribuatur ingressus.¬
Res uero quas hab& parentib suis cõmend&. expleto
probationis suȩ anno secđm qđ regula p̃cipit inde¬

Expanded text:
t de senioribus monasterium circumeuntibus quidam cum fratribus in obedientiam exeant, quidam in monasterio propter custodiam remaneant. 34. Ut novitio non facilis monasterii tribuatur ingressus,Res vero, si quas habet, parentibus suis commendet. Expleto autem probationis suae anno, secundum quod regula p
Abbreviated transcription (Latin):
Ut puerũ pater aut mater tempore oblationis offerant ad
altare. & petitionẽ pro eo corã laicis testib faciant. quã
De infantib oblatis ut carnẽ non comedant¬
t infantes oblati. carnẽ non nisi causa infirmitatis manduce¬
Ut quando post sextã fr̃s dorimiunt. siquis eorũ uoluerit lege¬
re. inȩccła aut in lecto suo legat De fratrib. ut usq¬

Expanded text:
Ut puerum pater aut mater tempore oblationis offerant ad altare, et petitionem pro eo coram laicis testibus faciant, quamUt infantes oblati carnem, non nt infantes oblati carnem, non nisi causa infirmitatis, manductres post sextam dormiunt, si quis eorum voluerit legere, in ecclesia aut in lecto suo legat. »
Abbreviated transcription (Latin):
t ea quã monachi sui habent mensura sint abbates con¬
tenti. in manducando. in bibendo. indoximendo. in
uestundo. in operando. si maliis utilitatib ñ fuerint
t uillas frequenter: & nisi nec essitas coegerit ñ circũ¬
eant. neq suis illas inonac ins custodiendas cõmittant.
& si rosire ad eas necessitas fuerit. expleto necessitatis
negotio ad sua mox monasteria redeant
t abbas uel quispiã fratrũ ad portã monasterii cum
hospitib ñ refictant. In refectorio aut̃ omnẽ eis
humnanitatẽ manducandi ac bibendi ex hibrat Si uͦ
sibiq augere. in sua maneat potestate¬
mensã. sed in propris sedeant locis
t seruitores non ad unã mensã sed in propriis locis post
refectionẽ fratrũ reficiant. quibus eadẽ lectio quȩ
fratribus recitata est recitettir

Expanded text:
t ea quam monachi sui habent mensura sint abbates contenti, in manducando, in bibendo, in dormiendo, in vestiendo, in operando, quando in aliis utilitatibus non fuerint t villas frequenter, et nisi necessitas coegerit, non circumeant, neque suis illas monachis custodiendas committant. Et si eos ire ad eas necessitas fuerit, expleto necessitatis negotio, ad sua mox monasteria redeant. 27. t abbas vel quispiam fratrum ad portam monasterii cum hospitibus non reficiat. In refectorio autem omnem eis humanitatem manducandi ac bibendi exhibeat. Ipse s sibique aliquid augere, in sua maneat potestatemensam, sed in propriis l Servitores non ad unam mensam, sed in propriis locis post refectionem fratrum reficiantur, quibus eadem lectio quae fratribus recitata est, recitetur
Abbreviated transcription (Latin):
Imperii uero gloriosissimi principis Hludo¬
uuici quarto. ui idus iulii. cũ in domo aquis¬
grani palatii quiͦ lateranis dicitur abbates
cumquam plurib una suis resedissent iona¬
chis. hȩc quȩ subsequuntur capitula cõmuni
concilio ac pari uoluntate in uiolabiliter a
regularibus conseruari decreuerunt
De abbatibus mox ut ad monasteria sua reme

Expanded text:
imperii vero gloriosissimi principis Hludowici quarto, 6 Idus Iulias, cum in domo Aquisgrani palatii, quae ad Lateranis dicitur, abbates complures una cum suis resedissent monachis, haec quae subsequuntur capitula communi consilio ac pari voluntate inviolabiliter a regularibus conservari decreverunt. 1. Ut abbates, mox ut ad monasteria sua remea
Abbreviated transcription (Latin):
t in quadragesuma sicut & in alio tumpore uicissimł
sibi pedes lauent. & antiphonas huic. officio con¬
gruentes decantent. Incena ueto dñi pedes fratrũ
si ual& abbas lauet & osculettir. & poculũ porrigat¬
t mandatum post cenã fiat. De inenstra monacho

Expanded text:
t in Quadragesima sicut et in alio tempore vicissim sibi pedes lavent, et antiphonas huic officio congruentes decantent. In Coena vero Domini pedes fratrum, si valet abbas, lavet, et osculetur; demum propriat ca