comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quicerte unus plusquantu aditatunt pot÷ poll&q uidero cessurus. nȩpuocationisis ciuirex romanus tullus
hostilius assit excuria inꝯtionẽ igitur quocũ paucis dictator cũomniagmine princpum magister equitum
ẽscendiss& deducieum derostris papirius in partem inferiorem iussit . seutus pater bene agis inquit cũ amosde¬
duci iussistiunde & priuati uocem mittere possemus : ibi primo nontam ꝑpetuȩ orationes quã altertatio exau¬
diebant᷑ uicit deinde strepidum uox &indignatio faui senis increpantis suꝑbiam crudelitatemq papiri
seqĩq dictatorẽ romȩ fuisse. ne a sequẽ quã ne plebis quidem hominem non incenturionẽ non militẽ uiola¬
tũ papiriũ tãquã exhostium ducib sic exromano imperatore uictoriã & trium phum petere quantum

Expanded text:
qui certe unus plus quam tua dictatura potest polletque. uidero cessurusne prouocationi sis, cui rex Romanus Tullus qui certe unus plus quam tua dictatura potest polletque. uidero cessurusne prouocationi sis, cui rex Romanus Tullus Hostilius cessit.' ex curia in contionem itur. quo cum paucis dictator, cum omni agmine principum magister equitum <cum> escendisset, deduci eum de rostris Papirius in partem inferiorem iussit. secutus pater 'bene agis' inquit, 'cum eo nos deduci iussisti unde et priuati uocem mittere possemus.' ibi primo non tam perpetuae orationes quam altercatio exaudiebantur; uicit deinde strepitum uox et indignatio Fabi senis increpantis superbiam crudelitatemque Papiri: se quoque dictatorem Romae fuisse nec a se quemquam, ne plebis quidem hominem, non centurionem, non militem, uiolatum; Papirium tamquam ex hostium ducibus, sic ex Romano imperatore uictoriam et triumphum petere. quantum
Abbreviated transcription (Latin):
romam ꝓfugit & patre auctorẽ m̃ fabio quiterlam ꝯsul dictatorq fuerat: uocato extẽplosenatu cum
maxime ꝯ quereret᷑ apud patresuim attriniuriam dictatoris. repente strepitus ante curiã lictorum
sub mouentium audit᷑ & ipse infensus aderat postquam ꝯperit ꝓfatum ex castris cũ expedito equitatu
secutus iterata dande itentio & p̃ndi fabiũ papirius iussit ubi cũ dep̃cantib: primorib patrum atq
uniuerso senatu ꝑstar& in incepto inmitis animustũ paterm̃ fabius quanto quidem inquit apud te
nec auctoritas senatus ne aetas mea cui orbitatem paras nec uirtus nobilitasq magistri equitũ a teipso
nominati ual& nec p̃ces quȩ sepe hostem mitigauere quȩ deorum iras placant tribunos ple appello
&puoco adpopulum cimquȩtibi fagiara exertitus tui fugienti senatus iu dicium iudicem fero

Expanded text:
Romam profugit; et patre auctore M. Fabio , qui ter iam consul dictatorque fuerat, uocato extemplo senatu, cum Romam profugit; et patre auctore M. Fabio , qui ter iam consul dictatorque fuerat, uocato extemplo senatu, cum maxime conquereretur apud patres uim atque iniuriam dictatoris, repente strepitus ante curiam lictorum summouentium auditur et ipse infensus aderat, postquam comperit profectum ex castris, cum expedito equitatu secutus. iteratur deinde contentio et prendi Fabium Papirius iussit. ubi cum deprecantibus primoribus patrum atque uniuerso senatu perstaret in incepto immitis animus, tum pater M. Fabius 'quando quidem' inquit 'apud te nec auctoritas senatus nec aetas mea, cui orbitatem paras, nec uirtus nobilitasque magistri equitum a te ipso nominati ualet nec preces, quae saepe hostem mitigauere, quae deorum iras placant, tribunos plebis appello et prouoco ad populum eumque tibi, fugienti exercitus tui, fugienti senatus iudicium, iudicem fero,
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽe ȩtatis non prudentia e eius. neminẽ ido fabio poenã dep̃canti suã uitio uesurũ sed dictatorissocce¬
catus ira infestam multitu dinem insepntuo certamine mouiss& postremo neid segratiae dareq fabu
creder& seius iurandum dare paratos ẽ non uideri erẽo in q̃ fabium eotẽporeanĩ aduerti his uocibus
cũ insemagis incitarent dictatorem quam magistro equitũ placarent iussi de tribunalib: descẽdere
legati & silentio nequiquam ꝓp̃conẽ t̃rtato p̃strepitu actumultu necipsius dictatoris nec apparitorum
eius uox audiret̃ nox uelut in prodio certamini finẽfeit: magister equitum iussus posterodie ad eẽcum
omnes ad firmarent infestius papirium exarsurũ agitatũ iuentione ipsa exicer batũq clam ex castris

Expanded text:
non esse aetatis, non prudentiae eius; neminem id Q. Fabio poenam deprecanti suam uitio uersurum sed dictatori, si occaenon esse aetatis, non prudentiae eius; neminem id Q. Fabio poenam deprecanti suam uitio uersurum sed dictatori, si occaecatus ira infestam multitudinem in se prauo certamine mouisset. postremo, ne id se gratiae dare Q. Fabi crederet, se ius iurandum dare paratos esse non uideri e re publica in Q. Fabium eo tempore animaduerti. his uocibus cum in se magis incitarent dictatorem quam magistro equitum placarent, iussi de tribunali descendere legati; et silentio nequiquam per praeconem temptato, prae strepitu ac tumultu <cum> nec ipsius dictatoris nec apparitorum eius uox audiretur, nox uelut in proelio certamini finem fecit. magister equitum, iussus postero die adesse, cum omnes adfirmarent infestius Papirium exarsurum, agitatum contentione ipsa exacerbatumque, clam ex castris
Abbreviated transcription (Latin):
cepit inde clamor intotam itionem ÷ ꝑlatus alibi p̃ces alibiminȩ audiebant᷑ quipxmoforte tribunali
steterant quia subiet aoculis imperatoris nosutari poterant. onibant ut parcer& magistro auitum n eu
cumeo exeraitum damnar& extrema itio &orta fabium glomis increpabant. indementẽ dictatorem nec
procul seditione abetant netribunal quidem satis quietũ erat legati cirtũ stantes sellã orabant utrem
in posterum diem differr& & irȩ suae spatiũ & silio tempus dar& satis castigatã adulescentiã fauuesse
satis deformatam uictoriam neadextremum finem supplicii tender& neu unico iuueni neu patrieius
clarissi mouiro neu fabia egenti eam iniunger& ignominiam cũparum p̃cibus parũ causa ꝓficeent
intueri saeuiaitem itionem iuuebant ita inritatis militum animis subdere ignem ac matetiã feditiom

Expanded text:
cepit. inde clamor in totam contionem est perlatus; alibi preces, alibi minae audiebantur. qui proximi forte tribunali cepit. inde clamor in totam contionem est perlatus; alibi preces, alibi minae audiebantur. qui proximi forte tribunali steterant, quia subiecti oculis imperatoris noscitari poterant, orabant ut parceret magistro equitum neu cum eo exercitum damnaret; extrema contio et circa Fabium globus increpabant inclementem dictatorem nec procul seditione aberant. ne tribunal quidem satis quietum erat; legati circumstantes sellam orabant ut rem in posterum diem differret et irae suae spatium et consilio tempus daret: satis castigatam adulescentiam Fabi esse, satis deformatam uictoriam; ne ad extremum finem supplicii tenderet neu unico iuueni neu patri eius, clarissimo uiro, neu Fabiae genti eam iniungeret ignominiam. cum parum precibus, parum causa proficerent, intueri saeuientem contionem iubebant: ita inritatis militum animis subdere ignem ac materiam seditioni
Abbreviated transcription (Latin):
pretationẽ meaȩ dirigenda tua sententia fuerit Quintures pondes uetuerim nete quic quã rei meabsente
agere uetuerim ne signa cum hostib: conferre quotu imperiomeo sp̃to incerts auspiciis turbatis re¬
legionibus aduersus morem militarem disaplinãq maiorłm anumen deorum ausus es cũ hoste con¬
fligers adhȩ qua einter rogatus est respondeat extra cacaue uocẽ mittat : accedelictor: aduesusquȩ
cum res pondere haud facile cẽ & nuncquereret᷑eundem accussatorẽ capitissui aciudicem ẽ modo uitam
sibie ipi ctaus quã gloriã terũ gestarum posse uoci feraretͥ pugnar&q stinuicem atq ultro accussar&. tunc
papirius sed integnta ira spoliari magistrũ equitũ ac uirgas & secures expadiriuissit fabius fidem mi¬
litum in plorans. lacerantibus uestem lictoribus adiiarios tumultũ iam in contione miscente sere re¬

Expanded text:
pretationem meae dirigenda tua sententia fuerit? quin tu respondes uetuerimne te quicquam rei me absente pretationem meae dirigenda tua sententia fuerit? quin tu respondes uetuerimne te quicquam rei me absente agere, uetuerimne signa cum hostibus conferre? quo tu imperio meo spreto, incertis auspiciis, turbatis religionibus, aduersus morem militarem disciplinamque maiorum et numen deorum ausus es cum hoste confligere. ad haec quae interrogatus es responde; at extra ea caue uocem mittas. accede, lictor.' aduersus quae singula cum respondere haud facile esset, et nunc quereretur eundem accusatorem capitis sui ac iudicem esse, modo uitam sibi eripi citius quam gloriam rerum gestarum posse uociferaretur purgaretque se in uicem atque ultro accusaret, tunc Papirius redintegrata ira spoliari magistrum equitum ac uirgas et secures expediri iussit. Fabius fidem militum implorans lacerantibus uestem lictoribus ad triarios tumultum iam in contione miscentes sese re
Abbreviated transcription (Latin):
tunasq suas illorum fidei uirtutiq ꝑmittere clamorẽ tota ntione ortus utibonũ animum haber& ne¬
minem uilliuim allaturũ saluis legionibus romanis haud multo post dictator aduenit. cdassicoque
ore loco ad tribunal accessit tũdictator quaero in quit detequinte fabi cũ sũmũ imperium dictatoris
sit pare ant quae ei cõs regia potestas: p̃tores hisdem auspiciis quib: cõss cretti aequum censeas ne nemagis¬
trum e quitũ dicto audientẽ eẽ itemq illud interrogo cũ meincertis auspicus ꝓfatum ab domo sciren utrũ
mihi turbatis redegionibus respindiscrimen cõmittenda fuerit . an auspicia repetenda nequid dubiis dis-
agetem simulillud quaedictatori religio inpedimento ad remgerendam fuerit. num eamagister equitũ
solutus adiber potuerit eẽ sed quidego ha in terrogo cũ siego tactus abissem tamentibia duo luntatis inter¬

Expanded text:
tunasque suas illorum fidei uirtutique permittere. clamor e tota contione ortus, uti bonum animum haberet: netunasque suas illorum fidei uirtutique permittere. clamor e tota contione ortus, uti bonum animum haberet: neminem illi uim allaturum saluis legionibus Romanis. haud multo post dictator aduenit classicoque ore loco ad tribunal accessit, tum dictator 'quaero' inquit 'de te, Q. Fabi , cum summum imperium dictatoris sit pareantque ei consules, regia potestas, praetores, iisdem auspiciis quibus consules creati, aequum censeas necne magistrum equitum dicto audientem esse; itemque illud interrogo, cum me incertis auspiciis profectum ab domo scirem, utrum mihi turbatis religionibus res publica in discrimen committenda fuerit an auspicia repetenda ne quid dubiis dis agerem; simul illud, quae dictatori religio impedimento ad rem gerendam fuerit, num ea magister equitum solutus ac liber potuerit esse. sed quid ego haec interrogo, cum, si ego tacitus abissem, tamen tibi ad uoluntatis inter
Abbreviated transcription (Latin):
arma ablaturum fuisse militibus nese absente moueri possent. & nuncid furere id grepati quo d sinelucio
papirio non inermes non mancimilites fuerint quod sȩ q̃ fabius magistrũ equitum duxerit ac non ac¬
census dictatoris quidillum facturum fuisse si quodbelli casus ferunt marsq communis aduersa pug¬
nae ueniss& qui sibi deuictis hostibus rẽpbenegesta itaut non abillo unico duce melius geripotuerit sup̃¬
tamquam ignem summã petere. incaput ꝯsilii inducem incurrere sise simul cũgloriarei gestȩ extinxin
s& dominantem quid quid licuerit in magistro equitum inmilitibus ausurum: ꝓinde ad essent in sua
causa omnium libertati sis sensum exercitus eundem qui in pelio fuerit intuenda uictoria uideat. & sa¬
lutẽ unius omnib: curȩ eẽ indinaturum ad dementiorem sententiam animum postremo seuitam for¬

Expanded text:
arma ablaturum fuisse militibus, ne se absente moueri possent; et nunc id furere, id aegre pati, quod sine L. arma ablaturum fuisse militibus, ne se absente moueri possent; et nunc id furere, id aegre pati, quod sine L. Papirio non inermes, non manci milites fuerint, quod se Q. Fabius magistrum equitum duxerit ac non accensum dictatoris. quid illum facturum fuisse, si, quod belli casus ferunt Marsque communis, aduersa pugna euenisset, qui sibi deuictis hostibus, re publica bene gesta ita ut non ab illo unico duce melius geri potuerit, suptamquam ignem summa petere; in caput consilii, in ducem incurrere; si se simul cum gloria rei gestae exstinxisset, tunc uictorem uelut in capto exercitu dominantem quidquid licuerit in magistro equitum in militibus ausurum. proinde adessent in sua causa omnium libertati. si consensum exercitus eundem qui in proelio fuerit in tuenda uictoria uideat et salutem unius omnibus curae esse, inclinaturum ad clementiorem sententiam animum. postremo se uitam for
Abbreviated transcription (Latin):
dicttans sulli inpune sprecum impeium fuiss& itaq plenus minarũ iraei ꝓfetus in casera cũ maximus
ha nerib: iss& non tamen p̃uenire famam aduentus sui potuit: p̃curretant enim a burbe quinuntiarent
dictatorẽ auidũ poenȩ uenire altenis poenȩ uebis .t. manlii factũ laudantẽ fabius contione ex tẽplo
aduocata obtestatus milites ÷ ut quauirtute remp̃ ab infestissimis hostib: defendissent. Eadense cuius
ductu auspicioq uicissent ab in potenti crud&itate dictatoris tutarent᷑ uenis sẽ amentem inuidia mira¬
tum uirtuti alienȩ felicitatiq : furere quod se absente res .p̃ egregie gesta e& malle si tumutare fortunã
poss& apud samnites quam romanus uictoriã eẽ imperiũ dictitare spretũ tã quã non eadem mente pug¬
nari uetueit quapugnatũ doleat & tunc inuidiam in pedire uirtutem alienam uoluisse cupidissimisq

Expanded text:
dictitans, si illi impune spretum imperium fuisset. itaque plenus minarum iraeque profectus in castra, cum maximis dictitans, si illi impune spretum imperium fuisset. itaque plenus minarum iraeque profectus in castra, cum maximis itineribus isset, non tamen praeuenire famam aduentus sui potuit; praecucurrerant enim ab urbe qui nuntiarent dictatorem auidum poenae uenire, alternis paene uerbis T. Manli factum laudantem. Fabius contione extemplo aduocata obtestatus milites est ut, qua uirtute rem publicam ab infestissimis hostibus defendissent, eadem se cuius ductu auspicioque uicissent ab impotenti crudelitate dictatoris tutarentur: uenire amentem inuidia, iratum uirtuti alienae felicitatique; furere quod se absente res publica egregie gesta esset; malle, si mutare fortunam posset, apud Samnites quam Romanos uictoriam esse; imperium dictitare spretum, tamquam non eadem mente pugnari uetuerit qua pugnatum doleat. et tunc inuidia impedire uirtutem alienam uoluisse cupidissimisque
Abbreviated transcription (Latin):
quissimos scriptores una hȩ pugna inuenit᷑ in quibusdam annalib: totares p̃termisa ÷ magisterequitum
ut extanta ca&̧de multis potitus spoliis ⁊gesta ingentem aceruum hostilia arma sabdito igne ycremauit seu
uotũ id deorum cupiã fuit seu credere lib& fabio auctori e factũ nesuae gloriae fructũ dictator aper&. nom̃q
ibi scriber& autspolia in triumphofer& litterȩ quoq dere ꝓspere gesta adenatũ non addictatorem misaȩ
argumentum fuere minime cũeo cõmuni cantis laudȩita certe dictator ufactũ accepit udaetis alis uictoria
parta p̃se fer& iram tristitiamq missoltaq repente senatuse excuria ꝓripuit tũ uero non samnitium
mags logiones quã maiestatẽ dictatoriã adisciplinam militarem amagistro equitum uictam & tue sam

Expanded text:
quissimos scriptores una haec pugna inuenitur; in quibusdam annalibus tota res praetermissa est. magister equitum quissimos scriptores una haec pugna inuenitur; in quibusdam annalibus tota res praetermissa est. magister equitum ut ex tanta caede multis potitus spoliis congesta in ingentem aceruum hostilia arma subdito igne concremauit, seu uotum id deorum cuipiam fuit seu credere libet Fabio auctori eo factum ne suae gloriae fructum dictator caperet nomenque ibi scriberet aut spolia in triumpho ferret. litterae quoque de re prospere gesta ad senatum non ad dictatorem missae argumentum fuere minime cum eo communicantis laudes. ita certe dictator id factum accepit, ut laetis aliis uictoria ret iram tristitiamque. misso itaque repente senatu se ex curia proripuit, tum uero non Samnitium magis legiones quam maiestatem dictatoriam et disciplinam militarem a magistro equitum uictam et euersam
Abbreviated transcription (Latin):
e& seu ferox adulescens in dignitate accensus quo d omnia indictatore uiderent᷑ reposita eẽ seu oc cassione benege
gaerendȩ re inductus exercitu instructo paratoq ꝓfactus ad inbrinium itauacani locũ acie cũ sam nitib: ꝓflixit
ea fortima pugnae fuit utnihil relitũs it. quodsi ad fuiss& dictator resmelius geripotuȩit non duxmiliti non
miles duci defuit eques &iam auctore .l. comunio tr̃ militum quia liquotiens impetu capto prũpere ñ poterat
hostium agmen. detraxit frenos aquis atq dta ꝯatatos calcarib ꝑmisit ut sustinere eos nullauis poss& ꝑarma ꝑ
uiros late stragem dedere secutus pedes impetũ aquitũ turbatis hostib: intulit signa : xxm̃il hostium caesa eo
die traduntur auctores habeobis cum hoste signa ꝯlata dictatore absente bistem egregie gestam apud anti¬

Expanded text:
esset, seu ferox adulescens indignitate accensus quod omnia in dictatore uiderentur reposita esse seu occasione bene esset, seu ferox adulescens indignitate accensus quod omnia in dictatore uiderentur reposita esse seu occasione bene gerendae rei inductus, exercitu instructo paratoque profectus ad Imbrinium—ita uocant locum—acie cum Samnitibus conflixit. ea fortuna pugnae fuit ut nihil relictum sit quo, si adfuisset dictator, res melius geri potuerit; non dux militi, non miles duci defuit. eques etiam auctore L. Cominio tribuno militum, qui aliquotiens impetu capto perrumpere non poterat hostium agmen, detraxit frenos equis atque ita concitatos calcaribus permisit ut sustinere eos nulla uis posset; per arma, per uiros late stragem dedere; secutus pedes impetum equitum turbatis hostibus intulit signa. uiginti milia hostium caesa eo die traduntur. auctores habeo bis cum hoste signa conlata dictatore absente, bis rem egregie gestam; apud anti
Abbreviated transcription (Latin):
uario euentu gestum ÷ nam& ꝑuastauit agros & populando at urendo tata hostium sataque in aciem in uitos
ex traxit. &ita proelio uno accidit uestinorũ res haud quaquã tamen in gruente militesuo. ut non in castra solũ refu¬
gerent hostes sediam neuallo quidem acfossis freti di laberent᷑ in oppida situ postremo oppida quoq ui expugnare
adhortus primocutinam ingenti ardore militum autuul nerum ira quod haud ferequisquam integer ꝓelio ex¬
cesseat scalis cepit deinde cingiliam utriusq urbis praedam militib: quod eos neq porte nec murihostium argue¬
sad innabiem ati. ints imperatorum uertitͥ nãq papirius dictator apullarb monitus cum adauspitium repetendũ
romam ꝓficis ceret᷑ magistro aquitũ denuntiauit ut sese loco teneret . neu absente secũ hoste manu ⁊serer& fabius
cumposł ꝓfetionem dictatoris ꝑ explorators ꝯperiss& pinde omnia soluta apud hostes acsinemoromanus in samnio

Expanded text:
uario euentu gestum est. nam et peruastauit agros et populando atque urendo tecta hostium sataque in aciem inuitos extraxit; et ita proelio uno accidit Uestinorum res, haudquaquam tamen incruento milite suo, ut non in castra solum refugerent hostes sed iam ne uallo quidem ac fossis freti dilaberentur in oppida, situ urbium moenibusque se defensuri. postremo oppida quoque ui expugnare adortus, primo Cutinam ingenti ardore militum a uolnerum ira quod haud fere quisquam integer proelio excesserat, scalis cepit, deinde Cingiliam. utriusque urbis praedam militibus, quod eos neque portae nec muri hostium arcuesed in rabiem atque iras imperatorum uertit. namque Papirius dictator a pullario monitus cum ad auspicium repetendum Romam proficisceretur, magistro equitum denuntiauit ut sese loco teneret neu absente se cum hoste manum consereret. Q. Fabius cum post profectionem dictatoris per exploratores comperisset perinde omnia soluta apud hostes ac si nemo Romanus in Samnio
Abbreviated transcription (Latin):
deincepsque haudmagnocertamine captis uelitraes exercitus ductus eae qq̃ &pugnatae tũ ad caput belli prae¬
neste uentum id nonui sed perditionẽ reeptum est Titus quinctius semelaciem uictor binis castris hostium

Expanded text:
deincepsque haud magno certamine captis Uelitras exercitus ductus; eae quoque expugnatae. tum ad caput belli Praedeincepsque haud magno certamine captis Uelitras exercitus ductus; eae quoque expugnatae. tum ad caput belli Praeneste uentum. id non ui sed per deditionem receptum est. T. Quinctius , semel acie uictor, binis castris hostium
Abbreviated transcription (Latin):
testis soederis & expeate pꝰlenas debitas simuluobis uiolatis nobis que ꝑurm̃ numen deceptis None quitẽ non
peditem sustinuere preestini primoimpetu aclamore dissipati ordines sunt dempostquam nullo loco cons¬
tabat aues terga uertunt consternatique & prȩter castra &iam sua pauore praelati. non priusse abeffuso cur¬
su sistunt quam in conspectu praeneste fuit: ibiexfuga dissipati. locum quem tu multuario opere communirent
capiunt ne suntra moenia serecepissent extemplo ureretur ager depopulatis que omnibus obsidio urbi in ferretͥ
sed postquam direptis adaliam castris uictor romanis aderat. id qq̃ munimentum relictũ & uix moenia tãtariti
oppido re praeneste inludunt octoprȩterea oppida erant sub dicione praenestinorum ad eacirtũ latũ bellũ

Expanded text:
testes foederis, et expetite poenas debitas simul uobis uiolatis nobisque per uestrum numen deceptis.' non equitem, non testes foederis, et expetite poenas debitas simul uobis uiolatis nobisque per uestrum numen deceptis.' non equitem, non peditem sustinuere Praenestini. primo impetu ac clamore dissipati ordines sunt dein, postquam nullo loco constabat acies, terga uertunt consternatique et praeter castra etiam sua pauore praelati non prius se ab effuso cursu sistunt quam in conspectu Praeneste fuit. ibi ex fuga dissipati locum quem tumultuario opere communirent capiunt, ne, si intra moenia se recepissent, extemplo ureretur ager depopulatisque omnibus obsidio urbi inferretur. sed postquam direptis ad Alliam castris uictor Romanus aderat, id quoque munimentum relictum; et uix moenia tuta rati oppido se Praeneste includunt. octo praeterea oppida erant sub dicione Praenestinorum. ad ea circumlatum bellum
Abbreviated transcription (Latin):
tius ad delendam memoriam cladis dedecoris quam ut timorem faciat ne qua terra sit ne fasta uictoriae suae
quin ipsigalli sioffenaintur illo loco itapugnaturos ut romae pugnauerint in repetenda patria ut postero die
ad gabios tunccum e ffecerint nequis hostis quimoenia romana intrass& nuntium secundae aduerseque fortunae
domũ ꝑferr& his utrimque animis adaliam uentum est dictator romanus postquam in conspectu hostes etat
instructi intentiq̃ uides netuuinquiđ̃ a sempnio loci fortuna illos fretos adoliam constitisse. neillis di i mortale
certioris quicquam fidutiae maiorisue quod sit auxili dederint at tusrecus armis anmis que concita¬
tis equis inuademediam acem ego cum legionibus in turbatos trepidantes quȩ in feram signa ad est ȩdu

Expanded text:
tius ad delendam memoriam dedecoris quam ut timorem faciat, ne qua terra sit nefasta uictoriae suae; tius ad delendam memoriam dedecoris quam ut timorem faciat, ne qua terra sit nefasta uictoriae suae; quin ipsi sibi Galli si offerantur illo loco, se ita pugnaturos ut Romae pugnauerint in repetenda patria ut postero die ad Gabios, tunc cum effecerint ne quis hostis qui moenia Romana intrasset nuntium secundae aduersaeque fortunae domum perferret. his utrimque animis ad Alliam uentum est. dictator Romanus, postquam in conspectu hostes erant instructi intentique, 'uidesne tu' inquit, ' A. Semproni , loci fortuna illos fretos ad Alliam constitisse? nec illis di immortales certioris quicquam fiduciae maiorisue quod sit auxilii dederint. at tu, fretus armis animisque, concitatis equis inuade mediam aciem; ego cum legionibus in turbatos trepidantesque inferam signa. adeste, di
Abbreviated transcription (Latin):
ubi auditum est . tantus eius magistratus terrorenit simul hostes amoenibus recesere &iuniores adedictum
sineretiutatione conuenere dumcons cribitur romae exercitus castrit interim hostiũ haudꝓcul alia flumine
posita inde a grum latepopulantes fatalense urbiromanȩ locum cepisse interseiactabant similem pauerem inde ac
fugam fore acbellogallico fuerit &enim sidiem contactum rdigione in signemꝙ nomine dusloatineant romani
quanto magis alienidie alam ipsam monumentum tantecladis reformidaturos pecies ꝓfato hissibi trucesgallo¬
rum sonumque uocis in oculis atq auribus fore hasinanium rerumin anes ipsas uoluentes cogitationes fortunae
locdelezauenint spessuas romani contra ubicumque ess & latinus hostis satis sare cumeẽ que madregillum
lacum deuictum certum annorum pace obnoxia tenuerint. locum in signem memoria cladis inritaturum sepo¬

Expanded text:
ubi auditum est— tantus eius magistratus terror erat—simul hostes a moenibus recessere et iuniores Romani ad edictum sine retractatione conuenere. dum conscribitur Romae exercitus, castra interim hostium haud procul Allia flumine posita; inde agrum late populantes, fatalem se urbi Romanae locum cepisse inter se iactabant; similem pauorem inde ac fugam fore ac bello Gallico fuerit; etenim si diem contactum religione insignemque nomine eius loci timeant Romani, quanto magis Alliensi die Alliam ipsam, monumentum tantae cladis, reformidaturos? species profecto iis ibi truces Gallorum sonumque uocis in oculis atque auribus fore. has inanium rerum inanes ipsas uoluentes cogitationes fortunae loci delegauerant spes suas. Romani contra, ubicumque esset Latinus hostis, satis scire eum esse quem ad Regillum lacum deuictum centum annorum pace obnoxia tenuerint: locum insignem memoria cladis inritaturum se po
Abbreviated transcription (Latin):
namstaium minatiũ ducẽ ad euntẽ ordines hortantẽq inuadunt dissipatis inde euitib: quicũ eo ad erant ipsũ
ciitũ sistunt in sidientẽq a uo captũ ad coñss romanũ ntpiunt reuo cata eo tumultu prima signa samnitiũ peliũ
accitiq edicto domini ad ressuas noscendas reipiendasq praestit ut a die quarũ rerũ non extitit dominus militi
ꝯcessȩ coactiq uendere praedam nea libi quã in armis animũ haberent magnũ eapopulatio cãpamagritumultũ d¬
& turiã ꝯatã in arma & gellium egnatium samnitium ducẽ &um bros addefectionem uocari & gallos praetio in¬
getti sollictari his nuntis senatus ꝯterritus iustitium in dicdilatũ omnis generis hominũ haberiius sit nec

Expanded text:
nam Staium Minatium ducem adeuntem ordines hortantemque inuadunt; dissipatis inde equitibus qui cum eo aderant ipsum nam Staium Minatium ducem adeuntem ordines hortantemque inuadunt; dissipatis inde equitibus qui cum eo aderant ipsum circumsistunt insidentemque equo captum ad consulem Romanum rapiunt. reuocata eo tumultu prima signa Samnitium proeliuaccitique edicto domini ad res suas noscendas recipiendasque praestituta die. quarum rerum non exstitit dominus, militi concessae; coactique uendere praedam ne alibi quam in armis animum haberent. magnum ea populatio Campani agri tumultum uriam concitam in arma, et Gellium Egnatium, Samnitium ducem, et Umbros ad defectionem vocari et Gallos pretio ingenti sollicitari. his nuntiis senatus conterritus iustitium indici, dilectum omnis generis hominum haberi iussit. nec
Abbreviated transcription (Latin):
& egralientẽ eastris hostem opprimer& aliquanto antelucẽ ad castra accessit gnarasq: osce linguȩ explonitũ
quidagat᷑ mittit intermixti hostib: quod facile erat in nocturna trepidatione cognoscant infeequentia armatis
signa egressa praetdam predeq custodes exire. in mobibe agmen e& suaquem que molientẽ nullo interalios ⁊ senisu
nec satis ceto imperuꝰ tẽpus ad grediendi aptissimum uisum ÷ &iãlux ad patebat itaq: signa canere iussit agmenq
hostiũ ad gradit᷑ samnites praetlainpaditi in frequentes armati pars ad deregnedũ ac p̃seagere praedã parsstare
incertiutrũ ꝓgradi anregendi in castratutius for& intercunctationẽ opprimunt᷑ &romaniiã transcenderat
uallum caedesq actu usultus enit in castris samnitium agmei praeterquã hostilitumulti. captiuorũ &iã repen¬
tina defectione turbatũ enat . qui partim ipsi soluti uinctos soluebant partim arma in sartinis deligata n piebaNt

Expanded text:
 egredientem e castris hostem opprimeret. aliquanto ante lucem ad castra accessit gnarosque Oscae linguae exploratum quid agatur mittit. intermixti hostibus, quod facile erat in nocturna trepidatione, cognoscunt infrequentia armatis signa egressa, praedam praedaeque custodes exire, immobile agmen et sua quemque molientem nullo inter alios consensu nec satis certo imperio. tempus adgrediendi aptissimum uisum est; et iam lux appetebat; itaque signa canere iussit agmenque hostium adgreditur. Samnites praeda impediti, infrequentes armati, pars addere gradum ac prae se agere praedam, pars stare incerti utrum progredi an regredi in castra tutius foret; inter cunctationem opprimuntur et Romani iam transcenderant uallum caedesque ac tumultus erat in castris. Samnitium agmen, praeterquam hostili tumultu, captiuorum etiam repentina defectione turbatum erat, qui partim ipsi soluti uinctos soluebant, partim arma in sarcinis deligata rapiebant
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ hissatis explonatis ꝓfectus tanto interuallo ab hostib ꝯsedit utne aduetus suus ꝓpinquitate nimia nosci poss&¬

Expanded text:
esse. his satis exploratis profectus tanto interuallo ab hostibus consedit ut nec aduentus suus propinquitate nimia nosci possesse. his satis exploratis profectus tanto interuallo ab hostibus consedit ut nec aduentus suus propinquitate nimia nosci poss
Abbreviated transcription (Latin):
centũ uiginti capti dumambo cõns omnisq romana uis inetruscũ bellũ magis indinat insamnio ecercitus ex orti
magnis itinerib: in samniũ redeuntẽ iamenĩ fabio deioq ꝓrogati imperufinis aderat. fama desamnitiũ execitupo¬
pulationib: que  ã pani agri adtuendos socios ꝯuetit ut i ncalenũ uanit &pseenit reeitia cladis uestigia & aleni
narrant tantũ iã pnedȩ hostis trahere utiux explicare agmenpossint itaqiam ꝓpalã duces loqui extẽplo aindũ
in samnium ẽẽ ut relicta ibi prada in expeditionẽ redeant netã oneratũ agmen dimicationi committant ea quã¬
quã similia ueris erant catius tame explorindanitus dimittt equites quiuagos predatores in agros palantes
excpiant ex quib: in quirendo cognoscit aduulturnũ flumei selge hosteninde teqa ueibia metutidta palintt
excipiant ex quib: in quirendo cognosat aduulturnũ flumen sedere hostem inde tertiauigilia moturũ ite insamniũ

Expanded text:
centum uiginti capti. dum ambo consules omnisque Romana uis in Etruscum bellum magis inclinat, in Samnio noui exercitus exorti magnis itineribus in Samnium redeuntem—iam enim Fabio Decioque prorogati imperii finis aderat —fama de Samnitium exercitu populationibusque Campani agri ad tuendos socios conuertit. ut in Calenum agrum uenit, et ipse cernit recentia cladis uestigia et Caleni narrant tantum iam praedae hostes trahere ut uix explicare agmen possint; itaque iam propalam duces loqui extemplo eundum in Samnium esse, ut relicta ibi praeda in expeditionem redeant nec tam oneratum agmen dimicationibus committant. ea quamquam similia ueris erant, certius tamen exploranda ratus dimittit equites, qui uagos praedatores in agro palantes intercipiant; ex quibus inquirendo cognoscit ad Uolturnum flumen sedere hosercipiant; ex quibus inquirendo cognoscit ad Uolturnum flumen sedere hostem, inde tertia uigilia moturum; iter in Samnium
Abbreviated transcription (Latin):
fabio seruarent᷑ done uelipse si ꝑ commodum reĩp poss& romã ueniss& uelaliquem exlegatis mississ& a quo discer&
senatus quantũ inetruria belliex̃ quantisq administrandũ copiis & quot ꝑduces ẽẽ fabius utromã redut &insenatu & ꝓ¬
ductus ad populũ mediã onitionẽ habuit utne augere naminuere uideret᷑beli famã magisq in altero adsumendo ducealiorũ
indulgere timori quãsuo autrãp periculo ⁊sulere ceterũ sisibi adiutorẽ bellisociũq imperu dar& quonã modo seobliuis ci
p̃. deii sulis ꝑtot colleguex ꝑti posse m̃eminem omnium setũ caniungi male &copiarũ satis sibi cũp̃. detio & nũ quãmimiũ¬

Expanded text:
Fabio seruarentur, donec uel ipse, si per commodum rei publicae posset, Romam uenisset uel aliquem ex legatis misisset, a quo disceret Fabio seruarentur, donec uel ipse, si per commodum rei publicae posset, Romam uenisset uel aliquem ex legatis misisset, a quo disceret senatus quantum in Etruria belli esset quantisque administrandum copiis et quot per duces esset. Fabius, ut Romam rediit, et in senatu et productus ad populum mediam orationem habuit, ut nec augere nec minuere uideretur belli famam magisque in altero adsumendo duce aliorum indulgere timori quam suo aut rei publicae periculo consulere: ceterum si sibi adiutorem belli sociumque imperii darent, quonam modo se obliuisci P. Deci consulis per tot collegia experti posse? neminem omnium secum coniungi malle; et copiarum satis sibi cum P. Decio et nunquam nimiu
Abbreviated transcription (Latin):
dio pr̃ retnacctũ qui dam uidei uolunt. cũ in senatum & apud populum id quod perlitteras adĩidue fecetrat terrorem
belli &rusciauger& non suffaturum ducenunum netexercitũ unum aduersus iiii populos periculoseẽ siue iunca unum
premant siue diue sigerant bellum nea domnia simul obire unus nom possit duas seibi legiones romanas reliquis se &¬
minus .ũ peditũ equitũ quȩcũ fabio uenisse sibi placere .p. detium ⁊sulem primo q̃q̃ tempore inecruriã ad collegã ꝓficisci
l. uolumnio samnũ ꝓuinciã dari sinsulmalit in suam ꝓuinciam ireuolumnium in eturiã ad sulem cũ exatitu iusto
ssulari ꝓficisci cũmagnãh partem mouerat onttio p̃r p̃. decium cen suisse ferunt ut omnia integnt alibera q̃

Expanded text:
dio praetore retractum quidam uideri uolunt, cum in senatu et apud populum, id quod per litteras adsidue fecerat, terrorem dio praetore retractum quidam uideri uolunt, cum in senatu et apud populum, id quod per litteras adsidue fecerat, terrorem belli Etrusci augeret: non suffecturum ducem unum nec exercitum unum aduersus quattuor populos; periculum esse, siue iuncti unum premant siue diuersi gerant bellum, ne ad omnia simul obire unus non possit. duas se ibi legiones Romanas reliquisse milia peditum equitumque cum Fabio uenisse. sibi placere P. Decium consulem primo quoque tempore in Etruriam ad collegam proficisci, L. Uolumnio Samnium prouinciam dari; si consul malit in suam prouinciam ire, Uolumnium in Etruriam ad consulem cum exercitu iusto consulari proficisci. cum magnam partem moueret oratio praetoris, P. Decium censuisse ferunt, ut omnia integra ac libera Q.
Abbreviated transcription (Latin):
in castro terroremq ibi uellentes uallũ &iis qui in castris remanserant militib &ipsi appio fecerunt tũ ꝓsequisq alii aliis
dicere cõss seq̃ fabii facere iussu postero indedie castramata & appius pr romã dimisus indenus quam statiua romanis
fuere negabat utileeẽ un oloco sedere execitũ. itinerib: acmutatione locorẽ nobiliorẽ acsalubriorẽ eẽ fiebant autem
itiner quanfieri sinebat hiems hauddumex acta uere inde primo relicta secunda legione addusum quod camaris olim
appellabant. p̃positoq castris l.scipione ꝓ p̃r̃. romamipse adisultandum debello reduit siueipse spontesua quia bellũ
eimaius inspetuerat quam quantũ eẽ famae crediderat siue .s.c. accitus nam inutrumq auctoressunt ab appio lau¬

Expanded text:
in castra terroremque ibi uellentes uallum et iis qui in castris remanserant militibus et ipsi Appio fecerunt; tum pro se quisque alii aliis in castra terroremque ibi uellentes uallum et iis qui in castris remanserant militibus et ipsi Appio fecerunt; tum pro se quisque alii aliis dicere consulis se Q. Fabi facere iussu. postero inde die castra mota et Appius praetor Romam dimissus. inde nusquam statiua Romanis fuere. negabat utile esse uno loco sedere exercitum; itineribus ac mutatione locorum mobiliorem ac salubriorem esse; fiebant autem itinera quanta fieri sinebat hiemps hauddum exacta. uere inde primo relicta secunda legione ad Clusium, quod Camars olim appellabant, praepositoque castris L. Scipione pro praetore Romam ipse ad consultandum de bello rediit, siue ipse sponte sua, quia bellum ei maius in conspectu erat quam quantum esse famae crediderat siue senatus consulto accitus; nam in utrumque auctores sunt. ab Ap. Clau
Abbreviated transcription (Latin):
locupletes reducam quam ut multis rem gent̃ militibus profetus apto exercitu &eoplus fiduciae acspa gerente quod
non desiderat amultitudo erat adoppidum aharnam unde haud ꝓcul hostiserant ad castrt appu .pr. ꝑgit paucis citra
milib lignatores ei cũ p̃sidio occurrunt quiut lictores prregredi uiderunt fabiũqtẽ ꝯsulem accepere. laeti atq alacres dus
populoq romano grates agunt quod eũsibi impenitorẽ misissent cirtũ fusidende cũ consulem salutarent quaeit fabius
quo ꝑgerent respondentibq lignatũ seire. anintandem in quit nũ castur uallatẽ nonbhabetis adhoccũ sub lamatum ar&
duplici quide uallo fossa & tñ in ingenti metũ eẽ habetisigit᷑ inquit ad fatim lignorũ redite & uellite uallum redeunt

Expanded text:
locupletes reducam quam ut multis rem geram militibus.' profectus apto exercitu et eo plus fiduciae ac spei gerente quod locupletes reducam quam ut multis rem geram militibus.' profectus apto exercitu et eo plus fiduciae ac spei gerente quod non desiderata multitudo erat, ad oppidum Aharnam, unde haud procul hostes erant, ad castra Appi praetoris pergit. paucis citra milibus lignatores ei cum praesidio occurrunt; qui ut lictores praegredi uiderunt Fabiumque esse consulem accepere, laeti atque alacres dis populoque Romano grates agunt quod eum sibi imperatorem misissent. circumfusi deinde cum consulem salutarent, quaerit Fabius quo pergerent, respondentibusque lignatum se ire, 'ain tandem?' inquit, 'num castra uallata non habetis?' ad hoc cum succlamatum esset duplici quidem uallo et fossa et tamen in ingenti metu esse, 'habetis igitur' inquit, 'adfatim lignorum; redite et uellite uallum'. redeunt
Abbreviated transcription (Latin):
illudce te laturũ ut quod populisit populus uibeat potius quam patres gratifientur louenoptimũ maximum
des quein mortales seprecari utita sortem aequam sibi cum collega dent si eanden uirtutem feliata tem que
quorũ utro lib& bellum & ruscũ geri rato possit fabius nihilalud p̃catus p̃r. quamut prius quam introuo carent᷑
ad suffigiũ trib ap̃p calaudii p.r. allatas ex &turia littents audirent cõmitia habuit ne minore populi ⁊ sensu quã
senatus ꝓuinca &ruria extra sortem fabio dereta ÷ ꝯcursusinde ad coss̃ factus omniũ ferme iuniorum. & ꝓsequisq nomi¬
nadabant tanta cupido etat subeo duce stipendia faciendi quamcirtũ fusus turba uiui inquit peditũ &sescentos equites
dum taxat scribere inanimo ÷ hodierno & crastinodie qui nomina dedeitis meũ ducam maiori mihi cura ÷ utomnes

Expanded text:
illud certe laturum ut quod populi sit populus iubeat potius qillud certe laturum ut quod populi sit populus iubeat potius qdeosque immortales se precari, ut ita sortem aequam sibi cum collega dent si eandem uirtutem felicitatemque quorum utrolibet duce bellum Etruscum geri recte possit. Fabius nihil aliud precatus populum Romanum quam ut, priusquam intro uocarentur ad suffragium tribus, Ap. Claudi praetoris allatas ex Etruria litteras audirent, comitio abiit. nec minore populi consensu quam senatus prouincia Etruria extra sortem Fabio decreta est. concursus inde ad consulem factus omnium ferme iuniorum et pro se quisque nomina dabant; tanta cupido erat sub eo duce stipendia faciendi. qua circumfusus turba 'quattuor milia' inquit, 'peditum et sescentos equites dumtaxat scribere in animo est; hodierno et crastino die qui nomina dederitis mecum ducam. maiori mihi curae est ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
res a&. postquã ipsauirtus ꝑuicerit nenullo genere hominum in honorata ess& qu ȩriquem ad modum inrita sint
non suffragia modo papuli sed arbitria &iã fortunae & in paucorũ potestatẽ uertant᷑ omnis antese conss sortitos
tifabii gloriae quemodo non sua ⁊tumelia splendeat cui aut̃ dubiũ eẽ ubi unum bellum sit asperũ ac difficile
cui idalterq extra sortẽ mandet᷑ quin alter cõs ꝓsuꝑua caneo adq in utili habeat᷑ gloriari fabiũ reb: inetruria
geltis uelle & publiũ deciũ gloriari & forsitan quemillem obrutũ ignẽ reliquerit ita ut totiens nouũ exin ꝓuiso
incendium dar& eum seextinsturũ postremo college honores p̃miaq ꝯcessurũ uerecundia aetatis eius maiestatisq
cũ periculum dimicatio ꝓpositasit nascedere suasponte neq cessurũ & sinihil alium exeocertamine tulerit

Expanded text:
res esset; postquam ipsa virtus pervicerit ne in ullo genere hominum inhonorata esset, quaeri quemadmodum inrita sint res esset; postquam ipsa virtus pervicerit ne in ullo genere hominum inhonorata esset, quaeri quemadmodum inrita sint non suffragia modo populi sed arbitria etiam fortunae et in paucorum potestatem vertantur. omnes ante se consules sortitos eat Q. Fabi gloriae quae modo non sua contumelia splendeat. cui autem dubium esse, ubi unum bellum sit asperum ac difficile, cum id alteri extra sortem mandetur, quin alter consul pro supervacaneo atque inutili habeatur? gloriari Fabium rebus in Etruria gestis: velle et P. Decium gloriari. et forsitan, quem ille obrutum ignem reliquerit, ita ut totiens novum ex improviso incendium daret, eum se exstincturum. postremo se collegae honores praemiaque concessurum verecundia aetatis eius maiestatisque; cum periculum, cum dimicatio proposita sit, neque cedere sua sponte neque cessurum; et si nihil aliud ex eo certamine tulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fabius pluspoterat raiocatares ad populũ ÷ inntentionẽ ut intemilitares uiros & factis patius quamdistis fr&os
pauca uerbꝰ habita fabius quam arborẽ iseruiss& & subea legere aliũ fructũ indignũ eẽ dice & sea petuisse ciminiã
siluã uiãq ꝑdeuos saltus romanobello fecisse quid sȩidaetatis sollicitassent sia lioduce gesturibellũ essent nimirũ
aduersarium senon socium imparlegisse sensim ex ꝓbrat & inuidisse decium ꝯcordibus collegiis trib: postrea nose
tendere nihi lultra quã u isi dignũ ꝓuincia ducerent in eam mit terent in senatus arbitriose fuisse & in potestate
populi futurũ p̃. deius senatus in iuria querebat᷑ quo ad potuerint patres adnisos neplebis aditos ad magnos hono¬

Expanded text:
ibi Fabius plus poterat, revocata res ad populum est. in contione, ut inter militares viros et factis potius quam dictis fretos, ibi Fabius plus poterat, revocata res ad populum est. in contione, ut inter militares viros et factis potius quam dictis fretos, pauca verba habita. Fabius , quam arborem consevisset, sub ea legere alium fructum indignum esse dicere; se aperuisse Ciminiam silvam viamque per devios saltus Romano bello fecisse. quid se id aetatis sollicitassent, si alio duce gesturi bellum essent? nimirum adversarium se, non socium imperii legisse sensim exprobrat et invidisse Decium concordibus collegiis tribus. postremo se tendere nihil ultra quam ut, si dignum provincia ducerent, in eam mitterent: in senatus arbitrio se fuisse et in potestate populi futurum. P. Decius senatus iniuriam querebatur: quoad potuerint, patres adnisos ne plebeiis aditus ad magnos hono
Abbreviated transcription (Latin):
licum redactũ est aenea in capitolio limina : &triũ mensarum argente a uasa incella iouis iouemq inculmine cũ qua¬
drigis & adficum ruminalen simulacra infantiũ ꝯditorũ urbis suberib: iupe posuerunt semitãq saxo quadrato a ca¬
paena porta ad martis strauerunt. & ab a edilib: plebas .l. aelio paeto & c̃. fuluio curuo ex multatitta item petuma
quam ex egetunt peuariis damnatis ludi facti. paterȩq aurea adcercis posite q̃ inde fabius .v. & p̃ decius quartũ
consulatũ incunt trib: ꝯsulatib: censu ntq collegȩ necglort a magis rerũ que ingenserat quã ⁊ cordia intersedari quae
neꝑ petua ess& ordinũ magisquã ipsorũ inter secertamen inter uenisse reor : patriciis tendentib: ut fabius inetruriã
extra ordinem ꝓuinciã haber & plebeis auctorib: deciout ad sortẽ reuo car& fuit certe itentio in senatu & postquam¬

Expanded text:
licum redactum est aenea in Capitolio limina et trium mensarum argentea uasa in cella Iouis Iouemque in culmine cum qualicum redactum est aenea in Capitolio limina et trium mensarum argentea uasa in cella Iouis Iouemque in culmine cum quadrigis et ad ficum Ruminalem simulacra infantium conditorum urbis sub uberibus lupae posuerunt semitamque saxo quadrato a Capena porta ad Martis strauerunt. et ab aedilibus plebeiis L. Aelio Paeto et C. Fuluio Curuo ex multaticia item pecunia, quam exegerunt pecuariis damnatis, ludi facti pateraeque aureae ad Cereris positae. Q. inde Fabius quintum et P. Decius quartum consulatum ineunt, tribus consulatibus censuraque collegae, nec gloria magis rerum, quae ingens erat, quam concordia inter se clari. quae ne perpetua esset, ordinum magis quam ipsorum inter se certamen interuenisse reor, patriciis tendentibus ut Fabius †in† Etruriam extra ordinem prouinciam haber
Abbreviated transcription (Latin):
tis es& locimodico sacrelo exdust armãq ibi posuit & uocatis plebes matrimonius ⁊ questa mniuriã patriciaru hanc
ego ant̃ in quit pudicitiae plebenȩdedico uosq hortor ut quodcetame uirtutis uiros in hac ciuitate ten& hoc pudici¬
tiae interma tronas sit detisq opañ & hȩcanr quã illa si quid potestas anctius & casuorib colidicat᷑ : Codenfameritu &
he ant quod illa antiquior culta ÷ utnulla nisi spectatȩ pudiciti&e matrona & que uniuiro nubta fuiss& iussacrificandi
haber& uulgata danlereligio a pollutis namatronis solum selomnis Iordinis feminis postremo in obliuionẽ uenit:
eodem anno cũ & q̃ ogulnii aediles curules aliquođ faenau torib diem dixeunt quorũ bonis multatis exeoquo dinpub¬

Expanded text:
tis esset loci modico sacello exclusit aramque ibi posuit et conuocatis plebeiis matronis conquesta iniuriam patriciarum, 'hanc tis esset loci modico sacello exclusit aramque ibi posuit et conuocatis plebeiis matronis conquesta iniuriam patriciarum, 'hanc ego aram' inquit 'Pudicitiae Plebeiae dedico; uosque hortor ut, quod certamen uirtutis uiros in hac ciuitate tenet, hoc pudicitiae inter matronas sit detisque operam ut haec ara quam illa, si quid potest, sanctius et a castioribus coli dicatur.' eodem ferme ritu et haec ara quo illa antiquior culta est, ut nulla nisi spectatae pudicitiae matrona et quae uni uiro nupta fuisset ius sacrificandi haberet; uolgata dein religio a pollutis, nec matronis solum sed omnis ordinis feminis, postremo in obliuionem uenit. eodem anno Cn. et Q. Ogulnii aediles curules aliquot feneratoribus diem dixerunt; quorum bonis multatis ex eo quod in pub
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ in annũ imperiũ ÷ eoanno ꝓdigia multa fuerunt quorũ ueruncandorũ causa supplicationes inbiduũ senatus
dereuit publiceuinũ actus prebituũ supplicatũ iere frequentes uiri feminar in signẽ supplicationẽ fetit is tamei
in sacello pudicitie patriciae quae in foro bouario ÷ ad ȩaedem rutundam herculis intermatrona s ortũ. uerginiam
auli f̃ patriciã plebeio nuptã .l. uolũnio ꝯsulimatronȩ quodepatrib: enupsiss& sacris artuerant : braus altertatio
inde exracundia muliebri initentionẽ animorũ exarsit. cũ seturginia & patriciã &pudicã in patricȩ pudicitia e¬
templum ingrasam. utuni nuptam ad quanuirgo deductasit neseuiri honorũ ueaius acrerũ gestarũ penitere
ueto goriaritus facto dende egrogiomagnisica uerba ad auxit inuico longo ubihabitabat exparte aedium quodsa¬

Expanded text:
rogatum in annum imperium est. eo anno prodigia multa fuerunt, quorum auerruncandorum causa supplicationes in biduum senatus rogatum in annum imperium est. eo anno prodigia multa fuerunt, quorum auerruncandorum causa supplicationes in biduum senatus decreuit; publice uinum ac tus praebitum; supplicatum iere frequentes uiri feminaeque. insignem supplicationem fecit certamen in sacello Pudicitiae Patriciae, quae in foro bouario est ad aedem rotundam Herculis, inter matronas ortum. Uerginiam Auli filiam, patriciam plebeio nuptam, L. Uolumnio consuli, matronae quod e patribus enupsisset sacris arcuerant. breuis altercatio inde ex iracundia muliebri in contentionem animorum exarsit, cum se Uerginia et patriciam et pudicam in Patriciae Pudicititemplum ingressam, ut uni nuptam ad quem uirgo deducta sit, nec se uiri honorumue eius ac rerum gestarum paenitere <ex> uero gloriaretur. facto deinde egregio magnifica uerba adauxit. in uico Longo ubi habitabat, ex parte aedium quod sa