comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cirtũ uadunt fugientesq in altũ acriusquam repugnantes usq ad hoftiũ amnis ꝑsecuti captis quibdam incensis q
nauib: hostium quas trepidatio inuada intulerat uictores raiertunt᷑ cleonrmus uix quinta parte n quium
in columi nulla religione maris hadriatici ꝓspere adita discesit : rostranauium spoliaq laconũ in aede iunonis
ueteri fixa multi suꝑ sunt quiderunt pataui monumentũ naualis pugnȩ eodie quopugnatũ ÷ quo& annis sollan¬
ni cetamine nauium in oppidimedi medio exetetur eodan anno romae cũ uestinis petentibus amittiã ictum ÷
foius multiplex dende exortis terror &ruriã rebellare ab arretnorũ seditionib: motu ortonuntiabat᷑ ubiclniũ
gaius p̃potens diuitiarũ inuidia pelliarmis coetũ simul marsos a grum uitueriin quem colonia carscoli deducta

Expanded text:
circumuadunt; fugientesque in altum acrius quam repugnantes usque ad ostium amnis persecuti captis quibusdam incensisque circumuadunt; fugientesque in altum acrius quam repugnantes usque ad ostium amnis persecuti captis quibusdam incensisque nauibus hostium, quas trepidatio in uada intulerat, uictores reuertuntur. Cleonymus uix quinta parte nauium incolumi, nulla regione maris Hadriatici prospere adita discessit. rostra nauium spoliaque Laconum, in aede Iunonis ueteri fixa, multi supersunt qui uiderunt Pataui. monumentum naualis pugnae eo die quo pugnatum est quotannis sollemni certamine nauium in oppidi medio exercetur. eodem anno Romae cum Uestinis petentibus amicitiam ictum est foedus. multiplex deinde exortus terror. Etruriam rebellare ab Arretinorum seditionibus motu orto nuntiabatur, ubi Cilnium genus praepotens diuitiarum inuidia pelli armis coeptum; simul Marsos agrum ui tueri, in quem colonia est Carseoli deducta
Abbreviated transcription (Latin):
galli habebant induas partes iuuentutẽ diuidunt alterã in regionẽ quaeffusa populatio nintiabatur. altera necui-
iii predonum obuia fier& altero itinere adstationẽ nauium millia autẽ xiiii ab oppido ab erat duta innaues
paruis custodib: interemptis impetus factus terrtaque nautȩ coguntur naues in alterã ripã amnis traietere & in
terra ꝓsperum aeque inpelat᷑s praedatores proelium fuerat r fugientibq. adstationem gretis uenea obsistunt
hamnmedio cirtũ uenti hostes caesiq pars capti classen indicant regẽq cleonimũ uii mil abeẽ indecaptiuis ꝓximo
uico incustodiam datis pars fluuiatiles naues ad superandas uades stagnorũ apte planis alueis fabricatas pars
captiua nauigia armatis ꝯplent. profatiq ad classem immobiles naues & loca ignota plus quã hostem timentes

Expanded text:
Galli habebant—in duas partes iuuentutem diuidunt. altera in regionem qua effusa populatio nuntiabatur, altera, ne Galli habebant—in duas partes iuuentutem diuidunt. altera in regionem qua effusa populatio nuntiabatur, altera, ne cui praedonum obuia fieret, altero itinere ad stationem nauium—milia autem quattuordecim ab oppido aberat—ducta. in naues ignaris custodibus interemptis impetus factus territique nautae coguntur naues in alteram ripam amnis traicere. et in terra prosperum aeque in palatos praedatores proelium fuerat refugientibusque ad stationem Graecis Ueneti obsistunt; ita in medio circumuenti hostes caesique: pars capti classem indicant regemque Cleonymum tria milia abesse. inde captiuis proximo uico in custodiam datis pars fluuiatiles naues, ad superanda uada stagnorum apte planis alueis fabricatas, pars captiua nauigia armatis complent profectique ad classem immobiles naues et loca ignota plus quam hostem timentes
Abbreviated transcription (Latin):
illrrici liburniq &strigentes ferȩ & magna exparte latrocimis maritimis in fames terrerent penitus ad litora
uenetorũ ꝑuenit expositis paucis qui loca explonrent cũ audis sent tenuere praetentũ litus eẽ quod transgressis
stagna abtergo sint inrigua aestibus maritimis agros haud ꝓcul ꝓximos cãpestris cernit ulteriont collis uideri eẽ
flumine aduerso iussit grauis summas nauium non ꝑtertulit alueus fluminis inleuiora nauigia trans gressa
multitudo armatorũ ad fre¬
multitudo armatorũ ad frequentes agros tribus maritimis pataui norũ uicis colentibus eamorã ꝑuenit ibi egres¬
si leui praesidio nauib rdic Uto uicos expugnat inflammant tata hominũ petudum que p̃das agunt & dul¬
cedine pratdam dilongius usq a nauib: ꝓcedunt hecubi patauium sunt nuntiata semꝑ autẽ eos in armis accolȩ

Expanded text:
Illyrii Liburnique et Histri, gentes ferae et magna ex parte latrociniis maritimis infames, terrerent, penitus ad litora Illyrii Liburnique et Histri, gentes ferae et magna ex parte latrociniis maritimis infames, terrerent, penitus ad litora Uenetorum peruenit. expositis paucis qui loca explorarent, cum audisset tenue praetentum litus esse, quod transgressis stagna ab tergo sint inrigua aestibus maritimis, agros haud procul proximos campestres cerni, ulteriora colles uideri; esse flumine aduerso iussit. grauissimas nauium non pertulit alueus fluminis; in leuiora nauigia transgressa multitudo armatorum ad frequentes agros tribus maritimis Patauinorum uicis colentibus eam oram peruenit. ibi egresleui nauibus relicto uicos expugnant, inflammant tecta, hominum pecudumque praedas agunt, et dulcedine praedandi longius usque a nauibus procedunt. haec ubi Patauium sunt nuntiata—semper autem eos in armis accolae
Abbreviated transcription (Latin):
erat tã ad fatis rebus soluis ꝑse ȩquos adbellũ ohortes ut tumultus eius causa dictator diceretͥ c̃ iunius bubulcus
cũ m̃ titinio mag̃ equitũ ꝓfatus primo ꝯgressu a quos subggit acdie octauo triumphans inurbem cũ rediss& aedem sa¬
lutis quam cõs uouerat censor locauerat dictator dedicauit : eoden anno classis grecorum cleoni modũ celacae de mo¬
nio aditaliae litorax adpulsathurios urbem in sallentinis cepit: aduersus hunc hostẽ isul aenilius missus. proelio uno
fugatũ ꝯpulit in naues thuriae redditȩ ueteri cultori sallentinoq agro rax parta iunium bubulcũ dictatorem missũ
insallentinos in quib: dam annalib: inuenio & clamimũ prius quam ⁊ fligendũ ess& cũ romanis italia ex cessisse cirtũs¬
uatus inde brundisii ꝓmunturium medioq sinu hadriatico uentis latus cũ laia in portuosa italiae litone dextra

Expanded text:
erat tam adfectis rebus solos per se Aequos ad bellum coortos, ut tumultus eius causa dictator diceretur C. Iunius Bubulcus . erat tam adfectis rebus solos per se Aequos ad bellum coortos, ut tumultus eius causa dictator diceretur C. Iunius Bubulcus . cum M. Titinio magistro equitum profectus primo congressu Aequos subegit ac die octauo triumphans in urbem cum redisset aedem Salutis, quam consul uouerat censor locauerat, dictator dedicauit. eodem anno classis Graecorum Cleonymo duce Lacedaemonio ad Italiae litora adpulsa Thurias urbem in Sallentinis cepit. aduersus hunc hostem consul Aemilius missus proelio uno fugatum compulit in naues; Thuriae redditae ueteri cultori Sallentinoque agro pax parta.—Iunium Bubulcum dictatorem missum in Sallentinos in quibusdam annalibus inuenio et Cleonymum, priusquam confligendum esset cum Romanis, Italia excessisse—. circumuectus inde Brundisii promunturium medioque sinu Hadriatico uentis latus, cum laeua importuosa Italiae litora, dextra
Abbreviated transcription (Latin):
enucio ser̃ cornelio coss ab externis femebellis otium fuit soram atq albam colomae desuctae
misa eodem anno arpinatib trebulanisq auitas data frusinates tertia parte agri dam nati qđ̃ her ncos
tamen ne prorsus in pͥellẽ agerent annũ parua expalitio inumbria facta ÷ quod nuntiabat᷑ exspelanca quadam ex¬
cursiones armatorũ in agrosfieri in eã speluncam penetnartũ cũ signis ÷ & exeo loco obsuro multa uulnera accepta
maximeq lapidum lctu done altero spaueius ore : nã ꝑuius erat inuento utrei fauces ꝯgestis lignis accens& ita
intus fumo acuapore adduom̃il armatorũ ruentia nouissime in ipsas flammas dũ euadere tendunt absumpta :
M liuio dentice aemilio cons̃s redintegratũ aqui cũ bellum coloniã aegre patientes uelut artẽ suis finib: in po¬
sitam summaui expugnare adorti adipsis colonis pellunt᷑ ceterũ tantũ romaȩ terroren fecere quiauix credibile

Expanded text:
enucio Ser. Cornelio consulibus ab externis ferme bellis otium fuit. Soram atque Albam coloniae deductae. hominum missa. eodem anno Arpinatibus Trebulanisque ciuitas data. Frusinates tertia parte agri damnati, quod Hernicos tamen ne prorsus imbellem agerent annum, parua expeditio in Umbria facta est, quod nuntiabatur ex spelunca quadam excursiones armatorum in agros fieri. in eam speluncam penetratum cum signis est et ex ea, loco obscuro, multa uolnera accepta maximeque lapidum ictu, donec altero specus eius ore— nam peruius erat—inuento utraeque fauces congestis lignis accensae. ita intus fumo ac uapore ad duo milia armatorum, ruentia nouissime in ipsas flammas, dum euadere tendunt, absumpta. M. Liuio Dentre <M.> Aemilio consulibus redintegratum Aequicum bellum. coloniam aegre patientes uelut arcem suis finibus impositam, summa ui expugnare adorti ab ipsis colonis pelluntur. ceterum tantum Romae terrorem fecere, quia uix credibile
Abbreviated transcription (Latin):
inmanu comitia essent omnẽ forensem turban excretã in quattuor trib: conieait urbanasq eas appellauit
adeoq eã rem acceptam gratius animis ferunt ut maximi cognomen quad tot uictoriis non pepererat hast
ordinum tẽperatione parer& ab eodem institutum dicit᷑ ute uites idibus quintilibus trans ueherentur

Expanded text:
in manu comitia essent, omnem forensem turbam excretam in quattuor tribus coniecit urbanasque eas appellauit. in manu comitia essent, omnem forensem turbam excretam in quattuor tribus coniecit urbanasque eas appellauit. adeoque eam rem acceptam gratis animis ferunt ut Maximi cognomen, quod tot uictoriis non pepererat hac ordinum temperatione pareret. ab eodem institutum dicitur ut equites idibus Quinctilibus transueherentur
Abbreviated transcription (Latin):
niss& ꝯsensuq nobilium adulescentium quiibi ad sedebant adsurratũ ei non e&̃ curulem ad ferri sellam eoius sit
ac sede honorissui anxios inuidia in imicos spatauit ceterũ flauium duxerat adilem forensis factio ap̃pclaudu
censura uicetes nacta ꝗsenatũ primus libertinorum filiis letis inqui nauerat & postea quã eã lationẽ nemoratã
habuit ne incuria ad eptus erat quaspetierat opes urbanas humilib: ꝑomnies trib: diuisis forum & campum
corrũpit tantũq flauii comitia in dignitatis habuerunt ut pleriq nobilium anulos aureos & phaleras depo¬
nerent exetẽpore inducias partes disassit uuitas aliud integerpopulus fautor &cultor bonorũ aliud forensis
factio tenebat donecq fabius & p̃ decius censores facti & fabius simul ꝯ cordiȩ causa simul nehumillimorum

Expanded text:
nisset consensuque nobilium adulescentium, qui ibi adsidebant, adsurrectum ei non esset, curulem adferri sellam eo iussit nisset consensuque nobilium adulescentium, qui ibi adsidebant, adsurrectum ei non esset, curulem adferri sellam eo iussit ac sede honoris sui anxios inuidia inimicos spectauit.—ceterum Flauium dixerat aedilem forensis factio, Ap. Claudi censura uires nacta, qui senatum primus libertinorum filiis lectis inquinauerat et, posteaquam eam lectionem nemo ratam habuit nec in curia adeptus erat quas petierat opes urbanas, humilibus per omnes tribus diuisis forum et campum corrupit; tantumque Flaui comitia indignitatis habuerunt ut plerique nobilium anulos aureos et phaleras deponerent. ex eo tempore in duas partes discessit ciuitas; aliud integer populus, fautor et cultor bonorum, aliud forensis factio tenebat, donec Q. Fabius et P. Decius censores facti et Fabius simul concordiae causa, simul ne humillimorum
Abbreviated transcription (Latin):
fiei quese ꝓtribua edilem uiderꝗit neq: accipi nomen quia scriptũ facer& tabulam posuisse &iurasse sescriptũ ñ fac¬
turũ quẽ aliquanto antedesisse scriptũ facere arguit mace licinius tribunatu ante gesto trium uiratib: quae
nocturno altͦo altero coloniae deducende ceterũ id quod haud discrepat ꝯtumacia aduersus ⁊tẽpnentes humili¬
tatẽ suam nobiles certauit ciuileius repositũ in pene tralib: pontificũ euulgauit fatosq crta forũ in albo ꝓposuit
ut quando lege agi poss& sciret᷑ adem ⁊ cordiȩ in area uulcani summa inuidia nobiliũ dedicauit coactusq ꝯ sensu
plum aram ueiniussu senatus aut tribunorum plebe partis maioris dedicar&. haud memorabilem ran ꝑsenisi
docum̃tũ sit aduersus suꝑbiam nobiliũ plebeiae libertatis referã ad collezã ae grumui sendicausa flauius cũ uer¬

Expanded text:
se pro tribu aedilem uideret neque accipi nomen quia scriptum faceret, tabulam posuisse et iurasse se scriptum non facse pro tribu aedilem uideret neque accipi nomen quia scriptum faceret, tabulam posuisse et iurasse se scriptum non facturum; quem aliquanto ante desisse scriptum facere arguit Macer Licinius tribunatu ante gesto triumuiratibusque, nocturno alttatem suam nobiles certauit; ciuile ius, repositum in penetralibus pontificum, euolgauit fastosque circa forum in albo proposuit, ut quando lege agi posset sciretur; aedem Concordiae in area Uolcani summa inuidia nobilium dedicauit; coactusque consensu plum aramue iniussu senatus aut tribunorum plebei partis maioris dedicaret.—haud memorabilem rem per se, nisi documentum sit aduersus superbiam nobilium plebeiae libertatis, referam. ad collegam aegrum uisendi causa Flauius cum ue
Abbreviated transcription (Latin):
ta omnia inueniissent ꝑgunt hostem uertigus sequi seduestigia in om̃s aeque ferenti a parte. utindilapsis passimp̃ mo
erorem facebant postexplonitores oꝑtis hostium osilus ad singulas urbes crcũ ferendo bello unũ & xaxoppida in
tradies l. om̃a oppugnando cepeunt quorũ pleraq diruta at incensa nom̃q ae quorũ ꝓpe adinternicionẽ delatũ
deequis triumphatũ exemploq eorũ lades fuit ut marrucini marsi peligni fere trami mitterent rom̃a onitores pacis
petendȩ amititiae que his populis foedus petentib datũ eodem anno cñ fil scriba patre libertino humi¬
lis fortuna ortus ceterũ callidusiur & facundus a ẽd cũr fuit inuenio in quib:dam annalib: cũ apparer & aedilibus¬

Expanded text:
ta omnia inuenissent pergunt hostem uestigiis sequi; sed uestigia in omnes aeque ferentia partes, ut in dilapsis passim, primo ta omnia inuenissent pergunt hostem uestigiis sequi; sed uestigia in omnes aeque ferentia partes, ut in dilapsis passim, primo errorem faciebant. post per exploratores compertis hostium consiliis, ad singulas urbes circumferendo bello unum et triginta oppida intra dies quinquaginta, omnia oppugnando, ceperunt; quorum pleraque diruta atque incensa nomenque Aequorum prope ad internecionem deletum. de Aequis triumphatum; exemploque eorum clades fuit, ut Marrucini Marsi Paeligni Frentani mitterent Romam oratores pacis petendae amicitiaeque. his populis foedus petentibus datum. eodem anno Cn. Flauius Cn. filius scriba, patre libertino humili fortuna ortus, ceterum callidus uir et facundus, aedilis curulis fuit. inuenio in quibusdam annalibus, cum appareret aedilibu
Abbreviated transcription (Latin):
egiss& tumultuario similes sine ducibus certissine impetio trepidare auxilius exeundũ in acẽ alii castratuen¬
da censent mou& plerosq uastatio futura agrorũ acd anceps cũ laubus p̃sidii surbiũ relitarũ excidia itaq post¬
quã int̃multassententias unaq̃ omissa cura cõmuniũ ad respatũ suarũ quẽq rerũ uetiis ent audita ut prima ui¬
gilia deuersie castris addeportanda om̃a tuendasq moenib: inurbes abirent cuncti eã sententiã ingenti ad sensu
acceperepalatis hostib ꝑagros prima luce romanis signis ꝓlatis in acie nsistunt &ubinemo obuius ibat pleno gradu
adeastra hostium tendunt ceterũ postquam ibineq stationes ꝓportis ne quem quã in uallo ne fremitũ ꝯsuetum
castrorum animaduerterunt in solito silentio moti metu insidiarum subsistunt transgres sidende uallũ cũdeser¬

Expanded text:
egissent, tumultuario similis sine ducibus certis, sine imperio trepidare. alius exeundum in aciem, alii castra tuenegissent, tumultuario similis sine ducibus certis, sine imperio trepidare. alius exeundum in aciem, alii castra tuenda censent: mouet plerosque uastatio futura agrorum ac deinceps cum leuibus praesidiis urbium relictarum excidia. itaque postquam inter multas sententias una, quae omissa cura communium ad respectum suarum quemque rerum uertit, est audita, ut prima uigilia diuersi e castris ad deportanda omnia tuendosque moenibus <se> in urbes abirent, cuncti eam sententiam ingenti adsensu accepere. palatis hostibus per agros prima luce Romani signis prolatis in acie consistunt et, ubi nemo obuius ibat, pleno gradu ad castra hostium tendunt; ceterum postquam ibi neque stationes pro portis nec quemquam in uallo nec fremitum consuetum castrorum animaduerterunt, insolito silentio moti metu insidiarum subsistunt. transgressi deinde uallum cum deser
Abbreviated transcription (Latin):
benigne p̃bito cõmeatu ꝑ agrass& foedus antiquum samnitib: redditũ ad aequos indeueteres hostes ceterũ pe
multos annos supspecie infidȩ pacis quietos uersa arma romana quodincolumi hernico nomine misitaue¬
nint simulcũhis samniti auxilia & posthenicos subactos uniuersa ꝓpegens sine dissimulatione ꝯsilii publici
adhostes desciuerat & post quam ito romae cũ samnitib foedere feciales uenerant resrepeatũ temtationẽ age¬
bant eẽ ut terrore incusso belli roma nossefieri paterent᷑ quod quanto opere optandum for& herni cos docuis¬
s& cĩ quib: liuerit suas leges romanae ciuitati p̃optauerint. quib: legendi quidmallent copia non fuerit ꝓpe¬
uũ p̃fati bellũ iiimil a castris hostũ nsederunt euorũ execitus ut qui suo nomine ꝑ multos annos in belles

Expanded text:
benigne praebito commeatu peragrasset, foedus antiquum Samnitibus redditum. ad Aequos inde, ueteres hostes, ceterum per benigne praebito commeatu peragrasset, foedus antiquum Samnitibus redditum. ad Aequos inde, ueteres hostes, ceterum per multos annos sub specie infidae pacis quietos, uersa arma Romana, quod incolumi Hernico nomine missitauerant simul cum iis Samniti auxilia et post Hernicos subactos uniuersa prope gens sine dissimulatione consilii publici ad hostes desciuerat; et postquam icto Romae cum Samnitibus foedere fetiales uenerant res repetitum, temptationem aiebant esse ut terrore incusso belli Romanos se fieri paterentur; quod quanto opere optandum foret, Hernicos docuisse, cum quibus licuerit suas leges Romanae ciuitati praeoptauerint; quibus legendi quid mallent copia non fuerit, pro poeuum profecti bellum quattuor milia a castris hostium consederunt. Aequorum exercitus, ut qui suo nomine permultos annos imbelles
Abbreviated transcription (Latin):
tuum quidam auctores sunt &m̃ fuluium in locũ eius cõs suffatũ & abeo cũ adexecitũ minucii missus e& bouia¬
num captũ eo annosora arpinum cessennia recepta absamnitib: hertulis magnũ simulacrũ incapitolio positum
dedicatũq p̃ sulpitio a uerrione p̃sem ꝑnio sophocõs. samnites seu finem seudilationẽ belli quȩrentes legatos
depace romã misere quib supplicit̃ agentib responsum ÷ nisi sȩpebellum parantes pacẽ petissent samnites ora¬
tione utro citro habita depace transigi potuisse nc̃ quando uerbauana adidlocarũ fuerint reb standũ eẽ p̃se¬
ꝓnium coñs cũ exercitu brau in samnio for& eũ adbellum pacem nȩinclinent animi fallinon posse ꝯꝑta om̃s sena¬
tui relaturum : deedentẽ exsamnio cõs legati sequerent᷑ ea & anno cũpacatũ samnium exerctus romanus

Expanded text:
tuum quidam auctores sunt, et M. Fuluium in locum eius consulem suffectum et ab eo, cum ad exercitum Minuci missus esset, Bouiatuum quidam auctores sunt, et M. Fuluium in locum eius consulem suffectum et ab eo, cum ad exercitum Minuci missus esset, Bouianum captum. eo anno Sora Arpinum Cesennia recepta ab Samnitibus; Herculis magnum simulacrum in Capitolio positum dedicatumque. P. Sulpicio Sauerrione P. Sempronio Sopho consulibus Samnites, seu finem seu dilationem belli quaerentes, legatos de pace Romam misere. quibus suppliciter agentibus responsum est, nisi saepe bellum parantes pacem petissent Samnites, oratione ultro citro habita de pace transigi potuisse: nunc, quando uerba uana ad id locorum fuerint, rebus standum esse. P. Sempronium consulem cum exercitu breui in Samnio fore; eum, ad bellum pacemne inclinent animi, falli non posse; comperta omnia senatui relaturum; decedentem ex Samnio consulem legati sequerentur. eo anno cum pacatum Samnium exercitus Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus alios sedentẽ ducit ibi auctore postumio municius cũ hostib: signa ⁊fet & cũ anceps pliũ inmultũ dia ꝓcessis¬
s& tũ postumius in tegris legionib: defensam iã aciẽ hostiũ in ꝓuiso inuadit itaq cũ lassitudo acuulnera fugã quoque
p̃pedissent occidione occisi hostes signaunum & xxcapta atq inde ad castra postumi practũ ibi duo uictores exerci¬
tus ꝓculsamiam famae hostem adorti fundunt fugantq: signa militaria sex & xx capta : imperator samnntiũ
statius cellius multiq aliimortales & castra utraq capta & bobianaum ubi postero die coepta oppugnari breui
capitur magnaq gloria rerũ gestarũ ꝯsules triumpharunt : minucium cõs cũ uulnere grauirelatũ in castra mor¬

Expanded text:
aduersus alios sedentem, ducit. ibi auctore Postumio Minucius cum hostibus signa confert; et cum anceps proelium in multum diei processisaduersus alios sedentem, ducit. ibi auctore Postumio Minucius cum hostibus signa confert; et cum anceps proelium in multum diei processisset, tum Postumius integris legionibus defessam iam aciem hostium improuiso inuadit. itaque cum lassitudo ac uolnera fugam quoque praepedissent, occidione occisi hostes, signa unum et uiginti capta, atque inde ad castra Postumi perrectum. ibi duo uictores exercitus perculsum iam fama hostem adorti fundunt fugantque; signa militaria sex et uiginti capta et imperator Samnitium Statius Gellius multique alii mortales et castra utraque capta. et Bouianum urbs postero die coepta oppugnari breui capitur magnaque gloria rerum gestarum consules triumpharunt. Minucium consulem, cum uolnere graui relatum in castra, mor
Abbreviated transcription (Latin):
sules factos tradidimus memoriȩ ne fugerit in annalib: digerendis annsultobinos cõñs falsos tatos transcenderit:
incertũ ÷ eodem anno in cãpũ stellatẽ agri cãpani samnitium incursiones factȩ itaq ambo cõs in samnium missi cũ
diuersas regiones tifernũ postumius. bouianũ minucies petiss&. Postumi prius ductu ad tifernũ pugnatũ alii
hauddubie samnites uictos ac xxmil hominũ capta tradunt. aliimarte ȩquodiscessũ & postumiũ metũ simulantẽ¬
noc turno itinere daminmontes copias adduxisse hostes secutos duomĩl inde locis munitis &ipsos ꝯsedisse ꝯsul
ut statiua tuta copiosaq &itaerant petisseuideretͥ. postquã & munimentis castra firmauit & omnia pparaturerũ
utiliũ instruxit. relicto firmo p̃sidio deingilia tertia quaduci ꝓximae pot ÷ expaditas legiones ad collegã &ipsum

Expanded text:
sules factos tradidimus. memoriane fugerit in annalibus digerendis an consulto binos consules, falsos ratus, transcenderit, incertum est. eodem anno in campum Stellatem agri Campani Samnitium incursiones factae. itaque ambo consules in Samnium missi cum diuersas regiones, Tifernum Postumius, Bouianum Minucius petisset, Postumi prius ductu ad Tifernum pugnatum. alii haud dubie Samnites uictos ac uiginti milia hominum capta tradunt, alii Marte aequo discessum et Postumium metum simulantenocturno itinere clam in montes copias abduxisse, hostes secutos duo milia inde locis munitis et ipsos consedisse. consul ut statiua tuta copiosaque—et ita erant—petisse uideretur, postquam et munimentis castra firmauit et omni apparatu rerum utilium instruxit, relicto firmo praesidio de uigilia tertia, qua duci proxime potest, expeditas legiones ad collegam, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
nam & samnitium duxgellus egnatius pabulatum cũ cohortib paucisi enit suoq impetu magis milites quã cuius¬
quam ductu aut imperio pugnam capessebant & romani execitus nec pariter amboducti nec satis temporis ad ins¬
& ut forte quatham mutante ad suetos interse hostes ecrusa uolumnio samnites : cunctarti quiadux aberat ap
pio o ccurrer& diutͥ appius inmediopugnȩ discrimine itautinter prima signamanib: ad ccelũ sublatis ⁊spiceret᷑
lta p̃catus eẽ bellona si ho dienobis uictoriã duis ast egotibi templum uoueo hȩ p̃catus uelutinstigamte de a
&ipsecollegȩ & execitus uirtuitẽ aequauit ducisimperatoria opeẽ exseqiht᷑ & milites neabaltera partẽ prius

Expanded text:
nam et Samnitium dux Gellius Egnatius pabulatum cum cohortibus paucis ierat suoque impetu magis milites quam cuiusnam et Samnitium dux Gellius Egnatius pabulatum cum cohortibus paucis ierat suoque impetu magis milites quam cuiusquam ductu aut imperio pugnam capessebant et Romani exercitus nec pariter ambo ducti nec satis temporis ad insum est; et velut sorte quadam mutante adsuetos inter se hostes Etrusci Volumnio, Samnites parpio occurrere. dicitur Appius in medio pugnae discrimine, ita ut inter prima signa manibus ad caelum sublatis conspiceretur, ita precatus esse: 'Bellona, si hodie nobis uictoriam duis, ast ego tibi templum uoueo.' haec precatus uelut instigante dea et ipse collegae et exercitus uirtutem aequauit ducis: †imperatoria opera exsequuntur et milites†; ne ab altera parte prius
Abbreviated transcription (Latin):
nere remp̃ sedimpenator ute sit melior : & ruriã & samnium prouincias esse. ut rammall& eliger& suo exeui¬
tusuel inetruria uel in samnio remgesturum : tũ militũ clamor ortus ut simul ambo bellũ &ruscũ susciperent̃ quo
anim aduerso ꝯsen su uolumnius qm̃ in collegȩ uolumtate interpraetenda in quidentui. non committam ut quid
uos uelitis obscurũ sit manere anabirane uelitis clamore significate tum uero tantus ÷ clamor exortus. ut hostese
castris exar& armis arreptis in acie descendunt & uolumnius signa canere acuexilla effarie castris iussit appium¬
ad dubitasse ferunt cernentem seupugnantem seu quieto sȩforẽ collegȩ uictoriã dande uelitũ nesueqq̃ legiones
uolumnium sequeret &ips ũ flagitantibus suis signum dedisse ab neutra parte satis commode instructi fuerunt

Expanded text:
rare rem publicam—sed imperator uter sit melior. Etruriam et Samnium prouincias esse; utram mallet eligeret; suo exercirare rem publicam—sed imperator uter sit melior. Etruriam et Samnium prouincias esse; utram mallet eligeret; suo exercitu se uel in Etruria uel in Samnio rem gesturum. tum militum clamor ortus, ut simul ambo bellum Etruscum susciperent. quo animaduerso consensu Uolumnius 'quoniam in collegae uoluntate interpretanda' inquit 'erraui, non committam ut quid uos uelitis obscurum sit: manere an abire me uelitis clamore significate.' tum uero tantus est clamor exortus ut hostes e castris exaddubitasse ferunt, cernentem seu pugnante seu quieto se fore collegae victoriam; deinde veritum ne suae quoque legiones Volumnium sequerentur, et ipsum flagitantibus suis signum dedisse. ab neutra parte satis commode instructi fuerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
forȩeoren adductã ut omni rei bene autseus gestȩ inetruria daus decusq adi. uolumnium sit delegatum neminẽ
experiretͥ modo uoluntatem militum hae monendo obstestandoq ꝓperestitantes coñĩs. incontionẽ ꝓtrirxerunt ibi
onitiones longiores habitae in eandem ferme sententiam in quam interpaucos certatũ uerbis fuerat &cũ uolumnius cau¬
sa superior nanfancundus quiden aduersus eximiã eloquentiã collegȩ uisus e&̃ cauillas qua e appius sibi acceptũ
referre dicer& debere quodex multo atq elingui facundum &iã cõs haberent priorem ꝯsulatu primis uti quemen¬
sibus hiscere eum nequisse nunciam popularis orctiones serere quam mallem in quit uolumnius tuamestrenuae
facere quam ego abstȩ scitelo quididicessen protrano ꝯditione fere quaȩ decretura sit nononrt neq: enim id deside¬

Expanded text:
fore; eo rem adductam ut omne rei bene aut secus gestae in Etruria decus dedecusque ad L. Uolumnium sit delegatum; neminem fore; eo rem adductam ut omne rei bene aut secus gestae in Etruria decus dedecusque ad L. Uolumnium sit delegatum; neminem experiretur modo uoluntatem militum. haec monendo obtestandoque prope restitantes consules in contionem pertraxerunt. ibi orationes longiores habitae in eandem ferme sententiam, in quam inter paucos certatum uerbis fuerat; et cum Uolumnius, causa superior, ne infacundus quidem aduersus eximiam eloquentiam collegae uisus esset, cauillansque Appius sibi acceptum referre diceret debere, quod ex muto atque elingui facundum etiam consulem haberent—priore consulatu, primis utique mensibus, hiscere eum nequisse, nunc iam populares orationes serere—, 'quam mallem' inquit Uolumnius, 'tu a me strenue facere quam ego abs te scite loqui didicissem.' postremo condicionem ferre, quae decretura sit, non orator—neque enim id deside
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ait litteriseius a ccitum uenisse quaesi falsae fuerint nec usus suisit hetruriam extẽplo ꝯueriis signis abiturũ
tuuero ab eas inquit. ner tequis quam moratur & enim minime consentaneum ÷ cumbellotuo fonsitan uix
sufficias hiute adopem ferendam aliis gloriari uenis se bene hercules ueter& dicere uolumnius malle frus¬
tnx operã in sumptam quam quicquam incidisse curnon sati seẽt & ruriae unus ꝯsularis exercitus digredientes
iamcõs legati tribuniq ex appiano exercitu circũ sistunt pars imperatorẽ suum onare necollege auxilium
quod accipiendum ultro fuerit sua sponte oblatum sperneret᷑. plures abeinti uolumnio obsistere atq obtes¬
tari ne prauo cũ collega certamine rem̃p prodat siquaclades incidiss& desertorimagis quam deseto noxiae

Expanded text:
esse ait, litteris eius accitum uenisse; quae si falsae fuerint nec usus sui sit in Etruriam, extemplo conuersis signis abiturum. esse ait, litteris eius accitum uenisse; quae si falsae fuerint nec usus sui sit in Etruriam, extemplo conuersis signis abiturum. 'tu uero abeas' inquit, 'neque te quisquam moratur; etenim minime consentaneum est, cum bello tuo forsitan uix sufficias, huc te ad opem ferendam aliis gloriari uenisse.' bene, hercules, uerteret, dicere Uolumnius; malle frustra operam insumptam quam quicquam incidisse cur non satis esset Etruriae unus consularis exercitus. digredientes iam consules legati tribunique ex Appiano exercitu circumsistunt. pars imperatorem suum orare ne collegae auxilium, quod acciendum ultro fuerit, sua sponte oblatam sperneretur; plures abeunti Uolumnio obsistere; obtestari ne prauo cum collega certamine rem publicam prodat: si qua clades incidisset, desertori magis quam deserto noxae
Abbreviated transcription (Latin):
lamiterum eodem honore fungentis discrepatio fuerit. appio abnuente missas uolũnio ad firmante appiselitteris accitũ
lamuolumnius insamnio tria castella ceperat in quib: aduim̃il hostium caesa erant dimidium fereaus captũ &lucanorũ
seditiones a plebei sedegentib: ducib ostas summa optumatium uoluntate ꝓq̃ fabiũ ꝓ cõs amissum locũ uetere exercitu ip̃s¬
serat decio populandos hostiũ agros relinquit ipse cũ suis copiis in &ruriã ad collegã ꝑgit quem aduenientẽ laetiomnes
acceperẽ appium ex ꝯscientia sua credo animum habuisse haudin merito iratũ sini hil scripserat in liberali & ingrato
animo sieguerat ope dissimulantem uixeum salute mutua raddita cũ obuiã egressus ex̃. satinsalue in quitl. uo¬
lumni ut see in samniores habent quaete causa ut ꝓuinciatua excaderes induxit. uolum nius in samnio res ꝓsperas

Expanded text:
am iterum eodem honore fungentes, disceptatio fuerit, Appio abnuente missas, Uolumnio adfirmante Appi se litteris accitum. iam Uolumnius in Samnio tria castella ceperat, in quibus ad tria milia hostium caesa erant, dimidium fere eius captum, et Lucanorum seditiones a plebeiis et egentibus ducibus ortas summa optimatium uoluntate per Q. Fabium , pro consule missum eo cum uetere exercitu, compresserat. Decio populandos hostium agros relinquit, ipse cum suis copiis in Etruriam ad collegam pergit. quem aduenientem laeti omnes accepere: Appium ex conscientia sua credo animum habuisse—haud immerito iratum si nihil scripserat, inliberali et ingrato animo, si eguerat ope, dissimulantem. uix enim salute mutua reddita, cum obuiam egressus esset, 'satin salue' inquit, ' L. Uolumni ? ut sese in Samnio res habent? quae te causa ut prouincia tua excederes induxit?' Uolumnius in Samnio res prosperas
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib: que eorum fuerint quin romanos :a grocis tiber impulsos dimicare ꝓsalute sua non de intolerando
italia eregno cogant. samnitem illis exercitũ paratũ instructum armis stipendio ueniss& ꝯfestim secuturos ulsi
adipsam romanã urbem oppugnandam ducant hȩc eos in&ruria iactantes molientesq bellũ domi romanũ urebat
nam p̃ detius ubi ꝯperit ꝑexploratio res ꝓfetũ samnitiũ exercitũ aduocato ꝯsilio quid pagrosimꝰ quidua gamur
uicatim uitũ feretes bellũ quii nurbes & moeiia ad gredimur nullus iam exercitus samnio p̃sid& cessere finibus
acsibi m& ipsi exiliũ nsciuere ad ꝓbantib cunctis ad murgant iã ualidam urbem oppugnandam ducit: tantusq ardor
militũ fuit & caritate ducis &spemaioris quã exagrestib: populationib praedaȩ utu no die uiatq armis urbem

Expanded text:
maioribusque eorum fuerit, quin Romanos omni agro cis Tiberim pulsos dimicare pro salute sua non de intolerando maioribusque eorum fuerit, quin Romanos omni agro cis Tiberim pulsos dimicare pro salute sua non de intolerando Italiae regno cogant. Samnitem illis exercitum paratum, instructum armis, stipendio uenisse, et confestim secuturos, uel si ad ipsam Romanam urbem oppugnandam ducant. haec eos in Etruria iactantes molientesque bellum domi Romanum urebat. nam P. Decius , ubi comperit per exploratores profectum Samnitium exercitum, aduocato consilio 'quid per agros' inquit 'uagamur uicatim circumferentes bellum? quin urbes et moenia adgredimur? nullus iam exercitus Samnio praesidet; cessere finibus ac sibimet ipsi exsilium consciuere'. adprobantibus cunctis ad Murgantiam, ualidam urbem, oppugnandam ducit; tantusque ardor militum fuit et caritate ducis et spe maioris quam ex agrestibus populationibus praedae ut uno die ui atque armis urbem
Abbreviated transcription (Latin):
finibus & ruriam pulsi petieunt & quod legationib: nequiquam sape temptauerant idietanto agmine arma¬
torum mixtis terrore praecib: acturos efficatius rati postulauerunt principũ &ruriae iclium quod coacto ꝑꝰ qđ
annos ꝓlibetate dimicent cũ romanis exponunt om̃a exꝑtoseẽ si suis m&ipsorum uirib: tolerare tantã molem
belli posseit temptasse &iam haud magni momenti finitimarũ gentium auxilia petisse pacẽ a prꝰ quodbellũ¬
e& unã sibiespem reliquam in ecruscis restare sciregentẽ italiae opulentissimam armisiuiris pecunia ẽẽ. haberȩ
accolas gallos interferrũ &armanatos fero ces cũ suopte ingenio tumaduesus romanum populum quem captum
ase auro quere dem ptũ hauduana iactantes memorant nihil abes sen sit animos &ruscs quipor sinnae quondã

Expanded text:
finibus. Etruriam pulsi petierunt et, quod legationibus nequiquam saepe temptauerant, id se tanto agmine armafinibus. Etruriam pulsi petierunt et, quod legationibus nequiquam saepe temptauerant, id se tanto agmine armatorum mixtis terrore precibus acturos efficacius rati, postulauerunt principum Etruriae concilium. quo coacto, per quot annos pro libertate dimicent cum Romanis, exponunt: omnia expertos esse si suismet ipsorum uiribus tolerare tantam molem belli possent; temptasse etiam haud magni momenti finitimarum gentium auxilia. petisse pacem a popu unam sibi spem reliquam in Etruscis restare. scire gentem Italiae opulentissimam armis, uiris, pecunia esse; habere accolas Gallos, inter ferrum et arma natos, feroces cum suopte ingenio tum aduersus Romanum populum, quem captum a se auroque redemptum, haud uana iactantes, memorent. nihil abesse, si sit animus Etruscis qui Porsinnae quondam
Abbreviated transcription (Latin):
comprimer& quam quod dictu cõs quicquã ibi satis scitȩa aut fortunat egestũ sit multa ꝓelia locis & tẽporib: iniquis
commissas pesq indies grauorẽ hostem faciebat &ã ꝓpeerat. utn aducimilites nẽmilitib: duxsatis fider& litteratius ad
collegam accesedum exsamniomis sam intrinis annalibus inuenio pig& tamen incertũ ponere cũ ea ipsa intet conss̃ pr̃¬

Expanded text:
comprimeret, quam quod ductu consulis quicquam ibi satis scite aut fortunate gestum sit: multa proelia locis et temporibus iniquis comprimeret, quam quod ductu consulis quicquam ibi satis scite aut fortunate gestum sit: multa proelia locis et temporibus iniquis commissa spesque in dies grauiorem hostem faciebat, et iam prope erat ut nec duci milites nec militibus dux satis fideret. litteras ad collegam accersendum ex Samnio missas in trinis annalibus inuenio; piget tamen in certo ponere, cum ea ipsa inter cons
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. & defensa summa ui moenia sunt & locusetat munimento naturaq tutus sed euit om̃a ad suetus praedae mili¬
tes aduim̃il hostium circamuros cesa praeda militis fuit huius oppugnatarũ urbiũ decoris pars maior inquib: dã
annalib: ad maximum tnthit᷑ murgantam abdetio a fabio ferentinũ romuleãq oppugnatas triedunt sunt qui nouorũ
ssulum hancgloriã faciant quidam nom ambarũ sed alterius p̃ uolũnii ei samnitiũ ꝓuinciã euenisse dũ ea in samnio
cuius cũq ductu auspicioq gerereit᷑ romanis in&ruriã interim bellũ ingens multis exgentib: ꝯcit᷑ cuius auctor gellius eg¬
natius & samnitib: erat tusci fereom̃s ꝯsciue raetbellũ traexerat ntagio ꝓximos umbrie papulos & gallica auxilia
matede sollicitabant᷑ omnis ea multitudo ad castrasamnitiũ ꝯuenebat quitumultus repens postquã romã ꝑlatus ẽ

Expanded text:
fuit: et defensa summa ui moenia sunt et locus erat munimento naturaque tutus; sed euicit omnia adsuetus praedae milfuit: et defensa summa ui moenia sunt et locus erat munimento naturaque tutus; sed euicit omnia adsuetus praedae miles. ad tria milia hostium circa muros caesa; praeda militis fuit. huius oppugnatarum urbium decoris pars maior in quibusdam annalibus ad Maximum trahitur; Murgantiam ab Decio, a Fabio Ferentinum Romuleamque oppugnatas tradunt. sunt qui nouorum consulum hanc gloriam faciant, quidam non amborum sed alterius, L. Uolumni : ei Samnium prouinciam euenisse. dum ea in Samnio cuiuscumque ductu auspicioque geruntur, Romanis in Etruria interim bellum ingens multis ex gentibus concitur, cuius auctor Gellius Egnatius ex Samnitibus erat. Tusci fere omnes consciuerant bellum; traxerat contagio proximos Umbriae populos et Gallica auxilia mercede sollicitabantur; omnis ea multitudo ad castra Samnitium conueniebat. qui tumultus repens postquam est Romam perlatus,
Abbreviated transcription (Latin):
caperent ibi duo mil samnitium &centum pugnantes cirtumuenti captiq & alia preda ingens capta ÷ quaene
impedimentis grauib: agmen onenar& ꝯuo carimilites decius iub& hacine inquit uictoria sola authac preda con¬
tiestis futuri uultis suos ꝓuirtute spesgerere om̃s samnitiũs urbes fordenȩq inurbib: relictae urȩ sunt qñ o legiones
eorum totꝓeliis fusas postremo finibus expulistis uendite ista & inlicite iucro metatorẽ ut sequat᷑ agmen ego subinde
suggenam quaeuendatis ad romuleam urbem hinceamus ubiuos labor haud maior praeda maiorman& diuedita¬
a prceda ultro ad hortantes imperatorem ad romuleã ꝑgunt ibi qq̃ sine opere sine tormentis simul ad mota sunt
signa nulla uide territ amurȩs quacuiq ꝓximum fuit scalis raptm ad motis in moenae uassere captũ oppidũ acdi
ca actõs ferentinum indequamquã nihilquietis dabat᷑ tñ summa a lacritate ductus ceterũ ibi plus laboris acpeiculi

Expanded text:
caperent. ibi duo milia Samnitium et centum pugnantes circumuenti captique et alia praeda ingens capta est. quae ne impedimentis grauibus agmen oneraret, conuocari milites Decius iubet. 'hacine' inquit 'uictoria sola aut hac praeda contenti estis futuri? uoltis uos pro uirtute spes gerere? omnes Samnitium urbes fortunaeque in urbibus relictae uestrae sunt, quando legiones eorum tot proeliis fusas postremo finibus expulistis. uendite ista et inlicite lucro mercatorem ut sequatur agmen; ego subinde suggeram quae uendatis. ad Romuleam urbem hinc eamus, ubi uos labor haud maior, praeda maior manet.' diuendita praeda ultro adhortantes imperatorem ad Romuleam pergunt. ibi quoque sine opere, sine tormentis, simul admota sunt signa, nulla ui deterriti a muris, qua cuique proximum fuit, scalis raptim admotis in moenia euasere. captum oppidum ac dcoactus; Ferentinum inde, quamquam nihil quietis dabatur, tamen summa alacritate est ductus. ceterum ibi plus laboris ac periculi
Abbreviated transcription (Latin):
uates canebant si rem̃ promanã ꝑpetuã eẽ uellent tũ marcũ curtiũ iuuenẽ bello aegregiũ casti¬
gasse ferunt dubitantes anullũ magis romanũ bonũ quã arma uirtusq e& silentio facto tem¬
pla deorũ in mortaliũ quae foro inminent capitoliũq intuentẽ & manus ñ incȩlũ nc̃ in patentes
terie hiatus deosmanes porrigentẽ sȩd uo uisse equodande quã poterat maxime exornato insidentẽ armatum
seinspe cũ in misisse donaq a fruges suꝑ eũ amultitudine uirorũ acmulierũ congestas lacũq curtiũ non abanti quo

Expanded text:
uates canebant, si rem publicam Romanam perpetuam esse uellent. tum M. Curtium , iuuenem bello egregium, castigasse ferunt dubitantes an ullum magis Romanum bonum quam arma uirtusque esset; silentio facto templa deorum immortalium, quae foro imminent, Capitoliumque intuentem et manus nunc in caelum, nunc in patentes terrae hiatus ad deos manes porrigentem, se deuouisse; equo deinde quam poterat maxime exornato insidentem, armatum se in specum immisisse; donaque ac fruges super eum a multitudine uirorum ac mulierum congestas lacumque Curtium non ab antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
necotiodato ut collegam uisi aliter non possent deforo abducerent . Ipsenunc plebem seuientem p̃cibus
leniss& nuncontss& tribunos ut consilium dimit terent: int espatium nonuim suam illis tempus ademp

Expanded text:
negotio dato ut collegam ui, si aliter non possent, de foro abducerent, ipse nunc plebem saeuientem precibus negotio dato ut collegam ui, si aliter non possent, de foro abducerent, ipse nunc plebem saeuientem precibus lenisset, nunc orasset tribunos ut concilium dimitterent; darent irae spatium; non uim suam illis tempus ademp
Abbreviated transcription (Latin):
in eant adulescentes nobiles stabant nihilcedentes uiatori tumexhis prendi quosdam letorius iub& ꝯsul
appius negare iusess& tribunos in quemquam nisiiplebe ium: nonenim populi sed plebis eum magistnt tũ ẽ.
necillum ipsum submouere promperio spossemore maiorum quia itadicatur. siu obis uidetur discedite
quirites facile & contemptim deiure disserendo perturbare laetorium poterat : ardens igitur inttribu¬
nus uiatorem mittit ad consulem consullictorem ad tribunum priuatumẽẽ clamitans si neimperio sine
magis tratu: uiolatus que ess& tribunos ni&contio omnis a trox cohorta protribuno in consulem ess& &
cursus hominum inforum extotaurbe conctatȩ multitudinis fier& sustinebat tamen appius ꝑtinacia
tantam tem pestatem : certatum que haud incruento proclio for& niquintius consulalter consularibus

Expanded text:
ineant. adulescentes nobiles stabant nihil cedentes uiatori. tum ex his prendi quosdam Laetorius iubet. consul ineant. adulescentes nobiles stabant nihil cedentes uiatori. tum ex his prendi quosdam Laetorius iubet. consul Appius negare ius esse tribuno in quemquam nisi in plebeium; non enim populi sed plebis eum magistratum esse; nec illam ipsam submouere pro imperio posse more maiorum, quia ita dicatur: 'si uobis uidetur, discedite, Quirites.' facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat. ardens igitur ira tribunus uiatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum, priuatum esse clamitans, sine imperio, sine magistratu; uiolatusque esset tribunus, ni et contio omnis atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum ex tota urbe concitatae multitudinis fieret. sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem, certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus
Abbreviated transcription (Latin):
legis uolero sicletorius collega aus auctor cumrecentior tuma criorenat : ferocem faciebat belligloria ingens
quod ȩtatis aus haud quis quam manu promptiorentt : iscum uolero ni hil prȩte quam delege loqueretur
insectatione abstinens consulum ipse in accusationem appi familiaeque suꝑbissimȩ ac crudelissimȩ in plebem .&¬
exorsus cuma patribus non consulem sed carni ficem aduexandam & lacenindam plebem creatumesse con¬
tender & rudis inmilitari homine lingua non suppetebat libetati animoque : Ita que deficiente onitione
quando quidem non facile loquor inquit quirites quam quod locutus sum presto c̃astino die aderte: ego hic
aut in conspectu ur̃o moriar : autperferam legem occupant tribuni tem plum postero die consules nobilitas¬
que adinpediendam legemincontionem consistunt : sub moueri laecorius iub& prȩcerquam qui suffragiũ

Expanded text:
legis Uolero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior tum acrior erat. ferocem faciebat belli gloria ingens, legis Uolero, sic Laetorius, collega eius, auctor cum recentior tum acrior erat. ferocem faciebat belli gloria ingens, quod aetatis eius haud quisquam manu promptior erat. is, cum Uolero nihil praeterquam de lege loqueretur, insectatione abstinens consulum, ipse incusationem Appi familiaeque superbissimae ac crudelissimae in plebem Romanam exorsus, cum a patribus non consulem, sed carnificem ad uexandam et lacerandam plebem creatum esse contenderet, rudis in militari homine lingua non suppetebat libertati animoque. itaque deficiente oratione, 'quando quidem non facile loquor' inquit, 'Quirites, quam quod locutus sum praesto, crastino die adeste; ego hic aut in conspectu uestro moriar aut perferam legem'. occupant tribuni templum postero die; consules nobilitasque ad impediendam legem in contione consistunt. summoueri Laetorius iubet, praeterquam qui suffragium
Abbreviated transcription (Latin):
dolore habito ne uerbo quidem uiolatis consulibus rogationem tulit ad populum ut plebi & magiftratus
tributis comitiis fierent: haud parua ressubtitulo prima speciem minime a troci ferebatur. sed quȩ patricus
omnem potestatem perdientium suffrgia creandi quos uellent tribunas auferr& : huic actioni gratis¬
simȩ plebicum summa ui resisterent patres ne queuna uis adrenstendum erat ut interceder& aliquis ex
collegio auctoritate aut consulum aut principum addua poss& restamen suo ipsa molimine gnauiscertami¬
nibus in annum extrae hitur: plebs uoleronem tribunum reficit patres adultimum dimicationes natirẽ uen¬
turam ap̃. claudium ap̃. iaminde apatͣrenis certaminibus inuisum infestum que plebi consulem faciunt :
collegaeititus quintius datur: principiostatim annini hilprius quam delege agebatur : sedut inuentor

Expanded text:
dolore habito, ne uerbo quidem uiolatis consulibus, rogationem tulit ad populum ut plebeii magistratus dolore habito, ne uerbo quidem uiolatis consulibus, rogationem tulit ad populum ut plebeii magistratus tributis comitiis fierent. haud parua res sub titulo prima specie minime atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi quos uellent tribunos auferret. huic actioni gratissimae plebi cum summa ui resisterent patres, nec quae una uis ad resistendum erat, ut intercederet aliquis ex collegio, auctoritate aut consulum aut principum adduci posset, res tamen suo ipsa molimine grauis certaminibus in annum extrahitur. plebs Uoleronem tribunum reficit: patres, ad ultimum dimicationis rati rem uenturam, Ap. Claudium Appi filium , iam inde a paternis certaminibus inuisum infestumque plebi, consulem faciunt. collega ei T. Quinctius datur. principio statim anni nihil prius quam de lege agebatur. sed ut inuentor