comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratus descendis set ad litus. paene exceptus ẽ tunc eti amper deuiostramites refugieri¬
tem seruus aemili pauli comitis eius dolens proscriptũ olim ab eo patrẽ paulum
et quasi occasione ultionis oblata interficere conatus ẽ.
ost pompei fugã collegarũ alterũ .N. lepidum quemex a frica in auxilium euo carat
suꝑbientẽ uiginti legionũ fiducia summasq sibi partes terrore &minis uindicantẽ
spoliauit exercitu supplicemq concessauit acerceios in ꝑpetuum relegauit
Mantonii societatẽ semꝑ dubiã & incertã reconciliationib:q uarus male focilatã
a brupit tandem et quomagis degeneras se eum aciuilimore approbaret testam̃ tũ
quodis romae &iam et decleo patra liberis inter heredes nuncupatis relinquerat a pe¬
riundũ recitandumq procontione curauit remisit tamen hosti indicato necessi¬

Expanded text:
ratus descendisset ad litus, paene exceptus est. tunc etiam per deuios tramites refugieratus descendisset ad litus, paene exceptus est. tunc etiam per deuios tramites refugietem seruus Aemili Pauli comitis eius, dolens proscriptum olim ab eo patrem Paulum et quasi occasione ultionis oblata, interficere conatus est. Post Pompei fugam collegarum alterum M. Lepidum, quem ex Africa in auxilium euocarat, superbientem uiginti legionum fiducia summasque sibi partes terrore et minis uindicantem spoliauit exercitu supplicemque concessa uita Cerceios in perpetuum relegauit. M. Antonii societatem semper dubiam et incertam reconciliationibusque uariis male focilatam abrupit tandem, et quo magis degenerasse eum a ciuili more approbaret, testamentum, quod is Romae etiam de Cleopatra liberis inter heredes nuncupatis reliquerat, aperiundum recitandumque pro contione curauit. remisit tamen hosti iudicato necessi
Abbreviated transcription (Latin):
somno deuinctus ut ad dandum signũ ab tamicis excitaretur. un de p̃bitam anto¬
nio materiam putem ex probrandi nerectis quidem oculis eum aspicere potuis se
instructã aciem uerum supinum caelum in tuentẽ stupidum cubuis se nec pri¬
us surrexisse acmilitib in conspectũ uenisse quã A .N. a grippa fugate s int
hostium naues: alii dictum factumq eius criminantur. quasiclassib tempestate
ꝑditis exclamauerit etiã inuitoneptuno uictoriam seadepturũ. acdiecircensium
proximo sollemni pompȩ simulacrum de indetraxerit. Nec temereplura ac ma¬
iora pericula ullo alio bello adit. traiecto insiciliã exercitucum partẽ reliquã
copiarum continenti repeteret oppressus ex in prouiso ademochare & appollopha¬
ne praefectis pompei uno demum nauigio aegerrime effugit. Iterum cum praeter
locros regium pedib iret & prospectis biremibus pompeianis terrã legentibus suas

Expanded text:
somno deuinctus, ut ad dandum signum ab amicis excitaretur. unde praebitam Antosomno deuinctus, ut ad dandum signum ab amicis excitaretur. unde praebitam Antonio materiam putem exprobrandi: ne rectis quidem oculis eum aspicere potuisse instructam aciem, uerum supinum, caelum intuentem, stupidum cubuisse nec prius surrexisse ac militibus in conspectum uenisse quam a M. Agrippa fugatae sint hostium naues. alii dictum factumque eius criminantur, quasi classibus tempestate perditis exclamauerit etiam inuito Neptuno uictoriam se adepturum, ac die circensium proximo sollemni pompae simulacrum dei detraxerit. nec temere plura ac maiora pericula ullo alio bello adiit. traiecto in Siciliam exercitu, cum partem reliquam copiarum continenti repeteret, oppressus ex inprouiso a Demochare et Apollophane praefectis Pompei uno demum nauigio aegerrime effugit. iterum cum praeter Locros Regium pedibus iret et prospectis biremibus Pompeianis terram legentibus suas
Abbreviated transcription (Latin):
trecentos ex dediticiis electos utriusq ordinis. ad aram diuo iulio extructam
idib martus hostiarũ more mactatos extiterunt qui traderent conspecto
eum ad arma isse ut occulti aduersarii et quos metus magis quã uoluntas contine¬
ret facultate .L. an toniducis praebitadetegerentur deuictisq is & confiscatis
promis saueteranis praemia soluerentur
iculum bellum inchoauit in primis. sed diu traxit in termissum saepius modere¬
parendirum classium causa quas tempes tatib: duplici naufragio & quidem per
aestatem amiserat modo pace facta flagitante populo obinter clusos commeatis
famemq: in grauescentẽ donec nauib ex integro fabricatis acuiginti seruorũ
milib: manumississ& ad remũ datis portũ uilium apud baias inmisso in lucinũ
& auernũ lacũ mari effecit inquocum hieme tota copias exerciuss& pompeium
interc̃moprłmilas et naulochum su perauit subhoram pugnae etam arto repente

Expanded text:
trecentos ex dediticiis electos utriusque ordinis ad aram Diuo Iulio extructam trecentos ex dediticiis electos utriusque ordinis ad aram Diuo Iulio extructam Idibus Martiis hostiarum more mactatos. extiterunt qui traderent conspecto eum ad arma isse, ut occulti aduersarii et quos metus magis quam uoluntas contineret, facultate L. Antoni ducis praebita, detegerentur deuictisque is et confiscatis promissa ueteranis praemia soluerentur. Siculum bellum incohauit in primis, sed diu traxit intermissum saepius, modo reparandarum classium causa, quas tempestatibus duplici naufragio et quidem per aestatem amiserat, modo pace facta, flagitante populo ob interclusos commeatus famemque ingrauescentem; donec nauibus ex integro fabricatis ac uiginti seruorum milibus manumissis et ad remum datis portum Iulium apud Baias inmisso in Lucrinum et Auernum lacum mari effecit. in quo cum hieme tota copias exercuisset, Pompeium inter Mylas et Naulochum superauit, sub horam pugnae tam arto repente
Abbreviated transcription (Latin):
meritorũ tractari quaerentib: quotempore .L. an tonium fiducia consulatus
quẽ gerebat ac fraterne potentiae res uouas molientẽ confugere perusi am
coegit & ad deditionẽ fame c̃pulit Ñ tamen sinemagnis suis & antebellum et
in bello discriminibus Nãcumspectaculo iudorũ graegariũ militẽ in quattuor¬
decim ordinib: sedentẽ excitari ꝑ apparitorem iussis set rumore ab obtrecta¬
torib dilato quasi cundem mox & discruciatũ necas set minimum a fuit quinpe¬
riret concursu et in dignatione turbae militaris. saluti fuit quod quide¬
siderabatur repente comparuit in columis ac sine iniuria circaperusinũ
aut̃ murũ sacrificans paene interceptus ẽ amanugladiatorum qua e oppi¬
do eruperat: perusia capta in plurimos animaduertit orare ueniam uel
excusare secon antibus una uoce occurrens moriendum eẽ. scribunt quidã

Expanded text:
meritorum tractari querentibus. quo tempore L. Antonium fiducia consulatus, meritorum tractari querentibus. quo tempore L. Antonium fiducia consulatus, quem gerebat, ac fraternae potentiae res nouas molientem confugere Perusiam coegit et ad deditionem fame conpulit, non tamen sine magnis suis et ante bellum et in bello discriminibus. nam cum spectaculo ludorum gregarium militem in quattuordecim ordinibus sedentem excitari per apparitorem iussisset, rumore ab obtrectatoribus dilato quasi eundem mox et discruciatum necasset, minimum afuit quin periret concursu et indignatione turbae militaris. saluti fuit, quod qui desiderabatur repente comparuit incolumis ac sine iniuria. circa Perusinum autem murum sacrificans paene interceptus est a manu gladiatorum, quae oppido eruperat. Perusia capta in plurimos animaduertit, orare ueniam uel excusare se conantibus una uoce occurrens 'moriendum esse'. scribunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
bruti romã misso utstatuȩ caesaris subiceretur splendi dissimũ quemq: cap¬
tiuum nonsine uerborum contumelia seuuit ut quidem uni suppliciter sepul¬
turam praedicanti respondissedicitur iam istã uolucrũ forepotes tatem ali¬
os patrem & filiũ prouita rogantis sortiri uelmicare iussisse ut alterutri con¬
cederetur : acspectas se utrumq morientem cum patre qui a seoptulerat occiso
filius quoq: uoluntariã occubuiss& necem quare ceteri inhis M. fauonius
ille catonis aemulus cum catenati producerentur. imperatore antonio hono¬
rifice salutato hunc foedissimo conuitio coram prosci derunt
Partitis postiuictoriam officiis cum an tonius orientem ordinandum ipseuetera¬
nos initaliam reducendos & municipalib: agriscollocandos recepisset Neq
ueteranorum ueq possessorũ gratiã tenuit alteris pellise alteris non prospe

Expanded text:
Bruti Romam misso, ut statuae Caesaris subiceretur, in splendidissimum quemque capBruti Romam misso, ut statuae Caesaris subiceretur, in splendidissimum quemque captiuum non sine uerborum contumelia saeuiit; ut quidem uni suppliciter sepulturam precanti respondisse dicitur iam istam uolucrum fore potestatem; alios, patrem et filium, pro uita rogantis sortiri uel micare iussisse, ut alterutri concederetur, ac spectasse utrumque morientem, cum patre, quia se optulerat, occiso filius quoque uoluntariam occubuisset necem. quare ceteri, in his M. Fauonius ille Catonis aemulus, cum catenati producerentur, imperatore Antonio honorifice salutato, hunc foedissimo conuicio coram prosciderunt. Partitis post uictoriam officiis cum Antonius Orientem ordinandum, ipse ueteranos in Italiam reducendos et municipalibus agris collocandos recepisset, neque ueteranorum neque possessorum gratiam tenuit, alteris pelli se, alteris non pro spe
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ tumultu apibso interemptũ. Sedut cognouit antonium post fugã AMI.
lepido recepto ceterosq duces & exercitus consentire propatrib: causa mopti¬
matium si necunctatione deseruit ad praetextũ mutatȩ uoluntatis dicta fac¬
taq quorundã calumniatus quasi alii sepuerum alii ornandũ tollendumq
iactassent neaut sibi autueteranis pargratia referretur & quomagis pae¬
nitentiã prioris secte approbraret nursinos grandipecunia et quam pen¬
dere nequirent multatos extorres oppido egit quod mutinensi acie interemp¬
torũ ciuium tumulo publicae extructo asscripserant prolibertate eos occubuisse
uitacum antonio &lepido societate philippense quoq bellum quãquã inua¬
lidus atq aeger duplici proelio transegit quorum priore castris exutus uix
adantoni cornũ fuga euaserat uec suc cessũ uictoriae modoratus ẽ sed capite

Expanded text:
nae tumultu ab ipso interemptum. sed ut cognouit Antonium post fugam a M. nae tumultu ab ipso interemptum. sed ut cognouit Antonium post fugam a M. Lepido receptum ceterosque duces et exercitus consentire pro partibus, causam optimatium sine cunctatione deseruit, ad praetextum mutatae uoluntatis dicta factaque quorundam calumniatus, quasi alii se puerum, alii ornandum tollendumque iactassent, ne aut sibi aut ueteranis par gratia referretur. et quo magis paenitentiam prioris sectae approbaret, Nursinos grandi pecunia et quam pendere nequirent multatos extorres oppido egit, quod Mutinensi acie interemptorum ciuium tumulo publice extructo ascripserant pro libertate eos occubuisse. Inita cum Antonio et Lepido societate Philippense quoque bellum, quamquam inualidus atque aeger, duplici proelio transegit, quorum priore castris exutus uix ad Antoni cornu fuga euaserat. nec successum uictoriae moderatus est, sed capite
Abbreviated transcription (Latin):
quanta potuit largitione contrax̃ iussus que comparato exercitui prop̃tore
prae eẽ & cum hirtio ac pansa qui consulatũ susceperant .D. bruto opemferre
demandatũ bellum tertio mense confecit duob proeliis priore antonius fu¬
gis se eum scribit acsine paludamento equoq postbiduum demum apparuis¬
se sequenti satis constat non modo ducis sed &iã militis functũ munere atq
inmedia dimicatione aquili fero legionis suae grauiter saucio aquilam
umeris subisse diuq portasse. hocbello cumhirtius in acie pansa paulo post
exuulnere perissent rumor in crebruit ambos operaeius occisos ut antonio
fugatore p̃. consulib: orbata solus uictores exercitus occuparet pansȩ quidẽ
adeo suspecta mors fuit ut glrco medicus cus toditussit quasi uenenum uul¬
neri in didiss& adicit his aquilius niger alterũ & consulib: hyrtium in pug¬

Expanded text:
quanta potuit largitione contraxit; iussusque comparato exercitui pro praetore quanta potuit largitione contraxit; iussusque comparato exercitui pro praetore praeesse et cum Hirtio ac Pansa, qui consulatum susceperant, D. Bruto opem ferre, demandatum bellum tertio mense confecit duobus proeliis. priore Antonius fugisse eum scribit ac sine paludamento equoque post biduum demum apparuisse, sequenti satis constat non modo ducis, sed etiam militis functum munere atque in media dimicatione, aquilifero legionis suae grauiter saucio, aquilam umeris subisse diuque portasse. hoc bello cum Hirtius in acie, Pansa paulo post ex uulnere perissent, rumor increbruit ambos opera eius occisos, ut Antonio fugato, re p. consulibus orbata solus uictores exercitus occuparet. Pansae quidem adeo suspecta mors fuit, ut Glyco medicus custoditus sit, quasi uenenum uulneri indidisset. adicit his Aquilius Niger alterum e consulibus Hirtium in pug
Abbreviated transcription (Latin):
timut appollonia rediit brutum cassiumq: etui nec opinantis et quia prouisũ
periculum subter fugerant legib: ad gredireosq cedis absentis deferre statuit:
ludos autẽ uictoriae caesaris non audentib: facere quib: optigerat idmu¬
nus ipse edidit & quo constantius cetera quoq exequeretur.: in locum¬
I .R.Ρ.l. forte demortui candidatum seostendit quanquã patricius¬
uec dumsenator sed aduersan¬
te conatib: suis .M. antonio consule:
quem uel p̃cipuũ adiutorem sperauerat. ac nepublicum quidem & trans lati¬
uum in sulla in resibi sinepactione grauissimȩ mercedis imꝑtiente adoptima¬
tes secontulit quib: cum in uisum sentiebat maxime quod .O. brutũ obsessum
mutinae prouintia acaesaredata & ꝑsenatũ confirmata expellere armis ni¬
teretur: hortantib itaq nonnullis ꝑcussores ei subornauit ac fraude depre¬
hensa periculum inuicẽ metuens uetera nos simul insuum aut rei.p. auxiliũ

Expanded text:
tim ut Apollonia rediit, Brutum Cassiumque et ui necopinantis et, quia prouisum tim ut Apollonia rediit, Brutum Cassiumque et ui necopinantis et, quia prouisum periculum subterfugerant, legibus adgredi reosque caedis absentis deferre statuit. ludos autem uictoriae Caesaris non audentibus facere quibus optigerat id munus, ipse edidit. et quo constantius cetera quoque exequeretur, in locum. pl. forte demortui candidatum se ostendit, necdum senator. sed aduersante conatibus suis M. Antonio consule, quem uel praecipuum adiutorem sperauerat, ac ne publicum quidem et translatiuum ius ulla in re sibi sine pactione grauissimae mercedis impertiente, ad optimates se contulit, quibus eum inuisum sentiebat, maxime quod D. Brutum obsessum Mutinae prouincia a Caesare data et per senatum confirmata expellere armis niteretur. hortantibus itaque nonnullis percussores ei subornauit, ac fraude deprehensa periculum in uicem metuens ueteranos simul in suum ac rei p. auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
ceps inmaturũq omisit ceterum urbere p&ita hereditate ad iit dubitante matre
uitrico uero marcio philippo consularimultũ dissuadente atq ab eo tem pore
exercitib comparatis primum cum .M. antonioM Clepido deinde tantũ
cum antonio perduo decim fere annos. nouissime ꝑ quattuor & quadraginta
solus rem .P. tenuit.
Propositauitae eius uelut summa parte singillatim neq pertempora sedo
species ex sequar quodis tinctus demonstrari cognosciq possint
Bellaciuiliaquinq gessit mutinense : p̃hilippense perusinũ siculum acticicũ
equib primũ acnouissimũ aduersus .N. an toniũ secundũ aduersus brutũ
& cassium : tertium aduersus .I. an conium trium uirum fratrem : quartum
aduersus sextũ pompeium .CE. omnium bellorũ initium & causã hinc sũpsit:
ihilconuenientius ducens quam necem auunculi uindicaret ueriq acta confes¬

Expanded text:
ceps inmaturumque omisit. ceterum urbe repetita hereditatem adiit, dubitante matre, ceps inmaturumque omisit. ceterum urbe repetita hereditatem adiit, dubitante matre, uitrico uero Marcio Philippo consulari multum dissuadente. atque ab eo tempore exercitibus comparatis primum cum M. Antonio M.que Lepido, deinde tantum cum Antonio per duodecim fere annos, nouissime per quattuor et quadraginta solus rem p. tenuit. Proposita uitae eius uelut summa partes singillatim neque per tempora sed per species exequar, quo distinctius demonstrari cognoscique possint. Bella ciuilia quinque gessit: Mutinense, Philip pense, Perusinum, Siculum, Actiacum; e quibus primum ac nouissimum aduersus M. Antonium, secundum aduersus Brutum et Cassium, tertium aduersus L. Antonium triumuiri fratrem, quartum aduersus Sextum Pompeium Cn. filium. omnium bellorum initium et causam hinc sumpsit: nihil conuenientius ducens quam necem auunculi uindicare tuerique acta, confes
Abbreviated transcription (Latin):
ampliore cognomine quod loca quoq
relegiosec & in quib augurato
quid consecratur augustadicantur ab auctu uel ab auium gestugus tuue sicut
etiã ennius docet scribens augusto augirio post quã in cdrta condita roma ẽ:
uadrimus patrem amisit duo decimꝰ annũ agens auiã iuliã defunctam procon¬
tione laud auit quadriennio postuirili toga sumptamilitarib donis trihum pho
caes aris a fricano donatus ẽ quanquã expers belli propt̃ & atẽ profectum ox
auunculũ in his panias aduersus .Cn. pompei liberos uixdum firmus a graui
ualitudine ꝑ infestas hostib uias paucissimis comitibi naufragio &iam facto subse¬
cutus magnopere depieruit approbatacito etiã morũ indole suꝑitineris industriã
aesarem post receptass spanias expeditionẽ in dacos et indeparthos destinante.
praemis sus appolloniã studiis uacauit ut qui primũ occisum eũ heredemq: secõ¬
perit diucunctatus an proximas legiones imploraret . id quidem consilium ut prȩ¬

Expanded text:
ampliore cognomine, quod loca quoque religiosa et in quibus augurato quid consecratur augusta dicantur, ab auctu uel ab auium gestu gustuue, sicut etiam Ennius docet scribens: Augusto augurio postquam incluta condita Roma est. Quadrimus patrem amisit. duodecimum annum agens auiam Iuliam defunctam pro contione laudauit. quadriennio post uirili toga sumpta militaribus donis triumpho Caesaris Africano donatus est, quanquam expers belli propter aetatem. profectum mox auunculum in Hispanias aduersus Cn. Pompei liberos uixdum firmus a graui ualitudine per infestas hostibus uias paucissimis comitibus naufragio etiam facto subsecutus, magno opere demeruit, approbata cito etiam morum indole super itineris industriam. Caesare post receptas Hispanias expeditionem in Dacos et inde in Parthos destinante praemissus Apolloniam studiis uacauit. utque primum occisum eum heredemque se comperit, diu cunctatus an proximas legiones imploraret, id quidem consilium ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
nactus puerilem in magunculã eius aereã ueterem ferreis & paene iam exo¬
lescentib: lit teris hoc nomine inscriptã quaedonoame principidata intercubi¬
culares colitur: sed & A.Μ. antonio inepistolis ꝑ contumeliã sepe thurinus ap¬
pellatur et ipsi nihil amplius quã mirari serescribit pro obprobrio sibi prius
niom̃ obici postea gaicaesaris & deinde augusti cognom̃ assumpsit alterum
tes tamento maioris auunculi alterũ munati planci sententia cum quibus dam
censentib: romulum appellari oportere
quasi et ipsum conditorem urbis
praeualuisse ut augustus potius uoca¬

Expanded text:
nactus puerilem imagunculam eius aeream ueterem ferreis et paene iam exonactus puerilem imagunculam eius aeream ueterem ferreis et paene iam exolescentibus litteris hoc nomine inscriptam, quae dono a me principi data inter cubiculi Lares colitur. sed et a M. Antonio in epistulis per contumeliam saepe Thurinus appellatur et ipse nihil amplius quam mirari se rescribit pro obprobrio sibi prius nomen obici. postea Gai Caesaris et deinde Augusti cognomen assumpsit, alterum testamento maioris auunculi, alterum Munati Planci sententia, cum quibusdam censentibus Romulum appellari oportere quasi et ipsum conditorem urbis, praeualuisset, ut Augustus potius uoca
Abbreviated transcription (Latin):
mum diuus augustus nascens attigis sec peteretq donariquasi propriosuo acpe¬
culiari deo. decretum ẽ ut eapars domus consecraretur Nutrimentorum eius os¬
tenditur adhuc locus in auito suburbano iuxta uelitras ꝑmodicus & celle penuariae
instantenetq uicinitatẽ opiniotãquam & natusibi sit huc introire: nisi necessario
& caste religio ẽ. concepta opinione ueteriquasi temere ad euntib: horror qui¬
dam et metus obiciatur. sed & mox confirmata nam cũ possessor uilla enouus seu
forte seu temptandi causa cubitũ seeo contulis sec euenit ut post paucissimas noc¬
tis horas exturbatus in de subitaui & incerta poene semi animis cum stratosimul
ante fores inueni retur
In fanticognomen thurino inditum ẽ in memori ammaiorum origi nis uel
quodregione thurina recenseonato pater octauius aduersus fugitiuos rem
pros pere gesserat. thurinũ cognominatũ satis certa probatione tradiderim

Expanded text:
mum Diuus Augustus nascens attigisset, peteretque donari quasi proprio suo ac pemum Diuus Augustus nascens attigisset, peteretque donari quasi proprio suo ac peculiari deo, decretum est ut ea pars domus consecraretur. nutrimentorum eius ostenditur adhuc locus in auito suburbano iuxta Velitras permodicus et cellae penuariae instar, tenetque uicinitatem opinio tamquam et natus ibi sit. huc introire nisi necessario et caste religio est, concepta opinione ueteri, quasi temere adeuntibus horror quidam et metus obiciatur, sed et mox confirmata. nam cum possessor uillae nouus seu forte seu temptandi causa cubitum se eo contulisset, euenit ut post paucissimas noctis horas exturbatus inde subita ui et incerta paene semianimis cum strato simul ante fores inueniretur. Infanti cognomen Thurino inditum est, in memoriam maiorum originis, uel quod regione Thurina recens eo nato pater Octauius aduersus fugitiuos rem prospere gesserat. Thurinum cognominatum satis certa probatione tradiderim
Abbreviated transcription (Latin):
interauginti uiros agrum campanum plebiiulia lege diuisit uerũ idem
antonius despiciens &iam maternã augusti originem pro auum eius a fri
generis fuis se. et modo unguentariam tabernã modo pristinum ariciae
exercuis se obicit : cassius quidem carmensis quadã epistola nontantum ut
pistoris. sed etiã ut num mularinepotẽ sic taxat augustum:
Maternatibi farina ẽ excrudissimo ariciae prisdno. hanc finx̃ manib: collrbo de¬
coloratis nerulonensis mensarius
Natus ẽ augustus .M. tullio ciceronet̃ antonio conss̃ uiiii N oc tob paulo ante solis ex¬
ortum regione palati ad capita bubula ubinunc sacrarium habet aliquanto post
quã excessit consttũ namut senatus actis continetur cum .c. lactorius adulescens
patricii generis indep̃canda grauiore adulterii poenap̃ter aetatem atq natales
hoc quoq patrib: conscriptis allegr& eẽ possessorẽ acuelut ȩdituũ soli quod pri¬

Expanded text:
inter uigintiuiros agrum Campanum plebi Iulia lege diuisit. uerum idem inter uigintiuiros agrum Campanum plebi Iulia lege diuisit. uerum idem Antonius, despiciens etiam maternam Augusti originem, proauum eius Afri generis fuisse et modo unguentariam tabernam modo pistrinum Ariciae exercuisse obicit. Cassius quidem Parmensis quadam epistula non tantum ut pistoris, sed etiam ut nummulari nepotem sic taxat Augustum: 'materna tibi farina est ex crudissimo Ariciae pistrino: hanc finxit manibus collybo decoloratis Nerulonensis mensarius.' Natus est Augustus M. Tullio Cicerone C. Antonio conss. VIIII. Kal. Octob. paulo ante solis exortum, regione Palati ad Capita bubula, ubi nunc sacrarium habet, aliquanto post quam excessit constitutum. nam ut senatus actis continetur, cum C. Laetorius, adulescens patricii generis, in deprecanda grauiore adulterii poena praeter aetatem atque natales hoc quoque patribus conscriptis allegaret, esse possessorem ac uelut aedituum soli, quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
sortitus fugitiuos residuã spartaci & catilinȩ manum thuringum a grum
tenentis initinere deleuit negotio sibi insenatu extra ordinem datoprouin¬
tiae praefuit Nonminore iustitiaquã fortitudine : namq bessis ac tracib
magno proelio fusis ita socios tractauit ut epistolȩ .N. ciceronis extent
quibi quintũ fratrem eodem tempore parum secunda fama pro consu¬
latũ asiae adminis trantẽ hortatur & monet imitetur in promeren dis
sociis uicinũ suũ octauium: decedens macedonia priusquã confiteri se candi¬
da tum consulatus pos set mortem obiit repentinã superstitib liberis octa¬
uia maiore quẽ ex hancharia et octauia minore: item augusto quos exatia.
tulerat atiam atio balbo & iuua sorore .c. caesaris genita ẽ : balbus pater¬
na strrpe aricinus multis in familia senatoriis imaginib: amatremagnũ
pompeium artissimo contingebat gradus. functusq honore praeturȩ

Expanded text:
sortitus fugitiuos, residuam Spartaci et Catilinae manum, Thuringum agrum sortitus fugitiuos, residuam Spartaci et Catilinae manum, Thuringum agrum tenentis in itinere deleuit, negotio sibi in senatu extra ordinem dato. prouinciae praefuit non minore iustitia quam fortitudine; namque Bessis ac Thracibus magno proelio fusis ita socios tractauit, ut epistulae M. Ciceronis extent, quibus Quintum fratrem eodem tempore parum secunda fama proconsulatum Asiae administrantem hortatur et monet, imitetur in promerendis sociis uicinum suum Octauium. decedens Macedonia, prius quam profiteri se candidatum consulatus posset, mortem obiit repentinam, superstitibus liberis Octauia maiore, quam ex Ancharia, et Octauia minore item Augusto, quos ex Atia tulerat. Atia M. Atio Balbo et Iulia, sorore C. Caesaris, genita est. Balbus, paterna stirpe Aricinus, multis in familia senatoriis imaginibus, a matre Magnum Pompeium artissimo contingebat gradu functusque honore praeturae
Abbreviated transcription (Latin):
posteri seu fortuna seuuoluntate in eques tri ordine constiter usq adaugus¬
ti patrem
Oro auus augusti secundo punico bello stipendia insicilia tribunus militũ
fecit. ȩmilio paulo imperatore auus munici palib magisteriis conten¬
tus abundante patrimonio tranquillissime senuit: sed haec alii ipse augus¬
tus nihil amplius quã equestri familia ortum sescribit uetere ac locuplete
& in quaprimus senator pater suus fuerit: .M. antonius libertinum ei
proauum ex probratrestionẽ epago turino auum argentarium necquic quã
ultra de paternis augusti maioribus repperi.
C octauius pater a principio aetatis & re & existimatione magna fuit ut
equidem mirer hunc quoq a non nullis argentarium atq: etiam interdi¬
uisores operasq campestres proditũ amplis enim in nutritus opib: honores
et adeptus ẽ & facile et egregi.e adminis trauit expraetura macedoniam

Expanded text:
posteri, seu fortuna seu uoluntate, in equestri ordine constiterunt usque ad Augusposteri, seu fortuna seu uoluntate, in equestri ordine constiterunt usque ad Augusti patrem. proauus Augusti secundo Punico bello stipendia in Sicilia tribunus militum fecit Aemilio Papo imperatore. auus municipalibus magisteriis contentus abundante patrimonio tranquillissime senuit. sed haec alii; ipse Augustus nihil amplius quam equestri familia ortum se scribit uetere ac locuplete, et in qua primus senator pater suus fuerit. M. Antonius libertinum ei proauum exprobrat, restionem e pago Thurino, auum argentarium. nec quicquam ultra de paternis Augusti maioribus repperi. C. Octauius pater a principio aetatis et re et existimatione magna fuit, ut equidem mirer hunc quoque a nonnullis argentarium atque etiam inter diuisores operasque campestres proditum; amplis enim innutritus opibus honores et adeptus est facile et egregie administrauit. ex praetura Macedoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ENTEM OCTAUIAM UELITRIIS ERRECIPUAMOLIM
⁊fu isse multa declarant nam &uicus caeleberrima parte oppidi iam
pridem octauius uocabatur et ostendebatur ara octauio consecrata quibello
dux finitimo cum forte marti rem diuinã faceret nuntiata repente hostis
incursione semicruda exta rapta foco prosecuit atq: ita proelium ingressus
uictor redit decretum &iã publicum extabat quo cauebatur ut in posterum
quoq simili modo extamarti red derentur reliquiȩq ad octauios referentur
eagens a tarquinio prisco regein terminos gentes ad lecta in senatũ mox a ser¬
uilio tullio in patrias traducta procedente tempore ad plebem secontulit ac
rursus magno interdiuum iulium in patriciatũ redit primus exhacmagis¬
tratum populi suffragiocepit .c. rufus isquestorius Cn .&c. procreauit
aquib: duplex octaui orum familia de fluxit conditione diuersa siquidẽ
c. neus et deinceps ab eo reliqui om̃s functi sunt honorib summis. at .c. eiusq

Expanded text:
entem Octauiam Velitris praecipuam olim fuisse multa declarant. nam et uicus celeberrima parte oppidi iam pridem Octauius uocabatur et ostendebatur ara Octauio consecrata, qui bello dux finitimo, cum forte Marti rem diuinam faceret, nuntiata repente hostis incursione semicruda exta rapta foco prosecuit atque ita proelium ingressus uictor redit. decretum etiam publicum extabat, quo cauebatur, ut in posterum quoque simili modo exta Marti redderentur reliquiaeque ad Octauios referrentur. ea gens a Tarquinio Prisco rege inter minores gentis adlecta in senatum, mox a Seruilio Tullio in patricias traducta, procedente tempore ad plebem se contulit ac rursus magno interuallo per Diuum Iulium in patriciatum redit. primus ex hac magistratum populi suffragio cepit C. Rufus. is quaestorius Cn. et C. procreauit, a quibus duplex Octauiorum familia defluxit condicione diuersa, siquidem Gnaeus et deinceps ab eo reliqui omnes functi sunt honoribus summis; at C. eiusque
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur constitutaq ad arbitriũ republica s yllae et autronio consu¬
latus restitueratur : meminer huius coniurationis tanusius gemimun ito
historia marcus bibulus inedictis . e cuiribpater inorationib:̃ dehacsignifi¬
careuidetur & cicero in quadã ad axium epistala referens caes arem in con¬
sulatu confirmas se regnũ dequo aedilis cogitaret : tanusius adicit crassũ
pacnitentia uel metudiem cedi distinatũ non obis se: et idurco nȩcaesarem
quidem signũ quod ab eodari conuenerat dedisse conuenis se aut̃ curio ait
ut togã deumero deiceret: idem curio sedetii. actorius tiaso auetores suN
conspiras se cum&iã cumg neopisone adulescente: cuiobsuspicionẽ urbanẽ
coniurationis prouintiahis pania ultro extra cordinẽ datasit pactumq utꝰ

Expanded text:
diceretur constitutaque ad arbitrium re publica Sullae et Autronio consulatus restitueretur. meminerunt huius coniurationis Tanusius Geminus in historia, Marcus Bibulus in edictis, C. Curio pater in orationibus. de hac significare uidetur et Cicero in quadam ad Axium epistula referens Caesarem in consulatu confirmasse regnum, de quo aedilis cogitarat. Tanusius adicit Crassum paenitentia uel metu diem caedi destinatum non obisse et idcirco ne Caesarem quidem signum, quod ab eo dari conuenerat, dedisse; conuenisse autem Curio ait, ut togam de umero deiceret. idem Curio sed et M. Actorius Naso auctores sunt conspirasse eum etiam cum Gnaeo Pisone adulescente, cui ob suspicionem urbanae coniurationis prouincia Hispania ultro extra ordinem data sit; pactumque ut
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuosius pollicentẽ compescuit: quod cum p̃t̃opinionem eͦuenis s& senatus.
obeundẽ coetũ festinato coactus gratiasei ꝑprimores ui ro segit: accitũq incuriã
& amplissimis uerbis conlaudatit in tegrum restituit in ducto priore decreto
Retidit rursus in discrimen aliudinter socios cati linae nominatus & apud raouium
uigrũ questorẽ alucio uetio indice & insenatu a quinto curio ciu quod primus consilia
coniuratorũ detexerat constitutaerant publice p̃miȩcurio ȩ catilina secoguis se dice¬
batuettius etiã crrographum euis catilenȩ datum pollicebatur: iduero cȩsar tiullo
modo tolerandũ existimansicumin plorato ciceronis testimonio quaedã sede coniura¬
tione ultro adeũ detulisse docuisset: necurio pͥmia darentur effecie letiũ pignoribus
captis & direpta suppellectile malemulcatũ acprorostris in contione paene disceri

Expanded text:
tumultuosius pollicentem conpescuit. quod cum praeter opinionem euenisset, senatus tumultuosius pollicentem conpescuit. quod cum praeter opinionem euenisset, senatus ob eundem coetum festinato coactus gratias ei per primores uiros egit accitumque in curiam et amplissimis uerbis conlaudatum in integrum restituit inducto priore decreto. Recidit rursus in discrimen aliud inter socios Catilinae nominatus et apud Nouium Nigrum quaestorem a Lucio Vettio indice et in senatu a Quinto Curio, cui, quod primus consilia coniuratorum detexerat, constituta erant publice praemia. Curius e Catilina se cognouisse dicebat, Vettius etiam chirographum eius Catilinae datum pollicebatur. id uero Caesar nullo modo tolerandum existimans, cum inplorato Ciceronis testimonio quaedam se de coniuratione ultro ad eum detulisse docuisset, ne Curio praemia darentur effecit; Vettium pignoribus captis et direpta supellectile male mulcatum ac pro rostris in contione paene discer
Abbreviated transcription (Latin):
non modo cessit sed & in reliquum annitepus curia abstinuit:
Orino practurae diequintũ catulum derefeccione capitole addis quisitionẽ popu¬
liuocauit. rogatione premulgata quacurationẽ cam in alũtrans forobatuorum
impar optimatiũ conspirationi quos relicto statim nouorum consulum officio
frequentes obstinatosq ad resistendũ comcurrisse cernebat hanc quidem
actionẽ deposuit: ceterum caecilio metello tribuno plebisiturbulentis simas le¬
ges aduersus collegarũ intercessionẽ ferenti auctorem propugnatoremq: sȩꝑ¬
tinacissimȩ praestitit donec ambo abminis tratione reipublicȩ decretopatrũ
submouerentur: Acnibil hominus ꝑmanere i magis tratu &ius dicere ausus
ut comperit paratos quiui acꝑ arma prohiberent᷑ dimissis lictorib ab iectaq
p̃texta domum clam refugit pro conditione temporũ quicturus. multitudinẽ
quoq biduo post sponte & ultro confluentẽ õperamq sibi in aesserenda dignitate

Expanded text:
non modo cessit, sed et in reliquum anni tempus curia abstinuit. Primo praeturae die Quintum Catulum de refectione Capitoli ad disquisitionem populi uocauit rogatione promulgata, qua curationem eam in alium transferebat; uerum impar optimatium conspirationi, quos relicto statim nouorum consulum officio frequentes obstinatosque ad resistendum concucurrisse cernebat, hanc quidem actionem deposuit. ceterum Caecilio Metello tribuno plebis turbulentissimas leges aduersus collegarum intercessionem ferenti auctorem propugnatoremque se pertinacissime praestitit, donec ambo administratione rei publicae decreto patrum submouerentur. ac nihilo minus permanere in magistratu et ius dicere ausus, ut comperit paratos, qui ui ac per arma prohiberent, dimissis lictoribus abiectaque praetexta domum clam refugit pro condicione temporum quieturus. multitudinem quoque biduo post sponte et ultro confluentem operamque sibi in adserenda dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
oli asilladis e tarestituit atqin exercenda desicaris questione cosquoqisi cariorsumero habuit q̃ prosorp¬
tione obrelataciuiũ romanes capiti pecunias eaerario Acceperant quã quã exceptos cornolis legibsubar
piosũ cor aibum asũ senatus coercueras: Acsorte uidex in rcũ ductus tamcupidȩ condem nauitutadpopula
prons ocantinbul sip a ciudicis acorbitas profuerit : Deposita piuntiae spepontificatũ maxins ꝓctit
tionsine profusissima largitionẽ in quareputans magnitudinẽ deris alieni cũmanc ad comitia doscon¬
dere praerlheis semaeri osculanti fertur domũ senisi ponti ficẽ ureuer surũ ato ita petentis sonosduro

Expanded text:
olim a Sulla disiecta restituit atque in exercenda de sicaris quaestione eos quoque sicariorum numero habuit, qui proscripolim a Sulla disiecta restituit atque in exercenda de sicaris quaestione eos quoque sicariorum numero habuit, qui proscriptione ob relata ciuium Romanorum capita pecunias ex aerario acceperant, quamquam exceptos Cornelis legibus. sutiosum tribunatum senatus coercuerat, ac sorte iudex in reum ductus tam cupide condemnauit, ut ad populum prouocanti nihil aeque ac iudicis acerbitas profuerit. deposita prouinciae spe pontificatum maximum petit non sine profusissima largitione; in qua reputans magnitudinem aeris alieni, cum mane ad comitia descenderet, praedixisse matri osculanti fertur domum se nisi pontificem non reuersurum. atque ita potentissimos duo
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ ut cõmuniũ quoq in pensarũ solus gratiã capare& ecdis simularet
collegacius marcus bibulus euenis sesibi quod polluci ut enim geminis fra¬
trib: aedes inforo constituta tantũ castoris uocaretur: ita suãcaes arisq inuni¬
ficentiã unius cacsaris dice adicit in suꝑ caesar etiã gladiatoriũ munus. sedali¬
quanto pauciorib: quam distinaugat parib: namcum multipliciundiq
familia conparata inimicos exterruisset cautume : denumero gladiatorum
quonem aiorẽ cui quã habere rome liceret
Conciliato popul fauore tap̃taũ ꝑurtẽ tribuneit ut sibiegrptus puntia plebi cuito daritruntꝰ
extra ordinariu imperu occusionẽ qđ algxanhrini regesuũ sociũ atq amicũ a senatua ppellatũ
expulera d rͥosq uulgo in ꝓbat᷑ nec obtinuit aduersante optimatiũ factione quor auctoritatẽ
ut quib: poss& modis in uicẽ deminuer& : tropaea gaimari deiigurdhadq abrisatq teutonis

Expanded text:
factum est, ut communium quoque inpensarum solus gratiam caperet nec dissimularet collega eius Marcus Bibulus, euenisse sibi quod Polluci: ut enim geminis fratribus aedes in foro constituta tantum Castoris uocaretur, ita suam Caesarisque munificentiam unius Caesaris dici. adiecit insuper Caesar etiam gladiatorium munus, sed aliquanto paucioribus quam destinauerat paribus; nam cum multiplici undique familia conparata inimicos exterruisset, cautum est de numero gladiatorum, quo ne maiorem cuiquam habere Romae liceret. Conciliato populi fauore temptauit per partem tribunorum, ut sibi Aegyptus prouincia plebi scito daretur, nanctus extraordinarii imperii occasionem, quod Alexandrini regem suum socium atque amicum a senatu appellatum expulerant resque uulgo inprobabatur. nec obtinuit aduersante optimatium factione: quorum auctoritatem ut quibus posset modis in uicem deminueret, tropaea Gai Mari de Iugurtha deque Cimbris atque Teutonis
Abbreviated transcription (Latin):
ractor creatus detãcta coniuratione catilinȩ senatuq uniuerso in socios facino¬
ris ultiniã statuente poena solus munici patim diuuidendos custodiendosq pub¬
licatis bonis censuit quin et tantũ metũ miecit asperiorasuadentib identde osten¬
ttins quanta cos in poscerũ aplebe romana maneret in uidia ut detimũ si lanum
consulem designatũ nonpiguerit sententiã suã quia mutare turpeerat interp̃ta¬
tione lenire uelut grauius at qͣ ipse sensis set exceptã obtinuiss& ad eo trans duc¬
tis iumn adseplurib & in hiscicero ne consulis fratre uisi labantt̃ ordinẽ confirmas¬
seci catonis oratio acnesic quidem impedire rem desticit quo adͥmanus aequi¬
tũ roma norũ quae armata p̃ sidi causa circũstabat in moderatius ꝑseueranti necẽ

Expanded text:
raetor creatus, detecta coniuratione Catilinae senatuque uniuerso in socios facinoris ultimam statuente poenam, solus municipatim diuidendos custodiendosque publicatis bonis censuit. quin et tantum metum iniecit asperiora suadentibus, identidem ostentans quanta eos in posterum a plebe Romana maneret inuidia, ut Decimum Silanum consulem designatum non piguerit sententiam suam, quia mutare turpe erat, interpretatione lenire, uelut grauius atque ipse sensisset exceptam. obtinuisset adeo transductis iam ad se pluribus et in his Cicerone consulis fratre, nisi labantem ordinem confirmasset M. Catonis oratio. ac ne sic quidem impedire rem destitit, quoad manus equitum Romanorum, quae armata praesidii causa circumstabat, inmoderatius perseueranti nece
Abbreviated transcription (Latin):
comminatas̃ &ia strictos gladios usq eointentans ut sedentẽ una preximi deseru¬
erinliuxepauci complexu togaq: obiecta protexcerint tunc plane detertitus

Expanded text:
comminata est, etiam strictos gladios usque eo intentans, ut sedentem una proximi deseruerint, uix pauci complexu togaque obiecta protexerint. tunc plane deterritus
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo ut que ordinem in terrogandi sententias consul &ianuariis institu¬
is sec eum toto anno conseruaret.¬
Socerdigitur generoq suffragantib exomni prouinciarũ copiagallias potis simĩ
elegi cuius emolumento & oportunitate idonea sitmateriatrium phoriunꝰ se
initio quidem galliã cis alpina illirico adiecto lege uatinia accepitimox ꝑsena

Expanded text:
consuetudo, ut quem ordinem interrogandi sententias consul Kal. Ianuariis instituisset, eum toto anno conseruaret.ro igitur generoque suffragantibus ex omni prouinciarum copia Gallias potissimum elegit, †cuius emolumento et oportunitate idonea sit materia triumphorum. et initio quidem Galliam Cisalpinam Illyrico adiecto lege Vatinia accepit; mox pe
Abbreviated transcription (Latin):
tpraetextum quidem illi ciuilium armorũ hoc fuit causas autẽ alias fuis se opi¬
nantur: gnaeus pompeius ita dictitabat quodneq opera comsum mare quae
instituerat. Neq populi expectationẽ quã deaduentus ui fecerat priuatis opib:

Expanded text:
praetextum quidem illi ciuilium armorum hoc fuit; causas autem alias fuisse opinantur. Gnaeus Pompeius ita dictitabat, quod neque opera consummare, quae instituerat, neque populi expectationem, quam de aduentu suo fecerat, priuatis opib
Abbreviated transcription (Latin):
ca acceperat alias priuato sumpto ad ditunã &iã extrans alpinis conscriptã uoca¬
bulo quoq gallico alcaida enim appellabatur quã disciplina cultuq roma no
institutã et ornatã postea uniuers a ciuitate donauit necdeinde ullabelli occasio
ne iniusti quidem acpericulosi abstinuit tam foederatis qua in festis acferis gedib
niro laos sies adeo utsenatus quonde legatos ad explorandua statumgaillura
dieson eot bus &e satpaus er olons auasusonen uoscior cessigrns scelprosper

Expanded text:
ca acceperat, alias priuato sumptu addidit, unam etiam ex Transalpinis conscriptam, uocabulo quoque Gallico—Alauda enim appellabatur—, quam disciplina cultuque Romano institutam et ornatam postea uniuersam ciuitate donauit. nec deinde ulla belli occasione, ne iniusti quidem ac periculosi abstinuit, tam foederatis quam infestis ac feris gentibus ultro lacessitis, adeo ut senatus quondam legatos ad explorandum statum Galliarum d
Abbreviated transcription (Latin):
pesu seq abinquu coribi pecunia redimont doner p eruitginco
uesdiles perquena merum aenilum et urduuo corttorpro pre quos
ti adfimes uos ueniam im octrauit satis conrauei cot cam er e pin cn¬
tib a nuens fimus etoruatissimis uiris aliquandiũ deneganide or detan
perfua aten contenderent expugnatũ t an deniprod uesa se siuechitaltu¬
tus siue nali qtil eomie cura un cerent acsibihaberent dum mn ociosaureit
cum quemun columen eantos ꝓerecuperent: quando q optis ad sar
posrtibi quissecuꝰ simul defendis sent ȩcitio futurum tiuns cac sarimul¬
tosonarios inẽ I Stipendu prima in asia stotimaren termi pesatscan¬
tuber no a quo a daeces sendieda seminbitht mam tlistes des elt aput.

Expanded text:
redimeret, donec per uirgines Vestales perque Mamercum Aemilium et Aurelium Cottam propinquos et adfines suos ueniam impetrauit. satis constat Sullam, cum deprecantibus amicissimis et ornatissimis uiris aliquamdiu denegasset atque illi pertinaciter contenderent, expugnatum tandem proclamasse siue diuinitus siue aliqua coniectura: uincerent ac sibi haberent, dum modo scirent eum, quem incolumem tanto opere cuperent, quandoque optimatium partibus, quas secum simul defendissent, exitio futurum; nam Caesari multos Marios inesse. Stipendia prima in Asia fecit Marci Thermi praetoris contubernio; a quo ad accersendam classem in Bithyniam missus desedit apud
Abbreviated transcription (Latin):
Nedilis praeter comitium acforumbas silicasq: etiã capitolium ornauit.
porticib: ad tempus extructis in quib abundante rerũ copia pars appara¬
tus exponeretur uenationesiut̃ ludosq & cum collega et separatim edidit quo

Expanded text:
edilis praeter comitium ac forum basilicasque etiam Capitolium ornauit porticibus ad tempus extructis, in quibus abundante rerum copia pars apparatus exponeretur. uenationes autem ludosque et cum collega et separatim edidit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
fensores parauit sed cumobstinatius omnia agiuider& designatos etiam consules
ẽparte diuersaes enatũ lit teris dep̃catus ẽ nesibibene ficium populi adimeretur
aut ut ceteri quoq: imperatores ab exercitib: discedereũ confisu sut putamt facili¬
us sesimul atq libuis set ueteranos conuocaturũ quam pompeium niouos milites
cum aduersariis autẽ pepigit ut dimissis occolegionib trans alpinaq: gullie due
sibi legiones &cis alpina prouincia uel&iã una legio cumriliricoconcederetur
qũ o ad consulfieret : ucrũ neq senatu interueniente et aduersarus negantib
ullã sedere publica facturos pactionẽ transut incitoriore galliã conuer tib:¬
q peractis rauennae substitt bello uindicaturis si quid de tribunis plebis
intercedentib: prosegrauius a senatu constitutũ eet

Expanded text:
fensores parauit. sed cum obstinatius omnia agi uideret et designatos etiam consules fensores parauit. sed cum obstinatius omnia agi uideret et designatos etiam consules e parte diuersa, senatum litteris deprecatus est, ne sibi beneficium populi adimeretur, aut ut ceteri quoque imperatores ab exercitibus discederent; confisus, ut putant, facilius se, simul atque libuisset, ueteranos conuocaturum quam Pompeium nouos milites. cum aduersariis autem pepigit, ut dimissis octo legionibus Transalpinaque Gallia duae sibi legiones et Cisalpina prouincia uel etiam una legio cum Illyrico concederetur, quoad consul fieret. uerum neque senatu interueniente et aduersariis negantibus ullam se de re publica facturos pactionem, transiit in citeriorem Galliam, conuentibusque peractis Rauennae substitit, bello uindicaturus si quid de tribunis plebis intercedentibus pro se grauius a senatu constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
autem ut his legẽ deiuremagis tratiuim ferens eo capite quo petitione honorum
absentis submouebat: necaes arem quidemexciper& ꝑ obliuionem ac mox legeiam ii
aescisa & in aerarium condita corriger& errorem: nec contentus marcellus pro¬
uincias caesari & priuilegium eripere reculit etiã ut colonis quos rogatione uar¬
nia nouum comum deduxis set ciuitas adimeretur. quod ꝑambitionẽ & ultra
praescriptum dataesset:
Commotus his caesar aciudicans quod sepe exeo auditum fuerhit difficilius se
principemciuitatis a primo ordine in setundum quã ex secundo ir nouissimũ
detrudi summaoperestitit᷑ partim ꝑintercessores tribunos partim ꝑ seruium
sulpicium alterum consulem: hisequenti quoq annogaio marcello qui fratri
patrueli suo marco in consulatu suc cesserat eadem tem prante collegãeuis aemĩ¬
lium paulum gaiumq curionẽ uiolentis simũ tribunorũ ingentimercede de¬

Expanded text:
autem, ut is legem de iure magistratuum ferens eo capite, quo petitione honorum autem, ut is legem de iure magistratuum ferens eo capite, quo petitione honorum absentis submouebat, ne Caesarem quidem exciperet per obliuionem, ac mox lege iam in aes incisa et in aerarium condita corrigeret errorem. nec contentus Marcellus proias Caesari et priuilegium eripere, rettulit etiam, ut colonis, quos rogatione Vatinia Nouum Comum deduxisset, ciuitas adimeretur, quod per ambitionem et ultra praescriptum data esset. Commotus his Caesar ac iudicans, quod saepe ex eo auditum ferunt, difficilius se principem ciuitatis a primo ordine in secundum quam ex secundo in nouissimum detrudi, summa ope restitit, partim per intercessores tribunos, partim per Seruium Sulpicium alterum consulem. insequenti quoque anno Gaio Marcello, qui fratri patrueli suo Marco in consulatu successerat, eadem temptante collegam eius Aemilium Paulum Gaiumque Curionem uiolentissimum tribunorum ingenti mercede de