comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dare quiagrum accipere uellent: fecit statimut fit fastidium copia adeoqi paucin omina
dedere ut ad explendum numerum coloniuulsci adderent᷑ : cetera multitudo poscere
romae agrũm alle quam a libi accipe cequa .q. fabio iseo cum exercituuen erat pacem
petiere : iritũq: eam ipsi subita in cursioneinagrum latinum fecere : quintius seruilius in se¬
quenti anno is enim cum sp̃. postumio consulfuit in aequos mis sumin latino a grostatiua abut :¬
castra quies necessaria morbo in plicitum exercitum tenuit : Extractum in tertium annum belli
ẽ. q̃ fabio et t̃ quintio cõs: fubio extraordinem qua isuictor pacem aequis dederat ea ꝓun¬
ciadata quibaud dubia spe ꝓfectus famam nominis suipacaturã ȩquos legatos in conoilũ
gentis missos nuntia reiussit. q̃ fabim cõs dicerese ex aequis pacem romam tulisse

Expanded text:
dare qui agrum accipere uellent. fecit statim, ut fit, fastidium copia adeoque pauci nomina dare qui agrum accipere uellent. fecit statim, ut fit, fastidium copia adeoque pauci nomina dedere ut ad explendum numerum coloni Uolsci adderentur; cetera multitudo poscere Romae agrum malle quam alibi accipere. Aequi a Q. Fabio —is eo cum exercitu uenerat—pacem petiere, inritamque eam ipsi subita incursione in agrum Latinum fecere. Q. Seruilius insequenti anno—is enim cum Sp. Postumio consul fuit—in Aequos missus in Latino agro statiua habuit. quies necessaria morbo implicitum exercitum tenuit. extractum in tertium annum bellum est Q. Fabio et T. Quinctio consulibus. Fabio extra ordinem, quia is uictor pacem Aequis dederat, ea prouincia data. qui haud dubia spe profectus famam nominis sui pacaturam Aequos, legatos in concilium gentis missos nuntiare iussit Q. Fabium consulem dicere se ex Aequis pacem Romam tulisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Ntio capto. Indetitꝰ emilius et q̃ fabius conss̃ fiunit Hicerat fabius¬
quintius quiunus extincte adcremeram genti suꝑ fuerat lampriore consulatu
agriplebi fuerat auctor: Itaq: secundo quoq: consulatueius et a grarii se in spem legis er exerir
et tribuni rem contra cons. sepe temptatam adiutore utiq: consule obtineriposserati susc¬
piunt : Et consulm anebat insententia sua : Posses sores ec magnapars patrum tribuniciis s
iactare actionibus: principem ciuitatis largiendo dealieno papularem fieri querentes
totius inuidiam reia tribunis in consulem auerterant : A troxcertam̃ aderat niftibius con¬
silio neutri partia cerbãrẽ expedisset .L. quinti ductu et auspitio agricapti pͥoreanno aliqudi¬
tum a uulscis eẽ antium ꝓpinquam oportunam & maritim a murbem coloniam decluci posseitisine
quaerelis possessorem plebẽ in agrosituram ciuitatem in concordia fore: haesententia
acceptaẽ : trium uiros agrodando creat t̃. quintium ã uerginũ .p. furium iussi nomin

Expanded text:
ntio capto, T. Aemilius et Q. Fabius consules fiunt. hic erat Fabius qui unus exstinctae ad Cremeram genti superfuerat. iam priore consulatu agri plebi fuerat auctor; itaque secundo quoque consulatu eius et agrarii se in spem legis erexerant, et tribuni, rem contra consules saepe temptatam adiutore utique consule obtineri posse rati, suscipiunt, et consul manebat in sententia sua. possessores et magna pars patrum, tribuniciis se iactare actionibus principem ciuitatis et largiendo de alieno popularem fieri querentes, totius inuidiam rei a tribunis in consulem auerterant. atrox certamen aderat, ni Fabius consilio neutri parti acerbo rem expedisset: T. Quincti ductu et auspicio agri captum priore anno aliquantum a Uolscis esse; Antium, propinquam opportunam et maritimam urbem, coloniam deduci posse; ita sine querellis possessorum plebem in agros ituram, ciuitatem in concordia fore. haec sententia accepta est. triumuiros agro dando creat T. Quinctium A. Uerginium P. Furium ; iussi nomina
Abbreviated transcription (Latin):
exanimes : uiceunius quẽ trescuriatii circũ steterant fonteis integerfuit : Vt un iuersis solus nequa quã par:
sic aduersus singulos ferox : Ergo ut segegar& pugnã eorũ c̃apessit fugac̃ ĩtt cratus secucuro s ut quẽq uulnere
ad fectũ corpus siner& : iam aliquantũ spacu ex eolo co ubi pugnatũ ẽ aufugerat cũ respiciens uid& imagnis intuadis

Expanded text:
exanimes uice unius quem tres Curiatii circumsteterant. forte is integer fuit, ut uniuersis solus nequaquam par, exanimes uice unius quem tres Curiatii circumsteterant. forte is integer fuit, ut uniuersis solus nequaquam par, sic aduersus singulos ferox. ergo ut segregaret pugnam eorum capessit fugam, ita ratus secuturos ut quemque uolnere adfectum corpus sineret. iam aliquantum spatii ex eo loco ubi pugnatum est aufugerat, cum respiciens uidet magnis interuallis
Abbreviated transcription (Latin):
Quippe im peniũ egebatur int̃ paucorũ uirtute atq fortuna positũ : Itaq: ergo erecq suspensiq in minime graũ
specicculũ animoincendunt᷑ : datursignũ. infestisq armis uelut a ciesterniiuuenes magnorũ exercitũu animos ge¬
rentescc̃urr̃ : nechis necillis periculũsuũpublicũ imperiũ seruitiũq obuersat᷑ amimo Futuraq: etadeonde patriefertuna
quã ipsi fecissent : Vt primos iati c̃cursu in crepuere armamicantesq fulsere gladũ horror ingens speccuntes ꝑstring̃
e neut romdinata spetorpebat uox sps̃q: consertis deinde m anibi cũi c̃ñ moꝰ tientũ comporũ a gitatioq ancepstla
armoꝵq: seduulneraqq et sangius spectaculo essent duoromanisuꝑ aliũ alius uulnentistrib: albinis expirantes corruer÷
Ad quorũ casũ cũ conclam ass& gaudio albanꝰ exercitus romanas legionesi amspestota ñdumtim̃ cura deseruent:

Expanded text:
quippe imperium agebatur in tam paucorum uirtute atque fortuna positum. itaque ergo erecti suspensique in minime gratum spectaculum animo incenduntur. datur signum infestisque armis uelut acies terni iuuenes magnorum exercituum animos gerentes concurrunt. nec his nec illis periculum suum, publicum imperium seruitiumque obuersatur animo futuraque ea deinde patriae fortuna quam ipsi fecissent. ut primo statim concursu increpuere arma micantesque fulsere gladii, horror ingens spectantes perstringit et neutro inclinata spe torpebat uox spiritusque. consertis deinde manibus cum iam non motus tantum corporum agitatioque anceps telorum armorumque sed uolnera quoque et sanguis spectaculo essent, duo Romani super alium alius, uolneratis tribus Albanis, exspirantes corruerunt. ad quorum casum cum conclamasset gaudio Albanus exercitus, Romanas legiones iam spes tota, nondum tamen cura deseruerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad este cõmilitones nihilẽ quod expectetis tribunos quib: ipsis urõ auxilio opusẽ : Con¬
citatihomines uelutiadplium seexpediunt apparebatq omnedis crim̃ ad ẽe rihilcuiquã¬
sanctum nom publicifore non priuatiiuris : huictante tempestati cum se consules obtulisst
facile exꝑti sunt parũ tutam maies tatẽ si ne uirib: eẽ uiolatis lictorib: fascib fractiscin
in curiam compelluntur incertiquatenus uolero exerceretuictoriam : Conticescente at¬
detumultu cumin senatũ uocariuis sissent quaeruntur in iuriassuas uimplebis uolerons
Audaciam Multis ferocit̃ dictis sententus uicere seniores quib: aduersus teme
aduersus teme¬
ritatẽ plebis certariñ placuit : uoleronem amplexa fauore plebs: ꝓximis comicus¬
tribunum plebicrett in eũ annũ quilucium pinarium .p. furium consules habuit contraq:

Expanded text:
adeste, commilitones; nihil est quod expectetis tribunos quibus ipsis uestro auxilio opus est.' conadeste, commilitones; nihil est quod expectetis tribunos quibus ipsis uestro auxilio opus est.' concitati homines ueluti adsanctum non publici fore, non privati iuris. huic tantae tempestati cum se consules obtulissent, facile experti sunt parum tutam maiestatem sine viribus esse. violatis lictoribus, fascibus fractis e foro in curiam compelluntur, incerti quatenus Volero exerceret victoriam. conticescente deinde tumultu cum in senatum vocari iussissent, queruntur iniurias suas, vim plebis, Voleronis audaciam. multis ferociter dictis sententiis vicere seniores, quibus ira patrum adversus temeritatem plebis certari non placuit. Voleronem amplexa favore plebs proximis comitribunum plebi creat in eum annum qui L. Pinarium P. Furium consules habuit. contraque
Abbreviated transcription (Latin):
do aliud nhilauxilii habecit defendat iiii & xx lictores apparere c̃sulũ et eosipsos
plebis homines nihil contemptius neq in firmius sis int quicontem pnant sibiquem que
eam agna atqͥ orrenda facerehis uocib alualios cumincitafsent uoleronem publi un
deplebe hominem quia quodordines duxis set negar& semilitem fieri deberelictorinis¬
sus eẽt a consulibus uolero appellat tribunossũ auxilione moeẽt consules spoliari hominẽ
& uirgas expediruubent : Prouo co inquit ad populum uolero qm̃ tribuniciuem . r̃
in conspectu suo uirgis caedim alunt quam ipsi in lecto suo a uobis trucidari quo ferocius
clamitabat eo infestus circum scindere et spolia relictor : Tumuolero et p̃ualens ipse
et adiuuantib: ad uocatis repulsolictore ubi indignantiũ ꝓsea cerrimis erat clamoreto
sein turbam confertissimam recepit clamitans. ꝓuoco et fidem plebis inploro adestiues

Expanded text:
do aliud nihil auxilii habeat, defendat. quattuor et uiginti lictores apparere consulibus et eos ipsos plebis homines; nihil contemptius neque infirmius, si sint qui contemnant; sibi quemque ea magna atque horrenda facere. his uocibus alii alios cum incitassent, ad Uoleronem Publilium de plebe hominem quia, quod ordines duxisset, negaret se militem fieri debere, lictor missus est a consulibus. Uolero appellat tribunos. cum auxilio nemo esset, consules spoliari hominem et uirgas expediri iubent. 'prouoco' inquit, 'ad populum' Uolero, 'quoniam tribuni ciuem Romanum in conspectu suo uirgis caedi malunt quam ipsi in lecto suo a uobis trucidari.' quo ferocius clamitabat, eo infestius circumscindere et spoliare lictor. tum Uolero et praeualens ipse et adiuuantibus aduocatis repulso lictore, ubi indignantium pro se acerrimus erat clamor, eo se in turbam confertissimam recipit clamitans: 'prouoco et fidem plebis imploro. adeste, ciues;
Abbreviated transcription (Latin):
inpiger aodiuitiis potens romã cõmigrauit cupidine maxime acspe magnihonoris. cuiꝰ a dipiscendi dũ esset¬

Expanded text:
impiger ac diuitiis potens, Romam commigrauit cupidine maxime ac spe magni honoris, cuius adipiscendi Tarquimpiger ac diuitiis potens, Romam commigrauit cupidine maxime ac spe magni honoris, cuius adipiscendi Tarqu
Abbreviated transcription (Latin):
admurciedatȩ sedes i aniculum quoq adiectum ñ inopialoci sed nequando ea arxhostiũ eẽt :
id ñ muro solũ sed etiam obcõmoditatẽ itineris ponte sublicio tũ primũ in tiberi facto coniungi
unbi placuit̃ : quiritium quoq fossa haud paruum munim̃tum a planiorib: aditulocis anciregis
op̃ẽ: Ingentiin crem̃ toreb: auctiscumintanta multitudinehominum discrimine recte an ꝑperã
facti confusa facinorte clandestina fierent c̃arcer ad t̃rorẽ increscentis audacie media
urbe inminens foro aedificat᷑: Nec urbstantũ hocre gecreuit sed etiamager finesq silua
mesia ueientib ad emca usq ad mareim periũ ꝓlatũ ẽtinoretiberis ostia urbs c̃dita: salinȩ
circa fachȩ: egregieq rebibellogescis ã edisiouis feretrũ amplifica : Ancoregnante iucumo iur

Expanded text:
ad Murciae datae sedes. Ianiculum quoque adiectum, non inopia loci sed ne quando ea arx hostium esset. ad Murciae datae sedes. Ianiculum quoque adiectum, non inopia loci sed ne quando ea arx hostium esset. id non muro solum sed etiam ob commoditatem itineris ponte sublicio, tum primum in Tiberi facto, coniungi urbi placuit. Quiritium quoque fossa, haud paruum munimentum a planioribus aditu locis, Anci regis opus est. ingenti incremento rebus auctis, cum in tanta multitudine hominum, discrimine recte an perperam facti confuso, facinora clandestina fierent, carcer ad terrorem increscentis audaciae media urbe imminens foro aedificatur. nec urbs tantum hoc rege creuit sed etiam ager finesque. Silua Maesia Ueientibus adempta usque ad mare imperium prolatum et in ore Tiberis Ostia urbs condita, salinae circa factae, egregieque rebus bello gestis aedis Iouis Feretri amplificata. Anco regnante Lucumo, uir
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃ Et cumcirca palatium sedem ueterẽ romanorum sabinicapitolium atq: arcen caeliũ
montem albani ĩ plessent auentinꝰ i nouae multitudin :datur÷ ad ditieodem haudita
mulco pose cellenis ficanaq: captis noui ciues politorium inde rursus bellore pecitum qđ
uacuum occupauerant priscilatini : etq causa diruende urbis ei : fuitromanis ne hostiũ
semꝑ recepiaculũ eẽt : Postremoomnibello latinomedulliã conpulso. Aliquã diuibim ar¬
te incerto uaria uictoria pugnatũ ẽ : Nam e turbstuta munitionib: p̃sidioq firmatc ualido
erat : et castris in aꝑtopositis aliquotiens exercitus latinus comminꝰ cum romanis signa c̃tule¬
rat : Adulcimũ om̃b copiis conisus ancus acie primũ uincit : inde ingenti p̃da potens romã redit
Tumquoq: multis militib: latinorum incuitatẽ acceptis quib: ut iungeretͣpalatio auentinus¬

Expanded text:
duxit. et cum circa Palatium, sedem ueterum Romanorum, Sabini Capitolium atque arcem, Caelium duxit. et cum circa Palatium, sedem ueterum Romanorum, Sabini Capitolium atque arcem, Caelium montem Albani implessent, Auentinum nouae multitudini datum. additi eodem haud ita multo post, Tellenis Ficanaque captis, noui ciues. Politorium inde rursus bello repetitum quod uacuum occupauerant Prisci Latini, eaque causa diruendae urbis eius fuit Romanis ne hostium semper receptaculum esset. postremo omni bello Latino Medulliam compulso, aliquamdiu ibi Marte incerto, uaria uictoria pugnatum est; nam et urbs tuta munitionibus praesidioque firmata ualido erat, et castris in aperto positis aliquotiens exercitus Latinus comminus cum Romanis signa contulerat. ad ultimum omnibus copiis conisus Ancus acie primum uincit; inde ingenti praeda potens Romam redit, tum quoque multis milibus Latinorum in ciuitatem acceptis, quibus, ut iungeret
Abbreviated transcription (Latin):
primum sententiam rogabat quidcenses : Tum ille pu ropioq: duello querendas censeo
itaq consentio consciscoq: indeordine a lii rogabantur : quandoq: parmaior eorũ quiad¬
quod populi priscorũ latinorũ homines uae priscilatini aduersus pr. quiritium fecer̃
sit consciuit ut bellum cum priscis latinis fier& obet̃ remego populusq:r̃. populus priscoꝵ
latinorũ hominib:q priscis latinis bellum indico facioq: idubidixis set hastam in fines eorũ
emittebat hoctum modo ab latinis repetitȩres acbellum indictum : moresq eum posteri
Acceper̃  itaqdem andata curȩ sacrorũ flãminib: sac̃ dotibusq: aliis exercitunouo cons¬
cripto ꝓfectus politorium urbem latinorum ui coepit : Secutusq morẽ regumpriorũ quirẽ
romanam auxerant hostibus inciuitatẽ accipiendis multitudinẽ omnem romã tam tra¬

Expanded text:
primum sententiam rogabat, quid censes? tum ille: puro pioque duello quaerendas censeo primum sententiam rogabat, quid censes? tum ille: puro pioque duello quaerendas censeo itaque consentio consciscoque. inde ordine alii rogabantur; quandoque pars maior eorum qui adquod populi Priscorum Latinorum hominesque Prissit consciuit ut bellum cum Priscis Latinis fieret, ob eam rem ego populusque Romanus populis Priscorum Latinorum hominibusque Priscis Latinis bellum indico facioque.' id ubi dixisset, hastam in fines eorum emittebat. hoc tum modo ab Latinis repetitae res ac bellum indictum, moremque eum posteri acceperunt. Ancus demandata cura sacrorum flaminibus sacerdotibusque aliis, exercitu nouo conscripto profectus, Politorium, urbem Latinorum, ui cepit; secutusque morem regum priorum, qui rem Romanam auxerant hostibus in ciuitatem accipiendis, multitudinem omnem Romam tra
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ : siego imuste in pieq illos homines illasq: resdedier .pr. mihiex posco tumpatrie cõ¬
potemme numquãsiris eẽ haeccumfinis supra scandit. haec quicumq: ei primus uir
obiuus fuerit. haecporcam in grediens. haec forum in gressuspaucis uerbis carminis
concipiendiq iuris uirandimutatis ꝑ agit: si ñ dedunt᷑ quos exposcit dieb tribus et trigin¬
tatot enimsollemnes s̃ ꝑactis : bellumut undicit : Audiiup̃t ec tuiuno quir inediiq: om̃sceles¬
tes uosq terrestres uosq: inferniaudite : Egouos testor populũ illũ quicũqi ẽ nominat¬
inius tũ eẽ neq ius ꝑsoluere sed eistis reb: in patria maiores natuconsulemꝰ quo pactouis
nr̃madipiscamur : Cum his nuntius romã ad consulendum redit : Confestim rex exhis
tus pr.quiritium patripa trato priscorũ latinorũ hominib:q priscis uellatinis

Expanded text:
facit: 'si ego iniuste impieque illos homines illasque res dedier mihi exposco, tum patriae comfacit: 'si ego iniuste impieque illos homines illasque res dedier mihi exposco, tum patriae compotem me nunquam siris esse.' haec, cum fines suprascandit, haec, quicumque ei primus uir obuius fuerit, haec portam ingrediens, haec forum ingressus, paucis uerbis carminis concipiendique iuris iurandi mutatis, peragit. si non deduntur quos exposcit diebus tribus et triginta—tot enim sollemnes sunt—peractis bellum ita indicit: 'audi, Iuppiter, et tu, Iane Quirine, dique omnes caelestes, uosque terrestres uosque inferni, audite; ego uos testor populum illum'—quicumque est, nominat—'iniustum esse neque ius persoluere; sed de istis rebus in patria maiores natu consulemus, quo pacto ius nostrum adipiscamur.' cum †. . . . .† nuntius Romam ad consulendum redit. confestim rex tratus populi Romani Quiritium patri patrato Priscorum Latinorum hominibusque Priscis Latinis,
Abbreviated transcription (Latin):
diumerat in ancoingenium et numȩ etromuli memor : et p̃terquã quod a uiregno magis
necessacriam fuis se pacemcredebat cum in nouotum ferocipopulo etiam quod illi contigissa
otium sine in iuria idse haud faccile habiturũ temptaripatientiam . et tẽptatã contẽpnitẽ¬
poraq tẽcullo regiaptiora quamnum ȩ̃ : Vt tam̃ q̃m numa in pace religiones instituis s&¬
a sebellicae cerimoniaȩ ꝓderentur : Nec gererentur solum sed etiã in dicerent᷑ bella aliquontu
ius ab antiquagente equiculis quod nunc feciales habent descripsit. quores repetunt᷑. Legatꝰ
ubiad fine s eorumuenit unde repetunt᷑ capite uelato filolenȩ uelam̃ẽ : Audiiuppit̃ inquit
Audite fines cui: cũq gentis s̃ nominat audiat sts : Ego sumpublicus nuntius populiromani
iustȩ pieq legatus uenio uerbisq meis fidessit ꝑ agit deinde postulata indeiouentestẽ

Expanded text:
dium erat in Anco ingenium, et Numae et Romuli memor; et praeterquam quod aui regno magis dium erat in Anco ingenium, et Numae et Romuli memor; et praeterquam quod aui regno magis necessariam fuisse pacem credebat cum in nouo tum feroci populo, etiam quod illi contigisset otium sine iniuria id se haud facile habiturum; temptari patientiam et temptatam contemni, temporaque esse Tullo regi aptiora quam Numae. ut tamen, quoniam Numa in pace religiones instituissa se bellicae caerimoniae proderentur, nec gererentur solum sed etiam indicerentur bella aliquo ritu, ius ab antiqua gente Aequicolis quod nunc fetiales habent descripsit, quo res repetuntur. legatus ubi ad fines eorum uenit unde res repetuntur, capite uelato filo—lanae uelamen est—'audi, Iuppiter' inquit; 'audite, fines'—cuiuscumque gentis sunt, nominat—; 'audiat fas. ego sum publicus nuntius populi Romani; iuste pieque legatus uenio, uerbisque meis fides sit.' peragit deinde postulata. inde Iouem testem
Abbreviated transcription (Latin):
tuotullo resutinscitutũ iaminde abmitioerat ad patres redierat. Hiiq: int̃regem nomi¬
nauerant quo comitia habente . ancumm arciumregẽ populus crecuit . patres fuere auc¬
tores : Nume pompilinegis nepos filia ortus ancus marcuis erat: Quiutregna recoepit¬
& auitae gloriȩ memor & quia pximũ regnũ cetera egregiũ abuna parte haudsatis
psperumn fuerat aut neglectis religiomibus aut prauecultis longeq antiquis simum
ratus sacra publica ut ab numa institutaerant facer eom̃ a ea ex cõm̃tariis regis pontificẽ in albũ
elata ꝓponere in publico iub& Indeetenubus otiicupidis et finitimis ciuitatibus facta spes in aui
mores atq instituta regẽ abiturum : Igit᷑ latincũ quibi tullore gnante ictũ foeduserat suscu¬
lerant animos & cũ incursi onemina grum romanum fecissent repetentib: res romanis suꝑbe
responsumreddunt. desidem romanum regem int̃ sacella et aras acturũ eẽ regnũ rati: Me¬

Expanded text:
tuo Tullo res, ut institutum iam inde ab initio erat, ad patres redierat hique interregem nominauerant. quo comitia habente Ancum Marcium regem populus creauit; patres fuere auctores. Numae Pompili regis nepos filia ortus Ancus Marcius erat. qui ut regnare coepit et auitae gloriae memor et quia proximum regnum, cetera egregium, ab una parte haud satis prosperum fuerat aut neglectis religionibus aut praue cultis, longe antiquissimum ratus sacra publica ut ab Numa instituta erant facere, omnia ea ex commentariis regiis pontificem in album elata proponere in publico iubet. inde et ciuibus otii cupidis et finitimis ciuitatibus facta spes in aui mores atque instituta regem abiturum. igitur Latini cum quibus Tullo regnante ictum foedus erat sustulerant animos, et cum incursionem in agrum Romanum fecissent repetentibus res Romanis superbe responsum reddunt, desidem Romanum regem inter sacella et aras acturum esse regnum rati. me
Abbreviated transcription (Latin):
ras o canuleium adgressũco. lluuion ẽ gentiũ ꝑturbation ẽ a uspiciorũ publicorũ priua¬
torũq ad ferre ne quid sinceri nequid in c̃taminati sit ut discrimine omni sublato nec sequis quã
nec suos nouerit. quã enĩ clic̃uim conubi& ꝓmiscua habere nisiut fercrũ ꝓperitu uulgent
conubia plebis patrũq ut qui natus sit ignor& cuiꝰ sanguinis quorũ scororũ sit dimidius
patrũ sit dimidiu splebis ne s ecũ quidẽ ipse concors parũ iduideri quod om̃a diuinahumanaq
turbentur iam ad comsulatũ uulgitunbatores accingi& primo ut alter consul explebesier&
id modo sermonib tẽptasso cgari ut seuex patribus seu ex plebe uelit populus c̃sules

Expanded text:
res C. Canuleium adgressum. conluuionem gentium, perturbationem auspiciorum publicorum priuares C. Canuleium adgressum. conluuionem gentium, perturbationem auspiciorum publicorum priuatorumque adferre, ne quid sinceri, ne quid incontaminati sit, ut discrimine omni sublato nec se quisquam nec suos nouerit. quam enim aliam uim conubia promiscua habere nisi ut ferarum prope ritu uolgentur concubitus plebis patrumque? ut qui natus sit ignoret, cuius sanguinis, quorum sacrorum sit; dimidius patrum sit, dimidius plebis, ne secum quidem ipse concors. parum id uideri quod omnia diuina humanaque turbentur: iam ad consulatum uolgi turbatores accingi. et primo ut alter consul ex plebe fieret, id modo sermonibus temptasse; nunc rogari ut seu ex patribus seu ex plebe uelit populus consules
Abbreviated transcription (Latin):
eent plebes sciuiss& et confestimad contionẽ aduocauit. Eodẽ tẽpre & c̃sules senatũ in tribunũ
& tribunus populũ in consules incittbat . Negabant consules ic̃ ultra ferriposse furores tribunicios
uentũ iã ad finẽ eẽ domiplus belli concitariquã forisidad eoñ plebis quã patrũneq tribunorũ magis
quam consulũ culpa accidere cui: rei p̃miũ sit inciuitate eãm aximis sẽꝑ auctib: orescere sic
pacebonos siobello fierim aximũ rome p̃miũ seditionũ ẽẽ idet singulis uniuersisq: sẽꝑ honori
fuisse reminis cerentur quã maies tatẽ senatus ipsi apatrib: accepissent quã liberis tradi¬
turiẽent ut que madmodũ plebs gloriari possent auctã rem ampliorẽq: eẽ finẽ ergo ñ fieri
nec futurã donec quã felices seditiones tã honerati seditionũ auctores eẽnt quas quantusq

Expanded text:
essent plebes sciuisset, confestim ad contionem aduocauit. eodem tempore et consules senatum in tribunum essent plebes sciuisset, confestim ad contionem aduocauit. eodem tempore et consules senatum in tribunum et tribunus populum in consules incitabat. negabant consules iam ultra ferri posse furores tribunicios; uentum iam ad finem esse; domi plus belli concitari quam foris. id adeo non plebis quam patrum neque tribunorum magis quam consulum culpa accidere. cuius rei praemium sit in ciuitate, eam maximis semper auctibus crescere; sic pace bonos, sic bello fieri. maximum Romae praemium seditionum esse; ideo <eas> singulis uniuersisque semper honori fuisse. reminiscerentur quam maiestatem senatus ipsi a patribus accepissent, quam liberis tradituri essent, ut quem ad modum plebs gloriari posset auctiorem amplioremque esse. finem ergo non fieri, nec futuram donec quam felices seditiones tam honorati seditionum auctores essent. quas quantasque
Abbreviated transcription (Latin):
ossecuq m̃ genucus &picuratius consules fuit annꝰ domi forisq infestus : Na annipruus
potestas eã seudeplebeseude patrib uell& consules faciendi Iduero si fier& ñ uulgari modo cũ
infimis sed prorsus auferri a primoribi adplebẽ sũmũ imperiũ credebant. Let ergo audire paties
arde atiũ populũ obiniuriã agri abiudicatidescisse ueientes depopulatos extrema agriro mani
et uuls cosequosq cõmotãq ob comuni ta uerruginẽ fremene a deouel in felix bellũ ignominios e
paci p̃ferebant. Hisitaq: inmaius etiã acceptis ut int̃strepitũ totbellorũ conticescerent actiones
tribuniciae dilectꝰ haberibellũ armaq: uisuma apparariiubent siquo intentius possitquã tito quintio
cons apparutũ sit Iũ.c. canuleius pauca in senatu uociferatus nequioquã t̃ritando c̃sules auertere
plebẽ acura nouarũ legũ nũ quã eosseuiuo dilectũ habituros antequã ea q̃ promul gata absecolleg sq

Expanded text:
os secuti M. Genucius et C. Curtius consules. fuit annus domi forisque infestus. nam anni pripotestas esset, seu de plebe seu de patribus uellet, consules faciendi. id uero si fieret, non uolgari modo cum infimis, sed prorsus auferri a primoribus ad plebem summum imperium credebant. laeti ergo audiere patres Ardeatium populum ob iniuriam agri abiudicati descisse, et Ueientes depopulatos extrema agri Romani, et Uolscos Aequosque ob communitam Uerruginem fremere; adeo uel infelix bellum ignominiosae paci praeferebant. his itaque in maius etiam acceptis, ut inter strepitum tot bellorum conticescerent actiones tribuniciae, dilectus haberi, bellum armaque ui summa apparari iubent, si quo intentius possit quam T. Quinctio consule apparatum sit. tum C. Canuleius , pauca in senatu uociferatus, nequiquam territando consules auertere plebem a cura nouarum legum, nunquam eos se uiuo dilectum habituros, antequam ea quae promulgata ab se collegisque
Abbreviated transcription (Latin):
cumduadenis fascibi ꝓdicere : Centũ uigint lictoresforumim pleuerant etun
fascibus secures illigatas p̃ferebant nec adtinuis sedemisecurẽ cumsinepu¬
catione creatie ẽnt inter p̃tabantur: decẽ regum species erat multiplicatusq qr
non in fimis solum sed primorib: patrum ratiscedis causã ac principium quaeriut siquis
memorem libertatis uocem autinsenatu aut in populum misissec . statim uirge secure sq:
etiam aceterorũmetu expedirent . Nam p̃ter quam quo dinpopuloni hleratp̃sidi
sublata ꝓuocatione in tercessionem quoq: consensus sustulerant. Cum priores. xuri
appellatione college corrigireddita ad seiura tulissent & quacedam quae suiudicu uide¬
repossent adpopulum reiecissent : Aliquam diu aequatus int̃ om̃s terror fuit paulatĩ totꝰ
uertere in plebemcoepit. Abstine batura patrib: in humiliores lubidinosae crudelit̃q

Expanded text:
cum duodenis fascibus prodiere. centum uiginti lictores forum impleuerant et cum cum duodenis fascibus prodiere. centum uiginti lictores forum impleuerant et cum fascibus secures inligatas praeferebant; nec attinuisse demi securem, cum sine prouocatione creati essent, interpretabantur. decem regum species erat, multiplicatusque terror non infimis solum sed primoribus patrum, ratis caedis causam ac principium quaeri, ut si quis memorem libertatis uocem aut in senatu aut in populo misisset statim uirgae securesque etiam ad ceterorum metum expedirentur. nam praeterquam quod in populo nihil erat praesidii sublata prouocatione, intercessionem quoque consensu sustulerant, cum priores decemuiri appellatione collegae corrigi reddita ab se iura tulissent et quaedam, quae sui iudicii uideri possent, ad populum reiecissent. aliquamdiu aequatus inter omnes terror fuit; paulatim totus uertere in plebem coepit; abstinebatur a patribus; in humiliores libidinose crudelit
Abbreviated transcription (Latin):
quamnemofacere ausurum crediderat: Creccticũ eo m̃ cornelius maluginensi siñ
sergius .l. minutius quintius fabius as .q. petilius .t. Antonius merenda cauillus
sp̃ Oppius cornicem m̃ rablleius Ille finis appio alienae persone ferende fuit . Suoũ
uiuere in genio coepit . nouosq collegas iamprius quam inirent magis tratumins uos
mores formare cotti die coibant remotis arbitris inde in potentib: in strucq consi¬
lusqͣ secreto ab aliis coquaebant iam haud dis simulando suꝑbiam rariaditis cn¬
loquentib: difficiles adidusmaias remꝑduxere Idus tũmaie sollemnes ineundis ma¬
gistratib: erant : Initio igitur magistratus primum honoris diem denuntiatione
ingentis terrores in signem fecere. Namcumita priores decemuiri seruassent uis
fasces haber& ethoc in signe regiũ in orbemsuam cuiusq uicem ꝑ om̃s ir& subitoo

Expanded text:
quam nemo facere ausurum crediderat. creati cum eo M. Cornelius Maluginensis M. quam nemo facere ausurum crediderat. creati cum eo M. Cornelius Maluginensis M. Sergius L. Minucius Q. Fabius Uibulanus Q. Poetelius T. Antonius Merenda K. Duillius Sp. Oppius Cornicen M'. Rabuleius . ille finis Appio alienae personae ferendae fuit. suo iam inde uiuere ingenio coepit nouosque collegas, iam priusquam inirent magistratum, in suos mores formare. cottidie coibant remotis arbitris; inde impotentibus instructi consiliis, quae secreto ab aliis coquebant, iam haud dissimulando superbiam, rari aditus, conloquentibus difficiles, ad idus Maias rem perduxere. idus tum Maiae sollemnes ineundis magistratibus erant. inito igitur magistratu primum honoris diem denuntiatione ingentis terroris insignem fecere. nam cum ita priores decemuiri seruassent ut unus fasces haberet et hoc insigne regium in orbem, suam cuiusque uicem, per omnes iret, subito omnes
Abbreviated transcription (Latin):
deditifuerant adid tempus coniecere in eum oculos mirantes quid sibiuellet appareremh
sincerie ẽ ꝓfecco haud gratuitam intanta suꝑbia comitatem forenimium in ordine seipsin
cogere et udlgaricum priuatis nontam ꝓperantis abire magis tratu quamuiam ad cono¬
onandum magis cratum quaerentis eẽ ꝓpalam obui amire cupiditatiparũ ausi obsequend¬
demoliri impetum ad grediuntur comitiorum illi habendorum ex consensi
plebietidipsum pessimo exemplone moum quam fecisset . Ille e uero quod bene
uertat habiturum sec omitia ꝓfessus impedimentum ꝓoccasione arripuit. Deiec di
honore ꝑcontionem duob: quintio capito lino etcincinnato etpatruo suo .c. claudio
constantissimo uiro in optimatium cacusa et aliis eius dem fastiguciuib: nequaquam splen¬
dore uictce paresdecẽ iuiroscreat. se in primis quod haud secus factum in ꝓbabantboni

Expanded text:
dediti fuerant ad id tempus, coniecere in eum oculos, mirantes quid sibi uellet: apparere nihil dediti fuerant ad id tempus, coniecere in eum oculos, mirantes quid sibi uellet: apparere nihil sinceri esse; profecto haud gratuitam in tanta superbia comitatem fore; nimium in ordinem se ipsum cogere et uolgari cum priuatis non tam properantis abire magistratu quam uiam ad continuandum magistratum quaerentis esse. propalam obuiam ire cupiditati parum ausi, obsecundando mollire impetum adgrediuntur. comitiorum illi habendorum, quando miniplebi—et id ipsum pessimo exemplo—nemo unquam fecisset. ille enimuero, quod bene uertat, habiturum se comitia professus, impedimentum pro occasione arripuit; deiectisque honore per coitionem duobus Quinctiis, Capitolino et Cincinnato, et patruo suo C. Claudio , constantissimo uiro in optimatium causa, et aliis eiusdem fastigii ciuibus, nequaquam splendore uitae pares decemuiros creat, se in primis, quod haud secus factum improbabant boni
Abbreviated transcription (Latin):
quidem auxilium cedentib: inuicem appellatione X uiris que rebat. Post quã uero
comitia decẽuiriscretendis diuum indicta sunt : tanta ex arsit ambitio ut
primones quoq cuuitatis metucredonetanti posses sioimperii uacuio abserelicto loco haut
satis dignis patere prensarent homines. honorem summa opease in pugnatum ab ea plebe cunqu
contenderent suppliciter pecentes dimissa iamin discrimen dignitas. Ea a etate his que hononi
actisunt stimulabat appium claudium nescires utrumint̃ de cẽuiros anint̃ candidatos nimn¬
rares ꝓprior in terdum petendo quam gerendo magistratuierat. Criminarioptimatos
extollere candidatorum leuis simum quẽq humillimumq: ipse medius inter tribunitios
dui llios sicciosq: inforouolitare ꝑ illos seplebiuenditare donec college quoq quiunce li

Expanded text:
quidem auxilium, cedentibus in uicem appellationi decemuiris, quaerebat. postquam uero quidem auxilium, cedentibus in uicem appellationi decemuiris, quaerebat. postquam uero comitia decemuiris creandis in trinum nundinum indicta sunt, tanta exarsit ambitio, ut primores quoque ciuitatis—metu, credo, ne tanti possessio imperii, uacuo ab se relicto loco, haud satis dignis pateret—prensarent homines, honorem summa ope a se impugnatum ab ea plebe, cum qua contenderant, suppliciter petentes. demissa iam in discrimen dignitas ea aetate iisque honoribus actis stimulabat Ap. Claudium . nescires utrum inter decemuiros an inter candidatos numerares; propior interdum petendo quam gerendo magistratui erat. criminari optimates, extollere candidatorum leuissimum quemque humillimumque, ipse medius inter tribunicios, Duillios Iciliosque, in foro uolitare, per illos se plebi uenditare, donec collegae quoque, qui unice illi
Abbreviated transcription (Latin):
sequantum x hominum in genuis ꝓuiders potueritõmb: sumis in fimisq: iura a equasse plus
pollere multorum ingenia consilicq̃ uersarent in animis secumunam quãqi rẽ agiturer T
deinde sermonibus atq: inmedium quid inquaq replusminusue e& c̃ferrent eas leges
habiturum pop .r qua s consensus omnium non iussisse latas magis quam tulis se uideri
posset cum ad rumores hominum de lino quoq legum capite edito satis correcte uiderentur
centuriatis comitĩs. Xtabularumleges ꝑlate sunt qua enunc quoq In hoc in m̃sõ aliarũ
suꝑalias aceruatarum legum cumulo fonsom̃is publici priuatiqiẽ iuris uulgatꝰ deinde
rumor duas de eẽ tabulis. Quib: adiectis ab solui posseuelut corpus om̃is romaniuris
Ea expeciatio cumdies comitiorũ ad ꝓpinquar& desiderium decemiuros iterũ creandifec̃
lamplebs p̃t̃ quam quod consulum nom̃ haud secus quamregum ꝑ osaerat netribunitiu

Expanded text:
quantum decem hominum ingeniis prouideri potuerit, omnibus, summis infimisque, iura aequasse: plus pollere multorum ingenia consiliaque. uersarent in animis secum unamquamque rem, agitarent deinde sermonibus, atque in medium quid in quaque re plus minusue esset conferrent. eas leges habiturum populum Romanum quas consensus omnium non iussisse latas magis quam tulisse uideri posset. cum ad rumores hominum de unoquoque legum capite editos satis correctae uiderentur, centuriatis comitiis decem tabularum leges perlatae sunt, qui nunc quoque, in hoc immenso aliarum super alias aceruatarum legum cumulo, fons omnis publici priuatique est iuris. uolgatur deinde rumor duas deesse tabulas quibus adiectis absolui posse uelut corpus omnis Romani iuris. ea exspectatio, cum dies comitiorum adpropinquaret, desiderium decemuiros iterum creandi fecit. iam plebs, praeterquam quod consulum nomen haud secus quam regum perosa erat, ne tribunicium
Abbreviated transcription (Latin):
manimo ẽ nibilminus populare quam regnũ ȩd imulmultitudo illa ñ secũ certar i uiderint Etex
aduocatisi udices factier̃ & accusatores deplebepatricium reũ intuebuntur & regnierimiim edio
nulimagis quẽ libtatifcauebunt suaȩ agͥ pbantib cunctis diẽm anlio dicunt quodubiẽ factũ primo
ãmotaplebsiẽ utiq poscquã sordidatũ reum uider̃ neccũ et m̃ modo patrũ quẽ quã sed necogi atos
ne ñ eeꝓximi uescẽmutaerent appio claudio inuincula ducto c̃. claudiũ inimicã daudiã qiomne
gentem sordidatũ fuisse c̃sensuo pprimi popularem uirũ quod primꝰ a patrib: ad plebẽ defecis a
Cũ diesuenit q̃ ptȩrcoeas multitudinis seditiosasq uoces el argitionẽ & fallex indicũ ꝑtinent ppris
a d regni crion acusatoribio hectusintreo a pud neminẽ auctorẽ iuenio. Nerdibito haut parne

Expanded text:
in animo est. nihil minus populare quam regnum est. simul multitudo illa non secum certari uiderint et ex in animo est. nihil minus populare quam regnum est. simul multitudo illa non secum certari uiderint et ex aduocatis iudices facti erunt et accusatores de plebe patricium reum intuebuntur et regni crimen in medio, nulli magis quam libertati fauebunt suae.' adprobantibus cunctis diem Manlio dicunt. quod ubi est factum, primo commota plebs est, utique postquam sordidatum reum uiderunt nec cum eo non modo patrum quemqine non et proximi uestem mutarent: Ap. Claudio in uincula ducto C. Claudium inimicum Claudiamque omnem gentem sordidatam fuisse; consensu opprimi popularem uirum, quod primus a patribus ad plebem defecisset. cum dies uenit, quae praeter coetus multitudinis seditiosasque uoces et largitionem et fallax indicium pertinentia proprie ad regni crimen ab accusatoribus obiecta sint reo, apud neminem auctorem inuenio; nec dubito haud par
Abbreviated transcription (Latin):
piblicũ hostẽ sedunius iactura ciuisfiniat intestinũbellũ decurrit᷑ adlemor ẽ urbissententiã ium tamñ candẽ
hdentẽ utuidetent magis eratꝰ nequid ex ꝑiitiosis c̃silus m̃ manlires p̃decrim̃ tͥ capiat: tũcribuni c̃salari
porsfute tribumq plebis nã quie undẽ & suaepote fatis que libtatis omnium finẽ cernebant patrũ aueci¬
ritat sede diderant hitantũ om̃s quidopus facto sit c̃suliant Cũ pteruim et cedẽ et ni hil cui quam
occurrer& eam aut ẽ ingentis domicationis fore a parer& tũ m̃ menenius & q̃ publius tribuni plebis
quid patrũ etplebis certamen ftcimꝰ quod cuutatis eẽ aduersu sunum pestiferũ ciuẽ deb& quid cũ plebe
ad gredimir eũ quẽ ꝑipsc̃plabemtutuis ad grediẽ ut suisi pseoneratus uirib nuat : Diẽdicere et nob̵

Expanded text:
publicum hostem sed unius iactura ciuis finiat intestinum bellum. decurritur ad leniorem uerbis sententiam, uim tamen eandem publicum hostem sed unius iactura ciuis finiat intestinum bellum. decurritur ad leniorem uerbis sententiam, uim tamen eandem habentem, ut uideant magistratus ne qu—nam et <ei>, quia eundem et suae potestatis, quem libertatis omnium, finem cernebant, patrum auctoritati se dediderant—hi tum omnes quid opus facto sit consultant. cum praeter uim et caedem nihil cuiquam occurreret, eam autem ingentis dimicationis fore appareret, tum M. Menenius et Q. Publilius tribuni plebis: 'quid patrum et plebis certamen facimus, quod ciuitatis esse aduersus unum pestiferum ciuem debet? quid cum plebe adgredimur eum quem per ipsam plebem tutius adgredi est ut suis ipse oneratus uiribus ruat? diem dicere ei nobis
Abbreviated transcription (Latin):
adhucquanticcũq petisti s obtinuistis seu ui seu fortunaura . tẽpꝰẽ etiã incaora conari : Experiminimodo
eturãmnfelicitatẽ &ime utspero felicit̃ ex ꝑtũ. Minore negotio quumper& patrib: ĩponetis quã quiresisterets
imperantibiimposuists Solo equanda es̃ dictature consulatꝰq: ut caput attollere romanaplebes possit
ꝓndeadeste. ꝓhibsteius depecuniis dici. Egome patronũ ꝓfiteor plebis qđ mihicuramea et fides nom̃ induit
Vossiquo in signi magisimperu honoris uenomine urm appellabitis ducẽ Eou temini potentiore ad optinen¬
diea q̃ uultis indederegnoa gendi ortũ initium dicitur sed neccũ quib: necquẽ ad finẽ c̃silia puenenerint
sati splanũ traditur. At in parte altera senatus de secessione in domũ priuatã plebis forte etiã m arcepositũ
&imminentimole libtatis agitaat magna pars uociferant᷑ seruilio abata opꝰeẽ qͥ ñ inuincla duc iiubendo irrit&

Expanded text:
adhuc quantacumque petistis obtinuistis, seu ui seu fortuna uestra. tempus est etiam maiora conari. experimini modo et uestram felicitatem et me, ut spero, feliciter expertum; minore negotio qui imperet patribus imponetis quam qui resisterent imperantibus imposuistis. solo aequandae sunt dictaturae consulatusque, ut caput attollere Romana plebes possit. proinde adeste; prohibete ius de pecuniis dici. ego me patronum profiteor plebis, quod mihi cura mea et fides nomen induit: uos si quo insigni magis imperii honorisue nomine uestrum appellabitis ducem, eo utemini potentiore ad obtinenda ea quae uoltis.' inde de regno agendi ortum initium dicitur; sed nec cum quibus nec quem ad finem consilia peruenerint, satis planum traditur. at in parte altera senatus de secessione in domum priuatam plebis, forte etiam in arce positam, et imminenti mole libertate agitat. magna pars uociferantur Seruilio Ahala opus esse, qui non in uincla duci iubendo inritet
Abbreviated transcription (Latin):
uigore sedetiã corporis uirib excellems scipuapedũ ꝑnicitas inerat q̃ cognom̃ etiã deđ uictore q
cirsa omniũ actatissuȩ fuisse ferunt & seuuiriũ uiseu exercitatione malta eib uimqe und ẽ capa¬
cissimũ neccũ ullo asperiorẽ qr ipseinuictiadlabor ẽ corporiꝰ ess : fuissȩ militiã pediq pariter
equtiqł quite setiam aliquando ausos ab eo petereut sibi ꝓrebene gesete laxaretaliquid laboris qͥbi
ue nenlremis sumdicati sremitto inquit neutiq dorsum de mulcettiscumequis descendetis etuis

Expanded text:
igore sed etiam corporis viribus excellens. praecipua pedum pernicitas inerat, quae cognomen etiam dedit; victoremque cursu omnium aetatis suae fuisse ferunt, seu crurum vi seu exercitatione multa; cibi vinique eundem capacissimum; nec cum ullo asperiorem, quia ipse invicti ad laborem corporis esset, fuisse militiam pediti pariter equitique; equites etiam alus ille 'ne nihil remissum dicatis, remitto' inquit, 'ne utique dorsum demulceatis cum ex equis descendetis'. et uis
Abbreviated transcription (Latin):
appo aduer sante mperiu cꝓpũcensor ẽpetisse consulatũ comitiaqien abl. furiotr̃ planĩ peđ
luudonec secen sirt abdiaciut in quib dẽq annadib: inuenio crectꝰ consul cũ collegenouũ bellã
sulent nehostes decernesent romennansit anribunis c estib: opes cuger& quan dobellidecus
penes adios eẽt uolumnĩ puincia haud penituit mulea scđ a pliafec̃ aliquo durbes hostũ iucaep̃
pde era largitor et benignitde ꝑ segratã comitate adiuuabamlitẽq his antidbi focenit
periculi& labore caudũq fabius ꝓ cõss adurbẽ allifas cũs amnitiũ exercitusignis corletis¬

Expanded text:
Appio aduersante imperium. Appium censorem petisse consulatum comitiaque eius ab L. Furio tribuno plebiAppio aduersante imperium. Appium censorem petisse consulatum comitiaque eius ab L. Furio tribuno plebis interpellata, donec se censura abdicarit, in quibusdam annalibus inuenio. creatus consul, cum collegae nouum bellum, Sallentini hostes decernerentur, Romae mansit ut urbanis artibus opes augeret quando belli decus nium prouinciae haud paenituit. multa secunda proelia fecit; aliquot urbes hostium ui cepit. praedae erat largitor et benignitatem per se gratam comitate adiuuabat militemque his artibus fecerat et periculi et laboris auidum. Q. Fabius pro consule ad urbem Allifas cum Samnitiu
Abbreviated transcription (Latin):
inuiros autarmatosincurr̃ mirabiliadictus signa primoeripicerta signiferis deinde
ipsi signiferitrahiad cõs armatiq milites ex acie i naciẽ transferri. et sicubiẽ certam̃ scutis
magis quã gladus gerit᷑ re sumbonib incussitq alasternunt hostes. plus capitur hominũ
quã cedatur atq unauox ponere crmaiuuentiũ ꝑtotã fertur aciem Itq int̃ ipsũ cer¬
tam̃ fuciaadeditio ẽ. a primis auc torib belli postero in sequentib:q dieb: &ceceri ũ brorũpo¬
pulideduntur acriculani sponsionẽ amicitiã accept fabius adienȩ sortis uic torbelli in suȩ̃ ꝓuincĩ
exeratũ reduix̃ Itq ei abrestã focelicit̃ gestas si c̃priore annopopulus c̃tinuauerit consalatũ
it senatus in se in sequente annũ quo appiusclaudius .l. uolumnius cõsy fuer̃ ꝓ rogauit maxime

Expanded text:
in uiros aut armatos incurrunt; mirabilia dictu, signa primo eripi coepta signiferis, deinde in uiros aut armatos incurrunt; mirabilia dictu, signa primo eripi coepta signiferis, deinde ipsi signiferi trahi ad consulem armatique milites ex acie in aciem transferri et, sicubi est certamen, scutis magis quam gladiis geritur res; umbonibus incussaque ala sternuntur hostes. plus capitur hominum quam caeditur atque una uox ponere arma iubentium per totam fertur aciem. itaque inter ipsum certamen facta deditio est a primis auctoribus belli. postero insequentibusque diebus et ceteri Umbrorum populi deduntur: Ocriculani sponsione in amicitiam accepti. Fabius, alienae sortis uictor belli, in suam prouinciam exercitum reduxit. itaque ei ob res tam feliciter gestas, sicut priore anno populus continuauerat consulatum, ita senatus in insequentem annum, quo Ap. Claudius L. Uolumnius consules fuerunt, prorogauit maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculumbria in saniobello alio occupatũ crediderant itcexterruit umbros utadurecedendũ
a durbes munitas quidã omittendũ bellum censerent plagauna materinam ipsi aꝓpel¬
lant ñ continuit modo ceteros in armis sed confestim ad ceriam̃ egit cas trauallantẽ
fadiũ adortis quos ubieffusos ruere in munim̃ ttcõs uidit reuocatosmilites ab opere
ꝓutlocinatura tẽp:q patiebã ita instrux̃ cohortatusq p̃dication e uera quauntus cis
qua in samnopartorũ decorũ exiguam̃ appendicẽ etrus cibelli c̃ficere ub& et uocis
inpiepenas expetere quar e urbem romanãoppugnaturos minatis haec tantus
ala critatẽ militũ audita utelamor sua sponte ortus loquentẽ int̃pellauerit ducẽ
ante im periũ de indeconcerta turbarũ accornuũ cursueffuso in hostẽferuntur ñtãꝗ

Expanded text:
procul Umbria in Samnio bello alio occupatum crediderant, ita exterruit Umbros ut alii recedendum procul Umbria in Samnio bello alio occupatum crediderant, ita exterruit Umbros ut alii recedendum ad urbes munitas, quidam omittendum bellum censerent; plaga una—Materinam ipsi appellant—non continuit modo ceteros in armis sed confestim ad certamen egit. castra uallantem Fabium adorti sunt. quos ubi effusos ruere in munimenta consul uidit, reuocatos milites ab opere, prout loci natura tempusque patiebatur, ita instruxit; cohortatusque praedicatione uera qua in Tuscis, qua in Samnio partorum decorum, exiguam appendicem Etrusci belli conficere iubet et uocis impiae poenas expetere, qua se urbem Romanam oppugnaturos minati sunt. haec tanta sunt alacritate militum audita ut clamor sua sponte ortus loquentem interpellauerit ducem. ante imperium deinde concentu tubarum ac cornuum cursu effuso in hostem feruntur. non tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
bine tunioȩ in militẽ exacta merces inducͥarũ fuit transquillas resiã etruscis turbauit
repentina defectio ũbrorum genti s integrecola dibibelli nisi qđ transitũ exercitꝰ ager
senserat ii concitattom̃i uiuentucȩ suȩ et magna paste etruscorũ ad rebellionẽ c̃pulsa
tantũ exercitũ fecerant ut relicto pꝰse inetruriadecio ad oppugnandã inderomã ituros
magnificedese acc̃temptim deromanis loquentes iactterent quod inceptũ eorũ ubi ad¬
decium cos ꝑlatũ ẽ. a durbem execruria magnis itinerib: ꝑgit & in agropupiniensi ad far¬
mã intentus hostiũ c̃seđ nec romesꝑnebatur ũbrorũ bellũ & ipseminaemetũ fecerant
laxamenti ab ello sãniciũ eẽt in ũbric̃ꝓpere exercitũ ducerodicto par uit consul mag¬
nisq iti nerib: ad meuaniam ubitũ copie ũ brorũ erant ꝑrex̃ repens aduentꝰ consulis qũ

Expanded text:
et binae tunicae in militem exactae; ea merces indutiarum fuit. tranquillas res iam <in> Etruscis turbauit et binae tunicae in militem exactae; ea merces indutiarum fuit. tranquillas res iam <in> Etruscis turbauit repentina defectio Umbrorum, gentis integrae a cladibus belli, nisi quod transitum exercitus ager senserat. ii concitata omni iuuentute sua et magna parte Etruscorum ad rebellionem compulsa tantum exercitum fecerant ut relicto post se in Etruria Decio ad oppugnandam inde Romam ituros, magnifice de se ac contemptim de Romanis loquentes, iactarent. quod inceptum eorum ubi adDecium consulem perlatum est, ad urbem ex Etruria magnis itineribus pergit et in agro Pupiniensi ad famam intentus hostium consedit. nec Romae spernebatur Umbrorum bellum; et ipsae minae metum fecerant laxamenti a bello Samnitium esset, in Umbriam propere exercitum duceret. dicto paruit consul magnisque itineribus ad Meuaniam, ubi tum copiae Umbrorum erant, perrexit. repens aduentus consulis, quem