comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Illesus et̾in columis
Sci sistor Remigii
Infra septa coenabii
Iutoris ope pessimi
Quime nondũ deseruit
Suꝑ altare presulis
Textũ depono dni
Deinde pono casulam
Suꝑ altaris tabulam
Cũstola albam pariter
Cum de ponio celeriter
Dux memalus non deserit
Usq ad locum lectuli
Statim eteuestigio
Corpus instratu colloco
Adstat cũnigris dentib
Etcũ soluns crinibus
Cum oculis sanguineis
Urso pede cum similis
Ungues leonũ similans
Nigra caprã pilo gerens.
F acme consortẽ lectuli
Qui fuidux itineris
Neuerearis sotium
Recipere ingremiũ
Qui inuiaͫ. Nocuit
In lectulo non poterit.
Ego audax nontimidus
Uertor in dextro latere
Locũdo quã celerrime.
Pedem ponit instramine
Os ou pene iungitur
Al ternis uerbis loquim᷑
Securus dexp̃omeo
Ellum haud nichil metuo
Dic sodex & trux pessime
Ueritatis contraria
Qua causae nunc extiterant
Uelquę ratio fuerii
Iuarexp̾s ad inferos
Descenderii. quo animas

Expanded text:
Illesus et incolumis Illesus et incolumis Sancti sistor Remigii Infra septa coenobii, Tutoris ope pessimi, Qui me nondum deseruit. Super altare presulis Textum depono Domini, Deinde pono casulam Super altaris tabulam, Cum stola albam pariter Tum depono celeriter. Dux me malus non deserit Usque ad locum lectuli. Statim et e vestigio Corpus in stratu colloco; Adstat cum nigris dentibus Et cum solutis crinibus, Cum oculis sanguineis, Urso pede consimilis, Ungues leonum similans, Nigram capram pilo gerens: “Fac me consortem lectuli, Qui fui dux itineris; Ne verearis sotium Recipere in gremium: Qui in via non nocuit In lectulo non poterit”. Ego audax, non timidus, Vertor in dextro latere; Locum do quam celerrime. Pedem ponit in stramine, Os ori pene iungitur, Alternis verbis loquimur. Securus de Christo meo, Illum haud nichil metuo: “Dic, sodex et trux pessime Veritatis contrariae, Quae causae nunc extiterint Vel quę ratio fuerit Quare Christus ad inferos Descenderit quo animas
Abbreviated transcription (Latin):
Dant. torm̃torũ sotios
Diro clamore conenttint.
Aduncis utme manibus
Etuncinis candentibus
Meta piant adtentius
Unũ ꝓmultis. ut caput
Poenas luat non meritus.
Sed si fractus orbis ruat
Etcęlũ cũterra cadat
Etomẽ simul pereat
Quod natura consolidans
Stringit in resolubili
Uinculo nexu quadru pli
Meferient in pauidum
X Pi regis diaconum
Tunc ductor malus cęteros
Allo quio terret suo
Siuos huncsolũ ledere
Malo uultis conamine
Quid futiens miseri
Dũ xp̃s huc redierit :
Netangatis prohibeo
Necledatis uobis ueto
S initote hunc ꝑgere
Quo iussum est aprincipe
Iuinos terret sua cruce
Cuius uirtus terribilis
Est nobis formidabilis
Quã sufferre non possumꝰ
Hec nominare uolumus¬
I oster princeps non sapiens
D ũ carnis uidet tegimen
Purũ putauit hominem
Ignorans dĩ filium
Farne eẽ absconditum
Bis uerbis duros miagans
Pantũ pauoris incutit
Ut ꝑ ignes teterrimos
Ei ꝑ telorum acies
Depnigras uoragines

Expanded text:
Dant, tormentorum socios Dant, tormentorum socios Diro clamore concitant, Aduncis ut me manibus Et uncinis candentibus Me rapiant adtentius, Unum pro multis ut caput Poenas luat non meritus. Sed, si fractus orbis ruat Et cęlum cum terra cadat Et omne simul pereat Quod natura consolidans Stringit inresolubili Vinculo nexu quadrupli, Me ferient impavidum Christi regis diaconum. Tunc ductor malus cęteros Alloquio terret suo: “Si vos hunc solum ledere Malo vultis conamine, Quid fatietis, miseri, Dum Christus huc redierit? Ne tangatis prohibeo Nec ledatis vobis veto! Sinitote hunc pergere Quo iussum est a principe Qui nos terret sua cruce, Cuius virtus terribilis Est nobis formidabilis, Quam sufferre non possumus Nec nominare volumus. Noster princeps non sapiens, Dum carnis videt tegimen, Purum putavit hominem, Ignorans Dei filium Carne esse absconditum”. His verbis duros mitigans, Tantum pavoris incutit Ut per ignes teterrimos Et per telorum acies Ac per nigras voragines
Abbreviated transcription (Latin):
Iotus in me contremui
Quauia ꝑgam domine.
Qua uenisti regredere
Tot hostes uias sepiunt
Si solus hint regredior
Non reuertar ad superos
Ille tunc dicto citius
S inistra partẽ intuens
Trucẽ cernit imaginẽ
Nigrt̃ & diabolicam
Innuit huic digito
Serue nequã accedito
Serue male hoc factio
Potestatiue imperat
Hunc sanũ & in colum̃
Frem reduc ad patriã
Etad scm̃ Remigium
Redu cito hunc monachõ
Uide nequisquã noce at
Sedin pauidus redeat
Neq tui consimiles
Illum tangant ulleuit̃
Comitante diabolo
Sicdimissus ad nõ
Cõmiserat ouẽ lupo
Sed fauces malas strinxerat
Etleuiatan uinxerat
Cuius stuices seuissimas
Atq guttur nequissimũ
Hamo ꝑforciuit suo.
Tuncsimul cahosherebi
Intrantes occurrunt mali
Sp̃sq nequissimi
Qui redeuntes ꝓprias
Sedes habent sed uacuas
Unde magis atq magis
Plus tabescunt intenebris
Dentesstringunt cũ fremitu
Uoces toruas cũ gemitu

Expanded text:
Totus in me contremui: Totus in me contremui: “Qua via pergam, Domine?” “Qua venisti regredere”. “Tot hostes vias sepiunt! Si solus hinc regredior, Non revertar ad superos”. Ille tunc dicto citius, Sinistram partem intuens, Trucem cernit imaginem Nigram et diabolicam; Innuit huic digito: “Serve nequam accedito! Serve male hoc facito!” Potestative imperat: “Hunc sanum et incolumen Fratrem reduc ad patriam Et ad Sanctum Remigium Reducito hunc monachum. Vide ne quisquam noceat, Sed impavidus redeat Neque tui consimiles Illum tangant vel leviter!” Comitante diabolo, Sic dimissus a Domino; Commiserat ovem lupo, Sed fauces malas strinxerat Et Leviatan vinxerat, Cuius fauces sevissimas Atque guttur nequissimum Hamo perforavit suo. Tunc simul cahos Erebi Intrantes, occurrunt mali Spiritusque nequissimi, Qui redeuntes proprias Sedes habent sed vacuas. Unde magis atque magis Plus tabescunt in tenebris, Dentes stringunt cum fremitu, Voces torvas cum gemitu
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc celo laudes resonant
Et melodias intouant
Quod nonuidit quis oculus
Nec auris auditu capi
Nec incor potest cadere
Quanta fuerint gaudia
Uel quã grandis lȩtitia
Dum redeunt ad superos
Mortis ereptȩ tumulo.
Oihu bone domine
Quis te laudare congruę
Usquã potesi ul poterit
Quimisereris miseris
Qui ingratos & ꝑditos
Reduces facissuperos.
Aduisionis somnium
Stilũ flectamus indicem
Quiuere narrat ordinem
U isionis mirabilem
Cũ ergo dũ hęc cernerem
Etgaudens pede ꝑgerem
Carius putans me pondere
Iamliberatum corpore
Sereno uultu placidus
Metunc respexit dñs
Iuotu l&us ꝓgrederis.
Iesequor splendor luminis
Ammirans tantam głam
Cuius obto participem
Mefieri ac sotium
Ille benigne intulti
Siste gradum quã totius
Neꝓcedas ulterius
Sed redi monasterium
Nondũ tepus uenit tuũ
Igo nil ausus dicere
Quidenĩ contra dicere
Uelquid mutire cuperem
Uno uerbo tonticui

Expanded text:
Tunc cęlo laudes resonant Tunc cęlo laudes resonant Et melodias intonant. Quod non vidit quis oculus Nec auris auditu capit Nec in cor potest cadere Quanta fuerint gaudia Vel quam grandis lętitia Dum redeunt ad superos Mortis ereptę tumulo». O Iesu, bone domine! Quis te laudare congrue Usquam potest vel poterit, Qui misereris miseris, Qui ingratos et perditos Reduces facis superos? Ad visionis somnium Stilum flectamus indicem, Qui vere narrat ordinem Visionis mirabilem. «Cum ergo, dum hęc cernerem Et gaudens pede pergerem, Carnis putans me pondere Iam liberatum corpore, Sereno vultu placidus Me tunc respexit Dominus: “Quo tu letus progrederis?” “Te sequor, splendor luminis, Ammirans tantam gloriam, Cuius obto participem Me fieri ac sotium”. Ille benigne intulit: “Siste gradum quamtotius! Ne procedas ulterius! Sed redi monasterium: Nondum tempus venit tuum”. Ego nil ausus dicere, Quid enim contradicere Vel quid mutire cuperem? Uno verbo conticui,
Abbreviated transcription (Latin):
Quin te credam ueru dm̃
Natum passum ac mortuũ
Ac reuixisse terti a
Die credo ꝑsecula.
Illesic statim impetat
Sinemora me sequere
Quome uides incedere:
In mom̃to tunc o culi
Quod nec sperare potui
Ad inferna ꝓ greditur
Crucem gestans inmanib
Ego sequor in pauidus
Nichil habens quod paueã
Tantiducis fiduti a
Tunc tenebrarũ principes
Acpcillidę mortis duces
Lortoresq seuissimi
Peruasoresq rapidi
Diffugiunt citissime
Non audentes ad tendere
Neq auli conspicere
Aspectũ tanti fulminis
Atq tam clari luminis
Percampos & conuallia
Seuisparguntur demones
Nigriores fuliginie
Le terrimi nigredine
Et discolores spetiȩ
Ululantq acmugiunt
Dira uoce acrugiunt
Uelut leones seuiunt
Dum ꝑdunt suos catulos
Flent̾ ꝑ noctẽ atq diem
Etrarmen miserabile
Tetro diffundunt gutture
Tuncoccurrunt & angli
Ad plciudunt lȩto iudici
Excipientes animas
Quas a tenebris libertis
Xp̃c ducit ad gnudia

Expanded text:
Quin te credam verum Deum, Quin te credam verum Deum, Natum, passum ac mortuum Ac revixisse tertia Die credo per secula”. Ille sic statim imperat: “Sine mora me sequere Quo me vides incedere”. In momento tunc oculi, Quod nec sperare potui, Ad inferna progreditur, Crucem gestans in manibus. Ego sequor impavidus, Nichil habens quod paveam Tanti ducis fidutia. Tunc tenebrarum principes Ac pallide mortis duces Tortoresque sevissimi Pervasoresque rapidi Diffugiunt citissime, Non audentes adtendere Neque ausi conspicere Aspectum tanti fulminis Atque tam clari luminis. Per campos et convallia Sęvi sparguntur demones, Nigriores fuligine, Teterrimi nigredine Et discolores specie; Ululantque ac mugiunt Dira voce ac rugiunt; Velut leones seviunt, Dum perdunt suos catulos; Flent per noctem atque diem Et carmen miserabile Tetro diffundunt gutture. Tunc occurrunt et angeli, Adplaudunt lęto iudici, Excipientes animas Quas, a tenebris liberans, Christus ducit ad gaudia;
Abbreviated transcription (Latin):
Iurba ꝓcessit obuici¬
p̃o filio hominis
Ituere filio dri
Honnarrat euuangłm
Posi quã uenit in selin
Nuod tantus honaa fuerii
Illidatus apopulis
Quantus ip̃so die funi
Osanua clamam pueri
Benedictus & quiuenit
In nomine riunt dnĩ
Huius honaris gr̃a
Plebs inuida iudat
Ap̃m eruci adiudicans
Passiont subitiens
Latus latcra pungitur
Sanguis craqua f nliti
Aiumu corpus deserit
Iniranus patris abiit
Hanc passionẽ timi ius
Dũ replico deuotius
Finitãq dum defleo
Etdescendo de pulprio
Inulnis gestans ꝓ priis
Uidere michii uideor
fescendere un maginẽ
Atti signũ uictorrar
Quodcrux uocatur hodie
In fortigestare mariu
Meq his uerbis alloqui
Si credis quod fideliter
Tu fr̃ legisti ronꝙ er
Igo supplex achunilis
Uerũ responsum ceddidi
F um sim puluis exiquus
Atq cinissim terreus
Utbre legi domine
Siccorde scito credere
Nec est ulla dubietas
In cordis mei intima

Expanded text:
Turba processit obvia ChriTurba processit obvia Christo, filio hominis, Et vere filio Dei. Non narrat Evvangelium, Postquam venit in seculum, Quod tantus honor fuerit Illi datus a populis, Quantus ipso die fuit. “Osanna!” clamant pueri, “Benedictus” et “qui venit In nomine nunc Domini!” Huius honoris gratia Plebs invida Iudaica, Christum cruci adiudicans, Passioni subitiens, Latus lancea pungitur, Sanguis et aqua funditur; Anima corpus deserit In manus Patris abiit. Hanc passionem timidus Dum replico devotius Finitamque dum defleo Et descendo de pulpito In ulnis gestans propriis, Videre michi videor Descendere immaginem Atque signum victoriae Quod crux vocatur hodie In forti gestare manu Meque his verbis alloqui: “Si credis quod fideliter Tu, frater, legisti nuper”. Ego supplex ac humilis Verum responsum reddidi: “Cum sim pulvis exiguus Atque cinis sim terreus, Ut ore legi, Domine, Sic corde scito credere Nec est ulla dubietas In cordis mei intima
Abbreviated transcription (Latin):
Huios festum dũ populus
Inkalendis octobribus
Dum deuorus concelebrar
Irĩpudiansq aduolat
Int̃ fideles caeteros
E tinxp̃o catholicos
Quidam affuit monachus
Oratũ uenit sedulus
Ut deplorans fticinora
Sua defleat crimina
Hic infra monasterium
Dum possidet hospitiũ
Etcopulatur fr̃ib
Fttariutte iungitur
Dũmenbra locai lectudo
Aedormit dormirinio
Inuisione placida
Hoc quo dindit sic intimat
Adestonunc michi ds̃
Quies unus atq trinul
Etuisiones grauidas
Erechielis aperis
Ac danihelis abditas
Uisiones elucidas
Pande salutarem uiam
Utlaudes tuas numtiem
Qualier ruptis inferis
Animas inde tuleris
Inpassionis tempore
Itinpaschie sacro die
Iñ quatotus tripuiliat
Orbissimul & consona.
Dumsopor premit oculas
Iicorpus cubit lictulo
Inpulpito Remigii
ontificis egregii
Mesubito transpositũ
iacorui offitium
Minstrareme uidi
Cora inspecttinte popło
Fratdies dominica
Quã iudȩorũ plurima

Expanded text:
Huius festum dum populus, Huius festum dum populus, In kalendis Octobribus, Dum devotus concelebrat Tripudiansque advolat, Inter fideles caeteros Et in Christo catholicos Quidam affuit monachus, Oratum venit sedulus, Ut, deplorans facinora, Sua defleat crimina. Hic, infra monasterium Dum possidet hospitium Et copulatur fratribus Et caritate iungitur, Dum menbra locat lectulo Ac dormit dormitorio, In visione placida Hoc quod vidit sic intimat: «Adesto nunc michi, Deus, Qui es unus atque trinus Et visiones gravidas Ezechielis aperis Ac Danihelis abditas Visiones elucidas! Pande salutarem viam, Ut laudes tuas nuntiem, Qualiter ruptis inferis Animas inde tuleris In passionis tempore Et in Paschae sacro die, In qua totus tripudiat Orbis simul et consonat! Dum sopor premit oculos Et corpus cubat lectulo, In pulpito Remigii, Pontificis egregii, Me subito transpositum Diaconi offitium Ministrare me videor Coram spectante populo. Erat dies dominica Qua Iudęorum plurima
Abbreviated transcription (Latin):
NSALONONIS FACVLO
Qd construxit delibano
Ixlignis mirabilibus
Mistica signans altius
Abi reclinatorium
Er auro struxit optimũ
Ascensũq purpureũ
Ob hieruscilem filias
Quȩdesignant eccłim
piritale cimuiuium
Repperies quã plurimũ
Ibi cũ pleno copia
Cornu infert cibaria
Umrũs querelas leuet
Diuersis tibis satier
Quocesset humanũ genꝰ
Flere miseros exitus
Sed carpens poma dultia
Etconuallium lilia
Int̃ flores dulcissimos
Ac mellis gustus sapidos
Unũ quiddã repperies
Ađ gustabis suauiter
Esi ciuitas metropolis
Remis dicta ꝑ nobilis
Qiã remus quida condidit
I uifr̃ fuit romuli
Urbis romanę principis
Nuius urbis precipua
Et quondamagrę gli
Presul fuit ęgregius
Magnus olim remigius
Quidũ pontifex legitur
Acdigne biniedicitur
Dumdeest liquor olei
Quo ungatur pontificis
Sacili ciput apresule
Columbi uolins aere
Postro defert citissime
Ampullam plenã oleo
Oreportat mitissimo
Quo pontifex ꝑungitur
Dignus semꝑ Remigius

Expanded text:
Salomonis ferculo, Quod construxit de Libano Ex lignis mirabilibus, Mistica signans altius, Ubi reclinatorium Ex auro struxit optimum Ascensumque purpureum Ob Hierusalem filias Quę designant Ęcclesiam, Spiritale convivium Repperies quam plurimum. Ibi cum pleno copia Cornu infert cibaria Ut nostras querelas levet, Diversis cibis satiet, Quo cesset humanum genus Flere miseros exitus. Sed carpens poma dultia Et convallium lilia Inter flores dulcissimos Ac mellis gustus sapidos Unum quiddam repperies Quod gustabis suaviter. Est civitas metropolis, Remis dicta pernobilis, Quam Remus quidam condidit Qui frater fuit Romuli, Urbis Romanę principis. Huius urbis precipuae Et quondam magne glorię Pręsul fuit ęgregius Magnus olim Remigius; Qui dum pontifex legitur Ac digne benedicitur, Dum deest liquor olei Quo ungatur pontificis Sacrum caput a presule, Columba volans aere Rostro defert citissime Ampullam plenam oleo, Ore portat mitissimo Quo pontifex perungitur Dignus semper Remigius.
Abbreviated transcription (Latin):
maurus hȩc continebat. Accipe dilectissime extrema inei¬
tutoris tui dona. quę & longũ nr̃m testent᷑ amorẽ. &ti¬
br ac commilitonib tuis contra om̃iũ ꝑ petim munim̃ p̃be
gaudiũ dñi tui es introducendus : ut nob̾ dñs esterno die post¬
quã a nob digressus es. ostendere ẽ dignatꝰ. Predico etiã tibi
morã uos in eundo eẽ passuros accũ difficultate habilẽ
locũ inuenturos: ꝓhis quȩ & dõ ordinante ꝑficient᷑. & quȩ
mimicus humaniꝰ generis molimine artis sue inuoscon&¬
citabit Nusquã tam̃ benignitas misericordis dĩ uobde e¬
rit: sed pocius differendo lic& ac desideriũ animi ur̃i in
longũ experiendo alio rursus quã sperauimꝰ aptissimã

Expanded text:
MAURUM MISSA. Accipe, dilectissime, extrema institutoris tui dona, quae et longum nostrum testentur amorem, et tibi ac commilitonibus tuis contra omnium perpetim munimen praebeagaudium Domini tui es introducendus: ut nobis hesterno die, postquam a nobis digressus es, Dominus ostendere est dignatus. Praedico etiam, ibi moram vos in eundo esse passuros, ac cum difficultate habilem locum inventuros, pro his quae et Deo ordinante perficientur, et quae inimicus humani generis molimine calliditatis suae in vos concitabit. Nusquam tamen benignitas misericordis Dei vobis deerit: sed potius differendo licet, ac desiderium animi vestri in longum experiendo, aliorsus quam speravimus aptissimam
Abbreviated transcription (Latin):
Duo quodã tẽpore scĩs simꝰ benedictꝰ a quodã nobilis¬
simo scđm scłi dignitatẽ uiro exoratꝰ fuiss& ut ad domũ
eiꝰ dignaret᷑ ꝑsem& ipsũ accedere: quo uxorẽ eiꝰ & filiũ quẽ
nuꝑenixa fuerat ademonio quo grauissime parit̃ uexa¬
bant᷑ suis scĩs meritis & orationib liberar& : & sc̃s dñ peo¬

Expanded text:
uodam nobilissimo secundum saeculi dignitatem viro exoratus est ut ad domum ejus dignaretur per semetipsum accedere, quo uxorem ejus ac filium, quem nuper enixa fuerat, a daemonio quo gravissime pariter vexabantur suis sanctis meritis et orationibus liberaret. At san
Abbreviated transcription (Latin):
Douno abbati onroni
ansellus scolasticus celest a don
Qm̃ natura de lit paucis pẽe
plurl ob tẽperare: ñ in con¬
sulte nec in ꝓuide hancdiscu¬
tiens sententiã reniuendo qͥdo
restiti in pͥmis. sed ur̃is imperis
lenib: coactꝰ inuitꝰ assenũ dedi
ut uix tandẽ stridulo ñ tinnulo
rithmno ur̃ȩ uisionis nouã mat¬
riã dequa orator nouus puler
extiustis dũ eã facundo ore &e
pectabili sermone recitastis
inpublico Presttlabar a en
ut eo calamo scribere : inpagi¬
na quo fuerat recitata in popł.
Sed intuemini. dequanta spi
decidi Uerusciens & pruden
in flama misimanũ: & factus
sũ scienter ins piens seluosme
utroq boncaria. Sdq̃m ql¬

Expanded text:
Domno abbati Oddoni frater Ansellus scholastichus celestia dona. Quoniam natura dedit paucis preesse, pluribus obtemperare, non inconsulte nec improvide hanc discutiens sententiam, rennuendo quidem, restiti in primis. Sed, vestris imperiis lenibus coactus, invitus assensum dedi, ut vix tandem stridulo non tinnulo rithmo vestrę visionis nova<re>m materiam, de qua orator novus pulcre extitistis, dum eam facundo ore et expectabili sermone recitastis in publico. Prestolabar etenim ut eo calamo scriberetur in pagina quo fuerat recitata in populo. Sed intuemini de quanta spe decidi. Verum sciens et prudens, in flammam misi manum et factus sum scienter insipiens, sed vos me utroque bono careo. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuis se. quã nesciens feciss&. Sed in hac mutuȩ collocu¬
tionis amica contentione. accessit arbiter puer qui
ereptus fuerat. Nã dicebat Ego cũ exa qua traherer:
suꝑ caput meũ abbatis melotẽ uidebã. atq ipsũ me eo

Expanded text:
n esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilin esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem abbatis videbam, atque ipsum me ex
Abbreviated transcription (Latin):
Dex idẽ tẽpus dũ quadã die scĩssimꝰ pat̾ benedictꝰ in cel¬
Quẽ continuo unda rapuit: & pęne in unius sagittȩ cursũ
re curre : quia puer ille qͥ adhauriendã aquã ꝑrexerat.
in lacũ cecidit: eũq longius iã unda ꝓtrahit. Res mira: &
post petrũ apłm inusi tata secuta .ẽ. Benedictione & eñĩ pos¬
tulata atq ꝑcepta. ad patris sui imperiũ concitus ꝑrexit
maurus. Atq usq ad eundẽ locũ quo ab unda ducebat᷑ puer
ꝑ t̾rã se ire existimans: suꝑ aquã cucurrit. eũq ꝑ capillos
sẽ reuersus. posterga respex̃ : & quia suꝑ aquas cucurrisse
agnouit. Et qđ p̃sumere ñ potuis s& ut fier& : miratꝰ ex¬
tremuit factũ. Reuersusq ad patrẽ : rem gestã retulit
Uir aut̃ dñi uenerabilis benedictꝰ: hoc ñ suis meritis. sed
obedientiȩ illius deputare cȩpit. Ad contra maurus ꝓso
lo eiꝰ imperio factũ dicebat: seq consciũ in illa uirtute

Expanded text:
 in celquem continuo unda rapuit, et pene in unius sagittae cursu a re, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute
Abbreviated transcription (Latin):
quos ad opus dñi construendũ ad illas dirigimꝰ partes ui¬
rilit̃ agite & confortet᷑ cor urm in scõ ꝓposito & religi¬
one. Procul dubio scientes: quia quanto austeriora causa
dõ recipietis cȩlestiũ gaudia p̾mioꝵ. Nec uos ullo modo re¬

Expanded text:
quos ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viquos ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causaDeo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit orationẽ. Si tristandũ dilectis simi fr̃s ac filii ꝓ
tali eẽt negocio. michi magis quã uob̾ hinc eẽt meren¬
dũ qui quantũ ad p̃sens magis uideor destitui solaciis
Sed quia dicente apło caritas benigna ẽ benignitatẽ ca¬
ritatis urẽ onĩi modis impendere debemꝰ his quib: aliquo
modo ea indigere cognoscimꝰ nec nr̃a tantũ quã alioꝵ
quȩrere. Qua ꝓpt̃ uos amoris pat̃ni sollicitudine fletib:
& merore tẽperare deposcimꝰ quia potens ẽ. ds̃ meliores
nob post huiꝰ depositionẽ corporis. huic scȩ immittere
congregationi : quoꝵ & meritis & exẽplis. longe p̃stan¬
cius quã nr̃is ȩdificemini. Sed & illud sũ mopere nob ẽ¬
ꝓcurandũ : ne uersucia antiqui hostis unde aliis salus
adquirit᷑ inde nob̵ tristiciȩ malo detrim̃tũ in aliquo
ingerat᷑. Nos &iã quos unitatis semel in scã unexit
caritate concordia: nũ quã uł longissima diuident t̃¬

Expanded text:
T SOCIORUM. Si tristandum dilectissimi Patres ac filii pro tali esset negotio, mihi magis quam vobis in hoc esset moerendum, qui quantum ad praesens, magnis videor destitui solatiis. Sed quia, dicente Apostolo, charitas benigna est, benignitatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congregationi: quorum meritis et exemplis, longe praestantius quam nostris, aedificemini. Sed et illud summopere nobis procurandum est, ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam vel longissima ter
Abbreviated transcription (Latin):
Neforte xpĩan eum sibi mar trrem faciant. Tunc beatus
sebastianus apparuit in somnis scaẽ lucinae cuidam
matronae religio sissimae dicens. Ineloaca illa quaeẽ
iuxta circum inuenies corpus meumpendens ingum fo:
Hoctu dum leuaueris. perduces ad catacumbas & sepe¬
lies me initio criptae iuxta uestigia a posto lorum.
Tunc beata lucina ipsa perse cũ seruissuis medio noctis
abiit. & eleuans eum posuit in pauonesuo & perduxit
ad locum ubi ipse imperaueratꝰ cum omnidiligentia
sepeliuit. Ipsa autẽ scã lucina ꝑ trigintadies aloco ipso
scõ nondiscessit. Post aliquantos aut̃ annos pax ȩcde¬
siae reddita. quae statim ut edesia gloriã pacis
accepit : domũ suã fecit ȩcdesiã. Cui omnes opessuas
ad xpĩ anorũ requiem derelinquens: fecit ipsã ecclesiã

Expanded text:
ne forte Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc B. ne forte Christiani eum sibi martyrem faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloaca illa, quae est juxta circum, invenies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces ad catacumbas et sepelies in initio cryptae juxta vestigia Apostolorum. 89. Tunc B. Lucina ipsa per se cum servis suis medio noctis abiit, et levans eum posuit in pavone suo, et perduxit ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit ecclesiam. Cui omnes suas opes ad Christianorum requiem relinquens, fecit ipsam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
tunc relictamar trris castuli ⁊&arii nomine irenae
abuit nocte ut corpus eius toller& & sepelin&. & inueniens eũ
uuentem adduxit ad domumsuã in insula ȩccelsa ubi
manebat ad palatiũ &ibi intrr pauicos dies salutem
integerrimã recupertuit in omnibus membris Cũq
abscedere. Iile autem oratione facta descendit &stans
super gnaedus dio gaballi uenientibus imperrtoribus
dixit Iniquis arreptionibus animos imperiiurĩ. tẽpor¬
mpontifices obsident. suggerentes dexpĩanis falsa
commenta: dicentes eos rei publicae aduersarios. quoꝵ
ontionibus ipsa res publica melionatur & crescit
qui pro imperio ur̃o & pro salute romani exercitus
onare noncessant. Cum haec talia dicer& diocletia¬
nusait Tune es sebastianus quem nos dudũ sagittis¬
sequutionem uestrem in xpi famulos ebulis se.
Tunc ius sit eum in hrppod romopalatii duci & tã diu¬
fustigari : quamdiu sp̃m ex alar&. Tunc tuler̃ corpuseus
noctẽ. & inclo acam maximam miserunt dicentes:

Expanded text:
Tunc relicta martyris Castuli zetarii, nomine Irene, abiit nocte, ut corpus ejus tolleret et sepeliret. Et inveniens eum viventem adduxit ad domum suam in scala excelsa ubi manebat ad palatium, et ibi intra paucos dies salutem integerrimam recuperavit in omnibus membris. 87. Cabscedere. Ille autem oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperatoribus dixit: Iniquis subreptionibus animos imperii vestri templorum pontifices obsident, suggerentes de Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. esse adversarios; quorum orationibus ipsa Respublica melioratur, et crescit; qui pro imperio vestro et pro salute Romani exercitus orare non cessant. Cum haec et talia diceret, Diocletianusersecutionem vestram in Christi famulos ebullisse. 88. Tunc jussit eum in hippodromo palatii duci, et tam diufustigari, quamdiu spiritum exhalaret. Tunc tulerunt corpus ejus nocte, et in cloacam Maximam miserunt dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta praeceptum ea quae nobis mandare dignatis.
facere nullatenus matuntuit uobis comitantibus
cartagine perducatur. F elix ep̃s dixit: Dõ gratias
Tunc designatus est ei deductor uincentius nomine
decurio ciuitatis trpzicensis. Profectus est autẽ
felix ep̃s car tagine : ubi cumueniss& oblatus est
legato pro consulis: Cuiidem legatus dixit : Quare
sunt nec tradi a nobis ullo modo possunt : Tunc ius¬
sit eum legatus in ima carcerismitti. Vbicũ felix
eps̃ fuis s& ingressus : dñm dm̃ suum de praecatus est
dicens : Dnẽ ds̃ omnium conditor & creator. dnẽihũ¬
lem Inte enim sem perdñe uiuens nũ quã ad uersis
me habeat mors potestatẽ. Post dies aũt sedecim

Expanded text:
um decreta ea quae nobis mandare dignati sunt facere nullo modo maturavit, vobis comitantibus Carthaginem perducatur. Felix episcopus dixit: Deo gratias. Tunc designatus est illi ductor Vincentius nomine decurio civitatis Tubyzacensis. Profectus est autem Felix episcopus Carthaginem. Ubi cum venisset, oblatus est legato proconsulis. Cui idem legatus dixit: Quare Ssunt, nec tradi a nobis ullo modo possunt. Tunc jussit eum legatus in ima carceris mitti. Ubi cum Felix episcopus fuisset ingressus, Dominum Deum suum deprecatus est dicens: Domine Dle. In te enim semper, Domine, vivens, numquam adversus me habebit mors potestatem. Post dies autem sedecim
Abbreviated transcription (Latin):
aõ oboedire perp&uoregi & in mortali quã impera¬
tor huius scłi iniqua iubenti Magnilianus dix̃ Iã
dixitibi qui a primo est quod imperaetores usserut.
quam ea quae lõqueris: Felix ep̃s dixit: Primoest
qraeceptum dĩ custodire quam hominibus oboedirx
magnilianus curor cor dixit Interim in tra hoctri¬
duum cogita tecum quia si in hac propria ciuitate
caquae praccepta sunt implere nec glexeris ad pro¬
consulemibis & eaquaenunc loqueris apudeius aeta
cum felix ep̃s fuis s& adductus i demmagnilianus dixit
Deliberastitecum quid nam melioris consilii uidearis
adsequi felix ep̃s dixit sermo meus unus est &in
tus sum hae & nunc eadem loquor: & antep con¬
sulem aliut penitus non sum dicturus: Magnib¬
anus curator dixit: Ibis ergo iam nune adpraeon¬

Expanded text:
Deo obedire perpetuo regi et immortali quam imperatori hujus saeculi iniqua jubenti. Magnilianus dixit: Jam dixi tibi quia primum est quod imperatores jusserunt quam ea quae loqueris. Felix episcopus dixit: Primum est praeceptum Dei custodire quam hominibus obedire. Magnilianus curator dixit: Interim in hoc triduum recogita tecum; quia si in hac propria civitate ea quae praecepta sunt implere neglexeris, ad proconsulem ibis, et ea quae nunc loqueris, apud ejus acta cum Felix episcopus fuisset adductus, idem Magnilianus dixit: Deliberasti tecum quidnam melioris consilii videaris assequi? Felix dixit: Sermo meus unus est: in tus sum, haec et nunc eadem loquor, et ante proconsulem aliud penitus non sum dicturus. Magnilianus curator dixit: Ibis ergo jam nunc ad procon
Abbreviated transcription (Latin):
& marcus & ambo ligati ad stipitem in pedibus acutis acceper:
Quibus dicebat in sanissimus fabianus: t amdiu fixistabitis
plcntis. quam diu debitumdiis red debeatis officiũ t unc

Expanded text:
 Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tempnebat. Puellas aut̃ uirgines quasi ui pentes ꝑ horrebat
iacebat autẽ in oratione in mobilis &amplexus carũ &
oscula quasi segit tarum ictus scuto fidei suae excipiens cla¬
arimae meae salustua egosum. Quis enimistam pugiã aza¬
fuerit dextent dimicata enret quiseputat castitatẽ ꝑfectã
uiribus obtinere nisi enim tuo hrmbre flammae fuerint cor
porteles ex tinctee non potest animus ꝑuenire quo pergit
Libido enimest istamaligna quasi insilua huius sełi ad deuo¬
randas animas ꝑ carnẽ zabulo incitante grassatus. Qui¬
enim eius morsos euaserit tibidõ grartia s refert quiatuũ ẽ

Expanded text:
pergit». Puellas autem virgines quasi viperas perorrebat. Iacebat autem in oratione immobilis et, amplexus earum et oscula quasi sagitarum ictus scuto sue fidei excipiens, claanime mee: Salus tua ego sum. Quis enim istam pugnam a diafuerit dextera dimicata? Errat qui se putat castitatem perfectam suis nisibus obtinere. Nisi enim tuo ymporales extinctae, non potest animus pervenire quo pergit. Libido est bestia maligna, quae in sylva hujus saeculi ad devorandas animas per carnem et diabolum incitatur. Qui ejus mortem evaserit, tibi Deo gratias refert, quia tuum est
Abbreviated transcription (Latin):
ciatte non sentire feruorem ardoris. Nammihi in nomined nĩ
mei ibũ xpĩ uid&ur : qͣuasi super flores roseos gradiar : quia crea¬
tunr ipsa creacorissui famulatur imperio. fabianus dixit
quis ignonit magicam uos docusse&pm̃ uestrum: sc̃s trburtius
dixit Obmutes ce infelix. & noli auribus meis hanc iniuriam
facere : ut audiamte rapido ore latrentem melli fluũ nomen
& scm̃ nominare Iunc fabianus inrtus dic tauit sententiam
dicens blas phemator deorum &reus a trociũ in iuriarum:
gladio anim aduertatur. Ductus est autẽ inuia lauicana

Expanded text:
ciat te non sentire fervorem ardoris. Nam mihi in nomine Domini mei Jesu Christi videtur, quod super roseos flores gradior, quia creatura Creatoris sui famulatur imperio. 82. Fabianus dixit: Quis ignorat magicam vos docuisse Christum vestrum? S. Tiburtius dixit: Ofacere, ut audiam te rabido ore latrantem mellifluum nomen et sanctum nominare. Iratus Fabianus dictavit sententdicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicana
Abbreviated transcription (Latin):
quo tibi solium imperii traedidit reliquisti religionẽ
clericatum in ecclesia obtinui: & potui siuo luissem
ad primum gradum ecclesiae peruenire: sed conside¬
perueni Vnde consideraredeb&is : quia &uos in re¬
zia aula nutriti non deb&is deesse a la tere meo ut
habeamuos interprimos in palatiomeo : qđ si contẽp¬
tus a uobis fuero: neces seest mihi agere uteantẽ pͥni
non possim : Tunc paulus & iohannes dixer̃ : Non
tibi faciamus in iuriã ut praeponamus tibi qualem¬
cumque personam : dm̃ tibi praeponimus qui fecit
caelum & terram mare &omnia quae in eissunt :¬
te uolumus : quid num quam ad salutationem tuã.
num quam ad cultuntituam. num quã ad palati¬
um tuumueniemus: Quibus iulianus ait: Decem

Expanded text:
 Reliquisti omnem religionem clericatum in ecclesia tenui et si uoluissem ad primum gradum ecclesie peruenissem. Sed considendavit: Considerare debetis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse mihi erit agere, ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimus hanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunque personam; Deum tibi praeponimus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis suntte volumus quia nunquam ad salutationem tuam, nunquam ad culturam tuam, nunquam ad palatium tuum veniemus. Quibus Julianus ait: Decem
Abbreviated transcription (Latin):
meo omnipotenti mesub ieci. Tunc fabianus iussit ante pedes eiis
carbones ardentes effundi. &ait adeum. Elige tibi unũ eduob.
aut tura inistis carbonibus adice. aut pedibus suꝑ eos nudis ince¬
de Tunc beatus trburtius faciens signum crucis. constanter
nuda super eos ingressus est planta. & coepit praefeto dicere
Depone infidelitatemtuã . & disce quia hic est solus ds̃: quẽ con¬
fitemus creaturis omnibus dominari: mitte tuisi potes in no¬
mine iouistu manum in callida aqua. & si potest io uistuus. fa

Expanded text:
me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda super eos ingressus est planta, et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confitemur creaturis omnibus dominari. Mitte tu, si potes, in nomine Jovis dei tui manus in calidam aquam; et si potest Jovis tuus, fa
Abbreviated transcription (Latin):
conseenrrunt. Erat aũt in loco ubi de collatis
cuniculus antiquus. Hunc emundantes pernoc¬
tantes xpĩani simul in unũ omnia corpora sepelier
non longe aburbe inuia quae salaria nuncupa¬
tur Corpora aut̃ filiorũ suorũ collegit scã hilaria

Expanded text:
niri. Erat autem in loco ubi decollati sunt, cuniculus antiquus. Hunc emundantes noctanter Christiani simul in unum omnia corpora sepelierunt, non longe ab urbe Roma, via Salaria. Corpora autem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
indeptus pulchrã & spatiosã basilicã magnis sũptibus ueniranda
adtruni ferenidas illuc mertrris reliquias parans & anteconsum¬
non solũ nulli secundus uerũ &i t̃ ipsi bectũmai trrẽ uircutũmer us
comparundus. basilicã qu ĩ decis sersuus fidelitor iniho auerat
instontissime consum auit & feliciter dedicauit . quicũ trans ferri
lluie sc̃imartrris reliquics nom ꝑsua in credulitate sedpipsius hero
dibrtara ad monitus ꝑ qui&em nei fideliter neglegere qd fide

Expanded text:
indeptus . pulchram et specio| sam . basilicam magnis . sumptibus uenerandi et trans| ferendi illuc martyris corpus parans ante consumnon solum nulli saecundus| uerum ipsi etiam beato martyri . uirtutum meritis conparan| dus basilicam quam decessor suus fideliter incoauerat| instantissime consummauit et feliciter dedicauit.| Qui cum transferre illuc sancti martyris reliquias non pro sua| incredulitate sed pro ipsius honore dubitar
Abbreviated transcription (Latin):
illũ mors matura sub trecher& : Oinfelix error &ceca dementia audi¬
unt dis suis hominem eẽ terrenũ &a delubris atq a sedib: suis doemonis
ad transitũ ipsius exulare : non solũ audiunt sed &iã intellegunt n&
hunc uerum ad oratis sibi idolis &iã sine praemissa in terminatione terri¬
bilem interficere potius quã hono rt rimallunt : miseri non considerantes
Quid enim haec stultius quã timere m&uentes & illũ quidomin&t᷑ domi¬
nantibus nontimere : Interea ergo conquirentiũ m& ustupentiũ studia
cum pcula timmagna fuisse multitudo hominũ congregata & omnes stu¬
diosius uellent pcirato aduictimã tauro: certe aliquidehis qui dicebap
a moscere : & diissuis litatione tã ingentis hostiȩ uellent docere quae
unus exille melignantium turba eminus agnoscit adicit. nipsũ ad
qui & deos nr̃os daemonũ appelletione condemnat : cuius postremum
praesentia consu&a nos ꝓhib& adiis nr̃is obtinereres ponsa: itaq quia

Expanded text:
iscopum illum mors matura subtraheret. O infilex error et ceca| dementia. Audiunt diis suis hominem esse terrori et a de| lubris atque a sedibus suis demones ad transitum ipsius et exul| tari non solum audiunt sed etiam intellegunt . et hunc uirum| adoratis sibi idolis etiam sine praemissa interminatione| terribilem interficere potius quam honorare mallunt. Mi| seri non considerantis Quid enim stultius quam| timirem metuentis. et illum qui dominatur dominantibus| non timire. Inter haec ergo conquerentium et stupentium stu| dia . cum paulatim magna fuisset multitudo hominum| congregata . et omnes studiosius uellint parato ad uicti| mam tauro certi aliquid de his qui dicebantur agnosce| re et deos suos litatione . tam ingenti hostiae . uel reduc“ire”| unus ex illa malignantium turba| eminus agnoscit . et dicit . en ip. qui deos nostros daemonum appellacione condemp| nat . cuius postremo praesentia consueta . nos prohibet ob| tinere responsa. Itaque quia
Abbreviated transcription (Latin):
trins actadie: sponte ad meuenientes amicos
uos habͤam. nonuenientes autem . quasi hostes pub¬
licos puniam: Tunc scĩuiri io hannes & paulus
xp̃ĩanos ad se inuitantes: ordinauerunt de omni¬
bus quae relinquere potenrnt. acperto tos decẽ
dies incessanter die noctuq helemosinis insisten¬
sunt constricti intrax suam domum Missus nãq:
est terrentianus cãpidoctor ad eos. cummilitibus:
orx cę̧nandi: qui ingressus. inuenit eos onentes & di¬
xis eis: Dominus noster iulianus statuit uehiculũ¬
aureum iouianorum : aduos misit. ut ador&s eum:
& tunt incendatis : quisi non feceritis: ambo modo
gladio feri&mini : Nonenim dec&uos intra aulã¬
regram nutritos: ut publigȩ occidamini: Io hannes
& paulus dixerunt : Iulianus situus dominus est : ha¬
quẽ ille negare nontimuit: & quia semel a faciedli
pro iectus est : uult & alios secum in interitũ

Expanded text:
transacta Dei sponte ad me venientes: amicos vos habeam, non venientes vero, tanquam hostes publicos punio. Tunc sancti viri Joannes et Paulus Christianos ad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistensunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statuaureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, ha sanctus, quem ille negare non timuit. Et quia semel a facie Dei projectus est, vult et alios secum in interitum
Abbreviated transcription (Latin):
antos inisto seło uirginitatem in me seruaredigna¬
uic timam: accipe spm̃ meum dehoc mortalisacculo
solus enimds̃ uiuens at que inuictus & semo manens
die nonod ecimo Rclendas febro arias : Ibique nola
corpus eius posttũ est : & reliquiae eius ad almam
castaginem perreligio sos di seruos & matris ecclesi ȩ
filios perlataesunt & positae inuico quidicitur sci
lita norum uixta fausti in eodem autẽ uenenabili
loco multa mirabilia fiunt : & languores uniuersi

Expanded text:
annos in isto saeculo virginitatem meam inannos in isto saeculo virginitatem meam invictimam. Accipe spiritum meum de hoc mortali saeculo. Solus enim es Deus vivens atque invictus et permanens die octavo decimo kalendas februarii, ibique in Nola corpus ejus positum est, et reliquiae ejus ad almam Carthaginem per religiosos Dei servos et matris Ecclesiae filios perlatae sunllitanorum. In eodem autem venerabili loco multa mirabilia fiunt, et languores universi
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc cognitor eius dem ciuitatis uenientem felicẽ
ep̃m sibi presentari constituit. uinculis grauiori¬
bus innodatum. cuuidem cognitor sicait: Felix¬
episcope quomodo huc uenisti: felix ep̃s dixit
quomodo ds̃ uoluit. Cognitordixit sũntua
propria ciuitate uel apud cartaginẽ libros¬
diuinae legis tradidisses. ad me huc usq minime
hoc &iam tibi presens modo certissime manifesto
Cognitor dixit. Silibros diuinȩlegis tradere no¬
sum plecti capite : quam libros dominicos sacrile¬
gio trxdere : Tunc memoratus cognitor iussit ut
sacrir impertorum recitar&ur: Cũq auincenio
scriba quae constituta fuera iit legerentur: cogni¬
tor dixit: qm̃ iste homo tantum ineadem confes¬
sione durrbit : ideoq secundũ p̃ceptũ principum¬
hunc eundemq felicem ep̃m gladio anim aduerti
gorstituo : Felix ep̃s cleuans oculos ad caclumdix̃:
dferatias tibi ago quiper quinquaginta & se

Expanded text:
Tunc cognitor ejusdem civitatis venientem Felicem Tunc cognitor ejusdem civitatis venientem Felicem episcopum sibi praesentari constituit vinculis gravioribus innodatum. Cui idem cognitor sic ait: Felix, quomodo huc venisti? Felix episcopus dixit: Quomodo Deus voluit. Cognitor dixit: Si in tua propria civitate vel apud Carthaginem Scripturas deificas tradidisses, ad me huc usque minime hoc etiam tibi praesens modo certissime manifesto, Cognitor dixit: Si Scripturas deificas tradere nosum plecti capite quam libros dominicos sacrilegio tradere. Tunc memoratus cognitor jussit ut sacra imperatorum recitarentur. Cumque a Vincentio scriba quae constituta fuerant legerentur, cognitor dixit: Quoniam iste homo tantum in eadem confessione duravit, secundum praeceptum hunc eumhunc eumdem Felicem episcopum gladio animadverti constituo. Felix episcopus elevans oculos ad coelum dixit: « Deus, gratias tibi ago, qui per quinquaginta et sex
Abbreviated transcription (Latin):
.ł dr noctis quarta decarcre productus felix ep̃s anu¬
lin pro consulis ilia st praesentatus aspectibus::
cui anulinus proconsuldixit. Quod tibinomen est
dixit: Nonte uocabulum quesiui professionis. sed ꝑa¬
contatussum qđ nomine nuncuperis felix ep̃i dix
sicut tibi iamdixi hic nunc iterum dico quia xpĩanus
sum & ep̃s : Tunc inxtus anulinus proconsul quod ei
suum namendicere noluss& dit illi: habe scriptura s
Tunc arulinas proconsul transmisit cumioma ad prȩ¬
sectum pra&orii. Cumque felix ep̃s ibidem adueniss&
& eumpraefecto oblatus fuiss& : iussit cũ uitinua¬
in suo carcere recipi & maioribus uinculis alligai
Postdes autẽ quat tuoꝵecim iussit eũ prepctil:
pra&orii post impenrtores nauigare : Tun felix ep̃s
naueri conscendit catenarum duris nexibus condorius
& fuit in subsanio nauis quat tuordiebus & quartuor
noenous ucens iub podibs equorũ panẽ non comedens
n& aquae quippiam bibens euinus but ÷ ente nelam

Expanded text:
 noctis quarta, de carcere productus Felix episcopus Anulini proconsulis illico est praesentatus aspectibus. Cui Anulinus proconsul dixit: Quod tibi nomen est?dixit: Non te de vocabulo quaesivi professionis, sed percunctatus sum quo nomine nuncuperis. Felix episcopus dixit: Sicut tibi jam dixi, hoc nunc et iterum dico, quia Christianus sum et episcopus. Tunc iratus Anulinus proconsul quod ei nomen suum dicere noluisset, ait illi: Habes Scripturas Tunc Anulinus proconsul transmisit eum Romae ad praefectum praetorii. Cumque Felix episcopus ibidem advenisset, et eidem praefecto oblatus fuisset, jussit eum in carcere recipi et majoribus vinculis alligari. Post dies autem duodecim jussit eum praefectus praetorii post imperatores navigare. Tunc Felix episcopus navem conscendit catenarum duris nexibus colligatus, et fuit in subsanio navis quatuor diebus et quatuor noctibus jacens sub pedibus equorum, panem non comedens, nec aquae quippiam bibens. Jejunus autem venit Nolam.
Abbreviated transcription (Latin):
tertio miliario aburbe : & effundens onttionem addnm uno
ictu glado uerbenrtus ab scesit & in codem loco ap arente quodẽ
xpĩa no sepultus est : in quo loco multa beneficia semperprestitit
praebender&ur. Quicum fuiss& artatus. & hic tertio ad¬
pensus tertio auditus in confessionadnĩ ꝑseuerens : missus ẽ
in fouet & dimis saest super edummassa arenari. & ipsecũpal¬

Expanded text:
tertio milliario ab Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quo loco multa beneficia semper praestitit prehenderetur: qui cum fuisset arctatus, et hic tertio apensus, tertio auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam, et dimissa est super eum massa arenarii, et ipse cum pal
Abbreviated transcription (Latin):
uiuctum catenis duci inpalatio trberii : & ibi eum sectis audire
&iussit sibi tribunal inbasilica iouis paraenf: Quidum ingres¬
sus fuiss& & seder&: praecepit sibi beatum laurentium offer¬
ri : Cui itadixit. Aeclara nobis omnes ꝓfenos ut mund&ur
ciuitas: & tuipse sacrificadiis. & no confidere inthes auris
quos habes absconditos: Beatus lcurentius dixit. : Vere &c̃
enputtas te de thes auris liberuri aut redimi a tormentis
Beatus laurentius dixit : Ego famulus xp̃i securussũ de thes
auris caelestibus: Decius iracundiaplenus. iussit eum nudũ
fustibus cȩdi : Beatus laurentius cum ceder&ur : clamabat
dicens ad decium cȩsarem ⁊ Ecce miser uel modo cognosce : quia¬
triumꝓhode thes auroxpĩ. & non sentio tormentatua : Decius
cuesar dixit fustes aug&ie & decre ad laterar eius lamminas

Expanded text:
uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara nobis omnes profanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noquos habes absconditos, beatus Laurentius libere respondit: En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur clamabat| dicens ad decium cetriumpho de thesauris Christi et non sentio tormenta tua. » Ad haec Decius fustes augeri et dare ad latera ejus lamminas