comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
one fames ess& timenda. Hac in utraq parte habita dispu
tatione cum a cocta pͥmisq ordinibus acriter resisteretur. iu¬
cite inquit si ita uulus sabinus. & clariore uoce ut mag̾
pars militum exaudir&. Neq is sum inqt qui grauissi me
ex nobis mortis periculo terrear. Hi sapienter si grauius qđ
acciderit abs te rationem reposcent. qui si perte liceat pendino
die cum proximis hibernis coniunti communem cum reli¬
quis belli casum substincant. non reiccti & relegati longae ab
coeteris aut ferro aut fame intereant Consurgitur ex consi¬
lio. comprehendunt utrunq & orant ne sua dissensione
& pertinacia rem in summo periculo deducat. facilem esse
rem seu maneant. seu proficiscantur. si modo unum om̃es
sentiant ac probent. contra in dissensionem ullam se salu¬
tem perspicere. Res disputatione ad mediam noctem ꝑdu¬
citur. tandem dat cocta permotus manus. suꝑat sententia

Expanded text:
one fames esset timenda. Hac in utramque partem disputatione one fames esset timenda. Hac in utramque partem disputatione habita, cum a Cotta primisque ordinibus acriter resisteretur, " Vincite," inquit, " si ita vultis," Sabinus, et id clariore voce, ut magna pars militum exaudiret; "neque is sum," inquit, "qui gravissime ex vobis mortis periculo terrear: hi sapient; si gravius quid acciderit, abs te rationem reposcent, qui, si per te liceat, perendino die cum proximis hibernis coniuncti communem cum reliquis belli casum sustineant, non reiecti et relegati longe ab ceteris aut ferro aut fame intereant." Consurgitur ex consilio; comprehendunt utrumque et orant, ne sua dissensione et pertinacia rem in summum periculum deducant: facilem esse rem, seu maneant, seu proficiscantur, si modo unum omnes sentiant ac probent; contra in dissensione nullam se salutem perspicere. Res disputatione ad mediam noctem perducitur. Tandem dat Cotta permotus manus: superat sententia
Abbreviated transcription (Latin):
sulendi esse occasionem. Cesarem arbitrari profectum in ita¬
liam. neqalit̾ carnutes interficiundi talgetu consilium fu¬
isse capturos neq eburones si ille adess& tanta contentione
nostri ad castra uenturos esse. non hostem auctorem sed re
expectare: subesse rhenum. magno esse girmanis dolori ario¬
uisti mortem & superiores nostras uictorias. ardere galliam
tot contumeliis accoeptis sub populi.r. imperio redactam. su¬
periore gloria rei militaris exuncta. Postremo quis hoc sibi
persuader& sine certa re ambiorigem ad ciusmodi consilu
discendisse. suam sententiam in utraq parte esse tutam si
nihil ess& durius nullo cum periculo ad proximam legio¬
nem puenturos. si gillia omnis cum germanis consentir&
unam esse in celeritate positam salutem. Cocte quidem atq
corum qui dissentirent consilium quem haber& exitum: in
quo si presens periculum non sit at certe longinqua obsidi¬

Expanded text:
sulendi esse occasionem. Caesarem arbitrari profectum in Itasulendi esse occasionem. Caesarem arbitrari profectum in Italiam; neque aliter Carnutes interficiendi Tasgeti consilium fuisse capturos, neque Eburones, si ille adesset, tanta contemptione nostri ad castra venturos esse. Non hostem auctorem, sed rem spectare: subesse Rhenum; magno esse Germanis dolori Ariovisti mortem et superiores nostras victorias; ardere Galliam tot contumeliis acceptis sub populi Romani imperium redactam superiore gloria rei militaris exstincta. Postremo quis hoc sibi persuaderet, sine certa re Ambiorigem ad eiusmodi consilium descendisse? Suam sententiam in utramque partem esse tutam: si nihil esset durius, nullo cum periculo ad proximam legionem perventuros; si Gallia omnis cum Germanis consentiret, unam esse in celeritate positam salutem. Cottae quidem atque eorum, qui dissentirent, consilium quem habere exitum? In quo si non praesens periculum, at certe longinqua obsidi
Abbreviated transcription (Latin):
hac re permouebantur quod ciuitatem ignobilem atꝗ hu¬
milem eburonum sua sponte populo.r. bellum facere ausa
uix erat credendum itaq ad consilium rem deferunt. ma¬
gnamq inter eos existit controuersia .l. aurunculenis com¬
pluresq tribuni militum & pͥmorum ordinum centurioes
nihil temere agendum. neq ex hibernis inuissu Caesaris disce¬
dendum existimabant. quantas uis magnas copias germa¬
norum substineri posse munitis hibernis docebant. remeẽ
testimonio quod pͥmum hostium impetum multis ultro uil¬
neribus illatis fortissime substinuerint. re frumentaria no
premi. interea & ex proximis hybernis & acesare conuen¬
tura subsidia. Postremo ꝗd ess& leuius aut turpius ꝗͣ auto
ritate hoste de summis rebus capere consilium. Contri ea
titurius sero facturos clamitabat cum maiores manus hosti¬
um adiunctis germanis conuenissent & cum aliquid cala¬
mitatis in proximis hybernis ess& accoeptum. breuem co¬

Expanded text:
hac re permovebantur, quod civitatem ignobilem atque huhac re permovebantur, quod civitatem ignobilem atque humilem Eburonum sua sponte populo Romano bellum facere ausam vix erat credendum. Itaque ad consilium rem deferunt magnaque inter eos exsistit controversia. Lucius Aurunculeius compluresque tribuni militum et primorum ordinum centuriones nihil temere agendum neque ex hibernis iniussu Caesaris discedendum existimabant: quantasvis magnas copias etiam Germanorum sustineri posse munitis hibernis docebant: rem esse testimonio, quod primum hostium impetum multis ultro vulneribus illatis fortissime sustinuerint: re frumentaria non premi; interea et ex proximis hibernis et a Caesare conventura subsidia: postremo quid esse levius aut turpius, quam auctore hoste de summis rebus capere consilium? Contra ea Titurius sero facturos clamitabat, cum maiores manus hostium adiunctis Germanis convenissent, aut cum aliquid calamitatis in proximis hibernis esset acceptum. Brevem con
Abbreviated transcription (Latin):
ficle gillos gillis negare potiusse. presertim cum de re¬
cuperanda commnuni libertate consiltum initum uideretur
quibus quoniam proprietate satisfecerit habere se nunc rati¬
onem officii pro beneficuis Cesaris. mouere orare titurium ꝓ
hospitio ut suae ac militum saluti consulat. magnam manum
germanorum conductam rhenum transisse. hanc affore bi¬
duo. ipsorum esse consilium uelint ne pͥus qͣ finitimi sentiant
eductos ex hibernis militessaut ad ciceronem aut ad labienu
amplius abhis absit. illud se polliceri & iurciurando confir¬
mare tutum iter per fines daturum. quod cum faciat & ci¬
uitati sese consulere quod hybernis leuetur. & Caesari pro
cius meritis gratiam referre. Hac oratione habita discedit
ambiorix. Cirpincius & iunuis qua audierunt ad legatos
deferunt. illi repentina re perturbati & si ab hoste ea dice¬
bantur non tamen negligenda existimabant. maximeq

Expanded text:
facile Gallos Gallis negare potuisse, praesertim cum de refacile Gallos Gallis negare potuisse, praesertim cum de recuperanda communi libertate consilium initum videretur. Quibus quoniam pro pietate satisfecerit, habere nunc se rationem offici pro beneficiis Caesaris: monere, orare Titurium pro hospitio, ut suae ac militum saluti consulat. Magnam manum Germanorum conductam Rhenum transisse; hanc adfore biduo. Ipsorum esse consilium, velintne priusquam finitimi sentiant eductos ex hibernis milites aut ad Ciceronem aut ad Labienum amplius ab eis absit. Illud se polliceri et iureiurando confirmare tutum iter per fines daturum; quod cum faciat, et civitati sese consulere, quod hibernis levetur, et Caesari pro eius meritis gratiam referre. Hac oratione habita discedit Ambiorix. Arpineius et Iunius, quae audierunt, ad legatos deferunt. Illi repentina re perturbati, etsi ab hoste ea dicebantur, tamen non neglegenda existimabant maximeque
Abbreviated transcription (Latin):
beneficus plurimum ei confidere debere quod eius operai
stipendio liberatus ess&. ꝗd aduatucis finitimis suis pen¬
dere consuess&. quodq & filius & fratris filius ab Caesare¬
missi essent quos aduatuci obsidum numero missos apud
se in catenis & seruitutt tenuissent. neq id quod fecei̾t
de oppugnatione castroꝵ aut iudicio aut uoluntate sua
fecisse sed coactu ciuitatis. suaq esse ciusmodi imperia
ut non minus haber& in se uiris multitudo ꝗͣ ipse in
multitudinem. ciuitati Porro hanc fuisse belli causam
quod repentinȩ galloꝵ coniurationi resistere no potue¬
rit. id se facile ex humilitate sua probare posse quod
non adeo sit imperitus rerum ut suis copiis populum .r.
supari posse confidat. sed esse galliae cõmune consilium
omnibus hybernis Cesaris oppugnandis. hunc esse distũ
diem nequa legio alterae legioni subsidio uenire poss&. nõ

Expanded text:
beneficiis plurimum ei confiteri debere, quod eius opera beneficiis plurimum ei confiteri debere, quod eius opera stipendio liberatus esset, quod Aduatucis, finitimis suis, pendere consuesset, quodque ei et filius et fratris filius ab Caesare remissi essent, quos Aduatuci obsidum numero missos apud se in servitute et catenis tenuissent; neque id, quod fecerit de oppugnatione castrorum, aut iudicio aut voluntate sua fecisse, sed coactu civitatis, suaque esse eiusmodi imperia, ut non minus haberet iuris in se multitudo quam ipse in multitudinem. Civitati porro hanc fuisse belli causam, quod repentinae Gallorum coniurationi resistere non potuerit. Id se facile ex humilitate sua probare posse, quod non adeo sit imperitus rerum ut suis copiis populum Romanum superari posse confidat. Sed esse Galliae commune consilium: omnibus hibernis Caesaris oppugnandis hunc esse dictum diem, ne qua legio alterae legioni subsidio venire posset; non
Abbreviated transcription (Latin):
berna uentum est initium repentini tum ultus ac defe¬
ctionis ortum est ab ambiorige & catu uulco. qui cũ ad
fines regni sui sabino cocteq presto fuissent frumentũ¬
q in hiberna comportassent induciomari treuiri nun¬
tiis impulsoi suo concitauerunt: subitoq oppressis lig̃¬
toribus magna manu ad castra oppugnatum uenerunt.
Cum celeriter nostri arma coepissent uallumq ascendis¬
sent atq una ex parte hispanis equitibus emissis eque¬
stris proelio suꝑiores fuissent. desperata re hostes suos ab
oppugnatione reduxerunt. Tum suo more conclamaue¬
runt uti aliqui ex nostris ad colloquium prodirent. habẽ
sese qua de re communi dicere uellent: quibus rebus cõ¬
trouersias minui posse sperarent. Mittitur ad eos collo¬
&.Q unius ex hispania quidam qui iam ante missu Ca¬
saris ad ambiorigem uentitare consuerat. apud quos am¬
biorix ad hunc modum locutus estISese pro Caesaris in se

Expanded text:
hiberna ventum est, initium repentini tumultus ac defehiberna ventum est, initium repentini tumultus ac defectionis ortum est ab Ambiorige et Catuvolco; qui, cum ad fines regni sui Sabino Cottaeque praesto fuissent frumentumque in hiberna comportavissent, Indutiomari Treveri nuntiis impulsi suos concitaverunt subitoque oppressis lignatoribus magna manu ad castra oppugnatum venerunt. Cum celeriter nostri arma cepissent vallumque adscendissent atque una ex parte Hispanis equitibus emissis equestri proelio superiores fuissent, desperata re hostes suos ab oppugnatione reduxerunt. Tum suo more conclamaverunt, uti aliqui ex nostris ad colloquium prodiret: habere sese, quae de re communi dicere vellent, quibus rebus controversias minui posse sperarent. Mittitur ad eos colloi Tituri, et Quintus Iunius ex Hispania quidam, qui iam ante missu Caesaris ad Ambiorigem ventitare consuerat; apud quos Ambiorix ad hunc modum locutus est: sese pro Caesaris in se
Abbreviated transcription (Latin):
tinebantur centum. Ipse interea quoad legiones collocati
munitaq hiberna cognouiss& in gallia morari cõstituit.
Erat in carnutibus summo loco natus tasgetius. huius mi¬
iores in sua ciuitate regnum obunuerant. hiuic Caesar pro
eius uirtute atq in sebeniuolentia quod in omnibus bd¬
lis singulari eius opa fuerat usus maioꝵ locum restitue¬
rar. Tertium iam hunc annum regnantẽ inimicis iam¬
multis palam ex ciuitate & his autoribus eum interfe¬
cerunt. defertur ea res ad cesarem.Ille ueritus quod
ad plures ꝑtinebat ne ciuitas eorum impulsu deficer&
.L. plãcum cum legione ex belgio celeriter in carnutes
proficisci iub&: ibiꝰꝗ hiemare: quoꝵq opera cogno ueat
tasgetium interfectum hos comprensos ad se mittere In¬
terim ab omnibus legitis quaestoribusq quibus legione
tradiderat certior factus est in hyberna ꝑuentũ locum¬
ꝗ hybernis esse munitum : Dicbus circiter .xu. quibus hy

Expanded text:
ntum continebantur. Ipse interea, quoad legiones collocatas ntum continebantur. Ipse interea, quoad legiones collocatas munitaque hiberna cognovisset, in Gallia morari constituit. Erat in Carnutibus summo loco natus Tasgetius, cuius maiores in sua civitate regnum obtinuerant. Huic Caesar pro eius virtute atque in se benevolentia, quod in omnibus bellis singulari eius opera fuerat usus, maiorum locum restituerat. Tertium iam hunc annum regnantem inimici, multis palam ex civitate eius auctoribus, eum interfecerunt. Defertur ea res ad Caesarem. Ille veritus, quod ad plures pertinebat, ne civitas eorum impulsu deficeret, Lucium Plancum cum legione ex Belgio celeriter in Carnutes proficisci iubet ibique hiemare quorumque opera cognoverat Tasgetium interfectum, hos comprehensos ad se mittere. Interim ab omnibus legatis quaestoreque, quibus legiones tradiderat, certior factus est in hiberna perventum locumque hibernis esse munitum. Diebus circiter XV, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ingallias propter siccitates angustius prouenerat coactus
est aliter ac superioribus annis exercitum in hibernis col¬
locare. legionesq in plures ciuitates distribuere. Ex quib
unam in morinos ducendam.c. fabio legato dedit. altera
in neruios.q ciceroni. tertiam in essuos. l. roscio. quartam
in remis cum .T. labieno in confinio treurorum hiemare ius
legionem quam proxime trans padum conscripserat. &
cosprtes.u. in eburones quorum pars maxima est inter⁊¬
mosam & rhenum qui sub imperio ambiorigis & catuolio
erant misit. his militibus. Q. titurium sabinum &.L. aurun¬
culeum coctam legatos preesse iussit. Ad hunc modum di¬
stributus legionibus. facillime in opiae frumentariae sese me¬
deri posse existimauit. atq harum tamen omnium legionu
hyberna preteream quam.L. roscio in pacatissimam & qui¬
etissimam partem ducendam dederat milibus passuum co¬

Expanded text:
in Gallia propter siccitates angustius provenerat, coactus in Gallia propter siccitates angustius provenerat, coactus est aliter ac superioribus annis exercitum in hibernis collocare legionesque in plures civitates distribuere; ex quibus unam in Morinos ducendam Gaio Fabio legato dedit, alteram in Nervios Quinto Ciceroni, tertiam in Esubios Lucio Roscio; quartam in Remis cum Tito Labieno in confinio Treverorum hiemare iusslegionem, quam proxime trans Padum conscripserat, et cohortes V in Eburones, quorum pars maxima est interMosam ac Rhenum, qui sub imperio Ambiorigis et Catuvolci erant, misit. Eis militibus Quintum Titurium Sabinum et Lucium Aurunculeium Cottam legatos praeesse iussit. Ad hunc modum distributis legionibus facillime inopiae frumentariae sese mederi posse existimavit. Atque harum tamen omnium legionum hiberna praeter eam, quam Lucio Roscio in pacatissimam et quietissimam partem ducendam dederat, milibus passuum ce
Abbreviated transcription (Latin):
uenit refectas. Nis deductis quod & captiuorum magnui
numerum habebat & non nullae tempestate deperierant
naues duobus commeatibus exercitum reportare institu¬
it. Ac sic accidit uti ex tanto nauium numero tot nauigi¬
nonibus neq hoc neq supiore anno ulla omnino nauis ꝗͦ
milites portar& desideraretur. At ex his qua inanes ex con¬
tinenti ad eum remitterentur. &. prioris cõmeatus exposi¬
tis militibus & quas postea labienus ficiendas curauerat
numero.lx. per paucae locum capent. reliquae omnes
fere reficerentur. Quas cum aliqͣdiu caesar frustra expe¬
stass&. ne anni tempore a nauigatione excluderetur qͦd
cquinoctium suberat. necessario angustius milites colloca¬
uit. ac summa tranquilitate secuta secunda inita cum
soluiss& uigilia pͥma luce terram attigit: omnesq in co¬
lumes naues perduxit. Subduxits nauibus concilioq
gillorum samarobrine peracto ꝗd eo anno frumentum

Expanded text:
venit refectas. His deductis, quod et captivorum magnum venit refectas. His deductis, quod et captivorum magnum numerum habebat, et nonnullae tempestate deperierant naves, duobus commeatibus exercitum reportare instituit. Ac sic accidit, uti ex tanto navium numero tot navigationibus neque hoc neque superiore anno ulla omnino navis, quae milites portaret, desideraretur; at ex eis, quae inanes ex continenti ad eum remitterentur et prioris commeatus expositis militibus et quas postea Labienus faciendas curaverat numero LX, perpaucae locum caperent, reliquae fere omnes reicerentur. Quas cum aliquamdiu Caesar frustra exspectasset, ne anni tempore a navigatione excluderetur, quod aequinoctium suberat, necessario angustius milites collocavit ac summa tranquillitate consecuta, secunda inita cum solvisset vigilia, prima luce terram attigit omnesque incolumes naves perduxit. Subductis navibus concilioque Gallorum Samarobrivae peracto, quod eo anno frumentum
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauimus quibus regionibus quattuor reges preerit
Cingentorix caruluis. taximagulus. segouax. nuntios mie¬
tit. atiꝗhis imperat ut coactis omnibus copiis castra naualu
deimprouiso adoriantur atq oppugnent. Hi cum ad ca¬
stra uenissent nostri cruptione facta multis eorum inter¬
fectis. capto etiam nobili duce lugotorige suos in columes
reduxerunt. Cassi uellaunus hoc proclio nuntiato. tot dein¬
mentis accoeptis. uastatis finibus maxime etiam pmotus
defectione ciuitatum legatos per atrebatem comium de
deditione ad casarem mittit. Caesar cum constituiss& hie¬
mare in continenti propter repentinos gallia motus. neq
multum estatis supess& atq id facile extrahi posse intelli¬
ger& obsides impat. & quot in annos singulos uetigales
Pr. britaunia pender& constituit. In terdicit atq impta
cassi uellauno ne mandubratio neu trinobantibus noceat.
obsidibus accoeptis exercitum reducit ad mare. naues in¬

Expanded text:
monstravimus, quibus regionibus quattuor reges praeerant, monstravimus, quibus regionibus quattuor reges praeerant, Cingetorix, Carvilius, Taximagulus, Segovax, nuntios mittit atque eis imperat uti coactis omnibus copiis castra navalia de improviso adoriantur atque oppugnent. Ei cum ad castra venissent, nostri eruptione facta multis eorum interfectis, capto etiam nobili duce Lugotorige suos incolumes reduxerunt. Cassivellaunus hoc proelio nuntiato tot detrimentis acceptis, vastatis finibus, maxime etiam permotus defectione civitatum legatos per Atrebatem Commium de deditione ad Caesarem mittit. Caesar, cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos Galliae motus, neque multum aestatis superesset, atque id facile extrahi posse intellegeret, obsides imperat et quid in annos singulos vectigalis Britannia penderet constituit; interdicit atque imperat Cassivellauno, ne Mandubracio neu Trinobantibus noceat. Obsidibus acceptis exercitum reducit ad mare, naves in
Abbreviated transcription (Latin):
stumentiumꝗ miserunt. Trinobantibus defensis atq om̃i¬
militum iniuria prohibitis cenimagni. segontiaci. ancalites.
bibrocicissi legationibus missis sese Cesari dedunt: Ab his co¬
gnoscit non longe ex eoloco oppidum cassiuellauni ab esse
silius plaudibus munitum: quo satis hominum magnus
pecorisq numerus conuenerit. Oppidum autem britanni
uocant cum siluas impeditas uallo atq fossa munire: quo
incursionis hostium uitandae causa conuenire consuerunt.
Eo proficiscitur cum legionibus. locum reperit egregie na¬
tura atq ope munitum. tamen hunc duabus ex partibus q¬
pugnare contendit. Hostes paulisper morati militum no¬
strorum impetum non tulerunt. seseq alia ex parte oppidi
ciecerunt. Magnus ihi numerus pecoris reptus. multiq infu¬
gi sunt comprensi atq interfecti. Cum haec in his locis gerun¬
tur cassiuellaunus ad cantium quod esse ad mare supra de¬

Expanded text:
frumentumque miserunt. Trinobantibus defensis atque ab omnifrumentumque miserunt. Trinobantibus defensis atque ab omnimilitum iniuria prohibitis Cenimagni, Segontiaci, Ancalites, Bibroci, Cassi legationibus missis sese Caesari dedunt. Ab his cognoscit non longe ex eo loco oppidum Cassivellauni abesse silvis paludibusque munitum, quo satis magnus hominum pecorisque numerus convenerit. Oppidum autem Britanni vocant, cum silvas impeditas vallo atque fossa munierunt, quo incursionis hostium vitandae causa convenire consuerunt. Eo proficiscitur cum legionibus: locum reperit egregie natura atque opere munitum; tamen hunc duabus ex partibus oppugnare contendit. Hostes paulisper morati militum nostrorum impetum non tulerunt seseque alia ex parte oppidi eiecerunt. Magnus ibi numerus pecoris repertus, multique in fuga sunt comprehensi atque interfecti. Dum haec in his locis geruntur, Cassivellaunus ad Cantium, quod esse ad mare supra de
Abbreviated transcription (Latin):
essedarios ex siluis emittebat: & cum magno periculo no¬
strorum equitum cum his confligebat. atꝗͦ hoc metu latiꝰ
uagari prohibebat. Rclinquebatur ut neq longuis ab ag¬
mine legionum discedi Caesar pateretur & tantum in
ugris uastandis incendiisq faciendis hostibus noceretũ
q̃tum labore atq utinere legionarii milites efficere pote¬
rant. Interum trinobantes prope firmissima eaꝵ regio¬
num ciuitas ex qua mandubracius adolescens Caesaris
fidem secutus ad eum in continentem galliam uenẽãt.
cuius preter in ea ciuitate regnum obtinuerat: interfe¬
susq erat a cassiuellauno. ipse fuga mortem uitaueat.
legatos ad casarem mittunt. pollicenturq sese ei dedi¬
turos. atq umperata facturos. petunt ut mandubratiu
ab inuiria cassiuellauni defendat. atq in ciuitatem mit¬
tit qui presit impiumꝗ obtineat. His caesar imꝑat obsides
uit. Illi impata celeriter fecerunt. obsides ad numerum

Expanded text:
essedarios ex silvis emittebat et magno cum periculo noessedarios ex silvis emittebat et magno cum periculo nostrorum equitum cum eis confligebat atque hoc metu latius vagari prohibebat. Relinquebatur ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur, et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus noceretur, quantum labore atque itinere legionarii milites efficere poterant. Interim Trinobantes, prope firmissima earum regionum civitas, ex qua Mandubracius adulescens Caesaris fidem secutus ad eum in continentem Galliam venerat, cuius pater in ea civitate regnum obtinuerat interfectusque erat a Cassivellauno, ipse fuga mortem vitaverat, legatos ad Caesarem mittunt pollicenturque sese ei dedituros atque imperata facturos; petunt ut Mandubracium ab iniuria Cassivellauni defendat atque in civitatem mittat, qui praesit imperiumque obtineat. His Caesar imperat obsidetit. Illi imperata celeriter fecerunt, obsides ad numerum
Abbreviated transcription (Latin):
erat acutis sudibus prefixis munita. eiusdemq generis
sub aqua defixe sudes flumine tegebantur. Hisꝰ rebus
cognitis a captiuis pfugisq Caesar premisso equitatu con¬
festim legiones subsequi iussit. Sed ea celeritate atq eo
impetu milites ierunt cum capite solo ex aqua extarẽt
it hostes impetum legionum atq equitatum sustinere nõ
possent. ripasq dimitterent: ac se fuge mandarent. Cassiuel¬
baumus ut supra demonstrauimus omni deposita spe contẽ¬
nonis dimissis amplioribus copiis milibus cirater.iiii. esse¬
liiorum relictis itinera nostra seruabat. paulumq ex uia
aed ebat. locisq impeditis ac siluestribus sese occultabat.
itꝗ his regionibus quib nos inter facturos cognouerat pe¬
cora atq homines ex agris in siluas compellebat compellebat.¬
a cum equitatus noster liberius predandi predandi ua¬
standiꝗ causa se in agros eiecerat omnibus uiis semitisq

Expanded text:
erat acutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis erat acutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis sub aqua defixae sudes flumine tegebantur. His rebus cognitis a captivis perfugisque Caesar praemisso equitatu confestim legiones subsequi iussit. Sed ea celeritate atque eo impetu milites ierunt, cum capite solo ex aqua exstarent, ut hostes impetum legionum atque equitum sustinere non possent ripasque dimitterent ac se fugae mandarent. Cassivellaunus, ut supra demonstravimus, omni deposita spe contentionis dimissis amplioribus copiis milibus circiter quattuor essedariorum relictis itinera nostra servabat paulumque ex via excedebat locisque impeditis ac silvestribus sese occultabat, atque eis regionibus quibus nos iter facturos cognoverat pecora atque homines ex agris in silvas compellebat et, cum equitatus noster liberius praedandi vastandique causa se in agros eiecerat, omnibus viis semitisque
Abbreviated transcription (Latin):
pabulandi gratia tres legiones atq omnẽ equitatum cum
.c.trebonio legato misiss& repente ex omnibus ad pabula¬
tores aduolauerunt: sic uti ab signis legionibusq nõ absi¬
sterent. Nostri acriter in eos impetu facto repulerunt. ne¬
q finem sequendi fecerunt. Quo subsidio confisi equites
cum post legiones uiderent precipites hostes egerunt: ma¬
gnoq eorum numero interfecto neꝗ sui colligendi neq con¬
sistendi aut ex essedis desiliendi facultatem dederunt. ex
hac fuga protinus quae undiq conuenerant auxilia disces¬
serunt. neq post id tempus unꝗͣ summis nobiscũ copus
hostes contenderunt. Caesar cognito consilio eorum ad flu¬
men tamesin in fines cassiuellauni exerctum duxit. qͦd
flumen uno omnino loco pedibus atq hoc egre transiri põt
Eo cum ueniss& animum aduertit ad alteram fluminis
ripam magnas esse copias hostium instructas. Ripa aute

Expanded text:
pabulandi causa tres legiones atque omnem equitatum cum pabulandi causa tres legiones atque omnem equitatum cum Gaio Trebonio legato misisset, repente ex omnibus partibus ad pabulatores advolaverunt, sic uti ab signis legionibusque non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto reppulerunt neque finem sequendi fecerunt, quoad subsidio confisi equites, cum post se legiones viderent, praecipites hostes egerunt magnoque eorum numero interfecto neque sui colligendi neque consistendi aut ex essedis desiliendi facultatem dederunt. Ex hac fuga protinus, quae undique convenerant, auxilia discesserunt, neque post id tempus umquam summis nobiscum copiis hostes contenderunt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tamesim in fines Cassivellauni exercitum duxit; quod flumen uno omnino loco pedibus, atque hoc aegre, transiri potest. Eo cum venisset, animum advertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas; ripa autem
Abbreviated transcription (Latin):
laberius durus .tr. militum interficitur. illi plurib summis¬
sis cohortibus repelluntur. Toto hoe in genere pugnae cum
sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur intellestum
Et nostros propter grauitatem armorum quod neq inseq
cedentes possent. neq a signis discedere auderent minus ap¬
tos esse ad huius generis hostem. equites autem migno cu
periculo proclio dimicare. propterea quod illi etia consulto¬
plerunq cederent. & cum paululum a legionibus nostros rem¬
uissent ex essedis desilirent & pedibus dispari proelio con¬
tenderent. Accedebat huc ut nunꝗͣ conferti sed rari magͥso¬
interuallis procliarentur: stationesq dispositas haberent ah
alios alii deinceps exciperent: integriq & recentes defatiga¬
tis succederent. Postero die procul a castris hostes in collibi
constiterunt: rariq se ostendere & lenius ꝗͣ pridie nostros
equites proelio lacessere coeꝑunt. Sed meridie cum caesar

Expanded text:
Laberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi pluribus submisLaberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi pluribus submissis cohortibus repelluntur. Toto hoc in genere pugnae, cum sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur, intellectum est nostros propter gravitatem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis discedere auderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, equites autem magno cum periculo proelio dimicare, propterea quod illi etiam consultoplerumque cederent et, cum paulum ab legionibus nostros removissent, ex essedis desilirent et pedibus dispari proelio contenderent. intervallis proeliarentur stationesque dispositas haberent, atque alios alii deinceps exciperent, integrique et recentes defetigatis succederent. Postero die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt. Sed meridie, cum Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
nius. Uxores habent deni duodeniꝗ inter se comunes. & ma¬
ric fratres cum fratribus parentesq cum liberis. Sed si q
sunt ex his nati corum habentur liberi quo pͥmum uirgo
queq deducta est Equites hostium essedarii a criter proelium
cum equitatu nostro in itinere conflixerunt. tamen ut no¬
stri omnibus partihus superiores fuerint. atq omnes in sil¬
uas collesq compulerint. sed compluribus interfectis cupidius
insecuti non nullo ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio
imprudentibus atq occupatis in munitione castrorum subito
se ex siluis ciecerunt. impetuq in eos facto qui erant in stati¬
one pro castris collocati acriter pugnauerunt. duabusq mis¬
sis subsidio cohortibus a Caesare atꝗͣ his pͥmis legionum duar
cum hee intermisso pexiguo loci spatio inter se constituiss&
nouo genere pugna perterritis nostris ꝑ medios aud acissi¬
me perrumperunt seq inde incolumes recoepunt. Eo dic.Q.

Expanded text:
rius. Vxores habent deni duodenique inter se communes et marius. Vxores habent deni duodenique inter se communes et maxime fratres cum fratribus parentesque cum liberis; sed qui sunt ex his nati, eorum habentur liberi, quo primum virgo quaeque deducta est. Equites hostium essedariique acriter proelio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt, tamen ut nostri omnibus partibus superiores fuerint atque eos in silvas collesque compulerint. Sed compluribus interfectis cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in munitione castrorum subito se ex silvis eiecerunt, impetuque in eos facto qui erant in statione pro castris collocati, acriter pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus a Caesare atque eis primis legionum duarum, cum hae perexiguo intermisso loci spatio inter se constitissent, novo genere pugnae perterritis nostris per medios audacissime perruperunt seque inde incolumes receperunt. Eo die Quintus
Abbreviated transcription (Latin):
noctes. Non nihil de eo percuntationibus repiebamus. nis
certis ex aqua mensuris breuiores esse qͣ in continenti noc¬
tes uidebamus. Huius est longitudo late̾is ut fert illorun
opinio septingentoꝵ milium. Tertium est contra septenti¬
ones. cui parti nulla est obiecta terra. sed eius angulus l¬
teris maxime ad germaniam spectat. Hoc milia passuu
octingenta in longitudinem esse existimatur. ita omnis
insula est in circuitu uicies certum milibus passium. E
his omnibus longȩ sunt humanisimi qui cantium ins¬
lunt. qua tegio est maritima omnis. neq multum gillica dif¬
ferunt consuetudine. Intrriores pleriq frumenta no scrut.
sed lacte & carne uiunt. pellibusq sunt uestiti. Omnes uͦ se
britanni ultro inficiunt quod ceruleum effic colorem atq
he horridiores sunt in pugna. Aspectu capilloq sunt promis¬
so atq omni parte corporis risa preter caput & labrum supe¬

Expanded text:
noctem. Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus, nisi noctem. Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus, nisi certis ex aqua mensuris breviores esse quam in continenti noctes videbamus. Huius est longitudo lateris, ut fert illorum opinio, septingentorum milium. Tertium est contra septentriones; cui parti nulla est obiecta terra, sed eius angulus lateris maxime ad Germaniam spectat. Hoc milia passuum octingenta in longitudinem esse existimatur. Ita omnis insula est in circuitu vicies centum milium passuum. Ex his omnibus longe sunt humanissimi qui Cantium incolunt, quae regio est maritima omnis, neque multum a Gallica differunt consuetudine. Interiores plerique frumenta non serunt, sed lacte et carne vivunt pellibusque sunt vestiti. Omnes vero se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridiores sunt in pugna aspectu; capilloque sunt promisso atque omni parte corporis rasa praeter caput et labrum supe
Abbreviated transcription (Latin):
est copia. aere utuntur importato. Materia cuiusq grneis
ut in gallia est preteefagum atꝗ abietem. Leporem & gu¬
linam & anserem gustare fas non putant. haec tamen alunt
animi uoluptatisq causa. Loca sunt temperatiora q̃ in gillia
remissioribus frigoribus insula natura utriusq cuius uni
latus est contra galliam. Huius lateris alter angulus q est
ad cantium quo fere omnes gilliae naues appelluntur ad
orientem solem inferior ad meridiem spectat. Hoc puna
circiter milia passuum quingenta. alterum uergit ad hil¬
paniam atq occidentem solem qua ex parte est hibernia
dimidio minor ut extimatur ꝗ̃ britanniam. sed pari spatio
transmissus atq ex gallia est in britanniam. In hoc medio
cursu est insula quae appellatur mona. Complures preterea
minores subiecta insulae existimantur. de quibus insulis
non nulli seͥpserunt dies continuo triginta subbruma esse

Expanded text:
est copia; aere utuntur importato. Materia cuiusque generis est copia; aere utuntur importato. Materia cuiusque generis ut in Gallia est, praeter fagum atque abietem. Leporem et gallinam et anserem gustare fas non putant; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia, remissioribus frigoribus. Insula natura triquetra, cuius unum latus est contra Galliam. Huius lateris alter angulus, qui est ad Cantium, quo fere omnes ex Gallia naves appelluntur, ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat. Hoc pertinet circiter millia passuum quingenta. Alterum vergit ad Hispaniam atque occidentem solem; qua ex parte est Hibernia, dimidio minor, ut aestimatur, quam Britannia, sed pari spatio transmissus atque ex Gallia est in Britanniam. In hoc medio cursu est insula, quae appellatur Mona: complures praeterea minores subiectae insulae existimantur, de quibus insulis nonnulli scripserunt dies continuos triginta sub bruma esse
Abbreviated transcription (Latin):
sa est casiuellauno cuius fineᷤᷤa maritimis ciuitatibus
flumen diuidit quod appellatur thamesis a mari circiter
passuum milia. Lxxx. Nuic supiore tempore cum reliq
ciuitatibus continua bella intercesserant. sed nostro ad¬
uentu permoti britanni hunc toti bello imperioq prefece¬
rant. Britanniae pars interior ab his incolitur qͦs natos
in insula ipsi memoria proditum ducunt. maritima pars
ab his qui predae ac belli inferendi causa ex belgio transi¬
erant qui omnes fere his nominibus ciuitatum appellan¬
tur quibus orti ex ciuitatibus eo puenerunt: & bello illa¬
to ibi pmanserunt: atq agros colere coepunt. Hominum
d infinita multitudo: creberrimaq edificia fere gillicis¬
consimilia. pecorum magnus numerus Utuntur autem are
aut nummo auro aut anulis ferreis ad certum pondus exa.¬
minatis pro nummo. Nascitur ibi plumbum album in me¬
diterraneis regionibus. in maritimis ferrum. sed eius exigu

Expanded text:
sa Cassivellauno, cuius fines a maritimis civitatibus sa Cassivellauno, cuius fines a maritimis civitatibus flumen dividit, quod appellatur Tamesis, a mari circiter milia passuum LXXX. Huic superiore tempore cum reliquis civitatibus continentia bella intercesserant; sed nostro adventu permoti Britanni hunc toti bello imperioque praefecerant. Britanniae pars interior ab eis incolitur quos natos in insula ipsi memoria proditum dicunt, maritima pars ab eis, qui praedae ac belli inferendi causa ex Belgio transierunt qui omnes fere eis nominibus civitatum appellantur, quibus orti ex civitatibus eo pervenerunt et bello illato ibi permanserunt atque agros colere coeperunt. Hominum est infinita multitudo creberrimaque aedificia fere Gallicisconsimilia, pecorum magnus numerus. Vtuntur aut aere aut nummo aureo aut taleis ferreis ad certum pondus examinatis pro nummo. Nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus, in maritimis ferrum, sed eius exigua
Abbreviated transcription (Latin):
unaues reuertitur. cadem ferre quae ex nuntiis litterisq co¬
gnouerat coram perspic: sic ut amissis circiter.l. nauib
reliquae tamen refici posse magno negocio uiderentur.Ita¬
ꝗ ex legionibus fabros deligit. & ex continenti alios ac¬
cersiri iub&. labieno scribit ut ꝗͣ plurimas poss& his le¬
gionibus apud eum quae sunt naues instituat. ipse & si
res erat multi operis ac laboris commodissimum esse statu¬
it omnes naues subduci: & cum castris una munitione
subiungi. In his rebus circiter dies decem consumit: ne no¬
curnisu quidem temporibus ad laborem militum inter¬
missis. Subductis nauibus castrisq egregie munitis easdẽ
copias quas ante presidio nauibus reliqui. ipse eodem
unde redierat proficisctur. Eo cum ueniss& maiores iam
undiq in eum locum copie britanoꝵ conuenerant. Sum¬
ma imꝑi belliq administrandi communi consilio permis¬

Expanded text:
naves revertitur; eadem fere quae ex nuntiis litterisque conaves revertitur; eadem fere quae ex nuntiis litterisque cognoverat coram perspicit, sic ut amissis circiter XL navibus reliquae tamen refici posse magno negotio viderentur. Itaque ex legionibus fabros deligit et ex continenti alios arcessi iubet; Labieno scribit, ut quam plurimas posset eis legionibus, quae sunt apud eum, naves instituat. Ipse, etsi res erat multae operae ac laboris, tamen commodissimum esse statuit omnes naves subduci et cum castris una munitione coniungi. In his rebus circiter dies X consumit ne nocturnis quidem temporibus ad laborem militum intermissis. Subductis navibus castrisque egregie munitis easdem copias, quas ante, praesidio navibus reliquit: ipse eodem unde redierat proficiscitur. Eo cum venisset, maiores iam undique in eum locum copiae Britannorum convenerant summa imperi bellique administrandi communi consilio permis
Abbreviated transcription (Latin):
uii. testudine facta & aggere ad munitiones adiecto locum
coepunt: eosq ex siluis expulerunt paucis uulneribus ac¬
coeptis. Sed eos fugientes longius Caesar prosequi uetuit. &¬
quod loci naturam ignorabat & quod magna parte diei
consumpta munitioni castrorum tempus relinꝗ uolebat.
Post tridie eius diei mane tripartito milites equitesq in ex¬
peditionem misit. ut eos qui fugerant persequerentur. tis
aliquantum itineris progressis cum iam extremi essent in
prospectu equites a.&. atrio ad Caesarem uenerunt. q uunti¬
arent supiore nocte maxima cohorta tempestate prope om¬
nes naues afflctas atq in litore eiestas esse.: quod neq ancore
fines q substinerent neq nauta gubernatoresq uim tempe¬
statis pati possent. itaq ex eo concursu nauium magnum ce
in comodum accoeptum. His rebus cognitis Caesar legiones
equitatumq reuocari atq in itinere resistere iub&. ipse ad

Expanded text:
septimae, testudine facta et aggere ad munitiones adiecto, locum septimae, testudine facta et aggere ad munitiones adiecto, locum ceperunt eosque ex silvis expulerunt paucis vulneribus acceptis. Sed eos fugientes longius Caesar prosequi vetuit, et quod loci naturam ignorabat, et quod magna parte diei consumpta munitioni castrorum tempus relinqui volebat. Postridie eius diei mane tripertito milites equitesque in expeditionem misit, ut eos qui fugerant persequerentur. His aliquantum itineris progressis, cum iam extremi essent in prospectu, equites a Quinto Atrio ad Caesarem venerunt, qui nuntiarent superiore nocte maxima coorta tempestate prope omnes naves adflictas atque in litore eiectas esse, quod neque ancorae funesque subsisterent, neque nautae gubernatoresque vim tempestatis pati possent; itaque ex eo concursu navium magnum esse incommodum acceptum. His rebus cognitis Caesar legiones equitatumque revocari atque in itinere resistere iubet, ipse ad
Abbreviated transcription (Latin):
loca ab diderant. Cesar exposito exercitu & loco castris idoneo¬
capto ubi ex captiuis cognouit quo in loco hostium copiae
consedissent cohortibus decem ad mare relictis & equitib
trecentis qui presidio nauibus essent. de tertia uigilia. ad hostis
contendit eominus ueritus nauibus quod in litore molli
atq aperto deligatas ad ancoram relinquebat. & presidio na¬
uibus.Q. atrium prefecit. ipse noctu progressus milia passu¬
um circiter.xii. hostium copias conspicatus est. illi eꝗtatu
atq essedis ad flumen progressi ex loco supiore nostros pro¬
hibere & proelium commitere coeꝑunt.Repulsi ab eꝗtatu
se in siluas abdiderunt locum nasti egregie & natura & ope
munitum. quẽ domesti belli ut uidebatur causa iam ante
preparauerant.Nam crebris arboribus succisis omnes intro¬
itus erant preclusi. ipsi ex siluis rari propugnabant. nostrosq
intra munitiones ingredi prohibebant. At milites legionis

Expanded text:
loca abdiderant. Caesar exposito exercitu et loco castris idoneoloca abdiderant. Caesar exposito exercitu et loco castris idoneocapto, ubi ex captivis cognovit quo in loco hostium copiae consedissent, cohortibus decem ad mare relictis et equitibus trecentis, qui praesidio navibus essent, de tertia vigilia ad hostes contendit, eo minus veritus navibus, quod in litore molli atque aperto deligatas ad ancoram relinquebat, et praesidio navibus Q. Atrium praefecit. Ipse noctu progressus milia passuum circiter XII hostium copias conspicatus est. Illi equitatu atque essedis ad flumen progressi ex loco superiore nostros prohibere et proelium committere coeperunt. Repulsi ab equitatu se in silvas abdiderunt, locum nacti egregie et natura et opere munitum, quem domestici belli, ut videbantur, causa iam ante praeparaverant; nam crebris arboribus succisis omnes introitus erant praeclusi. Ipsi ex silvis rari propugnabant nostrosque intra munitiones ingredi prohibebant. At milites legionis
Abbreviated transcription (Latin):
pari numero equitum quem in continẽti reliquerat ad solis
occasum naues soluit. & leni africo prouectus media circit᷑e
nocte uento intermisso cursum non tenuit. & longius dela¬
tus estu orta luce sub sinistra britanniam relictam conspexit.
Tum rursus estus cõmutationem secutus remis contendit: ut
cam partem insula& caper& qua optimiun esse egressum sup¬
iore estate cognouerat. Qua in re admodum fuit militum
uirtus laudanda qui uectoriis grauibusq nauigiis nõ inter¬
misso remigandi labore longarum nauium cursum adaqua¬
runt. Accessum est ad britanniam omnibus nauibus meri¬
diano fere tempore. neꝗin eo loco hostis est uisus. Sed ut postea
ex captiuis cognouit Casar cum magnae manus eo conuenis¬
sent multitudine nauium perterritae quae cum annotinis pri¬
uatisq quas sui quisq commodi fecerant amplius odtingente
uno erant uisae tempore a litore discesserant ac se in supiora

Expanded text:
pari numero equitum, quem in continenti reliquerat, ad solis pari numero equitum, quem in continenti reliquerat, ad solis occasum naves solvit et leni Africo provectus media circiter nocte vento intermisso cursum non tenuit, et longius delatus aestu orta luce sub sinistra Britanniam relictam conspexit. Tum rursus aestus commutationem secutus remis contendit ut eam partem insulae caperet, qua optimum esse egressum superiore aestate cognoverat. Qua in re admodum fuit militum virtus laudanda, qui vectoriis gravibusque navigiis non intermisso remigandi labore longarum navium cursum adaequarunt. Accessum est ad Britanniam omnibus navibus meridiano fere tempore, neque in eo loco hostis est visus; sed, ut postea Caesar ex captivis cognovit, cum magnae manus eo convenissent, multitudine navium perterritae, quae cum annotinis privatisque quas sui quisque commodi fecerat amplius octingentae uno erant visae tempore, a litore discesserant ac se in superiora
Abbreviated transcription (Latin):
milites equitesq conscendere naues iub&. At impeditis om¬
nium animis dunnorix cum equitibus heduoꝵ a castris
insciente Casare domum discedere coepit.Qua re nuntiata
Cesar intermissa profectione atꝗomnibus rebus postposits
magnam partem equitatus ad eum insequendum mitit. re¬
trihiq imperat. si uim faciat neq pareat interfici iub&: nihil
hunc se absente pro sano facturum arbitratus. qui presenus
imperium neglexiss&. Ille enim reuocatus resistere. ac se
manu defendere. suorumq fidem implorare coepit sepe
clamitans liberum se libereq esse ciuitatis. Illi ut erit impe¬
ratum arcunsistunt hominem. atq interficiunt. at hedui
equites ad Caesarem omnes reuertuntur: His rebus gestis labi
continentem relicto ut portus tueretur.: & rem frumentaria
prouider&. quaeq in gillia gererentur cognoscer&. consiluiq
pro tempore & pro re caper&. ipse cum legionibus quinq &¬

Expanded text:
milites equitesque conscendere in naves iubet. At omnium impeditis amilites equitesque conscendere in naves iubet. At omnium impeditis animis Dumnorix cum equitibus Aeduorum a castris insciente Caesare domum discedere coepit. Qua re nuntiata Caesar intermissa profectione atque omnibus rebus postpositis magnam partem equitatus ad eum insequendum mittit retrahique imperat; si vim faciat neque pareat, interfici iubet, nihil hunc se absente pro sano facturum arbitratus, qui praesentis imperium neglexisset. Ille enim revocatus resistere ac se manu defendere suorumque fidem implorare coepit, saepe clamitans liberum se liberaeque esse civitatis. Illi, ut erat imperatum, circumsistunt hominem atque interficiunt: at equites Aedui ad Caesarem omnes revertuntur. His rebus gestis, Labi relicto ut portus tueretur et rem frumentariam provideret quaeque in Gallia gererentur cognosceret consiliumque pro tempore et pro re caperet, ipse cum quinque legionibus et
Abbreviated transcription (Latin):
religionibus impediri sese dicer&. Posteaꝗͣ id obstinate sibi
negari uidit omni spe impetrandi adempta pͥncipes gallie
sollicitare. reuocare singulos hortariq coepit ut in contineti
remanerent. metu territare non sine causa fieri ut gillia om¬
ni nobilitate spoliaretur id esse consilium Caesaris ut quos in
conspectu gallie interficere uereretur hos omnes in britannia
traductos ne car&. fidem reliquis interponere. iusi urandum
poscere. ut quod esse ex usu galliae intellexissent cõmuni con¬
silio administrarent. Haec a compluribus ad Caesarem defere¬
bantur. Qua re cognita Caesar quod tantum ciuitati heduae di¬
gnitatis tribuebat coercendum atq deterrendum quibuscun¬
ꝗ rebus poss& dunnorigem statuehat. quod longius eius a¬
mentiam progredi uidebat. pspiciendum nequid sibi ac rei
.p. nocere poss&. Itaq arciter.xxu. diebus in eo loco cõmoratus
consilia cognoscer&: Tandem idoneam nactus tempestatem

Expanded text:
religionibus impediri sese diceret. Posteaquam id obstinate sibi religionibus impediri sese diceret. Posteaquam id obstinate sibi negari vidit, omni spe impetrandi adempta principes Galliae sollicitare, sevocare singulos hortarique coepit uti in continenti remanerent; metu territare: non sine causa fieri, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur; id esse consilium Caesaris, ut quos in conspectu Galliae interficere vereretur, hos omnes in Britanniam traductos necaret; fidem reliquis interponere, iusiurandum poscere, ut quod esse ex usu Galliae intellexissent communi consilio administrarent. Haec a compluribus ad Caesarem deferebantur. Qua re cognita Caesar, quod tantum civitati Aeduae dignitatis tribuebat, coercendum atque deterrendum quibuscumque rebus posset Dumnorigem statuebat; quod longius eius amentiam progredi videbat, prospiciendum, ne quid sibi ac rei publicae nocere posset. Itaque dies circiter XXV in eo loco commoratus,consilia cognosceret. Tandem idoneam nactus tempestatem