comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illum n̾o qui rome p̃fait
s. quidm̃ spũalit̾ papa seu
tprãliẽ imꝑatorem fore sit
ytalũ nomen dum euertere
ꝓ utas attollis et in anti¬
quã restitius dignitatem
Nos gͥ dũ datur desuper
romai pontificatꝰ. frena
teneamnꝰ et in hoc om̃i scu¬
dio intenti sumus, ne quo
force suũ ius yta lica mãs
arii piat / quod ip̃m ꝙ dui
ꝓhiberi possit incertũ est
De titulis. nõ certẽq̃ ueliõ
noliꝰ̃ eñ rerum. Caput
roma erit hus auditis
argutꝰ ille sculea erubuit
num q̃ ꝙͣis in nos odio
flagitarent Inuico memi¬
ñat. tñ ac nonat ubi simn¬
data eẽt altitudo cq̃ efasti¬
hant ysconam q̃ nescio an
as aluis scripta sit tãcuno¬
se. retexiu/ ut si tibi notad̃.
⁊ michi cogintã dcias s igno¬
ta aut ex m̃ distas ne anasne
prede sumꝯatq odio ersinia

Expanded text:
illum vero qui Rome prefuerit siquidem spiritaliter papam, sin temporaliter imperatorem fore? Sic italum nomen dum evertere putas, attollis et in antiquam restituis dignitatem. Nos ergo, dum datur desuper, romani pontificatus frena teneamus et in hoc omni studio intenti simus, ne quando forte suum ius italica manus arripiat; quod ipsum quam diu prohiberi possit incertum est. De titulis non certemus. Velimus nolimus enim, rerum caput Roma erit». His auditis argutus ille stultus erubuit.nium, qui, quamvis in nos odio flagraret immerito, meminerat tamen ac noverat ubi fundata esset altitudo, cuius e fastiHanc historiam, que nescio an ab alio scripta sit, tam curiose retexui ut, si tibi nota est, et michi cognitam scias, si ignota autem, ex me discas neu gnarus prede sumus atque odio
Abbreviated transcription (Latin):
rut patris fimbꝰ anulsum
inopm̃a reꝵ arutatoẽ tras¬
tulit sit d gratulari quod
iudiciũ trũ ne opimonibꝰ
uee psuasiombꝰ flis Inuol¬
ii. abduciꝙ a uero nõ ẽ passa
Tali em̃ ingemo hñamem
ichie incogintũ ẽẽdebet
potas fortassis enrare por̾as
suspitan / pot̾as crede̾̃ huis qͥ

Expanded text:
e patriis finibus avulsum, inopina rerum mutatione transtulerit, sic illud gratulari, quod iuditium tuum vel opinionibus vel persuasionibus falsis involvi abducique a vero non est passa. Tali enim ingenio humani nichil incognitum esse debet. Poteras fortassis errare, poteras suspicari, poteras cre
Abbreviated transcription (Latin):
mdicio afũpta in eo mĩo esti
mirbido natinũ deposii
colorem. iq płũ natuam
reotnos mores abiit/ Et iã
prorssa nchil est reliqui n
hni et eĩ tules sunt qͣles dico
fallor ẜmo uo quales dacẽ
uequeo sit ad extrema dedo¬
cop atq nequisie q̃ ue cum¬
ꝙ ołim steterat pro lapsa
⁊ digito celum uoluriss. Gbr iet

Expanded text:
 in eo numero est turbido, nativum deposuit colorem inque plurium naturam et externos mores abiit. Et iam prorsus nichil est reliqui niHi etenim tales sunt quales dico; fallor, imo vero quales dicere nequeo. Sic ad extrema dedecorum atque nequitie que utcunque olim steterat prolapsa ret digito celum volvit, ubi et
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt erunt ue mortalibus
unostatuit edicto. om̃is cessat
ambicio dit deo in mamba tuis
sortes mẽ. Et semel areptum
Iter ne descituas durel ardimũ
et dificile ibis / ncto ad felicem
portum neq tibi pessiorum
hõii segnns liuor obstitent
tabescent illi malis ꝓpis et
inter male ꝑtas opes more
tantaleo sicientes/ andiqy equa¬
nimnẽ te in omistatu ⁊ lece diui¬
acq incelligent. fortuã ullm
penitꝰ ĩ constantem ⁊ genosu
añ ius here. ꝓiud̃ multis i
tenebris hos breues noxios et
inglonos dies agent bunꝯ uite
et nominũ finis erit furiis
aculeis lansandos lmq̃ Ipĩ
te et omes bonos. et spoliacum
atq oppressum. orbem suis
mambꝰ suis euentibꝰ uindi¬
cabunt. S. quid uen p̾sagni
usꝙͣ est ꝓpe᷑ͤ ut deus ultiorum
dus libre a gat ⁊ retribuat
habudant̾ facientiba suꝑbia¬
suam. Sua em̃ est ultio ⁊ ip̃e
retbuet ur labat᷑ pes eoꝵ

Expanded text:
fuerunt eruntve mortalibus fuerunt eruntve mortalibus uno statuit edicto. Omnis cesset ambitio! Dic Deo: «in manibus tuis sortes mee». Et semel arreptum iter ne destituas, durum licet, arduum et difficile. Ibis necessario ad felicem portum, neque tibi pessimorum hominum segnis livor obstiterit. Tabescent illi malis propriis et inter male partas opes more tantaleo sitientes aridique equanimem te, in omni statu et lete diviatque intelligent fortunam nullum penitus in constantem et generosum animum ius habere. Proinde multis in tenebris hos breves anxios et inglorios dies agent; unus vite et nominum finis erit. Furiis aculeis laniandos linque! Ipsi te et omnes bonos et spoliatum atque oppressum orbem suis manibus, suis eventibus vindicabunt. Si quid veri presagii usquam est, prope est ut Deus, ultionum Dominus, libere agat et retribuat abundanter facientibus superbiam. Sua est enim ultio et ipse retribue
Abbreviated transcription (Latin):
audire poteram. Cecera em̃
foitime futura erant hͦ u̾o
ꝓpͥum tuum est. hñt tibi aĩmi
fuisse ut inter tantcis spes
tot curai uentos tot adũra ꝯsi¬
lia obscemssimam illa senti¬
nam suiam flagiciors onniu
sponte deseres et illos ĩ artis¬
smio sanguine impingnatos
⁊ in dñm calcitrantes nõ ho¬
minũẜ uoluptatũ ⁊ peciũe pis¬
catores, siml illain t̾raꝵ ar¬
cem semirutam ẜ uerendam
atq illud sacrostissimũ nũ di
caput impexa canicie glosũ
tandem consilio samore renistie¬
cuus aspectum enꝑe uoluisti
nec infaustum id ergastulum
signũ amplius tua p̾sencia
iudicasti ꝙͥ metui ne quid.
libiet regna nocerent ne
u̾o ꝙͣ lote. audio te illiꝰ rreme/¬
abilis la berinchi fedis at mes¬
tis ambagibꝰ absolutũ nĩ¬
in eosdem laq̃õs sit se rebus
si delectatõ si librtas/ si bita
si gliã cara est neq iõ nĩa
⁊ diñe gracie ⁊⁊ sortibꝰ tris
fidas Semel loqutꝯ ẽ dñs
et de te et d omibus qui sunt q̃

Expanded text:
audire poteram. Cetera enim fortune futura erant, hoc vere proprium tuum est, hunc tibi animum fuisse, ut inter tantas spes, tot curarum uncos, tot adversa consilia, obscenissimam illam sentinam flagitiorum omnium sponte desereres et illos meracissimo sanguine impinguatos et in Dominum calcitrantes, non hominum sed voluptatum et pecunie piscatores, simul illam terrarum arcem semirutam sed verendam atque illud sacrosanctissimum mundi caput impexa canitie gloriosum tandem consilio saniore revisercivis aspectum eripere voluisti nec infaustum illud ergastulum dignum amplius tua presentia iudicasti. Quam metui ne quid Libye tibi regna nocerent! Nunc vero quam lete audio te illius irremeabilis laberinthi fedis ac mestis ambagibus absolutum, nunin eosdem laqueos sic se rebus si delectatio, si libertas, si vita, si gloria cara est, neque ideo minus et divine gratie et sortibus tuis fidas! Semel locutus est Dominus, et de te et de omnibus qui sunt et qui
Abbreviated transcription (Latin):
silem asẜebanr / Re ip̃a suꝑi¬
or om̃ibus est innenta. qͦ¬
y talica ciuitate uintim̃/ S
si uelis alia longe facilior
uia est/ Que nã inꝙͥ pon¬
tifex. Dic ociq. hor eĩ molior
hoc cuꝑio hoc est unũ pro
quo ueli corpqͥ ⁊ aiam pacis/¬
et quidꝙͣ iusẜis ratum ẽ
Cui  igit᷑ et̾ papatũ ⁊ iꝑ¬
iũ urbi rome et y̾talie¬
nõ enrpis et illud intar¬
tuncũ priam nr̃am hoc in
germamam tranffers non
Maguns est labor, dit et
fier non armis ẽ opꝰ qͥbꝰ
longe imꝑes sumiꝰ ubo de
hostibꝰ t̾umphabis Sit et
nos ornam̃s, nous insig¬
nbus ad nos. translato /¬
Rerum apice et gemino lu¬
lumiẽ inuisum genꝯ orba¬
ex ira risu aborto fefellise
cognonaz. an ignoras iusti¬
tilr isꝯ est / tibi et me ⁊ qui

Expanded text:
ipsa superior omnibus est inventa. Quitalica civitate vincimur. Sed si velis, alia longe facilior via est». «Quenam?» inquit pontifex. «Dic ocius! Hoc enim molior, hoc cupio, hoc est unum pro quo velim corpus et animam paciscet quidquid iusseris, ratum est. Cur non igitur et papatum et imperium urbi Rome et Italie eripis, et illum in Caturcum, patriam nostram, hoc in Germaniam transfers? Non magnus est labor. Dic et fiet. Non armis est opus, quibus longe impares sumus; verbo de hostibus triumphabis. Sic et nos ornaveris novis insignibus, ad nos translato rerum apice, et gemino lumine invisum genus orbaex ira risu oborto: «Fefelliscognoveram. An ignoras, inscitiliter visus es tibi, et me et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne uiue eligam ac mori
Cur aũt siue ad quid ut
ui deã bonos mgi / malos
engi reptare aquilas asi
nos uolare, uulpes ĩtum
reuocor. nõ audiam male
michi. cũ illis male illis
impia secta homũinul n
se ip̃os amanciũ. id ꝙ ip̃m
quie ruleuabit/ opssaem
ordem. quis iudicabira fugr¬
pasn urbe:/ qͥuis eilros morco
refor mabit Quis colligee
spursas oneerqs pastoret
enoneos argues/ quis redu¬
cet aut retirihet insedem
suã. Nullꝰ ne licencie acste¬
le modꝰ eut: anflustra

Expanded text:
ne vivere eligam ac mori. Cur autem sive ad quid? Ut videam bonos mergi, malos erigi, reptare aquilas, asinos volare, vulpes in currevocor. Non audiam. Male michi cum illis, male illis impia secta hominum nil nisi seipsos amantium idque ipsum Quis relevabit oppressum orbem? Quis vindicabit afflictam Urbem! Quis eversos mores reformabit? Quis colliget sparsas oves? Quis pastores erroneos arguet? Quis reducet aut retrahet in sedem suam? Nullusne licentie ac scelerum modus erit? An frustra
Abbreviated transcription (Latin):
pleniore et more. mõ ad
sufficientiam modo ñl sacieta¬
tem. Sed nͥ fallor ad fastidi¬
um ꝓlixa. ut qui optima rep
ꝓle noueras in pessmus
non eirares. quid iutute
temꝑ amañas. ad uehene¬
cius amandum qͦd eficatissi¬
num est uiciore odio am̃i ex¬
ta hostiũ eius impietas iñq¬
nũ pietati et fidei tue cal¬
car adiceret. uides en ppłm
rebellante xp̃o. militãtenꝰ
sachane et xp̃ĩ sanguine
hyanti rostro acutis dennibo
Rubntis. pectore sayeo corde
calibeo/ plumbea uoluntatie

Expanded text:
pleniore et mora non ad pleniore et mora non ad sufficientiam modo vel satietatem, sed nisi fallor ad fastidium prolixa, ut qui optima rerum probe noveras, in pessimis non errares, quique virtutem semper amaveras, ad vehementius amandum, quod efficacissimum est, vitiorum odio animum excta hostium eius impietas magnum pietati et fidei tue calcar adiceret. Vides en populrebellantem Cristo, militantem Satane et Cristi sanguine hianti rostro, acutis dentibus, lubricis, pectore saxeo, corde chalybeo, plumbea voluntate,
Abbreviated transcription (Latin):
iitas opiõibꝰ ceder / neq
⁊ exꝑiencie fidem dabis Ecce
Iam oiculis uidegham maĩbꝰ
palpas qualis ẽ babilon illa
nouissima feruens, estuans
obstenans, tubilꝰ quã nec cam¬
bisis opꝯ babilon illa iuiliaca
nec illa recustior rectia se/¬
miramdis babilon rẽgnet
aspͥna Nilũ ⁊ eufratẽ rodanꝯ
Gicir Nempe. qui tar tarea
te libidinis audisti aut legisti
Diuidꝙ demq impietatis
et morũ pessimoꝵ spar¬
suni ħt aut hũit orbis t̾re
totum istis cumulatũ uide/¬
M auarioa /deq ambicione
Iuꝑnacuũ loqui ẽ /quarum
aelam abi regnũ solũ sũ
posuisse unde orbem totus
populet᷑ at spoliet giltam
est/ De quibꝰ omibꝰ ad
te dudum non Epłcrm ẜ
librum scribe̾ meditabar
in locis ubi ułut inceno y̾¬
nu qͥdm uelut in iggne aus¬
rum. amicitiã. pͥmũ tuã
in exꝑcior reꝵ etas/ et udi¬
cii mmor uis Et more tus
Sreuitas noͣn obstabunt
Insuꝑ et ex illo in pera
infinita mutatio facta erat
hre disti gͣ ⁊ etate iam ⁊ iuidicõ

Expanded text:
veritas opinionibus cedet neque et experientie fidem dabis. Ecce iam oculis vides, iam manibus palpas, qualis est Babilon illa novissima, fervens, estuans, obscena, terribilis, quam nec Cambissis opus Babilon illa Niliaca nec illa vetustior regia Semiramidis Babilon equet Assiria. Nilum et Euphratem Rodanus vicit, nempe qui tartarea teque libidinis audisti aut legisti, quicquid denique impietatis et morum pessimorum sparsim habet aut habuit orbis terre, totum istic cumulatum videde avaritia deque ambitione supervacuum est loqui, quarum alteram ibi regni sui solium posuisse, unde orbem totum populetur ac spoliet, alteram est. De quibus omnibus ad te dudum non epistolam, sed librum scribere meditabar, in locis, ubi velut in ceno, imo quidem velut in igne aurum, amicitiam primum tuam inexpertior rerum etas et iuditii minor vis et more tue brevitas vero obstabant; insuper et ex illo in peius infinita mutatio facta erat. Redisti ergo et etate iam et iuditio
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmiũ quod illi olim nr̃o qui
ex eo muũo si dici põt pessoꝵ
optimꝰ fuit ⁊ cui tr sangnie
ego aũt familiantate et obseqͥo
iuitto eram añ multos a nos
ꝯciurut ut dicerem instare.
illi ordum fati diem quo suꝑ¬
bia cors fangata iã di paciẽ¬
ae nieret/ Cumq ille cuius
ut nosti ip̃aꝙ iracunda mit¬
tis fuit ꝓteriue impto risu
pocius in tyresie cecitatem
lgo Rogaui ꝓte ut nõ defsciar
fidre tua/ et ego no de fider
desectu ẜ eñsoro fidei ruinaq̃¬

Expanded text:
d illi olim nostro, qui ex eo numero, si dici posset, pessimorum optimus fuit et cui tu sanguine, ego autem familiaritate et obsequio iunctus eram, ante multos annos occurrit ut dicerem instare illi ordini fati diem, quo superbia eorum, fatigata iam Dei patieac rueret. Cumque ille, cuius ut nosti ipsa etiam iracundia mitis fuit, protervie mixto risu potius michi Tiresie cecitatem ego rogavi pro te, ut non deficiat fides tua» et ego, non de fidei defectu, sed eversorum fidei ruina
Abbreviated transcription (Latin):
anors pater ꝑfeccio oslo seu¬
enet qͣi nõ ytalia herẜ sam
uel egiptus non mediolã
ot multi dixerunt sender
sa mam silitudo maens mor¬

Expanded text:
anorum pater perfecto odio seviebat, quasi non Italia hec, sed Syria vel Egiptus, non Mediolanuut multi dixerunt suum — et famam similitudo ingens mor
Abbreviated transcription (Latin):
iã ẜio in in uersus / Tate
auttores.ẜ. ecte iã ex illo qͦt
fuiperunt dies credose cil¬
uet ut res sunt datem il¬
see m̃ drẽt iam adextina
puentũ est. iam et romano
et liumano satis illusum
ẽ Satis dm utus ⁊ uitas
fuere contemptiu satisr exl
pietas caltata relicio satl
supꝙ barbanica regnauit
indignitas. omia et si no¬
lnue snũ locũ repetunt ⁊¬
illusionum et lonchemi lu¬
dibrn finis adest / quẽ cum
uidero satis uixero.¬
uõte cunq conũteris idm
es ⁊ piter in delectas uni¬
forim enim amoris nudul¬
cediñe ẜ nulaplici et uana ñbo¬

Expanded text:
iam serio in me versus: «Tace» auctores». Sed ecce iam ex illo quot fluxerunt dies? Credo, si viveret, ut res sunt, vatem ille me diceret. Iam ad extrema perventum; iam et romano et humano generi satis illusum est. Satis diu virtus et veritas fuere contemptui, satis exul pietas, calcata religio, satis superque barbarica regnavit indignitas. Omnia, etsi nolint, suum locum repetunt, et illusionum et longevi ludibrii finis adest. Quem cum videro, satis vixero.Quo te cunque converteris, idem es et pariter me delectas. Uniformi enim amoris tui dulcedine, sed multiplici et varia verbo
Abbreviated transcription (Latin):
multa in carc̾e sepe didiscerũt
quis te uetar in uinculis discene
ao quo ppetuo sis doctor q̃daon¬
discint / Io ꝙ qui machie uia¬
titas artes docent si quo par
uere capax mens disei ple uisa
est solent falsa ꝓ pone q̃ duma

Expanded text:
 in carcere didicerunt, quid te vetat in vinculis discere aliquid quo perpetuo sis doctior? Quedam ndiscuntur. Ideoque qui mathematicas artes docent, si quando parum veri capax mens discipuli visa erit, solent falsa proponere, que dum
Abbreviated transcription (Latin):
ss quasi altum no perrũ
ẜ. ha nibalem destmasbiẽ no
quo bello deus oĩps / no moie
et su ꝑbie restitit et fauit hũ¬
libus ꝑalã ꝓ iuscicia decer¬
tauit fuit unꝯex eodem illo
grege uir et ip̃e ĩ nos in¬
explebilis odni infuñteq sup¬
bie/ cq̃ ego tunt et faciẽ puer
noram. ⁊ quãtum poterat
etas. Innallida am̃i expet¬
tabar Id pontifici añ om̃s
carq die quodam in secreca¬
nũ ingressꝰ cũ rumonibus
consternatum acq auxium
mueĩẜ hebant ei belli im¬
petꝰ p̾ter spem hq̃ urbis
⁊ linnẽ q̃ truit quide muris
mida erat cet quod optinũ
muri genq ẽ et milicia insi
mer duciba armata fortissi¬
mis Itaq sepe iam obsecco¬
res suos acie fuderant obses¬
si Iam captiuorum turbis
carceres redundabant. Iai
cesors pinguescebant arua
uiseiba In hoc gͣ rerum
statu cũ solito mestiore ter¬
ndet familiaritate intimia
fretꝰ sit agreditur. apror
acurissiq̃ in cet̾is meo uno
quos est simiũ nobis di p¬
cipnũ parum uides Ad hec

Expanded text:
as quasi alterum non Petrum, sed Hannibalem destinasset, in quo bello Deus omnipotens suo more et superbie restitit et favit humilibus ac palam pro iustitia decertavit: fuit unus ex eodem illo grege vir et ipse in nos inexplebilis odii infiniteque superbie, cuius ego tunc et faciem puer noram et, quantum poterat etas invalida, animum execrabar. Is pontifici ante omnes carus die quodam in secretarium ingressus cum rumoribus consternatum atque anxium invenisset herebat enim belli impetus propter spem h limine, que tunc quidem muris nuda erat, at, quod optimum muri genus est, et militia insigni et ducibus armata fortissimis; itaque sepe iam obsessores suos acie fuderant obsessi, iam captivorum turbis carceres redundabant, iam cesorum pinguescebant arva visceribus: in hoc ergo rerum statu cum solito mestiorem cerneret, familiaritate intima fretus sic aggreditur: «Miroracutissimus in ceteris in eo uno, quod est summum nobis ac precipuum, parum vides?» Ad hec
Abbreviated transcription (Latin):
ablioniabiles fact singita
tudnis sius non est gno fuciar
bomũ non est usq ad sone
de sins Roquor quibus ue bñe¬
fici esse possent / librãliges
ctati sontes ⁊ malefica esso
malent insita dedit uquitas
instigata suggestiba. nees
p inpolençiam aln celestibo
uiaculis adquiestens Tu no
em̃ mn t̾rs est locus ubi midꝰ
ꝯsilio loca ẽ ubi om̃ia temere
uiuõ est ꝙy etuncta ib wisto at¬
q uncis ⁊ laq̃ĩs plena sunt
ue drim euasisse iudeare nñte
iudexo anfiractuũ sed caligo
undiq et ubiꝙ confusio ne pa¬
rũ uera sit babilon ac ꝑplexi¬
tas repp mira utꝙ lucami n̾bo
utar/ nox ingens scelero tes¬
sidere et aurore nestia tum
tras phennes angustie infun¬
tus labor mortale fastidium
neq molencior ibich aut
podsam gurgites auc circis
poata a horee ꝙ impetus
et instabilitas aĩorh̃o ppłm¬
cos q ciues ip̃os fedos aur
lubncos fateare una ꝓrso
est homind ac locore facies
sue qndignacom iram telo¬
bulatom inmissione ꝑ angelos

Expanded text:
abominabiles facti sunt in studiis suis. Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. De his loquor, quibus ut benefici esse possent, liberalior ctati, sontes et malefici esse mallent, insita dedit iniquitas instigata suggestibus neque per insolentiam aliquando celestibus oraculis acquiescens. Tu vero, enim in terris est locus, ubi nullus consilio locus est, ubi omnia temere brium est, quod cunta ibi visco atque uncis et laqueis plena sunt, ut, dum evasisse videare, tum te index amfractuum, sed caligo undique et ubique confusio, ne parum vera sit Babilon ac perplexitas rerum mira utque Lucani verbo utar: Nox ingens scelerum. Tesiderum et aurore nescia, tum tas, perennes angustie, infinitus labor, immortale fastidium neque violentior illic aut Rodani gurges aut Circii flatus ac Boree quam impetus et instabilitas animorumvicos quam cives ipsos fedos ac lubricos fateare. Una prorsus est hominum ac locorum facies sue, indignationem, iram et tribulationem, inmissionem per angelos
Abbreviated transcription (Latin):
consona sensibꝯ m̃s
filia tua sie brenitera
nci nequit Est sane pit̾
aptinia reꝵo ac pessima mi¬
mme dificilis eleccio/ Itaꝙ to¬
to aĩo ⁊ quod dehortans er

Expanded text:
consona sensibus meis consilia tua sint, breviter dici nequit. Est sane inter optima rerum ac pessima minime difficilis electio. Itaque toto animo et quod dehortar
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ. ambitu aĩoꝵ et infmitali
cupidine. cumloq malorum
om̃nuz non magna iiͦ sed
maxina ẜ inmensa es / ¶cet
certe quod sequitur tͥ un con¬
uenit non alii babilon mat̾
forncacõnu et abominacõru tre
mater impra ꝑtuũ pessimõ¬

Expanded text:
 ambitu animorum et infinita cupidine cumuloque malorum omnium non magna modo, sed maxima, sed immense es. Et certe quod sequitur, tibi uni convenit, non alii: «Babilon mater fornicationum et abominationum terre». Mater impia partuum pessimo
Abbreviated transcription (Latin):
ñdare instituo mensurã libelli huiꝰ
impleui nõ quẽ anim̾ait aliis oꝑib
meis ueliin aut unde gliaz petain ma¬
iora q̃dan mens agitat. sed ut dulce¬
dniẽ quã semel ex collocucõe ꝑcepi quo¬
ciens libuerit ex legẽ ꝑcipiam. Tuq
iõ libelle conuentꝰ hom̃i fugiens mecũ
mansisse contentꝰ eris nominis ꝓpris
nõ ĩmemor secretũ em̃ meũ es et di¬
ceris mͥq in altiorib occupato ut
unũqdq mabdito dictũmeministi in
abdito memorabis Ego enim ne ut

Expanded text:
libelli huius implevi. Non quem annumerari aliis operibus meis velim, aut unde gloriam petam maiora quedam mens agitat sed ut dulcedinem, quam semel ex collocutione percepi, quotiens libuerit ex lectione percipiam. Tuque ideo, libelle, conventus hominum fugiens, mecum mansisse contentus eris, nominis proprii non immemor. Secretum enim meum es et diceris; michique in altioribus occupato, ut unumquodque in abdito dictum meministi, in abdito memorabis. Ego enim ne, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scribendi more a citerone mõ didisti¬
hũc ip̃e prius a platone didiscerat ac
ne longuis uager hũs ille me pmũꝰ

Expanded text:
scribendi morem a Cicerone meo didici; at ipse prius a Platone didicerat. Ac ne longius vager, his ille me p
Abbreviated transcription (Latin):
sustiui. dũ imira dulcediẽ captꝰ ĩhereo
cͣcũspiciẽeq an qͥsquã secũ a foret an
prsꝰ ĩcomitata mee solitudĩs abdita pe¬
netrass ¶Unũ iux̃ grãdeuũ ac młta
mai̾estate uenᵈ ᵘ uideo. Nõ fuit ncͣce
nõm ꝑcũtari religiosꝰ aspectꝰ frons
medesta graues ocłi Sobriꝰ ĩcessa eñtueru
afer s sr̃om facũdia głiosissum prĩs
Augustimi quoddã sat̾is aꝑtũ indiciumes
p̾ferebãt. Acordebat dulcior qͥdam maiorq
ꝙ nõ nͥ hõĩs afectꝰ qͥ me suspitari aliud
nõ sinebat nͨ tñ ĩdeo tacitꝰ mansiss iẽ
tremũ oris limẽ uox egffura ꝓcesẜat eũ
subito ex ore u̾itatꝭ dulcissonũ uddud mͣ
nõm auditũ ẽ Ad eũ siqͥde conu̾sa ac me-¬
ditacõem ip̃i pfũdissimã ĩt̾rũpeus sic
ait. Care mͥ ex milib augustme hũc t̾
deuotũ nosti /nͨ re lat ꝙͣ ꝑiclosu si lõga
egͥtudĩe tentꝰ sit que eo ppinqͥor morͣti

Expanded text:
sustinui, dum mira dulcedine captus inhereo, circumspiciensque an quisquam secum afforet, an prorsus incomitata mee solitudinis abdita penetrasset, virum iuxta grandevum ac multa maiestate venerandum video. Non fuit necesse nomen percuntari: religiosus aspectus, frons modesta, graves oculi, sobrius incessus, habitus afer sed romana facundia gloriosissimi patris Augustini quoddam satis apertum indicium referebant. Accedebat dulcior quidam maiorque quam nonnisi hominis affectus, qui me suspicari aliud non sinebat. Nec tamen ideo tacitus mansissem; iam extremum oris limen vox egressura processerat, cum subito ex ore Veritatis dulcisonum illud michi nomen auditum est. Ad eum siquidem conversa, ac meditationem ipsius profundissimam interrumpens sic ait: – Care michi ex milibus Augustine; hunc tibi devotum nosti, nec te latet quam periculosa et longa egritudine tentus sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis nec uor hoĩem sonat. Illa ego
sũ inqͥt quã tu in affrica nr̃a turiosa
quadam elegantia dest̃psisti. Cur nõ
segniꝰ ꝙͣ amplion ille dirceꝰ in extͣmo
quidẽ occidẽtis sũmoq athlantis u̾t̾ice
hĩtadoem clarissimã at /płchrimã mira

Expanded text:
mortalis, nec vox hominem sonat. – Illa ego mortalis, nec vox hominem sonat. – Illa ego sum – inquit – quam tu in Africa nostra curiosa quadam elegantia descripsisti; cui, non segnius quam Amphion ille dirceus, in extremo quidem occidentis summoque Atlantis vertice habitationem clarissimam atque pulcerrimam mira
Abbreviated transcription (Latin):
et sepissime cogitante
qualr in hanc uitai
intrassem qualr ue fo¬
rem ingressus. Contigit nuꝑsot nõ
siut egros aĩos solet sompnꝰ oꝑpͥmẽ
sẽd añxiũ at ꝓuigilẽ mulier q̃dã
menarrabilis etatis ⁊ lumĩs formaq
nõ saris ab hoĩbus intellca. mc̾tũ quib
uiis adnisse uidet᷑. uirgoiem tñi et hĩtus
nuciabat ⁊ facies. Hec igi᷑ me stupen¬
tom insuete lutis aspectũ : et adu̾sꝰ radioᷤᷤ
quos ocłor suoꝵ sol fũdebat non audẽ¬
tem occłos attolle sic alloquit᷑. Noli
trepidare, nec te species noua ꝑturbet
errores tuos miẜata de longnquo / tem¬
pestuiũ tͣ auxiłiũ latura descendi sati
suꝑq satis hactenꝰ terram caligantib
ocłis aspexisti/ quos si usq ãdeo morta¬
lia ista ꝑmulcent: quũ futurũ speras
si eos ad et̾na sustuleris. Hñs ego Au¬
ditis nec dũ pauore depoĩto maronẽũ
illus tremulo uix ore Eñdĩ. O ꝙͣ te
memorem ugo Namq haud tibi uultꝰ

Expanded text:
et sepissime cogitanti qualiter in hanc vitam intrassem, qualiter ve forem egressurus, contigit nuper ut non, sicut egros animos solet, somnus opprimeret, sed anxium atque pervigilem mulier quedam inenarrabilis etatis et luminis, formaque non satis ab hominibus intellecta, incertum quibus viis adiisse videretur. Virginem tamen et habitus nuntiabat et facies. Hec igitur me stupentem insuete lucis aspectum et adversus radios, quos oculorum suorum sol fundebat, non audentem oculos attollere, sic alloquitur: – Noli trepidare, neu te species nova perturbet. Errores tuos miserata, de longinquo tempestivum tibi auxilium latura descendi. Satis superque satis hactenus terram caligantibus oculis aspexisti; quos si usqueadeo mortalia ista permulcent, quid futurum speras si eos ad eterna sustuleris? – His ego auditis, necdum pavore deposito, maroneum illud tremulo vix ore respondi: o quam te memorem, virgo? namque haud tibi vultus
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ in auditoris aĩmũ ab amato p̾cep
nuiẜiaꝵ tuaꝵ fecit ĩmenoiẽ mltu tu dũ
cõrporeo caroe̾ claudebaris huir siłĩma
ꝑtulisti d̃ cũ ita sit passionũ exꝑ¬
taos curator optime tam ⁊ si rezo ommi
Iocu dissima sit tacitna meditatio silenciũ
tñ istud ut sacra et mͥ singlr̃ accepta
uoce discutias oro. temptaris si qua
ope langores tam graues emollire q̃as
ad hec ille. Tu mͣ dux tu ꝯsultux
ubes te pñte. Iurem mortalis hoĩs
hũana uox feriat. Hãc iste feret eqͣ¬
niis ut tñ qcqͥd exte audet ex me
auctͣas. siml me benigne intuens pr̃no¬
pr̃noq refouẽs complexu in secretiorẽ
loci ꝑtem ueritate p̾uia parũꝑ abduxͭ
Ibi tres ꝑit̾ ꝯsedimꝰ. tũ demũ illa de
sun ᷝ ͥᷤ in silentio iudicante submotisq
procul arbitriis ultro citroq ẜmo lon¬
gior obortꝰ atq in diem t̾cur̃ mat̾ia
ꝑtrahente ꝓductꝰ e̾ sobi młta licet
adu̾sꝰ scli nr̃i mores deq coib mor¬

Expanded text:
facilius in auditorum animum ab amato preceptiseriarum tuarum fecit immemorem, multa tu, dum corporeo carcere claudebaris, huic similia pertulisti. Quod cum ita sit, passionum expertarum curator optime, tametsi rerum omnium iocundissima sit taciturna meditatio, silentium tamen istud, ut sacra et michi singulariter accepta voce discutias oro, tentans si qua ope languores tam graves emollire queas. – Ad hec ille: – Tu michi dux, tu consultrix, utem: – Aurem mortalis hominis humana vox feriat; hanc iste feret equanimius. Ut tamen quicquid ex te audiet ex me autoritas –; simul me benigne intuens paternoque refovens complexu, in secretiorem loci partem Veritate previa parumper adduxit; ibi tres pariter consedimus. Tum demum, illa de singulis in silentio iudicante, submotisque procul arbitris, ultro citroque sermo longior obortus, atque in diem tertium, materia protrahente, productus est. Ubi multa licet adversus seculi nostri mores, deque comunibus mor
Abbreviated transcription (Latin):
manib erexiste. Age itaq iam securus
astulta ne ue illiꝰ pñtem faciem ꝑhor¬
restas. quã pͥdem tͣ faĩliarit᷑ cognĩ¬
tam arguta c̃cũlocucõe testatꝰ es. Dix¬
Dũ uerba finierat cũ mͥ cũcta u̾santi
inchie aliud̃ occurrebat ꝙͣ ui̾tatem ipat
fore que loquet᷑. Idliꝰ enim me palatiu
Aclanteis iugis descripsisse memmeram
ac qua nã regione ueniss ignorabam
nͥ celitꝰ tñ socnire nequiuisse e̾tꝰ eram
Itaq soidendi auidꝰ respiõo et ecce lum̃ẽ
ethereũ acies huana nõ ꝑtulit. ursꝰ
g᷑ in t̾rã ocłos deitio. qd illa cognostẽs
breuis spatii ĩt̾uẽiente silencõ. Iteruq
⁊ iteꝵ in uerba p̾rũpens minutis ĩt̾ro¬

Expanded text:
sti. Age itaque, iam securus ausculta, neve illius presentem faciem perhorrescas, quam pridem tibi sat familiariter cognitam arguta circumlocutione testatus es. – Vixdum verba finierat, cum michi cunta versanti nichil aliud occurrebat quam Veritatem ipsam fore que loqueretur. Illius enim me palatium atlanteis iugis descripsisse memineram; at quanam ex regione venisset ignorabam, nisi celitus tamen venire nequivisse certus eram. Itaque videndi avidus respicio, et ecce lumen ethereum acies humana non pertulit. Rursus igitur in terram oculos deicio; quod illa cognoscens, brevis spatii interveniente silentio, iterumque et iterum in verba prorumpens, minutis interro
Abbreviated transcription (Latin):
et inpturbarum pħie studiũ
qu orbe auẽ regia / nequid
bita ab iclemencia hom̃i
sulua fint / casum ip̃e suũ
⁊ruinam grauem tanto
litudinem. quod contici sse
arbitror/ non tam iõqr rez
odisẜ legum ac iusticie int̾itũ
quod ip̃e querelarum suarur
am oratorum. maximꝰ qdo
nec ip̃e dissimulat / de hãc
scudiotum ꝑte. pͥcipne glonã
querens nusꝙͣ ꝓfecto illum
Nm̃ turbis ⁊ magno ĩ ppło
uidebat. Itaq eoram Iulio. ce¬
sare deiotarim. regem defen¬
titos ꝑietes/ non corã populo.
romano cauram illã agat.
Est illud oratorilysingulare
et ꝓprium et pro aragnundĩe
ingemii magnis urbibꝰ ac
pplorum frequẽtia. delectãtur
Sesitudinos execrentur iudi¬
derint. ut eggo mmores aliĩ
suam quisꝙ sit cic̾o urbem
romam non solum ut suaz
patuiam / eo sibi canorem qͦ.
Ieam conẜuandam atq ot¬
nandam. cure plus ac labo¬
ng impenderat. Sed ut pa¬
nram ingenio suo parem
exoptabat / In quoquud̃ teste
seneca uterer qui colam ci¬

Expanded text:
udium, in urbe autem regia ne vita quidem ab inclementia hominum salva fuit, casum ipse suum et ruinam gravem tanto litudinem. Quod contigisse arbitror, non tam ideo quia odisset, legum ac iustitie interitum, quod ipse querelarum suarum am, oratorum maximus, quodque nec ipse dissimulat, de hac studiorum parte precipue gloriam querens, nusquam profecto illam nisi in turbis et magno in populo videbat. Itaque coram Iulio Cesare, Deiotarum regem defenticos parietes et non coram populo Romano causam illam agat. Est illud oratoribus singulare et proprium ut pro magnitudine ingenii magnis urbibus ac populorum frequentia delectentur, solitudines execrentur, iudioderint. Ut ergo minores alii suam quisque, sic Cicero urbem Romam, non solum ut suam patriam, eo sibi cariorem quo in eam conservandam atque ornandam cure plus ac laboris impenderat, sed ut patriam ingenio suo parem exoptabat. In quo quidem teste Seneca uterer, qui solam Ci
Abbreviated transcription (Latin):
careo om̃i colloquio/ Cuma
deñiũ / ut iam cieom uale
Sitam idem ille mox dulti
blandiens amico scdm te
ẽ cum lũs / non colligo su¬
gula. ex lius  uides utamcio¬
tor ibre urbis ⁊ fori et ama¬
ta dderat et lrãtam sosicu¬

Expanded text:
«careo omnium colloquio, cumquDemum, ut iam Ciceroni vale dicam, idem ipse mox dulci blandiens amico: «Secundest cum literis». Non colligo singula; ex his enim vides, ut amator ille urbis et fori et amata oderit et literatam solitu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ mortem spnere dolore
corporis paciencia bintere.
egritudinem mesticiaonꝙ aĩ
rõne depellere/ extir pare
morbos / et morborũ causas
et quod maxinie pħiam
totam ut uerbo eus utar
illustrat uirtutem ad bñe
btẽq iiuendum / nlłis ad¬
iinculis egere. sz sesse esse
concentam. docuit contra
sũam maxmors hominum
⁊ quod alii aude Ieruneq
garruit. id ille copiosissi¬
me florentissime. disẜuit
ut ytilitati delectat̃o ⁊ ma.¬
iestati. reꝵ. u̾boꝵ. spendor
ac dignitas nõ deessent
seccendit gͦ uiri illuis in¬
gemum policudo. ⁊ qd mi¬
raberis. o diosa quid pu¬
tas faccura. eẽt optata
aut quantũ putas optã¬
da ẽ. q̃ uł uolentibꝰ cãtũ
ꝓdest. Cuolibl tñ ip̃e sibi
uite genis. optaret
certe qͥd pħis sit opta¬
dum. in eo libro. in quo.
oĩs. genis hõrnum ofi¬
cia. explicat exequit mri
dit enim amltos tranqͥl¬
litatem appetentes. dimis
et quosdam hommes seueros
et gnnes ferre posi mores

Expanded text:
dem mortem spernere, dolorem dem mortem spernere, dolorem corporis patientia vincere, egritudinem mestitiamque animi ratione depellere, extirpare morbos et morborum causas, et quod maxime philosophiam totam, ut verbo eius utar, illustrat, virtutem ad bene beateque vivendum nullis adminiculis egere, sed se se esse contentam docuit, contra sententiam maximorum hominum. Et quod alii aride ieiuneque garriunt, id ille copiosissime florentissimeque disseruit, ut et utilitati delectatio et maiestati rerum verborum splendor ac dignitas non deessent. Accendit ergo viri illius ingenium solitudo et, quod miraberis, odiosa; quid putas factura esset optata? aut quantum, putas, optanda est que vel nolentibus tantum prodest? Quodlibet tamen ipse sibi vite genus optaret, certe quid philosophis sit optandum, in eo libro quo omnis generis hominum officia explicat, exequitur. Ait enim, multos tranquillitatem appetentes, dimisset quosdam homines severos et graves ferre populi mores
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ soqntie monarchiam cetm¬
I quidẽ qͥdm̃ licet iniuto citom
solitudo isse contulent notũ
ẽ fecit. eĩ magnũ. de sũmo ora¬
tore pħm. ex quo quantum.
scudiis latims acreuĩt. nemo
studiosꝰ.ẽ.qͥ nestiat.Certe.
rdem. de se loquens cũ dixisẜ.
Nam ⁊ ͤre publica forẽsibꝰ.¬
ꝙ negociis. armis. ipno.
Et os eam. causam urbe. re¬
licta. rura. ꝑ agrantes sepe
soli sumꝰ/ q̃relam suam ta¬
li fuie solatꝰ ẽ. plura eñ
multis annis. stante. rep.
ibi fundainit leges ibi ual¬
lanir a chadennam ibi ar¬
maine oratorem ibi dese̾pl¬
sit oficia / ibi deors formas
ac naturas. piupit ib⁊
duunacionem radicem er¬
iorumm multipliciũ. conũe¬
sir/ ibi bonors ac maloru
fines scatuit / ibi ad pħia
magnificentissie cohorta¬
tꝰ. ẽquem librum aduite
mutatõe et ad scudium/
ueri ducem sibi fuisse
tactꝰ fidei nr̃e pucgil augꝰ
Ingenue ꝓ fitet᷑. Post̾mo ue de mltis
agens post unũ amore.
raptus oberrasse iu dear Ibi-¬

Expanded text:
am. Ceterum quid eidem, licet invito, Ciceroni solitudo illa contulerit notum est: fecit enim magnum de summo oratore philosophum; ex quo quantum studiis latinis accreverit, nemo studiosus est qui nesciat. Certe idem de se loquens, cum dixisset «Nam et a republica forensibusque negotiis armis impiis et ob eam causam, urbe relicta, rura peregrantes, sepe soli sumus» querelam suam tali fine solatus est: «Plura enim» multis annis, stante republIbi fundavit leges, ibi vallavit Achademiam, ibi armavit oratorem, ibi descripsit officia, ibi deorum formas ac naturas pinxit, ibi divinationem radicem errorum multiplicium convulsit, ibi bonorum ac malorum fines statuit, ibi ad philosophiam magnificentissime cohortatus est: quem librum ad vite mutationem et ad studium veri ducem sibi fuisse tantus fidei nostre pugil Augustinus ingenue profitetur. Postremo, ne de multis agens post unum amore captus aberrasse videar, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ats idm̃ primo uite huundo
iimpaciens ut dixi eande
amete candem doloribus
et in pͥmis amantissie.
filia mortem deiectꝰ obtl¬
uĩ . Et sibi achico suo stu¬
bens Nunꝙͥ inꝙͥ oniares¬
puo / nec quidꝙͥ abeo tollera¬
bilius ꝙ̃ solitu diuem Ect

Expanded text:
 idem, primo vite huius impatiens ut dixi, eandem multis tandem doloribus et in primis amantissime filie morte deiectus optaverit et sibi. Athico suo scribens, «Nunc» inquit «omnia respuo, nec quicquam habeo tolerabilius quam solitudinem»; et
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ꝙͣr olectione. sit agentẽ
non tam soluarie. iuileꝙ̃ in
politr. dunbus errare sen cũ
sens seu cũ gregibꝰ sius
dicas/ S iam satis cuiosi¬
tate. hac longe lareq disiũt¬
tos. mundi angulos ꝑua¬
gatussum Quoromi no
apud me qui lecta il audi¬
ta. referoẜ apud auctores
reꝵ pͥmanos fides erit Ego
at hus decursis ad elauora
ot nob nociora ꝓ gredior

Expanded text:
ctu quam electione sic agentem, ctu quam electione sic agentem, non tam solitarie vivere quam in solitudinibus errare seu cum feris seu cum gregibus suis dicas. Sed iam satis curiositate hac longe lateque disiunctos mundi angulos pervagatus sum, quorum omnium non apud me, qui lecta vel audita refero, sed apud auctores rerum primarios fides erit; ego autem, his decursis, ad clariora et nobis notiora progredior
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ morp malignitate remi¬
herer /Preceo fortimatas
msulas. q̃ extremo sus octi¬
dente ut nobis et uicimo¬
res ⁊ nociores sitqz lon¬
gissime uł ab indis. absunt
ul ab orco terra: multorũ
ẜ in pͥmis flacti lirico car¬
mine. nobilis cq̃ et ꝑuetus¬
ta. fama est recens. Eo
siquidmn et patrũ memo¬
ria ianuensĩ. armata
classis. penetranit ⁊ nuꝑ
clemens uiꝰ ille pr̃re p̾n¬
cipem. dedit quẽ iudimus
hiyspanoro ⁊ gallors Regũ
imxto sanguine genosum
quendam nirum. qui me¬
imimisti eĩ dum eo diecoro¬
na. ae sceptro. ꝑ orbem
expectandꝰ incideret repe¬
tetantus. celo imbere.¬
fluxit atqs ita demum ma¬
didus rediit ut omen erat
incubnsse / ille ne pluuialis
ac aquose patrie pͥnupatũ
gui quidm̃ in dnĩo exira or/¬
bem sico qualit̾ succesẜit nõ
nom. Scio tamẽ ꝙ multa
non plene forinnataꝵ cogno
ferme mortalibꝰ solitudme
gandere moribus tam̃e in¬
cultam adeo ꝙ non absimile
belurs ut nats᷑ magis instũ¬

Expanded text:
et morum malignitate retret morum malignitate retraherer. Pretereo Fortunatas Insulas, que extremo sub occidente, ut nobis et viciniores et notiores, sic quam longissime vel ab Indis absunt, vel ab Artho, terra multorum sed in primis Flacci lyrico carmine nobilis, cuius pervetusta fama est et recens. Eo siquidem et patrum memoria, Ianuensium armata classis penetravit, et nuper Clemens VI illi patrie principem dedit, quem vidimus, hispanorum et gallorum regum mixto sanguine generosum quendam virum. Qui, meministi enim, dum eo die corona ac sceptro per urbem spectandus incederet, repente tantus celo imber effluxit, atque ita domum madidus rediit, ut omen esset incubuisse illi vere pluvialis et aquose patrie principatum. Cui quidem in dominio extra orbem sito qualiter successerit non novi; scio tamen quod multa non plene fortunatarum cognferme mortalibus solitudine gaudere, moribus tamen incultam adeoque non absimilem beluis ut, nature magis instin
Abbreviated transcription (Latin):
os cuuosissum taliũ struita¬
tores gentis. altius s uicine
⁊ huit ꝑsilis. mencionem.
armpheos. uocant quibus.
sedes. nemora / alimenta sint
bacte. eam gentem. ẜiam et
clement̾ dũt hĩtare. aut rihi
ripheor monciũ iuga defi¬
cuuit gentem sacram. her
cã auctoritas tanta sit ot int̾
tot ferocissimas nacõnes.
non ip̃i solum/ ẜ quicũq ad
eos ꝯfugiñt qͣi ad templum
aliquod. salii. inmolatiq.
res crebra mencio dryadas
dixe solitos in specubus.
ac remotis in saltibus do¬
cere nobillissimos gẽtis
sapientiam atq facundiam
et naturas creꝵo ⁊ siderum
motus et deoꝵ archana. et
imortalitatem aiarmm et
altlus uite starum Transeo
tylem ⁊ hybernẽ quarim
alc̾a stribentiũ nauetate
samosissima ẜ ignota est
alt̾a no nonssima ciuꝰ gẽ¬
tem. opum rerumq ciuiliũ
contẽptricem in sup agͥcue¬
de negligentem pascua et
siluas incolere comꝑtũ heo
cui pro deliciis ociũ. pro
sũmis opibꝰ. sit libertas.
felicem gentem dicerem

Expanded text:
 curiosissimi talium scrutatores, gentis alterius sed vicine et huic persimilis mentionem, Arimpheos vocant, quibus sedes nemora, alimenta sint bacce. Eam gentem seriam et clementem dicunt habitare autem ubi Ripheorum montium iuga deficiunt; gentem sacram haberi, cuius autoritas tanta sit, ut inter tot ferocissimas nationes non ipsi solum, sed quicunque ad eos confugerint quasi ad templum aliquod, salvi inviolatique res crebra mentio — druidas dixere — solitos in specubus ac remotis in saltibus docere nobilissimos gentis sapientiam atque facundiam, et naturas rerum, et siderum motus, et deorum archana, et immortalitatem animarum et alterius vite statum. Transeo Thilem et Hibernem, quarum altera scribentium varietate famosissima sed ignota est, altera vero notissima. Cuius gentem, opum rerumque civilium contemptricem, insuper et agriculture negligentem, pascua et silvas incolere compertum habeo, cui pro delitiis otium, pro summis opibus sit libertas. Felicem gentem dicerem,
Abbreviated transcription (Latin):
si romanus iam ciuis
acrenator/ at rome cla¬
ior ꝙ falutis racõ. latendiq
seciuitas postulabat /in qua¬
dam tragedia cũ aĩ nõ parua
Qulcediñe solitudinem corsi¬
ctam recordat᷑ / et illam ociosi
iilii ig nominam p̾senti oc¬
cu pate glie haut mim̾ito ante¬
ponit. lege locum illum Intel¬
Rea. quis eidm uidet᷑ sat eid ꝯfiliũ
elus lucilio datũ Indicatc̃q
supͣ menini. In hant om̃iuo
cui solitudo sꝑ placuit. politu¬
diñis consiliũ. nõ placeret

Expanded text:
si Romanus iam civis si Romanus iam civis ac senator, et Rome clarior quam salutis ratio latendique securitas postulabat, in quadam tragedia cum animi non parva dulcedine solitudinem corsicam recordatur, et illam otiosi exilii ignominiam presenti occupate glorie haud immerito anteponit. Lege locum illum: inteleterea quid eidem videretur, sat consilium illud Lucilio datum indicat, cuius supra memini, in hanc omnino cui solitudo semper placuit, solitudinis consilium non placeret
Abbreviated transcription (Latin):
causam/ non mods orbem
romam sen mat̾naro. puella¬
roq p̾fertilem querẽs ain.
docet/ ab hus qui ad illã insa¬
niem p̾ter naurralem scimu¬
lum aitis qͦq cq̃daꝰ calcar ad¬
itiũt Sed loca urbis. et fesca
distinguit quibꝰ nberior.
matia. sit furori ut sileam
notum. illud infame. et
relatu. ⁊ fedũ et ore l. desꝑ¬
minis quod. eum scilo ꝙͦ
non puduit. ad om̃is eui no¬
tu uen̾eo resolutum felice
difinre. ⁊ in scatu mortem
laudare ausa ini quo ma¬
xinie turpis et inutilis ui¬
ta est. hant eandem sibi ad¬
iis. optat leti causam. Et
hor utiq ut idm̃ sibi ait
sibi sneꝙ inte conueniens
in seu̾o. mẜrimũ genus /¬
mortis. ⁊ ĩpa ꝓculdubio
peiꝯ morte. Ꝙ. insi huis
monbus. et hoc animo fuisẜ.
et clanꝯ nomen. heret ap
graues iros. ⁊ ponticu
illud. exiliũ. atq histri so¬
licudines. ne non adusset
ulꝰ. equanimius tolleras
set ẜ ngidioris ingenii
exemplum transeo.
Fneca ex cine cordubẽ¬

Expanded text:
causam, non modo urbem causam, non modo urbem Romam ceu matronarum puellarumque prefertilem querendam docet ab his qui ad illam insaniam, preter naturalem stimulum, artis quoque cuiusdam calcar adiciunt, sed loca etiam urbis et festa distinguit, quibus uberior materia sit furori; ut sileam votum illud infame et relatu etiam fedum, ex ore licet despminis, quod eum stilo quoque non puduit ad omnis evi noactu venereo resolutum felicem diffinire et in eo statu mortem laudare ausus, in quo maxime turpis et inutilis vita est, hanc eandem sibi a diis optat leti causam, et hoc utique, ut idem ait, sibi sueque vite conveniens: in se vero miserrimum genus mortis et ipsa proculdubio peius morte. Qui nisi his moribus et hoc animo fuisset, et clarius nomen haberet apud graves viros, et ponticum illud exilium atque Istri solitudines vel non adisset vel equanimius tolerasset. Sed ad rigidioris ingenii exemplum transeo. eneca, ex cive corduben
Abbreviated transcription (Latin):
racum inułtis saudle acũmlans¬
Amatq ruris aspectum mt
grania et innisa negocia sus¬
purans urbanã ꝓfecto damy¬
nat et despicit siacionẽ Se
hoc gum aĩco de hoc ita cuz
uillico. ẜuoq litigat utex
om̃ibus hus nulli sit dubiũ
quid sentiret. In uoquoda
ẜmone sui domestiti ocii me¬
cione fatta. hec est inꝙͥ uita
solutorum miẜa ambitõe/
grauiq qua qnãti saceret
inꝙͥ ocia dinitiis arabum
liberrĩã. muto. laudat. gͦ
politudinem ociũ. p̾ferr
ois opa extant ⁊ solitudi¬
ins memoriam. locꝯ ẜnat
campꝰ oratii dr̃. ⁊ tot pos¬
sessoribꝰ mutatis ad hing
posse arbitror. Quippecum
unũ ouidiũ. nasonem senqͥ
forte. illum sequut᷑᷑ ul qͦs
ille sequitur Ille mͥ quidm̃
Magin nir ingenii idecur
lascum et lubrici et prorsa
Mulierosi aĩ fuisse. quem
comientꝰ feminĩ delectarẽt
usꝙ adeo ut millis felici¬
catꝭsue apicem sumãq
reponer / Itaq amatonaz
artem stribens in sa nũ opus
et m̾itam nͥ fallor exilii sui

Expanded text:
atum multis laudibus accumulansamatique ruris aspectum inter gravia et invisa negotia suspirans, urbanam profecto damnat ac despicit stationem; de hoc cum amico, de hoc ita cum villico servoque suo litigat, ut ex omnibus his nulli sit dubium quid sentiret. In quodam vero sermone, sui domestici otii mentione facta: hec est, inquit, vita solutorum misera ambitione gravique, Quam quanti faceret inquit, otia divitiis Arabum liberrima muto. Laudat igitur solitudinem, otium prefert eius opera extant et solitudinis memoriam locus servat. Campus Horatii dicitur et, tot possessoribus mutatis, adhuc fposse arbitror, quippe cum unum Ovidium Nasonem, seu qui forte illum sequuntur vel quos ille sequitur. Ille michi quidem magni vir ingenii videtur, sed lascivi et lubrici et prorsus mulierosi animi fuisse, quem conventus feminei delectarent usque adeo, ut in illis felicitatis sue apicem summamque reponeret. Itaque Amatoriam artem scribens, insanum opus et meritam nisi fallor exilii sui
Abbreviated transcription (Latin):
con cursacõe nascencia sie dui¬
gene enum̾at ut facile ue¬
deais afectum soqua cplare
uus ue tiña est ad feorirm
suipta quem non semep̃
silogar derecertatut exps¬
sior fiat , ait eĩ. Rome non
poemata censes sturbere nen¬
posse. nit̾ tot euras ac labres
Henide auẽ eleganti tediors
narraçione intposita yrom¬
ce concludens ait I. mie et
su a tecum medicare canoros
deqmenitꝰ strepitus uortaner¬
nos acq diurnos uis cauere
contacta requi uestigia ua

Expanded text:
ascentia sic diligenter enumerat, ut facile videas affectum loqui. Epystolarum eius ultima est ad Florum scripta, quem non semel interrogat de re certa ut expressior fiat. Ait enim: Rome ne poemata censes scribere posse inter tot curas atque labores? Deinde autem eleganti tediorum narratione interposita, ironice concludens ait: I nunc, et versus tecum meditare canoros. Tu me inter strepitus nocturnos atque diurnos, vis canere et contacta seq
Abbreviated transcription (Latin):
aspirat idem faciet. nec ad
gnũ c̾minum dũsa ferecur
uia p̾ẜtumn cũ neꝙ rectior
neq cumpendiosior ullasie
Et nimirum applis ꝓporto
atq opĩone distantes aut ab¬
sõnũ indr̃i debe si ut studio¬

Expanded text:
aspirat, idem faciet; nec ad unum terminum diversa feretur via, presertim cum neque rectior neque compendiosior ulla sit. Et nimirum a populis proposito atque opinione distantes, haud absonum videri debet, si ut studio
Abbreviated transcription (Latin):
nl discipulore maiestas
caro uissꝯ aut ncc̃itas ul
casa aliquis solicariis ut¬
cimq. uotis obstitit d¬
ungam tot uet̾ibus
recenciorem unũ nec
ualde semotum abe¬
tate nria quẽ recte nescio ẜ
apud quosdam ut audio
suspecte fidi ac ꝓfecto non
ħuilis ingeni petrũ illu
cui ablatardi cognome est
qui ut in hyscoria suarũ
calamitatum longua nar¬
raciõne. idm̃ ip̃e meminit
imuidie cedens solitudinis
crecensis. abdita. penetͣuit
et si non sine magno dndi¬
ubisꝯ illi solicano disciplõs
doctͥne celebris fama cõtͣoerit

Expanded text:
vel discipulorum maiestas carum iussus aut necessitas, vel casus aliquis solitariis utcunque votis obstitit. Iungam tot veteribus recentiorem unum nec valde semotum ab etate nostra, quam recte nescio, sed apud quosdam ut audio suspecte fidei at profecto non humilis ingenii, Petrum illum cui Abelardi cognomen est qui, ut in historia suarum calamitatum longa narratione idem ipse meminit, invidie cedens, solitudinis trecensis abdita penetravit, etsi non sine magno undiurbibus illi solitario discipulos doctrine celebris fama contraxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
suinclares colitudumne tam¬
cos policanas eciamutita
Sicam gentes actingere lou¬
qe alio niñdi tractu trrens
aquilonem montes ꝙ inphie¬
ds. ubi exigente celi ronẽ
non n unam toto ãno. diem
acq unam noctem ferus
et utraq semen stie. superbo¬
ream gentem eẽ i sdm. ꝓpe

Expanded text:
singulares solitudinis amicos solitarias etiam, ut ita dicam, gentes attingere, longe alio mundi tractu, trans aquilonem montesque Ripheos, ubi exigente celi ratione nonnisi unam toto anno diem atque unam noctem ferunt, et utranque semestrem, Yperborea
Abbreviated transcription (Latin):
phi nl pocie. qualem nͨ uiii
digno monstrare Et si
mulcos possim cogitatoe
mi fingere si quos tamẽ nl
nra hec ot as nl posticas.
hitura ẽ nom̃e et urbes
fugient ⁊ solitudmes set¬
tabunt᷑ De huis ant qua
fueume constat / plone
itroga credo et achade¬
miaon fuam multũ lauda¬
sibi dampanum sibi oumꝰ
dototo orbe sussice tq̃ et sa¬

Expanded text:
phi vel poete, qualem nec unum digito monstrare etsi multos possim cogitatione michi fingere, siquos tamen vel nostra habet etas vel posteritas habitura est, nonne et urbes fugient et solitudines sectabuntur? De his enim qui fuerunt constat. Platonem interroga: credo Achademiam suam multum laudadebit Campanum sibi otium, de toto orbe, sufficere;