comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Labiemis in equo capite mido uersari in pͥma acie̾ simul suos
ohortari nõ mĩquam legionarioris cesaris ita appellai
tu inquit miles tiro tam ferculus es uos quoq iste uerbis infatua¬
uit in magnũ me hercule uosꝑiculũ impulit imsereor ur̃i. Tũ
mles Non sum in quit tiro labiene se de legione .x. ue
tũ labienus non agnosco inquit signa clecumanaꝵ Tũ ait mi¬
les iam me quis si intelliges simul cassidem de capite deiecit
it cognosci ab eo posset atq ita pilũ uribus contori
dũ in labienũ mittere contenchit equi grauiter aduerso pectori
ad fixit et ait. labiene decumũ militem qui te petit sc̃ito ẽẽ.
Om̃ium tamen anmi in terrorẽ cõiecti et maxime trronuui
conspicere enĩ cesarem neq ampluis quicquã facere insi hostiũ
iacula uitare Cesar intermi consilio hostiũ cognito uibet aciẽ
in longitudinẽ quam maximã porrigi et alterius cõuersis

Expanded text:
Labienus in equo capite nudo versari in prima acie; simul suos Labienus in equo capite nudo versari in prima acie; simul suos cohortari, non numquam legionarios Caesaris ita appellare: 'Quid tu,' inquit, 'miles tiro? Tam feroculus es? Vos quoque iste verbis infatuavit? In magnum mehercule vos periculum impulit. Misereor vestri.' Tum miles, 'Non sum,' inquit, 'tiro, Labiene, sed de legione X. veteranus.' Tum Labienus, 'Non agnosco,' inquit, 'signa decumanorum.' Tum ait miles: 'Iam me qui sim intelleges'; simul cassidem de capite deiecit, ut cognosci ab eo posset, atque ita pilum viribus contortum, dum in Labienum mittere contendit, equi graviter adverso pectori adfixit et ait: 'Labiene, decumanum militem qui te petit scito esse.' Omnium tamen animi in terrorem coniecti, et maxime tironum: circumspicere enim Caesarem neque amplius facere nisi hostium iacula vitare. § 17 Caesar interim consilio hostium cognito iubet aciem in longitudinem quam maximam porrigi et alternis conversis
Abbreviated transcription (Latin):
esariam in eos impetitũ fecissent illoꝵ equites refugiebant
interim resistebant Dũ equites rursus cursu renouato pet̾ibus
suis sutrurrerent. Cesar nouo genere pugne oblato cũ ammũ ad¬
uerteret ordines suoꝵ inprocurrendo turbari peclites em̃
equites longius ab signis ꝑsequuntur latere midato aꝓximis mi¬
midis iacusis uulnerabantur equites aũ hostiũ pilũ militis cursũ
le uitabant edicit ꝑ ordines ne quis miles absignis.iiiͦi.
longuis procederet equitatus intermi labieni suor multitudine
confisiis cesaris paucitatem circũire conatur qui equites iuliani
pauci multituedie hostium defeci equis cõnulneratis paulatĩ
cedere hostis magis magisq. instare. Ita puncto temporis hore oĩ¬
huis legionarus ab hostiũ equitatu circũuentis cesarisq copis
in orbem compulsis intra cancellos onĩs cõiecti pugnare cogebãt᷑

Expanded text:
Caesariani in eos impetum fecissent, illorum equites refugiebant; Caesariani in eos impetum fecissent, illorum equites refugiebant; pedites interim resistebant, dum equites rursus cursu renovato peditibus suis succurrerent. § 15 Caesar novo genere pugnae oblato cum animum adverteret ordines suorum in procurrendo turbari — pedites enim, dum equites longius a signis persequuntur, latere nudato a proximis Numidis iaculis vulnerabantur; equites autem hostium pilum militis cursu facile vitabant — edicit per ordines ne quis miles ab signis IIII pedes longius procederet. Equitatus interim Labieni suorum multitudine confisus Caesaris paucitatem circuire conatur: equites Iuliani pauci multitudine hostium defessi equis convulneratis paulatim cedere; hostes magis magisque instare. Ita puncto temporis omnibus legionariis ab hostium equitatum circumventis Caesarisque copiis in orbem compulsis intra cancellos omnes coniecti pugnare cogebantur. § 16
Abbreviated transcription (Latin):
plicẽ ut poterat propter paucitatem sagittarios ante aciẽ con¬
stituit equites dextro simistroq cormi opponit et ira p̃cipit
ut prouiderent ne multitudine equitatus hostiũ circũ ueĩ¬
rentur Existimabat enĩ se acie instructa cũ peclestrib copus
dincaturum cũ utrimq expectatio fieret neq cesar se remo¬
ueret et cũ suoꝵ paucitate contra magnam uim hostiũ artifi¬
cio magis quam uiribus decernendum iuderet subito aduersa¬
rior equitatum se se ostendere et inlatitudiuẽ promouere colles¬
q complecti et cesaris equitatũ extenuari simulq adcircũeũdũ
comꝑare se comꝑent Cesariam equites eoꝵ multitudinẽ egre susti¬
nebant acies interini medie cũ concurrere conarentur subito
ex condensis tͥmis pedites turme leuis armature cũ equitib
procurrunt et inter legi onerarios pedites e. cõicuĩt hic eum

Expanded text:
simplicem, ut poterat propter paucitatem; sagittarios ante aciem consimplicem, ut poterat propter paucitatem; sagittarios ante aciem constituit, equites dextro sinistroque cornu opponit et ita praecipit ut providerent ne multitudine equitatus hostium circumvenirentur: existimabat enim se acie instructa cum pedestribus copiis dimicaturum. § 14 Cum utrimque exspectatio fieret neque Caesar sese moveret et cum suorum paucitate contra magnam vim hostium artificio magis quam viribus decernendum videret, subito adversariorum equitatus sese extendere et in latitudinem promovere collisque complecti et Caesaris equitatum extenuare simulque ad circumeundum comparare se coeperant. Caesariani equites eorum multitudinem aegre sustinebant. Acies interim mediae cum concurrere conarentur, subito ex condensis turmis pedites Numidae levis armaturae cum equitibus procurrunt et inter legionarios pedites iacula coiciunt. Hic cum
Abbreviated transcription (Latin):
latores et antecessores equites minciatur ei copias hostiũ haua
longe absese uisas et hercule cũ eo mintio pulus ingens cõ¬
eptus est hac recognita cesar celeriter iubet equitatu
umuersum cuus copiamꝰ habuit inp̃sentia non magnum
et sagitoriosi quorum paruus ex castris exierat mis arcessi
atq ordinatim signa se leuiter consequi ip̃ẽ antececlere cũ pau¬
cis armatis iamq cũ procul hostis conspici posset milites in cã¬
po iubet galcari et ad eam pugnã parari quoꝵ oĩo mi̾s fuit
quoꝵ dux erat labienus et duo paci clei aciem d̃igunt imra¬
bilẽ longitudine non peclitum sed equitum confertã et inter
iuis armature numidas et sagittarios pedites interpo¬
rant et ita condensauerant ut prõcul cesariam pedestres
copias arbitrarentur dextrum ac simstrum corini magnis
tum copiis confirmauerant. Interim cesar aciẽ dĩgit

Expanded text:
 per speculatores et antecessores equites nuntiatur ei copias hostium haud  per speculatores et antecessores equites nuntiatur ei copias hostium haud longe ab sese visas. Et hercule cum eo nuntio pulvis ingens conspici coeptus est. Hac re cognita Caesar celeriter iubet equitatum universum, cuius copiam habuit in praesentia non magnum, et sagittarios, quorum parvus numerus, ex castris arcessi atque ordinatim signa se leniter consequi; ipse antecedere cum paucis armatis. Iamque cum procul hostis conspici posset, milites in campo iubet galeari et ad pugnam parari; quorum omnino numerus fuit terim, quorum dux erat Labienus et duo Pacidei, aciem derigunt mirabili longitudine non peditum sed equitum confertam, et inter eos levis armatura Numidas et sagittarios pedites interposuerant et ita condensaverant ut procul Caesariani pedestris copias arbitrarentur; dextrum ac sinistrum cornu magnis equitum copiis firmaverant. Interim Caesar aciem derigit
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ in suor consilio animũ aduertebant nnsi inipũis iꝑatoꝵ
prese gerebat huic ad quiescebant homĩes et m eia scĩa et
consilio omĩa sibi procluua om̃s fore sperabant. Cesar una
nocte in nauibus consumpta iam celo albente cũ proficiscr
conaretur Subito nauiũ pars de qua timebat exerrore
eodẽ conferebatur hac re cognita cesar celeriter de na¬
uib imꝑat om̃s egredi atq m littore armatos reliquos
al uenientes imlites spectare Itaq smne mora nauib eies
in portum receptis et aduectis militum equitatũq copias rursus ad
oppicluni ruspmã redit atq ibi castris constitutis ip̃e cũ cohortib
dio ire clam hostibus uoluisse ne casu imprudentes sue naues
i classem aduersarior mciderent Neq eam rem eos uoluisse
qui in presidis relicti sui milites fuissent uti mhilẜ
cũ iam cesar progressus esset a castris circiter mił.pass. mͤspecu

Expanded text:
auxili in suorum consilio animum advertebant, nisi in ipsius imperatoris auxili in suorum consilio animum advertebant, nisi in ipsius imperatoris et erectum prae se gerebat. Huic adquiescebant homines et in eius scientia et consilio omnia sibi proclivia omnes fore sperabant. § 11 Caesar una nocte in navibus consumpta iam caelo albente cum proficisci conaretur, subito navium pars de qua timebat ex errore eodem conferebatur. Hac re cognita Caesar celeriter de navibus imperat omnis egredi atque in litore armatos reliquos advenientis milites exspectare. Itaque sine mora navibus eis in portum receptis et advectis militum equitumque copiis rursus ad oppidum Ruspinam redit atque ibi castris constitutis ipse cum cohortibusdio ire clam hostibus voluisse, ne casu imprudentes suae naves in classem adversariorum inciderent, neque eam rem eos voluisse scire qui in praesidiis relicti sui milites fuissent, ne hi procum iam Caesar progressus esset a castris circiter milia passuum III,
Abbreviated transcription (Latin):
muento ruspinã redit hoc eũ iccͥco existimo recepisse ne ma¬
rituma oppila post se uacua relinqueret presidioq firinata
ad classis receptacula muniret Itaq ibi relicto p. seserna fr̃e
eius quem leptim proximo oppido reliquerat cũ legione
uibet comportari ligna in oppidum quã płima ip̃e cũ cohortib
Un.q ex ueteranis legionibus in classe cũ uatuno et sulpicio
rem gesserant ex oppido ruspina egressus ꝓficiscitur ad portũ
qui ab est ab oppido mił. pass .n. ibiq classem sub uesꝑin tũ
i copia conscendit Omibus in ex̃citu uisciis et require
imꝑatoris consiliũ magno metu at tristicia sollicitabantur.
Parua enĩ cũ copia et ea trronũ neq oĩ expositã in affrica cõtͣ
iagnas copias et insidiose nationis equitatũq innumeral
expositos iuedebant Neq quicquã solatium in presentia neq

Expanded text:
invento Ruspinam redit. Huc eum idcirco existimo recepisse, ut mainvento Ruspinam redit. Huc eum idcirco existimo recepisse, ut maritima oppida post se ne vacua relinqueret praesidioque firmata ad classim receptacula muniret. § 10 Itaque ibi relicto P. Saserna, fratre eius quem Lepti in proximo oppido reliquerat, cum legione, iubet comportari ligna in oppidum quam plurima; ipse cum cohortibus VII, quae ex veteranis legionibus in classe cum Sulpicio et Vatinio rem gesserant, ex oppido Ruspina egressus proficiscitur ad portum, qui abest ab oppido milia passuum duo, ibique classem sub vesperum cum ea copia conscendit. Omnibus in exercitu insciis et requirentibus imperatoris consilium, magno metu ac tristimonia sollicitabantur. Parva enim cum copia et ea tironum, neque omni exposita, in Africa contra magnas copias et insidiosae nationis equitatum innumerabilem se expositos videbant neque quicquam solati in praesentia neque
Abbreviated transcription (Latin):
simul mare tuendum ab hostibe̾t iubet proficici Iter
lustiũ crispum pretorem ad ceruiã insulã ue̾sus quã adũsarii
tenebat cũ parte nauiũ ire iubet quod ibi magnũ numerũ fru¬
ienti rẽ audiebat hec ita imꝑahat uncuiq ita p̃cipieb.
fieri posset nec ne loc̃ excusatio millũ hrẽt nec morã tergiuer¬
satio. Ip̃e interea ex ꝑfugis et meoł cognitis conditionibus
ipionis et qui cum eo bellum contra se gerebant mis
Regium enĩ equitatũ scipio et prouĩcia affrica alebat. Tãta
honnnis cẽ dementia ut malint regis ẽẽ uectigalles quã cũ
iañ. castra mouet leptim sex cohortium p̃sidio cũ saferna relicto
ip̃e rursus unde p̃ride uenerat ruspinã cũ reliquis copiis
onuertit ibiq sarsmis ercercitui relictis ip̃e cũ expedita
proficissitur circũ uillas frumentatũ Oppidanisq imperat ut
plaustra uimẽtaq omĩa sequantur Itaq magno ño frumẽti

Expanded text:
simul mare tuendum ab hostibus iubet proficisci. Item C. simul mare tuendum ab hostibus iubet proficisci. Item C. Sallustium Crispum praetorem ad Cercinam insulam versus, quam adversarii tenebant, cum parte navium ire iubet, quod ibi magnum numerum frumenti esse audiebat. Haec ita imperabat unicuique, ita praecipiebat uti fieri posset necne locum excusatio nullum haberet nec moram tergiversatio. Ipse interea ex perfugis et incolis cognitis condicionibus Scipionis et qui cum eo bellum contra se gerebant, miserari — regium enim equitatum Scipio ex provincia Africa alebat — tanta homines esse dementia ut malint regis esse vectigales quam cum sar a. d. IIII4 Non. Ian. castra movet; Lepti sex cohortium praesidio cum Saserna relicto ipse rursus unde pridie venerat Ruspinam cum reliquis copiis convertit ibique sarcinis exercitus relictis ipse cum expedita manu proficiscitur circum villas frumentatum oppidanisque imperat ut plaustra iumentaque omnia sequantur. Itaque magno numero frumenti
Abbreviated transcription (Latin):
do sclm̃ littus facit castra Eocdemq naues onerarie et longę
non nulle casu aduenerant relique ut est ei nuĩciatũr in certe
corum uticam uersu̾s petere uise sunt interim cesar.
non ligrecli neq mediterrauea petere propter nauiũ errorẽ
equitatumq in nauibus omũe continere non arbitror ne agri
uastarentur aqͣm in naues uibet comportari. Remges int̾m
qui aquatum est nauibus subito equites mauri neq opymã¬
tibus cesarianis adorti multos iaculis cõuulnerarunt non
Cesar interimi insardimã nuncios cũ litteris et in reliquas pro¬
iuncias finitimas dimisit ut sibi auxilia cõmeatus frumẽtũ
simul atq litteras legissent mictenda curarent ex oneratisq
ꝑtim nauibus longis rabiriũ posthunnũ in siciliam ad scđm
cõmeatum arcessendum mictit Intermmi cũ .x. nauibus lõgis
ad reliquas naues onerarias conquirendas que deerrassẽt᷑

Expanded text:
do secundum litus facit castra. Eodemque naves onerariae et longae do secundum litus facit castra. Eodemque naves onerariae et longae non nullae casu advenerunt; reliquae, ut est ei nuntiatum, incertae locorum Uticam versus petere visa sunt. Interim Caesar a mari non digredi neque mediterranea petere propter navium errorem equitatumque in navibus omnem continere, ut arbitror, ne agri vastarentur; aquam in navis iubet comportari. Remiges interim, qui aquatum e navibus exierant, subito equites Mauri neque opinantibus Caesarianis adorti multos iaculis convulnerarunt, non § 8 Caesar interim in Sardiniam nuntios cum litteris et in reliquas provincias finitimas dimisit, ut sibi auxilia, commeatus, frumentum, simul atque litteras legissent, mittenda curarent, exoneratisque partim navibus longis Rabirium Postumum in Siciliam ad secundum commeatum arcessendum mittit. Vatinium cum X navibus longis ad reliquas navis onerarias conquirendas quae deerrassent et
Abbreviated transcription (Latin):
concurrerunt. Accidit res meredibilis ut equites minus xxx galli
postꝙͣͣ repulsi et coniecti eranti intra munitionẽs cesar iter cõstitu¬
tum ire contendit Quod cũ sepius facerent et modo inseque¬
itur mͦ rursus ab equitibus in oppidũ repellerentur c¬
tibus paucis ex ueteranis quas secũ habebat in extremo agnine
collocatis et parite equitatus iter leuiter cũ reliquis facere cepit¬
a quanto longuis ab oppido cliscedebatur tanto tardion
nnsequendum erant Numide interim mitmere ex oppidis et ca-¬
stellis legationes uenire polliceri frumentũ paratosq ẽẽ que
nperasset facere Itaq eo die castra posuit ael oppidũ u
et in munem legͥgati ex oppiclo obuiam ueniunt libenter se
om̃a facturosq uellet pollicentur Itaq centuriombus ad po¬
tas oppicli et custodiis impositis ne quis miles in oppidũ introi¬
ret aut miniuriã faceret ciupiam incolle non longe ab oppi¬

Expanded text:
concurrunt. Accidit res incredibilis, ut equites minus XXX Galli concurrunt. Accidit res incredibilis, ut equites minus XXX Galli n oppidum. Postquam repulsi et coniecti erant intra munitiones, Caesar iter constitutum ire contendit. Quod cum saepius facerent et modo insequerentur, modo rursus ab equitibus in oppidum repellerentur, cohortibus paucis ex veteranis quas secum habebat in extremo agmine collocatis et parte equitatus iter leniter cum reliquis facere coepit. Ita quanto longius ab oppido discedebatur, tanto tardiores ad insequendum erant Numidae. Interim in itinere ex oppidis et castellis legationes venire, polliceri frumentum paratosque esse quae imperasset facere. Itaque eo die castra posuit ad oppidum Ruset immunem. Legati ex oppido obviam veniunt, libenter se omnia facturos quae vellet pollicentur. Itaque centurionibus ad portas oppidi et custodiis impositis, ne quis miles in oppidum introiret aut iniuriam faceret cuipiam incolae, non longe ab oppi
Abbreviated transcription (Latin):
ei relique copie succurrebant Neq equitatu habundabat
et acl oppidum oppugnandũ non satis copiarũ habetat
et eas cyrononũ neq pͥmo aduentu cõuulnerari ex̃citũ
uolebat et oppidã egregia muinitio et difficillis ad op¬
pugnandum erat accessus et mĩciabantur auxilia ma¬
gna equitatus oppidanis suspecias uenire nõ est iusa
rõ ad opyugnandum oppidum cõmorand ne dũ in eare cesar
esset occupatuns circũuentus a tergo ab equitatu hostiũ la¬
boraret. Itaq castra cõmouere uellet subito ex oppido erupit
multitudo atq equitatiis subsidio uno tp̃r eis casu succurrit qui erat
missus a uiba ad stipendiũ accipiendum castraq uñ cesar egressus
ite facere ceꝑat occupant et eius agm̃ extremũ insequi ceꝑunt Qͤ
rescum ammaluersa ẽẽt subito legionarii consistunt et equites
quãꝙͣ erant pauci tamen contra tantã multitudinẽ audacissime

Expanded text:
ei reliquae copiae succurrebant neque equitatu abundabat ei reliquae copiae succurrebant neque equitatu abundabat et ad oppidum oppugnandum non satis copiarum habebat et eas tironum neque primo adventu convulnerari exercitum volebat, et oppidi egregia munitio et difficilis ad oppugnandum erat ascensus et nuntiabatur auxilia magna equitatus oppidanis suppetias venire, non est visa ratio ad oppugnandum oppidum commorandi, ne, dum in ea re est Caesar occupatus, circumventus a tergo ab equitatu hostium laboraret. § 6 Itaque castra cum movere vellet, subito ex oppido erupit multitudo atque equitatus subsidio uno tempore eis casu succurrit, qui erat missus a Iuba ad stipendium accipiendum, castraque, unde Caesar egressus iter facere coeperat, occupant et eius agmen extremum insequi coeperunt. Quae res eum animadversa esset, subito legionarii consistunt et equites, quamquam erant pauci, tamen contra tantam multitudinem audacissime
Abbreviated transcription (Latin):
dederat ut in tpr̃e his ꝑlectis locũ certũ peterent uniuesi quod
mimme cesarẽ fefellerat Namq ullũ portum terre affrice q
casses decurrerent pro certo tutũ ab hostiũ p̃sidio fore suspic¬
batur sed fortuito oblatã occasionẽ egressus aucupabatur.L.
plancꝰ interimi legatuis petit a cesare uti sibi daret potestatẽ
cũ considio agendi si posset aliqua rõne ꝑduci ad sanitateni
Itaq cdata facultate litteras conscribit et eas captiuo dat ꝑse¬
rendas in oppidum ad considiũ quo simul atq captuuus cũ
ꝑuenisset litterasq ut erat mandatum consilio porrigere
cepisset prius quam acciperet ille unde inquit istas tum cap
Litteras q nondum ꝑlectas sicut erant sagmate dat hõi certo
ad scipionẽ ꝑferendas Postꝙͣ una nocte et die ad oppidum
consumptum neq responsum ullum aconsidio dabatur neq

Expanded text:
dediderat, ut in tempore his perlectis locum certum peterent universi. quod dediderat, ut in tempore his perlectis locum certum peterent universi. quod minime Caesarem fefellerat; nam neque ullum portum terrae Africae quo classes decurrerent pro certo tutum ab hostium praesidio fore suspicabatur, sed fortuito oblatam occasionem egressus aucupabatur. § 4 L. Plancus interim legatus petit a Caesare uti sibi daret potestatem cum Considio agendi, si posset aliqua ratione perduci ad sanitatem. Itaque data facultate litteras conscribit et eas captivo dat perferendas in oppidum ad Considium. Quo simul atque captivus cum pervenisset litterasque, ut erat mandatum, Considio porrigere coepisset, prius quam acciperet ille, 'Unde,' inquit, 'istas?' 'Tum clitterasque nondum perlectas, sicut erant signatae, dat homini certo ad Scipionem perferendas. § 5 Postquam una nocte et die ad oppidum consumpta neque responsum ullum a Considio dabatur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
africe uenit. Namq onerarie relique pret̾ paucas uento
disꝑse atq errabunde diuersa loca petierunt elupeã clasi
prouehitur cdem̃ neapoli complura preter ea castella et oppi
nom longe a mari relinquit postquã ad rumetũ accessit ubi p̃si¬
diũ citit aduersarior cuip̃erat .c. considuis et aluipeis scdm ora
maritumã cũ equitatu ad rumetũ .ci.piso cũ mauro circiter
tribus nalibus apparuit ibi paulisper cesar añ portũ comora¬
nũs inpñtia fuit peditũ .iii. mił equites .el. castrisq ante
oppidum positis sie miuria eiusq sedit cohibet q oñs ap̃da
sident ad se defendendũ quorũ mis erat duar intus erat Cesar¬
nemo culpe eus imprudentieq asignabat quod neq circũloca
gubernatoribus profectisq quid peterent p̃ceꝑat neq ut more
C consuetudo suꝑioribus tp̃ibus fuerat tabellas signa

Expanded text:
Africae venit; namque onerariae reliquae praeter paucas vento Africae venit; namque onerariae reliquae praeter paucas vento dispersae atque errabundae diversa loca petierunt. Clupeam classe praetervehitur, dein Neapolim; complura praeterea castella et oppida non longe a mari reliquit. § 3 Postquam Hadrumetum accessit, ubi praesidium erat adversariorum cui praeerat C. Considius, et a Clupeis secundam oram maritimam cum equitatu Hadrumetum petens Cn. Piso cum Maurorum circiter tribus milibus apparuit, ibi paulisper Caesar ante portum commora numerus in praesentia fuit peditum III milia, equites CL, castrisque ante oppidum positis sine iniuria cuiusquam consedit cohibetque omnis a prasidunt ad sese defendendum; quorum numerus duarum legNon nemo culpae eius imprudentiaeque assignabat, quod neque circum loca gubernatoribus praefectisque quid peterent praeceperat neque, ut more ipsius consuetudo superioribus temporibus fuerat, tabellas signatas
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis cũ p̃sertim ab incolis eius eius prouĩcie nunciarẽtur
aduersariorum copie equitatus infmitus legiones regie .iiii.
leus armature magna uis scipionis legiones .x. elephanti cxx.
classesq cẽ complures tamen non cdeterrebatur aĩoq et spe
conficlebat. Interim indies et naues longe adaug̾i et onerarie
complures eodẽ concurrere et legiones tiroronũ cõuenire
In his ueterana legio quinta equitatus acd .ii. mił legionibus col¬
lectis .ui. et equitatum .ii. mił. ut queq pͥma legio ueuerat
naues longas imponebatur equites aũt in honerari
maiorẽ ꝑtem nauiũ antecedere ussit et insulã petere oponia¬
lenide alieuo pretori qui siciliã obtinebat de omĩbi
rebus p̃cipit et de reliquo excercitu celeriter imponẽclo cla
statim est consecutus ita uento certo et celeri nauigio uect
post diem qua arcũ cũ longis paucis nauibus in conspectũ

Expanded text:
fectionis, cum praesertim ab incolis eius provinciae nuntiarentur fectionis, cum praesertim ab incolis eius provinciae nuntiarentur adversariorum copiae equitatus infinitus, legiones regiae IIII, levis armaturae magna vis, Scipionis legiones X, elephanti CXX classesque esse complures; tamen non deterrebatur animoque et spe confidebat. Interim in dies et naves longae adaugeri et onerariae complures eodem concurrere et legiones tironum convenire IIII,1 veterana legio quinta, equitum ad II milia. § 2 Legionibus collectis VI et equitum II milibus, ut quaeque prima legio venerat in navis longas imponebatur, equites autem in onerarias. Ita maiorem partem navium antecedere iussit et insulam petere Aponiadeinde Alieno praetori, qui Siciliam obtinebat, de omnibus rebus praecipit et de reliquo exercitu celeriter imponendo. Datistatim est consecutus. Ita vento certo celerique navigio vectus post diem quartum cum longis paucis navibus in conspectum
Abbreviated transcription (Latin):
us interposito amncissimo rege mumerat gallorũ ꝗ
rum uire gentis et cogiationis acluidicauit. Occupatam et posses¬
sam paucis ante anmis eleiotaro Neq tñ usquam duicius mo¬
itus est quã necessitas urbanarum seditionũ pati uicd
Rebus felicissie celerrime q confectis in italiã celerius õi¬
uin opinione uenit:¬
ESARitineribus iustis confectis millo die int̾mis¬
so ad .xiiii. Rł. iañ. lilibeũ ꝑuenit statimq ostendit
se sẽ naues uelle conscenclere cum non ampluis legionẽ
tironũ haberet unã equitesq uix .d .c. tabernatulum
scdm litͤius lipsum constituit ut prope fluctus uerberaret hoc eo
consilio fecit ne quis sibi more quicquã fore speraret et ut om̃s
indies horasq parati eeũt incidit ꝑ id tempus ut tempestates.
ad nauigandum idoneas nõ hr̃ẽt nichõ tanien minꝰ nnauibus
renuges militesq continere et nullã p̃termictere occasionẽ pro¬

Expanded text:
us interposito amicissimo rege munivit. Eidem tetrus interposito amicissimo rege munivit. Eidem tetrarchian Gallograecorum iure gentis et cognationis adiudicavit occupatam et possessam paucis ante annis a Deiotaro. Neque tamen usquam diutius moratus est quam necessitas urbanarum seditionum pati videbatur. Rebus felicissime celerrimeque confectis in Italiam celerius omnium opinione venitesar itineribus iustis confectis nullo die intermisso a. d. XIIII Kal. Ian. Lilybaeum pervenit statimque ostendit sese navis velle conscendere, cum non amplius legionem tironum haberet unam, equites vix DC. Tabernaculum secundum litus ipsum constituit, ut prope fluctus verberaret. Hoc eo consilio fecit ne quis sibi morae quicquam fore speraret et ut omnes in dies horasque parati essent. Incidit per id tempus ut tempestates ad navigandum idoneas non haberet; nihilo tamen minus in navibus remiges militesque continere et nullam praetermittere occasionem pro
Abbreviated transcription (Latin):
equitibus profugit Cui inisi castroꝵ oppugnatio facultatẽ at¬
subiti ꝑiculi recordatione letior quod uctoria facilis ex diffĩ-¬
cillimis rebus accidãt Ponto recepto p̃da om̃ĩ regia militib
condonata Postero clie cũ expeditis equitibus ip̃e proficiscitur
legionẽ.ui. decedere ad p̃nnia atq honores accipiendos ĩ italĩã
iubet Auxilia cdeiotari domũ remictit Duas legiones cũ celio
uiclimano i inponto relinquit. Ita ꝑgallogreciã bithimã
in asiam iterfaciunt omĩũq earũ prouĩciarũ de cõt
cognoscit et statuit iura inthetrarchas reges ciuitates distͥbuit
Mitridaten ꝑgamantũ quo rem feliciter celeriterq gestam
e egipto suprascripsimꝰ regio gnẽ ortũ disciplim
regis eclucatũ Nam cũ mit̾dates rexasie tocuis propt̾ nobi¬
litatẽ ꝑgamo paruulũ secũ asportauerat in castra multosq re¬
nuerat annos regẽ bosphori constituit quod sub mi

Expanded text:
equitibus profugit; cui nisi castrorum oppugnatio facultatem atequitibus profugit; cui nisi castrorum oppugnatio facultatem atsubiti periculi recordatione laetior victoria facilis ex difficillimis rebus acciderat. Ponto recepto praeda omni regia militibus condonata postero die cum expeditis equitibus ipse proficiscitur, legionem sextam decedere ad praemia atque honores accipiendos in Italiam iubet, auxilia Deiotari domum remittit, duas legiones cum Caelio Viniciano in Ponto relinquit. § 78 Ita per Gallograeciam Bithyniamque in Asiam iter facit omniumque earum provinciarum de controversiis cognoscit et statuit; iura in tetrarchas, reges, civitates distribuit. Mithridaten Pergamenum, a quo rem feliciter celeriterque gestam in Aegypto supra scripsimus, regio genere ortum, disciplinis etiam regiis educatum — nam eum Mithridates, rex Asiae totius, propter nobilitatem Pergamo parvulum secum asportaverat in castra multosque retinuerat annos — regem Bosphori constituit, qui sub imp
Abbreviated transcription (Latin):
administrari Magno atq acri prelio cõminus facto dextro
cormi quo ueterana legio sexta erat collocata nitiũ uictorie
natum est ab ea ꝑte cũ mprocliui detruderentur hostes multo
tardius sed tñ eiselem dus aduiuantibus sinstro cornu mę¬
die q acie tote profligantur copie regis que quã facile subie¬
rant imquũ locum tam celeriter gradu pulse p̃mebantur
loci imquitate Itaq multis militibus ꝑtim interfectis ꝑtim suoꝵ
riuna oppressisq uolocitate effugere poterant armis tamen
proiectis uallẽ transgressi inhil ex loco suꝑiore mermi proficere
poterant At nr̃i uictoria elati subire imquũ locũ munitiões¬
q acdgredi non potuerunt Defent᷑ibus aũ his cohortibus castra
quas pharnaces p̾sidio reliquerat celeriter castriũ sunt potiti ĩ¬
rfecta multitudine om̃iũ suor aut capta pharnaces cũ p

Expanded text:
administrari. § 76 Magno atque acri proelio comminus facto, dextro administrari. § 76 Magno atque acri proelio comminus facto, dextro cornu, quo veterana legio sexta erat collocata, initium victoriae natum est. Ab ea parte cum in proclive detruderentur hostes, multo tardius, sed tamen isdem dis adiuvantibus sinistro cornu mediaque acie totae profligantur copiae regis. Quae quam facile subierant iniquum locum, tam celeriter gradu pulsae premebantur loci iniquitate. Itaque multis militibus partim interfectis partim suorum ruina oppressis, qui velocitate effugere poterant, armis tamen proiectis vallem transgressi nihil ex loco superiore inermi proficere poterant. At nostri victoria elati subire iniquum locum munitionesque aggredi non dubitarunt. Defendentibus autem eis cohortibus castra quas Pharnaces praesidio reliquerat, celeriter castris hostium sunt potiti. Interfecta multitudine omni suorum aut capta Pharnaces cum paucis
Abbreviated transcription (Latin):
cepit Ciuus aliquãdui cesar irriclebat manẽ ostentationẽ et
loco militũ cohortationẽ que in loco nemo samis ho
iturus ẽẽt Cum int̾im pharnaces eocdẽ gradu quo ĩ p̃ruptã
cdescenderat uallẽ ascendere aduersus ardiũ collem instrue¬
tis copiis cepit Cesar mcredibili eius uel temeritate uelfidu¬
cia cõmotus neq oppinans imꝑatusq oppressus eocdẽ tempore
milites ab oꝑibus uocat armã caꝑe iubet legiones opponit
acienq initruit Cuius rei subita trepidatio magnĩ terrorẽ
attulit nr̃is N Iondũ ordinibus instructis falcate regie qͥdri
permixtos milites ꝑturbant que tamẽ celeriter multitudine
telorũ opprimũtur. Insequitur has acies hostuũ̃ et clamore
sublato confligit multũ adiuuante natura loci plurimũ
eorum Immortaliũ bengnitate qui cũ om̃ibus cas
bellis intersunt Tum p̃cipue eis quibus nhil ratione potuit

Expanded text:
coepit. Cuius aliquamdiu Caesar irridebat inanem ostentationem et eo coepit. Cuius aliquamdiu Caesar irridebat inanem ostentationem et eo loco militum coartationem, quem in locum nemo sanus hostis subiturus esset: cum interim Pharnaces eodem gradu quo in praeruptam descenderat vallem ascendere adversus arduum collem instructis copiis coepit. § 75 Caesar incredibili eius vel temeritate vel fiducia commotus neque opinans imparatusque oppressus eodem tempore milites ab opere revocat, arma capere iubet, legiones opponit aciemque instruit; cuius rei subita trepidatio magnum terrorem attulit nostris. Nondum ordinibus instructis falcatae regiae quadrigae permixtos milites perturbant; quae tamen celeriter multitudine telorum opprimuntur. Insequitur has acies hostium, et clamore sublato confligitur multum adiuvante natura loci, plurimum deorum immortalium benignitate; qui cum omnibus casibus bellicis intersunt, tum praecipue eis quibus nihil ratione potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Quas interposita tanta locorum nnquitate consue tudme magis
ꝑuulgata militari credebat instru Cesar uel ad opis suũ tardãdũ
quo plures in armis tenerentur uel ael ostentationem regie fidu¬
cie ne mumtione magis quam manu defendere locũ pharnaces
uideretur. Itaq det̾ritus non est quo mimis pͥma acie pro uallo
instructa reliqua pars excercitus opus faceret At pharnaces imi¬
pulsus siue loci felicitate siue auspicus et legionibus inductu
quibus obtemꝑasse eũ postea aueliebamus siue paucitate nr̃oꝵ
qui in arinis erant comꝑata cũ more oꝑis quotidiam magnã
am seruorũ multitudinẽ que aggerem portabat mil
ẽẽ crecdiclisset siue etiã fiducia ueterana ex̃citus sui quẽ cum
legione xxii. macie conflixisse et iucisse legati eius glãbantur
ul contemtũ excercitus nr̃i quẽ pulsum ase domicio
sciebat mito consilio climicandi descendere prerupta ualle

Expanded text:
Quas interposita tanta locorum iniquitate consuetudine magis Quas interposita tanta locorum iniquitate consuetudine magis pervulgata militari credebat instrui Caesar vel ad opus suum tardandum, quo plures in armis tenerentur, vel ad ostentationem regiae fiduciae, ne munitione magis quam manu defendere locum Pharnaces videretur. Itaque deterritus non est quo minus prima acie pro vallo instructa reliqua pars exercitus opus faceret. At Pharnaces impulsus sive loci felicitate sive auspiciis et religionibus inductus, quibus obtemperasse eum postea audiebamus, sive paucitate nostrorum qui in armis erant comperta, cum more operis cotidiani magnam illam servorum multitudinem quae aggerem portabat militum esse credidisset, sive etiam fiducia veterani exercitus sui, quem bis et vicies in acie conflixisse et vicisse legati eius gloriabantur, simul contemptu exercitus nostri, quem pulsum a se Domitio duce sciebat, inito consilio dimicandi descendere praerupta valle
Abbreviated transcription (Latin):
felicium castrorum refectis oꝑibus copis sius om̃ibus occupauit.
Cesar cũ abhoste mił. pass.u. castra posiusset uideretq cas ualles d¬
is regia castra mumrentur eodem interuallo sua castrai¬
ras si modo ca loa hostes priores nõ cepissent quę multo erant pro¬
piora regis castris aggerem comportari iubet intͣ munitiones quo
riter cõlato prorima nocte uigilia quarta legionibuse
expeditis impedimẽtisq in castris relictis pͥma luce neq opmãtib
hostibus euni ip̃m locũ cepit in quo mitridates sechm̃ pliu adũsus
traiariũ fecerat. hoc omnẽ comportatum aggerem ex castris
seruicia agerentur misit ne quis ab opere mles discederet cũ
spacio non amplius passum inconcisa ualles castra hostiũ diui dẽt
ab oꝑe incepto cesaris castrorum. Pharnaces cum id repente
pͥma luce animnaduertisset copias suas om̃s pro castris instruxit

Expanded text:
felicium castrorum refectis operibus copiis suis omnibus occupavit. felicium castrorum refectis operibus copiis suis omnibus occupavit. § 73 Caesar cum ab hoste milia passuum V castra posuisset videretque eas vallis quibus regia castra munirentur eodem intervallo sua castra munituras, si modo ea loca hostes priores non cepissent, quae multo erant propiora regis castris, aggerem comportari iubet intra munitiones. Quo celeriter collato proxima nocte vigilia quarta legionibus omnibus expeditis impedimentisque in castris relictis prima luce neque opinantibus hostibus eum ipsum locum cepit, in quo Mithridates secundum proelium adversus Triarium fecerat. Huc omnem comportatum aggerem ex castris per servitia aggeri iussit, ne quis ab opere miles discederet, cum spatio non amplius passuum mille intercisa vallis castra hostium divideret ab opere incepto Caesaris castrorum. § 74 Pharnaces, cum id repente prima luce animadvertisset, copias suas omnis pro castris instruxit.
Abbreviated transcription (Latin):
speraret libentius etiã crediturũ sius promissis quã res patere¬
tur quo celeruis honestiusq ad res magis necessarias ꝓficiseẽt¬
existimabat nemini enĩ erat ignotũ plurimis de causis ad
urbem cesarem reuocari lentius agere decedendi diẽ postu¬
lare longiores pacciones interponere insũma frustrari cepit
Cesar cognita calliditate homĩs quod alus tpr̃ibus natura
facere consuerat tẽ necessitate fecit adductus ut celerius oĩ¬
um opimone manũ consereret. iela est oppidũ in ponto po¬
situm ip̃m ut in plano locosatis munitũ Tuulus enĩ na¬
turalis uelut mauri factus excelsiore undiq fastigio susti¬
ueret murũ Circũpositi sunt s oppido magni multiq in¬
tercisi uallibus colles quoꝵ editissimꝰ unꝰ qui propter iucto¬
riã mictriclatis et infelicitatẽ triari det̾mentũ q ex̃citus
milia pass̃ .in. ab est ab zela hunc locum pharnaces ueteribus paternoriun

Expanded text:
speraret libentius etiam crediturum suis promissis quam res pateresperaret libentius etiam crediturum suis promissis quam res pateretur, quo celerius honestiusque ad res magis necessarias proficisceretur — nemini etiam erat ignotum plurimis de causis ad urbem Caesarem revocari —, lentius agere, decedendi diem postulare longiorem, pactiones interponere, in summa frustrari coepit. Caesar cognita calliditate hominis, quod aliis temporibus natura facere consueverat tunc necessitate fecit adductus, ut celerius omnium opinione manum consereret. § 72 Zela est oppidum in Ponto positum, ipsum ut in plano loco satis munitum: tumulus enim naturalis, velut manu factus, excelsiore undique fastigio sustinet murum. Circumpositi sunt huic oppido magni multique intercisi vallibus colles; quorum editissimus unus, qui propter victoriam Mithridatis et infelicitatem Triari detrimentumque exercitus milibus passuum III abest ab Zela. Hunc locum Pharnaces veteribus paternorum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis legatos ne aut deiotarũ sibi obicerent aut mins eo gło¬
riarentur beneficio quod auxilia pompeio nõ misissent Nam
neq libentius facere quicquã quã supplicibus ignosce
prouinciarum publicas inuirias cõdonare his posse qui non¬
fiussent inse officiosi quã id ip̃m quod cõmemorarent officiũ
et graues mniurias ciuiũ romanorum qui in ponto negociati
restituere posse quod quidem suppliciũ grauius morte ciues
am subissent ponto uero dececderet confestim fami¬
q publicanarũ reuncteret ceteraq restitueret socus ciuibus¬
q romanis que penescũ eeñt Sifecisset iam tune sibi micte¬
ret mmunera ac dona que bene rebus gestis impetratores ab
anneis accipere consuessent.Miserat eĩ ei pharnaces coronã
auream his responsis datis legatos remisit At pharnaces li¬
beraliter omĩa pollicitus cũ festinãtẽ ac precurrentẽ cesarem

Expanded text:
verbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent aut nimis eo gloverbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent aut nimis eo gloriarentur beneficio, quod auxilia Pompeio non misissent. Nam se neque libentius facere quicquam quam supplicibus ignoscere neque provinciarum publicas iniurias condonare eis posse qui fuissent in se officiosi. Quin id ipsum quod commemorant officium et gravis iniurias civium Romanorum qui in Ponto negotiati restituere posse; quod quidem supplicium gravius morte cives Romani subissent. Ponto vero decederet confestim familiasque publicanorum remitteret ceteraque restitueret sociis civibusque Romanis quae penes eum essent. Si fecisset, iam tunc sibi mitteret munera ac dona quae bene rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuessent. Miserat enim Pharnaces coronam auream. His responsis datis legatos remisit. § 71 At Pharnaces liberaliter omnia pollicitus, cum festinantem ac praecurrentem Caesarem
Abbreviated transcription (Latin):
gerendum adducere ussit Cum in pontum uenisset copiasq
om̃s in unũ locũ eoegisset que nũo atq ex̃citatione belloꝵ medio¬
cres erant Excepta em̃ legione sexta quam secũ adduxerat ale¬
randria ueteranam multis laboribus ꝑiculisq functã multis¬
q militibus partim difficultate itinerũ ac nauigationũ partini
ea esset Relique erant tres legiones una deiotari due quas in eo
prelio quod en. domitiũ fecisse cum pharnace scripsimꝰ fuerãt
legati ab pharnace missi cessarem acleunt atq inpͥmis deprecãt᷑
nẽ eius aduentus hostilis eẽt facturũ em̃ om̃ia pharnacen que
imꝑata essent maximeq commemorabant nilla pharnacẽ auxilia
contra cesarẽ pomꝑeio clare uoluisse cũ deiotarus qui dedisset
tamen ei satisfecisset Cesar respondit si fore equissimũ pharnaci
si que polliceretur repñtaturus eẽt monuit aũ ut solebat imtib

Expanded text:
gerendum adducere iussit. § 69 Cum in Pontum venisset copiasque gerendum adducere iussit. § 69 Cum in Pontum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae numero atque exercitatione bellorum mediocres erant — excepta enim legione sexta, quam secum abduxerat Alexandrea veteranam multis laboribus periculisque functam multisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationum partim ominibus in ea esset, reliquae erant tres legiones, una Deiotari, duae quae in eo proelio quod Cn. Domitium fecisse cum Pharnace scripsimus fuerant —, legati a Pharnace missi Caesarem adeunt atque imprimis deprecantur ne eius adventus hostilis esset: facturum enim omnia Pharnacen quae imperata essent. Maximeque commemorabant nulla Pharnacen auxilia contra Caesarem Pompeio dare voluisse, cum Deiotarus, qui dedisset, tamen ei satisfecisset. § 70 Caesar respondit se fore aequissimum Pharnaci, si quae polliceretur repraesentaturus esset. Monuit autem, ut solebat, mitibus
Abbreviated transcription (Latin):
contendebant sine dubio aute rex armenie inmoris absenatu
appellatus clepositis regis insignibus neq tantũ priuato uesti¬
tu Sel etiam reor habitu supplex ad cesarẽ uenit oratũ ut
bi ignosceret quod in ea ꝑte positus terrarũ quo milla
fuisset Neq em̃ se clebiusse iudicẽ ẽẽ controuersiariun .p.r. sed ꝑarẽ¬
ñtibus imꝑiis contra quẽ cesar eũ plurima sua cõmorasse
millam posse excusationẽ eius imprudencis reciꝑe coarguisset
el homo tante prudencie ac diligentie scire potusset qi
cdemde post.L. lentulũ .c. inarcellũ consules sed tamen se cõtẽdere
factum suꝑioribus sus beneficus ueteri hospicio atq amicicie
cdignitati etatiq hominis p̃cibus eorum qui frequentes cõcurris¬
sent hospites atq annei deiotari ad deprecanduu de cõtrouer¬
siis thetracharũ postea cogniturũ ẽẽ lix̃ Regiũ uestitũ ei resti¬

Expanded text:
contendebant, sine dubio autem rex Armeniae minoris ab senatu contendebant, sine dubio autem rex Armeniae minoris ab senatu appellatus, depositis regiis insignibus neque tantum privato vestitu sed etiam reorum habitu supplex ad Caesarem venit oratum ut sibi ignosceret, quod in ea parte positus terrarum quae nullafuisset: neque enim se debuisse iudicem esse controversiarum populi Rntibus imperiis. § 68 Contra quem Caesar, cum plurima sua commemorassnullam posse excusationem eius imprudentiae recipere coarguisset, quod homo tantae prudentiae ac diligentiae scire potuisset quis set, quis denique post L. Lentulum, C. Marcellum consul esset, tamen se concedere id factum superioribus suis beneficiis, veter hospitio atque amicitiae, dignitati aetatique hominis, precibus eorum qui frequentes concurrissent hospites atque amici Deiotari ad deprecandum, de controversiis tetrarcharum postea se cogniturum esse dixit, regium vestitum ei resti
Abbreviated transcription (Latin):
sceret litterisq urbans ainmaduerteret multa rome male et
quod et contentionibus tribunitiis ꝑniciosẽ sedinones orirentur et
tione atq indiligẽcia tribunorũ militum et qui legio
preerant multa contra morẽ consuetudinẽq militarẽ fierent
q̃ dissoluende discipline seueritatisq eeñt eaq omĩã flagitare
uentũ suũ iuideret tamen p̃ferendum existimauit᷑
in proĩcias regionesq uenisset casita relinquere constitutas
ut domisticis dissensiombus liberarentur uira legesq accipe
externorũ hostiũ metũ disponerentur ħ insyria
tamen intermmsso sacerdotio ied repetebat frĩ aũt ariobazanis ari¬
hereditas ariarathen sollicitaret aut hes regni terreret ariobaz ami
locitate conficere cepit cũ propus pontem finesq gallo grecie
accessisset Deiotariis retharces gallo grecie tũ quidem pene tociꝰ
quod ei neq legibus neq moribus concessum esse ceteri thetharce

Expanded text:
sceret litterisque urbanis animadverteret multa Romae male et sceret litterisque urbanis animadverteret multa Romae male et quod et contentionibus tribuniciis perniciosae seditiones orirentur et ambitione atque indulgentia tribunorum militum et qui legionibus praeerant multa contra morem consuetudinemque militarem fierent, quae dissolvendae disciplinae severitatisque essent, eaque omnia flagitare adventum suum videret, tamen praeferendum existimabat, quas in provincias regionesque venisset, eas ita relinquere constitutas ut domesticis dissensionibus liberarentur, iura legesque acciperent, externorum hostium metum deponerent. Haec in Syrermisso sacerdotium id repetebat. Fratri autem Ariobarzanis Arihereditas Ariarathen sollicitaret aut heres regni terreret Ariobarzanenlocitate conficere coepit. § 67 Cum propius Pontum finisque Gallograeciae accessisset, Deiotarus, tetrarches Gallograeciae tum quidem paene totius, quod ei neque legibus neque moribus concessum esse ceteri tetrarchae
Abbreviated transcription (Latin):
habuerat equitatũ q in hiberna distribut ip̃e om̃bus sius
rebus celeriter correptis malacã contendit Ibiq aduerso tp̃r
nauigandi naues conscendit ut ip̃e predicabat nese lepiclo
et crebomo marcello cõmieteret ut amiei enis dictitatant ne
ꝑ eam prouinciam minore cũ dignitate iter faceret Cuuis
magna pars ab co defecerat ut ceteri existimabat ne pecuuia
illa exfmitimis rapims confecta in potestatem cuiꝰ quã ueniret
progressus scda ut hiberna tempestate tũ hiberũ flumẽ noctis
uictande causa se contulisset Inde paulo uehemenciore tempestate
ihil ꝑiculosius se nauigaturũ credens profectus aduersis fluc¬
tibus occurrentibus hostio fluminis in ip̃is faucibus cũ neq
flectere nauem propter ium fluminis neq de rectã tantis fluc¬
tibus tenere non posset demersa naue perut. Cum insyriam
Cesãr ex egipto uenissẽt atq abhis qui ronianã ut adeum cogno¬

Expanded text:
habuerat equitatumque in hiberna distribuit; ipse omnibus suis habuerat equitatumque in hiberna distribuit; ipse omnibus suis rebus celeriter correptis Malacam contendit ibique adverso tempore navigandi navis conscendit, ut ipse praedicabat, ne se Lepido et Trebonio et Marcello committeret, ut amici eius dictitabant, ne per eam provinciam minore cum dignitate iter faceret cuius magna pars ab eo defecerat, ut ceteri existimabant, ne pecunia illa ex infinitis rapinis confecta in potestatem cuiusquam veniret. Progressus secunda ut hiberna tempestate cum in Hiberum flumen noctis vitandae causa se contulisset, inde paulo vehementiore tempestate, nihilo periculosius se navigaturum credens, profectus, adversis fluctibus occurrentibus ostio fluminis, in ipsis faucibus, cum neque flectere navem propter vim fluminis neque directam tantis fluctibus tenere posset, demersa nave periit. § 65 Cum in Syriam Caesar ex Aegypto venisset atque ab eis qui Roma venerant ad eum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
consilii sui reꝑiret siꝑmaneret insentencia postulat uti muni¬
tiones dissicerentur sibi q liber exc̃citus cdaretur Non tantum
inducus factis sed prope iam constituta oꝑa complanarent c̃to¬
q die munitionũ eent deducte auxilia regis in id castellun
marcelli quod prorimũ erat regis castris ue opinantibus
om̃ib si clũ in om̃ibus fuifset cassuis nã de huiꝰ conscĩa dubi¬
tabatur impetum fecerunt compluresq ibi milites appsserunt
Quod nisi celeriter inclignatione et auxilio lepicu p̃liũ eẽt
direptuum maior calamitãs ẽẽt accepta cũ iter cassio patefctm
eẽt castra marcellus cũ lepilo cõuingit. Lepidus eodẽ tpr̃e
rcellus q cordubam cum sius cassius profici scitur i
Sub idem tempus crebomꝰ pro consul ad proiunciã obtiẽdã
de cuius aduentu ut cognouit cassuus legiones quas seciun

Expanded text:
consili sui reperiret si permaneret in sententia, postulat uti municonsili sui reperiret si permaneret in sententia, postulat uti munitiones disicerentur sibique liber exitus daretur. Non tantum indutiis factis sed prope iam pace constituta opera cum complanarent custodiaeque munitionum essent deductae, auxilia regis in id castellum Marcelli quod proximum erat regis castris, neque opinantibus omnibus — si tamen in omnibus fuit Cassius: nam de huius conscientia dubitabatur —, impetum fecerunt complurisque ibi milites oppresserunt. Quod nisi celeriter indignatione et auxilio Lepidi proelium esset diremptum, maior calamitas esset accepta. § 64 Cum iter Cassio patefactum esset, castra Marcellus cum Lepido coniungit. Lepidus eodem tempore Marcellusque Cordubam cum suis, Cassius proficiscitur Carmonem. Sub idem tempus Trebonius proconsul ad provinciam obtinendam venit. De cuius adventu ut cognovit Cassius, legiones quas secum