comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stea reus sit effectꝰ torq̃ri incapͥut.
nullo iire emptus: ñpriustorq̃ripo¬
terit: quã si ꝯsisteͬrit nendictionem
ñualuisse. Et ita imꝑator nr̃ cũ diuo
patre suo rescͥpsit iItẽ seuerꝰ spitio an¬
tigono itẽ rescͥpsit: cũ q̃stio deseruis
cc̃ dñõs neq habi debxat . si facta sit
dicturi sentñtiã ꝯsiliũ instruat. mł¬
tom inꝰ indicia seruoꝵ c̃tra dños ad¬
mittenda st̃.  Diuus seuerꝰ rescͥpsit.¬
c̃fessioẽs reoꝵ ꝓ exploratis facinõib
hab̃i ñ op oͣrtẽ sinalla ꝓbatio religio¬
nẽ cogne scentis instruat. Cũ quidã
disponere p̃tiũ sesui ꝑatus eẽt: ut
serui quasi sceleris participes in se tor¬
queat᷑. deqͦ dnõ aliꝗd fuint̃ c̃fesi apud
iudicẽ: ꝓut cau saeregit᷑: ita ꝓnũtia¬
re eũdebẽ dius traianus rescripsit qͦ
rescͥptoostñdit̾. grauãi dños c̃fessione
seruoꝵ. S ad h rescͥptorecesã. c̃stituti¬

Expanded text:
stea rei sit effectus, torqueri in caput pstea rei sit effectus, torqueri in caput pnullo iure emptus, non prius torqueri poterit, quam si constiterit uenditionem non ualuisse: et ita imperator noster cum d‹i›uo patre suo rescripsit. Item Seuerus Scipio Antigono ita rescripsit: 'Cum quaestio de seruis contra dominos neque haberi debeat neque, si facta sit, dicturi sententiam consilium instruat: multo minus indicia seruorum contra dominos admittenda sunt'. Diuus Seuerus rescconfessiones reorum pro exploratis facinoribus haberi non oportere, si nulla probatio religionem cognoscentis instruat.Cum quidam deponere pretium serui paratus esset, ut serui quasi sceleris participes in se torqueantur deque domino aliquid fuerint confessi apud iudicem: prout causa exegerit, ita pronuntiare eum debere diuus Traianus rescripsit. quo rescripto ostenditur grauari dominos confessione seruorum. sed ab hoc rescripto recessum constituti
Abbreviated transcription (Latin):
ginaria uñdictione dñiũ in eoquesise
hr̃s uidegur s Seruũ munꝰicip̃un pose
ẽ. Nec enĩ pluriũ seruus nidẽt̃ sed cor¬
ꝑis. ẜ Si serins uidetur bona fidemͥ
seriuat. etiã si dñiũ in eoñhabui: pot̃
dicitorq̃ri eũ incap̃meũ nondebe.
Iđ̃ e. ⁊ in libo hoĩe: quibona fide ser¬
uit. S nec lib̾tũ torq̃ ri in patroni
caput. c̃stitutũ ẽ. nec frẽm quidem
infrĩs. imꝑat᷑or nr̃ cũ diuo frẽ suo
rescripsit. Addit᷑a ratione qđ meũ.
inquẽ quis inuitꝰ testimoniũ dicẽ
ñcogit᷑. in eũ nec torq̃rideb Seruũ
martti incap̃ urõis p̾ose torqueri: di¬
uustraianus seruio quarto rescͥpsit.
Itẽ nũmio lolianũ rescͥpsit. dãpna¬
ti seruos: ꝗadesie̾r̾ eẽ ipsius posse in
eũ torqueri. ẜ Si seruus ad hocerit
manumissus. netorquet᷑: dũmͦ inca¬
put dñi ñtorq̃at᷑: posse eũ torqueri.
diuuspius rescripsit. S et eũ ꝗͥcogni¬
tions suscepte tpẽ alienꝰ fuit. licet po¬

Expanded text:
ginaria uenditione dominium in eo quaesisse heres uideretur.Seruum municipum posse est: nec enim plurium seruus uidetur, sed corporis.Si seruus bona fide mihi seruiattorqueri eum in caput meum non debere. idem est et in libero homine, qui bona fide serui‹t›.Sed nec libertum torqueri in patroni caput constitutum est.Nec fratrem quidem in fratris imperator noster cum diuo patre suo rescripsit, addita ratione, quod in eum, in quem quis inuitus testimonium dicere non cogitur, in eum nec torqueri debet. Seruum mariti in caput uxoris posse torqueri diuus Traianus Sernio Quarto rescripsit. I‹d›em Mummio Lolliano rescripsit damnati seruos, quia desierunt esse ipsius, posse in eum torqueri. Si seruus ad hoc erit manumissus, ne torqueatur, dummodo in caput domini non torqueatur, posse eum torqueri diuus Pius rescripsit. Sed et eum, quitionis susceptae tempore alienus fuit, licet po
Abbreviated transcription (Latin):
quia morte rei iudiciũ soluit: insi
tale cͥm̃ fuit. cuiꝰ actio. ⁊ adũsus
hedes durat. Ueluti maiestatis. Idẽ
in accusatione repetundaꝵ est.
ꝗah quoq⁊ morte ñsoluit. Ceters
sipostea quã accu sator destitit.
reus dec̾esit᷑. ñ idomagi delictũ ac¬
cusatoris releuatur. Nã eũ qui se¬
mel destitͤit: sipostea accusare pa¬
ratꝰ sit: ñ eẽ audiendũ seuerus ⁊ ant

Expanded text:
quia morte rei iudicium soluitur, nisi tale crimen fuit, cuius actio et aduersus heredes durat, ueluti maiestatis. idem in accusatione repetundarum est, quia haec quoque morte non soluitur.Ceterum si, postea quam accusator destitit, reus decesserit, non ideo magis delictum accusatoris releuatur. nam eum qui semel destitit, si postea accusare paratus sit, non esse audiendum Seuerus et Ant
Abbreviated transcription (Latin):
Dequestiõe suppositipartus. ł si pe¬
tat hecditatẽ: quẽ ct̃ĩ filii ñ eẽ fratrẽmns
ꝓͥcesione dñi defunctiqueritur. ꝙ
c̃ gruit ei: ꝙdiuus adrianus rescͥpsit:
Cũ em̃ insociũ cedis socius postula¬
retur. de coĩseruo habendã questio¬
nẽ rescripsit. qđ ꝓdño fore uidet̃.¬
¶Deseruo ĩmetallũ dãpnato questio

Expanded text:
De quaestione suppositi partus, uel si peDe quaestione suppositi partus, uel si petat hereditatem, quem ceteri filii non esse fratrem cessione domini defuncti quaeritur. quod congruit ei, quod diuus Hadrianus rescripsit: cum enim in socium caedis socius postularetur, de communi seruo habendam quaestionem rescripsit, quod pro domino fore uideretur.De seruo in metallum damnato quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
x lib̃o hoĩe ꝓtestimonio ñ uacil¬
lantes questionẽ hab̃i ñ opõtet.¬
us questionẽ habendã ñ eẽ. duius
pius metilio rescͥpsit. Marime
cũ nullis extrin secus argum̃tis.
accusatio impleatur Nectñ con¬
sequens eẽ. ut ettã sine tor̃tiseidẽ
credatur. Nã etas in quit que adũ¬
sus asꝑitatẽ questionis eos interĩ
tueriuidetur. suspecuo ¶ quosq
eosd facit ad metuendi faculta¬
tẽ.s Cũ qui uidicanti seruũ cauit:
dñi loco habendũ. ⁊iđdo in cap̃
eiꝰ seruostorqueri ñ pose. diuus pry
inh̃ ũba rescͥpsit. Causã tuã alis
ꝓbatiõib instruere debes. nam
deserus questio hab̃e ñ debet.
cũ po̾sessor ħ editatis. qui peti¬
torisatis dedit. interĩ dnĩ loco
habeatur
peti p̾ose questionẽ diui frs re
scͥpsert̃. Is ꝗdem̃ se confessus est.
incaput alioꝵ nontorquebitur.
stea maximꝰ pͥnceps iudicanteᷤ
secutist̃. s et in questione stũpͥ
serui adũsus dnm ñtorquentur.¬

Expanded text:
x libero homine pro testimonio non uacillante quaestionem haberi non oportet.us quaestionem habendam non esse divus Pius Maecilio rescripsit, maxime cum nullis extrinsecus argumentis accusatio impleatur. nec tamen consequens esse, ut etiam sine tormentis eisdem credatur: nam aetas, inquit, quae adversus asperitatem quaestionis eos interim tueri videtur, suspectiores quoque eosdem facit ad mentiendi facilitatem. Eum, qui vindicanti servum cavit, domini loco habendum et ideo in caput eius servos torqueri non posse divus Pius in haec verba rescripsit: "Causam tuam aliis probationibus instituere debes: nam de servis quaestio haberi non debet, cum possessor hereditatis, qui petitori satisdedit, interim domini loco habeatur". peti posse quaestionem divi fratres rescripserunt. Is, qui de se confessuin caput aliorum non torquebitur, stea maximus princeps iudicantes secuti sunt.Sed et in quaestione stupri serui aduersus dominum non torquentur.
Abbreviated transcription (Latin):
pnari ñpo̾st̃ nec ĩopꝰ metalli: nec
furte subici ł uiuiexuri. Et si forte
huiꝰmoĩ sententia fun̾t affecti. liͣ¬
tentiã dic̃. Ueꝵ referre ad pͥncipem
Ndebet: ut ex auctõitate eiꝰ. pena aũ¬
aut ꝑmit᷑tet̃. aũlib̾aret̃. Parentes

Expanded text:
mnari non possunt nec in opus metalli, nec furcae subici uel uiui exuri. et si forte huiusmodi sententia fuerint affecti, libtentiam dixit, uerum referre ad principem debet, ut ex auctoritate eius poena aut permutetur aut liberaretur.Parentes
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ aut̃ ⁊ alie pene. Sinegotiatioẽ quiᷤ
abstinẽ iubeat᷑. ł adc̃ductionẽ eoꝵ
que publice locant̃ accede : u̾adue¬
ctilia publica. Int̾dici aut̃ negotiati¬
oñe plerũq ł negonatio ĩ b solẽt.
S dãpnãeũ ꝗs negotiet᷑: anpꝰsit ui¬
deamꝰ. Et st ꝗ̃dem hepene ĩciuileᷤᷤ

Expanded text:
t autem et aliae poenae: si negotiatione quis abstinere iubeatur uel ad conductionem eorum quae publice locantur accedere, ut ad uectigalia publica.Interdici autem negotiatione plerumque uel negotiationibus solet: sed damnare, ut quis negotietur, an possit uideamus. et sunt quidem hae
Abbreviated transcription (Latin):
gere: metũ ad dñm reũtendi susꝰ¬
spͥectꝰ eẽt. ꝑ seuerãnte falsa demõ¬
stratione dãpnasti: quesiturus dec̃¬
scus quoseq hab̃e secũ m̃titus fuat.
ũ ad certiorẽ ip̃ius de se c̃fessionem
ꝑuenire. Nee frustra fuit tãpruden
c̃siliũ tuũ cũ intorm̃tis csteterit. neq
illos ei conscio fui̾set. ⁊ ip̃umdefe te¬
mere cͦm̃tũ. Pote̾ ita que decͤti grã

Expanded text:
gere metu ad dominum revertendi sugere metu ad dominum revertendi suspectus esset, perseverantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem pervenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere
Abbreviated transcription (Latin):
dit. quibusdã rescriptis c̃tinetus. nõ
deb̾e fidẽ habi ei in eos. qui eos
hoc cauet᷑. ũneq destructius ħ hͤabe
dessit. nec ne. ⁊ꝑleriq enĩ dũ meia¬
tuunt. ne forte app̃hnsi eos nõient.
ꝓõe e̾o solent: scilic impunitatẽ sibi cap¬
tantes. quia ñ facile eꝰ sindicantibus
ꝓditores suos credit̾. S neque pasi
impunitas eis ꝑ huuism odi ꝓdicti¬
ones concedenda ẽ. N eq tñsm̃it¬
tenda allegatiodicentiũ id circo
sehoneratos. ꝗđeos ip̃i tradidis⁊̃.
Neq eñi inualidũ argum̃tũ hab̃e
debͥ m̃dacii. sui e calũpnie inse
instructe.sSiquis ultro de maleti¬
cio fateat̃ ñ sẽꝑ ei fides habenda ẽ.
Ñ nũquã enĩ aũ in etu: aut aliqua
decausa mnse c̃fitentur. Et extat e¬
pła diuoꝵ fratrũ aduoconiũ saxam.
quac̃tinet᷑ lib andũ eũ.: ꝗ inse fuãt
Prudent̃ ⁊egregia ratione huã¬
nitat̾is sarahanssime pͥmitiuum
seruũ. qui homicidiũ inse confrĩ¬

Expanded text:
tinetur non debere fidem haber‹i› eis in eos, qui eos hoc cauetur, ut neque destricte non habeades sit nec ne. plerique enim, dum metuunt, ne forte adprehensi eos nominent, prodere eos solent, scilicet impunitatem sibi captantes, quia non facile eis indicantibus proditores suos creditur. sed neque passim impunitas eis per huiusmodi proditiones concedenda est, neque transmittenda allegatio dicentium idcirco se oneratos, quod eos ipsi tradidissent: neque enim inualidum argumentum haberi debet mendacii siue calumniae in se instructae.Si quis ultro de maleficio fateatur, non semper ei fides habenda est: nonnumquam enim aut metu aut qua alia de causa in se confitentur. et extat epistula diuorum fratrum ad Uoconium Saxam, qua continetur liberandum eum, qui in se fuerat "Prudenter et egregia ratione humanitatis, Saxa carissime, Primitivum servum, qui homicidium in se confin
Abbreviated transcription (Latin):
aũ sustinent dicẽ post penã au̾ñ susti¬
nent ꝙuid eat̃ hab̃e mediã rationem.
Centuut mea fert opmio: ꝓrsus eoᷤ ñ
debuisse postea: quã semel dãpnati
bere sedicẽ iactant. Nec enĩ debe¬
bant tãmagnã rẽ tã dui reticẽ.¬
Siqͦs com̃itũ ł legati suiredꝰ ꝓc̃sul
inuenĩt̃. utrũ punire eo debeat.
ansuccẽsori seruã ẽ. querip õt sed
młta extant exẽpła. q̃ ñtãtũ offici¬
aliũ suoꝵ. nec subse agentiũ. ueꝵ qͦ.

Expanded text:
inent poenam aut non sustinent. quod uidetur habere mediam rationem. ceterum, ut mea fert opinio, prorsus eos non debuisse, posteaquam semel damnati bere se dicere iactant? nec enim debebant tam magnam rem tam diu reticere.Si quos comitum uel legati sui reos proconsul inuenerit, utrum punire eos debeat an successori seruare, quaeri potest. sed multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agentium, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mũt᷑ ꝗ ĩopꝰ metallileuiorib quoq re
ł fuge exciꝑe metallis ĩmetallũ dapͥtur.
ĩ opꝰ publicũ dã pn̾atꝰ refug̃. duplicatõ
Etpr̃ dã pnãi solet S duplicãẽ eũ id tp̃i
oportet : ꝙ cũ suꝑetei. cũ fugit. Scili¬
cet ne illũ duplicet᷑. qͦ adp̃hensus in
carte fuit Et siindecimo anno dãp¬
natus sit: aũꝑpetuari ei deb⁊ pena.:
au̾ ĩo pꝰ metalli tnͣsmitti. Plane side¬
cennio dãpͥnatus fuit. ⁊ ĩmitiostatĩ
fugit: ui dñdĩs uirũ duplicãĩ ex tpãde¬
beãt: anuo ꝑpͥtuari. uelt̃ns ferri in opꝰ

Expanded text:
ui in opus metalli, leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, atus refugit, duplicato tempore damnari solet: sed duplicare eum id temporis oportet, quod ei cum superesset fugit, scilicet ne illud duplic‹e›tur, quo adprehensus in carcere fuit. et si in decem annos damnatus sit, aut perpetuari ei debet poena aut in opus metalli transmitti. plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, uidendum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an uero perpetuari
Abbreviated transcription (Latin):
meꝙ̃ pat qstio habei ñpofit. ñ apałs ñ dob̾e torg̃ri
infiliũ constitutũ ẽ. Et puto recte
dici. Necfilu seruos incaput patͥs
eẽ int̃rogandos.¶ Torm̃ta aut̃ ha¬
benda sunt: quataccusator postulat.
S ut modate rationis tẽꝑam̃ta de¬
sidant tsdeb et initiũ ꝓbationũ
dedomorei accusator sumẽ.dum
aut̃ libtos eiꝰ: quẽ accusat: aũseru¬
uos intestimoniũ uocat. Plũitmiꝰ
quoq⁊ inħ enda uuĩtate etiã uox ip̃a¬
⁊cognitiõib subtilis diligñtia afe¬
ferte Nã⁊ exsermone ⁊ ex eo qua ꝗͤ
stantia: quã trepidatione quid
dicet̃. eit̃. ł cuiꝰ existimatiõis quiꝰq
ĩciitate sua ẽ.: quedã ad illuminã¬
si redibit fuit seru ÷ ista fac ꝙ sicłio

Expanded text:
aestio haberi non possit: nam patris non debere torqueri in filium constitutum est. et puto recte dici nec filii servos in caput patris esse interrogandos. Tormenta autem adhibenda sunt, non quanta accusator postulat, sed ut moderatae rationis temperamenta desiderant. Nec debet initium probationum de domo rei accusator sumere, dum aut libertos eius quem accusat aut servos in testimonium vocat. Plurimum quoque in excutienda veritate etiaet cognitionis suptilis diligentia adfert: nam et ex sermone et ex eo, qua quis constantia, qua trepidatione quid diceret, uel cuius existimationis quisque in civitate sua est, quaedam ad inluminansi redhibitus fuerit servus, in
Abbreviated transcription (Latin):
ab sentes pecuniarias ꝗd ẽ penas. ⁊
eas: que existimationẽ c̃tingt̃. si sepiꝰ
ad monitiꝑꝯtumatiã desint̃. statui
pose: nisqi ad legationẽ ꝓcedi. Ueꝵ
siꝗͥ gramꝰ int̾rogãdũ fuiꝰsẽt. puta in
umetallo ł capitis penã ñ eẽ ab sẽtibꝰ it

Expanded text:
absentes pecuniarias quidem poenas uel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad relegationem procedi: uerum si quid grauius irrogandum fuisset, puta in metall‹um› uel capitis p
Abbreviated transcription (Latin):
Daritꝰ quidã hr̃s uxõis sue petebat
asuro peciuiam. quã apud eũ depo¬
suisse defunctã se absente dicebat.
⁊ in eãrẽ unũ testẽ libti sui filiũ ꝓ¬
⁊ q̃stionẽ habe deancilla. sur ne¬
gabat accep̾ise. ⁊ testim oniũ siopõ¬
tere unius hõis admit᷑ti. nec solere
aq̃stiõib ĩcipi. acsialiena eẽtan¬
cilla ꝓcurator questionẽ dean¬
cilla habuãt. Cũ exappellatione
cognouiset. imꝑator ꝓnũti auit.
questione illiciͦte habitaunius
testimonio ñ eẽ credendũ. iđoq
Trecte ꝓ uocatũ.

Expanded text:
aritus quidam heres uxoris suae petebat a Suro pecuniam, quam apud eum deposuisse defunctam se absente dicebat, et in eam rem unum testem liberti sui filium pet quaestionem haber‹i› de ancilla.Surus negabat se accepisse et testimonium non oportere unius hominis admitti nec solere a quaestionibus incipi, etsi aliena esset ancilla. procurator quaestionem de ancilla habuerat. cum ex appellatione cognouisset imperator, pronuntiauit quaestione illicite habita unius testimonio non esse credendum ideoque recte prouocatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sñ opotet. Nahuiꝰm õi pene int̃dictest̃ ⁊
habi deb. Incalenaariã qͦ⁊ ł sulphuraᷤ¬
riã dãpnãi solent. S ħ pene metalli
dãpnati. uidendũ ẽ. anserupene effier¬
antur. Solent enĩ iuniores hac pena afi¬
fici. Utrũ gͦ ẜuipene istiefficiunt᷑ an ꝑma

Expanded text:
non oportet. nam huiusmodi poenae interdictae sunt: cahaberi debet.In calcariam quoque uel sulpurariam damnari solent: sed hae poenae metalli damnati, uidendum est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo serui poenae isti effici
Abbreviated transcription (Latin):
B. ł.i. adeđ. Constitutione im¬
ꝑatoris nri.⁊ diuiseueri placuit pły¬
riũ seruũ innulliuscaput torqueri
posse.
cũ qua nuiptias contrahere potest.
o rruꝑit: in insulã deportandus
ẽ. quia duplex cͥm̃ ẽ. Incesti t.¬
ꝗa cognatã uiolaũ. ẽtra fas ⁊ adultĩ¬
um uel stuprũ adiungit Deniq
postulantib deseruis rei. ut q̃stio
habeatur. Si uõ całisa ꝑorata testi
b absolutio secuta fu̾it mancipi¬
oꝵ.: que mortua sunt: extimatio
habetur. Setuta uõ dãpnatione.
que suꝑsunt. publicant Qũde

Expanded text:
 edictum Constitutione imperatoris nostri et divi Severi placuit plurium servum in nullius caput torqueri posse. cum qua nuptias contrahere non potest, corruperit, in insulam deportandus est, quia duplex crimen est et incestum, quia cognatam violavit contra fas, et adulterium vel stuprum adiungit. deniquepostulantibus de servis rei ut quaestio habeatur, si vere causa perorata testibus prolatis absolutio secuta fuerit, mancipiorum, quae mortua sunt, aestimatio habetur: secuta vero damnatione quae supersunt publicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
R̾di. Nec adrẽ ꝑtinẽ. siministrũ
⁊ plurimi rei ita audiendi sunt. ut
ab eopͥmũ incipiat᷑. quia timidior
ẽ. ł etatisuidet̃.  Reus euidentio¬
rib argum̃tis opp̃ssus. repeti. inq̃¬
corpus durauĩt. Inea cau̾sa inqua
mllis reus argum̃tis urguebatur.¬
Torm̃tañ facile adhibenda sunt. s
instandãi accusatoĩ: ut idqi inten¬
¶Testes torquendi ñst̃: c̃uincendi
m̃dacii. aut ũitatis grã: nisi cum
fac᷑to int̃uenise dicunt᷑.  Iud ex
cũ de fide gnͣis instrui non potest.
poterit deseruis ħeditanis hab̃e
questionẽ.  Seruo qui ultͦ aliquid
de dño ꝯfitet᷑. fides ñ accõmodat᷑
Neq enĩ oportet salutẽ dnõꝵ ser¬
uoꝵ arbitͥo cõmitti. Seruus in ca¬
put eiꝰ dnĩ. a qͦ distractꝰ ẽ: cuiq ali¬
qñ seruiuit: in memoriã pͥoͬris dñi
in t̃rogainon põt. Seruus nec si
adñõ ad torm̃ta offẽraĩ nt̃rogã¬
dusẽ. Sane qͦtiensquers̃: anserui
incaput dnĩ int̾roganda st̃ pͥus

Expanded text:
di: nec ad rem pertinere, si ministrum  plurimi rei ita audiendi sunt, ut ab eo primum incipiatur, qui timidior e uideatur. ì Reus euidentioribus argumentis oppressus repeti in qucorpusque durauerit. In ea causa, in qua nullis reus argumtormenta non facile adhibenda sunt, sed instandum accusatori, ut id quod intenTestes torquendi non sunt conuincendi mendacii aut ueritatis gratia, nisi cum facto interuenisse dicuntur.Iudex cum de fide generis instrui non potest, poterit de seruis hereditariis habere quaestionem.Seruo qui ultro aliquid de domino confitetur, fides non accommodatur: neque enim oportet salutem dominorum seruorum arbitrio committi.Seruus in caput eius domini, a quo distractus est cuique aliquando seruiuit, in memoriam prioris dominii interrogari non potest.Seruus, nec si a domino ad tormenta offeratur, interrogandus est.Sane quotiens quaeritur, an serui in caput domini interrogandi sint, prius
Abbreviated transcription (Latin):
sidẽ enĩdepõtare nulla dubitatio
ẽ. S p̃fectus urb̃ ius ht̃ depõtãdi.
statĩq pͭ sñtñtrã p̃fecti amisisse cr¬
uitatẽ uidet̃. ẜ Eñ accipiemꝰ dãp¬
reicapitał quisdãpnatꝰ sit. eadẽ causa
eitͣ. Dap̃natꝰ enĩ ille ẽ. uͥ dãpnatio tenuit.

Expanded text:
e non posse nulla dubitatio est. sed praefectus urbi ius habet deportandi statimque post sententiam praefecti amisisse ciuitatem uidetur.Eum accipiemus damrei capitalis, quis damnatus sit, eadem causa erit: damnatus enim ille est, ubi damnatio tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
P.ł .i. sent̃tiaꝵ. Qui sine ac¬
cusatõib in custodiã receptis̃.
questio dehis habenda ñest.
nisi aliquib suspit̾ionib ur¬
tiens dedelicto queritur.
placuit ñ eã penã subire. quẽ
deb̾e. quã ẽditio eiꝰ admittit eo
tpr̃. quo sentñtia de eofert̃. s

Expanded text:
primo sententiarum.Qui sine accusatoribus in custodiam recepti sunt, quaestio de his habenda non est, nisi si aliquibus suspicionibus urtiens de delicto quaeritur, placuit non eam poenam subire quem debere, quam condicio eius admittit eo tempore, quo sentent
Abbreviated transcription (Latin):
aũ digͥtatiᷤ aliꝗ depositiõẽm. aualicꝰ actꝰ ꝓ¬
hibitiõem.¶Uita adimit᷑. ũputa si
dãpnat᷑ aliꝗs ũ gladio in eũ aĩadũtat᷑
S aĩadñͣti gladio opõtet ñ sccͥ er. ł telo̾.¬
b̾am mortis facultatẽ õcedenꝰdi iuspꝰ¬

Expanded text:
aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem.Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oportet, non securi uel telo uberam mortis facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
au⁊ e deadultĩis. E dictuco
dun angꝰti qđ ꝓposuit uiuo habi¬
to. ⁊ lucio apniano consulib. in
hunc̃ modum extat. Questiones
neq sẽꝑ inom̃ĩ causa⁊ ꝑsoã desi¬
dari ddebere arbitror. Et cũ capita.¬
lia ⁊attrociora maleficia. ñalit̃ explo¬
rari.⁊ ĩuestigai posunt. quã ꝑser
uoꝵ questiones. efficacisi maseas:
eẽ ad inquiren dã iũtatẽ existimo
⁊ hahendas censeo s Statu lib.mad
s ultĩo postulari potĩt. ut q̃stio
ex eohabeatus. ꝙseruus ⁊ heredis
ẽ sed spem suã retineb.
habe questionẽ inpecumaria cansa
si aliter ũitas inueniri ñ possa: qđ
⁊ alis rescͥptis cauet᷑. S ħ ita ẽ: u ñ
facile inre pecũiaria questio habeat̃
S si aliter uĩtas inueniri ñ posit.
nisi ꝑtorm̃ta: lic̃hab̃e questionẽ.¬

Expanded text:
undo de adulteris.Edictum diui Augusti, quod proposuit Uibio Habito et Lucio Aproniano consulibus, in hunc modum exstat: 'Quaestiones neque semper in omni causa et persona desiderari debere arbitror, et, cum capitalia et atrociora maleficia non aliter explorari et inuestigari possunt quam per rum quaestiones, efficacissimas eas se ad requirendam ueritatem existimo et habendas censeo'.Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaestio ex eo habeatur, quod seruus heredis est: sed spem suam retinebithaberi quaestionem in pecuniaria causa, si aliter ueritas inueniri non possit. quod et aliis rescriptis cauetur. sed hoc ita est, ut non facile in re pecuniaria quaestio habeatur: sed si aliter ueritas inueniri non possit nisi per tormenta, licet habere quaestione
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥpta illud exp̃ssit. asus pect̾isi¬
mo incipiendũ. ⁊ aquo facillime
põse ueꝵ scire iude ceredidit. R
Adquestionẽ ñ ẽẽpuo candoscos.
quo accusator dedomo sui ꝓdireit.¬

Expanded text:
rescripto illud expressit a suspectissimo incipiendum et a quo facillime posse uerum scire iudex crediderit.Ad quaestionem non esse prouocandos eos, quos accusator de domo sua
Abbreviated transcription (Latin):
forte ne supplicio afficiat᷑. dicat sẽ
hab̾e ꝙ pͥncipi refferat salutus ipiy
causa. anremittñdꝰ sit ad eu. udẽdũ.
ẽ.Et st̃ pleriq p̃sidũ tãtimidi: uetiã
p̃sñtñtiã de eodictã p̃penã sustineat.
nec ꝗquã audiat. Alii oĩno ñ patiũt᷑
ꝗcquã tale allegante̾. Ñ nullineqr sẽꝑ
neq ñ nũquã remitunt. sedinquirt᷑:
ꝗdsit: qđ allegare pͥncipiuelit. ꝗqͥi.¬

Expanded text:
forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, uidendum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etiam post sententiam de eo dictam poenec quicquam audiant: alii omnino non patiuntur quicquam tale allegantes: nonnulli neque semper neque ‹n›umquam remittunt, sed inquirunt, quid sit, quod allegare principi ueli‹n›t qui
Abbreviated transcription (Latin):
Incriminib seruandisque¬
stio adhibi solet᷑. S qnͣo uel qua¬
teniꝰ id faciendũ sit. uideamꝰ. Et nõ
ẽe: ator̃m̃tis incipiendũ. ⁊ diuuᷤ
augꝰ ꝯstituit. neq adoͣ fidẽ questro¬

Expanded text:
In criminibus eruendis quaestio adhiberi solet. sed quando uel quatenus id faciendum sit, uideamus. et non esse a tormentis incipiendum et diuus Augustus constituit neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
dictionẽ adit ã. neũquã ĩp otestate
dñi reũtat̃. Quẽ p̃tiorecep̾to certõ niq¬
habemꝰ libent̃ tali seruo caritiuꝵ
pnatus. si fui set restitutus: ad eum
ꝑtineb̾ cuiꝰ fuiset. ante quã dãpnet᷑.
S p̃ses ꝓuincie eũ. quẽ dãpnauit. S¬
r estitũe ñ põt. cũ nec pecunsartam

Expanded text:
cione addita, ne umquam in potestatem domini reuertatur, quem pretio recepto certum habemus libenter tali seruo cariturum seruus damnatus, si fuisset restitutus, ad eum pertinebit, cuius fuisset, antequam damnetur. sed praeses prouinciae eum quem damnauit restituere non p
Abbreviated transcription (Latin):
enimagis magniꝰ suggerentis. qua he
requirentis inderetur. Etita diuus
adrianꝰ reseripsit. Duiu̾adrianus
calphurnio celeriano inhecũba re¬
seͥpsit. a gͥcola põpegii ualenti seruuᷤᷤ
dese pot̃ int̾rogari: sidũ questio ha¬
bet᷑ ãpliu dicĩt rei fuit ĩ udiciũ ñ in¬
tr̃ogatiois culpa. s questioni fidem ñ
semꝑ: nec tam̃ nũ quã habendã c̃ stitu¬
tionib declaratur. Et enĩ resẽ fragis¬
liss⁊ ꝑ iculosa. ⁊ que uitatẽ fallat /¶Nã
Ipleriq patientia siue duritia torm̃toꝵ
it tom̃ti c̃tẽpnunt. Ut expͥmiuitas
nillo mͦ pꝰ sit. alii tãta st̃ ĩp̃atientia:¬

Expanded text:
enim magis suggerentis quam requirentis videtur. et ita divus Traianus rescripsit. Divus Hadrianus Calpurnio Celeriano in haec verba rescripsit: "Agricola Pompei Valentis servus de se potest interrogari. si, dum quaestio habetur, amplius dixerit, rei fuerit indicium, nrogationis culpa". semper nec tamen numquam habendam constitutionibus declaratur: etenim res est fragilis et periculosa et quae ueritatem fallat. nam plerique patientia siue duritia tormentorum ita tormenta contemnunt, ut exprimi eis ueritas nullo modo possit: alii tanta sunt inpatientia
Abbreviated transcription (Latin):
Dereꝗrendis tabsentib dapnãdis .R.¬
Diui seueri⁊ antonini
absenᷤ pumãtur. Et nͥ
iuire utimus. neabsentes dãpnent̃.
Neqr eñi ĩaudita causa quẽquãdãp¬
nari: eꝗ tatis ratio pat̾it᷑. Si aũt grauiꝰ
quis puniat᷑. putainopꝰ metalli. uel si sa¬
milẽ penã. siue capitalẽ. ħ casu ñ ẽ iras¬
rogãda in absñtẽ penã. S ab sens reꝗ¬
ren dus adnotatus ẽ. ut copiã sui prẽt¬
Presides aũt ꝓuincraꝵ errca requi¬
rendos adnotatos ⁊ ħ deb⁊̃ facere. li
u̾edꝰ : quo ad notauiñt. edictis ad eẽ¬
ẽẽ iubeat. ut po̾sit ĩnotescẽ ess. qui
adnotatisunt. S ⁊ littas ad magi¬
tos. Et exh annꝰ cõputat̃. ad se pur¬
gandos.S: ÷ pap̾intan lb . xui.¬
Rsoꝵ scribrequirendũ ad notatũ.
si ꝓuncie p̃side intra annũ adierit.¬
⁊ satis obtulit: neẽ locũ mandatis.
ut bona fiscouendicent᷑. Nã⁊ si intͣ
annũ mortuus sit. cͥminĩ causa ex¬
spirat. ⁊ ꝑit. ⁊ boãeius ad successo

Expanded text:
REQUIRENDIS UEL ABSENTIBUS DAMNANDIS 1 MDiui Seueri et Antonini absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim inaudita causa quemquam damnari aequitatis ratio patitur.Si autem grauius quis puniatur, puta in opus metalli uel similem poenam siue capitalem: hoc casu non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnotatus est, ut copiam sui praestet.Praesides autem prouinciarum circa requirendos adnotatos hoc debent facere, ut eos quos adnotauerint edictis adesse iubeant, ut possit innotescere e‹i›s quo‹d› adnotati sunt, sed et litteras ad magitos.Et ex hoc annus computatur ad se purgandos.Sed et Papinianus lisit requirendum adnotatum si prouinciae praesidem intra annum adierit et satis obtulerit, non esse locum mandatis, ut bona fisco uindicentur. nam et si intra annum mortuus sit, criminis causa expirat et perit et bona eius ad successor
Abbreviated transcription (Latin):
nec facile creden᷑dũ subiecta ea qua
abo parentesdicunt᷑. curã fimiliã ha¬
buisse: rescͥptodinoꝵ fratrũ ad ba¬
ciũ tyb̃ianũemiso dedarat᷑ ¶dem
cornelio ꝓculo reseripsert̃. Inde utiq
inserui unu̾is questignẽ fidẽ rei con¬
stituendã. s argum̃tis causã exammnan

Expanded text:
nec facile credendum subiectam eam, quam ambo parentes dicuntur caram filiam habuisse rescripto diuorum fratrum ad Lucium Tiberianum emisso declaratur.Idem Cornelio proculo rescripserunt non utique in serui unius quaestione fidem rei constituendam, sed argumentis ca
Abbreviated transcription (Latin):
qui se defendant: babuem tc̃post¬
nl płt
annũ boã infiscũ cogunt᷑. ⁊ intra ã¬
nũ mediotpẽ mouentia: si quase pt¬
hesaut mora detiora fiant. aualiqͦ¬
Imͦ intrant. uenire deb̃e. Pretiumq
eoꝵ indeposito eẽ. diuiseuerus et
ant̃ sanexer̃. S ⁊ duus traianus

Expanded text:
qui se defendant habuerint, tunc post annum bona in fiscum coguntur. Et intra annum medio tempore moventia si qua sune aut mora deteriora fiant aut aliqdo intereant, venire debere pretiumque eorum in deposito esse, divi Severus et An
Abbreviated transcription (Latin):
acer . ł.ii. iudicioꝵ. An nus exto¬
Edie cõpntadũ ẽ ex qͦ ta a notatio factaẽ que ł
edicto. ł litttͣs admagistratus fa¬
ctispublice innotuit. E rgõ xxx.
Tadnotatio publice innotuit Insus¬
masciendũ ẽ. nulla tpis p̃scͥptione
acanse defensionẽ sũmouĩ eũ ꝗ
reꝗrendus adnotatus ẽ.

Expanded text:
iudiciis.Annus exinde computandus est, ex quo ea adnotatio quae uel edicto uel litteris ad magistratus factis publice innotuit.Ergo et uiginur, ex quo adnotatio publice innotuit.In summa sciendum est nulla temporis praescriptione causae defension‹e› summoueri eum, qui requirendus adnotatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
anhi ꝗ ab accusatione tp̃r exclusieẽnt:
eos. qui p̃scͥptione tp̃is exclusicansã
publica ab olitione exsenatꝰ ꝯsulto uti
fieriassolet: uelobletitiã aliquã. uel
honorẽ domꝰ diuine. uel exaliqua cã
ex qua senatus censuit. ab olitionẽ reo¬
rũ fie̾i. nec int̃ dies p̃ftituto reũ repetie¬
rit. dicñdũ ẽ. cesare t̃pillimĩ senatuᷤᷤ

Expanded text:
an hi, qui ab accusatione tempore exclusi essent, ieos, qui praescriptione temporis exclusi causampublica abolitione ex senatus consulto, ut fieri adsolet, vel ob laetitiam aliquam vel honorem domus divinae vel ex aliqua causa, ex qua senatus censuit abolitionem reorum fieri, nec intra dies praestitutos reum repetierit: dicendum est cessare Turpillianum sena
Abbreviated transcription (Latin):
aulꝰ. ł .ii. deadultiis. Destitiᷤse eũ
accipiemꝰ. qui totũ animũ agendide¬
posuit. ñ qui distulit accusationẽ.
Iutorẽ qui pupilli causa instituãt.
accusation ẽ. defuncto pupillo. cuiꝰ
causa accusare cepͬat. ñ cogendun
accusationem implẽ.¬
nsenatus ꝯsultũ tũpilliamĩ incidt̃.
qui subiecissent accusato res: aut
subiecti postula sent. nec ꝑ eg̾iss̃
reos. autalit quã obolition e facta
a ccusandũ dedissent pactionẽ. Ta¬
liquã int̃ꝑ osui̾sent. h aut̃ ũbũ ꝑ¬

Expanded text:
 tertio de adulteris.Destitisse eum accipiemus, qui in totum animum agendi deposuit, non qui distulit accusationem.Stutorem, qui pupilli causa instituerat accusationem, defuncto pupillo, cuius causa accusare coeperat, non esse cogendum accusationem impleIn senatus consultum Turpillianum incidunt, qui subiecissent accusatores, aut subiecti postulassent nec peregissent reos, aut aliter quam abolitione facta accusandum dedissent pactionemue aliquam interposuissent. h
Abbreviated transcription (Latin):
ue possessionẽ adgnitã hoc factũ ẽ rectiusdi.¬
cet᷑ eãuoluntatẽ non ñocẽ debe. PSidue res le¬
gate sint. altã exuoluntate occupata. altañ
luntate. altã non ex uoluntatt occupata est. S¬
Nãpars sola: ꝑmt̃dictũ auferet̃. Nilud tenens¬
dũẽ. siue ate: siũ ab eo incuius locũ successisti.
possidi aliꝗd ceptũẽ. int̾dicto uhic locũfore.
Inlocũ successisse accipimus siue puniũsitatẽ.
siuit inrẽ sit successũ ¶ Prod est aũt posside. qͦ
ceptũẽ s ⁊sipostea uoluntas accessit eius ad
quẽ eares ꝑtinebat. tm̃ ꝓdẽẽ possessori debe.
uoluĩt rẽ alegatario possidi. alt̃ ñ. ei qui nolũ¬
erit int̃dictũ cõpet⁊ ei qui uoluit non cõpe¬
Otere palãẽ ¶Qait p̃tor nisi satisdatũ sit: acͤ¬
cipere debemus. si ꝑseueret satisdatũ. scili¬
c⁊ut sinon ꝑseueret cautũ. mittat᷑ in posses¬
sionẽ legatoꝵ. ẜuandoꝵ causa. Satisdatũ
sic arbitror: si sic satis datũ sit. ut legatario

Expanded text:
actum est, rectius dicetur eam uoluntatem non nocere debere.Si duae res legatae sint, altera ex uoluntate occupata, altera luntate, altera pars non ex uoluntate occupata est: nam pars sola per interdictum auferetur.Illud tenendum, siue a te siue ab eo, in cuius locum successisti, possideri aliquid coeptum est, interdicto huic locum fore. in locum successisse accipimus, siue per uniuersitatem siue in rem ‹sit› successum.Prodest autem possedisse, et si postea uoluntas accessit eius, ad quem ea res pertinebat, tamen prodesse possessori debereuoluerit rem a legatario possideri, alter non, ei, qui ‹n›oluit, interdictum competet: ei, qui uoluit, non competere palam est.Quod ait praetor 'nisi satisdatum sit', accipere debemus 'si perseueret satisdatum', scilicet ut, si non perseueret cautum, mittatur in possessionem legatorum seruandorum causa.Satisdatum sic arbitror, si sic satisdatum sit, ut legatario
Abbreviated transcription (Latin):
T udi
actionẽ polliceri. T ꝓponit aũt intdi ctsur
duplex exẽplomt̃ dictiutipossidetis. Tuct̃ a
ꝙ p̃tor eũ qui suꝑficiem petit. uelut̃i. utipossi¬
detis int̃dicto. neꝙ exigit abco. quã causã pos¬
sidendi habcat. unũ tantũ requirit. Nui forte
uidã p̃cario ab adũsatio possideat. om̃a quoy
stulabit̾. causa cognita dabo. sicintelligen¬
dũe ut si adtp̃s quis suꝑficiẽ ꝯdireĩt. neget̃ci
inrẽ acc̃ ⁊ fane causa cognita ciquiñ ad modĩ
cutp̃s ꝯduoxit suꝑficiẽ. inrẽ actio cõpetit. Isaut
in cuius solo suꝑficiesẽ. utiq ñ mdig utiliacti¬
one. sedbabrinrẽ qualẽ habent desolo. p̃lane
si adũsus suꝑficiariũ uelit uindicare: dicendũ
c̃. exceptione cũ remou̾endũ. infactũdata. nã

Expanded text:
t quasi actionem polliceri. Proponitur autem interdictum duplex exemplo interdicti uti possidetis. tuetur itaque praetor eum, qui superficiem petit, ueluti ‹uti› possidetis interdicto, neque exigit ab eo, quam causam possidendi habeat: unum tantum requirit, num forte ui clam precario ‹ab› aduersario possideat. omnia quoque, stulabitur, causa cognita dabo', sic intellegendum est, ut, si ad tempus quis superficiem conduxerit, n et sane causa cognita ei, qui non ad modicum tempus conduxit superficiem, in rem actio competet. Is autem, in cuius solo superficies est, utique non indiget utili actione, sed habet in rem, qualem habet de solo. plane si aduersus superficiarium uelit uindicare, dicendum est exceptione utendum in factum dat
Abbreviated transcription (Latin):
i eni supse eũ phibeat. ꝙ sua int̃ ẽ agẽndloꝯ¬
siquet᷑.Sm aũt ab alio ꝓhibeat᷑. p̃stare ciac¬
tiones suas deb dñs. ⁊ cede. s⁊ longe utileui¬
suẽ. Quia ⁊ incc̾tum erat anlocãti existent:
Etquia m̃elius ẽ possiđe potius quã in ꝑsonã
acepit. Hoc int̃dictũ ꝓponere. ẽi quas inrt

Expanded text:
 enim si ipse eum prohibeat, quod interest agendo con enim si ipse eum prohibeat, quod interest agendo consequetur: sin autem ab alio prohibeatur, praestare ei actiones suas debet dominus et cedere. sed longe utile uisum est, quia et incertum erat, an locati existeret, et quia melius est possidere potius quam in personam experiri, hoc interdictum proponere et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ẽ existimantis. Tanti possessionẽ ae¬
stimandũ quantupsares ẽ. S⁊ hoc nequa¬
I quã opinandũe. Longe enĩ aliud ẽ rei p̃ti¬
ũ. aliud possessionis.
dicendũ. ⁊ int̃ fructuarios hoc int̃dictũ ri¬
dendũ. Et si alt̾ usufructũ. alt̾ possessionẽ
sibi defendat.: Idẽ erit. ꝓbandũ. Et siusus
fructus quis sibi defendat possessiõne Eti¬
tapõponius scribit. ꝑm̃ ir⁊si alt̾usũ. alter
usufructũ sibitucat᷑. Et his int̾dictũ ent dã¬
dũ. Desuper fitiebus R
LPIA N VS. libro septuag̃
adedictũ. Nit p̃tor uti ex lege lo¬
cationis siue ꝯdutionis suꝑficiae
quade agit᷑. necui necclã. nec p̃cario alt̃ ab
altõ fruemini. quominus fruamim. ui fien
ueto. Si qua alia actio desuꝑfici &. postula¬
Sbit̃. causa cognita dabo iudiciũ.TQui suꝑ¬
ficiẽ in alieno solo habent. ciuuili actione.
subnrcus ẽ. Nã si conduxit suꝑficiẽ. excond¬
ucto. Si emit ex ẽptoage cudno soli potest.¬

Expanded text:
nem aestimandam, quanti ipsa res est: sed hoc nequaquam opinandum est: longe enim aliud est rei pretium, aliud possessionis. dicendum et inter fructuarios hoc interdictum reddendum: et si alter usum fructum, alter possessionem sibi defendat. idem erit probandum et si usus fructus quis sibi defendat possessionem, et ita Pomponius scribit. perinde et si alter usum, alter fructum sibi tueatur, et his interdictum erit dandum. DE SUPERFICIEBUS 1 Ulpianus libro septuagensimo ad edictum. Ait praetor: 'Uti ex lege locationis siue conductionis superficie, qua de agitur, nec ui nec clam nec precario alter ab altero fruemini, quo minus fruamini, uim fieri ueto. si qua alia actio de superficie postulabitur, causa cognita dabo'. Qui superficiem in alieno solo habet, ciuili actione subnixus est: nam si conduxit superficium, ex conducto, si emit, ex empto agere cum domino soli potest.
Abbreviated transcription (Latin):
facilius possimretinẽ possessionẽ. eius piec¬
tionis int̃dic̾totetũ: sicutinc̃ possidetis eas
sideo cenaculũ sit inquo alius quã si dñs more¬
t̃. int̃dicto uti possidetis meuti posse. Labeo
ait. ñ cũ quuncenaculomoraret᷑. sẽꝑ enĩ suꝑ¬
fitiẽ solocede. Plane sicenaculũ ex publico
aditũ habeat. Ait labeo uidi ñ ab eo adespos¬
des sup̃ kpsntacessent. uenẽ. hoc ineoqui

Expanded text:
facilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum sic 'uti nunc possidetis eas sideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo mo‹re›tur: semper enim superficiem solo cedere. plane si cenaculum ex public‹o› aditum habeat, ait Labeo uideri non ab eo aedes posdes supra κρύπτας essent. uerum est hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ ⁊ legari. ⁊ donaripossit. ⁊ si duob sit cõmumis.
ctiã utile cõmuni diuidundo iudiciũ dabimũ.
Beruitutes quoꝙ p̃torio ut̃ ꝯstituent᷑. ⁊ ipse aad
erẽplũ eaꝵ qͣuere constitũte sunt. utilib acͥtio¬
nib perent᷑. sedint̃ dictũ de his utile cõpenit.
aius. li uncesimo quinto adedictũ ꝓumciale.

Expanded text:
legari et donari possit. Et si duobus sit communis, etiam utile communi diuidundo iudicium dabimus. Seruitutes quoque praetorio iure constituentur et ipsae ad e ipso iure constitutae sunt, utilibus actionibus petentur: sed et interdictum de his utile competit. 2 Gaius libro uicensimo quinto ad edictum prouinciale.
Abbreviated transcription (Latin):
possidetis. Si p̃tor suꝑficiatũ tuebit. scđ̃m
legẽ locationis :⁊ ita p̃oponius q̃q̃ ꝓbai. Tcre¬
ditores missos in possessionẽ rei ẜuande cau¬
a. int̃dicto uti possidetis. ut i non posse. et
dicendũ. ISiuicmus m̃s in pariaete meoteo¬

Expanded text:
sidetis: sed praetor superficiarium tuebitur secundum legem locationis: et ita Pomponius quoque probat. Creditores missos in possessionem rei seruandae causa interdicto uti possidetis uti non posse, et dicendum est. Si uicinus meus in parte
Abbreviated transcription (Latin):
escuincat. a quissimũent. subueniriei ł exsti¬
pulatu decuictione uł ccrte exẽpto. actione:
squs aũt ⁊ inrẽ actio desupficie dabit. p̃tti̾toñ
q̃ꝙ insuꝑficiẽ dari. Et quasiusũ fructũ. siue
usuquendã in ẽẽ eis ⁊ ꝯstitui posse. p̃utiles acti¬

Expanded text:
t subuenire ei uel ex stipulatu de euictione uel certe ex empto actione. Quia autem etiam in rem actio de superficie dabitur, petitori quoque in superficiem dari et quasi usum fructum siue usum quendam eius esse et constitui posse per utiles acti
Abbreviated transcription (Latin):
taret sedne possideret tẽ uideamus siau̾ctor ꝓ¬
uicinitui. ex fundo tuo uites in suas arbores tͣns¬
duxit. quidiuris sit.⁊ ait põponius posse. ei
dẽnuntiare uiuitis p̃ciđi idq ⁊ labeo scribit.
aututicũ. debe int̾dicto. uti possidetis. deeolo¬
co quo radices ꝯtinent᷑ uitiũ. Nã sitibi iĩ fecĩt
quominus easutes. ł p̃cidas. uł trans ducas. uis
mtibi facẽ uidet᷑ quominus possideas. Et n
i pollidere phibet
ussĩtẽ uideamus si piectio sup̃uicim solũ ñ iuire
hab̃i dicat᷑. anint̃dictũ uti possidetis. sit utile¬
oit altĩ. adũsus altũm. Et c̃apud cassiũ relatũ. u¬
triq ẽe inutile. quia alt̃ solũ possidi. alt̃ cũe¬
dib suꝑficic̃ labeo quoq scribit. Ex edibus
meis. inedestuas ꝓiectũ habeo. int̾dicis mecũ.¬

Expanded text:
taret, sed ne possideret. Item uideamus, si auctor uicini tui ex fundo tuo uites in suas arbores transduxit, quid iuris sit. et ait Pomponius posse te ei denuntiare et uites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices continentur uitium: nam si tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim possidere prohibetus. Item uideamus, si proiectio supra uicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri aduersus alterum. et est apud Cassium relatum utrique esse inutile, quia alter solum possidet, alter cum aedibus superficiem. Labeo quoque scribit: ex aedibus meis in aedes tuas proiectu
Abbreviated transcription (Latin):
luit. ꝑmđ eu punit᷑ atq sifal sũ fe¬
cerit. St̃ enĩrescͥpta deeare. Sufsic̃
aut̃ unũ argum̃ti causa referre. cuiꝰ
Silibello dato ꝗdũ sariustuus ũtatẽ
ĩp̃cib ab eo datis ñ adiec̃. sub scͥptio¬
ne uti ñ põt. Immo siaccusatꝰ fuit᷑.
⁊ penã suferre deb.¬
testam̃taria obligat᷑: ꝗ signũ ad¬
ultinũ fecit̃. sculpsit̃. De partu
subposito soliaccusant parentes.
au̾ huad quos ea resꝑtineat. ñqui
ra cuuisq delicti c̃stituendũ in eos.
ꝗ apud iudi ces instrum̃ta ꝓtuler:
uideat᷑. quã exforna iuris dictioĩs
pati pꝰst̾. ut imꝑatoĩ describatur.
estimator quatinꝰcohergeri debeãt.

Expanded text:
im punitur, atque si falsum fecerit. sunt enim rescripta de ea re: sufficit autem unum argumenti causa referre, cuiusSi libello dato aduersarius tuus ueritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione uti non potest: immo si accusatus fuerit, et poenam inferre debtestamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilra cuiusque delicti constituendum in eos, qui apud iudices instrumenta protulerunt, uideatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerce
Abbreviated transcription (Latin):
causa deber libertatem fũos u̾
dubitationis tollende causa ab
angnato tradendũ seruũ ut ab
eo cui traditus eẽt manĩtat᷑
octauenus ait.

Expanded text:
causa deberet libertatem furiosus, dubitationis tollendae causa ab adgnato tradendum seruum, ut ab eo cui traditus esset manumittatur, Octauenus ait.
Abbreviated transcription (Latin):
nec impleuerit inopus metalli
detur nisi forte dominus recłdi
eum sibi maliĩt utiq ñ maiorẽ
ex ea causa penam ꝯstituturus¬
s  si rationib redditis liber eẽ is
excutiendis
cuniã oblibertatem acceperat¬
dominus priusquã eum manum̃¬
teret mortuus erat tetantoq lib̾m
ẽẽ usserat. et ei peculiũ suũ lega¬
uerat. cõsulebatur quã pecumã. e¬
dño dediss oblibertatem. anbrdesñ
eã patroni reddere sibi deberent
peculii ẽẽ. set si interea dũ eum
manumitter⁊ acceptum seruo
retituiss: uideri peculii fuise

Expanded text:
nec inpleuerit, in opus metalli nec inpleuerit, in opus metalli detur, nisi forte dominus reddi eum sibi maluerit, utique non maiorem ex ea causa poenam constituturus.Sed et si rationibus redditis liber esse iussus excutiendiscuniam ob libertatem pactus eratdominus prius quam eum manumitteret, mortuus erat testamentoque liberum esse iusserat et ei peculium suum legauerat. consulebat, quam pecuniam domino dedisset ob libertatem, an eam peculii esse: sed si interea, dum eum manumitteret, acceptum seruo rettulisset, uideri peculii fui
Abbreviated transcription (Latin):
icͣum quam inanumiteretur. sp̃
aĩt̃ nummis aut̃ redenptus. ⁊ si
totum p̃tium ñ nimerauĩt. ex
oꝑib tm̃ipsius acceserit aliquit
ut replen pretiumposit. ꝙ si ꝗd
suo merito acqui sierit dicẽdũ ẽ
libtatem ꝯpetere. Qđ si partẽ
haber. ad ꝯstitutionem ñ ꝑtine
hit:. Numquam quicum ꝓprieta¬
iemhaber usum .f. redemit s
qui cum fructuarius eẽt ꝓͥetatẽ
redemit in ea ꝯditione ẽ ut adꝰ
o seruumredemint̃. alter ꝓpriis
numinis alt̃ nimmis ẜui dicen¬
dum erit ꝯstititionem cessare nͥ
forte is qui propriis nimmis re¬
demit manumtitere fuĩt ꝑatus¬
¶s⁊ sipartem quis redemit. pars
altera ex causa lueratiua accessit̃
non habere.
siuis numis enptum pot̃ ꝯsistere
cum domino suo.cuius imfide ꝯ¬
fugit.⁊ queri. cum abeo ñmanu¬
mittatur. Rome ꝗd̾ ap̃ p̃fectum
uebis improuintus uap̃ presidẽ
ex facris ꝯstitutionibus diuoꝵ
frm̃. Sub eatm̃ denuntiatione
ut is ẜuus qui hoc intenderit nec¬

Expanded text:
quam manumitteretur. Suis autem nummis redemptus etsi totum pretium non numeravit, ex operis tamen ipsius accesserit aliquid, ut repleri pretium possit, vel si quid suo merito adquisierit, dicendum est libertatem competere. Quod si partem haberet, ad constitutionem is quam qui, cum proprietatem haberet, usum fructum redemit.Sed qui, cum fructuarius esset, proprietatem redemit, in ea condicione est, ut ad o seruum redemerint, alter propriis nummis, alter nummis serui, dicendum erit constitutionem cessare: nisi forte is qui propriis nummis redemit manumittere fuerit paratus.Sed et si partem quis redemit, pars altera ex causa lucratiua accesseritcum habere. suis nummis emptum, potest consistere cum domino suo, cuius in fidem confugit, et queri, quod ab eo non manumittatur, Romae quidem apud praefectum urbis, in prouinciis uero apud praesides ex sacris constitutionibus diuorum fratrum, sub ea tamen denuntiatione, ut is seruus, qui hoc intenderit
Abbreviated transcription (Latin):
usa ẜuu manumitti p̾se ñ ẽ
dubitandum. Qđ non ita t̾ib f¬
intelligndũẽ ut ita liber eẽ ui¬
s⁊ quem ad modtum sium dicta
eum liberaret absolute .s. quaĩ
moriturm seput: mors ei ex¬
pectabatur similiter ⁊ in hac sp̃e
in extremum tp̃s manumisoĩs
utte ꝯfertur lib̃tas. cdurãte .s.¬
pͣp mortis cam̃ tacita ꝯditione¬
ex uoluntate manumissoris.
Quẽ ad modũ cum remita tra¬
didĩt. in moriente eofier ac¬
cipientis. Que ita demũ alieã¬
patre filius minorãnis .xx. ẜ
uũ eius manumisit patris faci
tere pot̃¬

Expanded text:
usa seruum manumitti posse non est dubitandum. quod non ita tibi intellegendum est, ut ita liber esse ised quemadmodum si uindicta eum liberaret absolute, scilicet quia moriturum se putet, mors eius exspectabitur, similiter et in hac specie in extremum tempus manumissoris uitae confertur libertas, durante s mortis causae tacitam condicionem uoluntate manumissoris: quemadmodum cum rem ita tradiderit, ut moriente eo fieret accipientis, quae ita demum alienapatre filius minor annis uiginti seruum eius manumiserit, patris facietere pot
Abbreviated transcription (Latin):
effitiuntur indubitate minu¬
mittere ñposunt quia ⁊ ipsi sui
sunt. s nec rei capitaliũ crimi¬
num manu mittere seruo ñp̃s̃
pius calphurnio rescripsir. li¬
b̃tates habeo qui iam lege cor¬
neba dãpnatus cẽt uł cũ futuꝵ
ꝓspicer ut danpnaretur ẜui
datas ñ competere. s⁊ nec ꝗdẽ¬

Expanded text:
efficiuntur, indubitate manumittere non possunt, quia et ipsi servi sunt. Sed nec rei capitalium criminum manumittere servos suos Pius Calpurnio rescripsit libertates ab eo, qui iam lege Cornelia damnatus esset vel, cum futurum prospiceret ut damnaretur, servis datas non competere. Sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
sbendã puto. Nã sitot sunt stipulationes. quot sũc¬
corpora: due sunt quodã modo stipulatiões.
Funa utilis: aliainutił sneq uitiat᷑ utilis iꝑha ꝓ¬
spondeat᷑ ei grece. dũmodo congruent̃ respon¬
deat᷑̃. obligatio constituta ẽ Idẽ ꝑ contrariũ est
sed utrũ hocusq ad grecũ ẜmonẽ. tantũ ꝓtͣ¬

Expanded text:
bendam puto: nam si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, alia inutilis, neque uitiatur utilis per haspondeatur ei Graece, dummodo congruenter respondeatur, obligatio constituta est: idem per contrarium. sed utrum hoc usque ad Graecum sermone
Abbreviated transcription (Latin):
Uarcianꝰ. ł .i. depublicis iudiciis Siꝗs
adult̾iũ aseruo suo cõmissũ dicat eã. quã
uxorẽ habuit. dius pius resepsit. ac¬
cusare potuis mulierẽ eũ deb e quaip̃
ñ dimisit᷑s retinuit̃. forsitã filiũ innoũcã¬
ł etiã lib̃tũ. ł seruũ muxorẽ ex sent̃tialẽ¬
gis tenꝰet᷑. quãuis ũbis ñ c̃tinꝰet᷑. Que aut̃
retinetur: punit᷑. S si dimisã reduxĩt.
ũb nontenetur. sed tñ dicendũ ẽ: ut

Expanded text:
us libro primo de publicis iudiciis. Si quis adulterium a seruo suo commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, diuus Pius rescripsit accusare potius mulierem eum debere, quam in non dimiserit, sed retvel etiam libertum vel servum in uxore, ex sententia legis tenetur, quamvis verbis non continetur. quae autem retinetur, punitur. sed si dimissam reduxerit, verbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut