comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pluris uendĩt psũptũ est ei eã mãtipia q̃ india lͣ
simpliciora ẽẽ ⁊ ad m̃steria apcõra ⁊ dociliora ⁊ ad
unt facile decurti ad nouicioꝵ emprõnẽ. idcirto int̾¬
polãtum uet̾a t o e iͣ ꝓ nouiciis uendũt ꝙ nefiat ħ
edc̃s edaes enũciãt ⁊ ideo siquid ignorãte emptore ita
morbi uicii ꝙ sit: ntiq optune ornata uẽdidi cã
fũnt ita emptorib tradent᷑ łiꝗd ua factũ nõ fre¬
rit ⁊ deoruamẽtis restituendis iunuentis ueorna¬
m̃toꝵ noĩe redibendis inoieb sexagnita sinorbi at̃
incii ue cã memptis faciendis in sex m̃ sib uł ꝙͣtomi¬
noris c̃ uẽirẽt fuit in ãno: indiciũ dabimꝰ. ¶ Si in¬
ment᷑a paria smł uemerĩt ⁊ alteꝵ ĩ ea cã fuerit ut
redib̾i debeat iudiciũ dabimꝰ quo utr̃q redibetem
¶Lo quũt᷑ ediles mħ edcõ deimẽtis redĩbendi ¶ cã at̃¬

Expanded text:
pluris vendant: praesumptum est enim ea mancipia, quae rudia sunt, simpliciora esse et ad ministeria aptiora et dociliora et ad unt facile decurrpolant ueteratores et pro nouiciis uendunt. quod ne fiat, hoc edicto aediles denuntiant: et ideo si quid ignorante emptore ita morbi uitiique sit, utique optime ornata uendendi causa fuerint, ita emptoribus tradentur. si quid ita factum non erit, de ornamentis restituendis iumentisue ornamentorum nomine redhibendis in diebus sexaginta, morbi autem uitiiue causa inemptis faciendis in sex mensibus, uel quo minoris cum uenirent fuerint, in anno iudicium dabimus. si iumenta paria simul uenierint et alterum in ea causa fuerit, ut redhiberi debeat, iudicium dabimus, quo utrumque redhibeatur'. Loquuntur aediles in hoc edicto de iumentis redhibendi
Abbreviated transcription (Latin):
ruit tͣimo eoꝵ edilicia accõe utam̃ ita demũ pro
bonitate eiꝯ exstimacõ fiet bi cõfuse̾ unũsis inq̃cipi¬
is consticutũ p̾ciũ fu̾it ꝙ si singłoꝵ manciploꝵ cõsti¬
tuto pcõ uiuu̾sa tanti uenient ꝙͣta exrõsũmacõne
singłoꝵ fiebat tt̃ cuiꝯꝙ mancipii p̃ciũ seu pluris seu

Expanded text:
uno eorum aedilicia actione utamur, ita demum pro bonitate eius aestimatio fiet, si confuse uniuersis mancipiis constitutum pretium fuerit: quod si singulorum mancipiorum constituto pretio uniuersa tanti uenierunt, quantum ex consummatione singulorum fiebat, tunc cuiusque mancipii pretium, seu pluris seu
Abbreviated transcription (Latin):
si mula tabsit ut transiñgi nõ possit an ⁊ sanasit.
⁊ ait pomipoꝰ sanam ẽẽ. pllerasq deniq carrucarias
tales ẽẽ ut nõ possint trãsiũgi. Idẽ ait si nata st eo
ingenio aut corꝑe ut alteꝵ iugñ nõ patiat᷑. ĩ anã ñ ẽẽ.
¶Nontantũ ante obmorbũ uiciũ ue redibicõ locũ

Expanded text:
si mula talis sit, ut transiungi non possit, an sana sit. et ait Pomponius sanam esse: plerasque denique carrucarias tales esse, ut non possint transiungi. Idem ait, si nata sit eo ingenio aut corpore, ut alterum iugum non patiatur, sanam non esse. Non tantum autem ob morbum vitiumve redhibitio locu
Abbreviated transcription (Latin):
credend̾ est. ulp̃. ¶uni in ea cã est uenditũ mãci¬
piũ redibi debeat unquũ est uenditorẽ p̾ciũ redibẽde
rei consequi ¶ Siquis duos hoĩes inio p̾cõ emerit
⁊ alt̾ ĩ ea cã sit ut redibeatur demde petatur p̾ciũ totũ.
exceptõ erit obicienda si tamen ꝑs p̃cii petatur mag̃
oicetur nõ noc̾e excepõnẽ. nͥ forte ea sit cã ĩ qua at̾ al¬
t̾uis intiũ ut̾q maciprũ redibend̾ st. paulꝰ. Hacta¬

Expanded text:
tum. Cum in ea causa est uenditum mancipium, ut redhiberi debeat, iniquum est uenditorem pretium redhibendae rei consequi. Si quis duos homines uno pretio emerit et alter in ea causa est, ut redhibeatur, deinde petatur pretium totum, exceptio erit obicienda: si tamen pars pretii petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit causa, in qua propter alterius uitium utrumque mancipium redhibendum sit. 60 Pa
Abbreviated transcription (Latin):
benit
sinquã nõ hoc queritur an mantipiũ mc̃a redibicõnis
fuent. s ħ tantũ au sit redibitũ. net ĩmerito. Iniquũ ẽ
enĩ postea ꝙͣ uenditor agnouit recipiendo mãcipiũ
ẽẽ id ĩ cã redibicõius tũt qͥri utr̃ debuent redib̾i. an
non debũitnec detemꝑe queritur au nitra tp̃a rodibi¬
su placuerit ut redibeatm. Conuẽts̃ gͦ de redibẽdo ã
facit locũ huic accõm s ip̃a redibicõ restitui at̃ d ꝑ¬
que st̃ moris ⁊ consuetudĩs in bone fidei indicus. debent
uenire. ¶ Qui mãcipia uendũt natõne cinꝯq in

Expanded text:
erit: in qua non hoc quaeritur, an mancipium in causa redhibitionis fuerit, sed hoc tantum, an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est enim, posteaquam uenditor agnouit recipiendo mancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an non debuerit: nec de tempore quaeretur, an intra tempora redhibisu placuerit, ut redhibeatur. conuentio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio. Restitui autem quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire. Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in
Abbreviated transcription (Latin):
casione mortis ẽptor pͥstit̾it: debere eũ ⁊ si nõ adhi¬
bint medicum ut sanari possit uł maluĩ adhibuit
S culꝑa sua. S hoc diceniꝰ si ante indiciũ acceptũ
decessit. Cetoꝵ sipost indicium acceptũ decessisseẜ¬
ponatur tẽ marbitriũ iudias uemiet qͣl̃ mortuus s
ut eĩ ⁊ pedio indetur eͣa quetũq post litis ꝯtestacõe
ꝯtĩgunt arbitriũ iudicis desidernt ¶ Od inꝓturato¬
re dixnꝰ idem ⁊ intutote ⁊ caratore dd̾ erit Cen̾s¬

Expanded text:
ccasionem morti emptor praestitit, debere eum: etiam si non adhibuit medicum, ut sanari possit, uel malum adhibuit, sed culpa sua. Sed hoc dicemus, si ante iudicium acceptum decessit: cetitrium iudicis ueniet, qualiter mortuus sit: ut enim et Pedio uidetur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant. Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicen
Abbreviated transcription (Latin):
homĩe mortuo uł redibito singłos ꝓsius porcõnib
rece ag̾e p̾cuimi at᷑ ⁊ accessiones ꝑ ꝑte recipiẽt
S ⁊ fr̃ctꝰ ⁊ accessiones ⁊ siquo deterior homo facti
est ꝓꝑte p̾stabitur ab ip̃is nisi forte tale ẜt ꝙ diuisio¬
ne nõ recipiat ut puta ancilie ꝑtus. Inħ eĩ idem

Expanded text:
is portionibus recte agere. pretium autem et accessiones pro parte recipient: sed et fructus accessionis et si quo deterior homo factus est pro parte praestabitur ab ipsis, nisi forte tale sit, quod diuisionem non recipiat, ut puta ancillae partus: in hoc enim idem
Abbreviated transcription (Latin):
bum ex quo quis miꝯ aptus usui sit: differt. ulp̃.
bos ueꝵ ad temporales quo hoc edictum ꝑtinere.¬
¶ Trebatiis ait impetignosũ morbosũ nõ ẽẽ si eo mẽ¬
bro ubi impetigo ẽet eq̃ pecto utatur. Et mͥ uidetur
uera trebacii sentencia ¶Spadonem morbosum ñ
ẽẽ neq uciosum ueriꝯ michi indetur. S sanũ Eẽ sicu¬
ait morbosimi eĩ ẽe si sine noce ee appare̾t. S quigͣ¬
inter loquitur. morbosꝰ non est nec qui kaxouyo t¬
plane quia cycci. loquit᷑: utiꝙ mortosꝰ est. Idẽ offi
liꝯ ait.¶Si ħ̃ois digitꝰ sit abscisꝰ membriue quid
lasceratum ꝙͣuis cõsanau̾it si tamen obeam rẽ eom¬
nꝰ ii poiłit nõuid̾i samĩ ẽẽ. Catonẽ quoq scͥbere le¬
go Ciꝯ dignus de manu aut de pede p̾tisꝰ sit; eum
si noħ impeditur nĩo eoꝵ nõ est ĩcãm redibicõis ar̾ꝙ¬

Expanded text:
bum, ex quo quis minus aptus usui sit, differt. 6 Ulpibos, uerum ad temporarios quoque hoc edictum pertinere. Trebatius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et mihi uidetur uera Trebatii sententia. Spadonem morbosum non esse neque uitiosum uerius mihi uidetur, sed sanum esse, sicuait: morbum enim esse sine uoce esse apparet. sed qui grauiter loquitur, morbosus non est, nec qui ἀσαφῶσ· plane qui ἀσήμως loquitur, hic utique morbosus est. 10 Ilius ait, si homini digitus sit abscisus membriue quid laceratum, quamuis consanauerit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non uideri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pede praecisus sit, eum si nihil impeditur numero eorum, non est in causa redhibitionis: pr
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor CCirca ꝓturatoris ꝑsonã cum quidẽ ipse
sacait morbosũ inciosũ ue ẽe nõ ẽ dubitãd̾ quin ꝙͣ¬
nis ip̃e dño mandati uł neg̃oꝵgestoꝵ accione sit ob¬
strutꝰ incł d m agu  eoͣ uoie ᷑ ag̾e possit At c̃ ipe igno¬
rans eẽ uiciosũ mãdato dñi qui idsciret em̾it ⁊ re¬
dibitoria agat ex ꝑsona dñi utilem exceprõne ei ñ
pitabat opponenda. Marcianꝰ. EIfunt̃ donño

Expanded text:
uratoris personam, cum quidem ipse scierit morbosum uitiosum esse, non dubitandum, quin, quamuis ipse domino mandati uel negotiorum gestorum actione sit obstrictus, nihilo magis eo nomine agere possit: at cum ipse ignorans esse uitiosum mandatu domini qui id sciret emerit et redhibitoria agat, ex persona domini utilem exceptionem ei non putabat opponendam. 52 Marcianus libro quarto
Abbreviated transcription (Latin):
ria acrõne aute condiccõnez existentẽ ĩutilr᷑ agit᷑
quinõ duni ꝑfc̃a emptõ arbiirio iudicis ĩꝑfc̃a fi̾ non
pot ⁊ ideo ⁊ si exempto uł uẽdito uł redibitoria añ
⁊ si pura sit uend̾o ꝓp̃iuris condonez ĩ suspenso est.
aliquid emeritsnã dũ incertũ est extiuiꝯ re pcumi
soluat. pendet em sit a d quisitum ẜ ndo̾ neuiri eoꝵ

Expanded text:
em exsistentem inutiliter agitur, quia nondum perfecta emptio arbitrio iudicis imperfecta fieri non potest: et ideo etsi ex empto uel uendito uel redhibitoria ante Interdum etiamsi pura sit uenditio, propter iuris condicionem in suspenso est, aliquid emerit: nam dum incertum est, ex cuius re pretium soluat, pendet, cui sit adquisitum, et ideo neutri eorum
Abbreviated transcription (Latin):
que desid̾antur nhac accõne nõ posse ei uenditorẽ
condempnari.¶ Sin aut̃ emptori uenditorista nõ
p̾stat condẽpnabitur ei ¶Item emptori p̾stand̃ est
ut peccume ciuꝯnoĩe obbgatꝯerit liberetur sine ip̃i
uienditori obligatꝰ sit suie ⁊̃ alii ¶Condepnacõ at̃
fit quanti ea res erit Ergͦoeecedit p̾ciũ an nõ. inde¬
amꝯ ⁊ Qande condẽpnacõ p̾cium accessionesꝙ a¬

Expanded text:
quae desiderantur in ‹hac› actione, non posse ei uenditorem condemnari: si autem emptori uenditor ista non praestat, condemnabitur ei. Item emptori praestandum est, ut pecuniae, cuius nomine obligatus erit, liberetur, siue ipsi uenditori obligatus sit siue etiam alii. Condemnatio autem fit, quanti ea res erit: ergo excedet pretium an non, uideam
Abbreviated transcription (Latin):
ualdo ꝗs eũ ꝑtmẽtet insi fuerint ͤ ᷤ noĩatĩ ñũt¬
ta ¶ Ptoa in edcõ adicitur sic Et supͣta peccĩtia
⁊ et hoĩe soluta acressionis ue noĩe cata erit
non redertir. cinꝯ ne ꝑecĩe quis eo noie obligatꝰ
erit: nõ hb̾abitur ¶ Oroue fecenunt ediles
ut añ uenditori uemptor oĩa que supͣscͥpta sũt
p̃staret sic deinde p̾cium consequatur. Paulus.
diunitere corpꝰ ⁊ ad accione iudicati admuti si
int̾dum nicħ p̾statur ꝓp̾ in opia uenditoris. pociꝰ¬
q res ita ordinãda sit: ut emptor cauear di intͣ
certum tempꝰ pegcũia sͥ soluta sit se mãcipiũ
ꝙͣ dedit ꝓ eo homine. uł siquid accessiomi nõie.
dari autem nõ id solum accipiemꝰ ꝙ nu̾amꝯ uẽ
cã erogatum est. ħ autem ita deducitur demũ
si exuolinitate uenditoris datur ¶Ceteꝵ siquid
d ꝙ quis suo arbitrio dedit:a uẽditore exigere
ꝗd ergo si forte uectigał nõie datũ est ꝙ ẽptorẽ

Expanded text:
erint ei nominatim iniuncta. Praeterea in edicto adicitur sic: 'et quanta pecunia pro eo homine soluta accessionisue nomine data erit, non reddetur: cuiusue pecuniae quis eo nomine obligatus erit, non liberabitur'. Ordine fecerunt aediles, ut ante uenditori emptor ea omnia, quae supra scripta sunt, praestet, sic deinde pretium consequatur. 26 tere corpus et ad actionem iudicati mitti, si interdum nihil praestatur propter inopiam uenditoris, potiusque res ita ordinanda sit, ut emptor caueat, si intra certum tempus pecunia sibi soluta sit, se mancipium quam dedit pro eo homine, uel si quid accessionis nomine. dari autem non id solum accipiemus, quod numeracausa erogatum est. hoc autem ita demum deducitur, si ex uoluntate uenditoris datur: ceterum si quid  enim debet quod quis suo arbitrio dedit a uenditore exigere. quid ergo, si forte uectigalis nomine datum est, quod emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
die uendicõnis currit. aut a dictũ ꝓmissũue quid ẽ¬
Gauis. Quero ante uendicõnis temꝑa dictã ĩt̾ces¬
serit dem̃de post. aliquot dies int̾ põita fuerit stipulõ.
celiꝯ sabinꝯ sc̃bũt exp̾ore cã q̃ statĩ inquid ut uenit
ad mãcipm̃ eo noĩe posse agere ceꝑit. ulpianꝯ. Redi
bere est facere ut tursꝰ hẽat uenditor ꝙ habuerat᷑
⁊ qr reddendo id fiebat idcuto redibicõ est appellata: qñ¬
qͣiͣ reddicõ. ¶ Cum reddit᷑ ab emptore mancipiũ¬
uenditori. de colo malo reprinti oꝑt̾e eͣ ũ pompoꝰ aitͥ
⁊ ideo caucõne ncͣcͣria eẽ ne forte aut pignori datꝰ s
sit ẜ uꝯ ab eptote aut iussu eiꝯ furtũ sũ dãpnũ cuida¬
tum est sit. ¶ Idem pompoꝰ ait int̾dũ ⁊̃ dupplicit̾ cau¬
ciones int̾poni deb̾e alias inp̾teritũ alias infutux ut pu¬
ta si eiꝯ ẜui noĩe qui redibetur emptor ꝓcurator ue.

Expanded text:
die uenditioni‹s› currit aut, si dictum promissumue quid edie uenditioni‹s› currit aut, si dictum promissumue quid eSi uero ante uenditionis tempus dictum intercesserit, deinde post aliquot dies interposita fuerit stipulatio, Caelius Sabinus scribit ex priore causa, quae statim, inquit, ut ueniit id mancipium, ebere est facere, ut rursus habeat uenditor quod habuerit, et quia reddendo id fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipiuuenditori, de dolo malo promitti oportere e‹i› Pomponius ait et ideo cautiones necessarias esse, ne forte aut pignori datus sit seruus ab emptore aut iussu eius furtum siue damnum cui datum sit. Idem Pomponius ait interdum etiam dupliciter cautiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius serui nomine qui redhibetur emptor procuratorue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniri ⁊ redibitorus accõnib non est nouũ. nã ⁊ qͥ
exempto potest tõueniri idez ⁊̃ redibitoriis acoõib
conueniri pos̃. Ea autem sola dicta diue ꝓmissa ad¬
mittẽda st̃. quecumq sic dicintur ut p̾stentur nõ
ut iactentur. ¶ Ild̾ saᵈ est siquu artifficẽ ꝓuuẜit
uł die̾it nõ utiq ꝑfectum eũ p̾stare d s ad aliq mo
indoctũ eemartifficiũ. Sufficiat gͥ talem ẽe qͣles
uulgo artiffices dicunt᷑. ¶ Deinde aimnt᷑ edil es
emptori om̃ibq ad quos ea res ꝑtinet iudiciũ da¬
bimꝯ pollicentur emptori accõue ⁊ successoribus
eiꝯ qui ĩ uinu̾ssi ius succedunt emptore acciꝑe debe¬
mus eum qui p̾cõ eunt. S siquis ꝑnuitauit: dd̾ est.¬
uttꝙr emptoris ⁊ uenditoris loco hr̃i ⁊ utrnuiq pos¬
se ex hoc edicto exꝑiri. ¶ Tempꝰ autẽ redibitõnis lex
mensesutiles ht̃. Si as mãcipiũ nõ redibeatur s ꝙͣto
mĩoris agitur ãnꝯ utilis est ¶s tempꝰ redibitõins ex

Expanded text:
nibus: non nouum, nam et qui ex empto potest conueniri, idem etiam redhibitoriis actionibus conueniri potest. Ea autem sola dicta siue promissa admittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur. Illud sciendum est: si quis artificem promiserit uel dixerit, non utique perfectum eum praestare debet, sed ad aliquem indoctum esse in artificium: sufficiet igitur talem esse, quales uolgo artifices dicuntur. Deinde aiunt aediles: 'emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus'. pollicentur emptori actionem et successoribus eius qui in uniuersum ius succedunt. emptorem accipere debemus eum qui preue emptoris et uenditoris loco haberi et utrumque posse ex hoc edicto experiri. Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est. sed tempus redhibitionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it Quo gͦ in quid iuł. s. noluent uenditor hoie re¬
ciꝑe nõ eẽ cogend̾ ait quicꝙͣ p̾stare nec ampliꝯ ꝙͣ pͥd
condempnabis ⁊ ħ detͥmentũ sua culpa emptorẽ pas¬
sirũ qui c̃ poss homĩe noxe dedere maluerit litis
ꝑcepit mercedesue a ẜuo uł cͥonductore ẜui accepit.
s ⁊̃ si auenditore fu̾it idcirco ꝯsequiꝯ ꝙ tardiꝯ ei ho¬
minez restituit s ⁊ si a quonis alio possõre fructꝰ
accipit ẽptor restitu̾e eos debebit. S. ⁊ siquid fr̾ctuũ
nõĩe ꝯsequtꝰ est: id p̾stet ¶Is si legatũ uł hr̃editas

Expanded text:
inquit Iulianus, si noluerit uenditor hominem recipere? non esse cogendum ait quicquam praestare, nec amplius quam pretio condemnabitur: et hoc detrimentum sua culpa emptorem passurum, qui cum posset hominem noxae dedere, maluerit litis ui accepit, sed etiam si a uenditore fuerit idcirco consecutus, quod tardius ei hominem restituit: sed et si a quouis alio possessore fructus accepit emptor, restituere eos debebit: sed et si quid fructuum nomine consecutus est, id praestet: item si legatum uel hereditas
Abbreviated transcription (Latin):
ri. uł siquid ex eo ꝙ eg̾it ad eũ ꝑuenerit uł dolo ma¬
lo uł culpa eiꝯ factũ sit quomiinꝰ ꝑueniret. husdem
dieb reddi idẽ ait futuri tp̃ris noĩe caucone ei qui
sciens uendidit fier solere. ¶ Si infuga est hõ sñ
state redactũ uẽditori reddat. Gauir. ¶ Tneq ꝑse¬

Expanded text:
it ad eum pervenerit dolove malo vel culpa eius factum sit, quo minus perveniret isdem diebus, reddi. Idem ait futuri temporis nomine cautionem ei, qui sciens vendidit, fieri solere, si in fuga est homo sistate redactum venditori reddat, Gaius libro
Abbreviated transcription (Latin):
lous redibicõm sit sexemplo maucipioꝵͫ. ¶ Uendẽdi
aut̃ cã oruatũ iumẽtũ uideri celiꝰ ait nõ si sb̾tẽꝑe uẽ¬
dicõnis ħ est biduo ante uẽdicõne ornatũ sit. S si in
ip̃a uendicõe ornatumsit. aut ideo ĩquid uenale cũ es¬
set sic ornatũ inspic̾etur semꝑ q cã de ornamẽtis agi¬
tur ⁊ ĩ accione ⁊ in edc̃o adiectũ est uẽdenditã otnata¬

Expanded text:
lo mancipiorum. Uendendi autem causa ornatum iumentum uideri Caelius ait non, si sub tempus uenditionis, hoc est biduo ante uenditionem ornatum sit, sed si in ipsa uenditione ornatum sit, aut ideo, inquit, uenale cum esset sic ornatum inspiceretur: semperque cum de ornamentis agitur, et in actione et in edicto adiectum est: 'uendendi
Abbreviated transcription (Latin):
mauerit: ⁊ is ex om̃so leuis ꝓteruut desidiosꝰ gõpnico¬
losꝰ.piger ⁊ tardꝰ. ꝯmestor ĩẽiat᷑. ħ om̃ia indentur
eo ꝑtinere ne id ꝙ adsirmauetit uenditoꝵ. ainare ab eo
exigatur. s c̃ quodã temꝑam̃to ut si forte cõstantẽ ẽ
affirmauerit nõ exacta grauitas ⁊ constancia qiͣa philo¬
sopho desideretur. Et si laboriosũ ⁊ iugilatẽ affirma¬
uerit ẽẽ. nõ continnus labor ꝑ dies noctesꝙ ab eo exiga¬
tur. s hec om̃ia ex bono ⁊ equo mod̾ate desiderentur

Expanded text:
so leuis proteruus desidiosus somniculosus piger tardus comesor inueniatur. haec omnia uidentur eo pertinere, ne id quod adfirmauerit uenditor amare ab eo exigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et uigilacem adfirmauerit esse, non continuus labor per dies noctesque ab eo exigatur, sed haec om
Abbreviated transcription (Latin):
Contra placere debere celiꝯ ait ⁊ lałn. ꝓbat ¶ Idem celĩ
ait ẜmĩ mꝓuicia missũ adõmiuo cũ eũ mortĩ ẽe ⁊¬
testamento se libeꝵ relictũ andiss ⁊ in eodem osficõ ꝑ

Expanded text:
contra placere debere Caelius ait et Labeo probat. Idem Caelius contra placere debere Caelius ait et Labeo probat. Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum esse et
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Sicamen aute fugir ⁊ postea se contulit nõ ideo
mag̃ fugitiuus ẽẽ desunt. ¶ tem celiꝯ scbit plac̾e
eũ quoq fugitinũ ẽe qui eo se cõferat unde eũ dñs te¬
cuꝑare non possit. młto mag̾ illum fugitinũ ẽẽ qͥ
eo se conferat unde abduci nõ possit ¶ Erronẽ ita
diffinit labeo. Pusillum fugiiuũ ẽẽ ̃⁊ exdulso fu¬
gitiuũ magnũ errone ẽe. S ꝓpͥe erronẽ gͥ oiffimm¬
mꝯ qui nõ quide fugit s freꝙ̾t̾ suiecã uagatur ⁊ tẽ¬
pib in res nugatorias ꝯsũptis setiꝰ ad dñm redit.
¶Apud celiu seͥptum est lib̾ti apud ꝑatronũ hĩtatis
sic ut sb̾una claue tota eiꝰ hĩtatõ eet ẜuꝯ ea mẽtene
rediret ad eir extra hĩtatõne lib̾ti fugit: S intra edes
patroni ⁊ tota nocte obłitunt᷑ inderi ẽe fugitinũ. Celiꝯ
ait. Pͥlane si talẽ custodiã ea hĩtatõ nõ hñit ⁊ ̃ea cella
lib̾tus hĩcauit cui cõe ⁊. ꝓmiscnũ pluriũ cellaꝵ iter ẽ

Expanded text:
non ideo magis fugitiuus esse desinit. Item Caelius scribit placere eum quoque fugitiuum esse, qui eo se conferat, unde eum dominus reciperare non possit, multoque magis illum fugitiuum esse, qui eo se conferat, unde abduci non possit. Erronem ita definit Labeo pusillum fugitiuum esse, et ex diuerso fugitiuum magnum erronem esse. sed proprie erronem sic definimus: qui non quidem fugit, sed frequenter sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consumptis serius domum redit. Apud Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una claue tota eius habitatio esset, seruus ea mente, ne rediret ad eum, extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellarum iter est,
Abbreviated transcription (Latin):
sit nec ꝑmanet noxa solutꝰ uidetur snoxas acciꝑe de¬
bemꝯ priuatas ħ est eas quecumꝙ ꝯmittunt᷑ ex deliciᷤ
non publitis c̾minib ex quib agitur̾ iudicus noxa¬
lib. Nemꝙ q᷑ͣ alr̾ sp̃alr̾ cauetur infra de capitalib
frauoib. Ex prmatis at̃ noxus orit᷑ dãpĩ peccĩuariũ
Siquis forte noxe dedere noluerit. s hais extimacõe

Expanded text:
oxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
infamis mag̃̾ est. Qd̾ si denacõne ita ꝓnũtiatũ nõ er̃
udicĩ ẽptori om̃ibq ad quos ea res ꝑtinebit: dabi¬
tur ꝑ ꝙ emptor. redibet mancipeũ ¶Siquidita uenierͤ
ut nͥ placu̾it intra p̾funtũ tempꝰ redibeatur: eacõ
uencio rata hãbetur. Si autẽ de temꝑe nicħ cõuen̾it᷑
infactũ accõ intra sexagnnita dies utiles accõ acgonio¬
datur eraꝑtori ad redibend̾ ultra nõ. Si uero ꝯuen̾it
ut ĩꝑetuũ redibicõ fiat: puto hãc ꝯuencõne ualere
Item si tempꝰ sexagĩta dieꝵ p̾fiitũ redibicãn p̾te¬
riit cã coguita iudiciũ dabitur. In cãe autẽ cogncõne
ħ u̾sabitur si aut mora fuit ꝑuenditorẽ aut nõ fuit
psens cͥmi redderetur. aut aliqua iusa cã int̾cessis cui ĩtͤ
diem. redibits̃ inãtipiũ ideo est ꝙ eiͣ magis displicue¬
rat m̃hus antẽ accõnibꝰ eadem erit ob ẜuãda q̃ deꝑtu fr̃t¬
tib acoessionibq ⁊ q̃ de mortuo redibendo dc̃a sunt.

Expanded text:
famis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omnibusque ad quos ea res pertinebit dabitur, per quod emptor redhibet mancipium. Si quid ita uenierit, ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus redventio rata habetur: si autem de tempore nihil convenerit, in factum actio intra sexaginta dies utiles accommodatur emptori ad redhibendum, ultra non. si vero convenerit, ut in perpetuum redhibitio fiat, puto hanc conventionem valere. Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iudichoc uersabitur, si aut mora fuit per uenditorem, aut non fuit praesens cui redderetur, aut aliqua iusta causa intercessit, cur intra diem redhibitum mancipium non est, quod ei magis displicuerat. In his autem actionibus eadem erunt obseruanda, quae de partu fructibus accessionibus quaeque de mo
Abbreviated transcription (Latin):
interrogatus ꝓculꝰ de eo qui doi latuiss inħ scillo
ut suge nactus cccasiõe se sb̾trahet᷑. ait tau̾i isi fu¬
gere non poss nderi qui domi mãsiss tam̃ eñ fugitiuũ
Enisse. Sin autez mħ tantũ latiuiss quo ad iracũdia
dominoꝵ efferuesc̾et. eugitinũ non ẽẽssicuti neo e̾im
quidem qui s̃ dominũ aladu̾t̾e̾t u̾b̾ib se afficere uelle.¬

Expanded text:
interrogatus Proculus de eo, qui domi latuisset in hoc scilicet, interrogatus Proculus de eo, qui domi latuisset in hoc scilicet, ut fugae nactus occasionem se subtraheret, ait, tametsi fugere non posset videri, qui domi mansisset, tamen eum fugitivum fuisse: sin autem in hoc tantum latuisset, quoad iracundia domini effervesceret, fugitivum non esse, sicuti ne eum quidem, qui cum dominum animadvert
Abbreviated transcription (Latin):
disfunt offilius. Engitiuꝯ est qm exͣ om̃ doniũ fuge
causa qͣuo se a dommocelaret mansit. ¶ Selsus ant̾ fu¬
gimm̃ eẽant. eum qui ea mente discedat ne ad dũmpe
deat. tami ͣ si mutato ꝯsilio ad eũreu̾tat᷑ Nemo eĩta¬
li pato inqmd penitentia sua uocens ẽe desiint ¶Cassĩ
quoꝙ scribit fugiiuũ ẽe qui certo ꝓposito dũm relĩ¬
quat Item apud ulpianu relatum est fugituui
fere ab esfc̃n aĩ intlłigend̾ ẽẽ non utiq a fuga. Naui
eũ qui hostem aut lamone icendiũ rumã ue effuge¬
ret:. ꝙͣnis fugisse reꝵ est: non tamen fugitinũ ẽẽ.
Item nec esĩ quidem. qui ap̾ceptote cui mdisciplia¬
tditus erat ait fugisse. sugiinũ eẽ si forte ideo fugͥ
qr ĩmoderate eo ntẽbatur. Idemq ꝑbat ⁊ si ab eo su¬
gent cui erat ꝯmodatus. si ꝓp̾ eͥanden cam fngerit
Idem pbat uuanꝰ ⁊ si seneriꝰ t̃ eo agebat. ħ itã si
eos fugiss ⁊ ad dñm uẽus. Ceterum si ad dĩun nõ

Expanded text:
definit Ofilius: fugitiuus est, qui extra domini domum fugae causa, quo se a domino celaret, mansit. Caelius autem fugitiuum esse ait eum, qui ea mente discedat, ne ad dominum redeat, tametsi mutato consilio ad eum reuertatur: nemo enim tali peccato, inquit, paenitentia sua nocens esse desinit. Cassius quoque scribit fugitiuum esse qui certo proposito dominum relinquat. Item apud Uiuianum relatum est fugitiuum fere ab affectu animi intellegendum esse, non utique a fuga: nam eum, qui hostem aut latronem, incendium ruinamue fugeret, quamuis fugisse uerum est, non tamen fugitiuum esse. item ne etraditus erat aufugit, esse fugitivum, si forte ideo fugit, quia immoderate eo utebatur. idemque probat et si ab eo fugerit cui erat commodatus, si propter eandem causam fugerit. idem probat Vivianus et si saevius cum eo agebat. haec ita, si eos fugisset et ad dominum venisset: ceterum si ad dominum no
Abbreviated transcription (Latin):
fugiss sugumũ ẽẽ. Si uero ut ꝑur̾em faciliorem
dep̾cacõne hr̃et deluti alicmꝰ non ẽẽ fugituũ ¶Celiꝰ
quo scbit si ẜuuĩ emeris qui se ityb̾im deret̾it si mo¬
nendi dũ taxat conscilio suscepto a oũo discessiss nõ
ee fugitinũ e si fuge pus concciliũ hũit deinde mitta¬
ta nolmitate meyberim sedeiet̾it manere fugitinũ
cariũ suũ secũ adduxit. si incariꝰ ĩuitꝰ aut ĩprudẽs
sequis est sequtꝰ est neq occasione ad teredeundi nac¬
tus p̾t̾imsit. nõ uideri fugitiuũ finsse. S si ant olu
cum sugeret intellexit quid ageretu. aut postea co¬
gnouit quio actieis. ⁊ redire ad tec̾ poss uoluit ꝯ̃ ẽe¬
ait sifiisõ infundo ẽet exiss de uilla eamẽte ut ꝓfu¬
geret ⁊ quis eũ priuꝙͣ ex fundo tuo exisset comp̾hẽdis¬
set: fugitinũ inderisãnũ eũ fugninũ fac̾e ¶Idem ant
nec eũ qui ad fuga gͣmdin᷑ unũ alteꝵue ꝓmouit.

Expanded text:
fugitiuum esse: sin uero ut per matrem faciliorem deprecationem haberet delicti alicuius, non esse fugitiuum. Caelius quoque scribit, si seruum emeris, qui se in Tiberim deiecit, si moriendi dumtaxat consilio suscepto a domino discessisset, non esse fugitiuum, sed si fugae prius consilium habuit, deinde mutata uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. carium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nactus praetermisit, non uideri fugitiuum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut postea cognouit quid acti esset et redire ad te cum posset noluit, us, cum in fundo esset, exisset de uilla ea mente, ut profugeret et quis eum, priusquam ex fundo tuo exisset, comprehendisset, fugitiuum uideri: animum enim fugitiuum facere. Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum
Abbreviated transcription (Latin):
morbum consultorentu̾it. tunc eĩ dãdã ẽẽ de dolo
malo replicatõne ¶Si noĩatim morb exceptꝰ nõ
sit. tał camen morbꝰ sit qui om̃ib potunit apparere: ut
puta si cecꝰ hõ uẽiebat aut qui cicat᷑cẽ euidentẽ ⁊ ꝑ icu
losã ẜebat uł incapite. uł iualia ꝑte corꝑis eius noĩe ñ
toui. Ceciliꝰ artłꝑinde ac si noĩatim morbꝰ exceptꝰ fu¬
iss sãd eos eĩ morbos uitiaꝙ ꝑtinere edictũ ediliuĩ ꝓlñd̾.
est᷑ que quis ignoraueris uł ignorare potuit. Paulꝰ

Expanded text:
morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, talis tamen morbus sit, qui omnibus potuit apparere ut puta nomine non teneri Caecilius ait, perinde ac si nominatim morbus exceptus fuisset: ad eos enim morbos vitiaque pertinere edictum aedilium probandum est, quae quis ignoravit vel ignorare potuit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecꝰ accidert ꝙ corpo eiꝰ ĩ aliꝙͣ ũalitudinẽ in¬
natura sterilis sit: saua sit. Si uicõ corꝑis᷑ contra
¶Ite de eo qui urina facit. quentur. ⁊ pediꝰ ait nõ¬
nõ ob eam rẽ sanũ non ẽẽ ꝙ mlecto sopno uinoq
urinã nilecto facit. s qr uncõsã uesicam ht̃ redib̾i pos¬
p̾cisa sit: tollere magis ꝙͣ p̾stare redibicõne qͥmor¬
b miuuit᷑. Ego puto si morb desinnt. nõ ẽẽ redibi¬
cõm licum. Sĩ a niciũ ꝑseueret: redibitõne locũ
hr̃e. ¶ Si quis digitis cõnĩctis nascatur nõ indetur
sanꝯ ẽẽ s ita demũ si ĩ cõmodatur ad usa manꝰ.¬
¶ Mulieres ita arcta. ut mlr̃ fi nõ possit : sanã nõ
.i. ĩuet̾atas ⁊ quiiam discira nõ postꝰ. fanciũ u̾o tũoreᷤᷤ
qͥ ãtiachã ħ̾eat uiciosꝰ est. ¶ Si uenditor noĩati ex¬
ceꝑit de aliquo morbo. ⁊ decet̾o sanũ ẽe dixerit aut
ones suas n ẽ regͥssꝯ dandͦ nsi sciens uenditor

Expanded text:
extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam ualetudinem imnatura sterilis sit, sana sit, si uitio corporis, contra. Item de eo qui urinam facit quaeritur. et Pedius ait non ob eam rem sanum non esse, quod in lecto somno uinoque urinam in lecto facit, sed quia uitiosam uesicam habet, redhiberi pospraecisa sit, tollere magis quam praestare redhibitionem, quod morbus minuitur: ego puto, si morbus desinit, non esse redhibitioni locum, sin autem uitium perseueret, redhibitionem, locum habere. Si quis digitis coniunctis nascatur, non uidetur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus. Mulierem ita artam, ut mulier fieri non possit, sanam non id est inueteratas, et qui iam discuti non possint faucium tumores, qui ἀντιάδας habet uitiosus est. Si uenditor nominatim exceperit ones suas non est regressus dandus, nisi sciens uenditor
Abbreviated transcription (Latin):
dat accõne E si uiciũ corꝑisns ad aĩmũ penetrat.
forte si ꝓp̾ febrem loqntur aliena. uł qui ꝑ uicos more
isanoꝵ deridenda loqͣntur: in quos si aĩ uicium ex cor¬
ꝑis incõ accidit. redibi posse ¶It̃ aleatores ⁊ uinarios
nec gulosos nec ĩpostores aut mendaces aut higio¬
sos. ¶ Ideu pompoꝰ ait. ꝙͣuis nõ ualde sapientẽ ẜuũ.
uenditor p̾stare debeat: tamen si ita fatuũ uł mora¬
one uendid̾it: ut ĩ eo uusus nullꝰ sit: inderi inctiũ. ⁊
indemur ħ uire uti ut uicii morbiq applłonũ uideat᷑
ꝑtinere nisi ad corꝑa. ¶Anmi autez niciũ ita demũ
p̾stabit uenoitor si ꝓmisit. Si nino. non. Et ido̾ noĩq¬
tum de errone ⁊ fugitiuo excipitur. ħ eĩ aĩ uitiiͣ: nõ
corꝑis est. unde quidam iumẽta pauida ⁊ calcitrosa
morbosis nõ ẽẽ ãnu̾anda: dixutiaĩ eĩ nõ corꝑis ħ ui¬
cium ẽẽ. ¶ Insũma siquidem aĩ tantũ incium est re

Expanded text:
dat actionem. Sed si uitium corporis usque ad animum penetrat, forte si propter febrem loquantur aliena uel qui per uicos more insanorum deridenda loquantur, in quos id animi uitium ex corporis uitio accidit, redhiberi posse. Item aleatores et uinarios nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait, quamuis non ualide sapientem seruum uenditor praestare debeat, tamen, si ita fatuum uel morionem uendiderit, ut in eo usus nullus sit, uideri uitium. et uidemur hoc iure uti, ut uitii mi autem uitium ita demum praestabit uenditor, si promisit, si minus, non. et ideo nominatim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc uitium esse. In summa si quidem animi tantum uitium est
Abbreviated transcription (Latin):
s mancũ ẽe. ¶ Iᷤ cui os oleat an sanꝯsit quesis est
trebatius ait nõ ẽẽ morbosũ. os alicui olere. reluti hs¬
cosum strabonez. ħ enĩ ex illimie oris accidere solere
Sicaniẽ excorꝑis incio id accidit ueluti ꝙ iecur uł¬
ꝙ płino aut aliud aliꝙ siłe dolet: morbosꝰ ẽ. Gaiꝰ.
ea muliere  que semꝑmortuos ꝑit an morbosa sit. ⁊
ait sabinꝯ. si uulue uics̃ ł contig̾it: morbosã ẽẽ.¬
¶ Si mmlr̃. p̾gnãs uẽierit. iut̾ om̃es cb̃uenit sanã

Expanded text:
sed mancum esse. Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: sed mancum esse. Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere. si tamen ex corporis uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter dolet, morbosus est.ea muliere, quae semper mortuos parit, an morbosa sit: et ait Sabinus, si uuluae uitio hoc contingit, morbosam esse. Si mulier praegnas uenierit, inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
greci appellant. noczz. luscicionem eam ẽẽ quidam
putant ubi homo luuime adhibito nchil indet.¬
¶ Quesitum est an balbꝰ ⁊ blesꝰ ⁊ anuppꝰ. isqr qui
tardiꝯ loquitur ⁊ uarꝰ ⁊ uatimꝰ sanꝯ sit ⁊ oppinor
magna enĩ ꝑs hominũ auquo dente caret. neq ido
morbosi st̃ p̾sertim cum sine dentib nascam. nec idd̾
minꝰ sam sumꝰ donet deutes heamꝰ. aliqui: nłłs
senex sanꝯ eet. ulp̃ Qui clauũ ht̃: morbosꝰ ẽ. s poliꝰ¬
reni ht si rectentatur sanũ uideri pediꝯ scribit. ait eĩ
inequalirate maxillaꝵ oculoꝵ. brachiorum. si uich
ex mũsterio p̾stando sb̾trahit extra redibitõne eẽ ss
⁊ latus uł crus brenius pos afferre impedimẽtũ ergo
⁊ hicent redibendꝰ ¶ Siquis natura guiturosꝰ sit
aut cculos enumẽtes hoit sanꝯuidet᷑. ¶ Ite stid̾ est sce¬
uam non ẽe morbosum uł uitiosũ p̾terꝙ si ĩbecilli¬
tͣaͣte dextre ualidiꝯ simitra utatur. S hũc nõ sceuã

Expanded text:
Graeci uocant νυκτάλωπα. Luscitionem eam esse quidam putant, ubi homo lumine adhibito nihil uidet. Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et uarus et uatius sanus sit: et opinor magna enim pars hominum aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus donec dentes habeamus: alioquin nullus senex sanus esset. 12 Uri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: sed hunc non scaeuam,
Abbreviated transcription (Latin):
sine dolo malo cõdempnatꝰ sit uł siquid ex eo ꝙ
eg̾it ad eñ ꝑuenerit dolo dolo ue in qͥo giꝯ facti
sit quo mins ꝑueniret id reddat ¶Quas ĩpentas
nccͣtio in curand̾ ẜuũ post litem contestam̃ ẽptor
fecerit ĩputabit. p̾cedentes impensas nõiatim cõ¬
p̾hendendas pedins ait. s cibaria ẜuo data nõ eẽ
impntanda aristo ait snam nec ab ipõ exigi. ꝙ ĩ
cabinꝰ ei corꝑis retencõne Ceterimi pot̾t eintate
pstacõnẽ uenditor. si uolit homine reoiꝑe quo fr̃o

Expanded text:
condemnatus sit uel si quid ex eo quod egerit ad eum peruenerit doloue malo eius factum sit quo minus perueniret, id reddat. Quas impensas necessario in curandum seruum post litem contestatam emptor fecerit, imputabit: praecedentes impensas nominatim comprehendendas Pedius: sed cibaria seruo data non esse imputanda Aristo, nam nec ab ipso exigi, quod in dabimus ei corporis retentionem: ceterum poterit evitare praestationem venditor, si nolit hominem recipere, quo facto
Abbreviated transcription (Latin):
id autem alias. in toto corꝑe. alias: ⁊̃ꝑtem accidere so¬
let. nãq tociꝰ corꝑis moruꝰ est. puta. ii ys febris ꝑtis
uelii cecitas licet ħo ita natꝰ sit. ¶uieuĩq a morbo
mltum differre. ut puta. siꝗs balbꝰ fit: nã hñc uici¬
osum mag̃ eẽ ꝙͣ morbosũ ego puto. Ediles tollende
ꝙ usũ mĩsterisiq hõis impediat id dabit redibicdin lo¬
effitere ut morbosꝰ nicõsꝰ re: heatur spuide lenis felͥ¬
in ei ħ potu̾nt. ¶ Exempli itaq gfa referamꝯ qui mor¬
bosi inciosiq st̃ apd̾ uiianũ q̃rit᷑. si ẜuis int̾fanaticos

Expanded text:
ore, alias in parte accidere namque totius corporis morbus est puta φθίσις febris, partis ueluti caecitas, licet homo itaque natus sit: uitiumque a morbo multum differre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc uitiosum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendaequod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitioni loefficere, ut morbosus uitiosusue habeatur. proinde leuis febrienim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uitiosique sunt. Apud Uiuianum quaeritur, si seruus inter fanaticos
Abbreviated transcription (Latin):
debere sahoquin inquid futuꝵ ut in nifimito hac rc̃e
multos sanos ẽẽ negaremꝰ. ut puta leuẽ fr̃sticosũ. m
de corꝑis sanitate ꝙͣ de aĩ uienis ꝓunttisint̾dũ tamen
in quid inciũ corꝑale us ad animũ ꝑuenire ⁊ eã uici¬
rit. Qad ergo est: Si quidẽ sit aĩ inciũ tule utid a
uenditore excipi oꝑter neq id uenditor s̃ scret ꝓnũ¬
ciass exempto eũ teneri. ¶ Idem uiuuanꝯ aut qͥauis
aliqũ¬

Expanded text:
debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus ut puta levem superstitiosum de corporis sanitate, quam de animi vitiis promitti. interdum tamen, inquit, vitium corporale usque ad animum rit. quid ergo est? si quid sit animi uitium tale, ut id a uenditore excipi oporteret neque id uenditor cum sciret pronuntiasset, ex empto eum teneri. Idem Uiuianus ait, quamuis aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
empto tñ agi potest si sciẽs iduiciũ aĩ retitu̾it si at̃
corporis soliꝰ ucnm esp. aut ⁊ corꝑis ⁊ aĩ uioiuĩ mixtuã
redibicõ locum hebit. ¶ Illud erit ad notand̾ ꝙ de mor¬
bo gn̾alr̃ scͥptum est nõ de sontico morbo. nec mirum
hoc uideri pompoꝰ ait nicħ eniui ibi agitur de eare cũ hic
ip̃e morb obstet idem ait non onne morbum dare lo¬
cum redibicõm. ut puta leuis lippitudo aut leuis dẽtis
anticłe ue dolor. aut mediocre ulcus. nõ deuiq febricu¬
lam ꝙͣtulamlibet ad cãm huiꝯ edc̃ĩ ꝑtinere Paulus.¬

Expanded text:
i reticuit: si autem corporis solius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit. Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertinere. 5 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sessor ͥ efferreᷤ uelset neq enim d inquiri deuire pos¬
sessoris. Eñ ius pentoris temoneatur soluto pigno
debitor se dare nõ opoitere: pignins libaini . qr per¬
inde hetur atq si idicõ al solums eẽt. ¶ Namafia
indice ꝙͣuic ꝑĩuiriam absolutꝰ sit debitor . pigmis¬
tamẽ libatur. Idem. ¶Qm colono tibi conuẽit
ut ĩuecta importata pignori ẽent douec merces tͥ
soluta. ant eo modo satiffactũ ẽet: deinde mercedis
nõie fidenissorem acolono accepisti: sansfactũ tibi
uderi existimo. ⁊ d̾o illata pignori ẽe desiisse.

Expanded text:
sessor offerre uellet: neque enim debet quaeri de iure possessoris, cum ius petitoris remoueatur soluto pignordebitor se dare non oportere, pignus liberatur, quia perinde habetur, atque si iudicio absolutus esset: nam et si a iudice tibi conuenit, ut inuecta importata pignori essent, donec merces tibi soluta aut satisfactum esset: deinde mercedis nomine fideiussorem a colono accepisti. satisfactum tibi uideri existimo et ideo illata pignor‹i› esse desisse.
Abbreviated transcription (Latin):
decepti auenditoribꝰ fu̾int dum m̃õ sciamꝰ rẽditorẽ
⁊̃ si ignorauit ea q̃ ediles pstari iubẽt: tñ tem̾ deb̾e
nec est ħ imquũ. potuit eĩ ea nota hr̃euenditor neq
eĩ int̾est ẽptoris cur fallat᷑ ignorantia uenditoris an
talliditate. ¶ Illnd sciᵈ est edictum hoc nõ ꝑtinere ad
uendicõnes fiscales ssi tamẽres publica aliꝙͣ faciat
uendicõne: edictum l locum hẽbit ¶In pupillarib
quo uendicõnbꝰ erit edcõ lorꝰ. ¶ Si intelligatur
uiciũ morb ue mancipii ut plerumq sigͥs quib daui
solent mãifestari uicia: pot̾ dici edictum cessare. lxc
eĩ tantũ intuend̾ est ne emptor decipiatur. ¶ S
sciᷤ est morbũ apud sabinũ sic diffinitũ ẽẽ. habitũ
cuiꝯq corꝑis contra naturã qͥ usum eiꝰ ad id faciat

Expanded text:
decepti a uenditoribus fuerint: dummodo sciamus uenditorem, decepti a uenditoribus fuerint: dummodo sciamus uenditorem, etiamsi ignorauit ea quae aediles praestari iubent, tamen teneri debere. nec est hoc iniquum: potuit enim ea nota habere uenditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate. Illud sciendum est edictum hoc non pertinere ad uenditiones fiscales. Si tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum habebit. In pupillaribus quoque uenditionibus erit edicto locus. Si intellegatur uitium morbusue mancipii ut plerumque signis quibusdam solent demonstrare uitia, potest dici edictum cessare: hoc enim tantum intuendum est, ne emptor decipiatur. Sed sciendum est morbum apud Sabinum sic definitum esse habitum cuiusque corporis contra naturam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss ꝙ eiꝯ noĩe p̾stari oꝑtere dicetur emptori oĩb¬
q ad qͦs ea tes ꝑtinet indiciũ dabimiꝰ ut id mancipiũ
redibeatm. ¶Siquid aut̃ post uendicõne tradicione ꝙ
deteriꝰ emptoris oꝑa famlie ꝓcuratoris ue ens factũ
erit. Sine quid ex eo post uendicõnẽ natum adquisitũ
fuerit ⁊ siquid alio ĩuẽdicõne ei accesẜit. Sue ꝙ ex ea
re fructꝰ ꝑuen̾io ademptore ut ea oĩa retituit ͥ. itez
siquas accessiones ipe p̾stit̾it ut recipiat ¶s̃ diꝙ mã
cipiũ capitalẽ fraude adimiẜit uł mortis consciende
s̾cã quid fecerit. In ue arena depugnandicã ad besi¬
as intromissꝰ fu̾it ea oĩa ĩuendicõne ꝓñtient᷑. ex
hus eĩ cãis ind̾m dabimꝯ ¶ Hec ampliꝯ siꝗs adu̾sꝰ ea
sciens dolo malo uendiduse dicetur: iudicium dabi¬
nꝰ. ¶ Causa huiꝯ edc̃i ꝓponenda est. ut occurrat᷑
fallatiis uẽdenciũ ⁊ emptorib sucturrat᷑. Qmuic̃q

Expanded text:
fuisset, quod eius praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id mancipium redhibeatur. si quid autem post uenditionem traditionemque deterius emptoris opera familiae procuratorisue eius factum erit, siue quid ex eo post uenditionem natum adquisitum fuerit, et si quid aliud in uenditione ei accesserit, siue quid ex ea re fructus peruenerit ad emptorem, ut ea omnia restituat. item si quas accessiones ipse cipium capitalem fraudem admiserit, mortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inue harenam depugnandi causa ad bestias intromissus fuerit, ea omnia in uenditione pronuntianto: ex his enim causis iudicium dabimus. hoc amplius si quis aduersus ea sciens dolo malo uendidisse dicetur, iudicium dabimus'. Causa huius edicti proponendi est, ut occurratur fallaciis uendentium et emptoribus succurratur, quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
Ało sẽbit. Edictum edilium cur¬
tilium deuend̾onib tr̃ ẽẽ. tam eax
q̃ soli sunt. quan eaꝵ que mobiles.
aut se‸mouentes. ¶ Aunt ediles.
qui mancipia uẽdũt cercores faciãt
emptores quid mbrbi icqi ue: an¬
q sit. Qus fugitiuus erroue. sit.
noriaue solutꝰłon sit seadeuiq oĩa cum ea mancipia
ueneunt palam acrecte ꝓuũtient. Qrd̾ si mãcipia ad

Expanded text:
Labeo scribit edictum aedilium curulium de uenditionibus rerum esse tam earum quae soli sint quam earum quae mobiles aut se mouentes. Aiunt aediles: 'Qui mancipia uendunt certiores faciant emptores, quid morbi uitiiue cuique sit, quis fugitiuus erroue sit noxaue solutus non sit: eademque omnia, cum ea mancipia uenibunt, palam recte pronuntianto. quodsi manc
Abbreviated transcription (Latin):
sit debitoris. au uero cũ teneatur. exempto pignꝰ extĩ¬
gnatur ꝙ ⁊magis est s quid si p̾tiũ uenditor ꝯsequtus
non sit uec paratꝰ sit ẽptor dare: tantũdẽ pot᷑ dici. s
si ꝑmiẜ it t̾ditor uendere. debitor uero donau̾it: an ex
idõ uẽiri uoluit. ut p̾tio accepto ip̃i quoq res expediat.
quo cãu. non uocebit ꝯssꝰ. ¶Qd̾ si in dotẽ dederit uendi¬
disse nħ cãu recte indet ꝓp̾ honera miͦii. Incont̾rmĩ¬
si toucesẜit donare. ⁊ uendidit debitor repelletur cre¬
ditor nisi quis dicat ideo consensisse donari ꝙ amica
erat creditotis is cui donabatur. Qd̃ si cõsẽẜit .x. uedẽ
ille quĩq uendid̾it. dd̾. ẽ. nõ ẽẽ repellond̾ creditotẽ. In
did̾it ꝙͣ concess it creditor. ¶ Nõ incebitur autez con¬
sensisse creditor si sciente eo debitor remuendidit. cũ
ideo passꝰ est uenire ꝙ sciebat ubiꝑ pignus sͥ ourare

Expanded text:
sit debitoris, an uero, cum teneatur ex empto, pignus exstinsit debitoris, an uero, cum teneatur ex empto, pignus exstinguatur? quod et magis est. sed quid si pretium uenditor consecutus non sit nec paratus sit emptor dare? tantundem potest dici. Sed si permiserit creditor uendere, debitor uero donauerit, an exo, numquid ideo ueniri uoluit, ut pretio accepto ipsi quoque res expediat? quo casu non nocebit consensus. quodsi in dotem dederit, uendidisse in hoc casu recte uidetur propter onera matrisi concessit donare et uendiderit debitor, repelletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur. Quod si concesserit decem uendere, ille quinque uendiderit, dicendum est non esse repellendum creditorem: in diderit, quam concessit creditor. Non uidetur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem uendiderit, cum ideo passus est ueniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare.
Abbreviated transcription (Latin):
ferri ei remi acreditore qui nõ successioit iire s ahio
modo rẽuactꝰ est. Pos̃ tũ dici c̃ ticii dolꝯm rem u̾sart̃
ne creditor a possr̃te peccĩna recipiat. nuquissimũ ee
ludifficari eũ. Qd̾ su istiuidꝰ a menio alicui obligatꝰ
possideat᷑ cui nõ dnmi satisfc̃u er̃. tc̃ rursꝰ equũ erit
excipi si nõ uolmitate c̾ditoris renit. licet eĩ dolus
malus debitoris int̾uenat qui nõ soluit tamẽ scõus
creditor qui pignori accepit pocior est Tucnis tã est
si debitor a creditore petat. ut ei ꝑuintat᷑ pignꝰ uẽdere
quo magis sanffaciat.aut cautionez acciꝑe ab eo qͥ
rem empturꝰ erit ut p̃tiũ reiuendite us adsũmãde
biti c̾ditori soluat uondicõnis aut̃ appllone gu̾alit᷑
acciꝑe debemiꝰ ut ⁊ silegare ꝑmisit ualeat ꝙ concessit
ꝙ ita intelligemus ut ⁊ si legatũ repudiatũ fuerit cõ¬
ualescat pignꝰ. ¶ Si debitor uendidit᷑ rem. uec tra¬
diderit: an uon repellatur creditor cum adhuc tes ĩbõit

Expanded text:
 qui non successionis iure sed alio modo rem nactus est. potest tamen dici, cum Titii dolus in re uersaretur, ne creditor a possessore pecuniam recipiat, iniquissimum esse ludificari eum. Quod si is fundus a Maeuio alicui obligatus possideatur, cui nondum satisfactum erit, tunc rursus aequum erit excipi 'si non uoluntate creditoris ueniit': licet enim dolus malus debitoris interueniat qui non soluit, tamen secundus creditor qui pignori accepit potior est. Tutius tamen est, si debitor a creditore petat, ut ei permittat pignus uendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pbiti creditori soluatur. Uenditionis autem appellationem generaliter accipere debemus, ut et si legare permisit, ualeat quod concessit: quod ita intellegemus, ut, si legatum repudiatum fuerit, conualescat pignus. Si debitor uendiderit rem ne tradiderit, an non repellatur creditor, quasi adhuc res in bonis