comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec uerbo quidem audeat di¬
cere. aliquid suũ qđ magnũ fit cri¬
men exoremonachi processisse
tunicã meam. codicẽ meum. Ta¬
bulas meas. graphsũ meum. Et cete¬
ra his. similia. Nam siuius modi
uerbũ per sub reptionẽ uł igno¬
rantiã de ore eius effuderit:
digna ꝓhoc poenitentia satis¬
faciens ueniã petat in terra
ergo peculiare. aut aliquid
cum inuentũ in aliquo fuerit:
grandi eũ abbas & diuturna
nullus hoc audeat imitari.
SIOMNES AEQUALIT DEBEAME
CESSARIA ACCIPERE XXXIIII¬
icut seriptũ est: duudebatur
singulis put cuiq opus erat
Nbi non dicimus ut per sonarũ¬
qđ ab si̾t acceptio sit: sed infirmi¬
tatũ cõsideratio. Ubi quiminus
indiga agat dõgr̃s & nõcon¬
tristetur. Qui uero plus iadig&
humilietur ꝓinfimitate: non

Expanded text:
nec verbo quidem audeat dicere aliquid suum, quod magnum sit crimen ex ore monachi processisse, tunicam meam, codicem meum, tabulas meas, graphium meum, et caetera his similia. Nam si hujusmodi verbum per subreptionem vel ignorantiam de ore ejus effuderit digna pro hoc poenitentia satisfaciens veniam petat in terra ergo peculiare, aut aliquid cum inventum in aliquo fgrandi eum abbas et diuturna , nullus hoc audeat imitarSi omnes aequaliter debent necessaria accipere. Scriptum est: Dividebatur singulis prout cuique opus erat ; ubi non dicimus ut personaruquod absit! acceptio sit; sed infirmitatum consideratio. Ubi qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur. Qui vero plus indiget, humilietur pro infirmitate; non
Abbreviated transcription (Latin):
xerit ẽẽ egrotũ. & ad opusdĩ nõ
surrexerit: & cõtinuo iacuerit
adculpã nõ uoc&ur. Sed in re¬
fectione solũ modo succus uł
oua. aut calidã aquã accipiat:

Expanded text:
xerint esse, et ad opus Dei se non levaverint, et continuo jacuerint, ad culpam non vocentur: sed in refectionem solummodo succum, vel ova, aut calidam aquam accipiant;
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ maximã habeat abbas. ne
adcellarariis aut seruitorib
neglegant᷑ infirmi quia ad.
ipsũ respieit quicquid adisci.¬
pulis del inquitur. Hinc quidã¬

Expanded text:
autem maximam habeat abbas, ne a cellarariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquitur. § I
Abbreviated transcription (Latin):
dant. Egrediens aut̃ de septima¬
tercio a ccepta benedictione
egrediens. subsequatur ingre¬
diens & dicat Dsin adiutoriũ
incũ intende dñe ad adiuuan¬
dũ me festina. Et hocidemter
repetatur ab omib & accepta¬
benedictione ingrediatur Hanc¬

Expanded text:
ari. Egrediens autem de septimatertio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus, et acceptbenedictione ingrediatur. § II
Abbreviated transcription (Latin):
DEFERRAMENTIS ULREDUS
MONAS TERII
Substantia monasterii infer¬
ram̃tis uł uestib seu quibus¬
lib& rebus. Prcuideat abbas fr̃s
dequoꝵ uita & morib securus
sit & eis singula ut ille uidica¬
uerit cõsign& oustodienda atq
recolligenda. Ex quib: abbas
breue teneat ut dũ sibimipsa
adsignata fr̃s uic issira suc ce¬
dunti sciat quiddat aut quit
recipit. Si quis aut̃ sor dide
aut neglegent̃ res monasterii
tractauerit. corripiatur
Si nõ emendauerit disciplina

Expanded text:
De ferramentis vel rebus monasterii. 414 Substantiae monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus provideat abbas fratres de quorum vita et moribus securus sit; et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicissim succedunt, sciat quid dat aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur; si non emendaverit, disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Lauacra nullimona co ad¬
eunda studio lauandi corporis
nisi tantũ ꝓnecessitate langoris :
Nec differendũ est ꝓpt̃ medelã
si expedit. Hec mur murandũ
ẽ quia nõ fit ꝓa peltu uoluptatis
sed pro remedio tantũ salutis
dius concedatur. Hinc beatus
firmis sinecessitas cogit. minime
cupiditati nõ ob audiatur. Sed¬
a carnibus more solito om̃s abs¬
tantes necesse abent minꝰ accipe¬
re negrauentur. Ita exposita¬
egritudine sic tractandisunt:
uires pristinas reparauerint:
rede ant ad felicior ẽ scđm cõsue¬
tudinẽ suã. Quȩ famulos dĩ tan¬
to amplius dec& : quanto minus
indiga. Nec ibi eos teneat uolup¬
tas iã uegetos: quo necessitas liga.¬
uerat. infirmos. Illii se existiment
dicior es qui in sufferenda parci¬
tate fuerint forciores. Melius enĩ
minus egere : quã plus habere

Expanded text:
ie. Lavacra nulli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. Ne differendum est propter medelam, si expedit; nec murmurandum est: quia non fit pro appetitu voluptatis, sed pro remedio tantum salutisdius concedatur. Carnes firmitatis necessitas cogit minime cupiditati non obediatur a carnibus more solito omnes abstantes necesse habent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Melius est enim minus egere, quam plus habere
Abbreviated transcription (Latin):
trorꝰ numerus. autminor : aut
amplior deputetur. Quod aut̃
dic̃ ac positionẽ Ici : intelligitur
aedificatio uł cõstructiomonas¬
terii. Cõstructio enĩ monastrii
si cõgruo ponitur loco ubi scđm
huius regulȩ capitulũ. omĩa
in el austro contine at necessa¬
ria minus coqlis alioꝵ indiga
ad iutorio : Siuero in arto lo co
& angusto uł inarido ponitur
situ: ubi nec aquã sine labore.
non ortũ habere possit sine pe¬
nuria plus coqis ad ministrare¬

Expanded text:
trorum, aut minor, aut amplior deputetur. Quod autem dicit, ac positionem loci, intelligitur aedificatio, vel constructio monasterii. Constructio enim monasterii, si congruo ponitur loco, ubi secundum hujus Regulae capitulum omnia in claustra contineat necessaria, minus coquus aliorum indiget adjutorio. Si vero in arcto loco et angusto vel arido ponitur situ, ubi nec aquam sine labore, nec hortum habere possint sine penuria, plura cocis administr
Abbreviated transcription (Latin):
susceperit aut dare aut como
fuerit ordinatum. Qui denĩ
de rebus mundi alteri fr̃ĩ con¬
ferat quisuas in omĩb: uolunta¬
tes propter xp̃m in abbistra¬
didit potestatema Hinc bea
opus institutũ est. ut nullus
e xerceat monachus quasi
sibi propriȩ uindicancium.
aut cuilib& cũ uoluerit sua
p̃sumptione distribuendum:
ne quolibet opussine precep¬
tione & conibentia senioris sus¬
cipiendũ inchoandũ siue faci¬
endũ est Sed in om̃i re quic¬
quid abbaul p̃positus p̃cepe¬
rit hoc agendum Neque ali
quid habere ꝓprium nullã om¬
ninorem. Neq codicẽ neq ta¬
bulas neq graphrum sed ni¬
hil omnino Ruippe quib nec
corpora sua nec uoluntates
liox habere in ꝓpria potestate

Expanded text:
e aut dare aut commofuerit ordinatum. Quid enim de rebus mundi alteri fratri conferat, qui suas in omnibus voluntates propter Christum in abbatis tradidit potestatem? Omnia opus institutum est, ut nullus exerceat monachus, quasi sibi proprie vindicandum, aut cuilibet, cum voluerit, sua praesumptione distribuendum. Nec quodlibet opus sine praeceptione et cohibentia senioris suscipiendum, inchoandum, sive faciendum est, sed in omni re quidquid abbas vel praepositus praeceperit, hoc agendum. CAPUT VIquid habere proprium. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino. Quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
neant Quod aut̃ dicitusq admis¬
sassustineant. intelligitur usq ad
missam principalẽ : quȩ om̃ib: sol¬
lempniter canitur. Nam sunt ple¬
riq monachoꝵ ministeriales:
qui mane audiunt missã & come¬
dunt. & ꝑ gunt quͦuolunt & di¬
cunt semissam audisse. &ita
Indieb sollemprub usq ad mis¬
sam sustineant. Intrantes&er
euntes ebdomadarii inoratorio
mox matutinis finitis dnic̃a om¬
nũ genib ꝑuoluant᷑ postul an¬
tes p̾se orari Hane abeis bene
dictionẽ & retributionis mercedẽ.
ꝓ labore tocius septimanȩ fide¬
liter expetentes. ut complentes
eos xp̃i mandatũ generaliter
ab om̃ib fr̃ib: emissa prosequa¬
tur oratio que & eorũ cõsũma¬
ta obsequia uelut piũ sacrificiũ
dõ cõmendet. & quicquid ꝑigno

Expanded text:
 Quod autem dicit usque ad missas sustineant, intelligitur usque ad missam principalem, quae ab omnibus solemniter canitur. Nam sunt plerique monachorum ministeriales, qui mane audiunt missam, et comedunt, et pergunt quo volunt, et dicunt se missas audisse, et ita In diebus solemnibus usque ad missas sustexeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se orari. dictionem et retributionis mercedem pro labore totius septimanae fideliter expetentes: ut complentes eos Christi mandatum generaliter ab omnibus fratribus emissa prosequatur oratio; quae et eorum consummata officia velut pium sacrificium Deo commendet, et quidquid per igno
Abbreviated transcription (Latin):
sanisunt infirmosto lerare
debent. Iui aut̃ infirmisunt:
sanos & laborantes ante ponen¬
dos sibi nõ dubitent. Quisanis
Et ideo cõuenit sanis infirmos
portare. magis quã ab infirmis
portari. Necesse est enĩ ut paci¬
ent̃ portemꝰ infirmos: ut iterũ
infirmi pacient̃ portem᷑ a sanis

Expanded text:
sani sunt infirmos tolerare 554 debent; qui autem infirmi sunt sanos et laborantes anteponendos sibi non dubitent. Nullum enit enim sanis infirmos portare, magis quam ab infirmis portari; necesse est enim ut patienter portemus infirmos, ut iterum infirmi patienter portemur a sanis
Abbreviated transcription (Latin):
Horum cura qui in firmitatib
detinetur. Qualis eẽ deb&ur :¬
Pietas auetoris declarat cũ dicit :
que cumq uultis ut uobis faciant
homines & uos facite eis sĩmilit̃
Lic& hoc inomib sit agendum:
p̃cipue tam̃ inin firmantiũ cura
haec preceptio est exibenda. Quia
dñs dixit. Infirmus fui & ue¬
nistis ad me. Ita ergocura infir¬
mis querenda est : Acsi presente
xp̃ominis trari putetur . Re uera
& enĩ quicũq proxp̃o infirmis
curã impendit : xp̃o in infirmis

Expanded text:
Horum cura qui infirmitatibus detinentur, qualis esse debet, pietas auctoris declarat, cum dicit: Quaecunque vultis, ut vobis faciant homines, et vos facite eis similiter . Licet hoc in omnibus sit agendum, praecipue tamen in infirmantium cura haec praeceptio est exhibenda: quia Dominus dixit, infirmus fui, et venistis ad me . Ita ergo cura infirmis quaerenda est, ac si praesenti Christo ministrare putetur. Re vera etenim quicunque pro Christo infirmis curam impendit, Christo in infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
sianus ait. Aecto aut̃ dñico ingre¬
dientes scđa feria. aliis iterum
succedentibus. Hi qui egrediun¬
tur. ut ensilia. in qub: ministra¬
uerint . ac uasa consignent :
quȩ tanta sollicitudine curaque
custodiant: Ne aliquid ex eis in¬
minuaturꝰ Aut pereat: aut cre¬
dant: sed&iã ꝓminimis quibusq
uasculis tamquã ꝓsc̃ĩs & magnis
Rebusrationẽ nõ solũ homini: sed
&iã dño redditur os si forte ali
sequiũ suũ fidelit̃ ꝑ agat ne unũ
quidem granũ leguminis ne¬
glegent̃ perire desuis manibus
patiatur. Quia om̃a quȩ in monas¬
terio fuerint semel in gressa tã quã
sacro scã & quasiiã dño consc̃erata :¬
cum sũna reuerentia patres nr̃i
tractare iusserunt. Ipsi ebdoma¬

Expanded text:
sdem . Acto autem Dominico ingredientes secunda feria, aliis iterum succedentibus, hi qui egrediuntur utensilia in quibus ministraverint, et vasa consignent, quae tanta sollicitudine curaque custodiant, ne aliquid ex eis imminuatur aut pereat, ut credant se etiam pro minimis quibusque vasculis tanquam pro sanctis et magnis rebus rationem non solum homini, sed etiam Domino reddituros, si forte ex hsequium suum fideliter peragat, ne unum quidem granum leguminis negligenter perire de suis manibus patiatur: quia omnia quae in monasterio fuerint semel ingressa tanquam sacrosancta, et quasi jam Deo consecrata cum summa reverentia Patres nostri tractare jusserunt. Tanta ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lus dicit. Vt nullũ congre¬
quẽ lib& aliũ de fribus audia¬
tur Ne ira dĩ quę sepe hanc
culpã miserabilẽ ppł m condẽp¬
nabat inperdiccione. similiter
murmurantiũ turbe s citetur :¬
& terrã reꝓmissionis quã nos
recte accspimus: locũ futurae
beatitudinis ꝑdat : murmuratio
ne ꝓpria quȩ debetur spõsio¬
ne diuina: sic enĩ dampnandos huiꝰ
ucusectat ores: psalmꝰ ad nunci¬
at. Detrabentẽ aduersus pro¬
ximũ suũ occulte hunc ꝑseque¬
bar. Et iterũ. arguens apłs di¬
cit. Susurrones. De tractores
Deo odibiles: Et iterũ. hi sunt
murmuratores: que relosi scđm
desideria sua ambulantes. & os
illorũ loquitur superbiam XCv¬
a quoquinat officio. ipsa excu¬
sat corporis egritudo : Karitas
enĩ ofrat̃nitatis dilectione
tollerandi sunt nõ ad opera
compellendi egroti. Quod aut̃¬
dic̃ grauis utilitatis magnȩ uł¬

Expanded text:
LI . Ut nullius in congrequodlibet aliud de fratribus audiatur: ne ira Dei, quae saepe ob hanc culpam miserabilem populum condemnavit, in perditionem similiter murmurantium turbae excitetur, et terram repromissionis, quam nos recte accipimus locum futurae beatitudinis, perdat murmuratio propria, quae debetur sponsione divina. Sic enim damnandos hujus vitii sectatores Psalmus annuntiat: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar . Et iterum arguens Apostolus dicit: Susurrones, detractores, Deo odibiles . Et iterum: Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam ut nullus excusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur.
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem: Egressurus de sep¬
timana sabbo mundicias faciat
lintea cũ quib sibi fr̾s manusac
pedes tergunt: lauent ledes.
uerotamꝰ ipse quie gredicur
quã ille qui in tratũrus ẽ om̃ib
lauent. Nasa ministeru sin
muncla & sana cellarario re¬
consigni&. Quicellararius

Expanded text:
erviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius
Abbreviated transcription (Latin):
Horis competentib & dentur
quȩ danda sunt & petantur quȩ
tes dicit. horas conuenientes. uł
congruentes. quando utrumq
lic& utrisq id est & petenti pe¬
tere & dare donanti. Nam quan
doleccioni uel orationi debent
uacare. silentiumq tenere :
nisi causa necessitatis nec pete¬
re uni. nec donare licebit alte¬

Expanded text:
Horis competentibus et dentur quae danda sunt, et petantur quae t « horae convenientes, et congruentes, quando utrumque licet utrisque, id est, et petenti petere, et dare donanti. Nam quando vel lectioni, vel orationi debent vacare, silentiumque tenere inquit nisi causa necessitatis nec petere uni, nec donare licebit alte
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt utidebent. De inde tã¬
quã qui nõ possint sine ipsis de¬
uotionis & studus uie molumen¬
ta consequi. Item interroga
tus. qđ si ꝑ neglegentiã pereat.
aliqui dex his aut ꝑ contemp¬
tũ dissipetur. Respondit his
quidẽ qui cõtempnit uł sacrile¬
gus uidicandus est. Et qui pͣdit
perneglegentiã & ipse simile
crim̃ incurrit : pro eo qđ omnia
quȩ adusus seruorũ dĩ deputata
sunt deo sine hubio consecrata s̃¬
hinc ysidorus ait. Strumentoꝵ
custodia ferramentorũ adunũ
quẽ pater monachorũ elegerit
pertinebit. quiea operantibus
distribuatrecepta custodiat
ter singulis maneat distributa
Omĩa tam̃ apatre monasteru
ordinata ad curam p̃positi ꝑ¬

Expanded text:
ta sunt, uti debent. Deinde tanquam qui non possint sine ipsis devotionis et studii sui emolumenta consequi. INTERROGATIO CIV. Quid si per negligentiam pereat aliquid ex his, aut per contemptum dissipetur? RESP. Is quidem qui contemnit, velut sacrilegus judicandus est; et qui perdidit per negligentiam, et ipse simile crimen incurrit: pro eo quod omnia quae ad usus servorum Dei deputata sunt, Deo sine dubio consecrata sI ISIDORI . Strumentorum custodia, ferramentorum ad unum, quem pater monachorum elegerit, pertinebit, qui ea operantibus distribuat, receptaque custodiat.ncta singulis maneant distributa, omnia tamen a patre monasterii ordinata ad curam praepositi p
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃aq omnib sint comunia ut
riolus ait. Hoc tantũ iudic& ꝓpriũ
quicquid cũ fratrib: possiderit indi¬
uisũ. Nã & lectio actuũ apłoꝵ tẽ¬
pore surgentis ȩccłȩ talit̃ fideles
xp̃i ui xisse comemorat. Nullus
in quid exbonis suis dicebat aliquid
suũ esse : sederant illis om̃a comu¬
anania & saphyra fidẽ ab apłis
nõ meruerunt ꝑcipere. Qui
om̃a sua  ante pedes apłoꝵ ad
signarent : de peculiarib frau¬
dulent̃ subtractis: iudicio subitȩ
mortis dã natisunt : quia fraus
dõ fieri nõ potest cũ nichil est
occultũ qđ ab eo nõ reuelabitur

Expanded text:
Omniaque omnibus sint communia, utntum judicet proprium, quidquid cum fratribus possederit indivisum. Nam et lectio Actuum apostolorum tempore surgentis Ecclesiae taliter fideles Christi vixisse commemorat: Nullus, inquit, ex bonis suis dicebat aliquid suum esse; sed erant illis omnia commuAnanias et Saphira fidem ab apostolis non meruerunt percipere , cum omnia sua ante pedes apostolorum assignarent, de peculiaribus fraudulenter subtractis judicio subitae mortis damnati sunt: quia fraus Deo fieri non potest; cum nihil est occultum, quod ab eo non revelabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ciuus diligentiã abbas cogno¬
uerit eorũ conseruandam
curã comittat. qui coͣti die
frib ad fatienda opera con¬
sign& ad numerum & adhisiun¬
gentib similiter munda ipsa
recipiat & reponat. Breuẽ de
om̃ib tenente abbate¬
amputandũ est demonas¬
terio. Nequis prȩsumat aliqͥd
dare aut accipere sine iussio¬

Expanded text:
cujus diligentiam abbas cognoverit, eorum conservandorum curam committat. Qui quotidie fratribus ad facienda opera consignet ad numerum, et a disjungentibus similiter munda ipsa recipiat et reponat, breve de omnibus tenente abbateamputandum est de monasterio: Ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussio
Abbreviated transcription (Latin):
molã a sinariã scłaris uitȩ cir¬
cuitus ac labor ex primitur.
Et per profundũ maris ex tre¬
ma dampnatio de signatur
Qui ergo ascĩtatis spetiem de¬
ductus uel uerbo ceteros des¬
truit : uł ex emplo. melius ꝓ¬
fecto erat ut hunc ad mortẽ
sub ex teriori abitu terrena ac¬
ta constringerent. quã sacra
offitia incul paceteris imita¬
bilẽ demonstrarent. Quia
nimirũ si solus cader& ut cum¬
q huc tolerabilior inferni
poena cruciar&. Si congre
a quib adiutus & ipse ae quo
animo impleat officium sibi

Expanded text:
molam quippe asinariam, secularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent, quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. CAPUT a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Cauendũ est ergo om̃ihora fr̃s
sic̃ dic̃ in psalmo ꝓpħa. nenos de cli¬
nantes in malo & inutiles factos ali¬
quahora aspiciat ds̃. Et parcendo
nobis in hoc tẽpor e quia pius est
& expectat nos conuerti in melius:
nedicat nob infuturo hȩc fecisti & tacui

Expanded text:
cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
acupi uidert diesbonos Talis int̾rogatio ꝓposita est quã omni¬
um sẽquat᷑ assensus. Quis est enim qui possit dicere aut ui¬
tam nolo aut dies bonos uidere nõ cupio Sed utinã sic ui¬
tã ꝑp&uã que re remꝰsic̃ inista tẽporali. corda defigim̾ Bo¬
nos aũt dies nõ istos dic̃ in quib caducis delectacionibus
occupam̃: S& illos qui uere bonisunt & in sũma scĩta te uer¬

Expanded text:
et cupit videre dies bonos? Talis interrogatio proposita est quam omnium sequatur assensus. Quis est enim qui possit dicere, aut vitam nolo, aut dies bonos videre non cupio? Sed utinam sic vitam perpetuam quaereremus, sicut in ista temporali corda defigimus. Bonos autem dies, non istos dicit in quibus caducis delectationibus occupamur, sed illos qui vere boni sunt, et in summa sanctitate ver
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uero damnatꝰ quis que nõ in interiores: s& in exteriores
tenebras mĩtitur quiꝰ illic inuit᷑ ꝑicit̾ in nocte damnationis
qui hic sponte cecidit incecita tẽ cordis ubi fletꝰ quo que
& scridor dentiũ esse ꝓhubet᷑. Vt illic dentesstrideant
qui hicde ȩdacitate gaudebant: Illic occuli de fleant qui
hic ꝑinlicitas cõcupiscencias uersabant᷑: quateñ singula quȩ¬
q membra supplicio subiaceant. quȩ hic singulis qu̾ibq
uicus subiecta seruiebant. Infletu quoquȩ occulaũ et
scridor dentiũ ꝑmeta foram membror coporaliũ magni¬

Expanded text:
que non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant. Illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur, quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant, quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. In fletu quoque oculorum et stridore dentium, per metaphoram membrorum corporalium magni
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuxta eiusdem dñi uocem. nemo potest duob dominis ser¬
uire : abrenunciatur operib eius quia opera illius cõtraria
ac & eris operib: eius quia in eis superbia. cuius ille auctor est
& qui eũ deiecit decaelo. quod ammodo designat᷑. Pom¬
pȩ igitur eius sunt. ambitio arrogantia. uana gła & c&e¬
rahuius modi quȩ fonte superbiȩ ꝓcedunt. Scđo a ut̃¬

Expanded text:
quia juxta ejusdem Domini vocem: Nemo potest duobus dominis servire . Abrenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contraria a caeteris operibus ejus, quia in eis superbia, cujus auctor ille est, et quae eum dejecit, quodammodo designatur. Pompae igitur ejus sunt, ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujuscemodi, quae fonte superbiae procedere noscu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bonor operũ cõsumatione ꝑuenerint: beatis angłis
similes erunt : Et simul cũ deo suo sine fine regnabunt Quod
hic crediderint ibi uidebunt. sui creatoris substantiã mun¬
dis cordib: cõtẽplantes a&erna exultacione gauelebunt:¬
nũ & inuicẽ sibi felicit̃ aderebunt. Receptis cũ incorrup¬
tione atq in mortalitate corporib municipatum patriae
caelestis accipiunt: Atq eiꝰ in a&ernũ erues effecti ꝓmissa
proemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta l&itia. tanta
caelesti ũ gr̃a gaudior ut remuneratori suo ꝓtantis mune¬
rib gr̃as agant a nullũ fastidiũ exipsa affluentiũ bonorũ

Expanded text:
 bonorum operum consummatione pervenerint, beatis angelis similes erunt, et simul cum Deo suo sine fine regnabunt. Quod hic crediderant, ibi videbunt, sui creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt,num et invicem sibi feliciter adhaerebunt; receptis cum incorruptione atque immortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient; atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut et remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum
Abbreviated transcription (Latin):
in futur oiudicio ꝓquantitate uir¬
tutũ glorificabit᷑ : ita & unꝰ quisq im¬
pius ꝓ quantitate facinoꝵ cõdemp¬
nabit᷑ Nec de erit in supplicio futu¬
rus dãpnationis ordo sed iusta
qualitatẽ criminũ discr& ioerit
Omi potentis dĩ iusticia futuroꝵ pres¬
cia ab ipsa mundiorigine gehennȩ
ignẽ ereauit: quiin pena re ꝓboꝵ
essẽ semel inciperit. Sed ardorem
suũ &iã sine lignis nũ quã finir &¬
sed esset miseris morssine morte.
finis sine fine. defectꝰ sine defectu
Quia & mors uiuit. & finis sẽꝑ inci¬
pit: & deficere defectꝰ nescit. & mors
perunit & nõ extinguit : dolor erucr¬
at : sed nullatenꝰ pauor emfugat : flã¬
ma coburit. sed nequa quã tenebris

Expanded text:
quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo. Sed juxta qualitatem criminum discretio erit Omnipotentis justitia futurorum prescia ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit: qui in poena reproborum semel esse inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finir ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu: quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Mors perimit et non exstinguit, dolor cruciat sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs. ł uocatio dicit᷑ : quando ad sũmũbel¬
lũ nõ solũ milites. sed & iã cxeriuocan¬
tur. Vnde & euocare. educere seu
ꝓuocare intelligit᷑. Qđuerbũ apte sa¬
tis hoc in loco ẽ positũ : quia ut ad bellan¬
dũ cõtra diabolũ duo decĩgradib humi¬
litatis armatifortit̃ cõsur gamꝰ cotidie
adño euocam᷑. educim᷑ ac prouocam̃¬

Expanded text:
« Evocatio dicitur quando ad summum bellum non solum milites, sed etiam caeteri vocantur; unde evocare, educere seu provocare intelligitur; quod verbum apte satis hoc loco est positum, quia ut ad bellandum contra diabolum duodecim gradibus humilitatis armati fortiter consurgamus, quotidie a Domino evocamur, educimur et provocam
Abbreviated transcription (Latin):
cit ille abdita & seereta atq occulta
cõsiderat. Necdĩ occulos aliquis potẽ¬
eua dere dicentis. E gods̃ ad pximans
& ñ ds̃ de longinquo. Si abscosus fue¬
rit homo in abscõditis. ergo ego nõ ui¬
deboeũ : nonne cȩlũ & terrã ego
impleo : Hinc psalmista ait. Occu¬

Expanded text:
cit ille abdita, et secreta atque occulta considerat. Nec Dei oculos potest aliquis evadere dicentis: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo ? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ter nr̃m corpꝰ & animã huius scalȩ
duo dicit eẽ latera. Iuia exutroq
om̃is homo cõpositus constat. & pro
substantia quȩ p̃ual& agit bona: &
ut in resurrectionis gła in utraq

Expanded text:
trum corpus et animam hujus scalae duo dicit esse latera; quia ex utroque omnis homo compositus constat, et pro substantia quae praevalet, agit bona; et ut in resurrectioni
Abbreviated transcription (Latin):
culus dõ prestat obsequiũ cũ turpia
declinat aspicere. Iunc lingua me¬
occupat᷑. Tunc auditꝰ placebit dõ:
si de tractionib: nõmisceat᷑: & pedes
lauare dm̃ poterunt sicursũ suũ ab
omĩ malicia reuocare festin&: &
manꝰ benedicunt : si rapinis renun¬
tiauerint & ad miscđiam ꝓperaue¬

Expanded text:
culus deo prestat obsequium si turpia declinet aspicere, lingua meoccupatur, auditus placebit deo si se detractionibus non immisceat, pedes laudare deum poterunt si cursum suum ab omni malitia reuocare festinent, manus benedicunt deum si rapinis renuntient et ad misericordiam prope
Abbreviated transcription (Latin):
istis fomitib: quasi quibus dã gradib
coaleseit om̃e peccatũ: cogitationãq
praua delectationẽ parit. Delectatio
cõsensũ. Cõsensus: actionẽ Actio
cõsuetudinẽ. Cõsuetudo: necessitatẽ
Hisergo uinculis homo implicatus.
ab ea euelli nõualeat. nisi diuina gr̃a.
manũ iacentis app̃hendat. Sic nos¬

Expanded text:
gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensum, consensus actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem, sicque his vinculis homo implicatus qab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum iacentis apprehendat. Pec
Abbreviated transcription (Latin):
Primo si mortificatas mcħs in semedip
so om̃s habeat uoluntates. Scđo si
nõ solũ actuũ suoꝵ : uerũ &iã cogitatio¬
nũ nichil suo cela uerit seniori. Ter¬
cio: sinichil diser&ioni suȩ sediudi¬
cio eiꝰ uniuersa comittat. ac monita
eiꝰ sciens aclibent̃ obscult&. Quar¬
to si in om̃ib: obseru& oboedientio
mansue tudinis pacientiȩq constantiã¬

Expanded text:
primo si mortificatas in sese omnes habeat uoluntates, secundo si non solum suorum actuum, uerum etiam cogitationum nihil suum celauerit seniorem, tertio si nihil suae discretioni, sed iudicio eius uniuersa committat ac monita eius sitiens ac libenter auscultet, quarto si in omnibus seruet oboedientiae mansuetudinem patientiaeque constantia
Abbreviated transcription (Latin):
ponit: Siergo humilia tum corsacrifi¬
cium dõ est sacrifitium obtulitꝗ dix
cum agunt fortia: desemedipsis uilia sen¬
tiunt : quid in sua excusatione dicturi
sunt. qui sine opere uirtutis intume scũt s
ex humilitate cõdiantur: Miran¬
da qui pe actio eũ elatione: nõ eleuat
sed grauat: Quienĩsine humilita¬
te uirtutes cõgregat: inuento pul¬

Expanded text:
mea . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit quandcum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Seex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in vent
Abbreviated transcription (Latin):
Me Hoc ẽ dicere nichil meritis
meis reputaui. nil scientiȩ meȩ cõ¬
tuli. sed si aliquid bonihabur : totũ
głȩ dĩ dedi: nolui quasi mirabilib
mnotescere hominib & necquesi¬
ui aliquit. suꝑ uires meas. unde me
apud imperitos iactarem: Alit̃ :̃ in
magnis enĩ ambulare est : magna
de seͫqͣuẽq: sentire: in mirabilib:¬
ire est: mirabile dese aliquid exti¬

Expanded text:
o est dicere: « Nihil meis meritis reputavi, nihil scientiae meae contuli; sed si aliquid boni habui, totum gloriae Dei dedi; nolui quasi mirabilis innotescere hominibus, nec quaesivi aliquid super vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Aliter: In magnis enim ambulare est magna de se unumquemque sentire. In mirabilibus est, mirabile de se aliquid existi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: ostendit nob omnẽ ex¬
altationẽ genus esse superbiae
Om̃is suꝑbia tanto in hẏnimoiac&
quanto in altose erigit : tantoq ꝓ
fundius labitur. quanto excel¬
sius eleuatur: Qui enĩ ꝑ propriã
suꝑbiã ad tollitur ꝑ di iuistitiam
omniũ staruina cunctarxuiitutũ¬
Ipsa est enim in peccato prima: ip¬
sa in confictu postrema: Hec enĩ aut
in exordiom̃tẽ ꝑ peccatũ prosternit:
aut in nouis simodeuirtutib deicit
Inde & omniũ peccatoꝵ est maxi¬
maquiatã periur tutes. quã puitia
hum ana m̃tẽ exteminat Qđ se caue

Expanded text:
dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiaeOmnis superbia tantum in imo jacet, quantum in altum se erigit: tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam omnium ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema, haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit, et inde omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exterminat, omnis pe
Abbreviated transcription (Latin):
dus desidiosa mens in foueã lapsus
inpellitur. & dum otiosa uerba
cauere neglegimus a noxia pue¬
nimꝰ ut prius loqui aliena libeat &
postmodũ de tractionib: uitamde

Expanded text:
dus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de
Abbreviated transcription (Latin):
portis iđt in ipsis sensib: aninȩ regnãt
Neq: enĩ aliunde peccamꝰ. nisi uidendo
audiendo ad tractando gustando
atq: tangendo Vnde & alia sdicitur
Intrauit mors ꝑfenestras nr̃as. Iđ ue¬

Expanded text:
portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dicente scriptura. Exore infantiũ
ds̃ & lactantiũ ꝑfecistilaudem. Hȩc¬
enĩ uirtꝰ ideo maxune int̃ uirtutes
eximias honorata cõsurgit : Quoniã
eã dignatiomaiestatis assupsit. de¬
nique cõsiderem quantũ honorata
sit humilitas : quȩ superbiȩ contra¬
ria. induo decimo gradu noscitur
collocata. Illa enĩ ꝑ viii. principa

Expanded text:
iversa terra. « Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem. e ideo maxime inter virtutes eximias honorata consurgit, quoniam eam dignatio tuae majestatis assumpsit. Denique consideremus quantum honorata sit humilitas, quae superbiae contraria, in duodecimo gradu noscitur collocata; illa enim demergit in ta
Abbreviated transcription (Latin):
Incunctis ergo quȩ agimꝰ humiliter¬
ris humilitatẽ tenemũs : ne quib:
superiores sed quib: adhuc inferio¬
res sumꝰ aspicimꝰ. Vt dũ melioꝵ
nob̵ exẽpla ꝓponimꝰ ad maiora sẽꝑ
ascendere ex humilitate ualeamꝰ

Expanded text:
In cunctis ergo quae agitis, fratrris humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea cauendum est omib: nob̵
ioci &riso in moderata luxuria ꝑ
quã plerũq amarissima interfrs
nascuntur s candala: Vnde
pramodum quis nesciat in disciplina¬
tionis & leuitatis eẽ ianuam. ꝑ quã ꝑ¬
nitio sum cibũ miserȩ animȩ liabolus
subtiliter subministrat: CaP UII

Expanded text:
Propterea cavenda est omnibus nobis joci et risus immoderata luxuria, per quam plerumque amarissima inter fratres nascuntur scandala. Nepra modum quis nesciat indisciplinationis et levitatis esse januam, per quam perniciosos cibos miserae animae diabolus subtiliter subministrat? XXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
Hospitibus siue peregrinis stra¬
mina conportabit. Aquã cale¬
faciens pedibus & orõia humili¬
ter minis teria ex ercebit fas¬
cẽque lignorum suo cottidiȩ
dorso Erense biomadaristri¬
bue᷑ at que ita in omĩ penuria &
uilita te sub actus expl&o an¬
no ꝓbatus moribus & labori¬
bus elimatus percepta in ȩcła
benedictione fr̃m societati

Expanded text:
Hospitibus sive peregrinis stramina comportabit, aquam calefaciens pedibus, et omnia humiliter ministeria exercebit, fascemque lignorum suo quotidie dorso ferens hebdomadariis tribuet. Atque ita in omni penuria et utilitate subactus, expleto anno probatus moribus, et laboribus elimatus, percepta in ecclesia benedictione, fratrum societati
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis fideiar dore succensus re¬
nunciãs sc łomonisteriũ magnȩ
dispositionis elegerit expe¬
tendum. Houitan eius non cõ¬
festim licentia⁊ tribuatur
intrandi Sed primũ studisius
indagetur utrum uoluntariae
Annecessita te ciliqua eo actus

Expanded text:
Si quis fidei ardore succensus, renuntians saeculo, monasterium magna dispositione elegerit expetendum, novitati ejus non confestim licentia tribuatur intrandi; sed primum studiosius indagetur, utrum voluntarie, an necessitate aliqua coactus
Abbreviated transcription (Latin):
ei hoc primo ab bas. non forte
eũ posse constituta regula cõ¬
seruare. Cũ uero ille dixerit
posse se omĩa obedire. & omiã
& sipro fessus fuerit se omĩa
impl& urum: Tunc excipiatur¬
Exceptus uero usque ad mortẽ
suam. nec presumat. nec permit¬
tatur demonasterio egredi
Propter illud prophetio ũ Vnã
poii adño hanc requira ut in ha¬
bitẽ in domodñi om̃ib diebus
uite meae. Sus ei piendus autẽ¬

Expanded text:
ei hoc primo abbas non forte eum posse constituta Regulae conservare. Cum vero ille dixerit posse se ad omnia obedire, tunc haec et si professus fuerit se omnia impleturum, tunc excipiatureptus vero usque ad mortem suam nec praesumat, nec permittatur de monasterio egredi, propter illud propheticum: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . I
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt᷑ Nisi explao anno
nullus mutare ł abi tum permit¬
tatur. Sed pͥenitentis fuerit
nutanta conpuntio. ut hoc sibi
supplicatione assidua exigat
nõ negari. Tamen qđ unifidelit̃
poscenti conceditur. non quasi
licitũ abeatur. Hinebeatus
tegro unͦsp̃itali traditur seni¬
ori. Nonstatim cõmiscendus
erit congregationi: Sed prius
edocendus. Quod siquis lib&
conuersus bonis ac puris mo¬
ribus enitens. abͥbis. uł aliorum
frũm spiritaliũ fuerit iudicio
comꝓbatus promerito & purita¬
te sue conscientiae elar us pote¬
rit fr̃um consortiis misceri
Setundũ qđ abbatis uł fratrũ ob¬
timorum censuerit de liberatio
seruare : tunc suscͥpiatur incõ¬
gregatione. Sciense lege regu¬
le constititutũ: ꝗđ ei exilla
die nonliceat. egre di domonas¬
terionec collunt ex euterede¬
sub iugo regule que subtam mo¬
rosã deliberationẽ licuit : aut
excusaro aut suscipere habi

Expanded text:
iam. Et nisi expleto anno nullus mutare habitum permittatur. Sed si poscentis fuerit tanta compunctio, ut hoc sibi supplicatione assidua exigat non negari, quod uni fideliter poscenti conceditur, non quasi licitum habeatur. Vestimenta tegro uni spiritali traditus seniori, non statim commiscendus erit congregationi; neque edocendus. Quod si quilibet conversus bonis ac puris moribus enitens, abbatis vel aliorum fratrum spiritualium fuerit judicio comprobatus, pro merito et puritate suae conscientiae celerius poterit fratrum consortiis misceri, secundum quod abbatis vel fratrum optimorum censuerit deliberatio servare, tunc suscipiatur in congregatione, sciens se sub lege regulae constitutum, quod ei ex illa die non liceat de monasterio exire nec collum excutere desub iugo regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei recusare aut suscipere. Res,
Abbreviated transcription (Latin):
insupra dictã cellã nouitio¬
gitur exisse eũ ips acellano¬
uitiorum & uenisse ad audi¬
torũ siueadeũ quẽ abbasele¬
git lo cũ & ibi audire regu¬
lare preceptũ& tunciterũ
reues hiincellã nouitiorum
iubente dño. in primis statui¬
mus tenendũ ut siquis ad cõ¬
uersationẽ uenerit regula
eihs alutorio legaturꝰ Post

Expanded text:
pradictam cellam novitiouit, exisse eum ab ipsa cella novitiorum, et venisse ad auditorium, sive ad eum quem abbas elegit locum, et ibi audire Regulae praeceptum; et tunc iterum reverti in cellam novitiorumjubente Deo in primis statuimus tenendum, ut si quis ad conversationem venerit, Regula ei in salutatorio legatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Post hoc monas teruregula
abbis ei iussionẽ legatur. ut
in posterũ nouum uł inusita¬
tum: aut si dicessurus pre¬
tere at Aut sipermansurus

Expanded text:
Post hoc monasterii Regula abbatis ei jussu legatur, ut in posterum nihil novum vel inusitatum, aut si discessurus, praetereat; aut si permansurus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nqua quã ergo deb& atepore
in co are quimundorenunciat
nẽper ipsumte porem. Rursusina¬
morẽ scłicadat. Et senioreis
talis đ putetui que aptussit
ad lucrandas animas qui super
eos omnino curiose intendant &
sollititudosit reuera dm̃que¬
rit. Sollititus es adopus deiad
hoboeditiã ad obprobria. Si sol¬
ea que proprie. ad dm̃ pertin&
Videlic& ad orationem ad lectio¬
nẽ diuinã auigilias nocturnas
Cursus que diurnus. Adie iuniũ
& omne diuinum officiũ Adio

Expanded text:
Nequaquam ergo debent a tepore inchoare, qui mundo renuntiant, ne per ipsum teporem rursus in aormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas 737 animas: qui super eum omnino curiose intendat et sollicitus sit si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedea quae proprie ad Deum pertinent, videlicet ad orationem, ad lectionem divinam, ad vigilias nocturnas, cursusque diurnos, ad jejunium, et ad omne divinum 749 officium. »
Abbreviated transcription (Latin):
ensperseuerarit pulsans & in¬
latans sibr iniurias & dificul¬
tatem ingressus post quatuor
aut quinquę diesiusus fuerit
pacienter portare & persis¬
tere p&itionissuȩ. Annuatur
ei ingresus. & sit incella ospitũ

Expanded text:
ens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum
Abbreviated transcription (Latin):
stad: post quatuor mensesite¬
rum relegatur ei eadẽ regula
Hic anni cursus impl& urno¬
uitio Atẽ pore q̃opulsans ue¬
nit admonas terium cui& &
dinatim in hoc anni circulo
ter lecta estregula: demoran¬

Expanded text:
stat, post quatuor menses iterum relegatur ei eadem regulahic anni cursus impletur novitio a tempore quo pulsans venit ad monasterium, cui et ordinatim in hoc anni circulo ter lecta est regula demoran
Abbreviated transcription (Latin):
permisserit abbas. Qđ si aliquis¬
ex eis extollitur proscientia ar¬
tis suae. eo qđ uideatur aliquid
conferre monasterio. Hic talis
erigatur ab ipsa arte : & denuo
per eam non transeat: nisi forte
humiliato euterũ abbas iubeat¬

Expanded text:
permiserit abbas. Quod si aliquisextollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat
Abbreviated transcription (Latin):
tit animã in infernũ. In ipsis
autẽ p̃ciis nõ subripiat aua¬
ritiae malũ sed sẽper aliquan¬
tulũ uilius detur quã ab aliis
secularib daripotest Vt in
omnibus honorificxtut ds̃¬

Expanded text:
in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus datur, ut in omnibus glorificetur D
Abbreviated transcription (Latin):
gister ait. Cũ una qua que
ars aliquem profectũ super¬
habundauerit. interrogataqua¬
litate p̃cii quantũ asecularib
distraiꝰ potest : tantũ in franu¬
moꝵ min orissemꝑ distrahat᷑
precio ut agnos cãtur in hac
parte spãles asecularibus cic¬
tibus distantiaquere parari
accipiendipre ci humanitate
consentiũt Vt ꝓpter cupidita¬
tẽ & auariciã astes operari

Expanded text:
GISTRI . Cum unaquaeque ars aliquid perfectum superabundaverit, interrogata qualitate pretii quantum a saecularibus distrahi potest, tantum infra nummorum minori semper distrahatur pretio: ut agnoscantur in hac parte spiritales a saecularibus actorum distantia separari: accipiendi pretii humanitate consentiant: ut non propter cupiditatem et avaritiam artes operari
Abbreviated transcription (Latin):
uero ex operib astificũ uonun¬
dandum esł uideat̃ ipsiper
quorũ manus transigenda sunt
& saphire ne forte mortemquã
illi in corpore pertulerunt hac̃
is tiuel om̃s qui aliquã fraudẽ
dereb monas teru fecerint in
anima paciantur. Pe ior enĩ&¬

Expanded text:
ero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt,et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
reuoluerĩt apro pi antes mo¬
nasterio ebdomada proforib
sa eisꝓponãtur Si uero ꝑseuerit
pulsantes eis nonagenter & ingres¬
sus sedhis quip̃ est pater huiuꝰ¬
cemodi homines introire ꝑmit¬
tat: & qua lit̃ uitam frmuł regu¬
lã tenere possint ostendat
St promiserit destabilitatisue
perseueranta: post ductum m̃¬
suũ cinculũ:legatur eiregula
per ordinẽ: & dicatur ei. Ece
lex sub quamilitareuis. Si potes
obseruare ingredere. Siuero nõ
potes lib̵ discede. Si potes obser¬

Expanded text:
ri voluerint, appropiantes monasterio, hebdomada pro foribusa eis proponantur. Si vero perseveraverint pulsantes, eis non negetur ingressus; sed is qui praeest Pater huiusmodi homines introire permittat, et qualiter vitam fratrum, veo Regulam tenere possint, ostendatsi promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc s
Abbreviated transcription (Latin):
pellecti lẽ meħo abere non
lic& : cuius stratus eritstoria.
& stragulũ pellisq lanate duȩ
galnapis quo que & facitergi¬
ũ Seminosꝙ ad caput puluil
los Quȩ tam̃ lecta frequenter
ab abbatẽ scrutan dasunt propter
opus peculiare ne inueniatur.
et sic uiinuentũ fuerit quod ab abbe
nõ acceperit grauissime discipli¬
nae subiaceat. Et ut hoc uitium
peculiaris radicitus amputet᷑.
dentur ab ab bate omnia quę
sunt ne cessaria. Idest cuculla
tuni capedules calige brachi¬
le cultellũ: graphiũ: acus.
mapula tabulae: ut omnia au¬
Lec tula singuloꝵ abbauł pre¬
positus bisin ebdom adare uol¬
uat atque perscrutetur. ut ui¬
deat noquis super fluũ aliquid
illicuł occultũ abeat subulas
saneacus. ac fila diuers a pro
tibus ipsis tribuenda sunt ab abbe
& qđ necessitas pre poscerit lauã¬
di at que emendandi abeãt facul¬

Expanded text:
pellectilem monachum habere non licet, cujus stratus erit storea, et stragulum, pelles lanatae duae, galnapis quoque, et facistergium, geminusque ad caput pulville. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, id est, tunica, cuculla, pedules, caligae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis auLectula singulorum abbas vel praepositus bis in hebdomada revolvat atque perscrutetur, ut videat ne quis superfluum aliquid illic vel occultum habeat. » Ssane, acus, ac fila diversa pro tibus, ipsi tribuenda sunt ab abbate; et cum necessitas poposcerit, lavandi atque emendandi habeat facul
Abbreviated transcription (Latin):
dño ad discipłos. Neque
duas tunicas habeatis. Quas
duas tunicas intelligere debe
usũ siseruate fuerĩt computa¬
ri Super ergo siquid fuerit pu¬
tabitur alienũ. Dũ quic quid
possesor auarus includitma¬
gisutitur ar ca quã dñs. Qđ
ut uetetur: maximus nobis
beatus apłs testis ad surgit . qui
dic̃ Habentes uictũ & uestitum
hiscontentisumꝰ. Nã quiuolũt
duites fieri. Incidunt in temp¬
tationẽ & laqueũ diaboli& de

Expanded text:
Domino ad discipulos: Neque duas tunicas habeatis : quas duas tunicas intelligere debemusum si reservatae fuerint, computari. Super ergo si quid fuerit, putabitur alienum: dum quidquid possessor avarus includit, magis utitur arca quam dominus: quod ut vitetur, maximus nobis beatus Apostolus testis assurgit, qui dicit: Habentes victum et vestitum his contenti sumus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
femoralia hii qui inuia dirigun¬
tur deuestiario haccipiant: quȩ
reuertentes lota hibirestituãt
Eecuculle & tunieę sint aliquan¬
do. a solito quas habent modice
meliores: quas ex euntes inuia
ancipiant deuestiario. x reuer¬
tentes aesticuant Hincbeatus¬
usus cuiquã esł permittendus
maxime his qui inministerio
implicantur altaris : sed& hoc
qui studere noluerit repre¬
hendendus nõ erit cũ nunc
usque pleraque hunc inusum
monasteria &iã & in hisregio¬
nibus non habere. Qđ uerodic̃¬
regionibus faciendũ ubimul¬
tũ uilibus soliti sunt uti uesti

Expanded text:
Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restituant. Stramemoralia hi qui in via dirigunusus cuiquam permittendus est, maxime his qui ministerio implicantur altaris. Sed hoc qui studere noluerit, reprehendendus non erit, cum nunc usque constet pleraque hunc usum monasteria etiam in his regionibus non habere. In strregionibus, « ubi multum vilibus soliti sunt uti vestim