comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitio herecditatis ꝑ cum celebret.
Indignatus ẽ quasi dño ci pare¬
ir /dubitatio uct̾ibus exorta
c̃. si qua pena ci imponitur hu¬
iusmodi in solertie . Uet̾es in
multas irtrahuntur sentẽtu
si noc coꝵ discordiam sic esse
decidendam censcmus ut dis¬
tinctio subtilis cause imponi¬
ł. ¶ Et siꝗdem ita scripta est
institutio. illum scruum illis
ħdẽ instituo quia aptissimiĩe
intuitu dm̃eẽ institutionẽ ⁊

Expanded text:
eum celebretur, indignatus est quasi domino ei parere. dubitatio veteribus exorta est, si qua poena ei imponitur huiusmodi insolentiae. Veteres in multas retrahuntur sententias, sed nos eorum discordiam sic esse decidendam censemus, ut distinctio subtilis causae imponatur. Et si quidem ita scripta est institutio: "illum servum illius heredem instituo", quia apertissimum est intuitu domini esse institutionem
Abbreviated transcription (Latin):
dicto quidem dui martu
parentis nr̃i. res minoꝵ ex¬
cepte nichil tuum adimit
desid̾ium /siq debiti causa
patris minoris uł etiã ip̃iꝰ.
p̾dia uenundata qnq̃nim¬
legitime p̾scriptionis nul¬
lam admittunt q̃stionẽ.
Sed q̃m ꝑcollusionẽ siue
fraudez tunc temporis ꝓcã¬
toris nr̃i nimis exiguo p̃¬
tio fundum tuũ cũ macipi¬
is uenundatum ad seueras
si aditus rationalis ñr.
tius allegatiomb ad esse

Expanded text:
dicto quidem divi Marci parentis nostri res minorum exceptae nihil tuum adiuvant desiderium, si quidem debiti causa patris minoris vel etiam ipsius praedia venumdata quinquennii praescriptionis nullam admittunt quaestionem. Sed quoniam per collusionem sive fraudem tunc temporis procuratoris nostri nimis exiguo pretio fundum tuum cum mancipiis venumdatum adseveras, si aditus rationalis noster tuis adlegationibus adesse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊inrem comunẽ. cũ ionc mu¬
tuam sũpsisti pecumã. nec re.
nec sollc̾pnitatt u̾boꝵ uoc o¬
bligattis isolitadũ.⁊ cam pꝰ
integram soluisti. de restituẽ¬
da tibi parte tra ionẽ ex peni¬
Ni ut debitum posceres iudice¬
uidices cognoscente potes.

Expanded text:
in rem communem cum ione mutuam sumpsisti pecuniam nec re nec sollemnitate verborum vos obligastis in solidum et post integrum solvisti, de restituenda tibi parte contra ionem experiri, ut debitum posceres, iudice cognoscente potes.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓca ꝯtra quam supplicas fide n¬
sor scu mandator int̾cessistia
lapidare postẽa cepisse compbai
possis. ut illstam metuendi oam
p̃beat. n abimitio ita te ob̃litre
suscepisse. ut eam possis ⁊ aute
solutionem ꝯuemire Mulla uins
ritione antequam satis ceclito¬
ri ꝑ ea fecetis ad sonitionẽ ingue¬

Expanded text:
contra quam supplicas fideiussor seu mandator intercessisti lapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convenire, nulla iuris ratione, antequam satis creditori pro ea feceris, eam ad solutione
Abbreviated transcription (Latin):
scu mandatorẽ exccptione mum¬
tum ⁊ iniuria iudicis dãpnat
appellatione otra bonam fidem
minme usumaĩ posse mandati
agcre manifestum ẽ.
gessit. sed etiam phi¬

Expanded text:
datorem exceptione munitum et iniuria iudicis damnatum et appellatione contra bonam fidem minime usum non posse mandati agere manifestum est.gessit, sed etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
cccłis ⁊ de reb ⁊ priuilegiisear
at imusꝗsq licentiami scissimo
catholico uencrabiliq cilio de¬
cedens bonoꝵ idꝙ optant ielin¬
quere ⁊ non sint cassa nidicia.¬
Et nichilẽ quod magis hemi¬
nib debeatur quam ut supre¬
me uoluntatis postquam ia
aliud uelle non uossunt. Liber
sit stilus. ⁊ ncitum qd iterum
ñ icclit arbitium.

Expanded text:
ECCLESIIS ET DE REBVS ET PRIVILEGIIS EARVM at unusquisque licentiam sanctissimo catholicae venerabilique concilio decedens bonorum quod optavit relinquere. non sint cassa iudicia. nihil est quod magis hominibus debetur, quam ut supremae voluntatis, post quam iam aliud velle non possunt, liber sit stilus et licitum quod iterum non redit arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
tõe tutoꝵ. ⁊ curatoꝵ. ⁊ de pe¬
cuma pupillari feuerãda uel de
rustra times administrae ies adnẽ¬
olescentis cunus curator es. ne exd.
hoc aliqs existiniet cõmunc per¬
culũ prioris tẽporis te reccpisse.
seciea q̃ agenda putas age.⁊ q̃:
magis int̾e omiũ partun insta.
ut uidex int̾te ⁊ tutores datus.

Expanded text:
tione tutorum et curatorum et de pecunia pupillari feneranda vel deps . Frustra times administrare res adulescentis, cuius curator es, ne ex hoc aliquis existimet commune periculum prioris temporis te recepisse: sed ea, quae agenda putas, age et, quod magis interest omnium partium, insta, ut iudex inter te et tutores datus
Abbreviated transcription (Latin):
ce si maior qumq ⁊̃ ingntii
anins soror ur̃a fuit: nob nõ
mandantib nec ratam trans¬
actioncm habentib de iure
ur̃o quicquam minuere po¬
tuit. ¶Nam si cogntis queges¬
serit. his ꝯsensum post quinq
⁊ uginiti annos etatis cõmoras¬
tis.quam ius illa minor ꝓpor¬
tionc ꝓpria restitutionis. iuxi¬
lium implorare possit uobis
tam̃ ad cõmuncandum cc̃lie¬
ti ꝑ petin beneficium: enis ctas¬

Expanded text:
c si maior quinque et viginti annis soror vestra fuit, vobis non mandantibus nec ratam transactionem habentibus de iure vestro quicquam minuere potuit. nam si cognitis quae gesserit his consensum post viginti et quinque annos aetatis commodastis, quamvis illa minor pro portione propria restitutionis auxilium implorare possit, vobis tamen ad communicandum edicti perpetui beneficium eius
Abbreviated transcription (Latin):
.Mp̃. Alex. a. iulio. remi uidi¬
mnus extutele iudicio catam¬
ꝯsecutu desuꝑfluo habere xxui¬
actionem ita potestis. si ter¬
pore nidicii minores anns
finstis. Et minc beneficiume¬
tatis uob̾ largitur. ¶ Cet̾um si
post legitimam etatem sentẽ¬
tia prolata ẽ. aterato candẽ ac¬
tioncm de eisdem specieb ĩ fer¬
re ñ potestis. Mp̃. Gord¬

Expanded text:
mp. Alexander A. Iuliis. Minus ex tutelae iudicio consecuti de superfluo habere actionem ita potestis, si tempore iudicii minores annis fuistis et nunc beneficium aetatis vobis largitur. ceterum si post legitimam aetatem sententia prolata est, iterato eandem actionem de isdem speciebus inferre non potestis. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
sors extitisset ꝯtra uoluntatẽ eio:
⁊matrimonum distrarisset. Tuc̃
q̃ data crant apleum qui dectiss
rerecem ue cius remanerent. po¬
test ꝗ euis hereditatem accepit
cui picta puella muncra suprad
dicta loge suscepat. eadem unx poc¬
⁊ante matrimonum maior qn
ꝙ  ugini annis ꝯstitutus. spon¬
se fuc licet.ante sponsalia fundũ
donauit.camq inuacuam ĩttu¬
rit possessionem. postra nullo ti¬
tulo suꝑ stite uł testamento cumn¬
dem relinq̃ntem. alienare potuis¬
se. certi ac manifesti uirise.d¬

Expanded text:
voluntatem eius et matrimonium distraxisset, tunc quae data erant apud eum qui dedisset heredemve eius remanerent, potest, qui eius hereditatem accepit, cui pacta puella munera supra dicta lege susceperat, eadem iure posante matrimonium maior quinque et viginti annis constitutus sponsae suae, licet ante sponsalia, fundum donavit eamque in vacuam induxit possessionem, postea nullo titulo superstitem vel testamento eundem relinquentem alienare potuisse certi ac manifesti iuris
Abbreviated transcription (Latin):
oportet rescripto quam tua uolũ¬
tas mirisq auctoritas fecit rata.
⁊filie tue sponsus ci mancipni:
donauit. actu ncum iumenta
nberalitatis ratione ꝯtulisti. noc
nuptiis secutis. otra uns rationc̃
q̃ declerat abstulit. ñ mincem
datoꝵ restitutio. sed eius q̃ illici
sponsus iuus tradidit. coq̃ ab hes¬
tib postea int̾fectus ẽ irrita dona¬
tio fieri ñ potest. ¶B. aa ⁊ cõ
I mater ur̃a fiuie sue sponso ułmi¬
rito p̾dia sine ulla repetendi lege

Expanded text:
oportet rescripto, quam tua voluntas iurisque auctoritas fecit ratam. Si filiae tuae sponsus ei mancipium donavit ac tu in eum iumenta liberalitatis ratione contulisti nec nuptiis secutis contra iuris rationem quod dederat abstulit, non invicem datorum restitutio, sed eius quod illicitsponsus tuus tradidit, eo, quod ab hostibus postea interfectus est, irrita donatio fieri non potest. Idem AA. et CC. Si mater vestra filiae suae sponso vel marito praedia sine
Abbreviated transcription (Latin):
Ap. scũ ianton aa. artrodo¬
ultum inter est. si ca que donat
iuir futurꝯ tradidit uxori. ⁊postea
in dotem acccpit. an utro donandi
ammo dotem auxerit. ut uidcat
accepisse qñ accepit priore enim
casu donatio ñ impeditur. ⁊ res q̃
inca causa sunt. dotis effecte.iii.¬

Expanded text:
AA. Metrodltum interest, si ea, quae donat vir futurus, tradiderit uxori et postea in dotem acceperit, an vero donandi animo dotem auxerit, ut videatur accepisse, quod non accepit. priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis effectae iudic
Abbreviated transcription (Latin):
ponso an manto donatit sit. su
distinguendum c̃. ut si itu
nu domim acceptum ẽ. ante n¬
ptias uideatur facta ẽẽ donauo.
Qd si penesse dedit sponsus. ntra¬
in possit uror enim fuisti..
Carus. carinus. inumcrimus.

Expanded text:
sit, sic distinguendum est, ut, si in tua domo donum acceptum est, ante nuptias videatur facta esse donatio, quod si penes se dedit sponsus, retrahi possit: uxor enim fuisti. Imppp. Carus Carinus et Numerianus
Abbreviated transcription (Latin):
et q̃ indotem datum ñc. ñ potest
ixpeti. ꝯ p̃. Alex .ã. Attalo.
lam uxorem ducͥeres munera te
parentib cuis dedtisse. nisi tibi en¬
clia nupsert. aeititui tibi q̃ dedus¬
ti iulebit.¶D̾. a. mmtelle
Ollicitationc a fratre quõdam iuo
sponsalium causa facta ⁊ si mstip¬
ulationem deducta. ⁊do prestand
ñ fuerit. qm̃ dotemn uxor manitum
fe fellit. exceptionem adu̾sus
tionem aditsus exstipulatu ncte
obicios. Mp. Gord ã. Mio
uod sponse ca lege donatia. at tue
cominium ciuis adipiscanat cum.
nuptie fucrint secute. sini estectu

Expanded text:
dotem datum non est, non potest repeti. Imp. Alexander A. Attalo. liam uxorem duceres, munera te parentibus eius dedisse, nisi tibi Euclia nupserit, restitui tibi quod dedisti iubebit. Idem A. Marcellae. Pollicitatione a fratre quondam tuo sponsalium causa facta, et si in stipulationem deducta ideo praestanda non fuerit, quoniam in dote uxor maritum fefellit, exceptionem adversus actionem ex stipulatu recte obicies. Imp. Gordianus A. Marco. Quod sponsae ea lege donatur, ut tunc dominium eius adipiscatur, cum nuptiae fuerint secutae, sine effectu
Abbreviated transcription (Latin):
creb insponsam donationis grã
collatis crectitores manti facti siũ
prius obligatas sibi ꝓbent. cam
Asentiente matre sua sponsus filie
tuc mancipia donauit ⁊ his accep¬
tis indotem ñ estimatis in mat̾ino¬
nun post decessit. mat̾ cademq

Expanded text:
rebus in sponsam donationis gratia collatis creditores mariti facti, si non prius obligatas sibi probent, eam nsentiente matre sua sponsus filiae tuae mancipia donavit et his acceptis in dotem non aestimatis in matrimonio post decessit, mater eademq
Abbreviated transcription (Latin):
trinsccus dita pignora lucratiui
habeat. sica non putent cẽ tre¬
denda Od ita late pattie uolum
ut ñ solum cuta admmnistrantes
sed ⁊ cura administrantiũ filios.
habeat. quib tamcri administra¬
tor oꝑam decłit.¶Impleti aũt
i postea matrimonium ñ ueta¬
mus. q̃ tempore potestatis ob cu
psonas deqb lecuti sumus arris
fuat obligatum. si sponsnumꝰ
sensus accedat Do donationiby¬

Expanded text:
trinsecus data pignera lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios seamus, quibus tamen administrator operam dederit. Inpleri autem id postea matrimonium non vetamus, quod tempore potestatis ob eas personas, de quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum consensus accedat. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
runt. In ncpotibꝰ aũt ñ cade ob.¬
suatio inp̃phatis specieb custodi¬
enda ẽ. ubi legitima minme so¬
boles facit impecumẽtũ. Ca em
subsistẽte. ucteru ꝯstitutionu
tenorẽ innat᷑alib filiis statutũ
mne potes extendimꝰ ¶S hoc
ĩhis tantũ modo sancimo inqꝗu
uoluntate aliqd ꝯsecuti st̃. Iura
⁊ enĩ ab intestato maui successiõe¬

Expanded text:
nt. in nepotibus autem non eadem observatio in praefatis speciebus custodienda est, ubi legitima minime suboles facit impedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepotes extendimus. Sed haec in his tantummodo sancimus, in quibus voluntate aliquid consecuti sunt. iura etenim ab intestato
Abbreviated transcription (Latin):
uem dicis tibi tutorem testam̃tor
petronc datũ. si admĩstratõi se nẽ¬
ĩ miscuit. nulla accõe tibi tenet.
tibi datꝰ. co tempore quoheres ex¬
titisti. inreb humanis fuit. tamẽ
codicillis alius tutor recte datus
ẽ. ⁊ ut̾q ꝓpt̾ uoluntatẽ testatori
tutor eritmisi testam̃to datũ pa¬
ter aliũ codicillis dando reꝓbaur

Expanded text:
e. Quem dicis tibi tutorem testamento patronae datum, si administrationi se non miscuit, nulla actione tibi teneturtibi datus eo tempore, quo heres extitisti, in rebus humanis fuit, tamen codicillis alius tutor recte datus est et uterque propter voluntatem testatoris tutor erit, nisi testamento datum pater alium codicillis dando repr
Abbreviated transcription (Latin):
cberi ctam aliene ancille fidei¬
cõmissaria lib̾tatem placiit. nͨ
defecit ħ debitum. si int̾im dña
simodo nichil ex iudicio euis q
q ue reliqt lib̾tatem ꝓccpit no¬
lnt uendere. quia possit tẽpore
procedente. ubicũq occasio recli¬
mende ancille fi̾nt p̾stari lib̾tas.

Expanded text:
beri etiam alienae ancillae fideicommissariam libertatem placuit: nec deficit hoc debitum, si interim domina, si modo nihil ex iudicio eius, qui quaeve reliquit libertatem, percepit, noluit vendere, quia possit tempore procedente, ubicumque occasio redimendae ancillae fuerit, praestari libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾raꝵ ponimus. ¶Qd̾ si ñ fu̾nt
ixredim ñ fu̾it mami testatoris
scriptum uł uoce coram testibꝰ
nuncupatu. hoc testam̃tum sta¬
re mininic patimur. uł into¬
tum si tota hereclum nomina
fu̾int p̾ter missaluł in eius hr¬
dis institutõem. cuius nomcu

Expanded text:
 ponimus. Quod si non fuerit heredum non fuerit manu testatoris scriptum vel voce coram testibus nuncupatum, hoc testamentum stare minime patimur vel in totum, si tota heredum nomina fuerint praetermissa, vel in eius heredis institutionem, cuius nom
Abbreviated transcription (Latin):
dumcie. quł certe adminis¬
tratiom cui ⁊ umisclictio ad eret
ppositi st̃. uł abhis fu̾nt dati.
⁊ multomagis si anra maies¬
tate delegata cis causaruĩ sit
audientia. Sed neqd penit̾
dubit. indum relinquat᷑⁊ hoc
addendum cẽ censcimus ut
cis tantumquec supra enum̃¬
rauimus licẽt de mintegnim

Expanded text:
ui vel certae administrationi, cui et iurisdictio adhaeret, praepositi sunt vel ab his fuerint dati, et multo magis si a nostra maiestate delegata eis causarum sit audientia. Sed ne quid penitus dubitandum relinquatur, et hoc addendum esse censemus, ut eis tantum quos supra enumeravimu
Abbreviated transcription (Latin):
petat ex hoc ietine. Nob̾ itaq
ncluis insum ẽ. repeti ab co
legatum ul fidei. comissum.
mulumq exhunismõi p iu¬
no lucrum ei accede S ⁊ siue¬
rum fu̾it inuentum. quarte

Expanded text:
e. Nobis itaque melius visum est repeti ab eo legatum vel fideicommissum nullumque ex huiusmodi periurio lucrum ei accedere, sed et si verum fuerit inventum, quart
Abbreviated transcription (Latin):
di penos cũ ꝗ appellau̾it ꝯstitu¬
to. ¶Sciant aut se ꝓuocato¬
ies. uł ab executr̃e appellantis
uł ab articulo. si eoc ꝑ ꝑam ĩ¬
tẽtionẽ cognitoris suspẽdis¬
se claruerit: quinginta libͣ¬
rum argenti animadu̾sicẽ

Expanded text:
di penes eum qui appellaverit constituto. Sciant autem se provocatores vel ab exsecutione appellantes vel ab articulo, si eos perperam intentionem cognitoris suspendisse claruerit, quinquaginta librarum argenti animadversione
Abbreviated transcription (Latin):
positaꝵ. suc apd̾ mod̾atorẽ
gistratum. sũ ap̃defensore
lu̾it publicare. atq ut ip̃a do¬
natio sita c̃ inuoluntate do¬
nantis. ita ciliccat donatice
suam ap̃ quẽcumq exmemo¬
ratis uoluit intimair. ¶Et
le donatoes q̃ indiu̾sis ꝓ

Expanded text:
rem gistratus sive apud defensorem luerit publicare: atque ut ipsa donatio sita est in voluntate donantis, ita ei liceat donationem suam apud quemcumque ex memoratis voluerit intimare. Et hae donationes, quae in diversis
Abbreviated transcription (Latin):
heieclitatẽ. uł bonoꝵ possessi¬
onẽ petere. ¶S si hoc paren
neglexent. ⁊ in memorata:¬
etate infans decesserit. tunc
parentẽ ꝗdẽ suꝑstitem. oĩa
exquacumq successione ad
cundem infantẽ deuoluta.
uue patriosquasi iam infãt
q̃sita capere ¶Uarente uero
ñ subsistente. siquidem post
cius obitum tutor infanti
sit. uł datus fu̾it. posse eum
etiam adhuc infante pupil¬
lo ꝯstituto nomine eius. ad¬
ur hr̃ditatem. suic uiuo pa¬
rente. siue post mortẽ cius

Expanded text:
hereditatem vel bonorum possessionem petere. Sed si hoc parens neglexerit et in memorata aetate infans decesserit, tunc parentem quidem superstitem omnia ex quacumque successione ad eundem infantem devoluta iure patrio quasi iam infanti quaesita capere. Parente vero non subsistente, si quidem post eius obitum tutor infanti sit vel datus fuerit, posse eum etiam adhuc infante pupillo constituto nomine eius adire hereditatem sive vivo parente sive post mortem eius
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾uam hereditatem. deinde
maluerit eam adpe. cum fu̾¬
at indistincte ei ꝑmissum
doncc res pat̾nc incode sta¬
tu remanent hoc fac̾e. Et poi
multum tẽpꝰ licebat ei ad ca

Expanded text:
paternam hereditatem, deinde maluerit eam adire, cum fuerat indistincte ei permissum, donec res paternae in eodem statu manent, hoc facere et post multum tempus licebat ei ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
nelericoꝵ ⁊ honoratoꝵ ac posses¬
soꝵ. ⁊ cum̃alium decreto ꝯstitu. at.
de quoꝵ ordinatione ieferc̃ou
ẽ ad illustrissimã pretorianam po¬
testatem. ut litt̾is cuisdem magni¬
fice sedis eoꝵ solidetur auctoritas.
qͥ sigo aquanbet ꝑsona ꝯtra publi¬
ca disciplinã illesionẽ possessoru
fieri cognouerunt defenssores iefe

Expanded text:
possessorum et curialium decreto constituantur: de quorum ordinatione referendum est ad illustrissimam praetorianam potestatem, ut litteris eiusdem magnificae sedis eorum solidetur auctoritas. Quod si quid a qualibet persona contra publicam disciplinam in laesionem possessorum fieri cognoverint
Abbreviated transcription (Latin):
inccens obterat. noc expositum
cũ adꝯtumcliam ieligio quał¬
cumq ꝑficiat. ñ passim cor. sũ¬
nagge urhabit acula concre¬
mentur.ur ꝑꝑam sine ulla ra¬
fisit aliqs scelerib implicatus.
id cuto tamen udicioꝵ iugor
ninsq publici tutrla indetur
ĩmclio ꝯstitutas neꝗsquã sibi
ip̃i ꝑmittrre ualcat uitionem.
s ut hoc iudeoꝵ ꝑsoms uolu¬
mus cẽ ꝓusum ita illud quoq
moneñdu: ẽẽ cẽssimus. ne ndi
forsitmn insolescãt. clatiq sui
sccuntate quicquam p̾apitos
ĩ xp̃iane reuerentiã uttionis
admittant. d̾.ĩ. auicnano¬

Expanded text:
 obteratur nec expositum eum ad contumeliam religio qualiscumque perficiat. Non passim eorum synagogae vel habitacula concrementur vel perperam sine ulla rasi sit aliquis sceleribus implicatus, idcirco tamen iudiciorum vigor iurisque publici tutela videtur in medio constituta, ne quisquam sibi ipse permittere valeat ultionem. Sed ut hoc Iudaeorum personis volumus esse provisum, ita illud quoque monendum esse censemus, ne Iudaei forsitan insolescant elatique sui securitate quicquam praeceps in Christianae reverentiam cultionis admittant. D. VI
Abbreviated transcription (Latin):
prius quam questio descriuis
haberctim: aꝑte ⁊ iecitate sũt
propt̾. implissumm ordinis sc¬
natꝯ ꝯsultum hereditas ⁊fisco
unidicatur. Ido agi causa a¬
pł ꝓcuritorem incum debet
Quia ñ co tempore pupilli fi¬

Expanded text:
priusquam quaestio de servis haberetur, apertae et recitatae sunt, propter amplissimi ordinis consultum hereditas a fisco vindicatur et ideo agi causa apud procuratorem meum debet, quia non eo tempore pupilli fu
Abbreviated transcription (Latin):
cume sollepint facta lib̾atr̃e
ꝯting̾e manifestumẽ. s ita
demũ oblatio debiti libatte
panit .si eo loco q̃ debetur solu¬
tio fi̾nt celebrata.S. aa¬

Expanded text:
e sollemniter facta liberationem contingere manifestum est. sed ita demum oblatio debiti liberationem parit, si eo loco, quo debetur solutio, fuerit celebrata.
Abbreviated transcription (Latin):
uginti anins miscuisti Meq
ĩopia patris te excusatineq
ius frĩs portiont̃ tuam /uł testa¬
mentum eripientis arcere de
exactr̃e creditoꝵ ꝗ uire cunl
prohereclitaria te portõe ꝯue

Expanded text:
ginti annis miscuisti, neque inopia patris te excusat neque vis fratris portionem tuam vel testamentum eripientis arcere te exactione creditorum, qui iure civili pro hereditaria te portione
Abbreviated transcription (Latin):
cripturas q̃ seꝑe ad solent a
qbdam sccrete ficri. int̾uci¬
entib amicis. nec ne. transi¬
gendi uł paciscendi. scu fe

Expanded text:
cripturas, quae saepe adsolent a quibusdam secrete fieri, intervenientibus amicis nec ne, transigendi vel paciscendi seu fe
Abbreviated transcription (Latin):
isoror tua mpat̾noꝵ bonorur
diuisione te fefelut. nec dotẽ
quam acceꝑat a. patre uro in¬
testato defuncto ꝯtult. preses
prouincic examinatis partiũ
allegatiomib. cum bonis dotẽ
ꝯfundi iubebit. ⁊q̃ declucta rati¬
one plus apud eam eẽ aĩad¬
u̾terit. restitintibi iubebit. Pdẽ
tre. collatio cessat. N aut frat̃
tuus inpotestate mortis tp̃r
fu̾at. nccullum testamentu

Expanded text:
soror tua in paternorum bonorum divisione te fefellit nec dotem, quam acceperat a patre vestro intestato diem functo, contulit, praeses provinciae examinatis partium adlegationibus cum bonis dotem confundi iubebit et, quod deducta ratione plus apud eam esse animadverterit, restitui tibi iubebit. Idem tre, collatio cessat. si autem frater tuus in potestate mortis tempore fuerat nec ullum testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
Cremptorias exceptões omis¬
sas mitio antequam sentẽtia
feratur oppom posse. ꝑ petuũ
cdictum manifestr declarat.
Quod si ant̾ actum fu̾t ĩ ite¬
grum restitutio pmitiitur.
lam uidicatum ꝯtra maiores

Expanded text:
remptorias exceptiones omissas initio, antequam sententia feratur, opponi posse perpetuum edictum manifeste declarat. Quod si aliter actum fuerit, in integrum restitutio permittitur. Nam iudicatum contra maiores
Abbreviated transcription (Latin):
lis annus excessit. quadrupli.
Qd si hoc efflurit tempi. simpli
noriali iudicio nicmre potis.
Qui si nore malucrit suum ded̾e
iuchilomimus cũ ip̃o quantum

Expanded text:
lis annus excessit, quadrupli, quod si hoc effluxit tempus, simpli noxali iudicio convenire potes: qui si noxae maluerit servum dedere, nihilo minus cum i
Abbreviated transcription (Latin):
Iabstentus ẽ. hxreclitariis actionib
bucniri nulla ratio suadet. nec
ad rem facit quod adu̾sꝰ curato¬
sit actio competat. Nichil qppe
mea q̃ ex officio gesta st̃ ul gen
debebunt uemet. s culpa solũ¬
modo quantiq int̾ fiit eius nõ
fuisse abstentu: estimat. Cui ꝯsc¬
q̃ns ẽ. ut si ꝓpt̾ ea c̃am trans ogis¬
ti. cũ curatori uł tutorib. nulla

Expanded text:
abstentus est, hereditariis actionibus conveniri nulla ratio suadet. Nec ad rem facit, quod adversus curatosit, actio competat: nihil quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed culpa solum quantique interfuit eius non fuisse abstentum aestimatur. Cui consequens est, ut, si propter eam causam transegisti cum curatoribus, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uictorino.
m̃s tutores seu heredes cor qad
ministrau̾unt tutelã ad cundẽ
iidicem ire debere iam pridem
ꝯstitutum ẽ. Cu igitur patrem
tuũ cum alio tutelam admministi¬
se allegas. p̃ses piouincie eũdem
iudicem adu̾sꝯ te atq sedes ꝯtutor

Expanded text:
ictorino. Omnes tutores seu heredes eorum, qui administraverunt tutelam, ad eundem iudicem ire debere iam pridem constitutum est. cum igitur patrem tuum cum alio tutelam administrasse adlegas, praeses provinciae eundem iudicem adversus te atque heredes contutor
Abbreviated transcription (Latin):
tuta. siue quilibet alius pea
uxorem ducturo dotem dedero
rente dotem. ip̃a cam ꝓse uide¬
tur offerre. q ad eo uerum est.
ut ip̃a ab alio ꝓse oblatam⁊
dotem in lucrum suum repo¬
cat isi forte isꝗcam optub:
statim id c̃ tempore oblatioĩs
scu ꝓmissionis. stipulatus uł
pactussit. ut sibi doc p̾dicta red̾¬
ege icoms diuine memorie
pacta lucroꝵ dotis. lante nup¬
tias donationis paria eẽ sanciẽ¬
te nec adiciente q̃ fieri oportet.
si hoc mimime obfuatum sit.

Expanded text:
tuta, sive quilibet alius pro ea uxorem ducturo dotem dederitrente dotem ipsa eam pro se videtur offerre. Quod adeo verum est, ut et ipsa ab alio pro se oblatam dotem in lucrum suum reposcat, nisi forte is qui eam obtulit statim id est tempore oblationis seu promissionis stipulatus vel pactus sit, ut sibi dos praedicta redLege Leonis divae memoriae pacta lucrorum dotis et ante nuptias donationis paria esse sanciente nec adiciente, quid fieri oporteat, si hoc minime observatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
prĩ ñ quesistis hereditatem po¬
teaq mortuo patre. ac repudia¬
ta eius herelitate. defuncte suc¬
cessionem agnoinstis. ea que
bonoꝵ sunt defuncte. abhis

Expanded text:
ri non quaesistis hereditatem posteaque mortuo patre ac repudiata eius hereditate defunctae successionem agnovistis, ea, quae bonorum sunt defunctae, ab his
Abbreviated transcription (Latin):
cum morte cius cin fu̾at legato
usu fructus. ul alio modo. ad¬
ꝗsitus ad ꝓprictatẽ regiedi so¬
let ¶ Uusu fructuario aũt sr̃¬
stite. licet dns ꝑ prictatis reb
hnmams eximatur. ius utendi

Expanded text:
te eius, cui fuerat legatus usus fructus vel alio modo adquisitus, ad proprietatem regredi solet. Usufructuario autem superstite licet dominus proprietatis rebus humanis eximatur , ius utendi
Abbreviated transcription (Latin):
nisus frictus omĩũ bonoꝵ test¬
mñto uxoris marito relictus ẽ.
quamins cautionẽ ate ꝓhibu¬
erat exigi.tam̃ ñ ant adebitori¬
bo solutam pecumã acciꝑe potis
quam oblata scđm formã sen¬
tus ꝯsulti cautione.D. aa.¬
anim aducitimus. que res no
impdit. ꝓpͥtatis dominĩ obli¬
gar creditori ꝓprictatẽ. armẽte
scilicet integro usu fructu tu

Expanded text:
sus fructus omnium bonorum testamento uxoris marito relictus est, quamvis cautionem a te prohibuerat exigi, tamen non aliter a debitoribus solutam pecuniam accipere poteris quam oblata secundum formam senatus consulti cautione. animadvertimus. Quae res non impedit proprietatis dominum obligare creditori proprietatem, manente scilicet integro usu fructu tui
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris nomine obligatꝰ
ris obligationẽ apparebit
⁊ꝑhoc miix te manumissũ
nec abhede debit̾ris inser

Expanded text:
pignoris nomine obligatusris obligationem apparebit, et per hoc iure te manumissum nec ab herede debitricis in ser
Abbreviated transcription (Latin):
Coꝵ. Martiamus. ã. palladio.
ppo.cmo clericus. uł mili¬
tans ail altius cinus libet ꝯditi¬
oms de fide xͥma publice tur¬
bis coadimatis ⁊ audicntib
tractar conctur in post̾um.
ex hoc tumultus ⁊ ꝑ fidic cr¬
casionem ietens. Nam ĩ iuriã
facit iudicis reuerentissime
synodi. siqs semel iudicata
ac iecte disposita. reuoluere. ⁊
ꝓpublice disput. are ꝯtendit: cũ
ea que nunc de xͥana fide asa
iuxta apłicas expositiones
⁊ instituta scõꝵ patrum trecen¬
toꝵ decem decem ⁊ octo: ⁊cen¬
urbe definita ẽc̃ noscuntur.¬

Expanded text:
. Marcianus A. Palladio pp. Nemo clericus vel militans vel alterius cuiuslibet condicionis de fide Christiana publice turbis coadunatis et audientibus tractare conetur in posterum, ex hoc tumultus et perfidiae occasionem requirens. Nam iniuriam facit iudicio reverentissimae synodi, si quis semel iudicata ac recte disposita revolvere et publice disputare contendit, cum ea, quae nunc de Christiana fide a saiuxta apostolicas expositiones et instituta sanctorum patrum trecentorum decem et octo et cendefinita esse noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ibrrtorum aduersus pat̾nos
illicitas atq imꝓbas uoces: pene
obicctione p̃cludimus. atq
ita ut ñ modo sponte ꝓdire ñ
audeant /seci nec uocati quidẽ
in iudicium ucnur cogantur

Expanded text:
ibertorum adversus patronos illicitas atque improbas voces poenae obiectione praecludimus atque ita, ut non modo sponte prodire non audeant, sed nec vocati quidem in iudicium venire cogantur
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ testim̃to ul elogio scriptast̃.
prosin tenore adeffectum ꝑdu¬
cendis. ¶Legis au̾t uct̾is miq̃¬
tatem tollentes ut ñ diutius to¬
ta. quã ulius paulus insuis
scripsit q̃stionib. Hanc pussimã
aggredim̃ sanctionẽ. cũ cnimĩ¬
fantem suum ñ posse ingratũ
amatix sua uocari scripsit: ncq
propt̾ hoc abultima suc mat̾s̾
seditate ixpellinsi hoc hodio su¬
i fecit maniti ex quo nifans ꝓ¬
ut ancno odio alius pͥgrauct᷑.
peiito  delendũ eẽ sancimo ⁊ hu¬
ius modi causam lib̾is ñtantũ
infantib sed etiã quãcũq cta¬
tẽ agentib. opponi minime ꝯcc¬
dimo cũ possit subꝯdictõe cinã

Expanded text:
dem testamento vel elogio scripta sunt, pro sui tenore ad effectum perducendis. Legis autem veteris iniquitatem tollentes, ut non diutius ta, quam iulius paulus in suis scripsit quaestionibus, hanc piissimam adgredimur sanctionem. Cum enim infantem suum non posse ingratum a matre sua vocari scripsit neque propter hoc ab ultima suae matris hereditate repelli, nisi hoc odio sui fecerit mariti, ex quo infans put alieno odio alius praegravetur, penitus delendum esse sancimus et huiusmodi causam liberis non tantum infantibus, sed etiam quamcumque aetatem agentibus opponi minime concedimus, cum possit su
Abbreviated transcription (Latin):
a forte mulier marito morti
parasse insicdias. uł qͦlibet a¬
no genere uoluntatẽ occidẽ¬
te maritꝰ comodo insectet̃
uyorc̃. incadẽ questione ab
oĩ famina ñ solũ mariti s
ctiã uxoris. q̃ tam̃ tr̃ tp̃ris do¬
mi fiñt q̃ rectu ẽ. sine cuiꝰꝙͣ

Expanded text:
 forte mulier marito mortis parasse insidias vel quolibet alio genere voluntatem occidente maritus eo modo insectetur uxorem, in eadem quaestione ab omni familia non solum mariti, sed etiam uxoris, quae tamen tunc temporis domi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius familas fiustires mo¬
biles ul sese mouctes q̃ castresis
pecului ẽẽ possunt donate tibia.
patir s eas qͦq̃ incetero pecuno
castiensi ñ cõmunes cũ fr̃ib tu¬
is hubes ꝑdia aut licet cunti ⁊ ĩ
castra filio pat donauit. peculio
castiensis ñ sunt. ¶ Diu̾so nire

Expanded text:
 filius familias fuisti et res mobiles vel se moventes, quae castrensis peculii esse possunt, donatae tibi a patre sunt, eas quoque in cetero peculio castrensi non communes cum fratribus tuis habes. Praedia autem, licet eunti tibi in castra filio pater donaverit, peculii castrensis non sunt. Diverso iure
Abbreviated transcription (Latin):
mlib ꝯstituantur. ꝓ officio su¬
o hi q aliena negotia gerunt
ne apd̃ iudicem ꝯ trou̾n̾a habe¬
ant faciunt. Cct̾um si bon
uir.⁊ in nocẽs tutor. arbitrio
suo aluit. pupillos. q̃ int̾du
etiam necesse ẽ fieri. ne secreta
patrimonii pandant᷑ ⁊ suspec¬
.tũ es alienum. q̃ melius ẽ interi
taceri quã cu: de modo bonoꝵ
q̃rit ultro ꝓferri. ⁊ apd̃ acta ius
dicentis ꝯtra utilitatẽ pupil¬
loꝵ designar. ñ dubio accep¬
to ferre debebunt ea q̃ uir bon
arbitrabitur. mito ad exhibiti¬
onẽ cclucatõis minist̾ia studi¬
aq erogata cẽ. ¶ nec ferendus
c̃ iuuenis ꝗcum p̃sens c̃ẽt. studi¬
isq eruditus. atq alitus ẽ. sica
panum se ꝯsecutum ñ ꝓhibet.
sũptusq recus. quasi uento in¬
xerit aut nulla lib̾i hominis
stucto mbui meruerit. Mp̃¬

Expanded text:
nibus constituantur, pro officio suo hi qui aliena negotia gerunt, ne apud iudicem controversiam habeant, faciunt. Ceterum si bonus vir et innocens tutor arbitrio suo aluit pupillos  quod interdum etiam necesse est fieri, ne secreta patrimonii et suspectum aes alienum, quod melius est interim taceri quam, cum de modo bonorum quaeritur, ultro proferri et apud acta ius dicentis contra utilitatem pupillorum signari, non dubio accepto ferre debebunt ea, quae vir bonus arbitrabitur merito ad exhibitionem educationis ministeria studiaque erogata esse. Nec ferendus est iuvenis, qui, cum praesens esset studiisque eruditus atque alitus est, si ea per alium se consecutum non probet, sumptusque recuset, quasi vento vixerit aut nullo liberi hominis studio imbui meruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
um cura ꝓbandum annoru
numcrum apd rectorem pro¬
huiusmodi causis etiam filis
familias minorib subueni
tua maiorẽ anns falsa opii¬
one te p̾sũpsisse ex ꝓbationũ
lucc cognoiut erga minoris:
psonam fidem uen sequetur.

Expanded text:
um circa probandum annorum numerum apud rectorem prohuiusmodi causis etiam filiis familias minoribus subvenirtua maiorem annis falsa opinione te praesumpsisse ex probationum luce cognoverit, erga minoris personam fidem veri sequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stio ĩitegrum restitutiois
agitet᷑ desidatis. appellare
emm debinstis si nob̾ sentẽ¬
tia displicebat. s: si adhuc
mea ctate estis cui subuem¬
n solet appellandi ius uob̾
pãquam curatores pupille
uicti sunt. cum ĩmtegrum ros¬
titui pupillam desidabant.
Cũtam̃ nouis defensionibus
causa instrui posse dicas. ad¬
eant curatores uxoris tue.⁊

Expanded text:
tutionis agitetur, desideratis: appellare enim debuistis, si vobis sententia displicebat. sed si adhuc in ea aetate estis, cui subveniri solet, appellandi ius vobisQuamquam curatores pupillae victi sunt, cum in integrum restitui pupillam desiderabant, cum tamen novis defensionibus causam instrui posse dicas, adeant curatores uxoris tu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ creclitoris uoluntas nrxe sũ¬
nixa lib̾m te debito uolentis
doceri potest ⁊antequã sollẽp¬
int̾ tibi lib̾atio asuccessore ps¬
tetur. exceptionẽ tibi exuoluĩ¬
tate descendẽtẽ competrix ma¬

Expanded text:
 creditoris voluntas iure subnixa liberari te debito volentis doceri potest, et antequam sollemniter tibi liberatio a successore praestetur, exceptionem tibi ex voluntate descendentem competere ma
Abbreviated transcription (Latin):
n ẽ nouum cum aquo petit.
pecima implorare rationẽ cre¬
ditoris ut fides ueri ꝯstare pos¬
ustumc desidium enis aquo pe¬
citur. licet nomine publico. ut
rationib publicis exhibitis. ꝯs¬
tet quantum subnomine suo

Expanded text:
n est novum eum a quo petitur pecunia implorare rationes creditoris, ut fides constare posst desiderium eius a quo pitur, licet nomine publico, ut ibus publicis exhibitis constet, quantum sub nomine suo
Abbreviated transcription (Latin):
us instrum̃toꝵ amissio. mch
niris aufert nec duiturnita¬
tate possessioms partam sccͣi¬
tatem maleficium alt̾ius tur¬
Sus ꝯtraquem supplicas. matͥs
tue quondam mancipia q̃si
filius ex causa tantum adop¬
tionis defendit. affectio desti¬
nate illicite adoptionis. ad
hoꝵ dominiũ ci querendum
sola ñ susficit gua ꝓpt̃ man¬
cipia petr ñ ꝓhibis. niulam
times tp̃ris prescriptione si
hc tantum mitio ꝓcedente.

Expanded text:
itis instrumentorum amissio nihil iuris aufert nec diuturnitate possessionis partem securitatem maleficium alterius turs contra quem supplicas matris tuae quondam mancipia quasi filius ex causa tantum adoptionis defendit, adfectio destinatae illicitae adoptionis ad horum dominium ei quaerendum sola non sufficit. Quapropter mancipia petere non prohiberis nullam timens temporis praescriptionem , si hoc tantum ini
Abbreviated transcription (Latin):
tatem fundos uł predia urban
scu rustica res postiemo inmo¬
uiles. aut inhis prediis colono
uel mancipia ꝯstitutalaut an¬
nonas ciuiles cuiuscumq sup̃¬
ma uł suꝑstitis uoluntate. ad

Expanded text:
tatem fundos vel praedia urbana seu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cuiuscumque suprema vel superstitis voluntate ad
Abbreviated transcription (Latin):
umsuum qsp̃iam repent fu¬
gitiuum. ⁊ alius cuitande le¬
ccis grã q̃ inoccultantes nian¬
cipia certam periam statint. ꝓ¬
titis cum mnimau̾it Ilico ne¬
gitur. tormentis subiaatuir.
ut apta u̾itate disceptationis
uirgantib ꝓdit. sed ctiams

Expanded text:
um quispiam repetit fugitivum et alius vitandae legis gratia, quae in occultantes mancipia certam poenam statuit, pertatis eum animaverit, ilico negitur tormentis subiciatur, ut aperta veritate diceptationi iurgantibus proderit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
umnsolum inmat̾ins reb q̃
filiis familias deferuntur set
etiam dealiis omĩb q̃ ad ꝗsin¬
onẽ effuigumtici maxime post
nouellam nr̃i numinis legez
q̃ omĩa que extrinsocus ad fili¬
tna substantia. n eẽ. ad qrẽdas
patrib statuit. insitantũmodo
ad usum fructum uarie alt̾ca¬
tr̃es ex orte sunt ⁊ uarice euẽts
uarios ꝯtinent tractato ⁊ semꝑ
Im iudiciis u̾santur necesse est
utilit ⁊ aꝑtissime omĩa dum̾e

Expanded text:
solum in maternis rebus, quae filiis familias deferuntur, sed etiam de aliis omnibus, quae adquisitionem effugiunt, et maxime post novellam nostri numinis legem, quae omnia, quae extrinsecus ad filiterna substantia, non esse adquirenda patribus statuit nisi tantummodo ad usum fructum, variae altercationes exortae sunt et varios eventus variosque continent tractatus et semper in iudiciis versantur, necesse est utiliter et apertissime omnia d
Abbreviated transcription (Latin):
ilittaꝵ aurenonis ꝯtẽplatõe
quas ad anstone  denuanda
tibi pecunia dedat recepisse
scripsisti debitum ab.insto¬
ne. mandato ñ implcto cur
petitio debiti manz integra.
nichil legitimã exactrem ĩ¬

Expanded text:
uxanonis contemplatione, quas ad aristonem de numeranda tibi pecunia dederat, recepisse scripsisti debitum ab aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem im
Abbreviated transcription (Latin):
tio c̾taꝵ specieꝵ scriptac̃. scuritas
similit data sit depessas et̃ pecu¬
mas ul alias res ul parit̃ earum
significans. intra trignita tantũ¬
modo dies post mnusmodi set᷑¬
tatis expositõe mumcrandos. ex¬
ceptionem ñ nimerate pecume
posse obici. ut si hii transacti fue¬
rint. cadem seturitas a iudicãtibꝰ
omĩb modis admitrit᷑. nec li ce¬
at e qscc̃itatem ex posuit. post ex¬
cessum memoratoꝵ dic. n ẽc sibi
solutas pecumas ul alias res di¬¬
cere. ¶Io indelicet obsuando ut
ĩqp ñ ꝑmittit exceptionẽ ñ nu¬
merate pecume opponc. ul abñ¬
tio uł post taxatum tempr elap¬
sum. mhis nec ius nirandũ offer¬
riliccat. ¶U omĩ u̾o tempore d̃¬
ꝑ memorate exceptiori taxatimic̃
licebit ci cui talis exceptio competo
ul demintiationib scrisptomissis.
q̃rellam ñ numcrate pecume mi¬
nfesteare ei ꝗ numerasse cam. il
alias ies dedisse instrum̃to inscͥp
ꝯtractus facto ẽ ꝯtigerit. mhac:
qdẽ alina urbe apd̾ q̃m ubri or¬

Expanded text:
tio certarum specierum scripta est, securitas similiter data sit depensas esse pecunias vel alias res vel partem earum significans, intra triginta tantummodo dies post huiusmodi securitatis expositionem connumerandos exceptionem non numeratae pecuniae posse obici, ut, si hi transacti fuerint, eadem securitas ab iudicantibus omnibus modis admittatur, nec liceat ei qui securitatem exposuit post excessum memoratorum dierum non esse sibi solutas vel pecunias vel alias res dicere. Illo videlicet observando, ut, in quibus permittitur exceptionem non numeratae pecuniae opponere vel ab initio s nec iusiurandum offerri liceat. In omni vero tempore, quod memoratae exceptioni taxatum est, licebit ei, cui talis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecuniae manifestare ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumento scriptcontractus factus est contigerit, in hac quidem alma urbe apud quemlibet or
Abbreviated transcription (Latin):
Dem quecumq comunitas uel ꝑ¬
sonia in ercomunicatione ꝑ amlũ
p̃p libertatem ecc̃e fãctam prostitent
ipso iure impiali bumo subiaceat a
quo mullatenus extrihatur nisi pr¬
uis ab ecca beneficio abgolutionis
obtento.

Expanded text:
d quecumque conmunitas vel persona in exconmunicacione per annum propter libertatem ecclesie factam perstiterit, ipso iure imperiali banno subiaceat, a quo nullatenus liberetur, nisi prius ab ecclesia beneficio absolucionis obtento
Abbreviated transcription (Latin):
pecumas numerasse uł alias res de¬
disse scriptus ẽ. aliquam u̾o admi¬
uł in ꝓuinciis gerat. ut difficile:
ta exceptõe uti uelit. alice niclices. ad

Expanded text:
pecuniam numerasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam vero admiovinciis gerat, ut difficile eta exceptione uti velit, alios judices ad
Abbreviated transcription (Latin):
pio . pp̃
urator ad olescẽti ordinatꝰ post
nichoatam litẽ ñ potest sub p̾ter¬
tu speciał curatoris ase noĩati.
aut litẽ ꝯtestatã deserere aut ob
ad ministratr̃e se subtrahere.

Expanded text:
pio pp. Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis curatoris a se nominati aut litem contestatam deserere aut ab administratione se subtrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
ostinendum prorsꝰ appeliati¬
one sancimꝰ. quotiens fiscał
calculi satis factio postulatur:
aut tributarie fuctiomis sol¬
lẽpne munus exposcitur. au
publici. uł ctiam priuatidũ¬
modo euidẽtis. atq dincti red¬
dibitio debiti f lagitatur u
necessano ĩꝯtumatem ingor
iudicariꝰ excitetur.M pp̃.¬
b executione appellan ñ posse
satis ⁊ nire ⁊ stitutionibus
cautu ẽ. Nisi forte executor sẽ¬
tentie. modum iudicationis

Expanded text:
stinendum prorsus appellatione sancimus, quotiens fiscalis calculi satisfactio postulatur aut tributariae functionis sollemne munus exposcitur aut publici vel etiam privati, dummodo evidentis atque convicti redhibitio debiti flagitatur, ut necessario in contumacem vigor iudiciarius excitetur. VALENb exsecutione appellari non posse satis et iure et constitutionibus cautum est, nisi forte exsecutor sententiae modum iudicationis
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt infraudem creditoruz
silum fraudis hoc c̃ anmo ma¬
numitientis. ⁊ euentur danni
sunim recipe uolentium sequa¬
tur. ¶ Intcrceclitores. aũt criã¬
a.nataliano
tnice meoc nec pint̾ positami
psonam adlib̾tattm ꝓducere
hommes pocunii sui posse. mãda

Expanded text:
quae sunt in fraudem creditorum silium fraudis hoc animo manumittentis et eventus damni suum recipere volentium sequatur. Inter creditores autA. Nataliano. Servos meos nec per interpositam personam ad libertatem producere homines peculii sui posse manda
Abbreviated transcription (Latin):
cipio alicno. si quidem abhisi¬
dicuy impetrabitur.qbo dandi
ius ẽ. sinc ulla trrpidatõe pene
facilis dissolutiot̃. ¶ Siuicro
ibentibs nob̃ qc quam lege ac¬
tum cẽ doceatur. ⁊ñ dñs ut alie¬
num mancipiuz manumitier¬
tur petisse ꝓuetur: tunc cod ꝙ in
conspectu nr̃o lib̾tatem monstr¬
bitur ꝯsccutꝰ. ei ꝓtimis ad cunis
proprictatem p̾tinet restituto.
is qmancipiuz alicnum fallẽ¬
do principis ꝯscientiaz maniim¬
sit.mancipia duo togatur dño
cius dare. Minusmõi sexꝰ ctats
atq artis ꝯstru̾it ẽẽ manumis¬
sum.⁊ alia tnia fisco eadem ratio¬
nosimilia. que multa ñ semper
te manumissus. ĩferentẽ sibi q̃s¬
tionc̃ stats obiecta legitima p̾s¬
criptione potuit exelude. cum
sibi. amissi mancipi dampna
debeat imputare. ꝗ inpincier
suam gesta tacituritate firma

Expanded text:
cipio alieno, si quidem ab his iudicibus impetrabitur, quibus dandi ius est, sine ulla trepidatione poenae facilis dissolutio est. Si vero iubentibus nobis quicquam lege actum esse doceatur et non dominus, ut alienum mancipium manumitteretur, petisse probetur, tunc eodem, qui in conspectu nostro libertatem monstrabitur consecutus, ei protinus ad cuius proprietatis, qui mancipium alienum fallendo principis conscientiam manumisit, mancipia duo cogatur domino eius dare, cuiusmodi sexus aetatis atque artis constiterit esse manumissum, et alia tria fisco eadem ratione similia. Quae multa non semper te manumissus inferentem sibi quaestionem status obiecta legitima praescriptione potuerit excludere, cum sibi amissi mancipii damna debeat imputare, qui in perniciem suam gesta taciturnitate firma
Abbreviated transcription (Latin):
iqins nauiculanus fine tes¬
tamento ⁊ lib̾is. uł successorib
defunctussit. hereclitatem cius
ñ adfiscum. sed ad corp nauicu¬
larioꝵ ex quo fatali sorte sub¬
tractatus est. deferri p̃̾cipimus.

Expanded text:
quis navicularius sine testamento et liberis vel successoribus defunctus sit, hereditatem eius non ad fiscum, sed ad corpus naviculariorum, ex quo fatali sorte subtractus est, deferri praecipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dem lite suꝑisdem capitulis ꝓ¬
nocatõe utioł sententias excd¬
lentissimoꝵ p̾fectoꝵ pretorio
irtc̃tari. Licentia danda litigato¬
rib. nbitro dato. ipsius audi¬
cuntiã qcũ declit ante litis ꝯtes¬
tatd̃em muccare. ⁊ hunismodi
petitre mimme ꝓuocationis

Expanded text:
lite super eisdem capitulis provocatione uti, vel sententias excellentissimorum praefectorum praetorio retractare, licentia danda litigatoribus, arbitro dato, ipsius audientiam, qui eum dedit, ante litis contestationem invocare, et hujusmodi petitione minime provocationis
Abbreviated transcription (Latin):
di uotum gerentes adhunc ꝯtt̃¬
tum accedant surq post mul¬
tas ꝯtentiones paulatim uen¬
oitore de eo q̃ petierat detrahẽ

Expanded text:
di votum gerentes ad hunc contractum accedant vixque post multas contentiones, paulatim venditore de eo quod petierat detrahe
Abbreviated transcription (Latin):
enim patris ratihabitionem
principali patris mandato uł
osonsui ñ ee absimilem. cũ nr̃a
nouella lege ⁊ generalit omĩs
rati abitio ꝓrsus trahit ⁊  fir¬
aat ea abinitio q̃ subsecuta st̃.
Et hec ꝗdem depriuatis homi¬
mib sancienda sunt. ¶sin at
niles filius familias pecuma
creclitam acceꝑit. suic sine mã¬
rati habitione patris stare opor¬
tet ꝯtractu. nulla differentia
introducenda obquã causam
pecume credite uł ubi ꝯsũpte:
sunt In plurib enim iurisar¬
ticul. filii familias milites nõ
absimiles uident hominib qͥ
sii iuris sunt. N exp̃sũptõe õĩs

Expanded text:
enim patris ratihabitionem principali patris mandato vel consensui non esse absimilem, cum nostra novella lege et generaliter omnis ratihabitio prorsus trahitur et confirmat ea ab initio quae subsecuta sunt. Et haec quidem de privatis hominibus sancienda sun Sin autem miles filius familias pecuniam creditam acceperit, sive sine manratihabitione patris, stare oportet contractum, nulla differentia introducenda, ob quam causam pecuniae creditae vel ubi consumptae sunt. In pluribus enim iuris articulis filii familias milites non absimiles videntur hominibus qui sui iuris sunt, et ex praesumptione omnis
Abbreviated transcription (Latin):
emo post depositum cingłu
priuate inte recdditus. obne¬
gotium q̾militie causa ẽ ei
exortum p̾standi ratiocinii
gr̃a cius numeri in quo mii¬
taint. ul quem ip̃e gessit aqͥ¬
cũq pulsatus fori ꝑscriptio¬
nb utatur. ¶ Unui quẽq
enim sup huniscemodi cau¬
sis. ⁊dẽ publicis quas dum
militaret exerunt apꝑ rato

Expanded text:
emo post depositum cingulum privatae vitae redditus ob negotium, quod militiae causa est ei exortum praestandi ratiocinii gratia eius numeri, in quo militavit vel quem ipse gessit a quocumque pulsatus fori praescriptionibus utatur. Unumquemque enim super huiuscemodi causis, id est publicis, quas dum militaret
Abbreviated transcription (Latin):
tur pupilli mortui si defuncto
cius patre. tutorẽ cis smleges
ñpetierint intra anmi.omncm̃
cis suis ab ratestato siue
nire substitutionis successio̾eꝵ
ciuis simpuues moritur dencgã¬

Expanded text:
tur pupilli mortui, si defuncto eius patre tutorem ei secundum leges non petierint intra annum, omnem eis sive ab intestato sive iure substitutionis, successionem eius, si inpubes moritur, denega
Abbreviated transcription (Latin):
ost aditam hereditatem. direc¬
te substitutiones ñ inpuberb¬
. filiis facte expirare solent.
institutis herectib.⁊ inincem
substitutis. adcuntib suam
porto̾e. cohidum etiam ñuto
axpudiantium ad crescit por
larem ctatem ⁊ in sua potesta

Expanded text:
ost aditam hereditatem directae substitutiones non impuberibus filiis factinstitutis heredibus et invicem substitutis, adeuntibus suam portionem coheredum etiam invitis repudiantium adcrescit portlarem aetatem et in sua potesta
Abbreviated transcription (Latin):
miano.
i sororis tue filiis tutore legiti¬
mo patruo ꝯstituto. nec ullo ex¬
cusato priuilegio tutor datus
es cũ habenti tutorẽ alium dari
prohibeant uir nccessitatem
ad ininistratõis ad eum ꝑtin̾e
nec te datõe ten ñ abigitur.

Expanded text:
mianus . Si sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur.