comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
attingimꝰ. Qui sis unde uenias. licet ne ignorare
in uastis siluis uiuentib: Nec seruire ulli possu¬
mus. nec imperare desideramus. Dona nobis da¬
ta sunt. ne scytharum gentẽ ignores. iugũ bo¬
ues et aratrũ. sagitta. hasta. patera his u̾timur.
et cum amicis. et aduersus inimicos. fruges
amicis damꝰ. boum labore quesitas. Patera cum
hiis uinũ libamꝰ diis. Inimicos sagitta eminus.
hasta cõminꝰ petimꝰ. Sic scẏthȩ. regẽ et pꝰea ꝑsa¬
rum medorumq suꝑauimꝰ. patuitq nobis iter
usq in egẏptũ. At tu qui te gloriaris ad latro¬
nes ꝑsequendos uenire. omĩum gentiũ qͦs adi¬
sti latro es. Lẏdiã cępisti. sẏriã occupasti. ꝑsidem
tenes. bactrianos hab es in potestate. indos petisti
Iam etiã ad peccora nr̃a. auaras et instabiles ma¬
nus porrigis. Quid tͥ diuitiis opꝰ. ẽ. quȩ esurire
cogunt : Primus om̃ium sacietate parasti famen.

Expanded text:
attigimus. Quis sis, unde venias, licetne ignorare attigimus. Quis sis, unde venias, licetne ignorare in vastis silvis viventibus? Nec servire ulli possumus nec imperare desideramus. Dona nobis data sunt, ne Scytharum gentem ignores, iugum boum et aratrum, sagitta, hasta, patera. His utimur et cum amicis et adversus inimicos. Fruges amicis damus boum labore quaesitas, patera cum isdem vinum dis libamus, inimicos sagitta eminus, hasta comminus petimus. Sic Syriae regem et postea Persarum Medorumque superavimus, patuitque nobis iter usque in Aegyptum. At tu, qui te gloriaris ad latrones persequendos venire, omnium gentium, quas adisti, latro es. Lydiam cepisti, Syriam occupasti, Persidem tenes, Bactrianos habes in potestate, Indos petisti: iam etiam ad pecora nostra avaras et insatiabiles manus porrigis. Quid tibi divitiis opus est, quae esurire te cogunt? Primus omnium satietate parasti famem,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ñ debet quȩ ut cumq sunt tradita incorrup¬
ta ꝑferemꝰ. Igitur unum ex his maximũ natu lo¬
cutũ accepimus. Si dii habitum corporis tui auidi¬
tatis animi parẽ. ẽe̾. uoluissent. orbis te ñ cape¬
ret. Altera manu orientẽ. altera occidentẽ contin¬
geres. Et hoc adsecutꝰ. scire uelles ubi tanti nu¬
minis fulgor conderetur. Sic quoq concupiscis qͦ
ñ capis. Ab europa petis asiam. ex asia tͣnsis in
europam. Deinde si humanũ genꝰ ome suꝑaueris.
cum silitis et niuib et fluminib ferisq bestiis
gesturꝰ es bellum. Quid tu ignoras arbores mag¬
nas diu crescere. una hora extirpari : Stultus. ẽ.
qui fructus earum spectat. altitudinẽ ñ metit. ui¬
de ne dum ad cacumen ꝑuenire contendis. cum
ipsis ramis qͦs comp̃henderis decidas. leo quoq ali¬
quando minimarũ auium pabulum fuit. et fer¬
inualido. Quid nobis tecum. ẽ numꝗͣ terrã tuã

Expanded text:
nostra non debet : quae, utcumque sunt tradita, incorrupnostra non debet : quae, utcumque sunt tradita, incorrupta proferemus. Igitur unum ex his maximum natu locutum accepimus: “Si di habitum corporis tui aviditati animi parem esse voluissent, orbis te non caperet: altera manu Orientem, altera Occidentem contingeres et hoc adsecutus scire velles, ubi tanti numinis fulgor conderetur. Sic quoque concupiscis, quae non capis. Ab Europa petis Asiam, ex Asia transis in Europam: deinde, si humanum genus omne superaveris, cum silvis et nivibus et fluminibus ferisque bestiis gesturus es bellum. Quid? tu ignoras arbores magnas diu crescere, una hora extirpari? Stultus est, qui fructus earum spectat, altitudinem non metitur. Vide, ne, dum ad cacumen pervenire contendis, cum ipsis ramis, quos conprehenderis, decidas. Leo quoque aliquando minimarum avium pabulum fuit, et ferinvalido. Quid nobis tecum est? Numquam terram tuam
Abbreviated transcription (Latin):
et quod ante recausauerant bellum. fero ces depos¬
cunt. Ille se ratib equitẽ phalangẽq tͣnsportatu¬
rũ. ẽẽ. denuntiat. Suꝑ utres iubet. nare leuius
armatos. Plura nec dici res desiderauit. nec rex
dicere ꝑualitudinẽ potuit. Ceterum tanta a lacri¬
tate militum rates iunctȩ sunt. ut in triduum
ad duodecĩ milia effectȩ sint. Iamq ad tͣnͣseun¬
dum omĩa aptauerant. cum legati scẏ tharum xx
more gentis ꝑ castra equis uecti. nuntiare iubets
regi. uelle ipsos ad eum mandata ꝑferre. Ad¬
missi in tabernaculum uissiq considere. in uultu
regis defixerant oculos. credo quis magnitudine
corporis animũ estimantib. Modicꝰ animus haud¬
quã ꝗͣ par fame uidebatur. Scythis autẽ. ñ ut
capit. Semꝑ armata. Sicq locutos. eẽ. apud
regẽ memorie ꝓditũ. ẽ. Ab horrent forsitan
sortitis. Sed ut possit oratio eorum sꝑni. tam̃ fides

Expanded text:
et, quod ante recusaverant bellum, feroces deposet, quod ante recusaverant bellum, feroces deposcunt. Ille se ratibus equitem phalangemque transportaturum esse pronuntiat, super utres iubet nare levius armatos. Plura nec dici res desideravit nec rex dicere per valitudinem potuit. Ceterum tanta alacritate militum rates iunctae sunt, ut intra triduum ad xii milia effecta sint. Iamque ad transeundum omnia aptaverant, cum legati Scytharum XX more gentis per castra equis vecti nuntiare iubent regi, velle ipsos ad eum mandata perferre. Admissi in tabernaculum iussique considere in vultu regis defixerant oculus: credo, quis magnitudine corporis animum aestimantibus moidicus habitus haudquaquam famae par videbatur. Scythis autem non, ut capit semper armata. Sic, quae locutos esse apud regem memoriae proditum est, abhorrent forsitan sortitis. Sed, ut possit oratio eorum sperni, tamen fides
Abbreviated transcription (Latin):
cedi suꝑerant. tumultũ paulo quã cetera editiorẽ
capiunt. Quos spithamenes fame in deditionẽ
subacturus obsedit. Cecidere eo p̃lio peditum duo
milia. trecenti equites. Quam cladem alexander
sollerti consilio texit. morte denuntiata his qui
ex p̃lio aduenerant. si acta uulgassent. Ceterum
cum animo disparẽ uultũ diutiuis ferre ñ posset.
in tabernaculum suꝑ ripã fluminis collocatum¬
de industria secessit. Ibi sine arbitris singula ani¬
ni consulta pensando. noctem uigiliis extraxit.
sepe pellib tabernaculi adleuatis ut conspicerent
hostium ignes. equib coniectare poterat quanta
hominum multitudo. ẽẽt. Iamq lux appetebat
cum toracẽ indutus ꝓcedit ad milites. tum pri¬
num post uuluꝰ ꝓxime acceptũ. lanta erat
apud eos ueneratio regis. ut facile ꝑiculi qͦd
horrebant cogitationẽ. p̃sentia eiꝰ excuteret. Leti
gͦ et manantib gaudio lacrimis consalutent eũ.

Expanded text:
caedi supererant, tumulum paulo quam cetera editiorem caedi supererant, tumulum paulo quam cetera editiorem capiunt: quos Spitamenes fame in deditionem subacturus obsedit. Cecidere eo proelio peditum II milia, CCC equites. Quam cladem Alexander sollerti consilio texit, morte denuntiata his, qui ex proelio advenerant, si acta vulgassent. Ceterum cum animo disparem vultum diutius ferre non posset, in tabernaculum super ripam fluminis de industria locatum secessit. Ibi sine arbitris singula animi consulta pensando noctem vigiliis extraxit saepe pellibus tabernaculi adlevatis, ut conspiceret hostium ignes, e quibus coniectare poterat, quanta hominum multitudo esset. Iamque lux adpetebat, cum thoracem indutus procedit ad milites, tum primum post vulnus proxime acceptum. Tanta erat apud eos veneratio regis, ut facile periculi, quod horrebant, cogitationem praesentia eius excuteret. Laeti ergo et manantibus gaudio lacrimis consalutant eum
Abbreviated transcription (Latin):
uelocitati par hominum ꝑnicitas. hos spitha¬
menes saltum circũire uissos pariter et alate¬
rib et afronte et a tergo hosti ostendit. Mene¬
demꝰ undiq inclusus. ne numero quidẽ par.
dui tam̃ resistit. clamitans nichil aliud suꝑ ee.
locorum fraude deceptis. ꝗͣ honeste mortis sola¬
cium ex hostium cede. Ipsum p̃ualens equus ue¬
hebat. Quo sepiꝰ in cuneos barbarorum effusis
habenis euectus. magna strage eos fuderat. Sed
cum om̃s unum peterent. multis uulnerib exsan¬
gus suspiciens quẽdã examicis. hortatꝰ. ẽ. ut in
equũ suum ascenderet et se fuga eriperet. hȩc
agentẽ anima defecit. corpusq ex equo defluxit.
in terrã. hẏpsides poterat quidẽ effugere. s amis¬
so amico mori quidẽ statuit. Una erat cura ne
inultus occideretur. Itaq subditis calcarib eqͦ
in medios hostis se immnisit. et memorabili edita
pugna. obrutus telis. ẽ. Quod ubi uidere qui

Expanded text:
velocitati par est hominum pernicitas. Hos Spitavelocitati par est hominum pernicitas. Hos Spitamenes saltum circumire iussos pariter et a lateribus et a fronte et a tergo hosti ostendit. Menedemus undique inclusus, ne nu- mero quidem par, diu tamen resistit clamitans nihil aliud superesse locorum fraude deceptis quam honestae mortis solacium ex hostium caede. Ipsum praevalens equus vehebat, quo saepius in cuneos barbarorum effusis habenis evectus magna strage eos fuderat. Sed cum unum omnes peterent, multis vulneribus exanguis Hypsiclem quendam ex amicis hortatus est, ut in equum suum escenderet et se fuga eriperet. Haec agentem anima defecit, corpusque ex equo defluxit in terram. Hypsicles poterat quidem effugere, sed amisso amico mori statuit. Una erat cura, ne inultus occideret: itaque subditis calcaribus equo in medios hostis se inmisit et memorabili edita pugna obrutus telis est. Quod ubi videre, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ualitudinis tuȩ uideo. et quantum in uno
te sit scio. uereor ne p̃senti fortunȩ tuȩ sufficere
ñ possis. Rex iussum confitere felicitatis suȩ ad
alia sibi ad głam concedere deos consultanti m
cum isdẽ quo nã mͦ flum̃ tͣnsirent. Suꝑuenit
aristander ñ alias letiora exta uidisse se adfirmãs.
utiq pͥorib longe diuersa tum solitudinis causa
aꝑuisse. nunc ꝓrsus egregie litatũ. ẽẽ. Ceterũ
quȩ subinde minciata sunt regi continuȩ felici¬
tati rerũ eiꝰ imposuerant labẽ. Menedemũ ut
supͣdictũ. ẽ. miserat ad obsidendũ spitamenen
bactrianȩ defectionis auctorẽ. Qui comꝑto hostis
aduentu. ne muris urbis includeretur. simul
fretus excipi posse quẽ uenturum sciebat conse¬
dit occultus. siuelstre iter aptum insidiis tegen¬
dis erat. Ibi dahas condidit. E qui binos arma¬
tos uehunt. Quoꝵ inuicẽ singuli repente desi¬
liunt. equestris pugnȩ ordinẽ turbant. Equoꝵ

Expanded text:
tatem valitudinis tuae video et, quantum in uno tatem valitudinis tuae video et, quantum in uno te sit, scio: vereor, ne praesenti fortunae tu sufficere non possis.” Rex iussit eum confidere felicitati suae: ut alias sibi ait gloriam concedere deos. Consultanti inde cum isdem, quonam modo flumen transirent, supervenit Aristander non alias laetiora exta vidisse se adfirmans, utique prioribus longe diversa: tum sollicitudinis causas adparuisse, nunc prorsus egregie litatum esse. Ceterum, quae subinde nuntiata sunt regi, continuae felicitati rerum eius inposuerant labem. Menedemum, ut supra dictum est, miserat ad obsidendum Spitamenen, Bactrianae defectionis auctorem: qui conperto hostis adventu, ne muris urbis includeretur, simul fretus excipi posse, qua eum venturum sciebat, consedit occultus. Silvestre iter aptum insidiis tegendis erat: ibi Dahas condidit. Equi binos armatos vehunt, quorum invicem singuli repente desiliunt et equestris pugnae ordinem turbant. Equorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculum si flumen tͣnsisset ostendi. Intranti eriguo
tabernaculũ regis aristander occurrerat. tristia
exta fuisse significans. hec ex suo comꝑta erigu¬
us nuntiabat. Quo inhibito. alexander ñ ira so¬
lum s etiã pudore confusus. qͦd suꝑsticio quã
celauerat detegebatur. Aristandrum uocari u
Sacrificiũ ut faceres mandaui. Quod eo porten¬
deretur. cur apud aliũ quã apud me ꝓfessus
es: Eriguus archana mea et secreta te ꝓdente
cognouit. Quẽ certũ me hercule habeo extoꝵ
inter prete. uti metu suo. tibi antẽ sepus quã po¬
test denuntio ipsi mͥ indices. quid extis cogno¬
ueris. ne possis inficiari dixisse quȩ dixeris.
Ille ex sanguis. attonitoq similis stabat. ꝑ metũ
etiã uoce suppressa. Tandẽq eodẽ metu stimu¬
lante. ne regis expectationẽ moraret᷑. magni in¬
quit laboris ñ irriti. discrim̃ instare predixi.
hec mea ars quã beniuolentia ꝑturbat. infirmi¬

Expanded text:
periculum, si flumen transisset, ostendi. Intranti Erigyio periculum, si flumen transisset, ostendi. Intranti Erigyio tabernaculum regis Aristander occurrerat tristia exta fuisse significans: haec ex vate conperta Erigyius nuntiabat. Quo inhibito Alexander non ira solum, sed etiam pudore confusus, quod superstitio, quam celaverat, detegebatur, Aristandrum vocari iubesacrificium ut faceres, mandavi: quid eo portenderetur, cur apud alium quam apud me professus es? Erigyius arcana mea et secreta te prodente cognovit, quem certum, mehercule, habeo extorum interprete uti metu suo. Tibi autem, qui sapis, quam potest, denuntio, ipsi mihi indices, quid ex eis cognoveris, ne possis infitiari dixisse, quae dixeris.” Ille exanguis attonitoque similis stabat per metum etiam voce suppressa tandemque eodem metu stimulante, ne regis expectationem moraretur: “Magni,” inquit, “laboris, non inriti discrimen instare praedixi: nec me tam ars mea quam benivolentia tua perturbat. Infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum fecimꝰ. nuꝑ. hoc ut scẏthe imitari
nesciant. bactriani docebunt. Preterea unꝰ gentis
huiꝰ exercitꝰ uenit. adhuc ceteri expectantur. Ita
bellum uitando alemꝰ. et qͦd inferre possumꝰ. acci¬
pere cogem᷑. Manifesta. ẽ. consilii mei ratio. Sed
an ꝑmissuri sint michi macedones animo uti meo
dubito. quia ex quo hoc uulnꝰ accepi. ñ equo uectꝰ
sum. ñ pedib ingressus. Sed si me sequi uultis.
ualeo amici. Satis uiriũ. ẽ. ad toleranda ista
Aut si iã adest uitȩ meȩ finis. in quo tandẽ oꝑe. me¬
lius extinguar: hȩc quassa adhuc uoce subde¬
ficiens. uix ꝓximis exaudientib dixerat. cum
om̃s a tam precipiti consilio regẽ deterrere cepe¬
runt. eriguus maxime qui haud sane
auctoritate ꝓficiens. apud obstinatũ animũ suꝑ¬
sticionẽ cuius potens ñ erat rex incutere tempta¬
uit. dicendo deos quoq obstare consilio. magnũq

Expanded text:
exemplum fecimus nuper: hoc ut Scythae imitari exemplum fecimus nuper: hoc ut Scythae imitari nesciant, Bactriani docebunt. Praeterea unus gentis huius exercitus adhuc venit, ceteri expectantur. Ita bellum vitando alemus et, quod inferre possumus, accipere cogemur. Manifesta est consilii mei ratio: sed, an permissuri sint mihi Macedones animo uti meo, dubito, quia, ex quo hoc vulnus accepi, non equo vectus sum, non pedibus ingressus. Sed si me sequi vultis, valeo, amici. Satis virium est ad toleranda ista: aut, si iam adest vitae meae finis, in quo tandem opere melius extinguar?” Haec quassa adhuc voce subdeficiens vix proximis exaudientibus dixerat, cum omnes a tam praecipiti consilio regem deterrere coeperunt, Erigyius maxime, qui haud sane auctoritate proficiens apud obstinatum animum superstitionem, cuius potens non erat rex, incutere temptavit dicendo, deos quoque obstare consilio magnumque
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis animt sit alieno marte experiuntur.
haud dubia fortuna. Si omiserimꝰ seythas ultro
arma inferentes. contẽpti ad illos qui defecert̃
reuertem᷑. Si uͦ thanaim tͣnsierimꝰ. et ubiq in¬
uictos. ẽe. ñ seẏtharum ꝑnicie ac sanguine osten¬
derimꝰ quis dubitauit parere etiã europã uic¬
torib  fallitur qui terminos głȩ nr̃e metitur
spatio. qͦd tͣnsituri sumꝰ unꝰ ainnis int̾fluit. Quẽ
si traicimꝰ in europã arma ꝓferimꝰ. Et quanti
estimandum. ẽ. dum asiã subigimꝰ. in alio qͦdãmͦ
orbe trophea statuere. et quȩ tam longo int̾uallo
natura uidetur diremisse. una uictoria subito
cõmittere: At hercule. Si paulum cessauerimꝰ.
in tergis nr̃is scẏthȩ herebunt. An soli sumꝰ. qui
flumina tͣnsnatare possumꝰ : Multa in nosmet¬
ipsos recident. quib adhuc uicimꝰ fortuna bel¬
li. artẽ quoq docet. Utrib amnẽ traiciendi

Expanded text:
in nobis animi sit, alieno Marte experiuntur. in nobis animi sit, alieno Marte experiuntur. Haud dubia fortuna: si omiserimus Scythas ultro arma inferentes, contempti ad illos, qui defecerunt, revertemur: si vero Tanaim transierimus et ubique invictos esse nos Scytharum pernicie ac sanguine ostenderimus, quis dubitabit parere etiam Europae victoribus? Fallitur, qui terminos gloriae nostrae metitur spatio, quod transituri sumus. Unus amnis interfluit: quem si traicimus, in Europam arma proferimus. Et quanti aestimandum est, dum Asiam subigimus, in alio quodammodo orbe tropaea statuere et, quae tam longo intervallo natura videtur diremisse, una victoria subito committere? At, hercule, si paulum cessaverimus, in tergis nostris Scythae haerebunt. An soli sumus, qui flumina transnare possum us? Multa in nosmetipsos recident, quibus adhuc vicimus. Fortuna belli artem victos quoque docet. Utribus amnem traiciendi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq incusans querebatur se iacere
segnẽ. cuius uelocitatẽ nemo antea ualuisset
effugere. uix suos credere ñ simulari ualitu¬
dinem. Itaq post darium uictum. ariolos et
uates consulere desierat. Rursus ad suꝑsticio¬
nem humanarum gentium ludibrio reuolutꝰ.
haristandrum cui credulitatẽ suã adduxerat.
explorare euentum rerũ. sacrificiis iubet. Mos
erat haruspicib exta sine rege respectare. et qͣ
portenderentur referre. Iuter hȩc dum fibris
pecudum exploratur euentus latentium rerũ.
priꝰ ipsum considere deinde amicos iubet. nec
contentione uocis. cicatricẽ infirmã adhuc rum¬
peret. Ephestio cratherris et eriguiis erant cũ
custodib in tabernaculum admissi. Discrim̃
inquit me occupauit. meliore hostium quã meo
tp̃r. Sed necessitas ante rationẽ. ẽ. maxime in
bello. qͦd raro ꝑmittit᷑ tp̃r legere. Defecere bac¬
triani in quoꝵ ceruicib stamus. et quantum

Expanded text:
quoque incusans querebatur, se iacere quoque incusans querebatur, se iacere segnem, cuius velocitatem nemo antea valuisset effugere: vix suos credere non simulari valitudinem. Itaque, qui post Dareum victum hariolos et vates consulere desierat, rursus ad superstitionem, humanarum mentium ludibrium, revolutus Aristandrum, cui credulitatem suam addixerat, explorare eventum rerum sacrificiis iubet. Mos erat haruspicibus exta sine rege spectare et, quae portenderentur, referre. Inter haec rex, dum fibris pеcudum explorantur eventus latentium rerum, propius ipsum considere de industria amicos iubet, ne contentione vocis cicatricem infirmam adhuc rumperet. Hephaestio et Craterus et Erigyius erant cum custodibus in tabernaculum admissi. “Discrimen,” inquit, “me occupavit meliore hostium quam meo tempore: sed necessitas ante rationem est, maxime in bello, quo raro permittitur tempora eligere. Defecere Bactriani, in quorum cervicibus stamus, et, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs europeas uocant diuidit. Idem asiam et eu¬
ropã finis interfluit. Ceterũ scẏtharũ gens
haud ꝓcul thracia sita. Ab oriente ad septẽtrionẽ
se uertit. sarmatarumq ut quidã credidere ñ
finitima sed pars. ẽ. Recta deinde regionẽ alium
ultra hẏstrum iacentẽ colit. Ultima asiȩ quę
bactra sunt stringit. habitant quȩ septẽtrioni
ꝓpia sunt ł fundȩ inde siluȩ. uasteq solitudines
excipiunt. Rursus quȩ et thanaim et bactra
expectant. humano cultu haud ꝓcul disparia
sunt. Erimus cum hac gente ñ ꝓuisum bellum
alexander gesturꝰ. cum in conspectu eiꝰ obequi¬
ens quã et modicus cibus. et ceruicis extenuabat
dolor. amicos in consilium aduocari iubet. Terre¬
bat eum ñ hostis. s iniquitas temporis. Bactri¬
ani defecerant. scẏthe enim lacessebant. Ipse ñ
infistere in terra ñ equo uehi. ñ docere. ñ horta¬
ri suos poterat. Ancipiti ꝑiculo implicitꝰ. deos

Expanded text:
quos Europaeos vocant, dividit, idem Asiam et Euquos Europaeos vocant, dividit, idem Asiam et Europam finis interfluit. Ceterum Scytharum gens haud procul Thracia sita ab oriente ad septentrionem se vertit Sarmatarumque, ut quidam credidere, non finitima, sed pars est. Recta deinde regione saltum ultra Istrum iacentem colit, ultima Asiae, qua Bactra sunt, stringit. Habitant, quae septentrioni propiora sunt: profundae inde silvae vastaeque solitudines excipiunt. Rursus quae Tanain et Bactra spectant, humano cultu haud disparia sunt primis. Cum hac gente non provisum bellum Alexander gesturus, cum in conspectu eius obequiens, quam et modicus cibus et cervicis extenuabat dolor, amicos in consilium advocari iubet. Terrebat eum non hostis, sed iniquitas temporis: Bactriani defecerant, Scythae etiam lacessebant, ipse non insistere in terra, non equo vehi, non docere, non hortari suos poterat. Ancipiti periculo inplicitus deos
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ alexander alexander ad thanain amnẽ redit.
et qͣtũ soli occupauerant. castris muro circũdedit.
Sexaginta stadioꝵ urbis murꝰ fuit. hanc quoq
urbem alexandriã appellari iussit. Opus tanta
celeritate ꝑfectũ. ẽ. ut. xuiii die qua munim̃ta
excitata erant. tecta quoq urbis ab soluerentur.
Ingens militũ certamen inter ipsos fuerat. ut
suum quisq munꝰ. nã diuisum erat. pͥmus osten¬
deret. Incole noriȩ urbi dati captiui. Quos red¬
dito p̃cio dñis. liberauit. Quoꝵ posteri. nunc
quoq ñ apud eos tam longa etate ꝓpter memo¬
riã alexandri exsoluerunt. At rex scytharum
cuiꝰ tum ultra thanaim imꝑium erat. ratꝰ eam
urbẽ quã in ripa amnis macedones condiderans
suis impositã. eẽ ceruicib. frẽm carthasim
nomine cum magna equitũ manu misit. ad
diruendã eam. ꝓculq amne subinouendas. ma¬
cedonũ copias. Bactrianos thanais ab scychis

Expanded text:
rim Alexander ad Tanain amnem redit rim Alexander ad Tanain amnem redit et, quantum soli occupaverat castris, muro circumdedit: LX stadiorum urbis murus fuit. Hanc quoque urbem Alexandriam appellari iussit. Opus tanta celeritate perfectum est, ut XVII die, quam munimenta excitata erant, tecta quoque urbis absolverentur. Ingens militum certamen inter ipsos fuerat, ut suum quisque munus — nam divisum erat — primus ostenderet. Incolae novae urbi dati captivi, quos reddito pretio dominis liberavit: quorum posteri nunc quoque non apud eos tam longa aetate propter memoriam Alexandri exoleverunt. At rex Scytharum, cuius tum ultra Tanaim imperium erat, ratus eam urbem, quam in ripa amnis Macedones condiderant, suis inpositam esse cervicibus, fratrem, Carthasim nomine, cum magna equitum manu misit ad diruendam eam proculque amne submovendas Macedonum copias. Bactrianos Tanais ab Scythis,
Abbreviated transcription (Latin):
ritate rerũ longe emicuisse credebat. Ceterum
ꝑtinacia oppidanoꝵ irã eiꝰ accendit. Itaq captã
urbẽ diripi iussit. Delete macedones haud inui¬
ria infestos ad meleagrum et ꝑdicã redit. Sed ñ
alia urbs obsidionẽ fortius tulit. Quippe et mi¬
licam ꝓmptissimi cecidere. et ipse rex ad ultimũ
ꝑiculum uenit. Namq ceruix eiꝰ saxo ita icta .ẽ.
it oculis caligine obfusa conlaberetur. nec men¬
teros terrent. nondum ꝑcurato uulnere acriꝰ
obsidioni insticit. naturalẽ celeritatẽ ira conci¬
tante. Cuniculo gͦ suffosa menia. ingens nuda¬
uere spacium. ꝑ qͦd irrupit. uictorq urbem di¬
rui uissit. hinc menedemum cum trib milib
peditũ. et. dccc. equitib ad urbẽ maracandam
misit. Spithamenes tͣnffuga p̃sidio macedonũ
inde deiecto. muris urbis eius incluserat se. haud
oppidanis consiliũ defectionis ad ꝓbantib sequi
tam̃ uidebantur. quia ꝓhibere ñ poterant. In te¬

Expanded text:
ritate rerum longe emicuisse credebat. Ceterum ritate rerum longe emicuisse credebat. Ceterum pertinacia oppidanorum iram eius accendit: itaque captam urbem diripi iussit. Deleta ea Memacenis haud iniuria infestus ad Meleagrum et Perdiccam redit. Sed non alia urbs fortius obsidionem tulit: quippe et militum promptissimi cecidere et ipse rex ad ultimum periculum venit. Namque cervix eius saxo ita icta est, ut oculis caligine offusa conlaberetur, ne menteros terrent, non dum percurato vulnere acrius obsidioni institit naturalem celeritatem ira concitante. Cuniculo ergo suffossa moenia ingens nudavere spatium, per quod inrupit, victorque urbem dirui iussit. Hinc Menedemum cum tribus milibus peditum et DCCC equitibus ad urbem Maracanda misit. Spitamenes transfuga praesidio Macedonum inde deiecto muris urbis eius incluserat se non adeo oppidanis consilium defectionis adprobantibus: sequi tamen videbantur, quia prohibere non poterant. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
pubberes interficerentur dato. reliqui in predã
cessere uictoris. Urbs dirupta. ẽ. ut ceteri cladis
eius exemplo continerentur. Memaceni ualida
gens obsidionẽ ñ ut honestiorẽ mͦ sed etiam ut
tutiorẽ ferre decreuerant. Ad quoꝵ ꝑtinatiam
mitigandã. rex quinquaginta equites p̃misit.
qui clementiã ipsus indeditos simulq inexora¬
bilem animũ indeuictos ostenderent. Illi nec
de fide uec de potentia regis ipsos dubitare res¬
pondent. E quitesq tendere extra munimenta
urbis iubent. hospitaliter deinde exceptos. gra¬
uesq epulis et sonno. intempesta nocte inter¬
fecerunt. Alexander haud secis quã par erat
motꝰ. urbẽ corona circũdedit munitiorẽ. quam
ut pͥmo impetu capi posset. Itaq meleagrum et
dictũ. ẽ. obsidentes. Statuerat autẽ parcere
urbi conditȩ a cẏro. quippe ñ alium gentium
illarum magis admiratus. ẽ. quã hinc regem
et semiramin qͦs et magnitudinẽ animi et cla¬

Expanded text:
puberes interficerentur, dato reliqui in praedam puberes interficerentur, dato reliqui in praedam cessere victoris. Urbs diruta est, ut ceteri cladis eius exemplo continerentur. Memaceni, valida gens, obsidionem non ut honestiorem modo, sed etiam ut tutiorem ferre decreverant: ad quorum pertinaciam mitigandam rex L equites praemisit, qui clementiam ipsius in deditos simulque inexorabilem animum in devictos ostenderent. Illi nec de fide nec de dementia regis ipsos dubitare respondent equitesque tendere extra munimenta urbis iubent : hospitaliter deinde exceptos gravesque epulis et somno intempesta nocte adorti interfecerunt. Alexander haud secus, quam par erat, motus urbem corona circumdedit, munitiorem, quam ut primo impetu capi posset. Itaque Meleagrum etdictum est, obsidentem. Statuerat autem parcere urbi conditae a Cyro : quippe non alium gentium illarum magis admiratus est quam hunc regem et Samiramin, quos et magnitudine animi et cla
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ et qͦd deinde adire decreuerat. Sed consiliũ
distulit sogdianoꝵ nuntiata defectio. quȩ bactri¬
anos quoq traxit. Septẽ milia equitum erant.
quoꝵ auctoritatẽ ceteri sequebant᷑. Alexander
spithamenẽ et cathenẽ a quib et traditus erat
bessus. haud dubius quin eorum oꝑa redigi pos¬
sent. in potestatẽ coercendo. qui nouauerant res¬
in potestatẽ uissit accersiri. At illi defectionis
ad quam cohercendam euocabantur aue¬
tores. uulgauerant fama bactriano
equites a rege om̃s ut occiderent᷑ accersiri. Idq
imꝑatum. ipsis ñ sustinuisse tam̃ ex equi ne
in expiabile in populares facinꝰ admiterent. ñ
magis alexandri seuitiã quã bessi parricidium
ferre potuisse. Itaq sua sponte iam motos metu
pene haud difficiliter concitauerunt ad arma.
Alexander tͣnsfugarum defectione comꝑta. cathe¬
rum obsidione cy ropolim iubet. ipse aliam ur¬
bem regionis eiꝰdem corona capit. Signoq ut

Expanded text:
torum et, quot deinde adire decreverat: sed consilium torum et, quot deinde adire decreverat: sed consilium distulit Sogdianorum nuntiata defectio, quae Bactrianos quoque traxit. milia equitum erant, quorum auctoritatem ceteri sequebantur. Alexander Spitamenen et Catanen, a quibus ei traditus erat Bessus, haud dubius, quin eorum opera a redigi possent in potestatem, coercendo qui novaverant res, iussit accersi. At illi, defectionis, ad quam coercendam evocabantur, auctores, vulgaverant fama Bactrianos equites a rege omnes, ut occiderentur, accersi, idque imperatum ipsis non sustinuisse tamen exequi, ne inexpiabile in populares facinus admitterent. Non magis Alexandri saevitiam quam Bessi parricidium ferre potuisse. Itaque sua sponte iam motos metu poenae haud difficulter ad arma concitaverunt. Alexander transfugarum defectione conperta Craterum obsidere Cyropolim iubet: ipse aliam urbem regionis eiusdem corona capit, signoque, ut
Abbreviated transcription (Latin):
re ad sueuisset. eripi sibi ꝓprium officium. tum
potissimum cum rex gestandus eẽt querebant᷑.
Rex in tanto utriꝰq partis certamine et sibi diffi¬
cilem. et preteritis grauẽ electionẽ futurã ratꝰ.
inuicẽ subire eos uissit. Hinc quarto die ad ur¬
stadia murus urbis amplectit᷑. Ars illinc cingi¬
tur. muro ac p̃fidio urbis relicto. ꝓximos uicos
depopulatur atq urit. Legati deinde auloꝵ scy¬
tharũq suꝑueniunt. liberi ex quo decesserat cy¬
rus. tum imꝑata facturi. Iustissimos barbaroꝵ
et equali usu. principib humiliores fecerunt.
hos benigne allocutus. ad eos scithas qui europam
incolunt pendam misit ex amicis qui denuntia¬
ret his ne thanaim amnẽ regionis in uissu regis
tͣnsirent. Eidem mandatum. ut contemplaretur
locoꝵ situm. et illos quoq scẏthas qui suꝑ boffo¬
ro incolunt uiseret. Colende urbis sedem suꝑ
ripã thanais eligeret. claustrum etiam ꝑdomi¬

Expanded text:
re adsuevissent, eripi sibi proprium officium tum re adsuevissent, eripi sibi proprium officium tum potissimum, cum rex gestandus esset, querebantur. Rex in tanto utriusque partis certamine et sibi difficilem et praeteritis gravem electionem futuram ratus invicem subire eos iussit. Hinc quarto die ad urstadia murus urbis amplectitur, arx alio cingitur muro. Mille praesidio urbis relictis proximos vicos depopulatur atque urit. Legati deinde Abiorum Scytharum superveniunt, liberi, ex quo decesserat Cyrus, tum imperata facturi. Iustissimos barbaroruet aequali usu principibus humiliores pares fecerant. Hos benigne adlocutus ad eos Scythas, qui Europam incolunt, Derdam quendam misit ex amicis, qui denuntiaret his, ne Tanain amnem regionis iniussu regis transirent. Eidem mandatum, ut contemplaretur locorum situm et illos quoque Scythas, qui super Bosphorum colunt, viseret. Condendae urbi sedem super ripam Tanais elegerat, claustrum et iam perdomi
Abbreviated transcription (Latin):
querat spiculum. Illum quidẽ mesti et attoni¬
ti macedones in castra referebant. sed nec bar¬
baros fefellit. Subductus ex acie quippe ex
edito monte cuncta ꝓspexerant. Itaq postero
die misere legatos ad regẽ. Quos ille ꝓtinus
russit admitti. solutisq fasciis magnitudinẽ
uulneris dissimulans. crus barbaris ostendit.
Illi uissi considere adfirmant ñ macedones quã
ipsos tristiores fuisse. cognito uulnere ipsuis
cunis si auctorẽ repperissent dedituros fuisse.
Cum diis enim pugnare sacrilegos tantum. Cete¬
rum se gentẽ in fidem dedere suꝑatos uuluere
illius. R ex fide data et captiuis receptis. gentẽ
in deditionẽ accepit. Castris inde motis lectica
militari ferebatur. quã ꝓse quisq eques pedesq
subire certabant. Equites cum quib rex p̃lia in¬
ire solitꝰ erat. sui muneris id. eẽ. censebant. Redi¬
tes cum contra cum saucios cõmilitones ipse gesta¬

Expanded text:
querat spiculum. Illum quidem maesti et attoniquerat spiculum. Illum quidem maesti et attoniti Macedones in castra referebant, sed nec barbaros fefellit subductus ex acie — quippe ex edito monte cuncta prospexerant —: itaque postero die misere legatos ad regem. Quos ille protinus iussit admitti solutisque fasciis magnitudinem vulneris dissimulans crus barbaris ostendit. Illi iussi considere adfirmant non Macedonas quam ipsos tristiores fuisse cognito vulnere ipsius : cuius si auctorem repperissent, dedituros fuisse: cum dis enim pugnare sacrilegos tantum. Ceterum se gentem in fidem dedere superatos vulnere illius. Rex fide data et captivis receptis gentem in deditionem accepit. Castris inde motis lectica militari ferebatur. Quam pro se quisque eques pedesque subire certabant: equites, cum quibus rex proelia inire solitus erat, sui muneris id esse censebant, pedites contra, cum saucios commilitones ipsi gesta
Abbreviated transcription (Latin):
curȩ fore pollicetur. aues ñ ab alio quã a cathene
posse ꝓhiberi adiecit. eximiam eiꝰ artẽ cupiens
ostendere. Namq adeo certo ictu destinata ferie¬
bat. ut aues quoq exciꝑet. Nani si forsitan sagit¬
tis tam celebri usu minꝰ ad mirabilis uideri ars
hȩc possit. Tum ingens uisentib miraculum.
magnoq honori catheni fuit. Doua deinde om̃i¬
b qui bessum adduxerant data sunt. Ceterum
supplicium eiꝰ distulit. ut eo loco in quo darium¬
ipse occiderat necaret᷑. Interea macedones ad
petendum pabulum egressi. incõposito agnme.
ia barbaris qui de ꝓximis montib decurrerunt
opprimuntur. pluresq capti funt quã occisi.
Barbari autẽ captiuos pre se agentes. rursus
in montẽ recesserunt. Uigniti milia latronũ
erant. fundis sagittisq pugnã inuadunt. Quos
dum obsidet rex inter ꝓmptissinios dimicans
sagita ictus. ẽ. Quȩ in medio crure fixa reli¬

Expanded text:
curae fore pollicetur: aves non ab alio quam a Catane curae fore pollicetur: aves non ab alio quam a Catane posse prohiberi adicit eximiam eius artem cupiens ostendere: namque adeo certo ictu destinata feriebat, ut aves quoque exciperet. Nunc forsitan sagittarum celebri usu minus admirabilis videri ars haec possit: tum ingens visentibus miraculum magnoque honori Catani fuit. Dona deinde omnibus, qui Bessum adduxerant, data sunt. Ceterum supplicium eius distulit, ut eo loco, in quo Dareum occiderat, ipse necaretur. Interea Macedones ad petendum pabulum inconposito agmine egressi a barbaris, qui de proximis montibus decurrerunt, opprimuntur pluresque capti sunt quam occisi: barbari autem captivos prae se agentes rursus in montem recesserunt. XX milia latronum erant : fundis sagittisque pugnam invadunt. Quos dum obsidet rex, inter promptissimos dimicans sagitta ictus est, quae in medio crure fixa reli
Abbreviated transcription (Latin):
meos interfectorẽ dnĩ sui adduxi. eo modo captum
cuius ipse fecit exemplum. Aperiat ad hoc specta¬
culum oculos darius. Existat ab inferis qui illo
supplicio indignꝰ fuit. et hoc solacio dignꝰ. ẽ. Alexan¬
der multã conlaudato spithamene. conuersus ad
bessum. cuiꝰ inquit fere rabies occripauit animũ
tuum. cum regẽ de te optine meritum prius
uincire. deinde occidere sustinusti: Sed huiꝰ par¬
ricidii mercedẽ falso regis nomine ꝑsoluisti. Ibi ille
facinꝰ purgare ñ ausus. regis titulum se usurpare
dix̃. ut gentẽ suã tradere ĩpsi possit. Qui si cessasset.
alium fuisse regnum occupaturum. Et alexander
oxathen fr̃em darii quem int̾ corporis custodes
habebat ꝓpriꝰ iussit accedere. tradiq bessum ei.
ut cruci affixum mutilatis aurib naribq sagit¬
tis configerent barbari. adseruarentq corpus. ut
ne aues quidẽ contingerent. Oxathres cetera sibi

Expanded text:
meos, ultus interfectorem domini sui adduxi, eo modo captum, meos, ultus interfectorem domini sui adduxi, eo modo captum, cuius ipse fecit exemplum. Aperiat ad hoc spectaculum oculos Dareus! existat ab inferis, qui illo supplicio indignus fuit et hoc solacio dignus est!” Alexander multum conlaudato Spitamene conversus ad Bessum: “Cuius,” inquit, “ferae rabies occupavit animum tuum, cum regem de te optime meritum prius vincire, deinde occidere sustinuisti? Sed huius parricidi i mercedem falso regis nomine persolvisti tibi.” Ille facinus purgare non ausus regis titulum se usurpare dixit, ut gentem suam tradere ipsi posset: quippe, si cessasset, alium fuisse regnum occupaturum. Et Alexander Oxathren, fratrem Darei, quem inter corporis custodes habebat, propius iussit accedere tradique Bessum ei, ut cruci adfixum mutilatis auribus naribusque sagittis configerent barbari adservarentque corpus, ut ne aves quidem contingerent. Oxathres cetera sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Phalanx menia oppidi circũire uissa. Et dato sig¬
no diripere urbem ꝓditoꝵ receptaculum. ipsos¬
q ad unum cedere. Illi inermes passim truci¬
dantur. nec aut cõmercio lingne aut supplicio¬
cum uelamentis p̃cibq inhiberi crudelitas po¬
test. Iandem ut deicerent fundamenta muroꝵ
ab imomoliuntur. ue qͦd uerbis uestigium
extaret. Nec mora quoq lucos sacros ñ cedunt
etiam radicib linqueretur. quȩ si in ipsos ꝓdi¬
tionis auctores excogitata e̾e̾nt iusta ultio. eẽ.
ñ crudelitas uideretur. Nunc culpã maiorum
posteri luere. qui ne uiderant quidẽ miletum.
ideo et xersi ñ potuerant ꝓdere. Inde ꝓcessit
ad thanaim amnẽ. Quo ꝓductus. ẽ. bessus ñ iunc¬
tus mͦ. s etiã om̃i uelamento corporis spoliat᷑.
Spithamenes eum tenebat collo inserta cathena.
tã barbaris ꝗͣ macedonib gratum expectaculum.
Lum spithamienes et te inquit et darium reges

Expanded text:
phalanx moenia oppidi circumire iussa et dato sigphalanx moenia oppidi circumire iussa et dato signo diripere urbem, proditorum receptaculum, ipsosque ad unum caedere. Illi inermes passim trucidantur, nec aut commercio linguae aut supplicum velamentis precibusque inhiberi crudelitas potest. Tandem, ut deicerent, fundamenta murorum ab imo moliuntur, ne quod urbis vestigium extaret. Nemora quoque et lucos sacros non caedunt etiam radicibus linqueretur. Quae si in ipsos proditionis auctores excogitata essent, iusta ultio esse, non crudelitas videretur: nunc culpam maiorum posteri luere, qui ne viderant quidem Miletum, adeo et Xerxi non potuerant prodere. Inde processit ad Tanain amnem. Quo perductus est Bessus non vinctus modo, sed etiam omni velamento corporis spoliatus. Spitamenes eum tenebat collo inserta catena, tam barbaris quam Macedonibus gratum spectaculum. Tum Spitamenes: “Et te,” inquit, “et Dareum, reges
Abbreviated transcription (Latin):
uatores oꝑam pollicebant᷑. Tum bessus ꝑducitur.
ꝑ uentũ erat in paruulum opidum. B rancidȩ
erant incolȩ eiꝰ. Mileto qͦndã iussu xersis cum
e grecia redirent tͣnsierant. et in ea sede constite¬
rant. quia templũ qͦd didimaon appellatur in
greciã xerses uiolauerat. nundum mores patrii
ex soluerant. s iam bilinguis erant. paulatun
a domestico externo sermone degeneres. Magno
gͥ gaudio regẽ excipiunt. urbẽ seq dedentes.
Ille milesios qui apud ipsum militarent conuo¬
cari iubet. Uetus odium nules gerebat in bra¬
chium darum gentẽ. Proditis gͦ siue uuuriȩ siue
originis meminisse mallent. Liberum de bran¬
cidis ꝑmittit arbitriũ. Uariantib deinde sen¬
tenciis se ipsum consideraturũ qͦd optimum fac¬
tum esset ostendit. Postero die occurrentib bra¬
chiadas secum ꝓcedere iubet. Cumq ad urbẽ uen¬
tum e̾e̾t. ipsum cum expedita manu portã intrat.

Expanded text:
vaturos operam pollicebantur. Dum Bessum persequitur, vaturos operam pollicebantur. Dum Bessum persequitur, perventum erat in parvulum oppidum. Branchidae eius incolae erant: Mileto quondam iussu Xerxis, cum e Graecia rediret, transierant et in ea sede constiterant, quia templum, quod Didymeon appellatur, in gratiam Xerxis violaverant. Mores patrii nondum exoleverant, sed iam bilingues erant paulatim a domestico externo sermone degeneres. Magno igitur gaudio regem excipiunt urbem seque dedentes. Ille Milesios, qui apud ipsum militarent, convocari iubet. Vetus odium Milesii gerebant in Branchidarum gentem. Proditis ergo, sive iniuriae sive originis meminisse mallent, liberum de Branchidis permittit arbitrium. Variantibus deinde sententiis se ipsum consideraturum, quid optimum factu esset, ostendit. Postero die occurrentibus Branchidis secum procedere iubet, cumque ad urbem ventum esset, ipse cum expedita manu portam intrat:
Abbreviated transcription (Latin):
eos iubet. Illi manib sua sponte religatis. a parti¬
cĩpib consilii trahebantur. Quos bessus truci
uultu intuens. consurgit manib ñ temꝑaturus.
Atq illi simulatione omissa. circumsistunt eum.
et frustra repugnantẽ uinciunt. Direpto ex ca¬
pite regni insigne lacerataq ueste quã ex spoliis
occisi regis induerat. Ille deos sui sceleris ultores
adee. confessus. adiecit ñ dario iniqͦs fuisse. quam
sic ulciscerent᷑. Sed alexandro ꝓpitios uictoriam
semꝑ etiam hostis adiuuissent. Multitudo an uin¬
dicatura bessũ fuerit incertũ. ẽ. nisi illi qui uin¬
xerant iussu alexandri fecisse ipsos ementiti
dubios ad hunc auimi terruissent. In equiun
impositum. alexandro tradituri ducunt. Inter
hec rex quib natura erat missio electis. decce.
ferebina talenta equiti dedit. pediti terdenariũ
milia. monitosq ut liberos generarent remisit
domum.ceteris gr̃ẽ actȩ qͦd ad reliqua bella na¬

Expanded text:
eos iubet. Illi manibus sua sponte religatis a partieos iubet. Illi manibus sua sponte religatis a participibus consilii trahebantur: quos Bessus truci vultu intuens consurgit manibus non temperaturus. Atque illi simulatione omissa circumsistunt eum et frustra repugnantem vinciunt derepto ex capite regni insigni lacerataque veste, quam e spoliis occisi regis induerat. Ille deos sui sceleris ultores adesse confessus adiecit non Dareo iniquos fuisse, quem sic ulciscerentur, sed Alexandro propitios, cuius victoriam semper etiam hostes adiuvissent. Multitudo an vindicatura Bessum fuerit, incertum est, nisi illi, qui vinxerant, iussu Alexandri fecisse ipsos ementiti dubios adhuc animi terruissent. In equum inpositum Alexandro tradituri ducunt. Inter haec rex, quibus matura erat missio, electis nongentis fere bina talenta equiti dedit, pediti terna denarium milia monitosque, ut liberos generarent, remisit domum. Ceteris gratiae actae, quod ad reliqua belli na
Abbreviated transcription (Latin):
menes erat int̾ amicos. precipuo honore cultus a
besso. Sed nullis meritis ꝑfidia mitigari potest.
Quȩ tam̃ iam minꝰ in eo uisa ẽe̾. poterat. quia nichil
ulli nefas. tuni in bessum interfectorẽ regis sui uide¬
batur. litulus facinoris speciosus preferebatur. uin¬
dicta darii. Sed fortunã ñ scelus. oderant bessi.
Namq ut alexandrum flum̃ oxum suꝑasse cogno¬
uit. dathapharnẽ et cathenẽ quib a besso maxi¬
ma fides habebatur. in societatẽ cogitate rei adsci¬
uit. Illi ꝓmptiꝰ addunt quã rogabantur. assump¬
tisq octo fortissimis iuuenib. talem dolum inten¬
dunt. Spithamenes ꝑgit ad bessum. et remotis
arbitris comꝑisse ait se insidiari ei dathaphar¬
nẽ et cathenẽ ut uiuum alexandro traderent.
Agitantes a seinet occupatos eẽ. uuictos teneri. Bes¬
sus tanto merito ut credebat obligatꝰ. partim
grãs agit. partĩ auidꝰ explendi supplicii ad duci

Expanded text:
menes erat inter omnes amicos praecipuo honore cultus a menes erat inter omnes amicos praecipuo honore cultus a Besso, sed nullis mentis perfidia mitigari potest: quae tamen iam minus in eo invisa esse poterat, quia nihil ulli nefastum in Bessum, interfectorem regis sui, videbatur. Titulus facinori speciosus praeferebatur, vindicta Darei, sed fortunam, non scelus oderat Bessi. Namque ut Alexandrum numen Oxum superasse cоgnovit, Dataphernem et Catanen, quibus a Besso maxima fides habebatur, in societatem cogitatae rei adsciscit. Illi promptius adnuunt, quam rogabantur, adsumptisque VIII fortissimis iuvenibus talem dolum intendunt. Spitamenes pergit ad Bessum et remotis arbitris conperisse ait se, insidiari ei Dataphernen et Catanen, ut vivum Alexandro traderent, agitantes : a semet occupatos esse et vinctos teneri. Bessus tanto merito, ut credebat, obligatus partim gratias agit, partim avidus expetendi supplicii adduci
Abbreviated transcription (Latin):
ac suis opem ferre. Sed qui intemperantiꝰ hauserant.
intercluso spu extincti sunt. Multoq maior horum
numerus fuit. quã ullo amiserat p̃lio. At ille tho¬
racẽ adhuc indutꝰ. nec aut cibo refectꝰ. aut potu
qua ueniebat. exercitus constitit. nec ante ad cu¬
randum corpꝰ recessit. quã preterierant qui agm̃
totãq eam noctẽ cum magno animi motu ꝑpetuis
uigiliis egit. Nec postero die letior erat. quia nec
nauigia habebat. nec pons erigi poterat circum
amnem. nudo et matheria maxime sterili. Con¬
silium gͥ qͦd unum necessitas subicerat init. Utres
ꝗͣ plurimos stramentis refertos diuidit. his in cu¬
bantes tͣnsnauare amnẽ. quiq pͥmi tͣnsierant in
statione erant dum traicerent ceteri. hoc mͦ sexto
demũ die inulteriore ripa totũ exercitum ex po¬
suit. Iamq ad ꝑsequendum bessum statuerat ꝓgre¬
di. cum ea quȩ insusanis erant cognoscit. Spitha¬

Expanded text:
аc suis opem ferre. Sed qui intemperantius hauserant, аc suis opem ferre. Sed qui intemperantius hauserant, intercluso spiritu extincti sunt, multoque maior horum numerus fuit, quam ullo amiserat proelio. At ille thoracem adhuc indutus nec aut cibo refectus aut potu, qua veniebat excercitus, constitit nec ante ad curandum corpus recessit, quam praeterierat omne agmen, totamque eam noctem cum magno animi motu perpetuis vigilas egit. Nec postero die laetior erat, quia nec navigia habebat nec pons erigi poterat terra circum amnem nuda et materia maxime sterili. Consilium igitur, quod unum necessitas subiecerat, init: utres quam plurimos stramentis refertos dividit. His incubantes transnavere amnem, quique primi transierant, in statione erant, dum traicerent ceteri. Hoc modo sexto demum die in ulteriore ripa totum exercitum exposuit. Iamque ad persequendum Bessum statuerat progredi, cum ea, quae in Sogdianis eveneiant, cognoscit. Spita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesserant ad capiendum locum castris duo occur¬
rerunt utrib aquã gestantes. ut filiis suis qͦs in
eodẽ agmine eẽ. et egre pati sitim ñ ignorabant.
occurrerent. Qui cum in regẽ incidissent. alter
ex his utre resoluto. uas qͦd simul ferebat implet
porrigens regi. Ille accipit ꝑcunctatꝰ quib aquã
portaret. filiis ferre cognoseit. Tunc poculo ple¬
no sicut oblatum. ẽ. reddito. nec solus inqͥt bibere
sustineo. nec tam exiguũ omĩb diuidere possum.
Nos currite. et liberis ur̃is qͦd ꝓpt̾ illos attulistis
date. Iandem ad flumen oxum ipse ꝑuenit. pͥma
fere uesꝑa. Sed exercitꝰ magna pars ñ poterat con¬
sequi. In edito monte ignes iubet fieri. ut hi qui
eggre sequebantur. haud ꝓcul castris ipsos abee̾
cognoscerent. Eos autẽ qui pͥmi agminis erant. ma¬
ture cibo et potione firmatos. implere alios utres
alios uasa quib cumq aqua portari possit uissit.

Expanded text:
praecesserant ad capiendum locum castris, duo occupraecesserant ad capiendum locum castris, duo occurrunt utribus aquam gestantes, ut filiis suis, quos in eodem agmine esse et aegre pati sitim non ignorabant, succurrerent. Qui cum in regem incidissent, alter ex his utre resoluto vas, quod simul ferebat, inplet porrigens regi. Ille accipit: percontatus, quibus aquam portaret, filiis ferre cognoscit. Tunc poculo pleno, sicut oblatum est, reddito : “Nec solus,” inquit, “bibere sustineo nec tam exiguum dividere omnibus possum: vos currite et liberis vestris, quod propter illos attulistis, date.” Tandem ad flumen Oxum ipse pervenit prima fere vespera. Sed exercitus magna pars non potuerat consequi: in edito monte ignes iubet fieri, ut ii, qui aegre sequebantur, haud procul castris ipsos abesse cognoscerent, cos autem, qui primi agminis erant, mature cibo ac potione firmatos inplere alios utres, alios vasa, is quibuscumque aqua portari posset,
Abbreviated transcription (Latin):
species. ẽ. Nocturnũ iter tolerabile uidebatur. qͥa
rore et matutino frigore corpora leuabantur. Cete¬
rum cum ipsa luce estus oritur. omnẽq naturalẽ
absorbet humorẽ siccitas. Ora uiscera penitꝰ urunt᷑.
Itaq pͥmũ animi deinde corpora deficere cȩperunt.
Pigebat et consistere et ꝓgredi. Pauci a peritis regi¬
onis admoniti p̃pararunt aquã. hec paulisꝑ rep̃ssit
sitim. Deinde crescente estu. rursus desideriũ hu¬
moris accensum. ẽ. Ergo qͥcqͥd uini oleiq erat ho¬
minib ingerebatur. Tantaq dulcedo bibendi fuit.
ut in posterum sitis ñ timeretur. Graues deinde
hausto humore. auide. ñ fustinere arma. ñ poterañ
ingredi. Et feliciores uidebantur qͦs aqua defecerat.
cum ipse sine modo uiderentur egerere. Anxium
regẽ tantis malis circũ fusi amici. ut meminisset¬
sui orabant. animi sui magnitudinẽ unicum re¬
medium deficientis exercitus. ee. cum ex his qui

Expanded text:
species est. Nocturnum iter tolerabile videbatur, quia species est. Nocturnum iter tolerabile videbatur, quia rore et matutino frigore corpora levabantur. Ceterum cum ipsa luce aestus oritur, omnemque naturalem absorbet humorem siccitas: ora visceraque penitus uruntur. Itaque primum animi, deinde corpora deficere coeperunt: pigebat et consistere et progredi. Pauci a peritis regionis admoniti praepararant aquam: haec paulisper repressit sitim, deinde crescente aestu rursus desiderium humoris accensum est. Ergo, quidquid vini oleique erat omnibus, ingerebatur, tantaque dulcedo bibendi fuit, ut in posterum sitis non timeretur. Graves deinde avide hausto humore non sustinere arma, non ingredi poterant, et feliciores videbantur, quos aqua defecerat, cum ipsi sine modo infusam vomitu cogerentur egerere. Anxium regem tantis malis circumfusi amici, ut meminisset, orabant, animi sui magnitudinem unicum remedium deficientis exercitus esse: cum ex iis, qui