comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum . ꝙͦ queq̃ cuntas sibi uen¬
dicat. presidũ ꝓuĩciaꝵ cognitõ
est eũ tam̃ qui se negat. incolã
esse. apud cũ presidẽ ꝓuicie a¬
gere debet.sub cuiꝰ cura ẽ ea cin¬
itas aqua uocat᷑ ad miña. nõ
.apud eũ ex qua ip̃e se dicit oriũ¬
dũ esse Id q duus adrianꝰ resc̾p¬
sit in ꝑsona Mulicrs q̃ aliu̾de
orta alibꝰ nupta est. NLib̾toᷤᷤ co
loco mun̾a fac̃e debeit.un pr̃ona
orta erat. ⁊ ubi ip̃i tomiciliũ he¬
ibi muncribus fũgendas. uñ
ip̃c orte st̃. idq diui fr̾es rescͥpsm̃

Expanded text:
rum, quos quaeque ciuitates sibi uindicant, praesidum prouinciarum cognitio est. cum tamen se quis negat incolam esse, apud eum praesidem prouinciae agere debet, sub cuius cura est ea ciuitas, a qua uocatur ad munera, non apud eam, ex qua ipse se dicit oriundum esse: idque diuus Hadrianus rescripsit. Mulieris, quae aliunde orta, alibi nupta est, libertos eo loco munus facere debere, unde patrona erit et ubi ipsi domicilium hibi muneribus fungendas, unde ipsae ortae sunt: idque di
Abbreviated transcription (Latin):
Gicus ꝓ peccuñia publica. qu̾a
ip̃e credidit. pignus accepit. pac¬
to ft̃o cũ debitort. ut no soluto¬
debito. sine ulla repmissione
distrahatur pignus. succedẽtes
gͣdus in locũ ticu. nom̃ ⁊ pignꝰ
ꝓbaunt.usq ad meuiu̾ eruen¬
dit̃one pignoris. pp̃ iemissiõm

Expanded text:
cunia publica, quam ipse credidit, pignus accepit pacto facto cum debitore, ut non solutdebito sine ulla repromissione distrahatur pignus. succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus probauerunt usque ad Maeuium: ex uenditione pignoris propter repromissio
Abbreviated transcription (Latin):
Ege uilia peculatus ca¬
auferatar. ne ue int̾cipiat. ne ue
in rem suam uertat. ne nẽ faci¬
at quoquis auferat. int̾cipiat..
uł in rc̃ suã u̾tat. nsi cui utiq
iege licebit. nc ueꝰ ĩ aux argentũ

Expanded text:
ege Iulia peculatus caauferat neue intercipiat neue in rem suam uertat neue faciat, quo quis auferat intercipiat uel in rem suam uertat, nisi cui utique lege licebit: neue quis in aurum argentu
Abbreviated transcription (Latin):
is qui redemit succedat. ¶Si fr¬
dei ꝯmissa libertas debita capti¬
uo fi̾t. redep̃tus nõdũ cam ped¬
tere pot̾ĩr. n redep̃tori satisfece¬
nt. ¶Si deportatũ ab insula lo¬
stes cepcrũt. iedempto quib casi¬
busredit. in eã cã̾m uẽiet¬
⁊ in qua futurus ess. Si captus
non fiusset. depor tabitur igitur
ssi incaptino suo talis ꝓcessit cã¬
q̃ cuis uł ad tempns uł in ꝓpe¬
tuũ libertatẽ impediret: nec redep̃¬
toe ab hostib mutabitur. ncluti
si ĩ legem fauiã ꝯmisisse eũ ꝯster¬
sua qui iedemit ergo de metal¬
lo captus. redemptus inpenam
suã reuercetur. nec tñ ut tranfu¬
ga metalli pumiendus ent. set
redep̾tor afisco preciũ recipict. ꝙ
q̃ constitutũ est ab impatore u¬
pbila legatũ tibi fuit. tuq ma

Expanded text:
i qui redemit succedant. Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula stes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam veniet, in qua futurus esset, si captus non fuisset: deportabitur igitur. Sed si in captivo servo talis praecesserat caus uel ad tempus uel in perpetuum libertatem impediret, nec redemptione ab hostibus mutabitur: ueluti si in legem Fauiam commisisse eum cosua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nphila lega
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo mat̾ est emꝑta simul et
partus ueniss ꝙ si iã natũ apd
hostes ꝙ co tempore quo capi¬
ebatrir. utero gerebat cũ mar re

Expanded text:
quanto mater est empta, simul et partus uenisset. quod si iam natum apud hostes, quod eo tempore quo capiebatur utero gerebat, cum matre
Abbreviated transcription (Latin):
Edem sacram. ul locum re¬
ligiosum edificare stipul. aĩ
possumuis alioquin nec ex
locato age̾ possumus. PAul.

Expanded text:
edem sacram uel locum religiosum aedificari stipulari possumus: alioquin nec ex locato agere possumus. 39 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
unc hꝓpͥetas cum poss¬
essione udco non denegatin
cunt̾ictum utipossidetis. qui
tc̃p quo eant inc̾rsilego dñiũ
nec ẽ simile fugitiuo. namq
fugituus idcc̃o a nob̾ possi¬
di udctim nc ip̃e nos princt
possõne at in lapidib. duisũ¬

Expanded text:
 proprietas cum possessione: et ideo non denegatur ei interdictum uti possidetis, qui tempus, quo erant mersi. ego dominium nec est simile fugitivo: namque fugitivus idcirco a nobis possideri videtur, ne ipse nos privet possessione: at in lapidibus di
Abbreviated transcription (Latin):
Ententiam de ingenuitate dtãm¬
⁊̃ collusionis pretec̾tu semel retc̃tare
pmittitui siplures ad collusionem
detegendam panit accedant:causa
cognita quis debeat ad mitti cõꝑatis
om̃nium morib cictatib ⁊cuius m̃¬
gis int̾est. statiu oportet. PAulus.¬

Expanded text:
ententiam pro ingenuitate dictam collusionis praetextu semel retractare permittitur.Si plures ad collusionem detegendam pariter accedant, causa cognita quis debeat admitti, comparatis omnium moribus et aetatibus et cuius magis interest, statui oportet. L
Abbreviated transcription (Latin):
soquens ent dic̾e uenditionẽ
pis occultatio siuspot̾ enim qs
latitire nontinpioa causa uel¬
uti quitiraum crudelitatẽ tim¬
ctaut iũ hostiuni aut domesti¬
cas seditiones. ¶Scdisquifrau¬
ditionis causa latitet. nõtñ
ditores fraudetineatñ erit cã
nehiuc possiden bona cuiᷤ po¬
ssunt quia non hoc aĩo latiter
ut fraudet c̾ditores. nimus
quioergo siduas causas latitã¬
di habuit. uł plures int̾quas
⁊ causa frandandi c̾ditoros ã
uenditio itc̃te procedat uͣt pu¬
toprobandum.siplures cauf
sint latitationis. int̾quas est
⁊ frudationis causancẽe deb̾r
posseq  lecbonauend ¶quid
siadusu quosclam ẽ quid di¬

Expanded text:
itionem pis occultatio sui: potest enim quis latitare non turpi d‹e› causa, ueluti qui tyranni crudelitatem timet aut uim hostium aut domesticas seditiones. Sed is, qui fraudationis causa latitet, non tameditores fraudet, in ea tamen erit causa, ne hinc possideri bona eius possint, quia non hoc animo latitet, ut fraudet creditores: animussa.Quid ergo, si duas causas latitandi habuit uel plures, inter quas etiam fraudandi creditores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et fraudationis causa, nocere debere posseque hinc bona uendi.Quid si aduersus quosdam occu
Abbreviated transcription (Latin):
tationem ecigendum. s adus
cum que quis dccipe ⁊ fraudr¬
relatitatione destinas sutrũ gͦ
omnes bonacuis uende possu¬
nt. quilatitat hoc ẽ ⁊̃ si adũsus
q̃ nonlatitit quia uerẽ eum
latitare anuo is solu s adu̾̃sus
que latitit ⁊ quid ueꝵẽ cum
ponus putat. ad idũsus me.
cumq solum posse huicuen¬
oitionem impetrare adu̾sus

Expanded text:
us eum, quem quis decipere et fraudare latitatione destinat. utrum ergo omnes bona eius uendere possunt, quia latitat, hoc est etiam hi, aduersus quos non latitat, quia uerum est eum latitare, an uero is solus, aduersus quem latitat? et quidem uerum est eum ponius putat, an aduersus me, eumque solum posse hinc uenditionem impetrare, aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
cia caret. quasi ĩiunã. ꝯtũe¬
liam antẽ acõtẽpnẽdoͣim¬
riam aũt fi labo ait. aut re
aut ũbere quociens manus
ꝯuiciũ fit om̃emq ĩiuriã
Zaut ĩcorpo inferri. aut¬
ad dignitatẽ.aut ad ĩfami¬
am ꝑtiñc. Ii corꝑo fit. cum
quis pulsaturad dignita¬
tem. cũ comes matrone ab¬
ducitur.ad infamiã cum
pudicicia accẽptatur. ¶Itẽ
aut ꝑsemet ip̃m alicui fit

Expanded text:
tia caret, quasi non iuriam, contumeliam autem a contemnendo. Iniuriam autem fieri Labeo ait aut re aut verbis: re, quotiens manus nvicium fit. Omnemque iniuriam aut in corpad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur.Item aut per semet ipsum alicui fit
Abbreviated transcription (Latin):
causa ab essẽt. ⁊ corum qui presẽtes
fidci comisfe̾ lib̾tati mora nonfaciẽt.
ꝑ inde lib̾tus ent atq si soli rogati.ad
iustam lib̾tatem ꝑ duxissentisiquis
ẜuum nõ brditanum rogatus maũ
uit nõ fu̾it hisq eadẽe negabr̃. pre¬
dei comisso .ni.anumitti debuiss ma¬
numissus cẽt ex iusta causa eos dem¬
um ab c̃c dicend ẽ. qui non hnt in¬
iustam cãm ab sentie cum sufficiat ꝙ
non infraudem lib̾tatis absint quo
magis indcantur ex iusta causa abec.
ccte non c̃e nc̃ce. ut reipublice causa

Expanded text:
a abessent, et eorum, qui praesentes fideicommissae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxissent.Si quis seruum non hereditarium rogatus manumuit non fuerit, isque adesse negabitur, praedeicommisso manumitti debuisset, manumissus esset". Ex iusta causa abesse eos demum dicendum est, qui non habent iniustam causam absentiae, cum sufficiat, quod non in fraudem libertatis absint, quo magis videantur ex iusta causa abesse: ceterum non est necesse, ut rei publicae causa
Abbreviated transcription (Latin):
ditione lib̾tatẽ accepit. ⁊ ante dicm
ul condicõe. partum edidit. adlib̾¬
titem pinus pduceretur quia hor
ilia cõditio esti no ei̾z moram for¬
tuitam sicruosuntate testantis pi¬
ssisũt. ¶Si pronõ scͥptohĩtus sit fu
alicii legatus. cuisuo ꝑ fideicomis¬
sui libtas ascͥpta ẽ questionis ẽ nt̾
fioei comissa lib̾tas debeat int̾cide.
i.insi fuus petat fidei comisẜãm lil¬
tattm abeo penos que remansiss
ꝓnon scͥpto habitologato. ꝙ eãt reli¬
tum ei quicum rogatus fuant ma¬
ẽ fuit legatꝰ libtas non debeat int¬
adc ⁊putẽ debere dici. fidi comisẜã
lib̾tatem saluam eẽ. licet ad cũ nich
puenent qui rogatuseãt manum¬
ittere cogetur. igitur lib̾tatẽ pĩarc
is ad quem pucit legatum quia li¬
b̾tas fidei comissa nullum inpoli¬
mentum pati d. ¶Subuentum li¬
btatib ẽ seãtus consulto ꝙ factũ ẽ
tp̃rib diuitraiam. sub nogallo ⁊ c¬
Lio pisone consulib. an hec uerbi si¬

Expanded text:
dicione libertatem acceperit et ante diem vel condicionem partum ediderit, ad libertatem partus perducetur, quia horum alia condicio est: non enim moram fortuitam, sed ex voluntate testantis passi sunt. Si pro non scripto habitus sit servus alicui legatus, cui servo per fideicommissum libertas adscripta est, quaestionis est, num fideicommissa libertas debeat intercidere et an, si servus petat fideicommissam litatem ab eo, penes quem remansisset pro non scripto habito legato quod erat relictum ei qui eum rogatus fuerat maest, fuit legatus, an libertas non debeat intercidere. et putem debere dici fideicommissam libertatem saluam esse, licet ad eum nihil peruenerit, qui eum rogatus erat manumittere: cogetur igitur libertatem praestare is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet.Subuentum libertatibus est senatus consulto, quod factum est temporibus diui Traiani Rubrio Gallo et Caelio Hispone consulibus
Abbreviated transcription (Latin):
inteatur ⁊ ex die quidẽ quo libtis
petipotuit. mat̾ tradetur manimutt¬
endiciusa erdie u̾o quo petitiest.
ignorantia uinssi. uł ꝑ auctorita¬
ita det̾minandumẽ ut ingenui qͥ¬
dem exeo dic nascantur ex quomo¬
Ira lib̾ati fc̃a q manumitti autẽ ꝑtũ
diçi debeat. cx quo peti lib̾tas potuit.
qũauis non sit pctit certe mino

Expanded text:
ideatur et ex die quidem, quo libertas peti potuit, matri tradere‹n›tur manumittendi causa, ex die uero, quo petita est, ignorantiam iuris sui uel per auctoritaita determinandum est, ut ingenui quidem exinde nascantur, ex quo mora libertati facta est, manumitti autem partum dici debeat, ex quo peti libertas potuit, quamuis non sit petita. certe minor
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃tur.precio c̃ptori restituto. ꝓm̃
cos ingenuos fore. acsi mat cor suo
tpre manumissa fuiss ¶ Id impit¬
ipte eẽnt. uł codicilli. ⁊ pãtus med¬
ao tpre editus sit ne fortuta mori
ẜuitutẽ putu irogauuit. mat̾ prrtũ
tradendum. ut abci adlib̾tatem ꝓ¬
isse eos morim lib̾tatis fortunta
nocere editis ex ca curas fidei comi¬
ssa lib̾ts data ẽ non tr̃ si sb̾stituto¬
ito impubi fidei comissa lib̾tas

Expanded text:
darentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorum suo tempore manumissa fuisset.Idem iessent uel codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortuita mora seruitutem partui irrogauerit, matri partum tradendum, ut ab ea ad libertatem pisse eos moram libertati fortuitam nocere edit‹o› ex ea, cui fideicommissa libertas data est.Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas
Abbreviated transcription (Latin):
Emꝑ aducisus possessorem opiꝰ
hoc int̾dictum conpetiifiõcͥcoꝙ si
quilib: inscio uł⁊ iuitome op
infundo meo focent. int̾dicto loc
ent. ¶Is cui fundum pastinadũ
proiecit predui ait labeo te ni
aut clam non tem snisi io iussu
tuo fc̃m sit ego puto conductorẽ
temi locatorem aut̃ non alias. nisi
ut paciẽtiam pr̃arc possit. ant si¬
aliquam accõnemheat pr̾arctic̃e¬

Expanded text:
er aduersus possessorem operis hoc interdictum competit, idcircoque, si quilibet inscio uel etiam inuito me opus in fundo meo fecerit, interdicto locus erit. Is, cui fundum pastinandum proiecit praedium. ait Labeo te ui aut clam non teneri, nisi iussu tuo id factum sit: ego puto conductorem teneri, locatorem autem non alias, nisi aut patientiam praestare possit aut aliquam actionem
Abbreviated transcription (Latin):
uitetur. an calupniatorẽ ꝓnu¬
ciasse indeaturz et pap̾ ait teme¬
ritate facillitatis ueĩam ꝯtins.
ꝯ in cõsultu calorem calupme
inco cartre. et ob id hũc nulla
penã subnt oporteit. ¶ preuan¬
catore cum esse osstendimus.
qui coludit cũ reo. ⁊ tr̃asiato
muncre acc̾andi defungitur eo
aet falsas uo crcusatt̃es adm̃¬
teret. Si quis antẽ ab accatone
atra abolitõnem destitit. pum¬
tus abolito prinatĩ ap̃sidibus
postular ac impetran solet  tẽ
ꝓtribunali. non de plano nec
pses hane cognito̾em alt̾i demã¬
de darepͦ asiplura crimina
idem cicem ĩtulit. singłoꝵ deb
apontoem peceit. alioquĩ ꝓut.
consulti ignam pacie tur. ¶ãs

Expanded text:
calumniatorem pronuntiasse uideatur. et Papinianus temeritatem facilitatis ueniam continere et inconsultum calorem calumniae uitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere.Praeuaricatorem eum esse ostendimus, qui colludit cum reo et translaticie muner‹e› accusandi defungitur, eo laret, falsas uero rei excusationes admitteret.Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur.Abolitio priuatim a prae sidibus postulari ac impetrari solet, item pro tribunali, non de plano: nec praesens hanc cognitionem alteri demandare potest.Si plura crimina idem eidem intulit, singulorum debet abolitionem petere: alioquin prout consult
Abbreviated transcription (Latin):
N qualiscũq accusato illata. cog¬
noscentis auctoritatt. nõ accu¬
santis uolu̾tate abolen deb mͣ¬
ioreq hodiodignus crnmaret᷑.
qui temcre ad tã improbã acc̾a¬
toem. ꝓressiss s ergo uer̃ est cum¬

Expanded text:
 qualiscumque accusatio illata cognoscentis auctoritate, non accusantis uoluntate aboleri debet maioreque odio dignus existimaretur, qui temere ad tam improbam accusationem processiss
Abbreviated transcription (Latin):
funiti actionem. etcium non
est contra eum cił actio.
quia simile donato p̾cariũ
est. ido et int̾dc̾m nccessari¬
um uisum est nõ h̾ebit fur¬
tiactionẽ ¶planc post in¬
terdictum redditum puto
eum etiam culpã p̾stare. et
ido furti agere poise qued si
condireit quis hẽbit furti
actioncm. si modo culꝑa co
surrepta sit res. ¶Si fiuins
famlias surreptus sit pr̃em
h̾re furti actionẽ palam est.
Si res comodata est. et is
cui ꝯmodata est decessit ꝙͣ
ius brditati furtum ficn
non possit. idoo noc hrs en
cui ꝯmodata est po ilit agr̾
tamen cõmodator pot̾it᷑
furti agere idemq et in re pi¬
gnorata. uł in re locatalicet
enim b̾rditati furti actio ñ
acquiratur. tamen alii cinꝰ
int̾ar acquiritur. ¶Non so¬
lum aũt in re ꝯmodata cõ¬
petit ei cui ꝯmodata est fur¬
ti actio. set etiam inca que
Cexca nata est quia et hiuo
custodia ad cũ ꝑtinet. Nam
et si ẜuum tibi ꝯmodauero
et uestis cius nomĩc furti
ages q̃nnus. uestem qͣm

Expanded text:
furti actionem. et cum non est contra eum ciuilis actio quia simile donato precarium est ideoque et interdictum necessarium uisum est, non habebit furti actionem. plane post interdictum redditum puto eum etiam culpam praestare et ideo et furti agere posse. Quod si conduxerit quis, habebit furti actionem, si modo culpa eius subrepta sit res. Si filius familias subreptus sit, patrem habere furti actionem palam est. Si res commodata est et is cui commodata est decesserit: quamvis hereditati furtum fieri non possit et ideo nec heres eius cui commodata est possit agere, tamen commodator poterit furti agere: idemque et in re pignerata vel in re locata. licet enim hereditati furti actio non adquiratur, tamen alii, cuius interest, adquiritur. Non solum autem in re commodata competit ei cui commodata est furti actio, sed etiam in ea, quae ex ea adgnata est, quia et huius custodia ad eum pertinet. nam et si servum tibiet uestis eius nomine furti ages, quamuis uestem, qu‹a›
Abbreviated transcription (Latin):
uo suo cum annos pub̾titis eg̾ssus fu¬
sat̾ fecit ẽx acta cantione acuatorib
ꝑnunciatum ẽ. liber cum nunc gai
scius filius testatoris negat curatori¬
b suis recte peccum.am illatã ẽs̃. q̃ ro
an ranrt soluta sit quantitas paulus
Re. curatorib quidem ad olescentis
itliquam ronem ut conditio testõ
ascͥpta implcatur nõ unt exsolutã

Expanded text:
pubertatis egressus fusatisfecit: exacta condicione a curatoribus pronuntiatum est liberum eum esse: nunc Gaius Seius filius testatoris negat curatoribus suis recte pecuniam inlatam: quaero, an iure soluta sit quantitas. Paulus respondit curatoribus quidem adulescentis reliquam rationem, ut condicio testamento adscripta impleatur, non iure e
Abbreviated transcription (Latin):
Sre ipe quidẽ. nõ pot̾ usucapere
ia intelligit alienũ se posside.
⁊ obio mala fide possidrt ¶s s̃i alii
bonafice accipiẽti cradidit᷑. pote¬
rit isi sucape/quianeq ui posse¬
ssum nec fintiuum possidet sal¬

Expanded text:
rem ipse quidem non potest usucapere, quia intellegit alienum se possidere et ob id mala fide possidet. sed si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit is usucapere, quia neque vi possessum neque furtivum possidet: ab
Abbreviated transcription (Latin):
ic. que ad cum non ꝑtineztatem
hroitariam alienanenrsaut siisao
quem usus suectus ancilleptinet.
pntum eius exutimins silum ẽt.
quia ⁊ fctus pecudum ad fructua¬
num ꝑtĩnet alienaint.

Expanded text:
re, quae ad eum non pertineat, et rem hereditariam alienaverit, aut si is, ad quem usus fructus ancillae pertinet, partum eius existimans suum esse, quia et fetus pecudum ad fructuarium pertinet, alienaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
i homo cinus ususfnictus legatu
eãt abħrde nimquam posscssus.
subreptus fuiss quesitum ẽ. qr
hr̃sfinti actionem nõ hẽret. an
usu capi possit. sabimis rendit.
nullam cius rei usucapione eẽ
cunis nomine fintiagi possilage
aut furti cum quifriũ debet pose
ꝙ sic accipiend ẽ. ut fructuarius
posit. uti frui alit cmm homo in¬
tiiam ⁊ fruc̃ti abductus homo fu¬
erit. non solum ip̃c̾s ⁊̃ h̾rs. furti
ag̾e potit. Ains.¬
Stest ꝑlirrib modis accid̾e. ut qͥ
em alienam aliquocridre. doce¬
ptus tanquam suam uedat. forte
ant conet. ⁊ obid abone fidci poss¬
essore resusucapi possituł utisi
hr̃s rẽ defuncto comodatã. aut
locatm. uł. apudcum depositar.
castimans br̃oitariam eẽ ilica¬

Expanded text:
i homo, cuius usus fructus legatus erat, ab herede numquam possessus subreptus fuisset, quaesitum est, quia heres furti actionem non haberet, an usucapi possit. Sabinus respondit nullam eius rei usucapionem esse, cuius nomine furti agi possit, agere autem furti eum, qui frui deberet, posse. quod si accipiendum est, ut fructuarius poterit uti frui: aliter enim homo inti iam et fruenti abductus homo fuerit, non solum ipse, sed etiam heres furti agere poterit. Gaiustest pluribus modis accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam uendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi possit: ueluti si heres rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans hereditariam e
Abbreviated transcription (French):
dicis. ⁊ phis. ne hospitẽ recipent. a
principib fiusst ĩmũitate̾ ĩdul¬
tam. et diuus nespasanꝰ. ⁊ diuns

Expanded text:
dicis et philosophis, ne hospitem reciperent, a principibus fuisse immunitatem indultam et diuus Uespasianus et diuus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dait pretoru: qdi in pense
nomine. sine dolomalo fecit.
lo malo erogau̾it. hoc ei p̾stetur
suffic̃ igitur sine dolo erogasse.
⁊ sinichil profuit ertgatid cius
debitor siconting̾it ne bonaci
sus hos dabitur actio qͦ  enum̾a¬
iumus siuc quis infructib roci¬
piendis erogauit siue in fami¬
lia alenda curandaue. ul predii
defenso.simodo non magis eũ
expedit dede. quam retinere.
ꝙ sidede expẽdit consequien scĩt
repet̾e cum non debere genalit
qͥ dicẽdum ẽ quicquid inpendit
In̾rem. sim̃o sine doio malo im¬
pendit. pct̾e cum possenam nego¬
cior gestor age non magis pot̾.
qua si sociis comunc edificium
fulsit quia hec quoq c̾ditor com¬
une no alienum negm̃ gessisse
udetur ¶Est pretea quesitum

Expanded text:
ait praetor 'siue quod impensae nomine sine dolo fecit, lo malo erogauit, hoc ei praestetur: sufficit igitur sine dolo erogasse, etiamsi nihil profuit erogatio eius debitor, si contigerit, ne bona sus hos dabitur actio, quos enumerauimus, siue quid in fructibus percipiendis erogauit siue in familia alenda curandaue praediis fudefenso, si modo non magis eum expedit dedere quam retinere: quod si dedere expedit, consequens erit repetere eum ‹non› debere. Generaliter etiam dicendum est, quidquid impendit in rem, si modo sine dolo malo impendit, repetere eum posse: nam negotiorum gestorum agere non magis potest quam si socius commune aedificium fulsit, quia hic quoque creditor commune, non alienum negotium gessisse uidetur. Est praeterea quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ uenditione. Isquipo¬
assicere iubet. eo locouissus
Iuoctuꝵ cuui cirra. adiubẽte
ptinet Sippt̾ naturam rei
uti. si prediuim inundatum
sit. aut ꝓpt̾ latronum poteciã
non potest possideri recte di¬
citur. non ẽẽ ꝙ possideatur.
uamuis possessa Auis.¬
non sunt bon. i qui a forte ⁊¬
nichil fu̾it ꝙ possideaturaut.
sine contiouersia non possi¬
deatis colitor qui in possonẽ
ssessa bona fuissent. Auł.
bitoris misso. curator consti¬
tuid.si eiquedam actiones
periture sunt. Datur ĩcre¬
ditorem actio qui inpossõe
missus ẽ. de co qd ecbonis de¬
bitoris adcum ꝑuenit.¶ s nod̃¬

Expanded text:
 uenditionem. Is, qui possidere iubetur, eo loco iussus uidetur, cuius cura ad iubentem pertinet. Si propter naturam rei ueluti si praedium inundatum sit aut propter latronum potentiam non potest possidere, recte dicitur non esse quod possideatur.uamvis possessa non sint bona, quia forte nihil fuerit, quod possideatur, aut sine controversia non possideatur creditor qui in possessionem ssessa bona fuissent. 14 Pabitoris misso curator constitui debet, si quaedam actiones periturae sunt. Datur in creditorem actio, qui in possessionem missus est, de eo quod ex bonis debitoris ad eum peruenit: si no
Abbreviated transcription (Latin):
bonor eẽt quos eo nomine fr¬
ucruis cepent. ei ad quem eare
prinet non restituat suc qd̃¬
malo fccẽnt e non p̃stabitur siũ
dolo malo cuis det̾iorcausaposs

Expanded text:
bonorum esset, quod eo nomine fructus ceperit, ei, ad quem ea res pertinet, non restituat: sive, qmalo fecerit, ei non praestabitur: sive dolo malo eius deterior causa poss
Abbreviated transcription (Latin):
torg̾at. EEstimatio aut̃ fit q¬
tum int̾ ẽ eiuis qui expitur.
¶Reactionos. neq tp̾rarie sunt.
⁊tam ħrdibr. quam inhĩdes da¬
buntur. ceterosq successores
¶possõmis causa detior facta
ce diecti. dolocur qui in po¬
ssõnem missups sit. actiomi eũ
num neq inb̃ides. cecerosꝙ

Expanded text:
autem fit, quantum interest eius qui experitur. Hae actiones neque temporariae sunt et tam heredibus quam in heredes dabuntur ceterosque successores. Si possessionis causa deterior facta esse dicetur dolo eius, qui in possessionem missus sit, actio in eum n
Abbreviated transcription (Latin):
que ex delicto ꝑsone oriatur
noc̃e non oportet. ¶icum
lima hr̃ditas. gaiisen ad te per¬
uenutt. ⁊ ego ecm̃ hr̃s institu¬
tus. ꝓsuassens michi ꝑ dolum

Expanded text:
quae ex delicto personae oriatur, nocere non oportere. Si, cum legitima hereditas Gaii Seii ad te perveniret et ego essem heres institutus, persuaseris mihi per dolum
Abbreviated transcription (Latin):
nus iseum ducat ium fi ueto¬
¶hoc int̾dictum depossõne rer
mobilium locum hr̃ s optimut
uimeuis exequatam fuisse u¬
tiposidetis interlictum ꝙ de
reb soli conpetit. ut is in hoc ĩt̾¬
dc̃o m̃cat. qui nec ui.nec clam
nec precano.dum suphoc inqͥ¬

Expanded text:
nus is eum ducat, uim fieri ueto'.Hoc interdictum de possessione rerum mobilium locum habet: sed optinuit uim eius exaequatam fuisse uti possidetis interdicto, quod de re‹bus› soli competit, ut is et in hoc interdicto uincat, qui nec ui nec clam nec precario, dum super ho
Abbreviated transcription (Latin):
bctus eãt. ut ip̃e alcret filiãm
suam eiusꝙ homines ademhe
nistic̾anus geneid sc̃p̃sit q̃ si¬
usuris pretentas ex dotis pro¬
missione quesitum ẽ cum pe¬
filiam suam exhibucrita ma¬
ntus nullam inpensam fece¬
ent.an eccyrog̃pho. exstipula

Expanded text:
ctus erat, ut ipse aleret filiam suam eiusque omnes: idem rusticanus genero scripsit quasiusuras praeteritas ex dotis prsione: quaesitum est, cum filiam suam exhibuerit itus nullam impensam feceex chirographo ex stipula
Abbreviated transcription (Latin):
certa qnͣtitate. ex qua aliqu̾a
summam in nominib ex
calendario uti daret stipulã¬
ti spopondit. defuncto ne¬
ditore hrditatis. falsum testi¬
mentum septicius accusare
orͣcepit. t̾rditattm ab c̃ptore pe¬
tit. ⁊ ncquid exea minueret
im̃pet᷑it quesitum ẽ cognitõe

Expanded text:
ua aliquam summam in nominibus ex kalendario uti daret, stipulanti spopondit: defuncto venditore hereditatis falsum tesmentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impetravit: quaesitum est, cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
pat cum exhib̾et pcridrem
promississ.locum fore doli m̃¬
li exceptioni. Gluiũ ncpotibꝰ¬
ce filia. legauit singulis cetenͣ
⁊ adiecit hec uba. ignoscite. na
potueram uobis amplus reli¬
quere. iusi me fronto pr ur.
male accepisset au dederam
non potui .postitmo hostes
qui michi ferc honnier subst.¬
antiam abstulcrunt quesit̃
c̃ansi aui hrs abhis nepotib
ludeatur. ⁊ doli mali exceptõe
sumoueatunR. exceptione¬

Expanded text:
pater, cum exhiberet, per errorem promississet, locum fore doli mali exceptioni. Avus nepotibex filia legavit singulis centena et adiecit haec verba: " ignoscite, nam potueram vobis amplius relinquere, nisi me Fronto pater vester male accepisset, cui dederam non potui: postremo hostes, qui mihi fere omnem substantiam abstulerunt". quaesitum est, an, si avi heres ab his nepotibusvideatur et doli mali exceptione summoveatur. respon
Abbreviated transcription (Latin):
hrde dc̃a sunt si cum coagetur ñ
⁊ siagat. siã ꝑlene qui agit cͥtus
esse debet cũ sit ĩ potãtt cius qnͣdo
duclit crpmi. et ante teret ie dingẽ¬
ter crplorart. ⁊ tunc ad agenduz

Expanded text:
de dicta sunt, si cum eo agetur, non etiam si agat: nam plane qui agit, certus esse debet, cum sit in potestate eius, quando uelit experiri, et ante debet rem diligenter explorar
Abbreviated transcription (Latin):
antur. St̾c silue cedus om̃ia ꝓpͥe qͥ
defer ⁊ estimet᷑ illã cquitattm.
debet admut̾e censitor.ut offõ ciꝰ
congniat yelenan. cũ qui ĩpub¬
licis tabulis delato modo fun
ccrtis cxcãis nõ possit quare et
siagri porto chasmatt pitrit. de¬
lebit ꝑ censitorẽ relenar ¶untẽ
mortus sint. uł arbores amerim.
iniquũ est emĩ inscri censui. Ꝙ
qui fu̾it census tempore nsi
cam crcidendi ꝓbau̾it censitori

Expanded text:
antur: item silvae caeduae. omnia ipse qui defert aestimet. Illam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat relevari eum, qui in publicis tabulis delato modo frui certis ex causis non possit. quare et si agri portio chasmate perierit, debebit per censitorem relevari. si vites mortuae sint vel arbores aruerint, iniquum eum numerum inseri censui: quod qui fuit census tempore, nisi causam excidendi censitori
Abbreviated transcription (Latin):
isinon hiit consilu turbe
cogende tencturũm est enim
dolo malo cius inturbam quid
datum. ncꝙ enim ocigit p̾tor
ut.ab ip̃o turba conuocãta.S ħ
ut dolo alicuius inturba dãpn¬
um datum sit. eritꝙ dr̃a int̾ ħ¬

Expanded text:
si non habuit consilium turbae cogendae, tenetur. uerum est enim dolo malo eius in turba damni quid datum: neque enim exigit praetor, ut ab ipso sit turba conuocata, sed hoc, ut dolo alicuius in turba damnum datum sit. eritque haec
Abbreviated transcription (Latin):
induplum quanti careserit q.
presentis tpr̃is fit estimatio. et
cnꝑ induplum intra annu
ẽ doccre ꝙ actor inturba dãpn
um datum ẽe debet. cctm̃ si ali¬
bi datum sit quam inturba
cessabit hec accõ. ¶S. cum su¬
um nicum ticius pulsaret t̾bu
fuit collectasꝙ fuus incatur¬
ba aliquid ꝑdidit cum coqui
pulsabat agere possum. quip¬
pe cumin turba dolo malo
cctĩn si alia causa uerberandi fu¬
it. cessat hec accõ. ¶S ⁊siquis ip̃e
turbam conuocass ut cora tur¬
ba suum u̾baret inine facie̾¬
di causa non dãpni dandicon¬
silio locum h̃t edictum. u̾m ẽ
cnim cum qui ꝑiniunam u̾be¬
rat dolo facere ⁊ cum quicansa
prebuit dãpni dandi dãpnum
ocdisse. ¶Inẜuum aut̃ ⁊ famili¬
am pretor dat hanc act. que de¬

Expanded text:
in duplum, quanti ea res erit: quod praesentis temporis fit aestimatio: et semper in duplum intra annum est. Docereque actor in turba damnum esse datum debet: ceterum si alibi datum sit quam in turba, cessabit haec actio. Si, cum seruum meum Titius pulsaret, turba fuerit collecta isque seruus in ea turba aliquid perdiderit, cum eo qui pulsabat agere possum, quippe cum in turba dolo malo ceterum si alia causa uerberandi fuit, cessat actio. Sed et si quis ipse turbam conuocasset, ut turba coram seruum uerberaret iniuriae faciendae causa, non damni dandi consilio, locum habet edictum. uerum est enim eum, qui per iniuriam uerberat, dolo facere et eum, qui causam praebuit damni dandi, damnum dedisse. In seruum autem et in familiam praetor dat ac
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ uł aliu s contẽxit uł ip̃e oxt̾bi
fuit. idc̾co illud quid edictum
ꝓatrocitatẽ factam quadrup¬
li peña cominatur. at hoc dup¬
lis ⁊ hoc ⁊ illuo int̾. an tribuit
cepiundi facultatẽ p. an ĩsĩp¬
lum cõpetit. ¶l.oquitur hoc e¬
dcm de dipno dato ⁊ de amisso
demptu non. s suꝑior coicto

Expanded text:
us contraxit uel ipse ex turba fuit.Idcirco illud quidem edictum propter atrocitatem facti quadrupli poenam comminatur, at hoc dupli.Sed et hoc et illud intra annum tribuit experiundi facultatem: post annum in simplum competit.Loquitur autem hoc edictum de damno dato et de amisso, de rapto non: sed superiori edicto
Abbreviated transcription (Latin):
si no signatũ fuit. mag̾ est ut
senatus cõsulto locus ño sit.
sicuti nec intde̾m de tabulis re¬
stamti cribendis locũ ht spmo
quo si om̃ia nic fc̃a fuissent.

Expanded text:
si non signatum fuerit, magis est ut senatus consulto locus non sit, sicuti nec interdictum de tabulis testamenti exhibendis locum habet: pquo si omnia rite facta essent,
Abbreviated transcription (Latin):
emctib uendident. quasportionẽ
hioib dare statu lib debuit cad̾e
dabit eptorib labro añt dnt ut si
nomina dumtaeat hrdum intesto
positisunt.umnles pntes cis dãdi

Expanded text:
entibus uendiderit, quas portiones heredibus dare statuliber debuit, easdem dabit emptoribus.Labeo autem ait, si nomina dumtaxat heredum in testamento posita sint, uiriles partes eis dandas:
Abbreviated transcription (Latin):
rõnum autẽ rectiendi conditio q
adreliqua quidẽ adtinet.indanda
peccunia consistit/ꝙ aut̾ ad ip̃a uolu¬
mina rõnum tradenda ꝑcunctanda
atꝙ ecammnandas rõnos ⁊ in dispũ¬
gendas atq excuciendas. ft̃m ht in
unquid ergo reliqua quidem cpto¬
n danco plicniat adlib̾tatem. ceta
impsona h̃rdis consistant pũto g̾
⁊ad cp̃torem reliquorum solutionẽ
t̃smitti . sic fict. ut diuidatur cõdi¬
Puisfructus alienatio. conditione
statu libi secum non trahit.Sp̾

Expanded text:
onum autem reddendarum condicio, quod ad reliqua quidem attinet, in danda pecunia consistit, quod autem ad ipsa uolumina rationum tradenda percontandasque et examinandas rationes et in dispungendas atque excutiendas, factum habet. num quid ergo reliqua quidem et emptori dando perueniat ad libertatem, cetera in persona heredis consistant? puto igitur et ad emptorem reliquorum solutionem transmitti: si‹c› fiet, ut diuidatur condius fructus alienatio condicionem statuliberi secum non trahit. 8 P
Abbreviated transcription (Latin):
pnationẽ statute lib̾tatis conditio
extitent quamuis ip̃i statu libe ni
chil proficiat. ꝓtiu m profice oportẽ¬
at. ut ꝑm̃ lib̾ nascatur. atꝙ si mat
dãpnata non ect quid tñ siqua con¬
ceꝑit infuitute. dem̃ ab hostib ca¬
ptapepit. p existentẽ conditionem.
an liber pariat um̃terim quiõ qui
ẜmis hostium sit. nequaquam dubi¬
um ẽ s uenus ẽ. prliminio cum lib̾ũ
ficrii. quia simat inciuitate eẽt lib na¬
scetiuplane siapud hostes eum con¬
cepiss:ap existentẽ conditionẽ dedi¬
ss benignus dicctur. ꝯpet̾e eipolimi¬
nium alibum cũ cẽ. GStratulib pa¬
rendo conditiomi inꝑsona ꝙtoris:
pucnit adlibtatem⁊ sciendum ħ. ad
statu libos omnis serus ꝑtinere. non
solum aut̃ sicucint. ħ conditio ad cũ
quoquo iure dñium instatu libero
nati sunt siuc igitur legatus sit tͥ ab
hrde statu lib̾.sine adiudicatus. siũ¬

Expanded text:
condicio exstiterit, quamuis ipsi statuliberae nihil proficiat, partui tamen proficere oport‹e›t, ut perinde liber nascatur, atque si mater damnata non esset.Quid tamen si qua conceperit in seruitute, deinde ab hostibus capta peperit ibi post existentem condicionem, an liberum pariat? et interim quidem quin seruus hostium sit, nequaquam dubium est: sed uerius est postliminio eum liberum fieri, quia, si mater in ciuitate esset, liber nasceretur.Plane si apud hostes eum concepisset et post existentem condicionem edidisset, benignius dicetur competere ei postliminium et liberum eum esse.Statuliber parendo condicioni in persona emptoris peruenit ad libertatem: et sciendum hoc ad statuliberos omnis sexus pertinere. non solum autem si uenierit, haec condicio ad eum quoquo iure dominium in statulibero nacti sunt. siue igitur legatus sit tibi ab herede statuliber siue adiudicatus siu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsi adita hrditis fuit cetcr antem
adhitam hrdititem. impropua
usu capitur ẜuitutem. lib̾tatis ꝙ
spes infringitur. s adita postei uĩ¬
ditate sp̃e lib̾tatis fauore sui redite¬
grabitur. PAulus.¬

Expanded text:
si adita hereditas fuerit: ceterum ante aditam hereditatem in propriam usucapitur seruitutem libertatisque spes infringitur: sed adita postea hereditate spes libertatis fauore sui redintegrabitur. 10 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ lib̾ẽẽ. deinde hic u̾rdi hr̃s cxtitit.
nonquasi in extranei ꝑsona. s quasi
mh̃rdis conditiomi pirebit. ¶Sta
datis distractus sitatsidua quiꝙ
ep̃tori dabit. ¶Si sinis tus statuli¬

Expanded text:
liber esse, deinde hic heredi heres extiterit, non quasi in extranei persona, sed quasi in heredis condicioni parebit.Statulue datis distractus sit, residua quinque emptori dabit.Si seruus tuus statuli
Abbreviated transcription (Latin):
deditus sperire. adhuc lib̾tatẽ pot̾it
nec cnĩ deditio spẽ nulli. Idimnt li¬
b̾titis. ¶Sistitu libm noncadem
conditione hrsuendat cã cius in¬
similimo ut ibhr̃de sitũ suppssert
conditione statulibi.⁊ ex cpto qͥd
cumen in portant. ei quisciems di¬
ssimulati cõditione statuta lib¬
titis simplicit eum uendidit. ¶il¬

Expanded text:
‹d›editus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis.Si statuliberum non eadem condicione heres uendat, causa eius isimili modo ut ab herede. si tamen suppresserit condicionem statuliberi? et ex empto quidem ionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum uendiderit.Il
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando dubitasse ait s u̾uis ẽẽ
non ad quin⁊ sitestator ad me nol¬
uiss ꝑtineress lei mimime acquirit
it tn si uoluntas eiuoens testatoris
apparcat. restituendam cẽ cihroita¬
tem s trebatius. silib̾ homobona fi.
siues iussu eius cuisiuret h̾rditatẽ
iisset hrdem ipsum ficrinec int̾ee̾
quid senserit. s quid focent labeo ꝯ̃
siex nc̃citãte id feciss quod suta ut
ipe uellet. ip̃m fierh̾rdẽ. Ip̃.:¬

Expanded text:
aliquando dubitasse, sed verius esse non adquiri, etiamsi testator ad me voluisset pertinere. sed licet ei minime adquirit, attamen, si voluntas evidens testatoris appareat, restituendam esse ei hereditatem. sed Trebatius, si liber homo bona fide serviens iussu eius cui serviet hereditatem adisset, heredem ipsum fieri nec interesse quid senserit, sed quid fecerit. Labeo contra, si ex necessitate id fecisset: quod si ita, ut et ipse vellet, ipsum fieri heredem.
Abbreviated transcription (Latin):
potestate ꝑuenetũt dñii fiunt illo
re positum eat. cuuis conditioniꝰ is
locli s sit hoc ẽ utrum maneat eius c
fuit. cclificium. an riusus in pristi¬
nam ciusam recidit. ꝑmex quepu¬
blicus sir. acsi nunquam ineo ecli¬
ficatum fuiss. ꝙ ꝓprius ẽ ut coistiai
debeat sim̃o redpit pͥstinam litori
elificat. non suum facit. Morẽtinꝰ
non hre constat ioq iꝯuns pius
constituit. ⁊ trebatius ant sogrum
qui hostib deuictis ea congitione
concessus sit. ut inciuitatẽ uent.
hre alliuuone neꝙ ẽe limitatum
agrum auteni mar captum limi¬
tatum fuisse. ꝙ ut s̃ciretur cuq ei

Expanded text:
 Illud re positum erat, cuius condicionis is locus sit, hoc est utrum maneat eius cuius fuit aedificium, an rursus in pristinam causam reccidit perindeque publicus sit, ac si numquam in eo aedificatum fuisset. quod propius est, ut existimari debeat, si modo recipit pristinam litorisedificat, non suum facit. Florentinunon habere constat: idque et divus Pius constituit et Trebatius ait agrum, qui hostibus devictis ea condicione concessus sit, ut in civitatem veniret, habere alluvionem neque esse limitatum: agrum autem manu captum limitatum fuisse, ut sciretur, quid
Abbreviated transcription (Latin):
apudeum qui tradit sig̾ quis dñiũ
infundoh̾uit. idtradento transferat.
sinonhuit:adeumqui accepit ncħ
tnͣsfert quoties aut̃t dñiũ tnͣsfert᷑
adcum qui accipit. tale tñsfertur.i
quale fuit apud eum qui tradit si
suus furidus fuit. cum snitutibus
tnͣsit Silib̾. uti fuit ⁊ si forte ẜuitute
debeantur fundo qui traditus est.
cumurre ẜuitutiũ. debitarũ tnͣsfe¬
rurssi quis igitur fundũ dix̾it. libe¬

Expanded text:
 qui tradit. si igitur quis dominium in fundo habuit, id tradendo transfert, si non habuit, ad eum qui accipit nihil transfert. Quotiens autem dominium transfertur, ad eum qui accipit tale transfertur, quale fuit apud eum qui tradit: si servus fuit fundus, cum servitutibus transit, si liber, uti fuit: et si forte servitutes debebantur fundo qui traditus est, cum iure servitutium debitarum transfertur. si quis igitur fundum dixerit libe
Abbreviated transcription (Latin):
quem nich. pronunciatum ẽ
h̾rditaniam litem ei inferẽti
propͥo nomine disceptans.
strum̃ctis quasi u̾a eẽnt. solu¬
it pr sñiam iudicis. quero si
prea cognita rei intate ⁊ repti
falsis iñstrum̃ctis accusare ue¬
lit ⁊ probare falsa ee instrum¬
ta exquib conueniebatin.

Expanded text:
quem nihil pronuntiatum est, hereditariam ei litem inferenti proprio nomine disceptans, strumentis, quasi uera essent, soluit post sententiam iudicis, quaero, si postea cognita rei ueritate et repertis falsis instrumentis accusare uelit et probare falsa esse instrumenta, ex quibus conueniebat
Abbreviated transcription (Latin):
enim intauponaulinnaui res
ꝑiit ex cod edc̃o pretoris obligã
eccitor naiis uel cauponeita ut
inpot᷑ate sit euis cuius ies surrep

Expanded text:
enim in caupona uel in naui res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrep
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾cebint. siquidem aquo quo
coꝵ. quos ne ibi hebunt. furt̃
factum ẽẽ dicetur. iudicium
datur siue is furtum oꝑe cõ¬
silio Erccitoris factum sit. siuĩ
di causa cẽt. Nauigandi at
cansa cos acciꝑe deb̾emus. qͥ¬

Expanded text:
ercebunt, si quid a quoquo eorum quosve ibi habebunt furtum factum esse dicetur, iudicium datur, sive furtum ope consilio exercitoris factum sit, sive di causa esset. Navigandi autem causa accipere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ex causa furqiua nõ egre¬
dicur retrorsũ iudicũ accip̃iẽ¬
di tp̃ess si ẜuus sit qui hoc ad¬
misit ex quacũq actione no¬
xe fu̾it dedicus pempta est al¬
tera actio. Utem siquis an
cillam alienã surripint. et fla¬
gellauit. utraq actione tene¬
bitur. Nam et ẜui corruptia¬
gi pot̾it. et furti. ¶ Item siq̃s
rat eque due actiones locum
hxbunt acquilie et furti. dẽ
ficiis orriũtur uelit exequisi
ius ordinariũ remittendus
crit nec cogendo crit incrumie
re penã ex̃cere uelit uł sb̃scribe
In crimen eũ oꝑtebit de furtis

Expanded text:
autem ex causa furtiva non egreditur retrorsum iudicii accipiendi tempus. sed si servus sit, qui haec admisit, ex quacumque actione noxae fuerit deditus, perempta est altera actio. Itcillam alienam subripuit et flagitaverit, utraque actione tenebitur, nam et servi corrupti agi poterit et furti. Item si quis rat, aeque duae actiones locum habebunt Aquiliae et furti. Idem ficiis oritur, velit exsequi: si ius ordinarium remittendus erit nec cogendus erit in crimen rei poenam exerceri velit, tunc subscribere eum in crime
Abbreviated transcription (Latin):
successorib loc̃ non hre lisucapi¬
nisiprolibo se gerat. uidebitur
adño possidcri ¶ hoc tunc intelli¬
gendum est cũ siauͥ hensus fuit
no sit ꝑatus ꝓ sualibtate litigas
namsipatus sit litigare.ño uirẽ¬
bitur adño possio̾. cui se abusas¬
umpparauit. ¶Siquisbona fioẽ
possidens. antensũciione ami¬
ssa possons cognou̾it &e re alicna
Aiter nasciscatur possõne. nocap¬
cius tpr̃is ccistimatione intucd̃¬

Expanded text:
successoribus locum non habere usucapi, si pro libero se gerat, uidebitur a domino possideri: sed hoc tunc intellegendum est, cum, si adprehensus fuerit, non sit paratus pro sua libertate litigare: nam si paratus sit litigare, non uidebitur a domino possideri, cui se aduersarium praeparauit.Si quis bona fide possidens ante usucapionem amissa possessione cognouerit esse rem alienam et iterum nanciscatur possessionem, non capeius temporis existimationem n
Abbreviated transcription (Latin):
lalicnares bona fide lp̃.¬
eptasit. quentur. ut usu capio
Icrrit utrum c̃ptionis mitiũ
ut bonam froe̾ heat cciginu.
antraditionis ⁊optinuit sab¬
m ⁊ cassu sñia traditionis miti¬
unspectandum. ¶ Hoc mre uti¬
mur ut fuitutes ꝑse nunqu̾a
longo tpr̃e capipossi niscum
apud furis brcem. priatq ap̾
furis hr̃oe maisucapi abħrte di¬
stractum immietũ nõ posse. sicin
que ad mod̾ ancille patusssce¬

Expanded text:
aliena res bona fide empta sit, quaeritur, ut usucapio currat, utrum emptionis initium ut bonam fidem habeat exigimus, an traditionis. et optinuit Sabini et Cassii sententia traditionis initium spectandum. Hoc iure utimur, ut servitutes per se nusquam longo tempore capi possint, cum apud furis heredem pariatque apud furis heredem, usucapi ab herede distractum iuvencum non posse: sic, inquit, quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
c abochibendum cum c̃ditore. ñ
cum debitore agendum q̃ quiaq
pignori dedit. adusucapione tm̃
possidet. ad reliquas omnes causa
ꝑtinet qui accepit possidet. ad co
ut adicipossit ei possessio cius qui
pignori dedit. Arcellus. unde c̾du
iꝑerorem de alienis fundis qͣsi
oc comunib uidicio comuni di¬
uidundo accepto. ex adiudicatõe
posside ceperim. longo tp̃re capere
io nõ procedat tñ cebonis uac̾ati¬
pr nõ dum tñ nunciatis. c̃ptor p̾¬
dii ochisdem bonis extiterit. rec¬
te diutina possõne capiet:id ꝙ
ditio extitiss mcptus fieret. ⁊ is
t traditus ẽ ⁊ postea conditio ep̃¬
tione resoluct:tẽpo quo ap̃ ẽptor¬
em fuit. accede uengitori. debe:
ccistimo qm̃ eogene retidacta
uenditio. eẽt reclibitiomi simili
In qua non dubito tp̃s eius qui
redibuit uenditori accessuꝵ am̃

Expanded text:
 exhibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad reliquas omnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut adici possit et possessio eius qui pignori dedit. 17 Marcellus libro rorem de alienis fundis quasi de communibus iudicio communi dividundo accepto ex adiudicatione possidere coeperim, longo tempore caperio non procedat, tamen ex bonis vacantibus, nondum tamen nuntiatis, emptor praedii ex isdem bonis exstiterit, recte diutina possessione capiet: idqudicio extitisset, inemptus fieret, et is tibi traditus est et postea condicio emptionem resolvit: teem fuit, accedere uenditori debere existimo, quoniam eo genere retro acta uenditio esset redhibitioni similis, in qua non dubito tempus eius qui redhibuerit uenditori accessurum,
Abbreviated transcription (Latin):
simedio tp̃re anullo possessaẽ
locaui cu an nullus momẽti
ea locationẽ existimes. q̃¬
ro. ꝙ sinullius momieti existima.
andurare nicħomims. usucap¬
ione eius fund iputos Itẽ que¬
quia dñs suam rẽ conouxisset
sequitur ergout nec possõnem¬

Expanded text:
si medio tempore a nullo possessa eslocaui eum: an ullius momenti eam locationem existimes, quaero: quod si nullius momenti existimas, an durare nihilo minus usucapionem eius fundi putes. item quaequia dominus suam rem conduxisset: sequitur ergo, ut ne posse
Abbreviated transcription (Latin):
iis qui procptore possitebat. iii
sucapionem ibhostib cptussit.
usucapio nam int̾rũpitur usuca¬
pio ⁊ si ip̃i ituso non prodest qu̾e¬
admodum hrdi ciuis ꝓdent.sue
rum est. cum insuauita desisse pe¬
sside deoq noc plimintũ ei ꝓdẽ
ut uioratur usucepisse. O uyuꝰ
sibi decesserit. dubitari. inꝑleg̃ẽ
corncliam ꝓdsuccessores cuis ꝑti¬
neat Marcellus posse plenius fin¬
ccione legis accipi. quemadmos
cnim post liminio reusus. plus

Expanded text:
is, qui pro emptore possidebat, ante usucapionem ab hostibus captus sit,procedat usucapio: nam interrumpitur usucapio, et si ipsi reuerso non prodest, quemadmodum heredi eius proderit? sed uerum est eum in sua uita desisse possidere, ideoque nec postliminium ei prodest, ut uideatur usucepisse. quod si si ibi decesserit, dubitari, an per legem Corneliam ad successores eius pertineat.Marcellus posse plenius fictionem legis accipi. quemadmodum enim postliminio reuersus plus
Abbreviated transcription (Latin):
megiptũ qui chomata rũp̃
quidem solent aq̃mi in loti¬
cam ꝯtiu̾e. eque plectitur
ex ordinẽ si t proditiones
sua et ꝓadinim in sura qdã¬

Expanded text:
egypto qui chomata rumpit quidem solent aquam Niloticam continere, aeque plectitur extra ordinem: et pro condicione sua et pro admissi mensura q
Abbreviated transcription (Latin):
ta ne ordinent uł scribãt. uel
signentent ⁊ illa penaincqui
negecuis publicis int̾ucniatł
enim priuatis quidã int̾esse:
pot̾it. publicis. ꝓhirebitur¶so¬

Expanded text:
ta ne ordinent uel scribant uel signent Erit et illa poena, ne quis negotiis publicis interueniat: hic enim priuatis quidem interesse poterit, publicis prohibebitur, u