comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
setanit. inꝙͣ pr̃ pupilli con¬
dempnatus tũat acc̃õm post
tutelam finitam rte recusat
n on idemĩ eo placuit. qui
suo nomine mutuã peciũã
accepit. ⁊ iudicatum ꝓ pu¬
pillo fecit nͥ force crẽdicor
iõ contraxit. utin cam indi¬
caci perumia transiret
dẽ .ł. tlutor ĩtpoĩto decto p̃¬
toris actorem reliquid. ẜni
fertur ad pupillum accõ. nõ
ceũs tutori qui infanten
defendit. sucturritur. ut in
pupillum iudicati accõ de
fidĩ cõmissi nomine. ĩ solidũ
ip̃e cauit. quesitum ẽ an ĩ ad¬
ultum pupillũ ꝓ ꝑte danda

Expanded text:
avit, quam pater pupilli condemnatus fuerat, actionem post tutelam finitam recte recusat. non idem in eo placuit, qui suo nomine mutuam pecuniam accepit et iudicatum pro pupillo fecit, nisi forte creditor ideo contraxit, ut in causam iudicati pecunia transiret Tutor interposito decreto praetoris actorem reliquit. secufertur ad pupillum actio non um Tutori, qui infantem defendit, succurritur, ut in pupillum iudicati actio detfideicommissi nomine, in solidum ipse cavit: quaesitum est, an in adultum pupillum pro parte danda
Abbreviated transcription (Latin):
sic gͦ ꝑmictendumsabinꝰ ait
ser̾itꝰ. cerͥmsip̃r solus iusserit.
dotis acc̃o filie ñexr adempta.
¶tesmoluntite solius filie¬
bit doris acc̃o incegra p̃ri s u¬
tõ. ¶ uoluntatem aut̃ filie.
eũ p̃rfilie agit dedote. utr̃usic
accipiamꝰ. ut ꝯsentiat. anu̾o
ne ꝯ̃dicat filia. ⁊ sic ẽ ab imꝑ¬
atore anconino ẜptũfiliam

Expanded text:
 promittendum Sabinus ait. serit. ceterum si pater solus iussit, dotis actio filiae non erit adempta, item si uoluntate solius filbit dotis actio integra patri: sed utio. Uoluntatem autem filiae, cum pater agit, de dote, utrum si‹c› accipimus, ut consentiat an uero ne contradicat filia? et est ab imperatore Antonino rescriptum filiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ex falcidia lata  que pͥmo ca¬
pite lib̾am legandi facułta
dare legare uol. ius pot̾tas¬
q esto. ut hͣc lege seq̃nti li¬
cebit. ¶ Scd̾o tapite modũ
legatorium constituit hus

Expanded text:
ex Falcidia lata est, quae primo capite liberam legandi facultatdare legare uolet, ius potestasque esto, ut hac lege sequenti licebit'. secundo capite modum legatorum constituit his
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõ remissa sicis ⁊ si ẜno
suo testõ data lib̾tate legau̾it:
quia differt᷑ in id ip̃c quo
lib̾ futurꝰ est. Item ei qui ap̃
hostes ẽ ant ei qui ñ dum
natus est. datum sit aliꝙͥ.
ħ lex locum h̾ebit ¶ad mu¬
incipum quoq legata uł ⁊̃
ea que deo resinquuntur.
ad alienat lex ꝑtinet. ⁊ om̃e
quod ex bonis defuncti eroga¬
tur. tefertur ad hͣnc legem.
sine in corꝑe ꝯftet c̾to siue¬
ta naleat. ant ⁊̃ si ius lega¬
tum sit ut usus .fͤ. aut ꝙ
in nominib ẽ ¶tem si itaͣle¬
gatum sit. ħrs m̃s seio pemĩ
dato. sinon ded̾it .x. dato. qui¬
dam putant omnimodo in
legato .x. eẽ. penum aũ mor¬
otił cã capi. Nec in falcidia ĩ¬
putare id h̃rdem posse fẽgo

Expanded text:
remissa sit.Sed et si seruo suo testator data libertate legauerit, quia differtur in id tempus, quo liber futurus est, item ei qui apud hostes est aut ei qui nondum natus est datum sit aliquid, haec lex locum habebit.Ad municipum quoque legata uel etiam ea, quae deo relinquuntur, et alienas lex pertinet.Et omne quod ex bonis defuncti erogatur refertur ad hanc legem, siue in corpore constet certo inra ualeat aut etiam si ius legatum sit ut usus fructus aut quod in nominibus est.Item si ita legatum sit: 'heres meus Seio penum dato: si non dederit, decem dato', quidam putant omnimodo in legato decem esse, penum autem mortis causa capi nec in Falcidiam imputare id heredem posse. ego
Abbreviated transcription (Latin):
sũ exͣneus ħs. sũ ex suiis sit
¶Sĩ unus ex dominis nõ cõ¬
pareat. querẽdũ ẽ de cãu
eiꝰ ꝑ serueos quos cõmunes
hũ erunt. ¶Magis enim
de salute aut ulcione dñi
senus corque buntͣ. ¶ Si

Expanded text:
s heres siue ex suis sit. Si unus ex dominis non compareat, quaerendum est de casu eius per seruos, quos communes habuerunt: magis enim de salute aut ultione domini sentis torquebuntur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
i tutor pupillo nolitauctor
si̾ non d eum p̃tor cogere. pui¬
Imum quia iniquum ẽ. si ñ
expedit pupillo autoritatẽ
eum pr̃are. deinde si expedłt.
tutele iudicio pupalus hnͣc
iacturam consequrtur.
dem .l. P õt pupillus auc¬
delegari eum. n ꝑcurato¬
rem adũsus tutorem darup̃o
tutore auctore posse quia
ut anctoritate sua lib̾etur
dẽ .ł. Curatorẽ ⁊̃ impubi da¬
ri posse. s ad ea que solemp¬
nitatem iuris desiderant
ex pplicandam. tutore aut¬
tore opusest. Sceũ.i ex¬
ceũ .ł. Int̃ pupillos prne
hr̃ditatis diuisio fcã est.
p̃sente tutore s non assig¬
nante instrum̃to diuisio¬
nis. q̃ situm ẽ an ei stari o
idurto minꝰ standum eẽ
diuisioni ꝙ ñ assigͣsset.
d̾. defendente tutore pu¬
pillus condempnatus ex
contractu prĩs accepit cu¬
ratorem int̃ quem ⁊ credi¬
torem acta fcã sunt apud
ꝓturatorem cesaris. infra
scͥpta pritus ꝓcurator ce¬
saris dixit. faciat iudicata
nouellus ꝓcurator dixit.

Expanded text:
i tutor pupillo nolit auctor fieri, non debet eum praetor cogere, primum quia iniquum est, etiamsi non expedit pupillo, auctoritatem eum praestare, deinde etsi expedit, tutelae iudicio pupillus hanc iacturam consequitur. Idem ldelegari eum neque procuratorem aduersus tutorem dari ipso tutore auctore posse, quia uctoritate sua liberetur Curatorem etiam impuberi dari posse, sed ad ea, quae sollemnitatem iuris desiderant, explicanda tutore auctore opus esse. um Inter pupillos paternae hereditatis divisio facta est praesente tutore, sed non adsignante instrumento divisionis: quaesitum est, an ei stari opoidcirco minus standum esse divisioni, quod non adsignasset.. Defendente tutore pupillus condemnatus ex contractu patris accepit curatorem, inter quem et creditorem acta facta sunt apud procuratorem Caesaris infra scripta. Priscus procurator Caesaris dixit: 'faciat iudicata'. Nouellius curator dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
aucłis ¶Si duo rĩ siñt stipu¬
landi ⁊ alt̾ meauctore apu¬
pillo stipuletur alt̃ alt̾on
tore. auctore. dicend̾ ẽ stip¬
pulacom ualere. sic tñ si
auctoritas iniuis sufficiat.
ceterum si non sufficiat.
dicendum er̃ mutilem ẽẽ
stipulacõm Si ⁊ pr̃ ⁊ filius
qui iupotestate eius fuit
tutores fuerunt ⁊ pã sit
stipulatus fi ͦ auctore. nul¬
lius momenti er̃. stipulõ
id circo quia inre prĩs filiꝰ¬

Expanded text:
as. Si duo rei sint stipulandi et alter me auctore a pupillo stipuletur, alter altero tutore auctore, dicendum est stipulationem ualere, sic tamen, si auctoritas tutoris unius sufficiat: ceterum si non sufficiat, dicendum erit inutilem esse stipulationem. Si et pater et filius qui in potestate eius fuit tutores fuerunt et pater sit stipulatus filio auctore, nullius momenti erit stipulatio idcirco, quia in rem patris
Abbreviated transcription (Latin):
inde id̃si coloria scͥpsit .q de¬
suc lana tincta. lana eẽ
detracto u̾to ũsicoloria. n oꝰ¬
ũ sicoloria detebunt᷑. sinon
aꝑpeat aliam de suncti uolũ¬
tatẽ fuisse. ¶titia mũdũ
misliebrẽ septicie legauis.
ea putabat sͥ legata. ⁊ orna¬
m̃ca. ⁊ monilia ĩ quib gẽ¬
is ⁊ margarite ĩ sũt. ⁊ a¬
nulos ⁊ uestẽ. tam toloriã

Expanded text:
inde versicoloria scripsit, quasi desit lana tincta lana esse, detractoque verbo "versicolorio" nsicoloria debebuntur, si non appareat aliam defuncti voluntatem fuisse. Titia mundum muliebrem Septiciae legavit: ea putabat sibi legata et ornamenta et monilia, in quibus gemmae et margaritae insunt, et anulos et vestem tam colo
Abbreviated transcription (Latin):
rit testator ñ q̃ reu̾a aut
muliebris. añ uirił sit¶ã
⁊ qͥncus muiciꝰ ait. scire se
quẽdã senatorẽ młribus
senatoriis uti solitũ. quisi
legar młiehrẽ uestem.
ñ uiderent᷑ de ea sesisse.
qͣ ip̃e q̃im̃ uirili utebat᷑.¬

Expanded text:
 vera aut muliebris aut virilis sit. nam et Quintus Titius ait scire se quendam senatorem muliebribus cenatoriis uti solitum, qui si legaret muliebrem vestem, non videretur de ea sensisse, qua ipse quasi virili utebat
Abbreviated transcription (Latin):
gentũ balneare. mũdo mu¬
quib due margarite elen¬
chi ⁊ s̃maragdi duo legass
⁊ postea elenchos eisdem de
detractis elenchie. maures de
saures. quamuis margarie
detracte sunt eis stealio idẽ¬

Expanded text:
gentum balneare mundo muquibus duae margaritae elenchi et smaragdi duo, legasset et postea elenchos eisdem detlo minus detractis elenchis inaures debinaures, quamuis margarita eis detracta sint.De alio ide
Abbreviated transcription (Latin):
fidi ꝯmuto. quigquid ex
hr̃ditate mea ate ꝑuene¬
rit. restituas filio tuo re¬
tenus tͥ ortis meis. q̃ sitũ ẽ
cum gen̾ali capite fidĩo¬
misiss. qusquis hr̃s eẽc.

Expanded text:
mitto, quidquid ex hereditate mea ad te peruenerit, restituas filio tuo retentis tibi hortis meis'. quaesitum est, cum generali capite fideicommississet 'quisquis heres esset'
Abbreviated transcription (Latin):
lias equis ex ꝑtib hr̃ des
fetͣat alti fundum p̾lega¬
u̾at. ⁊ ab ea pecierat ut
sorori sue. xx. daret. abe¬
adem filia petit ut ꝑtem
dimidiam fundi ei dem

Expanded text:
lias aequis ex par tibus heredes fecerat: alteri fundum praelegauerat et ab ea petierat, ut sorori suae uiginti daret: ab eadem filia petit, ut partem dimidiam fundi eidem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lib̾tis quos nominauerat.
italeganit. fundum trebaci¬
anum qͥ ẽ ĩ regione utilata.
It̃ fũd̾ sacͥanũ qͥẽ ĩ regione fa¬
sit quidã fundꝰ uocabulo satͥa¬
nus. ĩ regione tñ ĩfana ñ sit:

Expanded text:
Libertis, quos nominauerat, ita legauit: 'fundum Trebatianum, qui est in regione Atellata, item fundum Satrianum, qui est in regione Nsit quidem fundus uocabulo Satrianus, in regione tamen Niphana non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥntũ cib restitũent᷑ itaut
exusuris ał et᷑. ꝓut etatẽ
ampliau̾it. q̃litũ ẽ an ex
alio capie quo gn̾ab̾ lib̃tis
lib̾tabq citaria ⁊ nestiã¬
basilice delere se ł ea q̃¬

Expanded text:
quincuncibus restituerentur ita, ut ex usuris aleretur, prout aetatem ampliaverit: quaesitum est, an ex alio capite, quo generaliter libertis libertabusque cibaria et vestiabasilice debere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ puco ĩ pr̃onis ñ oport̾e
exmagna cã. nequis spẽ
successionis diminuat. nã¬
tutor capite minutus sit
dicendũ ẽ. de sinsre eum. ẽẽ

Expanded text:
ronis non oportere ex magna causa, ne quis spem successionis deminuat: natutor capite minutus sit, dicendum est desinere eum esse
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ã cognita p̃torẽ stam̾e deb̾e
melius ẽ. utr̃ deteat sat̾dare
honesta. sit. remutaͦ eĩ fat̃¬
dacõ ⁊ maxĩe si sb̾a modica
sit: si aut̃ ꝓrõni ꝑsona uulga¬
ris ł mniꝰ honesta sit. ł dd̾ ẽ¬

Expanded text:
a cognita praetorem statuere debere melius est, utrum debeat satisdare honesta sit, remittatur ei satisdatio et maxime, si substantia modica sit: si autem patroni persona uulgaris uel minus honesta sit, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dit q̃sitũ ẽ an heditatem
restituere cogendus ẽ. is ad
quẽ hr̃diras exempc̃one
sui hr̃dis scͥpii. ꝑuenerit:
dix i compellendum ẽẽ ad
sidĩ cõmissum restituen d̾.
eum qui ẜuum suũ hr̃de̾ sc̃p¬
tum uendidit. cum pretiũ
h̾editatis quam restitũe
rogatus ẽ. ht̃sis autem ad
quem heditas exempcoe
scͥpti. soluendo ñ erit ¶Sicm
stichꝰ aũ damas legatus ẽ¬
ẽẽt. elłcc̃one legatario da¬
stichũs alt̾i p̃star. si damã
uindicare malu̾it noꝰ sti¬
compellendꝰ ẽ stichum re¬
dĩme. sũ minoris. eq sti¬
chũ iuste dare cogit᷑. cum
ꝑ eum fret̾it quo muꝰ ex
testam ento hãt. ꝙ fid̾i cõ¬

Expanded text:
situm est, an hereditatem restituere cogendus est is, ad quem hereditas ex emptione serui heredis scripti peruenerit. dixi conpellendum esse ad fideicommissum restituendum eum, qui seruum suum heredem scriptum uendidit, cum pretium hereditatis, quam restituere rogatus est, habeat. is autem, ad quem hereditas ex emptione scripti soluendo non erit. Si cui Stichus aut Dama legatus esset electione legatario daStichum alteri praestaret: si Damam uindicare maluerit, compellendus est Stichum redimere, siue minoris, aeque Stichum iuste dare cogetur, cum per eum steterit, quo minus ex testamento haberet
Abbreviated transcription (Latin):
rat ħ uła cui ꝯcediuolo si
quid ex ea petiũa sr̃erit.
ẽadẽ die codicilł ad hedes suos
ita sꝙͥserat peto auob̃ utͦ
sũ ĩ ꝓuntia lũ ĩ uia aliquid
michi humanitꝰ acciderit. cor
meum curetis ⁊ ĩ cãpani&᷑
⁊ ẽ monum̃tum filioꝵ meoꝵ

Expanded text:
a: 'cui concedi uolo, si quid ex ea pecunia supererit'. eadem die codicillos ad heredes suos ita scripserat: 'peto a uobis, ut, siue in prouincia siue in uia aliquid mihi humanitus acciderit, corpus meum curetis et in Campania et in monumentum filiorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
dem Si apłib hrͣdibus
legata sint. ea q̃unus
re. inpotestare eoꝵ qui¬
b sit legatũ. deb̾e ẽẽ ait.
utrũ ne asiuglis ħ edibꝰ
pede ueluit an ab eo qui
eum qui ꝑciꝑe ⁊ iussus
sit. tane debere cohr̃di¬
bus indempnes eos pres¬
Fuum. cui aliquid sine

Expanded text:
 Si a pluribus heredibus legata sint eaque unus re, in potestate eorum, quibus sit legatam, debere esse ait, utrumne a singulis heredibus petere uelint an ab eo, qui eum qui praecipere iussus est cauere debere coheredibus indemnes eos praesuum, cui aliquid sine
Abbreviated transcription (Latin):
menco impłĩueluti siticio
de cem dederit filius hr̃s esto.
põt naur łr̃ior quidem spẽs
concc̃onis admittit iuo
silio ne poces ad ħ edicatẽ
qui si neminẽ s̾sticutũ hr̃et.
dam enim referc ita hr̃dem
institnͣtũ. Si ĩtapitoliũ as¬
cenderit. ꝙ siñ ascendisset:
legatum ei dacum. eum añ¬
qm ascenderit. morcem obis
morte defecisseiõ moriẽte
eo legati diem cessisse alt̃a
uͦ spẽs condconis uiuo filio
ñ ad uuccit nepotes adhe¬
ditatẽ. quisi sbstitut non
eẽnt abintestato auo hr̃

Expanded text:
eluti "si Titio decem dederit, filius heres esto", potest. nam superior quidem species condicionis admittit vivo filio nepotes ad hereditatem, qui si neminem substitutum haberet, m est: quendam enim refert ita heredem institutum, si in Capitolium ascenderit, quod si non ascendisset, legatum ei datum, eumque antequam ascenderet mortem obissmorte defecisse ideoque moriente eo legati diem cessisse. altera vero species condicionis vivo filio non admittit nepotes ad hereditatem, qui substituti si non essent, intestato avo h
Abbreviated transcription (Latin):
põt. nulło modo simꝰ hr̃s de
h̾editate contͦu̾siam facit
stituit. codicilł a scͥpsit con¬
dcõm. q̃ro an ei parere ncce
ro in de fectũ condcõis de ad¬
ẽptone hr̃ditatis couitasłe

Expanded text:
potest, nullo modo legitimus heres de hereditate controuersiam facit stituit, codicillis adscripsit condicionem: quaero, an ei parere necesro in defectu condicionis de ademptione heredita‹ti›s cogitasse
Abbreviated transcription (Latin):
testantis. siu uͦ ñ fuit c̾ta
Ita sistichꝰ sitlegat᷑. ⁊ cłpa
hr̃dis ũ ꝑ eat. debebit estt¬
mac̃om eiꝰ p̾stare s si cłpa
nłła ĩ t̾uenit: cauere
hr̃s d. de restituto e ẜui. ñ
lienꝰ ẜuus ĩ fuga sit sme¬

Expanded text:
 uero non fuit certa Itaque si Stichus sit legatus et culpa heredis non pareat, debebit aestimationem eius praestare: sed si culpa nulla interuenit, cauere heres debet de restitutione serui, non lienus seruus in fuga sit cul
Abbreviated transcription (Latin):
hostib capto constat
T si stichꝰ ł pãphilꝰ leges
⁊ ait ex hus ł rafuga sit. uł
apud hostes. dicẽdꝰ er̃
p̃sẽtẽ p̾ctari. auͭ abtẽtis

Expanded text:
hostibus capto constat. Sed si Stichus aut Pamphilus legetur et alter ex his uel in fuga sit uel apud hostes, dicendum erit praesentem praestari aut absentis
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e liceat sanitas enĩ ẜ¬
ui ad ꝓp̾etatẽ eius nich ꝑ
⁊uus ant uoxam notuit:
obłigans ẽ fundꝰ accide̾
possit. ut eñ hr̃e dũo ñ lice¬
tr. si uͦ tͥtus hõ legatus sit.

Expanded text:
e liceat: sanitas autem serui ad proprietatem eius nihil seruus aut noxam nocuit, obligatus est fundus, accidere possit, ut eum habere domino non liceat. Si uero certus homo legatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
soluendo testa¶Tem poribꝰ
diui adriam senatus sen¬
suit. si testa ¶ui t̃ morit᷑ toĩ¬
uendo ñ fu̾it. ⁊ duob płibꝰ¬
ue lib̃tatem dedit eis h̃rdata¬
tem restitui iusserit ⁊ insti¬
tutus hr̃s suspectam s̾ ħedi

Expanded text:
soluendo testator. Temporibus diui Hadriani senatus censuit, si testator, qui cum moritur soluendo non fuit, duobus pluribusu‹e› libertatem dederit eisque hereditatem restitui iusserit et institutus heres suspectam s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ¶t horreũ uinariũ cũ ui¬
no ⁊ uasis ⁊ ĩstr̃o ⁊ institoribꝰ
cum uiuo testatore insula
in qͣ cenacłiũ fuit ꝙ ei legatũ
fũat. ex usta sit. ⁊ p̾bienniũ
eodẽ loco cõstituta noua. ⁊
horreum ꝙ eidẽ legatũ erat.
atestatore uenierit. uinia

Expanded text:
uinarium cum uino et uasis et instrumento et institoribus, cum uiuo testatore insula, in qua caenaculum fuit quod ei legatum erat, exusta sit, et post biennium eodem loco constituta noua, et horreum, quod eidem legatum erat, a testatore uenierit, uini
Abbreviated transcription (Latin):
ãuendidit. uxorida iis¬
iegatum ded̾ ⁊ ep̃toris fi¬
dĩ cõmisit. ut ãpliꝰ eip̃ciũ
nẽ irritã fac̃e uelit. eã ob¬
lato p̃cio doli. placuit ex¬
mode uitori suo scipuladi re¬
mãdauit. nͭ ticõ cui mortis
tã. donabat pecumã de bi¬
tã solũet. t̃ sciẽs dnm uite
decessisse. meniꝰ pecuniã de¬

Expanded text:
uendidit, uxori legatum dedit et emptoris fidei commissit, ut amplius ei pretium nem irritam faceret, eam oblato po debitori suo reus stipulandi mandavit, ut Titio, cui mortis causa donabat, pecuniam debitam solveret. cum sciens dominum vita decessisse Maevius pecuniam de
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃ cedit. ¶ pr̃ cũ silia ꝓ semisse
ħ̾ede ĩstituta. sic cestõ lo
cutus sũat. peto cũ morie¬
ris. l alios quo filios tͤ¬
ceꝑis sempronio neponi
meo plus tribuas ĩ ho¬
norẽ nõis mei ¶ Nccrtas
quidẽ restituendi nepo¬
tib uirsles ꝑtes p̾cede̾ iude¬
batur. s mod̾ande porc̃ois
qͣm maiorẽ ĩ unuis nepo¬
tis ꝑsonã cõferri uoluit.
arbitum silie datͣiñ iure
tutori dato mr̃ legãuit.
sicõsẽtiat ut decreto p̃¬
toris confirmet᷑. et p̃tor
ñ ydoneũ ex istunet acc̃õ
legan ñ de negabi ¶oł
mcianam caucõm alit᷑¬

Expanded text:
isse herede instituta sic testamento locutus fuerat: "peto, cum morieris, licet alios quoque filios susceperis, Sempronio nepoti meo plus tribuas in honorem nominis mei". necessitas quidem restituendi nepotibus viriles partes praecedere videbatur, sed moderandae portionis, quam maiorem in unius nepotis personam conferri uoluit, arbitrium filiae datum. Non iure tutori dato mater legauit: si consentiat, ut decreto praetoris confirmetur, et praetor non idoneum existimet, actio legati non denegabitur. Qui Mucianam cau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ continẽbunt᷑ ¶¶a or¬
do sc̃pture ñ impẽdit cãm
iuris ac uoluntatis s dos
plegata retinebit᷑. qũ
reddi poaus uidebit᷑. qmͣ dar
Uolo pͣdia dari lib̾tis meis.
ta decesserit. ꝑtẽ eius ad
reliquos ꝑtinere uolo.

Expanded text:
 continebuntur, nam ordo scripturae non impedit causam iuris ac uoluntatis: sed dos praelegata retinebitur, quoniam reddi potius uidetur, quam dari. 'Uolo praedia dari libertis meis: ta decesserit, partes eorum ad reliquos pertinere uolo.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt᷑ cet̃os hiturus ẽ. remota
cõmito. ne fund̾ tusculaũ
alienẽt ⁊ ne de famli a
nõis mei ex eat. ł nolũta¬
tẽ eosquo inuitatos ĩtiłn
desut restituas filie mee
tũ moriers. quicquid ad
te qͦ quo m de tomis meis

Expanded text:
est remota committo, ne fundum Tusculanum alienent et ne de familia nominis mei exeat.' secundum uoluntatem eos quoque inuitatos intelleut restituas filiae meae, cum morieris, quidquid ad te quoquo nomine de bonis meis
Abbreviated transcription (Latin):
accõm reddendã. ¶Sur¬
do ⁊ muto qui legatũ ac¬
cipit. ut tũ morietur re¬
s sticuat. rete mandatur.
nam ⁊ ignorantes astrin¬

Expanded text:
actionem reddendam. Su muto, qui legatum acipit, ut cum morietur rstituat, recte mandatur: t ignorantes adstrin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ põt. ñ eĩ eam̃tẽ datũ ẽ
legatariis. płib accõib
uti. s ut laxior eis agẽ¬
di facultat sit. ex una
ĩtimque fũat elc̃a legat̃
pet̾e. ¶Repetẽdoꝵ leha¬
toꝵ facultas ex eo testõ
solucoꝵ danda ẽ ẽ ꝙ irri¬
tũ ẽẽ pꝰ de functi memo¬
riã dampnatã aꝑꝓu̾it.
mͦ si iam legatis folucis:

Expanded text:
n potest: non enim ea mente datum est legatariis pluribus actionibus uti, sed ut laxior eis agendi facultas sit, ex una, interim quae fuerat electa, legatum petere. Repetendorum legatorum facultas ex eo testamento solutorum danda est, quod irritum esse post defuncti memoriam damnatam apparuit, modo si iam legati
Abbreviated transcription (Latin):
nupt᷑e dotis noĩe dari no¬
luit. filio docẽ stipulãte cũ
filius minorẽ dotẽ dediss.
srͣfluũ ẽẽ filie reddẽ d̾ cõsta¬
bat diuorcõ quo secuto
fid̾ic. filiã rͤte petiturã ut
actio stipłõnis sͥ p̃staret᷑.

Expanded text:
nupturae dotis nomine dari uoluit filio dotem stipulante. cum filius minorem dotem dedisset, superfluum esse filiae reddendum constabat. diuortio quoque secuto fideicommissum filiam recte petituram, ut actio stipulationis sibi praestaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. Rnd̾ er̃ ex desuncti
uoluntate quid maioripe¬
luit integrasmr̃ filiit suis¬
uulgo cõceptis dotẽ suã̾
mortis tã donando stipu¬
dib ĩstitutis petiss afiliis¬
uiro docẽ restitui. totũ

Expanded text:
t voluntate, qui de maioreluit integra. Mater filiis suisvulgo conceptis dotem suam mortis causa donando stipuredibus institutis petisset a filiisviro dotem restitui, totum
Abbreviated transcription (Latin):
iuł inonstrat. an uͦ cõtri¬
buemꝰ om̃s fidĩ cõuussarios
qua si equelles ⁊⁊ mag̃ ẽ
utrũ ĩcidit ĩ edciũ hr̃s an
ñ. Nã si ĩcid̾it: p̾ferendi

Expanded text:
us monstrat, an uero contribuemus omnes fideicommissarios quasi aequales? et magis est, utrum incidit in edictum heres an non. nam si incid
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ rĩ actorem ẽẽ ap̃mq
ꝑnusisse abintestaco sut¬
tedere. aũ siqua aliqua
iusta cã omiccendi in ter¬
ueu̾it. uti ñ dabit actiõni
ĩ enm legatoꝵ ¶t̃ si ĩue¬
ũt bona ad aluum ꝑtiñe.
ñ dabit accõm. si u̾o nulla tñ¬

Expanded text:
huius rei auctorem esse ipsumque permississe ab intestato succedere aut si qua alia iusta causa omittendi interuenerit, utique non dabit actionem in eum legatorum. Item si inuenerit bona ad alium pertinere, non dabit ac
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. dem̃ ex sr̃fluo fidĩ cõmis¬
ego puto uiliani fũiam ita
tã accipiendam. ut si omis¬
la cã testĩ. ab ĩtestato pꝰsi¬
deat ħeditatẽ. cogatur oĩ¬
modo legata p̾stare. n ͨ eĩ
uti omict̃e ei heditatem
ꝑmiserit ꝙ fidi̾ cõmissa ab
eo resĩquid ab intestato pla¬
ne sinõiañ id ꝑ misit. dice¬
niꝰ ñ eum ĩ tidere ĩ edciũ qr
usus ẽ facłtate ea ꝙͣ ei testa¬
tor concessit. ꝙ sinõ ei con

Expanded text:
de ex superfluo fideicommisego puto Iuliani sententiam ita accipiendam, ut, si omissa causa testamenti ab intestato possideat hereditatem, cogatur omnimodo legata praestare: nec enim utique omittere ei hereditatem permisit, qui fideicommissa ab eo relinquit ab intestato. Plane si nominatim id ei permisit, dicemus non eum incidere in edictum, quia usus est facultate ea, quam ei testator conc
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tutus sit ssipro nꝰ ex de
bica porcõne ħes sc̃ptus da¬
to g̾ cohrede ex alia ꝑte.
omisit ĩ stiucõm. q debita
ꝑs ẽuis erat exausta omi¬
serit ⁊ coh̾edes dem̃ pꝰsideat
ditatẽ totã. dãtã ĩ eũ lega¬
toꝵ accõm celsꝰ. ł scͥpsit. qͣ ĩ¬

Expanded text:
nii tutus sit. Si patronus ex debita sibi portione heres scriptus dato sibi coherede ex alia parte omiserit institutionem, quia debita pars eius erat exhausta, omiserit et coheres, deinde possideat ditatem totam, dandam in eum legatorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ tunt ex integro aliꝰ
ł pp̃ dignitatẽ maicrẽ inmo¬
re nequa quã inp̾ore cura¬
tore sptanda erat. ab ilł nõ
sit. possint ⁊̃ pluret heredes
at. aũ qͥsqmͣ dici possit cur
unus. ex hus potissunũ hono¬
randꝰ sit.

Expanded text:
nam et tunc ex integro aliusitatem maiorem minoremve, quam in priore curatore spectata erat, habilis non sit, possint etiam plures heredes at aut quicquam dici possit, cur unus aliquis ex his potissimum onerandus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
luntate testatoris uide¬
titur omisisse an coga pͥs¬
tare. ut ꝑ uta fr̃em fuũ
lt̃psit hedẽ ist codicillos fe¬
cit. ab uitestato. petit a

Expanded text:
luntate testatoris uideatur omisisse, an cogatur praestare. ut puta fratrem suum scripsit heredem et codicillos fecit ab intestato petitque a
Abbreviated transcription (Latin):
ei que nc̃ ꝓxima ĩ uenitiu
tum mat̾ repudiat. an ei qͥ
fuit. cum in testato detessit¬
se tͥtum eẽt. ut puta fuit
patruns cum intestato dete¬
pudiasset. patruo nondum
desata ħoditate. atq ideo de¬
functo eo matre delib̾ante
prͣni fiłium uocari. ¶ Si mr̃
ñ pecierit tutorem ꝓ doneum
fiłit suis. uł priorib excusa¬
tis siue resectis. non tonfesfi
ht̃ uendicantorum sibi boꝵ̃
intestatorum filioꝵ ⁊ qui¬
dem sinon petit inciditait
aquo non pecet. loquitur
quidem dep̾tore consticutõ.
ꝯputo ⁊ in prouintus loc̃¬

Expanded text:
e nunc proxima inuenitur, cum mater repudiat, an ei quae fuit, cum intestato decessisse certum est? ut puta fuit patruus, cum intestato decepudiasset, patruo nondum delatam hereditatem atque ideo defuncto eo matre deliberante patrui filium uocari. Si mater non petierit tutores idoneos filiis suis uel prioribus excusatis reiectisue non confestihabet uindicandorum sibi bonorum intestatorum filiorum. et quidem si non petit, incidit: ait quo non petere? Loquitur quidem de praetore constitutio: sed puto et in prouinciis locu
Abbreviated transcription (Latin):
tar mbtit ur acognatitan
intidat intenatus ꝯsulto.
⁊ puto eam incid e. si cõpulsa se¬
eit. ñsi c̃ pet̾e non cũctaretur
ri uoluit: incidet sinec pe¬
tat. nec legĩme tutelam
ad mĩstrat ꝙ sipenitus ege¬
mis fiłiis nõ petit: ignos¬
cend̾ est eis si forte atsent.
dicendum ẽ.eam non exdu¬
di. nisi forte cum frustrare¬
tur. id ꝯtingit filiis antem
non petendo ꝑnuuturu
tiq ⁊ filiab qͥuod si nepo¬
tib. simłr nõ petendo pu¬
intur. quid sicuratore s ñ
petit. u̾ba respͥti deficiunt.
B dicendumẽ. si quid ĩ pub̾ibꝰ¬

Expanded text:
rtis uel a cognatis, an incidat in senatus consultum? et puto eam incidere, si compulsa fecit, non si, cum petere non cunctaretur,ri uoluit? incidet, si nec petat nec le gitime tutelam administrat. Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei. Sed si forte absens dicendum est eam non excludi, nisi forte cum frustraretur, id contigit. Filiis autem non petendo punitur, utique et filiabus. quid si nepotibus? similiter non petendo punitur. Quid si curatores non petiit? uerba rescripti deficiunt, sed dicendum est, si quidem impuberib
Abbreviated transcription (Latin):
R̵. p̃corẽ qui auro legato. cer¬
ti ponderis mat̾iam p̾stari
iussit. rte ꝓnũciasse uderi.
ceu̾. Seie dulcissĩe poculũ
aureũ ꝙ eleg̾it. fidi h̾edũ ꝯ¬
mitto ut dar̃ q̃ro c̃ ĩ ħedita¬
te. ñ sũt nͥ trulle. ciphi. mo¬
dioli phiale. an seia de huis
le eam ex hus elig̾e.¬

Expanded text:
raetorem, qui auro legato certi ponderis materiam praestari iussit, recte pronuntiasse videri.um "Seiae dulcissimae poculum aureum quod elegerit fidei heredum committo ut darent". quaero, cum in hereditate non sint nisi truellae scyphi modioli phialae, an Seia de his ssse eam ex his elige
Abbreviated transcription (Latin):
Uł. scͥbit. siquis decedẽs. ci¬
rographũ sei ticio dede¬
rit. ut post mortẽ s̃uam
seio det. aũ sic̃oualusset.
gͥ redderet. dem̃ ticius de¬
fũcto donatore dederit seio.
⁊ hr̃s eiꝰ petat debitũ. seius
don excepcom ht̃ ¶Nũt de

Expanded text:
um scripsit: si quis decedens chirographum Seii Titio dederit, ut post mortem suam Seio det aut, si convaluisset, sibi redderet, deinde Titius defuncto donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, Seius doli exceptionem habet. Nunc de
Abbreviated transcription (Latin):
mee cã ferã. ex ornam̃tis
lineas du as ex margari
humi corꝰ daret. ea orna¬
m̃ta q̃ torpori iussus erat
adici. dederunt qͣsitũ est
utrũ ad eã cui ornam̃ta
uniu̾sa. reliq̃rat. ꝑ tineãt.

Expanded text:
meae causa feram ex ornamentis lineas duas ex margarithumi corpus daret, ea ornamenta, quae corpori iussus erat adici, dederunt: quaesitum est, utrum ad eam, cui ornamenta universa reliquerat, pertineant
Abbreviated transcription (Latin):
riuolo. q̃ro an h̾edes ad p̾sta¬
cõm integre manie aurran
quanti cõꝑari põt. Idẽ q̃ro
silite ꝯtestata p̃tor ita ꝑ¬
nũtianit. ut mat̾ia p̾fta¬
re : au tutores audiendi

Expanded text:
ri volo": quaero, an heredes ad praestationem integrae materiae auri an quanti comparari potest. Item quaero, si lite contestata praetor ita pronuntiavit, ut materia praestetur, an tutores audi
Abbreviated transcription (Latin):
mitto. an possit liberũ arbitͥũ
hr̃e. quid faciat ⁊ mag̃
ẽ ut possiti dũ mͦ sciamꝰ
p̃torẽ nõ rte ꝑtib suis
functũ. debuit enĩ ip̃ẽ sta¬
tũ e ⁊ elig̾e utrũ mag̃.
obligare an uẽdẽ ꝑmit¬
tat. ¶S i obłigau̾it rẽ tu¬
tor sñ decreto. qnuis obligõ
ñ ualeat. ẽ tñ ex ceptõi
dolilocus ex̃. s tũt cũ tucor
ei soluĩt ꝗ fb̃pignoreer̃.
creditor. ¶It̃ uidendũ ẽ
an ⁊ obligare ei rem pꝰ
oris creditoris ad seꝙ̃tes trã¬
seat. ¶ dẽ .ł.¬
n turatores ñ eos posse dis¬
olescẽtiũ. nłła dubitacio ẽ.
¶S sicurator sit furiosi ł oꝰ
alt̾ius ñ adolescentit. udẽd̾

Expanded text:
possit liberum arbitrium habere, qui faciat? et magis est ut possit, dummodo sciamus praetorem non recte partibus suis functum: debuit enim ipse statuere et eligere, utrum magis obligare an uendere permittat. Si obligauit rem tutor sine decreto, quamuis obligatio non ualeat, est tamen exceptioni doli locus, sed tunc, cum tutor ei soluerit, qui sub pignore erat creditor. Item uidendum est, an et obligare ei rem posoris creditor‹is› ad sequentem transeat. 8 Idem o curatore, eos non posse disulescentium nulla dubitatio est. Sed si curator sit furiosi uel cuius alterius non adulescentis, uidendum
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris cͣohit᷑ sũ legatoꝵ
ib̾ ut ꝓcedat: iub̾i ⁊̃ possidi
pot̾it. Hee .n. obligõnes siue
alienacõnes locum hñt. qr
ñ ex tutoris uł curatoris uo¬
enim alienacõ ñ s̃ponte tutoꝵ
fit. id̾ erit dicendum ⁊ si fũ¬
dus petitus sit qͥ pupssli fuit.

Expanded text:
 siue legatorum i, ut procedat, iuberi etiam possideri poterit: hae enim obligationes siue alienationes locum habent, quia non ex tutoris uel curatoris uoenim alienatio non sponte tutorum fit. Idemque erit dicendum et si fundus petitus sit, qui pupilli fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
accepta creditorib soluat᷑.
⁊ h deh det̾uere. dareq ui¬
atorem qui ei renũciet pe¬
desiderata ẽ alienacio uł
obligacõ ¶Si es aliemĩ ñ ĩ¬
t̾ueniat. tutores tñ alle¬
gent expedire ħ p̃dia uẽ¬
iftis carere. uidendũ ẽ an
nepossit. p̾tori enĩ ñ lib̾m
arbitriũ ẽ datũ distrahẽdi
decretũ. ñ .n. passim distra¬
hi iutẽ p̃tori tributũ est.
s ita demũ siurgeat es
alienũ ¶man accõ pupil¬
lo sipostea poterit ꝓbari
obreptũ ẽẽ p̃tori. s udẽd̾

Expanded text:
accepta creditoribus soluatur et de hoc decernere dareque uiatorem, qui ei renuntiet pedesiderata est alienatio uel obligatio. Si aes alienum non interueniat, tutores tamen allegent expedire haec praedia uentis carere, uidendum est, an ne possit: praetori enim non liberum arbitrium datum est distrahendi decretum: non enim passim distrahi iubere praetori tributum est, sed ita demum, si urgueat aes alienum. Manet actio pupillo, si postea poterit probari obreptum esse p
Abbreviated transcription (Latin):
siderat᷑ abeo ut ꝑmutat
distrahi. ꝑquire d eũ qui
se instruat defortunis pu
tori solent. ncc̃e eẽdiftrahi
quẽ aliũ qui notiniamrr̃ pu¬
pislariũ ht̃ aut si neõ ĩ ueĩ¬
at᷑. aũ suspͤti sĩt qui ĩ uẽiũt᷑.

Expanded text:
sideratur ab eo, ut remittat distrahi, requirere debet eum, qui se instruat de fortunis pup praetori solent necesse esse distrahi quem alium, qui notitiam rerum pupillarium habet, aut, si nemo inueniatur aut suspecti sint qui i
Abbreviated transcription (Latin):
aũ us urarũ modus ꝑend̾
eri alieno suadeat. ¶tẽ p̾tor
existimare debebit. utrũ uẽ¬
dere potius. an obligare ꝑ¬
mictat: ñ ⁊ illud uigilant᷑
obẜuare. ne plus accipiat᷑
sb̾ obligacõne p̾dioꝵ. feno¬
ris ꝙͣ ꝙ oꝑus sit ad soluẽd̾
es alienũ euit si difrahẽd̾.
arbitrat᷑ ne pp̃modicũ es

Expanded text:
aut usurarum modus parendum aeri alieno suadeat. Idem praetor aestimare debebit, utrum uendere potius an obligare permittat nec non illud uigilanter obseruare, ne plus accipiatur sub obligatione praediorum faenoris, quam quod opus sit ad soluendum aes alienum: aut distrahendum ar
Abbreviated transcription (Latin):
relictus seio apupillo hr̃de
ĩ aituto. an tutores restitũe
suam legau̾it.tessare or̃o¬
nẽ sin uero derepupilli
ĩ consulto p̃tore posse alie¬
nare ¶ Si pupillus stipulã¬
ti spopond̾it. an solũe possit
possit. alio qͥu ĩuẽta et̃ ali¬
enandirõ s si pr̃ stipulãti
sundũ spoponderit. succes¬
lerit q puplllus ĩ snpula¬
tũ fortuis dicet᷑. lũ p̃toris
auctoritate possei eũ red̾¬
dere ¶de ⁊ siuire hr̃dita
rio successerit poñit dici ꝑu¬
pillũ cec̃a uẽdicõis ne ĩcõ¬
sulto tuͣtore posse ꝑfic̃e.
¶fũdũ aut̃ legatũ repudia
s tat. ¶ Nõ passim tutori¬
b s sb̃ ꝯbtentu eris allie̾¬
ni ꝑmitti debuit uẽdic̃o.
namq ñ cẽ uiã eis distrat¬
tionis t̾butã. ⁊ iõ p̃tori
arbitrium hꝰ rĩ senatus de

Expanded text:
relictus Seio a pupillo herede instituto, an tutores restitueresuam legavit, cessare orationem, sin vero de re pupilli, inconsulto praetore posse alienare. Si pupillus stipulanti spoponderit, an solvere possit possit: alioquin inuenta erit alienandi ratio. Sed si pater stipulanti fundum spoponderit successeritque pupillus in stipulatum, fortius dicetur sine praetoris auctoritate posse eum reddere. ide potest dici pupillum cetera uenditionis inconsulto praetore ‹po›sse perficere. Fundum autem legatum repudiartat. Non passim tutoribus sub optentu aeris alieni permitti debuit uenditio: namque non esse uiam eis distractionis tributam. et ideo praetori arbitrium huius rei senatus de
Abbreviated transcription (Latin):
pupisli. alt̾i pupillo x fũdꝰ sit
ri tͣraditus. an pignoris obli¬
gacõm possit hr̃e cͥuius pecu¬
nia fundus sit emptus ⁊ mag̃
⁊ ut saluũ sit ius pignoris ẜ
ẽ fũdut pignori tñ cap̃i ius¬
põĩtatis. ⁊ diftrahi fundꝰ. pupil

Expanded text:
 sit ri traditus, an pignoris obligationem possit habere is, cuius pecunia fundus sit emptus? et magis est, ut saluum sit ius pignoris seest fundus. Pignori tamen capi iuspotestatis et distrahi fundus pupil
Abbreviated transcription (Latin):
tinio adust̾ata fu̾it nicħ
ex doce retine ͦ  tur eĩ ĩꝑ¬
tat maritꝰ mores quos ipͣe
aũ añ torũ pit tiũ postea
te sumet quis ut necat¬
cusare possit ꝗ lenotini¬
ũ uxori p̾buit audiẽdꝰ ẽ

Expanded text:
cinio adulterata fuerit, nihil ex dote retinetur: cur enim improbet maritus mores, quos ipse aut ante corrupit aut postea gis sumet quis, ut nec accusare possit, qui lenocinium uxori praebuerit, audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
niam ñ potuint. n dots noĩe
eũ ꝯueĩri passe.n mandaci
iudicõ fũ dꝰ extimatꝰ ĩ do¬
tẽ datꝰ acreditore añ cedẽte ex
t̃ã pignoris ablatꝰ ẽ. q̃ itũ
ẽ anͥ mlr si extima cõm do¬
tis repetat. ẽxceptõe sb̃mo¬

Expanded text:
ine eum conueniri posse neque mandati iudicio.Fundus aestimatus in dotem datus a creditore antecedente ex causa pignoris ablatus est: quaesitum est, an mulier, si aestimationem dotis repetat, exceptione summo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstitutus ẽ neͤ quicꝙͣ ab eo pe¬
tuũ ẽ queretat᷑ si ille amitꝰ¬
aũ adire nollet. aũ adiret᷑.¬
noslet reslicũe hedicatem.
an fidi cõmussũ abeo peciposset.
aut aliqua acc̃o adũ sus eum
eẽt ⁊ utrũ pr̃i an filio cõpeteret

Expanded text:
 quicquam ab eo pet. quaerebatur, si ille amaut adire nollet aut adinollet restituere hereditatem, an fideicommissum ab eo peti possit aut aliqua actio adversus eum esset et utrum patri an filio competeret
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃o ñ absurde dici pot̾at. manda¬
pr̃i ĩutilẽ fore. qr ñ sit ex bona
fide. id resticui ei ꝙ testator
luulgarẽ ꝯpenturam. uerũ ut¬
lẽ. sicuci dare. placer ei qui c̃

Expanded text:
n absurde dici possit mandapatri inutilem fore, quia non sit ex bona fide id ei restitui, quod testator vulgarem competituram, verum utilem, sicuti dare placeret ei, qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tem creditoris cessit restitu
pułõ suit ex trebelliano trãs¬
fertur ⁊ iõ nͨ in debiti peticio
er̃ at siłir hr̃ditario creduo¬
ri si medii qis nõ soluant᷑
usure fidĩ comissariũ ĩ hus ꝙ
tretellianũ tenebit nec iõ
noĩe nõ er̃ retencio cum ꝓp̾ũ
negociũ gessit quippe sortẽ¬

Expanded text:
tem creditoris cessit, restitupulatio fuit ex Trebelliano transferetur, et ideo nec indebiti repetitio erit. ac similiter hereditario credri si medii temporis non soluantur usurae, fideicommissarium in his quoque Trebellianum tenebit nec ideonomine non erit retentio, cum proprium negotium gessit, quippe sorte
Abbreviated transcription (Latin):
adire nͥ legato p̾stiuto. uͥ quid̃
potuit dici necogend̃ ẽẽ hr̃dẽ
adire. quodãmͦ contͣ uolũtatẽ
de suui qui legando hr̃disĩ
adiss ĩ ip̃is uolũtare posuit
adicom ĩ tum testatoꝵ alm̾¬
dabat pacta erat cum in arito
⁊mornua se inmat̾monio. eiꝰ¬
ꝑs mr̃iesꝰ redd̾enr n ͨ eo nomine
stipulõ a mr̃e in t̾poĩta ẽ moͦ¬
riens d̾m̃ nrẽm ⁊ maritum
suum hr̃dem fec̾at ⁊ amr̃e
to ꝑꝑte mr̃i ad iudicaũat. q̃¬
rebat᷑ an ⁊ ea pocõ ex cã fidĩ¬
cõnussi ͥ pr̃anda sit. qmͣ non
ẽẽ restituendam puto. qr ñ
ex pacto eam habunt.
sextam ꝑtẽ restitũe rogatus
restituit ñ transeunt extre¬
belliauo accõnes qm̃ ñ fuit de¬

Expanded text:
adire nisi legato praestito. ubi quidem potuit dici nec cogendum esse heredem adire quodammodo contra uoluntatem defuncti, qui legando heredi, si non adisset, in ipsius uoluntate posuit aditionem: sed cum testator altedabat pacta erat cum marito, ut mortua se in matrimonio eo nomine stipulatio a matre interposita est: moriens deinde matrem et maritum suum heredem fecerat et a matre pro parte matri adiudicauerat: quaerebatur, an et ea portio ex causa fideicommissi praestanda sit. quam non esse restituendam puto, quia nex pacto eam habuit. sextam partem restituere rogatus restituit: non transeunt ex Trebellian‹o› actiones, quoniam non fuit de
Abbreviated transcription (Latin):
currentẽ .n. penuã t̃opẽsari
placuit/ hr̃ditatẽ post mortẽ
suam exceptis reddutib resti¬
tũ e ro gatus ancillaꝵ ꝑtus ñ
recinebit. n ͨ feous petudum
qui sũ missi gregem rennẽt¬
¶añ diẽ sidĩ cõmissi cedentem
frustus ⁊ usure quas debuo¬
res hrditarũ cum postea di¬

Expanded text:
currentem enim pecuniam conpensari placuit.Hereditatem post mortem suam exceptis reditibus restituere rogatus ancillarum partus non retinebit nec fetus pecorum, qui summissi gregem retinent.Ante diem fideicommissi cedentem fructus et usurae, quas debitores hereditarii cum postea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iñ rõ .l.f. hñda sit. ac si sta¬
nĩ auĩicõ is solus hr̃s ĩstitutͦ
tĩ tãe spͨtande sũt. ⁊ placet.
si eiꝰ ꝑs legans ex haust a
sit. qui hr̃s exciterit adiu¬
uari legatarios ꝑ deficiẽ
tiũt ut tetĩs legatariis

Expanded text:
i statim ab initio is solus heres institutus tim causae spectandae sunt? et placet, si eius pars legatis exhausta sit, qui heres exstiterit, adiuuari legatarios per deficieciunt, ut ceteris legatariis
Abbreviated transcription (Latin):
rem pͥncipun. ex indulgencia
eorum licet cit̾ra coditillos a
tutela. item cura. tempore a¬
miuistracõnis delata extusã¬
tur. idem custoditur mhus.
que p̾fecturam annone ur
iugilum gerunt. ¶Eoꝵ quirĩ
publice cã absunt comites.
quisunt intͣftantum nũm
de tutela que absentib ł ꝑfec¬
turis delata ẽ excusamtur.
nam susceptãana: nõ depo¬
pnunt ¶qui corporis item col¬
legii iure ex cusant᷑ accolle¬
garum. silioꝵ eoꝵ tutela
simũ miliarium aburte.sili¬
orum tollegaru suorum

Expanded text:
rem principum ex indulgentia eorum, licet citra codicillos, a tutela itemque cura tempore administrationis delata excusantur. Idemque custoditur in his, qui praefecturam annonae uel uigilum gerunt. Eorum, qui rei publicae causa absunt, comites, qui sunt intra statutum numerum, de tutela, quae absentibus uel profecturis delata est, excusantur: nam susceptam antea non deponunt. Qui corporis, item collegii iure excusantur, a collegarum filiorumque eorum tutela ›si‹m›um miliarium ab urbe filiorum collegarum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
sit hr̃s ĩ infirtã. ut qͦtiẽs
is ꝑdiderit restiu̾e ei ꝙ¬
millũ posteriu duplicata.
legata eiꝰ uideant᷑ n ͨ amp̃.
poftea id consumpsit ex lo¬
luto. ei postĩore sidĩcdmisso.
R̾pto sͦ oftensum legata¬
riũ hr̃di. nõ debe̾cau̾e se ñ
sequenti legato sũ fidĩꝯ.¬

Expanded text:
res in infinito, ut, quotiens is perdiderit, restituere ei tmmissum posterius duplicata legata eius videantur nec amplius postea is consumpsit exsoluto ei posteriore fideicommisso". rescripto ergo ostensum legatarium heredi non debere cavere se non sequenti legato sive fid
Abbreviated transcription (Latin):
rit ałr a possetestem ẽe mlłrẽ
argunto e lex inlia deadurdĩs.
q̃ aduł̾tũ dampnatam testem.
ꝓͥducił dr̃e testimoniũ uetar
xuns quo nuto ad solẽpnia ad¬
hibi ñ pot cũ iuris cuuł ꝯ̃ionẽ

Expanded text:
rit, alias autem posse testem esse mulierem argumento est lex Iulia de adulteriis, quae adulterii damnatam testem produci uel dicere testimonium uetat. Seruus quoque merito ad sollemnia adhiberi non potest, cum iuris ciuilis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ monis exigimꝰ. ħ .n. diuusmar¬
tus diuo iulianoͥ teste quilati¬
ne loqui ñ nou̾at. R̾psit nã
siuł sesuꝑtipiet quis cui rĩ ad¬
hĩtus sit. susfic̾e s sidecenti sũt

Expanded text:
monis exigimus: hoc enim diuus Marcus Didio Iuliano in teste, qui Latine non nouerat, rescripsit: nam si uel sensu percipiat quis, cui rei adhibitus sit, sufficere, Sed si detenti s
Abbreviated transcription (Latin):
R. stichũ eonoĩe ñ tem̾.
cłaudiꝰ. nemo enĩ ex fuicu¬
tis actu. pꝰ lib̾tatẽ t̾e̾neͦ ⁊ cõ¬
sulco ad ius debiti relata
suerit. renñi gͦ reliqua pꝰ¬
suns cũ peculio. aũ ex eo de¬
duci ꝙ sibi legatum ẽ ¶Te¬

Expanded text:
 Stichum eo nomine non teneri. Claudius: nemo enim ex servitutis actu post libertatem tenetur et consultatio ad ius debiti relata fuerat: retineri ergo reliqua possunt cum peculio aut ex eo deduci, si legatum est
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾e poss ¶quidam ita le̾¬
gauit. sẽꝑune uxori mee
reddi iułẽo ab ħ edilus
meis quinqͣginta q̃ mu
tua acceꝑam ĩ tyrographo
ꝑ ticulatim ĩ negocia mea.
quesit ẽ ac si uere uxo¬
ris debitor filit. fidĩq. cõ¬

Expanded text:
petere posset. Quidam ita legauit: 'Semproniae uxori meae reddi iubeo ab heredibus meis quinquaginta ea, quae mutua acceperam chirographo particulatim in negotia mea': quaesitum est, an, si uere uxoris debitor fuerit, fideico
Abbreviated transcription (Latin):
te eꝯ̾it. ⁊ siomissa sit de ra¬
to sac̃dacõ. filie de negari d
accõ. sũ prĩs hr̃s extiterit
tcͣbit compensandũ cu do¬
te ^ a pr̃e da ͦͦ lucroq eius

Expanded text:
t, etsi omissa sit de rato satisdatio, filiae denegari debet actio, siue patri heres exstiterit, scribit compensandum ei in dotem quod a patre datur lucroque eius
Abbreviated transcription (Latin):
serit. filius m̃s si ticiũ adop¬
tau̾it. ħes esto siñ adop¬
tau̾it. el exhĩs esto. ⁊ filio
ꝑato adoptare. ticius no¬
lit se adrogandum dare.
erit filius hrs quasi ex ĩ¬
pleta cõ dcõue.
mus siuolet hr̃s esto. ĩ
ncc̃o condc̃onem faciunt ut
si nolit hr̃s ñ existat. nãt.¬
nam uoluntaria hr̃dis ꝑͣ
frust̾ra addunt᷑. c̃ ⁊ si nõ
su̾it adi̾ta ĩ uitus ñ efficiͦ¬

Expanded text:
serit: "filius meus si Titium adoptaverit, heres esto: si non adoptaverit, exheres esto" et filio parato adoptare Titius nolit se adrogandum dare, erit filius heres quasi expleta condicione. uius, si uolet, heres esto', in necessario condicionem faciunt, ut, si nolit, heres non existat: nam in uoluntaria heredis persona frustra adduntur, cum, etsi non fuerint addita, inuitus non effici
Abbreviated transcription (Latin):
prõni. id cͥto famano ⁊ cal¬
iustano iudicõ reuotatur
id ꝙ alienatum ẽ. ¶ Siquif
plures res simł alienando mi¬
norem se centenario fec̾it. qͣꝵ
io tentenario efficitur. utrĩ
reuocamꝰ an om̃t. an ꝓrata ex
singuł ut centenar ium eumi
faciamꝰ. magisq ẽ ut oĩm itrũ
alienatõ ftã. nullius morãti sit¬
siquis plane ñ semł asienau̾it.
s quardam res ante quasdam
pꝰea alienacõ earum que post¬
ea alienate sunt. ip̃o iure non
renocabitur s pͥor. inpoff̾io¬
ribꝰ faniane locuł erit am

Expanded text:
roni: idcirco Fauiano uel Caluisiano iudicio reuocabitur id quod alienatum est.Si quis plures res simul alienando minorem se centenario fecerit, quarum ior centenario efficitur: utrum reuocamus omnes an pro rata ex singulis, ut centenarium eum faciamus? magisque est, ut omnium rerum alienatio facta nullius momenti sit.Si quis plane non semel alienauerit, sed quasdam res ante, quasdam postea, alienatio earum rerum quae postea alienatae sunt ipso iure non reuocabitur, sed priorum: in posterioribus Fauianae locus erit. 17
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ eos reddendumꝰ am
sit. postea exoratꝰ accepto
ab eop̾tõ. eũ manumisit. que¬
ro an eum filiꝰ ⁊ hrs ma¬
numissoris. ut in gratum
accusare possit . R. posse si ił

Expanded text:
 eos reddendum. 3 Msit: postea exoratus accepto ab eo pretio eum manumisit: quaero, an eum filius et heres manumissoris ut ingratum accusare possit. respo
Abbreviated transcription (Latin):
ptem aliq̃ ꝯmisit ꝓmodo
delicti puniendꝰ ẽ. ⁊ int̾ tolli¬
b̾tos. mrẽm ⁊ filium. pͥetatie
nus eis infert. p̾fectus ur b̃
delictũ ad publicam pietatẽ
ꝑtinens. ꝓ modo eiꝰ uindicat.
¶In dignus milicia iudi¬
candus ẽ. qui prẽm ⁊ ma¬
trem quib se educatum dix̾it.
maleficos appellau̾it. an̾¬

Expanded text:
em aliqua commisit, pro modo delicti puniendus est. Et inter collibertos matrem et filium pietatis nus eis infert, praefectus urbis delictum ad publicam pietatem pertinens pro modo eius vindicat. Indignus militia iudicandus est, qui patrem et matrem, a quibus se educatum dixerit, maleficos appellaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
ħrditate int̾ se ⁊̃ coħ̾rdem. ñ
uiFisse. nuniõ eĩ iure id eĩ
fecisse. ẜlacuit nullam ẽẽ li¬
b̾toꝵ diuisionem. alim̃toꝵ¬
⁊ a̾̃ eĩ diuisionem a iudite ĩt̾
to ħedes fcãm. eodem modo
ratam eẽ. De obsequiis a lib̾is.

Expanded text:
nter se et coheredem non uisisse: nullo enim iure id eum fecisse. placuit nullam esse libertorum diuisionem: alimentorum autem diuisionem a iudice inter coheredes factam eodem modo ratam esse. DE OBSEQUIIS PARENTIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
proculum sane non leuem iu¬
ris anctorem. in hac opinone
cuius snñam nos qñq secuti
cecessi die longiue. s ⁊ uołu.¬
isius metianus amitus ur̃
ut. ⁊ iuris ciuil. p̾t̾ uet̾em
⁊ bñ fundatam ꝑiciam anꝑͣ¬
ie diligens. religione rescp¬
iuliami amici nr̃i clatissimi
uiri ħnc snĩam fuisse Item
quesitum est. si prõni filius
capitis accusam̃t hib̾tum.
anii noteat lib̾it ip̃iꝰ s pro¬
culus quid̃ in hac fint opi¬
none notam asꝑsam patio¬
ni filio. lib̾is eius not̾e. uil¬
anus aũ neganit. s hic

Expanded text:
Proculum, sane non leuem iuris auctorem, in hac opinione cuius sententiam nos quoque secuti Caesidiae Longinae: ssius Maecianus amicus noster ut et iuris civilis praeter veterem et bene fundatam peritiam anxie diligens religione rescripIuliani amici nostri clarissimi uiri hanc sententiam fuisse'.Item quaesitum est, si patroni filius capitis accusauerit libertum, an hoc noceat liberis ipsius. et Proculus quidem in hac fuit opinione notam adspersam patroni filio liberis eius nocere, Iulianus autem negauit: sed hic
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tus si minorem se centena.¬
rio infrandem legis fecit. ip̃o
iure non ualebit id ꝙ fcm̃ẽ.
nit locum ħebit prõnꝰ. quic¬
quid gͥ quaqua iõe alienau̾it.
ea ałienatõ mitiiup mom̃ti
estiplane si qua alienauit
in fraudem patroni ad hͨ tã post
alienacõnem. maior centena
ꝑ frandem sunt alienata. et
ita iuł. sepissime scͥbit. eoq
iure utimut u̾sitatis autem
ea rõ ẽ . quociens infrandem¬

Expanded text:
tus minorem se centenario in fraudem legis fecerit, ipso iure non ualebit id quod factunis locum habebit patronus: quidquid igitur quaqua ratione alienauit, ea alienatio nullius momenti est. plane si qua alienauerit in fraudem patroni, adhuc tamen post alienationem maior centenarper fraudem sunt alienata: et ita Iulianus saepissime scribit eoque iure utimur.Diuersitatis autem ea ratio est. quotiens in fraudem