comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
motũ ẽ. Fodẽq anno mitͥdaticũ bellũ ⁊ si mi¬
nus in fame. ñ tam̃ minus graue. ceptum ẽ.
Etqͥdẽ de mitͥdatici belli spatio uariȩ tra¬
ditũ est. utrũ ab hinc pͥmũ cȩꝑit. an tunc
p̃cipue exarserit. maxime cũ alii.xxx. alii
sotialis belli reliqͥas c̃sistente. affectauit se¬
timũ c̃sulatũ. ⁊ bellũ susciꝑe mutͥdaticum
Quo sẏlla cognito. impatiens reuera niue¬
nis intẽꝑataq ira ꝑcitus. cũ quatuor legio¬
nibꝰ pͥmũ ante urbẽ csedit. ubi gratidium
marii legatũ quasi pͥmã uictimã belli cuu¬
lis occidit. Mox urbẽ cũ exercitu ꝓrupit
faces ad inflamandã urbẽ poposcit. om̃ibꝰ
metu abditis. ꝑsacrã uiã cito agmine info¬
rum uenit. Mariꝰ cũ ꝑmouere nobilitatẽ.
inflãmare plebẽ. equestrẽ deniq ordinẽ
ꝑarmare adu̾sus sẏllã frustra attẽptaset
postremo serus spe lib̾tatis ⁊ pͣdȩ ad amu
sollicitatis. neqͥꝗͣ repugnare ausus. tandẽm

Expanded text:
motum est, eodemque anno Mithridaticum bellum etsi minus infame non tamen minus grane coeptum est. equidem de Mithridatici belli spatio uarie traditum est, utrum abhinc primum coeperit an tunc praecipue exarserit, maxime cum alii triginta aen propter socialis belli reliquias consistente, adfectauit septimum consulatum et bellum suscipere Mithridaticum. quo Sulla cognito inpatiens reuera iuuenis intemperataque ira percitus cum quattuor legionibus primum ante Vrbem consedit, ubi Gratidium Marii legatum quasi primam uictimam belli ciuilis ocoidit, mox Vrbem cum exercitu inrupit, faces ad infiammandam Vrbem poposcit. omnibus metu abditis, per Sacram uiam cito agmine in forum uenit. Marius cum permouere nobilitatem, inflammare plebem, equestrem denique ordinem perarmare aduersus Sullam postremo servis spe libertatis et praedae ad arma sollicitatis, nequaquam pugnare ausus, tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
ta neruiq elanguerant. applicitis turribꝰ cap
tum atq deletũ ẽ. Quadraginta ibi milia ho¬
ga̾ lapsi. ad ꝓxima galloꝵ castra uener̃t. Pre¬
terea aruenses. cȩt̾iq confines sollicitatis etiã
ad se ȩdius. multis ad u̾sus cȩsarẽ pꝰliis bella-¬
uerunt. frustra cȩsare de loci iniqͥtate causan
te. ltaq ibi cȩsar erupentibꝰ desuꝑ hostibꝰ p̃ssus.
multa exercitus sui parte ꝑdita. uictꝰ aufugit.
Dum hȩc ad alestẽ gerunt᷑. uergingetorix quẽ
om̃s consensu pari rege̾ p̾optauerant. suadet

Expanded text:
ta neruique elanguerata neruique elangueratum atque deletum est. Quadraginta ibi millia hogam lapsi ad proxima Gallorum castra uenerunt. praeterea Aruerni ceterique confines, sollicitatis etiam ad se Aeduis, multis aduersum Caesarem proeliis bellauerunt. qui cte. itaque ibi Caesar erumpentibus desuper hostibus pressus, multa exercitus sui parte perdita, uictus aufugit. dum haec ad Alesiam geruntur, Vercingetorix, quem omnes consensu pari regem praeoptauerant, suadet
Abbreviated transcription (Latin):
maest. atq aripis theni finibꝰq treuiroꝵ adner-
mi ꝑicłi fore. si ꝑ obstructas spatiosasq siluaᷤ
ignoti diuidentur. hostẽq locis notissimu̾
quererent omẽm galliã ꝑnuncios inuitat. ut
quiq scd̾m placitũ suũ reconditas in arduen-¬
na silua p̃das. querant. diripiantq. Quo facto
gallis utͥmq morientibꝰ. maximas romanoꝵ
inuirias. sine cuiꝰquã romani discͥmine iundi¬
cat. lta hoc tutissimo uincendi genere. securꝰ
in italiam rediit.
git᷑ cȩsare initaliam reu̾so gallia rursus mar¬
ma conuirat. multiq simul ppłi coeunt. Dux
his uergingerorix fuit. cuiꝰ cͣsilio statĩ om̃s
galli ciuitates suas ult᷑ incender̃t. Prima a
sius incensa biturigo. Inde ad cȩsarẽ qͥ mag-
rerat. impetũ faciunt. Cȩsar tc oppidũ no¬
mine cenepũ. obsidione concluserat. Qđ dui
oppugnatũ. tandẽ post multas romanoꝵ cla¬
des. pluuio die cũ hostiliũ machinarũ amen¬

Expanded text:
ma est atque a ripis Rheni finibusque Treuerorum ad Neruima est atque a ripis Rheni finibusque Treuerorum ad Neruimi periculi fore, si per obstructas spatiosasque siluas ignoti diuiderentur hostemque locis notissimum quaererent, omnem Galliam per nuntios inuitat, ut quique secundum placitum suum reconditas in Arduenna silua praedas quaerant diripiantque. quo facto Gallis utrimque morientibus maximas Romanorum iniurias sine cuiusquam Romani discrimine uindicauit. ita hoc tutissimo uincendi genere securus in Italiam rediit. Igitur Caesare in Italiam reuerso Gallia. rursus in arma coniurat multique simul populi coeunt. dux his Vercingetorix fuit, cuius consilio statim omnes Galli ciuitates suas ultro incenderunt: prima a suis incensa Biturigo. inde ad Caesarem, qui magrerat, impetum faciunt. Caesar tunc oppidum nomine Caenapum obsidione concluserat: quod diu oppugnatum, tandem post multas Romanorum clades pluuio die, cum hostiluim machinarum agmen
Abbreviated transcription (Latin):
le conscribi legiones. sibiq muti in auxiliũ pe¬
tit. ltaq ante exactã hẏemẽ tres adeũ legione
in castra uener̾t. Igitur cȩsar pͥusqͣmunũ holi¬
um copiȩ coirent. in eunte uere aggredi tepi¬
dos ⁊ opͥpmere sparsos in suis finibꝰ parat. pra¬
mũ itaq neruioꝵ fines dixipit pdam uͦ que &¬
piosissima erat exercitiu ꝑmittit Deinde mesa¬
posqui sibi ꝓpt̾ in mensas paludes atꝙ inp¬
ditissimas siluas munitissimi uidebant᷑ ttibis
agminibꝰ inuadit. nimiaq cȩde nulgo agital a
residuos supplices indeditionẽ recepit. labie
sequenti plio om̃s treuiroꝵ copias intfecibal¬
te m bellũ ꝓuocatas. pͥusqu̾a germanis ad us¬
tantibꝰ uingerent᷑ ⁊ c̾tinuo ipsam cuutate se¬
pit. Cȩsar ulcisci mortẽ sabmi ⁊ cotte lad
uolens ambiorige᷑ ⁊ eburones delete les¬
onis auctores. postquã in arduenna silis̃
refugisse cõꝑ it. quȩ silua tocus galliȩ maxi¬

Expanded text:
le conscribi legiones sibique mitti in auxilium pele conscribi legiones sibique mitti in auxilium petit: itaque ante exactam hiemem tres ad eum legiones in castra uenerunt. igitur Caesar, priusquam in unum hostium copiae coirent, ineunte uere adgredi trepidos et opprimere sparsos in suis finibus parat. primum itaque Neruiorum fines diripit, praedam uero, quae copiosissima erat, exercitui permittit. deinde Menapios, qui sibi propter inmensas palndes atque inpeditissimas siluas munitissimi uidebantur, tribus agminibus inuadit nimiaque caede uulgo agitata residuos sapplices in deditionem recepit. Labienus sequenti proelio omnes Тreuerorum copias interfecit arte in bellum prouocatas, priusquam Germanis aduentantibus iungerentur, et continuo ipsam ciuitatem capit. Caesar ulcisci mortem Sabini et Cottae legatorum nolens, Ambiorigem et Eburones deletae legionis auctores postquam in Arduennam siluam refagisse conperit — quae silua totius Galliae maxi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse referunt᷑ eqͥbꝰ teͣ pauei ꝑ paludes miuaᷤ
euaser̾t. Inde dutiomarꝰ treuiroꝵ pͥnceps. mag¬
nas treuiroꝵ copias habens. postꝗͣ de consen¬
su tociꝰ galliȩ certior redditꝰ est. labien castra
legionẽq cui is p̾erat. qͦd facile factu arbita¬
bat᷑ delere statuit. ac deinde eburonibꝰ neruis
comunctis ad oppͥmendũ cȩsare̾ ꝑgere. Labie¬
nus quibꝰ potest artibꝰ simulat timorẽ attita
dutiomarũ negligentiorẽ cũ insultantibꝰ co¬
piis ꝓuallo oberrantẽ repentina eruptione
ꝓstrauit. Nac uictoria labiem. reliqͥ galloꝵ
conauis rep̃ssi st̃. ⁊ cȩsar paulo qͥetior reliqua
parte hyemis fuit. S in telligens sibi maiora
belli suꝑ e̾e̾ negotia. maxime qͥa plurima pat¬
te exercitꝰ amissa. aliisq grauit᷑ sautis ne ad susti¬
nendũ quidẽ sibi idoneus. ñ dicã ad c̃opͥmendũ
galloꝵ impetũ uideret᷑ a gneo põpeio ꝓconsu¬

Expanded text:
fuisse referuntur, e quibus pauci per paludes inuias fuisse referuntur, e quibus pauci per paludes inuias euaserunt. Indutiomarus Treuerorum princeps, magnas armatorum copias habens, postquam de consensu totius Galliae certior redditus est, Labieni castra legionemque cui is praeerat, quod facile factu arbitrabatur, delere statuit ac deinde Eburonibus Neruiisque coniunctus ad opprimendum Caesarem pergere. Labienus quibus potest artibus simulat timorem atque ita Indutiomarum neglegentiorem cum insultantibus copiis pro uallo oberrantem, repentina eruptione prostrauit. hac uictoria Labieni reliqui Gallorum conatus repressi sunt et Caesar paulo quietior reliqua parte hiemis fuit. sed intellegens sibi maiora belli superesse negotia, maxime quia plurima parte exercitus amissa aliisque grauiter sauciis ne ad sustinendum quidem sibi idoneus, non dicam ad conprimendum Gallorum impetum uideretur, a Cn. Pompeio proconsu
Abbreviated transcription (Latin):
rt. Et cũ iam ruͣ. dies noctesq succidui ho¬
stiũ cunei pugnarent. ac uenius subitꝰ plu¬
rimꝰ exortus e̾ẽt. testas feruentes intorsere
fundis. flãmataq focis tela ac mox c̾cepto
igne rutilantia. intra castra iecert̃. Quo fac¬
to ꝑculmea culmina raptĩ uentꝰ insistens.
sparsũ animauit incendiũ. S nec sic qͥde
romani cũ undiq obruerentur uulneribꝰ.
laboribꝰ. ingiliis. ieniniis. incendiis ue cesse¬
runt. Tande̾ cȩsari nuntiatũ ẽ unã deletam
ruunt. Cȩsar paruissimis se castris consulto con¬
didit. eqͥtibꝰq pmissis ut fugã fingerent imꝑa¬
uit. ut transitu uallis quȩ media erat sibiq pi¬
cłosa uid ebat᷑. hostes conteptꝰ sui inuitaret. Quis
aduentantibꝰ insuꝑ obstrui portas pͣcepit. Quo
uiso galli. quasi iam uicissent. ad obducendũ
extͥnsetꝰ uallũ conu̾si st̃. sȩsar totis repente por¬
tis ꝑatuͣ effudit exercitũ uersosq in fuga̾ gal¬
los uastissima cede confecit. Nam xl milia it¬

Expanded text:
t. et cum iam septem dies noctesque succidui hostium cunei pugnarent ac uentus subito plurimus exortus esset, testas feruentes intorsere fundis flammataque focis tela ac mox concepto igne rutilantia intra castra iecerunt. quo facto per culmea culmina raptim uentus insistens, sparsum animauit incendium. sed ne sic quidem Romani, cum undique obruerentur, uulneribus laboribus uigiliis ieiuniis incendiisue cesserunt. tandem Caesari nuntiatum est unam deletamruunt. Caesar paruissimis se. castris consulto condidit equitibusque praemissis, ut fugam fingerent, imperauit, ut ad transitum uallis, quae media erat sibique periculosa uidebatur, hostes contemptu sui inuitaret. quibus aduentantibus insuper obstrui portas praecepit. quo uiso Galli, quasi iam uicissent, ad obducendum extrinsecus uallum conuersi sunt. Caesar totis repente portis paratum effudit exercitum uersosque in fugam Gallos uastissima caede confecit. nam sexagi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ siccitate turbante pluuiã poscere assidue
c̃tingit. ⁊ alt̾nis uicibꝰ nc̃ gentiles nc̃ xp̃iani ro¬
gant. nec umꝗͣ etiam ipsis testibꝰ factũ ẽ. ut
optati imbres suꝑueniant. nisi in die qͦ roga
cͣstat urbẽ romã ꝑ hc̃ eundẽ uerũ dm qͥẽ xpͣe
iħc. ordinantẽ scd̃m placitũ ineffabilis uidi¬
cii sui. ⁊ tc̃ ad futurȩ fidi credulitatẽ seruatꝰ
fuisse. ⁊ nc̃ ꝓ parte sui incredula castigatan
At uͦ in hispania ambo scipiones afratre has¬
drubalis int̾fecti sunt. In cãpania capua ca¬
ta ẽ a qͥnto fuliuo ꝓconsule. Principes can¬
panoꝵ ueneno sibi mortẽ consciuert᷑ Sena¬
tũ om̃em capue. etiã ꝓhibente senatu rona¬
no. fuluius supplitiis necauit. Int̾fectis in hs¬
pania scipionibꝰ cũ om̃ibꝰ incusso pauore cui¬
tantibꝰ scipio se ad modũ adolescens ult opu

Expanded text:
cum siccitate turbante, pluviam poscere assidue cum siccitate turbante, pluviam poscere assidue contingit, et alternis vicibus nunc gentiles, nunc Christiani rogant: nec umquam etiam ipsis testibus factum est, ut optati imbres superveniant nisi in die, quo rogconstat, urbem Romam per hunc eumdem verum Deum, qui edum placitum ineffabilis iudicii sui, et tunc ad futurae fidei credulitatem seruatam fuisse et nunc pro parte sui incredula castigatam. At uero in Hispania ambo Scipiones a fratre Hasdrubalis interfecti sunt. in Campania Capua capta est a Q. Fuluio proconsule ; principes Campanorum ueneno mortem sibi consciuerunt; senatum omnem Capuae etiam prohibente senatu Romano Fuluius suppliciis necauit. interfectis in Hispania Scipionibus cum, omnibus incusso pauore cunctantibus, Scipio se admodum adulescens ultro
Abbreviated transcription (Latin):
romȩ pͣtiũ uictoris fut᷑e. tantꝰ subito se imb
ẽ nubibꝰ grandine mixtus effudit. ut turba¬
ta agmina uix armis retentis in sua se castra
colligerent. Deinde cũ serenitate reddita. in
cãpũ copiȩ atq in aciẽ redissent. rursũ iuolen¬
tior fusa tẽpestas. maiore metu mortaliũ au-¬
datiam coercuit. Territosq exercitꝰ refugere
in tentoria coegit. Tc̃ conu̾sus in religionem
hannibal dixisse fert᷑. potiundȩ sibi romȩ
modo uoluntatẽ ñ dari mͦ potestatẽ. Respon¬
deant nc̃ mͥ obtrectatores ueri di hoc loco.
hannibali in capessenda subruendaq roma.
utrũ romana obstitit fortitudo. an diuina
miseratio. Aut forsitan conseruati isti dedig¬
nant᷑ fateri. qͦd hannibal ⁊ uictor extimuit.
⁊ cedens ꝓbauit: At si istã diuinã tutelã ꝑplu¬
uiã de cęlo uenisse manifestũ ẽ. ipsam autem
di satis certo sciri. nec negari posse existimo.
maxime nc̃ quando ad docum̃tũ potentiȩ eiꝰ

Expanded text:
Romae praemium uictoris futurae tantus se subito imber e nubibus grandine mixtus effudit, ut turbata agmina uix armis retentis in sua se castra colligerent. deinde cum serenitate reddita in campum copiae atque in aciem redissent, rursum uiolentior fusa tempestas maiore metu mortalium audaciam cohercuit territosque exercitus refugere in tentoria coegit. tunc conuersus in religionem Hannibal dixisse fertur, potiundae sibi Romae modo uoluntatem non dari, modo potestatem. Respondeant nunc mihi obtrectatores ueri Dei hoc loco: Hannibalem a cautrum Romana obstitit fortitudo, an divina miseratio, aut forsitan conservati isti dedignantur fateri, quod Annibal et victor extimuit, et cedens probavit? At si istam divinam tutelam per pluviam de coelo venisse manifestum est, ipsam autem di satis certo sciri, nec negari posse existimo, maxime nunc, quando ad documentum potentiae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ urbis. quȩ est caput tocius or-¬
bis. silentio prȩt̾mittat. Italiȩ culto.¬
res pͥmi aborigines fuere. quoꝵ rex
saturnus tantȩ iusticiȩ fuisse dicitur.
ut neq serͥuierit qͥsꝗͣ sub illo. neq
qͥcꝗͣ pͥuatȩ rei habuerit. s om̃ia com-¬
munia. ⁊ indiuisa om̃ibꝰ fuerint. ue-¬
luti unum cunctis patͥmoniu̾ esset.
Ob cuius exẽpli memoriã cautũ ẽut
saturnalibꝰ exȩquato om̃ium iure.
passim in c̃iuuiis serui cũ dñis recum

Expanded text:
ginem urbis, quae est caput totius orginem urbis, quae est caput totius orbis, silentio praetermittat. Italiae cultores primi Aborigines fuere, quorum rex Saturnus tantae iustitiae fuisse dicitur, ut neque servierit quisquam sub illo neque quicquam privatae rei habuerit, sed omnia communia et indivisa omnibus fuerint, veluti unum cunctis patrimonium esset. Ob cuius exempli memoriam cautum est, ut Saturnalibus exaequato omnium iure passim in conviviis servi cum dominis recum
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsare optentũ uideret᷑. ⁊ phrahati
filiũ sine p̾tio remisit. ⁊ tyridateͥ
quoad manere aput romanos uell
opulentũ sũptũ p̾bereͥ iussit. Post
hȩc finito spaniensi bello. cũ in syri¬
am ad cõponendũ orientis statũ ue¬
nisset. metũ phrahati incussit. ne
bellũ parthiȩ uellet inferre. Itaq
tota parthia captiui ex cassiano si-¬
ue antonii exercitu recollecti. signaq
cum his militaria augusto remissa.
sed ⁊ filii nepotesq phrahatis obsi¬
des augusto dati. plusq cęsar: mag¬
nitudine nominis sui fecit. quam
ibusq ac tociꝰ
ꝓpe moduͣ or¬
bis rebꝰ explici¬
tis. adinitia
omane urbis.
trogus ueluti ptꝰ
longam ꝑegrinationẽ domũ re-¬
uertitur. ingrati cis offitium
existimans. si cũ om̃iũ gentiũ reᷤᷤ
gestas illustrauerit. desolatan¬
tum patria taceat. Breuit᷑ gͥ mitia
romani imꝑii p̃stringit. ut nec mo¬
dũ ꝓpositi oꝑis excedat. nec utiq ori¬

Expanded text:
Caesare obtentum videretur, et Phrahati Caesare obtentum videretur, et Phrahati filium sine pretio remisit et Tiridati, quoad manere apud Romanos vellet, opulentum sumptum praeberi iussit. Post haec finito Hispaniensi bello, cum in Syriam ad conponendum Orientis statum venisset, metum Phrahati incussit, ne bellum Parthiae vellet inferre. Itaque tota Parthia captivi ex Crassiano sive Antoni exercitu recollecti signaque cum his militaria Augusto remissa. Sed et filii nepotesque Phrahatis obsides Augusto dati, plusque Caesar magnitudine nominis sui fecit, quam libusque ac totius propemodum orbis rebus explicitis ad initia Romanae urbis Trogus veluti post longam peregrinationem domum revertitur, ingrati civis officium existimans, si, cum omnium gentium res gestas inlustraverit, de sola tantum patria taceat. Breviter igitur initia Romani imperii perstringit, ut nec modum propositi operis excedat nec utique ori
Abbreviated transcription (Latin):
ã ppło suo pellitur. Itaq cu magno tẽ¬
pore finitimas ciuitates. ad postremũ
scythas p̾cibꝰ fatigasset. scytharũ ma¬
ximo auxilio in regnũ restituitur.
Noc absente. regẽ parthi tẏridatem
quendam constituerãt. qͥ audito ad¬
uentus scytharũ. cũ magna amicoꝵ
manu. ad cȩsarẽ in spania bellũ tͣc tẽ¬
ꝑis gerentẽ ꝓfugit. obsidem cȩ suem
minimũ phrahatis filiũ ferens.ꝰ neg¬
ligentiꝰ custoditũ rapuerat. Quo cog¬
nito phrahates. legatos statĩ ad cȩsa¬
rem remutit. seruũ suũ tyridatem
⁊ filiũ sibi remuti postulat. Cȩsar ⁊
legatione phrahatis audita ⁊ tyri-¬
datis postulatis cognitis. nã ⁊ ipse
restitui in regnũ desiderabat. iuris
romanoꝵ futurã parthiã ad firmãs.
seͥ eius regnũ muneris eoꝵ fuiss& neq
tẏridatem dediturũ se parthis dix̃.
neq adu̾sus parthios tẏridati auxi¬
lia daturũ. Ne tam̃ ꝑ omĩa nichil a

Expanded text:
a populo suo pellitur. Itaque cum magno tema populo suo pellitur. Itaque cum magno tempore finitimas civitates, ad postremum Scythas precibus fatigasset, Scytharum maxime auxilio in regnum restituitur. Hoc absente regem Parthi Tiridaten quendam constituerant, qui audito adventu Scytharum cum magna amicorum manu ad Caesarem in Hispania bellum tunc temporis gerentem profugit, obsidem Caesari minimum Phrahatis filium ferens, quem neglegentius custoditum rapuerat. Quo cognito Phrahates legatos statim ad Caesarem mittit, servum suum Tiridaten et filium remitti sibi postulat. Caesar et legatione Phrahatis audita et Tiridatis postulatis cognitis nam et ipse restitui in regnum desiderabat, iuris Romanorum futuram Parthiam adfirmans, si eius regnum muneris eorum fuisset neque Tiridaten dediturum se Parthis dixit, neque adversus Parthos Tiridati auxilia daturum. Ne tamen per omnia nihil a
Abbreviated transcription (Latin):
tum alia sollicitudo miserandũ senẽ
inuadit. que ex numero .xxx. filioꝵ
in locũ pachori regẽ destinet multȩ
pelices ex quibꝰ generata tanta uiuen¬
tus erat: ꝓsuis quȩq sollicitȩ. animũ
senis obsidebant. s fatũ partiȩ fecit.
Inqua iam quasi sollempne ẽ reges
parricidas haberi: ut sceleratissimꝰ
om̃iũ. ⁊ ipse phrahates nomine. rex
statueretur. Itaq statim quasi nollet
mori. patre̾ interfecit. frẽs qͦ om̃s
xxx. trucidat. S nec in filiis cessant
parricidia nam cũ infestos sibi opti¬
mates ꝓpt̾ adsidua scelera uideret. ne
esset qui nominari rex posset adul¬
tum filiũ int̾fici iubet. Nuic antoniꝰ
ꝓpt̾ auxiliũ adu̾sus se ⁊ cęsarẽ latum.
bellũ cum sedecĩ ualidissimis legio¬
nibꝰ intulit. s grauit᷑ multis pͣliis ue¬
xatus. ad parthiã refugit. Qua uicto¬
ria insolentior phrahates redditꝰ ci
multa crudeliter consuleret. in exiliuͣ

Expanded text:
tum alia sollicitudo miserandum senem tum alia sollicitudo miserandum senem invadit, quem ex numero XXX filiorum in locum Pacori regem destinet. Multae paelices, ex quibus generata tanta iuventus erat, pro suis quaeque sollicitae animum senis obsidebant. Sed fatum Parthiae fecit, in qua iam quasi sollemne est reges parricidas haberi, ut sceleratissimus omnium, et ipse Phrahates nomine, rex statueretur. Itaque statim, quasi nollet mori, patrem interfecit; fratres quoque omnes XXX trucidat. Sed nec in filiis cessant parricidia. Nam cum infestos sibi optimates propter adsidua scelera videret, ne esset qui nominari rex posset, adultum filium interfici iubet. Huic Antonius propter auxilium adversus se et Caesarem latum bellum cum sedecim validissimis legionibus intulit, sed graviter multis proeliis vexatus a Parthia refugit. Qua victoria insolentior Phrahates redditus, cum multa crudeliter consuleret, in exilium
Abbreviated transcription (Latin):
lato timore. diu continuit se. ⁊ insul¬
tare parthos aliquantisꝑ passus est.
ad postremũ insecuros legatosq par-¬
tẽ legionũ emisit. quarũ impetu fu¬
si parthi indiu̾sa abiere. Pachorus
fugientes suos cũ abduxisse secũ le¬
giones romanas putaret. castra uenthi¬
dii ueluti sine defensoribꝰ ad gredit᷑
Tum uenthidius reliqua parte legio¬
num emissa. uniu̾sam parthoꝵ manũ
cũ rege ipso pachoro interfetit. nec
ullo bello parthi umꝗͣ mauis uulnꝰ
accepert̃. Hȩc cum in parthia nunti¬
ata essent. orodes pater pachori qui
paulo ante uastatã sẏriam. occupa¬
tã asiã a parthis audierat. uictorẽq
pachoꝵ romanoꝵ głabatur. repen¬
te filii morte. ⁊ exercitus clade audi¬
ta. ex dolore infurorẽ u̾titur. multis
diebꝰ non adloqͥ quendã. ñ cibũ sume¬
re. ñ uocẽ mutere. ita ut etiã mutꝰ
factus uideret᷑. Post multos deinde
consistere. int̾lum quasi amissũ fle¬
bilit᷑ dolebat. Post longũ deinde luc¬

Expanded text:
lato timore diu continuit se et insultare Parthos aliquantisper passus est. Ad postremum in securos laetosque partem legionum emisit, quarum impetu fusi Parthi in diversa abiere. Pacorus cum fugientes suos abduxisse secum legiones Romanas putaret, castra Ventidi, veluti sine defensoribus, adgreditur. Tum Ventidius reliqua parte legionum emissa universam Parthorum manum cum rege ipso Pacoro interficit; nec ullo bello Parthi umquam maius vulnus acceperunt. Haec cum in Parthia nuntiata essent. Orodes, pater Pacori, qui paulo ante vastatam Syriam, occupatam Asiam a Parthis audierat victoremque Pacorum Romanorum gloriabatur, repente filii morte et exercitus clade audita ex dolore in furorem vertitur. Multis diebus non adloqui quemquam, non cibum sumere, non vocem mittere, ita ut etiam mutus faconsistere; interdum quasi amissum flebiliter dolebat. Post longum deinde luc
Abbreviated transcription (Latin):
magis regna. a quibꝰ reliquȩ potestates ꝓgredi¬
unt᷑ Si autẽ regna diu̾sa. quanto ȩqͥus regnũ
aliqͦd maximũ. cui reliquoꝵ regnoꝵ potestas
uniu̾sa subicit᷑: Quale apͥncipio babyloniũ ⁊
deinde macetlonicũ fuit ptꝰ etiã africanũ. atq
infine romanũ. qͦd usq nc̃ many. eadẽq inef¬
fabili ordinatione ꝑ quatuor mundi cardines.
quatuor regnoꝵ pͥncipatꝰ distinctis gradibꝰ emi¬
nentes. ut babyloniũ regnũ ab oriente. a meri¬
die karthaginense. a septentͥone macedonicũ.
ab occidente romanũ. Quoꝵ int᷑ pͥmu̾ ac nouis¬
simũ. idẽ int̾ babyloniũ ⁊ romanũ. quasi int̾
patrẽ sene̾ ac filiũ paruũ. africanũ ac macedo¬
nicũ breuia ⁊ media. quasi tutor curatorq uene¬
tͣt. potestate tẽꝑis ñiure hereditatis admissi.
Qa utrũ ita sit. aꝑtissime expedire curabo. Rex
pͥmus ap̃ syrios qͥ eminere cȩt̾is potuit. ninꝰ fuit.

Expanded text:
a quibus reliquae potestates progrediuntur; si autem regna diuersa, quanto aequius regnum aliquod maximum, cui reliquorum regnorum potestas uniuersa subicitur, quale a principio Babylonium et deinde Macedonicum fuit, post etiam Africanum atque in fine Romanum quod usque ad nunc manet, eademque ineffabili ordinatione per quattuor mundi cardines quattuor regnorum principatus distinctis gradibus eminentes, ut Babylonium regnum ab oriente, a meridie Carthaginiense, a septentrione Macedonicum, ab occidente Romanum: quorum inter primum ac nouissimum, id est inter Babylonium et Romanum, quasi inter patrem senem ac filium paruum, Africanum ac Macedonicum breuia et media, quasi tutor curatorque uenerunt potestate temporis non iure hereditatis admissi. quod utrum ita sit, apertissime expedire curabo. Rex primus apud Assyrios, qui eminere ceteris potuit, Ninus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
munere hanc ignoratã aliis tẽꝑibꝰ iugitatem
pacis habuert: Iqm spopondisse me memini.
cũ ueluti articulis qͥbꝰdã dicendi ordine̾ deffi¬
nirẽ: dicturũ me esse ab orbe ẽdito usq adur-¬
bem conditã. huic uolumini qͦd ab orbe ẽdito
explicuimus. finis hic sit. ut ab urbe cͥdita seqͣns
lbellus incipiat. qͥ contextiora illoꝵ tẽpoꝵ ma¬
la exercitatioribꝰ qͥppe ad neqͥtiã atq eruditioribꝰ
arbitror quẽ lat̾e possit.
qͥa hominẽ in hoc mundo
Qs fec̾it. Unde etiã peccan¬
De homine mundꝰ arguit᷑.¬
mendã t̾rahȩc inqua ui-¬
uimꝰ defectu cȩt̾oꝵ anima¬
Imaliũ. ⁊ sterilitate suorũ
fructuum castigatur. ltaq si creat᷑a dĩ. merito
⁊ dispensatio dĩ sumus. Qͥs enĩ magis diligit. ꝗͣ
ille qͥ fecit: Qͥs autẽ ordinatiꝰ regit. ꝗͣ is qui et
fecit et diligit: Qͥs uͦ sapientiꝰ ⁊ fortiꝰ ordinare
⁊ regere facta potest. quã n qͥ fatiendo ꝓuidit.

Expanded text:
rentur, cuius munere hanc ignoratam aliis temporibus iugitatem pacis habuerunt. et quoniam spopondisse memini, cum ueluti articulis quibusdam dicendi ordinem definirem, dicturum me esse ab orbe condito usque ad Vrbem conditam, huic uolumini quod ab orbe condito explicuimus finis hic sit, ut ab Vrbe condita sequens libellus incipiat, qui contextiora illorum temporum mala, exercitatioribus quippe ad nequitiam atque eruditioribusarbitror, quem latere possit, quia hominem in hoc mundo Deus fecerit. unde etiam peccante homine mundus arguitimendam terra haec, in qua uiuimus, defectu ceterorum animalium et sterilitate suorum fructuum castigatur. itaque si creatura Dei, merito et dispensatio Dei sumus; quis enim magis diligit, quam ille qui fecit? quis autem ordinatius regit, quam is qui et fecit et diligit? quis uero sapientius et fortius ordinare et regere facta potest, quam qui et facienda prouidit et
Abbreviated transcription (Latin):
beatissim& pacis tranqͥllitate cohibentur.
gaũ nepotẽ suũ cȩsar augustꝰ ad ordinan¬
dasegypti sẏriȩq ꝓuntias misit. Qui pͣte-¬
riens abȩgypto fines palestinȩ. ap̃ iheroso¬
limã intẽplo d̃ĩ tcͣ scõ ⁊ celebri adorare con¬
tẽpsit. sicut suechonius tranqͥllus refert.
Qͦd augustus ubi ꝑ eũ cõꝑit. prauo usus uidi¬
tio. prudent᷑ fecisse laudauit. ltaq anno

Expanded text:
beatissima pacis tranquillitate cohibentur, Gaium nepotem suum Caesar Augustus ad ordinandas Aegypti Syriaeque prouincias misit. qui praeteriens ab Aegypto fines Palaestinae, apud Hierosolymam in templo Dei tunc sancto et celebri adorare contempsit, sicut Suetonius Tranquillus refert. quod Augustus ubi per eum conperit, prauo usus iudicio prudenter fecisse laudauit. itaque anno
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c xpianoꝵ caput. saluator bonoꝵ. maloꝵ
punitor. udex om̃iũ. qͥ formã subsecutoris
uerbo ⁊ oꝑe statuens. quo magis doceret pati¬
entes in ꝑsecutionibꝰ quas ꝓuita et̾na exciꝑẽt
esse oportere. moxut uirginis partu editus.
mundo apparuit. de passionibꝰ suis cȩꝓit.
Nãq eũ rex iudeȩ herodes simulut natũ cõ¬
ꝑit. necare decreuit. Plurimosq tc paruuloᷤ
dũ unũ insectat᷑ occidit. Hinc malignis imp¬
bȩ incurrentibꝰ digna punitio ẽ. hinc in qͣn¬
tũ tranqͥlle agit᷑ mundꝰ. credentiũ gr̾ã. in qͦn¬
tũ ꝑnitiose inqͥetat᷑. blasphemantiũ pęnaẽ.

Expanded text:
ianorum caput, saluator bonorum, malorum punitor, iudex omnium, qui formam subsecuturis uerbo et opere statuens, quo magis doceret patientes in persecutionibus, quas pro uita aeterna exciperent, esse oportere, mox ut uirginis partu editus mundo apparuit, de passionibus suis coepit. namque eum rex Iudaeae Herodes simul ut natum conperit, necare decreuit plurimosque tunc paruulos, dum unum insectatur, occidit. hinc malignis inprobe incurrentibus digna punitio est; hinc, in quantum tranquille agitur mundus, credentium gratia, in quantum perniciose inquietatur, blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
eũq maxime hyrcanorũ genti p̃posuit.
In medos uͦ: ipse reuerti noluit. IHic fitus
medoꝵ imperii fuit. E cuitates quȩ tri¬
butarie medorũ erant: acyro defecer. Quȩ
rantuide: cuncta depolabatur. Qͥ crudelis
dem subiectis ignibꝰ correretur. sonũ uocis
exͭͤorte capacitas concaui exis auger&. pulsu q
ferali cõpetens imagini murm᷑ emitter&. ne¬
plexꝰ: factorem execratꝰ. & ultioni materiã
p̾buit & crudelitati. Nã ipsum opifice sua
iuentione puniuit. I uerat enĩ paulo su¬
ꝑiore tẽpore aput latinos rex aremulꝰ. qui
ꝑ annos decẽ. & octo flagitus impietatibꝰq
erescens. ad postremũ diuino uiditio fulitu¬
ne int̾ceptꝰ. matura supplicia immatura
etate dissoluit. E ligant nc̃ si uidetur la¬
tini & siculi utrum in diebꝰ aremuli & fala¬
ridis ẽe maluissent: innocentum uitã penis
extorquentium. an his temporibꝰ xp̃ianis.
cũ imꝑatores romani ipsa in pͥmis religione

Expanded text:
eumque maxime Hircanorum genti praeposuit, eumque maxime Hircanorum genti praeposuit, in Medos vero ipse reverti noluit. Is finis imperii Medorum fuit. Sed civitates quae tributariae Medorum erant, a Cyro defecerurannide populabatur. qui crudelisdem subjectis ignibus torreretur, sonum vocis extortae capacitas concavi aeris augeret, pulsuque ferali competens imagini murmur emitteret, neplexus, factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit, et crudelitati: nam ipsum opificem sua inventione punivit. Fuerat etiam paulo superiore tempore apud Latinos rex Aremulus, qui per annos octodecim flagitiis impietatibusque crescens, ad postremum divino judicio fulmine interceptus, matura supplicia immatura aetate dissolvit. Eligant nunc si videtur Latini et Siculi, utrum in diebus Aremuli et Phalaridis esse maluissent, innocentum vitas poenis extorquentium, an his temporibus Christianis, cum imperatores Romani ipsa in primis religione
Abbreviated transcription (Latin):
Sorro asthiages oblitus scleris si qđ marpa¬
lũ dudum adiniserat: nã filiũ enis unicũ &¬
ꝑ ariulũ int̾fecit. epulandũq patͥ apposuit:
Ne ne quid infelicissime orbitatis. felixx ignoran¬
ꝑa subtrahera. infames epulas ostensis patͥ cũ
mor. ipsi harpalo summã belli cõmittit. Qͥ
deceptum exercitum: statim cyro ꝑ prodi¬
tionem tradidit. Qͦ cõꝑto astriages raptis
secũ copiis. inꝑsas ipse ꝓficiscitur .: acriꝰq cer¬
tam̃ instaurat. ꝓposito suis metu siqͥs p̃lio sece¬
dere molirctur. ferro exciꝑctur. Qua ne¬
cessitate instanter medis pugiantibꝰ. pulsa
ucores eoꝵ obuiã occurrunt: orant ut in
p̾liũ reĩttantur. Sunctantibꝰ sublata ueste
obscena corporis ostendunt: querentes an in
uteros matrum uel uxorum uellent refugere:
facta impressione. quos fugiebant. fugere
compellunt. Ibi cunc asthiages capitur.
cui cyrꝰ nichil aliud quã regnũ abstulit.

Expanded text:
porro Astyages oblitus sceleris sui quod in Harpaporro Astyages oblitus sceleris sui quod in Harpalum dudum admiserat, cum filium eius unicum et paruulum interfecit epulandumque patri adposuit ac, ne quid infelicissimae orbitati felix ignorantia subtraheret, infames epulas ostensis patri cum mor, ipsi Harpalo summam belli committit, qui acceptum exercitum statim Cyro per proditionem tradit. quo conperto Astyages raptis secum copiis in Persas ipse proficiscitur acriusque certamen instaurat, proposito suis, metu si quis e proelio cedere moliretur, ferro exciperetur. qua necessitate instanter Medis pugnantibus pulsa uxores eorum obuiam occurrunt, orant in proelium reuertantur; cunctantibus sublata ueste obscena corporis ostendunt quaerentes, num in uteros matrum uel uxorum uellent refugere. facta impressione, quos fugiebant fugere compellunt. Ibi tunc Astiages capitur, cui Cyrus nihil aliud quam regnum abstulit,
Abbreviated transcription (Latin):
torum greges. femineo habitu purpurã
colo tractans. ap̾fecto suo arbacto qͥ tune
medis p̾erat uisus execrationi habitꝰ est.
More etiã excitis medorum populis. adbel¬
lum puocatꝰ & uictꝰ: ardenti pire se in¬
iecit᷑. Edetinc regnum assyrioꝵ in
medos concessit. Deuide multis p̾lus un¬
diq scatescentibꝰ quȩ ꝑ ordineni disserere.
rili uia rediit. In qua breuitate pensan¬
dũ est. quante ruine cladesq gentiũ fue¬
re. qͥnta bella fluxer̃. ubi tociens tot ce
talia regna mutata st̃. P ost hec medis
fraortes imꝑitauit. qͥ crebrimis ꝑsarũ assy¬
riorũq beslis uiginti & duos regnis annos
consupsit. Post hunc diocles regnauit.
uir armis ex ꝑientissimꝰ. semꝑq bellis in¬
moratꝰ: qui adeptum late imꝑium. mori¬
ens asthragi dedie. Asthiages aũ uirili ꝓle
uacuns. cexum ne potem apud ꝑsas geni¬
tũ habuit. E egrus moxx ut adoleuit: con¬
g̃ gita ꝑsarũ manu. auo certamen indixit.

Expanded text:
torum greges feminae habitu purpuram torum greges feminae habitu purpuram colo tractans a praefecto suo Arbato, qui tunc Medis praeerat, uisus atque exsecrationi habitus, mox etiam excitis Medorum populis ad bellum prouocatus et uictus ardenti pyrae se iniecit. exin regnum Assyriorum in Medos concessit. deinde multis proeliis undique scatescentibus, quae per ordinem disserere nrili uia rediit. in qua breuitate pensandum est: quantae ruinae cladesque gentium fuere, quanta bella fluxerunt ubi totiens tot et talia regna mutata sunt. post haec Medis Fraortes imperitauit, qui creberrimis Assyriorum Persarumque bellis XXII regni sui annos consumpsit. post hunc Diocles regnauit, uir armis experientissimus semperque bellis immoratus; qui auctum late imperium moriens Astyagi dedit. Astyages, uirili prole uacuus, Cyrum nepotem apud Persas genitum habuit. sed Cyrus mox ut adoleuit congregata Persarum manu auo certamen indixit.
Abbreviated transcription (Latin):
uideant si recte isto qualiscũq p̾sentis tẽ¬
poris statu offendantur. quos hostes oc¬
culta miscdia di. cũ ꝑ om̃s t̾ras construic¬
tis copiis bello ꝑsequi possint: pacis gr̃a
p̃tentis obsidib ꝑ oñia maria secuntur.
& ne forte hȩc quietis amore facere credant᷑.
se ipsos ad ꝑicula sua ꝑ romanoꝵ pace ad¬
uersus ali as gentes offer̃. Paucis p̃terea
annis int̾uenientibꝰ. eneę exetroia ꝓfugi
aduentꝰ mnitaliã noscitur. que arma com¬
mouerit. qualia ꝑtriennium bella exer¬
cuerit. quantos popłos implicuerit odio.
excidioq afflixerit. ludi litterarii.
Horũ p̾terea temporũ medio inter racente
excilio. naufragioq grecoꝵ. pelopenensiũ
clades chodro moriente factoꝵ. ignoti
thraces noua inbella surrł xex̃. ⁊ genera¬
lis tunc ꝑ totam asiam greciãq comio¬
NNo ante urbem
mꝰ apud asse rios regnauit sardanapallꝰ.
uir muliere corruptior. Qui inter scor¬

Expanded text:
uideant, si recte isto qualiscumque est praesentis temuideant, si recte isto qualiscumque est praesentis temporis statu offenduntur quos hostes occulta misericordia Dei cum per omnes terras instructis copiis bello persequi possint, pacis gratia praetentis obsidibus per omnia maria sequuntur; et, ne forte haec quietis amore facere credantur, se ipsos ac pericula sua pro Romanorum. pace aduersum alias gentes offerunt. Paucis praeterea annis interuenientibus, Aeneae Troia profugi aduentus in Italiam quae arma commouerit, qualia per triennium bella exciuerit, quantos populos inplicuerit odio excidioque adflixerit, ludi litterarii dest. horum praeterea temporum medio interiacent exilia naufragiaque Graecorum, Peloponnensium clades Codro moriente fractorum, ignoti Thraces noua in bella surgentes, et generalis tunc per totam Asiam Graeciamque commonno ante Vrbem mus apud Assyrios regnauit Sardanapallus, uir muliere corruptior: qui inter scor
Abbreviated transcription (Latin):
los inuicta regna timuerunt: & tamen
cȩca gentilitas cũ hec romana uirtute ges¬
ta non uideat. fide romanorum impe¬
trata non credit. nec ad quiescit : cum
intelligat confiteri beneficio xpͣianȩ re¬
ligionis. quȩ cognitam ꝑ om̃s populos
fidem uingit: eos uiros siue p̾lio sibi ẽẽ
subiectos. quorũ fenune maiorem terrarũ
partem in mensis cedibꝰ deleuerunt.
T uero ance urbem
tꝰ helene coniuratio grecoꝵ ⁊ concursus
mille nauiũ. de hinc deceunis obsidio. ac
postremũ famosũ troie excidiũ p̃dicat᷑.
in quo bello ꝑ dece̾ annos cruentissime ges¬
to. quas nationes. quantosq popłos idem
turbo inuoluerit. atq afflixerit. homerꝰ
poeta in primis clarꝰ luculentissimo car¬
mine palã fecit. Nec ꝑ ordine̾ nunc re¬
texere nr̃m est. qr & operi longum.
om̃ibꝰ notũ uidet᷑ Ueruntamen qui di¬
uturnitatem illius obsidionis. eu̾sionis a¬
trocitatem. cedem. captiuitatẽq didicer̃.

Expanded text:
los inuicta regna timuerunt. et tamen los inuicta regna timuerunt. et tamen caeca gentilitas cum haec Romana uirtute gesta non uideat, fide Romanorum inpetrata non credit nec adquiescit, cum intellegat, confiteri, beneficio Christianae religionis - quae cognatam per omnes populos fidem iungit - eius uiros sine proelio sibi esse subiectos, quorum feminae maiorem terrarum partem inmensis caedibus deleuerunt At uero ante Vrbem tus Helenae, coniuratio Graecorum et concursus mille nauium, dehinc decennis obsidio ac postremo famosum Troiae excidium praedicatur. in quo bello per decem annos cruentissime gesto quas nationes quantosque populos idem turbo inuoluerit atque adflixerit, Homerus poeta in primis clarus luculentissimo carmine palam fecit, nec per ordinem nunc retexere nostrum est, quia et operi longum et omnibus notum uidetur. uerumtamen qui diuturnitatem illius obsidionis, euersionis atrocitatem caedem captiuitatemque didicerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
suna int̾ uiros docum̃ta uirtutis accepimꝰ.
ꝑ dolor. pud&e erroris hunani: mulieres
patria ꝓͥfuge. euro pã &e asuã. idest pluri¬
mas fortissimasq mundi partes intrauer̃.
ꝑ uagate st̃. deleuer̃. pene centũ annis
euertendo urbes plurimas. atq alias consti¬
tuendo tenuer̾. nec tam̃ miserie hominu᷑.
pressura tẽporũ deputata est. Modo aũ
gethe illi qui & nunc gochi quos alexan¬
der euitandos ꝓnunciauit. Pyrrꝰ exhor¬
ruit. cesar eciã declinauit. quossolos in¬
tis sedibꝰ suis ac totis uiribꝰ toti romanas in¬
gressi ꝓuntias. simulq ad t̾rorem diu os¬
tentati societatem romani federis. p̃cibꝰ
sꝑant. quã armis ułndicare potuissent. exi¬
gue habitationis sedem non exsua electio¬
ne. s ex nr̃o iuditio rogant. quibꝰ subieẽ¬
ta & patente uniuersa t̾ra p̾sumere qͣm
est libitum liberum fuit. sem& ipsos ad tui¬
tionem romani regni offerunt. quosso¬

Expanded text:
sima inter uiros documenta uirtutis accepimus. sima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo tenuerunt: nec tamen miseriae hominum pressura temporum deputata est. modo autem Getae illi qui et nunc Gothi, quos Alexander euitandos pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinauit, rel sedibus suis ac totis uiribus toti Romanas ingressi prouincias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani foederis precibus sperant, quam armis uindicare potuissent; exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro iudicio rogant, quibus subiecta et patente uniuersa terra praesumere, quam esset libitum, liberum fuit; semet ipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos so
Abbreviated transcription (Latin):
domũ reuocant NRelique adtuendum
asiȩ imperium relictȩ : cũ marpesia regiua
concursu hostium trucidant᷑. Iuiꝰ locum
sine ope filia capessit: quȩ singularem uir¬
tutis głam ꝑpetua uirginitate cumulauit.
Hac fama excitas gentes tanta admiratio
& formido inuaserat: ut hercules qͦ cũ ussus
fuiss& adno suo exhibere arma regine.
quasi ad ineuitabile periculum destinatꝰ.
uniu̾sam greciȩ electã ac nobilem iuuentu¬
tẽ contraxerit. nouẽ longas naues p̃para
Nuȩ tc̃ sorores regno p̾erant. antiopes & ori¬
thia. Iercules mari aduectꝰ. in cautas iner¬
mesq & pacis incuria desides oppressit. Int̾
cesas captasq cõplurimas: due sorores antio¬
pe. menalippa ab hercule. yppolita. athe¬
seo retente. E theseus ippolitã matͥmonio
adsciuit: hercules menalippem sorori addi¬
reddidit. & arma regine p̃cio redemptio¬
nis accepit. I ost horithiam. pente silea
regno potita est: cuiꝰ troiano bello claris¬

Expanded text:
domum reuocant, reliquae ad tuendum domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum destinatus, uniuersam Graeciae lectam ac nobilem iuuentutem contraxerit, nouem longas naues praeparduae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello claris
Abbreviated transcription (Latin):
iectis. ubi diu ꝓoxinra queq populati: conspira¬
tione finitimoꝵ ꝑ insidias trucidant᷑. Ihorũ
uxores exilio aciuduitate ꝑmote: arma su¬
munt. & ut om̃ib̾ꝰ par. exsimili conditione
animꝰ fier&: uiros qͥsuꝑfuerant int̾ficunt.
atq accense inhostẽ fangne suo ultionẽ ce¬
soꝵ coniuguni. finitimoꝵ excidio consecunt᷑.
Tc̃ pace armis quesita: ext̾nos concubitꝰ in¬
eunt. editos mares mox enecant. feminas stu¬
diose nutriunt: inustis infantũ dexeterioribꝰ
manullis. ne sagittarũ iactꝰ impedirent᷑.
unde amazones dicte. Iarũ duȩ fuere
regiue: marsepia & lampheto. Quȩ agnu¬
ne diuiso induas partes: uicissim curã belli
& domꝰ cꝰtodiã sorciebantur. Igitur cum
europe maxximã partem domuissent. asiȩ
uͦ aliquantis ciuitatibꝰ captis: ipse aũ ephe¬
sum aliasq urbes condidissent. p̾cipuã exer¬
citꝰ sui parte̾ onustã opulentissima p̃da

Expanded text:
iectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiraiectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. horum uxores exilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda
Abbreviated transcription (Latin):
timendũ ipsi magis uersa uice fuerit. ꝓpt̾
incertos belli euentꝰ: nulla p̃mia. & dãpua
manifesta. Porro sͥ non expectanqa
ut ad se ueniatur. s ultro p̃de obuiã ituroi
Nsec mora: dicta factis in sequuntur. PPri¬
nũ ipsum uesorem t̾ritũ refugere inregnũ
cogunt. destitutum uero exercitum inua¬
dunt. omnẽq belli apparatum capessunt.
niuersamqͦ eg yptum populauissent. nisi¬
alusibꝰ impediti repellerent᷑. Inde conti¬
uo reuersi. ꝑ domitã infiipis qu lbꝰ asiã.
lectigalem fecere. ub ꝑ quindeci annos
sine pace ininiorati. tandem uxorũ flagita¬
tione reuocant᷑. denuntiantibꝰni redeant.
sobolem se afinitimis quesituras. M edio aut̃
tempore: apud soxtas duo regii iuuenes plinꝰ
& scolopesius ꝑfactionem obcimatum domo
pulsi: ingentem iuuentutẽ secũ traxere. &
ippadotie pontice orã iuxta amine̾ chermno¬
dontem conseder̃. campis temisceriis sibi sub¬

Expanded text:
timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter incertos belli euentus nulla praemia et damna manifesta. porro sibi non exspectandum, dum ad se ueniatur, sed ultro praedae obuiam ituros. nec mora, nam dicta factis insequuntur. primum ipsum Vesozen territum refugere in regnum cogunt, destitutum uero exercitum inuadunt omnemque belli apparatum capessunt, uniuersam quoque Aegyptum populauissent, ni paludibus inpediti repellerentur. inde continuo reuersi perdomitam infinitis caedibus Asiam uectigalem fecere; ubi per XV annos sine pace inmorati tandem uxorum flagitatione reuocantur denuntiantium, ni redeant subolem se a finitimis quaesituras. Medio autem tempore apud Scythas duo regii iuuenes Plynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingentem iuuentutem secum traxere et in Cappadociae Ponticae ora iuxta amnem Thermodontem consederunt campis Themisoyriis sibi sub
Abbreviated transcription (Latin):
NNO
uiter cretenses atq athenieuses certamen
fuit. ubi poplis utrĩq infelicit̾ ꝓfligatis.
cruentiorem uictoriã cretenses exercuer᷑.
Qui nobiliũ atheniensiũ filios minotauꝵ. o
utrum fero homini. An inhumane bestiȩ
aptiꝰ dicã: nescio. deuorandos crudeliter
ad dicebant: atq informe ꝓdigiũ effossis
Igrecie luminibꝰ saginabant.
sdem diebꝰ. lapͥithe actessali famosis nimni¬
um certauere conflictibꝰ. S thessalos pa¬
lefat᷑ in libro primo in credibiliũ ꝓdit. ipsos
laphitas creditos dictosq fuisse centauros.
es qđ̃ discurrentes in bello equites. uelut in
unũ corpꝰ equorũ & hommũ uiderẽt᷑.
aute urbem conditã¬
eg y pti meridiem & septentrionem diusas
pene toto celo ac pelago plag̾as. aut misce¬
re bello. aut regno iungere studens. scytis¬
nꝰ bellum indixit. Missis prius legatis. qui
hostibꝰ parendi dicerent. Idquȩ segte le¬
gatis respondent. stolide opul entissimum
regẽ aduersus inopes sumpsisse bellum: qd̾

Expanded text:
Anno inter Cretenses atque Athenienses certamen fuit, ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem uictoriam Cretenses exercuerunt; qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini an humanae bestiae aptius dicam nescio, deuorandos crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus saginabant. isdem diebus Lapithae et Thessali famosis nimium certauere conflictibus. sed Thessalos Palefatus in libro primo Incredibilium prodit ipsos a Lapithis creditos dictosque fuisse Centauros eo, quod discurrentes in bello equites ueluti unum corpus equorum et hominum uiderentur. Anno ante Vrbem conditAegypti meridiem et septentrionem, diuisas paene toto caelo ac pelago plagas, aut miscere bello aut regno iungere studens, Scythis bellum primus indixit missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. ad quae Scythae legatis respondent, stolide opulentissimum regem aduersus inopes sumpsisse bellum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
etatũ uolumina: incubuisse grecie parui
pendit᷑. Nc̃ aũ int̾pellari interdũ uo¬
luptates: & impediri parũꝑ libidines ñ
sustinet᷑. Quã quã inter illius tẽporis ho¬
mines atq istus hoc ut̾ est. qđ illi equo ani¬
mo hec intoleranda tolerabant: q in his
nati uł enutriti erant. & meliora ñ noue¬
rant. Isti aũ ꝑpetuo inuita sua tranqͥllita¬
tũ & deliciarũ sereno ad suefacti: ad ome
uł modicũ obducte sollicitudinis nubilũ
cõmouentur: atq utina̾ ipsum depulsorem
huiꝰ uł modicȩ inquietudinis p̃carent᷑. cuiꝰ
munere hanc ignoratã malis temporibꝰ iugi¬
tatẽ pacis habuer̃.&. qm spopondisse me¬
memini cũ ueluti articulis quibꝰctã dicendi
be condita sequens libell incipiat. qͥ con¬
texta ora illorũ cẽpoꝵ mala exercitatio¬
ribꝰ quippe ad nequitiã: atq eruditioribꝰ
hominibꝰ continebit. expł libeꝵ pͥmus.¬

Expanded text:
aetatum volumina incubuisse Graeciae parvi aetatum volumina incubuisse Graeciae parvi penditur. Nunc autem interpellari interdum voluptates, et impediri parumper libidines non sustinetur. Quamquam inter illius temporis homines atque istius hoc interest, quod illi aequo animo hnati uel enutriti erant et meliora non nouerant: isti autem, perpetuo in uita sua tranquillitatum et deliciarum sereno adsuefacti, ad omne uel modicum obductae sollicitudinis nubilum commouentur. atque utinam ipsum depulsorem huius uel modicae inquietudinis precarentur, cuius munere hanc ignoratam aliis temporibus iugitatem pacis habuerunt. et quoniam spopondisse memini, cum ueluti articulis quibusdam dicendi be condita sequens libellus incipiat, qui contextiora illorum temporum mala, exercitatioribus quippe ad nequitiam atque eruditioribus hominibus, continebit. PAVLI OROS