comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suo depereant. Eu ue¬
ro hiis peractis que ĩ¬
peraiu turonus ad ba¬
silicam ꝓpera. Ibiq te
uisitans: obtineo a¬
pud dñm ut saneriˢ
Cui ille. Dic michi
es uł qd̃ est nom̃ tuũ
Cui ur. Ego sum ĩ¬
quit martinus tu¬
ronũ sacerdos. In hiᷤ
sc̃i uerbis pauper sur¬
rexit asompno. Ap¬
prehensoq bacelloi
ter imperatũ aggre¬
ditur. Et que sibi fu¬
erant imꝑata popu¬
lis nuntiauit. mẽse
autẽ septimo postqͣ
hec acta sunt beatam
basilicã adiuit. Ibi
prostratus per tridu¬
um quarta die a sc̃
uirtute iusitatus
est. Iam enĩ ꝯputru¬
erat caro palmaꝵ eiꝰ
que cdausa detineba¬
tur. Et cũ digiti ciꝰ
directi fuissent san¬
guis ab cistem eru¬
pit s his omĩb me¬
dicatis ere ꝓprio que re¬
tulimus enarrauit.

Expanded text:
suo depereant. Tu vesuo depereant. Tu vero his peractis quae imperavi, Turonis ad basilicam meam propera; ibique te visitans, obtinebo apud Dominum ut saneris. Cui ille: Dic, es, vel quod est nomen tuum? Cui vir: Ego sum, inquit, Martinus Turonorum sacerdos. In his Sancti verbis pauper surrexit a somno, apprehensoque bacello, iter imperatum aggreditur, et quae sibi fuerant imperata populis nuntiavit. Mense autem septimo postquam haec acta sunt, beatam basilicam adivit, ibique prostratus per triduum, quarta die a sancti virtute visitatus est. Iam enim conputruerat caro palmarum eius, quae clausa detenebatur. Et cum digiti eius directi fuissent, sanguis ab eisdem erupit. Sed his omnibus medicatis, ore proprio quae retulimus enarravit.
Abbreviated transcription (Latin):
mente rursum solui¬
tur ĩsoporem et uidet
per uisum ⁊ ecce uir sta¬
bat añ eũ nigris ues¬
tib cano autẽ capi¬
te. Qui conuersus quid¬
sic inquit tu fletib ꝯ¬
moueris. Et ille. Etce
uenerabił dñe dum
parumper obdormi¬
ui cum dolore exper¬
gefactus opus manu
nescio quid sceleris
ꝯmisissem. Tũc uir
ille tanquã discipu¬
lis dñs dececo nato qr
neq ille peccauerat
neqz parentes euis s
ut manifestetur opꝰ
dei m illo ait. Debili¬
tas tua tormentum
indicat ppłi delinꝙ̃¬
tis. uade ergo nũc ꝑ
uicos et castella et
ad ciuitatẽ usq per¬
tende. et predica ut
stineat. et in die dñi¬
co nłt̾m opus absq
sollempnitatib mi¬
sticis agat. Ecce enĩ
coram dño ĩ lacrimi̾
decumbemus ueniã
ꝓ ppło deprecantes.
et adhuc spes est ob¬
tinendi ñ emendatõ
subsequatur ĩ ꝑlebe.
Nam hostilitates et in¬
firmitates et alia ma
la que ꝑfert populꝰ
ĩdignatio dñi cõmo¬
uet. Et ideo ãnuncia

Expanded text:
ore premente, rursum solviore premente, rursum solvitur in soporem et videt per visum; et ecce vir stabat ante eum nigris vestibus, cano autem capite! Qui consic, inquit, tu fletibus commoveris? Et ille: Ecce, venerabilis domine, dum parumper obdormivi, cum dolore expergefactus opus manuum nescio quid sceleris commisissem. Tunc vir ille, tanquam discipulis Dominus de caeco nato, quia neque ille peccaverat, neque parentes ejus, sed ut manifestaretur opus Dei in illo , ait: Debilitas tua tormentum indicat populi delinquentis. Vade ergo nunc per vicos et castella, et ad civitatem usque pertende; et praedica, utstineat, et in die Dominico nullum opus, absque solemnitatibus mysticis, agat. Ecce enim coram Domino in lacrymis decumbemus veniam pro populo deprecantes, et adhuc spes est obtinendi, si emendatio subsequatur in plebe. Nam hostilitates, et infirmitates, et alia multa mala, quae perfert populus, indignatio Domini commovet. Et ideo annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
rogat sibi adhuc̃ ex¬
inde ministrari. Ac¬
ceptoq calice ut bibͣ
statĩ omns febris
aufugit. Et sic admi¬
rante familia sanꝰ
a lectulo in quo iaci¬
bat erectus est. De si¬
sulfo manco.
uid aitẽ de istis
miraculis mea
paruitas potent en ar¬
rare. cuni assumpt̾
sanctus dei demũdo
ad huc predicator ha¬
beatur in mundo. Et
cum ip̃e palam popu¬
lis ostentare neq̃at
iugiter se ꝑatefactis
uirtutib manifestit
Dum cecos illuminat
Dum paraliticos sanat
Dum reliquos egro¬
tos pristine sospitati
reformat. S ego ut
sepe testatus sum in¬
dignũ me censeo tan¬
ti uiri signa deꝓmne¬
re. Tamen qi audax
audeo ueniam peto a
legente. Ui enĩ me im¬
pellit amor patroni
et qr adhuc esse eum
denuntiaui p̾dicatorẽ
dicam quid contige¬
rit nuper. Sisulfus
ex cynomanicis paup¬
culus dũ in hortellũ
suũ meridie obdormi¬
ret nescio quid neqͥcie
perpessus esomno exi¬
liens ꝯtractis inuolã
digitis cũ magno do¬
lore manus debiles e

Expanded text:
rogat sibi adhuc exrogat sibi adhuc exinde ministrari: acceptoque calice, ut bibit, statim omnis febris effugit; et sic, admirante familia, sanus a lectulo in quo jacebat erectus est. CAPUT XL. De Sisulfo manco. Quid autem de istis miraculis mea parvitas poterit enarrare, cum assumptus Sanctus Dei de mundo adhuc praedicator habeatur in mundo? Et cum se palam populis ostentare nequeat, jugiter se patefactis virtutibus manifestat, dum caecos illuminat, dum paralyticos sanat, dumque et reliquos aegrotos pristinae sospitati reformat. Sed ego, ut saepe testatus sum, indignum me censeo tanti viri signa depromere. Tamen quia audax audeo, veniam peto a legente. Quia enim me impellit amor patroni, et quiadenuntiavi praedicatorem, dicam, quid contigerit nuper. Sisulfus ex Cinomanicis pauperculus, dum in hortellum suum meridie obdormisset, nescio quid nequitiae perpessus, e somno exiliens, contractis in volam digitis, cum magno dolore manus debiles el
Abbreviated transcription (Latin):
tum deuotionis tu¬
ronus aduenit et be¬
atum sepulchrum
orando deosculans ad
monast̾ium sanctũ
anno transito perue¬
nit. Qui dum singu¬
la loca uisitat que
uir beatus aut orã¬
do depresserat aut ⁊¬
psallando sanctifi¬
cauerat ubi uel fes¬
so corpori sompnumł
media deficienti cibũ
prebuerat. Humq cũc¬
ta circuit. cuncta per¬
agrat uenit ad pu¬
teum quem sanctus
ꝓprio labore patefecit.
fusaq oratione aꝙͣ
haurit. Impositamq
ampullam domi re¬
gredietis deportauit.
Cumq exinde ĩfirmi
multis tribueret sa¬
nitates quadã uice
renosindus frater eiꝰ
infebrium impuls
decubuit lectulo. Ot¬
taua quoqz die cum
iam ocłis clausis ĩ
hoc iaceret ut sp̃m
exalaret atq omĩs
fanulia ꝑstreperet
mortem condolens
patroni uł funeris
necessaria prepararet
uenit ĩmentem preᷤ¬
bitero ut de aqua
beati putei ĩ ore de¬
functuro gitttam
ĩferret. Qua illata
ubi primũ os eius
adtigit. mox ocłos
egrotus aperuit. ab¬
soluta etiam lingͣ.

Expanded text:
tum devotionis Turonis advenit, et beatum sepulcrum orando deosculans, ad monasterium sanctum amne transito pervenit. Qui dum singula loca visitat, quae Vir beatus aut orando depresserat, aut psallendo sanctificaverat, ac ubi vel fesso corpori somnum, vel inedia deficienti cibum praebuerat; dumque cuncta circuit, cuncta peragrat, venit ad puteum, quem Sanctus Dei proprio labore patefecit, fusaque oratione aquam haurit, impositamque in ampullula, domum regrediens deportavit. Cumque exinde 1064 infirmis multis tribueret sanitates, quadam vice Renosindus frater ejus vi febrium impulsus, decubuit lectulo. Octava vero die cum jam oculis clausis in hoc jaceret, ut spiritum exhalaret, atque omnis familia perstreperet mortem condolens patroni, vel funeri necessaria praepararet, venit in mentem presbytero, ut de aqua beati putei in ore defuncturo guttam inferret. Qua illata, ubi primum os ejus attigit, mox oculos aegrotus aperuit, absolutaque etiam lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
lem ingelgeriũ intro¬
nizauerunt. et thesar¬
rarium constituer̃t.
et defensorẽ eccłie fece¬
runt et tutorẽ oĩum
possessionũ eius ubi¬
Qui sedẽ thesauratii
et domos cũ redditib
quãdiu adiuxit ob¬
tinuit. Om̃s aũ qui
cũ ꝯsule ĩgelgerioe¬
rant et ad corpus bĩ
martini reducendũ
fuerãt euocati maxi¬
me uero barones tu¬
ronici pagi feodaue¬
runt. societatẽ et be¬
neficium eccłie lar¬
giti sunt. Contigit
aũ eodẽ mense dum
eẽt consul ingelgeri
turonis ad alaudũ
re. Ingelgerius uero
ꝯsul auxiliante deo ⁊
intercedente beato mͣr¬
tino opitulantib e¬
tiam cl̾icis necnon ⁊¬
ꝯsẽcientib ciuib tu¬
ronice ciuitatis ĩtro¬
nizauit et ĩsede ep̃i

Expanded text:
lem Ingelgerium inthronizaverunt, et thesaurarium constituerunt et defensorem ecclesiae fecerunt, et tutorem omnium possessionum ejus, ubiQui sedem thesaurarii et domos cum redditibus, quandiu advixit, obtinuit. Omnes autem qui cum consule Ingelgerio erant, et ad corpus beati Martini reducendum fuerant evocati, maxime vero barones Turonici pagi, foedaverunt societatem et beneficium ecclesiae largiti sunt. Contigit autem eodem mense, dum esset consul Ingelgerius Turonis, Adalaudum re. Ingelgerius vero consul, auxiliante Deo et intercedente beato Martino, opitulantibus etiam clericis, necnon consentientibus civibus Turonicae civitatis, inthronizavit et in sede epi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ altera absida ꝯpo¬
nere. Ip̃mq hostiũ
cum absida sigilla¬
uerunt ita ut nͨ pa¬
teret aditus uł intro¬
itus. Cum omĩ aũt
ꝯsilio dederũt ĩgel¬
gerio comiti preben¬
dam bĩ martini. ip̃i
et heredib eus ĩperpe¬
tuum possidendam.
Quia uero eccł̃ia eiꝰ¬
dem sancti tũc dem¬
poris carebat theau

Expanded text:
in altera absida compoin altera absida componere, ipsumque ostium cum absida sigillaverunt, ita ut nec pateret aditus et introitus. Cum omni autem consilio dederunt Ingelgerio comiti praebendam beati Martini ipsi et haeredibus ejus in perpetuum possidendam. Quia vero ecclesia ejusdem sancti tunc temporis carebat thesau
Abbreviated transcription (Latin):
bsida siquidẽ
ubi corpus
beati marti¬
ni continebatur. quẽ
etiam detulant aban-¬
tissiodoro fusilis erat
ex auro et argento ꝙ
dr̃ electrũ pissitudine
duoꝵ digitoꝵ auctorẽ¬
q operis beatũ perpe-¬
tuum insculptaꝵ gͥ
litteraꝵ uł uersuũ nͨ
erat rima foramen
fenestra uł hostium ĩ
ea. hanc aũ fecerat be-¬
uauit corpus euis a
t̾ra inuolutũ prius
ĩpurpura rubea ⁊ di¬
ligenter ꝯsutũ sicq
in hanc absidiam po¬
suit. fecit etiam al¬
tare quadratũ et ꝯ¬
cauum ex lapidib
tabulatis. qd̃ mag¬
na tabula cooperuit
et cũ aliis cementau.
fẽcit etiã intus aliã
absidiam ex aurical¬
co. cupro. et stagno.
fusilem habens pal¬
mum ĩ spissitudinẽ
cũ hostio fusili gum¬
phiis. et uerceuellis
mabatur. fecit deni¬
q fredam desuꝑ au¬
ro optimo et laꝑidi¬
b pretiosis tanto sa
ad alaudo turonen
manniẽsi. ⁊raimone
aurelianẽsi corpus
sepe nommãdi con¬
fessoris martini in¬
fra ambitũ altaris

Expanded text:
bsida siquidem, ubi corpus beati Martini continebatur, quam etiam detulerant ab Antissiodoro, fusilis erat ex auro et argento quod dicitur electrum, spissitudine duorum digitorum, auctoremque operis beatum Perpetuum insculptarum alitterarum et versuum, nec erat rima, foramen, fenestra et ostium in ea. Hanc autem fecerat beavit corpus ejus a terra, involutum prius in purpura rubea, et diligenter consutum, sicque in hanc absidam posuit. Fecit etiam altare quadratum et coronam ex lapidibus tabulatis, quod magna tabula cooperuit, et cum aliis caementavit. Fecit etiam intus aliam absidam ex aurichalco, cupro et stanno, fusilem, habens palmum in spissitudine cum ostio fusili; gumphiis, et virtevellis; mabatur. Fecit denique fredam desuper auro optimo et lapidibus pretiosis tanto sacAdalaudo Turonensmannensi, et Raimone Aurelianensi, corpus saepe nominandi confessoris Martini infra ambitum altaris
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tantum ut ab hora
diei octaua usq incra¬
stinum scd̃a diei hora
nullam estuandi qͥe¬
tem poss accipere. E¬
rat em̃ ei et horribił
omĩs cib: nec quicꝙͣ
unde confortaretur
accipiebat. Dolor eti¬
am seuus:membra
omia quatiebat. sed
et pallor genas obsi¬
derat. Dumq sic int̾
manus ferretur pa¬
rentum ut eger egie
obtinere potuit ut
ad sepulchrum bea¬
ti antistitis deferre¬
tur. Tandem allatꝰ
desacro scõ tumuli
puluere diluto po¬
tui sumpsit. Mox
ab hac benediction
fugato uniuerso d¬
lore febris extinct
est. Nec mora secreta di¬
gestionum loca puer
expetit. Deducitur in
angulum uentris p᷑¬
gandi gratia. Uerum
ubi uoluntatẽ alui
flatu impellente ꝓfu¬
dit statim duo uermeᷤᷤ
abeo ĩmodũ serpenti¬
um processerunt. Qͥ
ita moueri ocuł hoĩ¬
num uidebantur ut
uiuere putarẽtur.
His igitur ab eo dige¬
stis: ilico ad plene sa¬
natus: et cibum ut
solitus erat hausit
et potum. Ruborq
genis fugato pallore

Expanded text:
in tantum, ut ab hora in tantum, ut ab hora diei octava usque in crastinum secunda diei hora, nullam aestuandi quietem posset accipere. Erat enim ei et horribilis omnis cibus, nec quidquam unde confortaretur, accipiebat. Dolor etiam saevus membra omnia quatiebat, sed et pallor genas obsederat. Dumque sic inter manus ferretur parentum ut aeger, aegre obtinere potui ut ad sepulcrum beati Antistitis deferretur. Tandem allatus, ut de sacrosancto tumuli pulvere diluto potum sumpsit, mox ab hac benedictione, fugato universo dolore, febris exstincta est. Nec mora, secreta digestionum loca puer expetit, deducitur in angulo ventris purgandi gratia. Verum ubi voluntatem alvi, flatu impellente dit, statim duo vermes ab eo in modum serpentium processerunt, qui ita moveri oculis hominum videbantur, ut vivere putarentur. His igitur ab eo digestis, ilico adplene sanatus, et cibum, ut solitus erat, hausit et potum, ruborque genis, fugato pallore,
Abbreviated transcription (Latin):
quit puer pariuilus
et cum reliquis pecoꝵ
ĩ campo custodiam
gereret:suꝑ fontem
quendã obdormiuit
Aliis quoq ad meridi¬
eni recedentib: hic so¬
lus remansit. Tandẽ
q relictus a somno:
dum cunsurg̾e utti¬
tur: dolorib coarta¬
tur. mox membris
onũb contractus.
ac retortis extrorsũ
brachiis contractis
ĩ poplite neruis calca¬
neis ad crura deductiᷤ
Cum nulla eẽt uirtꝰ
eundi in mense abeo
lacrime cũ magnis
uocib effluebant.
Reuersis autẽ sociis
ad iusenda pecora:
hic eiulans inuenit᷑.
De hinc parentũ ulnis
ablatus: domui res-¬
tituitur. Post dies u̾o
paucos cum parumꝑ
a dolorib laxaretur:
mendicis quibz dam de¬
putatus est. Cũ qui¬
b per decem aut eo am¬
pluis annos regiones
urbesq circumiens
ad hanc quoq festiu¬
tatem adueniens:
membris omĩb soli¬
datus est. Quo eadem
die ceci illuminati.
Nuo in ergumini ad
sepulchrum antisti
De puero febricitante.
dolescens quidam
ex nr̃is noctur¬
nis febrib uexabat᷑.

Expanded text:
quit, puer parvulus et cum reliquis pecorum in campo custodiam gereret, super fontem quondam obdormivit; aliis quoque ad meridiem recedentibus, hic solus reque relictus a somno, dum consurgere nititur, doloribus coarctatur. Mox membris omnibus contractus, ac retortis extrorsum brachiis, contractis in poplite nervis, calcaneis ad crura deductis, cum nulla esset virtus eundi, immensae ab eo lacrymae cum magnis vocibus effluebant. Reversis autem sociis ad visenda pecora, hic ejulans invenitur. Dehinc parentum ulnis ablatus, domui restituitur. Post dies vero paucos cum parumper a doloribus laxaretur, mendicis quibusdam deputatus est, cum quibus per decem aut eo amplius annos regiones urbesque circumiens, ad hanc quoque festivitatem adveniens, membris omnibus solidatus est. Duo eadem die illuminati caeci, duo energumeni ad sepulcrum AntistitAPUT LIX. De puero febricitante. Adolescens quidam ex nostris, nocturnis febribus vexabatur
Abbreviated transcription (Latin):
uł q̃n dicere uere cogi¬
tur. Non igitur abip¬
so ficem capientes s ab
eo ciui inuitus testimo¬
nium ꝑhibet ĩ honore
domni martini głosi
missam celebremus cͤ¬
dentes in eum qui et
mal̾ bñutitur. Nec
mora festiua ĩcrastino
missa celebratur ĩ ho¬
norescĩ. Dumq post ꝯ¬
munionẽ sacram mͣr¬
tinus abrahe sinu letꝰ
excipitur clerus decan¬
taret: diabłs ñ ferens
tantã laudẽ martini
tetrum clamorẽ emt¬
tens. tetrũq relinq̃ns
odorem ab inergumino
discedens. eum sanũ et ĩ¬
uitus deseruit. Ꝙ cleri¬
cusuidens ñ fuit ei sa¬
tis sub ꝯmuni cl̾icoꝵ
uita scõ deseruire mar¬
tino. s placitã marti¬
ni uitam professus ĩ
maiori monasterio mo¬
nachũ hĩtu. monach̾¬
q uircute suscepit.⁊
monachꝰ fẽs monachi
iugilauit ĩ actus ad̾oo
ut postea custos ordi¬
nis in eodem monas¬
terio pro scĩtate uite
et religionis custodia
poneretur. O martiñ
nulli fere scõꝵ meritiᷤ
ĩferiorẽ. nulli scd̃m

Expanded text:
cogitur. Non igitur ab ipso fidem capientes, sed ab eo cui invitus testimonium perhibet, in his nos domni Martini gloriosi missam celebremus, credentes in eum qui et malis bene utitur. Nec mora; festiva in crastino missa celebratur in honore sancti. Dumque post communionem sacram, Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, clerus decantaret, diabolus non ferens tantam laudem Martini, tetrum clamorem emittens, tetrumque relinquens odorem, ab energumeno discedens, eum sanum et invitus deseruit. Quod clericus videns non fuit ei satis sub communi clericorum vita sancto deservire Martino, sed placitam Martini vitam professus, in majori monasterio monachicum habitum monachumque virtute suscepit, et monachus factus, monachi vigilavit in actus, adeo ut postea custos ordinis in eodem monasterio prae sanctitate vitae et religionis custodia poneretur. O Martinum nulli fere sanctorum meritis inferiorem, nulli secundum
Abbreviated transcription (Latin):
besceret minist̃ auc¬
torem nec ministrũ
auctor urgeret. Ubi y¬
baciasensi id est castel
o uet̾i qd̃ nũc freq̃ns
abitatur a fr̃ĩb ydo¬
lum noueratis gran¬
di opere ꝯstructum. po¬
litissimis saxis moleᷤ
iurrita surrexerat in
cedens suꝑstitionẽ lo¬
ci operis dignitates¬
uabat. huius destruc¬
tionem marcello ibi¬
dem consistenti pb̾ro
uir beatus sepe manda¬
uerat. Post aliquantũ
tempꝰ regressus intre¬
pat presb̾rũ. cur adh
ydoli structura ꝯsist̾et.
Ille causatur uix mi¬
litari manu et inpu¬
blice multitudinis
tantam molẽ posse sb̃¬
uerti ne dum id faci¬
le putaret ꝑ imbetillos
cl̾icos. aut infirmos
monachos qui uisse
curari. Tunc marti¬
nus recurrẽs ad no¬
ta subsidia: noctẽ
totam in orone ꝑui¬
gilat. Mane orta tem¬
pestas edem ydoli us¬
q adfundam̃tum ꝓ¬
uoluit. U̾m huc mar¬
cello teste dicta sunt.

Expanded text:
besceret minister aucbesceret minister auctorem, nec ministrum auctor urgeret. Ibatiensi, id est, castello illo veteri quod nunc frequens habitatur a fratribus, idolium noveratis grandi opere litissimis saxis moles turrita surrexerat, rocedens superstitionem loci operis dignitate seruabat. huius destructionem Marcello, ibidem consistenti presbytero, uir beatus saepe mandauerat. post aliquantum tempus regressus increpat presbyterum, cur adhuc idolii structura consisteret. ille causatus uix militari manu et ui publicae multitudinis tantam molem posse subuerti, nedum id facile putaret per inbecillos clericos aut infirmos monachos quiuisse curari. tum Martinus recurrens ad nota subsidia nocte tota in oratione peruigilat: mane orta tempestas aedem idoli usque ad fundamentum prouoluit. uerum haec Marcello teste dicta sint.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ut ad auicia¬
nũ recurrã quic̃
in om̃ib locis cunctiᷤ¬
q urbib ederet crudeli¬
tati̾sue nefanda monu¬
menta turonis tm̃ ĩ
nocens erat. et illa be¬
stia que humano sã¬
guine et infelicium
mortib alebatur mi¬
tc̃e seatq traquillũ
beato iuiro presente
prestabat. meminiqͦ¬
dam die ad eum uenis¬
se martinũ. Qui ubi
secretatiũ eius ing̾s¬
sus ẽ uidet post tergũ
ip̃ius demonẽ mire
magnitudinis assi¬
dentem. Quẽ eminꝰ
cesse paiꝵ latino loqͣ¬
mur ex sufflans aui¬
cianus se exsufflari
existiniãs. Quid me
inquit scẽ dei sic aspi¬
cis: Tunc uirtinꝰ. Nõ
te inquit sed eum qͥ
ceruici tue teter incũ¬
buit. Ita recessit dia¬
bolus et reliquit fa¬
miliare subsellium.
Satisq ꝯstat ab illo
die auicianũ mitio¬
rem fuisse seu qd̃ in¬
tellex̾it egisse semꝑ
assidentis sibi diabo¬
li uoluntatẽ seuꝙ in
mundus sp̃c ab illiꝰ
ꝯsessu per martinũ fu¬
gatus priuatus ẽ pote¬
state grãsãdi. cũ eru¬

Expanded text:
ed ut ad Avitianum recurram qui cum in omnibus locis cunctisque urbibus ederet crudelitatis suae infanda monumenta, Turonis tantum innocens erat: et illa bestia quae humano sanguine et infelicium mortibus alebatur, mitem se atque tranquillum beato viro praesente praestabat, memini quodam die ad eum venisse Martinum: qui ubi secretarium ejus ingressus est, vidit post tergum ipsius daemonem mirae magnitudinis assidentem. Quem eminus est, parum Latino loquamur exsufflans; Avitianus se exsufflari existimans, Quid me, inquit, Sancte, sic accipis? Tum Martinus, Non te, inquit, sed eum qui cervici tuae teter incumbit. Cessit diabolus, et reliquit familiare subsellium: satisque constat, ab illo die Avitianum mitiorem fuisse, seu quod intellexerit egisse se semper assidentis sibi diaboli voluntatem, seu quod immundus spiritus ab illius consessu per Martinum fugatus, privatus est potestate grassandi, cum eru
Abbreviated transcription (Latin):
qui multa mira hic
ostendisti.
Etiam de celo gr̃am
xp̃i nob̾ supplicatu
qui inbeato marci¬
no antistite glifica¬
ris. laus uircutis
cuiul et robur for¬
titudinis illius gła
sanctitatis eius et de¬
cor forme ip̃ius. amor
ordis euis suspensio¬
q anime ip̃ius. lu¬
men mentis euis ⁊
duxitineris illiuis qͥ

Expanded text:
qui multa mira hic ostendisti, etiam de coelo gratiam Christi nobis supplicatu qui in beato Martino antistite glorificaris, laus virtutis ejus, et robur fortitudinis illius, gloria sanctitatis ejus, et decor formae ipsius, amor cordis ejus suspensioque animae ipsius, lumen mentis 1142 ejus et dux itineris illius; q
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑsona fecisset.
Ergo cũ seq̃ntib die¬
b scd̃m ꝯsuetudinem
bestia ñueniss nimi¬
rum audacis fc̃i ꝯscia
adeum uenire dissi¬
mulans cui fecisset ĩ¬
uiriam: egre pacieba¬
tur heremita se alũp¬
ne solatio destitutũ.
Postremo illuis or̃one
reuorata: septimum
pꝰ diem affuit ut so¬
lebat ante cenanti.
S ut facile cernes ue¬
recundiam penitẽtis
ñ ausa ꝓpuis accedere
deiectis interram pro¬
fundo pudore lumi¬
illius ꝯfusionẽ heremi¬
ta miserat᷑: iubet eã
ꝓpius accedere. ac ma¬
nu blanda cap̃ triste
ꝑmulcet. Deinde pa¬
ne duplicato ream su¬
am reficit. Ita indul¬
gentiam ꝯsecuta: of¬
ficii consuetudinẽ
deposito merore repa¬
rauit. Intuemini q̃so
xp̃i etiã in hac parte
uirtutẽ cui sapit õẽ
qd̃ brutum est. cui mi¬
te est om̃e qd̃ seuit. lu¬
pa prestat officiũ. Lu¬
pa furti crim̃ agnos¬
cit. Lupa ꝯscio pudore
ꝯfunditur. uocata ad¬
est. caput prebet. ⁊ ht
sensum indulte sibi

Expanded text:
tum persona fecisset. tum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore lumiillius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
lium singularem
iuz uidimꝰ par¬
uo tugurio ĩquo ñ nͥ
unum recipi posse hĩ¬
tantẽ. De hoc illud fe¬
rebatur qd̃ ei lupa so¬
lita erat astare cenan¬
ti. nec facile unquã
bestia falleretur qͥn
illi ad legittimã ho¬
ram refectionis occur¬
reret: et tam dui ꝓ
forib expectaret: do¬
nec ille panem qui
cenule superfuisset.
offerret. Illam manũ
euis lambere solitã
atq ita quasi imple¬
to officio: et prestita
abeuntem diucius
abeẽt et non nisi sb̾
nocte remearet: Interĩ
bestia ad ꝯsuetudina¬
rium illud cenetp̃s
occurrit. acuam cel¬
lulam ꝯfamiliarẽq
patronũ ab eẽ senti-¬
ret ingressa curiosiꝰ
explorans ubi nam
eẽt hĩtator casu ꝯti¬
gua cum panib qͥn¬
q palmicia sportella
pendebat. Ex hiis unũ
presuit: et deuorat.
Deinde perpetrato sce
i lere discessit. Regresl̾
heremita uidet spor¬
tulam dissolutam
non ꝯstantem panũ¬
numero. Dampnũ rei
familiaris intellig̃
noscit. S non erat ĩ¬
certa suspicio que fur¬

Expanded text:
ue singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulofferret: illam manum ejus lambere solitam: atque ita quasi impleto officio et praestita abeuntem, diutius abesset, et non nisi sub nocte remearet. Interim bestia ad consuetudinarium illud coenae tempus occurrit. Vacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans, ubinam esset habitator. Casu contigua cum panibus quinque palmicia sportella pendebat: ex his unum praesumit et devorat, deinde perpetrato scelere discessit. Regressus eremita, vidit sportulam dissolutam, non numerum: damnum rei familiaris intellegitnoscit. sed non erat incerta suspicio, quae fur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ episcopatu gesse¬
rit. quamius neqͣ¬
quã ad emĩa illiuꝰ
potuerĩ ꝑuenire. a¬
deo ipsa inquibz ip¬
se tantũ sibi ꝯscius
fuit nesciunt᷑. Qͥa
laudẽ ab hoĩb ñ re¬
quirẽs. quantũ in
ipso fuit omnes uir¬
tutes suas lat̾e uo¬
luisset. Qͣmꝙͣ eti¬
am ex hiis que cõ¬
perta nob̾ erãt plu¬
ra omisimus. qͥ a
sufficere credimus
tantũ si excellentia
notarentur. Simul
⁊ legentibz ꝯsulend̾
fuit ne qd̃ hiis pa¬
reret copia ꝯgesta fa¬
stidium. Obsecto aũ

Expanded text:
in episcopatu gessein episcopatu gesserit, quamuis nequaquam ad omnia illius potuerim peruenire: adeo ea, in quibus ipse tantum sibi conscius fuit, nesciuntur, quia laudem ab hominibus non requirens, quantum in ipso fuit, omnes uirtutes suas latere uoluisset quamquam etiam ex his, quae conperta nobis erant, plura omisimus, quia sufficere credidimus, si tantum excellentia notarentur: simul et legentibus consulendum fuit, ne quod his pareret copia congesta fastidium. obsecro au
Abbreviated transcription (Latin):
qui humanã uitã
presentib tantũ ac¬
tib estimantes. spes
suas fabulis. aĩas
sepulchris dederunt.
Siquidẽ adsolam
hominũ memoriã
se perpetuandos credi¬
memoriam quere¬
re. ñ scribendo. aut
pugnãdo. aut phi¬
losophando. s pie
religioseq uiuendo.
Qui quidem error hu¬
manis litteris tra¬
ditus in tantũ ua¬
luit: ut multos ta¬
men emulos. uł in¬
anis philosophie. ł
stulte illius uirtutiᷤ
inuenerit. Unde fac¬
turus michi oꝑe p̾
ciũ uideor siuitam
scĩssimi uiri exem
plo mox futuram
perscripsõ. Quo uti¬
q ad uerã sapĩam. ⁊
celestẽ miliciã. diui¬
namq uirtutẽ. le¬
gentes incitabunt᷑.
In quo ita nr̃i quo¬
q rationẽ ꝯmodi du¬
cimus. ut ñ in anẽ
ab hoĩb memoriã.
sed adeo et̾num pre
⁊ si ip̃i non ita uixi¬
mus. ut exemplũ
a liis eẽ possemus.
dedimus tamen ope¬
ram ne his lateret
qui ẽẽt imitandus.
Igitur scĩssimi mar¬
tini uitã scribere ex¬
ordiar. ut que uł
ante episcopatũ ł

Expanded text:
qui humanam uitam praesentibus tantum actibus aestimantes spes suas fabulis, animas sepulcris dederint: siquidem ad solam hominum memoriam se perpetuandos credimemoriam quaerere, non scribendo aut pugnando uel philosophando, sed pie sancte religioseque uiuendo. qui quidem error humanus litteris traditus in tantum ualuit, ut multos plane aemulos uel inanis philosophiae uel stultae illius uirtutis inue--nerit. unde facturus mihi operae pretium uideor, si uitam sanctissimi uiri, exemplo aliis mox futuram, perscripsero: quo utique ad ueram sapientiam et caelestem militiam diuinamque uirtutem legentes incitabuntur. in quo ita nostri quoque rationem commodi ducimus, ut non inanem ab hominibus memoriam, sed aeternum a Deo etsi ipsi non ita uiximus, ut exemplo aliis esse possimus, dedimus tamen operam, ne is lateret qui esset imitandus. igitur sancti Martini uitam scribere exordiar, ut se uel ante episcopatum uel
Abbreviated transcription (Latin):
qui uisibilit̾ suꝑ
apłos ĩ igne appã¬
ruit. se quoq ꝯsimi¬
li specie et potentia.
ĩ globo igneo suꝑ
martini cap̃. dum̃
sacram̃ta offerret
ostendit. Qui et si
uariis loqui lĩguiꝰ
qr necesse non erat
martino non ꝯtulit.
ita tñ singulari flã¬
ma diuini amoris
igniuit eum: ut et
uiuens in corpore ꝑ
cordis caritatẽ totuꝰ
igneus ẽẽt. et postqͣ
migrauit a corpore
aliquotiẽs iusibiłi
totus igneus appa¬
reret. hinc est qdt
est. et ad exequias pe¬
lagie mnt̃is aredii ab¬
batis. glob igneus
totam illustrans ec¬
cl̃iam. de celo uenit.
clamantib inergu¬
minis. ad defuncteex¬
equias uenisse mar¬
tinum. Non dissimi¬
liter gregorio turo¬
nensi eius reliqui¬
as ĩnouã basilicam.
inferenti apparuit.
Brachio quoq ora¬
torium ingrediens:
globũ igneum per
eccl̃ie superiora discͤ¬
rere sepuis uid̾e con¬
sueuit. Non est igi¬
tur hereticũ ꝯfiteri
cum: ad apl̃ice pari¬
tatis ꝯsortium sub¬
limari. Qui ergoex

Expanded text:
qui visibiliter super Apostolos in igne apparuit, se quoque consimili specie & potentia in globo igneo super Martini caput, dum Sacramenta offerret, ostendit. Quia etsi variis loqui linguis, quia necesse non erat, Martino non cōtulit: ita tamē singulari flamma diuini amoris igniuit eum, vt & viuens in corpore, per cordis caritatem totus igneus esset; & postquam migrauit a corpore, aliquotiens visibiliter totus igneus appareret. Hinc est quodest, & ad exequias Pelagiæ matris Aredij Abbatis globus igneus, totam illustrans Ecclesiam, de cœlo venit: clamantibus energumenis ad defunctæ exequias venisse Martinum. Non dissimiliter Gregorio Turonensi eius reliquias in nouam basilicam inferenti apparuit. Brachio quoque Oratorium ingrediens, globum igneum per Ecclesię superiora discurrere, sæpius videre consueuit. Non est igitur hæreticum, confiteri cum, ad Apostolicæ paritatis cōsortium sublimari. Qui ergo ex
Abbreviated transcription (Latin):
S
ĩcola baiocassinꝰ
cum in rure positꝰ
quiddam operaret᷑
ꝯmoto uento pauo¬
re ꝑcussus tremere
cepit ac membris
omĩb destitui uo¬
ciferare etiam ⁊ sibi
mortẽ immin̾e tes¬
tabatur. Interea
concurrẽtib uici¬
nis ad spectacłm ta¬
le ip̃ointer uoces ⁊
ululatꝰ contractiᷤᷤ
neruis debilitat᷑
adintegre. Et nõ
solum et usus au¬
rium denegatur
ueꝵ etiam et ip̃o
lumine caruit o¬
culoꝵ. Post quin¬
decim uero annos
dum in hac infelici¬
tate degeret ad festi¬
uitatem scĩ marti¬
ni ueniens solidatiᷤ
membris oculisq
ec dissimili uir¬
tute mulier er¬
megundis andega¬
uensis ciis uici ĩ¬
cola crouiensis con¬
tracta ac ceca ĩ hac
festuuitate directa il¬
luminataq disces¬
sit. S et charimu¬
dus ex briciolonno
debilis ueniens uir¬
tute beati antistitiꝰ
redintegratus est.
presenserunt. Nam
leodomundus cecus
post septem annos
ceci ĩ hac festiuitate
uisum per opem bĩ¬
antistitis recepert̃
eonis presbi ta.¬

Expanded text:
s incola Baiocassinus, cum in rure positus quiddam operaret, commoto vento, pavore perculsus, tremere coepit ac membris omnibus distitui, vociferare etiam et sibi mortem inminere testabatur. Interea concurrentibus vicinis ad spectaculum tale, ipse inter voces et ululatus, contractis nervis, debilitatur ad integre; et non solum ei usus aurium denegatur, verum etiam et ipsum lumen caruit oculorum. Post quindecim vero annos, dum in hac infelicitate degeret, ad festivitatem sancti Martini veniens, solidatis membris, oculisque Nec dissimili virtute mulier Ermegundis, Andecavensis civis, vici incola Croviensis, contracta ac caeca, in hac festivitate directa, illuminataque discessit. Sed et Charimundus, ex Bricilonno debilis veniens, virtute beati Antistitis redintegratus est. persenserunt. Nam Leodemundus caecus post septem annos caeci in hac festivitate visum per opem Antistitis receperuntLeonis presby
Abbreviated transcription (Latin):
uens. dum iter illd̾
per manus alioꝵ cre¬
bris incursib utitꝰ
martini itur: tandẽ
ab eius pietate res¬
pecta iacens ad sc̃m
hostium lumen pa¬
riter gressumq re¬
cepit. Osi totum ꝓ¬
deretur ĩ publico ꝙ
singuli quiq dum
fideliter poscunt la¬
tent̃ accipiũt: et re¬
tinet occultum mł¬
toꝵ conscientia qd̃
fideliter poscendo clã
quesita santtas est
adepta. Quod si h
ut diximus cuncta
publicarentur. non
solum libros sed nec
ip̃m mundum ut¬
ait euͣungłista de
liber finem accipi¬
at enarrabo. adoleᷤ¬
cens quidam noĩe
lecurus ex utero ma¬
tris egrediens man̾
aridam. pedemq ꝓ¬
tulerat ita oĩum
membroꝵ siccata cõ

Expanded text:
e vivens, dum iter illud per manus aliorum crebris occursibus utitur, cam itur, tandem ab eius pietate respecta, iacens ad sanctum ostium, lumen pariter gressumque recepit. O si totum proderetur in publico, quod singuli quique, dum fideliter poscunt, latenter accipiunt, et retenit occultum multorum conscientia, quod fideliter poscendo clam quaesita sanitas est adepta! Quod si haec, ut diximus, cuncta publicarentur, non solum libros, sed nec ipait evangelista de liber finem accipiat, enarrabo. Adolescens quidam, nomine Securus, ex utero matris egrediens, manum aridam pedemque protulerat, et ita omnium membrorum siccata co
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nauigio prospero
sequente pr̃oni presi¬
dio undis lenib tẽ¬
peratis flatib uelopẽ¬
dulo. mare tranquil¬
lo. uelocit᷑ ad portũ gal¬
licie ꝑuener̃t. Tunc ꝯ¬
monitus a deo quida¬
pb̃r martinꝰ deregio¬
ne longinqua. qui
ibidem nũc sacerdos
habet᷑ aduenit. S nec
hoc credo sine diuina
fuisse ꝓuidentia ꝙ ea
die se ꝯmouerit de pa¬
tria qua beate reliqͥe
de loco leuate sunt
et sic simul cum ip̃is
pignorib gallicie
portim ingressus sit
Que pignora cũ sũ¬
ma ueneratiõe susci¬
pientes: fidem mura
sanus properat ĩ occur¬
sum. B eatus autẽ mͣr¬
tinus sacerdotał̃ gr̃e
accepit principatum.
lepra appłopellitur.
et omnes infirmi sa¬
aduentu pignoꝵ
beati martini dñs tͥ¬
buit ut iurtutes q̃
ibidẽ illa die fc̃e sunt
enarrare ꝑ longum
promptus ẽ. ut õs
martyriũ libentissime
susciperẽt si tempꝰ perse

Expanded text:
tes, navigio prospero, sequente patroni praesidio, undis lenibus, temperatis flatibus, velo pendulo, mare tranquillo, velociter ad portum Galliciae pervenerant. Tunc commonitus a Deo beatos Martinus de regione longinqua, qui ibidem nunc sacerdos habetur, advenit. Sed nec hoc credo sine divina fuisse providentia, quod ea die se commoveret de patria, qua beatae reliquiae de loco levatae sunt, et sic simul cum ipsis pignoribus Galliciae portum ingressus sit. Quae pignora cum summa veneratione suscipientes, fidem miracsanus properat ad occursum. Beatus autem Martinus sacerdotalis gratiae accepit principatum. leprae a popet omnes infirmi saadventu pignorum beati patroni Dominus tribuit, ut virtutes, quae ibidem illa die factae sunt, enarrare perlongum promptus est, ut omnes martyrium libentissime susciperent, si tempus perse
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere m̾eor uiri iu¬
sti reliquias qd̃cũq p̾¬
dicauerĩt sacerdotes cͤ¬
dam. et sic iterx suos
dirigit maiori cũ mu¬
nere. Qui uenientes
ad beatũ locum reli¬
quias postulabant.
Cum q eis offerrent᷑
ex ꝯsuetudine dixer̃t.
Non ita faciemus. sed
atur ponendi q̃ exin¬
partẽ palii serici pẽsa¬
tam super beatũ sepl¬
chrum posuerũt di¬
centes. Si inuenerimꝰ
gr̃am coram expetito
patrono que posuimꝰ
plus inseq̃nti pensa¬
bunt. eruntq nobiᷤᷤ
ĩ bñdictõe questta ꝑ
fidem. Uigilata ergo una
nocte fro mane: que po

Expanded text:
suscipere mereor viri iusti reliquias, quodcumque praedicaverint sacerdotes, credam'. Et sic iterum suos dirigit maiori cum munere. Qui venientes ad beatum locum, reliquias postulabant. Cumque eis offerrentur ex consuetudine, dixerunt: 'Non ita faciemus, sed atur ponendi quae exinpartem pallii sirici pensatam super beatum sepulchrum posuerunt, dicentes: 'Si invenimus gratiam coram expetito patrono, quae posuimus plus in sequenti pensabunt, eruntque nobis in benedictione quaesita per fidem'. Vigilata ergo una nocte, facto mane, quae po
Abbreviated transcription (Latin):
tempore tetradii
cuiusdam ꝓ ꝯsulatis
uiri seruus demoni¬
o correptus dolendo
exitu cruciabatur.
Rogatus ergo mar¬
tinus ut ei manũ
imponeret:deducie¬
um ad se iubet. sed
nequã sp̃c nullo ꝓ¬
ferri modo ecella ĩ
qua erat potuit. I¬
ta in aduenientes
rapidis dentib se¬
uiebat. Tunc tetra¬
dius ad genua bĩ
uiri aduoluitur o¬
rans ut ad domũ ĩ
qua demoniatꝰ ha¬
bebatur: ip̃e descẽ¬
deret. Tunc uͦ mar¬
tinus negat se pro¬
fani. ⁊ gentił domũ
adire posse. Nam te¬
tradius eodẽ tempo¬
re ad huc gentilita¬
tis errore implicitus

Expanded text:
tempore Taetradii cuiusdam proconsularis uiri seruus daemonio correptus dolendo exitu cruciabatur. rogatus ergo Martinus, ut ei manum inponeret, deduci eum ad se iubet: sed nequam spiritus nullo proferri modo de cellula, in qua erat, potuit: ita in aduenientes rabidis dentibus saeuiebat. tum Taetradius ad genua beati uiri aduoluitur, orans ut ad domum, in qua daemoniacus habebatur, ipse descenderet. tum uero Martinus negare se profani et gentilis domum adire posse: nam Taetradius eo tempore adhuc gentilitatis errore implicitus
Abbreviated transcription (Latin):
Ac primũ que erant
illius familiaria ĩ
istius modi reb ar¬
ma solo prostratus
orauit. Deinde egrã
intuens dari sibi ole¬
um postulat. Qd̃ cũ
benedixisset ĩ os pu¬
elle uim liquoris in¬
fudit statimꝰ uox red¬
dita est. Tunc paula
nec firmatis gressibꝰ
ppło teste surrexit.

Expanded text:
Ac primum, quae erant illius familiaria in istiusmodi rebus arma, solo prostratus oravit; deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat; quod cum benedixisset, in os puellae vim sancti liquoris infudit, statimque vox reddita est. Tunc paulatnec firmatis gressibus, populo teste, surrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
regressus fuissz sol¬
lempnitatẽ exemp¬
tis tenebris lumi¬
ni datus exoritur.¬
N hac etiam festiui¬
tate et leudardus
seruus eumerii nã¬
netice urb̃ diacomi
cum ꝑ sex annos ce¬
citatis fuiss cate¬
na ꝯstrictus ad ba¬
silicã accedẽs uirtu¬
te beati ꝯfessoris il¬
luminatus ẽ. Per
uisionẽ enĩ som¬
nii admonitꝰ fu̾at

Expanded text:
regressus fuisset soregressus fuisset solemnitatem, exemptis tenebris, lumini datus exoritur.n hac etiam festivitate et Leudardus, servus Eumerii Namnetici urbis diaconi, cum per sex annos caecitatis fuisset catena constrictus, ad basilicam accedens, virtute beati confessoris inluminatus est. Per visionem enim somnii admonitus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum cecitate ꝑcꝰ¬
sus dolorib cruciare
tur apparuit auiee
ni et recipiet iusum
puer iste. Nec morata
nit ad festiurtatem
cis nepotem suum.
urbis t̾ritorii
puella uiliogundis
uocabulo simili con¬
ditione cecatur. dũ
enĩ cum reliquis
puellis ꝑstratas uil¬
le ludũ exercẽdo disc̃¬
reret uenti iuolẽtia
puluere eleuato op¬
pleuit oclos eius. Q̾
statim dolorib uexa¬
ta: peciit parentes
suos ut eam ad basi¬
licam scĩ martini de¬
ducerẽt. Quo fcõ: pro¬
tinus ut or̃onem ꝓ
ea fud̾unt illumina¬
ta ẽ. Nobis quoq e¬
gredientib descĩs ⁊
missaꝵ sollempnib
occurrerũt simulp̃¬
fatus puer atq pu¬
ella dicẽtes se hora
antistitis recepisse.
Ꝙ nob̾ magnũ pre¬
stitit gaudiũ credẽ¬
ꝯfessoris sit uisitare
aũ quidam ex
infantia sua niem¬
bris debil̾ accedente
febre cecatus ẽ. So
ad suꝑiorẽ festuuta¬
tem ueniens direc¬
tis membris lumi¬
ne tamen ad huc
dempto discessit.s
cum ad hanc iteix

Expanded text:
Qui cum a caecitate percussus doloribus cruciaretur, apparuit aviae ni, et recipiet visum puer iste. Nec morata nit ad festivitatem cis nepotem suum. urbis territorii puella, Viliogundis vocabulo, simili conditione caecatur. Dum enim cum reliquis puellulis per stratas villae ludum exercendo discurreret, venti violentia pulvis elevatus opplevit oculos ejus. Quae statim doloribus vexata, petiit parentes suos, ut eam ad basilicam sancti Martini deducerent. Quo facto, protinus ut orationem pro ea fuderunt, illuminata est. Nobis quoque egredientibus de sanctis missarum solemniis occurrerunt simul praefatus puer atque puella, dicentes se ipsa Antistitis recepisse. Quod nobis magnum praestitit gaudium credenconfessoris sit visitare tem quidam ex infantia sua membris debilis, accedente febre, caecatus est; sed ad superiorem festivitatem veniens, directis membris, lumen tamen adhuc dempto, discessit. Sed cum ad hanc iterum
Abbreviated transcription (Latin):
yconcius ex uicariiᷤ
uir fidelis cũ faii¬
liam illuis lues extre¬
ma uexaret. et in au¬
dite calamitatis exem¬
ꝑlo per totã domũ cor¬
pora egra ꝓcumb̾ent
martimi per litteras ĩ¬
plorauit auxiliũ. Qͦ
tempore uir beatus rẽ
impetratã nam sp̃nsẽ
ciebat domũ illã diui¬
no numine uerbera¬
ti. tñ non prius desti¬
tit septem totos dies.
totidemq noctes orã¬
ans qͣm id qd̃ exorand̃
acceperat impetraret
oox ad eum lyconciꝰ
diuina exꝑtus bñfi¬
cia ꝑuolauit nunciãs

Expanded text:
ycontius ex uicariis uir fidelis, cum familiam illius lues extrema uexaret et inauditae calamitatis exemplo per totam domum corpora aegra procumberent, Martini per łitteras inplorauit auxilium. quo tempore uir beatus t rem inpetrari: nam spiritu sentiebat, domum illam diuino numine uerberari: tamen non prius destitit septem totos dies totidemque noctes oranuans, quam id quod exorandum receperat inpetraret. mox ad eum Lycontius diuina expertus beneficia peruolauit, nuntians
Abbreviated transcription (Latin):
malis que gesserat
agebat ad prehens si¬
ne causa simili ne¬
ce dampnatur in¬
uocans semper bea¬
ti ꝯfessoris auxiliũ.
Qui cum appensus
fuisset disruptis iũ¬
culis illesus ad ter¬
ram ruit. S mala
mens hominũ iter̃
appendit quẽ deus e¬
ripuit. Qd̾ audiẽs
abbas monasterii a
lcco proximu currit
ad comitẽ rogaturꝰ
pro eo. Erat ẽnim
exinde quasi trib
milib. Obtentaq
ab eo rei huiꝰ uita
rediit uiuumq rep¬
perit. Quo asuspẽdio
deposito adduxit ad
monast̾ium profitẽ¬
tem atq dicentem qr
sensi uirtutẽ sancti
martini que me eri¬

Expanded text:
malis quae gesserat malis quae gesserat agebat, apprehensus sine causa, simili nece damnatur, invocans semper sancti Confessoris auxilium. Qui cum appensus fuisset, disruptis vinculis, inlaesus ad terram ruit. Sed mala mens hominum iterum adpendit, quem Dens eripuit. Quod audiens abba monasterii a loco proximi, currit ad comitem, rogaturus pro eo, – erat enim exinde quasi tribus milibus –, obtentaque cum eo rei huius vita, rediit vivumque repperit. Quo a suspendio deposito, adduxit ad monasterium profitentem atque dicentem, quia: 'Sensi virtutem sancti Martini, qui me eri
Abbreviated transcription (Latin):
citare solitus erat. At
illa accurrit dicẽs as¬
sum fili dulcissime.
Susceptoq eum in
ulnis moxq porrec¬
febre ac numia defec¬
tione stomachi. Et
que proiciebat perĩ¬
feriorem partẽ pars
maxima cruor era
Et ea causa eum ma¬
gis afficerat qr ci¬
bum quem accipi¬
ebat inualescente
nausea statim reici¬
ebat. S protinus
ut de sepulchri pul¬
uere bibit omĩ in¬
firmitate dempta
penso absoluto.
tatis dextera suble¬
uauit. Beniq ge
tibulo diiudicatur.
Quo cũ duceretur
nom̃ beati antisti¬
tis inuocabat dic̃ẽs.
Lib̾a me scẽ ꝯfessor
martine ab immi-¬
nente pericło. Appen¬
lus igitur ac solus
relictus cõmoto su¬
bito uento audiuit
uocem dicentẽ libere¬
mus eum. Et ecce
aquatuor partib
celi ꝯcussus stipes
qui hoĩem susten¬
tabat cum inmẽso
cespite in modũ ar¬
boris eradicate ad
terram diuellitur
Et sic homo morti
deditus rediuiuus
lius quoq qui
multa fecerat sce¬
lera et compunctuᷤ
adeo penitentiã pro

Expanded text:
citare solitus erat. At citare solitus erat. At illa accurrit, dicens: Adsum, fili dulcissime. Susceptoque eo in ulnis, et mox porrecfebre, ac nimiam defectionem stomachi; et quae projiciebat per inferiorem partem, pars maxima cruor erat. Et ea causa eum magis affecerat, quia cibum quem accipiebat, invalescente 1107 nausea, statim rejiciebat: sed protinus, ut de sepulcri pulvere bibit, omni infirmitate dempta,penso absoluto. tatis dextera, sublevavit. Denique Gentibulo adjudicatur. Qui dum duceretur, nomen beati Antistitis invocabat, dicens: Libera me, sancte confessor Martine, ab imminenti periculo. Appensus igitur ac solus relictus, commoto subito vento, audivit vocem dicentem: Liberemus eum. Et ecce a quatuor partibus coeli concussus stipes qui hominem sustentabat, cum immenso cespite in modum arboris eradicatae a terra divellitur, et sic homo morti deditus redivivus us quoque qui multa fecerat scelera, et, compunctus a Deo, poenitentiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
gisilus uero san¬
ctonice urb̾ ciuis
cegnom̃to gyso sus¬
ceptoe nos ad dom̃
luam inuitat ado¬
ratorium qd̵ mat̾
eius edificatũ beati
martini reliquiis
cosecrauit. Deniq
tum expleta orõne
solliciti eẽmus su
bidem uirtus anti¬
stitis ostensa fuisset
respondit. Ante anñ
tercium puerulus
iste filius meus ꝙ̃
coram cernitis cum
ad huc admatris pẽ¬
deret papillam inco¬
mode agere cepit. Ac
ꝑ tringtta dies aut
eo ampluis int̾ ma¬
nus non sine labo¬
re deportabatur do
nec ita adductus
est ut nec mamil¬
lam ualeret sugg̾e
Deficiente autẽ eõ
iam die sexto postꝙͣ.
grauius ag̾e cepit
deposuimus eum ãte
altare flentes atq eiꝰ
obitum prestolanteᷤ.
Ego autẽ dolorem
non ferẽs discessi a
domo mandans mu¬
lieri ut cum obiret
statim eum sepulte
locaret. flente autẽ
genttrice iacuit in¬
flãs usq ad uespeꝵ.
Cadente autẽ sole e¬
leuat uocem suã
dicens. Dulcissima
soror ubi es: Sic enĩ
genitricẽ ut blandici¬
a infantium habet uo¬

Expanded text:
gysilus vero Sanctonicae urbis civis cognomento Gyso, susceptis nobis ad domum suam, invitat ad oratorium, quod mater eius aedificatum beati Martini reliquiis consecravit. Denique cum, expleta oratione, solliciti essemus, si ibidem virtus antistitis ostensa fuisset, respondit: 'Ante annum tertium puerulus iste filius meus, quem coram cernitis, cum adhuc ad matris penderet papillam, incomode agere coepit ac per triginta dies aut eo amplius inter manus non sine labore deportabanec ita addictus est, ut nec mamillam valeret sugere, Deficiente autem eo, jam die sexto postquam gravius agere coepit, deposuimus eum ante altare flentes, atque ejus obitum praestolantes. Ego autem dolorem non ferens, discessi a domo, mandans mulieri ut cum obiisset, statim sepulturae eum locaret. Flente autem genitrice, jacuit infans usque ad vesperum; cadente autem sole elevat vocem suam, dicens: Dulcissima soror, ubi es? Sic enim genitricem, ut blanditia infantium habet, vo
Abbreviated transcription (Latin):
uentib tribuere me¬
dicinam. At ille des¬
piciens uerba serpen¬
tis antiqui: abiit qͥ
ceperat. et prostratꝰ
coram sanctis pig¬
norib orationem
fudit. Repperit ibi
duas candelulasꝙ
cera ac papiro for¬
matas quas assũ¬
ptas ad domũ exĩ¬
bet. Illuminatisq eis
fauillam papiri cũ
aqua munda hau¬
sit et mox sanitatẽ
recepit. Iudeus uero
ab hac infirmitate
correptus per anni spa¬
cium uentilatus est
E mens iniqua nec
tormentis mutari

Expanded text:
ventibus tribuere meventibus tribuere medicinam. At ille despiciens verba serpentis antiqui, abiit quo coeperat, et prostratus coram sanctis pignoribus orationem fudit, reperitque ibi duas candelulas ex cera et papyro formatas. Quibus assumptis, 1106 ad domum exhibet, illuminatisque eis, favillam papyri cum aqua munda hausit, moxque sanitatem recepit. Judaeus vero ab hac infirmitate correptus, per anni spatium ventilatus est; sed mens iniqua neque tormentis mutari
Abbreviated transcription (Latin):
ridam humum an¬
te sepulchrũ moxut
oronem fudit lum̃
recipere meruit. De¬
nitate aduenit pr¬
erulus ocłoꝵ obtuti¬
b clausis aurium
auditib oppilatis
oris officiis obstruc¬
tis: manuũ usib ꝑ¬
ditis. pedum gressib
ꝯdempnatis. Quid
plura: ita erat om̃i¬
um membroꝵ usus
pre mortuus ut solo
sp̃u palpitaret. Ut aũ
locum sc̃m atcigit: oĩ
prorsus debilitate sb̃¬
mota cũ gr̃aꝵ acti¬
one sanus abcessit.¬
degauensis urb̃
presb̾r quodã tempo¬
re grauiter a carta
no typo uexabatur
ita ut accedente febͤ
neq cibũ neq potũ su¬
m̾epossit. Interea adre¬
nit festiuitas sancti
martini antistitis.
At ille celebratis cũ
is. mane precedit
omĩb et ad basilicã
sancti festinat. Dum
aũ properat obuiũ
inquirente qua per¬
geret respondit. Eypũ
quartanũ incurri⁊
nunc ad basilicam
sc̃i properout me uͥtꝰ
eius ab hac infirmi¬
date discutiat. Qui
ait. Martinus enim
edem expetis. Non cĩ
poterit mortuus i¬

Expanded text:
ridam humum anridam humum ante sepulchrum, mox ut orationem fudit lumen recipere meruit. nitate advenit puerolus, oculorum obtutibus clausis, aurium aditibus oppilatis, oris officiis obstructis, manuum usibus perditis, pedum gressibus condemnatis. Quid plura? Ita erat omnium membrorum usu praemortuus, ut solo spiritu palpitaret. Ut autem locum sanctum attigit, omni prorsus debilitate submota, cum gratiarum actione sanus abscessit.degalensis urbis presbiter quodam tempore graviter a no typo vexabatur, ita ut accedente febre, neque cibum, neque potum sumere posset. Interea advenit festivitas sancti Martini antistitis. At ille celebratis cum is, mane praecedit omnes, et ad basilicam Sancti festinat. Dum autem properat, obvium inquirente quo pergeret, respondit: Typum quartanum incurri, et nunc ad basilicam Sancti propero, ut me virtus ejus ab infirmitate hac discutiat. Qui ait: Martinus tibi m ejus aedem expetis. Non enim poterit mortuus vi