comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sarȩ. & lucio Marco philippo consu¬
libus intestinis causis socrale bellũ
gota commouit italia. Siquidẽ
libius drusus tribunus plebis. latinos om̃s
spe libertatis illectos. cum placita explere ñ
posset marma excitauit. Eo accessit ut mes¬
tam urbem ꝓdigia dira terrerent. Nam sibe
ortu solis globus ignis a regione septentrio¬
nis cum maximo celi fragore. enucuit. A p̃
arretinos cum panes ꝑconuiuia frangerent᷑.¬
cruore mediis panib quasi euulnerib cor¬
porum fiuxit. Prectrea ꝑ septem continus
dies. grando lap̃idũ inmixtis ętiã testarum
fragmentis. terrã latissimȩ uerberauit. In
samuitibus uastissimo biatu terrẽ slammi
ꝓrupit. & usq inglum extendi uisa est:
Complures preterea initinere udere ro.¬
mani globum coloris aurũ celo ad terran
de uolui. Maioremq factum rursus aderra
in sublime adorientẽ solem ferri. ac mag¬
nitudine. sua ipsũ solem obtexisse. Drusi
tantis malis anxius domi suç incerto qͥdi

Expanded text:
sare et L. Martio Philippo consulibus, intestinis causis sociale bellum totam commovit Italiam. Siquidem Levinus Drusus, tribunus plebis, Latinos omnes, spe libertatis illectos, cum placitum explere non posset, in arma excitavit. 65 Eo accessit ut mestam Urbem prodigia dira terrerent. Nam sub ortu solis globus ignis a regione septentrionis cum maximo celi fragore emicuit. Apud Tarentinos cum panes cruor e mediis panibus quasi ex uulneribus corporum fluxit. praeterea per septem continuos dies grando lapidum, inmixtis etiam testarum fragmentis, terram latissime uerberauit. in Samnitibus uastissimo terrae hiatu flamma prorupit et usque in caelum extendi uisa est. conplures praeterea in itinere uidere Romani globum coloris aurei caelo ad terram deuolui maioremque factum rursus a terra in sublime ad orientem solem ferri ac magnitudine sua ipsum solem obtexisse. Drusus tantis malis anxius domi suae incerto quidem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊condita millesimo quarto decius cues
belli incentor & repressor. occisis phi
perium. tenuitq annis trib Idem continuo
inquo se ętiã ob hoc philippos interfecisse
docuit. ad ꝑsequendos interficiendosq xpian
septimus post neronẽ feralia disꝑsit edicta:
Plurimosq scorum ad coronas xp̃i desuis
cͥruciatib misit: Idemq filium suũ cȩsa¬
rem legit. cum quo simul continuo in me¬
dio barbarorũ sinu interfectus est:
millesimo.uii. gallus hostilianus xxui.
bus annis cum uolusiano filio obti¬
nuit. Exeritur ultio uiolati nominis
xp̃iani & usq quo ad ꝓfligandas ȩcłias edis¬
ta decii cucurrerunt. eatenus incredibilium
morborũ pestis extenditur. Nulla fere pro¬
uintia romana. nulla ciuitas. nulla domus
fuit. quȩ non illa generali pestilentia correy¬
ta adque uacuata sit. Hac sola ꝑnitiȩ in¬
signis gallus. & uolusianus. dum contra emi

Expanded text:
condita millesimo quarto Decius, ciuilis belli incentor et repressor, occisis Philperium tenuitque annis tribus. idem continuo, in quo se etiam ob hoc Philippos interfecisse docuit, ad persequendos interficiendosque Christianos septimus post Neronem feralia dispersit edicta plurimosque sanctorum ad coronas Christi de suis crucibus misit. idemque filium suum Caesarem legit: cum quo simul continuo in medio barbarorum sinu interfectus est. illesimo septimo Gallus Hostilianus uicensbus annis cum Volusiano filio obtinuit. exeritnr ultio uiolati nominis Christiani et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemi
Abbreviated transcription (Latin):
Q una naues eius captȩ xiii. merse. tria iꝰ¬
liã hominũ occisa .Uii. mił capta referul¬
tur. Postea carthaginienses gaio acilio. Bi¬
lucio. cornelio. scipione consulib. haunoll
inlocum hannibalis sub rogatum. prosas¬
dis ce corsis defensandis. nauali prelio pli¬
fecerunt. Qui abscipione consulȩ uictusa
misso exercitu ipse confertissimis hostib
se in miscuit. ibiq inter fectus est. E allã
anno tria milia seruorum & quattuor milia
ualium sotiorum murbis romȩ excidium con¬
urarunt. & nisi maturata proditio consilium
preuenisset. destituta pręsidio ciuitas: seruili ma¬
Nnio ab hoc proximo collatinus con¬
sul camirinã. siciliȩ urbem petens. te.

Expanded text:
et una naues eius captae, tredecim mersae, tria miet una naues eius captae, tredecim mersae, tria milia hominum occisa, septem milia capta referuntur. Postea Carthaginienses C. Aquilio Floro L. Cornelio Scipione consulibus Hannonem in locum Hannibalis subrogatum pro Sardis eefecerunt; qui a Scipione consule victus, amisso exercitu, ipse confertissimis hostibus se immiscuit, ibique interfectus est. Eodem anno tria millia servorum, et quatuor millia navalium sociorum in urbis Romae excidium conjurarunt: et nisi maturata proditio consilium praeuenisset, destituta praesidio ciuitas seruili manno ab hec preximo Calatinus consul Camerinam Siciliae urbem petens. te
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo ciuitas capta est. Poeni maximo bali
uida & ꝓ fugati. undecim elefanti in potestat
redacti. agrigentin sub corona omnes uenditi
sunt. hannubal senior facta cum paucis crup¬
tione difugit. Oneo cornelio asinagaio duilio
consulib cum hannibal senior oram italie n¬
ritimam instructa septuaginta nauium dase
uastarec. romani & ipsi cdassẽ fabricari atq
instrui prceperunt. Q uocd duilius consul e¬
leriter impleuit. N am intra sexaginta du
quam arbores cese erant. centum triginta u¬
uium cdassis deducta: inanchoris stetit. Corie¬
luis asina consul alter. cum sedetim nauib
lyparum insulam pecit. ubi ab hannibale qͣ
tocolloquium patis euocatus. punica fraudo
captus atq in uinculis necatus ẽ. Q uod ubi dͥs¬
luis alter consuł audiuit. cum triginta ii¬
uibus aduersus hannibalẽ ꝓfectus est. Col-¬
miso nauali prelio hannibal amissa. nall
qua uehebatur. scala subductus aufugis as

Expanded text:
tinuo civitas capta est. Poeni maximo bello tinuo civitas capta est. Poeni maximo bello victi et profligati, undecim elephanti in potestatem redacti, Agrigentini sub corona omnes venditi sunt. Annibal senior, facta cum paucis eruptione, diffugit. Cn. Cornelio Asina C. Duilio consulibus, cum Annibal senior oram Italiae maritimam instructa septuaginta navium classe vastaret, Romani et ipsi classem fabricari atque instrui praeceperunt: quod Duilius consul celeriter implevit. Nam intra sexagesimum diem, quam arbores caesae erant, centum triginta navium classis deducta in anchoris stetit. Cornelius Asina, consul alter, cum sedecim navibus Liparam insulam petiit, ubi ab Annibale, quasi ad colloquium pacis evocatus, Punica fraude captus atque in uinculis necatus est. quod ubi Duilius alter consul audiit, cum triginta nauibus aduersus Hannibalem profectus est. commisso nauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha subductus aufugit; triginta
Abbreviated transcription (Latin):
id est apio claudio. quinto fabio consu¬
libus. mamertinis quorum messana
nobilis siciliȩ ciuitas erat. Auxilra
contra hieronem siracusanum regẽ.
ꝙ poenonum copias. hieroni unctas. appium.
daudium consulẽ. cum excrcitu misere roma¬
ni. Qui tam cęleriter siracusanos poenosq supe¬
rauit. ut ipse quoq rex rerum magnitudine.
ꝑterritus ante se uc̾tum quam congressum fu¬
ese ꝑdideri. Qui ex in fractis urib. amisas¬
siducia. cum pacem supplex rogaret. ducentis .&.¬
genti talentis. iussu consulum multatus acep̃
Consules agrigentum siciliȩ ciuitatem aggrs¬
si ibiq pitsidia poenorum aggeribus uallos¬
cinxerunt. Cuniq incdusus ea obsidione s¬
mor hannibal imperator poenorum ad sum¬
mam egestatẽ reddactus e̾ẽt. hanno imperator
nouus carthaginiensium cum ȩquitib mille
quingesitis & triginta milib peditum. trigu¬
ta eciam defancis ex in ꝓuiso incercessit. ex pug.¬
nadionemq cuitatis paulise distulit. Sedon¬

Expanded text:
id est Appio Claudio Q. Fabio consulibus Mamertinis, quorum Messana nobilis Sieiliae ciuitas erat, auxilia contra Hieronem Syracusanum regem et Poenorum copias Hieroni iunctas et Appium Claudium consulem cum exercitu misere Romani. qui tam celeriter Syracusanos Poenosque superauit, ut ipse quoque rex rerum magnitudine perterritus ante se uictum quam congressum fuisse prodiderit: qui exim fractis uiribus amissfiducia cum pacem supplex rogaret, ducentis argenti talentis iussu consulum multatus accepit. consules Agrigentum Siciliae ciuitatem ibique praesidia Poenorum operibus uallocinxerunt. Cumque inclusus ea obsidione senior Annibal, imperator Poenorum, ad summam egestatem redactus esset, Anno, imperator novus Carthaginiensium, cum equitibus mille quingentis, et triginta millibus peditum, triginta etiam elephantis, ex improviso intercessit, expugnationemque civitatis paulisper distulit: sed con
Abbreviated transcription (Latin):
lum. quamquã side patre intelligerent de
castigations gauderent. Et si prȩuideretur
sructus erudicionis ce. disciplina tolerabilis.
ac ꝓpter spem quȩ nunc gentib data est: An¬
tea uero non fuerat. leuiora nunc ducrent¬
& si grauiora paterentur. Q uarquã contẽp¬
tus niseriarũ possunt &iam asuis discers a¬
puc̃i quos summa mala ꝓ summis bonuis esti¬
mata sund. tantum ut głam fame cele.¬
bicini. atq in lustrem. consequerentur: Perqͥs
collidatur. quanta nobis quib ȩcernitas beata
ymittitur. sit toleranda ꝓ uita. cum illi tan
U tio aburbe condita. cccc. Lxxx iii

Expanded text:
lum. Quamquam si de patre intelligerent, de lum. Quamquam si de patre intelligerent, de castigatione gauderent: et si praevideretur fructus eruditionis, esset disciplina tolerabilis: ac propter spem, quae nunc gentibtea uero non fuerat, leuiora ducerent, etsi grauiora paterentur. quamquam contemptus miseriarum possunt etiam a suis discere, apud quos summa mala pro summis bonis aestimata sunt, tantum ut gloriam famae celebrem atque inlustrem consequerentur: per quos colligi datur, quanta nobis, quibus aeternitas beata promittitur, sint toleranda pro uita, cum illi tanta Anno ab Vrbe condita CCCCLXXXIII
Abbreviated transcription (Latin):
inuidi ulceris. ut quicquid sub execrabilib
agitur. atrocius e̾t. uideatur. sicut ȩxram in¬
ter nos sepe inimicorũ oculis iuderi solet
cos quos execrantur. nichil non paruum
nichił non subsicuum. nichil non inuulnus suũ.
dicto facto ue agere. & hoc am pęne simplicit̃.
Intantum enim captum cor obliqua inuidia. ut
rectum natura non uideat. De quorũ numero
sunt isti. sed multo miseriores quia mimici dei.
has ꝑinde inimici ueritatis. dequib fentes
hec dicimus. & quos muisericordit si paciantur
arguimus ꝙͣ saneinus. qui uicioso oculo hȩc ui¬
dent. Nq ideo duplica illis uidentur quȩ ui¬
dent. & consusi caligio nequitiȩ in id cadunt.
e mius uidendo plus uideant. cum tamen
ia quod ũ: ita uto est uidere non possint. Qui.
grauora arbitrantur agella patris quam
Hostis incendia. quia cerbiors̃ uocant blandieu¬
ten. admonentẽ. ꝙ redimentẽ dm̃. quã per-¬
sequentem. dominantẽ. trucidantemq diabo.¬

Expanded text:
invidi ulceris, ut quidquid sub exsecrabili invidi ulceris, ut quidquid sub exsecrabili agitur, atrocius esse videatur: sicut etiam inter nos saepe inimicorum oculis videri solet, eos, quos exsecrantur, nihil non prauum, nihil non subsiciuum, nihil non in uulnus suum dicto factoue agere, et hoc tamen plane simpliciter, in tantum enim captum cor obliquat inuidia, ut rectum natura non uideat; de quoram numero sunt isti, sed multo miseriores quia inimici Dei ac perinde inimici ueritatis — de quibus flentes haec dicimus et quos misericorditer, si patiantur, arguimus, ut sa- nemus, — qui uitioso oculo haec uident atque ideo duplicia illis uidentur quae uident et confusi caligine nequitiae in id cadunt, ut minus uidendo plus uideant, cum tamen id quod est ita ut est uidere non pgraviora arbitrantur flagella patris quam hostis incendia: qui acerbiorem vocant blandientem, admonentem, et redimentem Deum, quam persequentem, dominantem, trucidantemque diabo
Abbreviated transcription (Latin):
thodes habens secum afelle copias congredi¬
tur. eosq magno utriusq exercitus sanguine.
& graui prelio superat. hoc certaminis discri¬
mine tanta desperatio illata pęnis est. ut nͥ
in exercitu agathocdis orta sedicio fuisset. tͣns¬
fugiturus ad eun amilchar dux poenorum cũ
exercitu fuerit: Ob quã noxam in medio foro
iussu carthagimensium patibulo suffixus. cru¬
delc spectaculum suis prebuit. Deinde cum
post mortẽ agathodis carthaginiensc̃s siciliã
instrucͥta dasse uastarent. apyrro regt epy¬
ri ab italia arcessito terris trinaualiq cerca¬
mine sepe superati. Nouissimȩ ad romana
bella conuersi sunt. Prodolor leguis ne
istu de ueterib qui de recentib conquerun¬
tur᷑. Immo legunt et ea non ȩquitatȩ sed
smulationc coniciunt. ¶Iaximo enim illo ꝙ in¬
effabili quem nec ipsi discernunt stimulo
conpunguntur. Non ꝓꝓter tempora mala
sed ꝓpter tempora xpiana. Et diriuatio ẽ.

Expanded text:
thocles, habens secum Asellae copias, congredithocles, habens secum Asellae copias, congreditur, eosque magno utriusque exercitus sanguine, et gravi praelio superat. Hoc certaminis discrimine tanta desperatio illata est Poenis, ut nisi in exercitu Agathoclis orta seditio fuisset, transfugiturus ad eum Hamilcar Bomilcar dux Poenorum cum exercitu fuerit. Ob quam noxam in medio foro jussu Carthaginiensium patibulo suffixus, crudele spectaculum suis praebuit. Deinde cum post mortem Agathoclis Carthaginienses Siciliam instructa classe vastarent, a Pyrrho rege Epiri ab Italia accersito, terrestri navalique certamine saepe superati, novissime ad Romana bella conversi sunt. Proh dolor! legunt ne ista de veteribus, qui de recentibus conqueruntur? Immo legunt, et ea non aequitate, sed aemulatione conjiciunt. Maximo enim illo et ineffabili, quem nec ipsi discernunt, stimulo compunguntur, non propter tempora mala, sed propter tempora Christiana: et derivatio est
Abbreviated transcription (Latin):
minmensũ auctis. urbes castellaq expugnat.
predas ingentes agit. hostium multa milia
trucidat. Castra deinde ad quintũ lapidẽ
icarthagine statuit. ut dampra rerum
opulentissimarũ. uastationẽq agrorum & in¬
cendia uillarum. de muris ipsius urbis specu¬
larcntur. Adicitur presentib nialis tristi. or
fama. Nam & apud siciliam deletus cum
imperatore a frorum exercitus nuntiatur. quẽ
reuera incautũ ac pęne odiosum andro agatho¬
dis frater oppresserat. hoc ꝑ totam africã
rumore disꝑso. uon tributoriȩ tantum urbes
ab his. uerum ȩtiam socũ regis deficiebant. In¬
ter quos rex quoq cyrinarum affellas pactuis
est cum agathode communionẽ belli. dum
regnum africȩ ardenter affectat. Sed postꝗͣ
inunum exercitus & castra iunxerunt. per
agathoclem blandimentis. & insidũs. circum¬
uentus: occisus est. Carchaginienses contractis
undiq copiis in bellum exarsere. Quib aga¬

Expanded text:
in inmensum auctis urbes castellaque expugnat, in inmensum auctis urbes castellaque expugnat, praedas ingentes. agit, hostium multa milia trucidat. castra deinde ad quintum lapidem a Carthagine statuit, ut damna rerum opulentissimarum uastationemque agrorum et incendia uillarum de muris ipsius urbis specularentur. adicitur praesentibus malis tristior fama. nam et apud Siciliam deletus cum imperatore Afrorum exercitus nuntiatur, quem reuera incautum ac paene otiosum Andro Agathoclis frater oppresserat. hoc per totam Africam rumore disperso non tributariae tantum urbes ab his, uerum etiam socii reges deficiebant. inter quos rex quoque Cyrenarum Afellas pactus est cum Agathocle communionem belli, dum regnum Africae ardenter adfectat. sed postquam in unum exercitus et castra iAgathoclem blandimentis et insidiis circumventus occisus est. Carthaginenses contractis undique copiis in bellum exarsere. Quibus Aga
Abbreviated transcription (Latin):
cusas urbem siciliȩ tunc flortutissimã obsi¬
diont cuxissent. ꝑ agatoclen siciliȩ regem mi¬
n cirtumuenti ingenio. usq ad adtrema despt.¬
ranonis adducꝰti sunt. Namq agathocles cũ
apud siracusas acarthaginiensib obsideret᷑.
ac se. neq bello partm instructum copiarũ.
neq obsidionis patientẽ stipendiorum suffi.¬
cienta uiderit. bene ꝓuiso ac meluis dissimu¬
ladi consilio. ina fricam cum cxercitu transũt.
ili suis quid moliatur aperit. Deinde quid fac¬
d opus sit docet. Ilico unanimiter naues pri¬
num inquib uenere succendunt. nequa spes
refugiendi foret. De hinc cum omnia inque
direxisset ꝓsterneret. uillas castellaq incen¬
dertt. hannonẽ quendã cum triginta milib
penarũ obuium habuit. quẽ cum duobus
milib suorum interfecit Ipsc autẽ duos tan-¬
tum in eo bello perdidit. Qua pugna & afro-¬
rum animis incredibiliter fractis. & suorum

Expanded text:
cusas urbem. Siciliae tunc florentissimam obsicusas urbem. Siciliae tunc florentissimam obsidione cinxissent, per Agathoclen Siciliae regem miro circumuenti ingenio usque ad extrema desperationis adducti sunt. namque Agathocles cum apud Syracusas a Carthaginiensibus obsideretur ae se neque bello parem instructu copiarum neque obsidionis patientem stipendiorum sufficientia uideret. bene prouiso ac melius dissimulato consilio in Africam cum exercitu transiit. ibi suis quid moliatur aperit, deinde quid facto opus sit docet. ilico unanimiter naues primum in quibus uenere succendunt, ne qua spes refugiendi foret; dein cum omnia in quae direxisset prosterneret, uillas castellaque incenderet, Hannonem quendam cuPoenorum obvium habuit; quem cum duobus millibus suorum interfecit. Ipse autem duos tantum in eo bello perdidit. Qua pugna et Afrorum animis incredibiliter fractis, et suorum
Abbreviated transcription (Latin):
na exigeretur. inconspectu popłi necatus c̾
Gorpus uerberib laceratum cruci suffixun
pili cogratiq omnes supplicio tradta.
cum eausdẽ familiȩ umquã aut imitari aut
ulcisci meditaretur. Hȩc demporib philippi
gesta sunt: Post hȩc carthaginenses cum tirũ
urbẽ auctorem originis sux̧ ab ab xandro mag¬
no captam ȩuersamiq didicissent. timentes tͥn.¬
situm eius in africam futurum anulcharẽ quen¬
dam cognomento rhodanum uirum facundia
sillertiaq p̃cipuum. ad ꝑscrutandos alexandri
actus direxerunt. Qui ꝑ parmenionẽ quasi tͣns¬
figa exceptus de. hinc inmilitiã regis admis¬
sus omnia eiuib suis ꝑ tabellas scriptas. ꝙ
post cera suꝑ litas renuntiabat. Hunc mortuo
alexandro carthaginem reuersum. quasi ur¬
bem regi uindicasset. Non ingrato tancum
ammo. uerum ȩtiã crudeli inuidia. necauert̃.
Duinde cum assidua nec umquã satis pros¬
pera aduersus siculos bella gererent. & sira¬

Expanded text:
na exigeretur, in conspectu populi necatus est. na exigeretur, in conspectu populi necatus est. corpus uerberibus lacerum cruci suffixum, filii cognatiqae omnes supplicio traditi, eum eiusdem familiae umquam aut imitari aut ulcisci meditaretur. haec temporibus Philippi gesta sunt. Post haec Carthaginienses cum Tyrum urbem, auotorem originis suae, ab Alexandro Magno captam euersamque didicissent, timentes transitum eius in Africam futurum, Hamilcarem quendam cognomento Rhodanum, uirum facundia sollertiaque praecipuum, ad perscrutandos Alexandri actus direxerunt. qui per Parmenionem quasi transfuga exceptus, dehinc in militiam regis admissus omnia ciuibus suis per tabellas scriptas et post cera superlitas enuntiabat. hunc mortuo Alexandro Carthaginem reuersum, quasi urbem regi uenditasset, non ingrato tantum animo uerum etiam crudeli inuidia necauerunt. deinde cum adsidua nec umquam satis prospera aduersus Siculos bella gererent et Syra
Abbreviated transcription (Latin):
uitamq finiuit Hęc darii temporib gesta si
post hȩc hanno uir quidã carthaginitnsis pͥ¬
uatis opib iei publice uires superans. in uadẽ¬
de dominationis ausit cupiditatẽ. Cui rti con¬
silium utilexatus ẽ. ut simulatis unicȩ filig n¬
tiis. omnes senatores quorum dignitatẽ obsti¬
turam inceptis siuis arbitrabatur. inter poculi
utneno necartt. Quȩ res ꝑministros proditas
ultione uitata ẽ. nc inuiro potenti plus neq¬
tui faceret res cognita: quã cogitata. Hoc conl
lio elusus hanno. alio machinamento facinus
aggredi parat. seruitra concitat. quib repei¬
t in cautam urbẽ opprimeret. Sed cum aut
statutam eedibus dicm ꝓditum sc preuentums
intellexisset. castellum quoddã cum uiginti mul¬
bus scruorum armatis occupauit: Ihi dum ꝓ
regemq maurorum concitat. captus est ac y
uirgis cȩsus. deinde effossis oculis & manuibil
cruribq fractis. uelut a singulis membris s¬

Expanded text:
uitamque finiuit. haec Darii temporibus gesta sunt. uitamque finiuit. haec Darii temporibus gesta sunt. Post haec Hanno, uir quidam Carthaginiensis priuatis opibus reipublicae uires superans, inuadendae dominationis hausit cupiditatem. cui rei consilium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam lio elusus Hanno, alio machinamento facinus aggredi parat, servitia concitat quibus repente incautam urbem opprimeret. Sed cum ante statutam caedibus diem proditum se praeventumque intellexisset, castellum quoddam cum viginti millibus servorum armatis occupavit. Ibi dum Afros, regemque Maurorum concitat, captus est: ac primo virgis caesus, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractis, velut a singulis membris
Abbreviated transcription (Latin):
repentino luctu carthaginẽ repleuissit. ñ
secus ac si capta c̃ẽt. turbata cuutas fuit.
Omnia ululatib ꝑsonabant. cdause ubiq
ianus. cuncta priuat̾a publicaq officia dãp¬
nata. uniuersi adportum decurrunt. egre¬
diencesq dͥc nauib. paucos qui dadi super¬
fuerant de. suis ꝑ contabantur. Postquam
de dade suoruni tacentib illis uel gementi¬
bus mistri intelligunt. tunc toto littore plu¬
gentium uoces. tunc in felicium matrũ ulu¬
latiis. & flebiles quexele. audiebant᷑. Inder
hȩc ꝓcedit & ipse de naue sua imperator.
sordida seriuliq tonica discuictus. ad cuius con¬
spectum plangentia iunguntur agiina Ipse¬
quoq inanus adcclum tendens. nunc suam.
nunc publicã in felicitatem accusat & defiet
Nd postremũ uociferans ꝑurbem. tandẽ ingis¬
sus domũ. cuncꝰtos qui lacrimantes ꝓsequebau¬
tur ultimo dimisit alloquio. ac deide obse¬
ratis ianuis exclusisq ȩtiam filiis gladio dolori

Expanded text:
repentino luctu Carthaginem replevisset, non repentino luctu Carthaginem replevisset, non secus ac si capta esset, turbata civitas fuit. Omnia ululatibus personabant clausae ubique januae, cuncta privata publicaque officia damnata, universi ad portum decurrunt, egredientesque de navibus 227 paucos, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. Postquam de clade suorum, tacentibus illis vel gementibus, miseri intelligunt, tunc toto littore plangentium voces, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querelae audiebantur. Inter haec procedit et ipse de navi sua imperator, sordida servilique tunica discinctus: ad cujus conspectum plangentium junguntur agquoque manus ad caelum tendens nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; ad postremum uociferans per urbem, tandem ingressus domum, cunctos, qui lacrimantes prosequebantur, ultimo dimisit adloquio ac deinde obseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
irato deo cum insicilia dui in feliciter dimi.¬
cassent. translato in sarcdintam bello. iterũ
infelicius uicꝰti suit. Propter quod ducem
suum marcum. & paucos qͥu suꝑ fuerant
milites exulare usscrunt.  Exul
nam ꝑlegatos petentes. itpulsi: patriam
bello & obsidione cinxerunt. Ibi tunc ma¬
deus dux exulum. carthalencm filium suũ
s.araot̃ herculis. cur sibi uelut. insultuis
purpuratus occurrerit. incrucẽ sub oculis
patriȩ. ita ut erat cum purpu ris in fulisq
iuspendit. Post paucos dies. urbem ipsam
cȩpit. Qui cum interfectis plurimis sena¬
torum c̾ruente dominaretur. occisus c̃. Hȩc
temporib eyri ꝑsarum regis gesta sunt.
Post. hȩc uero hymilcho rex carthaginien¬
sium cum insicilia bellum gereret. repente
horribili peste excrcitum amisit. Nec mora
morbis populo cateruatim cadente. cito qͥsq
correptus. mõx mortuus iam nec sepelicba¬
tur. Cuius mali nuntius cum attonitam

Expanded text:
irato Deo, cum in Sicilia diu infeliciter dimiirato Deo, cum in Sicilia diu infeliciter dimicassent, translato in Sardiniam bello, iterum infelicius victi sunt: propter quod ducem suum Mazeum et paucos qui superfuerant milites, exsulare jusserunt. Exsules veniam per legatos petentes repulsi, patriam bello et obsidione cinxerunt. Ibi tunc Mazeus, dux exsulum, Carthalonem, filium suum, sacerdotem Herculis, quod sibi velut insultans purpuratus occurreret, in crucem sub oculis patriae, ita ut erat, cum purpuris infulisque suspendit. Post paucos dies urbem ipsam cepit, qui cum, interfectis plurimis senatorum, cruente dominaretur, occisus est. Haec temporibus Cyri regis Persarum gesta sunt. Post haec vero Imilco, rex Carthaginiensium, cum in Sicilia bellum gereret, repente horribili peste exercitum amisit. Nec mora, morbis, populo catervatim cadente, cito quisque correptus, mox mortuus, jam nec sepeliebatur: cujus mali nuntius cum attonitam
Abbreviated transcription (Latin):
agitante. nulla umquã tempora uel foris ꝓspc¬
ra. ud domi quieta: duxerunt. Sed cum inter
cȩtera mala ȩciam pestilentia laborarent. homi-¬
cidĩis ꝓremedĩs usi sunt. Quippe homines ut
ucamas imimolabant. ecatemq inpubem quȩ¬
etiam hostium misccdiam ꝓuocaret aris ad mo¬
uebant. dc quo sacrorum immo sacrilegiorũ
gencre. quid potissimũ discutiendũ sit non
inuenio. Si enim huius modi ritus aliqui
demones precipere ausi sunt: Ut mortibus
hominũ occssiomi hominũ satis ficret. intel¬
ligendum fuit sc operarios CIque adiutores
pestilentiȩ conduci. ut ipsi quos illa non cor¬
ꝑrips enim atq incorruptas
offerri hostias mos est. ita illi ñ
secdarent inorbos sed preueni¬
rent. Itaq carthaginiensis ad¬
uts Sis diis ꝓpter istiusmodi
sacra sicut pompeius trogus & iustinus fa¬
tentur. sicut autem apud nos constat. prop¬
ter presumpcionẽ impietatẽq ipsorum:

Expanded text:
agitante, nulla umquam tempora vel foris prospeagitante, nulla umquam tempora vel foris prospera, vel domi quieta duxerunt. Sed cum inter caetera mala etiam pestilentia laborarent, homicidiis pro remediis usi sunt: quippe homines ut victimas immolabant, aetatemque impubeetiam hostium misericordiam provocaret, aris admovebant. De quo sacrorum, immo sacrilegiorum genere quid potissime discutiendum sit non invenio. Si enim hujusmodi ritus aliqui daemones praecipere ausi sunt, ut mortibus hominum occisione hominum satisfieret, intelligendum fuit, se operarios atque adjutores pestilentiae conduci: ut ipsi, quos illa non corsanas enim atque incorruptas offerri hostias mos est, ita illi non sedarent morbos sed praevenirent. Itaque Carthaginienses adversis diis propter istiusmodi sacra, sicut Pompeius Trogus et Justinus fatentur, sicut autem apud nos constat, propter praesumptionem impietatemque ipsorum 226
Abbreviated transcription (Latin):
gestum: Et hoc cum idem scriptores ꝓposito
Sibi magis laudandi negotio cauerent numero¬
sitates miseriarũ. ne eosdem quib hȩc & de quib:
scribebantur offenderent. auditoresq suos ex¬
emplis prȩceritorũ terrert potius quam insti¬
tuere uiderentur. Porro autẽ nos inultimo
temporũ positi. mala romanorũ scire uon
possumus nͥ deu ꝑ eos qui laudauere romanos.
Exquo intelligi datur: quanta illa fuerint quȩ
studio ꝓpter horrorem repressa sunt. Cum
tanta inueniantur quȩ et unter laudes emana¬
re potuerunt.
at Quo iam punica bella succe.¬
dunt. res ipsa exigit. ut de car-¬
thagine. queant urbẽ romã duo &
septuaginta annos abhelissa condi¬
ta inuenitur. eiusq dadib ac do¬
mesticis malis sicut pompeius trogus & iustmꝰ
exprimunt. uel pauca referantur. Carthagini¬
enses uernaculũ. atq intestinum semꝑ inter¬
se malũ habuert discordiã. qua infeliciter ex-¬

Expanded text:
gestum, et hoc, cum idem scriptores proposito gestum, et hoc, cum idem scriptores proposito sibi magis laudandi negotio canerent numerositates miseriarum, ne eosdem quibus haec et de quibus scribebantur offenderent auditoresque suos exemplis praeteritorum terrere potius quam instituere uiderentur. porro antem nos in ultimo temporum positi mala Romanorum scire non possumus nisi per eos, qui laudauere Romanos. ex quo intellegi datur, quanta illa fuerint quae studio propter horrorem repressa sunt, cum tanta inueniuntur quae tenuiter inter laudes emanare potuerunt. ex hoc iam Punica bella succedunt, res ipsa exigit, ut de Carthagine, quae ante urbem Romam duo et septuaginta annos ab Helissa condita inuenitur, eiusque cladibus ac domesticis malis, sicut Pompeius Trogus et Iustinus exprimunt, uel pauca referantur. Carthaginienses uernaculum atque intestinum semse malum habuere discordiam: qua infeliciter ex
Abbreviated transcription (Latin):
gens. apud romã conflagrauit. Cuius
atrocitatem significare contemptus
sum: quia uerbis implere non pos-¬
sum. Si enim spatium temporis quo mansit
inquiritur. ultra bienniũ uastando porrecta
est. Si de populatio quã egerit census inditus
it.qui non quantũ hominũ deperisset. sed
quantũ suꝑ fuisset inquireret. Si uiolentia que
affecerit sibillini libri testes sunt. qui eam cȩ¬
lesti ira impositã responderunt. Sed nequaquã
quasi temptata usurpatio translationis offen¬
dat. Quod cum sibilla iratos deos dixerit. nos
iram cȩlestem dixisse indeamur. Audiat. & in-¬
telligat. quia hȩc & si plerumq ꝑ aertas potes¬
tates fiunt. tamen sine arbitrio omnipotentis
dei omnino non fiunt. Eodem tempore cappa¬
ronia uirgo uestalis incesti rea suspendio periit.
corruptor eius conscii ꝙ serui supplicio affec¬
ti sunt. Ecce continuatim que & quauta nume¬
ramus accidisse annis singulis plurima. inter
quos certȩ raro. aut pęne nulli nichil tristȩ

Expanded text:
gens apud Romam conflagrauit, cuius atrocitatem significare contentus sum, quia uerbis inplere non possum. si enim spatium temporis quo mansit inquiritur, ultra biennium uastando porrecta est; si depopulatio quam egerit, census indictus est, qui non quantum hominum deperisset, sed quantum superfuisset, inquireret; si uiolentia qua adfecerit, Sibyllini libri testes sunt, qui eam caelesti ira inpositam responderunt. sed, ne qaemquam quasi temptatio cauillationis offendat, quod, cum Sibylla iratos deos dixerit, nos iram caelestem dixisse uideamur, audiat et intellegat, quia haec, etsi plerumque per aerias potestates fiunt, tamen sine arbitrio omnipoteDei omnino non fiunt. Eodem tempore Capparonia, virgo Vestalis, incesti rea, suscorrupter eius consciique serui supplicio adfecti sunt. Ecce continuatim quae et quanta numeramus accidisse annis singulis plurima, inter quos certe rari aut paene nullo nihil triste
Abbreviated transcription (Latin):
augusto rci publicȩ gubernacula n¬
tenuit: A pud agrippinã galli
urbem. in signia sumpsit impeis
Mox grrmaniã trans thenũ in pristinũ su¬
tum reduxit: Trans dahubiũ multas geuid
sub egit Regiones autẽ transeufraten. ꝙa

Expanded text:
Augusto reipublicae gubernacula NerAugusto reipublicae gubernacula Nerem et nouem tenuit. apud Agrippinam Galliurbem, insignia sumpsit imperii: mox Germaniam trans Rhenum in pristinum statum reduxit: trans Danubium multas gentes subegit. Regiones autem trans Euphratem
Abbreviated transcription (Latin):
mos insula relegatus fuit: Inter uideos qͥt
acerbitate tormentorũ. & cruentissimȩ que¬
tionis exquiri genus dauid atq interfici p¬
ceptum est: Dum ꝓphetis sc̃is. & inuidetur
& treditur: Q uasi adhuc futurus cͣet. exsi¬
mine dauid qui regnum posset adipisci:
Continuo tamen domicianus crudeliter
palacio asuis interfectus ẽ. Cuius cadauer
popularif andapila perue spiliones export¬
tum atq ignominiosissime sepultum est:
Nerua ad modũ sene apetronio p¬
fecto pretorio. ꝙ parthenio spadone intert¬
tore domiciani imperatoris. x. ab augusto ere¬
Nerua traianum in regnum adoptauit. Pi
quẽ reuera ad flicte rei publicȩ. diuina pͥn¬
uisione consuluit: Hic primo edicto suo era¬
tos exules reuocauit: N nde & iohes apl̃s hue
generali indulgentia liberatus ephesum. nd̃
emensoq anno imperũ sui nerua confeltus
Nno ab urbe condita decc.luii. tr¬
nus genere hispanus. undecimus i

Expanded text:
tmum insulam relegatus fuit. inter Indaeos quoque tmum insulam relegatus fuit. inter Indaeos quoque acerbitate tormentorum et cruentissimae quaestionis exquiri genus Dauid atque interfici praeceptum est, dum prophetis sanctis et inuidetur et creditur, quasi adhuc futurus esset ex semine Dauid, qui regnum possit adipisci. continuo tamen Domitianus crudeliter in Palatio a suis interfectus est: cuius cadauer populari sandapila per uespillones exportatum atque ignominiosissime sepultum est. Nerua admodum senex a Petronio praefecto praetorio et Parthenio spadone, interfectore Domitiani, imperator decimus ab Augusto creatus Traianum in regnum adoptauit, per quem reuera adflictae reipublicae diuina prouisione consuluit. hic primo edicto suo cunctos exules reuocauit — unde et Iohannes apostolus hac generali indulgentia liberatus Ephesum rediit — emensoque anno imperii sui Nerua confectus nno ab Vrbe condita DCCCXXVU Traianus, genere Hispanus, undecimus ab
Abbreviated transcription (Latin):
potest fecit. Plurimas urbis ȩdes. destructis
popłi romani rebus. extruxit bellum aduer.¬
sum romanos. & dacos. ꝑ legatos gessit. pari
rei publicȩ ꝑniciȩ cum & in urbe ipse sena¬
tum popłmq laniaret. & foris male circum¬
actum exercitum assidua hostes cȩde confice¬
rent. Nam quanta fuerint durpanis daco-¬
rum: regis cum fusco ducȩ prelia. quantaq
romanorũ dades longo textu euoluerem. nͥ
cornelius tacitus. qui hanc historiã diligen¬
tissimȩ contexiuit: De reticendo interfecto¬
rum numero & salustium crispum. & alios
auctores quã plurimos sanxisse. ꝙ se ipsũ
ulem potissimũ elegisse dixisset: Capłi¬
ooneianiis tamen prauissimdox.u.
elatus iactantia. sub nomine superato¬
rum hostium de extinctis legionib
triumphauit: Idemq efferatus suꝑbia. qua
se ut din coli uellet ꝑsecutionem in xp̃ianos
agi secundus anerone imperauit. Quo de¬
pore ȩtiam beatissimus iohannes apłs inps¬

Expanded text:
potest, fecit. Plurimas urbis aedes, destructis potest, fecit. Plurimas urbis aedes, destructis populi Romani rebus, exstruxit. Bellum adversum Germanos et Dacos per legatos gessit pari reipublicae pernicie; cum et in Urbe ipse senatum populumque laniaret, et foris male circumactum exercitum assidua hostes caede conficerent. Nam quanta fuerint Diurpanei, Dacorum regis, cum Fusco duce praelia, quantaeque Romanorum clades, longo textu evolverem, nisi Cornelius Tacitus, qui hanc historiam diligentissime contexrum numero et Sallustium Crispum et alios auctores quamplurimos sanxisse et se ipsum idem potissimum elegisse dixisset. Domitianus tamen prauissima elatus iactantia, sub nomine superatorum hostium de extinctis legionibus triumphauit. idemque efferatus snperbia, qua se deum coli uellet, persecutionem in Christianos agi secundus a Nerone imperauit. quo tempore etiam beatissimus lohannes apostolus in Pa
Abbreviated transcription (Latin):
inrt publica ad ministranda fudisse referatur.
Et tamen tunc romȩ orto repente incendio. plu¬
rimȩ ȩdes publicȩ concrematȩ sunt. ab ruptũ
tunc ȩtiã bobit montis uerticẽ magna profu¬
disse incendia ferunt. torrentibusq flamma¬
rum globis uicinas regiones cum urbibus
hominibusq delesse: Titus cum ingenti om¬
nium luctu. in eadem uillaꝗͣ pater eius mor¬
NNO ab urbe condita. decc xxx. do¬
micianus titi frater ab augusto.uiiii.
fr̃i successit in regnum. Qui ꝑ annõ
.xu. ad hoc paulatim ꝑomnes sce¬
legum gradus creuit. ut confirma¬
tissimam toto orbe xp̃i ȩccłiam datis ubiq
crudelissimȩ ꝑsecutionis edictis conuellere
auderet. his intantã suꝑbiam ꝓ lapsus fuit.
ut dñm sese ac dm̃ uocari. sc̾ribi. coliq ius¬
serit. Nobilissimos esenatu inuidiȩ simul ac
predȩ causa. alios palam inter fecit. alios in
exilium trusit. ibiq trucidari imperauit.
libidinis intemperantia quicquid cogitare

Expanded text:
in republica administranda fudisse referatur. et tamen tunc Romae orto repente incendio plurimae aedes publicae concrematae sunt. abruptum tunc etiam Bebii montis uerticem magna profudisse incendia ferunt torrentibusque flammarum uicina regionis cum urbibus hominibusque delesse. Titus cum ingenti omnium luctu in eadem uilla, qua pater eius, mornno ab Vrbe condita DCCCXXX Domitianus Titi frater, ab Augusto nonus, fratri successit in regnum. qui per annos xv ad hoc paulatim per omnes scelerum gradus creuit, ut confirmatissimam toto Orbe Christi Ecclesiam datis ubique crudelissimae persecutionis edictis conuellere auderet. is in tantam superbiam prolapsus fuit, ut dominum sese ac deum uocari scribi colique iusserit. nobilissimos e senatu inuidipraedae causa, alios palam interfecit, alios in exsilium trusit, ibique trucidari imperavit. Libidinis intemperantia quidquid cogitari
Abbreviated transcription (Latin):
riosssimum illud quondã Norentis gretiȩ
crpus. in multas laceratas q particulas extinc¬
ta primũ libertate concidit. S hȩc cum per
aliquantas gritiȩ ciuitates exercuisset. & tam̃
om̃s metu premeret conitiens expreda pau.¬
scorum opes omniũ ad ꝑficiendam ȩqualẽ in
uniuersis uastationẽ. utili emulumento ne¬
cessariam maritimã ratus. bixantiũ nobilem
cuutatẽ aptissimã iudicauit. ut itceptaculũ
sibi terra mariq fieret. camq obsistente ilico
obsidione cuixit.
Nc autem bizantium quondam
pausani arege sparthanorũ con

Expanded text:
riosissimum illud quondam florentis Graeciae riosissimum illud quondam florentis Graeciae corpus in multas laoeratasque particulas exstincta primum libertate concidit. Sed haec cum per aliquantas Graeciae ciuitates exercuisset et tamen omnes metu premeret, coniciens ex praeda paucorum opes omnium, ad perficiendam aequalem in uniuersis uastationem utili emolumento necessariam maritimam urbem ratus, Byzantium, nobilem ciuitatem, aptissimam iudicauit, ut receptaculum sibi terra marique fieret, eamque obsistentem ilico obsidione cinxit. ec autem Byzantium quondam a Pausania rege Spartanorum con
Abbreviated transcription (Latin):
finesq populatꝰ cruenta presentia effecis
ut ȩciã absens timeret᷑. Ubi uero in reg¬
num redit. more pastorũ qui pecora su
nunc ꝑ estiuos nunc ꝑhibernos saltus o¬
cumducunt populos eturbes ut illi reple¬
cda uel. rclĩquenda queꝙ loca uidebantur
acd libidinẽ suam trans fert Miseranda ube
facies & atrocissimũ miseriarũ genus obe¬
sabatur. ꝑpeti excidiũ sine irruptione.
bello captiuitatẽ. sinc crimine exiliun
sine uictore dominatũ. Premit miscrosi¬
ter in uirrarũ stimulos suꝑ fusus pauor
ipsaq dissimulatione doler crescit ha¬
altius dimissus quo minus ꝓfiteri licet timen¬
tium ne ipse quoq lacrimȩ precontumatia
accipiantur. Alios popłos auulsos asedib sus
sinib hostium opponit: Alios in exteemis reg¬
ni terminis statuit. quosdã ȩmulatione uiriũ
nc possint quod posse creduntur in supple¬
menta ex haustarum urbium diuidit: Ita glo¬

Expanded text:
finesque populatus cruenta praesentia effecit, finesque populatus cruenta praesentia effecit, ut etiam absens timeretur. ubi uero in regnum redit, more pastorum, qui pecora sua nunc per aestiuos nunc per hibernos saltus circumducunt, populos et urbes, ut illi replenda uel relinquenda quaeque loca uidebantur, ad libidinem suam transfert. miseranda ubique facies et atrocissimum miseriarum genus obuersabatur, perpeti cidium sine inruptione, sine bello captiuitatem, sine crimine exilium, sine uictore dominatum. premit miseros inter iniuriarum stimulos superfusus pauor ipsaque dissimulatione dolor crescit haltius demissus quo minus profiteri licet timentium, ne ipsae quoque lacrimae pro contumacia accipiantur. alios populos, anulsos a sedibus suis, finibus hostium apponit; alios in extremis regni terminis statuit; quosdam aemulatione uirium, ne possint quod posse creduntur, in supplemento exhaustarum urbium diuidit. ita glo
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates ut intentius ciuilib bellis uaca¬
rent sub specie pacis & federis sponte se
externs dominationi subiecerunt. Maxis
cum thessalai biotu qͥus poscerent philip.¬
pum. ut ꝓ fessum se aduersũ focenses luc̃
exhiberet susceptũq bellũ gereret contͦ
focenses adhibitis secũ atheniensib & la¬
cedemonũs uel differri bellũ. uel aufer¬
ri. & precio & precib laborabaent. Philys¬
pus tacite utrisq diuersa ꝓmisit focin¬
sibus pacẽ & ueniã se dͥaturũ sacramento
confirmans. Ihessalis uͦ ad futurum se n
cum exercitu spondet hellũ tamen ab itͥ
parari uetat. Igitur philippus instrute
copiis angustias termophilarũ securus
ingreditur easq occupatas dispositis p̃¬
sidiis emuniuit. Tunc pͥmum se non fi¬
censes soli. sed omnis gretiꝵ captã ẽẽ. pe¬
sensit: Si quidẽ pͥmos focenses philipiꝰ
rupta fide calcato q sacramento infa¬
de dilacerationi dedit. Inde omniũ urb

Expanded text:
ciuitates ut intentius ciuilibus bellis uacaciuitates ut intentius ciuilibus bellis uacarent, sub specie pacis et foederis sponte se externae dominationi subiecerunt, maxime cum Thessali Boeotiique poscerent Philippum, ut professum se aduersum Phocenses ducem exhiberet susceptumque bellum gereret, contra Phocenses adhibitis secum Atheniensibus et Lacedaemoniis uel differri bellum uel auferri et pretio et precibus laborarent. Philippus tacite utrisque diuersa promisit, Phocensibus pacem et ueniam se daturum sacramento confirmans, Thessalis uero adfuturum se mox cum exercitu spondet, bellum tamen ab utrisque parari uetat. igitur Philippus instructis copiis angustias Thermopylarum securus ingreditur easque occupatas dispositis praesidiis emunit. tunc primum se non Phooenses soli, sed omnis Graecia captam-esse persensit: siquidem primos Phocenses Philippus rupta fide calcatoque sacramento infandae dilacerationi dedit, inde omnium urbes
Abbreviated transcription (Latin):
gressus urbẽ antiquissimã ꝙ florentissimã
cedib ac sanguinc repletã opib homini¬
busq uacuauit. Abstractos ȩtiã fres sup¬
plitio & neci dedlit. De hinc cum excidio so¬
tiorum & parricidio frũm elatus licere
sibi omnia quȩ cagitausset putaret. aura¬
ria leca inthessalia & argenti metalla in
tracia inuasit. Ac ne quod ius uel fas in¬
uiolatum preter mitteret. pre occuprto
tari & dasse dispersa piraticã quoq exer¬
cere instituit. ꝑ reterea cum eum fres duo
thracia reges de regni terminis ambigen¬
tes uidict̃. ex consensu prt obtauissent. phi¬
lippus more ingenũ sin adiudiciũ tanquã
ad bellũ cumo instrusto exeratu ingressus
socios iuuenes uita regnoq priuauit.
lthenienses uero qui prius philippi in¬
gressum termophilarũ munitione reppi¬
serant ultro pacẽ eius expetentes frauddui¬
lentissimum hostem deneglecta introitꝰ
custodia commonuerunt. Cȩtere ȩtiã gre

Expanded text:
gressus urbem antiquissimam et florentissimam, gressus urbem antiquissimam et florentissimam, caedibus ac sanguine repletam opibus hominibusque uacuauit, abstractos etiam fratres supplicio et neci dedit. dein cum, excidio socieram et parricidio fratrum elatus, licere sibi omnia quae cogitauisset putaret, auraria loca in Thessalia et argenti metalla in Thracia inuasit ac, ne quod ius uel fas inuiolatum praetermitteret, praeoccupato mari et classe dispersa piraticam. quoque exercere instituit. praeterea, cum eum fratres duo Thraciae reges de regni terminis ambigentes iudicem ex consensu praeoptauissent, Philippus more ingenii sui ad indicium tamquam ad bellum cum instructo exercitu ingressus scios iuuenes uita regnoque priuauit Athenienses uero, qui prius Philippi ingressum Thermopylarum munitione reppulerant, ultro paoem eius expetentes fraudulentissimum hostem de neglecta introitus custodia commonuerunt. ceterae etiam Graeciae
Abbreviated transcription (Latin):
gitur philippꝰ ubi exclusum se ab in¬
gressu greciȩ pręstructis termo filis
uidet p̾aratum in hostes bellum uerait
in socios. Nam ciuitates quarũ paulo ante
dux fuerat addgratulandũ ac suscipiendũ
patentes hostiliter inuadit. crudeliter diri¬
pit. omniq societatis conscientia penitus
abolita conuges liberos q omnũ. sub co¬
rona uendidit. Templa. quoq uniuersa
sub uertit spoliauitq nec tamen umquã ꝑ¬
.xxx. annos. quasi iratis dis̃ uictus est:
Post hȩc incappadotiã transũt ibiq bel¬
lum pari ꝑfidia gessit. Captos ꝑdolum fini¬
timos reges interfecit. Totamq cappadotiã
imperio macedoniȩ subdidit Inde post cȩ¬
des incendia deprecdationes quȩ in socus urbib
gesta parricidia infratres conuertit. quos pa¬
tri ex nouerca ꝓgenitos cum abheredes regni
uereretur iitet ficere aggressus est Cum aũt
unum exhis occidisset duo inoliitũ confuge¬
runt. Quam mox philippus hostiliter ag.¬

Expanded text:
Igitur Philippus ubi exclusum se ab inIgitur Philippus ubi exclusum se ab ingressu Graeciae praestructis Thermopylis uidet, paratum in hostes bellum uertit in socios: nam ciuitates, quarum paulo ante dux fuerat, ad gratu-  landum ac suscipiendum patentes hostiliter inuadit, crudeliter diripit, omnique societatis conscientia penitus abolita coniuges liberosque omnium sub corona uendidit, templa quoque uniuersa subuertit spoliauitque, nec tamen umquam per xxv annos quasi iratis dis uictus est. post haec in Cappadociam transiit ibique bellum pari perfidia gessit, captos per dolum finitimos reges interfecit totamque Cappadociam imperio Macedoniae subdidit. inde post caedes incendia depraedationesque in sociis urbibus gestas parricidia in fratres conuertit, quos patri ex nouerca genitos cum coheredes regni uereretur, interficere adgressus est. cum autem unum ex his occidisset, duo in Olynthum confugerunt: quam mox Philippus hostiliter ad
Abbreviated transcription (Latin):
uictos lacedemomios ac focenses. cedib eciam
rapinisq confectos. cum insup er in commu¬
ni greciȩ concilio tanta pecuniȩ multa ho¬
nerauissent: quantam illi soluere nullomͦ
possent: ad arma confugere coegerunt. Itaq
focenses filomelo duce & auriliis lacedemo¬
moꝵ athemensiumq fulti commissa pug¬
na fugatisq hostib thebanoꝵ castra cepert̃.
Sequenti p̃lio inter immensas utriusq po
puli strages filomelus occisus. ẽ in cuius
locum focenses oenamaum ducem creaue¬
rt. Porro autem thebani ⁊ thessali omisso
delectu ciuium. philippum macedonit
regem. quem hostem prius repellere labo¬
rabant. ultro sibi ducem expetiuerunt. Cõ¬
misso p̃sio ⁊ focensib pene ad interniti¬
cxonem cesis. uictoria ad philippũ concessit.
Sed athemiensis audito belli euentu. ne
philippus transiret in greciam angus¬
tias termo filarum pari ratione sicut
aduentantib antea ꝑsis occupauere.

Expanded text:
victos Lacedaemonios ac Phocenses, caedibus etiam victos Lacedaemonios ac Phocenses, caedibus etiam rapinisque confectos, cum insuper in communi Graeciae concilio tanta pecuniae mulcta oneravissent, quantam illi solvere nullo modo possent, ad arma confugere coegerunt. Itaque Phocenses, Philomelo duce et auxiliis Lacedaemoniorum Atheniensiumque fulti, commissa pugna, hostibusque fugatis, Thebanorum castra ceperunt. Sequenti praelio inter impuli strages Philomelus occisus est; in ouius locum Phocenses Oenomaum ducem creauerunt. Porro autem Thebani et Thessali omisso dilectu ciuium Philippum Macedoniae regem, quem hostem prius repellere laborabant, ultro sibi ducem expetiuerunt. commisso proelio et Phocensibus paene ad internecionem caesis uictoria ad Philippum concessit. sed Athenienses audito belli euentu, ne Philippus transiret in Graeciam, angustias Thermopylarum pari ratione sicut aduentantibus antea Persis occupauere.