comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lp.⁊ doptnum quo prem si
ip̃c dotem de dit᷑ hr̃e eius repetit¬
ionemait. ¶Siquis ꝓ auena
filia dotem ꝓmifit. et ꝓmissori
et dotem dedit. in postea et si .x.
uidi docem ab eo ꝑfectam po¬
tuit enim nuntium remitt̾e¬
do resolu̾e dotem. ꝙ si post nup
ut filia amissa solatu loco succe¬
d̾et si redde̾tur ei dos.ab ip̃o pro¬
fecta ne et fine amisse et pecuĩe
dampnum sentͣmz. ¶Si pater
alienum fund̾ uona fide ẽptũ
in dotem dedit ab ip̃o p̾fectus ĩ¬

Expanded text:
doptivum quoque patrem, si ipse dotem dedit, habere eius repetitionem ait. Si quis pro aliena filia dotem promiserit et promissori et dotem dederit an postea: si ante, videri dotem ab eo profectam potuit enim nuntium remittendo resolvere dotem, quod si post nuptut filia amissa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae damnum sentiret. Si pater alienum fundum bona fide emptum in dotem dedit, ab ipso profectus i
Abbreviated transcription (Latin):
E¶Lbstrictus ẽ enmmut det
sub ea condc̃one uxor marito
det ut profilia gen̾o indotẽ dar.
ne urdi uxore marito donatlere¬
ctissime ergo. at si ñ sit int̾dẽa
donatõ iure ciuili. ñ enim ad ħ

Expanded text:
bstrictus est enim ut det sub ea condicione uxor marito det, ut pro filia genero in dotem daret, nec videri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure c
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑ. Si muenditone ꝯdcona¬
u s ip̃m conueniss ut res pic¬
ilio emptoris suaretur puto¬
pactum uass n libro . uii. dig¬
iuliani sceuola notat fundia¬
nomine emptor. ag̾e no pot̾¬
cum priusꝙͣ insura ficret ĩ un¬
datone. iquarum aut fundi
casmate alio ue quo cau pars
ia combusta eęt cũ incẽdiu¬
sine culpa si ñ possit qd iuris

Expanded text:
in uenditione condhoc ipsum conuenisset, ut res pelo emptoris seruaretur, putopactum ualere. 11 In libro septimo digIuliani Scaeuola notat: Funnomine emptor agere nocum, priusquam mensura fieret, inundationehasmate aliove quo casu pars la combusta esset, cum incendiusine culpa fieri non possit, quid iuris
Abbreviated transcription (Latin):
pa erit ꝙͣ orbem si uenditore¬
am diligentiam adhibuit s
iinsula custodienda ꝙͣ deb̾ent
uoies frugi et diligentes pr̃a¬
re si ꝗd accidiss. nicħ ad cum
ꝑtinebit.

Expanded text:
pa erit, quam ob rem si venditor eam diligentiam adhibuisset in insula custodienda, quam debent homines frugi et diligentes praestare, si quid accidisset, nihil ad eum pertinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut.si pendente condcone res ex¬
tincta fiuit sanc si extet res. lic¬
dec̾ior effecta. pot dici ita ec̃ dap¬
erit ẽt ille euus emptus siue
nauis exasia uenierit siue no.¬

Expanded text:
si pendente condicione res exstincta fuerit: sane si exstet res, licterior effecta, potest dici esse daerit: 'est ille seruus emptus, nauis ex Asia uenerit siue no
Abbreviated transcription (Latin):
aut actus debebatur impecu flu¬
minis occupatus cẽt. et intra
cp̃s ꝙ ad amritendã suĩtutem
sufficit. iuiuiuione fc̃a restitutus
nouare eam cogendus ecũuias
publica nł fluminis impetu.s
uł ruia amissa c̃. uicinus pro¬
fũdum acꝗsiu̾im. man̾e suit¬
utem puto. qr tociens suitus
ꝯfuditur. quociens uti ea is ad
quẽ ꝑtineat ñ potꝰ medio aut̃
fũdo acquisito pot̾ ꝯsiste̾ ut ꝑ

Expanded text:
aut actus debebatur, impetu fluminis occupatus esset et intra tempus, quod ad amittendam seruitutem sufficit, alluuione facta restitutus nouare eam cogendus est.Cum uia publica uel fluminis impetu uel ruina amissa est, uicinus profundum adquisiui, manere seruitutem puto, quia totiens seruitus confunditur, quotiens uti ea is ad quem pertineat non potest: medio autem fundo adquisito potest consistere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo igetur ꝯdẽꝑnan tanti
iuditium dabo.Si ẜuũsm
sciente dño fecisse uidetur dicet᷑
in iudic̾o aditiamaut nox am
ded̾e. ¶ Simia cũ utilitate id p̃¬
corc edixisse. nemo ẽ ꝗ neget.i
publice .n. utile e̾: sn mctus pi¬
culo ꝑ itin̾a cõmẽari. ¶Panii
sit.anu̾o prinatus: dũmodo ꝑ
eum nulgo it̾ fiat. qr̃ it̾ faciẽtib
ꝓsꝑicitur ñ publicis uiis stude¬
tur semꝑ enim ealoca ꝑ quul
go it sol fĩ eamtẽ sẽcurtatem
gͦis mraliauia ñ ꝯmeabat. et
tũc deiectũ ꝗd ur effusũ cũ ad¬
deiectũ udi / s et ꝙ suspensum
decidit ꝓ deiecto hr̃i magis est.
Prom et si ꝗd pendẽs effusũ sit.
qm̃ius nemo s effud̾it: edic¬
tum tñ locum hr̃e dicend̾ est.
Hec infc̃m accõ in eũ daturꝗ¬

Expanded text:
uo agetur condemnari, tanti iudicium dabo. si servus insciente domino fecisse dicetur, in iudicio adiciam: aut noxam dedere". Summa cum utilitate id praetorem edixisse nemo est qui neget: publice enim utile est sine metu et periculo per itinera commeari. Parvi sit an uero priuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicitur, non publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae go iter solet fieri, eandem securitatem gus in illa via non commeabat et tunc deiectum quid vel effusum, cum addeiectum videri, sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, quamvis nemo hoc effuderit, edictum tamen locum habere dicendum est. Haec in factum actio in eum datur
Abbreviated transcription (Latin):
igendũpĩtare aut dicim: cũ
in suo uł ĩꝯducto ur in gratiu¬
tohospes plane ñ tenebitur. ꝙ
ñ ibibitat᷑ s tantis ꝑhospitat᷑.
si is tenetur ꝗ hospitiũ ded̾it.
Multum aũt int̾est int̾ hĩta¬
core et hospite qnͣtum int̾est
int̾ domiciliũ hñtem et ꝑegri¬
nantem.Sipłes in eod cen¬
aculo hĩtent. un̾ deiectũ c̾i qm̃¬

Expanded text:
igendum. Habitare autem dicimus vel in suo vel in conducto vel gratuito. hospes plane non tenebitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum autem interest inter habitatorem et hospitem, quantum interest inter domicilium habentem et peregrinantem. Si plures in eodem cenaculo habitent, unde deiectum
Abbreviated transcription (Latin):
consistetur deiectũ uł effusums
ꝗd erit. qnͣtum ex eare dãpnũ
datum fcmͣ erit in eum ꝗibu
hĩtau̾it in duplũ iuditiũ dabo.
Si ex ictu hõlib̾ pisse diceturl.

Expanded text:
consistetur, deiectum vel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumve erit, in eum, qui ibi habitaverit, in duplum iudicium dabo. si eo ictu homo liber perisse dic
Abbreviated transcription (Latin):
¶p̃. Siu̾oñ remunandi ca s
principasr donando fidenuss¬
sori ꝓ eo solu̾it creclitoriMab̾e
fideussorẽ mandati accõem.
Piane inquit si filius fam̃. ux
Fuus fuit fideiussor et ꝓhiis
solu̾o donaturus eis. mãdati
it. ¶Piane si ẜuus fideussor¬

Expanded text:
ro non remunerandi causa, sed principaliter donando fideiusssori pro eo solverit creditori, habere fideiussorem mandati actionem. Plane, inquit, si filius familias vel servus fuit fideiussor et pro his solvero donaturus eis, mandati it. Plane si servus fide
Abbreviated transcription (Latin):
n iussu pr̃is fideiussit. cessat
mandati acco sinich̾ sit inpẽ¬
culio. ¶Q si uissuur ex pecłio
solutum ẽ. multomagis ħipr̃
mandati.Si filio fam̃ man
expeculio amandati acturum
fam mandau̾o ut ꝓ me solu¬
eret et emancipatus soluat.
u̾m ẽ in fc̃m accõm filio daͣn¬
dam premaut̃ post emancip¬
acõm soluentẽ negõꝵ go̾rum

Expanded text:
n iussu patris fideiusserit, cessat mandati actio, si nihil sit in peculio: quod si iussu, uel ex peculio solutum est, multo magis habet pater mandati.Si filio familias ex peculio, mandati acturum familias mandauero, ut pro me solueret, et emancipatus soluat, uerum est in factum actionem filio dandam, patrem autem post emancipationem soluentem negotiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Rocul. quam que bauneb¬
atur in fundo uiciniplures ꝑ
ita ut suo quisq dic. acapite du¬
unus statuto tpr quo suicus
anuttitur ñ duxit. Existimo ẽ¬
um ius ducende aque. amisisse.
nec ꝑ ceto̾s qui dux̾unt erius
usurpatu ec̃. ꝓpriũ enim uniꝰ¬
cuiusq coꝵ ius fuit. n ꝑ. aliũ

Expanded text:
rum. Aquam, quae oriebatur in fundo uicini, plures per ita ut suo quisque die a capite duunus statuto tempore, quo seruitus amittitur, non duxit. existimo eum ius ducendae aquae amississe nec per ceteros qui duxerunt eius ius usurpatum esse: proprium enim cuiusque eorum ius fu
Abbreviated transcription (Latin):
tͥdictũ mimetiam fructus sut
restituedi. ¶ It si ui metus ue
cã rem cradam: ñ alit̾ mich̾ rest¬
itusse uidetur: qm̃ si micħ̾ fruc
ctus restiͣtuat / nec mõra mea m̃
aliquid aufert.¶ Si acconem
ñ fuit / usuti ex stipulatul fructꝰ¬
eptum ẽ iuditiũ tunc sabinus
et cassius ex equitate fructus
quo post acceptũ uiditiũ pre¬
standos putant ut cã restitua.¬
tur ꝙ puto recte dici. ¶ Ex cau¬
sa ⁊ emptõis fructus restituen¬
di suͣt. ¶S in societatib fruc
tus ꝯmunicadi sunt. ¶Sipos¬
iõm naturalem reuoce: ꝓprie¬
tas mea manisindeamus de fr¬
uctib et quid in depoĩto: et com

Expanded text:
i, etiam fructus sunt restituendi.Item si ui metusue causa rem tradam, non aliter mihi restituisse uidetur, quam si fructus mihi restituat: nec mora mea mihi aliquid aufert.Si actionem non fuit, ueluti ex stipulatu, fructeptum est iudicium, tunc Sabinus et Cassius ex aequitate fructus quoque post acceptum iudicium praestandos putant, ut causa restituatur, quod puto recte dici. Ex causa etiam emptionis fructus restituendi sunt. Sed in societus communicandi sunt.Si possessionem naturalem reuocem, proprietas mea manet, uideamus de fructibus. et quidem in deposito et com
Abbreviated transcription (Latin):
fructus datus sit uħ dotis
ca. et renũtiata sit. iffiitas trͣ¬
uttus quo restĩmedi sunt uti
hii qui ꝑcepti sunt eo tempore
quosꝑ ib atur affinitasss et po¬
stiores suremmora fuit ut ab
iuo qui redde debrat õmio resti¬
tuendi sũt. ¶ S et si ꝑ mulierem
stecit quominus nuꝑcie contra¬
hantur. magis ẽ utͣ debeat fructꝰ
ñ cõueniebatur. restitue fructꝰ
ucũat einegug̾e fund. ¶Ite sim
debitu fund solu et repetofruct᷑
itis cã fũdus sit donatus et re¬
ualũit ꝗdonauit. atq ita ꝯdco
nascatur. ¶Infaiuana quoq
accone et pauliana ꝑ qͣs quem
fratẽ creditoꝵ alienata sunt re¬
uocantur fruͣctus quo restĩm¬
untur/ sam p̾tor idagit ut ꝑm̃
sint om̃ia atq sinicħ auenatũ

Expanded text:
 datus sit, ueluti dotis causa, et renuntiata adfinitas, fructus quoque restituendi sunt, utique hi qui percepti sunt eo tempore quo sperabatur adfinitas, sed et posteriores, si in re mora fuit, ut ab illo, qui reddere debeat, omnimodo restituendi sunt. sed et si per mulierem stetit, quo minus nuptiae contrahantur, magis est, ut debeat fructusnon conueniebatur restituere fructus, licuerat ei neglegere fundum.Item si indebitum fundum solui et repeto, fructus rtis causa fundus sit donatus et reualuerit qui donauit atque ita condictio nascatur.In Fabiana quoque actione et Pauliana, per quam quae in fraudem creditorum alienata sunt reuocantur, fructus quoque restituuntur: nam praetor id agit, ut perinde sint omnia, atque si nihil alienatum
Abbreviated transcription (Latin):
respondisse offilius refert.
Si socii bonoꝵ fiunt. deinde
imus cum ad iuditiũ ñ ad¬
ẽẽt. dampnatus sic. ñ debere
eum de coĩ idꝯsequi. si u̾op̾

Expanded text:
respondisse Aufidius refert, si socii bonorum fuerint, deinde unus, cum ad iudicium non adesset, damnatus sit, non debere eum de communi id consequi, si u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ socio accõm eẽ. ¶ Si plures
sint int̾ eosdem societates cho¬
ite.ad om̃s societates suffic̾e̾.
ħ unũ uiditiũ constat. ¶Si
quis ex sociis pp̾socictatẽ ꝓ¬
fectus sit uluti ad m̾ces emẽ¬
das eos dumitaxat sumptus¬
societati imputabit qin eam
remimpensisunt. ¶Uiatica
igitur. et meritorioꝵ et stab
uł incii. recte imputabit.¬
Socĩi unu̾sa in societatẽ cõ¬
ferre dełx.neratius. ait.si õiu
bonoꝵ socius sit. et ĩo siue ob
iniuriam sibi fc̃am. uł exlege
acqlia. siũ ip̃ius siũ filii corpo¬
ri nocitum sit. conferre debere
respondit ¶Id ait sociũ õium
bonoꝵ ñ cogi cõferreꝙ ex pro¬
hĩtis ca̾is acquisierit ꝑ ꝯͣriũ qͦ¬

Expanded text:
 socio actionem esse. Si plures sint inter eosdem societates coitae, ad omnes societates sufficere hoc unum iudicium constat. Si quis ex sociis propter societatem profectus sit, ueluti ad merces emendas, eos dumtaxat sumptusocietati imputabit qui in eam ‹rem im›pensi sunt: uiatica igitur et meritoriorum et stauel mercium recte imputabit.Socium uniuersa in societatem conferre debere Neratius ait, si omnium bonorum socius sit: et ideo siue ob iniuriam sibi factam uel ex lege Aquilia, siue ipsius siue filii corpori nocitum sit, conferre debere respondit.Ibidem ait socium omnium bonorum non cogi conferre, quae ex prohibitis causis adquisierit
Abbreviated transcription (Latin):
pedes int̾seꝯtułunt. ut ibigͣ¬
ticium parietẽ int̾ se edifica¬
rent.ad hoña utriusq susten¬
tanda. dem̃ eclificato ꝑiete. al¬
t̾ in eum ĩmitti ñ pacitur. pro
socioagend̾ est.Id et si areã

Expanded text:
pedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiatur, pro socio age
Abbreviated transcription (Latin):
ti temporis usuras ñ ẽe dõtai¬
es qr illa obligo tota tolłetur
ꝑiñ ac si solutũ debitum mu¬
ueri in dotẽ. ab ea d̾atum eẽt.

Expanded text:
ti temporis usuras non esse dotales, quia illa obligatio tota tolleretur, perinde ac si solutum debitum mulieri in dotem ab ea datum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Drtian. ¶ ora fĩ intelligitur
latus opͣportimo loco ñ solu̾it .q
ap̃ iudice examinabitur. Nã ut
ficił ẽ hunis rei diffinito diuus
quo pis tullio balbo rescrip¬
fcĩ qm unis. et sisufficit. ad pro¬
batõm more si suo debitoris ab¬
sentis denũtiatũ ẽ acreditore

Expanded text:
rum.Mora fieri intellegitur latus oportuno loco non soluerit: quod apud iudicem examinabitur: nam, utficilis est huius rei definitio. diuus quoque Pius Tullio Balbo rescripfacti quam iuris.Et non sufficit ad probationem morae, si seruo debitoris absentis denuntiatum est a creditore
Abbreviated transcription (Latin):
larum sinc dubio angent hr̃¬
ditatem. ¶Cump̾dixim omĩs
hr̃ditarias act̃ones inbrditatis
petitõne uenire queritur utr̃
increm̃to. anu̾o in simplumue
solutunim  Id recte ait si no¬
xali iudito ⁊dempnatussit po¬
ssor defuncco ñ posse ⁊̃ dedentẽ¬
eum noxe offito iudicis lib̾an
qr tamdui quis ht̃ nore dedẽ¬
de facultatem. qm̃ diu iudica¬
ti conueniatur post susceptu¬
taut iuditium ñ pot̾ nore dedẽ¬
dose lib̾are suscepit aut ꝓ pe
titonem hrditatis. ¶ Pret̾ hrc¬

Expanded text:
gent hereditatem.Cum praediximus omnes hereditarias actiones in hereditatis petitionem uenire, quaeritur, utrum incremento an uero in simplum uesoluturum.Idem recte ait, si noxali iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis liberari: quia tamdiu quis habet noxae dedendae facultatem, quamdiu iudicati conueniatur, post susceptum iudicium non potest noxae dedendo se liberare: suscepit autem per petitionem hereditatis.Praeter
Abbreviated transcription (Latin):
qñti citii int̾fu̾it eo locoquo
um conoꝵ alius cet̾oꝵ alius
br̃s extitit. et debitor alt̾i hrõ¬
obligatus. uult compensare.
ꝙ ab alio debetu.siaͣudietur.¬
¶ Cumint᷑ diem adiudicatiex¬
ecutõm datum iudicatus ti.¬
tioagit cũ eodẽ citioq et ipe
pridt illi u̾idicatus ẽpẽsat̃o
admittetur.¶Nuuid est enim
diem obligonis ñ uenisse a¬
hud humanitatis grã tẽpus
sindulgĩ solutionis

Expanded text:
anti Titii interfuerit eo loco quoum bonorum alius, ceterorum alius heres exstitit et debitor alteri hobligatus uult compensare quod ab alio debetur, non audietur. Cum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur: aliud est enim diem obligationis non uenisse, aliud humanitatis gratia tempus indulgeri solutionis
Abbreviated transcription (Latin):
T Pecimiam c̾to locoatitõ
daͣ stipulatus sum is petit.a
me qm̃ ei debeo peciĩam q̃ro
anẜ quo compensand̾ sit qͣti
meaint̾tuit c̾to locodarisiꝵ.

Expanded text:
Pecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum: is petit a me quam ei debeo pecuniam: quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit certo loco dari.
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃one de quibꝰ psonis sub ti¬
tulo de in ius uocandõ plem
diximus. Item. adigt ubis ue
gen̾o nuni uictrico nꝰou̾ta pri¬
iugno pruugna pupilio pn¬
amaioris ꝑtis tutoꝵ sin̾a. aut
ab eocinus de eare nirisdictio
fuit ea tutela curatõ dataerit.
Affinitates ñ eas. accipe debeni

Expanded text:
tronae': de quibus personis sub titulo de in ius uocando plenius diximus.Item adicit: 'libegenero nuru, uitrico nouerca, p‹r›iuigno priuigna, pupillo pude maioris partis tutorum sententia, aut ab eo cuius de ea re iurisdictio fuit ea tutela curatioue data erit.' Adfinitates non eas accipere debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem curatorem p̾tor dare solet¬
p̃. Et qui negociis sius. iliqͦ
ꝓpetuo morbo supee ñ põssunts
te. s necc̃io fiinͣgũtur offitio¬
posse sme offensa ediͦcti postu¬

Expanded text:
em curatores dari solent, et qui negotiis suis aliquo perpetuo morbo superesse non possunt. te, sed necessario funguntur officio, sine offensa edicti postu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ. Pertinet ħ edictum. id
eas capitis diminutõnos. q̃
salua ciuitate ꝯtinguniscete¬
rum siue amissione cuntits
siue lib̾taͣtis amissione ꝯtigͣ¬
it  capicis dimimutõ cessabit
edigtimi n possunt hũ penit᷑
in cõs.id quos bona ꝑuen̾ũt
eorum. ¶Ait p̾tor qui quene
postea qm̃quid cum his.ac¬
tum contͣctum ue sit capite
diminuti diminuce ue ẽe dic̾¬
entur in eos eas ue piñ qͣi id
fc̃m ñ sit iuditium dãbo. Hñ
qui capite minuũtur ex hiis
causis que capitis diminut̃o¬
nem p̾cesẜuntimanent obli¬
gati natũralit ¶cet̾umsi postea
imputare quis sibi debebit. cͣ
contrax̾it. qnͣtum ad ũba h
quid̃ si.arrogatus sit mulius
iabor ẽ. nam pifi obligabitur.
ut filiusfam̃. ¶ Nemo delictis
pite sit. Ei qui debĩtorẽ sum̃
arrogauit. ñ restituitur ĩ eu¬

Expanded text:
. Pertinet hoc edictum ad eas capitis deminutiones, quae salua ciuitate contingunt. ceterum siue amissione ciuitatis siue libertatis amissione contingat capitis deminutio, cessabit edictum ‹n›eque possunt hi pin eos, ad quos bona peruenerunt eorum. Ait praetor: 'Qui quaeue, posteaquam quid ‹c›um his actum contractumue sit, capit‹e› deminuti deminutae esse dicentur, in eos easue perinde, quasi id factum non sit, iudicium dabo'. Hi qui capite minuuntur ex his causis, quae capitis deminutionem praecesserunt, manent obligati naturaliter: ceterum si postea, imputare quis sibi debebit cur contraxerit, quantum ad uerba huius quidem si adrogatus sit, nullus labor: nam perinde obligabitur ut filius familias. Nemo delictis nutus sit. Ei, qui debitorem suum adrogavit, non restituitur
Abbreviated transcription (Latin):
pit et postea cum fund nebi¬
dit et cum ip̃e emptori suo:
ad metiretur. multo minorẽ
querebaturan idq in inoris
eet ꝯ seꝗ a suo uenditore poss.
diem tricesimũ renũtiasset
nich̾ et ei ꝓfuturũ s siitapa¬
ctus ẽẽt ut emptor indieb
pximis fund̾ metiatur et de
m̾o agri renutict. et siindieb
.xxx. renũtiass. minore mod̃
agri ec qm̃ius multis primo
annis posse eu cum quomĩo¬
ris mod agri fiissrarepetere¬
¶p̃. n legͥe fundi aꝙͣ accessu¬
ram dixit querebaturan ⁊ it̃
aque accessi ss et R sibi inderi
ditorem trade oporte̾. ¶Qui
agrum uendebat dixit fũdi
iugera .x. et octo ẽc et ꝙ de er¬
p̃cio ad mesum erit. ad sigła
iug̾a cͥtum p̾cium stipulat
deb̾i peciu̾am rendi. ¶Rundi
uenditor frum̃ta manusata

Expanded text:
pit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem quaerebat, an id quod minor is esset consequi a suo uenditore posset.diem trigensimum renuntiasset, nihil ei profuturum: sed si ita pactum esset, ut emptor in diebus proximis fundum metiatur et de modo agri renuntiet, etsi in diebus triginta renuntiasset minorem modum agri esse, quamuis multis post annis posse eum quo minor is modus agri fuisset repetere. In lege fundi aquam accessuram dixit: quaerebatur, an etiam iter aquae accessisset. respondiditorem tradere oportere.Qui agrum uendebat, dixit fundi iugera decem et octo esse, et quod eius admensum erit, ad singula iugera certum pretium stipulatus deberi pecuniam respondit.Fundi uendi
Abbreviated transcription (Latin):
stipula nasc̾etur. ñ magis qͣ
si quid ex sacto saccarii cecidis
set .natum ẽcocũ fund̃ꝗs uẽ¬
did̾at et ometrumtum exce¬
patet arindinem cedulam
et siluam infructum ee rndi¬

Expanded text:
stipula nasceretur, non magis quam si quid ex sacco saccarii cecidissset natum esset.Cum fundum quis uendiderat et omnem fructum receperat, et arundinem caeduam et siluam in fructu esse r
Abbreviated transcription (Latin):
p. Siconuen̾it int̾ socios
uidatur. ñ uidetur ꝯuenisse
ꝯuenit ne ab eaturan ualeat
bconuenire. ¶ Nam et si ñ cõ¬
uenit. si tñ intempestiue renui¬
tietur societati ẽẽ ꝓ socio actõ¬
nem. S et si conuenit ne ĩ¬
tra c̾tum tempus societate ab¬
eatur et añ temp renũtietur.
q̃ societas erat choita ei ñ pr̃at᷑
aut ꝗd si ita iniurosus et dãp¬
nosus sociuis sit ut ñ expediat

Expanded text:
. Si conuenerit inter socios, uidatur, non uidetur conuenisse, si hoc conuenit, ne abeatur, an ualeat? hoc conuenire: nam et si non conuenit, si tamen intempestiue renuntietur societati, esse pro socio actionem. sed et si conuenit, ne intra certum tempus societate abeatur, et ante tem societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit, ut non expediat
Abbreviated transcription (Latin):
na ex compromisso ꝯmĩtͣtitur. s¬
s exhiis dumtaxat q̃. id solut̃o¬
nent s ⁊̃ contumatiam litigato¬
ris.arbit̾ puure põc̾it peccuiam
eam adu̾sario dare iubendo/ quo
innum̃o ur̃i . n oport. sicestium
nomina ex sñia arbitri exibitai
ñ sint. ¶Cumarbit̃ diem com¬
promissi ꝓferri uissit cum ħ ei
Ump̃. rbit̾ kalendis ianu̾ar¬
us adẽe iussit ctante eũ diẽ alter¬
decessit ex litigatorib ñ adfuit.
ꝓculdubio penaminimeomis¬
sa est. nam et cassium audissese
dicẽtemaristo.ait. in eo arbitro
ad mod̃ ẜuius ait. si ꝑstipulato¬
rem stet quominus accipiat. ñ

Expanded text:
mittitur, sed ex his dumtaxat, quae ad solutionent. idem. contumaciam litigatoris arbiter punire poterit pecuniam eum aduersario dar‹e› iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt.Cum arbiter diem compromissi proferr‹i› iussit, cum hoc eiariis adesse iussit et ante eum diem decessit: alter ex litigatoribus non adfuit. procul dubio poena minime commissa est: nam et Cassium audisse se dicentem Aristo ait in eo arbitro, madmodum Seruius ait, si per stipulatorem stet, quo minus accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
Aur. Simulier cͣc pronum
suum ingͣta fc̃a sciens semgͣt¬
am. cum de suo statu piclitab¬
atur. anquid prono dedeb̾it.
uł ꝓmifit ne in ruitutem re¬
digatur. cessat eclictum. quia
hunc sibi mẽtum ip̃a infeit¬
Quid metus cã gestum erit.
tradidit. ñ qnͣti fundus s qnͣ¬
simplum. cũ fructibi ꝯseque¬
tiu estimatur enim qd restit
lem ꝓmissionem dotis ulla
cẽ. ¶ Si metu coactus simab
empcõne locatõne disceͣdere.
et anantiqua obligo reman¬
eat an ħ simile sit accẽptilatõ¬
ni qr nulla ex bone fidi oblig¬
acõnc possumus uti. cum cu¬
finita sit dum.admittitu. et
magis ẽ ut simił spõs. accepti¬
at̾onis sit et ĩo pretori.⁊.actioi
nascitur ¶ Si metu coactus
idr hrditatem puto meh̾rdẽ
effic̃i qr qm̃us silibum essec
noluissem. tñ coactus uoliuł
stinendimichi potestas cribu¬
atur. ¶Si coactus hrditate
repudiem. duplici uia pretor
michi succurrit. aut utiles. ac¬
tõnes qͣi hr̃didando. autacto¬

Expanded text:
um.Si mulier contra patronum suum ingrata facta sciens se ingratam, cum de suo statu periclitabatur, aliquid patrono dederit uel promiserit, ne in seruitutem redigatur: cessat edictum, quia hunc sibi metum ipsa infert.Quod metus causa gestum erit, tradidit, non quanti fundus, sed quasimplum cum fructibus consequetur: aestimatur enim quod restilem promissionem dotis ullam esse.Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, et antiqua, obligatio remaneat, an hoc simile sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur.Si metu coactus adii hereditatem, puto me heredem effici, quia quamuis si liberum esset noluissem, tamen coactus uolui: sstinendi mihi potestas tribuatur.Si coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actio
Abbreviated transcription (Latin):
et ita scriptum fi̾nt. tito usum
fructum alt̾nis annis dolego
niliꝯsenfint ut̾ eoꝵ priorut¬
atur inuicem sibu mpedient.
ꝙsi titius eo anno quo freret᷑
ꝓprictatem acceꝑiss. Int̾im
legatum ñ hẽbit s ad meuu
alt̾nis annis nsusfrctus ꝑti¬
nebit et siticius ꝓprietatem a¬
lienass. he̾bit usunfructum
euni qr et si sub ꝯditõne usustr¬
uctus micħ legatus fu̾it. et in¬
t̾im ꝓprietatem ab hrde accepe¬
ropendenteaut ꝯdit̾ont eãdẽ
alienau̾o.ad legatum admit¬
tar. ¶Si colono tuo usunfru¬
ctum fundi legaũis usumfru¬
ctum uendicabit. et cumhrde
tuo aget ex ꝯducto. et ꝯseq̃t᷑
ut n m̃cedem pr̃et. et ĩpẽsas
quas in cũlturas fec̾at recipi¬
at. Uniu̾soꝵ bõruman sing¬
ularum rerim nsuffructus. ⁊¬
pot̾ borum autẽ usufructule¬
gato arec nsufructus petipot̾it.
legat ñ solum eorum que mn
D. insusfructus legatus
Aẽ s br̃s scriptus ad htardins
adicrit ut tardins. ad legatũ
pucniretur. s quo prabitur

Expanded text:
et ita scriptum fuerit 'Titiis usum fructum alternis annis do': nisi consenserint, uter eorum prior utatur, inuicem sibi impedient. quod si Titius eo anno, quo frueretur, proprietatem accepisset, interim legatum non habebit, sed ad Maeuium alternis annis usus fructus pertinebit: et si Titius proprietatem alienasset, habebit eum usum fructum, quia et si sub condicione usus fructus mihi legatus fuerit et interim proprietatem ab herede accepero, pendente autem condicione eandem alienavero, ad legatum admittar. Si colono tuo usum fructum fundi legaveris, usum fructum vindicabit et cum herede tuo aget ex conducto et consequetur, ut neque mercedes praestet et impensas, quas in culturam fecerat, recipiat. Vniversorum bonorum an singularum rerum usus fructus lpotest, bonorum autem usu fructu legato areae usus fructus peti poterit: legat, non solum eorum, quae iructus legatus est, sed heres scriptus ob hoc tardius adit, ut tardius ad legatum perueniretur, hoc quoque praestabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ qui. ad expietlum ñ fãcit
amissasit ñuidĩ ineadem cã
statum: labo. at ur siis ꝗ pari
tata. ¶tazsiquis ei qun foro
ꝓmissoris conuenin ñ potest.
deditus sit offilius ñ putat ĩ
eatem cã sisti cũ noxe deditoe
cet̾is noxalem actionem peri¬

Expanded text:
e›, qui ad experiendum non facit amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari tata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest u et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ int̾agentem et debitorẽ
uenit. ut pignori ypotbeceue
sit. s et si ħ ꝓret actor: illd̃ quo
eo tempore quo conuenit de
Od. Dicyrographum cancel¬
litum fu̾it. lici p̾sumptonede¬
bitor lib̾atus ẽc̃ uidetur: in eã
tũ qnͣtitatem qm manifestis
ꝓbõnib creditor sibi adhuc
deb̾i ostenͣdit recce debitor cõ¬
uenitur.

Expanded text:
er agentem et debitorem conuenit, ut pignori hypothecaeue sit: sed et si hoc probet actor, illud quoqueo tempore quo conuenit deirographum cancellatum fuerit, licet praesumptione debitor liberatus esse uidetur, in eam tamen quantitatem, quam manifestis probationibus creditor sibi adhuc deberi ostenderit, recte debitor conuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a est uenditosssec solũ huic
senatus consulto locus eritꝓ
nil intestutrum solutum sit
p̾cumaut eo nomine fideius¬
sor datus sit sQ aut de fideius¬
sore diximus plenius accep¬
tum est qualib rõne siuẽdito¬
ssore aut pignore dãto proiñ
minimam cãm in empta fi
non debẽt.
uda et ymaginana uẽ¬
dit̃o. ꝓ ñ fca estiet iõ nec aliena¬
tiocius rei intelligitur.
uendiditanculam ne ꝓstitu¬
atur et si contra fcm̃ ẽẽt ut lc¬
eret abduc̃e ei et siꝑ plures ẽ¬
ptores mancipium ꝯcurrerit.
ei qui primo uendidit abdu

Expanded text:
cta est uenditio. nec solum huic senatus consulto locus erit, nihil interest, utrum solutum sit pretium an eo nomine fideiussor datus sit. quod autem de fideiussore diximus, plenius acceptum est, qualibet ratione si uenditossore aut pignore dato, proindeminimam causam inempta fieri non debet.uda et imaginaria uenditio pro non facta est et ideo nec alienatio eius rei intellegitur. uendiderit ancillam, ne prostituatur et, si contra factum esset, uti liceret ei abducere, etsi per plures emptores mancipium cucurrerit, ei qui primo uendit abdu
Abbreviated transcription (Latin):
eius acquisiero ꝓutat marceir
ꝯcutr̾e utrũq creditorem et in
pignore. son enim multũ fac̃
q de suo nũmos debitor dedit.
solum ꝙ pecũia erat pignorata.¬

Expanded text:
eius adquisiero, putat Marcellus concurrere utrumque creditorem et in pignore: non enim multum facit, quod de suo nummos debitor dederitsolum, quod pecunia pignerata
Abbreviated transcription (Latin):
Xeũ. De lege ꝯmissoria int̾¬
rogatus ita Rdet si ꝑ  e mpto¬
rem fc̃m sit quominus legi
paretur et ea lege uti uendit¬
or uelit. fundos in emptosi
fore. et id ꝙ arre uralio nomĩe
datum ẽẽt.ip̃ cum uendito¬
idꝙ accessurum dictum est
emptori deb̾i post diem lege

Expanded text:
um.De lege commissoria interrogatus ita respondit, si per emptorem factum sit, quo minus legi pareretur, et ea lege uti uenditor uelit, fundos inemptos fore et id, quod arrae uel alio nomine datum esset, apud uenditoquod accessurum dictum est, emptori deberi.Post diem lege
Abbreviated transcription (Latin):
issorie prestitutũ si uẽditor
p̾cium pẽtat legi ꝯmissorie re¬
nũtiatum uidetur.nec uari¬
are et ad hanc redire potest.
Neũ. Mulier fundos gaio
seio uendroit et acceptiss ar¬
re noĩe c̾cis pecuniis statuta
sunt tempora solucõnis re¬
liq̃ pecĩie quib si ñ pariuss
emptor pactus ẽ ut.irras ꝑde̾t
et mempte uille eẽnt. die sta¬
tuto emptor testatus ẽ sepecu
niam omnem reliquã ꝑatũ
fuisse exsolu̾e et sacculũ cũpe¬
cuma signatorũ signis obsi¬
gnauit. defuisse. aũt uenditr¬
icẽ post̾iore. uĩt die nõie fisci
cestatouentum empͣtorem
ne. añ mulieri peciũam ex sol¬
u̾et qm fisco satifface̾t q̃itũ e
anfundi ñ sint ineacã utauẽ¬
ditrice uenditan debeant. ex

Expanded text:
i praestitutum si uenditor pretium petat, legi commissoriae renuntiatum uidetur, nec uariare et ad ha‹n›c redire potest.orum.Mulier fundos Gaio Seio uendidit et acceptis arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus est, ut arram perderet et inemptae uillae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsolvere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignavit, defuisse autem venditricem, posteriore autem die nomine fisci testato conventum emptorem, ne ante mulieri pecuniam exsolveret, quam fisco satisfaceret. quaesitum est, an fundi non sint in ea causa, ut a venditrice vindicari debeant ex
Abbreviated transcription (Latin):
uenierit. eius qui tione uẽn
natura non sit quod uenerit
dare de cuictõne ñ d cum id
int̾ emĩtem et uententẽ. igat
dicor sat̾dare cogendus est.¬
In prditate uendita utrũ ca
brditas spectatur. que fuiti
mortis tempore.in ea q̃ fuit
cum aditur brditas. uł ea cũ¬

Expanded text:
uenierit eius, qui uiuit natura non sit quod uenieritdare de euictione non debet, cum id inter ementem et uendentem agatur, ditor satisdare cogendus est.In hereditate uendita utrum ea quantitas spectatur, quae fuit mortis tempore, an ea, quae fuit cum aditur hereditas, an ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Eipõst datum ꝓcurato¬
rem capitales inimititie int̾¬
cessunt. ñ cogendum. acciꝑe
iuditium. nec stipulatonem
ob remñ defensam comitti
ãuatem ꝯtestatam iudicatũ
solu scipłone ꝓ suo ꝓcuratore
data ꝓcurator cõmpellẽdusẽ
ad iuditium accipiend itatñ
sis dominus sciente ꝓcurato

Expanded text:
um. Si post datum procuratorem capitales inimicitiae intercesserunt, non cogendum accipere iudicium nec stipulationem ob rem non defensam committiante litem contestatam, iudicatum solui stipulatione pro suo procuratore data, procurator compellendus est ad iudicium accipiendum: ita tamen si hoc dominus sciente procurator
Abbreviated transcription (Latin):
Aius. Ces etiam ex hus cuis
dicitur aliqua n᷑ cogendum
ꝓcuratorem iuiditium susci¬
ꝑe ueluti si dñs p̾sens no sit.
et actor affirmet tractu tempo¬
ris futurum ut res peãt¬

Expanded text:
etiam ex his causis dicitur aliquando cogendum procuratorem iudicium accipere: ueluti si dominus praesens non sit et actor adfirmet tractu temporis futurum ut res pe
Abbreviated transcription (Latin):
sius. et labõ. et̃ procur. ħ amp¬
uus etiam ex hiis que ĩ fũdo
nascũtur. qd̃. aduictum sibi su¬
is q susfitiet sumpturum. ex
hũs que ñua negauit. Iube̾¬
tius etiamait cũ conuins et
hospitib posse uti que siña mi¬
chi u̾auidetur./ aliquo enimla¬
igius cum usurano agendũ ẽ
ꝓp̃ dignitatem eius cui relictꝰ
est usus / s utetur hiĩs et pu¬
to duntaxat. muillapomis
aut ołib. et florib et lignifui¬
dendum uirum eodẽ loco uta¬
turdumtaxat.an ⁊̃ mopid̃ ei
e̾ honus horumsi babundent
infundo. ¶S si pecoris eius
infructuẽc S etiam amplius
modico iacte usurum puto.
Neq enimtam stricte int̾p̾tã¬
de sunt uouuntates defuctoꝵ¬
S et si boum arintiusus re¬
linquatur. omnem usũ heb¬
it. et ad arandum et ad cet̾ciad
que bones aptisunt.Equi¬
cii quo legato usunidendũ¬
est ne et domare possit et ad
uehendum subiugo nti. etͣ si

Expanded text:
sius et Labeo et Proculus hoc amplius etiam ex his quae in fundo nascuntur, quod ad uictum sibi suis‹que› sufficiat sumpturum et ex his quae Nerua negauit: Iuuentius etiam cum conuiuis et hospitibmihi vera videtur: aliquo enim largius cum usuario agendum est pro dignitate eius, cui relictus est usus. sed utetur his, ut puto, dumtaxat in villa: pomis autem et oleribus et floribus et lignis videndum, utrum eodem loco utatur dumtaxat an etiam in oppidum ei est horum, si abundent in fundo. Sed si pecoris ei usus in fructu esse. hoc amplius etiam modico lacte usurum puto: neque enim tam stricte interpretandae sunt uoluntates defunctorum. Sed si boum armenti usus relinquatur, omnem usum habebit et ad arandum et ad cetera, ad quae boues apti sunt. Equitii quoque legato usu uidendum, ne et domare possit et ad uehendum sub iugo uti. et si
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hac epła facio. ad ratum¬
culam meam eos duienisseꝗ
b ut primũ prospiciam ne
uacui tibi sint. idẽ usuras eo¬
siue peciũa inre sua usus est.

Expanded text:
ta hac epistula facio ad ratiunculam meam ea peruenisse: quibus ut primum prospiciam, ne uacua tibi sint: id est ut usuras eosiue pecunia in re sua usus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Uul. inocies iussu alicius
uł consilio eius uł cũ ex̃neo
socictas choitur directo cum
ulus psona. agi posse cuius
psona incontrahenda societ¬

Expanded text:
um.Quotiens iussu alicuius uel cum filio eius uel cum extraneo societas coitur, directo cum illius persona agi posse, cuius persona in contrahenda societ
Abbreviated transcription (Latin):
alti desit sz qr ñ sempest nec
facile concurrebat. ut cũ cu
hr̃es ꝙ ego desid̾arem ĩuice
nr̃em ꝙ tuacciꝑe uelles electa
mat̾ia e. cuius publica ac ppe¬
nia extimato difficultatib
ꝓmutatonum eqͣlitate ꝙͣti¬
tatis subueniret ea que mat̾

Expanded text:
alteri desit. sed quia non semper nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, inuicem haberem quod tu accipere uelles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subueniret
Abbreviated transcription (Latin):
iussum ea ca estine possit qd̃
iussu postea age̾ et ita ꝓculus
existimaqͥs sierr̃ore deceptus
de peculio egit. putat celsus
succurrendꝰ ei que sentẽtia.
Habet rationem.

Expanded text:
iussu, in ea causa est, ne possit quod iussu postea agere, et ita Proculus existimat: sed si deceptus de peculio egit, putat Celsus succurrendum ei: quae sententia habet rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
bat ꝓpoĩtam ẽe celauit. sicutiq
fũdum t̃didit. et cum sciat c̾ta
ẜuitutẽ debi ꝑfusorie dix̾it iti¬
nera actus quib sint. utiq sũt:
recte recipitur. euictonis quid̃
noic se lib̾at s qr decipit emp¬
nelito cũ modus ꝓmĩtiatus de¬
Iñ.adp̃cium dũtaxat recipieo:¬

Expanded text:
bat praepositam esse, celauit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur', euictionis quidem nomine se liberat, sed quia decvendito cum modus pronuntiatus denon ad pretium dumtaxat recipie
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui.adierint si petant brd¬
itatemn maiorem ꝑtem pet̾e
deb̾e: qm̃ hĩtur ẽẽnt. cet̾is ade¬
uncib nec eis prodit siccti no
adicrint. Non adem̃tib autẽ
cet̾is pot̾int tumnc ꝑtes eoꝵ pe

Expanded text:
eos qui adierint, si petant hereditatem, non maiorem partem petere debere, quam habituri essent ceteris adeuntibus: nec eis proderit, si ceteri non adierint. non adeuntibus autem ceteris poterunt tunc partes eorum pe
Abbreviated transcription (Latin):
istam ꝯeuandam impensum c̃
ꝙ seqñs crẽdidit ułuti si nauis
fuit obligata et ad armanda
fecit cotius pignoris cãm ꝙ
pot̾it quis ad mitt̾e. et si inciba¬
ria nautarum fu̾it creditum
ant urut naulũ oxsołuatur po¬
tentior erit lic post̾ior sit. Nam
et ip̃m naulum potentuus est.
Tantũdem dicetur et si m̃ces

Expanded text:
nseruandam impensum est quod sequens credidit: ueluti si nauis fuit obligata et ad armandam fecit totius pignoris causam. poterit quis admittere et si in cibaria nautarum fuerit creditum, ant uel ut naulum exsoluatur, potentior erit, licet posterior sit: nam et ipsum naulum potentius est. Tantundem dicetur, et si merces
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si debitor aliun᷑ peciũ. mi solu¬
iss: pͥorem p̾ferendum ¶Post
diuisionem regionib fc̃am. ĩt̾
fr̃es conuenit. ut si fr̃ agri porto¬
nem ꝓ indiuiso pignori datam
acreditore suo ñ ubass ex diuis¬
ione quesite partis ꝑtem dimi¬
diam alt̾ distraheretipignus ĩ¬
celligi contͣctũs existimaui s
priorem scdo ñ ẽẽ potõrem / qm̃¬

Expanded text:
 si debitor aliunde pecuniam soluisset, priorem praeferendum.Post diuisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex diuisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimaui, sed priorem secundo non esse potiorem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Lpͣ. Iemo pot̾ so̾cietatẽ prdi
suo sic parare ut ipẽ hrs soci
lit in urdem aut̃ socii ꝓpõitur
br̃des extit̾int. aĩmũ u̾erint
societatis in ea hrditate nͣ cͦo¬
sensu qui postea gesẜint effi¬
cietur. ut in prosocio actõem

Expanded text:
. Nemo potest societatem heredi suo sic parere, ut ipse heres socius sit: in heredem autem socii proponitur heredes exstiterint, animum inierint societatis in ea hereditate, nouo consensu quod postea gesserint efficitur ut in pro socio actionem
Abbreviated transcription (Latin):
erit iussu p̾toris s c̃a cognitado
ei sua absentia nõccat. ergo et
actori.acto restituenda ẽ et per¬
empta eoq ductus ẜuus inbo

Expanded text:
erit iussu praetoris: sed causa cognita doei absentia sua noceat: ergo et actori actio restituenda est, perempta eo quod ductus seruus in bo
Abbreviated transcription (Latin):
riis liͣtib sic nbi res postulat ⁊
hii quib ñ int̾dicͣitur testimo¬
nium. nec ulla lege.adicento
testimonio excusantu qm̃qm̃
quibdam legib. iiplissimus
mĩs testiu diffinitus sit. tñ exo¬
stitutonib principum ħ licẽtia
iidicauituitq. delib .ł. aurelio inꝑ̾n. ac q. Si arbit᷑ .i. uidexor¬
manꝰ ⁊idicꝙ hoc lex duos ponit caus pͥmus si altenus icco aqͣ ꝑ
¶Smsuu ꝯstĩam¬

Expanded text:
is litibus sicubi res postulat, e‹x› his quibus non interdicitur testimonium nec ulla lege a dicendo testimonio excusantur.Quamquam quibusdam legibus amplissimus numerus testium definitus sit, tamen ex constitutionibus principum haec licenbi res postulat, e‹x› his quibus non interdicitur testimotestimonio excusantur.Quamquam numerus testium definitus sit, tamen ex co
Abbreviated transcription (Latin):
res earm administrant. ñ de¬
fenduntur. nec quicqm est cor¬
porale rei.pu. ꝙ possideatur ꝑ
accõnes debitoꝵ ciuitatis agẽ¬
tib satisfien oͣportet.

Expanded text:
res earum administrant non defenduntur nec quicquam est corporale rei publicae quod possideatur, per actiones debitorum ciuitatis agentibus satisfieri oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qul. Sumus x socũs rem
ꝯinunem uendid̃it ꝯsensu
sociorum p̃cium duuidĩ teb.
cautone. et aliqd p̾stic̾it. is ꝗ
uendidit ansi nom̃s socuso¬
iuendo sint.q. aquibodam s¬
uari ñ pot̾ acet̾i̾s debeat ferre

Expanded text:
 unus ex sociis rem communem uendiderit consensu sociorum, pretium diuidi debet cautione et aliquid praestiterit is qui uendidit, an, si non omnes socii soluendo sint, quod a quibusdam seruari non potest a ceteris debeat ferre?
Abbreviated transcription (Latin):
¶p. Cum sociẽtas ad em̃dũ
choieretur. et conueniret ut
unus reliquis nũdinas .i. e
pulas p̾staret. eosq a nego
dimutet. et si eas eis ñ solun
et ꝓ socio et ex uendito cũ eo
agendum est.

Expanded text:
.Cum societas ad emendum coiretur et conueniret, ut unus reliquis nundinas id est epulas praestaret eosque a negotio dimitteret, si eas eis non soluerit, et pro socio et ex uendito cum eo agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tinere õport ¶Siquid unus ex
socus necco de suo impenderit
incõmune negotiũ uditõ
societatis ẜuabit. et usuras si
forte mutuatus sub usuris
dedit. s et si suam pecuniam
dedit ñ sine cã dicetur ꝙ usu¬
ras quo ꝑcipe re debeat quas
poss hr̃c siauii mutuũ dediss.¬
¶Nn alias socius in io ꝙ facere
pot̾ ꝯdempnatur. qmͣ si confi¬
tetur sese socium fũisse.
rum bõrum socũ sunt. ¶Illud
q̃ritur utrum is demũ facere
iudetur. quomin fac̾e possit
qui erogat bona sũa ĩ fraude
future actõnis. an et ꝗ occõne
acquirendi nunitur s ulius

Expanded text:
tinere oportet.Si quid unus ex sociis necessario de suo impendit in communi negotio: iudicio societatis seruabit et usuras, si forte mutuatus sub usuris dedit: sed et si suam pecuniam dedit, non sine causa dicetur, quod usuras quoque percipere debeat, quas possit habere, si alii mutuum dedisset.Non alias socius in id quod facere potest condemnatur, quam si confitetur se socium fuisse. 6rum bonorum socii sint.Illud quaeritur, utrum is demum facere uidetur quo minus facere possit, qui erogat bona sua in fraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed uerius
Abbreviated transcription (Latin):
qui administrationem reru
ciuitatis prepositus est cum
seruo ciuitatis negotiumꝰ
tractum sit. pomponius scri¬
iusẜit seruo filio ue numera¬
ri nulla est qͤstio. quin ip̃i cõ¬
dicipossit immo hoccasu qd
iussu acco non com̃pecit ¶Si
unus ex serui dominis uiss¬
erit contrahi cum eo. is solus
tenebitur sed siduo uusserĩt.
cum quo iũs in solidumagi
potest quia similes sunt du¬
obus mandantibus. Expli

Expanded text:
qui administrationi rerum ciuitatis praepositus est, cum seruo ciuitatis negotium contractum sit, Pomponius scriiusserit seruo filioue numerari, nulla quaestio est, quin ipsi condici possit: immo hoc casu de iussu actio non competit.Si unus ex serui dominis iussit contrahi cum eo, is solus tenebitur: sed si duo iusserunt, cum quouis in solidum agi potest, quia similes sunt duobus mandantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. So̾cletates ꝯtͣhuntur siue
uniusorum bõrum. siue nego¬
tiatonis alicuius. siuę uectigar
siue ⁊ rei unius ssocietas autẽ
choiri pot et ualz ⁊ int̾ eos qui
ñ sunt equis facultatib. cu
deest. ¶Qñatonis ca recte so
cieras si contrahicur.

Expanded text:
.Societates contrahuntur siue uniuersorum bonorum siue negotiationis alicuius siue uectigalis siue etiam rei unius.Societas autem coiri potest et ualet etiam inter eos, qui non sunt aequis facultatibus, cumdeest. donationis causa societas recte non contrahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cumint̾ cet̾as scełis ma¬
cãs macedo qͣs illi naͣtura nu.¬
ad ministrabat ⁊̃ es alienum
ad hibuiss et sepe mat̾iam pec
nequid am̃plius dicetur in c̾¬
tis nominib cred̾et p̾lace ne
cui qui filiofam mutuam pe¬
cuniam dediss ⁊ si post mortẽ
parentis en quius in potestate
fuiss accõ pętito quedaret᷑ ut
scirent qui pessimo emplo fe¬
ñarent millius posse filii fam̃.
bonũ nom̃ expectata supr̃is
m̾ortefĩ ¶ Sipendeatansit ĩ
potãte filius utputa qm̃ pat¬
rem. ap̃ hostes ht̃ impendenti
ẽ. an insenatus consultũ sit cõ¬
missum namsi redierit i po¬
tãtem senatus cõ. locus ẽ simi¬
nus cessat. ¶nt̾im igitunde¬
neganda est acto. ¶ Certe si ar¬
rogͥatus mutuam petuniam
accepit dem̃ sit restitutus ut
emanciparctur senatus ꝯsui¬
tum locum he̾bit. fuit .n. fui

Expanded text:
s sceleris causas Macedo, quas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faenerarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri". Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes habet, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius
Abbreviated transcription (Latin):
dam tñ sisciẽs omittat fideui¬
ssor caret fraudeutputa si exce¬
prom ꝓcuratoriam omisit si¬
ue scie̾ns siue ignarus de łoa
fide enimagitur cui nꝯgitde
ãpͣicib uins disputare s des
tantum si debitor fu̾it. nec ne.¬
poite sunt ubi creditor ur no
comͣpetit insi ex ꝯdempnatoe
fuit ei pecunia soluta tuc en
pꝑ iuctoritate rei iuidicate. re¬
petto quid cessat. ipe aut steu¬
ionatus comine ppͥsuam cai¬
uditatem plectetur. ¶ Rideui¬
fsor si solus cempore ubatuai
tñ solu̾it creditorirecte man¬
dati hebit accom adũs reum
Qm̃qmͣ enim iam ubatus soi¬
uit tñ fidem impleuit. et deb¬
itorem libauit. ¶ Si igitur ꝑa

Expanded text:
amen etsi sciens omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit siue sciens siue ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuerit nec ne.positae sunt, ubi creditor vel nocompetit, nisi ex condemnatione fuerit ei pecunia soluta: tunc enim propter auctoritatem rei iudicatae repetitio quidem cessat, ipse autem stellionatus crimine propter suam calliditatem plectetur. Fideiussor, si solus tempore liberatus tamen solverit creditori, recte mandati habebit actionem adversus reum: quamquam enim iam liberatus solvit, tamen fidem implevit et debitorem l
Abbreviated transcription (Latin):
Ump̃. Simicħ eod̾ tempore
ꝯcessis. et ire et age ꝑ trũ locũ
ire age̾ micħ recteliceat. ¶ Ite
si educ̾e ꝑ tuum fundum aqmͣ
uire potuero. et meotibi eclific¬
are inuito me uti ius ñ fu̾it. si
tibi concesẜo ius ẽe edificare. ni¬
chominus hanc fuitutem mͥ
prare debeb̾. ne alit̾ edifices ꝙͣ¬
ut aque ductus meus maneat
initio concessio fc̃a ẽẽt. ¶Ser¬
uitus naturalit̾ ñ manufacto
ꝯmadm si imbrous crẽscat aqͣ
mriuoant ex agris in eum con¬
erit. ¶Si fundo seianoꝯfinis
fons fuit ex quo fonte ꝑfund
seiaum aqm̃ iure ducebam
ineo sco fundo sciano. maneat
ruitũhauriendi ius ñ hõĩs
s preõn est.

Expanded text:
um. Si mihi eodem tempore concesseris et ire agere per tuum locum ire agere mihi recte liceat. item si et ducere per tuum fundum aquam iure potuero et in eo tibi aedificare inuito me ius non fuerit: si tibi concessero ius esse aedificare, nihilo minus hanc seruitutem mihi praestare debebis, ne aliter aedifices, quam ut ductus aquae meus maneat, initio concessio facta esset. Seruitus naturaliter, non manu facto quemadmodum si imbri crescat aqua in riuo aut ex agris in eum conerit. Si fundo Seiano confinis fons fuSeianum aquam iure ducebam, meo facto fundo Seiano manet seruitus. Hauriendi ius non ‹h›ominis, sed praedii est.