comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. Srita stipłatus geru¬
sim michi aut titio dare spoi¬
des ⁊ debitorꝯstitiit semͣ so¬
lutũꝵ. qͣuis michis petat. de
constiruta acto põt ad huc a¬
iec̾to soluẽ . Et si afilio famil
michi auttitio stipłatus si
debitum adiecto solutum sit
stipłatori posse oͣdici. mł. pura.
ut nicħ int̾sit iubeam tetitio
solu̾e an ab inito stipło ita cõ¬

Expanded text:
ita stipulatus sim: 'mihi aut Titio dare spondes?' et debitor constituerit se mihi soluturum, quamuis mihi competat de constituta actio, potest adhuc adiecto soluere. et si a filio familias mihi aut Titio stipulatus sim, debitum adiecto solutum sit, stipulatori posse condici Iulianus putat: ut nihil intersit, iubeam te Titio soluere an ab initio stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
quomin ilicloachan
que exedib cius ĩtu¬
asptinet. edes quad
agitur purgare. reficere. liecat.xi
fien ueto. dampni infectiqd op¬
is uitio femsit. cancri inbebo¬
¶Subhoctitulo.duo  iticta p̃¬
tor subicit miũ prohibitoriu
altin resticutorius primũphibi¬

Expanded text:
Quo minus illi cloacam quae ex aedibus eius in tuas pertinet, qua de agitur, purgare reficere liceat, uim fieri ueto. damni infecti, quod operis uitio factum sit, caueri iubebo'.Sub hoc titulo duo interdicta praetor subiecit, unum prohibitorium, alterum restitutorium: et primum prohibi
Abbreviated transcription (Latin):
diccre.⁊ an si ẜuus petat fidcic̃o¬
missanam lib̾tatẽ abcopenes q̃
itm.anssiss pro nõ scripto hĩto
legato qd̾ crat relictumciqui
rogatus fuerat cũ maimtitit

Expanded text:
cidere et an, si servus petat fideicommissam libertatem ab eo, penes quem remansisset pro non scripto habito legato quod erat relictum ei qui eum rogatus fuerat manumitt
Abbreviated transcription (Latin):
B̾l. Sifuus meus aliberto
meo opas sibi dari stipletur
mutilem stipłonẽ ẽẽ. celsusi
scribitsa.it̾ atq sinõ ad iecto.
ħ u̾bo sibi stipłatus fuit dar.¬

Expanded text:
 seruus meus a liberto meo 'operas sibi dari' stipuletur, inutilem stipulationem esse Celsus scribit: aliter atque si non adiecto hoc uerbo 'sibi' stipulatus fuer
Abbreviated transcription (Latin):
respondes. Pparte quadomini
io seio dm̃s meis dare spõcses.
dubitaretur utrum ꝑuiriles
partes. an ꝑdiucas portoes eis
deberetur⁊ in tesse quid cuis
de monstrandigra eẽt adiect

Expanded text:
re spondes?", pro parte, qua domini io Seio dominis meis dare spondes?", dubitaretur, utrumne viriles partes an pro dominica portione eis deberetur. et interesset, quid cuius demonstrandi gratia esset adie
Abbreviated transcription (Latin):
sianpcano rogauis ⁊ ego ea
rem alienauero. in p̾canidu¬
ret.read alium tͣnslata ⁊ mag̾
est ut sulle no reuocet possei¬
t̾clicere qua si abillo pcano has.
ño q̃i ame Et si passus est ali¬

Expanded text:
si a me precario rogaveris et ego eam rem alienavero, an precarium duret re ad alium translata. et magis est, ut, si ille non revocet, posse interdicere quasi ab illo precario habeas, non quasi a me: et si passus est ali
Abbreviated transcription (Latin):
pcano cessit⁊ satis sit.sidolus
ma ꝯtineri. quis mĩto dixerit.
¶Echint dc̃o restum debet in
pristina cãm qd si nõ fu̾it fe.
adepnatio intm̃ fiet. qͣti inter¬
fuit actoris. ei rem restitui. Et
exeo tp̃r ex quotp̃r intͥdictum
editu ẽ ergo ⁊ fructus ex die in¬
tclicti editi pstabũtur. ¶ Si ẜ¬

Expanded text:
concessit et satis sit, si dolus mam contineri quis merito dixerit. Ex hoc interdicto restitui debet in pristinam causam: quod si non fuerit factum, condemnatio in tantum fiet, quanti interfuit actoris ei rem restitui ex eo tempore, ex quo interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabu
Abbreviated transcription (Latin):
obrem nõ defenssam ꝯuẽtus
sir. dem̃postea ea res defẽdat.
alt̾ fidenissorũ obrem iudica¬
tam ꝯuemiripõt. setsi reus pro¬
mittendi duob hrdib relie¬
tis decesẜit alt̾rem nõ defen¬
dat. alt̾ defendat.is quinon
defendit. obrem no defensaz
ꝯueiri põt.ille quidefendit
obrem iudicatã. Qmmnun
ius eiusdẽq ꝑsona nõ posse
ꝯmitubas duas clausulas
ditur. ⁊ nos dicimus. semꝑ p̃¬
ualere rei uidicate clansula¬
eamq solã ꝯiuli. cii rataz

Expanded text:
defensam conuentus sit, deinde postea res defendatur, alter fideiussorum ob rem iudicatam conueniri potest. et si reus promittendi duobus heredibus relictis decesserit, alter rem non defendat, alter defendat: is qui non defendat ob rem non defensam conueniri potest, ille qui defendat ob rem iudicatam, quoniam in unius eiusdemque persona non posse committi has duas clausulas ceditur et nos dicimus semper praeualere rei iudicatae clausulaeamque solam committi. RATAM
Abbreviated transcription (Latin):
ictallu fiñt dampnatus lib¬
ctt spare nopot̾it qd ergo sifi¬
deiomissana libͥtas irlicta sit
et pena metalli indulgẽtia prin¬
adcliciturcte cũ fisci effitiatuꝵ.
sparc pot̾it fideiꝯ missariã liber¬
tatem. ¶Exclampnata ĩmeta¬
lum cxepto ⁊ nato fidciomissa¬
na libtas dari pot̾it. qd miruz
cuctiamuenũdan cum posse
qi suum duius pius Rpsit.
Sipetitũ atestatore fuĩt ne po¬
stea stichus ẜuiret. placuit fi¬
dciꝯmissaria libtatem data
uidcri. na qhoc petit ne postra
ẜuiat udetur petẽ. ut lib̾tas
ei pretur. s⁊ si ita scripsit. necẽ
alienes neue uẽclas idem di¬

Expanded text:
etallum fuerit damnatus, libertatem sperare non poterit. quid ergo, si fideicommissaria libertas ei relicta sit et poena metalli indulgentia prinadicitur. certe cum fisci efficiatur, sperare potest fideicommissariam libertatem. Ex damt nato fideicommissaria libertas dari poterit: quid mirum, cum etiam venumdari eum posse quasi servum divus Pius rescripsit? Si petitum a testatore fuerit, ne postea Stichus serviret, placuit fideicommissariam libertatem datam videri: nam qui hoc petit, ne postea serviat, videtur petere, ut libertas ei praestetur. Sed et si ita scripsit: "ne eum alienes" "ne eum vendas", idem
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris sumoneatur no ꝓclent
nisiprioris p̾uaricato detege¬
tur. quo declarato p̾scripto.s
et negocui q̃o ꝑimetur. ¶Qua¬
drienim tp̃s qđ bonis uacatib
nutiandis p̾scriptũ est. noer
oppinione hoĩuim. s exsub¬
stantianacatium bonorum

Expanded text:
poris summoueatur, non proderit, nisi prioris praeuaricatio detegetur: quo declarato praescriptio, sed et negotii quaestio peremetur.Quadriennii tempus, quod bonis uacantibus nuntiandis praescriptum est, non ex opinione hominum, sed de substantia uaca
Abbreviated transcription (Latin):
capionis⁊ quidcmi
iustissimus. qui appel¬
latur ꝓdoit.ut qui in
docc iem accipiat. usncape possit
spatio solempm quo soleut qui
est qonilgita. insponsus p̾sit.

Expanded text:
capionis et quidem iustissimus, qui appellatur pro dote, ut, qui in dotem rem accipiat, usucapere possit spatio sollemni, quo solent, quiestio uolgata, an sponsus possit
Abbreviated transcription (Latin):
libar Stͣcium elige posse pre
quo .x. soluẽ uelit. ¶Si aba¬
lio promissa sibidote. mantre
abuxore dotis nõie stipłatus¬
mirtat. libare mepõt.si nora¬
tois cã hocfiat.si aut nõnoxa¬

Expanded text:
rtium eligere posse, pro quo decem soluere uelit. Si ablio promissam sibi dotem maritus ab uxore dotis nomine stipumittat, liberare me potest, si nouacausa hoc fiat: si autem non noua
Abbreviated transcription (Latin):
lpł. Sisticum dan stiplatus
fuero ⁊ cũ inmora promissor e¬
set quominus daret rursus eỹ¬
dem stipłatus fue̾rodesinit ꝑi¬
culum ad ꝓmissorẽ ꝑtinere ꝙ̃
mora pnrgata. ¶ legata uel
fideio missa siinstiplone fuim
deducta⁊ hoc actum ẽ ut noua¬

Expanded text:
. Si Stichum dari stipulatus fuerim et, cum in mora promissor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata. Legata uel fideicommissa si in stipulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nou
Abbreviated transcription (Latin):
Uł. Si ita fuero stipłatus ꝙͣ¬
co minus aticio debitore exes¬
sem. tm̃ fide iubes nõ fit noua¬
cio qr nõ hoc agitur ut nouetu
¶Cum peccunia mutuã dederit
quis sinestipłone.⁊ ex ꝯrinenti

Expanded text:
um. Si ita fuero stipulatus: 'quanto minus a Titio debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur. Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti
Abbreviated transcription (Latin):
lit collocare. cindnñqua bũit.
utile enm bocinredcm̃ futinũ.
labeo ai nos ⁊ hicoppinamun:
ntilitait̃ eius quiducit sinem
cõmoclitatt. eius cuiager ẽ spe¬
tandam. ¶Si aqua ĩunulacu
conducatir:. ⁊ inpplures duc¬
tus ducatur hoc inttlcm. utile
exit uolenti refic̃e ip̃m lacum.¬
¶oc iterdlcmad om̃s nuos ꝑt¬
net. sinc ĩpublico. sine ĩpriuato
sint cõstiruti. s sicalide teaque
nius sit. dehoc itficiendo ope¬
tit int̾dc̃m. ansto ⁊ decumcus¬
lo restituendo ꝑ quẽ napor t̃¬
hitur inbalne anis naporib

Expanded text:
collocare, cum id numquam habuerit, utile ei hoc interdictum futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam.Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utile erit uolenti reficere ipsum lacum.Hoc interdictum ad omnes riuos pertinet, siue in publico siue in priuato sint constituti.Sed et si calidae aquae riuus sit, de hoc reficiendo competit interdictum.Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis
Abbreviated transcription (Latin):
Ilulus .i. Illa u̾baoptimu
possunt qui solus ẽzsic ⁊ cir¬
caedictum ẜ monis p̾toris
suppreme tabulle. hntũ eciã
sole. ¶Pueri appellatioe et¬
am puella significat nã et fe¬
minas puerperas appellant i¬
recentes exptu. gens. ⁊ gre¬

Expanded text:
inum Illa verba "optimus possunt, qui solus est. sic et circa edictum praetoris "supremae tabulae" habentur et solae. "Pueri" appellatione etiam puella significatur: nam et feminas puerperas appellant recentes ex partu et Gr
Abbreviated transcription (Latin):
pronocam̃t. nami ab sentiẽditori
nullum piiditiũ debitor fac itq¬
miudito int̾fuit uctus sit. anip̃e
quoq ꝑprecuratorẽ appellart p̾sit
iudcamus. quiã constat procura¬
torem alium ꝓcuratorẽ facere nor
posse. s meminisse oportet. qd ꝓcu¬
rator liteꝯtestata dñs litis effici¬

Expanded text:
enti creditori nullum praeiudicium debitor facit, idqiudicio interfuit, uictus sit, an ipse quoque per procuratorem appellare possit, uideamus, quia constat procuratorem alium procuratorem facere non posse. sed meminisse oportet, quod procurator lite contestata dominus litis effici
Abbreviated transcription (Latin):
Ertulianus. ¶Les precipua.
hr̃e d que detullit secuminca¬
stra ꝯcedente patre actionẽ ꝑse¬
cutionem qui acastrensium rex
semꝑfilius ecia ĩito patreh̾t.¬
post mifsionẽ ad arrogandum
tionem incastris acquisierit qñ

Expanded text:
ecul. l. 4. Miles praecipua habere debet quae tulit secum in castra concedente patre. Actionem, persecutionemque castrensium rerum semper filius etiam invito patre habet.post missionem arrogandum tionem in castris acquisierit: q
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Mnci fuduĩgreditur.
no indetur possidẽ. qr nõco. ñ¬
mo igressus c̃. ut possideat.i
possideatur abonib psideri.
intelligitur ¶ Procurator si
quide madante dno rr emer¬
Nt protinus illi acqnt ponc

Expanded text:
tis amici fundum ingreditur, non uidetur possidere, quia non eo animo ingressus est, ut possideat, possideatur, ab omnibus possideri intellegitur. Procurator si quidem mandante domino rem emerit, protinus illi adquirit po
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃. nc cumpetes. cclait cepi. no
io magis hoc tẽpore clam possi¬
dere me iuderrait. Am irtro
quoqr sisciens tuñ ẜuum. no
sidere cepiss. postea certiorem
te feccum. no ideo desincre me

Expanded text:
esse, ne eum peteres, celare coepi. non ideo magis hoc tempore clam possidere, uideri me ait: nam retro quoque, si sciens tuum seruum non sidere coepissem, postea certiorem te fecerim, non ideo desinere me
Abbreviated transcription (Latin):
nam⁊ siꝯ secutus etiam lib̾tater
se uendidiss dencgantur ci adli¬
btatem proclamatio. noc debet e¬
meliori loco intelligiqui ĩ suntu¬
te ꝯstitutus passus est se uemm
dm qua si eẽt libtatẽ ñ ꝯ sccutu
or e ꝯtranio mouet meincode¬

Expanded text:
nam et si consecutus esset libertatem, ‹si› se uendidisset, denegaretur ei ad libertatem proclamare, nec debet meliori loco intellegi, quod in seruitute constitutus passus est se uenum dari, quam si esset libertatem consecutus. sed e contrario mouet me, quod
Abbreviated transcription (Latin):
suilis olitõis sit. ⁊ qdem sinullam
morã prande lib̾tatis qui prarc de¬
bet fecit ncħ destatucorumnnta¬
turiocoq eos interim legan posse.
detcum sua causa constat.¬
scribi s asiita ascͥptũ sit si scĩuoliĩt

Expanded text:
ilis condicionis sit: et quidem si nullam moram praestandae libertati qui praestare debet fecit, nihil de statu eorum mutatur: ideoque eos interim legari posse, sed cum sua causa, constatdscribi. Sed et si ita adscriptum sit "si Seius voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
turno possit qñ tñdebeatur ꝯferri
pot. ¶Quida cum tres ẜuos lega¬
ss fideihrdis su ꝯmisit. ut exhus
duos quos ueliet maimutteret. ⁊¬
fideiomissa libtas ualebit ⁊ quo
exhus uellet hrs maumitteret
quar siees uendicart legatars¬

Expanded text:
n possit, quando tamen debeatur, conferri potest.Quidam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his uellet, heres manumittet: quare si eos uindicaret legatar
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. si titius capitolium ascenderit
qdsuta scriptum sic.sibr̃s uolu.¬
erit. nõ ualebu. s ita demũ si totu
inuolutate fecit. hr̃dis si cilibiñt
cctm̃ si arbitrũ illi q̃i iuro honode¬
dit nõ dubitamus qi libtas de¬
it sicibuindebitur petont mauum¬
tas.ita eĩhoc accipiendũ sitibi qͣi
iro bono iudebitm: ña ⁊ ita relic¬
tum. siuolutatem mcã probaius.

Expanded text:
apitolium ascenderit. Quod si ita scriptum sit "si heres voluerit", non valebit, sed ita demum, si totum in voluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi viro bono dedit, non dubitabimus, quin libertas deit "si tibi videbitur, peto manumittas": ita enim hoc accipiendum "si tibi quasi viro bono videbitur". nam et ita relictum "si voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
corpis inbecillitatẽ uitium
xoppetuum corporis ĩpedimẽ¬
tum ueluti si luscus sit. nam
Ialuscus utiq uitiosus ẽ. ¶S¬
uis legatis. ⁊̃ ancillas debeĩ
quidam putant qĩcõe nom̃

Expanded text:
oris inbecillitatem, "vitium" vero perpetuum corporis impedimentum, veluti si talum excussit: nam et luscus utique vitiosus est. Servis legatis etiam ancillas deberi quidam putant, quasi com
Abbreviated transcription (Latin):
anccoritate solinon põt.s
nec delegare põt qrnec aliea¬
reullam rem põt. si tñsolu̾it
ei debitor⁊ nuni salui sint
petẽtem pupillum. doli. Mer
ceptõc debitor summouebit
siei accẽpto feratin: postra cẽ¬
dicione existente ĩcelligitm
iamolimlibitus. ⁊ hoc etiã
si soluciorefiat. accidere ar¬
sto dicebat seripsit eniz siqs¬
conditõc peciũam promisit
dederitq eam ea oclitõe. utsi
condicio extitiss. ainsolutu
cederet. existẽte ꝯditõe libar
cum. necobstare ei quod añ
eius pecuma facta est.
b.l. Cassius ait. sipecuĩa¬
alicuidecli.ut eam creditor¬
mco solu̾et. si suonoĩe dedit
neutrum lberarimeqr nor
meonoĩe datasit. illixin quic¬
alienam dederit. cct̾um ma¬
datieum tene̾ri. S sicredicor
sisset.is quisuonoĩe cos sol¬
niss libabitur nesi alit̾ obi¬
naretur. citor ilucro u̾sareti¬

Expanded text:
auctoritate non potest: sed nec delegare potest, quia nec alienare ullam rem potest. si tamen soluerit ei debitor et nummi salui sint, patentem pupillum doli mali exceptione debitor summouebitsi acceptum feratur, postea condicione existente intellegitur iam olim liberatus. et hoc etiam si solutio re fiat, accidere Aristo dicebat. scripsit enim, sicondicione pecuniam promisit, dedit eam ea condicione, ut, si condicio exstitisset, in solutum cederet, existente condicione liberari eum nec obstare, quod ante eius pecunia facta est.inum Cassius ait, si cui pecuniam dedi, ut eam creditomeo solveret, si suo nomine dederit, neutrum liberari, me, quia non meo nomine data sit, illum, quialienam dederit: ceterum mandati eum teneri. sed si creditor sisset, is, qui suo nomine eos solvisset, liberatur, ne, si aliter observaretur, creditor in lucro versaret
Abbreviated transcription (Latin):
rent reclitores ⁊ unũq car cui
cancatim: oĩum noic illud iud¬
et sic.addici bona.muo subcõ¬
diconc hac sũt. audienda. sifint
cantũ⁊puto sicꝯ prebendendu
decto si omni ã exconstitutõne
dimmarci fc̃asunt desolidoi

Expanded text:
re creditores unumque creare, cui caveatur omnium nomine. Illud videt sic addici bona, an vero sub condicione haec sunt addicenda, si fuerit cautum? et puto sic comprehendendum decreto "si omnia ex constitutione divi Marci facta sint". "De solido"
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃ .l. ¶ociens dehoc ꝯtenditur. an
quis liotus sit sinc ope petatur sinc
obscquin desiderctur siucctiam fa¬
mosa actio ĩtendatur sicnus no¬
ectur quise patiomiidicit siuc nula
et quõt quisqs libtimim secofitet̾
gat idempindicium datur iecticũ
probart qr libtum sui neccesse h̃t
aut sino ꝓbet uincitur. De destatu

Expanded text:
 Quotiens de hoc contenditur, an quis libertus sit, sive operae petantur sive obsequium desideretur sive etiam famosa actio intendatur sive in ius vocetur qui se patronum dicit sive nulla et quotiens quis libertinum quidem gat, idem praeiudicium datur. redditur probareque libertum suum necesse habet aut, si non probet, uincitur. NE DE STATU
Abbreviated transcription (Latin):
cio difficilior eet.arbiter datus
fũit. saluo officio cũ. ab solutu¬
nim has ciptes eius eẽ. it sim
ꝯputatoe nicħ inueĩatur. p̾fit
absoluere /s exsupiore casu
adp̃tore remut̾ẽ debeat nt ab¬
soluatur.

Expanded text:
tio difficilior esset, arbiter datus fuerit, saluo officio eum absolutunim partes eius esse, ut, si in computatione nihil inueniatur, possit absoluere. sed et ex superiore casu ad praetorem remittere debet, ut absoluatur.
Abbreviated transcription (Latin):
no enimbt qd̃ fecit. S.inineur
actio  debeat dan.iideanins. et
nia pũ. elificamt. restituãt.
¶Sierfñdotuo abormina pu.

Expanded text:
non enim habet quod fecit. sed an in eum actio debeat dari, videbimus. et via publica aedificavit, restituat. Si ex fundo tuo arbor in
Abbreviated transcription (Latin):
pecleram̃titius liberum brdem¬
q reliquerit. siqdem re uera ip¬
siris fuit. dicẽdumest. indiciu
tneum transferri⁊ sinõ patiat
temhomomens .i. petitoris fu¬
erit. neq insu meo brditatema¬
dierit fideuissores tenebuntur
obremno  defensam Siau̾tadi¬
erit me ube̾̃te.stipło euanesit.

Expanded text:
peram, Titius liberum heredemque reliquerit: si quidem re uera ips fuit, dicendum est iudicium eum transferri et, si non patiattem meus petitoris fuit neque iussu meo hereditatem adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubente, stipulatio euanescit.
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. minorib expis usqr
ad pubtatem almm̃ta pran¬
dasunt ¶ Eis qui. ibhost¬
brcaptus est bona uemirn
possunt. q̃ din icucitatur pͥ
De seperationibũs. Rubrica
est. sepatõcm solcie¬
toris. Soletañt scp¬
atio pmiticlitorib exhis
c̃ais. ut puta debitorem quis
scium h̃uit. is decessit h̃rs ci
crtitit titius nõ ẽhic soluen¬
do. pacitur bonorũuenditõem
cclitores seudnt bona seu suf¬

Expanded text:
tutis minoribus, ex his usque ad pubertatem alimenta praestanda sunt.Eius, qui ab hostibus captus est, bona uenire non possunt, quamdiu reuertatur. DE SEPARATIONIBUS 1 Ulpiaest separationem soleaetoris.Solet autem separatio permitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est sol uendo: patitur bonorum uenditionem: creditores Seii dicunt bona Seii suf
Abbreviated transcription (Latin):
resturm adu̾sus pͥorem ẽdirore
ideo aut denegantur exceproes
gatus ẽ⁊ debitore actũ est. aur
uidatur. et ideo mĩtodenegãda
ẽ. adu̾s cũ excepto ex ꝑsoa dbĩtõi

Expanded text:
restitui aduersus priorem creditorem. ideo autem denegantur exceptionegatus est et debitorem actum est aut, uideatur: et ideo merito denegandum est aduersus eum exceptionem ex persona debitori
Abbreviated transcription (Latin):
Opͥl. Statu librõem itdlere ins¬
sus reliquĩ qd. apparet soluidco
qd obscimus ẽ.s acisdare paratus
est. ncratins ⁊. insto rcete putat.
libi fore ne multi. ꝓdlib̾titemp¬
uenut no possint. inctaca se rons
et gñeit negocu hinsmoi.¶Sta¬
tulib. qui norones rectlert. s pecu

Expanded text:
. Statuliber rationem reddere iussus re liquum quod apparet soluit, de eo, quod obscurius est, satisdare paratus est. Neratius et Aristo recte putant liberum fore, ne multi ad libertatem peruenire non possint incerta causa rationis et genere negotii huiusmodi. Statuliber, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator ny cum patre suo ixpsit.
¶In uendicte itaq pignorñ cap¬
torum fatienda primo qde res
iubẽtur mor distrab x p̾tiu si
suffecit bnͣ ẽ. si ñ suffecit ⁊ solipi¬
gnora capimbẽtin ⁊ distrabuox
si milla monetia sint. apignori¬
b soli mitm̃ factint.Sic demq
int lequi solent. Qd simonen¬
tia nõsit.ut soliquoq caprãtur
nã apignorib solimitin faciẽ¬
dumnoest. Qd sinec ca que¬

Expanded text:
ter cum patre rescripsit. In uenditione itaque pignorum captorum facienda primo quidem res iubent, mox distrahi: quarum pretium si suffecerit, bene est, si non suffecerit, etiam soli pignora capi iubent et distrahi. quod si nulla moventia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si moventia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus soli initium faciendum non est. quod si nec qu
Abbreviated transcription (Latin):
eatim xagitur bus cĩ sol con¬
dempnatur nore dedico insol¬
ntoe e que alege mbuitur. u¬
¶Qui indicatibona anccont¬
it sua distiarit furtiactee. ⁊ nb
norum raptoru actõc tenetuꝵ.
ntoicati actio ppetua ẽ. ⁊ rei pse¬
Amoi. LItradies ꝯstitutos
quans nidicatiagi nopossit.
berariposse hodic nodubitatur¬
quia ꝯstitutorum dierum spa¬
tium prouidicato no c̃c̃ uidi¬
catum plegrmꝯstitutum est.

Expanded text:
em agitur, his enim solis condemnatur: noxae deditio in solutione est, quae e lege tribuitur. Qui iudicati bona auctoritate sua distraxit, furti actione et vi bonorum raptorum ei tenetur. Iudicati actio perpetua est et rei persea Intra dies constitutos, quamvis iudicati agi non possit, berari posse hodie non dubitaturquia constitutorum dierum spatium pro iudicato, non contra iudicatum per legem constitutum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ordo crectitois. S et siꝑignora
acceptasint. nl fideuissores ini
iudicata. ꝯsequens crit dicert
nõ cessare execiutem. Quippe
cum accesẜit.aliqd iri iudica¬
te nõ ẽare iudicata recessũ¶dẽ
ob ẜuadumẽ inco cuius ꝑro¬
curator ꝯdem̃pnatus c̃ ¶Siq̃
olempnatus fit utintracto
dic̃s soluat un ei tps ad nidi¬
exeo exquo dicsstatutus pre¬
teruit. Srsiquide minore diem
statuit index tp̃r legitimo it¬
pletur ex lege qd̃ snñc iudicis
deest. Sinaut ampliorem ii¬

Expanded text:
t si pignora accepta sint vel fideiussores in rem iudicatam, consequens erit dicere non cessare exsecutionem, quippe cum accesserit aliquid rei iudicatae, non sit a re iudicata recessum. idem observandum est in eo, cuius procurator condemnatus est. Si quis condemnatus sit, ut intra certos dies solvat, unde ei tempus iudiex eo, ex quo dies statutus praeteriit? sed si quidem minorem diem statuerit iudex tempore legitimo, repletur ex lege, quod sententiae iudicis deest: sin autem ampliorem
Abbreviated transcription (Latin):
prauidex p̃stirit. ¶Condemp¬
nãtum accipe debemus cumq
ualcat Ecterum sialiqua ratõc
snnia nullius momitisit dicen¬
tencre. ¶Soluisse accipe debe¬
dẽz oĩs  ea obligatõc libatus ẽ
ꝗuc erca indicati descendat.

Expanded text:
iudex praestitit. Condemnatum accipere debemus eum, qui ualeat: ceterum si aliqua ratione sententia nullius momenti sit, dicentenere. Soluisse accipere debequi ea obligatione liberatus est, quae ex causa iudicati descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶d.unscipulamur quan¬
ta pecunia ex hr̃ditate luituti¬
tii adteperuenent. res ip̃as o
peruenenint non pretia eari
spectare iudeniur.
anchil refert utrum priore ⁊
postenore die quis natus sit
⁊deinceps sexto kalendas en
natalis dies est/ nam idbidu¬
um prouno die habeturleeti
posterior dies intercalatur
nonprior⁊do quo annoint¬
calacum nonest.sexto kalẽda
natus.cumbisextus kalendi
est prioremdicm natalembt
cato putat m̃sem int̾ealarer
adoititium eẽ omnesq eius
dies promomentotpas obs¬
uat. Ertremoq diei mensisi
februani acrribuit quintus
mutius mensis auteminter¬
calaris ꝯstat exdieb .xxix.
p̃ostĩore die celebrabit festũ mathic. runc. nãcatom cit

Expanded text:
stipulamur "quanta pecunia ex hereditate Titii ad te pervenerit", res ipsas quae pervenerunt, non pretia earum spectare videmur. nihil refert, utrum priore an posteriore die quis natus sit, et deinceps sextum kalendas eius natalis dies est: nam id biduum pro uno die habetur. sed posterior dies intercalatur, non prior: ideo quo anno intercalatum non est sexto kalendas natus, cum bisextum kalendis est, priorem diem natalem habet. Cato putat mensem intercalarem additicium esse: omnesque eius dies pro momento temporis observat extremoque diei mensis Februarii adtribuit Quintus Mucius. Mensis autem intercalaris constat ex diebus viginti pos
Abbreviated transcription (Latin):
tes accipenos oportet q̃modi¬
co freto abitalia diiditur. ⁊¬
¶ Instrorum appellone que ꝯ¬
prebendantur ꝑquam difficil
erit separe/ Que enim ꝓpriesũt
instruirita ꝑꝑquedilatio dar¬
actor fuit constitutus putem

Expanded text:
tes accipere nos oportet, quae modico freto Italia dividitur. "Instrumentorum" appellatione quae compraehendantur, perquam difficile erit separare: quae enim proprie sint instrumentaactor fuit constitutus, putem
Abbreviated transcription (Latin):
iure suo usus abstullit michi
peccuniam. querebatur an lib̾a¬
ta essent pignora. Marcellus i¬
recte existimabat. si id quod a¬
michi solutum est michi fiscũ
abstulit. nonꝯpetere pignoꝵ
lib̾ationem neq differenciam
ad mittendam esse putantur¬
existimo. int̾esse idipm̃n quod

Expanded text:
iure suo usus abstulit mihi pecuniam. quaerebatur, an liberata essent pignora. Marcellus recte existimabat, si id quod mihi solutum est fiscus abstulit, non competere pignorum liberationem. neque differentiam admittendam esse existimo interesse pu
Abbreviated transcription (Latin):
Enulei. Pnusucapioneita
ẜuatur.ut etiam siminimo
mointo nonissudieipse¬
sa sit res nichominus reple¬
atur usu capio. nec totusdi¬
es exigitur explendũ ꝯstitu¬
tumtps. ¶ccessio ponis fit
nosolum tpris qd̃ apud cũ
fuit unquis emit. s eĩqui¬

Expanded text:
um.In usucapione ita seruatur, ut, etiamsi minimo momento nouissimi diei possessa sit res, nihilo minus repleatur, usucapio, nec totus dies exigitur ad explendum constitutum tempus.Accessio possessionis fit non solum temporis, quod apud eum fuit, unde is emit, se
Abbreviated transcription (Latin):
ime diccnduẽ. uł cumqui ẽ¬
egit talis postulatio Alit itq
Si eclitor eipmissum ẽ possidẽ
postea recepit debitũ sinmeeti
aũt pot̾unt pageit bonorimm
uendittem. ¶ Is qui possidcit
mbeͣtur coloco nssus ẽẽ indet.
cuius curi. ad inbentẽ ꝑtinet.

Expanded text:
ime dicendum est uel eum, qui cregit talis postulatio: aliter atque si creditor, cui permissum est possidere, postea recepit debitum suum: ceteri enim poterunt peragere bonorum uenditionem. Is, qui possidere iubetur, eo loco iussus uidetur, cuius cura ad iubentem pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
extendicur. ¶Siquis xemetir
aqua solicus  fuit ducẽestateĩ
fuit soliusntile intͣlemci c̃o¬
petit. ¶Quibac estate duxit n
borumpossores intclica. hec nor¬
ba no solu adestia aqua uerũ
etiamad cotidiana aquã refer̃c¬
nere actuqr et successorib dant
intclicta et emptori ita hec quo¬
qr dandap̾corputunt. ¶ut p̃¬
cor quo er castello  illiaquadu¬
cere.ibco eu cins ituus fuit. per¬
missimic̃. quominus itanti p¬
missũe ducat uimficri neto.
Qnqr de ope faciendo mitlictu

Expanded text:
extendetur. Si quis hieme tantum aquam solitus fuit ducere, aestate non fuit solitus, utile interdictum ei competit. Qui hac aestate duxit, non bonorum possessores interdicam'. haec uerba non solum ad aestiuam aquam, uerum etiam ad cottidianam quoque refeitinere actuque et successoribus dantur interdicta et emptori, ita haec quoque danda praetor putauit. Ait praetor: 'Quo ex castello illi aquam ducere ab eo, cui eius rei ius fuit, permissum est, quo minus ita uti permissum est ducat, uim fieri ueto. q
Abbreviated transcription (Latin):
fũdumad que aqua ducebas
uendidens ⁊ tclideris. nchoni¬
nus cibi int̾lictum utile est.
¶Compecit hoc int̾lem adu̾sus
cumqui ꝓbibet me.aquaduc¬

Expanded text:
fundum, ad quem aquam ducebas, uendideris et tradideris, nihilo minus interdictum tibi utile est. Competit hoc interdictum aduersus eum, qui prohibet me aquam duc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõe. Es alieni ẽ qd nos ⁊¬
alii nobis debent. ¶lata cul¬
pa est. nimia negligentia id
est non intelligere ꝙ os ĩtelig̾t
cessario subimus.lege. more
impio ne eius qui iubendu
ħ̾t potãtem dona aut ꝓprie
Ait non q cunq munus idez
donum accipiatur at ꝙ don¬
um fuit. idmunꝰ rectedicatur

Expanded text:
ione. 'Aes alienum' est, quod nos t›, quod alii nobis debent. 'Lata culpa' est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intcessarie obimus lege more imperioue eius, qui iubendi habet potestatem. 'dona' autem proprie ut non quodcumque munus, id et donum accipiatur, at quod donum fuerit, id munus recte dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ agimus denoxe deditione
cũ co qui ẜ uũ no defendit p̃¬
sentis corporis copia faculta¬
temq significamus inlege
attinia. inpotestate dñi rez
furtiuam uenisse urdri. et sit
eius uendicande potatem ha¬
buit sabinus ⁊ cassius auunt

Expanded text:
cum agimus de noxae deditione cum eo qui seruum non defendit, praesentis corporis copiam facultatemque significamus. in lege Atinia in potestatem domini rem furtiuam uenisse uideri, et si eius ui‹n›dicandae potestatem habuerit, Sabinus et Cassius aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Sistipulatus fuerit il¬
lud aut illud qd̃ ego uoluero
ħclectio ꝑsonał est. ⁊ ideo ẜuo
ul filio talis electõ al sine nõ
coheret/ in bredes tñ transit o¬
bligatio. etiam añelectõemi
mortuostipłatore. ¶Custi¬
pulamurquicqd tedarefacẽ
oportet. id qd̾ presenti diedũ
carat debetur. instipłonemd¬
ducitur. ño ut inidicus etiã
futurim ⁊ ideoinstipłonead¬
icitur ⁊ u̾bum oportebit. neut
ita p̾sẽs indiemuo hoc ideofit.
quia qui sic stipłatur. quicqd¬
campecuiam queiam dbetur
qd sitotam demonstrare uult
⁊dicioportet. oportebit. uelita
presens indiem ne.¬

Expanded text:
um.Si stipulatus fuerim 'illud aut illud, quod ego uoluero', haec electio personalis est, et ideo seruo uel filio talis electio cohaeret: in heredes tamen transit obligatio et ante electionem mortuo stipulatore. Cum stipulamur "quidquid te dare facere oportet", id quod praesenti die taxat debetur in stipulationem deducitur, non ut in iudiciis etiam futurum: et ideo in stipulatione adicitur verbum "oportebit" vel ita "praesens in diemve". hoc ideo fit, quia qui stipulatur "quideam pecuniam quae iam debetur: quod si totam demonstrare uult, dicit 'oportebitue' ‹uel› ita 'praesens in diemue'
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽlocũ optinet ⁊ recte dr beredi
quoqr ꝯpete ⁊ cet̾is successorib
liqd sit. ui antclam admissũ¬
Sicolonusm̃s opus fecerit
siqdem me uolente. uił ratum
feciss. inquo placet. sinc exuo¬
luntate mea fecerit.tĩi mesi¬
procuratorm̃s fecit. ¶ulia
ait.sicolonus arborẽdequa cõ¬
tron̾sia ert.succiderit.nl qd̃ ali

Expanded text:
etur heredi quoque competere et ceteris successoribus, liquid sit ui aut clam admissum.Si colonus meus opus fecerit, si quidem me uolente uel ratum fecisset, in quo placet, sive ex voluntate mea fecerit, teneri me, siprocurator fecit. Iulianus ait: si colonus arborem, de qua controversia erat, succiderat vel quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
lium auint. cumarbiter eẽt pͥ¬
mum constitusse. ¶prediã
dicemus aliquorum ẽẽ n̾ut¬
q comunit hñtium ea.s uel
alio aliud habentẽ

Expanded text:
lium aiunt, cum arbiter esset, primum constituisse. Praedia dicimus aliquorum esse non utique communiter habentium ea, sed vel alio aliud habente
Abbreviated transcription (Latin):
campopublico. ludere. ul in
publico balnco lauart.ant in
theatro spetare arreatursz ĩ oĩ¬
brbis caib.mĩani actione
ntendumẽ. ¶Dento. ait pre¬
cor quexie quid illidampind¬
lico ficripimttitur ita oportet
pmitti.nt sinc mnimia cuiq
fiat ⁊ ita solẽt prin ceps quot
aliqui nom opis instituedũ
petitur.ꝓmictere. Dampnum
ant pati iudetur quiꝯmodu
annitit. qd̃ expublicoꝯseque¬
detiorant angustioꝵr in tͥlicto
sinant fluẽ. intclicto me nor
tĩm labeo putat. planc siech¬
fitium hoc effecent.ut minuis
lumis insula tua hat inclen¬

Expanded text:
campo publico ludere vel in publico balineo lavare aut in theatro spectare arceatur: sed ione utendum est. Merito ait praetor "qua ex re quid illi damni dlico fieri permittitur, ita oportet permitti, ut sine iniuria cuiusquam fiat. et ita solet princeps, quotiens aliquid novi operis instituendum petitur, permittere. Damnum autem pati videtur, qui commodum amittit, quod ex publico consequedeterior aut angustior, interdicto sinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus luminis insula tua habe
Abbreviated transcription (Latin):
caueras cessart hoc inttlictum
cum tu quoq illicte eclifica¬
is. nisi forte iniurtibi xẽsso
clificnĩas. ¶Siquis apri¬
cipe simplicit impetram̃t. Ut
inpublico loco eclificet. no ẽ
cdendum sic edificare. ut cũ ĩ
traut. ¶Siquis neie ꝓhiben¬
te. ipublico elificaueñt dou
eẽ eum cogẽdum tolleit. ne ru¬
mis nrbs deformetim:⁊quia
prohibitoriũ c̃ hoc inttlictu
no restitutorm̃. Si tñ obsteti
id edifitiñpublico usm. utiq
is quio pib prblicis pcurat
debeb̾ io depone ant sinoobsi¬
et . solarin ci ĩponẽ. nectital ei
hoc sic appellatus  solaminer

Expanded text:
ueras, cessare hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaueris, nisi forte t‹u› iure tibi concesso aedificaueras.Si quis a principe simpliciter impetrauerit, ut in publico loco aedificet, non est credendus sic aedificare, ut cum inctrauerit.Si quis nemine prohibente in publico aedificauerit, non esse eum cogendum tollere, ne ruinis urbs defo interdictum, non restitutorium. si tamen obstet id aedificium publico usui, utique is, qui operibus publicis procurat, debebit id deponere, aut si non obstet, solarium ei imponere: vectigal enim hoc sic appellatur solarium
Abbreviated transcription (Latin):
hibenducũ reficeit. ¶Aduer¬
sus cũqui molem ĩmaic pro¬
iecit. intlcm utile ꝯpetit cicn
forte hoc res nocitura sit Giat
dampni nemo sentit tucdus
est is qui mlitore eclificat. ui
molemiman iacit. ¶Siquis
iari piscari. aut naingare
prohibeatino hebit intlic¬
tum. Qn̾cadmn nec isqui i

Expanded text:
hibendum eum reficere. Adversus eum, qui molem in mare proiecit, interdictum utile competit ei, cui forte haec res nocitura sit: si autem nemo damnum sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat vel molem in mare iacit. Si quis in mari piscari aut navigare prohibeatur, non habebit interdictum, quemadmodum nec is, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
nequaq̃ hoc intlem locũ hebĩt
s si forte debis sit ꝯtrou̾sia.p̾¬
fcctieorinudices sũt ad caigu
torint̾dic erẽt intlictosuo.
¶Cum qdam uelummeuia ro
i missumbret. qd ucim lumi¬
nibroffitiebat. utie int̾tlictũs¬

Expanded text:
quam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his sit controversia, praefecti eorum iudices sunt. Ad ea igitur tor intercederet interdicto suo. Cum quidam velum in maeniano immissum haberet, qui vicini luminibus officiebat, utile interdictu
Abbreviated transcription (Latin):
io.dum mosciamus. no soli
res tre ꝑmissum ne dciciat᷑.
s et sidciectus quis fu̾it. cũde
dcieccre no exintuallo s erco¬
egono indcor uenisse. s fami¬
lia.nisi uissi. ułratubni. ¶ hoc

Expanded text:
lo, dummodo sciamus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex coego non uideor uenisse, sed familia, nisi iussi uel ratum habui. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mbrdes dabutur. cctosq succ¬
ex dolodatim q̃ncqr postan¬
nimi. neqr inhrdes ceterosqr
successores dabitur. cũ ex delic¬
tooriat peneq noĩc ocipiatur.¬

Expanded text:
des dabuntur ceterosque succex dolo datur, quae neque post annum neque in heredes ceterosque successores dabitur, cum ex delicto oriatur poenaeque nomine concipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
sit.cacogita ꝑmitti oporte¬
bit bona rci suade cãpossidci
Et si ita res iugncat. ul alito
bonũ etiam hoc ert conceden¬
dum ut curator constunatin
si alterexhrdib intra tprasi¬
bi p̾stituta delibet adut brdi¬
nec apparcat. is qui deliberet
ntrum agnoscat partem sũa

Expanded text:
causa cognita permitti oportebit bona rei servandae causa possidere, et, si ita res urgueat vel condicio bonorum, etiam hoc erit concedendum, ut curator constituatur Si alter ex heredibus intra tempora sibi praestituta deliberet adire heredinec appareat, is qui deliberat utrum adgnoscat partem suam
Abbreviated transcription (Latin):
u Et ideo hesitatur. si aliqua
pars insule fc̃a suideinde meẽ¬
dio ssumptasit. an integrum
tp̃c ꝯbntandum sit rursus ad
beclifficandã in sulam annẽo

Expanded text:
 et ideo haesitatur, si aliqua pars insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an uero
Abbreviated transcription (Latin):
statorem cos. aos octo delate liber¬
tatis ꝯprehendisse qui ꝯputandi
sunt adic testĩfti.nisi aliud uolu¬
isse testatore ꝓbarctur. ¶ Spendo¬
forus cũ filiamca infamilamca
npsit. si ces ydonee filies mec
admĩstratas rectliderit. liberesto.

Expanded text:
statorem eos annos octo dilatae libertatis comprehendisse, qui computandi sunt a die testamenti facti, nisi aliud uoluiss‹e› testatorem probaretur. 'Spendophorus, cum filia mea in familia nupserit, si rationes idonee filiae meae admi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Stichum rõib iectlitis manu¬
nom illũ fecit. quero ansiqdmi
nus soluendo fuint debutores. q¬
br ameractores erant applicatis
in nodum uideatir alitoi satissa¬

Expanded text:
Stichum rationibus redditis manunomen ullum fecit: quaero, an, si qui minus soluendo fuerint debitores, quibus alii exactores erant a‹p›plicati, nondum uideatur condicioni satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Stichus suusm̃s iubco ut det p̃¬
is sinc ulla ꝯtiou̾sia totaurcos et
ut ip̃m maĩunttant fideiq coru
danͣd. ¶ Hroc fiuo suo exasse insti¬
tuto. lib̾tatem dedit in hec uba decẽ¬
tem libtatem nõ dedi ut ydoncan

Expanded text:
iubeo ut det pris sine ulla controversia tot aureos: et ut ipsum manumittant, fidei eorum dandum. Herede filio suo ex asse instituto libertatem dedit in haec verba: "Decemtem libertatem non dedi, ut idonea
Abbreviated transcription (Latin):
latus fint dari.res ĩpendenti
erit.⁊ sĩpat̾ apud hostes decesẜ¬
it. nullius mom̾iti indebitimz
fuisse stiplo. qm̃ alii nonsibi
stiplatus est. ¶ Cumẜus e¬
fructuaris opas suas locass
et eo noĩc pecuĩ.mm mãnos sir¬
gulos dari sciplatus ẽẽt. finto
usufructu. dño residui tp̃ris i¬
missima rõe sub uixa/nã ⁊ si ĩ
annoforte .u.locatio facta sit
diem duraturus sit.singłor¬

Expanded text:
latus fuerit dari, res i‹n› pendenti erit et si pater apud hostes decesserit, nullius momenti uidebitur fuisse stipulatio, quoniam alii, non sibi stipulatus est. Cum seruus fructuarius operas suas locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipulatus esset, finito fructu domino residui temporis missima ratione subnixa: nam si in annos forte quinque locatio facta sit,s in quem diem duraturus sit, singulor
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ transit ad alt̾i stiprꝰ
et cr̃ idem ẜuns ita stipleturq̃¬
tam peciñam cibiintra illũ di¬
em dedero tm̃dari spondes in p̃ẽ¬
denti ẽ ꝗs exstipłatu sit bitinm
actõem. ñ eĩ exrefructuari ułex
opis suis pecuĩam dederit. fruc¬
tuano si aliude. domino que¬

Expanded text:
quae non transit ad alterum stipuet cum idem seruus ita stipuletur: 'quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?' i‹n› pendenti est, quis ex stipulatu sit habiturus actionem: si enim ex re fructuarii uel operis suis pecuniam dedero, fructuario, si uero aliunde, domino
Abbreviated transcription (Latin):
scatẽ post. anumisimplum eõ¬
pecit. ¶ Loquit. nĩt hoc eclicci
de dampno dato: de amisso.ḋ
rapto no. s supiori edicto in
borum raptorũ agipotit. an¬
issa añt dicũtur ca que corri¬
pta aliem rełĩquñtur. scissa for¬
te.uł fracta. ¶hecant actioĩ
fcm est.⁊ datur induplum q̃¬
ti caresent.⁊ qd ad pretui
um rei refertim. et p̾sentis ten¬
poris fit erstimatio. et sempi
duplum intra. mnũ est doeẽ¬
qr actor inturba dampnum

Expanded text:
st annum in simplum competit. Loquitur autem hoc edictum de damno dato et de amisso, de rapto non: sed superiori edicto ui bonorum raptorum agi poterit. Amissa autem dicuntur ea, quae corrupta alicui relinquuntur, scissa forte uel fracta. Haec autem actio in factum est et datur in duplum, quanti ea res erit: quod ad pretium uerum rei refertur. et praesentis temporis fit aestimatio: et semper in duplum intra annum est. Docereque actor in turba damnum
Abbreviated transcription (Latin):
pollicitũ mnhrdes inidqd̾ ade¬
os pucit. q putauit sufficẽ xlic
sicudno expindipotas fiñt. no
rccte cũmannisso post anũ agc̃
quia cu quocũq expiṅdi pota
fuent. excludituractor. Et si cu
dño intraanuim actusit. deuide
cum manumissoagatim:renud¬
dicate exceptõem nocẽ labeo ait

Expanded text:
pollicitum in heredes in id quod ad eos peruenit, quia putauit sufficere cond experiundi potestas fuit, non recte cum manumisso post annum agetur, quia cum quocumque experiundi potestas fuerit, excluditur actor. si cum domino intra annum actum sit, deinde cum manumisso agatur, rei iudicatae exceptionem nocere Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
hoies turba dicctur. Quiderge
sitres aut q̃tuorturbantiq ro
ent. Et rectissime labeo int̾ tur¬
bam ⁊ iream multu interẽẽ ait
Uq turbã mulcitudis honi¬
nimi ẽẽ ꝑturbatõem ⁊ cecuai

Expanded text:
homines, turba dicetur. quid ergo, si tres aut quattuor? turba utique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum interesse ait: namque turbam multitudinis hominum esse turbationem et coetum,
Abbreviated transcription (Latin):
uiris no ĩgitur sidealiquo tri¬
tico cogitaerit.i. certignũs et¬
certe quatitatis. id hebiturp
exp̃sso ali oqnsicum destiare
genus ⁊ modũ uellet. nõ fece¬
rit nchil stipulatus indetur
gatoem siapparet quo ĩlocor
e ferinsulam uoluit. siet tñ¬
ibuinsulam fierimterest.¬

Expanded text:
uris. igitur si de aliquo tritico cogitaverit, id est certi generis certae quantitatis, id habebitur pro expresso: alioquin si, cum destinare genus et modum vellet, non fecit, nihil stipulatus videtur, igitur gationem, si apparet, quo in loco fieri insulam voluerit: si et ibi insulam fieri interest
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sub odẽone miã stiplat
fũir. stati fundo alienãto e
ea q̃ recte ꝯstra̾nt. resolun py¬
tant eũineu casu recidert.
aquono ponierũt ꝯsistere.¬
¶Exhac stiplore i sulam ful¬
dñ ut ruat. nec eĩ nichil sti¬
platoris int̾est fultam insi¬
lam pociꝰ ẽẽ quã nonẽe. nec
tn recre agetur.si nodum p̃¬
cire potuerit redemptor.

Expanded text:
dominus sub condicione uiam stipulatus fuerit, statim fundo alienato euaea, quae recte constiterunt, resolui putant, cum in eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere.Ex hac stipulatione: 'insulam fuldum, ut ruat: nec enim nihil stipulatoris interest fultam potius esse, quam non esse: nec tamen recte agetur, si nondum prcire potuerit redemptor.
Abbreviated transcription (Latin):
feent atrotitatem facin¬
noscitur serius siue domi¬
minorum sunt nel utitu¬
toribus et curatoribus.
obtempauerint. ¶sem¬
per quidolo fecit quo mi

Expanded text:
facinnoscitur servis, si vel domiminorum sunt, veluti tutoribus et curatoribus obtemperaverint. Semper qui dolo fecit, quo mi
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur. luti sunleg̾ẽ famam
cõmissise cum cõstiterit uel⁊
itauererit ne maniũttẽturi
h̾ebit aũt int̾im sine pena sua
qui redemit. ergo demetallo
captus recddetus impenam su¬
am reu̾tetur. Nec t̾nut tnͣffui¬
gametallii pumiendus erit. u¬
S si redemptor afisco recepit
precium qd eciam constitutu
est abimpatorenr̃o.et duiose¬
uero. ¶Sinatum expanphyl¬
la legatum tibi fu̾t᷑ tuq mat¬
rem redemĩs et ea aput te pep¬
erit non iuderi teptum exc̃ai

Expanded text:
legem Faviam commisisse eum constiterat, vel ita venierat ne manumitteretur: habebit autem interim sine poena sua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo. Si natum ex Pamphila legatum tibi fuerit tuque matrem redemeris et ea apud te pepererit, non videri te partum ex ca
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Siquis exuntia hrs sit sc̃ptus
exquaducenta ꝯsoqui potint
deinde pp hoc legãtũ in quo .c. e
rant p̾tulit. ne molestus hr̃di¬
tanis iplicaretur. ansilegatũ
petat exceptõc doli .c. submo¬
uccdum. Edsi ab substituto p̃¬
cium. accepit.uil qd̃ p̃tiloco
hen possitne ideit hrdicatem
petens legatũdolo inqd faccit
intelligitum. ac phor doliercep¬
tone it̃pllitur. ¶ Quesitinest
uendic̃iti micbi usuf. cecepto
sit obicienda. ⁊ hoc uue utimm
nt exceptõdoli. c noccat oam¬
cell.ait adũsus doliexeeptõem

Expanded text:
quis ex uncia heres sit scriptus, ex qua ducenta consequi potuit, deinde propter hoc legatum, in quo centum erant, praetulit, ne molestiis hereditariis implicaretur: an, si legatum petat, exceptione doli mali summouendum. quod si a substituto pretium accepit uel quod pretii loco haberi posset, ne adeat hereditatem, petens legatum dolo, inquit, facere intellegetur ac per hoc doli exceptione repelletur.Quaesitum est,uindicanti mihi usum fructum exceptio sit obicienda. et hoc iure utimur, ut exceptio doli noceat.Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd sus cmpecnia debebat᷑. cu
debitore declderit ⁊ nom elus
uendidit scio cindebitorma¬
danerat.ut nomemeret. deq
ca re emptorstipulatus c̃. deñ
c̃clitor cam pecuiam recinet q̃
pudiccm ab stulit. anemptor
exstipulatu possit expin⁊ offi¬
lius putat. siuenditor nõis pa¬
tus nõ sit rectlere q̃tumabc̃p¬
torccepit. nõ nocitura excepto¬

Expanded text:
a debeatur, cum debitore decidit et nomen eius uendidit Seio, cui debitor mandauerat, ut nomen emeret, deque ea re emptor stipulatus est, deinde creditor eam pecuniam retinet, quam per iudicem abstulit, an emptor ex stipulatu possit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non nocituram exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
dum quibr recte soluitur nã si
fcisint locuplectiores excẽptõ
locũ hebit. ¶Ittm labeoscribit.
siquis fugitum ẽe sciens eme¬
mim nõ ẽe dem̃agat e stpla¬
tunor ee cum erceptoe repellen¬
dum. qm̃ hoconert quis ex

Expanded text:
us non recte solvitur: nam si facti sint locupletiores, exceptio locum habebit. Item Labeo scribit, si quis fugitivum esse sciens emetivum non esse, deinde agat ex stipulatu, non esse eum exceptione repellendum,
Abbreviated transcription (Latin):
puenit qr.in no alit.ab solu¬
cio fi debeat quasi .x. que ace¬
cepiss hrs actori dediss. ix fer¬
re existimamam ea pecm̃a da¬
ta cetint si qdem aliunde q̃ ex
peculio. hec saltem p̾stet. qino

Expanded text:
eritur, an non aliter absolutio fieri debeat, quam si decem, quae accepisset, heres actori dedisset. referre existimauit, unde ea pecunia data esset, ut, si quidem aliunde quam ex peculio, haec saltem praestet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sent si eos clam deportmnens
finti tocũ agere p̾se. nebat. s et
situi alni fruetus pẽdentes ner¬
didens.⁊ emptor eos deportai¬
nent. ꝯseques enit. ut infurti¬
uam cam eos incidere dicam
et enifructus quãdiusolo co¬
herent fundi c̃ẽ.⁊ ĩo colomin
qr nolutate dm̃ eos pcipere ui¬
deatur. suos fructus facere qd̾

Expanded text:
sent. si eos clam deportaueris, furti tecum agere posse aiebat. sed et si tu alii fructus pendentes uendideris et emptor eos deportauerit, consequens erit, ut in furtiuam causam eos incidere dicamus. etenim fructus, quamdiu solo cohaereant, fundi esse et ideo colonum, quia uoluntate domini eos percipere uideatur, suos fructus facere. quod