comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum mens concepta desiđia sequitur. f¬
uire rebus conuuncitur: quarum amore
patet quod istis ñ lic stare coram uidice
his ita refondetur. prohibetur ꝑfectis
iniudicio stare captandolucru. s ñeui¬
tando dampnum. uł alit̃ aliudẽ sua
posside. aliud ẽ cõĩum ꝓcuratorem cẽ
canonici ñ possident sua. quia res deo
oblate ñs̃ alicuius. Utuntur enim reb
eccłe ñut suis: s tanquam addispen¬
sandum sibi creditis. Uñ ꝓsper in .t. d¬
contemplatiua uita. Sacerdos crii dis¬
pensationis cura comissa ẽ. ⁊ cet̃. Reꝗͥ¬
re incausa eius aquo ꝓingressu monã¬
stii pecuma exigebatur. Sicut ergo isti
sua ñpossident. ita nec sua repetunt.
s res eccle quarum procurationem ge¬
runt. Similiter quod inuidicio ꝓhibe̾t᷑
ꝯtendere. sibi intelligendum ẽ uidelicet
ut ñ sibi stent coram iudice: s aliis. Ali x
autem coram uidice astitisse ⁊ ꝓei udi¬
cem intpellasse: ñ nullos scõrum legimꝰ

Expanded text:
Cum mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amorepatet, quod istis non licet stare coram judice. § 1. His ita respondetur: Prohibetur perfecto in judicio stare captando lucrum, sed non evitando damnum. Vel aliter: Aliud est sua possidere, aliud communium procuratorem esse. Canonici non possident sua, quia res deo oblate non sunt alicuius. Utuntur enim rebus ecclesie, non ut suis, sed tanquam ad dispensandum sibi creditis. Sicut ergo isti contemplativa: Sacerdos , cui dispensationis cura commissa est, etc. require in causa ejus, a quo pro ingressu monasterii pecunia exigebatur. Sicsua possident, ita nec repetunt, sed res ecclesie quarum procurationem gerunt. Similiter quod in iudicio prohibentur contendere, ita intelligendum est, videlicet ut non sibi stent coram iudice, sed aliis. Aliis autem coram iudice astitisse et pro eis iudicem interpellasse, nonnullos sanctorum legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cis sua repetere. Secundo. anillite¬
stes sint audiendi. Tertio: anillud
sit usuras exigere. Quarto anliceat
cłicis. uel laicis a quolib usuris expetẽ.
unto: an elymosine deufuris fieri poss.¬
exto anusurarii penitentiam agere ua¬
leant. nisi quod male acceperunt resti
ñ possit. facile uidetur posse probari.
Att enim dominus ineuglio. Siuis eẽ ꝑ¬
ergo isti iter ꝑfectionis arripiunt: ñ lic
eis sua habere. Multominus ergo licet
eis repetere. quia ñ deb repeti: quod pos¬
sideri non licet. Item. Siquis uoluerit
cularia iudicia igit᷑ si habueritis: oĩo pecca¬

Expanded text:
is sua repetere? Secundo, an illi testes sint audiendi? Tertio, an illud sit usuras exigere? Quarto, an liceat clericis vel laicis a quolibet usuras expetere? Quinto, an eleemosynae de usuris fieri possint? Sexto, an usurarii poenitentiam agere valeant, nisi quod male acceperunt restitnon possint, facile videtur posse probari. Ait enim Dominus in evangelio: Si vis perergo isti iter perfectionis arripiunt, non licet eis habere sua, multo ergo minus licet eis repetere, quia non debet repeti quod possidere non licet. Item si quis voluerit cularia igitur iudicia si habueritis, omnino pecca
Abbreviated transcription (Latin):
sacrum baptisma: scđis fuerit nuptus
nus. aut prorsus ex numero eorũ ꝗmi
nisterio sacro deseruiunt. ¶ Deserui
entes sacro ministerio: intelliguntur.
subdicom quicalicem diaconõ dffe¬
runt: ⁊ acoliti. qui cum cereis diaconõ
ꝓcedunt. Vñ ceroferarii dicuntur:
quietiamumnum.⁊aquam prepan¬
do: calicis subministrant. concubina
intelligenda ẽ: preter urorem.ut i¬
ste sit sensus capituli. Siquis post acc¬
eptum sacra baptisma: scđis nuptus
fuĩt copulatus.aut concubinam naũ¬
erit distinguendũ ẽ. ante quam urorẽ

Expanded text:
st baptisma secundis fuerit nuptiisnus, aut prorsus ex numero eorum qui ministerio sacro deserviunt. Concientes sacro ministerio intelliguntur subdiaconi, qui calicem diacono offerunt, et acolythi, qui cum cereis diaconos praecedunt, unde et ceroferarii dicuntur, qui etiam vinum et aquam praeparando calici subministrant. Concubina intelligenda est praeter uxorem, ut iste sit sensus capituli: Si quis post acceptum sacrum baptisma secundis nuptiis fuerit copulatus, aut concubinam duxerit: distinguendum
Abbreviated transcription (Latin):
no. neq: inmalo nomine fugienda de¬
monstrãt. sicut subsequens causa sẏmo¬
niacorum plenius ostende̾ns. S urba¬
nus.ii. inepła destinata: p̃posito scĩuĩ¬
centii.hanc contrarictatem determinã

Expanded text:
in malo homine fugienda ostendunt, sicut subsequens causa simoniacorum plenius demonstrat. Sed Urbanus II in epist. destinata praeposito S. Iventii hanc contrarietatem determinat
Abbreviated transcription (Latin):
stris altaris ñ suscepit. Unde stephanꝰ
dotes.diaconi.atq subdiacom.matͥmo¬
niõ cõpͥulantur. istius autẽ eccłe: uł occi¬
dentalium.: nullus sicerdotum a subdie¬
acono: usq ad ep̃m: licentiam ht̃ con¬
gens bulgarorum nouĩt ad fidem con¬
uersa. ꝓpositum sacre religionis: ex in¬
et ceti. Similiter intelligendũe. ut o¬
caliter traditum: uł conugatum. ab ea
appellatum. quã ante tp̃s sue ordinat¬
onis duxerit. Iuud autẽ quoq martini
Ñ. Si subdiaconus scđam durit uxorem
rea ssimilit̃ intellgendũ ẽ. primaeni uio¬
rem ante subdiaconatũ habere pmittũ.
qua defuncta: uł castitate professa. pro¬
mouetur iste ad subdia conatũ ꝓmor̾¬

Expanded text:
stris altaris non suscepit. Unde Stephanusstris altaris non suscepit. Unde Stephanusdotes, diaconi atque subdiaconi matrimonio copulantur; istius autem ecclesiae vel occidentalium nullus sacerdotum a subdiacono usque ad episcopum licentiam habet congens Bulgarorum noviter ad fidem conversa propositum sacrae religionis ex inm, etc., similiter intelligendum est vel localiter traditum, vel conjugatum ab ea appellatum, quam ante tempus ordinationis suae duxerat. § 2. Illud quoque Martini Papae: Si subdiaconus secundam duxerit uxorem, non dissimiliter intelligendum est. Primam enim uxorem ante subdiaconatum habere permittitur, qua defuncta vel castitatem professa promovetur iste ad subdiaconatum
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam inro. rum sacerdotes abstineãt.
ditum: eos qui ordinãts diaconi: ut p̃¬
sbiteri. confiteri quod ñ suis iam copulen¬
tur uxoribus: antiquũ seq̃ntem canonẽ
apłice diligentie: constitutiones sacror
uirorum legales nuptias amõualere uo¬
lumus. nullo mõcum urorib suis eor
conubia disoluentes aut priuantes eos¬
s familuaritate adinincem in tempore opõ¬
tuno quicumq ergo diligens inuentus fu¬
erit: subdiaconali ordinatione: aut dia¬
conali: aut sacerdotali: hiinullo mõ ꝓhi¬
beantur ad talem ascendere gradum. ꝓ
intempore oblationis scõrs: continen¬
tes eẽ inoĩbus. ut adeo possent conseꝗ
quȩ simplicit̃ postulant isiquis igitur
presumpserit contra apłicos canones. a
onis causa uxorem suam expellit. excoĩ¬
cetur: siuõ in hoc ꝑmanserit: deponatur:
oc autem ex loco intelligendũ est. orienta¬
lis enĩ eccła. cuiui.synodus regłam uiuẽ¬
di prescripsit: uotum castitatis inmini¬

Expanded text:
uxorum sacerdotes abstineant. uxorum sacerdotes abstineant. ditum eos qui ordinati sunt diaconi vel presbyteri, confiteri quod jam suis copularentur uxoribus, nos antiquum sequentes canonem, apostolicae diligentiae et constitvirorum legales nuptias amodo valere volumus, nullo modo cum uxoribus suis eorum connubia dissolventes, aut privantes eos familiaritate ad invicem in tempore opportuno. Quicunque ergo diligens inventus fuerit in subdiaconali ordinatione, aut diaconali, aut sacerdotali, hic nullo modo prohibeatur ad talem ascendere gradum proin tempore oblationis sanctorum continentes esse in omnibus, ut a Deo possint consequi quae simpliciter postulant. § 2. Si quis igitur praesumserit contra apostolicos canones aonis causa uxorem suam expellit, excommunicetur; si vero in hoc permanserit, deponatur. Gratian. Hoc autem ex loco intelligendum est. Orientalis enim ecclesia, cui VI. synodus regulam vivendi praescripsit, votum castitatis in mini
Abbreviated transcription (Latin):
t igitur exhis auctoritãtib apparet: sa¬
cerdotes urorib quas in laicali habitu
uł inmmorib ordinib constituti: si¬
bi legitime copulauer̃: necessaria sub¬
asu panniti nicena synodus ñcon¬
stituit: ne pb̃ri cum suis uxoribus
memorantium: posuit leges quas caꝰ¬
nones uocamus. inqudos tractatu: ui¬
debatur aliquib imroducere legem
iugibus quas ante conserrationem du¬
xef̾unt ñ dormirent. Surgens autem
pannutius confessor contradixit.hono¬
rabiles confessus iuptas. ⁊ castitatẽ. di¬
cens eẽ. qimꝓpa conuge concubitum. su¬
asitq concilid. ne talem ponerent legẽ
grauem eẽ asserens causam: quȩ aut ip̃i
uut eor comugalib occasio fornicatioĩs
existereuit ⁊ hoc quidem pannutius: lic
nuptiarum cẽt in exꝑtus. exposuit. syn¬
odusq laudauit sententiam eius. ⁊ rachł
exhac parte sanctiuit. ẜ hoc inuniuscu¬
iusq udluntate. ñi necessitate ꝑmisit.
pore oblatioĩs: acompleru suarum uro¬

Expanded text:
t igitur ex his auctoritatibus apparet, sacerdotes uxoribus, quas in laicali habitu vel in minoribus ordinibus constituti sibi legitime copularunt, necessaria asu Pannutii Nicena synodus non constituit, quod presbyteri cum suis uxoribus mmorantium, posuit leges quas canones vocamus, in quorum tractatu videbatur aliquibus introducere legem , cum conjugibus quas ante consecrationem duxerunt, non dormirent. Surgens autem Pannutius confessor contradixit. Honorabiles confessus nuptias, et castitatem dicens esse cum propria conjuge concubitum, suasitque concilio, ne talem legem poneret, gravem esse asserens causam, quae aut ipsis aut eorum conjugalibus, occasio fornicationis existeret; et hoc quidem Pannutius, licet nuptiarum esset inexpertus, exposuit, synodusque laudavit sententiam ejus, et nihil ex hac parte sancivit, sed hoc in uniuscujusque voluntate non necessitate permisit. pore oblationis a complexu suarum
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat. precipientes ⁊̃ statuimus: ut
hnpredictors ordinum: qui eisdem pre
ugiosos cłicos simul manducent. ⁊ dõ¬
miant.⁊ quicquid eis abeccłus compe¬
tiuĩt coĩter habeant: dem̃ ut decime. ⁊ pꝰ

Expanded text:
suscipiat; et praecipientes statuimus, ut suscipiat; et praecipientes statuimus, ut hi praedictorum ordinum, qui eisdem praeigiosos clericos, simul manducent et dormiant, et quidquid eis ab Ecclesiis competit communiter habean
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus scriptum quod diuidibatur.
singulis. prout cuiq opus erat. de corg
ergoꝰ stipendio cogitandum atq proui
epo. Subdiacono uxorem ducere ñu
dies ecelasticos usq ad subdiconatr̃
uixisse dicitis. curura auctoritate uxorẽ
durñt: mirimur. eo qđ̾ nulli unquam
exceptis illis quib eccłastica reglahate
pmittit: uxorem ducendi ucentiam
audiatur missa pbri concubinam ra
Sit concubinam habere indubitant aut
nodus. hoc caplm sub excoicatiõe stituit
dicens quicumq sacerdotum diaconoꝵ¬
et cetã. ¶ Sic̾ insubseq̃nti capło aleran¬
pbriquem scit concubinam indubitã¬
ter habere. uł subintroductã muuerẽ.
Uñ ⁊ scã sy nodus hec capłm subexcoĩca¬
tione statuit dicens quicumq sacerdo
uł ductam ñ reliquerit: ex partedĩ oĩ.
dicimus: ut missam ñcantet. nec euan¬
tet: neq inpbrio cumhis adddiuinao
officia: oui prefate constitutioĩ obedien¬
tes fuint maneat. neq partem a becła

Expanded text:
novimus scriptum quod dividebatur singulis prout cuique opus erat . De eorum quoque stipendio cogitandum atque proviIV. Subdiacono uxorem ducere non dines ecclesiasticos usque ad subdiaconatum caste vixisse dicitis, cur vestra auctoritate uxorem duxerit, miramur, eo quod nulli unquam exceptis illis, quibus ecclesiastica regula habere permittit uxorem ducendi licentiam audiatur missa presbyteri concubinam hascit concubinam habere indubitanter vea sancta synodus hoc capitulum sub excommunicacione statuit dicens: Quicunque sacerdotum, subdyaconoetc., sicut in subsequenti cap. Alexanpresbyteri, quem scit concubinam indubitanter habere, vel subintroductam mulierem. Unde sancta synodus haec a capite sub excommunicatione statuit dicens: Quicunque sacerdos vel ductam non reliquerit, ex parte Dei et adicimus, ut missam non cantet, neque evangat, neque in presbyterio cum his ad divina officia, qui praefatae constitutioni obedientes fuerint, maneat, neque partem ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
moꝰł .ii. tertioue seruandũ e Neaut
receltico aut pbrali honore. aut epali
excelientu: quisquã idoneus existimet
quise a uoluptate lux une nec dum
refrenasse detegitur. Itemgig augo
contsrum relatione cõꝑimus hanc apnõ
ne denuo quisquam presumeret. Aser¬
uo dei sedis nr̃ẽ diacono exaucioritate
e nr̃i decessoris istomodo phibiti. ut eo¬
dem tp̃r hii qui iam uxorib fuam copi¬
uxorib abstiñcnt. autꝰ certe ministrare
nuilaritione presumeren:⁊ quantũ
dicitur speciosus. tẽ saibdia conohanc
prore ab administratiois sese suspendit
officio. ⁊usq inolntus suitpra. notanꝗ
demgens si sit officium ⁊ aministio qd
subdiaconũ oportuerat exhie cissauit.
ꝯrostaliqua. Decetõ uõ frat̃nitas tua sũ
oĩo sollicitata. ut quos ab hoc officio con¬
tigerit ꝓmouere. hocquam marime
diligenter inspiciat. ne siurores nabea¬
miscendi secum eis licentia ponantur
sed ad similitudinem apłice sedis eos e¬
uncta obseruare sua nichilominus di¬

Expanded text:
o, tertiove servandum est, ne aut levitico, aut presbyterali honore, aut episcopali excellentia quisquam idoneus existimetur, qui se a voluptate uxoria necdum frenasse detegitur? Sylvester papa orum relatione comperimus hanc apud vne denuo quisquam praesumeret, a servo Dei sedis nostrae diacono, ex auctoritate nostri decessoris, est isto modo prohibitum, ut eodem tempore hi qui jam uxoribus fuerant copuxoribus abstinerent, aut certe ministrare ministrare praesumerent. Et quantum dicitur, Speciosus tunc subdiaconus pro hac re ab administrationis se suspendit officio, et usque in obitus sui tempus notarii quidem gessit officium, et a ministerio, quod subdiaconum oportuerat tua sit omnino sollicita, ut quos ad hoc jam officium contigerit promoveri, hoc quam maxime diligenter inspiciat, ne si uxores habenmiscendi se cum eis licentia potiantur, sed ad similitudinem sedis apostolicae eos cuncta observare sua nihilominus di
Abbreviated transcription (Latin):
concubinam uł meretricem: in matri¬
monium assũpserit. nec ullum qui se
quiusuras accepisse conuincuntur: ay
inscena lusisse noscuntur: nec eum ꝙ
publica penitentia mortalia crimina
defleuit. neq illum qui infuriam ali¬
qñ uersus: insaniuit. uł afflctione di¬
abolica ueratus ẽ. neq eum qui ꝑemp¬
tionem. adimitationẽ sy monis magi
pecuniam obtulerit. Itempius pp̃. Ap¬
reptiiuł epilentici sac̾ris altaribus nõ
nullus dehns qui aut int̾ram arrepti
ademonib eliduntur: aut quolily
modo uexationis incursibus efferunt᷑.
uł sacris altaribus audeant ministrare
tis. excepus illis:qui corporum incom¬
meditata dediti: sine huiusmoĩ passio¬
nib int̃ra probantur elisi. qui tñ ⁊ ip̃i
loco suspensi. quousq unnus anni spa¬
tio ꝑdiscritionem ep̃i. inueniantur
ab inuirsu demonum liherati. Item¬

Expanded text:
udiatam vel meretricem in matrimonium assumserit; nec eum, qui sequi usuras accepisse convincitur, aut in scena lusisse dignoscitur; nec eum, qui publica poenitentia mortalia crimina deflevit; neque illum, qui in furiam aliquando versus insanivit, vel afflictione diaboli vexatus est; neque eum, qui per ambitionem ad imitationem Simonis Magi pecuniam obtulerit. C. III. Arreptitii vel epileptici sacris altaribus non nullus de iis, qui aut in terram arrepti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis inur, vel sacris audeant ministrare ntis: exceptis illis qui corporum incommoditatibus dediti, sine hujusmodi passionibus in terram probantur elisi, qui tamen et ip ordine et loco suspensi, quousque unius anni spatio per discretionem episcopi inveniantur ab incursu daemonum alieni
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem.: causa religionis abicere acura
sua. siut ei uictum ⁊ uestitum largiatur
Gñ ut cum illa ͤ more carnalit̃ iaceat. si¬
cut ⁊ scõs apłos legimus egisse. beato pa¬
ulo apio dicentẽ. Nunꝗd ñ habemus
potestatem sororem mulierem circum¬
ducendi. sicut frs̃ domini. ⁊ ceͬphas. ui¬
de insipiens: ꝗa ñdixit. nunquid ñha¬
bemus potestatem sororem mulierẽ
amplectendi: s circum ducendi . s. ut
mercede predicatioĩs substentaret᷑ ab
eis. nec tñ deinceps foret int̃ eos ult̾ius

Expanded text:
uxorem propriam causa religionis abjicere a cura sua, scilicet ut ei victum et vestitum provideat, non ut cum illa ex more carnaliter jaceat. Sic et sanctos apostolos legimus egisse, beato Paulo dicente: « Nunquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi, sicut fratres Domini et Cephas? » Vide, insipiens, quod non dixit: Nunquid non habemus potestatem sororem mulierem amplexandi, sed circumducendi, scilicet ut mercede praedicationis sustentaretur ab eis, nec tamen deinceps foret inter eos ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
offerenda s̃ sacrificia: semꝑ orandũẽ
Si semꝑ horandum: ergo semꝑ matri¬
dotum illud supͣdictũsit exgangrẽ¬
si concilio apparet. In quo sic statu¬
tum legitur. Anathema sit: quinu
nuptias: ⁊ dormientem cum urro suo
fidelem ac religiosam detestatur: aut
culpabilem existimat: uelut qd̾ regnõ
dei introire ñpossit: anathema sit.
ut continentie studens. uł orrescens
nuptias. nec ꝓpt̾ hoc quod bonũ. ⁊ scm̃
est: nomen uirginitatis assumit ana
ut iste sit sensus capituli. Siquis sacer
dotem docet uxorem suam contẽpnẽ:
ñuxorem quam in sacerdotio accepit.
s quãdum adhuc eẽt laicus: uł imnin¬
noribus ordinib constitutis: sibi copy¬
lauit: cum qua continentia ꝓfessus ẽ:
cum adsacros ordines conscenđet: quã
nullus deb contepnerei hoc est abaĩo
⁊cura sua abicere: quin ei necessaria ꝓ¬
uideat:. ꝓbatur autem hec int̃pretatio
auctoritate leonis pp̃. qui scribens rusti¬

Expanded text:
offerenda sunt sacrificia, semper orandum est. Si semper orandum, ergo semperdotum illud supra dictum sit, ex Gangrensi Concilio apparet, in quo cap. 1 sic statutum legitur: C. VIII. Anathema sit, qui nunuptias, et dormientem cum viro suo fidelem ac religiosam detestatur aut culpabilem aestimat, velut quae regnum Dei introire non possit, anathema sit. ut continentiae studens, velut horrescens nuptias, nec propter hoc, quod bonum et sanctum est, nomen virginitatis assumit, anaut iste sit sensus capituli: Si quis docet sacerdotem uxorem suam contemnere, non quam uxorem in sacerdotio accepit, sed quam, dum adhuc esset laicus vel in minoribus ordinibus constitutus, sibi copulavit, cum qua continentiam professus est, quum ad sacros ordines ascenderet, quam nullus debet contemnere, hoc est, ab animo et cara sua abjicere, quin ei necessaria provideat. Probatur autem haec interpretatio auctoritate Leonis Papae, qui epist
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconatum ascendere ñ potest.
sine consensu uxoris sue ut fiat decara¬
li: ⁊ deinceps spũale conugium. Nemi
cuiquam nubere inuita: aut post mor¬
non licet clicis alterius secte uxorẽ¬

Expanded text:
ubdiaconatum ascendere, nequibit hoc sine consensu uxoris suae, ut fiat de carnali deinceps spirituale conjugium, nemincuiquam nubere in vita aut post morNon liceat cl
Abbreviated transcription (Latin):
castitas ante susceptum ministĩum fu¬
uacare.Si enĩ ut ait apls abuxorib ẽ
cessandum: ut expeitius orationi ua¬
cemus. ministris itaq altaris quib co¬
tidiana necessitas orandi incumbit. nũ¬
quam coniugali officio uacare ꝑmnt¬
titur. ¶Inde beda suꝑ lucam ait. S a¬

Expanded text:
castitas ante susceptum ministerium fucastitas ante susceptum ministerium fuvacare. Si enim ut Paulus ait ab uxoribus est cessandum, ut expeditius orationi vacemus, ministris utique altaris, quibus quotidiana necessitas orandi incumbit, nunquam conjugali officio vacare permittitur. Unde Beda in comment. s
Abbreviated transcription (Latin):
lebrimus. Siquis ⁊ ñ ꝓabstinentia. s ꝑ
exetratione escarum abstim: placuit
scõ concilio ut pregustet. ⁊ si sic uult
abstinere. abstineat. Si autẽ spernit. ita
ut olera cocta cum carnib ñ degustet
iste ñ obediens. nec suspitionem neresi
a se remouens: deponatur deordine c¬
rat institutũs ut sacerdotes continentiã
seruarent. nde gg̃. scribit petro sub¬
misit: ab uxore sua seꝑari ñ cogat᷑.
hoc quod ab sit: indetius cadat. Inde
uidetur michi ut apresenti die: epĩs
num p̾sumant. nisiqui se uicturũ castẽ
exigantur. ⁊ futura caute caueant᷑ qũõ
post eandẽ prohibitionẽ q ante triẽ¬
nium facta est. continent᷑ cum suis con¬
uigib uixerint: laudandi:atq re¬
munerandi s̃. atq ut in bono suo ꝑma¬
neant ex ortandi. Eos autẽ qui post ꝓ¬
hibitionem factam: a suis seu uxõib
continere noluint: ad sacrũ ordinem
nolumus promoiũ. ꝗa nullus debet
adaltares ministrum accede: nisi curu̾

Expanded text:
LVIII. Si quis non pro abstinentia, sed pro exsecratione escarum abstinet, placuit sancto concilio, ut praegustet, et sic si vult abstinere, abut olera cocta cum carnibus non degustet, iste non obediens, nec suspicionem haeresis a se removens, deponatur de ordine crat institutum, ut sacerdotes continentiam servarent. Unde Gregorius scribit Petro submisit, ab uxore sua separari non cogathoc quod absit! in deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis cere praesumant, nisi qui se victurum caste exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem quae ante triennium facta est continenter cum suis uxoribus, vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, atque ut in bono permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam, se a suis uxoribus continere noluerint, ad sacrum ordinem nolumus promoveri, quia nullus debet ad altaris ministerium accedere, nisi cujus
Abbreviated transcription (Latin):
iquis eorũ qui inꝓposito s̃ continemi
e ꝓpt̃ necessitatem corꝑalem suꝑbiat:
⁊ iciunia coĩa putauerit contempnen¬
da totius eccłe. ꝑfectam insua conscien¬
tia uidicans rationem. anatha sit.
existimans: conuentus quiꝑloca⁊ ba¬
silicas scõrũ martirum fuĩt: uł accusi¬
uerit: uł ⁊̃ oblationes q̃ ibidem cele¬

Expanded text:
 qui in proposito sunt continentiae, propter necessitatem corporalem superbiat, et jejunia communia putaverit contemnenda, totius ecclesiae perfectam in sua conscientia judicans rationem, anathema sitexistimans, conventus, qui per loca et basilicas sanctorum martyrum fiunt, vel accusaverit, vel etiam oblationes, q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt laici: siue iectores. licite. ⁊uxores du¬
ad plictos ꝑuenerunt gradus: cepit eiᷤ
ñlicere: quod licunt. Vnde ut decaria¬
li. fut spũale coniigium oportet. eos.
uec dimitere urores si quihnt: sic har¬
ua sit caritas conubiors.⁊ cessent oꝑa nuc

Expanded text:
ssent laici vel lectores, licite uxores duad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. » Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi va sit c
Abbreviated transcription (Latin):
canones ⁊ noua introducunt precepta.
Nos autẽ ⁊ uirginitatem cum humilita¬
te amiramur:⁊ continentiã cum castita¬
te.⁊ religione deo acceptissimã dicimi
⁊ renuntiationes scłarium negotiorum.
do laudamus.⁊ nuptiarũ uinculum q̃
scđm castitatem ꝑdurat: honoramus
⁊diuites cum iustitia ⁊ oꝑib bonis: ñ
anathematizatur: qui manicheoꝵ¬
ceptam: absq aliqua necessitate die
dominica ꝓquadam religiõe ieiunaue¬
rit. Sicut manichei: anatha sit. Similit̃¬

Expanded text:
canones et nova introducunt praecepta. canones et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum humilitate admiramur, et continentiam cum castitate et religione Deo acceptissimam dicimus, et renuntiationem saecularium negotiorum do laudamus, et nuptiarum vinculum, quod secundum castitatem perdurat, honoramus, et divites cum justitia et operibus bonis non Anathematizatur, qui Manichaeoceptam absque aliqua necessitate die dominica pro quadam religione jejunaverit, sicut Manichaei, anathema sit. § 1. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
iquis docet domum contemptibilẽ ẽẽ
debere. ⁊ congre gationes q̃ in ea fuĩnt :
iquis extra eccłam priuatam ppłos con¬
gregans: contempnat eccłasticas sancti
o̾ne ip̃am eccłam apud se sine consili
⁊ mulierem fidelem ac religiosam cũ
uiro suo dormientem: abhominandã
credidit. aut ⁊̃ accusandam tanquã
ñ posse conugatos in regnum dei ing̃
religione. preter sanguniem. ⁊ ydolo
immolattam. ⁊ sũffocatum: credidit
condempnandũ. tanquã spẽ ñ habẽ¬
tem qui eam manducat: anathema sit.
tem De e Od E M.
erit: ⁊ qđ pietatis ẽ necessaria ñ p̃buĩt
si sub occasione continentie neglegen
tanquã ex eo iustitiam habiturus.⁊ rep̃¬
hendat uł iudicet alios qui cum reue¬
rentia birris utuntur. ⁊ alia ueste cõiq̃¬
ec scripsimus. ñ abscidentes eos qui in
continentie eligunt: si eos qui suscipi¬
unt habitum erus: ⁊ insuꝑbiam efferũ¬
tur aduersus eos qui simplitius uiuũt.
lunt aduersus scripturas. ⁊ eccłasticos

Expanded text:
quis docet domum Dei contemptibilem esse debere et congregationes quae in ea fiunt, quis extra ecclesiam privatim populos congones, ipsamque ecclesiam apud se sine concilioet mulierem fidelem ac religiosam cum viro suo dormientem abominandam crediderit aut etiam accusandam, tanquam non posse conjugatos in regnum Dei ingrereligione, praeter sanguinem et idolo immolatum et suffocatum, crediderit condemnandum, tanquam spem non habentem, qui eam manducat, anathema sit. IV. De eodem.erit et, quod pietatis est, necessaria non praebuerit, sed sub occasione continentiae negligendtanquam ex eo justitiam habiturus, et reprehendat vel judicet alios qui cum reverentia birris utuntur et alia veste coem scripsimus non abscidentes eos qui in continentiae eligunt, sed eos qui suspiciunt habitum ejus et in superbiam efferuntur adversus eos qui simplicius vivunt lunt adversus Scripturas et ecclesiasticos
Abbreviated transcription (Latin):
ribus siuis ñmisceantur. quia ministũ
gimus nec domũ suam oĩo tangebant
quib utiq ꝓpt̃ sobolis successionẽ: uxo¬
ris usus fuerat relaxatus. quia exalia tͥ¬
bu: ⁊ preter quam ex semine aaron.ad
pudicitiam ex die ordinatioĩs sue obs¬
uare debent. quib uł sacerdotiũ. uel
ministĩum: sine successione ẽ. nec p̃terit
dies qua uł a sacrificus dirunis: uł ba¬
ptismatis officio uacent. Nam si paulus
adcorinthios scribit dicens. abstinete
uos adtempus ut uacetis orationi h¬

Expanded text:
ribus suis non coeunt, quia ministerii gimus: nec domum suam omnino tangebant, quibus utique propter sobolis successionem, uxoris usus fuerat relaxatus, quia ex alia tribu, et praeter ex semine Aaron, ad el levitae, pudicitiam ex die ordinationis suae servare debent, quibus vel sacerdotium, vel ministerium sine successione est. Nec praeterit dies, quo vel sacrificiis divinis, vel baptismatis officio non vacent. Nam, si Paulus ad Corinthios scribens ait: « Abstinete vos ad tempus, ut vacetis orationi
Abbreviated transcription (Latin):
gangrensi concilio. ⁊ in xi. sy nodo legĩt
excau̾sa: considatur. ⁊ extempore. causa
fuit neresis manicheorum: q̃ coniugium
detestabatur. sicut. ⁊̃ quorundã suꝑsti¬
tio: multa incatholicoꝵ detestationẽ ĩ¬
troduxisse inuenitur. cẽ quos ingang
gangrense concilium anathematiza
deseruerint: occasione deicultus: Noc
iustum eẽ iudicantes ⁊ ñ potius debnũ
honorẽ perentib reddid̃int. ut noc ipm in
eis ueneretur quod fideles s̃: anatħa sc̃t.
uenire: comam sibi amputauerit: quair
deus aduelameneius.⁊ ad memoriam s¬
subiectionis illi dedit: tanquam resolu
lĩt soluto uinculo coniugali: nupti¬
as condempnando: anathema sit.
inconiugio positos. ꝑarrogantiam ui¬
tuꝑuit anatha sit. Item. De eo dem
iquis uł uirginitatem: uł continentiã
professus. tanquã abhominabiles nu¬
ptias iudicat: ⁊ ñ ꝓpt̃ hoc solum qd̾ ẽ¬
tinentie: quirginitatis bonum: scm̃
ut uiriliueste utatur: ꝓpt̃ hoc uiriha¬
re iidicans: die dominico ieiunauĩt: ĩ

Expanded text:
Gangrensi concilio, et in VI synodo  legitur, ex causa consideratur et ex tempore. Causa fuit haeresis Manichaeorum, quia conjugium detestabantur, sicut etiam quorundam superstitio multa in Catholicorum detestationem introduxisse invenitur, contra quos in GangGangrense concilium anathematizavdeseruerint occasione Dei cultus, hoc istum esse indicantes, et non potius debitum honorem parentibus reddiderint, ut hoc ipsum in eis venerentur, quod fideles sunt, anathema sivenire, comam sibi amputaverit, quam Deus ad velamen ejus et ad memoriam subjectionis illi dedit, tanquam resolveluerit, soluto vinculo conjugali, nuptias condemnando, anathema sit. in conjugio positos per arrogantiam vituperavit, anathema sit. C. V. De eodemquis vel virginitatem, vel continentiam professus , tanquam abominabiles nuptias judicat, et non propter hoc solum, quod continentiae et virginitatis bonum sanctuut virili veste utatur, propter hoc virilem haire judicans, die dominico jejunaverit in
Abbreviated transcription (Latin):
aut cuiquam hominum inꝓprium ius
liceat monastium tradere. nisi ad auud
monastium. uł comutare nisicum alio
qͥuoo si factum fuerit nꝰ ualebit. s ip̃m
monastium inpristinum deformet̃
in monasterium suscipiat.
iqrus incognitus monastium ingredi
uoluerit ante trihenmum monachi

Expanded text:
ut cuiquam hominum in proprium jus liceat monasterium tradere, nisi ad aliud monasterium, vel commutare, nisi cum alio Quod si factum fuerit, non valebit, sed ipsum monasterium in pristinum reformetur io monachorum recipiatur. Si aliquis incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi
Abbreviated transcription (Latin):
ationi ordo ñ patitur eꝰ o eo¬
Iut monuisfium contra uoluntatem fun¬
datorum abeorum dispositiõe adar¬
patrium suum quis debeat uendicare:
quatinus si scq̃m prouidentiam ⁊ am¬
monitionem ep̃i ip̃i coheredes eas uo¬
luerint tenere ⁊ honorare faciant. Si a¬
utem hoc contradixerĩt in ep̃i potesta¬
te maneat utrum eas consistere ꝑmit¬
tat aut reliquiã siñ auferri uelit. Re¬

Expanded text:
ationis ordo non patitur, ut monasterium contra voluntatem fundatorum ab eorum dispositione ad arbitrium suum quis debeat vendicare. atenus si secundum providentiam et admonitionem episcopi ipsi cohaeredes eas voluerint tenere, et honorare faciant. Sin autem hoc contradixerint, in episcopi potestate maneat, utrum eas ita consistere permittat, aut reliquias inde auferre velit.
Abbreviated transcription (Latin):
mentorum gestis quod deus amittere¬
uertat: a quibuslib illicita ut nbora
extitiss ꝯditio allegata q aut gerere.
nigulare animam patris: aut gerere cõ¬
peueretur stuprum sacratissime aurg.¬
nis nunquid ñ tolerabilius ẽet stulte
promissionis uota reicere. quam ꝑiru¬
tilum promissorum custodiam exor¬
tendam criminum impłe mensuram.¬
stetiam contraofficium non nunquã
Daptiste quisic incipit. cum scm̃ euan¬
glium legeretur pictas fuit quod dd
nabal sicut iurauerat non occulit:
uoddaud iuram̃tum ꝑsanguinis effi¬
sionem impleuit: maior pietas fuit. u¬
deo pium nominem ⁊ scm̃ inuiratiõe
temeraram incecidisse.⁊ maluisse ñ fa¬
cere quod iurauerat: quam iurationem
suam homini: fuso sanguine implere.
urauit dauid temere: si ñ impleuitus¬
rationem maiori pictate. Eccẽ dauo sẽ¬
iuramento quidem astrictus. non fu¬
dit sanguinem hominis. sed cum fals
iurasse negare quis poterit: Deduob
it illud incomparatione peioris. nam ꝑ

Expanded text:
entorum gestis quod Deus avertat a quibuslibet illicita vel non bona exstitisset conditio allegata, quae aut jugulare ugulare animam patris, aut agere compelleret stuprum sacratissimae virginis, nunquid tolerabilius esset stultae promissionis ejicere vota, quam inutilium promissorum custodia, exhorrendam criminum implere mensurametiam contra officium nonnunquam sBaptistae, qui sic incipit: « Quum sanctum evangelium legeretur: C. III. Pietas fuit, quod David Nabal, sicut juraverat, non occiderit. Quod David juramentum per sanguinis effusionem non implevit, major pietas fuit. Videotemerariam cecidisse, et maluisse non facere quod juraverat, quam jurationem suam fuso hominis sanguine implere . Juravit David temere, sed non implevit jurationem majori pietate. Ecce David suramento quidem astrictus, non sanguinem hominis fudit, sed eum falsum jurare negare quis poterit? De duobus it illud in comparatione prioris. Nam per
Abbreviated transcription (Latin):
ter quia et contra prohibitionem iurat
pquod sibi iurare ñlie aquo peccato est
immunis qui ñ nisi ꝑcreatorem iurat. et
proximum dolo capit. quod facis ⁊ per
um tantomagis penale est. quanto san¬
ctius illud ꝑquod iurauit. apparet. qd̾s
si pcreaturas mendaciter iurans dirpbi¬
eiter peccet grauuori tñ se subicit pene
qui pcreatorem iurat mendacit᷑ piurii¬
atempena grauissima ẽ. quamsiquis
timens. ad confessionem uenire nolu¬
erit. afidelium consortio est abiciendꝰ
redicandumest q̃ ut ꝑuirium fidenouet¬
les caueant ⁊ ap hoc summo opere absti¬
neant: scientes Noc grande scelus ẽẽ. ⁊ in
hoc scelus. ⁊ leuem quodam mõꝑiuris
penitentie modum imponere. quiꝰ
nosse debent. talem deꝑuirio peniten¬
tiam imponi debere. qualem et de adul¬
terio. defornicatione. et denomicidio
sponte commisso.⁊ deceteris criminali¬
aut quolib criminali peccato timenꝰ
penitentiam longam ad ꝯfessionemu

Expanded text:
ter, quia et contra prohibitionem jurat ter, quia et contra prohibitionem jurat per quod sibi jurare non licet, a quo peccato est immunis, qui non nisi per creatorem jurat, et proximum dolo capit, quod facit etiam per um tanto magis penale est, quanto sanctius illud per quod iuratur apparet, quod, etsi per creaturas mendaciter iurans dupliciter peccet, graviori tamen pene se subiicit, qui per creatorem iurat mendaciterautem poena gravissima est, quam si quis timens ad confessionem venire noluerit, a fidelium consortio est abjiciendus. Praedicandum est etiam, ut perjurium fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes hoc grande scelus esse, et in hoc scelus, et levem quodammodo perjuriis poenitentiae modum imponere. Qui nosse debent, talem de perjurio poenitentiam imponi debere, qualem et de adulterio, et de fornicatione, et de homicidio sponte commisso, et de caeteris criminaliaut quolibet criminali peccato, timens poen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfalsos deos quos colit.Cui q̃stioni poss̃¬
illa testimonia suffragari. que ip̃e cõme
imelech ꝑdeos suos iurauit. sicut laban
creaturas malum ẽ. quia adeo ꝓhibi¬
tum est.S⁊ seruare quod iuratur bonẽ
est.⁊ euitetur peccatum mendatii.⁊ do¬
S⁊ sciendũ est quod scĩ ñ tam ꝑcreaturi
quam ꝑauctorem creaturarum iurabãt
nec increaturis aliud quam creatorẽ
ip̃arum uenerabantur.Sicut ioseph¬
qui ꝑpropħationem uirando.hoc ineo
ueneratus ẽ. quod dei iudicio positus e
rat ininfimis. Uñ apłs ait. Omnis po¬
testas a domino deo est. Item xp̃epilato¬
Non haberes inme potestatem nisi eẽt tͥ
datum desuper. deus autem pereaturaᷤᷤ
iurare prohibuit. ne uł more gentu.
auquod numen dectatis creaturs ĩcẽ
credetur: uł ne ereaturas ꝯtentibiles nu¬
dicando peas ꝓmissa ꝓnichilo ducerertꝰ¬
pcreatorem iurare faliacit᷑. Dupolictt̃ ti
reus est quiꝑcreaturas iurat mendaci¬

Expanded text:
per falsos deos quos colit. Cui qper falsos deos quos colit. Cui qilla testimonia suffragari, quae ipse commemen per Deos suos juravit, sicut Laban creaturas malum est, quia a Deo prohibitum est; sed servare quod juratur, bonum est, ut evitetur peccatum mendacii et do sciendum est quod sancti, non tam per creaturas, quam per auctorem creaturarum iurabant nec in creaturis aliud quam creatorem ipsarum venerabantur sicut Ioseph per pharaonem iurando, hoc in eo veneratus est quod dei iudicio positus erat in infimis. Unde Apostolus dit: Omnis potestas a Deo est. Item Christus PilatoNon haberes in me potestatem nisi esset tibi datum desuper. Deus autem per creaturas jurare prohibuit, ne vel more gentilium aliquod numen deitatis creaturis inesse crederetur, vel ne creaturas contemtibiles judicando per eas promissa pro nihilo ducerecreatorem jurare fallaciter? Dupliciter enim reus est qui per creaturas jurat mendaci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsidare. utrum siꝗspiam ꝑdcos falsos
uirauerit. si fidem ẜuaturum ⁊ eam ñ
fuauerit. ñ tibiuidetur is peccasse: Si
enim taliiuratione promissam serua¬
ret fidem. iõ tñ peccasse iudicaretu.
ꝗa ꝑdeos falsos iuirauit. Iuud autem
nemo reprehendit. ꝗa fidem fuauit.
⁊ otra pollicitam fecit fidem quod ñ
debuit. is utiq peccauit. Ac ꝑhoc qui
utitur fide illius quemꝯstat iurãse
ciat. quo ꝑdemonia urauit. ẜ bono
pacto eius quo fidem fuauit. Neq hic
eam fidem dicofuari qua fideles uocã¬
tur: qui baptizantur inxp̃o. Iua enĩa
longe alia ẽ.longeq discreta afide hu¬
manorum plactorum atq pactorum.¬
Uerumtñ sine ulla ubitatione. minꝰ
malum ẽ ꝑdeos falsos iurare ueraett̃.
quam ꝑdeum uerum fallactt̃. Quanto
enĩ ꝑquodiuratur magis ẽ scm̃ tantom¬
agis est penale ꝑiurium. Alia qͣstio ẽ.
utrum non peccet. qui ꝑfalsos deos sibi¬
iurari facit. quia ille quiei uirat.: uirat

Expanded text:
are, utrum si quispiam per deos falsos juraverit se fidem servaturum, et eam non servaverit, non tibi videatur bis peccasse. Si enim tali juratione promissam servaret fidem, ideo tantum peccasse judicaretur, quia per tales deos juravit. Illud autem nemo reprehendet quia fidem servavit: et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit, bis utique peccavit. Ac per hoc qui utitur fide illius quem constat jurasciat quo per daemonia juravit, sed bono pacto ejus quo fidem servavit. Neque hic eam fidem dico servari qua fideles vocantur, qui baptizantur in Christo. Illa enim longe alia est, longeque discreta a fide humanorum placitorum atquerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam per deum uerum fallaciter. quanto enim, per quod iuratur, magis est sanctum, tanto magis est poenale periurium. alia ergo quaestio est, utrum non peccet, qui jurare facit, quia ille qui ei jurat, jurat
Abbreviated transcription (Latin):
ii qui de pa¬
ginis euangłicis sortes legunt. et si ob¬
t̾andum est. ut id potius faciant quã
ad demonia ꝯsulenda concurrant t
tñ ista michi displacet consuetudo ad
negotia scłaria et adiute huius uani

Expanded text:
 qui de paginis euangelicis sortes legunt, etsi optandum est, ut hoc potius faciant, quam ad daemonia consulenda concurrant, tamen etiam ista mihi\' displicet consuetudo, ad negotia saecularia et ad uitae huius uani
Abbreviated transcription (Latin):
minata. copula namq sacerdotalis
ut ꝯsanguineorũ nec legali. nec euan¬
glica. utꝰ apłica auctoritate prohibe¬
tur eccdastica tñ lege penitus inĩdicũ¬
Sic et sortibus nichil mali ineẽ mon¬
stratur. prohibẽtur tñ fidelibus ne
subhac specie diuinationis adantiqͦs
idolatrie cultus redirent. Vñ quibus¬
dam constellationes et futurorũ sig¬
na custodientib apłs ait. dies obser¬
uatis et menses. et tempora. et annos.
Vnde timeo neforte sine causa labo¬
rauerim inuobis Sic et astrononna se¬
uet astrologia. ap̃ catholicos indissu¬
etudinem habiit quia dum ꝓpͥa curio¬
sitate nis nimis erant intenti. minuᷤ
uacabant his que prosalute anma¬
rum erant accomodata. Quod autem
sortibus credi ñ oporteat. Ieronimus
nstatim debemus subexem credi¬
plo ione sortibus credere.uł illud de
actibus apłorum huic testimonio co¬
pulare. ubi sorte mathias inapłatum¬

Expanded text:
minata. Copula namque sacerdotalis minata. Copula namque sacerdotalis vel consanguineorum nec legali nec evangelica vel apostolica auctoritate prohibetur; ecclesiastica tamen lege penitus interdicSic et sortibus nihil mali inesse monstratur, prohibetur tamen fidelibus, ne sub hac specie divinationis ad antiquos idololatriae cultus redirent. Unde quibusdam constellationes et futurorum signa custodientibus Apostolus ait: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos. Unde timeo, ne forte sine causa laboraverim in vobis. Sic et astronomia, seu et astrologia apud catholicos in desuetudinem abiit, quia, dum propria curiositate his nimis erant intenti, minus vacabant his, quae saluti animarum erant accommodata. Quod autem sortibus credi non oportent, Hieronymus Non statim debemus sub exemplo Jonae sortibus credere, vel illud de Actibus Apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in apost
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum accipiens. misit sortes pͥmum
super tribus dem̃ suꝑfamilias demũ suꝑ¬
ꝑso lͫ nas. ⁊ sors ita decidit super achar.
Saul quoq cum pugnans contra filiste¬
os iurass se interfecturum quicumq:
ante solis occasum deppło comederet. sor¬
te deprehendit ionatham filium suũ
mel comedisse quod sceptro acceꝑat.
Quem cum morti tradere uell ppio
supplicante reuocauit sententiam. Io¬
nas quoq cumafacie domini fugeret
anautis sorte deprehensus. in maride¬
iectias. et aceto est absortus. de ⁊achan¬
aetiam legitur. quod sorte exit ut in
censum poneret. Mathias uõ similit̃ a¬
beato petro sorte inapłatum ⁊ uide su¬
ccessorem elȩgerit᷑. Quod ergo tantoꝵ
exemplis ꝓbatur. patet maium neẽ.
res inhumana dubietate diuinam ĩ¬
dicans uoluntatem ¶ His itaq re¬
spondetur. ante quam euangłium clare¬
sceret multa ꝑmitebantur quȩ tp̃r ꝑ¬
fectioris discipline penitus sunt eli¬

Expanded text:
aeceptum accipiens misit sortes, primum aeceptum accipiens misit sortes, primum super tribus, deinde super familias, demum super personas, et ita cecidit sors super Achar. Saul quoque, quum pugnans contra Philistaeos jurasset, se interfecturum quicunque ante solis occasum de populo comederet, sorte deprehendit Jonatham filium suum mel comedisse, quod sceptro acceperat, quem quum morti tradere vellet, populo supplicante revocavit sententiam. Jonas quoque, quum a facie Domini fugeret, a nautis sorte deprehensus in mare dejectus, et a ceto est absorptus. De Zacharia etiam legicensum poneret. Mathias similiter sorte in apostolatum et Iude successorem eligitur. Quod ergo tantorum exemplis probatur, patet malum non es res in humana dubietate divinam iudicans voluntatem. His itaque respondetur: Antequam evangelium claresceret multa permittebantur que tempore perfectioris discipline penitus sunt eli
Abbreviated transcription (Latin):
sortilegus ẽẽ. et diuinus conuincitur a¬
pud ep̃m correctus abep̃o noluit cessare
excoĩcatur. Tandem agens inextremis:re¬
conciliatur aquodam sacerdote ep̃o incon¬
sulto indicitur penitentia sibi subquan¬
titate temporis canonib prefira. Pri
peccatum eẽ sortilegum.ertio: aquil
genus diuinationis sumpsit exordium
Quarto: quot sint genera diuinationis.
uinto: an sortilegi.ut diuinisint excõicã¬
di: sicessare noluerint. Sexto: anexcõ¬
catus abep̃o possit recondiliari apb̃ro il¬
lo inconconsulto. Septimo: simorienti¬
sortes. diuinationis sententia profitent᷑̃
aut quarumcumq: scripturarum inspec¬
tione futura promittunt. ¶ Quod aũt̃
sortes exquirere peccatum ñsit: exemplis
et auctoritatib probatum.: Cum enim achar
de anathe furtim subripuiss: et obeius
peccatum ppłs cesus ap̃ayn hostibus terga
dedisset: precepit dominus iosue ut sorti¬
bus exquireret: quo peccante ppłs inma¬
nib hostium cadere meruerat. Iosue p̃¬

Expanded text:
sortilegus esse et divinus convincitur apud episcopum; correctus ab episcopo noluit cessare; excommunicatur; tandem agens in extremis reconciliatur a quodam sacerdote episcopo inconsulto; indicitur sibi poenitentia sub quantitate temporis canonibus praefixa. Hipeccatum esse sortilegum? Tertio, a quibus genus divinationis sumsit exordium? Quarto, quot sint genera divinationis? Quinto, an sortilegi vel divini sint excommunicandi, si cessare noluerint? Sexto, an excommunicatus ab episcopo possit reconciliari a presbytero, illo inconsulto? Septimo, si morientisortes, divinationis scientiam profitentur aut quarumcumque scripturarum inspectione futura promittunt. Gratianus Quod autem sortes exquirere peccatum non sit, exemplis et auctoritate probatur. Cde anathemate furtim subripuisset, et ob ejus peccatum populus caesus apud Hay hostibus terga dedisset, praecepit Dominus Josue, ut sortibus exquireret, quo peccante populus in manibus hostium cadere meruerat. Josue pr
Abbreviated transcription (Latin):
minauit ⁊ muttos debiles confortauit
ostendit indiuersis illis eodem sepe pec¬
caxtib dimitti ut quem prius sanaũ
leprosum alio tempore illumin⁊ cecũ
ñ scribitur aliquem nsemel sanatum
admuc cotidie ineccła sepe febricitãte ᷤᷤ
sepe languidos sepe passionib captos se¬
pe uberari ut appareat totiens opus mi¬
serentis quotiens ꝯfessio fit peniteritis qͦ¬
mõ enĩ corpus quod iulius ẽ ⁊ ab ipo dissi¬
milis ius sepe sanaret ⁊ animam digniorẽ
⁊ redemptam ñ totiens liberaret : Medicũ
teratum nesciret curare: Medicorũ aẽ
eẽt si aliis possibilia ignoraret. Memor
ẽ qui promisit sui. nolo mortem peccato¬
ris s ut ꝯuertatur ⁊uiuat. quem enim
peccatorem excludit. quod õĩb ꝓmisit
indulgentia aliis ꝓmissionib declarat:
Qui me confessus fuerit coram nõib õi

Expanded text:
et multos debiles confortaverit, ostendit in diversis illis eadem saepe peccata dimitti; ut quem prius sanavit leprosum, alio tempore illuminavit caecum. non scribitur aliquis nisi semel curatus, adhuc quotidie in Ecclesia saepe febricitantes, saepe languidos, saepe passionibus captos saepe liberari; ut appareat toties opus miserentis, quoties confessio fit poenitentis. Quomodo enim corpus quod vilius est, et ab ipso dissimilius, saepe sanaret: et animam digniorem et redemptam, non toties liberaret? Medicum steratum nesciret curare? Medicorum enim est esset, si aliis possibilia ignoraret. 13. Memor est sui, qui promisit, Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Quem enim peccatorem excludit? Et quod omnibus promisit indulgentiam, aliis promissionibus declarat: Qui me confessus fuerit coram homini
Abbreviated transcription (Latin):
it dominus suꝑ unam c̾iuitatem. et
suꝑ alteram ñ płuit et eandem ciitatẽ
exparte compluit ⁊ exparte aridam
relmnquit. cum ile qui ꝓximum odit
abalus uitus se corrigit᷑ una ead̃q ci¬
uitas exparte compluit̃ ⁊ exparte an¬
da manet quia s̃ qui cum quedam ui¬

Expanded text:
it Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit, et eamdem civitatem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Quum ille, qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida manet, quia sunt, qui, quum quaedam vi
Abbreviated transcription (Latin):
infine huius lectionis predicti regiad¬
uentum ⁊ id ꝓpħa adnuntiare mon¬
stratur. s⁊ cum habitatores niniue
iona interitum cruitatis p̃dicante
nediuina ira denuntiatum intĩtum
sustinerent peccatorũ ⁊ impietatis pe¬
nitentiam egissent accepta dĩ mra gra¬

Expanded text:
hujus lectionis praedicti regis adventum idem Propheta annunciare monstratur. Sed quum habitatores Ninivae, Jona interitum civitatis praedicante, ne divina ira denunciatum interitum sustinerent, peccatorum et impietatis poenitentiam egissent, accepta Dei miser
Abbreviated transcription (Latin):
a puniuntur ñ ulterius adõ punien¬
da. Quam quã enĩ sodomitas egyptioᷤ
isrłitas in heremo suꝑ eundem locum
dicat ier̃. Temporalit᷑ adõ punitos ne
scełoso optandũ eẽt ut celesti fulmine
ꝑculsus aut aquis inmersu aut afpen¬
tibus uulneatus ꝓpeccatis suis diuinitꝰ
interiret ut eternus cruciatus breuis et
mom̃tanea pena terminaret. Iuud ⁊̃ a
postoli faisum ẽẽt quod deꝓstratis ind̃¬
fto inepła adhebreos scribens ait. ꝓpt̃
incredulitatem suam ñ intrauer̾ inter¬
ram ꝓmissionis ubiꝓbatur quod sicut
mĩto sue in fidelitatis reꝗem illam ami¬
serunt ita peͣandem infidelitatẽ uerã
reꝗem illam eterne beatitudinis nullo
mõ intrauer̃. Intelligitur ergo illud ier

Expanded text:
 puniuntur, non ulterius a Deo punienda. Quamvis enim Sodomitas, Aegyptios, Israelitas in eremo super eundem locum dicat Hieronymus temporaliter a Deo punitos, ne ui cuique sceleroso optandum esset, ut coelesti fulmine percussus, aut aquis submersus, aut a serpentibus vulneratus pro peccatis suis divinitus interiret, ut aeternos cruciatus brevis et momentanea poena terminaret. Illud etiam Apostoli falsum esset, quod de prostratis in deserto in epistola ad Hebraeos scribens ait: Propter incredulitatem suam non intraverunt in terram promissionis. Ubi probatur, quod sicut merito suae infidelitatis requiem illam amiserunt, ita propter eandem infidelitatem veram requiem aeternae beatitudinis nullo modo intraverunt. § 1. Intelligitur ergo illud Hier
Abbreviated transcription (Latin):
te penituit. Culpam ergo eius ñ aufer̃
sacerdotes qui dolore se offer nec in eo
possunt epulari quorum cibus ẽ pecca¬
torum remissio. Uñuerus sacerdos ait.
Ms̃ cibus ẽ ut faciam uoluntatẽ patris¬
et penitentes saluentur. non est accep

Expanded text:
te poenituit. Culpam vero ejus non auferunt te poenituit. Culpam vero ejus non auferunt sacerdotes, qui dolose offert, nec in eo possunt epulari, quorum cibus est peccatorum remissio. Unde verus sacerdos ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patriset poenitente