comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid simile inquis habet hoc exemplum huic proposite questioni:
dicam. Puta te ingratum esse non perit beneficium: habet qui
dedit puta te recipere nolle apud te est: anteꝗͣ redditur. Non
potes quicquam amittere quia quod detrahitur nihilominus ti¬
bi acquiritur: intra te ipsum orbis agitur. Accipiendo das: dan¬
do accipis. Beneficium inquit sibi dare oportet: ergo & refer¬
re gratiam oportet. Primum illud falsum est ex quo pendent se¬
quentia. Nemo enim sibi beneficium dat sed nature sue paret.
a qua ad caritatem sui compositus est: unde illi summa cura est
nocitura uitandi: profutura appetendi: itaq nec liberalis est qui
sibi donat: nec clemens qui sibi ignoscit: nec misericors qui malis
suis tangitur. Quod aliis prestare liberalitas est: clementia mise¬
ricordia sibi prestare natura est. Beneficium res uoluntaria est

Expanded text:
" Quid simile," inquis, " hoc exemplum habet huic propositae quaestioni ? " " Quid simile," inquis, " hoc exemplum habet huic propositae quaestioni ? " Dicam. Puta te ingratum esse : non perit beneficium, habet illud, qui dedit. Puta te recipere nolle : apud te est, antequam redditur. Non potes quicquam amittere, quia, quod detrahitur, nihilo minus tibi adquiritur. Intra te ipsum orbis agitur ; accipiendo das, dando accipis. " Beneficium," inquit, " sibi dare oportet ; ergo et referre gratiam oportet." Primum illud falsum est, ex quo pendent sequentia ; nemo enim sibi beneficium dat, sed naturae suae paret, a qua ad caritatem sui compositus est, unde summa illi cura est nocitura vitandi, profutura appetendi. Itaque nec liberalis est, qui sibi donat, nec clemens, qui sibi ignoscit, nec misericors, qui malis suis tangitur. Quod aliis praestare liberalitas est, clementia, misericordia, sibi praestare natura est. Beneficium res voluntaria est,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid sibi prodesse fecerit: non tamen debebit sibi referre gra¬
fit & uelut lusorum nomen cito transit. Neq enim alius dat ꝗͣ¬
qui accipit. sed unus atq idem hoc uerbum debere non habet
nisi inter duos locum. Quomodo ergo in uno consistit qui se obli¬
gando liberat: ut in orbe ac pila nihil imum est nihil summum:
nihil extremum: nihil primum: quia motu ordo mutatur: & que
sequebantur precedunt: & que occidebant oriuntur: omnia quo¬
modocunque ierunt in idem reuertuntur: ita in homine existi-¬
ma fieri. Cum illum in multa mutaueris unus est. Cecidit se
iniuriarum cum quo agat exactionem non habet. Alligauit¬
& conclusit de ui non tenetur. Beneficium sibi dedit. Danti pro¬
tinus reddidit. Rerum natura nihil dicitur perdere: quia quic¬
quid illi aduellitur ad illam redit: nec perire quicquam potest
quod quo excidat non habet sed eodem reuoluitur unde discedit.

Expanded text:
aliquid, quod prodesset sibi, fecerit, non tamen debebit referre graaliquid, quod prodesset sibi, fecerit, non tamen debebit referre grafit et velut lusorium nomen statim transit ; neque enim alius dat quam accipit, sed unus atque idem. Hoc verbum " debere " non habet nisi inter duos locum ; quomodo ergo in uno consistet, qui se obligando liberat ? Ut in orbe ac pila nihil imum est, nihil summum, nihil extremum, nihil primum, quia motu ordo mutatur et quae sequebantur praecedunt et quae occidebant oriuntur, omnia, quomodocumque ierunt, in idem revertuntur, ita in homine existima fieri ; cum illum in multa mutaveris, unus est. Cecidit se : iniuriarum cum quo agat, non habet ; adligavit et clusit : de vi non tenetur ; beneficium sibi dedit : danti protinus reddidit. Rerum natura nihil dicitur perdere, quia, quidquid illi avellitur, ad illam redit, nec perire quicquam potest, quod, quo excidat, non habet, sed eodem revolvitur, unde discedit.
Abbreviated transcription (Latin):
cere solemus. Sine loquar mecum: & ego aurem mihi peruellam:
que si uera sunt: quemadmodum sibi aliquis irasci debet: sic & gra¬
tias agere quomodo obiurgare se sic & laudare: quomodo damno
sibi esse: sic & lucro potest iniuria &beneficium contraria sunt.
Si de aliquo dicimus iniuriam sibi fecit poterimus dicere & bene
ficium sibi dedit. Natura sibi dedit: natura prius est ut quis¬
sibi debeat: deinde ut gratiam referat. Debitor non est sine cre¬
ditore: non magisꝗͣ & maritus sine uxore: aut sine filia pater.
Aliquis dare debet ut aliquis accipiat. Non est dare nec accipere
in dextram manum de sinistra transferre. Quomodo nemo se
portat quanuis corpus suum moueat & transferat: quomodo ne¬
mo quanuis pro se dixerit affuisse sibi dicitur: nec statuam sibi
tantum sed & patrono suo ponit: quomodo si eger cura sua con¬
ualuit mercedem a se non exigit: sic in omni negotio etiam cum

Expanded text:
cere solemus : ' Sine, loquar mecum ' et ' Ego mihi aurem pervellam.' cere solemus : ' Sine, loquar mecum ' et ' Ego mihi aurem pervellam.' Quae si vera sunt, quemadmodum aliquis sibi irasci debet, sic et gratias agere ; quomodo obiurgare se, sic et laudare se ; quomodo damno sibi esse, sic et lucro potest. Iniuria et beneficium contraria sunt ; si de aliquo dicimus : ' Iniuriam sibi fecit,' poterimus dicere et : ' Beneficium sibi dedit.' " Natura prius est, ut quis debeat, deinde, ut gratiam referat ; debitor non est sine creditore, non magis quam maritus sine uxore aut sine filio pater ; aliquis dare debet, ut aliquis accipiat. Non est dare nec accipere in dexteram manum ex sinistra transferre. Quomodo nemo se portat, quamvis corpus suum moveat et transferat, quomodo nemo, quamvis pro se dixerit, adfuisse sibi dicitur nec statuam sibi tamquam patrono suo ponit, quomodo aeger, cum cura sua convaluit, mercedem a se non exigit, sic in omni negotio, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
sim aduersum me ingratus: quid minus turpe est ꝗͣ in se sordidũ:
esse & in se durum ac seuum ac sui negligentem: tam alieni cor¬
poris leno mala audit ꝗͣ sui. Nempe reprehenditur assentator
& aliena subsequens uerba: paratus ad uerba falsa laudator: non
minus placens sibi & se suspiciens ut ita dicam assentator suus. Ui
tia cum foris peccant non tantum inuisa sunt: sed cum in se retor¬
quentur. Quem magis admiraberis ꝗͣ qui imperat sibi: ꝗͣ qui se ha¬
bet in potestate : Qentes facilius est barbaras impatientesq arbi¬
trii alieni regere: ꝗͣ animum suum continere & tradere sibi. Pla-¬
to inquit agit socrati gratias quod ab illo didicit. quare socrates
sibi non agat quod ipse se docuit: M. cato ait. Quod tibi deerit
a te ipso mutuare. Quare donare mihi non possum si commodare
possum: innumerabilia sunt in quibus consuetudo nos diuidit: di¬

Expanded text:
sim adversus me ingratus, quod non minus turpe est quam in se sordidum sim adversus me ingratus, quod non minus turpe est quam in se sordidum esse et in se durum ae saevum et sui neclegentem ? Tam alieni corporis leno male audit quam sui. Nempe reprenditur adsentator et aliena subsequens verba, paratus ad falsa laudator ; non minus placens sibi et se suspiciens, ut ita dicam, adsentator suus. Vitia non tantum, cum foris peceant, invisa sunt, sed cum in se retorquentur. Quem magis admiraberis, quam qui imperat sibi, quam qui se habet in potestate ? Gentes facilius est barbaras impatientesque arbitrii alieni regere, quam animum suum continere et tradere sibi. Platon, inquit, agit Socrati gratias, quod ab illo didicit ; quare Socrates sibi non agat, quod ipse se docuit ? M. Cato ait : ' Quod tibi deerit, a te ipso mutuare.' Quare donare mihi non possim, si commodare possum ? Innumerabilia sunt, in quibus consuetudo nos dividit ; di
Abbreviated transcription (Latin):
Satis ut existimo hanc partem tractauimus: an turpe sit bene¬
ficiis uinci: quod qui querit scit non solere homines sibi ipsis be
neficium dare. Manifestum enim non fuisset esse turpe a se ip¬
so uinci. At qui apud quosdam stoicos dehoc ambigitur: an pos¬
sit aliquis sibi beneficium dare: an & debeat sibi referre grati-¬
am: quod ut uideretur querendum illa fecerunt. Solemus di¬
cere gratias mihi ago & de nullo alio queri possum ꝗͣ de me.
Ego mihi irascor: & ego a mepenas exigam: & odi me. Multa pre-¬
terea eiusmodi per que unusquisque de se tanquam de altero lo¬
quitur. Si nocere inquit mihi possum: quare non beneficium
dare possum: Preterea que si in alium contulissem beneficia uo¬
carentur quare si in me contuli non sint: Quod si ab altero acce¬
pissem gratiam deberem: quare si ipse mihi dedi non debeam: oua

Expanded text:
Satis, ut existimo, hanc partem tractavimus, an turpe esset beneSatis, ut existimo, hanc partem tractavimus, an turpe esset beneficiis vinci. Quod qui quaerit, scit non solere homines sibi ipsos dare beneficium ; manifestum enim fuisset non esse turpe a se ipsum vinci. Atqui apud quosdam Stoicos et de hoc ambigitur, an possit aliquis sibi beneficium dare, an debeat referre sibi gratiam. Quod ut videretur quaerendum, illa fecerunt : solemus dicere ; " gratias mihi ago " et " de nullo queri possum alio quam de me" et " ego mihi irascor " et " ego a me poenas exigam " et " odi me," multa praeterea eiusmodi, per quae unusquisque de se tamquam de altero loquitur. " Si nocere," inquit, " mihi possum, quare non et beneficium mihi dare possim ? Praeterea quae, si in alium contulissem, beneficia vocarentur, quare, si in me contuli, non sint ? Quod, si ab altero accepissem, deberem, quare, si mihi ipse dedi, non debeam ? Quare
Abbreviated transcription (Latin):
uelut nubem relinquet: iam ex solutus impedimentis lucem su¬
am liber emittet. Socrates archelao parem gratiam referre
non posset si illum regnare docuisset: parum scilicet uel magnũ
ã socrate beneficium accipiebat: si ullum socrati dare potuisset.
Quare hoc socrates dixit: uir facetus & cuius per figuras sermo
procederet: derisor omnium maxime potentium: Maluit illi
nasute negare ꝗͣ contumaciter ac superbe: dixit se nolle ab¬
eo beneficia accipere cui non paria posset reddere: timuit
fortasse ne cogeretur accipere que nollet: timuit ne quid indi¬
gnum socrate acciperet. Dicet aliquis negasset si uidisset uel¬
si nollet. sed instigasset in se regem insolentem & omnia sua
magno extimari uolentem. Nihil pertinet ad rem utrum
dare aliquid regi nolis an accipere a rege: in equo utranque
Uis scire quid uere noluerit: Noluit ire aduoluntariam ser¬
uitutem is cuius libertatem ciuitas libera ferre non potuit.

Expanded text:
velut nubem relinquet, iam exsolutus impedimentis lucem suvelut nubem relinquet, iam exsolutus impedimentis lucem suam libere mittet." Socrates parem gratiam Archelao referre non posset, si illum regnare vetuisset ? Parum scilicet magnum a Socrate accipiebat, si ullum dare Socrati potuisset. Quare ergo hoc Socrates dixit ? Vir facetus et cuius per figuras sermo procederet, derisor omnium, maxime potentium, maluit illi nasute negare quam contumaciter aut superbe ; dixit se nolle beneficia ab eo accipere, cui non posset paria reddere. Timuit fortasse, ne cogeretur accipere, quae nollet, timuit, ne quid indignum Socrate accipere. Dicet aliquis : " Negasset, si vellet. " Sed instigasset in se regem insolentem et omnia sua magno aestimari volentem. Nihil ad rem pertinet, utrum dare aliquid regi nolis an accipere a rege ; in aequo utramque Vis scire, quid vere voluerit ? Noluit ire ad voluntariam servitutem is, cuius libertatem civitas libera ferre non potuit !
Abbreviated transcription (Latin):
turam admisisset. eius usque eo ignarum: ut quo die solis defectio
fuit regiam eluderet: & filium quod in luctu ac rebus aduersis mo¬
ris est tonderet: quantum fuisset beneficium: si timentem e late¬
bris suis extraxisset: & bonum animum habere iussisset: dicens nõ
est ista solis defectio: sed duorum siderum coitus: cum luna humi¬
liore currens uia: infra ipsum solem orbem suum posuit. & illum
obiectu sui abscondit. que modo partes exiguas si intranscursu
strinxit: obduxit modo plus tegit si maiorem partem sui obiecit:
modo excludit totius aspectum si recto libramento inter solem ter¬
risq media successit. Sed iam ista sidera hoc & illo deducet ueloci¬
tas sua: iam recipient terre diem: & hic ibit ordo per secula dispo¬
sitos ac preditos habens dies: quibus sol inter cursum lune ueret᷑.
omnes radios effundere. Paulum expecta iam emerget: iam istã

Expanded text:
turam admisisset usque eo eius ignarum, ut, quo die solis defectio turam admisisset usque eo eius ignarum, ut, quo die solis defectio fuit,regiam eluderet et filium, quod in luctu ac rebus adversis moris est, tenderet ? Quantum fuisset beneficium, si timentem e latebris suis extraxisset et bonum animum habere iussisset dicens : " Non est ista solis defectio, sed duorum siderum coitus, cum luna humiliore currens via infra ipsum solem orbem suum posuit et illum obiectu sui abscondit ; quae modo partes eius exiguas, si in transcursu strinxit, obducit, modo plus tegit, si maiorem partem sui obiecit, modo excludit totius adspeetum, si recto libramento inter solem terrasque media successit. Sed iam ista sidera hoc et illo diducet velocitas sua ; iam recipient diem terrae, et hic ibit ordo per saecula dispositosque ac praedictos dies habet, quibus sol intercursu lunae vetetur omnes radios effundere. Paulum expecta ; iam emerget, iam istam
Abbreviated transcription (Latin):
ad litus in cogniti maris iudicet. Eadem re gloriari socrates potuit
eadem diogenes a quo utique uictus est. Quid i uidtus sit illo die
quo homo super mensuram humane superbie tumens uidit ali-¬
quem cui nec dare quicquam posset nec eripere: Archelaus rex
socratem rogauit ut ad se ueniret: socrates dixisse traditur: nol¬
le se ad eum uenire a quo acciperet beneficia: cum reddere illi pa¬
ria non possit.Primum in ipsius potestate erat non accipere: de¬
inde ipse dare beneficia prior incipiebat: ueniebat enim rogatus
& id dabat quod ille utique non erat socrati redditurus. Etiam
nunc archelaus daturus erat aurum & argentum recepturus
contemptum auri & argenti. Non poterat socrates archelao re¬
ferre gratiam: & quid : tantum accepturus erat quantum da-¬
bat. si ostendisset hominem uite ac mortis peritum utriusque ui-¬
te fines tenentem: si regem in luce media errantem ad rerum na¬

Expanded text:
ad litus incogniti maris iudicet. Eadem re gloriari Socrates potuit, ad litus incogniti maris iudicet. Eadem re gloriari Socrates potuit, eadem Diogenes, a quo utique victus est, Quidni victus sit illo die, quo homo super mensuram iam humanae superbiae tumens vidit aliquem, cui nec dare quicquam posset nec eripere ? ArSocratem rogauit ut ad se ueniret. Dixisse Socrates traditur, nolle se ad eum uenire, a quo acciperet beneficia, cum reddere illi paria non posses. Primum, in illius potestate erat non accipere. Deinde ipse dare beneficium par incipiebat. Veniebat enim rogatus, et id dabat, quod utique ille non erat Socrati redditurus. Etiam nec Archelaus daturus erat aurum et argentum, recepturus contemptum auri et argenti. Non poterat referre Archelao Socrates gratias ? Et quid tantum erat accepturus, quantum dabat, si ostendisset hominem vitae ac mortis peritum utriusque fines tenentem ? Si regem in luce media errantem ad rerum na
Abbreviated transcription (Latin):
turpe cum a nullo turpe sit: Quibusdam enim pares & impares
sumus: pares animo quem solum illi exigunt: quem nos solum pro¬
mittimus: impares fortuna que sicui obstitit quominus referret
gratiam: non ideo illi tanquam uicto erubescendum est. Non ẽ
turpe non consequi dummodo sequaris. Sepe necesse est ante alia
beneficia petamus ꝗͣ priora reddiderimus. Nec ideo non petim¬
us aut turpiter: quia non reddituri debebimus: quia non per nos
erit mora: quominus gratissimi simus: sed interueniet aliquid
extrinsecus quod prohibeat. Nos tamen nec uincemur animo
nec turpiter his rebus superabimur: que non sunt in nostra po¬
testate. Alexander macedonum rex gloriari solebat a nullo
se beneficiis uistum: non est quod minus animis macedones &
grecos: carras. & persas & nationes districtas sine exercitu suspici¬
at. ne hoc sibi prestitisse regnum tracie in angulo porrectum usq

Expanded text:
turpe, eum a nullo sit ? Quibusdam enim et pares et impares turpe, eum a nullo sit ? Quibusdam enim et pares et impares sumus, pares animo, quem solum illi exigunt, quem nos solum promittimus, impares fortuna, quae si cui obstitit, quominus referret gratiam, non ideo illi tamquam victo erubescendum est. Non est turpe non consequi, dummodo sequaris. Saepe necesse est ante alia beneficia petamus, quam priora reddidimus, nec ideo non petimus aut turpiter, quia non reddituri debebimus, quia non per nos erit mora, quominus gratissimi simus, sed interveniet aliquid extrinsecus, quod prohibeat. Nos tamen nec vincemur animo nec turpiter his rebus superabimur, quae non sunt in nostra potestate. Alexander Macedonum rex gloriari solebat a nullo se beneficiis victum. Non est, quod nimius animi Macedonas et Graecos et Caras et Persas et nationes discriptas in exercitum suspiciat, nec hoc sibi praestitisse regnum a Thraciae angulo porrectum usque
Abbreviated transcription (Latin):
dente alexandro. Plus enim erat quod hic nollet accipere: ꝗͣ qͦd
ille posset dare. Non est turpe abhis uinci: neq enim minus for¬
tis sum si cum in uulnerabili me hoste committis: nec ideo ignis
it: nec ideo ferrum secandi uim perdidit si non recipiens ictum
dem tibi de homine grato respondebo. Non turpiter uincitur
beneficiis si abhis obligatus est ad quos aut magnitudo fortune
aut eximia uirtus aditum redituris ad se beneficiis clusit. Apa-¬
rentibus fere uincimur. Nam tam diu illos habemus ꝗͣ diu iu-¬
dicamus graues: & ꝗͣ diu beneficia eorum non intelligimus. Cum
iam etas aliquid prudentie collegit & apparere cepit propter illa
ipsa eos amari a nobis debere propter que non amabantur: id est¬
ad monitionis seueritatem & in consulte adolescentie diligentẽ
custodiam: rapiuntur anobis. Paucos usque aduerum fructum
a liberis percipiendum perduxit etas. Ceteri filios onere senserũt:

Expanded text:
dente Alexandro ; plus enim erat, quod hic nollet accipere, quam quod dente Alexandro ; plus enim erat, quod hic nollet accipere, quam quod ille posset dare. Non est turpe ab his vinci ; neque enim minus fortis sum, si cum invulnerabili me hoste committis, nec ideo minus is, nec ideo ferrum secandi vim perdidit, si non recipiens ictum t. Idem tibi de homine grato respondeo. Non turpiter vincitur beneficiis, si ab his obligatus est, ad quos aut fortunae magnitudo aut eximia virtus aditum redituris ad se beneficiis clusit. A parentibus fere vincimur. Nam tam diu illos habemus, quam diu iudicamus graves et quam diu beneficia illorum non intellegimus. Cum iam aetas aliquid prudentiae collegit et apparere coepit propter illa ipsa eos amari a nobis debere, propter quae non amabantur, admonitiones, severitatem et inconsultae adulescentiae diligentem custodiam, rapiuntur nobis. Paucos usque ad verum fructum a liberis percipiendum perduxit aetas ; ceteri filios onere senserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
si turpe est beneficiis uinci: non oportet a potentibus uiris ac¬
cipere beneficium quibus gratiam referre non possis: a princi¬
pibus dico a regibus. quos eo loco fortuna posuit: ex quo largiri
multa possent: pauca ad modum & imparia datis recepturi. Re¬
ges & principes dixi: quibus tamen potest opera nauari: & quoꝵ
illa excellens potentia per ammorum consensum ministeriumq
constat. Sunt quidam extra omnem subducti cupiditatem:
qui uix ullis humanis desideriis continguntur: quibus nihil po-¬
test prestare ipsa fortuna. Necesse est a socrate beneficiis uin¬
cat: necesse est adiogene. qui per medias macedonum gazas
nudus incessit. calcatis regum opibus. One ille tunc merito &
sibi & ceteris quibus ad despiciendam ueritatem non erat offu¬
sa caligo supra eum eminere uisus est infra quem omnia iaceba¬
nt: Multo potentior multo locupletior fuit: omnia tunc possi¬

Expanded text:
si turpe est beneficiis vinci, non oportet a praepotentibus viris acsi turpe est beneficiis vinci, non oportet a praepotentibus viris accipere beneficium, quibus gratiam referre non possis, a principibus dico, a regibus, quos eo loco fortuna posuit, ex quo largiri multa possent pauca admodum et imparia datis recepturi. Reges et principes dixi, quibus tamen potest opera navari et quorum illa excellens potentia per minorum consensum ministeriumque constat. At sunt quidam extra omnem subducti cupiditatem, qui vix ullis humanis desideriis continguntur ; quibus nihil potest praestare ipsa fortuna. Necesse est a Socrate beneficiis vincar, necesse est a Diogene, qui per medias Macedonum gazas nudus incessit calcatis regis opibus. O ! ne ille tunc merito et sibi et ceteris, quibus ad dispiciendam veritatem non erat obfusa caligo, supra eum eminere visus est, infra quem omnia iacebant. Multo potentior, multo locupletior fuit omnia tunc possi
Abbreviated transcription (Latin):
idem est: plura aliquis accepit maiora: frequentiora. non ta-¬
men uictus est. Beneficia fortasse beneficiis uicta sunt si inter
se data & accepta computes. Si dantem & accipientem compa¬
raueris quorum animi & perse extimandi sunt penes neutrũ
erit palma. Solet enim fieri ut cum etiam alter multis confos¬
sus uulneribus est: alter leniter quidem saucius pares exisse di-¬
cantur: quanuis alter uideatur inferior: Ergo nemo uinci po¬
test beneficiis. Scit debere si uult referre: siquidem rebus non
potest animo equat. Hic quandiu in hoc permanet quandiu
tenet uoluntatem: gratum animum habet dignus approban¬
di. Quid interest ab utra parte munuscula plura numerentur :
Tu multa dare potes: ego tantum accipere possum: tecum stat
fortuna mecum bona uoluntas: tamen tam par tibi sum ꝗͣ mul¬
tis armatissimis nudi: aut leuiter armati. Nemo itaq bene¬
ficiis uincitur: quia tam gratus est quisque ꝗͣ uoluit. Nam

Expanded text:
idem est. Plura aliquis accepit, maiora, frequentiora ; non taidem est. Plura aliquis accepit, maiora, frequentiora ; non tamen victus est. Beneficia fortasse beneficiis victa sunt, si inter se data et accepta computes ; si dantem et accipientem comparaveris, quorum animi et per se aestimandi sunt, penes neutrum erit palma. Solet enim fieri, ut, etiam cum alter multis vulneribus confossus est, alter leviter quidem saucius pares exisse dicantur, quamvis alter videatur inferior. Ergo nemo vinci potest beneficiis, si scit debere, si vult referre : si, quem rebus non potest, animo aequat. Hic quam diu in hoc permanet, quam diu tenet voluntatem gratum animum signis approbandi, quid interest, ab utra parte munuscula plura numerentur ? Tu multa dare potes, et ego tantum accipere possum ; tecum stat fortuna, mecum bona voluntas ; tamen tam par tibi sum, quam multis armatissimis nudi aut leviter armati. Nemo itaque beneficiis vincitur, quia tam gratus est quisque, quam voluit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ad ultimum usque uite diem stabit paratus & instatione mori¬
etur. magna se accepisse pre se ferens paria uoluisse: lacedemo¬
nii uetant suos pancratios cestu decernere ubi inferiorem ostẽ¬
dit uicti confessio. Cursor metam prior contigit: uelocitate il¬
lum non animo antecessit. Luctator ter abiectus perdidit pal¬
mam: non tradidit. Cum inuictos lacedemonii ciues suos ma¬
gno extimarent ab his certaminibus remouerunt in quibus
uictorem facit non iudex. nec per se ipse exitus. sed uox ceden¬
tis & tradere iubentis. Noc quod illi in suis ciuibus custodiunt:
uirtus & bona uoluntas omnibus prestat ne unquam uincan¬
tur. Quoniam quidem inter superantia animus inuictus est.
Ideo nemo trecentos fabios uictos dixit: sed occisos: & regulus cap¬
tus est apenis non uictus: & quisquis alius seuientis fortune
ui ac pondere pressus non summittit animum. In beneficiis

Expanded text:
; ad ultimum usque vitae diem stabit paratus et in hac statione mori; ad ultimum usque vitae diem stabit paratus et in hac statione morietur magna se accepisse prae se ferens, paria voluisse. Lacedaemonii vetant suos pancratio aut caestu decernere, ubi inferiorem ostendit victi confessio. Cursor cretam prior contigit ; velocitate illum, non animo antecessit. Luctator ter abiectus perdidit palmam, non tradidit. Cum invictos esse Lacedaemonii cives suos magno aestimarent, ab iis certaminibus removerunt, in quibus victorem facit non iudex nec per se ipse exitus, sed vox cedentis et tradere iubentis. Hoc, quod illi in suis civibus custodiunt, virtus ac bona voluntas omnibus praestat, ne umquam vincantur, quoniam quidem etiam inter superantia animus invictus est. Ideo nemo trecentos Fabios victos dicit, sed occisos ; et Regulus captus est a Poenis, non victus, et quisquis alius saevientis fortunae vi ac pondere oppressus non submittit animum. In beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
Non omnes ad bonum propositum easdem afferunt uires: eas-¬
dem facultates: eandem fortunam: que optimorum quoque
consiliorum dum taxat exitus temperat: uoluntas ipsa rectũ
petens laudanda est: etiam si illam alius gradu uelociori ante¬
cessit. Non ut incertaminibus ad spectaculum editis meliorẽ
palmam declarat: quanquam in illis quoque sepe deteriorem
pretulit casus ubi de officio agitur quod uterque a sua parte
esse ꝗͣ plenissimum cupit. si alter plus potuit & ad manum ha¬
buit materiam sufficientem animo suo: si illi quantum conatus
est fortuna permisit. alter autem uoluntate par est: etiam si
minora ꝗͣ accepit reddidit. aut omnia non reddidit sed uult red¬
dere. extoto in hoc intentus est animo: non magis uictus est ꝗͣ qui
in armis moritur. quem occidere facilius hostis potuit ꝗͣ auerte¬
re. Quod turpe existimas id accidere uiro bono non potest:ut
uincatur. Nunquam enim succumbet: nunquam renũtiabit

Expanded text:
Non omnes ad bonum propositum easdem adferunt vires, easNon omnes ad bonum propositum easdem adferunt vires, easdem facultates, eandem fortunam, quae optimorum quoque consiliorum dumtaxat exitus temperat ; voluntas ipsa rectum petens laudanda est, etiam si illam alius gradu velociori antecessit. Non ut in certaminibus ad spectaculum editis meliorem palma declarat, quamquam in illis quoque saepe deteriorem praetulit casus. Ubi de officio agitur, quod uterque a sua parte esse quam plenissimum cupit, si alter plus potuit et ad manum habuit materiam sufficientem animo suo, si illi, quantum conatus est, fortuna permisit, alter autem voluntate par est, etiam si minora, quam accepit, reddidit aut omnia non reddidit, sed vult reddere et toto in hoc intentus est animo, non magis victus est, quam qui in armis moritur, quem occidere facilius hostis potuit quam avertere. Quod turpe existimas, id accidere viro bono non potest, ut vincatur. Numquam enim succumbet, numquam renuntiabit
Abbreviated transcription (Latin):
non prestare sed reddere. Ideoq plenius ad te sic data reuertunt᷑:
nam fere sequuntur beneficia non reposcentem: & ut gloria fu¬
gientes magis sequitur: ita fructus beneficiorum gratius respon¬
det. per quos esse etiam ingratis licet. Per te uero non est mora
quominus beneficia que acceperunt ultro te petant. nec recu-¬
sabis conferre alia & suppressis dissimulatisq aliis plura ac ma-¬
iora adicere. Propositum optimi uiri & ingentis animi est tã
diu ferre ingratum donec feceris gratum. Ne te ista ratio de¬
cipiet. Succumbunt uitia uirtutibus si illa continuo odisse pro-¬
paraueris: illud utique unice tibi placet. uelut magnifice di¬
ctum: turpe esse beneficiis uinci: quod an sit uerum non im¬
merito queri solet. longeq aliud est ꝗͣ mente concipis: nunꝗͣ
enim in rerum honestarum certamine superari turpe est :
dum modo arma non proicias: & uictus quoque uelis uincere.

Expanded text:
non praestare, sed reddere, ideoque plenius ad te sic data revertentur. non praestare, sed reddere, ideoque plenius ad te sic data revertentur. Nam fere secuntur beneficia non reposcentem et, ut gloria fugientes magis sequitur, ita fructus beneficiorum gratius respondet, per quos esse etiam ingratis licet. Per te vero non est mora, quominus beneficia, qui acceperunt, ultro repetant, nec recusabis conferre alia et suppressis dissimulatisque plura ac maiora adicere : propositum optimi viri et ingentis animi tam diu ferre ingratum, donec feceris gratum. Nec te ista ratio decipiet ; succumbunt vitia virtutibus, si illa non cito odisse properaveris. Illud utique unice tibi placet velut magnifice dictum turpe esse beneficiis vinci. Quod an sit verum, non immerito quaeri solet, longeque aliud est, quam mente concipis. Numquam enim in rerum honestarum certamine superari turpe est, dummodo arma non proicias et victus quoque velis vincere.
Abbreviated transcription (Latin):
CUM TRACTASSEM QUEMADM¬
DUM DANDUMESSET BENETI¬
CIUM: QUEMADMODUM ACCIPIENDUM. NI ENIM
sunt huius officii fines: Quicquid ultra moror non seruio ma¬
terie sed indulgeo: que quoducit sequenda est: non quo inuitat.
Subinde enim nascetur quod lacessat aliqua dulcedine animum:
magis non superuacuum ꝗͣ necessarium: uerum quia ita uis: per¬
seueremus peractis que rem continebant: scrutari etiam ea que
ter inspicit nec facit operepretium: nec tamen operam perdit: tibi
autem homini natura optimo & ad beneficia propenso liberalis ebu¬
ti nulla eorum laudatio satisfacit. Neminem unquam uidi tam
benignum etiam leuissimorum officiorum estimatorem. Iam boni¬
tas tua eo usque prolapsa est ut tibi dari putes beneficium quod ulli
datur. Paratus es ne quem beneficii peniteat pro ingratis depende¬
re. Ipse usque eo abes ab omni iactatione usque eo statim uis ex o¬
nerare quos obligas: ut quicquid in aliquem confers. uelis uideri

Expanded text:
cum tractassem, quemadmodum dandum esset beneficium, quemadmodum accipiendum ; hi enim sunt huius officii fines. Quidquid ultra moror, non servio materiae, sed indulgeo, quae, quo ducit, sequenda est, non quo invitat ; subinde enim nascetur, quo lacessat aliqua dulcedine animum, magis non supervacuum quam necessarium. Verum, quia ita vis, perseveremus peractis, quae rem continebant, scrutari etiam ea, qua diligenter inspicit, nec facit operae pretium nec tamen perdit operam. Tibi autem, homini natura optimo et ad beneficia propenso, Liberalis Aebuti, nulla eorum laudatio satis facit. Neminem umquam vidi tam benignum etiam levissimorum officiorum aestimatorem ; iam bonitas tua eo usque prolapsa est, ut tibi dari putes beneficium, quod ulli datur ; paratus es, ne quem beneficii paeniteat, pro ingratis dependere. Ipse usque eo abes ab omni iactatione, usque eo statim vis exonerare, quos obligas, ut, quidquid in aliquem confers, velis videri
Abbreviated transcription (Latin):
O me loco non deseruit: in quem uenire etiam pater timuit. Ui¬
disses membra uinculis pressa. Macie retrastos introrsus oculos.¬
A ttritas catenis & inutiles manus.Talem quis amare nisi miserico¬
rs potest: In tot consulatibus: marius nihil habet clarius: ꝗͣ se au¬
ctorem. Pompeium nisi hereditate extulissent imagines: nemoɨ
magnum dixisset. Seruum regem tulit roma. Quid tibi uident᷑
illi ab aratro qui paupertate sua beatam fecere rempublicam.
Non possumus una felices esse quod solemus: una infelices erimus.
A PYRATIS TIRANNICIDA DIMISSUS.

Expanded text:
o me loco non deseruit, in quem uenire etiam pater timuit. Vidisses membra uinculis pressa, macie retractos introrsus oculos,attritas catenis et inutiles manus: talem quis amare nisi misericors potest? In tot consulatibus Marius nihil habet clarius quam se auctorem. Pompeium si hereditariae extulissent imagines, nemo Magnum dixisset. Seruium regem tulit Roma. Quid tibi uidentur illi ab aratro qui paupertate sua beatam fecere rempublicam ? Non possumus una felices esse: quod solemus, una infelices erimus. a piratis tyrannicida dimissus.
Abbreviated transcription (Latin):
non credidi de nuptiis tuis. Desertor patris: in imici cliens. ux¬
oris mancipium. Non fleuisti patrem: non quesisti: sic inimico placu¬
isti. Rumor inquit fuerat te decessisse: mirabar si talem uxorem
uiuo patre habere potuisses. Non queris ubi perierint. Mors mea ti¬
bi debet esse suspecta. Inimicum habeo. Quis alius hanc famam potu¬
it immittere nisi qui me uiuo filiam collocare non poterat: Non ti¬
mes ne inter ipsas nuptias tuas ossa patris referantur.Tot serui fer¬
untur: tot liberi. tot clientes: ut quicquid dixerit rumor sit. Fabri¬
tius aurum a pyrrho accipere noluit. Beatior fuit ille animo ꝗͣ ille
regno. Plures insidias in itinere fugi. Et factum diues quod facien¬
dum mandauerat credidit.
Anum glorie genus odium diuitiarum: mortales esse inimici

Expanded text:
non credidi de nuptiis tuis. Desertor patris, inimici cliens, uxoris mancipium, non fleuisti patrem, non quaesiuisti; sic inimico placuisti. Rumor, inquid, fuerat te decessisse. Mirabar si talem uxorem uiuo patre habere potuisses. Non quaeris ubi perierim? mors mea tibi debet esse suspecta: inimicum habeo. Quis alius hanc famam potuit inmittere nisi qui me uiuo filiam conlocare non poterat? Non times ne inter ipsas nuptias tuas patris ossa referantur ? Tot serui secuntur, tot liberti, tot clientes, ut quicquit dixerit rumor sit. Fabricius aurum a Pyrrho accipere noluit; beatior fuit ille animo quam ille regno. Plures insidias in itinere fugi et factum diues quod faciendum mandauerat credidit. Pars altera. Vanum gloriae genus odium diuitiarum. Mortales esse inimici
Abbreviated transcription (Latin):
Auigaturus uxori filium reliquit: nec adhuc ceca erat. Non
est quod mulieris affectum lege estimetis: quia minatur. Om¬
nia facit: ne filius alligetur. Quotiens duobus est communio pote¬
stas eius sit tota: que presens est.
PARS ALTERA

Expanded text:
auigaturus uxori filium reliquid, nec adhuc caeca erat. Non est quod mulieris affectum lege aestimetis qua minatur; omnia facit ne filius alligetur. Quotiens duobus est communio, potestas eius fit tota qui praesens est. Pars altera
Abbreviated transcription (Latin):
Bicio luxuriam: histrioniam: iocos. An in conuiuio nihil ali¬
ud nisi occidistis: Uno fortasse osculo donauit homicidium:
Cenaturi carnifices manus abluunt. Non inquiro in totum an-¬
num. Una nocte contentus sum. Facilius est ut qui multa mere¬
extra conuiuium abduxisses. Contactam sanguine humanoɨ
mensam strictas intriclinio secures. Quis credit ista concupisse me¬
retricem uel fecisse pretorem: Uirge promuntur: & ante mensam
deosq crudelitatis uictima trucidatur. Me miserum imperii ro¬
mani terrorem lusisti. Legi potius qͣ scorto cadat. Exurgite bru¬
ti: horati: deci & cetera imperii decora uestris fascibus: securi¬
bus uestris: iam puelle iocantur obscene. In eo quod sub pretex¬
tu publice maiestatis agitur: quicquid peccatur maiestatis actio¬
ne uindicandum est. Percussurus lictor ad pretorem respicit.
Pretor ad meretricem.
PARS ALTERA

Expanded text:
bicio luxuriam, histrioniam, iocos? an in conuiuio nihil aliud nisi occiditis? Vni fortasse osculo donauit homicidium. Caenaturi carnifices manus abluunt. Non inquiro in totum annum, una nocte contentus sum. Facilius est ut qui multa mereextra conuiuium abduxisses. Contactam sanguiue humano mensam, strictas in triclinio secures: quis credit ista concupisse meretricem uel fecisse praetorem? Virgae promuntur et ante mensam deosque crudelitatis uictima trucidatur. Me miserum, imperii Romani terrore lusisti. Legi potius quam scorto cadat. Exsurgite Bruti, Horati, Deci et cetera imperii decora: uestris fascibus, securibus uestris iam puellae iocantur obscenae. In eo quod sub praetexto publicae maiestatis agitur, quidquid peccatur, maiestatis actione uindicandum est. Percussurus lictor ad praetorem respicit, praetor ad meretricem. Pars altera
Abbreviated transcription (Latin):
cum respondeam: ego me carceri tradidi. Nunquam fiet ut meli-¬
us actum putem: quod agallia redemptus sum: ꝗͣ quod pro militia¬
de alligatus: & ego me a te redemptum putabam. Emisti me filie:
tue. q allie filiam duxi. Hanc tibi pater dum ingratus esse nolo iniu¬
riam feci. Non possum ob id damnari quod lege feci. Beneficiũ
est quod totum eius causa prestatur inquem confertur. Ubi aliꝗs
ex eo quid sperat: aut preparat: non beneficium sed consilium est.
Summo te decore liberaui. Inuitus beneficium redemistime. Et tu
non rogantem. Huic uirgini hos & quicunque uitiatas filias uel cla¬
userunt uel occiderunt: duo beneficia dedi. Et redemi: & egenti fi¬
liam collocaui. Obicio tibi quod uxorem passus es adulteram fieri:
quod non custodisti: quod moratus es dum superueniret pater spec¬
tator sue calamitatis.

Expanded text:
dum respondeam: “cego me carceri tradidi.” Numquam fiet ut melidum respondeam: “cego me carceri tradidi.” Numquam fiet ut melius actum putem, quod a Callia redemptus sum, quam quod pro Miltiade alligatus. Ego me a te redemptum putabam: emisti me filiae tuae. Calliae filiani duxi: hanc tibi pater, dum ingratus esse nolo, iniuriam feci. Non possum ob id dampnari quod lege feci. Beneficium est quod totum eius causa praestatur in quem confertur. ubi aliquis ex eo quid sperat aut praeparat, non beneficium sed consilium est. Summo te dedecore liberaui; inuitus beneficium accepisti. redemisti me et tu non rogantem. Hic Virginios et quicumque uitiatas filias uel clauserunt uel occiderunt. Pars altera. Duo beneficia dedi: et redemi et egenti filiam collocaui. Obicio tibi quod uxorem passus es adulte|ram fieri, quod non custodisti, quod moratus es dum superueniret pater spectator suae calamitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dulterium mihi carcer est.Ferrum mihi a lege traditum ad
uindictam pudicitie proiciam. Perdidisti pecuniam gallia si
soluisti tales manus. Non potest generosus animus contumeliam
pati. Hoc interest inter fortunam parentis & filii: quod illius cala¬
mitatum exitus fuit carcer. Mearum initium. Unus militiades in¬
uentus est. discensus cymon filius. Redempto ymon redemptoris
facilitas est. Reddam benefitium: cum tam beneficium desidera¬
ueris: ꝗͣ dedisti. Ego adulteros dimittam: Quid aliud facerem si
adhuc alligatas haberem manus: Quod tu penam putas pro militi¬
ade alligari: magnum uterque beneficium dum damus recepimus.
Ego quod militiadem redemi: tu quod cymonem. Turpissimum duxi
ab eodem dimitti & adulteros & cymonem. Ego sum qui referre gra¬
tiam nec mortuis quidem desino. Ita mihi ueros habere liberos contin¬
gat: quod quantum sit militiades expertus est. Dignum erat gal¬
lias talem genuisse qualem redemit. Dic nunc ego te carceri exemi:

Expanded text:
dulterium mihi carcer est. Ferrum mihi a lege traditum ad uindictam pudicitiae proiciam? perdidisti pecuniam, Callia, si soluisti tales manus. Non potest generosus animus contumeliam pati. Hoc interest inter fortunam parentis et filii, quod illius calamitatuni exitus fuit carcer, mearum initium. Vnus Miltiadis census inuentus est Cimon filius. Redemptus Cimon redemptoris felicitas est. Reddam beneficium, cum tam honestum desideraueris quam dedisti. Ego adulteros dimittam? quid aliud facerem, si adhuc alligatas haberem manus? Quid? tu poenam putas pro Miltiade alligari? Magnum uterque beneficium dum damus, recepimus: ego quod Miltiadem redemi, tu quod Cimonem. Turpissimum duxi ab eodem dimitti et adulteros et Cimonem. Ego sum qui referre gratiam ne mortuis quidem desino: ita mihi ueros nabere liberos contingat; quod quantum sit, Miltiades expertus est. Dignus erat Callias talem genuisse qualem redemit. Dic nunc: “ego te carceri exemi,”
Abbreviated transcription (Latin):
Ic quid commiserim: Certe nec secreta fallunt. Ut interue¬
nit pater. In has cogitationes abii. Quisquam ne tam infelix
fuit: Quisquam ne me magis odit ꝗͣ ego : Misereri mei cepi. Ter
carsam dixi: accessit adhec supplicia mea uenenum. Uiuam: Si
nec hoc tibi satis est: habuit uenenum mithridatis: habuit de¬
mostenis.
PARS ALTERA

Expanded text:
ic quid commiserim: certe te nec secreta fallunt. Vt interuenit pater, in has cogitationes abii: quisquamne tam infelix fuit? quisquamne me magis odit quam ego? misereri mei coepi. Ter causam dixi; accessit ad haec supplicia mea uenenum; uiuam si nec hoc tibi satis est. Habuit uenenum Mithridates, habuit Demosthenes. Pars altera
Abbreviated transcription (Latin):
Agnabonorum rhetorum manus in hanc partem transiit: ut
aliquid dici debuerit in nouercam: Fuerunt & illi qui non qui¬
dem palam dicerent sed per suspitionem & figuras: quod passienus
non probabat: asserens minus uerecundum esse aut tollerabile in¬
famare nouercam ꝗͣ accusare. Quidam principia tantum habue¬
runt in sua potestate: post ablati sunt impetu. Excusatius autem
est in malum colorem incidere ꝗͣ transire. Hispanus duro colore
usus: hoc set tanquam grauius elegisse dixit supplicii genus. Qui co¬
lor prudentibus displicebat: quam enim spem habet absolutionis
si nec paruit nec peperit: Popilius ciceronis interf¬

Expanded text:
agna nouorum rhetorum manus in hanc partem transiit, ut aliquid dici debuerit in nouercam; fuerunt et illi qui non quidem palam dicerent, sed per suspicionem et figuras; quod PASSIENVS. non probabat adserens minus uerecundum esse aut tolerabile infamare nouercam quam accusare. quidam principia tantum habuerunt in sua potestate, post ablati sunt impetu. excusatius est autem in malum colorem incidere quam transire. HISPANVS duro colore usus, hoc se tamquam grauius elegisse dixit supplicii genus: qui color prudentibus displicebat; quam enim spem habet absolutionis, si nec paruit nec pepercit? Popilius ciceronis inter
Abbreviated transcription (Latin):
Uem optem nescio iudicii huius euentum: cum crimen meum
sit uicisse. patrie iudicium habeo: patris perdidi. Patrem in
aciẽ uidi: pugnaui cum exemplo. Iudicium uocat. quo pater & fi¬
luis spolia contulimus. Uici: Non filius patrem sed iuuenis senem¬
Ego uici: sed omnes gratulati sunt patri. Cogitaui oratium etru¬
scas acies corpore suo summouentem. Cogitaui decium qui nec ip¬
se patri cessit. Pugnabam non tantum imperatori sed etiam patri
Auidus sum glorie. Hoc si uitium est paternum est. Pudeat pa-¬
ter si te uicit filius abdicandus. Ego premium habeo: Tu & premi¬
um & uirum fortem. Uirtutes nostre silentio preterissent. Illu-¬
strate sunt dum conferuntur. Iudicauerunt non quod erat. sed
quod te malle credebant. Honor ad utrunque peruenit. alter
premium habet: alter accepit.
PARS ALTERA

Expanded text:
uem optem nescio iudicii huius euentum, cum crimen meum sit uicisse. Patriae iudicium habeo, patris perdidi. Patrem in acie uidi, pugnaui cum exemplo. Iudicium uocat quo pater et filius spolia contulimus? Vici non filius patrem, .sed iuuenis senemego uici, sed omnes gratulati sunt patri. Cogitaui Horatium Etruscas acies corpore suo submouentem; cogitaui Decium qui nec ipse patri cessit. Pugnabam non tantum inperatori, sed etiam patri. Auidus sum gloriae: hoc si uitium est, paternum est. Pudeat, pater, si te uicit filius abdicandus. Ego praemium habeo, tu et praemium et uirum fortem. Virtutes nostrae silentio praeterissent; inlustratae sunt dum conferuntur. Iudicauerunt non quod erat, sed quod te malle credebant. Honor ad utrumque peruenit: alter praemium habet, alter accepit. Pars altera
Abbreviated transcription (Latin):
Uc inquit fratris uxorem si hoc fieri potest: adulterum frater
inuenit. Nec est mihi causa abdicationis que fratri mortis
fuit. Duc inquit fratris uxore. Temptari me siqua est fides credi-¬
di. Mulier si nubere lugenti potes: facis ut de te omnia credantur.
Cogor eam ducere que mihi abdicationis est causa. populo rumoris:
uiro mortis. Legi iam uxorem: que si peregrinatio inciderit me¬
cum peregrinari uelit. Que si uiro acciderit: nubere alii nolit.
Qui me abdicari audiunt. putant fratrem de me aliꝗd suspicatum.
PARS ALTERA.

Expanded text:
uc, inquid, fratris uxorem. si hoc fieri potest, adulterum frater inuenit. Haec est mihi causa abdicationis quae fratri mortis fuit. Duc, inquit, fratris uxorem. temtari me, si qua est fides, credidi. Mulier, si nubere lugenti potes, facis ut de te omnia credantur. Cogor eam ducere, quae mihi abdicationis est causa, populo rumoris, uiro mortis. Legi iam uxorem quae, si peregrinatio inciderit, mecum peregrinari uelit, quae, si uiro aliquid acciderit, nubere alii nolit. Qui me abdicari audiunt, putant fratrem de me aliquid suspicatum. Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
Dii manes polisenes sed multe patris umbre te cicero persecuntun.
ut quem negasti sentias parricidam. Non hausit minturnensis
palus exulem marium. Cimber etiam in capto uidit imperantem.
cN. pompeius terrarum marisq domitor: libenter se hortensii cli¬
entem professus est. Et hortensius bona pompeii non pompeium
defenderat. Ita tu popili si antonius iussisset: & patrem occidisses.
.PARS ALTERA.

Expanded text:
Dii manes Popili senis et inultae patris umbrae te, Cicero, persecuntur, Dii manes Popili senis et inultae patris umbrae te, Cicero, persecuntur, ut quem negasti sentias parricidam. Non hausit Minturnensis palus exulem Marium; Cimber etiam in capto uidit imperantem. Cn. Pompeius terrarum marisque domitor libenter se Hortensi clientem professus est; et Hortensius bona Pompei, non Pompeium defenderat. Ita tu, Popili, si Antonius iussisset, et patrem occidisses? Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
Emoribus sit actio. Popilium parricidii reum cicero defen¬
dit: absolutus est. Proscriptum tullium ab antonio missus
occidit: caput ad antonium retulit. Accusatur de moribus. Occi¬
dit ciceronem popilius. Iam ne creditis occisum ab isto patrem:
ccisurus ciceronem debuit incipere apatre. Antonius inquit ius¬
sit. Non te pudet popili: Imperator tuus te credidit posse parri¬
cidium facere. Abscidit caput: amputauit manum. Minus in illo
crimen est quod ciceronem occidit. Proh du boni occisum cicero¬
nem malos mores uoco. Hoc unum feliciter: quod ante occidisti
patrem ꝗͣ ciceronem. Facilius pro parricida cicero iudicem mo¬
uit. ꝗͣ pro se clientem. Ad uos hoc patroni spectat exemplum. Nul-¬
los magis odit popilius ꝗͣ quibus plurimum debet. Abscidet cerui¬
ces. Parce iam popili: nihil tibi nisi occidendum mandauit anto¬
nius. Pudeat te popili. Accusator tuus uiuit. Non credidisset
popilium facturum antonius: nisi parricidium fecisse meminisset.

Expanded text:
moribus sit actio. Popilium parricidii reum Cicero defendit; absolutus est. proscriptum Tullium ab Antonio missus occidit; caput ad Antonium retulit. accusatur de moribus. Occidit Ciceronem Popilius. Iamne creditis occisum ab isto patrem? Occisurus Ciceronem debuit incipere a patre. Antonius, inquid, iussit. Non te pudet, Popili? imperator tuus te credidit posse parricidium facere. Abscidit caput, amputauit manum. minus in illo crimen est, quod Ciceronem occidit. Pro dii boni! occisum Ciceronem malos mores uoco. Hoc unum feliciter, quod ante occidisti patrem quam Ciceronem. Facilius pro parricida Cicero iudicem mouit quam pro se clientem. Ad uos hoc, patroni, spectat exemplum: nullos magis odit Popilius quam quibus plurimum debet. Abscidit ceruices. Parce iam, Popili: nihil tibi nisi occidendum mandauit Antonius. Pudeat te, Popili: accusator tuus uiuit. Non credidisset Popilium facturum Antonius, nisi parricidium fecisse meminisset.
Abbreviated transcription (Latin):
on habebas inquit ferrum. Quid enim tyranno profuit quod
habuit in quo qui inermis uenit ad tyrannum: Non uirtus
minor est: sed periculum maius. Non queras quod in arcem tulerĩ
Tyrannicidium detuli. Non est gladius meus: sed manus mea est.
sed animus meus est: sed concilium: sed periculum: sed tyrannici¬
dium meum est. Adulterium uocas: quo effestum est ne quis time.¬
at adulterium. Diligenter arce munita occasionem requirens.Ten¬
taui seruos: tentaui amicos. Per uxorem solam refulsit occasio. Non
putaui adulterium uxorem tyranni polluere: sicuł nec homicidiũ
tyrannum occidere. Ferrum in arcem periculosum erat: inuenire fa¬
cile: Si tyrannum inquam inuenero obuia quedibet res telum erit.
Certe semper secum solet habere ferrum tyrannus. Gladius inter du-¬
os fortioris est. Quam sollicitus adulter fui ne non deprehenderet:
Patronus opera dimissa penetrat.

Expanded text:
on habebas, inquit, ferrum. Quid enim tyranno profuit quod habuit ? In eo qui inermis ad tyrannum uenit non uirtus minor est, sed periculum maius. Non quaeras quid in arcem tulerim; tyrannicidium retuli. Non est gladius meus; sed manus mea est, sed animus meus est, sed consilium, sed periculum, sed tyrannicidium meum est. Adulterium uocas quo effectum est ne quis timeat adulterium? Diligenter arce munita occasionem requirens temptaui seruos, temptaui amicos; per uxorem solam refulsit occasio. Non putaui adulterium uxorem tyranni polluere, sicut nec homicidium tyrannum occidere. Ferrum in arcem ferre periculosum erat, inuenire facile. Si tyrannum, inquam, inuenero, obuia quaelibet res telum erit. certe semper secum solet habere ferrum tyrannus. gladius inter duos fortioris est. Quam sollicitus adulter fui ne non deprehenderer! Patronus operas remissas repetens.