comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sclauos. ¶ Sygeb̾tus. filii ragine¬
ri longicolli. auxilio frantoꝵ et
maxime karoli postea ducis:
fulti lacescũt bello godefridũ et
arnulfum comices. qui post gar¬
neriũ comitatũ montẽsem in¬
naserant. Montem castrilocũ obsi¬
dent. Multis utͥmq inconflictu
fusis obsidio remota est. uictoria
anceps. datur tũ palia comnib¬

Expanded text:
Sclavos proficiscitur. Filii Ragineri Longicolli, auxilio Francorum et maxime Karoli postea ducis freti, lacessunt bello Godefridum et Arnulfum comites, qui post Guarnerum comitatum Montensem invaserant. Montem Castrilocum obsident. Multis utrimque in conflictu fusis, obsidio remota est. Victoria anceps; datur tamen palma comi
Abbreviated transcription (Latin):
dus ex monacho glastoniensis
abbas abbendonieñ. et post
ep̃c winconieñ. qui tot et tanta
fecit epc urbis unius. quod et
quãta uix posse fac̾e uid̾etur
rex anglie tocius. hic cł̾i̾tos ex¬
puliti de winconia. et ꝓ eis mo¬
nachos posuit. Oswaldus etiã

Expanded text:
ldus, ex monacho Glastoniensi abbas Altendoniensis, et post episcopus Wintoniensis, qui talia et tanta fecit caput urbis unius, quot et quanta vix posse facere videretur rex Angliae totius. Hic clericos expulit de Wintonia, et pro eis monachos introduxit. Fl
Abbreviated transcription (Latin):
thindus monachus descripsit. Q
enam hystoriam saxonũ usq ad
hunc annũ descripsit.
lamb̾tus filii ragineri longicolli
paulatim resumptis uiribus a
fraucia redeunt. et cũ garneris
et ramaldo qui comiratũ pacrũ
occupau̾ant: bello apud peronã
cõfligũt. eosq cũ mulcis punũs
Et suꝑ haynam fluuiũ castello buxide
munico. lothoringiam infestant.
¶ Guenzlaus pu̾ceps boemie a frẽ
suo bolizlao pp̃ p̃ripiendũ pͥncipa¬
tum mart̾iratus urbem pragam
ubi requiescit multis miraculis il¬

Expanded text:
chindus monachus descripsit, qui etiam hystoriam Saxonum usque ad hunc annum conscripsit. Lambertus filii Raginerii Longicolli, paulatim resumptis viribus a Francia redeunt; et cum Garno et Ranneldo, qui comitatum patris ejus occupaverant, bello apud Parronam confligunt, eosque cum multis perimunt; et super Hagnam fluvium castello Buxidae munito Lotharingiam infestant. Wenceslaus princeps Bohemiae a fratre suo Bolislao propter praeripiendum principatum interfectus, urbem Pragam in qua requiescit, multis miraculis il
Abbreviated transcription (Latin):
octonis imꝑatoris ei familia¬
ris rome ante oculos ommũ
a dyabolo arreptus. itaut seip¬
sum dentib decerꝑet. iussu im¬
ꝑacoris ad papam iohannẽ de¬
ductus. ut cathena scĩ petri collo
eius cirtñdaret ͦ dũ afallacib
cl̾icis semel et bis alia cathena
furenti adhiberet ᷑ . nec quidꝙͣ
remedii ꝓueniret. ubi nichil
cras uirtutis tandem u̾a scĩ
petri cathena auata. et collo
furentis cͥcumdata. dyabolus
spimnians et multum clamãs
abscessit. Quam cathenam che¬
od̾icus meteñ ep̃t arreptam.
cũ dic̾e̾t se eam nisi manuab¬
scisa nõ dimissurũ. tandem ĩ¬
ꝑacor sedaco litigio apapaio¬
hanne optinuit. ut annulum
huiꝰ cathene ex sectum ep̃c m̾e¬
retur. Imꝑator octo dũ ꝑtem
ex̾citus ad gretos misiss. ut uxo¬
rem filio suo occoni acciꝑens.
greci suꝑ eos irruũt. castradiri¬
piunt. plures occidũt. plures
capiũt et cõstinopolim mittũt.
ad hoc dedetus uindicandũ. imꝑa¬
tor otro eminentiores ex suis ĩ

Expanded text:
Ottonis imperatoris ei familiaris, Romae ante oculos omnium a diabolo arreptus, ita ut se ipsum dentibus decerperet, jussu imperatoris ad papam Johannem adductus, ut catena sancti Petri collo ejus circumdaretur, dum a fallacibus clericis semel et bis alia catena furenti adhiberetur, nec quicquam remedii proveniret, ubi nihil erat virtutis: tandem vera sancti Petri cathena allata et collo furentis circumdata, diabolus spumans et multum clamans abscessit. Quam cathenam Deodericus Mettensis arreptam, cum diceret se eam nisi manu abscisa non dimissurum, tandem imperator sedato litigio a papa Johanne optinuit, ut anulum hujus catenae exsectum episcopus mereretur. Imperator Otto dum partem exercitus ad Grecos misisset, ut uxorem filio suo Ottoni acciperent, Greci super eos irruunt, castra diripiunt, plures occidunt, plures capiunt et Constantinopolim mittunt. Ad hoc dedecus vindicandum imperator Otto eminentiores ex suis in
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ibi a francis sororib sius. re¬
gina scilit francoꝵ g̾b̾ga matre lo¬
tharii regis et karoli ducis. et ha¬
dewide uxore hugonis ꝑisiorũ comi¬
tis. quorum filius fuit hugo qui
post regnauis in franciam. ubio
ommis illa regalis ꝓsapia tanco
adinuicem cõgraculationis iubilo
est affecta. ut in omniuita eoꝵ uix
aliquid gaudii huic leticie potu̾it
equiꝑari. Octo imꝑator italiam
deficientib a se deno italicis. alpes
mͣscendit. natale dnĩ rome celebnͣs
.h. ex maioribus urbis post p̃fer¬
tũ qui fc̃ĩonis ergaleonem papã
et archiept i frauciam ꝑgens. ad
pacificandos nepotes suos lotha¬
riũ regem et filios hugonis ubi cõ¬
pendiũ uenit febre correptus remis

Expanded text:
tibus ibi a Francia sororibus suis, regina scilicet Francorum Gerberga, matre Lotharii regis et Karoli ducis, et Hathuide uxore Hugonis Parisiorum comitis, quorum filius fuit Hugo, qui post regnavit in Francia. Ubi omnis illa regalis prosapia tanto adinvicem congratulationis jubilo est affecta, ut in omni vita eorum vix aliquid gaudii huic laetitiae potuerit equiperari. Otto Italiam deficientibus a se denuo Italicis Alpes transcendit nataleque Domini Romae celebrans XIII ex maioribus Urbis post prefectum, qui factionis erga Leonem papam et archiepiscopus in Franciam pergens ad pacificandos nepotes suos, Lotharium regem et filios Hugonis, ubi Compendium venit, febre correptus Remis
Abbreviated transcription (Latin):
la simul colebant. cũ poppone cli¬
co in cõuiuio alt̾tantib. suꝑ cultu¬
ra d̾i et deorũ. danis asserentibus
iores et antiquiores illo eẽ. poppo¬
ne econtra affirmãte. xpm ihm̃ so¬
lũ uerũ deuineẽ. unũ in substanci
tͥnũ in ꝑsonis. Rex danaꝵ haraldꝰ
contradixit cl̾ico. ut fidem ꝓpositã
a se ꝓbaret testimonio ueritatis.
Quod amũete clero ingentis põ¬
d̾is ferrũ ualde ignitũ mamb
illis ferendũ inponit . quod cum
cł̾itus usq ad palaciũ om̃ tuliss
abs ulla lesione: rex pͥmitus ab¬
iecta ydolatria se suosq ad colen¬
Guicinãnus diu contra imꝑacorẽ¬
octonẽ rebellis a misacha sclauo¬
rũ regulo imꝑatoris amito et
milite ꝑimit ͦ ¶ hoc rempore
bulgaribus dñabant ͦ filii si¬
meonis petrus et baianus qͦꝵ
baianus ĩ arte magita ad̾o ua¬
lebat. ut quociens uellet lupꝰ
uł quelib fera fieri uideretur.
euocatus romam. a iohãne pa¬
pa in imꝑatorem bñdicit᷑ Ox¬

Expanded text:
la simul colebant, cum Popone clerico in convivio altercantibus super cultura Dei et deorum, Danis asserentibus  vero majores et antiquiores illo esse, Popone econtra affirmante, Jesum Christum solum verum Deum esse, unum in substantia, trinum in personis: rex Danorum Araldus condixit clerico, ut fidem propositam a se probaret testimonio veritatis. Quod annuente clerico, ingentis ponderis ferrum valde ignitum manibus illius ferendum imponitur; quod cum clericus usque ad placitum omnium tulisset absque ulla lesione, rex penitus abjecta idolatria, se suosque ad colenGuigmannus diu contra imperatoreOttonem rebellis, a Misacha Sclavorum regulo, imperatoris amico et milite, perimitur. Hoc tempore Bulgaribus dominabantur filii Symeonis Petrus et Bajanus; quorum Bajanus in arte magica adeo valebat, ut quoties vellet, lupus vel quaelibet fera fieri videretur. evocatus Romam, a Johanne papa in imperatorem benedicit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃t octo. Imꝑator leone restituto:
celebrauit rome scĩ iohannis nati¬
uitatem. ac apłorũ petri et pauli
festiuitatem. Et ab urbe digressus
inuia multos ex inequalitate aeris
ꝑdidit. Dem̃ natale dñĩ papie a¬
gens ad cisalpina reu̾tit ͦ bñdic¬
tum iam depositũ secũ ducens. u.¬

Expanded text:
Quo facto imperator Leonem restituit celebrataque ibi sancti Iohannis nativitate ac apostolorum Petri et Pauli festivitate ab Urbe digressus in via multos ex inequalitate aeris perdidit. Deinde natale Domini Papiae agens ad Cisalpina revertitur, Benedictum iam depositum secum ducens.
Abbreviated transcription (Latin):
iohanẽ ita rep̃hensibilitꝰ uixisse.
et frequent̾ suꝑ hoc ab epĩs aliisq
subditis sius conuentũ fuisse. et¬
fidem accõmodare durũ udetͤ. qr
petri supͣ petram firmam fundati
nulla eos inferoꝵ porta uł tempes¬
ratũ turbo / ad exisialem ruinam

Expanded text:
Iohannem reprehensibiliter vixisse et frequenter super hoc ab episcopis aliisque subditis suis conventum fuisse. fidem accommodare durum videtur, qPetri supra firmam petram fundati nulla eos inferorum porta vel tempestatum turbo ad exicialem ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
piusime trucidaret. Romani
pecuie ꝓmissione animatis
butina concrepante suꝑ imꝑaco¬
remut eum occidãt festinare cõ¬
tendũt. Quib imꝑator suꝑ põ¬
tem tyberis. quẽ romani plau¬
stris impeditũ hẽbant occurrit.
Cuiꝰ fortes milites assuefcĩ bello
peccore et armis increpidi eos
int̾ꝰ ꝓsiliũt. et quasi accipitres
auiũ mulcitudĩem nullo resistẽ¬
sidibus acceptis: uen̾abilis pa-¬
pa leo pedibus imꝑatoris ꝓuo¬
lutus orat ut romanos obsides
reddat. seq eorũ fid̾i cõmendet.¬

Expanded text:
piissime trucidarent. Quipiissime trucidarent. Quipecuniae promissione animati bucina concrepante super imperatorem, ut eum occidant, festinare contendunt. Quibus imperator supra pontem Tyberis, quem Romani plaustris impeditum habebant, occurrit. Cuius fortes milites assuefacti bello, pectore et armis intrepidi eos inter prosiliunt et quasi accipitres avium multitudinem nullo resistensidibus acceptis, venerabilis papa Leo pedibus imperatoris provolutus, orat, ut Romanis obsides reddat, seque eorum fidei commendet.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dedit. Et sic depositi remã¬
serũt in illis gradibus. si quos
habue/ nondũ a leone ordinati
Si qui aũt digni iudicant ͦͦ nõ
accepta pͥori consetratione: or¬
dinãt  in dicto ilsis eodem de¬
creto ꝙ et dampnatis a cõstan¬
tino neophico: Romani a pa¬
pa iohanne pecunia illecti im¬
ꝑatorem cũ paucis rome morã¬
tem subito agg̾ssi. ita ab ex̾citu ĩ¬
ꝑatoris sunt acc̾ti. ut nisi ab im¬
parore et papa leone milites
ut ad int̾nitionem romani de¬
berent ͦ Romanis ꝑ leonem
papam imꝑacori reconciliatis.
post abscessum imꝑacoris leo
papa insidias sibi pari senciens
ad imꝑacorem fugit. ¶ Quod o¬
Sperans sc̃issimus imꝑator cũ pau-¬
cis rome se degere posse. ne cõsu¬
m̾et ͦ romanus populus ob mul-¬
titudĩem ex̾citus. multis ut redirẽt
licenciam dedit. Cumq hoc ioh̾es
poss corrũꝑe: clam romam mͣ¬
tit nũcios. beati petri omnnũq
ecc̃iaꝵ pecuniam repromittens
si suꝑ piũĩ imꝑatorem et domnũ

Expanded text:
mihi dedit. Et sic depositi, remanserant in illis gradibus, si quos habuerant nondum a Leone ordinati. Si qui autem digni judicantur, ut non accepta prius consecratione ordinantur, indicto illis eodem decreto, quod et damnatis a Constantino neophito. Romani a papa Johanne pecunia illecti, imperatorem cum paucis Romae morantem subito aggressi, ita ab exercitu imperatoris sunt attriti, ut nisi ab imperusque ad internecionem Romani delerentur. Romanis per Leonem papam imperatori reconciliatis, post abscessum imperatoris Leo papa insidias sibi parari sentiens, ad imperatorem fugit. Josperans sanctissimus imperator cum paucis Romae se degere posse, ne consumeretur Romanus populus ob multitudinem exercitus, multis, ut redirent, licentiam dedit. Cumque hoc Iohannes, posset corrumpere, clam Romam mittit nuntios, beati Petri omniumque ecclesiarum pecuniam repromittens, si super pium imperatorem et domnum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sius omnib in urbem suscipi¬
unt. fidelitatem repromictunt.
hoc addentes et firut̾ iurantes
nũquã papam se electuros aut
ordinaturos. p̃tꝰ consensum atq
electionem imꝑatoris domni ot¬
tonis cesaris augusti. filii q ip̃iꝰ
donmi papie celebrass. ac inde
ꝓgrediens. b̾engariũ in monte le¬
onis obsidione claud̾et ad alb̾tus
filius b̾engarii: pͥmo corsicam. fu¬
rorem pncipis decliuans intrauit.
Post iohãnem romanũ põtificẽ
adieus. eum in sui ꝑtem inclinauit
Ea pp̃ imꝑacor relicta obsidione
castri contra urbem aciem digit.
Quidam u̾o ex ciubz metu ꝑculsi
unacũ pontifice fugiũt. alii da¬
tis obsidibus augusto subdũtͦ¬

Expanded text:
cum suis omnibus in urbem suscipiunt, fidelitatem repromittunt, hoc addentes et firmiter iurantes numquam se papam electuros aut ordinaturos praeter consensum et electionem domni imperatoris Ottonis caesaris augusti filiique ipsius Domini Papiae celebraret ac inde progrediens Berengarium in monte Leonis obsidione clauderet, Albertus filius eius primo Corsicam furorem principis declinans intravit, post Iohannem Romanum pontificem adiens eum in sui partem inclinavit. Eapropter imperator relicta obsidione castri contra Urbem aciem dirigit. Quidam vero ex civibus metu perculsi una cum pontifice suo fugiunt, alii datis obsidibus augusto subdunt
Abbreviated transcription (Latin):
in urbe imꝑacore ciues cõmu¬
nicato concilio cum uicinis cas¬
tellanis eum occidere temptant.
Hec augustus ꝑsenciens. insidi¬
as pͥmo p̃cauis. Post infinitam
ex eis multicudĩem strauit. Se¬
quenti uo die int̾posito iurenirã¬
do. centũ ex eis obsides acciꝑit.
Ipse aũt .a. apud eos de hinc di¬
es manens ad spoletũ diu̾tit.
rogatuq leonis pape/ romanis
obsides eorum relaxauit. Quo
recedente romam ioh̃em recipi¬
ũt. leone expulso. Is nil moratꝰ
augustum in ducatu camerino
morantem adiit. secũq scm̃ pas¬
cha celebrauit. Int̾ hec iohãnes
morit ͦ. et in locũ eius bñdictus¬
quĩtus a romanis subrogat᷑.

Expanded text:
in Urbe imperatore cives communicato cum vicinis castellanis consilio eum occidere temptant. Haec augustus persentiens insidias primo precavit, post infinit am ex eis multitudinem stravit. Sequenti vero die interposito iureiurando C ab eis obsides accepit. Ipse autem VII apud eos dehinc dies manens ad Spoletum divertit rogatuque Leonis papae Romanis obsides eorum relaxavit. Quo recedente Romani Iohannem recipiunt, Leone expulso. Is nil moratus augustum in ducatu Camerino morantem adiit secumque sanctum pascha celebravit. Inter haec Iohannes moritur, et in locum eius Benedictus a Roma
Abbreviated transcription (Latin):
decimo. kał. detemb̾s. et missa
ꝑ adrianũ cardinalem pbr̃m.
et bñdictũ cardinalem dyaco¬
nũ. Qui cũ tiburĩ ꝑuenissent
eum nõ inuenerũt. pharetra¬
tus enĩ sagictis ĩ campestria
iam abierat nec quisquam e̾at
qui hiis ubi ip̃e eẽt iudicare pos¬
set. Cumq eum inuenire nõ pos¬
sent . cũ isdem lrĩs ad sinodũ que

Expanded text:
embris et missa per Adrianum cardinalem presbiterum et Benedictum cardinalem diaconum. XV. Qui cum Tiberim pervenissent, eum non invenerunt; pharetratus enim in campestria iam abierat, nec quisquam erat, qui his, ubi ipse esset, indicare posset. Cumque eum invenire non possent, cum eisdem l
Abbreviated transcription (Latin):
binis ꝑtes corpoꝵ. ꝓchi et iacĩt¬
t martirũ. hec omnia cũ ꝑte ca¬
thene scĩ petri apłi cũ capillis
eiusdem. et sanguine scĩ stephãi
ꝓchomartiris. et ꝑte de craticula
sñ laureucisi martis/ a papa io¬
hanne sibi donata. cũ aliis multis
scõrũ pignorib. p̃sul theoditus mn
galliam hoc anno transtulit. et
in eccĩa sc̃i uincentii mart̾is a se ĩ
insula urbis cõstructa locauit.

Expanded text:
tes corporum Proti et Iacincti martyrum. Haec omnia cum parte catenae S. Petri apostoli, cum capillis ejusdem, et sanguine sancti Stephani prothomartyris, et parte de craticula sancti Laurentii martyris a papa Johanne sibi donata, cum aliis multis sanctorum pigneribus presul Deodericus in Galliam hoc anno transtulit, et in aecclesia sancti Vincentii martyris a se in insula urbis constructa locavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sit. cũ cõcilio ꝑtractet ͦͤ Tũc cõ¬
surgens petrus cardinalis pb̃r.¬
dixit se iudisse illũ missam celebi¬
lis dyaconus se nidisse illũ dya¬
conũ ordinasse in equorũ stabu¬
lo nõ c̾tis temꝑib sũt ꝓfessi. bñ¬

Expanded text:
 sit, communi consilio pertractetur. » Tunc consurgens Petrus cardinalis presbiter, se vidisse illum missam celelis diaconus, se vidisse illum diaconem ordinasse in equorum stabulo, non certis temporibus, sunt professi. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
dixit plus uidendo qmͣ audiendo
sare potiussemꝰ. De adult̾io dixe¬
runt. Quod oculis non uiderent.
prĩs cõcubinam. et amĩa iuduã
cũ nepte sua abusũ ẽẽ. et scm̃ pa¬
laciũ lupanar. et prostibulum fe¬
cisse. uenationem dixerũt publice
ex̾ciusse. bñdictum spũalem prẽ
suũ lumine pͥuasse. et mox mor¬
uirilib amputatis occidisse. Incẽ¬
bibisse. oñis tani cł̾ici ꝙͣ layci accla¬
marũt. In ludo alee. iouis. uen̾is.
cetͦoꝵq demonũ auxiliũ popos¬

Expanded text:
quia plus videndo quam audiendo scire potuissemus. De adulterio dixerunt, quod oculis non viderent, patris concubinam et Annam viduam cum nepte sua abusum esse et sanctum palatium lupanar et prostibulum fecisse. Venationem dixerunt publice exercuisse; Benedictum spiritalem suum patrem lumine privasse, et mox morvirilibus amputatis occidisse; incenbibisse omnes tam clerici quam laici acclamarunt. In ludo aleae lovis, Veneris ceterorumque demonum adiutorium popos
Abbreviated transcription (Latin):
expulsione leonis quã subrogatio¬
ne bñdicti inflãmatus. spretis ro¬
manoꝵ legatis quos ad conciliã¬
dũ eius animũ miserant: ex̾citũ
contra uobem mouet. Quam ob¬
sidione clausam. et incredibili fa¬
me et cede fatigatam. tandem
ad deditionẽ coegit. hac gͦ condi¬
none ingrãm sunt recepti ut por¬
tis aꝑtis ipm̃ honorifice susciꝑent
et bñdictum ei trat̾ent. ¶ Sequit᷑¬

Expanded text:
expulsione Leonis quam subrogatione Benedicti inflammatus, spretis Romanorum legatis, quos ad conciliandum eius animum miserant, exercitum contra Urbem movet. Quam obsidione clausam et incredibili fame fatigatam tandem ad deditionem coegit. Hac ergo conditione in gratiam sunt recepti, ut portis apertis ipsum honorifice susciperent et Benedictum ei traderent. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
missa legatione papam iohan¬
nem reuocat. s eouenire nolẽ¬
te. collecta ep̃orũ sinodo leonem
ei in pontificatu sustinuit. Ꝙ
uidens adalb̾tus denuo incorsi¬
cam fugit. Imꝑacor natale d̾oͥ¬
rome celebrans. be̾ngariũ in
monte leonis obsessũ cũ tastes¬
lo in dedicionẽ accepit. ac in ba¬
waria custodie manciparo exe¬
Collecto a tota italia epõrũ con¬
cilio iohannes de nephariis cau¬
sis infamat ͦ Qui i̾cio euocatꝰ
dũ se excusatũ uenire cũctat ͦ
Post multa tãdem eo a cũctis
p̃udicato. leo adhuc laxcus. elec¬
tione om̃ et consensu imꝑato¬
ris papa substicuit ͦ Sic leo p̃¬
sidens apłice sedi. fecit ordinaniꝰ¬
ones et alia que erant apłica.¬
nilac̾ata fide apud imꝑatorẽ
papam recipiũt iohannem. Ille
sinodo collecta leonem deposur
et eius gesta cassauit. Statumũ¬
q oimĩ est publico iudicio. sino¬
dũ a leone hĩtam. nec noĩan¬

Expanded text:
missa legatione papam revocat, sed eo venire nolente, collecta episcoporum synodo Leonem ei in pontificatu substituit. Quod videns Albertus denuo in Corsicam fugit. QuaRomae celebrans Berengarium in monte Leonis obsessum cum castello in deditionem accepit ac in Baioaria custodiae mancipatum exiCollecto in tota Italia episcoporum concilio, Johannes de nefariis causis infamatur. Qui tertio evocatus, dum se excusatum venire cunctatur, post multa tandem eo a cunctis prejudicato, Leo adhuc laicus, electione omnium et consensu imperatoris papa substituitur. Sic Leo presidens apostolicae sedi, fecit ordinationes et alia quae erant apostolni alterata fide apud imperatorem, papam recipiunt Johannem. Ille synodo collecta Leonem deposuit, et ejus gesta cassavit. Statutumque est publico omnium judicio, synodum a Leone habitam nec nominan
Abbreviated transcription (Latin):
rius eporegie ciuitatis marchio
hẽt ͦ ͦ cui rex hugo neptem suam
noĩe willame quam ex willa uxo¬
re sua boso tuschie ꝓuincie mar¬
chio regis fr̃ genuerat cõiugem
dedit. anscharius u̾o huiꝰ b̾enga¬
rii fr̃ quem ex adelberto ermẽgar¬
da regis hugonis genuit soror.
uiriũ audacia. potenciaq clare¬
tra grecos bellum agentes. quot¬
ꝙ grecoꝵ capiebant ennuchiza¬
affinitate cõiunctus. camerinoꝵ
et spoletinoꝵ marchio erat. hic
in auxiliũ bñuentani pn̾cipis cõ¬
tra grecos qui eum uehem̃t̾ opp̃s¬

Expanded text:
ia, Eporegiae civitatis marchio habebatur. Cui rex Hugo neptim suam nomine Willam, quam ex Willa uxore sua Boso Tusciae provinciae marchio, regis frater, genuerat, coniugem dedit. Anscarius vero, Berengarii frater, quem ex Adelberto Hermengarda regis Hugonis genuerat soror, virium audatia potentiaque claretra Graecos bellum agentes, quotquot Graecorum capiebant ennuchisaaffinitate coniunctus, Camerinorum et Spoletinorum marchio erat. Hic in auxilium Beneventani principis contra Grecos, qui eum graviter obpres
Abbreviated transcription (Latin):
comitis et ratherii epĩ hortatu
in italiam ꝓpat. cuiet rex hugo
niens a ueronensib suscipit ᷑ͦ
et cum hugone confligens uin¬
gone epãtu pulsus. qr baioarꝰ
fu̾at papie exiliat ͦͦ ubi et libꝵ
de sius erumpnis lutulentꝰ edidͤ
scͥpsit et alia multa legencibus
utilia. Nex hugo filiũ suũ locha¬
riũ regem constituit. et romã
cocõuigem dat. ut eum ꝑ ip̃am
decipiat ¶ Sarraceni de fraxine¬

Expanded text:
comitis et Raterii episcopi hortatu in Italiam properat, cui rex Hugo niens a Veronensibus suscipitur, et cum Hugone confligens vingone episcopatu pulsus, quia Bajoariis faverat, Papiae exsiliatur: ubi et librum de suis aerumnis luculenter edidit. Scripsit et alia multa legentibus II. Rex Hugo filium suum Lotharium regem constituit et Romam co coniugem dat, ut ipsum per eam decipiat. IIII. Saraceni de Fraxene
Abbreviated transcription (Latin):
pulchre ex̾cendo uictum sibi que¬
rence. ¶ Octonem moguntinũ
epm̃ cuiꝰ dolo olim alb̾tus ꝑie¬
rat rex conradꝰ sollicitat etiam
contra henricum saxonũ duc̃e.
pp̃ potẽtiam ip̃ius sibi suspectã.
ad ꝙ cũ iam torquẽ auream ep̃t
fabricass que collo ducis secum
cõuiuãtis inic̾etͦ dolo prodito
frustratꝰ. Et post triduũ morbo
et angore. uł ut alii dicũt fulmi¬
nis ictu hacto ꝑuit. Complices cõ¬
si lii eius a duce elimati sũt. post
uꝰ ꝑ annos .s. Misso aũt ex̾citu a re¬
ge contra henricũ: tanta cede sax¬
ones debaccat sunt in eos. ut a
ille infernus. qui tantã cesoꝵ mł¬
titudĩem cape poss. ¶Ungari ꝑ
alemãmam in ekatiam es usq
ad lochoringiam ꝑuenũt ¶ Ioħes¬

Expanded text:
pulchre exercendo, victum sibi quaerente. Hattonem Maguntinum episcopum, cujus dolo olim Adelbertus perierat, rex Conradus sollcontra Heinricum Saxonum ducem, propter potentiam ipsius sibi suspectum. Ad quod cum jam torquem auream episcopus fabricasset, quae collo ducis secum convivantis injiceretur, dolo prodito frustratus est; et post triduum morbo et angore, vel ut alii dicunt fulminis ictu periit. Complices consilii etiam a duce patria eliminati sunt. Misso unt. Misso autem exercitu a rege contra Henricum, tanta caede Saxones debaccati sunt in eos, ut a t tantus ille infernus, qui tantam caesorum multitudinem capere posset. Ungari per Alemanniam in Alsatiam, et usque ad Lotharingiam
Abbreviated transcription (Latin):
Efuit aũt rex hugo nõ mĩoris
sciencie quam audacie. nec insͥ¬
mioris fortitudĩs: qmͣ calliditatis
mator. In paupeꝵ ncc̃itatibus
curiosꝰ. erga ecc̃ias sollicitus. re¬
ligiosos. philosophosq uiros nõ
solũ amabat uerũ etiam fortit᷑
honorabat. Qui et si tot u̾tutib
clarebat mulierũ tñ illesebris
eas fedabat. ¶ Hic ex francoꝵ¬

Expanded text:
Fuit autem rex Hugo non minoris scientiae quam audatiae nec infirmioris fortitudinis quam calliditatis,mator, in pauperum necessitatibus curiosus, erga ecclesias valde sollicitus; religiosos phylosophosque viros non solum amabat, verum etiam fortiter honorabat. Qui etsi tot virtutibus clarebat, mulierum tamen illecebris eas fedabat. XX. Hic ex Franco
Abbreviated transcription (Latin):
rolus apud bũnam cõfed̾ant᷑.
et karolus reddit henrico regi:
regnũ lochoringie. epĩs es coĩ¬
tibus utrinq iurando rem cõ¬
ritus cis renũ regnaret. et de
belgica cũ karolo discrepares.
henrico cessit. at karolo celcica
tantũ et aquitania. ꝑsq lugdu¬
bente remansit. Et sic regnũ
ꝙ fnͣcoꝵ dicit ͦͦ ex pat̾na h̾edita¬
te belgitam galliam / cũ pala-¬
tio aquis et maiori ꝑte francie

Expanded text:
rolus apud Bunnam confoederantur, et Carolus reddit Henrico regi regnum Lotharingiae, episcopis et comitibus utrinque jurando rem conricus eis Rhenum regnaret et de Belgica cum Karolo discreparet, Heinrico cessit, ac Karolo Celtica tantum et Aquitania parsque Lugdubente, remansit. Et sic regnum quod Francorum dicitur ex paterna hereditate Belgicam Galliam cum palatio Aquis et maiori parte Franciae
Abbreviated transcription (Latin):
ungaris fr̃aciam. alsatiam. ale¬
manam. saxoniamq depopi¬
lantib. henricus rex uxta urbẽ
mersburch. cõg̾ssus nouens doꝓ
adipiscenda uictoria se h̾esim sỹ¬
momacam de regno suo eradita¬
ad int̾nitionẽ pene deleuit. Et¬

Expanded text:
ungaris Franciam, Alsatiam, Alemaniam, Saxoniamque depopulantibus, Henricus rex juxta urbem Meresburch congressus, vovens Deo pro adipiscenda victoria se haeresin Simoniacam de regno suo eradicaad internecionem delevit.
Abbreviated transcription (Latin):
burgundiam ad regem rodul¬
Quod hugo rex ut agnouit nũ¬
ciis ad eundem directis omnẽ
t̾ram quã in gallia añ regni s¬
ceptionẽ tenuit. rodulfo dedit.
atq ab eo insiurandũ ne aliqñ
in italiam ueniret accepit. hẽ

Expanded text:
Burgundiam ob RodulQuod Hugo rex ut agnovit, nuntiis ad eundem directis omnem terram, quam in Gallia ante regni susceptionem tenuit, Rodulfo dedit atque ab eo iusiurandum, ne aliquando in Italiam veniret, accepit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
geb̾tus. Natherius lobiensis mo¬
nachꝰ uir mime simplicitatis. s
expencia lib̾aliũ artiũ nominatꝰ
cum hilduno qui in lothorĩgia e¬
piscopatũ leodiensiũ olim ambie¬
rat. in italiam ad regem hugonẽ

Expanded text:
t. Ratherius Lobiensis monachus, vir nimiae simplicitatis, sed experientia liberalium artium nominatus, cum Hilduino, qui in Lotharingia episcopatum Leodicensem olim ambierat, in Italiam ad Hugonem regem
Abbreviated transcription (Latin):
Eanno .ii. henricus rex: reges nor¬
mãnoꝵ et abrotidoꝵ xp̃ianos facit.
hubaldꝰ monachꝰ et philosophus
de sco amĩado eluoneũ obiit. Reda¬
rii usq ad ducentoꝵ milia hom̃ cõ¬
spirantes contra heuritũ regenire¬
bellant. et regnũ eius grauitꝰ infes¬
tant. et iucinas gentes ad rebellan¬
dũ ammant. S a ducib regis b¬
nardo et tietinaro gͣni bello uicti:
onĩs pene ꝑiũt ͦͦ aut fugientes
in mari dem̾gunt  uicino. et hoc
fc̃o uicine gentes a rebellione det̾¬

Expanded text:
 26. Henricus rex reges Northmannorum et Abrotidorum christianos facit. Hubaldus monachus et philosophus de Sancti Amandi Elnonensis obiit . Redarii usque ad 200 milia hominum conspirantes contra Henricum regem rebellant, et regnum ejus graviter infestant, et vicinas gentes ad rebellandum animant. Sed a ducibus regis Bernardo et Tietmaro gravi bello victi, omnes paene perimuntur, aut fugientes in mari vicino demerguntur; et hoc facto vicinae gentes a rebellione det
Abbreviated transcription (Latin):
gantem oblitus cõsangͥnee ne¬
cessitudĩs expulit in audito cru¬
delitatis modo. ut solus cũ armi¬
g̾onauem cõscend̾e̾ iub̾et . reni¬
ge et rennigio uacuam. postea ue¬
tustate quastatam. Diu laborauͭ

Expanded text:
andum, oblitus consanguineae necessitudinis, expelleret; inaudito sane crudelitatis modo, ut solus cum armigero navem conscendere juberetur, remige et remigio vacuam, praeterea vetustate quassam. Di
Abbreviated transcription (Latin):
uix in cota anglia fuit ullũ ue¬
tustũ monast̾ium. ꝙ nõ uł edifi¬
cus uł ornamentis. uł libris uł
p̃diis decorau̾it. Recencia mo¬
nast̾ia faciebat quasi ex ꝓfesso.
uetusta qiͣ aliud agens aurifici
benignitate insigmẽbat. ¶ Rex¬
henricus patem cũ ungaris in
nouem annis firmat. ¶Karo¬
lus rex francoꝵ a comite herib̾to
dit ͦ ob necem roberti ducis ab

Expanded text:
ix in tota Anglia fuit ullum vetustum monasterium, quod non vel aedificiis, vel ornamentis, vel libris, vel praediis decoraverit; recentia monasteria faciebat quasi ex professo, vetusta quasi aliud agens, artifici benignitate insigniebat. Henricus rex pacem cum Hungaris in novem annos firmat. Carolus rex Francorum a comite Heribertocustodiam ob necem Roberti ducis ab
Abbreviated transcription (Latin):
mortem karoli rogis nolentib
lochoringis henrico regi subeẽ
quidam lochoringus nõie xp̃ĩaᷤ
simulata infirmitate guleb̾tũ
ducẽ ad se dolo euocatum cepir.
regiq misit. ut ꝑ eũ lochoringi¬
ami sibi subite̾t. at rex inspecta
maustria. et pocentia gisleb̾ti fi¬
liam suam gͥb̾gam ei despondes.
et eum it̾m lochoringie p̃fecit. lu¬
douitꝰ filius karoli regis insidiã¬
tes sibi fugiens ꝑ mare. tnͣsit in
angliam mat̾ enĩ eiuus fuit soror¬
ochelstani filia regis anglorũ.

Expanded text:
mortem Karoli regis nolentibus Lotharingis Henrico regi subesse, quidam Lotharingus nomine Cristianus simulata infirmitate Gislebertum ducem ad se dolo evocatum cepit regique misit, ut per eum Lotharingiam sibi subiceret. At rex inspecta industria et potentia Gisleberti, filiam suam Gerbergam ei despondet, et eum iterum Lotharingiae preficit. Ludowicus, filius Karoli regis, insidiantes sibi fugiens, per mare transit in Angliam. Mater enim ejus fuerat filia regis Anglorum.
Abbreviated transcription (Latin):
pius rumphea. cadit. heu pius fe¬
licemq suũ deo cõmendat pie spiri¬
reicentib. lapis aũt ad eiusdem
eccĩe ianuam positus: sangͥnem
insinuat. Nullo quippe delibutꝰ.
asꝑsusq liquore discendit. Milo¬

Expanded text:
pius Romphea; cadit heu pius, Felicemque suum Deo Commendat pie spirireticentibus lapis ante cuiusdam ecclesiae ianuam positus, sanguinem insinuat. Nullo quippe delibutus aspersusque liquore discedit. L
Abbreviated transcription (Latin):
git. ¶uidualiũ regem walentiũ¬
sius regnis expulit. quos tamẽ
postea miseratione cõmotus in
antiquũ statũ sub se regnare pro¬
eum imꝑatũ offendit. qui hostes
inchiltale ausuros putauat..
Rex gͦ stratis excussus. cũ suos
ad bellũ acu̾et: gladius eius for¬
tiutu euagina excidit. Inclama¬
toꝙ dõ et scõ adelino. qui erat eiꝰ
ex antiqua stirpe cõsangnineus
reducta ad uaginam manu ensẽ¬
ĩuenit. Qlui hodie ꝓ miraculo
ẜuatͦ ĩ thesauro regñ. et est u
naꝑte sectilis nͨ uniqmͣ auri uł
argenn receptibilis. hoc di dono
fretus tota die usꝙ ad uesꝑam ĩ¬
defessus fugauit adalanũ cum
ex̾citu. Cecidit ibi supͣdictus rex
scoctorum cõstantinꝰ. ꝑfide ani

Expanded text:
git. Widnalium regem Walnsuis regnis expulit; quos tamen postea miseratione commotus in antiquum sub se regnare perregem imparatum offendit; qui hostes nihil tale ausuros putaverat. Rex ergo stratis excussus, cum suos ad bellum acueret, gladius ejus fortuitu e vagina excidit: inclamatoque Deo et sancto Adelmo, qui erat ejus ex antiqua stirpe consanguineus, reducta ad vaginam manu invenit ensem, qui hodieque pro miraculo servatur in thesauro regum, et est una parte sectilis, nec unquam auri vel argenti receptibilis. Hoc Dei dono fretus tota die usque ad vesperam indefessus fugavit Adalanum cum exercitu. Cecidit ibi rex Scotorum Consta
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ¶ Rex henricꝰ urbem sclauo¬
rũ br̃ade burch capit. et uictis
sclaius tributũ inponit. Nex hẽ¬
ricus agrarios milites recensens.
edixit ut octo eorum in agris. no¬
nus u̾o murbe moraret ͦ: ut octo
et sibi et nono in agris laborarẽt
exstructis. ut in bello nichil ali¬
cui eoꝵ deeẽt. urbes ꝙͦ rebus et

Expanded text:
. Rex Henricus urbem Sclavorum Brennaburch capit, et victis Sclavis tributum imponit. Rex Henricus agrarios milites recensens, edixit ut octo eorum in agris, nonus vero in urbe moraretur; ut octo et sibi et nono in agris laborarent,extructis; ut in bello nihil alicui eorum deesset, urbesque rebus et
Abbreviated transcription (Latin):
Quo defucto octo saxonũ dux¬
petit ͨͦ Princeps gi ͦ clarissimꝰ
tamquam senio grauis rex
lius p̃fati ducis octonis cõsen¬
su om̃ orientalis francie rex
creatur. hunc quidam ludouici
frĩs filiũ fuisse dicunt. et obhoc
eũ nouissimũ karoloꝵ ponũt.

Expanded text:
Lodewico Otto Saxonum duxpetitur. Princeps ergo clarissimus tanquam senio gravis rex lius consilio prefati ducis Ottonis, consensu omnium orientalis Franciae rex creatur. Hunc quidam Lodewici fratris filium fuisse dicunt et ob hoc eum novissimum Karolorum ponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt se/ et franciam henrico re¬
gi submittit. eiq inpignus
ꝑpetii fed̾is et amoris mittit
manũ p̃ciosi mart̾is dyonisii
ꝑisieñ auro gẽmisq inclusam

Expanded text:
t se et Franciam Henrico regi submittit, eique in pignus perpetui foederis et amoris mittit manum pretiosi martyris Dionysii Parisiensis auro gemmisque inclusam
Abbreviated transcription (Latin):
cerũt. ¶ Nex henritꝰ quoscũꝙ
fures aut latrones aut siccarios
manufortes. et bellis aptos eẽ
uidebat. indulta eis uenia: a¬
gros et arma dabat . et legio¬
nem ex eis faciens ad debellan¬
dos barbaros exponebat. edi¬
tens oĩo ut ciuibus tantũmodo
ꝑc̾ent. ¶Karolus rex francoꝵ
cũ auxilio lochariẽsiũ iuxta ur¬
bem suessionis pugnans cõtra
rob̾tum frem̃ odonis regis/ qui
contra se regnũ francoꝵ inua¬
debat eum cũ mulcis ꝑemit.¬

Expanded text:
evit. Rex Heinricus quoscunque fures, latrones aut sicarios manu fortes et bellis aptos esse videbat, indulta eis venia agros et arma dabat, et legionem ex eis faciens ad debellandos barbaros exponebat, edicens omnino, ut civibus tantummodo parcerent. Karolus rex Francorum eum auxilio Lothariensium juxta urbem Suessionis pugnans contra Rotbertum fratrem Odonis regis, qui contra se regnum Francorum invadebat, eum cum multis peremit
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe clarebat intꝰ nobiles lo¬
choringie scũs giub̾cus qui gem¬
blacense cenobiũ fundauit. qͥ
diuitiis nobilitate. et porẽtia
clarus. cingulũ mũdane mili¬
tie depones. cingulo scẽ religio
mia pncipabatͦ Et post eum
watizlaus filius eius post wa¬
tizlaũ. wenzeslaus filius eius
iusticia et sc̃itate p̃clarꝰ. cui fr̃
eius bolizlaus ninis adu̾sabat᷑¬

Expanded text:
tempore clarebat inter nobiles Lotharingiae S. Wibertus, qui Gemmelacense coenobium fundavit; qui divitiis, nobilitate ac potentia clarus, cingulum mundanae militiae deponens, cingulo sanctae religionmia principabatur, et post eum Watizlaus filius ejus; post Watizlaum Wencezlaus filius ejus, justitia et sanctitate preclarus, cui frater suus Bolizlaus nimis adversabat
Abbreviated transcription (Latin):
habentem. misit ad eundem ethel¬
stanũ.r abbodꝰ pp̃ositus sampso¬
nis archiepĩ ossa scĩ senatoris.
et sc̃i pat̾m et sc̃i stubilionis qui
fuit magistꝰ eiusdẽ scĩ pat̾m. et
uuo die et eadem hora cũ eotem
pat̾no migrauit ad xp̃m. Isti scĩ
tunc de britania minori. et de
normãnia translatiad tutiora
loca fu̾ant. S et alie tũc multe
reliquie normãnis gallias in¬
tnͣslate facile uenũ patebant.

Expanded text:
est. Misit ad eumdem Ethelstanum Rabaudus praepositus Samsonis archiepiscopi ossa sancti Senatoris, et sancti Paterni, et sancti Stabilionis, qui fuit magister ejusdem sancti Paterni, et uno die, ac eadem hora cum eodem Paterno migravit ad Christum. Isti sancti tunc de Britannia minori, et de Normannia translati ad tutiora loca fuerant. Sed et aliae tunc multae reliquiae Normannis Gallias intranslatae, facile venum patebant.
Abbreviated transcription (Latin):
tis culimen. et p̾us humilitꝰ de¬
clinauit. ac paulopost nõ am¬
bitiose suscepit. uerum nisi pal
radũ regem tam citissime raꝑet
is eẽt cuiꝰ nomen mũdi natio¬
nibus imꝑaret. ¶ Guido. P idem

Expanded text:
tis culmen et prius humiliter declinavit ac paulo post non ambitiose suscepit. Verum nisi 'palradum regem tam citissime raperet, is esset, cuius nomen multis mundi nationibus imperaret. XXI. Hoc eodem
Abbreviated transcription (Latin):
concra aruoldũ ab ingaris reg̾s¬
sum cũ ex̾citu in bawariam pro¬
fectus. eum uirtute et sapĩa sua
ao gr̃am suam inflexit/ addens ei
Ep̃s octo. hic est arnoldꝰ qui et¬
clesias et monast̾ia bawarie cru¬
delit destruxit. ac possessiones ea¬
rum militibus distribuit. Is dũ
ret ͦ bt̃o ulrico post augustensiũ
ep̃o duo gladii quorũ. quoꝵ alt̾
capulo carebat in uisu monstͣ
sunt. ¶ audiuitꝙ gladiũ cũ ta¬
pulo regem henricũ. arnoldum
Quło ꝗladmi sine capulo. taqm̃
sine capite et iusticia eẽ. ¶ bucar¬
dum etiam ducem alemãnie bel¬
lo det̾ritum ad se inflexit. ¶ No¬
b̾tꝰ dux fr̃ odonis quond̾a regis¬
frãtie appetens regnũ fnͣcoꝵ cõtͣ
bat franciã. eiusq instinctu om¬
nes pene p̾mores francie ad u̾sa¬

Expanded text:
contra Arnauldum ab Hungaris regressum cum exercitu in Bajoariam profectus, eum virtute et sapientia sua ad gratiam suam inflexit; addens ei em vocatur. Hic est Arnolfus, qui ecclesias et monasteria Baioariae crudeliter destruxit ac possessiones earum militibus distribuit. Is dum retur, beato Odalrico Augustensium episcopo duo gladii, quorum alter capulo carebat, in visu monstrati sunt, audivitque gladium cum capulo regem Heinricum, Arnolfum autem gladium sine capulo tamquam sine capite et iusticia esse. dum etiam ducem Alemaniae bello territum ad se inflexit. Robertus dux frater Odonis regis, appetens regnum Francorum contra bat Franciam; ejusque instinctu omnes pene primores Franciae adversa
Abbreviated transcription (Latin):
in habitabant post labefcĩonẽ
ꝓuincialiũ quasd̾a sũmas italie
ꝑtes sibi uicinas nõ mediocritꝰ la¬
mabant. ad̾o ut depopulatis plu¬
rib urbibus usz aquis uenirent
q̃ est ciuitas .eo. ferme miliariis¬
a papia dist̾ans. Que etiam pp̃
tͥmas miro ĩ cetragonũ modo ad
lauandũ ibi cõstitutas. nocabu¬
lum huiꝰcemõĩ fortita est. Tantꝰ
em̃ timor inuaserat uniu̾sos.
ut nullꝰ eẽt qui hoꝵ p̃senciam
nisi forte tutissimis p̃stolaret ͦ
ab affrica ratibus exeũtes. cala¬
briam. apuliam. beneuẽtũ. ro
mediam romani optinerẽt. me¬
diam affricani. In mõte quippe
gareliano munitoẽm cõstitue¬
rant. ĩ quo uxores. captiuos. ꝑ¬
iuuilos omnẽq supplectilem sacis
tuto ẜuabant. Nemo etiam ab
occasu siue ab arccoͣ orationis gr̃a

Expanded text:
inhabitabant, post labefactionem Provincialium quasdam summas Italiae partes sibi vicinas non mediocriter laniabant; adeo ut, depopulatis plurimis urbibus, Aquas venirent, quae est civitas 40 ferme miliariis Papia distans. Quae etiam propter thermas miro in tetragonum modo ad lavandum ibi constitutas vocabulum hujusce sortita est. Tantus enim timor invaserat universos, ut nullus esset qui horum praesentiam nisi forte tutissimis praestolaretur ab Africa ratibus exeuntes, Calabriam, Appuliam, Beneventum, Rommediam Romani obtinerent, mediam Africani. In monte quippe Gareliano munitionem constituerant, in quo uxores, parvulos captivos, omnemque suppellectilem satis tuto servabant. Nemo etiam ab occasu, sive ab arcturo, orationis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mebat᷑ ungari alemanniã to¬
tam deuastantes us ad fuldam
Romanꝰ grecoꝵ imꝑator filios
suos stephanũ et constantinũ cũ
doño suo constantĩo imꝑatore im¬
ꝑare cõstituit. ip̃o constantĩo ĩ¬

Expanded text:
ent. Ungari Alemanniam totam devastantes, usque Fuldam  Grecorum imperator filios suos Stephanum et Constantinum, cum domino suo Constantino imperatore imperare constituit; ipso Constantino i
Abbreviated transcription (Latin):
sedit. ¶Lanceam mirandi oꝑis. et
clauis ihũ xp̃i crucifixi sc̃ĩficatam.
q̃ d ͦ pͥmi et magni constantim n
magnrimꝑatoris fuisse donatã¬
regi burgũdionũ et italie: rexhẽ
ꝑandꝰ. accepta cet̾arũ specie lance¬
arũ. nouo quod̾a oꝑe. nouaq ela¬
borata figura. habens iuxta lum¬
bum mediũ utrobiq feuestras. as
ꝓ pollicib ppulchre due ause usq
ad decliuũ mediũ lancee extẽde¬

Expanded text:
. Lanceam mirandi operis et clavis Jesu Christi crucifixi sanctificatam, quae dicitur primi et magni Constantini imperatoris fuisse, donataregi Burgundionum et Italiae a Samsonim exepta ceterarum specie lancearum, novo quodam modo novaque elaborata figura, habens iuxta lumbum medium utrobique fenestras. Haec pro pollicibus perpulcrae duae acies usque ad declivum medium lanceae extend
Abbreviated transcription (Latin):
hoc temꝑe claruit in burgũdia
scũs b̾no ex comite abbas ging¬
naceñ cenobii a se fundati. qui
etiam ex dono aue conitisse con¬
struxit cliiatũ cenobiũ in celła
tp̃e remigius antisiodoreñ in ex¬

Expanded text:
 tempore claruit in Burgundia Berno, ex comite abbas Gigniacensis coenobii a se fundati: qui etiam ex dono Aurae comitissae construxit Cluniacum coenobium in cellam t Remigius Antissiodorensis, in ex
Abbreviated transcription (Latin):
et hoꝵ om̃i excelentior. henricꝰ
sapĩa quam forcitudĩe regis. ad
grañ eius reducũtͦ. Solus arnol¬
dus adungaros cũ uxore et filiis
fugiens us ad mortem ibi mau¬
regno ludouitus pro arbitrii sui
motu potiret ͦ dimisso milite cũ
paucis ueronam se cõtulit. ⁊lix
diam ciuitatẽ ueronami sicut ro¬
ingens marmoreꝰ miri oꝑis
mireq magnitudĩs pons est
fabricatus. ¶ aleua aũt ꝑte flu¬
minis q̃ est aquilonẽ u̾sus ciui¬
tas posita ẽ difficili arduoq col¬
le nuumita ad̾o ut si ea ꝑs ciuita¬
tis quã memoratꝰ fluuius dex¬
terã alluit / ab hostib capiat ͦ
ea tñ ilitꝰ possit defendi. In huiꝰ
u̾o collis sũmitate p̃ciosi oꝑis
eccĩa est fabricata. et honore be¬
atissimi petri apłoꝵ pn̾cipis cõ¬

Expanded text:
r Heinricus ientia quam fortitudine regis ad gratiam ejus reducuntur. Solus Arnoldus ad Ungarios cum uxore et filiis fugiens, usque ad mortem regis ibi manregno pro arbitrii sui motu potiretur, dimisso milite cum paucis Veronam se contulit. Ubi diam civitatem Veronam ingens marmoreus miri operis miraeque magnitudinis pons est fabricatus. A laeva autem parte fluminis, quae est aquilonem versus posita, civitas est difficili arduoque colle munita, adeo ut, si ea pars civitatis, quam memoratus fluvius dexteram alluit, ab hostibus capiatur, ea tamen viriliter possit defendi. In huius vero collis summitate preciosi operis est ecclesia fabricata, in honore beatissimi Petri apo
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad prandiũ ĩ castro uñ digres¬
si fu̾ant reduxit. at postqmͣ refec¬
ti sunt. ad curiam ueniũt. In cã
pu̾ceps ponit  ac tamqmͣ maies¬
tatis reus capice plectendꝰ adiu¬
dicat  monet ille epm̃ de fide da¬
ta. Quam econtra ille se bñ in
hoc ꝙ sanũ et incolum̃e in castrũ
eum reduxerat ẜuasse respondit.
Sic p̃fatus alb̾tus capite plectit᷑.
Possessionesz eius e quibus post¬
modũ babenbergensis eccĩa locu¬
pletata dicit ͦ infiscũ redacte sũt.
Ex huiꝰ alb̾t sangũie alb̾tus qui
postmnodũ margͥiam orientalẽ.
idest pãnoniam suꝑiorẽ. unga¬
ris creptam romano imꝑio adie¬
cit . originem dixisse tradit : iudi¬
cent de hoc sac̾dotis fc̃o alii ꝙ uelĩt
et tamqmͣ proregni utilitate cõ¬
missum tueant. ego omninon
tali. loqui nõ debuisse arbitror e¬

Expanded text:
eum ad prandendum in castro, unde digreseum ad prandendum in castro, unde digressi fuerant, reduxit. At postquam refecti sunt, ad curiam veniunt. In causa princeps ponitur ac tanquam maiestatis reus capite plectendus adiudicatur. Monet ille episcopum de fide data. Quam e contra ille se bene in hoc, quod sanum et incolomem in castrum eum reduxerat, servasse respondit. Sic prefatus Albertus capite plectitur, possessionesque eius, e quibus postmodum Babenbergensis ęcclesia locupletata dicitur, in fiscum redactae sunt. Ex huius Alberti sanguine Albertus, qui postmodum Marchiam orientalem, id est Pannoniam superiorem, Ungaris ereptam Romano imperio adiecit, originem duxisse traditur. Iudicent de hoc sacerdotis facto alii quod velint et tamquam pro regni utilitate commissum tueantur: ego omnino tali loqui non debuisse arbitror e
Abbreviated transcription (Latin):
supͣnominatꝰ ex pͥmorib austra¬
sioꝵ ꝑ septẽniũ ludouico regi rebel¬
lis. dolo hacronis moguntini ar¬
chiep̃i ad regem deductus decolla
uiribus se nõ posse profice᷑ uid̾et.
hacconis moguntini archiepĩ cõ
cilio ad dolum se contulit. Itaq ut
nõ solum in regũ gestis inuenit ͨ ͦ
s eniam ut ex nulgari traditione
ĩ compitis et curiis haccenꝰ audit᷑.
p̃fatus hacto albertum ĩ castro
suo babengerg adiit. eũq quasi
pietatis obtentu. de gr̃a regis adi¬
piscenda conuenit. Iste deuote mo¬
nitis eius obtemꝑans hũilit̾ cõduc¬
tum de ꝑsone ꝓpe incolumitate pe¬
cut. ac ne multis morer. int̾posita
sac̾dotis p̃fati fide itꝰ carpũt. Iam
castro exierant. iam ꝓximo uito qͥ
reurstat ad huc dicitͦꝰ appinqua¬
bis erit ieinũ sustin̾e si placet ã¬
te qiñ regi p̃sentem᷑ ad pnͣdiũ diu̾¬
tamꝰ. Tum ille simplices aures
morem antiquoꝵ p̾moꝵ habens.
dolũq mimime ꝑsenciens gratãt᷑

Expanded text:
quidam ex primoribus Austrasiorum per septennium Ludowico regi rebellis, dolo Hattonis Moguntini archiepiscopi ad regem deductus decollairibus se non posse proficere videret, Hattonis Moguntini archiepiscopi consilio ad dolum se contulit. Itaque, ut non solum in regum gestis invenitur, sed etiam ex vulgari traditione in compitis et curiis hactenus auditur, prefatus Atto Albertum in castro suo Babenberg adiit eumque quasi pietatis obtentu de gratia regis adipiscenda convenit. Ille devote monitis eius obtemperans humiliter conductum de personae propriae incolomitate peciit. Ac ne multis morer, interposita sacerdotis prefati fide iter carpunt. Iam castro exierant, iam proximo vico, qui Teurstat adhuc dicitur, appropinquabis erit ieiunium sustinere; si placet, antequam regi presentemur, ad prandium divtamus'. Turn ille simplices aures more antiquorum primorum habens dolumque minime persentiens gratanter
Abbreviated transcription (Latin):
dem largitoris oscularets dedig¬
natus pedib regis aduolui. app̃¬
hensum pedem eius stans ad os
suũ atraxit. Quo resupinato
secutus est risus normanoꝵ. fnͣ¬
cis rep̃hendentib. excuza rollo
fcm̃. allegans talem ꝓuĩcie sue

Expanded text:
dem largitoris oscularetur, dedignatus genibus regis advolvi, apprehensum pedem ejus ad os suum stans attraxit: quo resupinato, secutus est risus Normanorum, Francis reprehendentibus, excusat Rollo factum, allegans talem provinciae suae
Abbreviated transcription (Latin):
connitis industriam relatũ est
quicũq qualicũq ĩcõmodo detẽ
ti etiam nõ aportati. etiam nõ
rogantes. etiam nõ uolentes
sanati sũt. Nam duo ꝑalitici.
de morbo suo uictum qu̾entes.
audientes que fiebant ecoĩcaro
concilio aptatis baculis subas¬
sella reꝑe magis qmͣ fug̾e temp¬
tabãt. fugientesq inuiti sana¬
n sunt. ꝙ ipi postea cõfessi sũt
nõ audientes celare. Ing̾sso au¬
tẽ martĩo fines ꝑrochie sue tp̃e
brumali. oĩa fructeta nestita
sũt foliis et florib. et tam c̾ei
qmͣ lampades accendebant ͦͦ ig¬
ne diuinitus misso. maxime ĩ
duabus basilicis in eius noĩe
cõsetratis. in maiori monast̾io
et mectĩa castrinoni. inqua

Expanded text:
um est quicunque qualicunque incommodo detenti essent, etiam non apportati, etiam non rogantes, etiam non volentes, sanati sunt. Nam duo paralytici de morbo suo victum quaerentes, audientes quae fiebant, communicato consilio, aptatis baculis sub ascellas repere, magis quam fugere tentabant, fugientesque in viti sanati sunt. Quod ipsi postea confessi sunt, non audentes celare. Ingresso autem Martino fines parochiae suae tempore brumali, omnia fructeta vestita sunt foliis et floribus, et tam cerei quam lampades accendebantur igne divinitus misso, et maxime in duabus basilicis in ejus nomine consecratis, in Majore monasterio, et in ecclesia Castrinovi. in qua
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ munitionẽ gareliani mõ¬
cis totam italiam lamabant ꝑ
miliciam ioh̾is pape. et ꝑ auxi¬
liũ romani grecorũ imꝑatoris
ut ne unus quidem suꝑfu̾it qui¬

Expanded text:
qui per munitionem Gareliani montis totam Italiam laniabant, per militiam Johannis papae et per auxilium Romani Grecorum imperatoris ut ne unus quidem su
Abbreviated transcription (Latin):
tus regnauit annis .7. qui et
ipẽ caruit bñdictione imꝑiali.¬
¶ berno abbas moriturꝰ odonẽ
olim musicũ ĩstituit abbatem
clumaceñ cenobii ea cõditõe ue
eccłia clumaceñ solu̾et anuatĩ
ettĩe gigniaceñ censũ .ri. dena¬

Expanded text:
us regnavit annis 7; qui et ipse caruit benedictione imperiali. Berno abbas moriturus Odonem olim musicum constituit abbatem Cluniacensis coenobii ea conditione, ut aecclesia Cluniacensis solveret annuatim aecclesiae Gigniacensi censum duode