comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃tes mortiu s̃. deqͦ dr̃ admo ysen. Ignis in altari meo sẽꝑ ardebit quen nittͥet sacdos.
arde qi necesse ÷ ex illo ad dnm caritatis flãma ĩdesinent᷑ accend̾e̾. Cni ꝑsingułos
sac̃dotis effectꝰ ÷: sic cunctis fidelibꝰ petrꝰ apłs dicͦ. Uos aũ genꝰ electũ regale sacͣdotuꝰ.
tam eremplo p̾cedentiu. ꝙ sacre scripture testimonia congerere ñ desistat. Nã quasi
q̃dã foita igni dare÷: in excitatiõe caritatis uł exẽpla patrũ. ł p̃cepta dnica mi¬
nistrare. Qͥa enĩ int̾na nouitas nr̃a ipsa cotidie huiꝰ uite c̾uersatione ueterescit.
ignis iste adhibitis ignis nutriendꝰ ÷: ut dũ ꝑusu᷑ se nr̃e uetustatis extenuat
congerantur. Hec quippe ñ fiuntt. nͥ cũ nox cecitatis extinguitur. Uł certe qͥa
mane ꝑͥma pars diei est. pt positis cogitationibꝰ uitȩ p̾sentis hoc pͥmo loco qͥsq
fideliũ cogitet. ut qͦd in se iã iaq quasi deficit: quib ualet nisib studiũ cari¬

Expanded text:
st Dominus ad Moysen: Ignis semper in altari ardebit, quem nutriet sacerdos ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat,congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium chari
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euuangłii libris accuicta p̃dicat᷑. Uiectesq de lignis sechim fiunt. qͥ eisdẽ adportandỹ
cͥtuł inseruntur qr fortes ꝑseuerantesq doctores uelut inputribilia ligna querendist᷑
qͥ instructioĩ sacroꝵ uoluminũ semꝑ inherentes. scę ȩccłe unitatẽ denuncient. ⁊ qͥsi ĩtͦ
missis cͥcuł archã portent Uectibꝰ qͥppe archã portare : bonis doctoribꝰ scam ȩcłam
ad rudes infideliũ mentes p̃dicando deducẽ Q auro quoq iubent᷑ oꝑiri. ut dum
sermone aliis insonant. ipsi eciam uitȩ splendore fulgescant. Deqͥbꝰ apte subiuingit᷑
Qͥ semꝑ erunt incͥcuł. nec unꝗͣ ext̾hent᷑ abeis. Qͥ a nimirũ necesse ÷ ut qͥ ad officium¬
tarditas nulla generet᷑. Qa uidelic&e cũ spũ ale aliqͥd asubditis pastor inqͥrit᷑ ig¬
inhereant. ut doctores semꝑ insuis cordibꝰ eloqͥa sacra meditantes testamenti
archam sine mora leuent. si qͥcqͥd necesse ÷ ꝓtinꝰ docent. Lñ bene pͥmꝰ pastor ȩccłe¬

Expanded text:
sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminomissis circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis, quia nimirum necesse est ut qtarditas nulla generetur; quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, iginhereant, ut doctores, semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti archam sine mora elevent, si quicquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor aeccle
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ celũ ⁊ t̾ram. pascha manducabat. ⁊ fructꝰ arboris undiq
colligebat. qͦs in corpus suũ trahiciebat. q c̾fluebant om̃ia
ad arꝰborẽ uitȩ. quȩ erat in medio ꝑadisi. Restincta enĩ erat
framea q̃ uiam int̾cluserat. Qͥ sgͦ ampliꝰᷤ crucẽ timeat uere
pendet om̃ĩs fructꝰ uitȩ.qr ipsa ÷ arbor uitȩ quȩ ÷ in medio
isi. Ipsa ⁊̃ altitudo. latitudo. sullimitas.⁊ ꝓ fundũ. ips
bonos colligit & remunerat. malos disꝑdit ⁊ condẽnat. Ipsa ẽ
iustoꝵ c̃solatio. esurientiũ refectio. ꝑfectoꝵ głatio.

Expanded text:
inter coelum et terram, pascha manducabat, et fructus arboris undique colligebat, quos in corpus suum trajiciebat, quia confluebant omnia ad arborem vitae, quae erat in medio paradisi. Restincta enim erat framea quae viam intercluserat. Quis ergo amplius crucem timeat? Vere  ipsa est arbor vitae quae est in medio paradisi; ipsa est altitudo et latitudo, sublimitas et profundum; ipsa bonos colligit et remunerat, malos disperdit et condemnat; ipsa est moestorum consolatio, esurientium refectio, perfectorum gloriatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Peri domine hostium lat̾is tui qͥ ÷ in arca tua ut intͦducas nos
cũ mund̾ iunundis septena ⁊ septena. Tues enĩ uerꝰ noȩ quẽ
solũ inuenit dĩ pat̾ tuꝰ iꝰtũ corã se. hicꝰ inqͥt filiꝰ m̃s d̾in qͦ. mͥ.b̾.c̃.
u cognoscis oues tuas. ⁊ illȩ te agnoscunt. qr st̃ aĩalia munda.
septena ⁊ septena. qͥ septiformi grã ⁊ oꝑib lucis sabbatũ ex
sabb̾o adepti. iam digni st̃ octaue ꝯscribi. qͥ numerꝰ tantũ in
archa saluatꝰ ÷. Intͦduc gͦ ⁊ nos ad teꝑhostiũ lat̾is tui. qͦd ÷ fide¬

Expanded text:
peri nobis ostium lateris tui, quod est in arca tua; ut introducas nos cum mundis animalibus septena et septena. Tu es enim verus Noe; quem solum invenit Deus Pater tuus justum coram se. Hic est, inquit, filius meus dilecu cognoscis oves tuas, et illae te agnoscunt: quia sunt animalia munda septena et septena, qui septiformi gratia et operibus lucis, sabbatum ex sabbato adepti, jam digni sunt octavae conscribi, qui numerus tantum in arca salvatus est. Introduc et
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ miseriȩ. apͥncipib sac̾dotũ tͣditur pͥncipi tenebraꝵ.
qͥ flagelł suis sibi mancipatũ. militib suis exponit altiꝰ illu¬
dendum. ⁊ pͦtea nouissime crucifigendũ. Ptͦ crucẽ enĩ non
agitat᷑. Exuentes enĩ eũ ueste totiꝰ xpĩani decoris. quasi ꝓ
guine circundat᷑. cũ ꝓpt̾ crudelẽ uitȩ suȩ sanguinolentiã

Expanded text:
ordinem miseriae. A principibus sacerdotum traditur principi tenebrarum, qui flagellis suis sibi mancipatum, militibus suis exposuit altius illudendum, et postea novissime crucifigendum. 505 Post crucem enim non agitatur. Exuentes quippe eum veste totius christiani decoris, quasi prguine, circumdant, cum propter crudelem vitae suae sanguinolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd e iꝰtum. Iusticia ⁊ in duob .s. innocentia. ⁊ bñficientia.
nnocentia iꝰticiam inchoat. bñficientia consũmat. Pie
qͣntum ad dm̃. Pietas ÷ in duob .s. ut de nob̾ ñ p̃stmamus.
s in dõ ꝑfecte ꝯfidamꝰ. & ꝑ eum omnia mundi impedim̃ta uincamus.¬
mus. ideo non diffidendũ s secure ⁊ fiducialit̾̃: agendum. Ipse tan¬
quã pius & laudabilis medicus. priꝰ bibit potionẽ quã ꝑabat suis
id: passionẽ & mortẽ sustinuit. ⁊ sic sanitatẽ ĩmortalitatis accep̃
⁊ ĩpassibilitatis doc̃s suos ut ẽfident̃ bib̾ent potionẽ qͤ gn̾at sani.¬
tatẽ ⁊ uitã.⁊ qr ꝑtͦ passionẽ uita et̾na uiuit spem dedit̾ nob̾ ut
Ustꝰ ptquã uenit de ignorantia adueritatẽ. de errore ad uiam.

Expanded text:
quod justum est. Justitia est in duobus, in innocentia et in beneficentia. Innocentia justitiam inchoat, beneficentia consummat, Pie quantum ad Deum. Pietas est in duobus, ut de nobis non praesumamus, sed in Dmus. In Deo non est diffidendum, sed secure et fiducialiter est agendum. Ipse, tanquam pius et laudabilis medicus, prius bibit potionem quam parabat suis, id est passionem et mortem sustinuit; et sic sanitatem immortalitatis accepit et impassibilitatis, docens suos ut confidenter biberent potionem, quae generat sanitatem et vitam: et qui post passionem vita aeterna vivit, spem dat nobis ut Postquam venit de ignorantia ad veritatem, de errore ad viam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdita excentũ ouibꝰ nͥ lib̾um arbitͥum possibilitatis bono uitio pͥimi homninis ꝑdito a
stoꝵ errasse ꝯsortio. nec ꝑse ad cortem .i. ad paradysum de qͦeriuit fideliũ niumnero
resociandũ posse reuti nͥ in debita sua grͣa atq uoluntate sua honꝰ pastor xp̃s & ꝓ¬
nob̾ aĩa suã posuit de deserto errantẽ ħ: dedeserto mundo. ĩ qͦ hõ diuni p̃cepti deser¬
tor erulatꝰ ÷. Serrat lib̾o arbitͥo in oꝑibꝰ diaboli Humeris suis sr̾ipositił. ĩ adu¬
toruim uidelica fidei ⁊ caritatis suȩ reuocaũit. ħ enĩ ut dnxi ipse dñs ꝓͥat. cũ ĩ pa¬

Expanded text:
i liberum arbitrium, possibilitatis bono vitio primi hominis perdito, a justorum errasse consortio, nec per se ad cortem, id est, ad paradisum de quo exivit, fidelium numero resociandum posse reverti, nisi indebita gratia, sua utique voluntate, bonus pastor nimam suam posuit, de deserto errantem, hoc est, de isto mundo in quo homo divini praecepti desertor exsulatus est, et errat libero arbitrio in operibus diaboli, humeris suis superimpositum, in adjutorium scilicet fidei et charitatis suae, revocaverit ? Hoc enim, ut dixi, ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
electionis. eiu sollicitudo ÷ om̃iũ eccłarum. & ait. Curã illiꝰ habe .i. quȩ adfidem me¬
am ꝑtinent qͦmͦ eum oporteat ad plenã scĩtatem ꝑuenire. doce illũ. Et qͦdcunq. suꝑ¬
ogau̾is dũ rediero reddam tͥ. Si qͥd gͦ sr̃ euuangłiũ in eu̾ tang¬
esses fideł ad eiꝰ utilitatem sapueris. dũ rediero iudicaturꝰ iundũ. ⁊ unicuiq redditu¬
rꝰ scd̃m oꝑa sua. reddam tͥ. Qͥd ÷ autẽ qd̾ sr̃ legẽ ⁊ euuangłium plus paulꝰ erogauit :
Illud ꝑuto qd̾ ipse ait ad corimthios. De uͥginibꝰ autẽ p̃ceptũ dnũ ñ habeo. ꝯsiliũ

Expanded text:
electionis, cui sollicitudo est omnium Ecclesiarum . Et ait, Curam illius habe: id est, quae ad fidem meam pertinent, quomodo eum oporteat ad plenam sanitatem pervenire, doce illum. Et quodcumque supererogaveris, dum rediero reddam tibi: si quid ergo super Evangelium, tanesses fidelis, ad ejus utilitatem sapueris, dum rediero judicaturus mundum, et unicuique redditurus secundum opera sua, reddam tibi. Quid est autem quod super legem et Evangelium plus Paulus erogavit? Illud puto quod ipse ait ad Corinthios, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ cisterna aquã suam. sic frigidã fec̃ popłs malitiaᷤ suã.
uitã repositos habeat. c̾spicit: apte in niue ł grandine thes¬
Et plerosq in uita frigida dũ latentes respic: eos ⁊ ad medium
cũ libet educ̃. ⁊ iusticie candore nitidos ꝑ suꝑnã grãm ostendit.
Scriptũ qͥppe ẽ. Lauab̾ me. ⁊ s.n.d. Qͦs indiem belli p̾paratos¬
ht̃: dũ intra sue p̾scientiȩ sinũ tegit. S cũ eos repente eduxe

Expanded text:
facit cisterna aquam, sic frigidam facit animam malitia sua . vitam repositos habeat novit, apte in nive, vel grandine thesEt plerosque in vita frigida diu latentes respicit, quos ad medium cum jubet producit, et justitiae nitore candidos per supernam gratiam ostendit. Scriptum quippe est: Lavabis me, ratos diu in suae scientiae sinu tegit. Sed cum repente eos e
Abbreviated transcription (Latin):
impender̃. ubi eum in panis fractione mox aꝑtis ocd̃is aspexer̃. Non eñ
teste apło auditores legis iusti st̃ ap̃ dm̃: s factores legis iustificabunt᷑.

Expanded text:
impenderunt, ut eum in panis fractione mox apertis oculis aspexerunt. Non enim, impenderunt, ut eum in panis fractione mox apertis oculis aspexerunt. Non enim, teste Apostolo, auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis just
Abbreviated transcription (Latin):
do: numerant. allegoriam uͦ doctiores ꝓ intellectꝰ altitudine men¬
surant. fideles aũ ⁊ etiam simplices moralitatẽ pie p̃pondant. Kib
istis sub Rinitatis memoria signatis. hoc utiq ꝑspicimꝰ. qr istoria
& parabolȩ qͣs legendo uel audiendo metnoria tenemꝰ. & allegoria
quã solo intellectu cernimꝰ. nͥ mores informent: nob̾ inutilia
remanent. Ad hoc enĩ diuina script᷑a ꝓponit᷑ legenda uł audienda. ut
mores edificet: uitã informet. Hinc apłs ait. Quȩcunq scripta sunt ad
nram doctrinã scripta st̃. ut ꝑ patientiã. ⁊ c̾solationem script᷑arum
spem habeamꝰ. Hoc uidebat ꝓpħa: qͥ dicebat. Dñs regit me ⁊ nichil
mͥ deerit. in loco pascue ibi me collocauit. Suꝑ aquã refectionis
educauit me. Cum dñs attestante luca aꝑuit ilł sensũ ut intelli¬
gerent script᷑as: eũ agnoscere minime. potuer̃. donec ei caritatis officia

Expanded text:
do numerant; allegoriam vero doctores pro intellectus altitudine mendo numerant; allegoriam vero doctores pro intellectus altitudine mensurant; fideles autem et etiam simplices moralitatem pie praeponderant. Tribus istis sub Trinitatis memoria signatis, haec utique prospicimus, quia historia et parabolae quas legendo vel audiendo memoria tenemus, et allegoria quam solo intellectu cernimus, nisi mores informent, nobis inutilia remanent. Ad haec enim divina Scriptura proponitur legenda vel audienda, ut mores aedificet, vitam informet. Hinc Apostolus ait: Quaecunque scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt, ut per patientiam et consolationem Scr nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit, super aquas refectionis educavit me . Cum Dominus, attestante Luca, aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas , cum agnoscere minime potuerunt, donec ei charitatis officia
Abbreviated transcription (Latin):
informando ueluti nos m̃suramꝰ. dm̃ uͦ quẽ singłarit̾ querimus :
nob̾ ⁊ ꝓuimis nr̃is toto amoris pondẽ p̃ponimus. qui Rinitatis
eiꝰ insignia ⁊ in his ⁊ in aliis nob̾ ꝓposita gratant aspicimꝰ. Quia uͦ
de morib aliqͣ diximꝰ. congruum uidetur ut suꝑ legis scripta seu
quelibet agỹographa paulisꝑ intendamꝰ. Mores quidẽ nrõs industria
rationalis inchoat. ⁊ sacri auctoritas eloquii c̾format. ⁊ sacram̃toꝵ
uirtꝰ in ȩt̾num usq c̃summat. nscripturis diuinis istoriã ⁊ para-¬
bolas legendo ꝑcurrimꝰ. de quib mysticũ aliq̃n sensum trahimus.
& ex his prudent᷑ uspectis: moralitatis dulcedinẽ p̃gustamꝰ. Istoria
& parabolis nutrim᷑. allegoria crescimꝰ. quã sola m̃tis intelligentia
cernimꝰ. moralitate ꝑficimꝰ: qua sola dnõ c̾formam᷑. Istorias qͥdẽ
& parabolas etiã ineruditi ⁊ infideles passim referendo. ꝑsepe legen¬

Expanded text:
informando veluti nos mensuramus. Deum vero quem singulariter quaerimus, informando veluti nos mensuramus. Deum vero quem singulariter quaerimus, nobis et proximis nostris toto amoris pondere praeponimus, qui Trinitatis ejus insignia et in his et in aliis nobis proposita gratanter aspicimus. Quia vero de moribus aliqua diximus, congruum videtur ut super legis scripta seu quaelibet agiographa paulisper intendamus. Mores quidem nostros industria rationalis inchoat, et sacri auctoritas eloquii confirmat, et sacramentorum virtus in aeternum usque consummat. XI. In Scripturis divinis historiam et parabolas legendo percurrimus, de quibus mysticum aliquando sensum trahimus, et ex his prudenter inspectis moralitatis dulcedinem praegustamus. Historia et parabolis nutrimur, allegoria crescimus, quam sola mentis intelligentia cernimus; moralitate perficimur, qua sola Domino conformamur. Historias quidem et parabolas etiam ineruditi et infideles passim referendo, persaepe legen
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑alis iusticiȩ. & tͥnsgressores legalis obseruantiȩ & doctrinȩ
ꝓpħice. suo redemit sanguine.⁊ donoꝵ cȩlestium fecundauit ub̃tate.
manifestata fidĩ ueritate: in om̃s fines t̾rȩ. Ecce in his trib tẽporib
signa Rinitatis semꝑ intuenda respicimꝰ. Quicqͥd iusticia naturalis
seruando numerat. lex ⁊ ꝓpħia docendo m̃surat. sapientia diuina
ꝑ carnẽ de uirgine nata ponde uirtutũ cȩlestib inferenda reportat.
Humanos siquidẽ mores nat᷑alis ratio ꝓducit. legis disciplina &
ꝓpħiȩ auctoritas cõponit. incarnati u̾bi manifestatio. adusque
uidenda diuina ꝑducit. Nr̃ĩs cũ adiutorio gr̃ȩ morib ⁊ ipsi bene
uiuimꝰ. ⁊ ꝓximos nr̃os informamꝰ. ut cuͦ ipsis parit diuinȩ uisioi
facie ad faciẽ p̃sentemur. Nos ipsos ueluti scire sic numerare possi¬
mꝰ. nr̃õs autẽ ꝓximos sicuti nos nondũ scimꝰ. s eos ad amandũ dm̃

Expanded text:
naturalis justitiae, et transgressores legalis observantiae et doctrinae naturalis justitiae, et transgressores legalis observantiae et doctrinae propheticae suo redemit sanguine, et donorum coelestium fecundavit ubertate, manifestata fidei veritate in omnes fines terrae. Ecce in his tribus temporibus signa Trinitatis semper intuenda respicimus. Quidquid justitia naturalis servando numerat, lex et prophetia docendo mensurat, sapientia divina per carnem de Virgine natam pondere virtutum coelestibus inferenda reportat. Humanos siquidem mores naturalis ratio producit, legis disciplina et prophetiae auctoritas componit, incarnati Verbi manifestatio ad usque videnda divina perducit. Nostris cum adjutorio gratiae moribus et ipsi bene vivimus, et proximos nostros informamus, ut cum ipsis pariter divinae visioni facie ad faciem praesentemur. Nos ipsos veluti scire, sic numerare possumus: nostros autem proximos sicuti nos nondum scimus, sed eos ad amandum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
sol mutabilis erat.
rando recolligit. & a defluxu tẽꝑis ad stabilem uere beatitudinis głam
ꝑduc̃. Pyimo quidẽ sub naturalis industriȩ morib. scđ̃o sub legis uin¬
culo ⁊ ꝓpħarum uocib t̾cio quando uenit plenitudo tẽporis. in qͦ
ds̃ filiũ suũ misit. Primo: qͥndo humanũ genꝰ sibi ipsi relictũ ẽ.
ut ꝓ intelligentia nat᷑e naturalis iuste coram dñõ uiueret. Hoc
tempꝰ iusticiȩ naturalis cũ adiutorio gr̃ẽ tenuer̃ patres antiqui
ab adam usq ad mos sen popłĩ lib̾atorẽ ispłitici. latorem legis.
Scd̾o: cũ deficiente nat᷑ali iusticia. suꝑ apposita ẽ legis scriptȩ
disciplina. ⁊ ꝓpħarum dognata. quib adiuta ratio naturalis.
uiã inced̾et ueritatis: quã sola sine gr̃a nunꝗͣ tenere potuit. Hoc
tempꝰ a moyse usq ad xp̃m dĩ filium nouimus adimpletũ. Tercio
qͣndo plenitudo gr̃ȩ intrauit. nato dĩ filio in t̾ris. qͥ p̃uaricatore

Expanded text:
sol mutabilis erat. rando recolligit, et a defluxu temporis ad stabilem verae beatitudinis gloriam perducit. Primo quidem sub naturalis industriae moribus, secundo sub legis vinculo et prophetarum vocibus, tertio quando venit plenitudo temporis in quo Deus Filium suum misit. Primo quando humanum genus sibi ipse relictum est ut pro intelligentia naturae rationalis juste coram Domino viveret. Hoc tempus justitiae naturalis cum adjutorio gratiae tenuerunt patres antiqui ab Adam usque ad Moysen, populi liberatorem Israelitici, latorem legis. Secundo cum, deficiente naturali justitia, superapposita est legis scriptae disciplina et prophetarum dogmata, quibus adjuta ratio naturalis viam incederet veritatis, quam sola sine gratia nunquam tenere potuit. Hoc tempus a Moyse usque ad Christum Dei Filium novimus adimpletum. Tertio quando plenitudo gratiae intravit, nato Dei Filio in terris, qui praevaricatores
Abbreviated transcription (Latin):
designat. qͥ in nat᷑a humanitatis infulsit lumine diui¬
nitatis ut mundi candelabrũ fieret. quatinus in eius
lumine om̃is peccator in qͥb iaceret tenebris iidere.
Quiip co qͥd nat᷑am nrãm sine culpa suscepit: candel abirũ
tabnacłi ex auro mundisimo fieri iubet᷑. Duetile autẽ
feriendo ꝓ ducit᷑: q ⁊ redẽptor nr̃ qͥ ex c̃ceptioe & natiit¬

Expanded text:
designatur? Qui in natura humanitatis infulsit lumine divinitatis, ut mundi candelabrum fieret, quatenus in ejus lumine omnis peccator in quibus jaceret tenebris videret. Qui pro eo quod naturam nostram sine culpa suscepit, candelabrum tabernaculi ex auro purissimo fieri jubetur. Ductile autem feriendo producitur, quia et Redemptor n
Abbreviated transcription (Latin):
nocte fulgeant. Urũ rerum notitia fortior effectus. in¬
cipiat qͥnto die in actiõib turbulentissimi scłi. tãꝙ in
aqͥs maris oꝑari ꝓpt̾ utilitatẽ frat̾nȩ societatis. idecor¬
poralib agnitionib q̃ ad ipsũ mare ꝑtinent .i. ad hanc
exto aũ die ꝓducat t̾ra animã uiuã .i. de ipsastabili¬
tate m̃tis suȩ. ubi spĩtales ht̃ fructꝰ .i. bonas cogitatioẽs.
motꝰ om̃s animi sui regat. ut sit in illo amiina uiua .i.
ratioĩ & iusticiȩ seruiens. ñ temeritati ⁊ peccato. Ita fiat

Expanded text:
t fulgeant. Quarum rerum notitia fortior effectus incipiat quinto die in actionibus turbulentissimi saeculi, tanquam in aquis maris operari, propter utilitatem fraternae societatis; et de corpSexto autem die producat de terra animam vivam, id est de ipsa stabilitate mentis suae ubi spirituales habet fructus, id est bonas cogitationes, motus omnes animi sui regat, ut sit in illo anima viva, id est rationi et justitiae serviens, non temeritati atque peccato. Ita fiat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
e molestum te dimittã: ea paucis expediã. Sũma quidem
ꝓut sentimꝰ. hoc in loco uirtutes eẽ dicimus. qͦs adõ & in
deo habemꝰ. quib cũ deo unus sp̃c nos ipsi sumꝰ. Ima uͦ dici¬
mꝰ. tã corpora quã sp̃c. ⁊ quicqͥd creat᷑e nomine designamus.¬

Expanded text:
Ne molestum te dimittam, ea paucis expediam. Summa quidem, Ne molestum te dimittam, ea paucis expediam. Summa quidem, prout sentimus, hoc in loco virtutes esse dicimus, quas a Deo et in Deo habemus, quibus cum Deo unus spiritus nos ipsi sumus. Ima vero dicimus tam corpora quam spiritus et quidquid creat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ unitate fidĩ unus. Scĩs quidẽ uirtutũ merita p̃ferentib.
ꝓ meritis debet᷑. ꝓ debito reddit᷑. Nis uͦ qui pͦt acceptã gr̃am
ꝓlapsi st̃. s ꝑ ȩccł̃am penitendo redeunt. & absq fructu uir-¬
tutũ statim obeunt. ille denariꝰ minime debet᷑. ꝓ ęccl̃a tamen
eos remediante.⁊ int̾ueniente : pt purgatoria donat᷑. ñ utiq
reddit᷑. q minime debet᷑. Illis autẽ qͥ renati in xp̃o non suꝑ¬
uiuunt. s celeriꝰ exeunt. qͥa ipsi st̃ membra xp̃i. ñ posst̃ ñ hab̾e
regnũ xp̃i. Rib istis bonoꝵ distinctionib denarii unitatem
ꝑcipientib. qtiȩdam Sũmȩ Rinitatis imago in ȩt̾na beatitudine
signata manebit. ab imis ꝑ media ad summa ꝑducta. in unũ
collecta. Rinitatem in unitate plenam & ꝑfectam. plena
uid : finem loquendi facis. qui abimis ꝑ media ad sũma
gradum facis. & quid ipsa sint non ostendis:

Expanded text:
pro unitate fidei unus. Sanctis quidem virtutum merita praeferentibus pro unitate fidei unus. Sanctis quidem virtutum merita praeferentibus pro meritis debetur, pro debito redditur. His vero qui post acceptam gratiam prolapsi sunt sed per Ecclesiam poenitendo redeunt et absque fructu virtutum statim obeunt, ille denarius minime debetur, pro Ecclesia tamen eos remediante et interveniente, post purgatoria donatur, non utique redditur, quia minime debetur. Illis autem qui renati in Christo non supervivunt, sed celerius exeregnum Christi. Tribus istis bonorum distinctionibus denarii unitatem percipientibus, quaedam summae Trinitatis imago in aeterna beatitudine signata manebit, ab imis per media ad summa perducta, in unum collecta, Trinitatem in unitate plenam et perfectam plena e Pax tibi. XV. INT. Quid? Finem loquendi facis, qui ab imis per media ad summa gradum facis, et quid ipsa sunt non ostendis? RESP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑm̃suram obedientiȩ erue nos de sorte maloꝵ. resigna nos in numero
in t̾ra mei incolatꝰ. ut me uere pauꝑem ⁊ egenũ. etnȩ felicitatis tuȩ
possessorẽ facias inet̾num. Ad hȩc obtinenda tius humanũ genꝰ
renouas sacram̃tis. diu̾sis ꝓ diu̾so tempore: ñ diu̾sa fide. diuersis
effectib ñ diu̾sis uirtutib. Ex his qͦ uoluisti sacram̃to renatis. ad
te multi redeunt. uel sola gr̃a induti. uel ꝓ indulto tp̃r uirtutib
suꝑamicti. aut pt᷑ immania crimina & neglecta sacram̃ta. per
penitentiã eccl̃a medicante. sanati. Hos eccl̃a penitentes nume-¬
rando resignat. illos piis oꝑib insignes penna uirtutum eleuat.
Alios uͦ pt accepta sacram̃ta nulla seq̃nte macula. statĩ suꝑna
de p̾senti scło eruit gra sic̃ accepta sic uitegra. nec adauicta nec
tib coronat. His trib ordinb in fine dat᷑ ęt̾nȩ uitȩ denariꝰ.

Expanded text:
per mensuram obedientiae erue nos de sorte malorum, resigna nos in numero per mensuram obedientiae erue nos de sorte malorum, resigna nos in numero in terra mei incolatus, ut me vero pauperem et egenum aeternae felicitatis tuae possessorem facias in aeternum! Ad haec obtinenda tuis humanum genus renovas sacramentis, diversis pro diverso tempore, non diversa fide; diversis effectibus, non diversis virtutibus. Ex his quo voluisti sacramento renatis ad te multi redeunt vel sola gratia induti, vel pro indulto tempore virtutibus superamicti, aut post immania crimina et neglecta sacramenta per poenitentiam Ecclesia medicante sanati. Hos Ecclesia poenitentes numerando resignat, illos piis operibus insignes penna virtutum elevat, alios vero post accepta sacramenta, nulla sequente macula, statim superna de praesenti saeculo eruit gratia sicut accepta sic integra, nec adaucta, nec ine datur vitae aeternae denarius
Abbreviated transcription (Latin):
noua ꝓgenies de t̾ra ꝓcedit. Uinꝰ quidem ẽ iste patris & filii & sp̃c.
indĩtate t̾cia ꝑsona ñ terciꝰ ds̃. abutroq ꝓcedens dĩ. ab utroq
natos de mare scil ⁊ femina sub carnis ccupiscentia. mirabili uir¬
tute regñat. Nic de filuis carnis filios dĩ gratuito fac̃. Gratuito qͥa
caritate. ñ merito. ñ necessitate. filios carnis fec̃ c̃cupiscentia pͥmȩ.
matris. quȩ m̃suram obedientiȩ uiro suo seruare debuit. s enor¬
mis facta. uiro suo mobedientiam ꝓpinauit. Uir autem male
pond̾ans. obedientia relicta in obedientiam tenuit. qua suȩ
seruus c̃cupiscentiȩ cũ sua posteritate. dãnatus remansit. Sic eiꝰ
omĩs posteritas fomite carnis ꝓgenita. anumero deleta bonoꝵ:
innumerã cladem portat damnata maloꝵ. Non ÷ qui eruat.
potes sanare. qͦd pͥma siquidẽ mat̾ nec integra m̃te nec utrgo
corꝑꝰe. sua ꝑdidit lege c̃cupiscentiȩ. Tu pie dñe tuo caritatis ponde.

Expanded text:
 iste Patris et Filii Spiritus in Deitate tertia persona, non tertius Deus. Ab utroque procedens Deus, ab utroque natos de mare scilicet et femina sub carnis concupiscentia mirabili virtute regenerat. Hic de filiis carnis filios Dei gratuito facit; gratuito, quia charitate, non merito, non necessitate. Filios carnis fecit concupiscentia primae matris, quae mensuram obedientiae viro suo servare debuit, sed enormis facta, viro suo inobedientiam propinavit. Vir autem male ponderans, obedientia relicta, inobedientiam tenuit, qua suae servus concupiscentiae cum sua posteritate damnatus remansit. Sic omnis ejus posteritas fomite carnis progenita, a numero deleta bonorum, innumeram cladem portat damnata malorum. Non est qui erupotes sanare quod prima siquidem mater, nec integra mente nec virgo corpore, suae perdidit lege concupiscentiae. Tu, pie Domine, tuo charitatis pondere
Abbreviated transcription (Latin):
non exigunt. scũ arii lapides in ornam̃to pontificis ñ st̃.
Qͥ nimirum scũarii lapides disꝑsi ꝑ plateas iacent. cũ ꝑ sonȩ sacroꝵ
ordinũ t̾renis negociis inherent. uoluptatib suis deditȩ. Et

Expanded text:
non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ord
Abbreviated transcription (Latin):
aur̃o. quod cet̾is metalł p̾minet. nͥ excellentia sc̃itatis. o¬
Qͥd colore optimo nͥ cc̾tis amabił reuerentia religionis ex¬
pͥmit᷑  Qd scũ arii lapidib nͥ sacroꝵ ordinũ ꝑsonȩ signan¬
t᷑. Qd platearũ nomine. nͥ p̾sentis uitȩ latitudo figurat᷑.
Qͥa enĩ greco eloqͥo platos latitudo dr̃ ꝓfecto a latitudine
uia ÷: q̃.d. a.m. Aurũ gͥ obscurat᷑. cũ t̾renis actib sc̃ĩtatis uita
polluit᷑. Color optimus cõmutat᷑. cum qͦrundã qui religiose¬
agere credebantur: estimatio añ acta minuit᷑. Nam cum
quilibet pꝰ sc̃itatis habitũ terrenis se. actib inserit: quasi
colore ꝑmutato añ humanos ocłos eiꝰ reuerentia despecta
pallescit. Scũ arii qͦq lapides in plateas disꝑgunt᷑: cum
causarũ scłarium foras lata itinera expetunt. hi qui ad
uacare debuer̃. Ad ħ qͥppe scũ arii lapides fiebant. ut int᷑
ligiõis asubditis honorẽ redemptoris sui ex merito uitȩ

Expanded text:
auro quod caeteris metallis praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάθος latitudo dicitur, profecto a latitudine ionem . » Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus insericolore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum secularium foras lata itinera expetunt hi qui ad ovacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intraligionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae
Abbreviated transcription (Latin):
cdõ die tanꝗͣ firmam̃tũ disciplinȩ. qͦd discernit inter
carnalia. ⁊ sp̃ualia. sic int̾ aquas inferiores & suꝑiores.
ercio die. qͦm̃tem suã ad ferendos bonoꝵ oꝑm fructꝰ pͣꝑat.¬
sepata labe ⁊ fluctib tẽptationũ carnaliũ tãꝙ aridã trã aꝑtͣ¬
batiõib maris. ut iam possit dic̾e. Mente seruio legi dĩ.
uartꝰ dies : quo iã in illo firmam̃to disciplinȩ spĩta¬
les intelligentias oꝑat᷑. atq distinguit uidet ꝙ̃ sit
ad mod aiã ipsiꝰ u̾itatis particeps fiat.⁊ corꝑͦi ordinẽ p̾stet.¬

Expanded text:
do die tanquam firmamentum disciplinae, quo discernit inter carnalia et spiritualia, sicut inter aquas inferiores et superiores. Tertio die, quo mentem suam ad ferendos bonorum operum fructus, a labe et fluctibus tentationum carnalium, tanquam aridam terram a perturbationibus muarto die, quo jam in illo firmamento disciplinae spirituales intelligentias operatur atque distinguit, videt quae sit admodum anima ipsius veritatis particeps fiat, et corpori ordinem et
Abbreviated transcription (Latin):
mersa ñ erunt media. nec ima tantum. s magis infima. Non
qͦd mala sint ea quȩ diximus ima & media. fecit enĩ ds̃ om̃ia.
bonus bona. s cum absq uirtutib ima quęlibet dispensam.
mediis abutendo peccamꝰ. & tunc mala dicimus ima: qr male
disposita. Media uͦ pessima. ñ solum imis as & se ipsis mala
utentia. In his ⁊ aliis p̃missis hunc certum suscipe finem. ut
cuiꝰ tenes imaginẽ. fidelit teneas Kinitatem. in om̃ib eiꝰdẽ
signa requiras. quesita cognoscas. cognita diligas. Iia simul
oĩa recte ꝑmedia. sẽꝑ ad sũma. referendo qͥescas. ł scłoꝵ scła am̃.¬

Expanded text:
mersa, non erit media, nec ima tantum, sed magis infima. Non mersa, non erit media, nec ima tantum, sed magis infima. Non quod mala sint ea quae diximus ima et media; fecit enim Deus omnia, bonus bona; sed cum absque virtutibus ima quaelibet dispensamus, mediis abutendo peccamus; et tunc mala dicimus ima, quia male disposita. Media vero pessima non solum imis, sed et seipsis male utentia. In his et aliis praemissis hunc certum suscipe finem, ut cujus tenes imaginem fideliter teneas Trinitatem, in omnibus ejusdem signa requiras, quaesita cognoscas, cognita diligas. Ima simul omnia recte per media semper ad summa referendo quiescas per sa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate m̃titur. nemo iusticia fraudat᷑. & sic de cȩteris.
Cũ itaq uirtutib om̃ia ꝑagis. tc̃ abimis ꝑ media libero
cursu conscendis. sicq in omni tua actione ueneranda
banitatis auspicia mundicordis ocłis rep̃sentas. Rofers in
imus ex multitudine numerũ. in mediis rationalis intelli¬
gentia m̃surat iudiciũ. in sũmis suꝑna ueritas ponde ꝓpͥo
trahit omnia secum. Felix oꝑatio quȩ tali ꝓcedit ordine. quȩ
coram piis oculis insignita refulget Rinitate. Angloꝵ c̾ciuis.
dño similis. homo licet trenus iam uere ꝓcedit. cuius actio tã
corporea quã spualis. p̃sentis bonore uirtutis in odorem sua-¬
uissimũ ad cȩli summa conscendit. Uideat gͦ discretio tua ut
cũ uirtutib semꝑ agat. Si enĩ absq uirtutib quęlibet ima
tractaueris: sine dubio mox peccabis. mox actio tua kinitatiᷤᷤ
decore carebit. tuaq ratio ⁊ intelligentia a lumine. intenebriᷤᷤ

Expanded text:
e mentitur, nemo justitia fraudatur, et sic de caeteris. e mentitur, nemo justitia fraudatur, et sic de caeteris. Cum itaque virtutibus omnia peragis, tunc ab imis per media libero cursu conscendis, sicque in omni tua actione veneranda Trinitatis auspicia mundi cordis oculis repraesentas. Profers in imis ex multitudine numerum, in mediis rationalis intelligentia mensurat judicium, in summis superna veritas pondere proprio trahit omnia secum. Felix operatio, quae tali procedit ordine, quae coram piis oculis insignita refulget Trinitate. Angelorum concivis, Domino similis, homo licet terrenus jam vere procedit, cujus actio tam corporea quam spiritualis praesentis honore virtutis in odorem suavissimum ad coeli summa conscendit. Videat ergo discretio tua, ut cum virtutibus semper agat. Si enim absque virtutibus quaelibet ima tractaveris, sine dubio mox peccabis, mox actio tua Trinitatis decore carebit, tuaque ratio et intelligentia a lumine in tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
& angłi. quib quanuis ⁊ ipsa creata sint tanquã medus una
pariter ⁊ sũma c̾tingimus. ẽẽ sentimus: ꝑ ea enĩ summis &
infimis uti ualemus. qͥb summa infimis p̾ponenda uidemꝰ.
qͥb cȩt̾as ueluti quodã lumine creaturas p̃cedimus. De lumine
isto dñs in euangłio dic̃. Uide gͦ: ne lum̃ qͦd inte ÷ tenebrȩ
sint. Lum̃ quippe tuũ quo animantia irrationalia p̾cellis. tẽ
utiq tenebrȩ fit. cũ infima sũmis amore. ꝑu̾so pponis. Cũ enĩ
uirtutes abicis. ñ posst̃ bene fieri quȩ sine uirtutib agis.
Has sane uirtutes intelligi lucernas ardentes uoluit: qui
dic̃. Sint lumbi ur̃ĩ p̾cincti. ⁊ luc̾nȩ ardentes in manib
ur̃ĩs. Lumbos p̃cingit. qͥ luxuriã carnis castitatis cingulo
repͥmit. Lucernas ardentes in manib ẽ tenere. habere
uirtutes in oꝑatione. qͦs cumoꝑando tenemꝰ: bene ꝑ omnia
de imis om̃ib oꝑamur. Nemo enĩ castitate mechat᷑. nemo

Expanded text:
ipsa creata sunt, tanquam mediis ima pariter et summa contingendo sentimus. Per ea enim summis et infimis uti valemus, quibus summa infimis praeponenda videmus, quibus caeteras veluti quodam lumine creaturas praecedimus. De lumine isto Dominus in Evangelio dicit: Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint . Lumen quippe tuum quo animantia irrationalia praecellis tunc utique tenebrae fit, cum infima summis amore praeponis. Cum enim virtutes abjicis, non possunt bene fieri quae sine virtutibus agis. Has sane virtutes intelligi lucernas ardentes voluit qui dicit: Sint lumbi vestri praecincti et lucernae ardentes in manibus vestris . Lumbos praecingit qui luxuriam carnis castitatis cingulo reprimit. Lucernas ardentes est in manibus tenere, habere virtutes in operatione, quas cum operando tenemus, bene per omnia de
Abbreviated transcription (Latin):
script᷑is erudim᷑: sacram̃tis innouam᷑. In sacram̃tis exteriꝰ uides
aquã. uides oleũ ⁊ balsama. ⁊ siqͣ alia. Infideles cũ fidelib simul
uident ea. Ad hȩc minister suꝑponit u̾ba diuinitus inspirata :¬
& fiunt sacram̃ta. Hoc infideles nesciunt. soli fideles agnoscunt.
&m his efficatiã sp̃c scĩ mirabilit̾ oꝑantẽ tam in se quã in aliis
quib rite impensa fuerint recognoscunt. Hȩc utiq cor ꝑͦalia
ocłis cernentib manifesta. ꝑ solos eccłȩ ministros u̾bo fidĩ con

Expanded text:
is erudimur, sacramentis innovamur. In sacramentis exterius vides aquam, vides oleum et balsama, et si qua alia. Infideles cum fidelibus simul vident ea. Ad haec minister superponit verba divinitus inspirata, et fiunt sacramenta. Haec infideles nesciunt, soli fideles agnoscunt, et in his efficaciam Spiritus sancti mirabiliter operantem, tam in se quam in aliis quibus rite impensa fuerunt, recognoscunt. Haec utique corporalia oculis cernentibus manifesta, per solos Ecclesiae ministros verbo f
Abbreviated transcription (Latin):
p̃paras. Himirũ p̃terita memorit̾ numeramꝰ. p̾sentia uix quomͦcunq
metim. ad ea quȩ fut᷑a st̃ tendimꝰ. quȩ tria ꝓ rerũ mutatione qͣsi certis
int̾ualloꝵ spaciis assignare conam᷑. s defectu c̃tinuo fluida ꝑdimus.
Hȩc aũ spacia certa int̾ualli dim̃sione finita. solemꝰ appellare aliqu
scłm. annũ. m̃sem. diem. horã. mom̃tum. ⁊ siqua similia. Nos autẽ
ꝑ nr̃a mutabilitate sic moti tp̃r labim᷑. qͦmͦ marinis fluctib naui¬
gio euehi solemꝰ. in qͦ siue ambulantes siue pausantes simꝰ nauis assi¬
due tͥnsit aut agitat᷑. Simili nͦ ubicunq sumꝰ in mundo. nrm quo
uolinm᷑ transit tẽpus. seu agentes seu uacantes simꝰ. Sol qͥdẽ ad ĩꝑium
iosue fixus in celo stabat. nec minus idõ solis tempꝰ ibat. nec minꝰ idõ¬

Expanded text:
praeparas. Nimirum praeterita memoriter numeramus, praesentia vix quomodocunque praeparas. Nimirum praeterita memoriter numeramus, praesentia vix quomodocunque metimur, ad ea quae futura sunt tendimus. Quae tria pro rerum mutatione quasi certis intervallorum spatiis assignare conamur, sed defectu continuo fluida perdimus. Haec autem spatia certa intervalli divisione finita solemus appellare aliquando saeculum, annum, mensem, diem, horam, momentum et si qua similia. Nos autem pro nostra mutabilitate sic moti tempore labimur, quomodo marinis fluctibus navigio evehi solemus, in quo sive ambulantes, sive pausantes simus, navis assidue transit aut agitatur. Simili modo ubicunque sumus in mundo, nostrum quo volvimur transit tempus, seu agentes seu vacantes simus. Sol quidem ad imperium Josue fixus in coelo stabat, nec minus ideo solis tempus ibat, nec minus id
Abbreviated transcription (Latin):
empus qͥdẽ. ut uidet᷑ nr̃is ñ ÷ motus rerũ. nec mutabilitas
motoꝵ. s spaciũ mutationis mutabiliũ. Tempꝰ ut tu uides nũꝗͣ
stat. dũ omi celeritate futura ꝑ p̾sens labunt᷑ in p̃terita. Nos uͦ qͥ
in tp̃r uersam. & tẽpus tẽꝑalit. agimꝰ. contuitu mirabili ꝑhorre-¬
mꝰ. qi nec ipsũ tempus qͦd nr̃m ÷ tenere possumꝰ. nec ipsũ queren-¬
tib qͥd sit p̃sentare. seu reuelare. ualemꝰ. Et mirũ in modũ cũ iã
ñ sit p̾teritũ. p̃sens tam̃ memoria tenet p̾teritũ. Simili mͦ cum
nondũ sit futurũ. p̃sens tam̃ expectatio captat futurũ. Ipsum
etiam p̃sens qͦd minime stat. fac̃ quasi stare p̾sens noticia. Dum gͥ
p̾teritũ memorando numeras. dum p̾sens intuitu preseriti
m̃suras. dũ futurũ expectans intentione suspensa pondas. ad hȩc tria
qͣdã łinitatis imagine colligenda manũ fere nulla capientẽ studiose

Expanded text:
Tempus quidem, ut videtur nostris, non est motus rerum, nec mutabilitas Tempus quidem, ut videtur nostris, non est motus rerum, nec mutabilitas motorum, sed spatium mutationis mutabilium. Tempus, ut tu vides, nunquam stat, dum omni celeritate futura per praesens labuntur in praeterita. Nos vero qui in tempore versamur, et tempus temporaliter agimus, contuitu mirabili perhorremus, quia nec ipsum tempus quod nostrum est tenere possumus, nec ipsum quaerentibus quid sit praesentare seu revelare valemus. Et mirum in modum cum jam non sit praeteritum, praesens tamen memoria tenet praeteritum. Simili modo cum nondum sit futurum, praesens tamen exspectatio captat futurum. Ipsum etiam praesens quod minime stat, facit quasi stare praesens notitia. Dum igitur praeteritum memorando numeras, dum praesens intuitu praesenti ensuras, dum futurum exspectans intentione suspensa ponderas, ad haec tria quaedam imago Trinitatis colligenda, manum fere nulla capientem studiose
Abbreviated transcription (Latin):
odorari. gustare & tangere. In anima uͦ ñ st̃ diu̾sa. s unũ sunt
in illa una. Hoc sp̃c rationalis illuminatꝰ intelligit. sp̃c irrati¬
onalis neqͦꝗͣ ꝑcipit. sensꝰ corporeus minime cernit. corpꝰ nullo mͦ sentit.
otus denuo rerũ si ꝑpendis: tu qͦq in ipsis asũmo usq deorsũ
ꝑspectiᷤᷤ aliquã k̾initatis noticiã ꝑciꝑe poteris. Omĩs qͥdẽ motꝰ
tenet ponde. Quȩ mouent᷑: mouenti se suo numero p̾sentantur.
Qui mouet ⁊ mouet᷑. int̾ utrunq ueluti mediꝰ. qͣsi m̃sura ꝑtendit᷑.
Mouet enĩ cum suꝑiori. mouet᷑ cum inferiori. Iste. quidẽ mediꝰ.
si rationalis ÷ & dõ conformatꝰ. tã se quã quęlibet alia suꝑiori
iudicat referenda. Suꝑiori dico excellenti ⁊ sũmo. qͦsimul oĩa
mouent᷑. nec aliqͥd ÷ quod moueat᷑. Et hoc attende libet. quia si
motꝰ rerũ nullus esset : nec tempus fieret.

Expanded text:
odorari, gustare et tangere. In anima vero non sunt diversa, sed unum sunt odorari, gustare et tangere. In anima vero non sunt diversa, sed unum sunt in illa una. Haec spiritus rationalis illuminatus intelligit, spiritus irrationalis nequaquam percipit, sensus corporeus minime cernit, corpus nullo modo sentit. IX. Motus denuo si perpendis, tu quoque in ipsis a summo usque deorsum perspectis aliquam Trinitatis notitiam percipere poteris. Omnis quidem motus tenet pondere. Quae moventur moventi se suo numero praesentantur. Qui movet et movetur inter utrumque veluti medius quasi mensura protenditur. Movet enim cum superiori, movetur cum inferiori. Iste quidem medius, si rationalis est et Deo conformatus, tam se quam quemlibet alia superiori judicat referenda. Superiori dico, excellenti et summo, quo simul omnia moventur, nec aliquid est quo moveatur. Et hoc attendere libet, quia si motus rerum nullus esset, nec tempus fieret. X.
Abbreviated transcription (Latin):
Si actus eoꝵ sedulus attendis. in singulis accib tria c̃sid̾ans: Ninit
memoriã penes te c̃signabis. Anima qͥdem nota oculis colorata
tota aurib sonora. tota narib odora. tota palato sapora. tota
toto corꝑe sentit palpabilia. Cũ autẽ aliqͥd ocłis cerminꝰ. scis
qͥa intus ÷ anima uidens. exteriꝰ res uisa. in medio oculus quo
uidet anima. ⁊ indet᷑ res insa. Res quȩ extra uident᷑. numero ꝓi
infinito p̃sentant᷑. uisione ocłi mensurant᷑. sententia uidem
animȩ pondantur. hoc qualecunq r̾initatis indiculiua ui
pensa ⁊i actib singulis sensuũ reliquoꝵ. Et uide quia uis
tuus ñ uidet se ipsum. nec uidet auditũ. Sic & auditus tituis
ñ audit se ipsum. nec aliquẽ reliquoꝵ sensuũ. s anima uidet. sens
uidet. & corꝑa sensib. Siquidẽ in sensib diu̾sa st̃. uidẽ & audire.

Expanded text:
Si actus eorum sedulus attendis, in singulis actibus tria considerans, Trinitatis Si actus eorum sedulus attendis, in singulis actibus tria considerans, Trinitatis memoriam penes te consignabis. Anima quidem tota oculis colorata, tota auribus sonora, tota naribus odora, tota palato sapora, tota toto corpore sentit palpabilia. Cum autem aliquid oculis cernimus, scis quia intus est anima videns, exterius res visa, in medio oculus quo videt anima et videtur res visa. Res quae extra videntur numero prope infinito praesentantur, visioni oculi mensurantur, sententia videntis animae ponderantur. Hoc qualecunque Trinitatis indiculum, pensa et in actibus singulis sensuum reliquorum. Et vide quia visus tuus non videt seipsum, nec videt auditum, sicut et auditus tuus non audit seipsum, nec aliquem reliquorum sensuum; sed anima videt sensus, videt et corpora sensibus. Si quidem in sensibus diversa sunt videre, et audire,
Abbreviated transcription (Latin):
conditũ qualem ẽẽ : ñ quantũ. aspicis corꝑa. qualia uł quanta.
Ds̃ enĩ ꝓrsus ab omni qualitate. quantitate. seu uarietate qͣlibet
om̃ino liber ÷: simplex enĩ ⁊ summũ uerum ⁊ unum ⁊. Spc
sane conditꝰ & uoluntatib uariat᷑. ⁊ affectionib mutat᷑. unde &
tẽporał eẽ dinoscit᷑. S partib carens: locali dim̃sione pͥuatur.
Ea ꝓpt̾ nec magnꝰ nec paruus. eẽ. conuincit᷑. Corpora deniq
indes colorata. sentis lema uł asꝑa. calida uł frigida. metiriꝰ magna
uel parua. t̾minas longa. lata. alta. sustmes grauia uł leuia. de¬
p̃hendis liquido ea eẽ qualia ⁊ qͥnta. Nis & huiꝰmodi talit iuspe¬
ctis. recte intelligis qi ȩt̾nitas deo. tempus: sp̃ui. tempus ⁊ locꝰ.
corꝑi. utiq c̾uenit. S ista: nesciunt irrationalia. ñ sentiunt. cor:
qͦs uisũ. auditum. odoratũ. gustum. tactũ. sepe nominarus

Expanded text:
conditum, qualem esse, non quantum. Aspicis corpora qualia et quanta. conditum, qualem esse, non quantum. Aspicis corpora qualia et quanta. Deus enim prorsus ab omni qualitate, quantitate seu varietate qualibet omnino liber est. Simplex enim et summum verum et unum est. Spiritus sane conditus et voluntatibus variatur, et affectionibus mutatur, unde et temporalis esse dignoscitur, sed partibus carens locali dimensione privatur. Ea propter nec magnus nec parvus esse convincitur. Corpora denique vides colorata, sentis lenia vel aspera, calida vel frigida, metiris magna vel parva, terminas longa, lata, alta; sustines gravia vel levia, deprehendis liquido ea esse qualia et quanta. His hujusmodi taliter inspectis, recte intelligis, quia aeternitas Deo, tempus spiritui, tempus et locus corpori utique convenit; sed ista nesciunt irrationalia, non sentiunt corporquos visum, auditum. odoratum, gustum, tactum saepe nominamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sua redierit. der qͦq mobilis nec sub t̾ra nec sub aqͣ si exitũ
inuenit: sustinet coherceri. Ignis qͦq iste t̾renꝰ in sua natura
emũ supioris ignis obseruat᷑. Ero posse eteñ suo suꝑ euolat.
eum int̾dudendo cet̾oꝵ constipatio elem̃toꝵ retineat. Unũqͦdq
stos qͣtuor qͦd sensu ꝑcipis ipse corporeo. s discernis contuitu¬
nros uicor poreo. habet ꝓ partib numerũ. ꝓm̃isura t̾minum.
ponde locũ. Rla ista. numerus. m̃sura. pondꝰ. distincta & in¬
pabilia in unoqͦq corꝑe nat᷑alit̾ p̃sentant᷑. sicq in unitate
signa kinitatis intelligentib angło scilicet & homini cognoscenda
ꝓponunt᷑. Qsqͥs gͦ ille es qui intelligis. ꝓ intellectu qͦ p̾cellis uen̾are.
dm̃. cuiꝰ Rinitatis signa in te ⁊ in aliis quibꝰq creaturis utiq reco¬
gnoscis. Intelligis dm̃. nec qualẽ nec quantũ. agnoscis sp̃m adõ

Expanded text:
ad sua redierit. Aer quoque mobilis, nec sub aqua, si exitum ad sua redierit. Aer quoque mobilis, nec sub aqua, si exitum invenit, sustinet coerceri. Ignis quoque iste terrenus in sua natura genium superioris ignis observat. Pro posse etenim suo superevolat, nisi eum intercludendo caeterorum constipatio elementorum retineat. Unumquodque istorum quatuor, quod sensu percipis ipse corporeo, sed discernis tactu mentis incorporeo, habet pro partibus numerum, pro mensura terminum, pro pondere locum. Tria ista, numerus, mensura, pondus, distincta et inseparabilia in unoquoque corpore naturaliter praesentantur, sicque in unitate signa trinitatis intelligentibus, angelo scilicet et homini cognoscendo proponuntur. Quisquis ergo ille es qui intelligis, pro intellectu quo praecellis venerare Deum, cujus Trinitatis signa in te et in aliis quibusque creatis utique recognoscis. Intelligis Deum, nec qualem, nec quantum. Agnoscis spiritum a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ illa qualiscunq trinitas qͣm etiã ipse ignorat. neqͦꝗͣ sũmȩ rinitati
sese. c̃format. Non enĩ nouit et̾na: quicqͦͥd caret intelligentia. Caret
qͥdẽ intelligentia. qͦd abhorrens ꝓpħa. nob̾ intelligentib ita clamat.
Nolite. fieri sic̃ equus ⁊ mulus. quib ñ ẽ intellectus.
ide. etiam nc̃ ultima rerũ corꝑa. ut in ipsis aliqua Rinitatis
signa recognoscas. habes enim in unoqͦq corꝑe numerum.
ꝓ multitudine partiũ ⁊ m̃suram ꝓ qͣntitate ipsarũ. & pondꝰ ꝓ
substantiȩ nat᷑a. quasi mota fuerit. recurrit in sua. Omẽ siqͥdem
corpꝰ ubicunq sit. cũ partes ñ hab̾e ñ possit: ꝓ partib ẽ numera¬
bile ꝓ tiino partium ⁊ m̃surabile. ꝓ lege sua fit pondabile.
dienim qͣntulacunq t̾rȩ particula leuetur in aere ł in aqua.
nosti q ñ quiescit. donec naturali ponde redeat: ad solium t̾re.
Sis ⁊ aque guttula i aere leuata. ñ residet lege pondis. donec

Expanded text:
 illa qualiscunque trinitas, quam etiam ipse ignorat, nequaquam summae Trinitati se conformat. Non enim novit aeterna quidquid caret intelligentia, caret quidem intelligentia: quod abhorrens Propheta nobis intelligentibus ita clamat: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . VII. Vide etiam nunc ultima rerum corpora, ut in ipsis aliqua Trinitatis signa cognoscas. Habes enim in unoquoque corpore numerum pro multitudine partium, mensuram pro quantitate ipsarum; et pondus pro substantiae natura, quasi mota fuerit recurrit in sua, omne siquidem corpus ubicunque sit, cum partes non habere non possit, pro partibus est numerabile, pro termino partium est mensurabile, pro lege sua fit ponderabile. Si enim quantulacunque terrae particula levetur in aere vel in aqua, nosti quia non quiescit, donec naturali pondere redeat ad solidum terrae. Sic et aquae guttula in aere levata non residet lege ponderis donec
Abbreviated transcription (Latin):
abrũpat᷑. Nos ipsi moralit̾ in om̃i potentis dĩ sacrificio
counueri p̾cipit᷑ ut ea q̃ dicis facias. & os ad oꝑationẽ¬
cungas. Nec ita caput abscidendũ g̃ ut a corp̃c diuidat᷑:
sex parte decisũ corꝑͦi ubet᷑ inherere. q uidelicet menꝰ
niã a carnali delectatiõe incidenda ẽ s a carnis cura
necessaria incidenda ñ ẽ. Hinc ÷ eñ. carnis curã ne feceritis

Expanded text:
tia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio torqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est. Hinc enim 1228 scriptum es