comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sorem scripserit si confundit᷑ obligõ.
s si reus heredẽ fideissore̾ scripserit
nerale quid̾ remediũ ẽ. ut ubi ei obli¬
gõni q̃ seq̃le locũ optin pͥncipalͥ acci¬
dit ꝯfusa sit obligatio. quociens du¬
o sunt pͥncipales. alt̾ alt̾i potius
ꝯfusionẽ ꝑere. qͥd̾. si fideiussor reum
heredẽ scripserit ⁊ fundet᷑ obligatõ
scd̾m sabini snĩam. licet ꝓculus dis
soluit alienos. nũmis integris ꝑgat.
pet̾e ꝙ sibi debeaturꝰ. nec offerat
ꝙ accepit exceptione doli sũmoue¬
bitur. Sin ã cões nũmos c̃daꝰ utꝰ
soluam ꝯfestim ꝑ parte mea nasce¬
tur. ⁊ actio ⁊ liberatio. siue ĩ singu¬
lis nũmis coiõm pro u diuiso quis
cẽ intelligat. sũ in petuma ñ coꝑit
cogiteti. Uͦ qnͣtitatẽ. S et si fidrꝰsõr
alienos nũmos in cãm fideussionis de
dit cõsũptis hus mandati ag̾e potest.
⁊ id̾o si eam pecm soluat. qmͣ fur sur¬
ripũat mandati aget. pꝰ qmͣ furti. ł

Expanded text:
confunditur obligatio.Sed et si reus heredem fideiussorem scripserit, nerale quid retinendum est, ut, ubi ei obligationi, quae sequellae locum optinet, principalis accedit, confusa sit obligatio: quotiens duae sint principales, altera alteri potius confusionem parere.Quid ergo, si fideiussor reum heredem scripserit? confundetur obligatio secundum Sabini sententiam, licet Proculus disssoluit alienos, nummis integris pergat petere quod sibi debeatur, nec offerat quod accepit, exceptione doli summouebitur.Sin autem communes nummos credam aut soluam, confestim pro parte mea nascetur et actio et liberatio, siue in singulis nummis communionem pro indiuiso quis esse intellegat siue in pecunia non corpora cogitet, sed quantitatem.Sed et si fideiussor alienos nummos in causam fideiussidit, consumptis his mandati agere potest: et ideo si eam pecuniam solvat, quam subripuerat, mandati aget, postquam furti vel
Abbreviated transcription (Latin):
latus est a sempnio sibi aut sricho
menii seruo .x. dari debitoꝵ menio
dnõ pecimiã solu̾it. ¶Si creditor
debitoris hr̃ditatẽ ad se ñ ꝑtinen¬
tem possedit. et tm̃ ad eũ ꝑuenit. ꝙͣ¬
tũ si quilib alius bonoꝵ possor eis
solueret liberarent hr̃dem. ñ pos
dici fideussores lib̾ari. n enĩ ip̃m
sibi soluisse pet᷑m credendũ est
a quo hr̃ditas enĩ titur. ¶ Dolo fe¬
cisti quominꝰ possideres. qmͣ ex he¬
reditate ad alium ꝑtinente app̃hẽ¬
deras. si possor corp̾us aut litis ges¬
tatõnẽ p̃stiterit. ea res tibi ꝓd̾it
qr nicħ petitoris int̾est. Ceterũ
si tũ ante conuentꝰ ex p̃t̾ito dolo ia¬
p̃stit̾is. nich ea res possõri ꝓderit.¬
¶Si mandato meo ticio pecuniam
ciedidisses euismͦi ccͣtus. siłis est
tutori ⁊ debitori pupilli. et ideo
mandatore conuento ⁊ dampnati
qmͣqmͣ pecunia soluta sit ñ lib̾ari
debitorem rõ suadet.s ⁊ pr̃are d¬

Expanded text:
stipulato Sempronio sibi aut Sticho stipulato Sempronio sibi aut Sticho Maeuii seruo decem dari debitor Maeuio domino pecuniam soluerit.Si creditor debitoris hereditatem ad se non pertinentem possedit et tantum ad eum per uenit, quantum, si quilibet alius bonorum possessor ei solueret, liberaret heredem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur.Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit.Si mandatu meo Titio pecuniam credidisses, eiusmodi contractus similis est tutori et debitori pupilli: et ideo mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit, non liberari debitorem ratio suadet, sed et praestare d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hibt ptẽ stipulante filii ꝑsonam
adici cum cociens ꝙ pas fuio stipla¬
tur sibi stipulatus intelligit᷑. cũ
ip̃e sibi stipulatus si ẽ. ⁊ ł̃ pposito
manifestũ est. non obligatõnis
s sołonis gra filii ꝑͥm adiectam.
¶Usũ fructũ mͥ au̾t ticio usbira¬
ri stipulatus sũ ticõ capite dimi¬
mito facultas soluendi ticõ non
infridit. qr ⁊ sic stipulari possu¬
mus mͥ aut ticio cim capite mi¬
nutus erit dari. Nam si furiosi
.ł pupilli ꝑsona adiecta sit ista ͥ¬
tutori uł curatori pecunia rec¬
te dabitur sit̃ ꝯdiconis quoq
implende cã recte petuniatuto¬
ri uł curatori datur. Q quidẽ
labeo ⁊ pegasus putau̾nt utili¬
tatis cã recipiendum idꝙ ista re¬
ussus seruo dediss ut dño daret. Ce¬
terũ qui seruo dare iussus ẽ dnõ dau¬
do. ñ alit̾ ĩplesse condicõnẽ inteligẽ¬
dus est. qmͣ si ex uo ͤ. serui dedit. et¬
idem respondendũ ẽ in solo̾ne scipu

Expanded text:
prohibeat patre stipulante filii personam prohibeat patre stipulante filii personam adici, cum totiens, quod pater filio stipulatur, sibi stipulatus intellegitur, cum ips‹i› sibi stipulatus non est, et in proposito manifestum est non obligationis, sed solutionis gratia filii personam adiectam. Usum fructum mihi aut Titio dari stipulatus sum: Titio capite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?' Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutori uel curatori pecunia recte dabitur, si condicionis quoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur. quod quidem Labeo et Pegasus putauerunt utilitatis causa recipiendum: idque ita reiussus dare seruo dedisset, ut domino daret. ceterum qui seruo dare iussus est, domino dando non aliter implesse condicionem intellegendus est, quam si ex uoidem respondendum est in solutione, si
Abbreviated transcription (Latin):
de petuniã credidit isꝙ nũmosase¬
ptos ꝑdid̾. ⁊ intra tp̃ra ĩntegt᷑ tos¬
titutonis decessit hr̃de fideiussore
difficile ẽ dr̃e cãm iuris honorans
ã potuit auxilio minori esse. retine
fideiussionis obligõnẽ a pͥncipalis
fuit. et cui obligatio fideuissoris
accessit sñ ꝯtempłone uiris p̃tors
auxiliũ gͥ restitutõis fideiussori a
adolescenti heres exstiti intꝰ ⁊sti¬
tittũ tp̃s saluũ erit. ¶ Naturalis
obligõ ut pecunie nuatione itas¬
to pacto. ł iure uirando ipo iure
tollitur. qr uintulũ equitatis qͥ so¬
lo sustinebatur ꝯuentionis eqͥtute
dissoluitur. Is quoc fideiussor qm̃
pupullus dedit ex istis casis lib̾ari
dicitur. ¶ Ꝙ sitũ est ar ita quis
stipulari mͥ possit. aut titio filio
meo .x. dari. uł ita mͥ aut patri
s non ĩ ꝯmode pos̃ adiberi digtinc¬
tio. ut filio qͥde̾ stipulante patris
tũc adiciatur ꝑsona cũ scipło ei ad¬
quiri ñ possit. Eccͣrio autẽ nicħ

Expanded text:
ecuniam credidit isque nummos acceptos perdidit et intra tempora in integrum restitutionis decessit herede fideiussore, difficile est dicere causam iuris honorarii, quae potuit auxilio minori esse, retinere fideiussoris obligationem, quae principalis fuit et cui fideiussoris accessit sine contemplatione iuris praetorii. auxilium igitur restitutionis fideiussori, qui adulescenti heres extitit, intra constitutum tempus saluum erit.Naturalis obligatio ut pecuniae numeratione, ita iusto pacto uel iureiurando ipso iure tollitur, quod uinculum aequitatis, quo solo sustinebatur, conuentionis aequitate dissoluitur: ideoque fideiussor, quem pupillus dedit, ex istis causis liberari dpulari quis possit: 'mihi aut filio meo decem dari?' uel ita: 'mihi aut patri?' sed non incommode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur persona, cum stipulatio ei adquiri non possit: e contrario autem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. S tichũ aũ pamphilum
ditrum ego uolam dare spondes.
alt̃o mortuo qui uiuit solus petet᷑
uisi s mora fcã sit ĩ eo mortuo.
ꝙͣ petitor elegit. Tunc enĩ ꝑueri¬
pinde solus ille qͥdẽ cessit debr̃. ac
si solus in obligõne decluctus fuis¬
set. Qd̾ si ꝓmissoris fuit electõ
defuncto alt̾o qui suꝑest eq̃ peti
potu̾it. enĩuͦ si fcõ debitoris alt̾
sit mortuus. cũ debitoris esset
electio. qnͣiuis int̾im non alius
peti possit qmͣ qui solui ⁊̃ potest.
n defuncti offerri pot̃ estimatõ
si forte Ionge fuit uilior qm̃ id ꝓ
petitione iñ penam ꝑmissorisꝰ¬

Expanded text:
m. 'Stichum aut Pamphilum, utrum ego uelim, dare spondes?' altero mortuo qui uiuit solus petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem petitor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset.Quod si promissoris fuerit electio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimuero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset electio, quamuis interim non alius peti possit, quam qui solui etiam potest, neque defuncti offerri aestimatio potest, si forte longe fuit uilior, quoniam id pro petitore in poenam promissoris
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃.ł. Simͥ alienũ seruũ dare
pmiseris. an testõ dare iussus fũi. is¬
q seruus añ ꝙͣ parte staret quominꝰ
dares a dũo manumissus sit. hec ma¬
mmissio simił mortis sit. Sin autẽ
decessiss non tenearis. S ẽt siqui ser¬
uũ quẽ dare ꝓmisit. heres a domino

Expanded text:
m.Si mihi alienum seruum dari promiseris aut testamento dare iussus fueris isque seruus, antequam per te staret quo minus dares, a domino manumissus sit, haec manumissio morti similis sit: si autem decessisset, non tenearis.Sed et si quis seruum, quem dar
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ p̃cio pignoꝵ iure soluet᷑
scd̾o suꝑfluum compensabit᷑.¬
Cum institutus deliberar
substituto pecunia ꝑ errorẽ so¬
luta est ad eũ hr̃ditare postea
deuoluta cã odicionis euan¬
escit. q̃ rõ facit. ut obligõ de¬
biti soluatur.
dem ł.  sum ex plib cãps
debitor petuma sosust utriusq de¬
monstͣtõe cessante potõr hẽbitur
p̾pothece uł pignore ccͣta ẽ. post
huc ordinẽ potior habebr̃. ꝓpͥa qmͣ
aliena cã ueluti fid̾iussoris ꝙ uet̾es
ligentẽ debitorem admonitũ. itu
negotiũ suũ gesturũ fuisse. si nicħ
coꝵ int̾ueniat uetustior contractus
añ soluetur. ¶ Si maior pecunia

Expanded text:
 iure soluetur, secundum superfluo compensabitur.Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea deuoluta causa condic‹t›ionis euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti soluatur.m.Cum ex pluribus causis debitor pecuniam soluit, utriusque demonstratione cessante potior habebiturhypotheca uel pignore contracta est: post hunc ordinem potior habebitur propria quam aliena causa, ueluti fideiussoris. quod ueteres ligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si maior pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
atri magãest huiꝰ rei differentia. nã
si altꝰ ex reis pacti conuenti temꝑali
hereditario exꝑiatur. ut itapossitꝰ
animadũte̾ erceptõi locus sit ñ ne.¬
¶Itẽ si duo rei sũt ꝓmitrendi. ⁊ alt̃
alterũ heredẽ scripserit si confundit᷑

Expanded text:
atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conuenti temporalhereditario experiatur, ut ita possis animaduertere, exceptioni locus sit nec ne.Item si duo rei sint promittendi et alter alterum herede
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero soluta ẽẽt petunia lic
sine iudicio ꝯmittitur stipłatiõ.
Nam ⁊ siqͥs adu̾sus petentẽ opẽ¬
satõnẽ deductione neusus sit
recte d̾cm̃ est petisse eũ uideri.
⁊ stipłonẽ omicti. ampliꝰ ñ pe¬
ti. Nam ⁊ heres qui dampna¬
tus ẽ non pet̾e si eoꝵ qͥcͥcꝙͣ fecis¬
set ex testõ tenet᷑.

Expanded text:
unia, licet sine iudicio, committitur stipulatio: nam et si quis aduersus petentem compensatione deductioneue usus sit, recte dictum est petisse eum uideri et stipulationem committi amplius non peti. nam et heres, qui damnatus non petere, si horum quicquam fecisset, ex testament
Abbreviated transcription (Latin):
chi abest. qnͣtũ lucrari potui.¬
Si sine iudice ꝓcuratori legatũ
serit re̾ ratam dũm hĩturum.
aut amplius cam non peti. dicẽd̾
est stipłonẽ ꝯmitti. si ab eo ꝑc¬
tatur qui eiusdem obligõnis so
iudicõ petitũ ñ ẽẽt. sm aũ in uis
eũ ꝓuocauit. ⁊ sat̾ i̾dicõ sistendi
causa acceꝑit iidiciũ tam̃ accep

Expanded text:
hi abest quantumque lucrari potui.Si sine iudice procuratori legatum serit rem ratam dominum habiturum aut amplius eam non peti, dicendum est stipulationem committi, si ab eo petatur, qui eiusdem obligationis sociudicio petitum esset. si autem in ius eum uocauerit et satis iudicio sistendi causa acceperit, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Hiscus in q̃one falsi testrõ
cide̾tur. Alio nuntiante bona post¬
ea uacare cõstit᷑. fruftus post pͥm̃
litẽ absumi ñ oꝑtuisse sdi. n enĩ¬
ad. S.c. bñficiũ scriptũ hr̃dẽ ptiñe
contͦusia mota. ¶ De latoris oꝑa tõ
alius tp̃ris ad sui tenebat ndmistra¬
tionẽ ꝑtinere qmͣuis ꝓbare si potu¬
dẽ. Nona futo cuia penã exilii
diuidi postulau̾it ꝙ ꝑticipes iudica¬
ti soluendo ee̾nt reuocatis ahienõsis
qͣs fraudulent̾ fec̾unt nõ uid̾i enĩ¬
cam petunie fisco uendicasse Redi.
Iuił .l. ta fidei heredis cõmisit
rogo fuñdum ticiode quo te rogaui
si ticiꝰ caꝑe non possit nꝰ euitabit he¬
res penam tatiti fid̾i cõmissi. ñ enim
est palam reluquere ꝙ ex testiõ sci¬
ri non pot̾ cũ tecitatũ est. cp̃adm nͨ
ille palam dat qui ita scribit rogo
uos heredes meos ꝙ a uobis fidem
petii p̃stetis inmo in pͥore spe ma¬
iorẽ fraudẽ excogitasse ur᷑ qui nõ
tm̃ legem ctũueniri uoluit. s ẽ it̃

Expanded text:
m. Fiscus in quaestione falsi testamenuaestio decideretur, alio nuntiante bona postea uacare constitit. fructus post primam litem absumi non oportuisse respondi beneficium scriptum heredem pertinere controuersia mota. Delatoris opera non alius tenebat, ad sui temporis administrationem pertinere, quamuis probare non potu. Bona fisco citra poenam exilii diuidi postulauit, quod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco nuntiasse um. Ita fidei heredis commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est palam relinquere, quod ex testamento sciri non potest, cum recitatum est. quemadmodum nec ille palam dat, qui ita scribit: 'rogo uos, heredes, in eo, quod a uobis peti, fidem praestetis'. immo in priore specie maiorem fraudem excogitasse uidetur, qui non t
Abbreviated transcription (Latin):
uł. ł Interdum furꝰ ⁊̃ pene
manente obligõne in quibus dã
dasib rarsus obligatur. ut cum
eo sepius rei eiusdem noĩe furci
agi possit. Primꝰ casib occurut
si possõnis cã mutata eẽt. uelu¬
ti si res in dnũ potestatẽ rediss
eandemq idem subriperet. uel
idem dño .ł ei cui cõmodasset aũ
uendidiss. s et si ꝑsona domini
mutata ẽet altera pena obli¬
gatur. ¶Qui furẽ ducit ad pre¬
fectũ uigisum. ł ad p̃sidẽ existim¬
andus ẽ elegasse eam uiam quar
rem ꝑsequerẽtur. ⁊ si negotiũ si¬
bi t̾minatũ est. ⁊ dampnato fure
recepta est petuma sublata in
simplũ uidetur furti qño sub la¬
ta. Maxĩe si non solũ rem furti¬
uam fur restituere iussus fuĩt
s ampliꝰ alicyͥ in eũ iudex ꝯstit¬
uerit.s ⁊ si nicħ ampliꝰ ꝙͣ fur¬
tiuam rem restitu̾e iussus fu

Expanded text:
um Interdum fur etiam manente poenae obligatione in quibusdam casibus rursus obligatur, ut cum eo saepius eiusdem rei nomine furti agi possit. primus casus occurrit, si possessionis causa mutata esset, veluti si res in domini potestatem redisset eandemque idem subriperet uel eidem domino uel ei, cui is commodasset aut uendidisset. sed et si persona domini mutata esset, altera poena obligatur. Qui furem deducit ad praefectum uigilibus uel ad praesidem, existimandus est elegisse uiam, qua rem persequeretur: et si negotium ibi terminatum et damnato fure recepta est pecunia sublata in simplum, uidetur furti quaestio sublata, maxime si non solum rem furtiuam fur restituere iussus fuerit, sed amplius aliquid in eum iudex constituerit. sed et si nihil amplius quam furtiuam rem ‹res
Abbreviated transcription (Latin):
furti sublatam eẽ. ¶ Sa res pecu¬
liaris sisbrepta ĩ potestatẽ ser¬
ui redierit soluitur furti uiciũ
⁊ incipitꝰ hoc casu tn peculio
ẽẽ. et a dño possideri. Cũ aũ sius
rẽ suam peculiarẽ furãdi cõsilio
eius non mutat᷑. nicħ̾.N. dnõ ab¬
est. S si alii tradid̾it furtsi faci¬
et. ¶ Qui tutelam gerit. tnͣsig¬
ere cum fure pot̾. et si in pot̾ate᷑
suam redig̃it rem furtiuam. de¬
sinit furtiua ẽe qr tutor dñii
loco hr᷑. S et circa curatorem
furiosi eadem dicenda sũt qͥ ade
ꝑsonã dnĩ sustinet. ut ⁊̃ traden¬
do rem furiosi alienare estimẽt᷑
condrẽ aũ rem furturam tutor
⁊ quator furiosi eoꝵ noĩe posst̃.
Si duo serui titii uestẽ. ⁊ ar¬
gꝰ. surripũĩt. et alt̾ius nomĩe
tecũ de ueste actum fu̾it alt̾ius
de argento agetur. nulla excep¬
tio dari debebit ob eam rem ꝙ
iam de ueste actũ fũĩt.

Expanded text:
furti sublatam esse. Si res peculiaris subrepta in potestatem serui redierit, soluitur furti uitium et incipit hoc casu in peculio esse et a domino possideri. Cum autem seruus rem suam peculiarem fueius non mutatur nihil enim domino abest: sed si alii tradiderit, furtum faciet. Qui tutelam gerit, transigere cum fure potest et, si in potestatem suam redegerit rem furtiuam, desinit furtiua esse, quia tutor domini loco habetur. sed et circa curatorem furiosi eadem dicenda sunt, qui adeo personam domini sustinet, ut etiam tradendo rem furiosi alienare existimetur. condicere autem rem furtiuam tutor et curator furiosi eorum nomine possunt. Si duo serui tui uestem et argentum subripuerint et alterius nomine tecum de ueste actum fuerit, alterius de argento ag‹a›tur: nulla exceptio dari debebit ob eam rem, quod iam de ueste actum fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Saut .ł. Si seruũ
stipulatus fũ̾o ⁊ nulla mora ĩtlie¬
niente seruus detesserit siquid̾ oc¬
cidat eũ ꝓmissor expeditũ ẽ. si
aũ negligat infirmũ. an tom̃de
ectus a possõre fu̾it culpe eiꝰ hutꝰ
noiẽ tenetur posfõr. ita cũ dari pro¬
misit an culpa ꝙ ad scipłonẽ atti¬
net in faciendo accipienda sit. añ ñ
endũ tenet᷑. s si sit quid̾ res ĩ re¬
b hũanis. s et dari nõ possit ut
fundus religiosus puta uł sacer.
factus. uł seruus manumissus
uł ⁊̃ ab hostib si capiatur culpa
in hũc modũ diiudicatur ut siqui¬
dẽ ip̃ius ꝓmissoris res uł tp̃r sti¬
płonis. uł postea fu̾it. ⁊ quid eoꝵ
accid̾it nicħominꝰ teneatur. idẽ¬
q fiat. ⁊ si per aliũ postea ꝙͣ hoc

Expanded text:
tium Si servum stipulatus fuero et nulla mora intercedente servus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an teneri ectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo accipienda sit, non in endum tenetur. Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel etiam ab hostibus si capiatur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promissoris res uel tempore stipulationis uel postea fuerit et quid eorum acciderit, nihilo minus teneatur, idemque fiat et si per
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ sit. ⁊ quidẽ si esterent
ꝓmissor quominus solu̾e possto o¬
peditũ intellectũ ht̃ constituti si
uero moratus sit tm̃ hesitat᷑. an si
postea minora ñ fiu̾t. an extingua
tur suꝑior mora. ⁊ celsus adolescens
scribit eũ qͥ moram fecerit ĩ soluẽ¬
do sticho ꝙ̃ ꝓmiserat posse enĩdare
eam moram postea offerendo ẽe.Ni.
nere. plerũq sub auccoritate. scse¬

Expanded text:
intellegendum sit. et quidem si effecerit promissor, quo minus soluere possit, expeditum intellectum habet constitutio: si uero moratus sit tantum, haesitatur, an, si postea in mora non fuerit, exttur superior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram fecit in solvendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea offerendo: esse ennere plerumque sub auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc uideamus in quib ꝑsos̃s
hec constitutõ locũ hat᷑ que inspec¬
tio duplex est ut pͥmo q̃ramus q̃
ꝑsone efficiant ꝑpetuam obligonẽ
deiñ quib eam ꝑducant. utiq aũ
principalis debitor ꝑpetuat obligõ¬
nẽ accessiones. an ꝑpetuent dubi¬
um est. pomp̃. ꝑpetuari placet
qͣre enĩ fcõ suo fideiussor suam ob
idem fideiussorib ꝓpetuant obligõ¬
ne̾ qr ĩ totã cãm spoponderũt.
an filiꝰ famił. qui iussu patris
ꝓmisit occidendo seruũ producat.
prĩs obligationẽ uidendũ ẽ. põp̃.¬

Expanded text:
Nunc uideamus, in quibus personis haec constitutio locum habeat. quae inspectio duplex est, ut primo quaeramus, quae personae efficiant perpetuam obligationem, deinde quibus eam producant. utique autem principalis debitor perpetuat obligationem: accessiones an perpetuent, dubium est. Pomponio perpetuar‹e› placet: quare enim facto suo fideiussor suam oblid est fideiussoribus, perpetuant obligationem, quia in totam causam spoponderunt. An filius familias, qui iussu patris promisit, occidendo seruum producat patris obligationem, uidendum est. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑuen̾unt quoꝵ lib̾ti fiant
ꝯstitutio ostendit ut qui directam
nisi forte is qui adici sibi bona desi¬
d̾at ita uelit addici. ut ⁊̃ hu qͥ lib̾
ꝯdicõne sibi adici bona ut hii ⁊̃
sius fiant lib̾tãi. ⁊ puto hoc essẽ
ꝓbandum. ut ipã adcliqone hoc

Expanded text:
tem peruenerunt, quorum liberti fiant, tem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui ndicione sibi addici bona, ut hi etiam, sius fiant liberti? et puto hoc esse probandum, ut ipsa addictione hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniat ad lib̾tatẽ queri poterit¬
us ⁊ magis ẽ ut ei dari debeat cui boã
iddca sũt q̃i tnͣslata condicõ uideat᷑.
certe si alii qmͣ hr̃di dare iussus sit
ip̃i cui iussus ẽ dabit. ¶ Nii qui¬
ꝑ fid̾i cõmissariã lib̾tatẽ acceꝑunt
sunt. s fidi comissariã libtatẽ posst̃
ꝯsequi hoc ẽ manumͣtendi sũt ab eo
Iaboł. Dici ita demũ bona uoluit
s p̾donee creditorib cautũ fu̾it
de solido ꝙycuiqs debet᷑ engo cauẽd
hĩta fuerit ꝓmittendi siue sat datõe¬
utiq p̾donee cautũ fu̾it udebitur.
ipsis creato. ⁊ oportet iudicis offcõ
ostitui muenire creditorẽ unsiꝙ̃q
creare cui cauet᷑ oium noĩe¶ud̾
uidend̾ an cau̾i deb c̃aitorib ⁊ sic
adclici bona. an uõ sub ꝯdicõne hec
sunt adicienda si fu̾it cautũ ⁊̃ pu¬
to sic cõp̃hendẽdũ decto si oĩa ex
ꝯstitutione diui marci fcã sut de
solido utiꝙ sic accipiemꝰ de sorte
⁊ usuris debitis. ¶ Hi qͥad ub̾ta¬

Expanded text:
 quaeri potest: et magis est, ut ei dare debeat, cui bona addicta sint, quasi translata condicio uideatur. certe si alii quam heredi dare iussus sit, ipsi, cui ‹i›us‹s›us est, dabit. Si qui fideicommissam libertatem acceperunt,  libertatem possunt consequi, hoc est manumittendi sunt ab eo, Addici ita demum bona uoluit, si idonee creditoribus cautum fuerit de solido, quod cuique debetur. ergo cauendum habita fuerit promitten‹t›i sine satisdatione, idonee cautum uidebitur. ipsis creato? et oportet officio iudicis constitui conuenire creditores unumque creare, cui caueatur omnium nomine. Illud uidendum: ante caueri debet creditoribus et sic addici bona, an uero sub condicione haec sunt addicenda, si fuerit cautum? et puto sic comprehendendum decreto 'si omnia ex constitutione diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'. Hi, qui ad liberta
Abbreviated transcription (Latin):
ut seruũ alienũ redimat ⁊ manu¬
ñ totũ ꝯsecͣtur ñ alias deb cõsequi
ad serui p̃ciũ. paratus ꝙ sit dñs
tanti uend̾e̾ eum alioqͥñ exceptõne
doli mali debebit legatariꝰ repelli.

Expanded text:
seruum alienum redimat et manunon totum persequatur, non alias debet consequi ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exceptione doli debe
Abbreviated transcription (Latin):
an u̾o sratim adicimꝰ. ⁊ dicemꝰ tunc
cerit lib̾tatis cõdictio ꝙ mags ent
pbandũ. addictis itaq bonis directe.
lib̾tates pure date statĩ cõpetũt er di¬
e cũ uenerit condicionales cũ cõditõ
exstitit non erit ab re existimare. ⁊̃
pendente cõdicõne ubtatis licet õs
sub dicõne date sunt cõstitutõnẽ
locũ hr̃e. ubi enĩ libtatis spes est

Expanded text:
addicimus, tunc exstiterit condicio? quod magis erit probandum. addictis itaque bonis directae libertates pure datae statim competunt, ex die, cum dies uenerit, condicionales, cum condicio extiterit: nec erit ab re existimare etiam pendente condicione libertatium, licet omnes sub condicione datae sint, constitutionem locum habere: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
testĩ fcĩ tp̃r int̾ pedissetas ub̾tatem
acceꝑat mortis aũ temꝑe uiueniatur
auctori seruo in contuberno tradita
ex gn̾au capite pediserarũ ubtarero
pedisseta ẽe desut. ¶ Puram ⁊ direc¬

Expanded text:
enti facti tempore inter pedisequas libertatem acceperat, mortis autem tempore inueniatur actori in contubernio tradita, ex generali capite pedisequarum libertatem pedise
Abbreviated transcription (Latin):
aut. ł. In fid̾i cõmissariis lib̾ta¬
tib si absente herede p̃tor p̃nũciass
lib̾tatẽ deb̾i ẽ. ⁊ liber. ⁊ defuncti uber¬
tus. S et seruꝰ eius fuit aut hr̃dis
si heredis seruus sit immo. ⁊ si sine
succõre heres de cesserit ꝯseruandam

Expanded text:
um In fideicommissariis libertatibus si absente herede praetor pronuntiasset libertatem deberi, est et liber et defuncti libertus, si et servus eius fuit, aut heredis, si servus heredis sit. immo et si sine successore heres decesserit, conservandam
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchroꝵ pot̾it hr̃e. Itẽ uideamꝰ
an ꝯoueniri possit a c̃ditorib hr̃i
tione ꝙͣ int̃posuit magisq ẽ ut
non alit̾ cõueniat᷑ ꝙͣ ex ea cautõ¬
ne qmͣ int̾posuit. ¶ Si duob
plurib ue addita fuint bona ⁊
coũẽm rem ⁊ coũnes lib̾tos hrẽ bũt
i secũ familiarẽs cũ de suo iudicio¬

Expanded text:
uideamus, an conueniri a creditoribus possit tione quam interposuit? magisque est, ut non aliter conueniatur quam ex ea cautione quam interposuit. Si duobus pluribusue addicta fuerint bona, et communem rem et communes libertos habebunt et secum familiae
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. ł Ecio quodam efficere
ꝑueniant hactenus scrib̾e solitos
stichꝰ moreirtur lib̾ esto. s et Iułꝰ.
iit. libtatẽ que multimũ uite tp̃s ofera¬
tur milliꝰ momenti c̾e cum testato ⁊ im¬
pediende magis ꝙͣ dande ub̾tutis grã
ita scripsisse intesligit᷑. et Iõ ⁊̃ si ita
scciptũ st stichꝰ si in capitolio ñ ascen¬
d̾it liber esto nilliꝰ mom̃ti hoc c̾e̾ siap¬
aret in uitimũ uite tp̃s ꝯferre lib̾tatẽ
testatorẽ uolusse. a mutiane cautioni
locũ ce̾. Et si ita in testõ scriptũ fu̾it
octauenuis aiebat. Siquis in testo sb̃
qualib condicione lib̾tutẽ seruo datã
ita scripsiss añ condicionẽ. nolo eũ ab
hercde lberũ fieri nͥ uałe hant adiec¬
tionẽ. De fid̾i cõmuissaruis ubtatib R

Expanded text:
m. Scio quosdam efficere ibertatem perueniant, hactenus scribere solitos: 'Stichus cum moreretur, liber esto'. sed et Iulianus ait libertatem, quae in ultimum uitae tempus conferatur, nullius momenti esse, cum testator impediendae magis quam dandae libertatis gratia ita scripsisse intellegitur. et ideo etiam si ita sit scriptum: 'Stichus si in Capitolium non ascenderit, liber esto', nullius momenti hoc esse, si apparet in ultimum uitae tempus conferri libertatem testatorem uoluisse, nec Mucianae cautioni locum esse. Et si ita in testamento scriptum fuerit Octauenus aiebat, si quis in testamento sub qualibet condicione libertate seruo data ita scripsisset 'ante condicionem nolo eum ab here‹de› liberum fieri', nihil ualere hanc adiectionem. DE FIDEICOMMI
Abbreviated transcription (Latin):
ergo si quadam p̃sentes sint qͥdã abs¬
entes. uideamꝰ an et absentib ꝯpetat
lib̾tas. et pot̃ dici utiq exemplo adi¬
te hr̃clitatis his cõpetere ub̃tates eti¬
am absentib. ¶ Si ex die data sit
lib̾tas an dies eĩpectanda sit.⁊ puto
expectandũ. asi ergo nõ adiciendũ

Expanded text:
ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? uideamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus. Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qͥ mortis tp̃r soluendo ñ e
an cõpetat. ⁊ si quidẽ fiscus bona
ñ agnou̾it forte ꝯpetet lib̾tas. q
solidũ creditori offertur atqͥn si adi¬
ta hr̃ditas fuiss ñ ꝯpetẽt c̾tesi
fiscus agnou̾it hr̃ditatẽ faciliꝰ pbaͥ¬
petant. Siqͥsaũ exemplũ adite hr̃¬
ditatis fuĩt secutꝰ dirxecte lib̾tateᷤᷤ
s̃ ꝯpetent si cõsiliũ fuit. ⁊ euentus
missarii p̃stabuntur. si euentus fra¬
udentur creditores.¶Si bona

Expanded text:
ab eo, qui mortis tempore soluendo non est, ab eo, qui mortis tempore soluendo non est, an competat? et si quidem fiscus bona non adgnouerit, forte competet libertas, quia solidum creditoribus offertur: atquin si adita hereditas fuisset, non competeret. certe si fiscus adgnouit hereditatem, facilius probapetant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae libertates non competent, si consilium et euentus missae praestabuntur, si euentu frauden
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s constõm locũ hr̃e. an uo cessa¬
bit constito. mag̃q ẽ ut locus sit
constitõi. addcũs enĩ donis redim̾e
⁊ p̃stare libertatẽ cogr᷑ ap̃tore.
¶Si ñ heres s legatariꝰ iogatus
fuerit manumittere nũquidces¬
s constitutõ ꝙ legatis ñ debitis
net libertates possũt̃ debĩ. ma¬
gis ꝙ ẽ ut idem fauor sit oĩb¬
⁊ enũ gn̾alit̾ uoluit lib̾tatem
p̾starẽ quib cõpetẽt si adita¬
hr̃ditus fuiss. ¶ Eadem cõstitõ
ꝓsperit ut si fiscus bone admiserit
eque lib̾tates competant ergo siue
uacent bona fiscosꝑtiuentia. sũi
agnou̾it cõstitõ locũ hãt. cet̾ si au¬
a rõne agnoscat apparet deb̾e ces¬
sare ꝯstitutõm quare ⁊ sic ducis
legionis bopa delata sint idẽ ettt
ꝓbandũ. ¶ Itẽ si smodo .xx. annis
dedit lib̾tatẽ dicemꝰ non ⁊pet̾e
nia fid̾i cõmissariam. hec enĩ com¬
petet si mͦ potuit cãm ꝓbare ĩmno
in fraudẽ credicoꝵ lib̾tas datasit

Expanded text:
mus constitutionem locum habere an uero cessabit constitutio? magisque est, ut locus sit constitution‹i›: addictis enim bonis redimere et praestare libertatem cogitur a praetore. Si non heres, sed legatarius rogatus fuerit manumittere, numquid cesset constitutio, quod legatis non debitis nec libertates possunt deberi? magisque est, ut idem fauor sit: omnibus enim generaliter uoluit libertatem praestare, quibus competeret, si hereditas adita fuisset. Eadem constitutio prospexit, ut, si fiscus bona admiserit, aeque libertates competant: ergo siue iacent bona fisco spernente siue adgnouerit, constitutio locum habet. ceterum si alia ratione adgnoscat, apparet cessare debere constitutionem: quare et si caducis legionis bona delata sint, idem erit probandum. Item si minor uiginti annis dedit libertatem, dicemus non competere, nisi si fideicommissam: haec enim competeret, si modo potuit causam probare minoin fraudem creditorum libertas data sit
Abbreviated transcription (Latin):
deportaretur qui p̃ortatus e¬
uaserit capite puniatur ita
et in custodiis gradum ser¬
uandum esse. Idem princeps
rescripsit .i. ut qui in tempꝰ
dampnati erunt in perpetu¬
in perpetuum dampnati erãt
in metallũ dampnarentur.¬
Qui in metallã dampnati
id admiserint sũmo supplicõ
afficerentur. ¶famosos latro¬
nes in his locis ũbi grassatist̃
furca fingendos. quamꝰ płibꝰ
placuit. ut ⁊ conspectu dete¬
⁊ reantur. alii ab Pusdem facino¬
ribus. ot sola̾tio sit cognitis
loco pena redditur in quo latͦ¬
nes homicidia fecissent non n¬
nulli ⁊̃ ad bestias hos dampñ¬
auerunt. ¶Maiores nr̃i in
onni supplicio seuerius seruos
qmͣ lib̾os famosos cmͣ uitegre
fame homines punierunt:
dampnantur statimm. et cuuta¬
dem et libeitatẽ perdunt. Ita¬
q p̃occupat Ncusus mortem
⁊ non numqmͣ longum tempus
occuppat ꝙ accidit in ꝑsonis co¬
rum. qui ad bestias dampnant᷑
sepe ⁊̃ id̾o seruari solent post

Expanded text:
deportetur, qui deportatus edeportetur, qui deportatus euaserit, capite puniatur. Ita et in custodiis gradum seruandum esse idem princeps rescripsit, id est ut, qui in tempus damnati erant, in perpetuin perpetuum damnati erant, in metalluqui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu deterreantur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis loco poena reddita, in quo latrones homicidia fecissent: nonnulli etiam ad bestias hos damnauerunt. Maiores nostri in omni supplicio seuerius seruos quam liberos, famosos quam integrae famae homines punierunt. damnantur, statim et ciuitatem et libertatem perdunt. itaque praeoccupat hic casus mortem et nonnumquam longum tempus occupat: quod accidit in personis eorum, qui ad bestias damnantur. saepe etiam ideo seruari solent post
Abbreviated transcription (Latin):
res qui prede cã id faciunt.¬
⁊ prorimi latronibus habent᷑.¬
⁊ si cum ferro aggredi ⁊ spoli¬
are instituerunt᷑ capite puni¬
untur. utiq si sepius atq in
itineribus hec admiserunt:
Cet̾i in metallum dantur . ł.¬
in msulas relegantur: ¶Igni
ꝯcremantur plerũq serui qui sa¬
luti dñoꝵ suoꝵ insidiaueruit.
¶Non nnqmͣ etiam liberiple¬
dei. et humues ꝑsone. ¶Incea¬
diarii capite puniuntur qui
ob inimicitias. uł prede causa
incẽderint intra oppidum. et
płmꝙ uini exuruntur qui uõ
casam ant uillans aliquo lomiꝰ
Nam fortuita incendia. si cum
euitari possent per neglige¬
ntiani apud quos orta sunt
dampno uicans fuerint cili¬
terꝰ escentur. ut qui iactura
affectus est dampni discep¬
te uel modice uindicaretur.
¶In exulibus gradus pena¬
rum constituit edictum diui
adriani. ut qui ad tempus re¬
legatus est si redeat in insulã
relegetur. qui relegatus in
insislan excesserit in insulam

Expanded text:
res, qui praedae causa id faciunt,res, qui praedae causa id faciunt, proximi latronibus habentur. et si cum ferro adgredi et spoliare instituerunt, capite puniuntur, utique si saepius atque in itineribus hoc admiserunt: ceteri in metallum dantur insulas relegantur. Igni cremantur plerumque serui, qui saluti dominorum suorum insidiauerint, nonnumquam etiam liberi plebeii et humiles personae. Incendiarii capite puniuntur, qui ob inimicitias uel praedae causa incenderint intra oppidum: et plerumque uiui exuruntur. qui uero casam aut uillam, aliquo lenius. nam fortuita incendia, si, cum uitari possent, per neglegentiam eorum, apud quos orta sunt, damno uicinis fuerunt, ciuiliter exercentur ut qui iactura adfectus est, damni disceptet uel modice uindicaretur. In exulibus gradus poenarum constituti edicto diui Hadriani, ut qui ad tempus relegatus est, si redeat in insulam relegetur, qui relegatus in insulam excesserit, in insulam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mulieres hoc modo dampnate
liberos ꝑiunt. ¶ Ad statuas
confugere uł ymagines pͥnci¬
pum iniuriam alterius phi¬
bitũ est. Cum . N leges omni¬
bus hominibus equalitatem
securitatẽ tribuant m̾ito ui¬
sum est. et miliriam potius alt̾iꝰ
qmͣ sui defensionis gra ad sta¬
tua s uel yͥmagines pͥncipum
confugere nis siquis ex uincu¬
lis. uel custodia detẽtus apotẽ¬
tiorib ad huiusmodi p̃sidum
confugeret. his enĩ uenia tͥbu¬
enda est. ne ã ad statuas uł p̾¬
magines quis confugiat. scitꝰ
censuit. eum ꝙ qui ymagne᷑
cesaris inuidism alteriꝰ precu¬
liss in uinculis .p cohercoridi¬
uuis pius rescripsit. ¶ommna
adinissa ur patronũ patroni¬
ue filiũ. prem. ꝓpinqum. ind¬
ritũ uxorem. ceterasq necessit¬
udines grauiꝰ uindicꝗnda sũt
qmͣ in extraneos. ¶Henerarii
capite puniendi suntꝰ. aut sĩ ⁊¬
gnitatiꝰ respectũ agi oꝑtu̾it
deportandi sunt. ¶ Grassato¬

Expanded text:
t mulieres hoc modo damnatae t mulieres hoc modo damnatae liberos pariunt. Ad statuas confugere uel imagines principum in iniuriam alterius prohibitum est. cum enim leges omnibus hominibus aequaliter securitatem tribuant, merito uisum est in iniuriam potius alterius quam sui defensionis gratia ad statuas uel imagines principum confugere: nisi si quis ex uinculis uel custodia detentus a potentioribus ad huiusmodi praesidium confugerit: his enim uenia tribuenda est. ne autem ad statuas uel imagines quis confugiat, senatus censuit: eumque, qui imaginem Caesaris in inuidiam alterius praetulisset, in uincula publica coerceri diuus Pius rescripsit. Omnia admissa in patronum patroniue filium patrem propinquum maritum uxorem ceterasque necessitudines grauius uindicanda sunt quam in extraneos. Uenenarii capite puniendi sunt aut, si dignitatis respectum agi oportuerit, deportandi. Grassato
Abbreviated transcription (Latin):
amplius admiserint. rec sint
a preside admoniti fustibus ce
di dimittunturꝰ. aut ⁊̃ specta¬
cilis eiꝰ interdicttur ꝙ si ta cortͣ¬
ti in eisdem deprehendantur ex¬
slo pumiendi sunt non numqͥͣ
capite plectendi. scilicet cum
sepius sedicione et turbulente
se gesseruit. et aliquociens ap¬
p̃hensi tractati clementiuis
in eadem temerttate p̃positi
perseuerauerunt. ¶ Serui
cesi solent dominis reddi.
Et ut generaliter dix̃im
omnes qui fustibus ceda pro¬
hibenturꝰ eamdem̃ habere ho¬
noris reuerentiam debont
qmͣ ⁊ decuriones habent:
Est enĩ inconstans dicõt
eum quem principales consti¬
tutiones fustibus subici pro¬
hibuerunt in metallum da¬
ri posse. ¶ Diuus traianus
in hec uerba rescripsit ĩ opus
metalli ad tempus secio dã¬
pnari debet. S qui in tempꝰ
dampnaturiis est. ⁊̃. si faciet ĩ¬
metallicũ opus non in metal¬
lum dampnatus ẽe intelligi
debet. huiꝰ enim libertas ma¬
tuum opus dampnantur. ꝓisi.¬

Expanded text:
amplius nihil admiserint nec ante sint amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside admosi dimittuntur aut etiam spectaculis eis interdicitur. quod si ita correcti in eisdem deprehendantur, exilio puniendi sunt, nonnumquam capite plectendi, scilicet cum saepius seditiose et turbulente se gesserint et aliquotiens adprehensi tractati clementius in eadem temeritate propositi perseuerauerint. Serui caesi solent dominis reddi. Et ut generaliter dixerim, omnes, qui fustibus caedi prohibentur, eandem habere honoris reuerentiam debent, quam decuriones habent. est enim inconstans dicere eum, quem principales constitutiones fustibus subici prohibuerunt, in metallum dari posse. Diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit. 'In opus metalli ad tempus nemo damnari deb‹e›t. sed qui ad tempus damnatus est, etiamsi faciet metallicum opus, non in metallum damnatus esse intellegi debet: huius enim libertas matuum opus damnantur.' proin
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥncipalibus alicuius ciuita¬
tis latrociniũ fecerint aliud¬
ue ꝙ facinus ut capitalẽ penã
meruisse uideantur ꝯmiseruit
iunctos eos custodies. et michi
fere istigradus .S̃. sũmũ suppli¬
ciũ ẽẽ uidetur ad furcam dampnͣ
to contineretur. tñ eo quod post¬
ea id egenus pene adinuentũ ẽ
postlus pͥmo uisũ est. Item ca¬
pitis amputatio deinde ꝓriman
morti pena. metalu cohertio post
deinde in insulam deportaatio.
Cetere pene ad estunatõnẽ nõ
ad capitis ꝑiculum pertiũet᷑ re¬
Aliquod quis publicum̃ datur.¬
ꝑꝑ cum fustium ictussubicitur᷑.
Non omnes fustibus cedi so¬
sent .s hii duntaxat qui lib̾i
sunt. et quidem tenuores ho¬
mines. honestiores uero fusti¬
bus non subiciũtur id ꝙ pͥncip¬
alibus rescriptis specialit᷑ exp¬
mitur. ¶ Solenti quidam qui
uulgo se iuuenes appellant:¬
et in quibusdam ciuitatibus
turbislentibus se aclãmationi¬
bus ppłarũ accomodare ꝗ sin

Expanded text:
ex principalibus alicuius ciuitaex principalibus alicuius ciuitatis latrocinium fecerint aliudue quod facinus, ut capitalem poenam meruisse uideantur, commiserint, uinctos eos custod‹i›es et mihi fere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam damnatito contineretur, tamen eo, quod postea id genus poenae adinuentum est, posterius primo uisum est. item capitis amputatio. deinde proxima morti poena metalli coercitio. post deinde in insulam deportatio. Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, ueluti re quis publicum daturvel cum fustium ictu subicitur. Non omnes fustibus caedi solent, sed hi dumtaxat qui liberi sunt et quidem tenuiores homines: honestiores uero fustibus non subiciuntur, idque principalibus rescriptis specialiter exprimitur. Solent quidam, qui uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulen‹tis› se adclamationibus popularium accommodare. qui si
Abbreviated transcription (Latin):
Sua .r. ¶rimen uł pena pa¬
terlia nullam maculam filio
infligert pot̾. samq unuscͥs
ex suo admisso sorti subiciturꝰ
nec alieni cͥminis successor cõ¬
stituitur idꝙ etiam dini frat᷑s
ierapolitanis rescripserunt
silioni rescripserunt. ⁊ĩ solere
que pronunciau̾nt ipõs rescind̾e
iicine qͦ italicẽsi rescripsert̃ su¬
am mutare sisĩam. neminem pꝰ¬
se. Idq in solitũ ẽẽ fieri. Si tñ
de se quis mentitꝰ fũit uel cum
sthrẽt probationũ instrumenta
que postea receꝑit. pena afflic¬
tus est. non nuua extat pͥnci¬
palia rescripta. quib ⁊ penã co¬
restitutõ cõcessa. s id dũtarat
ap̾ncipibus fi̾ pot̾. ¶ De decu¬
rionib. et p̾ncipalib ciuutatũ
qui capitale admiserunt mar¬
datis cauetur. ut siquis admi¬
sisse uideãt᷑. pp̃ quod relegan¬
dus extra prouinciã in insu¬
lam fit imperatori scribatur
adiccta sententia a p̃side ¶A¬
lio quoq capite mandatorum
in hec uerba cauetur. Siquis

Expanded text:
us Crimen vel poena paterna nullam maculam filio infligere potest: namque unusquisque ex suo admisso sorti subicitur nec alieni criminis successor constituitur, idque divi fratres Hierapolitanis rescripserunt.Siloni rescripserunt non solere quae pronuntiaverunt ipsos rescindere. Vetinae quoque Italicensi rescripserunt suam mutare sententiam neminem posse idque insolitum esse fieri. si tamen de se quis mentitus fuerit vel, cum non haberet probationum instrumenta, quae postea reppererit, poena adflictus sit, nonnulla exstant principalia rescripta, quibus uel poena eorestitutio concessa. sed id dumtaxat a principibus fieri potest. De decurionibus et principalibus ciuitatium, qui capitale admiserunt, mandatis cauetur, ut, si quis id admississe uideatur, propter quod relegandus extra prouinciam in insulam sit, imperaadiecta sententia a praeside. Alio quoque capite mandatorum in haec uerba cauetur: 'Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
iscende possõnes sunt int̾dicta que
competunt hiisqui añ ñ sit nacti
possõnẽ. ¶Sunt autẽ int̾cluta
adipiscende possõnis quoꝵ bonoꝵ¬
It̃ saluianũ quoq int̾clictũ ꝙ est
de pignorib ex hoc gen̾e ẽ. ⁊ quo
itinere uenditor usus ẽ quo minꝰ¬
⁊ eo emptor utatur uim fieri ue¬
duta ꝓponut ᷑ sub rubrica unde ui
aliqͣ enĩ sib hoc tytulo int̾cicta
sunt. ¶Retinende possõnis sut̃
int̃clicta uti possidetis. ⁊ utcobi.¬
¶ Sunt uit̾clicta ut diximꝰ duꝑ¬
habetur fructũ ex quo edita
sunt sĩ retro.

Expanded text:
iscendae possessionis sunt interdicta, quae iscendae possessionis sunt interdicta, quae competunt his, qui ante non sunt nancti possessionem. sunt autem interdicta apiscendae possessionis 'quorum bonorum': Saluianum quoque interdictum, quod est de pignoribus, ex hoc genere est: et 'quo itinere uenditor usus est, quo minus emptor utatur, uim fieri ueoponuntur sub rubrica unde ui: aliqua enim sub hoc titulo interdicta sunt. retinendae possessionis sunt interdicta uti possidetis. sunt interdicta, ut diximus, duhabetur fructuum, ex quo edita sunt, non retro.
Abbreviated transcription (Latin):
tuatur. ⁊ de mortuo inferendo ur¬
de sepulcro eclificando. ¶ Nominũ
cã ꝯpetunt uł ad publicam utui¬
ratẽ ꝑtinentia uł sui iuris tuen
¶Publice utilitatis cã cõpetit᷑
interdicta ut uia publicio uti li¬
ceat. ⁊ flumine publico. ⁊ nequid
fiat ĩ uia pit. ¶uris sui tuendi
hibendis. Itẽ de liberto exhibendo.
Officii cã de hoĩe libero exhi¬
bendo reliqͣ uo int̾duta rei fami¬
liaris cã dantur ¶Quedã ster¬
dicta rei ꝑseciccõnẽ cõtinẽt. uolu¬
ti de itinere. actuq pͥuato. nã ppͥ¬
etatis cam contin hoc int̃clictũ
s illa int̃clicca q̃ de locis sacris
⁊ de religiosis ꝓponũtur. aeligti
ꝓprietatis cãm cõtinent. Itẽ ula
de liberis exhibendis q̃ uĩris tu¬
endi cã diximꝰ cõpet̾e. ut nõ sit
mirum si qua interdic̾a ad rẽ fami¬
liarẽ ꝑtinent. ⁊ ꝓpͥetatis non pos¬
dicta q̃ ad rem familiarẽ spectãt
aut adipiscende st̃ possõnis. aut
recuꝑande aut retinende. ¶ Adip¬

Expanded text:
inferendo uel sepulchro aedificando. hominum causa competunt uel ad publicam utilitatem pertinentia uel sui iuris tuendpublicae utilitatis causa competit interdictum 'ut uia publica uti liceat' et 'flumine publico' et 'ne quid fiat in uia publica': iuris sui tuendi hibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua interdicta rei familiaris causa dantur.Quaedam interdicta rei persecutionem continent, ueluti de itinere actuque priuato: nam proprietatis causam continet hoc interdictum. sed et illa interdicta, quae de locis sacris et de religiosis proponuntur, ueluti proprietatis causam continent, item illa de liberis exhibendis, quae iuris tuendi causa diximus competere, ut non sit mirum, si, quae interdicta ad rem familiarem pertinent, proprietatis, non posrdicta, quae ad rem familiarem spectant, aut apiscendae sunt possessionis aut reciperandae aut retinendae. ap
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Interclicta noxalia
sunt q̃ obdelictũ eoꝵ quos in
pot̾ate hẽmus dandurꝰ. ueluti
cũ adiecerint aut ui aut clam
opus fecerut. S officio iudicis
continetur ut dum̃ sua inpensa
opus restituentẽ ab soluat. paci¬
entiam tollendo oꝑi p̃̾stantẽ
nore dedere subeat et absoluat fiñ
dedit qnͣtũ impense intollendo oꝑe
erogatũ sit tanti condempn. Set
si n pacientiam p̃stet n ip̃e tollat
cũ possit in tantũ condempn ł̃ qnͣtũ
uider existimauit ait si ip̃se feciss.
uorum bonoꝵ. N.

Expanded text:
m.Interdicta noxalia ea sunt, quae ob delictum eorum, quos in potestate habemus, dantur, ueluti cum ui deiecerunt aut ui aut clam opus fecerunt. sed officio iudicis continetur, ut dominum sua inpensa opus restituentem absoluat: patientiam tollendo operi praestantem noxae dedere iubeat et absoluat, si non dedat, quantum impensae in tollendo opere erogatum sit, tanti condemnet: si neque patientiam praestet neque ipse tollat, cum possit, in tantum condemnet, in quantum iudex aestimauerit, atque si ipse fecisset. QUORUM BONO
Abbreviated transcription (Latin):
fisco erit uendicanda.Ex
bonis dampnatorum portiones
adoptisus liberis sine fraudis cã¬
quam naturalibus concedi equũ
est. fraudis autẽ causa adoptio
facta uidetur. etiam si non rei¬
tu. s desperatione retum per
conscientiam metu ininentis
accusationis quis adoptet in hoc
ut ex bonis que se amissurum
cogitat portio detrahatur.¬
Si plures filios dampnatos
habeat ferunturꝰ exempla. per
que pluribus liberis omniꝰ bo¬
na dampnati concessa sunt. S
diuus adrianuis inhec uerba sc̃¬
tentiam rescripsit fauorabilem
aput me causam uberoꝵ albi¬
ni filiorum uumerus facit. Cũ
ampliari imperium hominum
adiectione potius quam pecuni¬
arum copiam malum. Ideoei
illis paterna sua conced̾e uõlo
que manifestabunt tot possõ¬
res etiam si acceperint uniu̾sa.¬
Preterea ex̾ huis que per fla¬
gitium dampnatus ad quisiit
portiones liberoꝵ non auge¬
nturꝰ. ueluti si cognatum su¬
um interemi curauerit. ⁊ eiꝰ
hereditatem adiit. uel bono¬

Expanded text:
fisco erit vindicanda. Ex fisco erit vindicanda. Ex bonis damnatorum portiones adoptivis liberis, si non fraudis cauquam naturalibus concedi aequum est. fraudis autem causa adoptio facta uidetur, etiamsi non in reatu, sed desperatione rerum per conscientiam, metu imminentis accusationis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur.Si plures filios damnatus habeat, feruntur exempla, per quae pluribus liberis omnia bona damnati concessa sunt. sed et diuus Hadrianus in hac sententia rescripsit: 'Fauorabilem apud me causam liberorum Albini filiorum numerus facit, cum ampliari imperium hominum adiectione potius quam pecuniarum copia malim: ideoque illis paterna sua concedi uolo, quae manifestabunt tot possessores, etiamsi acceperint uniuersa'.Praeterea ex his, quae per flagitium damnatus adquisiit, portiones liberorum non augentur: ueluti si cognatum suum interemi curauerit et eius hereditatem adiit uel bono