comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut iob beatissimiafflictione corporis propaganda. Et dumaliquam¬
dui uno in loco insirmitatis necessitate tener&ur : inuitina qua manebat
casula exarsit incendium: Quod consumptis domibus quae illic palus
tri arundine tegebatur ad eum habitaculum in quo idẽ iacebat flabris
stimulantibus ferebatur, Concursus omium adantistitẽ conualuit : ut ela¬
tis manibus periculum quod inminebat euader&: Quibus increpatis mo¬
ueri se fidei p̃sumptione non passus est: At multitudo om̃is desperatio¬
ne ppterrita obauam currit incendio Sedut dĩ potentia manifestior appa¬
rer&: quicquid custodire tẽptauerat turba consumitur. Quod uero iacens
& infirmus defender&. reserato hospicio scĩ uiri ex pauescens flamma tran¬
siluut ultra citraque deseruens & int̾ globos flãmantis incendii inco¬
lome tabernaculum qđ habitator inclusus seruabat emicuit. Exultat

Expanded text:
sicut Job beatissimi, afflictione corporis propaganda: et dum aliquansicut Job beatissimi, afflictione corporis propaganda: et dum aliquandiu uno in loco infirmitatis necessitate teneretur, in vicina qua manebat casula exarsit incetri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat
Abbreviated transcription (Latin):
Post quam diem ita exanimis om̃ium suasio iniqua del&a est : ut sacer¬
dotum doctrinam sicientibus desiderus sectarentur, Conpressa itaq
ꝑuersitate damnabili eiusq auctoribus confutatis atque animis om̃i um
sidei puritate conpositis sacerdotes beatum albanũ mastr rem auctore
mast rrum reliquias secum. Habens facta oratione iussit reuelli se¬
pulcrum: preciosa ibidem munera conditurus arbitrans oportunum
ut membra scõrum ex diuersis regionibus collecta quos pares meritis
receperat celum: Sepul chri quoquȩ unius tener& hospicium quib
depositis honorificae atque sociatis deloco ipso ubi beati mastrris
effusus erat sanguis massam pulueris secum portaturus abstulit . In
qua apparebat cruore seruata rubuisse martrrum cedem. ꝑsecuto
Iunde dumreddeunt insidiator inimicus casualibus laqueis p̃para¬
Utis gormanis pedem lapsus occasione contruuit: ignorans merita illius

Expanded text:
post quam diem ita ex animis omnium suasio iniqua deleta est, ut sacerpost quam diem ita ex animis omnium suasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam sitientibus desideriis sectarentur. Compressa itaque perversitate damnabili, ejusque auctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturi martyrum secum reliquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apUnde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius,
Abbreviated transcription (Latin):
imbribus prosuderunt. Miscebatur sermo proprius cumditunb
& ad sertiones molestssimas lectionum testimonia sequebantur. Cen¬
uincitur uanitas ꝑsidia consutatur: ita ut a singulas uerborũ obiecti¬
pix manus contin&. udicium tamen clamore testatur Xuiii
dium filiam x annorum caecam curandam sacerdotibus offerens : quam illi
aduersaris offerri p̃eeper̃. Sed hi conscientia puniente deterriti: iun¬
gunt cum parentibus p̃ces & curationem paruule a sacerdotibus dep̃can¬
tur: Quimalignatos animo aduersarios intuentes: orationem breuiter
sundunt Ac de inde germanus plenus spũ scõ: inuocat trinitatem:
Nec mora adherentẽ lateri suo capsulam cumscõrum reliquis collo
auulsam manibus conp̃hendit : eamq in conspectu om̃ium puellȩ
occulis ad plicauit. Quosstatim euacuatos tenebris lumine uerita¬
tis impleuit Exultant parentes miracultm populus contremescit:

Expanded text:
imbribus profuderunt: miscebatur sermo proprius cum divino, imbribus profuderunt: miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones molestissimas lectionum testimonia sequebantur: convincitur vanitas, perfidia confutatur; ita ut ad singulas verborum objectivix manus continet, judicium tamen clamore testatur. CAPUT dium, filiam decem annorum caecam curandam sacerdotibus offerens, quam illi adversariis offerri praeceperunt: sed hi conscientia puniente deterriti, jungunt cum parentibus preces, et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur: qui inclinatos animo adversarios intuentes, orationem breviter fundunt: ac deinde Germanus plenus Spiritu sancto, invocat Trinitatem; nec mora, adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus comprehendit, eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit, quos statim evacuatos tenebris lumen veritatis implevit. Exultant parentes, miraculum populus contremiscit:
Abbreviated transcription (Latin):
tam transierat latebant abditi sinistraẽ ꝑsuasionis auctores. & more
maligni sp̃s gemebant perire sibi populos ȩuadentes. Ad extre¬
mum diuturna meditatione concepta p̃sumunt inire conflictum
Procedunt conspicui. diuites ueste ful gentes circ undati ad sentatione mul¬
torum discrimenq certaminis subire maluer̃ quam in populo quem
subuer terant pud orẽ tacitur nitas incurrere. neuiderentur scipsi
silencto damnauisse. Illic plane inmensa multitudo &iam ciumcon¬
uigibus acliberis excitata conuenerat. Ad erãt populus expectatur
e suturus iudex. Ad stabant partes dispari conditione dissimiles:
hinc diuina sides inde humana p̃sũptio linc pia&as inde suꝑbia
Inde pelaqius auctor hinc xp̃s. Primo inloco beatissimis acerdotes
uerborũ diuinaniter & aures occupauit & temporas De inde antis¬
tites uenerandi torrentes eloquii si. cuma płicis & euangeli cis

Expanded text:
ta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores, et more ta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores, et more maligni spiritus, gemebant perire sibi populos evadentes, ad extremum diuturna meditatione concepta praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum: discrimenque certaminis subire maluerunt, quam in populo quem subverterant pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensa multitudo, etiam cum conjugibus ac liberis excita  Al., excitata convenerat, aderat populus expectator, et futurus judex, adstabant partes dispari conditione dissimiles; hinc divina fides, inde humana praesumptio; hinc pietas, inde superbia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primo in loco beatissimi sacerdotes verborum, diu inaniter et aures occupavit et tempora: deinde antistites venerandi, torrentes eloquii sui cum apostolicis et evangelicis
Abbreviated transcription (Latin):
constantior xp̃m inuocat. & ad sũpto in nomine scaẽ trinitatis
mon& hostatur uniuersos oratio uno ore & clamore prosundi¬
tur Ad est diuitas sugantur inimici tranquillitas serena sub sequi¬
tur uentie contrario aditeneris minis teria reuertuntur. Dec ursisq
brtiu spacus pelagi obtati lictoris qui& e pociuntur. Ibi comueniens
exduersis partibus multitudo excepit sacerdotes. Qquos uenturo sa&i
uaticinatio aduersa predixerat. Nunciabant enim sinistri sp̃s quod&
mebant: Quiimperio sacerdotum dumab obsessis corporibus detru¬
duntur & tempestatis ordinẽ & pericula quae intulerat fatebantur
uictosq se eorum meritis & imperio nonnegabant: Interea brittania
&iam ꝑtriuia. prura p̃dicabatur ita ut passin & sideles catholicisfirma¬
rentur & deprauati uiam coriectionis agnoscerent: Erat illis apłorũ
tutes exmeritis: Itaq regionis uniuersitas in eorum sentenciam prõi¬

Expanded text:
constantior Christum invocat, et adsumpto in nomine sanctae  Al., saconstantior Christum invocat, et adsumpto in nomine sanctae  Al., samonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur: adest Divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria revertuntur, decursisque brevi spatiis pelagi, optati littoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat. Nunciabant enim sinistri spiritus quod timebant, qui imperio sacerdotum dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque se eorum meritis et imperio non negabant. 14. Interea Brittaniaretiam per trivia, per rura praedicabatur; ita ut passim et fideles catholici firmarentur, et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat illis apostolotutes ex meritis. Itaque regionis universitas in eorum sententiam promp
Abbreviated transcription (Latin):
sicerent. Inueniunt salubrae consilium ut agallicanis antestibus auxi¬
lium belli spiritalis inquirerent. Quã ob causam collecta magna
mandam fidem gãe caelestis brittanias uenirent Quicũ prompta
deuotione p̃ces & iussa scãe et clesiae suscepissent. Intrant oceanũ
& usque ad medium iteneris quo agallico sinu brit tanias usquȩ ten¬
ditur fecundis flatibus nauistuta: uolabant. Tum subito occurit
caelum diem quȩ nubium nocte subducunt. Uentorũ surores uela
non sustinent. Caedebant ministeria uicta nautarũ ferebatur uesti¬
gium oratione non uiribus & casudux ipse uł pontifex fractus eet¬
pore lassitudine ac sopore resolutus est. Tumuero quasi repugna¬
tore cessante tempestas excitata conualuitꝰ &iam nauigum suꝑ¬
susis fluctibus mergebatur Tumbeatus lupus om̃sq turbati excitant
seniorẽ telementis surentibus opponendum. qui periculi inmanitate

Expanded text:
ficerent, inveniunt salubre consilium, ut a Gallicanis antistitibus auxificerent, inveniunt salubre consilium, ut a Gallicanis antistitibus auxilium belli spiritalis inquirant. Quam ob causam collecta magna mandam fidem gratiae caelestis Brittanias  Al., Brittaniam venirent. Qui cum prompta devotione preces et jussa sanctae Ecclesiae suscepissent, intrant Oceanum, et usque ad medium itineris quo a Gallico sinu Brittanias usque tenditur, secundis flatibus navis tuta volabat. Tum subito occurritcaelum diemque nubium nocte subducunt; ventorum furores vela non sustinent; cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus: et casu dux ipse vel pontifex fractus corpore, lassitudine ac sopore resolutus est. Tum vero quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et jam navigium superfusis fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus, omnesque turbati excitant seniorem elementis furentibus opponendum; qui periculi inmanitate
Abbreviated transcription (Latin):
su auxilium caeleste. p̃cantes neusq ad int̃nitionem usquequaq: deleren¬
ter. Utebantur eo tẽpore duce ambrosio aureliano uro modesto. quiso¬
lus foste romanae gentis p̃fate tempestatis suꝑsuerat: Occisis in eadẽ
parentibus regiũ nom̃ & insigne ferentibus. hoc ergo duce uires capes¬
sunt brit tones & uictores prouocantes ad plium uictoriã ipsi dõ faueni
suscipiunt & exeo tẽpore nunc ciues. nunc hostes uincebant usque
adannum obsessionis badonici montis quando nonminimas eisdem
niam sed haec post modum
Inte paucos sanȩ aduentus eorum annos heresis pelagana pagi¬
Ncolam in lata ꝑsecieriani ep̃i pelagu silium fidem bri tania¬
rum feda peste commagulauerat᷑. Uerã brittant̃ cũne que stisusci¬
pere dogma puersum. grãm exp̃iblas phemando ullãte nas uellent
neque uersutum nefarae ꝓsuasionis resutare uerbis certando suf¬

Expanded text:
su auxilium caeleste precantes ne usque ad internecionem usquequaque delerensu auxilium caeleste precantes ne usque ad internecionem usquequaque delerentur. Utebantur eo tempore duce Ambrosio Aureliano viro modesto CCCCLXVI, qui solus forte Romanae gentis praefatae tempestati superfuerat, occisis in eadem parentibus regium nomen et insigne ferentibus. Hoc ergo duce vires capessunt Brittones, et victores provocantes ad praelium, victoriam ipsi, Deo favente, suscipiunt. Et ex eo tempore nunc cives, nunc hostes vincebant, usque ad annum obsessionis Badonici montis CCCCXCII, quando non minimas eisdem niam. Sed haec postmodumnte paucos sane adventus eorum annos haeresis Pelagiana per Agricolam inlata, Severiani episcopi filium, fidem Brittaniarum foeda peste commaculaverat. Verum Brittani cum neque suscipere dogma perversum gratiam Christi blasphemando ullatenus vellent, neque versutiam nefariae persuasionis refutare verbis certando suf
Abbreviated transcription (Latin):
mas quasque ciuitates agosq depopulans ab orientali mari usque ad oco¬
dentale nullo probibente suũ continuauit incendium totamquȩ prope
in sulȩ pereuntis suꝑficiem obtexit. Ruebant aedificia publica simul
& priuata passi sacerdotes int̃ altaria trucidabantur. p̃sules cumpo¬
pulis sine ullo respectu honoris ferro parit̃ & flammis ab sumebantur
nec erat quicrudelit̃ int̃emptos sepulturȩ trader& Itaque non nulli
Alu fame confecti procedentes manus hostibus dabant. proaccipiendis
alimentorum subsidiis. ã& num subituri seruitium sitamen non continuo
trucidarentur. Qlii transmarinas regiones dolentes p&ebant. Alu
prestantes inpatria trepidi pauperẽ uitã in montibus siluis uł rupibus
arduis suspecta semꝑ mente agebant¬
Adomũ reuersus est. Coeper̃ & illi paulatim iures animosque resu¬
mere emergentes delatibulis quibus abditi fuerant & unanimo consen¬

Expanded text:
mas quasque civitates agrosque depopulans, ab Orientali mari usque ad Occimas quasque civitates agrosque depopulans, ab Orientali mari usque ad Occidentale, nullo prohibente, suum continuavit incendium, totamque prope insulae pereuntis superficiem obtexit. Ruebant aedificia publica simul et privata, passim sacerdotes inter altaria trucidabantur, praesules cum populis, sine ullo respectu honoris ferro pariter et flammis absumebantur, nec erat qui crudeliter interemptos sepulturae traderet. Itaque nonnulli alii fame confecti procedentes manus hostibus dabant, pro accipiendis alimentorum subsidiis aeternum subituri servitium, si tamen non continuo trucidarentur: alii transmarinas regiones dolentes petebant: alii perstantes in patria trepidi pauperem vitam in montibus, silvis, vel rupibus arduis suspecta semper mente agebantdomum reversus est, coeperunt et illi paulatim vires animosque resumere, emergentes de latibulis quibus abditi fuerant, et unanimo  Al., unanimi consen
Abbreviated transcription (Latin):
uoden decuius stirpe multarum prouintiarum regum. genus originẽ
dux̃ Nonmora ergo confluentibus certatim in insulam gentium me¬
moratarum cat̃iuis grandescere populus coepit ad uenarum. Itaut ipsi quo¬
que quieos ad uocauerant indigenes essent terrori. Tum subito inito ad
tempus federe cumpictis quos longuis iambellando reppulerant in so¬
cios arma uertere incipiunt. Et prinum quid ẽ annonas sibi eos affluen¬
tius ministrare cogunt. Quȩrentes que occasionẽ diuortii protestantur ni¬
si profusior sibi alimentorum copiadar&ur. sed icuncta in sulae loca rup¬
to federe uastaturos. Neque aliquanto segniius minas effectibus prosecunti
Si quidem ut breuiter dicã accensus manibus paganorum ignis uistas de
sceleribus populidĩ ultiones expecut Non illius inpar qui condam achaldȩ¬
is succensus hierosolimorum moenia immo aedificia cuncta consũpsit
Sic enum & hic agente impio uictore immo disponente iusto iudicae prexi¬

Expanded text:
Voden, de cujus stirpe multarum provinciarum regium genus originem duxit. Non mora, ergo confluentibus certatim in insulam gentium memoratarum catervis, grandescere populus coepit advenarum, ita ut ipsis quoque qui eos advocaverant indigenis essent terrori. Tum subito inito ad tempus foedere cum Pictis quos longius jam bellando pepulerant, in socios arma vertere incipiunt. Et primum quidem annonas sibi eos affluentius ministrare cogunt, quaerentesque occasionem divortii, protestantur, nisi profusior sibi alimentorum copia daretur, se cuncta insulae loca rupto foedere vastaturos. Neque aliquando  Al., aliquando segnius minas effectibus prosequuntur: siquidem, ut breviter dicam, accensus manibus paganorum ignis, justas de sceleribus populi, Dei ultiones expetiit, non illius inpar qui quondam a Chaldaeis succensus Hierosolymorum moenia, immo  Al., imo et aedificia cuncta consumpsit. Sic enim et hic agente impio victore, immo disponente justo Judice, proxi
Abbreviated transcription (Latin):
x. gregorius uir doctrina & actione p̃cipuus. pontisica tum romanae
& a postolicae sedis sortitus. rexit annos .xiii. menses sex. & dies decẽ

Expanded text:
 Gregorius, vir doctrina et actione praecipuus, pontificatum Romanae et apostolicae sedis sortitus, rexit annos tredecim menses sex, et dies dece
Abbreviated transcription (Latin):
montis cacumine mastrr aquã quã in fluuio non relinquerat p&er&
si hoc oportunum esse nonuider&. Quiuidelic& fluuus ministerio
persoluto deuotione compla&a. officii testimonium relinquens re

Expanded text:
montis cacumine martyr aquam quam in fluvio non reliquerat, peteret, montis cacumine martyr aquam quam in fluvio non reliquerat, peteret, si hoc opportunum esse non videret. Qui videlicet fluvius ministerio persoluto, devotione completa officii testimonium relinquens, re
Abbreviated transcription (Latin):
rans ut cum mas trrae. uł ꝓmartrrȩ quem ꝑcutere iubebatur ipse
potius mereretur ꝑcuti. Dumergo is exꝑsecutore factus ess& col¬
lega ueritatis & fidei. aciacente ferro eẽt int̃ carnisices iusta cunc tatio.
montẽ cum turbis ieuerentissimus dĩ. confessorascendit. qui portunae
lxus gratia decentissima quingentis fere passibus abarena situs est.
uariis herbarũ floribus depictus. immo usq quaquae uestitus in quo
nichil repente arduum nichil p̃ceps. Nichil abruptum quem lateri¬
bus longe lateq deductũ immodum cequoris natura conplanat.
Dignum uidelic& eum proinsita sibispeciae uenustatis iã olim red¬
dens qui beati mastrris cruore dicaretur. In huius ergo uertiae sc̃s
albanus dari sibi adõ aquã rogauit. Statimq incluso meatu. Ante
pedes eius fons ꝑhennis exortus est. Ut om̃s agnoscerent. &iam torren¬
tem mastrri obsequium detulisse. Neq enĩ fier poterat ut in arduo

Expanded text:
rans ut cum martyre vel pro martyre quem percutere jubebatur, ipse rans ut cum martyre vel pro martyre quem percutere jubebatur, ipse potius mereretur percuti. Dum ergo is ex persecutore factus esset collega veritatis et fidei, ac jacente ferro esset inter carnifices justa cunctatio, montem cum turbis reverentissimus Dei confessor ascendit: qui opportune laetus, gratia decentissima, quingentis fere passibus ab harena situs est, variis herbarum floribus depictus, immo usquequaque vestitus, in quo nihil repente arduum, nihil praeceps, nihil abruptum, quem lateribus longe lateque deductum in modum aequoris natura complanat, dignum videlicet eum, pro insita sibi specie venustatis, jam olim reddens qui beati martyris cruore dicaretur. In hujus ergo vertice sanctus Albanus dari sibi a Deo aquam rogavit, statimque incluso meatu ante pedes ejus fons perennis exortus est, ut omnes agnoscerent etiam torrentem martyri obsequium detulisse: neque enim fieri poterat ut in arduo
Abbreviated transcription (Latin):
feriendus erat meatu rapidissimo diuidebatur. Viditq ib inom par¬
uam hominẽ multitudinẽ utrius q: sexus condicionis diuersae &ades
quaesine dubio diuinitatis instinctu. Ad obsequium beatissimi confessoris
acmastrris uocabatur &ita fluminis ipsius occupabat. pont ẽ ut intra
uesperã transire iux poss&. Demq cunctis poene egressis iudex sine ob¬
sequic inciutate subsisterat. Igitur sc̃s albanus cui ardens inerat deuotio
mentis ad mas tr̾eum pocius ꝑuenirẽ accessit ad torrentẽ & dirigens
ad cadum occulos llico siccato. alueo uidit undam successiss& acuiam
dedisse uestigus. Qouod eũ int̾ alios &iam ipse carnifex qui eum ꝑcus¬
surus erat uidiss& festinauit ei ubi ad locum destinatum mostiue¬
nerat occurere. Diuino nimirum ad monitus instinctu: proiectoq ense
quem strictum tenuerat. Pedibus eius ad uoluitur multum deside¬

Expanded text:
feriendus erat, meatu rapidissimo dividebatur: viditque ibi non parferiendus erat, meatu rapidissimo dividebatur: viditque ibi non parvam hominum multitudinem utriusque sexus, conditionis diversae, et aetatis, quae sine dubio, divinitatis instinctu ad obsequium beatissimi confessoris ac martyris vocabatur, et ita fluminis ipsius occupabat pontem ut intra vesperam transire vix posset. Denique cunctis pene egressis, judex sine obsequio in civitate substiterat. Igitur sanctus Albanus cui ardens inerat devotio mentis ad martyrium ocius pervenire, accessit ad torrentem, et dirigens ad coelum oculos, illico siccato alveo, vidit undam suis cessisse ac viam dedisse vestigiis. Quod cum inter alios etiam ipse carnifex qui eum percussurus erat, vidisset, festinavit ei ubi ad locum destinatum morti venerat occurrere.: divino nimirum admonitus instinctu, projectoque ense quem strictum tenuerat, pedibus ejus advolvitur, multum deside
Abbreviated transcription (Latin):
inquid aparentibus uocor & dm̃ uerũ uuium quiuniuersa creauit ad oro
semper & colo. Tunc udex repletus iracundia dixit. Siuis ꝑhennis uitae
felicitate ꝑfru diis magnis sacrificare nedifferas. Albanus respondit. Sa¬
cnsitia haec quał a uobis redduntur demonibus nec auxiliari subiectis pos¬
sunt. Nec supplicantium sibi desideria uel uota complere. Quin immo
quicumq bis sacrificia simulacris optulerit. at roces inferorum poenas
ꝓmercede recipi&. his auditis iud exnimio furore cõmotus cedi scm
dĩ confessorem. a tortoribus p̃cepit. autumans seuerberibus quae uer¬
bis nom poterat cordis eius emollire constantiam. Quicum tormentis
afficeretur. Acerrimis pacienter baec prodño immo gaudent̃ fere¬
bat. At ubi uid ex tormentis illum superari uelacultu cristiane ⁊dli¬
gionis reuocan non posse persensit. Capite eum plectius sit. Cumq
ad mortem duceretur peruenit ad flumen quod muro & arena ubi

Expanded text:
inquit, a parentibus vocor, et Deum verum ac vivum qui universa creavit adoro semper et colo. Tum judex repletus iracundia dixit: Si vis perennis vitae felicitate perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a vobis redduntur daemonibus, nec auxiliari subjectis possunt, nec supplicantium sibi desideria vel vota complere. Quinimmo quicumque his sacrificia simulacris obtulerit, aeternas inferni poenas pro mercede recipiet. His auditis judex nimio furore commotus, caedi sanctum Dei confessorem a tortoribus praecepit, autumans se verberibus, quam verbis non poterat, cordis ejus emollire  Al., emoliri constantiam. Qui cum tormentis afficeretur acerrimis, patienter haec pro Domino, immo gaudenter ferebat. At ubi judex tormentis illum superari vel a cultu Christianae religionis revocari non posse persensit, capite eum plecti jussit. Cumque ad mortem duceretur, pervenit ad flumen quod muro et harena ubi
Abbreviated transcription (Latin):
prosus ianarus. Quȩ cum aeduino uerba nuner seseuenu pir¬
misit se nichił omnimodis contrarium crisciane fidei quãut¬
qo colebat esse facturum: Quinpotius promussurum urli¬
demq cultumq suae religionis cum omnibus quis ecum uenis¬
sent uris. siuie feminis sacerdotibus. seumuinistris more erista¬
uo seruune Neque abneguit se &im eandem subituruuo dlis
religone: sitamen examinata a pradentibus santior ac docdigu¬
or poss& inueniri. Itaque promittitur iunrgo at quae a edi un
mitttur & uixta quoddis positum fuerat ordinatur eps uir
ds dilectus paulinus quicum illa uenuire. eamq a& comiei
cius nepaganorum possent socieate pollui. coctidianis me¬
cutone se sacramentorum caelestiuim caclebatione consenus
or idmatus est autẽ paulimis ep̃s auisto archi epo sub die xi
camalis aduenit. Sedipse potius toto animo intendens. ut q¬
tem quã adhibat adagntionẽ ueritatis aduocans uixta uo ceti

Expanded text:
prorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, proprorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianae fidei quam virgo colebat, esse facturum: quin potius permissurum ut fidem cultumque suae religionis cum omnibus qui secum venissent, viris sive feminis, sacerdotibus seu ministris more Christiano servaret. Neque abnegavit se etiam eandem subiturum esse religionem; si tamen examinata a prudentibus sanctior ac Deo dignior posset inveniri. Itaque promittitur virgo, atque Aeduino mittitur, et juxta quod dispositum fuerat, ordinatur episcopus vir Deo dilectus Paulinus qui cum illa veniret, eamque et comites ejus, ne paganorum possent societate pollui, quotidiana exhortatione et sacramentorum caelestium celebratione confirmaret. Ordinatus estcarnalis advenit. Sed ipse potius toto animo intendens, ut gentem quam adibat, ad agnitionem veritatis advocans, juxta vocem
Abbreviated transcription (Latin):
uotempore & iam gens nordan imbrorum. hoc est UIIII
canatio anglorum quae ad a quilonem umbrȩ fluminis plagã
habitabat. cumrege suo eduino. uerbum fidei p̃dicante
inauspicium suscipiendae fidei & regni caelestis potestas & iam
terren creuerat imperii: Ita ut quod nemo anglorum ante eũ
supra dociumus imperio subiugauit anglorum quarum prior
quȩ ad iustrum est & situ amplior & frugum prouentu atq uber¬
tate felicior. Nongentarum Ix familiarum mensuram iuxta
aestimationem anglorum. secunda trecentarum & ultra. spacum
ten& Hunic autẽ genti occasio suit ꝑcipaendae sidei quod p̃fatus
rexeuis cognatione iunctus est regibus cantuari orum aetep¬
ne tate uocabatur huius consortium cum primo ipse missis pre¬
ces astatre cius eodbaldo qui tune regno cantuariorum perat
uirꝗͥnẽ pacgano in coniugem dari: Nesides & sacramenti ses¬
lestis rcqs consortio profanarentur regis quiueri di cultus esso

Expanded text:
uo tempore etiam gens Nordanhymbrorum, hoc est, ea natio Anglorum quae ad aquilonalem Humbrae fluminis plagam habitabat, cum rege suo Aeduino, verbum fidei praedicante in auspicium suscipiendae fidei et regni caelestis, potestas etiam terreni creverat imperii: ita ut, quod nemo Anglorum ante eum supra docuimus, imperio subjugavit Anglorum: quarum prior quae ad austrum est et situ amplior, et frugum proventu atque ubertate felicior, nongentarum sexaginta familiarum mensuram, juxta aestimationem Anglorum; secunda trecentarum et ultra spatium net. Huic autem genti occasio fuit percipiendae fidei, quod praefatus rex ejus, cognatione junctus est regibus Cantuariorum, accepnomine Tatae  Al. Tate vocabatur. Hujus consortium cum primo ipse missis procis a fratre ejus Aeodbaldo, qui tunc regno Cantuariorum praeervirginem pagano in conjugem dari, ne fides et sacramenta caelestis regis consortio profanarentur regis qui veri Dei cultus esset
Abbreviated transcription (Latin):
& captuum meducentem in lege peccati quae est in membris
meis: Siautẽ captiuus erat minime pugnabat. sed & pug¬
nabat. Qua propt̃ & captiuus erat. & pugnabat. Igitur legim̃¬
tis cui lex quae in membris est repugnabat Siautẽ pugna¬
bat captuuis nonerat Ecce itaque homo est ut ita dixerim
captiuus & liber: Lber exiusticia quam diligit. captiuus
exdelectatione quam portat inuitus

Expanded text:
et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat. Sed et pugnabat, quapropter captivus non erat. Et pugnabat igitur lege mentis, cui lex quae in membris est repugnabat. Si hoc pugnabat, captivus non erat. Ecce itaque homo est, ut ita dixerim, et captivus et liber: liber ex justitia quam diligit, captivus ex delectatione quam portat invitus
Abbreviated transcription (Latin):
uelut sp̃s consensit &ideo necessaria ẽ magna discretio ut
inter suggestionẽ atque delectationem : atq int̃ delectatioñ & con¬
sensum. udex sui animus p̃sideat. Cum enim malignus sp̃s
peccatum suggerit inmente. sinulla peccati delectatio sequat᷑.
peccatum omni modo ꝑp&ratum Nonest Cumuero delectare
caro ceperit. Tunc peccatum incipit nasci: Siautẽ & iam ex
deliberatione consentit : Tunc peccatum cognoscitur ꝑsici Insug¬
gestione iaitur peccati. simens ẽ in delectatione : sit nutrimentum
Inconsensir ꝑfectio & saepe contigit ut hoc quod malignus sp̃s
seminat incogitatione : caro indelectationẽ trahat . Nec tamen ani¬
ma eidem delectatiom consentiat: & cum caro delectare si¬
ne animo nequeat: Ipse tamen animb̃s carnis uoluptatibus
reluctans. indelectatione carnali aliquomodo ligatur inuitus
Vid eo aliam legem in membris meis repugnantẽ legi mentis meae

Expanded text:
velut spiritus consensit: et necessaria est magna discretio, ut velut spiritus consensit: et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem atque delectationem, inter delectationem et consensum, judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est; cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci: si autem etiam ex deliberatione consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati initium est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat: nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum caro delectare  Al., delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ita plerũq inlusio nascitur ut eorũ animus atiam in
somno corporis posituscurpis imagnationibus uonfede tur s
Quair cunum ibiostetiditur. ipsa mens rea nontamen. uel suo
iudicis libera ocumse & sidor mienti sorpore nebil me¬
imtidisse tamen inuicglus corporis. meminit inind¬
uiem caecidisse. sinuero exturpi cogtatione iuiglantis orẽ
indisio dormientis pat& animo reatus suus uid& enũ aqua
radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitauit seiens.
hoc ptulit nesciens Sed pensandum est ipsa cogitatio utrum sugges¬
tione andelectatione. uł quod mauis est peccati consensu accide¬
rit Tribus enim modis impl& ur omne peccatum. Udelic&.
suggestione delectatione. consensu Sug gestio. quippe fit. ꝑdu
bolum: Delectatio ꝑ carnẽ, Consensus: ꝑ spm̃. Quia & primam
culpam serpens suggessit. eua uelut caro delectata est: adam uero

Expanded text:
quibus ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in quibus ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum suggestione, an delectatione, vel, quod majus est, peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum; videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum: quia et primam culpam serpens suggessit, Eva velut caro delectata est, Adam vero
Abbreviated transcription (Latin):
quaesubedit̃ pensari debeat ex quare accidat mentid or mientes
Aliquando eñi excmipula. aliquando ex naturae suꝑ flutate
uel in firmitate euenerit: omimodo haec inlusio non est cimen¬
la quuahans animus esciens ptulisse magis dolendum este qdũ
fecisse C umuero ultra modum app&itus gulat in silm erelis
alimentis rapitur. atq id circo bumorum recepta eulandea¬
uanter: Hab& ex inde animus aliquem reatum. nontamem
usque ad prohibitionẽ ꝑcipiendi sc̃i mrsteruuel missarum
sollempnia caclebrandi: Cum fortasse aut festus dies exigi
aut exhiberi marsterium pro eo quod sicerdos al ius inloco doc̃
ipsa neces sitas compellit. Nam si ad sunt alii quim plere
ministerium iuleant inlusio pro crapula facta apceptione
saen mesteru prohiberi non deboe sed ab inmo latione sormis¬
feru ab scinere ut arbitror humiliter deb&. sitamen dorim¬
entis mentẽ turpi imaginatione non concusserit: Nansun

Expanded text:
quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo haec illusio non est timenda, quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasaut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium  Al., mysterium valeant, inlusio pro crapula facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet: si tamen dormientis mentem turpi imaginatione  Al., suggestione non concusserit. Nam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
prius mundos eos dauid amulieribus fateretur: Tunc autẽ uir qui
post amixtionem coniuigis lotus aqua fuerit. &iam sacrae cõ¬
nterrogatio augustini si post in lusionem quae ꝑsomnium sol&
accidere uł corpus dnĩ quis lib& accipere ualeat uł sisacerdos
sit sacra mysteria calebrare
esponsio gregorii: Hunc quidem testamentũ uoeris legis
sicut in superori capitulo uaidiximus pollutum dicit : & nisi lotum aqua¬
eiusque aduesperum intrare ec clesiam non concedit. Quod camen
alit̃ populus spiritalis intellegens subeo dem intellectu accipia
quo p̃fati suimus. quia quasi ꝑ sonnium inlud&ur quitempalar an¬
munditia ueris iniagnibus incogitatione in quinatur. Seellauan¬
dusest aqua ut culpas cogitationis. lacrimis abluat & nisi pri¬
us ignistemptationis recesserit reum sequasi usque ad uesperum
coqnoscat Sed ẽ in cadẽ in lusione ualde neces sara discretio

Expanded text:
prius mundos eos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui prius mundos eos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacrae comnterrogatio Augustini. Si post inlusionem quae per somnium solet accidere, vel corpus Domini quilibet accipere valeat; vel, si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare? Respondit Gregorius. Hunc quidem Testamentum veteris legis , sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, et nisi lotum aqua, usque ad vesperam intrare ecclesiam non concedit. Quod tamen aliter populus spiritalis intellegens, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus: quia quasi per somnium inluditur qui tentatur immunditia, veris idus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio;
Abbreviated transcription (Latin):
& iam desua cõmixtione quod defleant: Hoc enĩ eis concedit scã
p̃dicatio & tamen de ipsa concessione m&u animum concutit:
uxtirem suam : statim subiungere curauit. hoc autẽ dico secundũ
indulgentiam non secundum imperium Non enim indulge tur
quod lic& quia uistumͤ. Quodigitur indulgere dixit. culpã esse
demonstrauit: Uigilanti uero mente pensandum est. quod insina
monte dñs ad populum locuturus. prius eundem populum abs¬
tinere amulieribus p̃cepit: & si illic ubi dñs percreaturam sub¬
ditam hominibus loquebatur tanta prouisione est munditia cor¬
poris requisita : ut qui uerbadĩ ꝑciperent mulieribus mixti non
essent : quanto magis mulieres quae corpus dñĩ omni potentis
accipiunt custodire inse munditiam carnis debent: neipsa maes
depueris suis ꝑ sacerdo tẽ dicitur. ut si amulieribus mundiessent.
panes propositionis acciperent. quos omnino non accperene nisi

Expanded text:
etiam de sua commixtione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta etiam de sua commixtione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim indulgetur quod licet, quia justum est. Quod igitur indulgere dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus, prius eumdem populum abstinere a mulieribus praecepit. Et si illuc ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisione est munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus mixti non essent; quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt, custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaede pueris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent, quos omnino non acciperent, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
inniquicatibius conceptussum & ceteta quienum inini quititib
conceptũ se nouerit adelicto senatum gemebat ilia posta
uidelscae uoluentatẽ ammixtionis Sunt enĩmulta quaeliera a
iascendo culꝑus in sequimur. & tranquillita tẽ in nobis animitro¬
tarbamus & cum rectum sit quodagtur. Nonest conen adpro¬
babile quodineo anmus ꝑturbatur. Contra uitia quppe de¬
tionis selucem sus pendere inira suum occulum turbatum do¬
lebut: Quadum male acta deorsum in sequitur confind labilis
corlan a summorũ contmplatione cogebatur & laudabilis
cominixcio errandorum liberorum sit gratia : non satis faccio iuts̃
Si quis uero suam coniugem Noncupidine uoluptatis raptus. sed solũ modo
creandorum liberorum gratia utitur: Iste profecto siue de ingressu ec
desiae seu desumendo dominici corporis sanguinisq: mrsterio supẽ.
iudicio rel inquendus. qua a nobis prohiberi nondeb& accipere. q̃ui
sed uoluptas dominatur in opere cõmixtionis: Habent conuiges

Expanded text:
in peccatis concepit me mater mea . Qui enim in iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat: quia portavidelicet voluptatem admixtionis. Sunt etenim multa quae licita irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem in nobis animi perturbamus: et cum rectum sit quod agitur, non est tamen adprobabile quod in eo animus perturbatur. Contra vitia quippe detionis se lucem suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat: quia dum male acta deorsum insequitur, confundi atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis commixtio, creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis vero suam conjugem  Al., sua conjuge non cupidine voluptatis raptus, sed solummodo creandorum liberorum gratia utitur, iste profecto sive de ingressu ecclesiae, seu  Al., sive de sumendo dominici corporis sanguinisque mysterio, suo est judicio relinquendus; quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui sed voluntas dominatur in opere commixtionis: habent conjuges
Abbreviated transcription (Latin):
malae Ubiubertim indicatum est: quia illud ab omni potente
dõ pollutũ eẽ in opere ostenditur: quod ex pollutae cogitatio¬
nis iadice generatur. Vnde paulus quoque apłsdicit, om̃ia
munda mundis. quo inquinatis autẽ & infidelibus nichil est
mundum: Atq mnox euisdẽ causam quo inquinationis ad ram
subiungit Coinquinata sunt enĩ & mens eorum & conscientia
Siergo ei cibus inmundus non est cuimens in munda non sue¬
rit: Quur quod munda mente mulier ex natura patitur ei
in in munditiam reputetur & Uir autẽ cum propria coniuge
dormiens nisi lotis aqua intrare ecclesiã non deb& Sedneque
lotus intrare statim deb&. Lex autẽ ueteri populo p̃cipit. ut
mixtus uir mulieri. & lauari aqua debeat. & ante solis oc casum
ecclesum non intrare. Quod tamen intellegi spiritaliter potest
Qiua mulieri uirmisc&ur. quando in licite concupiscentiae

Expanded text:
malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare: quod tamen intellegi spiritaliter potest. Quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
in quose ipsa qualis ꝑ iudicium facta sit humana natura cognoscat.
& homo quiculpã sponte ꝑp&rauit. reatum culpae poste᷑ inuitus
At que ideo femine cumse m& ipsis considerent & si in menstrua
consu&udine ad sacramentum dominici corporis & sanguinis ac¬
cedere non p̃sumat᷑. desuarecta consideratione laudandae sunt
ni a more rapiuntur reprimendae sic ut prediximus non sunt: Sic̃
intescamento ueteri exteriora oꝑa obferuantur. ita intestamento
nouo nontam quod exterius agitur. quam id qđ interius cogitatur. sol¬
licita intentione adtenditur ut subtili sentencia puniatur. Nã
cum multa lex uelud in munda manducare prohibeat. In euange¬
lio tamen dñs dicit. Non quod intrat in os co inquinat hominẽ sed
quae exeunt deore. illa sunt quae coinquinant hominem: Atq
paulo post subiecit exponens Ex corde exeunt cogitationes

Expanded text:
in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione laudandae sunt;suetudine, ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
tii aestum auras contra srigus uestem: contra lassitudinẽ reqiuem
quaerere anisi medicamentũ quidem contra egritudines explora¬
re  Neminae itaquae & menstruus sui sanguinis fluxus eg¬
tudo est. Si igturbene p̃sumpsit quae uestimentum dñ in
languore posita tetigit. quoduni ꝑsonȩ in firmanti conc editur
cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae uitio
in firmantur  Scãc autẽ cõmunionis mrsterium incisdem dieb
ꝑcipere nondeb& probiberi Si autẽ exueneratione matgna po¬
cipert non p̃sumit : Laudanda est: sed si ꝑciperit. nonuidicanda
Bonarũ quippe mentium est &ibi aliquomodo culpassuas ag¬
noscere ubi culpa non est. quia saepe sine culpa agitur. qđ uenit
ex culpa. Unde ax um cũ esurimus sine culpa comedimus quib
enim consu&udo mulioribus non aliqua culpa ẽ. uidelic& que
sine uoluntatis studio uideatur esse polluta exculpauenit uitium

Expanded text:
tra aestum auras, et contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem tra aestum auras, et contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamenta quaedam contra aegritudines explorare? Feminae namque et menstruus sui sanguinis fluxus aegritudo est. Si igitur bene praesumpsit, quod vestimentum Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmatae conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est, et ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est; quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa: unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibuenim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet qusine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium,
Abbreviated transcription (Latin):
silios suos expraua consu& udine alus ad nutriendum tradunt.
Nisi purgationis tempus transierit uiris suis non debent ad misceri,
uiras sius misceri prohibentur Itaut mortelex sacra fenat sicuus
uir ad menistruatai mulieremaccetat. Qiue tamen muliet dũcenso¬
audinem menstruam patitur. prohiberi ecelesiam intiare nonde¬
hoc quodiminta pacitur. iustum nonẽ ut ingessu ec clesias poriue¬
nurs Mouunus namque quod mulier quae fluxum pac iebstu
sanguiis posteregĩ dñ humiliter ueniens uestimenti euis faibn¬
am pugit atq abei stitim suamfirmitas recessit. Siergo influrxu
sanguinis posita laudabiliter potuit dñ uestimentu lanige
intrire s seddicis illam in firmitas compult. has uero dequibias loq¬
est digao di iuidicio post cul pam or dinatum Esurire numque
sitre uestuare algere lasescere exinsirmitate nacurae est. e
quid est aliud contra famemalim̾enti. contra sitim potum. con¬

Expanded text:
filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri: viris suis misceri prohibentur; ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir ad menstruatam mulierem accedat . Quae tamen mulier dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi ecclesiam intrare non dehoc quod invita patitur, justum non est ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statimsanguinis posita laudabiliter potuit vestimentum Domini tanintrare. Sed dicis: Illam infirmitas compulit, has vero, de quibus loqest digno Dei judicio per culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassessere ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud contra famem alimenta, contra sitim potum, con
Abbreviated transcription (Latin):
Si itaq en ixam mulierem ꝓhibemus ecclesiam intrare. ipsã ei
penã suam inculpam deputamus. Baptirare autẽ uł enixam mu¬
lierem uł boc qđ genuerit simortis periculo urgu&ur : uł ipsa
Nullo modo probib&ur. Quia seĩ misterii gratia sicut uiuen¬
cibus atq discerneutibus cum magnia discretione prouidenda est.
lia his quibus mors inmin& sine ulla dilatione proferenda. Ne dum
ad buc tempus ad p̃bendum redemptionis mrsterium quaeritur
inter ueniente paululum mora inueniri nonualeat quiredimatur
quigignitur ab lac taetur: Praua autẽ in coniugatorum moribus
consuaeudo surrexitimulieres filios quos gignunt nutrire contẽp
nant :̃ eos que aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod uide¬
lic& exsola causa in continentiae uidxur inuentum: quia dum
se continere nolunt: despiciunt lactare quosgignunt Haec itaq quȩ

Expanded text:
. Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculo urgetur, vel ipsam  Al., ipsa nullo modo prohibetur: quia sancti mysterii gratia sicut viventibus atque discernentibus, cum magna discretione providenda est; ita his quibus mors inminet, sine ulla dilatione proferenda; ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora inveniri non valeat qui redimatur.qui gignitur, ablactatur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres, filios quos gignunt, nutrire  Al., quos gignunt filios, alere contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant, quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum: quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae