comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi contra carnalem sensum quorũdam fieri ꝑuiderẽ.
Et hoc ipsum etiam uenerabilis memorie ambrosus
intalib necessitatibus in dubitanter esse faciendum.
et dixit & seripsit. Sed& deneglecto afidelibus gato¬
fuatio et secretario: unde altari necessaria inferrent᷑.
aliquando loquens in ȩccłia ad monebat. quod etiam
beatissimum ambrosium sẽ p̾sente in ȩccłia tractauis¬
se nobis aliquando retulerat. Ante ꝑximũ uero diem¬
obitus sui ase dictatos et ediçtos recensuit libros. siue
eos quos pͥmo tempore conuersions suȩ. ad huc laicus.
siue quos prbr. siue quos ep̃c dictauerat. et quecumq
uihis recognouit aliter quã se habet eccłiastica regula
ase fuisse dictata et seripta. cũ ad huc eccles iasticũ
usum minꝰ sciret. minusq sapusset. asemet ipso et
rep̾hensa et correpta sunt. Unde etiam duo conscrip¬
sit uolumina. quoꝵ est titulus de recensione librorũ

Expanded text:
nisi contra carnalem sensum quorumdam fieri perviderem. nisi contra carnalem sensum quorumdam fieri perviderem. Et hoc ipsum etiam venerabilis memoriae Ambrosius in talibus necessitatibus indubitanter esse faciendum, et dixit, et scripsit . Sed et de neglecto a fidelibus gazophylacio et secretario, unde altari necessaria inferuntur, aliquando in ecclesia loquens admonebat: quod etiam beatissimum Ambrosium se praesente in ecclesia tractavisse, nobis aliquando retulerat. CAPUT XXV.-- obitus sui a se dictatos et editos recensuit libros, sive eos quos primo tempore conversionis suae adhuc laicus, sive quos presbyter, sive quos episcopus dictaverat: et quaecumque in his recognovit aliter quam sese habet ecclesiastica regula a se fuisse dictata et scripta, cum adhuc ecclesiasticum usum minus sciret, minusque sapuisset, a semetipso et reprehensa et correcta sunt. Unde etiam duo conscripsit volumina, quorum est titulus, De recensione librorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ceorutis iom dm necessaatis ino piar ses ꝓ post
fusumttis. Sed et hos pitalitatro seniꝑ exibut.
eolimosa mensa magis lectiorrẽ mel dil pgebet¬
tionem quae epulatione potatonemqe cldigebat
eo nentia pestlentiam hunnane consuetudinis ab
ta coriptu ⁊ta habebat. Qusq s aemat diclis ab¬
sentum rodere uitam: Hane mensam indigua
nouer esse sibi. Et ideo omne conuiuarre asuꝑ
admonebat. Nlam et quosdam familiarissimos
coepos illuis scripture oblitos. et contra eamlo¬
quentes tam aspere aliquando rephendes desen¬
motis. ut diceret aut delendos esse illos demen¬
Sauersus aut̃. se demedia refectione ad siuimi
cubienlum surrecturum. Qđ ego et alii qͥuleci
se interfuimis. exꝑti sumus. Interea dumecclie¬
pecunia defecerat: hoc ipsum porło xp̃iano de¬
nuntiabat ñ se habere quod indigentibus erogar&.
Lamet de uasis dñicis ꝓpt̾ captiuos et quã plu¬
rimos indigentes frangiꝰ. et conflari iubebat. et
in digentibus dispensari. Quod non cõmemorassem :

Expanded text:
uerunt: non tamen necessitatis inopia, sed proposito voluntatis. Sed et hospitalitatem semper exhibuit. Et in ipsa mensa magis lectionem vel disputationem, quam epulationem potationemque diligebat. Et contra pestilentiam humanae consuetudinis in ea scriptum ita habebat: Quisquis amat dictis absentum rodere vitam, Hanc mensam indignam noverit esse sibi. Et ideo omnem convivam a supeadmonebat. Nam et quosdam suos familiarissimos coepiscopos illius scripturae oblitos, et contra eam loquentes, tam aspere aliquando reprehendit, commotus ut diceret, aut delendos esse illos de mensa versus, aut se de media refectione ad suum cubiculum surrecturum. Quod ego et alii, qui illi mensae interfuimus, experti sumus. pecunia deficeret, hoc ipsum populo christiano denuntiabat, non se habere quod indigentibus erogaret. Nam et de vasis dominicis, propter captivos et quam plurimos indigentes, frangi et conflari jubebat, et indigentibus dispensari. Quod non commemorassem,
Abbreviated transcription (Latin):
soli starent in cõbentes ad quandã. unde
ti aturbis. post longi itineris laborem instau¬
rabant se nauigationi. Collo quebant᷑ gͦ soli
ualde dulciter. et p̾terita obliuiscentes in
ea quȩ ante sunt extenti. querebant inter

Expanded text:
soli staremus incumbentes ad quamdam fenestti a turbis post longi itineris laborem instaurabamus nos navigationi: colloquebamur ergo soli valde dulciter; et praeterita obliviscentes, in ea quae ante sunt extenti , quaerebamus inter
Abbreviated transcription (Latin):
ad disciplinam monasteru. Si oꝑa monasterii nuttantier
stis uendere. sollicite caueant ne quid faciant cont᷑ p̾cepꝰ¬
iud emant ad necessitatem monasterĩi. sollcite et fideliter
ut serui dĩ agant. Ociosum uerbũ apud illos ñ sit. Amat¬
nt adoꝑa sua sedeant. Post orationes tereiȩ. eant similit̃
adoꝑa sua. Non stantes fabulas conterant. nͥ forte aliquid
sit ꝓ animę utilitate. Sedentes ad oꝑa taceant. nͥ
forte necessitas oꝑiᷤ ex egerit᷑. ut loquatur quis. Si qui s
autem ñ om̃ uirtute ad uiuante miscdia dm̃ hȩc
conatꝰ fuerit implere. contumaci uͦ animo despexerit

Expanded text:
am pertinet monasterii. Si opera monasterii mittantur fratres vendere, sollicite caveant ne quid faciant contra praecep aliquid emant ad necessitatem monasterii, sollicite et fideliter, ut servi Dei, agant. IV. Otiosum verbum apud illos non sit. Mane ad opera sua sedeant; post orationem tertiae eant ad opera sua; non stantes fabulas contexant, nisi forte aliquid sit pro utilitate animae: sedentes ad opera, taceant, nisi forte necessitas operum exegerit ut loquatur quis. V. Si quis autem non omni virtute, adjuvante misericordia Dei, haec conatus fuerit implere, sed contum
Abbreviated transcription (Latin):
licitudo uite preterite. Nec satiabatur a gusti¬
nus illis diebus dulcedine mirabili. considerare
altitudinem consilu diumni suꝑ salutem ge¬
neris humani. Quantũ fleuit in ymnis et can¬
ticis. suaue sonantis ȩcdiȩ uocibus commio¬
tus acriter. Uoces ille influebant auribus eiꝰ.
et eliquabat᷑ ueritas in cor eiꝰ. et ex estuabat
in de affectus pietatis. & currebant lacrimȩ.
et bene illi erat cum eis. Erat tunc annis¬

Expanded text:
licitudo uitae praeteritae. nec satiabar in illis diebus dulcitudine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salute generis humani. quantum fleui in hymnis et canticis tuis suaue sonantis ecclesiae tuae uocibus conmotus acriter! uoces illae influebant auribus meis et eliquabatur ueritas in cor meum et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrimae, et bene mihi erat cum eis. Non lon
Abbreviated transcription (Latin):
augustino nori tumubuose abripere. seo
leniter subtrabere ministerium linguȩ sus
nundinis loquacitatis quibus. pueros docebat.¬
am paucissimi dies superant ad uindemiales
feriał. et statuit tolerare illos. ut sollempniter
effunderetur. quã quam tu d̾s eis acon ualle
plorationis ascendentibus. et cantantibus can¬
ticum graduum dederas sagitas acutas. et
carbones uastatores ad uersus linguam sub¬
dolam uelut consulendo contradicentem. et
sicut cibum assolet amando consumentem.
Sagittaueras tu cor eorũ caritate tua. et ges¬
tabant uerba tua transfixa uiscerib: et ex¬
empla seruorũ tuorũ quos de nigris lucidos
et de mortus uiuos feceras. congesta insinũ
cogitationis eoꝵ urebant & absumebant gra¬
uem torporem. neͤ inima uergerentur. et
accendebant eos ualide. ut om̃is ex lingua
subdola contradictionis flatus inflamare
eos aerus posset non extinguere. Euolittis¬

Expanded text:
u tuo non tumultuose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacitatis, ne ulterius pueri meditam paucissimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter effunderetur, quamquam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non extinguere. u
Abbreviated transcription (Latin):
it. et legit in si lentio capitulum. quo pͥ¬
mũ coniecti sunt oculi eius. Non in comes¬
sationibus. et ebrietatibus. non in cubilib
& impudicitis. ñ incontentione et emula
legere. nec opus erat. Statimq cũ fine huiꝰce
sententiȩ quasi lucȩ securitatis in fusa cordi eius.
om̃s dubitationis tenebrȩ diffugerunt. Tunc
inter iecto aut digito aut nescio quo alio signo
codicem clausit. et tranquillo iam uultu in¬
dicauit alypio. Atille quid in se ageretur qđ
quid legisset. Ostendit axgustinus. Et attendit¬
ille etiam ultra quam segerat. & ignorabat
quid sequeretur. Sequebaturꝰ uero. Infirmum
autẽ in fide recipite. Quod alypius ad se
retulit. et axgustino aꝑuit. Sed tali ad mo¬
nitione firmatus est. placitoq ac ꝓposito bo¬
la turbulenta conctatione con unctus est.
ad modum gestum sit. Exultat & trium¬
phat. et benedicit dñm. qui potens est
ultra quã petimus et intelliimꝰ facere.¬

Expanded text:
i et legi in silentio capitulum, quo pri et legi in silentio capitulum, quo primum coniecti sunt oculi mei: non in comisationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in contentionelegere nec opus erat. statim quippe cum fine huiusce sententiae quasi luce securitatis infusa cordi meo omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. Tum interiecto aut digito aut nescio quo alio signo codicem clausi et tranquillo iam uultu indicaui Alypio. at ille quid in se ageretur — quid legissem: ostendi, et adtendit etiam ultra quam ego legeram. et ignorabam quid sequeretur. sequebatur autem: infirmum uero in fide recipe. quod ille ad se rettulit mihique aperuit. sed tali admonitione firmatus est placitoque ac proposito bola turbulenta cunctatione coniunctus est. admodum gestum sit: exultat et triumphat et benedicebat tibi, qui potens est ultra quam petimus aut intellegimus facere
Abbreviated transcription (Latin):
tis se oborta est ꝓcella ingens. ferens ingentẽ
Solitudo illi ad negotium flendi aptior ui¬
debatur. et secessit remotius. Alypus uͦ
strauit se nescio quo modo. & dimisit ha¬
benas lacrimis. et ꝓruperunt flumina
oceulorum euis. acceptabile sacrificium deo
etnon quidem his uerbis. sed in hac sententia mul¬
ta locutus est. Et tu dñe. usquequo: Us quequo
dne israsceris infinẽ Ne memor fueris ini
contritione cordis sui. Et repente audiuit
uocem de uicina domo cũ cantu dicentis.
tu in tentissimus cogitare cȩpit. utrum nã
solerent pueri in aliquo genere ludendi can¬
titare tale aliquid. nec occurrebat omĩno
audisse se uspiam. Rep̃ssoq impecu lacrima¬
rum. surrexit nichil aliud interp̾tans di¬
uinitus sibi iuberi. nisut apperiretꝰ codicẽ
et legeret. quod primũ caputꝰ inueniret.
Itaq concitus rediit in eum locũ. ubi
sedebat alypius. Ibi enĩ posuerat codicẽ
apłicũ. und ͤ surrexerat: arripuit. aperu¬

Expanded text:
is mei, oborta est procella ingens ferens ingentem udo mihi ad negotium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi: et tu, domine, usquequo? usquequo, domine, irasceris in finem? ne memor fueris iniqcontritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis etu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput inuenissem.itaque concitus redii in eum locum, ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem apostoli, cum inde surrexeram. arripui, aperu
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosis pͥstinos errores suos. et psens uotũ suũ.
pͥceteris euangłii uocationisq gentiũ sit pre¬
nuntiator aꝑtior. Uerumtamen ille pria
huiꝰ lectionem non intelligens. totũq talem
arł itrans distulit repetendum. exercitatior
in dominco eloquio. Inde ubi tempus ad uenit
quo se nomen dare opporteret. relicto rure
mediolanũ remeauit. Placuit & alypio re¬

Expanded text:
Ambrosio, pristinos errores meos et praesens uotum meum, redo, quod prae ceteris euangelii uocationisque gentium sit praenuntiator apertior. uerum tamen ego primam huius lectionem non intellegens totumque talem arbitrans distuli repetendum exercitatior in dominico eloquio. Inde ubi tempus aduenit, quo me nomen dare oporteret, relicto rure Mediolanium remeauimus. placuit et Alypio re
Abbreviated transcription (Latin):
Eamus in ȩccłam. Ap̃ianus uolo fieri. Atille non
se capiens gaudio. ꝑ rexit cũ illo. Deniq ut
uentum estꝰ ad horam ꝓfitendȩ fidei quȩ uer̃
uictorino aprb̃ris ut secretius redderet.
redderet. Om̃s sibimet inuicem quisq ut
eũ nouerat in strepuerunt nomen eius in
strepitu gratulationis. Quis aut̃ ibi non
eũ nouerat Et sonuit p̾sso sonitu ꝑora
cunctorũ colle tantiũ. uictorinꝰ. uictorinꝰ.
Cito sonuerunt exultatione quia uidebant
eũ. et cito siluerunt in tentione ut auđrerc
eum. Anuntiauit ille fidẽ ueracẽ p̃clara

Expanded text:
Eamus in ecclesiam; christianus volo fieri. At ille non se capiens laetitia, perrexit cum eo. Ubi uentum est ad horam profitendae fidei, quae uerbiesse dicebat Victorino a presbyteris, ut secretius redderet, redderet, omnes sibimet inuicem, quisque ut eum nouerat, instrepuerunt nomen strepitu gratulationis. quis autem ibi non eum nouerat? et sonuit presso sonitu per ora cunctorum conlaetantium: "Victorinus, Victorinus". cito sonuerunt exultatione, quia uidebant eum, et cito siluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclar
Abbreviated transcription (Latin):
Quid patimur: Quid est hoc quod audisti
Surgunt in docti & cęlũ rapiunt. et nos cũ
Non enim solita sonabat uerba. Pusq alloqueban¬
tur animũ eius frons. genȩ. oculi. color. mo¬
dus uocis. quam uerba quȩ ꝓmebrt. Lectio.
ortulus quidam erat hospicii illorũ. .ui.
quo illi utebantur sicut tota domo. Nam
hospes ibi non babitabat dñs domus. Abscessit

Expanded text:
quid patimur? quid est hoc, quod audisti? surgunt indocti et caelum rapiunt, et nos cum Neque enim solita sonabam, plusque loquebantur animum meum frons, genae, oculi, color, modus vocis, quam verba quae promebam. Hortulus quidam erat hospitii nostri, quo nos utebamur sicut tota domo: nam hospes ibi non habitabat dominus domus. Illuc
Abbreviated transcription (Latin):
inquantũ afer. p̾clare in palatio militati s.
Nescio quid ab eis uolebat. Et consederunt:
ut collo qerentur. Et forte suꝑ mensulam
lusoriam quȩ ante eos erat attendit codicẽ.
tulit. apperuit. In uenit apłm paulũ. inopi¬
nate sane. Put iuerat᷑ enĩ aliquid de libris
quorũ professio eos continebat. Iune arrĩdeiᷤ
augustinumq in tuens. gratulatorie miratus
est. qđͣ eas et solas p̃oculis enis litteras com¬

Expanded text:
in quantum Afer, praeclare in palatio militans: nescio quid a nobis uolebat. et consedimus, ut conloqueremur. et forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, aperuit, inuenit apostolum Paulum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero arridens meque intuens gratulatorie miratus est, quod eas et solas prae oculis meis litteras
Abbreviated transcription (Latin):
ta et quatuor annoꝵ obiit in bithuna
plenus sp̃u sc̃o. Qui cum iam scrip.¬
ta essent euangelia. ꝑ matheum
quidem inuidea. ꝑ marcum autẽ
initalia: sco insugante spũ in acha¬
ie partibs hoc scripsit euangeliũ.
significans etiam ipse in prin̾cipio
ante alia esse descripta. Qui extra
ea quȩ ordo euangelice dispositi.¬
onis exposcit ea maxme necessi.¬
tas laboris fuit : ut primum

Expanded text:
it in Bithynia plenus Spiritu sancto. Qui cum jam scripta essent Evangelia: per Matthaeum quidem in Judaea: per Marcum autem in Italia: sancto instigante Spiritu, in Achaiae partibus hoc scripsit Evangelium: significans etiam ipse in principio, ante suum alia esse descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fu
Abbreviated transcription (Latin):
erat. &. longe ȩtate in tam bono studio sec¬
tande uiȩ dĩ multa exꝑtus multa edoctus
ei udebatur. & uere sicͥ erat. Unde ei ut
ꝑferretꝰ uolebat conferenti secum ȩstus suos
quis  aptus esset modus. sic affecto ut ipse erat
ad ambulandum in uia dei. Uidebat enĩ ple¬
nani ȩccłam. & alius sic ibat̾. alius aut̃ sic.
Ci aut̃ displicebatꝰ qđ agebat in scło. & oneri
ei erat ualde. non iam inflamãtib cupiditatib
ut solebant spe honoris et pecunie. ad toleran¬
dam illam seruitutẽ tam grauem. Iam enĩ
illa non delectabant pre dulcedine der & deco¬
cianum patrem in accipienda gra tunc ep̃i
ambrosii. & quem uere ut patrem diligebat.
Narrauit ei circuitus erroris sui. Ubi autem
cõmemorauit legisse se quosdam libros plato¬
nicorum. quos uictorinus quondam rethor urbis
romȩ quẽ xp̃ianum defunctum esse audierat
in latinam linguam transtulissent. gratulatus est¬
ille senex quod ñ in aliorum phyloᷤphorũ strip¬

Expanded text:
erat, et longa aetate in tam bono studio sectandae viae tuae, multa expertus, multa edoctus mihi videbatur; et vere sic erat. Unde mihi ut proferret volebam, conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decocianum, patrem in accipienda gratia tunc episcopi Ambrosii et quem uere ut patrem diligebat. narraui ei circuitus erroris mei. ubi autem conmemoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, quem christianum defunctum esse audieram, in latinam linguam transtulisset, gratulatus est mihi, quod non in aliorum philosophorum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. U estes eius et calciamenta et lectua¬
lia. ex moderato & competenti habitu erant.
nec nitida nimium. nec ab iecta plurimũ.
quia his plerũq uel iactare se insolenter:
dixi medium tenebat. neq in dexterã neq
insinistram declinans. Mensa usus est
fragali et parea. que quidem uter olera et

Expanded text:
. Vestes ejus et calceamenta vel lectualia ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerumque vel jactare se insolenter dixi, medium tenebat, neque in dexteram, neque in sinistram declinans. Mensa usus est frugali et parca, quae quidem inter olera et
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodem quo ipse erat ortus municipio
parentibus primatibus munis᷑palibus. argꝰ¬
tino minor natu. Nam & studuerat apud
& postea carthagini. & diligebat̾ eummultũ.
dius etiam relicta patria uicina cartha¬

Expanded text:
ex eodem, quo ego, ortus erat municipio, parentibus primatibus municipalibus, me minor natu. Nam et studuerat apud et postea Carthagini: et diligebat me multum, dius etiam, qui relicta patria uicina Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
pliciano secretius. Noueris me iam esse xp̃ianũ.
Et respondebat simpliͤanus. Non credam. nisi
& simplianus illud sepe respondebat. et sepe ab
illo parietum irrisio repetebatur. Amicos tunc
suos reuerebatur offendere. Sed postea quã legen

Expanded text:
liarius: Noveris me jam esse christianum. Et respondebat ille: Non credam, nec dtianum; et Simplicianus illud saepe respondebat, et saepe ab illo parietum irrisio repetebatur. Amicos enim suos reverebatur offendere superbos daemon
Abbreviated transcription (Latin):
terim ad illam ancipitem fluc tuationẽ ia
esse ꝑductum. Itaq cum ad memorias sc̃oꝵ
sicut in africa solebat pultes & panẽ. & me¬
rum attulisset. ab hostiario ꝓ hibet᷑.& ubi
hoc ep̃m uetuisse cognouit. obedienterꝰ am
tibus plenum purgatiorib uotis pectus ad
memorias martyrum afferre didicerat. a¬

Expanded text:
terim ad illam ancipitem fluctuationem jam esse perductum . sicut in Africa solebat, pultes et panem et merum adtulisset atque ab ostiario prohiberetur, ubi hoc episcopum uetuisse cognouit, tam tibus plenum purgatioribus uotis pectus ad memorias martyrum afferre didicerat, u
Abbreviated transcription (Latin):
raret futurã esse qđ ipse erat: continuo¬
Non inquit. Non enĩ mͥ dictum est. ubi¬
cũ tam̃ illa uidua casta. pia.ͤ Iobria. qua¬
les ds̃ amat. iã quidẽ spe alacrior. sed
fletu & gemitu ñ segnior. ñ desineret om¬
nbus horis orationum suarũ de filio plan¬
gere ad dm̃. & intrabant in conspectũ
dĩ pces eiꝰ & ipsĩ tam̃ dimittebat ad¬
hue uolui & in uolui illa caligine. Q des
naret cũ filio eius colloqui. & refellere
quantũ sensit postea. Respondit enĩ il¬
lum ad huc esse indocilem. eo qd̵ inflat
ꝓ eodm̃. Ipse legendo repperiet quis ille
sit error. & quanta impietas. Quod cum
ille dixisset. nolebat illa adquiescere. sed
do. ut illũ uideret. & cũ eo dissereret.
Nade inquitꝰ ͤta uiuas. Fierinon potest.
ut filius istarũ lacrimarũ pereat.

Expanded text:
raret futuram esse quod eram, continuonon" inquit; "non enim mihi dictum est: ubicum tamen illa uidua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et naretur mecum conloqui et refellere quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus m: ipse legendo reperiet quis ille sit error, et quanta impietas. Simille dixisset, atque illa nollet acquiescere, sed do, ut me videret, et mecum dissereret: nquit, a me; ita vivas: fieri non potest ut filius istarum lacrymarum pereat.
Abbreviated transcription (Latin):
de arte loquendi uel disserendi. qͥc qͥd
de dimensionibus figurarũ & de musi¬
cis & denumeris sine magna difficul¬
tate nullo hominũ tͣdente in tellexit.
in telligendi & dispiciendi acumen
donum tuũ est. Anno uno minus de
tricesimo ę̧tatis suȩ. conuenerat carcha¬
ginẽ quidam manicheorũ ep̃e faustus
nomine magnus laqueus diaboli
honestarũ omniũ doctrinarum & ad
prime disciplinis liberalib eruditus.

Expanded text:
de arte loquendi et disserendi, quidquid de dimensionibus figurarum et de musicis et de numeris sine magna difficultate nullo hominum tradente intellexi, sintellegendi et dispiciendi acumen donum tuum est. sed non indetricensimum aetatis meae. iam uenerat Carthaginem quidam manichaeorum episcopus, Faustus nomine, magnus laqueus diabolihonestarum omnium doctrinarum peritissimus, et apprime disciplinis 122 liberalibus eruditus.
Abbreviated transcription (Latin):
scãrũ script᷑arũ lectionib assidue muniant. nelupꝰ
inuisibił aditũ inueniat. qͦ ouile dñi ingͣdi et aliquã
ouiũ subriꝑe ualeat. & quãq abhĩ ħ instanassime
sp̃alit̾ fieri opporteat. necesse ẽ. tam̃ ut claust᷑ qͦ clero
Sͥ cõmiso canonice iuuendũ ẽ. firmiꝰ undiq cireũdent
munitionibꝰ. ut nulli oĩno intͣndi. aut exeundi nꝑ
portã pateat aditꝰ. Sin etiã int̾ius domitoria. re¬
fectoria. cellaria. ⁊ cet̾e habitatione̾ᷤ usib frm̃
in una societate uiuentiũ necessaria&. & uͦ hec que
p̃missa st̃ uixta qͦd possibilitas suppetit agere
rennuerit : in par minꝰq idorieus ad cetera
eccłastica officia per agenda habendus
est. & quãquã diuina ultione sit dignus
sinodali tamen est sententia feriendus.

Expanded text:
ctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus ctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus invisibilis aditum inveniat, quo ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est tamen, ut claustra sibi commisso canonice vivendum est, firmis undique circumdent munitionibus, ut nulli omnino intrandi, aut exeundi, nisi per portam, pateat aditus. Sint etiam interius dormitoria, refectoria, cellaria, et caeterae habitationes usibus frin una societate viventium necessariae. Qui vero haec quae praemissa sunt, juxta quod possibilitas suppetit, agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen est sententia feriendus.
Abbreviated transcription (Latin):
aut extra inbiuus et plateis ociosis uanis¬
q flabulationib uacantem reppererit.
primo secreta admonitione eum corripi¬
at. Et post si necesse fuerit coram fratrib
idẽ negligens a crius uidicetur. ut deinceps
emendatus. in melius ꝓficiat. Feminis nãq
non solũ inmansionibus et claustris canonico¬
rum prandendum aut requiescendum niẽ: qͥn
potius nec in ea intrandi. excepto in ȩcclesiam.
ulla tribuenda facultas. quam ualde hoc ascĩ
patribus legitur inhibitum. Siquid uero ca.¬
ritatis officio. illis ad tribuendum est : extra
claustra constituatur locus in quo id acci¬
piant. Hullus tam̃ fratrũ cũ ipsis. nisi
testef cot᷑am fuerint loquatur. Qui uͦ
secꝰ quã p̾missũ ẽ: agere temptauerit:
ita seuerit̃ a p̾latis et magistris corrigat᷑
ut ceteris nequid tale agęre tẽptent. ex¬
emplo correptionis sibi exhibite t̾rorẽ
repositoꝵ officii ẽ. ut subditoꝵ m̃tes ꝓ canonieoꝵ¬

Expanded text:
aut extra in biviis et plateis otio vanisaut extra in biviis et plateis otio vanisque confabulationibus vacantem, repererit, primo secreta admonitione eum corripiat, et post, si necesse fuerit, coram fratribus idem negligens acrius judicetur, ut deinceps emendatus in melius proficiat. Feminis namque non solum in mansionibus et claustris canonicorum prandendum aut requiescendum non est, quin potius nec in ea intrandi, excepto in ecclesiam, ulla tribuenda facultas, quia valde hoc a sanctis patribus legitur inhibitum. Si quid vero charitatis officio illis attribuendum est, extra claustra constituatur locus, in quo id accipiant: nullus tamen fratrum cum ipsis, nisi testes coram fuerint, loquatur. Qui vero secus, quam praemissum est, agere tentaverit, ita severiter a praelatis et magistris corrigatur, ut caeteris, ne quid tale agere pertentent, exemplo correptionis sibi exhibitae terrorem epositorum officii est ut subditorum mentes san
Abbreviated transcription (Latin):
care quam diuinis obsequis intubare: forat
eu arandi locũ p̃beat. et eoꝵ nugarũ quod ne¬
fas est particeps fiat. Pebet p̃terea adueni¬
entes quosq cũ caritate suscipere. et ꝑori.
aduentũ eoꝵ causamq nuntiare. Expleto
namq uesꝑtino & completorio officio. obse¬
ratisq portis. claues earũ idẽ portarius
ei qui uicem prelati tenet ferat. ut nulli ho¬
ris in competentib intrandi aut exͦundi ma¬
neat facultas. Quas etiam ab eodem incrasti¬
num. tempore accipiat consittuto. Si uero
in obediens atq ꝓteruus idẽ reꝑtus fuerit.
portarius : sicut de aliis ministris neglegen¬
tibis superius dictũ est udicetur.¬
ꝓportet claustra canonicorum ita diligen¬
ter custodiri: ut grex dominicus fratẽr¬
na comaerditer fruatur pace. Et siquem¬
libet platus aut qui eiꝰ uice fungitur aut
forte quilibet alius spiritualis frater
intra claustra quĩpiam in honeste agentẽ.

Expanded text:
care quam divinis obsequiis incubare, foras care quam divinis obsequiis incubare, foras evagandi locum praebeat, et eorum nugarum, quod nefas est, particeps fiat. Debet praeterea advenientes quosque cum charitate suscipere, et priori adventum eorum causamque nuntiare. Expleto namque vespertino et completorio officio, obseratisque portis, claves earum idem portarius ei qui vicem praelati tenet, ferat, ut nulli horis incompetentibus intrandi aut exeundi maneat facultas: quas etiam ab eodem in crastinum tempore accipiat constituto. Si vero inobediens atque protervus idem repertus fuerit portarius, sicut de aliis ministris negligentibus superius dictum est, judicetur.portet claustra canonicorum ita diligenter custodiri, ut grex Dominicus fraterna concorditer fruatur pace: et si quemlibet praelatus, aut qui ejus vice fungitur, aut forte quilibet alius spiritalis frater, intra claustra quempiam inhoneste agentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Qcamuis canonicis ꝓprias licitũ non sit habere
mansiones : debet tam̃ a p̾lato mansio infirmorũ.
et senũ. intra claustra canonicorum fieri. yt qui
suam forte non habent. in eadem suam possint
aptissime tolerare inbecillitatem. quatinus ibidẽ
et subsidus eclesi asticis quibus indigent. et fr̃m
adminiculis misericorditer sustentur. Er̃ga
quos opportet. ut ceteri fr̃s magnam exhibe¬
ant caritatem. scilicet ut eis conpatiendo sub¬
ueniant. et assidius usitationibus et scripturarũ
scãrum consolationibus. nec non et ꝓpriarum re¬
rũ facultatibus adminicula neres E
ligatur necesse est p̾lato ex congregatione sibi
cõmissa frater ꝓbabilis uitȩ cui officii sit por¬
tam canonicoꝵ̃ cũ sunma obȩdientia &
humilitȩͥre: conpeten ͥ tempore claudere
acreserare. ut nulli ꝑeã nͥ ꝑlicentiam adit̾
pateat intrandi aut ex eundi. Ciu etiam obser¬
uandum est ne eis quibus cordi: est plus otsisua¬

Expanded text:
amvis canonicis proprias licitum sit habere amvis canonicis proprias licitum sit habere mansiones, debet tamen a praelato mansio infirmorum et senum intra claustra canonicorum fieri; ut qui suam forte non habent, in eadem suam aptissime possit tolerare imbecillitatem, quatenus ibidem et subsidiis ecclesiasticis quibus indigent, et fratrum adminiculis misericorditer sustententur. Erga quos oportet ut caeteri fratres magnam exhibeant charitatem; scilicet ut eis compatiendo subveniant, et assiduis visitationibus, et Scripturarum sanctarum consolationibus, nec non et propriam rerum facultatibus, adminicula necessarligatur necesse est a praelato, ex congregatione sibi commissa frater probabilis vitae, cui officii sit portam canonicorum cum summa obedientia et humilitate competenti tempore claudere ac reserare, ut nulli per eam nisi per licentiam aditus pateat intrandi aut exeundi. Cui etiam observandum est, ne eis quibus cordi est plus otiis va
Abbreviated transcription (Latin):
ribus depitatas. in aliquo minuere aut
his quasi beneficiario munere concessis
sinant uti. Quod ap̃latis quibtisdam cu¬
ram pauperum paruipendentibus. fieri
comperimus. Cerici namq si aliis tempo¬
ribus nequeunt. saltem quadragesime tẽ¬
pore. pedes pauperum in conpetenti loco
lauent hospitalis. Iuxta illud euangelieũ.
Si ego dominꝰ et magister lauiuobis pedes.
quanto magis uos debetis alter alterius
lauare pedes : & cet. Qua ꝓpter expedit.
ut inconpetentilo co hospĩtale sit pau¬
perũ : ubi ꝑ facilis ad illud uenienãi. con¬
uentus fieri possit fratrum. Quod sihis cui hospitale
commissum est. curam pauperũ neglexerit. eoꝵ
q res insuos usus ret orserit : quam quã diuina
ultione dignus sit. seuerius tamen quã ceteri
delinquentes ap̃positis uidicandus et aministeri¬
o. remouendus est. Nec in merito quippe qui et
p̾̃tia peccatorum etalimenta pauperum. ex thes¬
saurum celo recondendũ suis quod nęfas non fuit

Expanded text:
ribus deputatas in aliquo minuere, aut ribus deputatas in aliquo minuere, aut his quasi beneficiario munere concessis sinant uti, quod a praelatis quibusdam, curam pauperum parvipendentibus, fieri comperimus. Clerici namque si aliis temporibus nequeunt, saltem quadragesimae tempore pedes padebent hospitali, juxta illud evangelicum: Si ego Dominus et magister lavi vobis pedes, quanto magis vos debetis alter alterius lavare pedes , et caetera. Quapropter expedit ut in competenti loco hospitale sit pauperum, ubi perfacilis ad illud veniendi conventus fieri possit fratrum. Quod si is cui hospitale commiumque res in suos usus retorserit, quanquam divina ultione dignus sit, severius tamen quam caeteri delinquentes a praepositis judicandus, et a ministerio removendus est. Nec immerito: quippe qui et pretia peccatorum, et alimenta pauperum, et thesaurum coelo recondendum, suis quod fas non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
licis instruim᷑ documentis. in colligendis
hospitibus ante omnia operam darede
bere. ut merito denobis a domino dicat᷑.
hospes fui et collegistis me. et cetera.
Pnoinde oꝑportet ut p̾lati exclesiȩ pre¬
cedentium patrum exempla sectantes.
aliquod p̃parent receptaculum. ubi pau¬
peres coligantur. et derebus exclesie tan¬
tum ibidem deputent. unde sumptus
necessarios uxta possibilitatem rerura ha¬
bere ualeant. Exceptis decimis que deecele¬
ne uillis ibidem conferuntur. Sed et cano¬
nici tam deͤ frugibus quam etiam deoni¬
nibus elemosinarunt oblationibus inusi̾
pauperũ decimas libentissime adipsum
conferant hospitale. et boni testimonis
frater constituatur. qui hospites et pere
grinos aduentantes. ut pote xꝑm̃ inmen¬
ea que inusus pauperum cedore debent.
nequaquam in suos usus reflectat. necũ
uida loculos dñi. furante sententiam dam¬
pnationis excipiat. S ed et p̾latoꝵ debas
ugilare industria. ne cum cui hosplta¬
ie pauperum cominittitur. res paupe¬

Expanded text:
licis instruimur documentis, in colligendis hospitibus; et ideo ante omnia operam debere dare, ut merito de nobis a Domino dicatur: Hospes fui, et collegistis me . Proinde oportet ut praelati Ecclesiae, praecedentium Patrum exempla sectantes, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus Ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessarios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici tam de frugibus quam etiam de omnibus eleemosynarum oblationibus in usus pauperum decimas libentissime ad ipsum conferant hospitale. Et boni testimonii frater constigrinos adventantes, utpote Christum in memea quae in usus pauperum cedere debent, nequaquam in suos usus reflectat, ne cum Juda loculos Domini furante sententiam damnationis excipiat. Sed et praelatorum debet vigilare industria, ne eum cui hospitale pauperum committitur, res paupe
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ recordationis uirũ qũe panta
sua atq meritis in nr̃a comunione
semꝑ habuimus. nec unquã hunc sinis¬
trȩ suspitionis saltẽ rumor asꝑsit. qure
tante scientiȩ olim fuisse meminim
ut inter magistros optimos. etiã ame.
is semꝑ decessorib haberetur: bene g
de eo om̃s in cõmune senserunt. ut¬
pote qui ubiq cunctis & amori fu¬

Expanded text:
sanctae recordationis virum pro vita sua atque meritis in nostra communione semper habuimus, nec umquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit: quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam ante a meis semper decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in communi senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fu
Abbreviated transcription (Latin):
dam ciceronis. cuius linguã pene om̃s
mirant᷑ pectus ñ ita. Sed liber ille ip¬
suis exhortationẽ continet ad phyloso¬
plnã. & uocat᷑ hortensius. Ille uͦ liber
mutauit affectũ eiꝰ. & ad ipsũ dñm¬
iluit ei repente omnis uana spe:
&. im mortalitatẽ sapientiȩ concu¬
piscebat estu cordis incredibili. & sur¬
gere ceperat ut ad dm̃ rediret. Frat

Expanded text:
dam Ciceronis, cuius linguam fere omnes mirantur, pectus non ita. sed liber ille ipsius exhortationem continet ad philosophiam et uocatur Hortensius. ille uero liber mutauit affectum meum et ad te ipsum, dommihi repente omnis vana spes, et immortalitatem sapientiae concupiscebam aestu cordis incredibili; et surgere coeperam ut ad te redirem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
& in administrando. nullatenꝰ fr̃s ꝯtristet.
ẽui etiam pͥsfinum fratyum cõmittendum
est : ut illud ita uigilantissima cura custodi¬
at. ne ministri ibidem depittati an nonã
fratrum aut furtim subripiendo. aut alio
quolibet mͦ neglegenter uuiendo dissipent.
Hiuero famuli eligantur. defidelissima eccłȩ
familia. & his officuis diligenter erudiant᷑.
ut scilicet et pistoria arte : et fidei pu¬
ritate necessitatibus fratrũ oportunissi¬
me ualeant subfragari. Eadem quoq for¬
ma decoquis seruanda est. Inutiles deniq
atq inobedientes cellerarii. scdm superiꝰ
conp̾hensã sententiam uidicentuꝵ.

Expanded text:
 administrando nullatenus fratres contristet.  administrando nullatenus fratres contristet. Cui etiam pistrinum fratrum committendum est, ut illud ita vigilantissima cura custodiat, ne ministri ibidem deputati, annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut alio quolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et pistoria arte, et fidei puritate necessitatibus fratrum opportunissime valeant suffragari. Eadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nui constituendi sunt. qui et uitȩ ꝓbabili
sint. et ea quȩ sibi inuincta sunt fideliter
humiliterq expleant. & ꝓ eo quod alus
p̃̾lati sunt nequaquã paruipendant cano¬
nica institita. sed quanto plus implicant᷑.
infrm̃ curis. tantomagis studeant celestibs
obtemperare monitis. Debent gͥ cuncte
congregationi. utiles esse: et deministe¬
rio sibi cõmisso. fideliter ꝓdesse. La uero
quȩ fratrib dare debent. cũ caritate
tempore opportunc incunctant̃ prebe¬
ant. quatinus adño defideli ad ministrati¬
one : gradũ bonũ adquirant. Erga huiꝰ¬
cemodi uͦ delinquentes. & obȩdientiam
sibi cõmissam bene non ad ministrantes:
modus superius conp̃hensus tenendus ẽ.
ehet ꝓcurare p̾latus ut fratib cellerariumñ
uinolentũ. non suꝑbum. non tardum. non ꝑdi¬
gum : sed moribus honestũ. ac dm̃ tim̃tem
constituat. Qui et stipendia fratrũ fidelit᷑
seruet. et diligenti cura ad ministret :¬

Expanded text:
nui constituendi sunt, qui et vitae probabilis nui constituendi sunt, qui et vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fhumiliterque expleant; et pro eo quod aliis praelati sunt, nequaquam parvipendant canonica instituta, sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare debent, cum charitate tempore opportuno incunctanter praebeant, quatenus aone gradum bonum acquirant. Erga hujuscemodi vero delinquentes et obedientiam sibi commissam non bene administrantes, modus superius comprehensus tenendus est. procurare praelatus, ut fratribus cellararium, non vinolentum, non superbum, non tardum, non prodigum, sed moribus honestum ac Deum timentem constituat, qui et stipendia fratrum fideliter servet, et diligenti cura administr
Abbreviated transcription (Latin):
ad meliora ualeant ꝓuocare. Non enim¬
constituendi st̃ ꝑ sonaliter. aut eo ordine
quo incolegio fr̾atrum ad missi sunt. sed
scd̃m uitę meritũ. et spũalium donoꝵ
p̃rogatiuam. qui et in congregatione assi¬
duiꝰ sint. et fr̃m curam ꝑ lugili studio ge¬
rant. Et sicut alios p̃cediuit magisterio.
ita nimirũ innocentis uitȩ inforinent
exemplo. ut iuxta apłm exemplo sint cetenes in
uerbo: in conuersatione. incaritate. infide. in
castita te. et cetera. Qui etiam si priordtus lũ
cuusa intumescere cȩperint. et curam fratrar
nichi penderitt. sicrebro admontea. incor¬
rigibiles exteterint: aministerio ꝓpellant᷑
aliiq in loco illoꝵ qui strenue ꝑ agere pos
sint substituantur. Ds ens eo siuo
Uamuis om̃l qui p̃sunt p̃positi ritedican¬
tur. usuis tam̃ obtinuit eos uocari p̃posi¬
tos. qui quandam prioratus curã subaluiꝰ
prelatis gerunt. Hi tamen qͥ uixta hunc
morem prepositi uocant᷑. tales et tamstre¬

Expanded text:
ad meliora valeant provocare. Non ad meliora valeant provocare. Non constituendi sunt personaliter, aut eo ordine quo in collegio fratrum admissi sunt, sed secundum vitae meritum, et spiritalium donorum praerogativam: qui et in congregatione assidui sint, et fratrum curam pervigili studio gerant; et sicut alios praecedunt magisterio, ita nimirum innocentis vitae informent exemplo, ut, juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, et castitate, etc. . Qui etiam, si prioratus sui causa intumescere coeperint, et curae fratrum nihil propenderint, et si crebro incorrigibiles exstiterint, a ministerio propellantur, aliique in loco illorum qui strenue peragere psint, substituantur. CAPUT CXXXIX. Quamvis omnes qui praesunt praepositis rite dicantur, usus tamen obtinuit eos vocari praepositos, qui quamdam prioratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta hunc morem praepositi vocantur, tales et tam stre
Abbreviated transcription (Latin):
aut ad olescentes existunt: omne
etatis annos : non in luxuria sed indisciplinis ȩccle¬
siasticis agant. Ds putati ꝓbatissimo seniori.
quẽ et magistrũ dcitrinȩ. et testem uite habe¬
ant. & cȩt᷑. His ita premissis opportet ut ꝓ¬
batissimo seniori pueri ad custodiendũ: licet
ab alio erudiantur deputentuꝵ. Er̃ uͦ cui
hȩc cura cõmittit᷑. si eoꝵ curã parui pendit.
et aliud quã opportet docuerit. aut eis
in aliquo cuiꝰ libet lesionis maculam inges¬
serit. seuerissime correptꝰ. ab officio a mo¬
ueatur. et fr̃i alii id cominittat᷑ qui eos
et innocentes uitȩ exemplis informet.
et ad opus bonũ ꝑ agendũ excitet.
pportet ȩccłȩ platos: ut de congrega¬
tione sibi cõmissa. tales eligat boni tes.¬
timonii fr̃s. in quibs onera regiminis
secure possint partiri. Quibus etiam
talem conferant potestatem. ut uice illoꝵ
fungentes : et in obedientes canonica cen¬
sura corripere: et obedientes hortando

Expanded text:
aut adoleaut adoleaetatis annos non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputati probatissimo seniori, quem et magistrum disciplinae, et testem vitae habeant, etc. His ita praemissis: oportet ut probatissimo seniori pueri ad custodiendum, licet ab alio erudiantur, deputentur. Frater vero, cui haec cura committitur, si eorum curam parvipenderit, et aliud quam oportet docuerit, aut eis in aliquo cujuslibet laesionis maculam ingesserit, severissime correptus ab officio amoveatur, et fratri alii id committatur, qui eos et innocentis vitae exemplis informet, et ad opus bonum peragendum excitet.Oportet Ecclesiae praelatos, ut de congregatione sibi commissa tales eligant boni testimonii fratres, in quibus onera regiminis secure possint partiri. Quibus etiam talem conferant dignitatem, ut vice illorum fungentes, et inobedientes canonica censura corripere, et obedientes hortando
Abbreviated transcription (Latin):
ollerter rectores ecclesiarũ uigilare oppor. sit addi¬
tet ut pueri et adolescentes qui in congregati benda eͦ todia¬
one sibi cõmissa nutriunt᷑ uel erudiunt᷑. tra
uigib exclesiasticis disciplinis constringant᷑
ut eoꝵ lasciua ȩtas. & ad peccandũ ualde ꝓ¬
cliuis. nullũ possit repperire locũ quo in pec¬
cati facinus ꝓruat. Qua ꝓpter in huiꝰcemodi
custodiendis. et spiritaliter erudiendis: talis
ap̃latis constituendus ẽ. uite ꝓbabilis frateꝵ:
Qui coꝵ curã sũma gerat industria. eosq ita.
trinis imbuti. et armis spiritalibs induto
& eccłȩ utilitatib decenter parere. & adgͣd
exclesi asticos quandoq digne possit ꝓmoueri.
kibuit p̃terea obedificationẽ ꝯgruam et in¬
structionem negotii dequo agitur quandã
scõꝵ patrũ sententiani huic oꝑi inserere.
quȩ ita se habet. Prona est omnis ȩtas
abadolescentia in malum. Nichil incertiꝰ
quam uita ad olescentium. Obhoc consti¬
tuendũ opportuit. ut siqui inclero pueri

Expanded text:
olerter rectores Ecclesiarum vigilare oportet, ut pueri et adolescentes, qui in congregatione sibi commissa nutriuntur, vel erudiuntur, ita jugibus ecclesiasticis disciplinis constringantur, ut eorum lasciva aetas, et ad peccandum valde proclivis, nullum possit reperire locum quo in peccati facinus proruat. Quapropter in hujuscemodi custodiendis, et spiritaliter erudiendis, talis a praelatis constituendus est vitae probabilis frater, qui eorum curam summa gerat industria, eosque ita trinis imbuti, et armis spiritalibus induti, et Ecclesiae utilitatibus decenter parere, et ad gradus ecclesiasticos quandoque digne possint promoveri. Libuit praeterea, ob aedificationem congruam, et instructionem negotii de quo agitur, quamdam sanctorum Patrum sententiam huic operi inserere, quae ita se habet: ab adolescentia in malum, nihil enim incertius quam vita adolescentium; ob hoc constituendum oportuit, ut si qui in clero pueri
Abbreviated transcription (Latin):
tii qm̃ uerbum caro factum est ut in fan¬
tiȩ nr̃ȩ latesceret sapientia sua. ꝑ quem cre¬
auit omnia. Non enim tenebat dñm iħm
humilis humilem. nec cuius rei magistra
esset: in firmitas nouerat. Quid enim sacͣ¬
ripuit uenerabilem stilum sp̃c dĩ. & prece
teris apłm paulum. et perierunt illȩ questio¬
nes in quibus ei aliquando uisus ÷ aduersari
sibi et non congruere testimonus legis et
ꝓpħarũ textus sermonis eius. Et apparuit
ei una facies eloquiorum castorũ. & exultare
cum tremore didicit. LEC .TIO .Ũ.¬

Expanded text:
ni, quoniam uerbum caro factum est, ut infanni, quoniam uerbum caro factum est, ut infantiae nostrae lactesceret sapientia tua, per quam creasti omnia. non enim tenebam deum meum Iesum humilis humilem nec cuius rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuuripui uenerabilem stilum spiritus tui et prae ceteris apostolum Paulum, et perierunt illae quaestiones, in quibus mihi aliquando uisus est aduersari sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici. et
Abbreviated transcription (Latin):
in eum uehem̃ter. & contremuit amore
& horrore. & inueiit longe se esse adeo in regi¬
one dissimilitudinis. tanquã audiret uocẽ eius
de ex celso. Cibus sum grandium cresce
& manducabis me. Nec tu me mutabis in¬
te sicut cibum carnis tuȩ. sed tumutaberis
inme. Et cognouit qm̃ ꝓ inquitate erudiuit
hominem. & tabes cere fecit sicutꝰ arane¬
est non esse mirum. quod palato ñ sano
pena est panis qui sano suauis ÷ : & oculis
egris odiosa luxquȩ puris amabilis est.¬
tellecta conspexit. sed aciem figere ñ ua¬
luitꝰ. et reꝑcussa in firmitate redditus so¬
litis non secum ferebatꝰ insi amantem me¬
moriam. & quasi olefacta desiderantem
quȩ comedere ñdum posset. Et querebat
neum ad fruendum dm̃. nec inueniebat
donec amplec teretur mediatorem dei
& hominũ. hominẽ xp̃m iħm. qui est suꝑ
omnia ds benedictus in scła: uocantem &
dicentem. Ego s uia. ueritas & uita. Et cibũ
cui capiendo in ualidus erat miscentem car¬

Expanded text:
in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et tabescere fecisti sicut aranetus non esse mirum, quod palato non sano poena est et panis, qui sano suauis est, et oculis aegris odiosa lux, quae puris amabilis.tellecta conspexi, sed aciem figere non eualui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta desiderantem, quae comedere nondum possem. Et quaerebam neum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem Christum Iesum, qui est super omnia deus benedictus in saecula, uocantem et dicentem: ego sum uia ueritatis et uita, et cibum, cui capiendo inualidus eram, miscentem car
Abbreviated transcription (Latin):
Ex regula patrum. Abbati uero nulli
liceat. sibi quicquam ꝓprie uendicare.
cum omnia deo ꝓpitio in uliꝰ sint potesta¬
te. Si qͥs uͦ qd in regula iunioribs ꝓibet᷑.s
aliqͥd exsuccessione parentũ. seu qͦlibet dona¬
o. retinere p̃sũpserit. & ñ onnia incõmu¬
ne posuerit. a fr̃ibs arguat᷑. Siintio ꝑstite¬
rit. in notit.a ep̃i deferat᷑. Qui si abep̃o
correctus ñ emendauerit. de ponatur.¬

Expanded text:
EX REGULA PATRUM . . Abbati vero nulli liceat sibi quidquam proprie vindicare, cum omnia, Deo propitio, in illius maneant potestate. Si quis vero, quod in regula junioribus prohibetur, aliquid ex successione parentum, seu quolibet donato retinere praesumpserit, et non omnia in commune posuerit, a fratribus arguatur. Si in vitio perstiterit, in notitiam episcopi deferatur; qui si ab episcopo correptus nec sic emendaverit, deponatur.