comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ad urtam ꝑtinent quasi uirgula dina
ut aiunt suppẽditarentur num̃ optĩo qͥsq
ingenio negoeris om̃ib omissis totum se in
agnicõe ⁊ scia collocaret ⁊ lon estata/ ⁊lam
e solitudinem fugẽt et socium sticõn q̃reres
tum doce̾ et tum dẜere uellet cũ audnetum
dic̃e Eigo om̃e offmñ qd̾ ad ꝯiunctionẽ loim̃
et ad sccietatem tuendam ualet ance ponẽ¬
dũ est illi offic̃o qd cognicõe et sciã cõtinet ᷑
Illud forsitan querend sic nam hec cõitas
que maxime est apta nature. sic etiam
moderaicõi modestieq semꝑ ante ponend̃i
non placet. Sunt enim quedam ꝓtim ita
frda ꝑtim ita flagiciosa. ut ea ne ꝯẜuãde
quidem patrie causa saprens faccirus sit

Expanded text:
que pertinent, quasi virgula divina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et scientia collocaret. Non est ita; nam et solitudinem fugeret et socium studii quaereret, tum docere tum discere vellet, tum audire tum dicere. Ergo omne officium, quod ad coniunctionem hominum et ad societatem tuendam valet, anteponendum est illi officio, quod cognitione et scientia continetur. Illud forsitan quaerendum sit, num haec communitas, quae maxime est apta naturae, sit etiam moderationi modestiaeque semper anteponenda. Non placet; sunt enim quaedam partim ita foeda, partim ita flagitiosa, ut ea ne conservandae quidem patriae causa sapiens facturus sit
Abbreviated transcription (Latin):
aliam qͣndam intelligims que est Rerum
expetendarum fugiendarũ scĩa lin quacõ
tinetur deorũ⁊ hõimi cõmunitas et societas il
gpos Eu si marrmna est ut est certe necesse est
ꝙa cõmlinitate ducatur officium adee iapor
et enĩ cognicõ contemplacõs nate inanea qͥdoĩ¬

Expanded text:
aliam quandam intellegimus, quae est rerum aliam quandam intellegimus, quae est rerum expetendarum fugiendarumque scientia; tinetur deorum et hominum communitas et societas inter ipsos; ea si maxima est, ut est certe, necesse est, quod a communitate ducatur officium, id esse maximum. Etenim cognitio contemplatioque naturae manca quod
Abbreviated transcription (Latin):
Illinc assumes que ad hunc locũ ꝑtinebũt
S ab his ꝑtib que sunt honestatis ꝙͣas
potest made̾ sepe contentio et cõꝑac̃s
de duob honestis utrum honestiꝰ Qui lo¬
eus a panetio ẽ pr̾inissus. Nam cum oĩs
honestas manet a ꝑtib quatuor quarũ
una sit cognicõĩs alt̾a cõmunitatis t̾c̾ia
magnam̃mitatis quarta modẽracõis hec
in deliccende officõ sepe ant̾ se comꝑentur
neccesse est/ placet igit ap̃tiora esse nat᷑e
ea officia que ex cõmunitate ꝙͣ ea que ex
cognicõe ducant᷑ Idq hoc argumento con¬
firmari potest. Qd si contig̾it ea uita sa¬
prenti ut orm Rerum affluẽntib copus ꝙͣ¬
uis om̃ia que cognicõne digna suit sumo
otio secum ip̃e conside̾t ⁊ contemplet᷑ tñ
si sollitudo tanta sit ut hoĩem uidere non
possint excedt euita pͥnceps ꝙ oũ un ᷑¬
est illa sapreñ quã sõphiam greci uocant¬
Prudentiam eñ qͣm greei stonesim dicuns

Expanded text:
illim assumes, quae ad hunc locum pertinebunt. illim assumes, quae ad hunc locum pertinebunt. Sed ab iis partibus, quae sunt honestatis, quempotest incidere saepe contentio et comparatio, de duobus honestis utrum honestius, qui locus a Panaetio est praetermissus. Nam cum omnis honestas manet a partibus quattuor, quarum una sit cognitionis, altera communitatis, tertia magnanimitatis, quarta moderationis, haec in deligendo officio saepe inter se comparentur necesse est. Placet igitur aptiora esse naturae ea officia, quae ex communitate, quam ea, quae ex cognitione ducantur, idque hoc argumento confirmari potest, quod, si contigerit ea vita sapienti, ut omnium rerum affluentibus copiis quamvis omnia, quae cognitione digna sint, summo otio secum ipse consideret et contempletur, tamen, si solitudo tanta sit, ut hominem videre non possit, excedat e vita. Princepsque omnium virtutum illa sapientia, quam sofi/an Graeci vocant—prudentiam enim, quam Graeci fro/nhsin dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
habe̾ ps̃ officina Minimeq artes hẽe ꝓbũ¬
de que ministre funt uoluptatũ Cecariĩ
lami qͦ qui fartores ꝓrscatores/ ut ait t̾ren¬
tius/ ⁊dd huc si pracet. unguentarios sal¬
tatores totũq ludũ talaꝵ. Quib autem
artib aut prudentia maror in est aut non
medioeris utilitas querit᷑ ut medĩcina
ut architectura ue doctrina Reꝵ honestatũ
he sunt his quoꝵ ordrin quenunt honeste
axitaturt aut̃ si tenuis est sordiai putã¬
du est sin magnaq coprosa młta undiꝙ
apportaris multisq sine uanitate imꝑciẽs
Non est ad modum urcuperandã atꝙ etiã
si saciata questu uel contenta potius ut sepe
exulto ĩ portum ex ip̃o portu si in agios pos¬
sessionesq contulit ui decur iute op̃tio possẽ
Laudari. Cr̃m aut̃ reꝵ ex quib aͥs acquirie
nichil est agriculta melius nichil uberius
nicħ dulciꝰ nicħ hoĩe libero digniꝰ Dequa
qm̃ in Catone maiore satis młca diximꝰ

Expanded text:
habere potest officina. Minimeque artes eae probanhabere potest officina. Minimeque artes eae probandae, quae ministrae sunt voluptatum: Cetárii, lanií, coqui, fartóres, piscatóres, ut ait Terentius; adde hue, si placet, unguentarios, saltatores totumque ludum talarium. Quibus autem artibus aut prudentia maior inest aut non mediocris utilitas quaeritur, ut medicina, ut architectura, ut doctrina rerum honestarum, eae sunt iis, quorum ordini conveniunt, honestae. Mercatura autem, si tenuis est. sordida putanda est; sin magna et copiosa, multa undique apportans multisque sine vanitate impertiens, non est admodum vituperanda, atque etiam, si satiata quaestu vel contenta potius, ut saepe ex alto in portum, ex ipso portu se in agros possessionesque contulit, videtur iure optimo posse laudari. Omnium autem rerum, ex quibus aliquid acquiritur, nihil est agri cultura melius, nihil uberius, nihil dulcius, nihil homine libero dignius; de qua quoniam in Catone Maiore satis multa diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
uecundie/ sine qua rectum nich esse potest nͥ
honestis atq magnis est Rene de Re . p. senti¬
entes at bene meritos aut merentes aliqͦ
honore aut impro affectoe obfuare ⁊ cosere
debenus Tribuereeclam młtum senectuti ce¬
dere his qui magratum chebunt habc delictũ
publice nenie ad sũmami ne agam de siugłis
ciationem colerẽ tueri ẜuare debemꝰ Ium de
artifiens et questib qui libertiles habendi
qui sordidr sint hec fere accepimus pͥmum
ut portitoꝵ ac feneratoꝵ In liberales aut̃
et sordidi questus m̾cenarioꝵ oĩm quorum
oꝑe non quord artes emuntur. Est enimin
illis ip̃a merres auccoramentũ ẜuitutis sor¬
didi etiam putandi qui m̾cantura m̾cato¬
rib quos statim uendunt nichil enĩ ꝓfi¬
aunt nͥ ad mod̾um menciant᷑ nec uero ẽ
quitꝙ̃ turpius uanitate. Oprficesq oẽs in
sordida arte u̾sant᷑ ⁊ ec enim ꝙͥꝙ̃ ingeni

Expanded text:
verecundiae, sine qua nihil rectum esse potest, nihil verecundiae, sine qua nihil rectum esse potest, nihil rebus honestis atque magnis est, bene de re publica sentientes ac bene meritos aut merentes sic ut aliquo honore aut imperio affectos observare et colere debemus, tribuere etiam multum senectuti, cedere iis, qui magistratum habebunt, habere dilectum publice venerit. Ad summam, ne agam de singulisonem et consociationem colere, tueri, servare debemus. Iam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, haec fere accepimus. Primuut portitorum, ut faeneratorum. Illiberales autem et sordidi quaestus mercennariorum omnium, quorum operae, non quorum artes emuntur; est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis. Sordidi etiam putandi, qui mercantur a mercatoribus, quod statim vendant; nihil enim proficiant, nisi admodum mentiantur; nec vero est quicquam turpius vanitate. Opificesque omnes in sordida arte versantur; nec enim quicquam ingenuum
Abbreviated transcription (Latin):
cã magistri/ Nec dero alienũ est ad ea eligẽ¬
da/ que dubitacõem affecũt ad hibe̾ doc̃cos
hoies sł etiam usuꝑitos / et quid his de qͦa ͦ
offitii genẽ placeat exquireie maroremm
sa quisq senciat ut eñi putorẽs et hñ qui
signa fabricant᷑ et ni etiam poete suũ qͦq
opus a uulgo consideitti uult̾ ut si quid re¬
prehensum sit apłib id corrigat᷑ hñq et
secũ et ałus quid in eo pccm sit exquirunt
sit ałioꝵ iudic̃o ꝑ młta nob̃ facienda ⁊ nõ
facienda / et mutanda et corrigenda sunt
Que uero nr̃o more agentũr institutisq
cuulib dẽ his nichil ẽst p̾ciprend Illa eĩ
ipt p̾cepta sunt. nec ꝙͣqͣm hx eriore duci
oportet. Ue si quid soctates aut aristipus ꝯtͣ
morem con suetudiemq caulem fecerinti
locuti ne suit / idem arbitret᷑ lice̾/ magnris
illi et diunis bonis licentiam assequebant᷑¬
uorac̃o tota est eiciendi Est enim mimica

Expanded text:
causa magistri. Nec vero alienum est ad ea eligencausa magistri. Nec vero alienum est ad ea eligenda, quae dubitationem afferunt, adhibere doctos homines vel etiam usu peritos et, quid iis de quoque officii genere placeat, exquirere. Maior enim sa quisque sentiat. Ut enim pictores et ii, qui signa fabricantur, et vero etiam poeitae suum quisque opus a vulgo considerari vult, ut, si quid reprehensum sit a pluribus, id corrigatur, iique et secum et ab aliis, quid in eo peccatum sit, exquirunt, sic aliorum iudicio permulta nobis et facienda et non facienda et mutanda et corrigenda sunt. Quae vero more agentur institutisque civilibus, de iis nihil est praecipiendum; illa enim ipsa praecepta sunt, nec quemquam hoc errore duci oportet, ut, si quid Socrates aut Aristippus contra rnorem consuetudinemque civilem fecerint locutive sint, idem sibi arbitretur licere; magnis illi et divinis bonis hanc licentiam assequebano tota est eicienda; est enim inimica
Abbreviated transcription (Latin):
tam id a sciente aĩaduerti solet Sic uiuẽd
est in urta ne forte quid di serepet uel młto
etiam magis/ quo maior et melior acconũ
ꝙͣ sonop ꝯcentus est Itaq ut in fidibus
muficoꝵ autes mirama sentiunt Sic nos
si acres ac diligentes esse uolumꝰ aĩadil¬
soresq uicioꝵ magna sepe intelligemꝰ ex
paruis ut ex cełoꝵ obtutu suꝑcilioꝵ aut
remissione aut ꝯtraccõne/ Ex mesticia ex
hplaritate ex Risu ex locucõne ex reticẽtia
excontencõ uocis ex fũmissione ex ceteris
sunilib facile iudicabimꝰ quid eoꝵ apte
fiat quis ab officõ naturaq discrepet Qͦ
in gene non est incõmod quale qͥdq coꝵ
sit ex alns iudicare ut si quid de deorat en
ip̃os uitemꝰ ip̃i fit enim nestio quomodõ ut
magis in alns cẽrnamꝰ ꝙͣ in nob̃met ip̃ĩs si
quis delinquit Itti os faciluie corriguntut
in discendo quoꝵ uicia imitant᷑ enĩ aarõr

Expanded text:
tamen id a sciente animadverti solet, sic videndum tamen id a sciente animadverti solet, sic videndum est in vita ne forte quid diserepet, vel multo etiam magis, quo maior et melior actionum quam sonorum concentus est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures vel minima sentiunt, sic nos, si acres ac diligentes esse volumus animadversoresque vitiorum, magna saepe intellegemus ex parvis. Ex oculorum optutu, superciliorum aut remissione aut contractione, ex maestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex reticentia, ex contentione vocis, ex summissione, ex ceteris similibus facile iudicabimus, quid eorum apte fiat, quid ab officio naturaque discrepet. Quo in genere non est incommodum, quale quidque eorum sit, ex aliis iudicare, ut, si quid dedeceat in illis, vitemus ipsi; fit enim nescio quo modo, ut magis in aliis cernamus quam in nobismet ipsis, si quid delinquitur. Itaque facillime corriguntur in discendo, quorum vitia imitantur emendandi
Abbreviated transcription (Latin):
uiumꝰ nũc dicenda sanc. Talis est gͥ ordo
et quemientia . Turpe est enĩ ualdeq uicõsũ
in Re seuera cõuiuio digna aut deliccitũ ali¬
quem inferre ẜimonem ⁊bene ꝑieles cũ ha¬
non solum manus s etiã aclos abstinenteᷤ
habrre atq hoc idem hop hecles si in acletaꝵ
ꝓbacõe dixisset iusta reprehencõe caruisset
Tanta us est loci et tp̃is ut si quis aĩ cãmi
sit accurꝰ in itine̾ auc in anbulacõe secum
ip̃e medicet ͤ aut si quid alius accentiꝰ cori¬
tet non reprehenatur. At hoc quid̃ si mn ꝰ¬
uniuo faciat inhumanus iudeat᷑ in scitiar
cpio si ea que mltũ ab humanitate discrepãt
u si quis in foro cantes aut si qua est alla
mn aghia ꝑuetsitas facile aspet n magnope
amonicõem et precepta defiderat que aut̾
pua uidentur c̃ẽ de licta. neq a mltis ĩtel¬
ligi possunt, ab his est drligentiꝰ declinãd
Ut in fidib aut tibus ꝙͣuis paulũ distrepẽt

Expanded text:
vivimus, nunc dicenda sunt. Talis est igitur ordo vivimus, nunc dicenda sunt. Talis est igitur ordo et convenientia; turpe enimn valdeque vitiosum in re severa convivio digna aut delicatum aliquem inferre sermonem. Bene Pericles, cum hanon solum manus, sed etiam oculos abstinentes habere. Atqui hoc idem Sophocles si in athletarum probatione dixisset, iusta reprehensione caruisset. Tanta vis est et loci et temporis. Ut, si qui, cum causam sit acturus, in itinere aut in ambulatione secum ipse meditetur, aut si quid aliud attentius cogitet, non reprehendatur, at hoc idem si in convivio faciat, inhumanus videatur inscitia temporis. Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem et praecepta desiderat; quae autem parva videntur esse delicta neque a multis intellegi possunt, ab iis est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut tibiis, quamvis paulum discrepent,
Abbreviated transcription (Latin):
an noĩant Non hac qua interpretam᷑
modestiam / quo in ubo modus inest/ sed
illa est Eucaxia in qua intelligit᷑ ordĩs
confiuac̃o Itaq uti eandi modestiã appel¬
lemus sic̃ defruit᷑ a storcis ut modestia
collocandoꝵ. Ita uidet ᷑ eadem ius ordĩs
es collocacõis fore Nam et ordrẽm sic de¬
fuunt composicõem reꝵ apeis et acc̃o¬
modatis locis locũ aut̃ accionis oportu¬
nitatem eꝑ̃is ẽẽ dicuit Tempus autẽ
accionis oportunũ grrce entia lacine¬
appellat᷑ occcifio sic fit ait modestia. hec qͣm
ito int̾pretam ͦ ne dixi/ Sãa sit oportu¬
nicatis ydoneoꝵ ad agendi tempoꝵ Rod
ps̃ acd̃om esse prudentie defimitio de qua
pͥncipio dixint ꝰ/ hoc aut̃ loco de modelticõe
e temꝑantia et haꝵ similibs uirtutib
queriułꝰ. Itaq que erant prudentiẽ ꝓpria
suo loto aci sunt. Que autem haꝵo uirtutã
A quib ram diu loquim᷑ que ꝑtinent ad
uecundiam et ad eoꝵ aꝓpbacoem quib cum

Expanded text:
/an nominant, non hanc, quam interpretamur /an nominant, non hanc, quam interpretamur modestiam, quo in verbo modus inest, sed illa est eutaci/a, in qua intellegitur ordinis conservatio. Itaque, ut eandem nos modestiam appellemus, sic definitur a Stoicis, ut modestia collocandarum. Ita videtur eadem vis ordinis et collocationis fore; nam et ordinem sic definiunt: compositionem rerum aptis et accommodatis locis; locum autem actionis opportunitatem temporis esse dicunt; tempus autem actionis opportunum Graece eukaiia haec, quam ita interpretamur, ut dixi, scientia sit opportunitatis idoneorum ad agendum temporum. Sed potest eadem esse prudentiae definitio, de qua principio diximus; hoc autem loco de moderatione et temperantia et harum similibus virtutibus quaerimus. Itaque, quae erant prudentiae propria, suo loco dicta sunt; quae autem harum virtutum, de quibus iam diu loquimur, quae pertinent ad verecundiam et ad eorum approbationem, quibuscum
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq p̾ẜcim in hanc ꝑtem fcã pͥncipi᷑
imitant ut . L. luculli sũmi uiri uir ᷑
quis ad qͣm młti iullaꝵ magnificẽtiam
sient mutati Quaꝵ qͥ dem c̾te est adhi¬
bendus modus ad medioctitatẽ reuorã¬
dus Eadq mediocritas adoem usum
cultũq inte transferenda estie ⁊ S hec
accentis in oĩ accõne suscipienda tria set
tenenda pͥmũ ut appetitꝰ cõm parrati
Quo nehil est ad officia ẜuanda cccõmo¬
fit quam effice̾ uelimꝰ. ut neue maior
nene minor cura ⁊ oꝑa susciprat᷑ ꝙͣ cã
postulet/ Tercium est uit caueamꝰ ut ea
que ꝑtinent ad liberalem spẽm et digni᷑
mo detandi sine modus autem optimus¬
est decus ip̃m tenere de quo aute dixiiꝰ
nec ꝓgredi longiꝰ. horum aut̃ tum p̾stã¬
tissimum est appetitum obtemꝑare iom.
enceps de ordine Rerum/ et deopor-¬
tunitate tempoꝵ digendum est hec
autem scĩa continet ᷑ ea qͣm greci Euccioi¬

Expanded text:
plerique praesertim in hanc partem facta principum plerique praesertim in hanc partem facta principum imitantur, ut L. Luculli, summi viri, virtutem quis? at quam multi villarum magnificentiam imitati! quarum quidem certe est adhibendus modus ad mediocritatemque revocandus. Eademque mediocritas ad omnem usum cultumque vitae transferenda est. Sed haec hactenus. In omni autem actione suscipienda tria sunt tenenda, primum ut appetitus rationi pareat, quo nihil est ad officia conservanda accommo illa res sit, quam efficere velimus, ut neve maior neve minor cura et opera suscipiatur, quam causa postulet. Tertium est, ut caveamus, ut ea, quae pertinent ad liberalem speciem et dignitatem, moderata sint. Modus autem est optimus decus ipsum tenere, de quo ante diximus, nec progredi longius. Horum tamen trium praestantissimum est appetitum optemperare rationi. Deinceps de ordine rerum et de opportunitate temporum dicendum est. Haec autem scientia continentur ea, quam Graeci eutaci
Abbreviated transcription (Latin):
modicatis dignitatisq diligeñ .G.n.
occauio qui primꝰ ex illa familia cõsul
sc̃us est honori fuisse accepiinꝰ ꝙ p̾clatã
dificasset in palacõ et plenã dignitatꝭ
donum que cum dolgo infetur suffragata
Hanc scarus demolitꝰ  aff accessionem
adiunxit ed̃ib Itaq ille in fuã domum
consulatũ pmꝰ acculit hic sũmi et cłis¬
srmm uiri filiꝰ in domũ inlaiplicatã non
repulsam solum reeulit s ignomĩam ⁊
calamitatem/ honoranda est enĩ dignitas
domo non ex domo tota/ querertda n domo
cet̾is ħenda rac̃o. non sua solum. ẜ etiam
ampla domiꝰ dedecori sepe dño fit siest
in ea solieudo et maxime si aliqñ alio
dño solita est freꝙ̃ tari Odrosum est enim
cũ a p̾tereuntib diͣ O domus anciqua
in młtis licet dice̾. Cauend autẽ est p̾se
si ip̃e edifices ne extra mor sumpta et
magnificentia ꝓdeas / quo in gene młto
mati etiam in exemplo est Studiose em̃

Expanded text:
moditatis dignitatisque diligentia. Cn. moditatis dignitatisque diligentia. Cn. Octavio, qui primus ex illa familia consul factus est, honori fuisse accepimus, quod praeclaram aedificasset in Palatio et plenam dignitatis domum; quae cum vulgo viseretur, suffragata hanc Scaurus demolitus accessionem adiunxit aedibus. Itaque ille in suam domum consulatum primus attulit, hic, summi et clarissimi viri filius, in domum multiplicatam non repulsam solum rettulit, sed ignominiam etiam et calamitatem. Ornanda enim est dignitas domo, non ex domo tota quaerenda, nec domceteris habenda ratio non sua solum, sed etiam ampla domus dedecori saepe domino fit, si est in ea solitudo, et maxime, si aliquando alio domino solita est frequentari. Odiosum est enim, cum a praetereuntibus dicitur: O domus ántiqua, in multis licet dicere. Cavendum autem est, praesertim si ipse aedifices, ne extra modum sumptu et magnificentia prodeas; quo in genere multum mali etiam in exemplo est. Studiose enim
Abbreviated transcription (Latin):
et uereri et diligẽ uideam / Obiurgacões
etiã nõnũꝙͣ incidunt nccͣie in quĩb utẽs
est fortassi et uocis contencõ maiore  eti
piet᷑ cłia medicina. E tñ nci ꝓeul absit¬
cum qua nichil recce fieri nicħ ꝯsiderare
pq magna aut̃ ꝑte dementi castigacõne
licea nti Grauitate tñ adiuneta seu̾itas
siginsieand̃ est ip̃ius est cã que abiuiget
esse susceptũ Redtũ est autẽ etiã / mulie
contencõrb que cũ mmimicissimis fiut
etiam si nob indignas esse iudeamꝰ tam
grauitatem retin̾e̾ nracundram pellere
Que em̃ cũ aliqua ꝑ turbacõe fuent ea
nec constanter fieri possunt n ab his qui
adsint ꝓbari deforme etiam esti de se ipso
predicare falsa preẜtun et cũ ireisione
audientium amitari militem głosum¬
t qm̃ oĩa ꝑ sequi uolumꝰ quidẽ c̾te
dicend etiam est qualem hor̃s hono¬
rati. et pͥncipis domum placeat esse cuiꝰ
fiuis ⁊ usus Ad quẽ accõmodanda est e¬
dificandi de scripco et tam̃ adhibenda cõ¬

Expanded text:
ri et diligere videamur. Obiurgationes etiam non numquam incidunt necessariae, in quibus utendum est fortasse et vocis contentione maiore et perietur alia medicina; sed tamen ira procul absit,cum qua nihil recte fieri, nihil considerate potest. Magnam autem partem clementi castigatione licet uti, gravitate tamen adiuncta, ut severitas significandum est, ipsius id causa, qui obiurgetur, esse susceptum. Rectum est autem etiam in illis contentionibus, quae cum inimicissimis fiunt, etiamsi nobis indigna audiamus, tamen gravitatem retinere, iracundiam pellere. Quae enim cum aliqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt neque iis, qui adsunt, probari. Deforme etiam est de se ipsum praedicare falsa praesertim et cum irrisione audientium imitari militem glo omnia persequimur, volumus quidem certe, dicendum est etiam, qualem hominis honorati et principis domum placeat esse, cuius finis est usus, ad quem accommodanda est aedificandi descriptio et tamen adhibenda com
Abbreviated transcription (Latin):
tas sit in altero dignitas uenustatẽ mulie¬
ois uiro non dignꝰ ornatꝰ et huic somilet
gestus ineptus non uacant et in utioq ge¬
nere que sunt recta ⁊ simplicia lardantut
Forme autẽ dignitas colbris boniͭ tuendi ẽ
Color exeitacõit corꝑis Adhibenda prete̾aa
mundicia est non odiosa neq exquisita in¬
mis tm̃ que fugiat agrestem et inhũanã
negligentiam. Eadẽm racõ henda est uesti¬
tũs in quo sicut in plerisq Reb mediocri¬
tas optima est. Cauend aut̃ est ne arittar¬
ditatib ucami᷑ ingressu molliorib ut põ¬
paꝵ friculis similes esse uideam᷑ aut ĩ festa¬
cõib suscipramꝰ nimias celeritates. Que
cũ fuint anhelitꝰ mouent᷑ uultꝰ mutant᷑
ora torquent/ ex quib magna significaco
fit non adesse constantiam E młto etiã
magis elaborand est ne ãĩ motus a nat᷑a
recedant. Quod assequemꝰ si cauebimus
ne in ꝑtur bacões atq exanũacões incidamꝰ

Expanded text:
tas sit, in altero dignitas, venustatem mulietas sit, in altero dignitas, venustatem mulieomnis viro non dignus ornatus, et huic simile gestus ineptiis non vacant, et in utroque genere quae sunt recta et simplicia, laudantur. Formae autem dignitas coloris bonitate tuenda est, color exercitationibus corporis. Adhibenda praeterea munditia est non odiosa neque exquisita nimis, tantum quae fugiat agrestem et inhumanam neglegentiam. Eadem ratio est habenda vestitus, in quo, sicut in plerisque rebus, mediocritas optima est. Cavendum autem est, ne aut tarditatibus utamur in ingressu mollioribus, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquentur; ex quibus magna significatio fit non adesse constantiam. Sed multo etiam magis elaborandum est, ne animi motus a natura recedant; quod assequemur, si cavebimus, ne in perturbationes atque exanimationes incidamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sa dicamꝰ/ Illa aut̃ que curpia sunt nõr̃b
appellemus sius, latircinari fraudare adul¬
terare Re curpe est s dicit᷑ non obscene. Libe¬
ris dare oꝑam re honestũ est nor̃e obstenũ
plaq in eam sũam ab hisdem cont uecũziã
dispritant᷑ Nos aut̃ nat᷑am sequan᷑ et ab oĩ
qs aborret ab ocłoꝵ auriũq aꝓpbacõe fugia¬
mꝰ scatus incessus cessio accudicio unleꝰ cłi
maliuum motus teneat illud de corum. Qͥ b
in reb duo maxrme sunt fugienda/ ne quĩd
effeminatum aut molle et ne qued durum
aut rusticum sit nec uo hystrionib orato¬
ribq concedend est ut hĩs hec apta sint no
gacło ꝓdeat nemo uentur enon ne si qͦcasu
enenit ut corꝑis ꝑtes quedam aꝑiant᷑ aspi¬
ciant᷑ non decore Nr̃o quidem more ꝯꝑentibs
pube̾s filii cũ soceris generi non lauantur.
retinendagͥ est huiꝰ genis necundia p̾ẜtum
natura ip̃a magistra et duce cũ aut̃ płcri¬
tudinis dug geneta fint quoꝵ in alt̾o uenũ¬

Expanded text:
sa ducamus, illa autem, quae turpia sint, nominibus appellemus suis. Latrocinari, fraudare, adulterare re turpe est, sed dicitur non obscene; liberis dare operam re honestum est, nomine obscenum; pluraque in ear sententiam ab eisdem contra verecundiam disputantur. Nos autem naturam sequa abhorret ab oculorum auriumque approbatione, fugiamus; status incessus, sessio accubitio, vultus oculi manuum motus teneat illud decorum. Quibus in rebus duo maxime sunt fugienda, ne quid effeminatum aut molle et ne quid durum aut rusticum sit. Nec vero histrionibus oratoribusque concedendum est, ut iis haec apta sint, nogaculo prodeat nemo; verentur enim, ne, si quo casn evenerit, ut corporis partes quaedam aperiantur, aspiciantur non decore. Nostro quidem more cum parentibus puberes filii, cum soceris generi non lavantur. Retinenda igitur est huius generis verecundia, praesertim natura ipsa magistra et duce. Cum autem pulchritudinis duo genera sint, quorum in altero venus
Abbreviated transcription (Latin):
aeliquamq figuram in qua esset spẽs hoẽsta
eam posuit in ꝓmptu. Que ꝑtes autẽ corꝑiꝰᷤ
cõ nature nccĩtatem date/ Aspectũ essent de¬
formem ħicure atq formã eas contexit atq
abdidit hanc natuit tam diligentẽ fabri¬
cam imitata est hoin uecundia que enim
nat᷑a occultauit, Eadem omes qui sana mẽte
sunt remouent ab ocłis Ipĩq nccitati dant
operam ut ꝙͣ occultissime parcant q̃rumq
peium corꝑis usus sunt/ necessariĩ eas neq
ꝑtes neq eaꝑaisus. suis nõr̃bs appellant qaq
face̾ non turpe est modo occulte id dice̾ ob scc̾¬

Expanded text:
reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promptu, quae partes autem corporis ad naturae necessitatem datae aspectum essent deformem habiturae atque foedum, eas contexit atque abdidit. Hanc naturae tam diligentem fabricam imitata est hominum verecundia. Quae enim natura occultavit, eadem omnes, qui sana mente sunt, removent ab oculis ipsique necessitati dant operam ut quam occultissime pareant; quarumque partium corporis usus sunt necessarii, eas neque partes neque earum usus suis nominibus appellant; quodque facere turpe non est, modo occulte, id dicere obsc
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ officia non eadem disꝑsib etatib
tribuunt᷑ Ailiaq sunt iuuenum alia
senioꝵ / aliquis etiã de hac distinẽtõne
dicendũ est. Est om̃ adolestentis maio¬
ris natu uereri. Exq his Silige̾ optiõt
Incuntis enĩ etatis inscitia senũ ꝯstita¬
enda et regenda prude̾n est/ Mixime
autem hec etas alibidinib arcenda est
ut eoꝵ et ĩ becillis et in cuilib officña
uigeat industria atq etiam cũ relaxare
aĩos eti dare se iocunditati uolent cane¬
ant intemꝑantiã memin̾int uecũdie

Expanded text:
Et quoniam officia non eadem disparibus aetatibus Et quoniam officia non eadem disparibus aetatibus tribuuntur aliaque sunt iuvenum, alia seniorum, aliquid etiam de hac distinctione dicendum est. Est igitur adulescentis maiores natu vereri exque iis deligere optimos Ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda et regenda prudentia est. Maxime autem haec aetas a libidinibus arcenda est, ut eorum, et in bellicis et in civilibus Officiis vigeat industria. Atque etiam, cum relaxare animos et dare se iucunditati volent, caveant intemperantiam, meminerint ve
Abbreviated transcription (Latin):
cede̾ facienda moꝵ institutoꝵq muta¬
cõne/ eãq mutacõem si temꝑa adiuuabũt
faciliꝰ ꝯmodiꝰq faciemꝰ Sin minus sen-¬
sum erit pedetencũq facienda ut ami¬
cicias que minꝰ de lectent et minꝰ ꝓbentͦ
filio fecisse uideam᷑ S qm̃ paulo ante
dm est mmutandos esse maiores pͥmũ ᵈ
exceptũ fit ne uicia fint imitanda deĩde
si natiera non feret ut quedm imitari
possint ut suꝑioris filiꝰ affricami qui
hunc paulo natũ adoptauit ꝓpt̾ infiriui¬
tatem ualitudĩs mnon tam potuiti patris
sinilis esse ꝙͣ ille fuerat sui Si igitꝰ non
pot̾it siue causas defensitare sine ꝓpłmꝰ
cionib tens̃ siue bella gerere Illa tam̃
prestare debebit/ que erũti in ipis ptate
iusticiam fidem libertilitatem morestiã
temꝑantiam. Quomimꝰ ab eo ⁊d qd de sit
requirat᷑ Optima autem hereditas apa¬
trib traditur liberis oĩq pat̾monio pre¬
stantior gła uirtutis roꝵq gestaꝵ ciu
decori sse ne fas/ et uiciũ iudicand est

Expanded text:
facienda morum institutorumque mutatio est. Eam mutationem si tempora adiuvabunt, facilius commodiusque faciemus; sin minus, sensim erit pedetemptimque facienda, ut amicitias, quae minus delectent et minus probenconsilio fecisse videamur. Sed quoniam paulo ante dictum est imitandos esse maiores, primum illud exceptum sit, ne vitia sint imitanda, deinde si natura non feret, ut quaedam imitari posit ut superioris filius Africani, qui hunc Paulo natum adoptavit, propter infirmitatem valetudinis non tam potuit patris similis esse, quam ille fuerat sui; si igitur non poterit sive causas defensitare sive populum contionibus tenere sive bella gerere, illa tamen praestare debebit, quae erunt in ipsius potestate, iustitiam, fidem, liberalitatem, modestiam, temperantiam, quo minus ab eo id, quod desit, requiratur. Optima autem hereditas a patribus traditur liberis omnique patrimonio praestantior gloria virtutis rerumque gestarum, cui dedecori esse nefas et vitium iudicandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscrtꝭ/ Itaq se alii ad pħĩam alii ad
uis ciuile alii ad eloquẽtiam applicant
aliqua gła prestitunt histudent plerũq
eo dꝰ i genebe Pauidis opessere ue mutias p
filus in aure ciuili pauli filius affricanꝰ
in re militari. Quidam aut̃ ad eas laudes
quas a ꝑatrib acceꝑant a ddunt aliquam
suam ut hic rdem affricanꝰ elaquentia
cumulauit bellicam głiam quod ꝑ dem fecit
Thimotheus cononĩs filiꝰ. Qui cũ belli lau¬
de non inferior fuisset ꝙͣ pater. ad eã laudẽ
doctrine et ingenii głiam a diecit ffit auc̃
int̾dum ut nõnulli omissa imĩtacõnei
maiorum suum quodam institutũ ꝯseꝙͣpt
Maximeq in eo plerũꝙ elaborant hiqui
magnas ꝓponũt obscuris orti maiorib⁊
aĩo ⁊ cogitacõe debemꝰ In pͥmis aut̃ ꝯstitu¬
endum est quos nos ⁊ quales ẽẽ uelimus
e in quo gene̾ iuite que deliberacõ estior̃̃
Sifficilima In eunte aut̃ adolestentia cũ
est maxima imbecillitas consilii tũ ids

Expanded text:
ficiscitur. Itaque se alii ad philosophiam, alii ad ius civile, alii ad eloquentiam applicant,aliqua gloria praestiterunt, ii student plerumque eodem in genere laudis excellere, ut Q. Mucius P. f. in iure civili, Pauli filius Africanus in re militari. Quidam autem ad eas laudes, quas a patribus acceperunt, addunt aliquam suam, ut hic idem Africanus eloquentia cumulavit bellicam gloriam; quod idem fecit Timotheus Cononis filius, qui cum belli laude non inferior fuisset quam pater, ad eam laudem doctrinae et ingenii gloriam adiecit. Fit autem interdum, ut non nulli omissa imitatione maiorum suum quoddam institutum consequantur, maximeque in eo plerumque elaborant ii, qui magna sibi proponunt obscuris orti maioribus.animo et cogitatione debemus; in primis autem constituendum est, quos nos et quales esse velimus et in quo genere vitae, quae deliberatio est omnium difficillima. Ineunte enim adulescentia, cum est maxima imbecillitas consilii, tur id sibi
Abbreviated transcription (Latin):
industria nulla cura est Adiuaicõne aut̃
afficiunt᷑ hnĩ qui añire ceteros uit putãtur
Es cũ õĩ ccrere dedẽcore tũ uero hũs uicus
quib alũs non facile possunt ob siste̾ mam
Emouent faces p̾tet modũ plericext¬
rent  uita mors diuicie pauꝑtas omines
hoies uehementissime ꝓmorienit. Que qui
in utrãꝙ ꝑtem excesso aĩo magnoe despa¬
ciunti cnq aliqua his ampla et heneliea

Expanded text:
industria, nulla cura est: sic admiratione quadam industria, nulla cura est: sic admiratione quadam afficiuntur ii, qui anteire ceteros virtute putantur, et cum omni carere dedecore, tum vero iis vitiis, quibus alii non facile possunt obsistere. Nam admoventur faces praeter modum plerique exterrentur; vita mors, divitiae paupertas omnes homines vehementissime permovent. Quae qui in utramque partem excelso animo magnoque despiciunt, cumque aliqua iis ampla et honesta
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o sepe disputatũ sit qui unã heret oñis
heret uirtutes nunc aca se iungam quasi
possit quisꝙͣ qui non idem prũdens sit iuis¬
tus esse Alia est illa cũ uitas ⁊p̃a limat
dulgꝰ/ ita nos hoc loco loquimur ut alios
fortes alios uiros bonos altos prudẽtes
esse dicamꝰ popłarib enĩ ubis est agend
et u sitatis cũ loqͣmur de opĩone ppłari
ab his digni iudicarem᷑ Admirantur gͥ
ꝯniuniter elli quidam or̃a que magna/ et
precer opĩonem suam aĩadu̾cerunt Seꝑa¬
am autem in singulis si ꝓsprciunt nẽc¬
opinata quedum bona Ieaq eos uiros suspi¬
aunt maxrsq efferunt laudib in quibus
exrstimant se excellentes quasdam et singla¬
res ꝑspice̾ uirtutes despiciunt autem eõs ⁊
cõtempnũt de quib male exrstimant nã
quos imꝓbos maledicos fraudulentos pu¬
tant et ad faciendam iniuriam intructos
nunt᷑. hñ qui nee sͥ nͨ alt̾ĩ ut dicit᷑ ꝓdesse¬

Expanded text:
ipso saepe disputatum sit, qui unam haberet, omnes ipso saepe disputatum sit, qui unam haberet, omnes habere virtutes, nune ita seiungam, quasi possit quisquam, qui non idem prudens sit, iustus esse, alia est illa, cum veritas ipsa limatur am ob rem, ut volgus, ita nos hoc loco loquimur, ut alios fortes, alios viros bonos, alios prudentes esse dicamus; popularibus enim verbis est agendum et usitatis, cum loquimur de opinione populariab iis digni iudicaremur. Admirantur igitur communiter illi quidem omnia, quae magna et praeter opinionem suam animadverterunt, separatim autem, in singulis si perspiciunt necopinata quaedam bona. Itaque eos viros suspiciunt maximisque efferunt laudibus, in quibus existimant se excellentes quasdam et singulares perspicere virtutes, despiciunt autem eos et contemnunt, de quibus male existimant. Nam quos improbos, maledicos, fraudulentos putant et ad faciendam iniuriam instructoautem hi qui nec sibi nec alteri, ut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoraui uirtutib Ideuto illos ĩ quib
cas uitͭ  cẽ temur/ / a nat᷑ci rp̃a diligẽ cogi¬
mut ntq hee quid carise diligendi guissi¬
me possunt emm pret̾ea ñnulle ẽẽ leuio¬
res fides aut̃ ut habeat ᷑ duab reb effici
p̃t si ex istimabini᷑ adepti quinctã cũ iuset¬
cia prudentiam. Nam et his fidem herꝰ
quos plus intellige̾ ꝙͣ nos arbititn qͦsq
es futuiti ꝓspieo crrdimꝰ. et cũ Res agacur
in discrimenq uentũ sit expedire Rem ec cõ¬
silium ex tempore capere posse, hanc enim
hio liberos rectissime cõmicti arbiciamur
harũ gͥ duars ad fidem faciendam iustiã
plus pollet. Quippecũ ea sine prudentia
satis ħeat auctis/ Prudentia sine iusticia
nichil uales ad fcciendum fidem. Quo enim
quis ilsucior et ctillidior hoc inuisior ⁊ susp ͤ¬
cior detracta opinione ꝓbitatis. Qobrem
incelligentie austicia adiuneta ꝙͣ̃tũ uiolet
habebit ad faciendam fidem uirium iusti¬
cia sine peudeñ młtũ pot̾it sine iusticia.

Expanded text:
 idcirco illos, in quibus eas virtutes esse remur, a natura ipsa diligere cogimur. Atque hae quidem causae diligendi gravissimae; possunt enim praetcrea non nullae esse leviores. Fides autem ut habeatur, duabus rebus effici potest, si existimabimur adepti coniunctam cum iustitia prudentiam. Nam et iis fidem habemus, quos plus intellegere quam nos arbitramur quosque et futura prospicere credimus et, cum res agatur in discrimenque ventum sit, expedire rem et consilium ex tempore capere posse; hanc enim his liberos rectissime committi arbitramur. Harum igitur duarum ad fidem faciendam iustitia plus pollet, quippe cum ea sine prudentia satis habeat auctoritatis, prudentia sine iustitia nihil valet ad faciendam fidem. Quo enim quis versutior et callidior, hoc invisior et suspectior est detracta opinione probitatis. Quam ob rem intellegentiae iustitia coniuncta, quantum volet, habebit ad faciendam fidem virium; iustitia sine prudentia multum poterit, sine iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
dritũ est exisse in solitudinem atq ibi so¬
dentem du secum mltũq dubrtasse cum
duas c̾nẽt uras unã uoluptatis alt̾am
uirtutis ueram ingredimeliꝰ esset hoc
herculi ioiuis sato potuit fortasse cõtige
nob non tdem qui imitaniur quos c̃uq
uisũ esti / atq ad eoꝵ studia institutaq i¬
buti ad eoꝵ consuetudinem moremq de¬
Sucimur ⁊ llni mltiticd̃is uedic̃o feruntũt
queq maiori ꝑti pulcħrima uident᷑. ea
maxime exoptant  Lõ nulli tamẽ sine
fe licitate quad siue bonitate nate siue
pentũ disaiplina rectam uite secuti sunt
uiam Illud aut̃ maxime rarũ genꝰ esti
eoꝵ qui aua excellenti ingenii magnitu¬
dine ant preclara erudicoe atq doctrina
aut utq re ornati spatium eciã delibe¬
randi habuerũt. quem potissimũ uĩte cur¬
sum sequi uellent in qua deliberacõe ad
suam cuiuisq nat᷑am consiliũ est omne
reuocand nam cũ omib que agunt᷑
ex eo quomͦ quisq natꝰ ostt ue sup̃ra dcmñ ẽ

Expanded text:
datum est, exisse in solitudinem atque ibi sedentem diu secum multumque dubitasse, cum duas cerneret vias, unam Voluptatis, alteram Virtutis, utram ingredi melius esset, hoc Herculi Iovis satu edito potuit fortasse contingere, nobis non item, qui imitamur, quos cuique visum est, atque ad eorum studia institutaque ibuti ad eorum consuetudinem moremque deducimur; alii multitudinis iudicio feruntur, quaeque maiori parti pulcherrima videntur, ea maxime exoptant; non nulli tamen sive felicitate quadam sive bonitate naturae sine parentium disciplina rectam vitae secuti sunt viam. Illud autem maxime rarum genus est eorum, qui aut excellenti ingenii magnitudine aut praeclara eruditione atque doctrina aut utraque re ornati spatium etiam deliberandi habuerunt, quem potissimum vitae cursum sequi vellent; in qua deliberatione ad suam cuiusque naturam consilium est omne revocandum. Nam cum in omnibus, quae aguntur, ex eo, quo modo quisque natus est, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ta pram ncim ꝯsequamͦ. Ut eciam si
nr̃a nos regła metiam᷑. Neq enĩ acinet
nature rẽprignare nec quitꝙͣ qd̾ assequi
non queas ex quo magis em̾git quale sic de¬
corum illud Ideoq nichil decet in uĩcami¬
aua us aiunt idem adu̾sante ⁊ repugnã¬
te nata. Omino si quicꝙͣ est docoriu nicħ
est ꝓfecco magꝙͣ equabilitas uĩniuse uice.
sis si alioꝵ natam pnitans ounccas cuam
ut eĩ ẜmeneeo debemꝰ uti qui notud ẽ nob
ne ue quidem giteti uersie encuscanttes iure
optimo rideam᷑ fic an actiones. om̃emq ui¬

Expanded text:
s rae regula metiamur; neque enim attinet naturae repugnare nec quicquam sequi, quod assequi non queas. Ex quo magis emergit, quale sit decorum illud, ideo quia nihil decet invita Minerva, ut aiunt, id est adversante et repugnante natura. Omnino si quicquam est decorum, nihil est profecsis, si aliorum naturam imiteris, omittas tuam. Ut enim sermone eo debemus uti, qui notus est nobis; ne, ut quidam, Graeca verba inculcantes, iure optimo rideamur; sie in actiones omnemqu
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ nos adu̾sus hoĩes geranĩꝰ efficitur
ut ⁊ illud ꝙ ad oẽm honestatẽ ꝑtĩnet de¬
coꝵ ꝙͣ late fusum sic appeat et hoc ques
spectat᷑ nuioquo gene uircutis. Ut
enĩ płc̃ritudo corpis apta composicoe mẽ¬
broꝵ monet ocullos ⁊ delectat. hoc rp̃o ꝙ
int̾ se oẽs ꝑtes cũ quod lepore ꝯsentuenti
sic hoc decop qd elucet in uĩta mouet ad
tia et modeiticõe dcõꝵ oim atq factorum
Adhibenda ẽ gͥ quedam reue̾ntia adusus
hoĩes et optĩmi cuiusq et reliquoꝵ Nã
negligẽ quid de se quisq sentiat nõ solũ
aridgantis est s etiã om̃o dissoluti Est
autẽm qd differat in hoim rone ħenda
int̾ iusticiã et uecũ diam. Iusticie ꝑtes stꝭ
non muolare hoĩes uecundie non õffende̾
in quo maxune nis ꝑspicit᷑ decoruhis
uit᷑ expositis quale fit ad qd decẽ dicimꝰ
intellc̃m puto . Officiũ autem qd ab eodi¬

Expanded text:
modum nos adversus homines geramus, efficitur, ut et illud, quod ad omnem honestatem pertinet, decorum quam late fusum sit, appareat et hoc, quod spectatur in uno quoque genere virtutis. Ut enim pulchritudo corporis apta compositione membrorum movet oculos et delectat hoc ipso, quod inter se omnes partes cum quodam lepore consentiunt, sic tia et moderatione dictorum omnium atque factorum. Adhibenda est igitur quaedam reverentia adversus homines et optimi cuiusque et reliquorum. Nam neglegere, quid de se quisque sentiat, non solum arrogantis est, sed etiam omnino dissoluti. Est autem, quod differat in hominum ratione habenda inter iustitiam et verecundiam. Iustitiae partes sunt non violare homines, verecundiae non offendere; in quo maxime vis perspicitur decori. His igitur expositis, quale sit id, quod decere dicimus, intellectum puto. Officium autem, quod ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
bit sa piens uir in uita/ As quas igitꝭ
res aptissũm erimꝰ in his potissimum
elaborabimꝰ sin aliqũ ncc̃itas nos ad
ea Retruserit que nt̃i igenii nõ erũti
Omis adhibenda erit cura meditatõ
Siligencia ut ea si ñ decore at ꝙͣ mĩe i¬
decõre face̾ possimꝰ  nec tam est euitẽdi
ut bona que nob daca non sinti seqͣniut
quas supra dixit̾cia adiungit᷑ ꝙ casus

Expanded text:
bit sapiens vir in vita? Ad quas igitur bit sapiens vir in vita? Ad quas igitur res aptissimi erimus, in iis potissimum elaborabimus; sin aliquando necessitas nos ad ea detruserit, quae nostri ingenii non erunt, omnis adhibenda erit cura, meditatio, diligentia, ut ea si non decore, at quam minime indecore facere possimus; nec tam est enitendum, ut bona, quae nobis data non sint, sequamur, quas su
Abbreviated transcription (Latin):
uiin ut qmũꝙͣ mortem sibi ip̃e conscistere
M. Cato fuit in alia cet̾i quise in affrica
cesaritrdiderũt. atqui cet̾is forsirm uiciõ
Catoni cũ incredidilem tribuisset nac̃a
gitiuitatem eamq ap̃e ꝓpetua ꝯ stantia ro¬
borasset semꝑꝙ in ꝓposito susceptaq cõsi¬
lio ꝑmansisset moriend̃ potius ꝙ tuaĩ¬
ni Wltus aspiciendus fuit Q młtã pas¬
sus est ulixes in illo eriore duit̾no crm
et mulierib si cute ⁊ calipso mulieres
ad id aliqñ qd cuprebat ueniret Sit Aiax
quo aĩo tiadit᷑ milies oppete̾ mortem
ꝙͣ illa ꝑpeti malusset. Que cõtẽplãtes
expendere opportebit quid quisq ħeat sui
eaq modeiari n uelle exꝑiri ꝙͣ se alie¬
na deceant ⁊deuĩ maxime quemq de¬
non optimas f sibi accõmodacissimas.
fabulas eligunc qui uoce freci funt epy¬
gonos medum qui gestu melamppam
clitemestm semꝑ rupilius ꝙͣ ego memũ
Auciopam non sepe esopus aiacem Crepo
hystrio hoc uidebit in cena qd nõ uĩde¬

Expanded text:
numquam mortem sibi ipse consciscere M. Cato fuit, alia ceteri, qui se in Africa Caesari tradiderunt? Atqui ceteris forsitan vitio Catoni cum incredibilem tribuisset natura gravitatem eamque ipse perpetua constantia roboravisset semperque in proposito susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus aspiciendus fuit. Quam multa passus est Ulixes in illo errore diuturno, cum et mulieribus, si Circe et Calypso mulieres ad id aliquando, quod cupiebat, veniret. At Aiax, quo animo traditur, milies oppetere mortem quam illa perpeti maluisset. Quae contemplantes expendere oportebit, quid quisque habeat sui, eaque moderari nee velle experiri, quam se aliena deceant; id enim maxime quemque denon optimas, sed sibi accommodatissimas fabulas eligunt; qui voce freti sunt, Epigonos Medumque, qui gestu, Melanippam, Clytemnestram, semper Rupilius, quem ego memini, Antiopam, non saepe Aesopus Aiacem. Ergo histrio hoc videbit in scaena, non vide
Abbreviated transcription (Latin):
negligentia uoc uo agẽ quitꝙͣ cuiꝰ nẽ pos¬
sit cam ꝓbabłem rdde̾. Hec esti fere de sip¬
cõ officii. Efficiend autem est eit appetitꝰ
rõm obediant eamq neq precurtant
nͨ apt᷑ pigciam auc ignantiam defunti
ex quo elucebitioĩs constantia or̃sq mo¬
epitico diamqui appetitꝰ longis euagãt
giena mon satis a adne reciente he

Expanded text:
negligentia; nec vero agere quidquam, cuius non possit causam probabilem reddere; haec est enim fere discriptio officii. Efficiendum autem est, ut appetitus rationi oboediant eamque neque praecurrant nee propter pigritiam aut ignaviam deserant ex quo elucebit omnis constantia omnisque moderatio. Nam qui appetitus longius vevagantur, giendo, non satis a ratione retinentur,
Abbreviated transcription (Latin):
platonis pcepta teneant unũ ut utili¬
tatem cuium sic eueant / ne quecunq
agut adam roferant obliti cõmodioꝵ
suoꝵ ⁊ st̾um ut totũ corpꝰ Rei ꝑ rcuret
ne dum ꝑtem a liquã tuent ioliq̃s dese¬
ictnt ut enĩ tutela sit ꝓcuracõ ter. p
ad eoꝵ utilitatem qui comissi sunt nõ
as eore quib cõmissa est / gerendi est E
autem ꝑti cuuum consulut ꝑtẽ negli¬
gunt tem ꝑuiciosam in cuiłtatẽ ordu¬
cunt sedicoem atq discordiã. Ex qͦ euenit
unalis populares abii scudiosi optimiedo¬

Expanded text:
Platonis praecepta teneant; unum, ut utilitatem civium sic tucantur, ut quidquid agunt, ad eam referant obliti commodorum suorum: alterum, ut totum corpus reip. curent; ne dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. ut ead eorum utilitatem, qui commissi sunt, non ad eorum, quibus commissa est, gerenda est. Qui autem parti civium consulunt, partem neglegunt, rem perniciosissimam in civitatem inducunt, seditionem atque discordiam; ex quo evenit, ut alii populares, alii studiosi optimi
Abbreviated transcription (Latin):
git etiam bellicam qm̃ ui manuq cõ¬
fecta est s tam̃ ed ip̃m est gestum in ꝯ¬
silio urbano sine excitu. Illus autem
optimũ est in quo inuadi sõlere ab ĩꝑ¬
bis et inucd̃is aicdio. Cedantarina co¬
ge concedant lauira lingue ut enim
in re .p. fuiti grauiꝰ unꝙͣ nec maigis
nocuum/ Ita confilus diligentiaq mẽi

Expanded text:
git etiam bellicam, quoniam vi manuque congit etiam bellicam, quoniam vi manuque confecta est, sed tamen id ipsum est gestum consilio urbano sine exercitu. Illud autem optimum est, in quod invadi solere ab improbis et invidis audio: Cedant arma togae, concedat laurea laudi. Ut enim in re publica fuit gravius umquam nec maius otium. Ita consiliis diligentiaque
Abbreviated transcription (Latin):
tarem aꝑti et cupidi bellors gerendoꝵ ue
aut̃ si uolumꝰ iudicare młte res exti¬
terunt urbane maiores clarioresq ꝙͣ
bellice ꝙͣuis enim themistocles iure lau¬
detꝰ et sit eius nomen ꝙ̃ solonis illustriꝰ
acetq salamis clarissime testis uicto ͤ
que añponat᷑ confilio salonis, ei qͦ pͥmũ
constituit areopagitas nõ minꝰ p̾claꝵ
hoc ꝙͣ illud uedicand est Illud enĩ semel
silio leges a theuiensim hoe maiorum
insticuta fuant᷑ Et stemistocles quidem
bellum gestum consilio senatus eiꝰ qͥa
Salone erat constitutus licet eadem de
ꝑte ligurgi Regib et disciplina cõferẽ¬
di funt. Qũm etiam ob has ip̃as cãs
neq pueris nõb̾.m. scautꝰ.m. mario
neq ꝯu̾sarem᷑ in łe .p. Q. catulus
Nec plus afticanꝰ fingłaris et uir ⁊
Imꝑator in exerdendã nimantia .R.p.
ꝓfuit ꝙͣ eod temꝑe . p. nasica pͥuatus¬
r̃es non solũ ex domestica est rõne actĩ¬

Expanded text:
tarem apti et cupidi bellorum gerendorum; vere tarem apti et cupidi bellorum gerendorum; vere autem si volumus iudicare, multae res exstiterunt urbanae maiores clarioresque quam bellicae. Quamvis enim Themistocles iure laudetur et sit eius nomen quam Solonis illustrius citcturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis ei, quo primum constituit Areopagitas, non minus praeclarum hoc quam illud iudicandum est; illud enim semel silio leges Atheniensium, hoc maiorum instituta servantur. et Themistocles quidem bellum gestum consilio senatus eius, quia Solone erat constitutus. Licet eadem de parte Lycurgilegibus, et disciplinae conferendi sunt: quin etiam ob has ipsas causaneque, pueris nobis, M. Scaurus, C. Mario; neque cum versaremur in rep. Q. Catulus nec plus Africanus, singularis et vir et imperator, in excidenda Numantia reip. profuit, quam eodem tempore P. Nasica pres non solum ex domestica est ratione attin