comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posse constat a silege aquilia ege¬
rit. preiuditium tĩ coruelie nõ
debet. ¶ħ actio adu̾sus cõficentẽ.
competit ĩ simplum adu̾sus ne¬
gantem ĩ cduplum ¶ Si quis
hominem uiuum falso cõfitea¬
turatidisse ꝗ postea paratus
sit ostendẽ hominem uiuum
eẽ: iuliamis scribit cessare aqli¬
am quannus confessus sit se
atidisse l em̃ solũ irmite̾ actori

Expanded text:
posse constat: et si lege Aquilia egeposse constat: et si lege Aquilia egerit, praeiudicium fieri Corneliae non debet. Haec actio aduersus confitentem competit in simplum, aduersus negantem in duplum. Si quis hominem uiuum falso confiteatur occidisse et postea paratus sit ostendere hominem uiuum esse, Iulianus scribit cessare Aquiliam, quamuis confessus sit se occidisse: hoc enim solum remittere actori
Abbreviated transcription (Latin):
estimandum quanti fuit pruiꝰ¬
quam artem cum pollice am¬
⁊qui magnas fraudes inmeis
quo questionem hr̃e destinaue¬
ramt ut fraudiu participes
eruẽntur: rectissime labeo scri¬
bit tantiestimandum quãti
meaintẽrat fraudes seruiper
eum cominissas deteginͣ quã¬
ti noxa ip̃ius seruiualeat. ¶ S
⁊ sibone frugi seruus int̾ ami¬
um mutatis morib occisus
sit. pretium id estimabitur:
quanto uale̾t prius quam mor
es mutaret ĩ summa omnia
cominoda que intͣ annum qͦ
interfectus ẽ preciosiorem ser¬
uum face̾nt. ħ acced̾e ad estima¬
tionem eius dicendum ẽ. ¶ Si
infans sit occisus ñdum anni¬
culus: u̾ius ẽ ⁊ sufficẽ hanc ac¬
tionem ut estimatio referatur
ad id tempus quo int annum
uuixit. ¶ hanc accc̃em ⁊ hr̃cli ce¬
tisq sucressorib daricõstat set
inhr̃dem uł cetõs ħ acc̃o non
dabitur. cumsit penalis uisi for
ce damnna lccuplettior hr̃s sit
factus ¶Sidolo seruus orcisus
sit. qlege cornelia age̾ dominũ

Expanded text:
estimandum, quanti fuit priusquam artem cum pollice amqui magnas fraudes in meis quo quaestionem habere destinaveram, ut fraudium participes eruerentur, rectissime Labeo scribit tanti aestimandum, quanti mea intererat fraudes servi per eum comti noxa eius serui ualeat. Sed et si bonae frugi seruus intra annum mutatis moribus occisus sit, pretium id aestimabitur, quanto ualeret, priues mutaret. In summa omnia commoda, quae intra annum, quo interfectus est, pretiosiorem servum facerent, haec accedere ad aestimationem eius dicendum est. Si infans sit occisus nondum anniculus, verius est sufficere hanc actionem, ut aestimatio referatur ad id tempus, quo inuixit. Hanc actionem et heredi ceterisque successoribus dari constat: sed in heredem uel ceteros haec actio non dabitur, cum sit poenalis, nisi forte ex damno locupletior heres factus sit. Si dolo seruus occisus sit, et lege Cornelia agere dominum
Abbreviated transcription (Latin):
res eẽt iudicata altõ amplius
non agendum. s itau uculpat
colonus careret cet̾um si noxi¬
co seruos habuiss. dammeũ ĩ¬
uiria teni curtales habuit.
id̃ seruandum et circaĩ quili¬
noruminsule ꝑsonas scribit
que sententia ht rõner ¶ Si
cum apes mee ad tuas aduo¬
lassent tueas ex ussis. legis

Expanded text:
res esset iudicata, altero amplius res esset iudicata, altero amplius non agendum. sed haec ita, si culpa colonus careret: ceterum si noxios servos habuit, damni eum iniuria teneri, cur tales habuit. idem servandum et circa inquilinorum insulae personas scribit: quae sententia habet rationem. Si, cum apes meae ad tuas advolassent, tu eas exusseris, legis
Abbreviated transcription (Latin):
sterus fũit cecum si alius ignẽ
subiec̾it fornaci alius neglĩ¬
genter custrdierit an tenebi¬
tur qui subiec̾it᷑ nam qui
custiclit nichil fecit qui recte
ignem subiecit. ñ peccauit.
quid ergo c̃ puto utuem cõ¬
petere actionem tami eum
qui ad fornacem obdormi¬
uit. quamin eum qui negli¬
genter custeliuit nec quis¬
quamdix̾it in eoqui ob dom¬
iuit remeum humam et na¬
turalem passum cum deb̾e̾t
ur ignemextinguere. ub ita
muiere ne euagetur. ¶Si
surminiscͥdi parietem comͣ¬
munem haberes an danni ĩ¬
iuiria tͣenueiaris ⁊ ait ꝓculus
aginonposse quia nec cumco
qui fccum habe̾t ⁊ ideo equus
puto eẽ ĩ factum actionem
dandam scilicet si paries ex¬
ustus sit sin aũt ñdum mich
dampnum ded̾̃is s ita igner
babeas ut metuam ne michi
dampnum des: dampui ĩfec¬
ti puto sufficẽ cauttẽm ¶pro¬
culus ait. cum coloniẜui
uillam exussissent colonumił
exlccato uł ex lege aquilia te¬
nerutaut colonus possit seru¬
um noxe dedẽ ⁊ sumo iuditio

Expanded text:
steriis fuit: ceterum si alius ignem subiecerit fornaci, alius neglegente‹r› custodierit, an tenebitur qui subiecerit? nam qui custodit, nihil fecit, qui recte ignem subiecit, non peccauit: quid ergo est? puto utilem competere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixivit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet vel ignem extinguere vel ita munire, ne evagetur. Si furnum secundum parietem communem haberes, an damni iniuria tenearis? et ait Proculus agi non posse, quia nec cum eo qui focum haberet: et ideo aequius puto in factum actionem dandam, scilicet si paries exustus sit: sin autem nondum mihi damnum dederis, sed ita ignem habeas, ut metuam, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem. Proculus ait, cum coloni servi villam exussissent, colonum vel ex locato vel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit servos noxae dedere, et si uno iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
petere nonͣ potuit qͣne sentẽtia
ueraẽ. pretu igitur solimim¬
odo fieri estimationẽ quia ħ
int̾cẽ solum substituti uideͣre¬
tursego autempnto nec p̾tii
fieri ex istimationẽ quia si he¬
res eẽt. alib̾ eẽt. ¶ idem iulia¬
nus scribit. si institutus fũo
sub conditione. si stichum ma¬
mimisero: a⁊ fistichus sit orcisꝰ
post morceͣm testatoris. me
stimationem et iamhr̃ditatiᷤ
pretium me consecuturũ ꝓpt̾
occisionem enim defecit coͣn¬
ditiõ: qd̃ siumo testatore accisꝰ
sit⁊ hr̃clitatis estimationẽ ces¬
sare. quia irtrorsum quanti ꝑ¬
lurui fu̾it ĩspicitur. ¶idem
ulians scribit estimatoẽm
hominis cocisi ad idtempus
referri: quo plurimi ĩ eo anno
fun i deo a si p̃cioso pictori pollex
fu̾it precisus ⁊ intra annum
quo precid̾e̾tur. su̾it occisus pos¬
se euim aquilia age̾. p̾cioq ooꝰ

Expanded text:
n potuit: quae sententia uera est. pretii igitur solummodo fieri aestimationem, quia hoc interesse solum substituti uideretur: ego autem puto nec pretii fieri aestimationem, quia, si heres esset, et liber esset. Idem Iulianus scribit, si institutus fuero sub condicione 'si Stichum manumisero' et Stichus sit occisus post mortem testatoris, in aestimationem etiam hereditatis pretium me consecuturum: propter occisionem enim defecit condicio: quod si uiuo testatore occisus sit, hereditatis aestimationem cessare, quia retrorsum quanti plurimi fuit inspicitur. Idem Iulianus scribit aestimationem hominis occisi ad id tempus referri, quo plurimi in eo anno fuit: et ideo et si pretioso pictori pollex fuerit praecisus et intra annum, quo praecideretur, fuerit occisus, posse eum Aquilia agere pretioque eo
Abbreviated transcription (Latin):
ri seruum acciꝑit occid̾it eum
uł uuln̾au̾it lege aquilia et
pigneratia conueniri potest.
s alfutra contentus c̃ẽ debeb
dominus ẽ quiagit. ⁊ͣ d̾ sn¬
d̾ Ait lex quanti is homo in eo
anno plurumi fuiss que clau¬
sula estimationem ht̃ damni
quod datum ẽ Enus autem
retrorsum computatur. ex quo
quis ccrisus c̃ͣ quod simortifere
quis fu̾it uuln̾atus ⁊ postea pͦ
longum int̾uallum mortuus
sit. in de annium mim̾abimus
Prutrum corpus eius solum ex
aħ iure utimur ut eius quod
promisiutilitas uent ĩ ħ nili¬
tumis tem cause corpori cohẽntes

Expanded text:
ri seruum accepit occidit eum uel uulnerauit, lege Aquilia et pigneraticia conueniri potest, sed alterutra contentus esse debebidominus est qui agat. 21 in eo anno plurimi fuisset'. quae clausula aestimationem habet damni, quod datum est. Annus autem retrorsus computatur, ex quo quis occisus est: quod si mortifere fuerit uulneratus et postea post longum interuallum mortuus sit, inde annum numerabimus Sed utrum corpus e iure utimur, ut eius quod promisi, utilitas venit in hoc iudicium. Item causae corpori cohaerentes
Abbreviated transcription (Latin):
confessoriã acõnem. ne necc̃e
hãt daccre eum ccridisse cet̾um
neratum hominennam si cõ¬
fessus sit nuln̾asse nec sit uul¬
ueratus: estimationem cuius
uuln̾is fãciemus uł ad quod
tempus recuremus.
nonsit. mortuus aut̾sit. magis
ut ñ teneatur ĩ mortuo licet cõ¬
fessus sit. ¶ Si prccurator aut
cutor aut curator aut quiuis
alius confiteatur ab sentem
uuln̾asse. confessoria in eos uti¬
lis actio danda ẽ. ¶ notandum
quod ĩ hac actione que adu̾ss
confitentem datur uidex nõ rei
iudicande s estimande datur.a
nam nulle ꝑtes sunt indicãtĩ
inconfitentes.
paratus sit estimatõem soluere
nuis ⁊ celsus scribiint. q furtia
damini iniurie. compet̾e acccẽ m
¶iseruus commums id ẽ meus
cituus: seruummeum occidit. i̾
legis aquilie locus ẽ adũsus te.
situa uolinitate fecit ⁊ ita procul¬
um estimasse urseus referti qd
sinon noluntate tua fecit. cessa¬
re noxalem actionem ne sit in
potestate serui ut tib̾i soli seriuat.

Expanded text:
confessoriam actionem, ne necesse habeat docere eum occidisse: ceterum neratum hominem: nam si confessus sit uulnerasse nec sit uulneratus, aestimationem cuius uulneris faciemus? uel ad quod tempus recurramus?non sit, mortuus autem sit, magis est, ut non teneatur in mortuo, licet fassus sit. Si procurator aut tutor aut curator aut quiuis alius confiteatur aut absentem uulnerasse, confessoria in eos utilis actio danda est. Notandum, quod in hac actioconfitentem datur, iudex non rei iudicandae, sed aestimandae datur: nam nullae partes sunt iudicandi in confitentes. paratus sit aestimationem solvere, nus et Celsus scribunt et furti et damni iniuriae competere actionem. Si seruus communis, id est meus et tuus, seruum meum occiderit, legi Aquiliae locus est aduersus te, si tua uoluntate fecit: et ita Proculum existimasse Urseius refert. quod si non uoluntate tua fecit, cessare noxalem actionem, ne sit in potestate serui, ut tibi soli seruiat:
Abbreviated transcription (Latin):
ulp̃. Si edes mee seruant e¬
dibus lutis tittũ ⁊ elib publii
meiuii ne altius edificare mͥ
liceat. a atitio p̾cario petierim
ut altius tolłe m atq ita ꝑsta¬
tutumtempus elificatum i¬
habu̾o: libtatem adu̾sus publi¬
uieuim usucapiam. nõ
enim una seruitus titio ⁊me¬
uio debebatur s due argumen¬
ctum reiprebet. quod si alt̾ex hii
seruituteminichi remisiss ab
eosolo lib̾arer altĩ nicħominus
seruitutem debẽm ¶Abtas ser¬
antutis usu capitur. nedes pot¬
teantur: qr siis qui altius eclifi¬
satum habebat ante statutum
temꝑus edes possid̾e̾ desinit int̾¬
rellata isucapio ẽ. as̃ autem qui .¬
postea easd̃ edes possitẽ cepit. in bt¬
tegro statutotempore ub̃tate
rsu capiet Inatura enim seruiꝰ¬
tutum eac̾ut possid̾i non possĩt
s intelligatur possiõnem caꝵ¬
br̃e qui edes ᷤ posidet᷑

Expanded text:
um.Si aedes meae seruiant aedibus Lucii Titii et aedibus Publii Maeuii, ne altius aedificare mihi liceat, et a Titio precario petierim, ut altius tollerem, atque ita per statutum tempus aedificatum habuero, libertatem aduersus Publiuium usucapiam: non enim una seruitus Titio euio debebatur, sed duae. argumentum rei praebet, quod, si alter ex his seruitutem mihi remississet, solo liberare‹r›, alter‹i› nihilo minus seruitutem deberem.Libertas seruitutis usucapitur, si aedes podeantur: quare si is, qui altius aedifcatum habebat, ante statutum tempus aedes possidere desiit, interpellata usucapio est. is autem, qui postea easdem aedes possidere coeperit, integro statuto tempore libertatem usucapiet. natura enim seruitutium ea est, ut possideri non possi‹nt›, sed intellegatur possessionem earere, qui aedes posside
Abbreviated transcription (Latin):
um ec̃t. qui honus sustineret qͣm¬
ad modum si quis cauiss alicui
ut seruitutem prebẽt que honus
suum sustineret. sieares q̃ seruit
ram tradendo. seruam alteri ef
deret seruas fore. s intraditionẽ
nonfeciss mentionem seruitu¬
tisur ex uendito age̾ potest.uł
ap̃. Binas quis eces hasebat
unacumtignationetectas utr¬
asq diu̾sis legauit dixi quia m¬
agis placet tignum posse duoꝵ
ita eẽ ut certe ꝑtes cuius q sint¬
e comtignationis: ex regione cu¬
iusq dommii fore tigna. nec uł¬
laminuicem hĩturos accionem
ius non eẽ immissum hr̃e nec ĩt¬
eẽ. purc utrisq ansub condicticẽ
alti edes sint legate

Expanded text:
um esset qui onus sustineret: quemadmodum si quis alicui cauisset, ut seruitutem praeberet, qui onus suum sustineret, si ea res quae seruit ram tradendo seruam alteri effderet seruas fore, sed in traditione non fecisset mentionem seruitutis, uel ex uendito agere potest uel onum Binas quis aedes habebat una contignatione tectas: utrasque diversis legavit. dixi, quia magis placeat tignum posse duorum esse ita, ut certae partes cuiusque sint contignationis, ex regione cuiusque domini fore tigna nec ullam invicem habituros actionem ius non esse immissum habere: nec interest, pure utrisque an sub condicione alteri aedes legat
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. Si testamento damnatus
br̃s ne officeret uicini lumimib
seruitutemq p̃staret. deposuit
edifitium: concedenda erit lega¬
tario utilis actio qua prohibe¬

Expanded text:
tum.Si testamento damnatus heres, ne officeret uicini luminibus seruitutemque praestaret, deposuit aedificium, concedenda erit legatario utilis actio, qua prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuta factum cum
ĩterim nemo fit eorum quiñ
memi n̾it quib consulb id
iudit ¶ cumominium ħ est
opinio nec audisse nec ulis¬
se simnd opus fieret neq ex
eis uiclisse quiiudissent aut
audissent qb infiuite simiit̾¬

Expanded text:
puta factum, cum interim nemo sit eorum, qui meminerit, quibus consulibus id uiderit, sed cum omnium haec est opinio nec audisse nec uidisse, cum id opus fieret, neque ex eis audisse, qui uidissent aut audissent: et hoc infinite similit
Abbreviated transcription (Latin):
exigraudetur enim eo quodille
plus capere non potãt ĩ fraudeꝵ
legis ħ intestamento adiecissẽ
tet. ħei querendumẽ an aliquiᷤ
memin̾int id opus faccum eẽ¬
paulus immo cumĩ arbitrio⁊
queritur. memoria facti ope¬
ris extet. nec ne. ñ ħ queritur ñ.
aliquis meminait quodieant
quo consile factum ẽ sit c̾ita¬

Expanded text:
exigi: uidetur enim eo, quod ille plus capere non poterat, in fraudem legis haec in testamento adiecisse. stet, hoc ei quaerendum est, an aliquis meminerit id opus factum esse.Paulus: immo cum in arbitr‹i›o quaeritur, memoria facti operis exstet nec ne, non hoc quaeritur, num aliquis meminerit, quo die aut quo consule factum sit
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisse pecunas dicat autẽ
non udebitas ei fuisse solitas.¬
presumptionẽ uidelicet ꝓ eo eẽ
qui accepit. nemo dubitat. quiꝰ¬
supłmꝰ ẽ ut facile suas pecuni¬
as iactͣ et ⁊ in debitas esfuid̾ et ⁊¬
maxime ipẽ qui in debitas de¬
disse. Hmio clilgens ẽ et studio¬
sus pr̃ fomilias cuius ꝑ son am¬
increclibile e inaliquo facileñ¬
errasse. ⁊ ideo eum qui dicit in¬
debitas soluisse compiłiad pro¬
bationes qd̃ ꝑ dolum accipie

Expanded text:
suscepisse pecunias, dicat autem ndebitas ei fuisse solutas,praesumptionem uidelicet pro eo i accepit nemo dubitat: quinus est, ut facile suas pecunas iactet et indebitas effundat,maxime si ipse qui indebitas dedicit homo diligens est et studiopater familias, cuius personamincredibile est in aliquo facileerrasse. et ideo eum, qui dicit indebitas soluisse compelli ad probationes, quod per dolum accipie
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃ ipẽ speciałr qui cautionem ĩ.¬
ex posuit causas explanauit. ꝓ¬
quib eamd̾ u cõscripsit. cunc
emmstaͬe eum oportet sũe cofes¬
tiomibrinscriptis hĩtis oftende̾¬
quantitatis fidei cõmissum a¬
fr̃e sibidebitum post mortẽ eius
in rationẽ cum heredib com¬
pensare uellet ex liu̾so autem

Expanded text:
si ipse specialiter qui cautionem xposuit causas explanauquibus eandem conscripsit: tunc m stare eum oportet suae confestionibus in scriptis habitis ostendela magnae quantitatis fideicommissum are sibi debitum post mortem eius ione cum heredibus compensare uellet, ex
Abbreviated transcription (Latin):
utest᷑. Si cyrographum can¬
dellatum fu̾it. ucet p̃sumpt̃õne
debitorlib̾atus eẽ iudeatur mͥ
eam camen quantitatem non
quam manifestis ꝓbationib
creditor sibi ad huc debĩ ostende¬
nt recte deuitor conuenitur .

Expanded text:
um.Si chirographum cancellatum fuerit, licet praesumptione debitor liberatus esse uidetur, in eam tamen quantitatem, quam manifestis probationibus creditor sibi adhuc deberi ostenderit, recte debitor conuenitur. 25
Abbreviated transcription (Latin):
lutumẽ insil osfend̾it. nullam¬
eim repetitrẽm hrẽ si auteniq
pilus ur minor sit. uł mulier
ui forte uir quid̃ ꝑ fecte etatis s
ensium rerumi ex persur alias¬
simpligtate gaudens iuł sidie de

Expanded text:
lutum, et nisi hoc ostenderit, nullameum repetitionem habere.Sin autem l minor sit uel mulier forte uir quidem ‹per›fectae aetatis, sed rensium rerum expers uel aliasimpli
Abbreviated transcription (Latin):
pita none. urd abiuitio quid̃¬
cebitum funt s uł dissoluto debi¬
st postea ignarus ut̾im sount uł¬
exreptione tutus errore ei pecu¬
nias cepradete E ip̃m om̃io¬
dos ostrud̾e qd ułs plus debito
psouuut urriam souita pecunia
perrorem repctita solutione de¬
p ꝰenditui tutus exceꝑtione
suamnescieus ꝓiecit pecuniã¬

Expanded text:
est, uel quod ab initio quiddebitum fuit, sed uel dissoluto deb postea ignarus iterum soluit uexceptione tutus errore einias dependit: ipsum omnihoc ostendere, quod uel plus debito persoluit uel iam solutam pecuniam errorem repetita solutione dpendit uel tutus exceptione suam nesciens proiecit pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
tur uon sola adfirmatione teᷤ¬
stium consistant. s ⁊ epł  ͤs que
uxorib misse allegarentur si s¬
de fide earum consistit. ñ nullã
uicemĩstrumentorũ obtine
de cretume ¶mulier grauis¬
darex prͣdiata fiuum enixa:
absente maritorut spurui in
actis ꝓfessa ẽ quesiciniẽ an is qͥ
mortua: iussueius br̃ditatem ñ¬
mr̃is ad ine possit. nec obsit. ꝓfesc¬
sio a mre irata facta respondit ue

Expanded text:
non in sola adfirmatione testium consistunt, sed et epistulas, quae uxoribus missae allegarentur, si de fide earum constet, nonnullam vicem instrumentorum optinere decretum est". Mulier gravida repudiata, filium enixa, absente marito ut spurium in actis professa est. quaesitum est an is in mortua iussu eius hereditatem matris adire possit nec obsit professio a matre irata facta. respondit, ue
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tas fu̾it añ prestitaul ex istẽ¬
te conlinonelega dominiũ
fu̾it translatum arbitrioni¬
dicis ab soluienͣm oportet. et
officiumindicis ħ quoꝵ erit
ut caueatur cicui deditur. ob
ciustionẽ suum factum conͣ¬

Expanded text:
it ante praestita vel existente condicione legati dominium fuerit translatum, arbitrio iudicis absolvi eum oportet: et officii iudicis hoc quoque erit, ut caveatur ei cui deditur ob evictionem ob suum factum con
Abbreviated transcription (Latin):
noxe declitione acceperit: et̃
impleta conclitione statuteli¬
b̾tatis condempnari debebit
sicutimortuo seruo

Expanded text:
noxae deditione acceperit: et impleta condicione statutae libertatis condemnari debebit, sicuti mortuo servo
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. ntis estimationẽ
offerre hiis quils ded̾e ñ pot̾
q ergo ẽ si aplurib conueĩatꝰ
si quid̃ imus cccupauͣt an
melior sit conditio ut ip̃i soli
dedatur. anu̾ouł omnib de¬
di debeat. uł cau̾e delxat defẽ¬
sumiri adu̾sus ceto̾s: I u̾ius
ẽ cͥcruꝑantis meliorem cẽ cõ¬

Expanded text:
stimationem offerre his, quibus dedere non potest. quid ergo est, si a pluribus conveniatur? si quidem unus occupavit, an melior sit condicio, ut ipsi soli dedatur? an vero vel omnibus dedi debeat vel cavere debeat defensu iri adversus ceteros? et verius est occupantis meliorem esse co
Abbreviated transcription (Latin):
recte eẽ seruitutem impoĩ¬
tam ait maxime si ꝑacto
stipulatio subditasit ¶ plu¬
rum predia aquam ducit
quoquomodo impoĩta ser¬
uitute nsi pactum uł stipu¬
latio etĩ am de ħ sub sequta
ẽ ncq corimmi ciuis neqs alii

Expanded text:
e seruitutem impositam ait, maxime si pacto stipulatio subdita sit. Per plurium praedia aquam ducis quoquo modo imposita seruitute: nisi pactum uel stipulatio etiam de hoc subsecuta est, neque eorum cuiuis neque alii
Abbreviated transcription (Latin):
fiuo tutoris iure contractis dos ꝓm̃o
facuitatua dignitate natalium
recte ꝑtutorem consticui pot ¶ ꝥatro¬
na dotem ꝓ lib̾taiure ꝓiissam qd̾
extitĩt ingrata non retinebitscum
res ĩ dotem ertimatas soluto mati¬
imonio rectli placuit sũma decla¬
ratur. ñ uendicio contrabitur ido¬
qr reb cuictis: si nulier bonafide
eas ded̾it. nulla ẽ actioiuiro aliocin
de dolotenetur. ¶ in dotemreb esti¬
matis ꝯ tracditis quomius eas ũ¬
mulier ĩusu halxbat iuri dñium
factumuidetur ¶ partum dotaliuĩ
ancularum dotis eẽ portionẽ conue¬
uit.ideoq frustra paciscuudeturͣ nt

Expanded text:
filio tutoris iure contractis dos pro modo facultatium et dignitat‹e› natalium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddi placuit, summa declaratur, non uenditio contrahitur: ideoque rebus euictis, si mulier bona fide eas dederit, nulla est actio uiro: alioquin de dolo tenetur. In dotem rebus aestimatis et traditis, quamuis eas mulier in usu habeat, uiri dominium factum uideretur. Partum dotalium ancillarum dotis esse portionem conuenit ideoque frustra pacisci uirum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatus fu̾at sarbitrio quoq detͣrͣ¬
acto stipulõirem ualẽ ꝑ lacuit. nec
uid̾etur simile quod fundo ñ demõ¬
strato uullum eẽ legatum urstipu¬
lationẽ confundi constaret. cumin¬
t̾modum conscituende dotis ⁊ corp ͦ
ignotum: diffe̾ntia magnasit. dotis
¶iuptiis ex uolnitate prĩs puelle qĩ

Expanded text:
stipulatus fuerat: arbitrio quoque detrstipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem ualere placuit, nec uideri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum uel stipulationem fundi constaret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum differentia magna sit: dotisNuptiis ex uoluntate patris puellae cum
Abbreviated transcription (Latin):
rauatrimoni tacitam condictio
xii.nt maior deducta sit. cunc pri¬
muni petacur. cum maior annis
nubat cuidotem ꝓmisãt. cunc lo¬
cum hãt. cũ int̾cessint alie nuꝑtie¬
d̾ umpost diuortium uiroscie¬
te mulier ĩ possiõnem prediorum
que ĩ dotem promisit. longo tẽpore
fu̾it. conuenisse tacite uidetur ne
dos que ꝓmissa fu̾it. petatur. et si pe¬
tere eam ceꝑͣit. pacti exceptione ñ a
muliere repellitur. ¶ mulier pecu¬
mam sibi debitam a seio: cu̾usuris
futuri temꝑis ĩ dote ꝓmittenda de¬
monstrauit fcas quoq dotis portio¬
nemeẽ quarum dies post nͣuptias
cessit. rõnis ẽ ¶ usuras dotis ĩ stipu¬
latum: cum dote post diuortium de
standas placuit. quia net sortis ex¬
poris debebunt᷑ ¶ i domum ab sen¬
tis urore declucta: nullis ĩ eam boĩs¬
intẽa ex bonis iuri sumptu fcĩs
ad ex bibitionẽ uroris ꝓmissas usu¬
ras reu̾sus uir improbe pecit. ¶ geñ
a sccero dotẽ arbitratu scridiec̾to ñ
dari demonstrata re. ut quantitate

Expanded text:
atrimonii tacitam condicione duodecim ut maior deducta sit, tunc primum petetur, cum maior annis nubat cui dotem promiserat, tunc locum habet, cum intercesserunt aliae nupti post diuortium uiro sciente mulier in possessionem praediorum quae in dotem promisit longo tempore fuerit, conuenisse tacite uidetur, ne dos quae promissa fuerat petatur, et, si petere ea coeperit, pacti exceptione a muliere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris futuri temporis in dote promittenda demonstrauit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est. Usuras dotis in stipulatum cum dote post diuortium ded praestandas placuit, quia nec sortis exporis debebuntur. In domum absentis uxore deducta, nullis in eam interea ex bonis uiri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reuersus uir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re uel quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
usucepit. scilicet quia excimauit li¬
b̾am mulierem eẽ. ꝓprius ẽ ut estimẽ¬
eum lucri fecisse. utiq si añ qua
ĩm̃ eẽ inciperet. usucepit. aiuead̾
opiuione sim. siex eapcunia com¬
parauit antequam ea dos ficret¬
itanes possideat eam: nec dolo fe¬
cent quo minus eam possideret.
patre niptie fu̾int si postea con¬
sensits cum oĩs dotis ꝓmissio futu

Expanded text:
usucepit, scilicet quia existimavit mulierem liberam esse, propius est, ut existimeeum lucrifecisse, utique si, antequam ium esse inciperet, usucepit. et opinione sum, si quid ex ea pecunia paravit, antequam ea dos fieretut nec possideat eam nec dolo fet, quo minus eam possideret. patre nuptiae non fuerint, si postea conserit, cum omnis dotis promissio futu
Abbreviated transcription (Latin):
anlus ¶umdotis causa aliq¬
uid exꝓmiititur fideuissor eo
nomine datus tenetur.
debet ĩ totem degatus sit. et añ¬
quam solu̾et debitor. stichus doce¬
ssĩt. cumneq ꝑ debitorem stetisset
quo mius solũit neq maritus
ĩagendo moram feciss ꝑiculo mł¬
ieris stichus motietur quãquã
ctiam simorã maritus fec̾it in ex¬
igendo si tñetiam aput maritũ
moriturus stichus fu̾it. acid̃e do¬
stis maritus ñ teneatur. ¶ ibi dos
eẽ debet. ubi honera matrimonii
ssũt. post mortem prĩs statin hone¬
tra matrimonii filium sequutur si¬
cut lib̾r sicut uxor: ¶ quod dicit᷑
nccessarias impesas ip̃o uire dotẽ
minu̾e. non eo ꝑtinet ut si forte
fundus ĩ dotem sit. desinat ex a¬
iiquã parte dõtfilis eẽ s nisi impẽ¬
se redlantur. aut pars fundi: Ñ¬

Expanded text:
um dotis causa aliquid expromittitur, fideiussor eo nomine datus tenetur. debet in dotem delegatus sit et antequam solueret debitor, Stichus decesserit, cum neque per debitorem stetisset quo minus solueret, neque maritus in agendo moram fecisset: periculo mulieris Stichus morietur: quamquam etiamsi moram maritus fecerit in exigendo, si tamen etiam apud maritum moriturus Stichus fuerit, actione dotis maritus non teneatur. Ibi dos esse debet, ubi opera matrimonii sunt. Post mortem patris statim onera matrimonii filium sequuntur, sicut liberi, sicut uxor. Quod dicitur necessarias impensas ipso iure dotem minuere, non eo pertinet, ut, si forte fundus in dote sit, desinat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut pars fundi
Abbreviated transcription (Latin):
õ nube põssit. quanuit pecuniam ĩ
dotem det. idq ei magis expecdiat.
at qui possunt res indotem date
plerumq auenari: a pecunia ĩ do¬
tem conũti s ut ex pediatur q̃o si
quid̃ res ĩ dotem maritus acciꝑe
malu̾it. nich ampuus querend̾
patitur. nisi pecumis ĩ dotẽ datis
tunc offitiũ ẽ curatoris ap̃ eund̃
ĩtrare uidicẽ. qui eũ cõstituit. ut
ĩtm̃ ei causa cognita. ⁊̃ iuro ab sẽ¬

Expanded text:
nubere non possit, quam ut pecuniam in nubere non possit, quam ut pecuniam in dotem det idque ei magis expediat? atquin possunt res in dotem datae plerumque alienari et pecunia in dotem conuerti. sed ut expediatur quaestio, si quidem res in dotem maritus accipere maluerit, nihil amplius quaerendum patitur nisi pecuniis in dotem datis, tunc officium est curatoris apud eundem intrare iudicem, qui eum constituit, ut iterum ei causa cognita etiam uiro abse
Abbreviated transcription (Latin):
quobre potuisses: simuueris libẽ
nomine declisses: nec nuptie se¬
cute eẽnt. si manumissa nupsĩt:
ita demum des erit. si eamente de¬
disti ut quandoq secutis nuptiis
dos eẽt. igitur simulieri donatur̾
dedisti: dñs condicet q̃madinod̾
fieum qui donaturus sibi eẽt. ip̃e¬
mulieri donareuississ.¬
dotemꝓmnẽti aduite muueri. cu¬
rator consensum accõmodare de¬
beat. redi: modus ex facultatib et
dignitate mulieris mantiq sta¬
tuendus ẽ quous rõ pacitur.
dotis dande causa cõstitutus sit
i amplius doti ꝓmissumẽ quã
facultates mulieris ualẽt. ip̃oiure
ꝓmissioñualet. quod alege rata
ñ haletur auctoritas: dolomalo
fcã. ¶ querendue tamenutrũ
tota obligatõ an quod amplius
promisumẽ quam ꝓuntti opor¬
tuit. ĩ firmetur autilius ẽdicere
id quod suꝑfluume. cantũ modo
infirmaris iste autemcuratoꝵ. ies
dotis nomine crad̾e debet ñ etiam
uuendat ciutib ap̾tium eius ĩ do¬
tem det. dubitari outem pot̾anł

Expanded text:
re potuisses, si mulieris liberae nomine dedisses nec nuptiae secutae essent. si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si ea mente dedisti, ut quandoque secutis nuptiis dos esset. igitur si mulieri donaturus dedisti, dominus condicet, quemadmodum si eum qui sibi donaturus esset mulier ipsam donare iussissdotem promittenti adultae mulieri curator consensum accommodare debeat. respondit: modus ex facultatibus et dignitate mulieris maritique statuendus est, quousque ratio patitur. dotis dandae causa constitutus sit et amplius doti promissum est quam facultates mulieris ualent, ipso iure promissio non ualet, quia lege rata non habetur auctoritas dolo malo facta. quaerendum tamen est, utrum tota obligatio an quod amplius promissum est, quam promitti oportuit, infirmetur? et utilius est dicere id quod superfluum est tantummodo infirmare. Iste autem curator res dotis nomine tradere debet, non etiam ut uendat cuilibet et pretium eius in dotem det. dubitari autem potest, a
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis dix̾it inc̃ticum eo agipoᷤ¬
se ut fidei cõmissi praret estimati¬
onem huic ego consentire nõ pos¬
sum: namobligari mulieris debi¬
torem itaequumẽ si accipere idip¬
sum qd ei debetur uir potͥ s neĩ dota¬
ta mulier eẽ udeatur dicendum
ẽ mulieri ip̃i extrebelliano restitu¬
eudam eẽ partem hr̃ditatis quea

Expanded text:
aliquis dixerit incerti cum eo agi posse, fideicommissi praestet aestimationem. huic ego consentire non possum: nam obligari mulieris debitorem ita aequum est, si accipere id ipsum quod ei debetur uir potest. sed ne indotata mulier esse uideatur, dicendum est ipsi mulieri ex Trebelliano restituendam esse par
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ecipulõ de dote reddenda:
ab ex traneo int̾poĩta: fc̃o diuortio:
statim cõmittitur nec red Ente gra
cercidit/ denuo igitur consentiente
stipulatoͬe des constituenda ẽ. ne soqñ¬
ti matrimonio muuer ĩ dotata sit
si modo eados ñ ab ip̃a ꝓfectã sit. ꝙͣ
alius ꝑmissu eius scipulatus est.
alii nupsiss. postea ad priorẽ iur᷑
rediit. tacite dos ei redintegratur.
seruo dotali opuenit quld̾̃ testator
noluit ad maritũ ꝑtine̾. id soluto

Expanded text:
ipulatio de dote reddenda ab extraneo interposita facto divortio statim committitur nec redintegrato tercidit: denuo igitur consentiente stipulatore dos constituenda est, ne sequenti matrimonio mulier indotata sit: si modo ea dos non ab ipsa profecta sit, quam alius permissu eius stipulatus est, alii nupsisset, postea ad priorem uirum rediit, tacite dos ei redintegratur. seruo dotali obuenit, quod testator noluit ad maritum pertinere, id soluto
Abbreviated transcription (Latin):
transire. s ad dñm ꝓprietatis reuer¬
surimusum fructũs quidã ergo¬
remetlii loco recte putau̾nt ĩ trodu¬
tum mutieri maritus uendat nũ¬
mo umo ut ip̃m quid̃ ius remaneat

Expanded text:
ansire, sed ad dominum proprietatis reuerusum fructum. quidam ergoremedii loco recte putauerunt introdutum mulieri maritus uel u, ut ipsum quidem ius remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
de peculiour ĩ remũso prãre opor¬
tebit. extimare debebit. quãtu eo su¬
tempore id qd̾ ꝓmittiturut ea sũ¬
ma dotis eẽ uideatur. qua pr̃em co
cempore filii nomme condẽpnari¬
oportebit. quodsiñ euident᷑ appa¬
rũit decuius mulier obligatõne
sensit. p̾sumptione ad filii debitũ¬
spectare uerisiinile ẽ nisi euiden

Expanded text:
de peculio vel in rem verso praestare oportebit, aestimare debebit quantum sitempore id quod promittitur, ut ea suma dotis esse videatur, qua patrem eo empore filii nomine condemnaroportebit. quod si non evidenter apparuit, de cuius mulier obligatione sensit, praesumptionem ad filii debituspectare verisimile est, nisi eviden
Abbreviated transcription (Latin):
annnis quartam hr̃ditatis matris
sue cõmunem sibi cum frĩb ꝑmu¬
tauit. ⁊ accepit. ꝓ ea parte fundum
qua si emptione int̾ se facta. hunc
fundum cum ariis reb toti mari¬
todedit. quero simintegrimi resti¬
tuatur. q partem suam accipiat
quartam et recdlat fundum: ꝗd
debeat maritus facẽ. an contentus
c̃ẽ debeat auis reb i dotem datis sit̾
quero si ħ decessit ⁊ hr̃des eius in

Expanded text:
annis, quartam hereditatis matris suae communem sibi cum fratribus mutauit et accepit pro ea parte fundum quasi emptione inter se facta: hunc fundum cum aliis rebus doti dedit. quaero, si in integrum restituatur et partem suam accipi‹a›t quartam et reddat fundum, quid debeat maritus facere? an contentus esse debeat aliis rebus in dotem datis? item quaero, si haec decesserit et heredes eiu
Abbreviated transcription (Latin):
nonhabũit. nanisi ẜ abũit. magis
ẽ ut lib̾atio obuigatõis pociuis quã
res ip̃a ad eum ita ꝑuenisse uidea¬
misit᷑ .x. tibi aut tiuo dotierunt.
ħ cãu dicipot̾ ułtitio dari posse
s de dote uirumteneri qmadmm¬
glum sicitio iussiss dari: nec ñ¬
mirũ cumetiam uiro ꝓmissura
dotempossit deleganteco alt̾i ꝓ¬
mittere. ⁊ sidici solet alii quam ĩ¬
marito dotis nomine mulierez
ñ posse obligari. hlis cnimcasib
iuro dos queritur. ñ enim estima¬
uinius illam ita ꝓmifisse. cumułd
citii nuptiis ⁊ cogitaret. ¶ ex asse
hr̃s instititus rogatusq mułri
do draut emhr̃ditatis restitu̾s. ui¬
st eius quod debet. doti ꝓmisit̾ ma¬

Expanded text:
abuerit, magis est, ut liberatio obligationis potius quam res ipsa ad eum ita peruenisse uideamiserit: 'decem tibi aut Titio doti erunt', hoc casu dici potest uel Titio dari posse, sed de dote uirum teneri, quemadmodum si Titio iussisset dari. nec mirum, cum etiam promissura uiro dotem possit delegante eo alteri promittere, etsi dici solet alii quam marito dotis nomine mulierem non posse obligari. his enim casibus uiro dos quaeritur. non enim existimabimus illam ita promississe, cum uel de Titii nuptiis cogitaret. Ex asse heres institutus rogatusque mulieri dodrantem hereditatis restituere iussu eius quod debet doti
Abbreviated transcription (Latin):
rocul. Prͣctulus: nepoti saluce an¬
cilla que nupsit dotisqz nomine pe¬
cuniã iuro traclidit. siue sciat oncil
iam eẽ. siueignores ñ pon̾t eant̾ui
ri facẽ eaq nichominus mansit eiꝰ cu¬
ius fuerat. ante quã eonomine
iuro trade̾tu uisi forte usu ałpta e.¬

Expanded text:
rum. Proculus Nepoti suo salcilla quae nupsit dotisque nomine pecuniam uiro tradidit, siue sci‹a›t se lam esse siue ignoret, non poterit eam ri facere eaque nihilo minus mansit eiuius fuerat antequam eo nomine uiro traderetur, nisi forte usucapta e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ fundum dotalem impensu
sit ꝑꝑtes: quanti fundus ẽ. desinẽ
cum dotaiem es̃ scruola ñr dice¬
bat. nsi mulier sponte marito ĩ¬
tͣ annum ĩpensas obtulit. ¶ Si pe¬
cume a fundus in dotensint. et
necessarie immpense ĩ fumdũ facte
nerua ait dotem pocumar̃ mi¬
nui quid ergo simulier imꝑcn¬
sas marito solu̾it. utru crescet
dos: anex ĩtegro datauidebitur
cuius iti in amfestiorũquitas ĩ

Expanded text:
fundum dotalem impensum sit per partes, quanti fundus est, desinere eum dotalem esse Scaeuola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra annum impensas obtulerit. si pecunia et fundus in dote sint et necessariae impensae in fundum factae, Nerua ait dotem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifestior iniquitas in
Abbreviated transcription (Latin):
totemita promisĩt. quod filius tu¬
us michi debetuti id dotitibi erit.¬
int̾ eẽ puto: utrum filii obligatõ
an prĩs ꝑ socutio: et ĩ irm u̾summ
ꝓmissioni contineatur. uam si¬
id quod filium dare oportet. signi¬
ficatumẽ. cotapetun a ĩ quã filius¬
obuigatus ẽ promissiõi dotis con

Expanded text:
otem ita promiserit: 'quod filius tus mihi debet, id doti tibi erit'sse puto, utrum filii ob ligatio an patris persecutio et in rem uersum omissioni contineatur. nam siid quod filium dare oportet signiest, tota pecunia, in quam filiusobligatus est, promissioni
Abbreviated transcription (Latin):
cisus. Si sponsalib ñdum fac¬
tis titio dotem scie nomine pro¬
misĩs: cumea nube̾ ci nollet. tñ¬
si postea nuꝑsit. dotem debebit. uisi
alie nptie medie int̾uenissent.¬
¶ Si mulier ancuiam pãphuam
accio stipulata deinde cimuptura
quodid sibi debebat doti hr̃e ꝓmi
camcen pamphilia s dote fiteris

Expanded text:
um. Si sponsalibus nondum factis Titio dotem Seiae nomine proris, cum ea nubere ei nollet, tsi postea nupserit, dotem debebis, nisi aliae nuptiae mediae interuenissent Si mulier ancillam Pamphilam tio stipulata, deinde ei nuptura quod is sibi debebat doti habere tamen Pamphila in dote et
Abbreviated transcription (Latin):
mum creclitoris hr̃dem ẽẽ iac¬
tabat minimo transegit. post¬
ea testamento prolato seͥptiti¬
um ẽẽ hr̃dem apparuit. quesifũ
ẽ si agat pignoraticia debitorcũ
sẽptitio anis uti possit exceptr̃e
transactõis facte cum meino
qui hr̃s eotempore non fuit po¬
ssit q seꝑtitius pecuniam q̃ me¬
mo ut hr̃di a debitore mim̾ata
est conclictoe repet̾e quasi sub p̾¬
textu hr̃ ditatis acceptani respo¬
di sccundum qͣ ue ꝓponẽtur non
posse qui anͣeq cum i eo ip̃e qͣse¬
git neͣq negicium septiti me¬
uius grrens accepit.acutio

Expanded text:
mum creditoris heredem esse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat pigneraticia debitor cum Septicio, an is uti possit exceptione transactionis factae cum Maeuio, qui heres eo tempore non fuerit: possitque Septicius pecuniam, quae Maeuio ut heredi a debitore numerata est, condictione repetere, quasi sub praetextu hereditatis acceptam. respondit secundum ea quae proponerentur non posse, quia neque cum eo ipse transegit nec negotium Septicii Maeuius gerens accepit. 4 Ulpi
Abbreviated transcription (Latin):
de alimentis transigĩt sine p̾¬
coris auctoritate᷑ io qd̾ datum ẽ¬
ĩ pretĩta alimenta cedet nec ĩt̾¬
c̃ tantum ĩ quantitate sit debi¬
ta quantum datumẽ an mi¬
ad huc tamen id qd̾ ĩ solutu¬
datum est in pret̾ita alimenta¬
imputabitur. ¶Sane siis qui
de alimentis transegit. locuples¬
nor factus sit ea solutõne in qd
factus sit lccuplectior eqͣuissim¬
ain erit ineum darirez peti¬
tioneninec enim debet ex alĩe¬
dampno eẽ iccͣuplex. ¶ Sñ an¬
nos singules c̾ta quantitas ali
cui fu̾it relicta hopimi honesti¬
oriolci ueluti salarium ꝯniu

Expanded text:
is transegerit sine praetoris auctoritate, id quod datum eerita alimenta cedet. nec tantum in quantitate sit debta, quantum datum adhuc tamen id quod in solutudatum est in praeterita alimentimputabitur. sane si is, qui de alimentis transegit, locuplor factus sit ea solutione: in quod factus sit locupletior aequissim erit in eum dari retionem: nec enim debet ex alidamno esse locuples. Si in annos singulos certa quantitas alicui fuerit relicta homini honestci ueluti salarium annu
Abbreviated transcription (Latin):
ss a si quis de alimentis trãseg̾it¬
non habebit necesse q̃ de hĩtatre¬
igitur uł de omnib simul uł¬
de quibrdam facere transacc̃õ¬
nem de calciario queq arbitrꝰ¬
io pretoris cransigendum est.

Expanded text:
i quis de alimentis transegnon habebit necesse etiam de habiigitur uel de omnibus simul de quibusdam facere transacnem.De calciario quoque arbitio praetoris transigendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
frugi uite hii sunt qui alias
suffic̾e sibipossint an sequior¬
is qui de aliment is perideãt.
iꝑsona cius aquo alimen¬
ta relicta sunt ħ er̃ spectanda

Expanded text:
gi uitae hi sint, qui alias sufficere sibi possint, an sequiqui de alimentis pendeant. ersona eius, a quo alimenta relicta sunt, haec erunt specienda
Abbreviated transcription (Latin):
ta scio p̾stentur. magis ẽ ut tnͣs¬
¶ igere titius possit nec enim tr¬
ansacc̃oe ticii minuntur alim̃¬
ssum alimenta ab ħ legatario
fu̾int relicta. ¶ eam transaccio¬
nem or̃o improbat que id cirio
fit ut quis repͥsentatam recum¬
am facile consumat ¶quidergo
si quis citra pretoris auctoritatẽ
tñseg̾it ut ꝙ ꝑ singulos amos
erat ei relictum o sequeretur ꝑꝰ
singulos diecs quid deiñ si quid

Expanded text:
nta Seio praestentur: magis est ut transnta Seio praestentur: magis est ut transigere Titius possit, nec enim transactione Titii minuuntur alimessum alimenta ad hoc legatario fuerint relicta. Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis repraesentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris auctoritatem transegerit, ut quod per singulos annos erat ei relictum, consequeretur per singulos menses? aut quid si, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sussolet igitur p̃torint̾uenire
a mt consentiẽtes arbitrari an
trami accour que ad muti debe¬
atscund pretoris notio obtrãs¬
accõnem crit siue hĩtatio siue
uestiarium siue de prediis ali¬
mentum legabitur ¶ or̃o ꝑti¬
net ad alimenta que testamẽ¬
to uł codicillis fu̾int reficta sue
ad testamentum factis siue ab
ĩ testato itemerit dicendũ
farisi morits causa douata fu
crint uł ab co cͣimortis causa
tonata sunt relictass ⁊ si condic¬
tionis implende grã relicta st̃
adhuc idemdicemuss plane
de alimentis que non mortis. S¬
causa tonata sunt licebit ⁊ si¬
ne pretore auctore transigisiue
igitur ĩ menses singulos siue iͣ
dies siue ĩ annos fu̾int relicta
tosĩdemẽ ¶ siintegra quatititaᷤᷤ¬
cui fiit legata ut exusuris eius
se sealat ⁊ mortis tempore pecu¬
mas restituat ñ cessabit orõlicet
ñ ĩ annos singulos uideat᷑ id relic¬
cum ¶ S asi sit c̾ta quantitas re¬
licta cĩtio uł res ita ut in de alim̃¬

Expanded text:
solet igitur praetor in‹ter›uenire et inter consentientes arbitrari, an transactio uel quae admitti debeat.Eiusdem praetoris notio ob transactionem erit, siue habitatio siue uestiarium siue de praediis alimentum legabitur.Haec oratio pertinet ad alimenta, quae testamento uel codicillis fuerint relicta siue ad testamentum factis siue ab intestato. idem erit dicendum et si mortis causa donata fumortis causa donata sunt, relicta. sed et si condicionis implendae gratia relicta sunt, adhuc idem dicemus. plane de alimentis, quae non mortis causa donata sunt, licebit et sine praetore aucto‹re› transigi.Siue igitur in menses singulos siue in dies siue in annos fuerint relicta,tos, idem est.Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos uideatur id relictum.Sed et si sit certa quantitas relicta Titio uel res ita, ut inde alime
Abbreviated transcription (Latin):
igentium dicendumẽ quani¬
Rins de quibrdam quesierit tr¬
rit᷑ans nec mandare ex bac
causa uirisdictõnem uł p̾ses ꝓ
untie uł pector potĩt. ¶ transac¬
ciones alim̃torum etiam ap̃
procuratoꝵein oesaris fi possũt
scilicet si a fisco petantur asue¬
ca secundum quea aput p̃fec¬
tos errarii cransigi pot̾it ¶ Sicũ¬
autem de lite fuiss transacr̃o¬
ualere in consulto p̾tore non¬
potest ne circumueĩatur or̃o¬
fingi emmmileites pot̾unt ut
cransacc̃o etiam citra p̾toris fi¬
at auctoritatem ¶Si eidem᷑ ali¬
menta. ⁊ pret̾ea legatum p̾sen¬
n die datum sit ⁊ transactum

Expanded text:
igentium, dicendum est, quamuis de quibusdam quaesierit, trritam.Sed nec mandare ex hac causa iurisdictionem uel praeses nciae vel praetor poterit. Transactiones alimentorum etiam apud procuratorem Caesaris fieri possunt: scilicet si a fisco petantur aa. secundum quae et apud praeos aerarii transigi poterit. Si cuautem de lite fuisset: transacalere inconsulto praetore nonpotest, ne circumveniatur orafingi enim lites poterunt, transactio etiam citra praetoris ft auctoritatem. Si eidem almenta et praeterea legatum praesenti die datum sit, et transactum
Abbreviated transcription (Latin):
mus auidio cassio rescripsit. si
creditores parati sint ꝑtem ex
bonis licet ab extraneo conseq
rõnem hñdam prius necessari
pot̾ ne sibilocum suum dedica¬
re liceataut ne sibi in suo sepe¬
lire mortuum liceat aut ne in¬
cino ininto p̾dium alienet.
poͬsse. de trans actionibus.

Expanded text:
us Auidio Cassio rescripsit, si creditores parati sint partem ex bonis licet ab extraneo consequi, rationem habendam prius necessariapotest, ne sibi locum suum dedicare liceat, aut ne sibi in suo sepelire mortuum liceat, aut ne invito vicino predium alienet. Ibidem de transactionibus
Abbreviated transcription (Latin):
urius Si rẽus postquam pacͤ ᷤ
cus a se non peti pecuniam. ideo¬
q cepit id pactum fidenissori̾
quoq pro dẽe pactus sitͭ nt a se
petiliceat an ntilitas prioris pa¬
cti subiata sit fide ussori q̃situ
ẽ. s u̾ius est semel ad quisita
sideuissori pacti exceptõem uił¬
cerius eiinuito ex corqueri nõ
tam ⁊ ĩ dubitatam lib̾alitate
potest ñ solum si aquidiauati
stipulatõ fũit subiecta s a si pa¬
ctum conuentum fũit fc̃m.¬

Expanded text:
um.Si reus, postquam pactus sit a se non peti pecuniam ideoque coepit id pactum fideiussori quoque prodesse, pactus sit ut a se peti liceat: an utilitas prioris pacti sublata sit fideiussori, quaesitum est. sed uerius est semel adquisitam fideiussori pacti exceptionem ulterius ei inuito extorqueri non tam et indubitatam liberalitatepotest non solum, si Aquiliana stipulatio fuerit subiecta, sed et si pactum conuentum fuerit f
Abbreviated transcription (Latin):
tione loratione conductõne
cetĩs q similib obligatõib
quin ĩ tegris o mnib cõsensu
corum quimt̾ se obligati sũt
recedi possit dubium non est¬
astroni ħ amplius uidebatur
si ea que me exempto p̾stare
tibł opore prestitissem icuiti
michi pretium deres conueiss
michi tetum ut rursus pr̃e¬
stitis michi ate ĩ remuenditã
omnib que ego tibi p̃stitissem.
p̾tium michi nondares cuq
michi prestitisses pretuute᷑
ded̾e̾ desmere quia bone fidei ad
quam ħ omma rediginitur
intptatio hane quoq ꝯuentr̃e
ad mutit uee quicquamint¬
est utrum integris omnibus
inque obligati eẽmus conne¬
anĩ integrum irstitutis hiis
que tgotibi p̾stitissem consẽti¬
remus nequid tu micbi cono

Expanded text:
uctione ceterisque similibus obligationibus qui‹n› integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est.Aristoni hoc amplius uidebatur, si ea, quae me ex empto praestare tibi oporteret, praestitissem et cum tu mihi pretium deberes, convenisset mihi tecum, ut rursus praestitis mihi a te in re vendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares tuque mihi ea praestitisses: pretium te debere desinere, quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conventionem admittit. nec quicquam interest, utrum integris omnibus, in quae obligati essemus, convean in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo no
Abbreviated transcription (Latin):
uenire hr̃dem debent qui in
gransactõm hr̃ditatis aut ca¬
uit sibi pro hon̾ib hr̃ditariis
aut si non caint non debet ne¬
gligentiam suam ad alienã
ĩ iuriam referr̃e. ¶cum trans¬
actio pp̃ fidei comiissum fc̃a
eẽt. ⁊ postea codicii reptisunt
quero an quanto minus ex
cransactõe consequta mat̾ de¬
functi fu̾it quam pro ꝑte sua
ẽ id est fidei cominissi causa con

Expanded text:
uenire debent: qui in transactione hereditatis aut cauit sibi pro oneribus hereditatis, aut si non cauit, non debet neglegentiam suam ad alienam iniuriam referre.' Cum transactio propter fideicommissum facta esset et postea codicilli reperti sunt: quaero, an quanto minus ex transactione consecuta mater defuncti fuerit quam pro parte sua est, id ex fideicommissi causa
Abbreviated transcription (Latin):
pactus ne petet seruus autem¬
fructuarius paciscetur ut pet̾etͣ.¬
bñficio pacti quod seruus int̾¬
posuiss utiliter ad petitionem
dem Si coͣnuen̾it ne dominus

Expanded text:
eruus autemfructuarius pacisceretur, ut peteneficio pacti, quod seruus intposuisset, utiliter ad petitionem ium.Si conuenerit, ne dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uentionis sũt nnichominus
colonus a domino pet̾e potest.
a debitore acceperat tacite pactꝰ
iudetur ne intra io cempus sor¬
tempetat ¶ Sͣi ex al t̾a ꝑte ĩrẽ
ex altã inꝑsonam pactum
ronuentum fin̾it neluti ne¬
eegͣo petam uł petatur ne ate¬
⁊ br̃s meus ab omnib uob̾
petitõnem habebit ⁊ ab hr̃de
tuo omnes potimus petere.¬

Expanded text:
uentionis fuerit: nihilo minus colonus a domino petere potest.a debitore acceperat, tacite pactus uidetur, ne intra id tempus sortem petat.Si ex altera parte in rem, ex altera in personam pactum conceptum fuerit, ueluti ne ego petam uel ne a te petatur: heres meus ab omnibus uobis petitionem habebit et ab herede tuo omnes petere poter