comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facilius ꝙͣ uisu dep̾hendũtur rõne
uero euenire ponderibo additis ad
uicenos sepe denarios: quia scilicet
lo ĩfusa delabantur. Eadem est
causa ꝓpt̾ quam e nauibus nͥ cer¬
natur terra e nauiu malis con¬
spicua: ac ꝓcul ꝓcedente nauigio
religetur: paulatim descere uidea¬
tur. et postremo penitꝰ ꝯcultetur.
nullo ultra margine ĩcludẽte. Idq
ip̃m ad miraculũ redit. quo nam
modo etiam si globetur extremũ¬
mare nõ decidit. Tontra qd̾ ut st̃
plana maria: equa uidentur figuia
non posse autem id accidere: ma¬
gno suo gaudio magna gloria ĩuẽ¬
quisꝙͣ dubitet in litore accessisse
fieri ꝙͣq̃⁊ apͥmis aquis ad extremil

Expanded text:
facilius quam visu deprehenduntur. idque enire ponderibus additis ad vicenos saepe denarios, scilicet quia ti infusa delabantur. eadem est causa, propter quam e navibus terra non cernatur , e navium malis conspicua, ac procul recedente navigio,ine, paulatim descendere videatur et postremo occultetur. nullo ultra margine includente? id ipsum ad miraculum redit, quonam modo, etiamsi globetur, extremum non decidat mare. contra quod, ut sint plana maria et qua videntur figura, non posse id accidere, magno suo gaudio magnaque gloria invenquisquam dubitet in litore ullo accessisse fieri quam quae ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
et extra et sup̃ uenis ut iũcut᷑ dis¬
mis et iugis erũpente. Qͦ sp̃u acta
t̾re q pondere expressa. sẏmphonu
modo emicat. tantũ q apericulo de¬
citenti abest: ut ĩ sũma queq et al¬
tissima exiliat. Qͣrõne manifestũ
est: cur tot fluminũ cotidianoac¬
cessu maria nõ crescant. Qd gͥ in to¬
to suo globo tellus medio ãbitu p̾¬
gum̾tis ĩuestigandum: s experi¬

Expanded text:
 venis ut vinculis dismis iugis erumpente, quo spiritu acta et terrae pondere expressa siphonum modo emicat tantumque a periculo decidendi abest, ut in summa quaeque et altissima exsiliat. qua ratione manifestum est, quare tot fluminum cotidiano accessu maria non crescant. est igitur in toto suo globo tellus medio ambitu prgumentis hoc investigandum, sed iam experi
Abbreviated transcription (Latin):
In uel quidem et estate ualidior est:
locisq obhumidam celi nͣtura saturis
et redũdantibꝯ. maior euaporatio est.
diurnus calor: et magna noctis par¬
te perdurat. qui exeũtia euocat. ac ue¬
hem̃tuis trahit. quiequid eis sponte
redeli solet. deinte nõ tantũ habet uiu¬
Ium ut qd euocauit absumat. facit at̃¬
uentum solis ortus non calore tanitũ.
s etiam ictu. lux enĩ ut dixi que solẽ
antecedit: nõdum aera calefacit. s per¬
cutit tm̃. percussus autem in latus ce¬
dit. Quãquam ne hoc quidem conces¬
serim: lucem ip̃a sñ calore esse cum ex
ut tactu appareat: opus tam̾ suum fa¬
cit. et dempsa diducit ac tenuat. loca ⁊
non possunt: illa quoq nubilo et tris¬
ti luce calefiunt.⁊ per diem minus ꝙͣ

Expanded text:
i uere et aestate ualidiores sunlocisque ob umidam caeli naturam saturis et redundantibus maior euaporatio est. diurnus calor et magna noctis parte perdurat; qui euocat exeuntia ac uehementius trahit quicquid ex his sponte reddi solet, deinde non tantum habet uirium ut quod euocauit absumat: ob uentum ortus non calore tantum sed etiam ictu: lux enim, ut dixi, quae solem antecedit, nondum aera calefacit sed percutit tantum, percussus autem in latus cedit. Quamquam ego ne illud quidem concesserim, lucem ipsam sine calore esse, cum ex uantum tactu appareat, opus tamen suum facit et densa diducit ac tenuat; propternon possint, illa quoque nubila et tristi luce calefiunt et per diem minus quam
Abbreviated transcription (Latin):
ei stimulos ortus solis: feriens gelidũ
aera. ⁊lam et anteꝙͣ appareat: liũe
ip̃o ualet. et nondum quidem aera
ĩpellit: iam tam̾ lacessit et irritat lu¬
ce p̾missa. slam cum ip̃e p̾cessit. alia
datur: sed omnis illoꝵ uis conspectu
solis extinguitur. et si uiolentiores

Expanded text:
ei stimulos ortus solis feriens gelidum aera; nam etiam antequam appareat, lumine ipso ualet et nondum quidem radiis aera impellit, iam tamen lacessit et irritat luce praemissa; nam cum ipse processit, alia datur fluere; omnis illorum uis conspectu solis extinguitur. Etiamsi uiolentiores
Abbreviated transcription (Latin):
ante lucanos fluctus ĩspiciamus:
qui aut̾ ex fluminibo. aut ex cõual¬
libus. aut ex aliquo sinu ferinitur.
Nullus ex his pertinax est: set cadit
fortiore iam sole. Nlec fert ultra terra¬
ium cõmunium. hoc uẽti genus ĩa¬
uere: nec ultra estatem durat. Et inde
maxĩe ueĩt: ubi aquarum plimum
⁊ montiũ est. plana licet aquis hundet᷑:
aura carent. hac dico que ꝓ uẽto ual.¬
sic concipitur. quicquid ex se paludes
et flumina renuttunt. id aut et młtũ
est et assiduu per diem solis alim̾tu
est. ⁊ locte uero ex hauritur: et mõtibꝰ
ĩclusum ĩ unam regionẽ colligitur.
Quam cum ĩpleuit. et iam se nõ capit.
exit: ubi plurimũ uacui est et mag¬

Expanded text:
antelucanos flatus inspiciamus, qui aut ex fluminibus aut ex conuallibus aut aliquo sinu feruntur. Nullus ex his pertinax est sed cadit fortiore iam sole nec fert ultra terrarum conspectum. Hoc uentorum genus incuere, non ultra aestatem durat et inde maxime uenit ubi aquarum plurimum et montium est. Plana, licet abundent aquis, carent aura; hac, dico, quae pro uento ualnt? Quicquid ex se paludes et flumina remittunt id autem et multum est et assiduum, per diem solis alimentum est, nocte non exhauritur et montibus inclusum in unam regionem colligitur; cum illam impleuit et iam se non capit, exit ubi plurimum uacui est et mag
Abbreviated transcription (Latin):
e fficiens: ut calidũ solis et ignis. ui¬
d̾mꝰ .n. ĩ fructibꝰ plãtarũ amaris. ĩ ꝗbꝰ
humidu ꝑ calidũ solis nõ est sufficiẽ¬
ter digestum digestione que ẽ pepãsis.
ꝙ postea adhibita ad ignem efficiũt᷑
dultia ꝑ digestionẽ que ẽ epsesis. uł
optesis. sicut uidemꝰ In elixatis ł assa¬
tis. Passiue autem st̾. ut humidũ aq̃u
ut subiectũ in cuiꝰ actu ẽ nece sit esse
saporosum: cum cõiũgitur ad gͦtu
qr alr non penetraret ad neruu gusti¬
uu qui ẽ in lingua. Siccũ u̾o testre
t̾minatiuu est humidi. ad gen̾ationẽ
saporis. Cause uͦ ꝑ accidens quedã sũt
ĩtrinsece: q̃dam extrinsece. frigiditas

Expanded text:
t ignis. Videmus enim in fructiferis plantarum amaris, in quibus humidum per calidum solis non est sufficienter digestum digestione, quae est pepansis , quod postea adhibita ad ignem efficiuntur dulcia per digestionem, quae est epsesis vel optesis, sicut videmus in elixatis vel assatis. Passivae autem sunt humidum aqueum ut subiectum, in cuius actu necesse est esse saporosum, cum coniungitur ad gustum, quia aliter non penetraret ad nervum gustativum, qui est in lingua. Siccum vero terrestre terminativum est humidi ad generationem saporis. Causae vero per accidens quaedam sunt intrinsecae et quaedam extrinsecae. Frigiditas
Abbreviated transcription (Latin):
quorumdã principalit̾ sit ex t̾restri et¬
sicco. et quoꝵdam ex humido aqueo.
Cumꝙ sapor sit passi ᷤ cibi: uideb̃ scd̾
hoc diu̾simode sapor esse sicci t̾restris.
⁊ humidis aquei. Qo̾ est contra p̾dcã.¬

Expanded text:
quorundam principaliter sit ex sicco | terrestri et quorundam ex humido aqueo. Et cum sapor sit passio cibi, videbitur sapor sic diversimode esse sicci terrestris et humidi aquei, quod est contra prae
Abbreviated transcription (Latin):
aciem oculoꝵ. Salutare est etiã sto¬
tineas et reliqua uentris aĩalia pł¬
lit ex aceto et melle supta. Lingue
quoq recens subiecta pͥstat. ne ỹdro¬
coquitur: ac serpentiũ ictibꝰ imponi¬
tur. Tosta ꝙͦ purgatur: et medium
eius iterum in aqua coquitur. Usus
ita cocte: ualet ad ydropitos. urinã¬
ad tormina regiosꝙ morbos tussim
ueterẽ cum suspirio. Discutit et fo¬
liis strumas: furfures capitis et ul
cera manãtia ex oleo cocta ⁊ illita. pi¬
tuitas pedum sanat in oleo cocta. ⁊
generi dolori ex melle ĩponitur. pic¬

Expanded text:
aciem facit, salutare est stotaenias et reliqua ventris animalia pellit ex aceto et melle sumpta. linguae quoque recens subiecta praestat, ne hydrocum serpentium ictibus inponitur. tosta quoque purgatur et medium eius iterum in aqua coquitur. usus sic coctae ad hydropicos, ad urinaad tormina, regios morbos , tussim veterem cum suspirio. discutit et foliis strumas quadrinad tormina, regios morbos , tussim veterem cum suspirio. discutit et foimas pedum sanat in oleo cocta et m dolori ex melle inponitur. Pyt
Abbreviated transcription (Latin):
mira facit.Nam aquis incenditur:
quibus sol ignis extingui. oleo extĩ¬
guitur: quo solz ignis accendi usus
eius ẽ structuris fabrice necessarius.
rlam lapis lapidi nõ pot̃ adherere
fortius. nisi calce conunctus. Et cal¬

Expanded text:
inet ignem, aquis incenditur quibus solet ignis extingui, oleo extinguitur quo solet ignis accendi. Usus eius in structuris fabrice necessarius est. Nam lapis lapidi non potest adherere fortius; nisi calce coniunctus.
Abbreviated transcription (Latin):
bras spice nardi: et ponunt in olla. cuiꝰ¬
os bene obturant. aliam ollam ĩterraz
ĩ fodiunt: et a fundo sr̃ioris olle descend̾
calamus ad inferiorẽ. Circa superiorem¬
ollam faciunt ignem et exsoluũt. Iñ

Expanded text:
bras spice nardi et ponentes in olla bene obturata os et aliam ollam infundunt in terra, et a fundo superioris olle descendit calamus ad inferiorem, circa superiorem faciunt ignem et spica exsolvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
a ferro sanguis humanus se se ul¬
rius rubiginem trahit. Cum ferro
magnes lapis concordiam hr̃. sola
enĩ hec materia uim ab hoc lapide
accipit. retinz ꝙ longo tempore. Er
eodem lapide quidam architectus
alexandrie templum cõcamerauit̃.
unde in eo siłacrum de ferro ĩ aere
pendere uideretur. ferrum accensũ
igni: nisi duretur ictibꝰ conrũ pr̃.
Rubens non est habile ad tundend̾:
neq anteꝙͣ albescere incipiat. aceto
uł alumine illitum ferrum: fit eri

Expanded text:
A ferro sanguis humanus sese ulA ferro sanguis humanus sese ulrius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens non est habile ad tundendum, neque antequam albescere incipiat. Aceto, vel alumine illitum ferrum fit aeri
Abbreviated transcription (Latin):
metalla repertus est. cuius postea u¬
sa est in opprobrium sp̃es. Nam unde
pridem tellus tractabatur: inde modo
cruor effunditur. Nullum autem cor¬
pus est tam densis inter se coherenti¬
bus et ĩplicitis elementis: ꝙͣ ferrum.
Unde inest illi duricia cum frigore.
ferri metallum pene ubiq reperitur:
sed ex om̃ibus generibus palma seri¬
co ferro datur. Seres enĩ: hoc cum ue¬
stibus suis pellibus q mittunt. sed̾a¬
uero parthico. nec alia ferri genera ex
acie mera temperantur: ceteris enĩ
ferentia ferri plurima est. iuxͣ terre
genus.⁊lam aliud est molle plum¬
bo ꝙ uicinum. rotarum et clauoꝵ u
usibus aptum. Aliud fragile et ero¬
sum: culture terre cõueniens. Aliud
breuitate sola placet. clauis ꝙ cali¬
gariis: aliuo rubiginem celerius sen
tit. aquaꝵ suma  differentia est.q̃b
ferrum candens ĩmergitur: quo uti
oleo delectatior fit acies. unde et tenu¬
iora ferram̃ta oleo restingui mos ẽ:
ne aqua in fragilitatem durentur.

Expanded text:
metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim ferentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sen vero summa differentia est quibus ferrum candens immergitur, quo utiloleo delectatior fit acies, unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ siłis canis uideatur flore capillis.
⁊lascr̃ in muris: ĩ hortis et si tibladis.
Illiꝰ ybe us frigida dicitur esse. pr¬
In medicinali radix nõ ponit᷑ usu. flo¬
res cum folus tundens in fundito
uini per modicũ dulcis ⁊ sic tepe¬
facta tumori: ħ sił apponas ani uł
testiculoꝵ. Addito chus istis u̾uos
et uulnera que uis. Curabis facile
posito cathaplasmate tali. Hec ead̾
triti facient eius capitelli. Potari pro¬
hibent qr suffocare bibentẽ. quita
confirmant. at contra pliniꝰ auctor.
ycterics quosdã potũ donasse salubrẽ.
Cũ uino dicit. tali q modo medic̾ri.
Morbis uesice ples ait ille ꝓbasse.
Et cordis uiciis illam iecorisq dedisse.
Torminibꝯ quoq cũ passo minuis¬
se ꝙ potu. Hoc uarios morbos p̾cor¬
dia quos patiuntur. Et uiridis fac̃
ħ si tincta uoretur ⁊ceto. Trita so¬
let duras hec cum sale spargere sti¬
strumas. Hãe cicuni scriptam siqͥs
fodiat sñ ferro: et tangat dẽtem ui¬

Expanded text:
s similis videatur flore capillis; nascitur in muris et in hortis et tegulatis. Illius herbae vis frigida dicitur esse, in medicinali radix non ponitur usu. Flores cum foliis tundens infundito vini permodicum dulcis, et sic tepefacta tumori haec simul apponas ani vel testiculorum; addito thus istis, nervos et vulnera quaevis curabis facile posito cataplasmate tali. Haec eadem triti facient ejus capitelli. Potari prohibent, quia suffocare bibentem quidam confirmant, at contra Plinius auctor ictericis quosdam poturo donasse salubrem cum vino dicit, talique modo medicari morbis vesicae, plures ait ille probasse, et cordis vitiis illam jecorisque dedisse, torminibus quoque cum passo, juvisseque potu hoc varios morbos, praecordia quos patiuntur; et viridis facit hoc si tincta voretur aceto, trita solet duras haec cum sale spargere strumas; hanc circumscriptam si quis fodiat sine ferro et tangat dentem vi
Abbreviated transcription (Latin):
suo loco facere uolueris: hec t̾rarum
gn̾a sequeris. Terram uidelicet gla¬
rea permixta: aut cretaz sabulonis
con iunctiones. aut pinguem sabulo¬
cerram. Creta figuli omnino repudian¬
daest. ac terra uliginosa: et in quo sꝑ
humor assistit. t̃ abuloq mater ac nu¬
da glarea. Quanis enim cõprehendit.
non conualescit. Seri potest. et ubi ar¬
butus aut ilex steterat: ⁊lam cerrus
et excisa iadices noxias relinquit: qͣr
uirus oleam necat. arbores quoꝙ po

Expanded text:
suo loco facere voluetis, hec genera terrarum sequeris, terram cui sit mixta glarea, aut cretam sabulonis coniunctione resolutam, aut pinguem sabulotumide. Creta figuli omnino repudianda est et uliginosa et in qua semper humor assistit et sabulo macer et nuda glarea, quamvis enim comprehendat, non convalescit. Potest seri et ubi arburus, aut ilex steterat: at cesarus eruta et excisa, radices noxias relinquit, quarum virus oleam necat. ADHUC DE EO
Abbreviated transcription (Latin):
sibił non hr esse nisi materia sua: tãtaq
est. quanta ⁊ sua materia. unde qͣntum
aerem pertutit pͥmũ percutiens a quo
egreditur sonus: tantum aerem pertu¬
tit aer pertussus. et generat in eo sonũ.

Expanded text:
non habet esse nisi in materia sua, et tanta est quanta est materia sua. Unde quantum aërem percutit primum percutiens, a quo egreditur sonus, tantum aërem percutit aër percussus et generat in eo sonum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expulsis inter partem eminẽtem. ⁊
partem dep̾ssa. Silr etiam nõ fieret so¬
essent: nec sic sonũ facerent. sicut si acꝰ
acui obicetur. Acutum enĩ penettatuũi
ac diuisibile pocius ꝙͣ expulsiuũ ⁊ frac¬
tuiu. fit autem p̾cipue sonus magnꝰ
sicut metalla que aerem percussum diu
retinent. ac per hoc magnũ faciunt so¬
nũ. Alio modo fit sonus non expertus

Expanded text:
non expulsus inter partem eminentem et partem depressam. Similiter non fieret so, non sic facerent sonum, sicut si acus acui obiciatur; acutum enim penetrativum et divisibile potius est quam expulsivum et fractivum. Fit autem praecipue sonus magnust sunt metalla, quae aërem percussum diu retinent et per hoc magnum faciunt sonum. Alio modo fit sonus non ex percus
Abbreviated transcription (Latin):
percussione: sicut pulmo pertutit aerez
ad partes duras trachee arterie. Quarto
onem intra fistulam. Et hoc modo etia
tione scd̾m algazelem. sicut est in sono
na pars aeris ꝓicitur super alterã. añꝙͣ
illa apta sit cedere. T̃unc enĩ frangitur.

Expanded text:
ud, sicut pulmo percutit aërem ad partes duras tracheae arteriae. Quarto onem intra fistulam, et hoc modo etiam dicit Algazel, sicut est in sono na pars aëris proicitur super alteram antequam illa nata sit cedere, tunc enim frangitur
Abbreviated transcription (Latin):
donix ox duobus lapidibus natura¬
liter factus est: in parte rubeus ex
lapide sardio. In parte uero albus
et in parte niger: qui duo colores s
ex parte onicis. Habet aut̃ speciem
pulcherrima. ubi colores ꝑmixti fu¬
erint. sed nullam uirtutẽ hẽre dr̃.
te lapis onix nocere nõ potest. ses¬
cit autem conuelle ceram. et euz

Expanded text:
donix ex duobus lapidibus naturaliter est, in parte rubeus ex lapide sardio, in parte vero albus et in parte niger, qui duo colores sunt ex parte onicis: habet autem speciem pulcherrimam ubi colores permixti fuerint; sed nullam virtutem habere dicitur, te lapis onix nocere non potest, nescit autem convellere ceram; et eu
Abbreviated transcription (Latin):
hanc gẽmam coloribꝰ intelligi radi¬
ce nigram. uł ceruleu imitante
et ungue minium creditum can¬
dito pingui. nec sĩ quadam specie¬
ipure candore in miniuz transeũ¬
te. has indis non hitas In honore
zenotenꝰ scribit ante alias magni¬
tudinis. ut inde capulos fcĩtarenit.
Et enim constat ibi: torrentibus

Expanded text:
hae gemae coloribus intellegi, radice nigra aut caeruleum imitante et ungue minium, redimitum candido pingui, nec sine quadam spe purpurae candore in minium transeunte. has Indis non habitas in honore Zenothemis scribit, tantae alias magnitudinis, ut inde capulos factitarent — 88 etenim constat ibi torrentibus
Abbreviated transcription (Latin):
societate uocata est. est enĩ ex
onicis candore et sardo. Constat at̃¬
ex tribus coloribus. subterius nigro.
medio candido. syiꝯ minio. Hec sola
in signando nicħ̾ cere auellit. Reperi¬
tur autem apd indos et arabes detecta
torrentibus. Genera eius.u. sunt.¬

Expanded text:
societate vocata est. Est enim ex onychis candore, et Sardo. Constat autem tribus coloribus, subterius nigro, medio candida, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae evellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes, detecta torrentibus. Genera ejus qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis: in quibus cum calido natura. par¬
tes ignis euolant adext̾ius. secum tra
hentes humidum naturale ad superfi¬
ciem. Et qm̃ humidũ aqueũ seruabile
ignis multiplicate in exteriori parte
tenentur ac seruantur ab humido. per
consequens ĩspissatum ad lucendum.
et hoc nõ tantum fit in q̃rtu putrefacta:
mus interiores spinas quorũda pisci¬
um que sunt loco spondiliu. in quibꝰ:
nuca descendens a capite: sic fulgentes

Expanded text:
tis , in quibus cum calido naturali partes ignis evolant ad exterius trahentes secum humidum naturale ad superficiem ; et quia humidum aqueum servabile ignis multiplicatae in exteriori parte tenentur et servantur ab humido et per consequens inspissantur ad lucendum. Et hoc non tantum fit in quercu putrefacta, nas interiores quorundam piscium, quae sunt loco spondilium, in quibus est nucha descendens a capite, sic fulgentes
Abbreviated transcription (Latin):
lor het duplex esse. uidelicet esse mate¬
xiale. qd̾ habet in corpore spisso qd̾ nõ est
peruiu sed t̾minat uisum: et esse forma¬
le scd̾m qd̾ ipe mouet sensum. Hoc autez
duplex esse ꝓbatur messe colori: et hoc qd̃
color nõtm alterat sensum. s etiam cor¬
pora. Et corpora quid̾ alterat non subite:
sensum uero subito. cum itaq color per
se non sit qualitas actiua uł passiua:
alterabit quid̾. non actu ꝓprio. s actu al¬
terius agentis. Et siagens illud quo co¬
autem illud est aut calidum aut frigidũ.
lum agit uł patitur subito. idcirco coloris
alteratio quo alterat corpora. nõ est subito.

Expanded text:
lor habet duplex esse, scilicet esse materiale, quod habet in corpore spisso, quod non est pervium, sed terminat visum; et esse formale, secundum quod ipse movet sensum. Hoc autem duplex esse probatur inesse colori ex hoc quod ipse non tantum alterat sensum, sed etiam alterat corpora, et alterat corpora non subito, sensum vero subito . Cum igitur color per se non sit qualitas activa vel passiva, alterabit non actu proprio, sed actu alterius agentis; et si agens illud quo coautem illud vel est calidum vel frigidum lum agit vel patitur subito, et idcirco alteratio coloris, quo alterat corpora, non est subito.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝙ ignis in actu ustinus est eius ĩ qͦ ẽ.
tur ꝙ deberent extingui in glacie ac niue
posita. uł etiã aqua perfusa. cum ut dic̃
humidum. si uero dicatur ꝙ hoc fit ex
tum est .s. ꝙ nõ est corpus generabile. nͨ

Expanded text:
uod ignis actu ustivus est eius in quo est, ntur debere exstingui in glacie et nive posita et aqua perfusa, cum, sicut dhumidum. Si forte dicatur quod hoc est ex tum est
Abbreviated transcription (Latin):
est corpus politum. in se lumen nõ hns.¬
dioꝵ ꝓcerens. In hoc enĩ radius a lumine
distat: ꝙ uadius nõ ꝓcedit ĩmutanto. nͥ
recta linea. lum̃ autem etiam ad nõ res¬
tam lineam ĩnutat. licet hoc uidere: ĩ

Expanded text:
est corpus politum, in se non hdiorum. In hoc enim differt radius a lumine quod radius non procedit immutando nisi rectilinee, lumen autem etiam ad non-rectam lineam immutat, sicut est videre in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ prima scd̾ natura ⁊ rõem est ante
secunda. ꝙ patet ex hoc. qr si pͥma non¬
lumen non cõpon̾etur cũ subã ignis. nͥ
mediante calido et sicto. et tunc nõ es¬
set componibile cum aliis elemẽtis.
nisi per eastem qͣlitates. Qd̾ patet falsũ
ex parte subiecti non querit nisi naturã

Expanded text:
rationem est ante secundam. Quod patet ex hoc quia si prima lumen non componeretur cum substantia ignis nisi mediante calido et sicco, et tunc non esset componibile cum aliis elementis nisi per easdem qualitates. Quod patet esse ex parte subiecti non quaerit ni
Abbreviated transcription (Latin):
per relationẽ ad primum corpus qd̾ est ce
ignis receptiuus est ĩp̾ssionũ celi maxiẽ
inter omnia elem̾ta: qr celo uicinissimus
est. et ubiq contingit speram lune. prim̃
uero ĩpressio celi super ĩferiora: est ĩpssio
luminis. Scdã est: qr lum̃ cõmumꝰ est.
ꝙͣ calidum ⁊ siccum. Inuei enĩ inseparabi¬
lit̾ in celo et igne inspissatis partibus:
licet in partibus nõ a deo spissis nõ luce¬
ant. Separabiliter aut̃: in aere et aqua.

Expanded text:
per relationem ad primum corpus, quod est cignis receptivus est impressionum caeli, et maxime inter elementa , eo quod vicinissimus caelo est, quia contingit ubique sphaeram lunae. Prima vero impressio caeli super inferiora est impressio luminiquam calidum et siccum. Invenitur enim inseparabiliter in caelo et igne in spissatis partibus, licet in partibus non adeo spissis non luceant, separabiliter autem in aëre et aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
nee congregantur cura locũ digestiõĩs
uermiculi qui lucent in nocte. T̾cius mo¬
dus est in quibusdam piscibus: in quibꝰ
rente coagulatas. ꝯpissa siquidẽ et dura
multum tenent calidum: et idcirto mł¬
tiplicantur in eis partes ignis. Sicq ta¬

Expanded text:
neae congregantur circa locum digestionis ui lucent in nocte. Tertius modus est in quibusdam piscibus, in quibusrente coagulatas. Et quia spissa et dura multum tenent calidum, propter hoc multiplicantur partes ignis in
Abbreviated transcription (Latin):
ne per riułas aqua possit elabi. Cuius
magͥtudo. pro aque mẽsura faciẽda
ẽ. Si per planũ ueniet. Int̾ cẽtenos ⁊
saxagenos pedes sensĩ reclinet᷑ struct᷑a
ses quipede. ut uĩ possit here curtẽdi.
Si quis mons ĩteriectus succ̾erit: aui
per latera eius aq̃ uucent obliq̃m aũ¬
ad aque caput spelũcas librabimus:

Expanded text:
ne per rimas aqua possit elabi, cuius ne per rimas aqua possit elabi, cuius magnitudo pro aque mensura facienda est, si per planum veniet, inter centenos vel sexagenos pedes sensim reclinetur structura sesquipede, ut vim possit habere currendi, si quis mons interiectus occurrerit, aut per latera eius aquam ducemus obliquad aque caput speluncas librabimus
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ: ut binos pededes struct᷑a xludat.
Que structura uectibus ligneis subind̾
dẽsqt᷑. et structa sit lapide coficio. ul sili¬
ce. Si aqua limosa fuerit: salis admix¬
tione corrigitur. Sed dum fodr̃ puteꝰ.
Si t̾ra ñ stabit uicio gn̾is disidluta. aũ
hũore laxabr̃: tabulas obicies directas
ũdiꝙ.⁊ eas trãsu̾sis uectibꝰ sustĩebis.
ne fodientes ruiua cõcludat. Aqͣm u̾o
nouã sis ꝓbabis. in uase eneo nitido spar¬
ges.⁊ si maclam ñ fec̾it: ꝓbabilis iudi¬
cetur. Item d̾cocta eneo uasculo. si hare¬
nam. uł limũ nõ relĩquit ĩ fundo: utił
erit. Item si legumina cito ualeb̾ excoq̃¬
qui in alto sunt putei: ꝑforatiᷤ usq ad
ĩfimam partem t̾ris ad loca ĩferiora
possunt uice fontis exire: si ualł subiꝰ¬
te natura permittat. xluii. de aque¬
tili. aut plumbeis fistulis. aut cana¬
libus ligneis: aut fictilibꝰ tubis. Si ꝑ
formã ducitur: solidandꝰ est canalis:

Expanded text:
versum, ut binos pedes structura concludat versum, ut binos pedes structura concludat que structura vectibus ligneis subinde densetur et structa sit lapide tosico vel si lice. Si aqua limosa fuerit salis admixtione corrigitur. Sed dum puteus foditur, si terra non stabit, vitio generis dissoluta; aut humore laxabitur; tabulas obiicies directas undique et eas transversis vectibus sustinebis, ne fodientes ruina concludat. Aquam vero novam sic probabis; in vase eneo nitido sparges et si maculam non fecerit, probabilis iudicetur. Item decocta eneo vasculo, si arenam vel limum non relinquit in fundo, utilis est. Item si legumina cito valebit excoququi in alto sunt putei, perforatis usque ad infimam partem terris, ad loca inferiora possunt vice fontis exire, si vallis subiecte natura permittat. DE AQUtili, aut plumbeis fistulis, aut cannalibus ligneis, aut fictilibus tubis, si per formam ducitur, solidandus est canalis,
Abbreviated transcription (Latin):
uł si plura sunt in unũ colligere. ma¬
xĩe uero sub radicibus mõtiũ in septẽ¬
trionali parte querẽde sũt aque. qr
in hiis locis magis hundat. utiliores¬
q nascuntur. Sed in fodiendis puteis.
cauendum ẽ fossoꝵ periculũ. qr plerũq
terra sulphur alumĩe bitumẽ educit.
quoꝵ sp̃s mixti anelitũ pestis ex halat.
et occupatis statim naribꝰ extorq̃nt ai¬
aĩas: nisi quis fuge sibi uelocitate suc¬
currat. Prius ergo ꝙͣ descendat᷑ ad in¬
tima. in eis locis lucernã ponas accen¬
sam. Que si extĩcta nõ fuerit. peticulũ
ñ timeb̾. ꝯi uo ertinguẽtur: cauẽd ẽ lo
quem sp̃s mortis occupauit.  si alio
loco iqua nõ potest inueniri: dextra le¬
uaq fodiamꝰ puteos usq ad aque ip¬
sius libram̃tum. et ab ip̃is foramina
hĩc ĩn patefacta uelut nare introagamꝰ.
qua nocens sp̃s euaporet. Quo facto: la¬
tera puteoꝵ structura suscipiat. fodiẽ¬
dus ẽ autem pute latitudĩe: pedũ ꝙͣiͦ

Expanded text:
vel si plura sint, in unum colliges: tamen maxime sub radicibus montium in septentrionali parte querende sunt aque; quia in his locis magis abundant, utilioresque nascuntur. Sed in fodiendis puteis cavendum est fossorum periculum, quoniam plerumque terra, sulphur, alumen, bitumen educit, quorum spiritus mixti anhelitum pestis exhalant et occupatis statim naribus extorquent animas, nisi quis sibi velocitate succurrat. Prius ergo quam descendatur ad intima, in eis locis lucernam ponis accensam, que si extincta non fuerit periculum non timebis: si vero extinguatur, cavendus est locus quem spiritus mortifer occupaverit . Quod si alio loco aqua non potest inveniri, dextra levaque fodiemus puteos usque ad aque ipsius libramentum; et ab his, foramina hinc inde patefacta, velut nares intro agemus, qua nocens spiritus evaporet; quo facto latera puteorum structura suscipiat. Fodiendus est autem puteus latitudine VIII pedum quaque
Abbreviated transcription (Latin):
rantur.ai̾alia: manifestum est ꝙ ua
pores pͥncipia sunt aĩaliũ et homi¬
num. qui sunt quarte et quite cõ¬
positionis. Sed in aĩalibus magis

Expanded text:
rantur animalia. Manifestum est quod vapores principia sunt animalium et hominum, qui sunt quarte et quinte compositionis: sed in animalibus magis
Abbreviated transcription (Latin):
.uiii. istoꝵ suffraganei. quoꝵ nature pͥm¬
cipioꝵ suoꝵ naturis sunt affines. non
cam̾ ad eo feruentes. hoꝵ unusquisq
dũ mouetur: natura aeris et corporuz
cõplexiones mutantur. Horeas enim
corpora indurat. et confortat: humores
et sp̃s clarificat. cerebrũ sanat. sensus
subtiliat. motum confortat. choitum
augm̾tat. malos humores contrabit.
ne in aliqua membra discurrat. Qd̾ ĩo
fit: qr corporis ext̾iora refrigetat. ⁊ calor
natuualis intus adimatur. Tusses fac̃.
et dolores pectoris: ꝓp̃ desiccationem sp̃u¬
als instrum̃ti. digestionem et urina
stringit. dolores cculoꝵ parit. corporibꝰ
fuigio nocet. Auster econtra neruos
emollit: corpora. humores. sensus ⁊
spiritus turbat. Inde grauitas auditꝰ.

Expanded text:
VIII istorum suffraganei, quorum nature priVIII istorum suffraganei, quorum nature principiorum suorum naturis sunt affines, non tamen adeo ferventes. Horum unusquisque dum movetur, natura aeris et corporum complexiones mutantur. Boreas enim corpora indurat et confortat, humores et spiritus clarificat, cerebrum sanat, sensus subtiliat, motum confortat, coitum augmentat, malos humores contrahit ne in aliqua membra discurrant. Quod ideo fit, quia corporis exteriora refrigerat et calor naturalis intus adunatur. Tusses facit et dolores pectoris, propter desiccationem spiritualis instrumenti: digestionem et urinam stringit, dolores oculorum parit, corporibus frigidis nocet. Auster econtra nervos emollit, corpora, humores, sensus et spiritus turbat, inde gravitas audit
Abbreviated transcription (Latin):
sictus a t̾ra dissolutus. hiuiꝰ uata.
scom locum est sibi ppria. Mutatio aũt
nature loci est ex solis uicinitate. uł lõ¬
ginquitate. uł ex tursus sui diu̾sitate.
loca u̾osunt .iiii. scilic oriens. occidens.
mertoies. septemtrio. Meridies ortui so¬
lis dexter calidus est et humidus. Cali¬
dus quidem. qr cũ sol ab altitudine sua
digreditur: ibi aliqͣmdu ĩmoratur. hu¬
midus aut̃ ex humiditate fumi maris.
et humiditate loci. uentus gͥ ex hac ꝑte
flans .s. auster: calidus et humidus eẽ
ꝓbatur. Plaga septentͥonalis huic op¬
posita et soli sinistra. fugida est et sicca.
qd̾ ex nimia solis remotione cõtingit.
Cum enĩ sol ad eam deuenerit: altissi¬
mꝰ est. et a terra remotus. Igitur et uẽtꝰ
ex hac parte ueniens. frigrous est et sic¬
cus. et boreas uocatur. Orientis locus
temperatus ẽ. qr licet ibi nascatur sol.ci
ratus est. s aliquãtis per frigidior et hu¬
midior. Talis et eius uẽtus. sunt et alii

Expanded text:
siccus a terra dissolutus: huius ndum locum est sibi propria: mutatio autem nature loci est ex solis vicinitate, vel longinquitate, vel ex cursus sui diversitate. Loca vero sunt quatuor, scilicet oriens, occidens, meridies et septentrio. Meridies ortui solis dextra, calidus est et humidus: calidus quidem, quia cum sol ab altitudine sua digreditur, ibi aliquamdiu immoratur; humidus autem ex humiditate fumi maris et humidi loci. Ventus igitur ex hac parte flans, scilicet auster, calidus et humidus esse probatur. Plaga septentrionalis huic opposita et soli sinistra, frigida est et sicca, quod ex nimia solis remotione contingit. Cum enim sol ad eam devenerit altissimus est et a terra remotus. Igitur et ventus ex hac parte veniens, frigidus est et siccus et boreas vocatur. Orientis locus temperatus est, quia licet nascatur sol, ciratus est, sed aliquantisper frigidior et humidior; talis est et eius ventus. Sunt et alii
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓuidentia ac dispositor ille mũdi de
omni parte ne quid esset situ squallidũ
effudit. Sed parum uidelicet ad mõtes
nras t̾ra late patet. Nimis delicate for¬
cenius in nos sata cessantia. Miseri qͥd
queritis mortem que ubiq super est:
poetet et illa uos ex lectulo: s ĩnocentes
lius actum esse nobiscum: si natura uẽ¬

Expanded text:
hoc prouidentia ac dispositor ille mundi deuhoc prouidentia ac dispositor ille mundi deuomni parte, ne quid esset situ squalidum, effudit, ut nostras terra late patet. Nimis delicate forcemus in nos fata cessantia. Miseri, quid quaeritis? mortem, quae ubique superest? Petet illa uos et ex lectulo, sed innocentes lius acturam fuisse nobiscum, si uen
Abbreviated transcription (Latin):
ra: hoc quoq aliquis ut dignum
admiratione suspexerit. Non enĩ ex
una causa uẽtos autem ĩuenit. aut
per diu̾sa disposuit: s pluribus. Pͥmũ¬
s assidua uexatione utilem redelerẽt
uitalemq tracturis. De inde ut ymbres
terris subministrarẽt. Id̾emq nimios
modo deducunt. ut per totum orbemi
pluuie diuidi possint. In ytaliã aust̾
ĩpellit. in affrica aquilo reicit. ethesie
non patiuntur ap̃ nos nubes consist̾e.
id̾em totam ĩdiam ⁊ et hiopiã continu¬
is per id tempus irrigant aquis. Nd¬
ꝙ fruges percipi nõ possent nisi flatu
superuacua mixtaq seruandis uen¬
tilarentur. nsi essent ꝙ segetem exsic¬
se populis cõm̾cium dedit. et gẽtes
dissi patas locis miscuit: Ingens. ingẽs¬
nature beneficium. si non illud in inuriã
suam u̾tat hominũ furor. Que nãq de
nĩtia nos exagitat et in mutuũ compoit
exicium. ut uela uẽtis demus bellũ paratim.
et periclitemur periculi causaꝰ. ⁊lon in

Expanded text:
ra hoc quoque aliquis ut dignum admiratione suspexerit: non enim ex una causa uentos aut inuenit aut per diuersa disposuit, sed primused assidua uexatione utilem redderent uitalemque tracturis, deinde ut imbres terris subministrarent idemque nimios modo deducunt, ut per totum orbem pluuiae diuidi possint: in Italiam auster impellit, aquilo in Africam reicit, etesiae non patiuntur apud nos nubes consistere; idem totam Indiam et Aethiopiam continuis per id tempus aquis irrigant. Quid, quod fruges percoqui non possent, nisi flatu superuacua inmixta seruandis uentilarentur, nisi esset quod segetem excitse populis commercium dedit et gentes dissipatas locis miscuit? Ingens naturae beneficium, si illud in iniuriam suam non uertat hominum furor! Nunc quod de mentia exagitat et in mutuum componit exitium? Uela uentis damus bellum petituri et periclitamur periculi causa, in
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia corrumpimꝰ. et ut essent con¬
traria efficimꝰ. Dedit eiũ ille uẽtos ad
custodiendã celi t̾rarũq temperiem: ad
euocandas ac supprimendas aquas. Ad
tem cum aliis causis adducit ip̃a iactatio.
cibum in sũma attrahens: et ne torpe¬
at permonens. dedit etiam adult̾iora
sñ magna experientia rerũ. si natalis

Expanded text:
beneficia eius corrumpimus et ut essent contraria effecimus. Dedit ille uentos ad custodiendam caeli terrarumque temperiem, ad euocandas supprimendasque aquas, ad tatem cum aliis causis adducit ipsa iactatio attrahens cibum in summa et ne torpeant permouens. Dedit uentos ad ulteriora sine magna experientia rerum homo,
Abbreviated transcription (Latin):
cocta et potata eos qui uenenũ supse¬
rint curat: potus etiam contra tussi
uet̾e̾m ꝓdest. eademq si contineatur.
ore dentium dolorem sanat. fõlia eius
trita et oculis supposita. tumores ac
dolores sauat sedat. Eademq cũ ui¬
no ac melle decocta. eunuchoꝵ uuln̾a

Expanded text:
cocta et pota eos, qui omenta ruperint sanat. Quae potio etiam contra tussim veterem prodest. Eadem si in ore contineatur dolorem dentium sanat. Folia ipsius elixa et trita oculis superposita tumores et dolores sedat. Eadem cum vino aut melle dec
Abbreviated transcription (Latin):
cii coloris. est optimus. Est autem
quidam uelut gutta uini rubei aqͣ¬
corrupta. et hic falior est ad sculpẽ¬
tibꝰ: qm̃ ebrietati eit contrarius.
Carior quidem hic lapis esset: sed
maxima eius copia est. ysidorus¬

Expanded text:
tii coloris est optimus. Est autem quidam velut gutta vini rubei corrupta aqua. Hic facilior est ad sculpen ebrietati contrarius. Carior quidem esset hic lapis, sed maxima eius copia est. Andr
Abbreviated transcription (Latin):
tenent: sed in arabie quoq parte q̃
finitima syrie petra uocatur. et in
armenia minore ⁊ galatia reperiũ¬
atq uilissime in tharso et cỹpro. In¬
dice absolutum phenicis p̃pure co¬
lorem h̾nt. et ad hanc tingentium
officine uota dirigunt. fundit aut̃¬
eun aspectu leniter blandum: ne
in oculos ut carbunculi uibrant.¬
alterum earum genꝰ descendit ad
iacic̃tos: et hunc colorẽ indisacon

Expanded text:
ndicae, sed in Arabiae quoque parte, quae finitima Syriae Petra vocatur, et in Armenia minore et Aegypto et Galatia reperiunautem vilissimaeque in Thaso et Cypro. dica absolutum Phoenices purpurae colorem habet. ad hanc tinguentium officinae dirigunt vota. fundit autem aspectu leniter blandum neque in oculos, ut carbunculi, vibrantalterum earum genus descendit ad hyacinthos; hunc colorem Indi socon
Abbreviated transcription (Latin):
optimus est ad usum medicine: qͥ
est colore candidus ac leuis ĩ modũ
punicis: ac ueluti puluis manibꝰ
melle uero: putredinẽ circũscribit̃
datur etiam prisicis more electua
continens inclusam ueluti stellaz
plinius ubi ꝯͣ. poxima candicanti¬
tum bns ꝓprietate nature. ꝙ inclu¬
sam lucem pripille modo quodam
contin at trasfundit cum ĩclinaei¬
one: uelut iitus ambulantemee
alio atꝙ alio loco reddens. psdorus.

Expanded text:
optimus ad usum medicinae qui est colore candidus et leuis in modum pumicis et ueluti puluis manibus melle uero putredines circumscribit. Datur etiam more electuarcontinens, veluti stellam ii 131 Proxima candicantitum habet proprietate naturae, quod inclusam lucem pupilla quadam continet. hanc transfundit cum inclinatione velut intus ambulantem alio atque alio loco reddens. eadem
Abbreviated transcription (Latin):
et .q. rose nitor. Leniter quasdam
flamulas fundens. Alterum genus
eius. descendit ad iacinctos. causã
noĩs eius hanc asserunt: quia sit
to igneum. sed uini colorem hns.
Est autem sculpturis facilis. huiꝰ¬

Expanded text:
quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit to igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis
Abbreviated transcription (Latin):
rillus in india gignitur. uiriditate
tur aut̃ ab indis in sex angulas for¬
mas: ut hebetudo coloris. repeussu
anguloꝵ excitetur: aliter politus non
ht̃ fulgorem. Genera eius sunt nouẽ.

Expanded text:
rillus in India gignitur, gentis suaetur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem.
Abbreviated transcription (Latin):
emones per mergiam non crelimꝰ
aĩe subaliter illabi: s applicatione
et oppssione uniri. Beda suꝑ actus apłoꝵ¬
sathanas cor alicunis. nõ quidem ĩgredr
tione aiam in affectionẽ malicie trabens.
per cogitationes et ĩcentiua uiciorum
quibus plenꝰ est. Impleuit ergo cor ana¬
nie. nõ intrando. s malicie sue uirus

Expanded text:
emones per energiam non credimus substantialiter illabi animae: sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem Satanas cor alicujus, non quidem ingredietione animam in effectum malitiae trahens per cogitationes et incentiva vitiorum quibus plenus est. Implevit ergo Satanas cor Ananiae, non intrando, sed malitiae suae virus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nulli. ut necesse sit eos remissioribus
nus q fructus ab eis obtineri creditur:
si solũ modo se etiam qualibet ignauia ua¬
leant in solitudine continere. cxuii. Q¬
nantes adu̾sus istos incentores .i. de¬
mones et uincentes: minuant exc̾citu
demonũ. uelut ꝙͣ plurimos eoꝵ interi¬
mant. nec ultra fas sit illi spũi qui ab
aliquo sc̃o caste et pudice uiuendo uictꝰ

Expanded text:
nonnullos, ut necesse sit eos etiam remissioribus nusque fructus ab eis obtineri credatur, si solummodo se etiam cum qualibet ignavia valeant in solitudine continere, ac nantes adversus istos incentores, et vincentes eos, minuunt exercitum eorum, vel ut quamplurimos eorum interimant, nec ultra fas sit illum spiritum, qui a sancto caste et pudice vivente victus
Abbreviated transcription (Latin):
desideri: nec unius fortitudinis atq ne¬
quicie. Incipientibus quoq et ĩfirmis:
nõ nisi ĩfirmiores spiritus ĩcertamine
semper aduersus a thletas xp̃i robustioꝵ
pugna succedit. Nam pro comparatione
colluctationis augetur. ⁊ loster en ĩ ago

Expanded text:
ed ne unius quidem fortitudinis atque nequitiae; et incipientibus quidem atque infirmis non nisi infirmiores spiritus in certaminesemper adversus athletam Christi robustior pugna succedet. Pro comparatione colluctationis augetur. Nullo enim mo
Abbreviated transcription (Latin):
peterea sciri oportet. ꝙ sicut de maioribͥ
et minoribus angelis quidam per¬
stiterunt: ita de utro gradu quidam cor¬
ruerunt. et sicut inter bonos angelos alii¬
siluis pͥsunt: ita et inter malos alii aliis p̾la¬
li angelis et hõies hoibus. et demones de¬
monibus p̾sunt. s infuturo omnis eua¬
cuabr̃ prelatio. ut decet apłs. habent qͦꝙ
secundum modũ scientie maioris. uł
minoris. prelationes alii maiores alii

Expanded text:
eterea scire oportet quoniam sicut de majoribus et minoribus quidam perstiterunt, ita de utroque gradu quidam corruerunt, aliis praesunt, ita et inter malos alii aliis praelali angelis, et homines hominibus, daemones daemonibus praesunt, sed in futuro omnis evacuabitur praelatio, ut docet Apostolus . Habet quoque secundum modum scientiae majoris, vel minoris, praelat
Abbreviated transcription (Latin):
uni hoi. Alii uni uicio p̾sunt. Inde dicit᷑
sp̃s superbie. sp̃s luxurie. ⁊ huiusmodi. qr
de illo uicio maxime potest quilz hoies
temptare a quo nõĩatur. Inde est etiam
ꝙ noĩe demonis diuicie uocantur. scilic

Expanded text:
ni, alii vero uni vitio praesunt. Unde dicitur spiritus superbiae, spiritus luxuriae et hujusmodi, quia de illo vitio maxime potest tentare homines a quo nominatur. Inde est etiam, quod nomine daemonis divitiae vocantur, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
pugnemus. ⁊am circuit ille nos singu¬
los. et tanꝙ̃ hostis clausds obsidens mu¬
ros. explorat et temptat an sit pars aliq̃
membroꝵ minus stabilis et fida: cuius
aritu es interiora penetretur. Offert
recat: manũ iniuriis lacessentibꝰ ad
petulantiam ceris instigat. falsa ostẽtat.¬
semper in quietus. et semper ĩfestus. in
pace subdolus: in perse qutione uiolẽtꝰ.¬
paganus quidam scripsit de m̾te mun¬
tizatus et mortuus est. Agite inquit o
tus incestet aĩe scĩtatem. lucẽq mentis
obnubilet. Serpit hoc malum peper per
omnes aditus sensuales. Dat se se figu¬
ris: accomodat coloribus. adheret sõpnis.
latet in nra. in fallacia sermonis: odoribꝰ
se subicit. ĩ fundit saporibus. Ac turbidi
motus illuue.: tenebrosis affectionibꝰ
tenebrati sensus. quibusdã nebulis ipł
omnes meatus intelligentie. per quos
pandere sol lumꝰ rationis. radius mẽtis

Expanded text:
cuit. Circuit ille nos singulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert uocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatei, inquietus semper et semper infestus; in pace subdolus et in persecutione violentpaganus quidem scripsit, setizatus mortuus est. Agite o, inquit, tus incestet anime sanctitatem, lucemque mentis obnubilet. Serpit hoc malum per omnes aditus sensuales, dat sese figuris, accommodat doloribus, adheret somnis; latet in ira, in fallacia sermonis, odoribus se subiicit, infundit se saporibus, ac turbidi motus illuvie, tenebrosis affectionibus tenebrat sensus, quibusdam nebulis implet omnes meatus intelligentie, per quos pandere solet lumen rationis radios mentis
Abbreviated transcription (Latin):
malefacta suadet᷑ miris ⁊ ĩuisibilibus mo¬
dis.per subtilitatem corpoꝵ suoru corpo¬
ra hoĩnum nõ sentͥentia penetrando.
et se cogitationibus eoꝵ per queda ymͣ.¬
ginaria uisa miscendo. siue ingilanti¬
um. siue dormientiũ. Actor. Bicet at̃¬

Expanded text:
suadent autem miris et inuisibilibus modis per illam subtilitatem corporum suorum corpora hominum non sentientium penetrando et se cogitationibus eorum per quaedam imaginaria uisa miscendo, siue uigilantium siue dormientium. aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tos demones aiunt: qui meriti mali
fuerunt. quarum natura esse dicitur:
Terrere paruulos. et inangulis terrere¬
garrire tenebrosis. E amias fabule tra¬
dunt. infantes corripere ac laniare soli¬
tas: a laniando dictas. Pilosi dicuntu¬
et ĩcubi ab ĩcubando .i. stũprando. Sepe
enĩ imꝓbi existunt etiam mulieribus.
romani faunũ ficariũ dicunt. haymo¬

Expanded text:
tos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qutur ab incumbendo idest stuprando. Sepe enim improbi existunt etiam mulieribus Romani faunum ficarium dicunt; h
Abbreviated transcription (Latin):
cuta dicitur: eo ꝙ in tyrso genicu¬
atos nodos h̾eat oculos ut cãna
sicut dicitur fossa cera que occulta ẽ.
hec potuidata interficit. hauc soctates
publica quidem atheuiensiũ pena ĩ¬
uisa ad multos tñ usꝰ nõ omittẽda.
Semẽ habet noxiũ Caulis autem ẽ
tanis lenis hic et geniculatus ut cã¬
ni nigricans. Altior sepe binis cubi

Expanded text:
cuta, propter quod in thyrso geniculato nodos habeat occultos, ut canna; sicut dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit: hanc in carcere Socrates publica Atheniensium poena invisa, ad multa tamen usus non omittendi. semen habet noxium; caulis autem et tinis. levis hic et geniculatus ut calami, nigricans, altior saepe binis cubitis,
Abbreviated transcription (Latin):
est. ysidorus. Preneus: et ip̃e a cre¬
bris fulminum ignibus nũcupatur.
G̃rete enĩ: ignis piros uocatur. Iste ẽ
qui inter galliam atq hyspaniam.q.
de industria munim̾tum ĩ teriacet.
Soliurus a singularitate dicitur. ꝙ
omnibꝰ hyspanie montibus solus al¬
tior uidetur. Salpes mons est ĩ ulti¬
imis finibus occeani. qui dirimit eu¬
ropam ab affrica. quẽ athlantis fine
et rex affite: a quo astrologie artẽ priꝰ
dicunt excogitatã. Ideoq dictus est susti¬
nuisse celum. ab eruditione g̾ dicipli¬
ne et scĩa celi: nom̾ eius in montem af¬
frice diriuatum est. qui nũc athlas co

Expanded text:
endium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus: Graece enim ignis pyr vocatur. Iste est, qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum interjacet. Solorius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur. Calpe mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quam Atlantis finem et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ab eruditione igitur disciplinae, et scientia coeli nomen ejus in montem Africae derivatum est, qui nunc Atlas co
Abbreviated transcription (Latin):
Ons ethua: ex igne et sulphure
dictus est. unde et gehẽna. cõ¬
stat autem hũc ab ea parte qua eurꝰ
uł affricus flat. here speluncas plenͣs
sulphurus. et usq ad mare deductͣs.
Que spelunce recipientes in se fluc¬
tus. uentum creant. Qui eragitatꝰ.
ignem gignit ex sulpbure. unde ẽ:
u̾tice hẏatus duo sunt brateres no¬
minati. per quos eluctatus erũpit
uapor: premisso prius fremitu. qͥ per
estuantes cauernar latebras longo
mugitu intra t̾re uiscera diu uoluit᷑.
rlec ante se flãmarum globi attollũt.
quã int̾ni strepitus antecedant. Mir̃
hoc est: nec illud minus ꝙ in illa fꝰ
niues p̾fert. et licet uastis exundet
incendiis: apicis canicie ppetua bru¬
malem detinet faciem. Ita ĩ utroq
ĩnicta uiolentia est. nec calor frigore
mitigatur. nec frigus calore dissolui¬

Expanded text:
ons Aethna ex igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est rtice hiatus duo sunt, crateres nominati, per quos eructatus erumpit uapor, praemisso prius fremitu, qui per aestuantes cauernarum latebras longo mugitu intra terrae uiscera diuoluitur, nec ante se flammarum globi attollunt quam interni strepitus antecedant. Mirum hoc est: nec illud minus quod in illa niues praefert, et licet uastis exundet incendiis, apicis canitie perpetua brumalem detinet faciem. Ita inuicta in utroque uiolentia nec calor frigore mitigatur nec frigus calore dissolui