comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sin om̃ib philosophiȩ doctrinis discendis PSILLOGIS MIS¬
atq tractandis sũmũ uitȩ ꝓpositũ solam̃ existimẽ. iucun¬
dius & ueluti cũ quodã fructu laboris arripio. quȩ tecũ c̃municas¬
do cõpono: Nã & supsa speculatio ueritatis sua quadã speciȩ sec¬
tantla ẽ. fit tam̃ amabilior cũ in cõmune dedncit᷑: Nullũ t enĩ
bonũ qđ non pulehrius elucescat. si plurimorũ noticia cõpbet᷑:
Naq alias intaciturnitate cõpssũ etiã iãq silentio ꝑituriui: latus
efflorescit. & ab obliuionis interitii: scientiũ participatione deftiliꝰ
das̃ in amiciciȩ participationẽ deduci necesse ẽ studui suauitatẽ
quodã ueluti dulcissino caritatis sapore ẽdiri Nã cũ id inse optineat
amicitia ꝓpͥũ munus ut nolit habere solitarias cogitationes: tunc qđ
honeste quisq cogitat. nulli ꝓpmtius. nisi quẽ diligit confitet᷑. ꝙ
fietũ ẽ ut etiã si mm̃sus labor coepto oꝑi uiã negabat: animꝰ tam̃ ad

Expanded text:
in omnibus philosophiae disciplinis ediscendis atque tractandis summum in vita positum solamen existimem, tum iocundius, et veluti cum quodam fructu etiam laboris arripio quae tecum communicanda compono. Nam et si ipsa speculatio veritatis sua quadam specie sectanda est, fit tamen amabilior cum in commune deducitur. Nullum enim bonum est quod non pulchrius elucescat, si plurimorum notitia comprobetur; namque alias taciturnitate compressum et iam iamque silentio periturum, latius efflorescit et ab oblivionis interitu scientium participatione defendituda sunt in amicitiae participationem deduci, necesse est studii suavitatem quodam veluti dulcissimo caritatis sapore condiri. Nam cum id in se optineat amicitia proprium munus, ut nolit habere solitarias cogitationes, tunc quod honeste quisque cogitat, nulli promptius, nisi quem diligit, confitetur. Quo factum est ut, etiam si immensus labor coepto operi viam negabat, animus tamen ad
Abbreviated transcription (Latin):
ineosdẽ utimos resoluunt᷑. cũ p̃sertim pͥmȩ corũ ꝓpositiones
ñ pone consequentiȩ excathegoricis idẽ simplicib. capiant sillogis¬
inis. slaq pͥma ꝓpositio hypotheticis sillogismis sidubitet᷑. anuera

Expanded text:
in eosdem ultimos resolvuntur, cum praesertim primae eorum propositiones in eosdem ultimos resolvuntur, cum praesertim primae eorum propositiones vim propriae consequentiae ex categoricis, id est simplicibus, capiant syllogismis. Namque prima propositio hypothetici syllogismi, si dubitetur an vera
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. utita demũ sit aliquid si fuerit alterũ etiã sineutrũ alterius no¬
m̃ excipiat: lta gͥ ꝓpositionib. disgregatis. exenunciationũ ꝓpͥeta¬
tt: sillogismi qͦq uocabulũ ꝑceper̃. ut ali dicant᷑ p̃dicatiui. alii
edicionales. Nã inquib ꝓpositiones p̃dicatiu is. Eos p̃dicatiuos
silogismos uocamus. In ꝗͥb. uͦ. hypothetica ꝓpositio pͥma ẽ: Potest
nũq & assumptio & c̃elusio eẽ p̃dicatiua. hi tam̃tꝑunius hr pothe¬
nce ꝓpositionis nat᷑am: hypothetici & c̃dicionalec dnr̃: ac desim¬
plicib quidẽ idẽ p̃dicatiuis sillogismis induob. libellis explicuimꝰ.¬
quos deeorũ institutione cfecimus. post simplitiũ uͦ sillogismnorx
disputacionẽ ordo ẽ. ut de ñ simplicib differamꝰ: Non simplices
aut̃ sillogismi s. qui hypothetici dnr̃ quos latino noẽ. condicio¬

Expanded text:
est, ut ita demum sit aliquid, si fuerit alterum, etiamsi neutrum alterius noest, ut ita demum sit aliquid, si fuerit alterum, etiamsi neutrum alterius nomen suscipiat. Ita igitur propositionibus disgregatis ex enuntiationum proprietate syllogismi quoque vocabulum perceperunt, ut alii dicantur praedicativi, alii conditionalepositio prima est potest namque et assumptio et conclusio esse praedicativa, hi tantum per unius hypotheticae propositionis naturam hypothetici et conditionales dicuntur. Ac de simplicibus quidem, id est de praedicativis syllogismis duobquos de eorum institutione confecimus. Post simplicium vero syllogismorum disputationem, ordo est ut de non simplicibus disseramus. Non simplices autem syllogismi sunt qui hypothetici dicuntur, quos latino nomine conditio
Abbreviated transcription (Latin):
no alterũ de altero p̃dicat᷑. sedid tantiĩ dr̃ eẽ alteriĩ. si alterii fue¬
rit ueluti cũ dicimꝰ. si peperit cũ uiro c̃cubuit Noneni tẽ dr̃.
ipsã peperisse idet̃ : qđ ẽ cũ uiro c̃cũbente. sed id tantiĩ ꝓpomit
qđ partꝰ nũ quã eẽ potuiss&. nisi fuiss& cũ uiro c̃cubit᷑. qđ si qull¬
do in una eadẽq ꝓpositionũ ꝓpͥetas incurrerit tã scđm modu enss¬
tiate ꝓpositionis intelligendi ratio uariabit᷑ hoc modo. Na cis
dicimꝰ homo animal ẽ : ꝓpositionẽ facimus p̃dicatiuã. At sitta
nꝓponamꝰ sihomo ẽ animal ẽ : in cdicionalẽ uertit᷑ enuna atiote
In p̃dicatiua gͥ id spectabimus qđ ipse homo animalsit. id nom̃ in se
suscipiat animalis. Inc̃dicionali uͦ illud intelligimus. qđ sifuerit
aliqua res quȩ hõ esse dicat᷑: necesse sit. aliquã rem eẽ. quȩ. ani¬
siscipere nom̃ dedarat: Condicionalis uͦ ppositionis hȩc sententia

Expanded text:
o alterum de altero praedicatur, sed id tantum dicitur esse alterum, si alterum fuerit, veluti cum dicimus: «si peperit, cum viro concubuit». Non enim tunc dicitur ipsum peperisse id esse quod est cum viro concumbere, sed id tantum proponitur quod partus numquam esse potuisset nisi fuisset cum viro concubitus. Quod si quando in una eademque propositionum proprietas incurrerit, tunc secundum modum enuntiatae propositionis intelligendi ratio variabtivam; at si ita proponamus: «si homo est, animal est», in conditionalem vertitur enuntiationem. In praedicativa igitur id spectabimus quod ipse homo animal sit, id est nomen in se suscipiat animalis, in conditionali vero illud intellegimus, quod si fuealiqua res quae homo dicatur, necesse sit aliquam esse quae anisuscipere nomen declarat. Conditionalis vero propositionis haec sententia
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratũ atq ostensũ : putamus ex eisdẽ c̃uenientib
corporaliũ rerũ substantiã c̃ficia quib. ase distunotis uds
cedentib int̾imat᷑: In hoc gͥ exemplo posita: ẽsentiendi ila¬
one ut id niulisꝑ. ficri intelligat᷑. qđ sieri ñ potesti id int fo¬
ma exmateria separet᷑. qđ consequit : intendimus perit
scilic& corpora ut eadẽ exhisdẽ csistere cẽpbemꝰ: Nãq qñ
interus. corporaliis repũ consequit᷑. iure dicemi isoms cas¬

Expanded text:
demonstratum atque ostensum putamus eisdem convenientibus demonstratum atque ostensum putamus eisdem convenientibus corporalium rerum substantiam confici, quibus a se cedentibus interimatur. In hoc igitur exemplo posita consentiendi conditione, ut id paulisper fieri intelligatur quod fieri non potest, ut formae a materia separentur, quid consequatur intendimus, perire scilicet corpora, ut eadem ex iisdem consistere comprobemus. Nam quoniam interitus corporalium rerum sequitur, jure dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicimꝰ. si dies ẽ luc&. atq dies ẽ. hec assuptio p̃dicatiua ẽ. & si
ut dictũ ẽ. lungit᷑. ꝙ si exhis & sidẽ capiunt & ordinẽ partiũ sorti¬
unt᷑: necesse ẽ cathegoricos sillogismos hrỹpotbeticis uĩ c̃dusionib
ministrare. sed qm̃ dehyporheticas toquimꝰ que signific& br pothe¬
sis pdicendũ ẽ. hrpothesis uiãqi unde: bm̃ perherici sillogismi acc¬
pere uocabulum. duob. utendemo p̃lac&d adt̃ modis. aut ent̃ tale
ad quiescit᷑ aliquid ꝑquandam int̾ se eseieniũ condriorit̃ ꝙ fie¬
ri nullo m̾ posse ut adsnũ t̃mmũ ratio ꝑducat᷑: aut in condi¬
cione posita inconsequentim cor iunetioriis ul disunetio¬
nis ostenditur Ac pͥoris quidẽ positionis exc̾plũ ẽ udimti cũ
res om̃s corporales matãe. formȩq. coneursi subsistere demons¬
tramis: Iunc enĩ ꝙ prerũ naturã fieri non potest uonim̾
idẽ omem formei naturã subiecta  materiȩ. si ñ rẽ saltẽ cogi¬

Expanded text:
cimus, si dies est, lucet; Atqui dies est, haec assumptio praedicativa est, si ut dictum est jungitur. Quod si ex his et fidem capiunt, et ordinem partium sortiuntur, necesse otheticis loquimur, quid significet hypothesis praedicendum est. Hypothesis namque, unde hypothetici syllogismi accepere vocabulum, duobus ut Eudemo placet dicitur modis: aut enim tale adquiescitur aliquid per quamdam inter se consentientium conditionem, quod fieri nullo modo possit, ut ad suum terminum ratio perducatur; aut in conditione posita consequentia vi coniunctionis vel disiunctionis ostenditur. Ac prioris quidem propositionis exemplum est, veluti cum res omnes corporales materiae formaeque concursu subsistere demonstramus. Tunc enim quod per rerum naturam fieri non potest, ponimus, id est omnem formae naturam a subiecta materia, si non re, saltem cogi
Abbreviated transcription (Latin):
nata diseretio. uidet᷑ enĩ in aliquib. ꝓpositionib nił diferre pdicati¬
uã ꝓpositionẽ ac̃dicionili. nisi tantũ. quods orationis modo uelut.
siꝗs ita ꝓponat. homo animal ẽ. id suta rursius enuncia. si homo c
animal ẽ. hȩ ꝓpositiones orationis quidẽ modo diuerse. rẽ ũ ñ undent᷑¬
significasse diuersã: Primũ gͥ dicendũ e. q. pdicatiua ꝓpositio iuĩ
sua ñ incdicione sed in sola p̾dicatione estituit. In cdicionali uͦ. esecqͥn¬
tiȩ ratio ex conditione suscipit᷑. Rursus p̃dicatiua simplex ẽ ꝓpo¬
sitio. Conditionalis uͦ eẽ ñ poterit nisi exp̃dicatiuis. ꝓpositionib
c̃iungat᷑ ut cũ dicimꝰ. sidies ẽ. luxẽ. dies ẽ. atq lux ẽ. duȩ s̃ pdicatiue¬

Expanded text:
natura discretio. Videtur enim in aliquibus propositionibus nihil differre praedicativa propositio a conditionali, nisi tantum quidem orationis modo; velut si quis ita proponat: «homo animal est»,id si ita rursus enuntiet: «si homo est, animal est», hae propositiones orationis quidem modo diversae suntsignificasse diversam. Primum igitur dicendum est quod praedicativa propositio vim suam non in conditione, sed in sola praedicatione constituit, in conditionali vero consequentiae ratio ex conditione suscipitur. Rursus praedicativa simplex est propositio, conditionalis vero esse non poterit, nisi ex praedicativis propositionibus coniungatur, ut cum dicimus: «si dies est, lux est», «dies est», atque «lux est», duae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatũ ẽ. hẏpothetica ẽ quȩ cũ quadã ẽdiciones denuntiat.
cẽ aliꝗd si fuerit aliud. ueluti cũ ita dicimꝰ. si dies. luxẽ: Hy¬
pothetice aut̃ ꝓpositiones excathegoricis c̃stant ut paulo pos¬
terius ap̃parebit. quo fit ut sillogismꝰ qͥdẽ qͥ excathegoricis ꝓpofitionib
ninetꝰ ẽ. cathegoric̃ appelet᷑ idẽ p̃dicatiuus. qũ exbs porheticis¬

Expanded text:
enuntiat esse aliquid si fuerit aliud, veluti cum ita dicimus: «si dies est, lux est». Hypotheticae autem propositiones ex categoricis constant, ut paulo posterius apparebit, quo fit ut syllogismus quidem, qui ex categoricis propositionibus iunctus est,categoricus appelletur, id est praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
TIALIS CIREULUS IN HABITE¬
Bilisest quia sol percos¬
dium cxelum currens
Niciuahiis lociS pacit pen¬
uoremltautne prugiibi
NASCUVTUR PROPTEREXUS¬
taentenram nechioones
propteraiiomiuen ardoreo

Expanded text:
tialis circulus inhabitabilis est, quia sol per medium coelum currens nimium istis locis facit fervorem, ita ut nec fruges ibi nascantur propter exustam terram, nec homines propter
Abbreviated transcription (Latin):
positisunt. Nimnioq caeli
rigore uentorumq geli¬
DIS PLATIB CONTABISCUNT
Solestitialis uero cinculs
qui inoriente intensep¬
tentraonale et snuoest
conlocatus. uelis tequi
inoccidente interaqõ¬
tiuum etius tralem p̃o
sunt Eo quodexuro critu¬
lonigonem exalterocalo¬
Reci HABIAΝTADEQVIB
dia qua eduaemorta¬
LIRUS AEGRISMUNeNE
cOnCES SEDiuumii Sed
QUIPROXIMISUNTAESTI¬
UO GIRCULO IPSISUNT
MioCAlOREPERUS TI
XI. HE Partibi incir Dn
PARTIS MUNDISUNT¬
AQUA. TERRA. QuaRuM
HaCCESENatura Ignis
tenuis. agutus. etMobi¬

Expanded text:
positi sunt, nimioque coeli rigore ventorumque gelidis flatibus contabescunt. 4. Solstitialis vero circulus, qui in Oriente inter septentrionalem et aestivum est collocatus, et iste qui in Occidente inter aestivum et australem est sunt, quod ex uno circulo rigorem, ex altero calorem habeant. De quibus diamque duae mortalibus aegris Munere concessae divum. 18 Sed qui proximi sunt aestivo circulo, ipsi sunt mio calore perusti. CAPUT XI. De partibus mundi. 1. Partes mundi quataqua, terra. Quarum haec est natura: ignis tenuis, acutus et mobi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ & eã cũ suis obtinuerint partib infer̃ secũ
etiã ipsã rethorice facultatẽ. quare etiã rethoricȩ
orationẽ & hȩc ꝓpͥas partes. Eritq in constitucionib
exordiũ & narratio & cetera. Sed cũ instrum̃tũ ue¬
nerit inciuilẽ questionẽ oꝑã quoq suã suã simul
cione. sed hȩc ꝑseuenire ñ poterunt nisi sit is ꝗħ
moueat. ueliit artifex. atq architectꝰ. hic aut̃. ẽ ora¬
tor. qui cũ ad causam accesserit faci& officiũ suũ:
bene gͥ dic& in omĩ genẽ causarũ. & in omĩ c̃stituci¬
one orator Faci& etiã finẽ : ut bene dixent in omĩ
in cõmune tractauimꝰ. De uno quoq uͦ separatĩ post

Expanded text:
nem, et eam cum suis obtinuerint partibus, inferunt secum nem, et eam cum suis obtinuerint partibus, inferunt secum etiam ipsam rhetoricae facultatem: quare etiam rhetoricae orationem, et haec proprias partes: eritque in constitutionibus exordium et narratio et caetera. Sed cum instrumentum venerit in civilem quaestionem, operam quoque suam simul tione. Sed haec per se venire non poterunt, nisi sit is qui haec moveat, velut artifex atque architectus. Hic autem est orator, qui cum ad causam accesserit, faciet officium suum. Bene igitur dicet in omni genere causarum, et in omni constitutione. Orator faciet etiam finem, tum ut bene dixerit in omni nc quidem in commune tractavimus: de unoquoque vero separatim post,
Abbreviated transcription (Latin):
actor orator. officiũ eiꝰ benedicere. finis tũ benedixisse.
tũ ꝑ suade ẽ. tota rethorica ÷ inspecieb. Species uͦ
ita totã mat̾iã informant. ut tc̃ uicissĩ totã sibi uin¬
dicent.. qđ ex hoc intellegi potest. qm̃ om̃s sibi mat̾iȩ
partes singule species. tenent. Nlã in uidiciali .iiIIͬ. con¬
stituciones inuenies. Et inde libatiuo demonstratiuoq
casdẽ .iiuͦi. inuenire queas unde ostendit᷑. si om̃s partes
causȩ generalis quȩ ÷ ciuilis. qͥstio singule species hnt̃
om̃s uͦ partes causã eẽ ipsã causã idẽ ciuilẽ ques¬
tionẽ abspecieb uicissim uindicari totã: Eo mͦ qͦ
uox uno tẽpr̃ ad plurimorũ aures ꝑuenit. cũ suis
integra partib idẽ elem̃tis Nã eodẽ tẽpr̃ tota cau¬
sa addiũsas species cũ suis partib transit. Sed cũ
species in materiã uenerint. id ẽ inciuilẽ questio¬

Expanded text:
Actor, orator. Officium hujus, bene dicere. Finis, tum bene dixisse Actor, orator. Officium hujus, bene dicere. Finis, tum bene dixisse tum persuadere est. 12. Tota rhetorica in speciebus; species vero ita totam materiam informant, ut tamen vicissim totam sibi vindicent: quod ex hoc intelligi potest, quoniam omnes sibi materiae partes singulae species tenent. Nam in judiciali quatuor constitutiones invenies, et in deliberativa demonstrativaque easdem quatuor invenire queas. Unde ostenditur, si omnes partes causae generalis, quae est civilis quaestio, singulae species habent, omnes vero partes causam esse; ipsam causam, id est civilem quaestionem, ab speciebus vicissim vindicari totam: eo modo quo vox uno tempore ad plurimorum aures pervenit cum suis integra partibus, id est elementis. Nam eodem tempore tota causa ad diversas species cum suis partibus transit. 13. Sed cum species in materiam venerint, id est in civilem quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
niret᷑ ñ eet̃ statꝰ comecturalis causȩ pars. Sed ipsa
causa eẽt sine dubio ciectura. Sed qm̃ partĩ con¬
iectura partĩ fine. partĩ qualitate. partĩ trans¬
latione cause om̃s tenent᷑. pars ⁊ c̃stitucio causȩ.
ñ eꝰ quã tenendo informat. sed eꝰ quã diuidit gene¬
ralis cuiꝰ scilic& q̃si mẽbrũ aliqđ abscidens suũ fac̃
una quoq c̃stitutio. Sunt gͥ partes ut species cause¬
c̃stituciones generalis. ñ ei quã una quoq tenens
informauerit. quare ⁊ genꝰ rethoricȩ facultas. Retho¬
ricȩ uͦ species tres iudiciale demonstratiuũ deliba¬
tiuũ. Mat̾ia aut̃ ciuilis questio quȩ dr̃ causa. par¬
tes huiꝰ materiȩ c̃stituciones. rethorice partes. inuen¬
tĩo. dispositio. elocutio. memoria. actio. instrum̃tũ.
oratio. instrum̃ti partes ex ordiũ narratio. particio.
c̃firmatio. rep̃hensid. ꝑoratio. oꝑa docere & mouere

Expanded text:
niretur, non esset status coniecturalis causae pars, sed ipsa niretur, non esset status coniecturalis causae pars, sed ipsa causa esset sine dubio coniectura; sed quoniam partim coniectura, partim sine, partim qualitate, partim translatione causae omnes tenentur, pars est constitutio causae non eius quam tenendo informat, sed eius quam dividit generalis, cuius scilicet quasi membrum aliquod abscindens, suum facit unaquaeque constitutio. Sunt igitur partes ut species constitutiones causae generalis, non eius quam unaquaeque tenens informaverit. Quare genus est rhetoricae facultas. Rhetoricae vero species tres, iudiciale, demonstrativum, deliberativum. Materia autem, civilis quaestio, quae dicitur causa; partes huius materiae, constitutiones. Rhetoricae partes, inventio, dispositio, elocutio, memoria, pronoratio. Instrumenti partes, exordium, narratio, partitio, confirmatio, reprehensio, peroratio. Opera, docere et movere.
Abbreviated transcription (Latin):
statꝰ. una iã ẽstitucione firmata ñ sit pͥncipalis sed
accidens. atq in uno negotio tot ueniant c̃trou̾siȩ.
qt̃ st̃ constituciones. sed quot c̃trouersie Tot causȩ
& lic& eas unũ c̃tineat negotiũ. cause tñ in ꝑmixtȩ
sibi uariat᷑ ut qͥ iuuenẽ delupanari ex euntẽ uidit.
paulo post deeodẽ loco uxorẽ suã uidit egressã ac¬
cusat iuuenẽ adulterii. hic unũ negotiũ hoc qđ¬
utit᷑ :. cause aut̃ duȩ una c̃iecturalis sineget se
fecisse alt̾a finitiua. si in lupanari c̃cubitũ non dicat
posse adult̾iũ putari. sed neq neganti pars ẽ eiusdẽ
c̃trouersiȩ c̃iecturalis statꝰ. neq agfiniendi difinitio:
Totã enĩ contin& causã. Causã aut̃ uoco ñ genera¬
lit̃ sed c̃troũsiã c̃stitucione aliqua firmatã. Sunt
aut̃ partes c̃stituciones causȩ generał hoc mͦ. Si
enĩ om̃is causa c̾iecturał eẽt̃. nec alius statꝰ inue¬

Expanded text:
status, jam una constitutione firmata, non sit principalis sed status, jam una constitutione firmata, non sit principalis sed accidens; atque in uno negotio tot veniant controversiae quot sunt constitutiones. Sed quot controversiae, tot causae: et licet eas unum contineat negotium, causae tamen impermixtae sibi variantur. Ut qui juvenem de lupanari exeuntem vidit, paulo post de eodem loco uxorem suam vidit egressam, accusat juvenem adulterii. Hic unum negotium quod vertitur est; causae autem duae: una conjecturalis, si neget se fecisse; altera finitiva, si in lupanari concubitum non dicat posse adulterium putari. Sed neque neganti pars est ejusdem controversiae conjecturalis status; neque definienti definitio: totam enim continet causam. Causam autem voco non generaliter, sed controversiam constitutione aliqua firmatam. 10. Sunt autem constitutionis partes causae generalis hoc modo: si enim omnis causa coniecturalis esset, nec alius status inve
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ñ conseqͥt᷑. neq tñ rethoricã suo fine contentã
honore uacuabif. Hȩc ꝗdẽ ita s̃ mixta ut rethorica
insit specieb. Species uͦ insint causis. causarũ uͦ partes
potest ut inuna causa plures c̃stituciones sint.
slã species sibi& in ꝑmixte s̃. At ueniunt in causa
plurimȩ c̃stituciones. ñ sunt gͥ partes causarũ uelut
species statꝰ Illud qͦq qđ nulla species aliã sibi op¬
positã speciẽ adsubstantiã iuuat. Constitucio uͦ con¬
stitucionẽ. confirmat ad fidẽ Nec uͦ fieri potest.
ut ita sint causarii quasi totius partes nullũ enim
cõpositũ exuna parte totũ atq integrũ eẽ potest.
aut in causa constitucio una idonea ÷ constituere
causã: Qd igit᷑ ÷ dicendũ : pat& uia rationineq enĩ
causȩ ei pars eẽ dr̃ c̃stitucioquȩ in c̃tro uersiã uenit.
& quã statꝰ c̃stituit. cũ p̃sertĩ qui addit᷑ ad causã

Expanded text:
saepe non consequitur. Neque tamen rhetoricam suo fine contentam saepe non consequitur. Neque tamen rhetoricam suo fine contentam honore vacuabit. Haec quidem ita sunt mixta, ut rhetorica insit speciebus, species vero insint rhetoricae. Causarum autem partes potest, ut in una causa plures constitutiones sint? nam species sibimet impermixtae sunt. At veniunt in causam plurimae constitutiones: non sunt igitur partes causarum, velut species status. Illud quoque quod nulla species aliam sibi oppositam speciem ad substantiam juvat. Constitutio vero constitutionem confirmat ad fidem. Nec vero fieri potest ut ita sint causarum quasi totius partes. Nullum enim compositum ex una parte totum atque integrum esse potest. At in causa constitutio una idonea est constituere causam. 9. Quid igitur est dicendum? Patet via rationi. Neque enim causae ejus pars esse dicitur constitutio, quae in controversiam venit, et quam status constituit: cum praesertim qui additur ad causam
Abbreviated transcription (Latin):
genere causarũ necessarius ẽ. ordo ꝓhemis & narra¬
tionis. atq ceteroꝵ & indemonstratiuo delibatiuo¬
quȩ necessaria s̃. Opus aut̃ rethorice facultatis. do¬
cere & mouere . ꝙ nihilominꝰ hisdẽ fere sex instrum̃¬
tis. idẽ orationis partib administrat᷑. partes aut̃
rethorice. qm̃ partes s̃ facultatis. ipse quoq s̃ faculta¬
tes: quo circa ipse qͦq orationis partib. q̃si instrum̃¬
tis utent᷑r inpartẽ.⁊ atq ut his oꝑent᷑ eisdẽ iner̃:
Nã in exordiis nisi .u. sint supdictę rethoricȩ par¬
tes. ut inueniat. eloquat᷑. disponat meminerit.
partes. Instrum̃ti nisi habeant om̃s orationis partes.¬
frustra .s. huiꝰ aut̃ facultatis effector orator ẽ. Citiꝰ ÷
officiũ dr̃e appositȩ ad ꝑsuasionẽ Einis. tũ in ipso.
tũ in alt̾o. in ipso ꝗdẽ. ut benedixisse. id ÷ dixisse
appositȩ ad ꝑsuasionẽ. in alto uͦ ꝑsuasisse. neq enĩ
siqua ĩpediantoratorẽ quo minꝰ ꝑsuadeat facto

Expanded text:
genere causarum necessarius est ordo prooemii, et narrationis, atque caeterorum; et in demonstrativo deliberativoque necessaria sunt. Opus autem rhetoricae facultatis docere et movere: quod nihilominus iisdem fere sex instrumentis, id est orationis partibus, administratur. Partes autem rhetoricae, quoniam partes sunt facultatis, ipsae quoque sunt facultates; quocirca ipsae quoque orationis partibus, quasi instrumentis utentur in partem, atque ut his operentur, eisdem inerit. Nam in exordiis nisi quinque sint praedictae rhetoricae partes, ut inveniat, disponat, eloquatur, meminerit, partes instrumfrustra sunt. Hujus autem facultatis effector orator est, cujus est officium dicere apposite ad persuasionem. 8. Finis tum in ipso, tum in altero. In ipso quidem, ut bene dixisse, id est dixisse apposite ad persuasionem; in altero vero, persuasisse. Neque enim si qua impediant oratorem quominus persuadeat, facto
Abbreviated transcription (Latin):
ac ñ necessariũ: philosophus uͦ ac demonstrator de
sola tantũ ueritate ꝑtractat. atq ideo siue sint
ꝓbabiła siue ñ sint. nihil refert mͦ. dũ sint ne¬
cessaria: hic ꝗꝗ his duab specieb utit̾ argum̃ti.

Expanded text:
ac non necessarium: philosophus vero ac demonstrator de sola tantum veritate pertractant. Atque ideo sive sint probabilia, sive non sint, nihil refert, modo dum sint necessaria; hic quoque his duabus speciebus utitur argumenti
Abbreviated transcription (Latin):
CITAS. SUPPRA¬
GANDA. EGOAUTE
SATIS FACEREStUDPD
ANIMOQ TUO DECURSAPNO¬
RUM MONUM ENTANONDE¬
moror. ExpEDIENS ALIquA
EXPARTERATIONẼ DIERŨ
ACMENSUUM. ANNIquoq
METAS. ET TEMPORŨ. UI¬
CISSITUDINẼ. NAtURAM
ETIAM ELIMENTORŨ. SO¬
LISDENIQ ACLUNAE CUR¬
sus. Et quorundã cat¬
zas As trorum. Tem pes¬
taruo scilacet sicnatoq
uentorum. Nec NOΝTEN
raepositionem. Al ter
ocmiua secundum quod
aueteritus liBras ac
maxice sicutitlarte¬
ris catholicorũ. ui nonu

Expanded text:
itas suffraganda. Ego autem satisfacere studio animoque tuo decursa priorum monumenta non demoror, expediens aliqua ex parte rationem dierum ac mensium, anni quoque metas, et temporum vicissitudinem, naturam etiam elementorum, solis denique ac lunae cursus, et quorumdam causas 2 astrorum, tempestatum, scilicet signa, atque ventorum, necnon et terrae positionem, alternos omnia, secundum quod a veteribus viris, ac maxime sicut in litteris catholicorum viroru
Abbreviated transcription (Latin):
ATIOINORENMERERU
UISIBILIUM EXTETIT.
Dehinc cetera qui Bn
opinare. quosdam gen¬
tilis uel ecclesiasticos
UIROS. NOUIMUS PRO¬
sequamur. Eo ruc in
quibusdaceaisis. Et
SENSUS ET UERBAPO¬
NENTES. UT IPSORucO
auetoritas dictorũ
fidem efΡiciat

Expanded text:
atio in ordine rerum visibilium exstat, dehinc caetera de quibus opinari quosdam gentiles vel ecclesiasticos viros novimus, prosequamur, eorum in quibusdam causis, et sensus, et verba ponentes, ut ipsorum auctoritas dictorum fidem efficiat
Abbreviated transcription (Latin):
NOTAMNLIS. NEQ ENIM
PASRERUM NATURAMM
NUSCERESUPEROTITU¬
tionescientiae. Sed
TANTUM SANA SUBRIAQ
diceret. Ipsicihide¬
dithoru quaesunt
Soientiacꝯ ueram: Vt
Sciaci dis pozitionẽ
caeli. etuitutes. eli¬
Mentorum conuersi¬
onem mutationis et

Expanded text:
notavimus. Neque enim earum rerum naturam noscere superstitiosa scientia est, si tantum sana sobriaque diceret: Ipse mihi dedit horum quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem coeli, et virtutes elementorum, conversionum m
Abbreviated transcription (Latin):
IONSuraecclesias ticaeusos mazareisni¬
Sifallorexortus est. quipriusermeseruxtodenuo post
uitae cmaqne continentiã deuotione conpletacaputradeRan
etcapillos ianqne sacriƿicn ponererubeBartur scilicetut
perpeenonem deuotionis suae dNoconsecrarent: huras
ergo exempliusus aBapostalas intoductus est. uthiiqui
ipdiu iiscultis mancipandno consecrantur quasinaza
ezechihel prophetaiu Betur dicente dio. Iupilahocminis
Sumitroi gladiumacuumeiduces percaput tuum etBaR
ẜmuidelicet quiaetipse sacendotaligeneredormniste
cilla metaquilacmnactisapos toloram pricos fecis selȩ¬
xp̃i quiin huius modi coltuon tandi extiterunt: egt autem

Expanded text:
onsura ecclesiastici usus a Nazaraeis ni fallor exorta est, qui, prius crine servato, denuo post vitae magnae continentiam devotione completa caput radebant, et capillos in ignem sacrificii ponere jubebant, scilicet ut perfectionem devotionis suae Dominergo exempli usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati, Domino consecrantur, quasi NazaEzechieli prophetae jubetur, dicente Domino: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duces per caput tuum, et barbam . Videlicet quia et ipse sacerdotcillam et Aquilam in Actibus apostolorum primos fecisse lehristi, qui in huiusmodi cultu imitandi extiterunt. Significat autem
Abbreviated transcription (Latin):
sillogisinorum. introductione. aristotile plurimũ sequens. ut aliqua
detheo frasto ł porphirio mutuatꝰ quantũ parcitas introducendi

Expanded text:
Syllogismorum introductione, Aristotelem plurimum sequens, et aliqua de Theophrasto et Porphyrio mutuatus, quantum parcitas introducendi
Abbreviated transcription (Latin):
cipalis sed accidens. atq in uno negocio. tot ueniant
c̃trouersiȩ : qt̃ s̃ constituciones. sed qt c̃troũsiȩ tot cause
Et lic& eis unũ contineat negotiũ. cause tam̃ in per¬
mixtȩ sibi uariant᷑. ut ꝗ iuuenẽ delupanari ex eun¬
tẽ uidit paulo post deeo loco uxorẽ suã. uidit

Expanded text:
 tot eveniant controversiae quot sunt constitutiones, sed quot controversiae tot causae. Et licet eas unum contineat negotium, causae tamen impermistasibimet variantur: ut qui juvenem de lupanari exeuntem vidit, paulo post de eodem loco uxorem suam vidit
Abbreviated transcription (Latin):
Ppgalenistanũ idestcanto principes uelauero¬
res. dauid siueas aphextite runt. Isteeñ postmnoys eups alcodis
pracniconpos uenuñ. et cantaue rant mortuo autẽ as aphpilueuis
trancondinẽ sopnocxtis unł adxuiderant quaepsalnis tac per
Succensioniẽ. geuenis sicinondo sacerootalis ipsiquaes olicors
tinuis dies ixtecoplo
CAepant candidis indutis tolis aduocẽ unus res pondeil echono ex
hocuete rimoneccclesiasucopsitexemplunnui miexdipsalenis¬
tas quonum caaniius. adaspectum dĩnentes xidientiuer
exciranturpsalmistam auten er uoceerante praeclanui
luatnem que esseoponrerira us oplecrament odulcidinis
aninos incider auditorum. uoxautemeius nonas perauelra
Sonũ. et coelodiams cae relecionis concruentem non quaetrra¬
iecam exclacorantens ed quaex pianã. sicaplicitate in ipso
modolationedemons met.neq quae inusi congesui. uelthe

Expanded text:
Psalmistarum, id est, cantorum principes, vel auctores, David, sive Asaph exstiterunt. Isti enim post Moysen psalmos primi composuerunt et cantaverunt. Mortuo autem Asaph, filii ejus in ordinem subrogati sunt a David, erantque psalmistae per successionem genetinuis diebus in templo canebant, candidis induti stolis, ad vocem unius respondente choro. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi Psalmistas, quorum cantibus ad effectum Dei mentes audientium excitentur. Psalmistam autem et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis animos incitet auditorum. Vox enim ejus non aspera, vel sonum, 432 et melodiam sanctae religioni congruentem, non quae tragica exclamat arte, sed quae Christianam simplicitatem et in ipsa modulatione demonstret, nec quae mu
Abbreviated transcription (Latin):
grtinsuadiliceiatotius reguidui secreta ut memoriaecandet
cis tas eñmemnoratapostolus cucdicit. Ntimn quidomnes donato¬
nes haBent sanationũ. huenimcumnordinantur sicut ait icanon
accipiuntdemanuepilipellucnin quoscritisunt exorcis macci
maccipientes potestttẽ iuponendimanNussꝑ inerguminus siuecati cominos

Expanded text:
git in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet git in suam diligentiam totius regni Domini secreta, ut memoriae mandet cistas enim memorat Apostolus, cum dicit: Nunquid omnes donationes habent sanationum ? Hi enim cum ordinantur, sicut ait canon , accipiunt de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi, accipientes potestatem imponendi manus super
Abbreviated transcription (Latin):
quescientiae epi. solaiussione prri. elig.quiquecamtandi
VIII HEEXORCΙST ISINOYDINE EIMINISTErOeCDeSIAESSEEXORCIStAS
secundu osficiquaeintemplosal omonseramdis positaquaeq:
erateñi. suphes draauctores templi seruorii. salocoxis
pilnquiactũ templrtotius suscurã sux habernt a ursacris
oblanoum deserumemr. etcuoo ruissent exordineeton¬
uisteriotemƿliloncefueruNxBoppicio altarisdi. quianec
psalonstis. necos narns noc sacrorũ. Seraus adringene
admneraTtaris misitantmodoleurtis. quidercoes tul¬
Lacnaliacncunã habeꝵ unł auctores tecopli NiSiadsacnaiec
adelapsapereosdemauctores dethesaurisdoomnicis refice¬
renturatq excolerentur ercoauetorestempliexorcisresuT
In populodi. quocnodoenimactorprudensetBonusscitquidsit
docoiisucexsus etoens suystantiaecodusetredicitapudse
totius possessionisinstrumentaorginalia Sicetexorcis raredi¬

Expanded text:
que scientia episcopi sola jussione eligi, quicunque in cantandi In primo ordine et ministerio ecclesiae esse exorcistas, secundum officia quae in templo Salomonis erant disposita, quaeque erunt enim sub Esdra actores templi, servorum Salomonis filii qui actum templi totius sub cura sua haberent, aut sacrisbus deservirent. Et cum fuissent ex ordine et ministerio templi, longe fuerunt ab officio altaris Dei; quia nec psalmistis nec ostiariis, nec sacrorum servis, attingere ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quid ergo est? Nullam aliam curam habebant actores templi, nisi ad sartatecta catione templi, aut delapsa, per eosdem actores de thesauris Dominicis reficerentur atque excolerentur. Ergo actores templi, exorcistae sunt in populo Dei. Quomodo enim actor prudens et bonus scit quis sit domini sui census et omnis substantiae modus, et redigit apud se totius possessionis instrumenta originaria: sic et exorcista redi
Abbreviated transcription (Latin):
IoꝗΩNΟMΕNInhAΕ SIT CUIUSEST INGENTIBUS ET IN IUDAEIS¬
nuci pRXΕRΟΕΛTIa digntas potestatis: Ecelesiaaute¬
iqlio caturphropͥraaecpropter quodomNes ad seuo¬
cereqrunucconrecet. Catholicaautemideo
dioitur quixperuni uersummundumestcons trtu¬
ta duiel quõ eatholicahoc est generalas Ineadoctra¬
UAESt adstruomone mhomnum deuisiBil.iBus
xtq inuis mili Merus caelestiucaeterrestrium
Uel propteromehomnum genus adpierats Susiec

Expanded text:
ibus et in Judaeis praerogativa est dignitas potestatis. Ecclesia autem vocatur proprie, propter quod omnes ad se vocet, et in unum congreget. Catholica autem ideo dicitur, quia per universum mundum est constituta, vel quoniam catholica, hoc est, generalis in ea doctrina est, ad instructionem hominum de visibilibus atque invisibilibus, coelestium ac terrestium; vel propte
Abbreviated transcription (Latin):
lunitas reguuminscissuis inmoraliter percanebit
adexemo plopraternae indulcen nae postulatur hicne
ia peccxti temtatiouemin cedamnus ex poscimus hic pe
quaetopescontine tuꝵ ꝓideliumettonpes sio peccatonũ
Dequa prophetapraed cansart . Eteritomnisquimuo

Expanded text:
t regnum in sanctis suis immortaliter permanebit. ia de exemplo fraternae indulgentiae postulatur. Hic ne in peccati tentationem incidamus, exposcimus. Hic poqua et spes continetur fidelium et confessio peccatorum. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
Symbulumautecꝯ quod tecopo¬
Resacrificii populo praedicator .cccxuii. Sc̃orũ patie¬
conlanoneapudsynoduennicenae oratum. cuiusui¬
MISTIRIIS

Expanded text:
Symbolum autem, quod tempore sacrificii populo praedicatur, CCCXVIII sanctorum Patcollatione apud synodum Nicaenam est editum. Cujus vmysteriis
Abbreviated transcription (Latin):
Nashoras trinitans perfectio autlaudatuncelesnitan¬
Bus aut praecib. inpetratur.Iacet etsiconpote turdian¬
Nacelepritas perquaternarumusq inues pernnũ. opsi¬
ciumhocest quaternisiqnificatur quiamundus quadra¬
pa riodiuisusintrinrate saluatur. Siquidemetinnoc¬
testationes etuigiliae clitares inquartuor partes
deuisae terishorarums pacus secernunturuteump¬
sis nocturnismundialisoppicus traitatscnystiriuueneretꝵ¬

Expanded text:
nas horas Trinitatis perfectio aut laudatur celebritatnas horas Trinitatis perfectio aut laudatur celebritatibus, aut precibus impetratur. Licet et si computetur diurna celebritas per quaternarium usque in vespertinum officium, hoc est, quaterni significantur numeri, quia mundus quadrifarie divisus in Trinitate salvatur. Siquidem et in nocte stationes, et vigiliae militares in quatuor partes divisae ternis horarum spatiis secernuntur: ut et in ipsis nocturnis mundialibusque officiis Trinitatis mysterium veneret
Abbreviated transcription (Latin):
sitam en ali quod quisq sibi meritum praeparauit dum
adhuc corporeuiueret proquoista prosint quaecũq
dipperenrtiacuitae quaoquis quaeces sitircorpore
Nacproualde bonis gratiarucꝯ actionis sunit. prono¬
ualdemalis propitiationis sunit. proual decnalis etiã¬
Senulla suntadiumentamortuorum qualiscucnq
uiuorumconsolationessunt. quis autecoprosuł
autadhoc prosunt utsitplenarecssio. autcerte
XUIIII. DETERTIA
horaontertiã. Sex¬
tac et nonam danibelo tres pueri supplecatiorits
deuouerunt scilicet titar bortudiei intempus
praecationiis meshorae porrectae trantatis
Nobis reuerennam declararent pariliteratertia
adsextamad quemndead nonam parlocis interualla
Satisdemensio nixus termixatatrunitas tErderoca¬
tacolerenm. illudetac occurrensadprobationem ue¬
locoetnumeroettemporediscenditaternas icpleturis
Insacracento legiticis ad praecemtem poris perter¬

Expanded text:
si tamen aliquod quisque sibi meritum praeparavit, dum si tamen aliquod quisque sibi meritum praeparavit, dum adhuc in corpore viveret, per quod ista prosint, quaecunque differentiam vitae quam quisque gessit in corpore? Nam pro valde bonis gratiarum actiones sunvalde malis propitiationes sunt; pro valde malis, etiamsi nulla sunt adjumenta mortuorum, qualescunque vivorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt, non ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, aut certe XIX. De tertiae, Horam tertiam, sextam, et nonam Daniel et tres pueri supplicationibus devoverunt , scilicet, ut ab ortu diei in tempus precationis tres horae porrectae Trinitatis nobis reverentiam declararent, pariliter ad tertiam, ad sextam, atque deinde ad nonam per 387 lucis intervalla, ratis dimensionibus terminata, Trinitas ter die rogata coleretur. Illud etiam occurrloco et numero et tempore descendit ad terras impleturus sacramento legitimis ad precem temporibus per ter
Abbreviated transcription (Latin):
carenondesinat conugatis autẽ astinendumest. ac oi
conpus accedene relecamus regnorur lisnos. etmuem¬
nonutiq as aliens sedapropriis conincir.etuis eosan¬
dis set as heni etuodus tentius uacas searope recos
Iucali numquaen panesquos prius necaue rat conces¬
sis set quartoiterestuten propositiopes paniset
corpus xp̃i quae dipfenentiã interumrnã et corpus¬
Interimaginẽ etuenitatẽ. intenexemplarsa futu¬
rorom eteapsa quae per excorplama pigurarartun
quie osferre uel proeisonare quia pentotuco hocorẽcus¬
toditur. Credimus quodasipsisapostolis traditucsit. hoc
emmubiq catholacatenet ecdesia quaenis icrederet pi¬
delas defunctis decintte peccata non proeorũs pirrtie uel
elycosinaco faceret. uel sacripiciumoͦf ferrer. Naco
et cumdxs dicit qui peccaueratins p̾mscm uon remitte
torei nequeinhocs aeculoneq: in futuro deconstratquis.¬
dam illucdimitenda peccata et quodam purcaturoignepir¬
cum proillis sacrificiumorsertur uel elΥMΟSΙΝΛΕfiurt

Expanded text:
at. LXXVIII. Conjugatis autem abstinendum est a coitucorpus accedere. Relegamus Regnorum librum, et invennon utique ab aliena, sed a conjuge. Et nisi eos audisset ab heri et nudiustertijugali, nunquam panes quos prius negaverat concessisset. Quantum interest inter propositionis panes et corpus Christi? quae differentia inter umbram et corpinter imaginem et veritatem, inter exemplaria futurorum et ea ipsa quae per exemplaria praefigurabantur. quie offerre, vel pro eis orare, quia per totum hoc orbem custoditur, credimus quod ab ipsis apostolis traditum sit. Hoc enim ubique catholica tenet Ecclesia, quae nisi crederet fidelibus defunctis dimitti peccata, non pro eorum spiritibus vel eleemosynam faceret, vel sacrificium Deo offerret. 12. Nam et cum Dominus dicit: Qui peccaveritur ei, nec in hoc saeculo, nec futuro , demonstrat quibusdam illic dimittenda peccata et quodam purgatorio igne purcum pro illis sacrificium offertur, vel eleemosynae fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
militatecnsuam subditorum uicia conualis cere.
pacut nec pormmodenataco auctoꝵ ẽtateen
Seueretatis pores tatemexereiat sedtanto
cautius ergacomcms sos agat quanto durius
donisocmnss caritatemsine quaoennis uint usnihil estcus¬
ros enim seĩtauis exratas est locusaute huius custodishu¬
ditmnunda edi erainter haecoporte e it eum sollicita dis pex¬
Satione curampocuperu̾cerere : esumentes pasceneues¬
tirenudos suscipere. peracrints captiuos redem ene. u¬
duas acpopillos tuerẽ peringilemaunctis exhirerecu¬
ram prouidentia dis trarutione discreta in quo etiamethos¬
pitalitas itaerit praecipuautomnes cuen quitate et
caritate suscipiat: Sieni oois fideles illudeuancelium
audinedesiderant. hos pis finetsus cipistisne. quantoa
Dis ep̃s euius diuersorũ cunctorumes se debetreceptaru¬
lumlaicus enum unum aut duos suscipi ensimpleuit hos pi

Expanded text:
militatem suam, subditorum vitia convalescere militatem suam, subditorum vitia convalescere faciat; nec per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat: sed tanto cautdonis omnibus caritatem, sine qua omnis virtus nichil est. Custos enim sanctitatis caritas est, locus autem huius custodis husit munda et libera. Inter haec oportet eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, susscipere peregrinos, captivos redimere, viduas ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhibere curam providentia et distributione discreta. In quo etiam et hospitalitas ita erit praecipua, ut omnes cum benignitate et charitate suscipiat. Si enim omnes fiaudire desiderant: Hospes fui et suscepistis me, quanto magis episcopus, cuius diversorium cunctorum debet esse receptaculum. Laicus enim unum aut duos recipiens implebit hospi
Abbreviated transcription (Latin):
guco porma uuendi ꝓ raebeat ounetos quex bono opus
etdoo trua etopere prouocer: cuecciam sc̃ientiam scrip¬
solipotesr prodesse.siuuens: Porrosietdoctrna
puerit onuditus: potest oiteros quoque inst ruere
Siroqutan fuerint atque contieti pacil epos scn
iSim plicucnco rda conuentene: huius autecos et no
deperes se punus sic plexerapentus plenus gra¬
uirans othones tatis ꝙlenus Srrauitatis ergratre
traotrans deciis trrolegis dedoc tana fide i de
umrut econtinentae dedis ciplinanistitiae. unumn¬
quemque diuersa ammonens exortatione iux¬
ra pro pes sionis monum quequaletatẽ. in delicet
ut praentscat quid curquando uel. quocnodo pro fe¬
rat cinus praeciteriss picralro f ficium est scrap¬
riras hegene percur nerecanones execopla
pere cum prahrru: habere pacem ec quenquã¬
exco eco pris sins dis cenpene nulluc dacnnare
discun suco qui quera humilitate pariteret
a uotorita te praestabit ut nec porni ciam hu¬

Expanded text:
sum formam vivendi praebeat, cunctosque ad bonum opus sum formam vivendi praebeat, cunctosque ad bonum opus et doctrina et opere provocet. Cui etiam scientia Scripsoli potest prodesse sic vivens. Porro si et doctrina fuerit eruditus, potest caeteros quosque instruere, si refutati fuerint atque convicti, facile possunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, apertus, plenus gravitate, et honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctrina fidei, de virtute continentiae, de disciplina justitiae, unumquemque admonens diversa exhortatione juxta professionis morumque qualitatem, scilicet ut praenoscat, quid, cui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla bere, cum fratribus pacem habere, nec quemquanare, discussum. Quique ita humilitate pariter et auctoritate praestabit, ut nec per nimiam hu
Abbreviated transcription (Latin):
uitiatuma daracodio pferant. quodiphũð poSteasƿernen
tre israhel percnalachiacin properauitd̃sdicens. Vos sacendo¬
tes quipollusnsnomenceũ Ridixistis in quopolluicus eõ. o fpe¬
rentes superaltarẽ meũ panem pollutũ etorfereatiscaecum
eilaneuidumn Unde etinnumenis urtulanufacuius cnis ex¬
NISI qUAETERRENAO PERANON fecenix iugunque delectiu
Non⁊ raxerix necuinculis peccatonum puenitalẽgxea
sedquid pluðupiciacus sieni is quiiaen mepis copatut
admis erit rerrahitur quantomagis ANTEORDINACIONT
Peccarores aSΛCERdotiorEmouit: considenit Sernus qus¬
Peccatisanquit ipsea pec catode pet es sealiexus. NAc
cumqua frontesubieoros arquoro pororit cucnillis¬
tantum pos sit corre ptus ingenexntete docenr
quae reotasunt ep̃o qua propteq qui nechegir eo¬
ta facere desinat recradocene primitus quip¬
pe semoti psumo corregeredepet quialios adpe
Neuiuendum ammones todet iaut inocio: Semecip¬

Expanded text:
vitiatuvitiatu Israel per Malachiam improperavit Deus dicens: Vos estis sacerdotes qui polluistis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et languidum. Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis exre Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligata; sed quid plura subjiciamus? Si enim is qui tam in episcopatu, admiserit, retrahitur: quanto magis ante ordinationepeccatores a sacerdotio removet, consideret se unusquispeccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus. Nam qua fronte subjectos arguere poterit, cum illi statim possit correptus ingerere? Ante doce te quae recta sunt, episcope. Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad ne vivendum monere studet, ita ut in omnibus semetip
Abbreviated transcription (Latin):
diagulus porictanniã deieciatuꝵ. Quomnodo enĩ ualebitsaecu¬
Laris hocnos accidotimagis teriũ. adimplere. cuius uecofpi¬
ciũ tenurt necdis ciplinx̃ acnourt. anquid docerepoteniteuar
ipse nondedicit: uuncuero saepecernimus pluracnos ordiruo¬
nẽ talip pacene necelequũ quiecelesiae prosit sedquoduelip¬
siaonant uel quoResuntos sequns deliuiti uel proquib oraioꝵ
quis praomocauenit: etutdeteraoradiex quiutordinanenor
muuer inpemarint. taceo dereliquis allus successores pili¬
os uel panentes paciunetconanłint posteris praesulxatus re¬
lrnque rediqnitatẽ: sum hoc necmnoysesa micusdi facere potunt
Sediesumdealiatris ueleqrt utsciremus puincipatũ ipopuluõ.
tacenitũ pleiũ ele quitun pers maerector Vndenoue rnt
populisin fuis se mere nuecionen peruers isuscipis se poih fa¬
cis
quodautẽ his qui postaptiscũ aliquo mortali peccato corrup¬
TUS ADSACERDOtIUMop promouextur lexipategratur
Morses ẽrimlecepraecipit sacerdotie nenl aquod pecus¬

Expanded text:
diabolus, per jactantiam dejiciatur. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotii magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam cognovit? aut quid docere poterit, cum ipse non didicerit? Nunc vero saepe cernimus plurimos ordinationem talibus facere: nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et, ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis; alii successores filios vel parentes faciunt, et conantur posteris praesulatus relinquere dignitatem. Cum hoc nec Moyses amicus Dei facere potuit, sed Jesum de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo liguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, regimen perversi suscepisse pontificis. Quod autem is, qui post baptismum aliquo mortali peccato corruptus, ad sacerdotium non provehatur, lex ipsa testatur. Moyses enim in lege praecepit sacerdotibus, ne aliquod
Abbreviated transcription (French):
xpi sumptũ es t̃. exquudemorsũ est praedicane. haecem̃aetas
profectũ romonindecetparuuloꝵ sedperfectiones urplerix
estetrususta etadoonedis ciplinae acmacis ternexencrtium
praeparata. quoduerouus urcinalis catrimonnsinquielegułir
mordinẽ pontipiextus: Etueteralegemandatũ. est ẜtplenius scro̾i

Expanded text:
i sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad omne disciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum es
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpr̃ est. ut uirgilianꝰ quẽ sup̃diximꝰ uersus:
Merine galatea thimo mͥ dulcior hiblȩ. & qͥ
seꝗt᷑ candidior cirnis edera formosior alba.
cũ uerbo aut̃ qđ int̾dũ cũ temporis significa¬
tione ꝓfert᷑: ut siqua tui coridonis ht̃ te cura
uenito. Differt uͦ ab utroq qđ partes orationis
a tota separate oratione significant. Sunt i par¬
tes orationis nõ & uerbũ. quȩ singillatĩ desig¬
natiua eẽ : dũ ea difiniremꝰ ostendimus. Signifi¬
cant gͥ partes orationis ut dictio. ñ ut ad firma
sĩplex uerbi ac nõis nuncupatio. Nã cũ dicimꝰ
sidies ẽ. lux ÷. hanc totã orationẽ si diuidere
in partes uelimꝰ. scilic& dies ÷. & lux ẽ utraq
pars ut adfirmatio significauit. Dies enĩ est &
lux ẽ. adfirmationes eẽ manifestũ ẽ: ac simi¬
nutatĩ tota orationis mẽbra carpamꝰ. usq

Expanded text:
gilianus quem supra diximus versus: Nerine Galathea thymo mihi dulcior Hyblae, et qui sequitur: Candidior cygnis, hedera formosior alba. Cum verbo autem quod interdum cum temporis significatione profertur, ut: Si qua tui Coridonis habet te cura, venito. Differt autem ab utroque quod partes orationis a tota separatae oratione significant. Sunt enim partes orationis nomen et verbum quae significativa esse dum ea diffiniremus ostendimus. Significant igitur partes orationis ut dictio, non ut affirmatsimplex verbi ac nominis nuncupatio. Nam cum dicimus, si dies est, lux est, hanc totam orationem si dividere in partes velimus, scilicet dies est, lux est, utraque pars ut affirmatio significabit, dies est, lux est, affirmationes esse manifestum est. At si minutatim tota orationis me
Abbreviated transcription (Latin):
non diuersȩ gentes om̃s orationes loquerent᷑.
Siquã uͦ int̾iectiones positionẽ significant: qm̃
finitã sine tempr̃ affectionẽ designant. rec¬
te nõib adnumerabunt᷑. quȩ uͦ ipsa ꝗdẽ nul¬
la ꝓpͥa significationẽ nitunt᷑: cũ aliis uͦ iuncta
designant: Ut c̃iunctiones atq p̃positiones.
ille nec partes ꝗdẽ orationis esse dicendȩ
st̃. Oratio i exsignificatiuis partib iuncta

Expanded text:
 loquerentur. Si quae vero interjectionem positione significant, quoniam finitam sine tempore affectionem designant, recte nominibus annumerantur. Quae vero ipsae quidem nulla propria significatione nituntur, cum aliis vero junctae designant, ut conjunctiones atque praepositiones, illae ne partes quidem orationis esse dicendae sunt; oratio enim ex significativis partibus juncta