comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsinistrũ humerũ postergũ deposito. cuiꝰ pars altera suꝑ eundem
humerũ uenieis: ꝓpͥa rectitudine ñ ꝑmediũ corporis. sed exlatere
pendei. Circa uerticẽ uͦ tabulȩ similitudinẽ qd uiuentis insig¬
ne est Prefere . ñ coronã. Exqͦ manifessime declatat: qͥa GAECOMUS
dũ adui ueret suã similitudinẽ depingi salubrit̃ uoluit. in qͦ
posset asuis monachis ñ ꝓlationis gła. sed ꝓ cognitȩ districtionis
cautela frequentius intueri: ubihuiusmodi disticon ipse dictauit
Indultũ officium sola pietate gub̃na
bi etiam tẽp̃r Petri archi diachoni &ioħis eugumeni. saturninus
monachuis dextra leuaq Beati GREC ORI Effigies scoru apłorum
quẽ id modũ mͦ uident̃ depinx̃: qͦ scilicet ñ nũquã diuinitꝰ candela
succendit᷑. & in eiꝰdẽ similitudinis effigie ꝓregimine sui monasterii
sepe beatus CABGORIUS prȩsentatur

Expanded text:
per sinistrum humerum post tergum deposito, cujus pars altera super eumdem per sinistrum humerum post tergum deposito, cujus pars altera super eumdem humerum veniens propria rectitudine, non per medium corporis, sed ex latere pendet; circa verticem vero tabulae similitudinem, quod viventis insigne est, praeferens, non coronam. Ex quo manifestissime declaratur, quia Gregorius dum adviveret, suam similitudinem depingi salubriter voluit, in qua posset a suis monachis, non pro elationis gloria, sed pro cognitae districtionis cautela, frequentius intueri. Ubi hujusmodi distichon ipse dictavit:Indultum officium solita pietate guberna. 85. Ubi etiam tempore Petri archidiaconi, et Joannis hegumeni, Saturninus monachus dextra laevaque beati Gregorii effigies sanctorum apostolorum, quemadmodum modo videntur, depinxit. Quo scilicet loco nonnunquam divinitus candela succenditur, et in ejusdem similitudinis effigie pro regimine sui monasterii saepe beatus Gregorius praesentatur.
Abbreviated transcription (Latin):
frondis gemellos cicinnos rarusculos habeat: & dextrorsum
reflexos Corona rotunda espatiosa. capillo subnigro
&clem̃t̃ in torto subauriculȩ mediũ propendente. fronte spe.¬
ciosa. elatis & longis sedexilib suꝑcili is. oculis pupilla
furuis. non qͥdẽ magnis sed patulis. sub ocularibus plenis.
naso aradice uergentiũ ciliorũ subtiliter directo. circa
mediũ latiore : dẽinde paulo recuruo. & in extremo patu¬
lis naribus ꝓminente: ore rubeo. crassis & sub diuiduis labi.¬
is. genis cõpositis. mento a confinio maxillarũ decibilit̃
ꝑrominente. colore aqͥlino & uiuido: ñdũ sicut ei postea contigit
cardiaco. uultumitis. manib pulchris. teretib digitis. & abilib
adscribendũ. Pȩterca planeta suꝑ dalmaticã castanea. Eu̾głm
in sinistra. modus crucis indexta: pallio mediocri. adextro indelicet
humero subpectore suꝑstomacũ circulati deducto: deinde sursũ

Expanded text:
frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et longis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso a radice 177 vergentium superciliorum subtiliter directo, circa medium latiore, deinde paululum recurvo et in extremo patulis naribus prominente; ore rubeo; crassis et subdividuis labiis, genis compositis; mento a confinio maxillarum decibiliter prominente; colore aquilino et vivido, nondum, sicut ei postea contigit, cardiaco; vultu mitis; manibus pulchris; teretibus digitis et habilibus ad scribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto, deinde sursum
Abbreviated transcription (Latin):
rugosa: quã ipsaqͦq senectꝰ pulcherrimã fuisse significat.
oculis glaucis e grandib: suꝑ ciliis modiͦs. labellis uenustis.
uultuhilaris : fere incapite matronalẽ mitrã candentis prande
raritate niblatam: Duobus dexterȩ digitis signaculo crucis se
munire uelle pͣtendes. insinistraũ patens palteriũ retinen.
in qͥhoc scriptũ est Uiust̃ animamea celaudabitte: & iudiciatua
ad iuuabunt me. Adextro uͦ cubit d usq adsinistrũ circa
scapulas uersꝰ ascendens reflectit᷑. qͥita sehabet: GAEGOUIUS
siluiȩ matrifecit: Sis & in absidula suꝑ fr̃m cellariũ
UIscotos eiusdẽ artificis magisterio in rota gipsea pictus
ostenditur: statura iusta & beneformata. facie depat᷑ Niȩ
faciei longitudine & pͣaternȩ rotunditate ita medie tẽꝑata:
ut cũ rotunditate quadã decentissime uideatur ẽẽ deducta
Barba pat̾no more sub flua & modica.ita caluester ut in medio

Expanded text:
rugosa, quam ipsa quoque senectus pulcherrimam fuisse significat; rugosa, quam ipsa quoque senectus pulcherrimam fuisse significat; oculis glaucis et grandibus, superciliis modicis, labellis venustis, vultu hilari, ferens in capite matronalem mitram candentis brandei raritate niblatam; duobus dexterae digitis signaculo crucis se munire velle praetendens, in sinistra vero patens psalterium retinens, in quo hoc scriptum est: Vivit anima mea, et laudabit te, et judicia tua adjuvabunt me . A dextero vero cubito usque ad sinistrum circa scapulas versus ascendens reflectitur, qui ita se habet: Gregorius Silviae matri fecit. 48. Sed et in absidula post fratrum cellarium Gregorius ejusdem artificis magisterio in rota gypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta, barba paterno more subfulva et modica; ita calvaster, ut in medio
Abbreviated transcription (Latin):
N cuiꝰ uenerabilis monasteriiatrio. iussu GPEGORIIIUXTA
nimphũ duȩ iconȩ ueterrimȩ artificialit̾ depictȩ. hac usq tenꝰ
uidentur. Inquarũ alterabeatus apłs Petrus sedes conspicitur.
stantẽ gardianũ regionariũ uidelicet patrẽ GLEGOAI maNu
dext̾a ꝑdexteram nihilominꝰ suscepisse. C uiꝰ gordiani habitus.
castanei coloris planeta est. sub planeta dalmatica: inpedib caligas.
statura longa. facies deducta: uiridesoculi. barba modica. capilli
condensi: uultus grauis. In altera uͦ mat᷑ E AI OAN seded depicta÷
Siluia : candido uelamine ad extro humero talit̃ contra sinistram
reuoluto contecta: ut subẽo manꝰ tãquã deplaneta sub ducat¬
& circa pectus subgula inferior tunica pseudo latini coloris
appareat : quȩ magno sinuamine suꝑpedes defluat. duabus
zonis adsimilitudinẽ dalmatticarũ sedlatiorib om̃ino
distincta: stat᷑a plena. facies ftunda qͥdẽ & candida sed senio iã

Expanded text:
egorii, juxta nymphium duae iconiae veterrimae artificialiter depictae usque hactenus videntur. In quarum altera beatus Petrus apostolus sedens conspicitur, stantem Gordianum, regionarium, videlicet patrem Gregorii, manu dextera per dexteram nihilominus suscepisse. Cujus Gordiani habitus castanei coloris planeta est, sub planeta dalmatica, in pedibus caligas habens; statura longa, facies deducta, virides oculi, barba modica, capilli condensi, vultus gravis. In altera vero mater Gregorii sedens depicta est Silvia, candido velamine a dextro humero taliter contra sinistram revoluto contecta, ut sub eo manus tamquam de planeta subducat; et circa pectus sub gula inferior tunica pseudolactini coloris appareat, quae magno sinuamine super pedes defluat; duabus zonis ad similitudinem dalmaticarum, sed latioribus omnino distincta; statura plena, facies rotunda quidem et candida, sed senio jam
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio inqͦ diuerforiũ fieri om̃ino nonlicet: antequã
me aditacundiam ꝓuocet. saluus recedat. Ecce ego famili¬
ari eiusmihi obnoxio que uidelicet ꝑcussũ antesecessum
dimi si. congruã medelã defundam. Quẽqͥs eẽt clericꝰ reqͥres:
ipsũ se eẽ ꝑhibuit. qͥ ex pictura quȩ eiꝰ lectulo p̾minebat facile po

Expanded text:
monasterio, in quo diversorium fieri omnino non licet, antequam monasterio, in quo diversorium fieri omnino non licet, antequam me ad iracundiam provocet, salvus recedat. Ecce ego familiari ejus mihi obnoxio, quem videlicet percussum anto secessum dimisi, congruam medelam diffundam. » Quem quis esset clericus requirens, ipsum se esse perhibuit, qui ex pictura quae ejus lectulo praeminebat agno
Abbreviated transcription (Latin):
plicare. &cetõ plenã correptionẽ ꝓmitẽ. C ontinuo SAICORIUIS
uissit eũdimitti. Qui adterrã decidens: qr corrigi noluit. eodẽ
iussẽ comitis homo sub alio tẽpt indulfꝰ uocatusest. Quidũ cocus
ꝓ cõpandis lignis denarios peteret. nullo modo petut ampetraro
S ed nefatio uure ꝑcepit licentiã. ut regias ce fenestra & uicini dor¬
mitorii tabuilis aggresꝰ diripet. earumq ignib sibi prandiũ p̃parer¬
Q ñ sequentiꝰ iđe indultꝰ ad secessũ ꝑges. cur monasterii tabuilais
tãpetulant᷑ incendere p̃cepisset: aqͥdã sene discussest. Atille more
gallico sc̃m̃ senẽ increpitat  follẽ: abeo uirga lenit̃ qͥdẽ pc̃s est:
Seduir suꝑbus tanto pondere lapsus est: ut semi uiuus humi
decũberet: eodẽ mom̃to sub eadẽ specie cuidã clerico foris dormi-¬
enti idẽ senex apparuit dicen surge & dic comiti. ut ab hoc meo

Expanded text:
plicare, et de caetero plenam correctionem promittere. Continuo Gregorius plicare, et de caetero plenam correctionem promittere. Continuo Gregorius jussit eum dimitti; qui ad terram decidens, quia corrigi noluit, eodem . 96. Ejusdem comitis homo sub alio tempore Indulfus vocatus est. Cui dum cocus pro comparandis lignis denarios peteret, nullo modo potuit impetrare; sed nefario jure percepit licentiam, ut attegias, et fenestras, et vicini dormitorii tabulas aggressus diriperet, earumque ignibus sibi prandium praepararet. Cum sequenti nocte idem Indulfus ad secessum pergens, cur monasterii tabulas tam petulanter incendi praecepisset, a quodam sene discussus est. At ille more Gallico sanctum senem increpitans follem, ab eo quidem virga leniter percussus est; sed vir superbus tanto pondere lapsus est, ut semivivus humi decumberet. Eodem momento sub eadem specie cuidam clerico foris dormienti idem senex apparuit, dicens: « Surge, et dic comiti ut ab hoc meo
Abbreviated transcription (Latin):
aqa alius hiospitiũ atius apontisice impettare ñ potiiit. apud sabinos
seceded̾: eodẽ anno cũ suis om̃ib unta pͥuatus est
Eooim qͥq tẽpt: suppo piceni comes ibi applicut & monachis qͥdemn
plurimã dapsilitatẽ ostendit: & ireb tã uencraibilis monasterii usur pat¬
nonqulotũ phibuit Hui familiaris qͥ da nomine farildꝰ̾ existes: ligͥndo luppo
adpil atiũ ꝓcessisei. fornicarias illie detestantib monachia ñugebatur
inducer : atq cues comcsationes aesultationes illietas debrare Isdeniq
noctis pͥncipio secessũ peted: ab sp̃itib immundis inaere ꝑcapilos ap¬
pensiest : Quq tora nocte depende uocis officiũ ñ habet  matirt¬
me reticulas inclaustro monachico tãquã inthethro conducis: Erede
mihi. hõc anno peribis. Tunc ille magnis cepit uirib poenitentiã sup¬

Expanded text:
Et quia aliud hospitium citius a pontifice impetrare non potuit, apud Sabinos Et quia aliud hospitium citius a pontifice impetrare non potuit, apud Sabinos consedens, eodem anno cum suis omnibus vita privatus est. 95. Eodem quoque tempore Suppo, Piceni comes, ibi applicuit, qui monachis quidem plurimam dapsilitatem ostendit, et in rebus tam venerabilis monasterii usurpationem suorum prohibuit. Hujus familiaris quidam, nomine Faraldus, existens, siquando Suppo ad palatium processisset, fornicarias illuc, detestantibus monachis, non verebatur inducere, atque cum eis comessationes et saltationes illicitas celebrare. Idemque noctis principio secessum petens, a spiritibus immundis in aere per capillos appensus est; cumque 184 tota nocte pendens vocis officium non haberet, matutimeretriculas in claustro monachico tanquam in theatro conducis. Crede mihi, hoc anno peribis. » Tunc ille magnis coepit viribus poenitentiam sup
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ undictã citius in curretis. E uigilad teutgaudꝰ intremuit.
& facta oratione soporise reddere uoluit. Cũ repente uenientiũ
sonitũ audierᷤ. uehem̃t᷑ ex pauit: seq dormire simulauit: App
subdiacono qͥ sẽ pibat cũ lumine diced. Corripe illũ. Quidũ
correptꝰ in lectulo clausis oculis resedissec: GRICORIUS aIt Aspi¬
ce innos Intuitꝰ aut̃ teue gaudꝰ magis intremuit: eũq sibitalit̃
cõminant̾e audiuit. Quia scd̃o cõmonitꝰ uerbil ordime credere no¬
liuisti & metua inobedientia adeo ꝓuocasti it hunc apłm dĩbue fatigare
studuerĩ : scito cognos ces. ee nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris.
fota ebdomada cũtuis om̃ib unita pͥuberis Siu reesseris abhac qͥden
montanea sontntu hib̾aberis. sedneq. tu neq aliqͥs hictecu degentium
inde monasterai monachis. postreno qͥb cũq potuit somniũ reulauit:

Expanded text:
cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, cujus vindictam citius incurretis. Evigilans Theutgaudus intremuit, et facta oratione sopori se reddere voluit, cum repente venientium sonitum audiens vehementer expavit, seque dormire simulavit. Apprsubdiacono qui se praeibat cum lumine, dicens: « Corripe illum. Qui dum correptus in lectulo clausis oculis resedisset, Gregorius ait: Aspice in nos. Intuitus eos Theutgaudus magis intremuit, eumque sibi taliter comminantem audivit: Quia secundo commonitus, verbis oris mei credere noluisti, et me tua inobedientia adeo provocasti ut nunc apostolum Dei huc fatigare studuerim, scito cognoscens quia nisi hodie ab hoc monasterio meo recesseris, futura hebdomada cum tuis omnibus vita privaberis. Si vero recesseris, ab hac quidem momentanea sententia liberaberis; sed neque tu, neque aliquis hic tecum degentium inde monasterii monachis, postremo quibuscunque potuit somnium revelavit.
Abbreviated transcription (Latin):
spargeutes exorcizatũ ꝓcederent. Q facto. ita dȩmon ab om̃i monasterii
possessione repulsꝰ est: ut postea ꝑ confiniũ aclimites ore. niribus.
atq oculis flãmas eicere.: porcosq cõgere asubulcoscoactus sit.
sed iutra fines monasterii nũquã intrare ꝑmissusi
lioq̾q tẽpr᷑ teutgaudꝰ qͦndã ĩreuerensis ep̃s. qͥcũ gunthario agrip¬
pinuȩ coloniȩ ep̃o arsuerendȩ memoriȩ Nicholao fuerat sac̃ dotali
pͥuatus officio: libalitate adriani Pontificis in eodẽ monasterio man¬
sionẽ suscepit. C. uibeatꝰ GNIGOUIUS insomnis appared: maximum
terrorẽ qͦdesuo monasterio concitꝰ egredet᷑ incussit. Iue ꝑ pendes
uisũ fuisse phantasticũ: oratione fac̾ti. rursus dormire opit. E ui
CAIC ONIUS pontificali habitu redimitꝰ apparꝗd. nõnne inqͥt dixi
Qũq teutgaudꝰ hospitandi sibi licentiã suscepisse apontifice respͥdisset:
GRICORIUS ant. Ettu qͥ petisti. & ille qͥ dedit utriq c̃tra dm̃ fecistis.:

Expanded text:
cederent. Quo facto ita daemon ab omni monasterii possessione repulsus est, ut postea per confinii limites ore, naribus atque oculis flammas ejicere, porcosque cogere a subulco notatus sit, sed intra fines monasterii nunquam intrare permissus. 94. Alio quoque tempore Theutgaudus quondam Trevirensis episcopus, qui cum Guntario, Agrippinae Coloniae episcopo, a reverendae memoriae Nicolao fuerat sacerdotali privatus officio, liberalitate Hadriani pontificis in eodem monasterio mansionem suscepit. Cui beatus Gregorius in somnis apparens, maximum terrorem quo de suo monasterio concitus egrederetur incussit. Ille perpendens visum fuisse phantasticum, oratione facta rursus dormire coepit. Cui Gregorius pontificali habitu redimitus apparens: « Nonne, inquit, dixi Cumque Theutgaudus hospitandi sibi licentiam suscepisse se a pontifice respondisset, Gregorius ait: Et tu qui petisti, et ille qui dedit, utrique contra Deum fecistis,
Abbreviated transcription (Latin):
cenos ꝑrex̃. &uos qͥmꝰ dicitis qd̾ ipse ligare mẽ iusserit. qui eum
postea ñ uidistis: Atilli dixer̃. Bi ioħs papa hinc abiit: GaEGoui

Expanded text:
cenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum cenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
C ui cũ corrupta sc̃imonialis qͥa latrinã & furnũ contiguũ ñ habebat
crebro uideret̃ ẽt molesta: infelix prb̃t percatũ peccato conesta.
ut meretriculȩ placere potuissec: beatũ GAIGORIM ñ recusauit
offendere. C. uiꝰmirabilis immo salub̾ rimi fontis ligna tegulasq
diripigs: secessũ &efurnũ ꝓstitutȩ feminȩ ñerubuit fabricare
Qb ꝑactis cũ sequenti nocte iam securior aquerdis lasciuȩ mulieris
in eadẽ domo dormiret: uidet duos qͦsdã terribiles cubicularios
se ligatis manib aduenerabile monasteriũ reducentes. Quos
interrogad cuiꝰ p̃cepto sibi talia facerent: audiuit hȩc romanum
pontificẽ p̃cepisse. Forte tunc ioħs scãe sedis apliçę pontifex c̃tra
sarracenorũ incursus litora ꝑ agrabat. C. uiꝰ absentiȩ ligatꝰ prb̃t
recordatꝰ increpando sub uyxit: Domnꝰ papa pͥdie contra sarra¬

Expanded text:
Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, crebro videretur esse molesta, infelix presbyter peccatum peccato connectens, ut meretriculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubuit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios se ligatis manibus ad venerabile monasterium reducentes. Quos interrogans, cujus praecepto sibi talia facerent, audivit hoc Romanum pontificem praecepisse. Forte tunc Joannes, sanctae sedis apostolicae pontifex, contra Sarracenorum incursus littora peragrabat; cujus absentiae ligatus presbyter recordatus, increpando subjunxit: Dominus papa pridie contra Sarra
Abbreviated transcription (Latin):
den. ꝑ inuocationẽ sc̃i Andreȩ apłi tandẽ aliqͣndo loqͥfec̃: atq
cuncta quȩ sibi reuelata fuerant cũeo parit comiti reuelauit: Qdie
facto. monachos euocauit: qͥd contra sc̃m Andreã cõmiserit querela¬¬
bundꝰ inqͥrere cȩpit. Atilli deletũ dormitoriũ cocorũ manib ostender̃
Cũq dõ deuotꝰ comes eos uellet supplicio subiugare: confessisunt
se illud ȩdificiũ indulfi iussionib deleuisse. Acuiꝰ reꝑatione dũi
comes monachis argentũ̃ uoluisset tribuere: sergius magist̃ militũ
restitit. ꝓmitce illudse ꝓeo continuo melius refecturum. Mox
comes humilit̾ amonasterii claustro secedqd: addomũ petri filii
qͦͣndã caroli cũ om̃ib suis concessit. Indulfꝰ uͦ indomo eiusdẽ sergii
⁊acharia ep̃o deq̾ p̾fatussũ gregoriani monasterii curã gerente.
scĩmonialẽ amonasterio sc̃i Andrȩȩ apłi qd̾ appellat᷑ rapuit¬
uelsubdux̃. & inregione septẽ uiarũ loco qͥdicit᷑ uipera collocauit᷑

Expanded text:
i tandem aliquando loqui fecit; atque cuncta quae sibi revelata fuerant cum eo pariter Comiti revelavit. Qui, die facto, monachos evocavit, quid contra sanctum Andream commiserit querelabundus inquirere coepit. At illi deletum dormitorium cocorum manibus ostenderunt. Cumque Deo devotus comes eos vellet supplicio subjugare, confessi sunt se illud aedificium Indulfi jussionibus delevisse. Pro cujus reparatione dum comes monachis argentum voluisset tribuere, Sergius, magister militum, restitit, promittens illud se pro eo continuo melius refecturum. Mox comes humiliter a monasterii claustro secedens, ad domum Petri filii quondam Caroli cum omnibus suis conca episcopo, de quo praefatus sum, Gregoriani monasterii curam gerente, sanctimonialem a monasterio sancti Andreae apostoli, quod appellatur Cliel subduxit, et in regione septem viarum loco qui dicitur Vipera, collocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
UOD uͦ monachi qͥacascosio insaxoniã missisunt. sc̃i Benedicti
regulȩ fuerint mancipati: int̾ alia etiam illud ostendit. qd ex
ipsius discipłis uix potest in illis partib monachus aliqͥs inueniri:
a qͦ non obseruetur tã in ꝓposito quã in habitu regula Benedicti
Qua ꝓptͣ sicut constat gregorianũ monasteriũ alatinitate ingreci¬
tatẽ necessitate potius quã uoluntate conuersũ: ita uidelicet

Expanded text:
uod vero monachi, qui a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conversum, ita fidelite
Abbreviated transcription (Latin):
noncotderi. Ded tantȩ ille prauitatis inuencus est.: ut si eiꝰ stult. ciȩ
sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset. multorum
animas malicie suȩ falsitate deciꝑet: & qͦcũq potuisset modo. non
leuia scandala generaret. Nã int̾ alia quȩ isdẽ Andreas pessime co¬
gitauit &fecit: eam qͥq quã ad nos misistis dũ apud ipsũ ap̃fato
lectore ẽẽt deposita falsauit epłam: ut qͥcũq eã legeret. uos nec
catholica nec recta saꝑe euident̾ argueret. Ex quare contigit: utdũ
ueritatẽ studiose quęremꝰ. eius quȩ latebat iniqͥtas uulgarẽt᷑. E.t
tanta ineo repta sunt: qͣnta nec descelerato qͦcũq laico crederentur.
Etox indiuersa mala aliqͥs etiã sermonesscripsit: atq eos ex nrͣo nõe
titulauit : & suspecti sumꝰ ne eos alicubi trans miserit. fr̃nitas ur̃a
sollicitudinẽ gerat: & siqͥd tale reppererit eos ex cindi & om̃ino faciat
aboleri. ut qd̾ imꝑitꝰ litt᷑arũ & script᷑e diuinȩ nescius nr̃o sicut

Expanded text:
oncordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt, quanta nec de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudidem gerat; et si quid tale repererit, eos exscindi et omnimodo faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ieuioem qd̾ grecã linguã nescierit ipse testatur in epła fuse¬
bio thessaloniceNsi ep̃o scribens: lator p̾sentiũ theodorꝰ ȩccłae¬
res & cartas quas detulit ut reuesa dlim noto iinocent᷑ deposuis
crederᷤ qd mens ipsius sicut & nos anteputa ueramtis cũ habitu

Expanded text:
iquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eusebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, Eccleres et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu
Abbreviated transcription (Latin):
e plures libros quã nune bilbeant᷑ cõ posuit: quorũ memoriam
quidã inepiscopali cius ꝑstringedᷤ at. iob. ezechid. e uanglia.
dep astoralẽ exposuit: a multa alia ut subaudias quȩ iam
inueniri ñ possunt: qm̃t euera ante suecensas quã ȩdita sicut
reliqua ipsiuis oꝑa qͥuenunc inscã romana retinent̃ aeccła util¬
garetur. Piaq sicuriosius ꝑpendat᷑: om̃e sAEGOeItuctan¬
di tẽpus qͥ libros qͥnunc habent᷑ exposut. adiacono suo usqiue
ad penultimũ fũi pontificatꝰ annũ extenditur &c licet lango¬
bardorũ ꝑfidu seuiente. pͥst etechielis tractat᷑ ab expositione
libroꝵ desticerit: ab ex ponendis tam̃ epł̃is quã dui uiuere podui
nuquĩ om̃ino cessauit. Quarũ uideltat tor libros iiscrio de¬
reliqu et annos aduixit. U nde terciũ decimũ eplarũ librũ¬

Expanded text:
quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quorum memoriam quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quorum memoriam quidam in episcopali ejus perstringens, ait: Job, Ezechiel, Evangelia et Pastoralem exposuit, et multa alia. Ut subaudias, quae jam inveniri non possunt, quoniam revera ante succensa sunt quam edita, sicut reliqua ipsius opera quae nunc in sancta Romana Ecclesia reticuriosius perpendatur omne Gregorii tractandi tempus quo libros qui nunc habentur exposuit, a diaconio suo usque ad penultimum sui pontificatus annum extenditur; et licet, Langobardorum perfidia saeviente, post Ezechielis tractatus, ab expositione librorum destiterit, ab exponendis tamen epistolis, quamdiu vivere potuit, numquam omnino cessavit; quarum videlicet tot libros in scrinio dereliqu
Abbreviated transcription (Latin):
responsali suo significare uidetur: int̃ cȩt̾a sic described qͥa carissim
qͦndã filiusmeus claudius aliquamẽ loquente depbiis. decanticis
canticorũ. deꝓpħis. delibris qͦq regũ. & de eptatico audierat:
quȩ ego scripto tradere ꝓ infirmitate ñ potui. ipse ea suo sensu dic¬
tauit : ne obliuione depirent. ut apto tẽpͣr hȩc eadẽ m inferret:
& em̃datius dictarentur. Quȩtũ m legisset: inueni dictorũ meorũ
sensũ ualde inutilius fuisse ꝑmutatum. Unde necesse ÷: uttua
exꝑientia om̃i excusatione atq mora cessante ad eiꝰ monastiũ
accedat. conuenire fr̃s faciat: & cu om̃i ueritate qͣntascũq de
diuersis scriptis kartulasdetulit admediũ deducaÑ. quastu
suscipe: & mͥ celerrime traddmute. Enĩ uͦ qͥastudiositas GREGORI
qͥpͥst hȩc trib ferme annis suꝑfuit. falli ñpotuit: c̃stat nimirũ.

Expanded text:
responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis 170 Scripturis chartulas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. » Enimvero, quia studiositas Gregorii, qui post haec tribus ferme annis superfuit, falli non potuit, constat nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cuiꝰ caput ipse sp̃m sc̃m insimilitudine colu̾bȩ tractantis fre¬
quentissime ꝑspexisset. Cũq dudũ deuotũ pͦpłm diaconꝰ cerneret
occasione tẽporis cũ inuidis resultare: in hoc om̃iũ sententiã puocasse
ut siqd̾ dixerat iure iurindo confirmads mori continuo meruisset:
set: ipseqͦq cõbustorib manꝰdaret Itaq cũ eugłi is in amboNẽ
uenerabilis leuita letrus ascended: mox TRIGORIIN sc̃itati testimo¬
niũ p̾buit. int̾ uerba uerȩ confessionis sp̃m efflauit: & adolore
mortis extraneus. iuxta pirgiba sim sic̃ bactenꝰ cernit᷑. confessor
ueritatis meruit sepeliri. Hic est qđ consuetudinalit̾ sp̃s sc̃s
inspecie colu̾bȩ suꝑscribents CREGORII caput depingit᷑: & quod
expositionũ illius parsmaxima quae utiq ab inuidis exusta re¬
colitur non habet᷑ : harũ ipse sũmã loħi subdiacono rauennȩ

Expanded text:
super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis fresuper cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, set, ipse quoque combustoribus manus daret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, mox ut Gregorianae sanctitati testimonium praebuit, inter verba verae confessionis spiritum efflavit, et a dolore mortis extraneus juxta pyrgi basim, sicut hactenus cernitur, confessor veritatis meruit sepeliri. 70. Hinc est quod consuetudinaliter Spiritus sanctus in specie columbae super scribentis Gregorii caput depingitur, et quod expositionum illius pars maxima, quae utique ab invidis exusta recolitur, non habetur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae,
Abbreviated transcription (Latin):
Hisq dĩ consul factus lȩtare triumphis:
Lammercedẽ oꝑũ iam sine fine tenes
Quo scilicet liberalissimo pastore defuncto. uehem̃tissima fames eodem
anno incubuit: & qͣnto patrono tunc roma caruerat. licet rerũ in opia
toto pene mundo monstrauerit: inuidorũ tamenferitas minime recog¬
nouit. Nã sicut amaiorib tradit᷑. cũcalũniarũ ueterũ incentores
GRIGORIUM ꝓdigũ dilapidatoremq multipliciꝰ patri archatꝰ thesauri
ꝑstreꝑent. deficiente ꝑsonali materia. ad cõburendos libros eius
cȩper̃ parit᷑ anhelare. Quorũ dũqͦsdã iam cõbuxissent. reliquos
libros disputauerat. credit᷑ uehemtius obstitisse: diced ad ob¬
litterandã eiꝰ memoriã librorũ exustionẽ nihil ꝓficerẽ. qͦrum
exẽplaria diuersis petentib mundi abitũ penetrassent. sub iun¬
gerd immane sacrilegiũ ẽẽ tanti patris tot & tales libros exurere:

Expanded text:
Hisque Dei consul factus, laetare triumphis, Hisque Dei consul factus, laetare triumphis, Nam mercedem operum jam sine fine tenes. 69. Quo scilicet liberalissimo pastore defuncto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraverit, invidorum tamen feritas minime recognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incentores, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, ac reliquos ialogorum libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare nihilominꝰ aliud fastigiũ ꝓcurauit.: Huiꝰ p̃terea uene.¬
rabile corpuis in extrema porticu basilicȩ beatiPetri apłi. ante secre¬
tariũ tunc antiqͥssimũ. qͦuidelicet leo. simplicius. gelasius. ateo
simmacꝰ apłicȩ sedis ep̃i cũnͣnullis aliis cumulati. sius hacten
epitaphi is p̃dicantur: septuplũ talititulo decoratur
Suscipe terra tuo corpus decorpore sumptum
Reddere quod ualeas ui uificante deo:
Spiritus astra petit. lȩci nil iura nocebuN
Cui uitae alterius. mors magis ipsa uia est:
Pontificis summi hoc clauduntur mẽbra sepulchro
Q ui innumeris semꝑ uiuit ubiq bonuis:
E suriem dapibus superauit. frigora ueste:
A tq animos montus texit ab hoste sacris:
Implebatq actu. quicquid sermone doceba:
Ad quirers fide agmina gente Noua:
Hic labor hoc studium hȩc tͥ cura hoc pasor agebas:
Ut dño offerres plurima lucra gregis

Expanded text:
super altare nihilominus aliud fastigium procuravit. Hujus praeterea venesuper altare nihilominus aliud fastigium procuravit. Hujus praeterea venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium tunc antiquissimum, quo videlicet Leo, Simplicius, Gelasius, atque Symmachus, apostolicae sedis episcopi, cum nonnullis aliis tumulati, suis hactenus epitaphiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur: Suscipe terra tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis illa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivat ubique bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu quidquid sermone docebat,Acquirens fidelque agmina gente nova. Hic labor, hoc studium, tibi cura haec pastor agebas, Ut Domino offerres plurima lucra gregis.
Abbreviated transcription (Latin):
torquear. ITem anastasio antiocheno. Rogo ut ꝓmei cordis infirmi¬
int̃ cessione tueat᷑. &citiusme detot ꝓcellis huiꝰ tẽpestatis eripiat.
manȩ aeccłae annis tredecim. m̃sib sex. & diesdecẽ. doctrinis parit̃
ac oꝑibus felicissimis illustrauit: anno imꝑii focȩ scd̃o. inditione
septima. qͣrto iduũ marciarũ a carnis corruptione sub tractꝰ est:
incorruptionis ꝑpetuȩ gła sublimandus
Ni uidelicet om̃i uitȩ suȩ tẽpr sicut nouas basilicas minime fabri¬¬
carat : itanimiũ fabricatarũ ueterũ sarta tecta cũsũmostudio
annualiter reꝑabat: Quas reditib luminarib officiis. atq donari is
cumulad: inbasilica beati Petri apłi fastigiũ deargento purissimo
qd aleone tercio c̃stitutũ fuerat. in basilica syxtimana sc̃ẽ m arĩae
nomini dedicata trab̾latũ fabricauit: Inbasilica beati Petri apłi.

Expanded text:
torquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirmitorquear. » Item Anastasio Antiocheno: « Rogo ut pro mei cordis infirmiibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, ae Romanae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex et diebus decem, doctrinis pariter ac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: quas reditibus, luminaribus, officiis atque donariis cumulans, in basilica beati Petri apostoli fastigium de argento purissimo, quod a Leone Tertio pontifice in basilica Sixtiana sanctae Mariae nomini dedicata translatum est, fabricavit, et in basilica beati Pauli apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ ergame flagella ꝓpicius mitiget. & patientiã tolerandi concedat.
ne nimio qd̾ absit tedio in impatientã cor erũpat. ⁊ &ꝙ curari ppligã
poterat: culpa crescat ex mur mure:
lico rusticinȩ patriciȩ. Depodagie molestia quã uob̾ euenisse signastis.
suꝑiora ꝑfecte deseruit: contristatus u. qr intã tenuissimo corpore
dolores uos nimios ꝑpeti ꝑtimesco. Ubi enĩ deest aaro: quȩ uirtus esse
poterit dolorib resisted: Me & enĩ quẽ qͣlis fuerim nostis. ita ama¬
ritudo animi. & anima ex acerbatio. atq ꝑhoc podagrȩ molestia
affec̃. ut corpꝰ meõ tãquã insepult̾a siccatu̾sit: unde fit ut ia raro
delecto surgere ualeam. Itim eidẽ. Ego intanto gemitu & occupa
latione sit mortis expectatio. Unde peto ut ꝓme orare debeatis.
qͣtinꝰ dehoc carnis carcere citius educar. netantis laborib diutius

Expanded text:
suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, suae 168 erga me flagella propitius mitiget, et patientiam tolerandi concedat, ne nimio, quod absit, taedio in impatientiam cor erumpat, et quae curari per plagam poterat culpa crescat ex murmure. » Item Rusticianae patriciae: « De podagrae molestia quam vobis evenisse signastis, superiora profecto deseruit. Contristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti pertimesco. Ubi enim deest caro, quae virtus esse poterit doloribus resistens? Me etenim, quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio atque per hoc podagrae molestia affecit, ut corpus meum tamquam in sepultura siccatum sit unde fit ut jam raro de lecto surgere valeam. » Item eidem: « Ego in tanto gemitu et occupalatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃itatis oratio suem int̾ cessionis ad iutoriũ p̾beat. meq apec
orare debeat: qr podagrȩ dolorib & barbarorũ gladiis. & curarums
afflictionib incesiant᷑ p̃mor. Sedsi mihi orationis urãe opẽ impendita
credo qd me contra aduersa om̃ia fortiter iuuetis.
rorũ gladius uehem̃ter affligit: interq om̃ia non tẽporalẽ. sed ȩĩñ
consolationẽ reqͥro: quã ꝑmẽ impetrare ñualeo. sed ꝑ int̾cessione
ñ ualeo. Nãmodo podagrȩ dolor cruciat. modo nescio qͥs intoto cor
ali is necessitatib extrahȩc quȩpͣtuli infirmitatis afficiar:
enumerare ñualeo : sed breuit̃ dico: q sic me infectio noxi i hu¬
moris imbibtt. ut uiuere mͥ pęnasit: & mortẽ desideranter
ex pectẽ. quã gemitib: meis solã ẽẽ credo remediũ. Pro inde
fr̃ scissimȩ diuinȩ ꝓme pietatis miscdiam dep̃care: ut ꝑcussionis

Expanded text:
sanctitatis oratio suae mihi intercessionis adjutorium praebeat, meque a peccati sanctitatis oratio suae mihi intercessionis adjutorium praebeat, meque a peccati orare debeat, quia podagrae doloribus, et barbarorum gladiis, et curarum afflictionibus incessanter premor. Sed si mihi orationis vestrae opem impenditis, credo quod me contra adversa omnia fortiter juvetis. rorum gladios me vehementer affligit. Inter quae omnia non temporalem, sed aeternam consolationem requiro, quam per me impetrare non valeo, sed per intercessionem non valeo: nam me modo podagraliis necessitatibus extra haec quae retuli infirmitatis afficiar, enumerare nmoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter expectem, quam gemitibus meis solam esse credo remedium. Proinde, frater sanctissime, divinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ im tulogio patri archȩ alexandrino. Tradd acto anno suauissim
sc̃itatis ur̃ȩ scripta suscepi: qͥb ꝓegritudinis meȩ nimietate respo¬
dere nunc usq ualui. E cce enĩ iã bienniũ pene explet qd lectul
teneor. tantisq podagrȩ dolorib affligor: ut uix in dieb festis
usq adhorarũ triũ spitiũ surgere ualeã. missarũ sollennia cele¬
brare. Mox aut̾ cũ graui depellor dolore decũbere : ut cruciatũ me
possim gemitu interrũpente tolerare. Quidolor interdũmͥ lentꝰ:
int̾dũ nimius: sed neq ita lentꝰ ut recedat. neq: ita nimitis ut in¬
ficiat. Undefit. ut qͥ cotidie inmortesũ: repellar amorte nec mirun
quia peccator grauis tali corruptionis carcere duteneor in clusus
Inde cõpellor exclamare: educ decarcere animã meã adc̃fitendũ nõi
tuo dñe. Sed q meis adhuc p̃cib obtinere ñ mercor: rogo ut ur̃e

Expanded text:
» Item Eulogio, patriarchae Alexandrino: « Transacto anno suavissima » Item Eulogio, patriarchae Alexandrino: « Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nunc usque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur quo lectulo teneor, tantisque podagrae doloribus affligor, ut vix in diebus festis usque ad horarum trium spatium surgere valeam missarum solemnia celebrare. Mox autem cum gravi compellor dolore decumbere, ut cruciatum meum non possim, gemitu interrumpente, tolerare. Qui dolor interdum mihi lentus est, interdum nimius, sed neque ita lentus ut recedat, neque ita nimius ut interficiat. Unde fit ut qui quotidie in morte sum, repellar a morte. Nec mirum, quia peccator gravis tali corruptionis carcere diu teneor inclusus; unde compellor clamare: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo, Domine . Sed quia meis adhuc precibus obtinere non mereor, rogo ut vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
desicilia uenientes. affectu qͦdebui desospitate ut̃ȩ excllentiȩ reqͥrere
cuiraui: sedde assiduitate egritudinũ mͥ tristia resp̾der̃. Hȩc autẽ
dicedᷤ. nec ego uob̾ deme ipso inuenio aliud qd debeã nuntiare:
nsi qd pecatis meis facientib ecce iã undetĩ mensessunt. qd ualde rarũ:
lestiarũ dolorib pmor: ut uitamei mͥgrauissima poenasit. Qiotidiẽ
enĩ indolore deficio: & mortis remediũ ex pectando suspiro. Inclero uͦ
huiꝰ urbis & pꝰpło tanti febriũ languores irruet̃: ut pene nullꝰ liber.
nullus seruus remanserst: qͥ ẽẽ idoners ad aliqd̾ officiũ uel minis¬
teriũ possit. Deuicinis aut urbib strages nob̾ mortalitatis cotidie¬
ores estis. tanto credo qd̾ subtilius cognouistis. Deoriente u qͥueniuã
fine mundi: generalẽ ꝑsecutionẽ ẽẽ cognoscimꝰ : affligi nimis
deꝓpriis molesti is non debemus

Expanded text:
de Sicilia venientes, affectu quo debui, de sospitate vestrae excellentiae requirere de Sicilia venientes, affectu quo debui, de sospitate vestrae excellentiae requirere 1032 curavi. Sed de assiduitate aegritudinum mihi tristia responderunt. Haec autem dicens, nec ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce jam undecim menses sunt quod valde rarumlestiarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspectando suspiro. In clero vero hujus urbis et populo tanti febrium languores irruerunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui esse idoneus ad aliquod officium vel ministerium possit. De vicinis autem urbibores estis tanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, fine mundi, generalem percussionem esse cognoscimus, affligi nimis de propriis molestiis non debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
phendat. si post hoc allocutione cessauero: qe sic̃ om̃s cernitis nr̃ãe
mbulationes ex creuer̃: undiq gladi is circũ fusi sumꝰ: undiq immi¬
noð mortis ꝑiculũ timemꝰ. Alii detruncatis ad nos manib redeunt:
ili i capti. alii int̾empti nuntiant᷑: iuã cogor linguã ab expositione
rttinere: ꝙr tedet animã meã uite mȩȩ. Iã nullus inme sacri eloqͥi stu.¬
diũ reqͥrat: qͥa uersaest inluctũ cytharamea. & organũ meu inuocom
fiaitiũ. Iam cordis oculus in misteriorũ discussione ñ ingilat̃. qͥador mi¬
tauit animamea p̾tedio. Iãminꝰ lectio animo dulcis est: qͥa oblitussũ
manducare panẽ meu. auoce gemiꝰ mei: Cui autẽ uiuerẽ ñ licet.
descript̾ȩ sacrȩ sensib loqͥ mistica qͦliter libet: Et qͥ cogor cotidie
amara bibere. qͣndo possũ dulcia ꝓpinare :
sim idẽ italicȩ patriciȩ: & uenantio exmonacho patricio. Q uos dam

Expanded text:
reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amara bibere, quando possum dulcia propinare? » Item Italicae patriciae et Venantio, exmonacho patricio: «
Abbreviated transcription (Latin):
libet carnaliũ hominũ onera portare: & sepe cũsuꝑbientib cor
in diuersa qͣlitate trans fundere ã aliqͣndo delucris sp̃ualibus
gaudet: sed cũ qͥlibet meres suꝑ uenerit. nisi eiꝰ merorẽ inse
susceꝑit: tribulationi illius cõpatied ñ est. E⁊ aliqͣndo dedãni
animarũ luget: sed repente. suꝑ ueniunt qͥ desuis ꝓsꝑitatib
lȩtant᷑. qͦrũ silȩticiȩ sacerdos ñgͣaudeat. minꝰ amare credit᷑ filios
inqͥrũgaudio ñ exultat. lp̃cipue cũ paulusdicat: gaudere cũ gau¬
dentib. flere cũflentibus. Nihilg̾ tã onerosũ inordine sac̃dotũ¬
uideo. quã rigorẽ m̃tis cõpatiendo flectere: & cũ ꝑsonis suꝑ ueni
entib animũ mutare: a tam̃ hoc ualde est necessariũ. Maqͥndo
a p̃dicatione eiꝰ adbonioꝑis grãm peccator reducit̃: si ipse qͥp̃ dicat
ndetur ingra łus: Item infine eiusdẽ uoluminis: eccehȩc in dño

Expanded text:
libet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor libet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget; sed repente superveniunt qui de suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: « Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . » Nihil ergo tam onerosum ordini video, quam rigorem mntibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse qui praedicat videtur ingratus? » Item in fine ejusdem voluminis: « Ecce haec, ut Domino
Abbreviated transcription (Latin):
quȩcircames sollicite om̃ia curare. & memet ad unato sensu ẽspice
Quando possũ pͣuorũ neqͥtias insequendo corrigere. bonoꝵ actu
laudando & amonendo custodire. aliis terrorẽ. atq ali is dula¬
dinẽ demonstrare: Quando ualeo & dehis quȩ s̃ necessaria fr̃ib
cogitare. & contra hostiles gladios aeurbis uigili is sollicitudinẽ
gerere. neincursione subita ciues ꝑeant ꝓuidere. & intͣ hae
om̃ia ꝓanimarũ custodia plene atq efficacit᷑ uerbũ exortationis
impendere : loqͥ & enĩ dedõ: qͥetȩ ualde & liberȩ m̃tis est. Tunc
nãq bene lingua dirigit᷑ insermone :cũ secure sens qͥ euerit
turbat : Et paulo post. S acerdos etiam post cõpunctionẽ ac li¬
crimas cogit᷑ necessaria quȩq filiorũ suorũ cognoscere. & ea quȩ
refugit animo patient᷑ audire : atq post suspiria celestiũ. quorin¬

Expanded text:
quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit turbat? » Et paulo post: « Sacerdos etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
qd iã alulfũ langobardorũ rege ad obsidionẽ nr̃am sũ moꝑe festi¬
occupata. Quanto enĩ circa terrena plussatagit: tanto inhis quȩsuns
cȩlestia minꝰ uidet.: ꝓeo qd̾ curissuis extrasẽ ducit᷑. & ualde intꝰ minor ÷.¬
& sic̃ scriptũ est. depmit terrena inhabitatio sensũ multa cogitantem
Quȩ enĩ suꝑiora penetrare etiã collecta ñ suffic̃: pensate qͥd agere
asuo alueo siccatur Iem idẽ in eiꝰdẽ ꝓpħȩ tractatib: omelia ui¬
Eiue inqͥt iustꝰ inculpã. siue peccator in morte corruat⁊ speculato
tim dũest. nehunc exsuo silentio reatꝰ peccantiũ partẽ inuoluat
Ged interim dũ loqͥr: a uertẽ Amemet ipso ut meã neglegentiã uidẽ¬
&mͥ dici hȩc quȩ audio ꝑtimescã. Bicut enĩ suꝑius dixi. cuiꝰ corN
curis innumeris sparsũse adse colligit: qͣndo & enĩ possũ & ea

Expanded text:
quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festiquod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festioccupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: quia scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare, etiam collecta, non sufficit, pensate quid agere a suo alveo siccatur. Item in ejusdem prophetae tractatibus, homilia 11: e, inquit, justus in culpa, sive peccator in morte corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reactus peccantium pariter involvat. Sed interim, dum loquor, avertere a memetipso oculos volet mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea