comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tot sacrilegia sua. quot iam recognoscimus. iocis prosequi uo.¬
blata de fanis in forum protulisce. E per preconem uendidis¬
se. exactaq pecunia edixisse. ut quod quisqr a sacris haberet
id ante diem certam in suum quidqr fanum referret. Ita ad
impietatem in deos in homines adiunxit iniuriam. Hune
quanquam nec Olympius luppiter fulmine percussit. nec
Aesculapius misero diuturnoqr morbo intabescentem inter¬
emit. atq in suo lectulo mortuus in tyrannidis rogum illa¬
tus est. eamqi potestatem. quam ipse per scelus nactus erat
quasi uistam e legitimam. hereditatis loco. filio tradidit:¬
quanquam debita supplicia non exoluit: dedecore tamen¬
filii mortuus poenas rependit. quas uiuus effugerat. Len:¬
to enim gradu ad uindictam siuĩ diuina procedit ira. tar-¬
ditatemq supplicii grauitate compensat. Ud nuper de.
omnia iura diuina E humana peruertit. propter eum
quem sibi opinionis errore finxerat. principatum. Qui

Expanded text:
tot sacrilegia sua, quot iam recognoscimus, iocosis dictis prosequi voblata de fanis in forum protulisse et per praeconem vendidisse exactaque pecunia edixisse ut quod quisque a sacris haberet id ante diem certam in suum quicque fanum referret: ita ad impietatem in deos in homines adiunxit iniuriam. Hunc igitur nec Olympius Iuppiter fulmine percussit nec Aesculapius misero diuturnoque morbo tabescentem interemit, atque in suo lectulo mortuus in †tyrannidis rogum inlatus est, eamque potestatem, quam ipse per scelus erat nanctus, quasi iustam et legitimam hereditatis loco filio tradiditametsi debita supplicia non exsoluit, dedecore tamenfili mortuus poenas pependit, quas uiuus effugerat: lento enim gradu ad uindictam sui diuina procedit ira tarditatemque supplicii grauitate pensat. In quam ne omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatum. Est
Abbreviated transcription (Latin):
diget in temporibus anni ⁊ sole et
temperantia. ⁊ uere. plus omni re.
Hiis gͦ indiget in hora pululatio¬
principium cibi plantarum a t̾ra.
⁊ principium gnͣonis fructuũ a so¬
le. quia anaxagoras dixit ꝙ earũ
frigus est ab aere. ⁊ ideo dixit lechi¬
neo ꝙ terra mater est plantarum

Expanded text:
diget temporibus anni et sole et temperantia et vere plus omni re. His ergo indiget in hora pullulatioprincipium cibi plantarum a terra, et principium generationis fructuum a sole, quia Anaxagoras dixit quod earum frigus est ab aëre. Et ideo dixit Letineon quod terra est mater plantarum
Abbreviated transcription (Latin):
plurimus in tellectus ⁊ ratio. ib¬
dignificamus dominũ existen¬
tem talium: ut dignis distribu¬
at ⁊ bona ⁊ mala. fortuna autẽ
uti contingit fiunt. S a̾ deo
tale attribuimus: prauũ ipsũ
Iudicem faciemus uł nõ iustũ¬
¶Sed tamen extra quidem ẽ¬
hoc. In nichil aliud fortunam¬
uti quis ordinabit. Ita mani¬

Expanded text:
plurimus intellectus et ratio, ibdignificamus ut dominum existentem, ut dignis distribuat bona et malilurimus intellectus et ratio, ibi utique contingit fiunt; sin autem Deo talia attribuimus, pravam ipsum iudicium faciemus, et non iustumdignificamus ut dominum existentem, ut dignis distribuat bona et malis
Abbreviated transcription (Latin):
iectus organũ. ¶ Et proptir ħ
ꝙ olim dicebantur. bene fortina¬
ti uccantur. qui si impetun fa¬
ciant dirigunt sine rations exi¬
stentis. ¶Et consiliarinon ex¬
pedit ip̃is. hebent .n. pͥntipirm
tale quod melius intelectuet
consilio. Qui au̾t ratiorẽ. hola
non habent neq dignos instm

Expanded text:
lectus organum, et propter hoc quod olim dicebatur bene fortunati vocantur, qui si impetum faciant dirigunt sine ratione existentes, et consiliari non expedit ipsis, habent enim principium tale quod melius intellectu et consilio, qui autem rationi, hoc autem non habe
Abbreviated transcription (Latin):
phiro Saphiri sp̃es digitis aptissima regũ. egͣgiũ
fulgens p᷑oq simillima celo: iulior ÷ nlło uͥtutib
atq decore. Hic ⁊ sirtites lapis a plerisq uocat᷑. Qd
cͥca firtes libicis ꝑmixtꝰ harenis. fluctib expulsus
fruente freto reꝑit᷑. Ille s optimꝰ ẽ quẽ tellus medi
potens tanto ditauit honore: ut sac̾ ⁊ m̾ito gẽmaꝵ
gema uocet᷑. Nam corpꝰ uegetũ ꝯseruat. ⁊ ĩ tegͣ m̃bra.
Et qͥ portat eñ neqͥt ulla fraude noceri. Inudiã supe¬
rat. nlło t̾rore mouet᷑. Hic lapis i ꝑhibent educit
carc̾e uinctos. obstructasq fores ⁊ nincła tacta re¬
solutt. placatũꝙ dm̃ reddit. p̾cibq fauentẽ. fert᷑
⁊ ad patem bonꝰ cẽ recõciliandã. ⁊ plusqͣm reliqͣs amat¬
rem refrig̾at int̾iorẽ. Sudorẽ stͥngit nimio torentẽ
flnentẽ. Contͥtꝰ lacti suꝑalitꝰ ulc̾a sanat. tollit et
ex ocłis sordes ex front̾e doloeẽ. ⁊ uiciis lingue siłi ra¬

Expanded text:
ptissima regum, Egregium fulgens, puroque simillima coelo, Vilior est nullo virtutibus atque decore. Hic et syrlites lapis a plerisque vocatur, Quod circa syrtes Lybicis permistus arenis, Fluctibus expulsis, fervente freto reperitur. Ille sed optimus est, quem tellus medicpotens tanto ditavit honore, Ut sacer et merito gemmarum gemma vocetur: Nam corpus vegetat, conservat et integra membra. Et qui portat eum, nequit ulla fraude noceri. Invidiam superat, nullo terrore movetur. Hic lapis, ut perhibent, educit carcere vinctos, Obstructasque fores, et vincula tacta resolvit, Placatumque Deum reddit, precibusque faventem. Fertur et ad pacem bonus erem refrigerat interiorem, Sudorem stringit nimio torrente fluentem, Contritus lacti superillitus ulcera sanat, Tollit et ex oculis sordes, ex fronte dolorem. Et vitiis linguae simili ra
Abbreviated transcription (Latin):
excellentissimum
losophiam scilicet extollunt ma
gnifice. ¶ ¶obilis affiuencie cõ¬
temptus. future felicitatis appeti¬
tus. mentis illustratio. Quo
cundo: nichil felicius. tertio uero.¬
nichil ad amborum adeptionem

Expanded text:
um losophiam magnifice extollunt, scilicet mobilis, affluentiae contemptus, futurae felicitatis appetitus, mentis illustratio. Quorcundo nihil est perfectius, tertio nihil ad amborum compendiosam
Abbreviated transcription (Latin):
mus huic tenor ẽ. quẽ ñ aut dẽpsior eqͦ. Obicat succꝰ.
aut rarꝰ ꝑspicuũ dat. S flos pͤpureꝰ mixtũ ꝯponit
ut᷑q. hic ⁊ ĩos missus plus frigidꝰ cẽ putat᷑. Duricre
cũq genꝰ collo suspend̾e possis. Uł digito portes. t̾ras
sec᷑us adibis. Nec tͥ pestifere regionis cã nocebit. S
magis hospitib censebe dignꝰ honore. Iustaq si q̃ pe¬
tes nlła paciere repulsã. Ethiopes nob tͣnsmittũt hãc

Expanded text:
aut densior equo Obscurat succus, aut rarus perspicuum dat. Sed flos purpureus mistum componit utroque. Hic et in os missus plus frigidus esse putatur. Duritie uodcunque genus collo suspendere possis, Vel digito portes, terras securus adibis, Nec tibi pestiferae regionis causa nocebit. Sed magis hospitibus censebere dignus honore; Justaque si qua petes, nullam patiere repulsam. Aethiopes nobis transmittunt hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ac pecc̃ores mĩst̾iũ sac̾dotale asseqͥ ꝓhibñt᷑:. ita ĩdocti ⁊
ĩꝑiti a tali osfo̾ retͣhunt᷑. Illi eñi siuis exemplis uitã
bonoꝵ corr̃punt: isti sua ignauia iniqͦs corrig̾e nesci¬
unt. Qͥͥ enĩ dr̃e pot̾unt ꝙ ip̃i ñ didic̾unt.: Desu nat
loc̃ docendi susciꝑe qͥ nescit doc̾e. Ignauia qͥppe p̾sulũ:

Expanded text:
hibentur, ita indocti et imperiti a tali officio retrahuntur, Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua ignavia iniquos corrigere nesciunt. Quid enim docere poterunt quod non didicerunt? Desinat locum docendi suscipere qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum
Abbreviated transcription (Latin):
corum. ¶ Dico gͦ ꝙ in hĩtatoribꝰ
climatis primi qd est ꝓpinquius
onem motus solis. accĩt siccitas ⁊
caliditas. ⁊ minoratur ineis fri¬
giditas ⁊ hũiditas. Quare calefi¬
uit mr̃ices mulierum eoꝵ. ⁊ cõ¬
munitant eis nigredo corporũ ⁊
trispatudo capillorum. ¶Qd̾ ẽ
quia aqua uiri qñ cadit ĩ mr̃ice
mulieris. decoquit eam matrix
casitate sua ⁊ ꝯmiscetur illa aqͣ

Expanded text:
orum: ‘Dico quod inhabitatoribus climatis primi, quod est propinquius onem motus solis accidit siccitas et caliditas, et minoratur in eis frigiditas et humiditas, quare calefiunt matrices mulierum eorum et communicant eis nigredo corporum et crispitudo capillorum ; quod est, quia aqua viri quando cadit in matricem mulieris, decoquit eam matrix caliditate sua et commiscet
Abbreviated transcription (Latin):
carolo magno ut insi a rege laudetur ẽt
Inuestiatur epus a nemine consecretur et
uicunq contra hoc decretum ageret &¬
nathematis uinculo cum pmodauit. et
insi resipiceret bona eius publicari pre¬

Expanded text:
 et ut, nisi a rege laudetur et investiatur, episcopus a nemine consecretur. Et quicumque circa hoc decretum ageret, anathematis vinculo eum innodavit, et nisi resipisceret, bona eius publicari pre
Abbreviated transcription (Latin):
su actemptare Si quis autem hoc actẽ¬
ptare presumpserit indignacionem om¬
mpotentis dei et beatorum Petri et Pauli
aplorum eius se nouerit incunsurum
augusti. Lontificatus nr̃i anno tercio. Idem¬

Expanded text:
iquis autem hoc atteptare presumpserit, indignationem omnipotentis dei, et beatorum Petri et Pauli aplorum ejus se noverit incursurum. . Maii, Pontificatusnri anno tertio.
Abbreviated transcription (Latin):
simplecitꝰ pona inuiriam inferenti. set pena
ĩ flitta inuiriam ĩforeni ab hñte Iurisditõem
puniendi unde inisi abordinario iudice pena
diconda. unde dicebat ille moysi quis cõstituit te
Iudicom suꝑ nos si ergto subordinariõ iudice
tip̃s passus nõ fusset illa pena iudtio non
fuisset. sed uidex ordinaris esse nõ poterat
nisi sup totum genus humanum girris actiõe
hñs cum totum humanũ gonus carne illa xp̃i
portantis dolores nr̃os ut ait ypheta uł susti¬
nentis puniretur. Et supra tantum huma¬
nuĩ gonus Tiberius cesar enius uicarius erat
pylatus. Iurisdictõem nõ hũisset nisi Romanũ
imperium deurre fiusset hiẽ ẽ ꝙ heredes ꝙͣuis

Expanded text:
simpliciter pena iniuriam inferenti, sed pena inflicta iniuriam inferenti ab habente iurisdictio puniendi, unde, nisi ab ordinario iudice pena unde dicebat ille Moysi: Quis constituit te iudicem super nos? Si ergo sub ordinario iudice Christus passus non fuisset, illa pena punitio non fuisset, et iudex ordinarius esse non poterat nisi supra totum humanum genus iurisdictionem habens, cum totum humanum genus carne illa Christi portantis dolores nostros, ut ait propheta, puniretur; et supra totum humanum genus Tiberius Cesar, cuius vicarius erat Pilatus, iurisdictionem non habuisset nisi romanum imperium de iure fuisset. Hinc est quod Herodes, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmio diuuidit foro Regnum ppli ꝙ potntis Qu
mare que terras que totum possidet orbem. Non
sceptio populos ⁊ egebat quos uidet ꝯdons radios
ũdas pheb extremo ueniens aboctu quos p̃ niũt
septom gelidi tuones. Ꝙ natus sicco uiolentus
estis. toret ardentes recoque nõ acenas. hoe et¬

Expanded text:
it enim: Diuiditur ferro regnum populique potentis, que mare, que terras, que totum possidet orbem, non sceptro populos regebat quos uidet condens radios sub undas Phoebus, extremo ueniens ab ortu, quos premunt septem gelidi triones, quos Notus sicco uiolentus aestu torret ardentes recoquens harenas. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
excudẽt alii spirantia mollius hera Crodo equi¬
dez uiuos ducent demarmore uultus orabunt
causas melius celiq meatus. describet ⁊ adio ⁊ sur¬
gentia sidera dicont. Tungere imperio ppłos Ro¬
mane memento. hec tibi herunt artes panq ħ
inponcie morẽ. parcere subiectis et d̾ bellire saꝑbos

Expanded text:
excudent alii spirantia mollius aera, credo equidem, et vivos ducent de marmore vultus, orabunt causas melius caelique meatus describent radiores et surgentia sidera dicent: tu regere imperio populos, Romane, memento. Hae tibi erunt artes pacique inponere morem, parcere subiectis et debellare superbos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊octauo canit eniz sie. Insum̃o custos tarpee malli¬
bus artis stabat ꝓtemplo et capitolia celsa tenebat.
Romoleo q recens horrebat regia culmo Atq hie
auratis uolitans argenteus anser. porticibus
gallos nlumine ad esse canebat at cuz romana

Expanded text:
us in VIII° ait: In summo custos Tarpeie Mallius arcis / stabat pro templo et Capitolia celsa tenebat, / Romuleoque recens horrebat regia culmo. / Atque hic auratis volitans argenteus anser / porticibus Gallos in limine adesse canebat. Quos ga
Abbreviated transcription (Latin):
princeps in illa familia cõsul Cum se deuoue¬
⁊et et equo admisso ĩmediam acim latinors
uruebat aliquid duoluntatibꝰ siuis cogitabat
teret quam Ephycurum uoluptatom petondã
putat. Quod quidem eius factum nisi esset
uire laudatum nõ esset Imitatꝭ quarto ꝯsula¬
tu suo filius neq põro exeo natus cum purũ
bellum gerens ꝯ̃sul eo cccidisset inp̃lio sieq
incõtinẽti genore t̾iam uictimam ⁊çi pu

Expanded text:
princeps in ea familia consulatus, cum se devoverat et equo admisso in mediam aciem Latinorum irruebat, aliquid de voluptatibus suis cogitabat? teret, quam Epicurus voluptatem petendam putat. quod quidem eius factum nisi esset iure laudatum, non esset imitatus quarto consulatu suo filius, neque porro ex eo natus cum Pyrrho bellum gerens consul cecidisset in proelio seque e continenti genere t
Abbreviated transcription (Latin):
Cathone dicebat. Nõ enĩ alia incausa moachus
chato fuit. Alia cet̾i qui se ĩ africa cesari tia¬
diderunt. Atq ceteris forsan uitio datum esset
interemisset preterea cum liuor eoꝵ uita Et
mores faciliores fuerunt chatomi uo cum ĩ ter¬
debilem naturam tubuisset grauitatem eaꝙ

Expanded text:
a non debeat. Num enim alia in causa M. Cato fuit, alia ceteri, qui se in Africa Caesari tradiderunt? Atqui ceteris forsitan vitio datum esset, si se interemissent, propterea quod lenior eorum vita et mores fuerant faciliores, Catoni cum incredibil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊octauo canit eniz sie. Insum̃o custos tarpee malli¬
bus artis stabat ꝓtemplo et capitolia celsa tenebat.
Romoleo q recens horrebat regia culmo Atq hie
auratis uolitans argenteus anser. porticibus
gallos nlumine ad esse canebat at cuz romana¬

Expanded text:
Cloelia ruptis. In summo custos Tarpeiae Manlius arcis stabat pro templo et Capitolia celsa tenebat, Romuleoque recens horrebat regia culmo. Atque hic auratis volitans argenteus anser porticibus Gallos in limine adesse canebat. Ga
Abbreviated transcription (Latin):
blice benefitiis tenebatur nõ uuuriis bella aut
prosocits aut de inperio generabatur Epitus
erant belloꝵ Aut mites aut nrͣcii regum ħ
ppłoꝵ et macionum portus erat ⁊ ⁊cfugium.
Denatus ur aũt ota magpr̃atus inperatores que
mea ⁊e maxime laudem capere studuerunt sipiũ¬
cias si sotios equitate ⁊ fide defendissent. Itaq illud
patucimum orbix t̾raꝵ potius quam imperium

Expanded text:
. beneficiis tenebatur, non iniuriis, bella aut pro sociis aut de imperio gerebantur, exitus erant bellorum aut mites aut necessarii. Regum, populorum, nationum portus erat et refugium senatus. Nostri autem magistratus imperatoresque ex hac una re laudem capere studebant, si provincias, si socios equitate et fide defendissent. Illud itaque patrocinium orbis terrae verius quam imperium
Abbreviated transcription (Latin):
Rorgano ⁊ ĩ materia formatae ꝑartamus
Sic̃ et iraterram inrupliqi gradii possumus ̃ tueu
similitudo bonitatis eterne influitatem matlam
explicat᷑. Et ꝙ̃ad medum ꝑ fecto eꝑ̃nte ainfice
atq optime organo se hñte si coningat pectatũ
ĩ foma artrs mat̾ie tantum in putandum ẽ
Sit cum deus ultumum ꝑfectionis attingat d̾m

Expanded text:
organo et in materia formata per artem, sic naturam in triplici gradu possumus intueri. similitudo bonitatis ecterne in fluitantem materiam explicatur. Et quemadmodum, perfecto existente artifice et optime organo se habente, si contingat peccatum in forma artis, materie imputandum est. Sic, cum Deus ultimum perfectionis attingat,
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis infeudatus maior quatuodeci
annis sua incuria uel negligentia per
annum et diem steterit ꝙ feudi inuestiturã
a proprio domino non peticrit transacto hoc
spatio feudum amittat ⁊ ad dñm redleat.

Expanded text:
i quis infeudatus maior XIIII cimp annis sua incuria vel negligentia per annum et diem steterit, quod feudi investituram a proprio domino non petierit, transacto hoc spatio feudum amittat et ad dominum redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
dem nostre ꝯstitutionis exccgitetur omĩb
modis prohibemus pena auctoritate nr̃a
iminente ur uenditor ⁊ emptor qui tam il¬
feudum amitant et ad dominum libere re¬
uertatur. Scriba uero qui super hoc instrum̃¬
tũ sciens ꝯscripsent post amissionẽ officii
cum infamie periculo manum amitat.
Preterea ducatus Marchia comitatus de
cetero non diuidatur.Aliud autẽ fendum
si ꝯsortes uoluerint diuidatur.¬
Onstituit corradus ut liceat dominiᷤ
Lalienationes fendi factas nulla obstã¬
te prescriptione reuocare.

Expanded text:
dem huius nostrę constitutionis excogitetur, omnibus dem huius nostrę constitutionis excogitetur, omnibus modis prohibemus pena auctoritate nostra imminente, ut venditor et emptor, qui tam ilfeudum ammittant et ad dominum libere revertatur. Scriba vero, qui super hoc instrumentum sciens conscripserit, post amissionem officii cum infamie periculo manum amittat. Pcetero non dividatur. Aliud autem feudum, si consortes voluerint, dividatursum perdat. 2. Ut liceat dominis omnes alienationes feudi factas, nulla obstante praescriptione, revocare.
Abbreviated transcription (Latin):
q beneficia eorum et feuda que ab eis te¬
nebantur uasalli sine domini licentia pi¬
gnori obligauerant uendiderant et qͣda
collusione libelli nomine uendiderant
Unde debita seruitia amitebantur et honor
imperii et nostre expeditionis complem̃tu
etiam palatinorum iudicum et aliorum ꝓ¬
cerum hac edictali lege deo propitio per¬
petuo ualitura sancimus ut nulli liceat
feudum totum uel partem aliquã uendere
dñi ad quẽ teudũ sp̃tare digscitui Unde ĩpe¬
rator lotharius tantum in fururo cauens
ne hoc fieret legem promulgauit. Nos aut
ad pleniorem regni utilitatem prouidẽtes
senti sanctione cassamus et in irritum de¬
ducimus nullius tp̃ris prescriptioe impe¬
diente quia quod ab initio de uire nõ ua¬
luit tractu tp̃ris ꝯualescere non debet. Ca¬
ohuiantes qui pretio accepto quasi sub co¬
lore inuestiture quam sibi licere dicunt
feuda uendunt et in alios transferuur ne
tale figmentum uel aliud ulterius in frau¬

Expanded text:
 beneficia eorum et feuda, quę vassalli ab eis tenebant, sine dominorum licentia pignori obligaverant, vendiderant et quadam collusione nomine libelli vendiderant, unde debita servitia amittebantur et honor imperii et nostre felicis expeditionis complementum  etiam palatinorum iudicum et aliorum procerum hae edictali lege deo propitio perpetuo valitura sancimus, ut nulli liceat feudum totum vel partem aliquam vendere domini, ad quem feudum spectare dinoscitur. Unde imperator Lotharius tantum in futuro cavens, ne fieret, legem promulgavit. Nos autem ad pleniorem regni utilitatem providentes tratas hae presenti sanctione cassamus et in irritum deducimus nulla temporis prescriptione im pediente, quia, quod ab initio de iure non valuit, tractu temporis convalescere non debet. Cal obviantes, qui pretio accepto quasi sub colore investiture, quam sibi licere dicunt, feuda vendunt et ad alios transferunt, ne tale figmentum vel aliud ulterius in frau
Abbreviated transcription (Latin):
Operialem decet solertiam ita rei pu¬
blice curam gerere ⁊ subicctorum co¬
moda inuestigare ut regni utilitas ĩcorrupta
persistat et singulorum status iugiter ꝯẜuet̾
illesus. Quapropter dum ex predecessorum
nr̾orum more cum uniuersali curia roncha¬
lic pro tribunali sederemus a principibus
ytalicis tam rectorib ecclesiarum qͣ aliis
fidelib regni non modicas accepimꝰ q̃relas¬

Expanded text:
perialem decet sollertiam ita rei publice curam gerere et subiectorum commoda investigare, ut regni utilitas incorrupta persistat et singulorum status iugiter servetur illesus. Quapropter dum ex predecessorum nostrorum more  universali curia Roncalie pro tribunali sederemus, a principibus Italicis tam rectoribus ecclesiarum quam aliis fidelibus regni non modicas accepimus querelas
Abbreviated transcription (Latin):
licere beneficia que a suis semiorib habẽt
absq ip̃orum permisfu distrahere uel aliqͦ
comertium aduersus tenorem m̃e ꝯstituno¬
nis excogitare per quod imperii uel dñoruz
nr̃e saluberime legis precepta ad huiusmodi
illicitum comertium accesserit uel aliquid
in fraudem legis machinari temptauerit i
pretio ac beneficio se cariturum cognoscat.
Notarium uero qui super tali ꝯtractu libel¬
lum uel aliud instrumentum ꝯscripserit
post amissionem offitii infamie periculu
substinere sancimus.Amper lotharus

Expanded text:
licere beneficia que a suis senioribus habent licere beneficia que a suis senioribus habent absque ipsorum permissu 2 distrahere vel aliquod commertium adversus tenorem nostre constitutionis excogitare, per quod imperii vel dominorum rrime nostre legis precepta ad huiusmodi illicitum commertium accesserit vel aliquid in fraudem legis machinari temptaverit, pretio ac beneficio se cariturum agnoscat. Notarium vero qui super tali contractu libellum vel aliud instrumentum conscripserit, post ammissionem officii infamie periculum sustinere sanctimus. Data s
Abbreviated transcription (Latin):
manorum imperator pius felix inclitus
triumphator et semper augustus uniuersoi
populo.
Mperialis beniuolentie proprium esse¬
uidicamus comoda subiectorum ĩue¬
stigare et eorum calamitatib diligenti cura
modis preponere. Quo circa omnium fide
Ronchalias secundum antiquorum impera¬
torum consuetudinem pro iustitia ac pace
regni componenda consederemus omnia q̃
ad honorem Imperii romani spectare uidẽt᷑
solicite indagantes pernitiosam pestem et
rei publice non medioere damnum inferẽ¬
tem resecare proposuimus. Per multas et¬
enim interpellationes apud nos factas di¬
dicimus milites passim bencficia sua dist¬
here ac ita omnib exaustis suorum senio¬
ium ẜuitia subterfugere per quod uires im¬
proceres nostri milites suos omnib bene¬
Ortatu itaq et ꝯsilio archiepiscoporum a¬
eporum ducum marchionum comitum
palatinorum ceterorumq nobilium simł
et iudicum hac edictali lege in omne euu̾
deo propitio ualitiua decernimus Nemini

Expanded text:
manorum imperator plus felix inclitus triumphator semper augustus universo populo. Imperialis benevolentie proprium iudicamus commoda subiectorum investigare et eorum diligenti cura modis, preponere. Quocirca omnium fidelRoncalias secundum antiquorum imperatorum consuetudinem pro iusticia ac pace regni componenda consederemus, omnia que ad honorem imperii spectare videntur sollicite indagantes, pernitiosissimam pestem et rei publice non mediocre detrimentum inferentem resecare proposuimus. Per multas etenim interpellationes ad nos factas 2 didicimus, milites beneficia sua passim distrahere ac ita omnibus exaustis suorum seniorum servitia subterfugere, per quod vires improceres nostri milites suos omnibus beneortatu itaque et consilio archiepiscoporum episcoporum ducum marchionum comitum palatinorum ceterorumque nobilium simul etiam iudicum hae edictali lege in omne evum deo propitio valitura decernimus, nemini
Abbreviated transcription (Latin):
rippatica uectigalia que uulgo tholonea¬
dicuntur. Morete monete multarum ꝓ¬
pe narumq compendia bona uacantia
et que ut indignis a legib auferuntur nisi
que spetialiter quibusdam conceduntur ⁊
bona contrahentium incestas nuptias et
demnatorum ⁊ proscriptorum secundum
ꝙ in nouis constitutionib continetur.
stationes et extraordinaria collatio ad fe¬
licissimam regalis numinis expeditionez.
otestas constituendorum magistratuum
ad iustitiam expediendam. palatia in locis
in loco cesaris uel in loco religioso. si data
opera totum

Expanded text:
ripatica, vectigalia, que vulgo dicuntur tholonea, monete, mulctarum penarumque compendia, bona vacantia, et que indignis legibus auferuntur, nisi que spetialiter quibusdam conceduntur, et bona contrahentium incestas nuptias etdampnatorum et proscriptorum, secundum quod in novis constitutionibus cavetur,  navium prestationes, et extraordinaria collatio ad felicissimam regalis numinis expeditionem, otestas constituendorum magistratuum ad iustitiam expediendam, argentarie, et pain loco cesaris, non data opera, vel in loco religioso ; si data opera, totum
Abbreviated transcription (Latin):
rmiter etiam statuimus tam in itali
in eadem expeditione spatio competenti ueĩ¬
re temere supersederit uel alium pro se donniõ
acceptabilem mitrere contempserit uel dimi¬
dium reditus feudi unius anni domino nõ
subministrauerit feudum quod ab ep̃o uel
ab alio domino suo habuit amittat. Et do¬
minus feudi in usus suos illud redigendi a¬
modis omnib habeat facultatem.

Expanded text:
rmiter etiam statuimus tam in Italiandem expeditionem spatio competenti venire temere  supersederit vel alium pro se domino y′ acceptabilem mittere contempserit vel dimidium redditus feudi unius anni domino non subministraverit, feudum, quod ab episcopo vel ab alio domino habet, amittat et dominus feudi in usus suos illud redigendi omnimodis  habeat facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is tam presentibus qͣ futuriᷤᷤ
notum esse uolumus ꝙ nos ad
reconciliandum animos senior
et militum ut ad inuicem semper inueniãtur
concordes et ut fideliter ⁊ perscueranter nob̾
mus et firmiter statiumus ut nullus miles
cporum abbatum abbatissarum marchionu
uel comitum uel omnium qui beneficium
de nostris publicis bonis aut ecclesiarumi
prediis nunc tenent aut tenuerunt uel hac¬
tenus iniuste perdiderunt tam de nostris a¬
maioribus ualuasoribus qͣ corum minori¬
bus sine certa et conuicta culpa suum bene¬
ficium perdat nisi sccundum consuetudinc̃
antecessorum nostrorum et sccundum iudiciũ
parium suoru. Porecipimus etiam ut cum¬
aliquis miles siue de maiorib siue de mino¬
ribus de hoc seculo migrauerit filios eius be¬
neficium tenere. Siuero filium non h̾uerit
et abiaticum de filio masculo reliquerit pa¬
ri modo beneficium habeat seruato usu ma¬
iorum ualuasorum in dandis equis ⁊ armis
suis senioribus. Et si forte abiaticum ex fi¬

Expanded text:
ris tam presentibus quam et futuris notum esse volumus, quod nos ad reconciliandos animos seniorum et militum, ut ad invicem semper inveniantur concordes et ut fideliter et perseveranter nobismus et firmiter statuimus, ut nullus miles episcoporum abbatum abbatissarum aut marchionum vel comitum vel omnium, qui benefitium de nostris publicis bonis aut de ecclesiarum prediis tenet nunc aut tenuerit vel hactenus iniuste perdidit, tam de nostris maioribus vasvasoribus quam et eorum militibus sine certa et convicta culpa suum beneficium perdat, nisi secundum constitucionem antecessorum nostrorum et iudicium parium suorum. Sialiquis miles sive de maioribus sive de minoribus de hoc seculo migraverit, filius eius beneficium habeat ; si vero filium non habuerit et abiaticum ex masculo filio reliquerit, pari modo beneficium habeat, servato usu maiorum vasvasorum in dandis equis et armis suis senioribus. Si forte abiaticum ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
ex filio non reliquerit. et fratrem legi¬
ptimum ex parte patris habuerit. et senio¬
rem ofenssum habucrit et sibi uult satisfa¬
cere et miles cius esse beneficium quod pa¬
tris sui fuit habebit.
filius uasalli dominum ofenderit a
pate: adomino requisitus deducat filiũ
ad satiffaciẽdũ dño. uł ase filiũ separet alio¬
quin fendo priuctur. Si ãt p̃r unlt eũ d̾ducẽ
ut satisfaciat/ et filius contemnit patre a¬
mortuo in fendum non succedat nisi priuᷤ
dño satisfecerit. pariq modo uasallus pro
omnib domesticis sius faciat.
Recipimus ut si uasallus de suo feu¬
do alium uasallum habuerit et uasal¬
lus uasalli dominũ dñi sui offenderit nisi
pro seruitio alterius domini sin hoc feceriti
quem sinc fraude ante habuerat feudo suo
priuctur et ad dominum suum aquo ipse
tenebat reuertatur. nisi requisitus ab eo pa¬
ratus fuit satisface dño maiori quẽ offendit.
Et nisi uasallus idemq dominus a suo dño
requisitus cum qui maiorem dominum of¬

Expanded text:
ex filio non reliquerit et fratrem legittimum ex parte patris habuerit, si seniorem offensum habuit et sibi vult satisfacere et miles eius effici, beneficium quod patris sui fuit habeat.filius vassalli dominum offenderit, pater a domino requisitus deducat filium ad satisfaciendum domino vel se filium separet, alioquin feudo privetur. Si vero pater vult eum deducere, ut satisfaciat, et filius contempnit, patre mortuo in feudum non succedat, nisi prius domino satisfecerit. Parique modo vassallus pro omnibus suis domesticis faciat. precipimus, ut, si vassallus de feudo suo alium vassallum habuerit et vassallus vassalli dominum domini sui offenderit, nisi pro servitio alterius domini sui hoc fecerit, quem sine fraude ante habuit, feudo suo privetur et ad dominum suum, a quo ipse tenebat, revertatur, nisi requisitus ab eo paratus fuerit satisfacere maiori domino, quem offendit, et nisi vassallus idemque dominus a suo domino requisitus eum, qui maiorem dominum of
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃us uel abbas habens beneficium
arege non solum persone s ecclesie datũ
ipsum propter suam culpam perdat eo ui¬
uente et honorem ecclesiasticum habente
ad regem pertineat. Post mortem uero eiꝰ
ad successorem reuertatur.

Expanded text:
em si clericus, habens beneficium a rege datum, non solum personae sed ecclesiae datum, ipsum per suam culpam perdat, vivente eo et honorem ecclesiasticum habente, ad regem pertineat, post mortem vero ejus ad successorem revertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in his omnib nicem fideli suo reddere debeᷤᷤ
quod si non fecerit merito male fidus cense¬
bitur sicut ille qui in corum preuaricatiõe
uel faciendo uel consentiendo de prehensus
fuerit perfidus et peruiais esse censetur.¬

Expanded text:
in his omnibus fideli suo vicem reddere debet, quod si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille, qui in eorum prevaricatione, vel faciendo vel consentiendo, deprehensus fuerit, perfidus et periurus. DE
Abbreviated transcription (Latin):
E forma fidelitatis aliquid scribere
librorum auctoritate notaui. Qui domino
suo fidelitatem iurat ista sex in memoriam
habere debet. In columen tutum honestum
ne sit ei in damno de secreto suo. uel de mu¬
nitionib suis per quas tutus esse potest.
Honestum ne sit ei in damno de iustitia sua
uel de aliis causis que ad honestatem eius
pertinere noscuntur. Utile ne sit ei in damno
de possessionib suis. Eacile ⁊ possibile ne id
bonum quod dominus suus leuiter facere põt

Expanded text:
e forma fidelitatis aliquid scribere librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria debet habere: Incolume, tutum, honestum, ne sit ei damnum de secreto suo, vel de munitionibus suis per quas esse tutus potest; honestum, ne sit ei in damnum de justitia sua, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur; utile, ne sit in damnum de suis possessionibus; facile vel possibile, ne id bonum quod do
Abbreviated transcription (Latin):
controucrsic materia illud obtineat. Ꝙ si
rit rapinam dupliciter soluat. beneficio u̾o
carebit nisi iudicio et iustitia dictante illud
in posterum reacquirat.
tres uel plures contendunt de eodem
beneficio producentes utriq diuersos inue¬
stitores. Iudex in cuius presentia causa uen¬
tillatur requirat aduobus boni testimonii
hominibus in prouintia corundem litigatoꝵ
cõmorantibus per sacramentum ꝙꝰ iurau̾ĩt
quis illorum absq rapina cius beneficii pos¬
sessor extitit et cognita ex ip̃orum testimoniͦ
ueritate possessor beneficium suum quiete
obtineat nisi iudicio ⁊ iustitia dictante alt̾
de manu sua illud cripiat.

Expanded text:
controversie materia illud obtineat. Quodsi controversie materia illud obtineat. Quodsi rit, rapinam dupliciter solvat, beneficio vero careat, nisi iustitia et iudicio dictante illud in posterum requirat. tres vel plures contendunt de eodem beneficio producentes uterque diversos investitores, iudex, in cuius presentia causa ventilatur, a duobus requirat boni testimonii hominibus in provincia eorundem litigatorum commorantibus per sacramen tum, quod iuraverint, quis illorum absque rapina eius beneficii possessor extiterit, et cognita ex ipsorum testimonio rei veritate possessor beneficium suum quiete obtineat, nisi iudicio et iustitia dictante alter de manu sua illud eripiat.
Abbreviated transcription (Latin):
contentio cmerserit inter semorem
et militem qͣ uis pares iudicauerit
illum suo beneficio carere debere et ille di¬
rerit hoc iniuste et odio factum esse ipse.
suum beneficium teneat donce senior et il¬
netur. Si antem pares in iudicio semori de¬
fecerint ille qui culpatur suum beneficium
teneat donce ip̾e cum suo semore et paribus
ad nostram presentiam ueniat. Senior u̾o
aut miles qui culpatur qui ad nos uenirei
debuerit sex ebdomadas ante qͣ iter arripi¬
at ci cum quo litigauerit ĩnotescat. Hec ãt
de maioribus ualuasoribus obseruentur.
De minoribus uero in regno nostro aut an¬
te seniores aut ante nostrum missum cor
causa finiatur. mp̾r federicus.
Iduo homines pro uno beneficioi
contendunt et unus super codem be¬
neficio inuestitorem producit illius testĩo¬
nium cum inuestitor donum inuestiture.
recognoscit comes primo recipiat. Et si ide
probare poterit idoncis testibus ꝙ absq ra¬
pina hoc idem beneficium habuerit remota

Expanded text:
contentio emerserit inter seniores et milites, quamvis pares adiudicaverint illum suo beneficio carere debere, et si ille dixerit hoc iniuste vel odio factum esse, ipse suum beneficium teneat, donec senior et ilatur. Si autem pares culpati in iudicio senioribus defecerint, ille qui culpatur suum beneficium teneat, donec ipse cum suo seniore et paribus ante nostram presentiam veniant. Senior autem aut miles qui culpatur, qui ad nos venire decreverit, sex ebdomadas, antequam iter incipiat, ei cum quo litigavit innotescat. Hoc autem de maioribus vasvasoribus observetur. De minoribus vero in regno aut ante seniores aut ante nostrum missum eorum causa finiatur. Precipimuduo homines pro uno beneficio contendunt et unus super eodem beneficio investitorem producit, illius testimonium, cum investitor donum investiture recognoscit, comes primo recipiat. Et si idem probare poterit idoneis testibus, quod absque rapina hoc idem beneficium habuit, remota
Abbreviated transcription (Latin):
Iinter duos uasallos de fendo sit con¬
trouersia domini sit cognitio et per
eum controuersia terminetuz. Si uero inter
dominum ⁊ uasallum lis oriatur per pares
curie a domino sub debito fidelitatis coniu¬
rates terminetur

Expanded text:
inter duos vassallos sit controversia, domini sit cognitio, et per eum controversia terminetur. Si vero inter dominum et vassallum lis oriatur, per pares curie a domino sub debito fidelitatis coniuratos terminetur
Abbreviated transcription (Latin):
Odis omnib prohibemus ut nullus
senior de beneficio suorum militum cãbiu
aut precariam aut libellum facere sine corũ
consensu presumat. Illa uero que tenent
proprietario iure aut per preceptum siue ꝑ

Expanded text:
modis prohibemus, ut nullus senior de beneficio suorum militum cambium aut precariam aut libellum sine eorum consensu facere presumat. Illa vero bona, quę tenent proprietario iure aut per precepta aut per
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃. Et licet ibi inueniant᷑: aurũ regis ÷ & medi¬
etas argenti. & medietas eccł̃ie uͥ inuentũ fũit que¬

Expanded text:
antur. Et licet ibi inveniatur, aurum regis est, et medietas argenti: et medietas, ecclesiae ubi inventum fuerit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. scilicet dapiferos. ꝑinc̃nas. came¬
rarios. cocos. pistores. sub suo friborgo habehant.:
Et isti item suos armigos uel alios sͥ sermentes sub
suo friborgo. qͦd sicui foriffac̾ent. & clamor incinoꝵ
de eis assurg̾ẽt: ip̃i teñent eos rectitudim in curia
sua. illi dico qui habebant sacham. & socham. toll.

Expanded text:
servientes, scilicet dapiferos, pincernas, camerarios, coquos, pistores, sub suo friborgo habeant. Et item isti suos armigeros, vel alios sibi servientes sub suo friborgo. Quod si cui forisfacerent, et clamor vicinorum de eis assurgeret, ipsi tenerent eos rectitudini in curia sua: illi dico qui haberent sacham, et socam, thol,
Abbreviated transcription (Latin):
Simiłr a.lxx usq ad octauas pasche. Item ab ascen¬
sione dñi usq ad octauas pentecostes. Item oĩb dieb
qͣtuor tempoꝵ. Item õib sabbis ab hora.r.usq ad

Expanded text:
sima usque od octavas Paschae. Item ab Ascensione Domini usque ad octavas Pentecostes. Item omnibus diebus quatuor temporum. Item omnibus Sabbatis ab hora nona, et
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ fieri debet: ueniat illuc minister
ep̃i cũ clericis suis. & simiłrͣ iustitia regis cũ lega¬
lib hõib ꝓuintie illiꝰ. qͥ uideant & audiãt ut eqͦ
Et qͦs inqͥtas culpe ñ dñs dãpnaũit: iustitia re¬
gis de ip̃is iustitiã fatiat. Barones uͦ qͥ suã h̃nt
curiã de hõib suis: uideant ut sic de eis agant.
qͣtinus erga d̃m reatũ ñ incurrant. & regem ñ
offendant. Et si placitũ de hõib alioꝵ baronũ
oritur in curiis suis: assit ad placitũ regis ĩtitia.
qm̃ sine ip̃a placitũ finiri ñ licet. Siqͥ barones
iuditia ñ habent. in hundredo uͥ placitũ habitũ
fuerit: ad ꝓpinquiorẽ ecclĩam uͥ iuditiũ regis erit
det̾minandũ ÷. saluo iure baronũ illoꝵ¬

Expanded text:
udicium fieri debet, veniat illuc minister episcopi cum clericis suis, et similiter justitia regis cum legalibus hominibus provinciae illius, qui videant et audiant, ut aeque et quos iniquitas culpae, non dominus damnaverit, justitia regis de ipsis justitiam faciat. Barones vero qui suam habent curiam de suis hominibus, videant ut sic de eis agant, quatenus erga Deum reatum non incurrant, et regem non offendant. Et si placitum de hominibus aliorum baronum oritur in curiis suis, adsit ad placitum regis justitia, quoniam absque ea placitum finiri non licet. Si qui barones judicia non habent, in Hundredo, ubi placitum habitum fuerit, ad propinquiorem ecclesiam, ubi judicium regis erit, determinandum est, salvo jure baronum illo
Abbreviated transcription (Latin):
ost adqͥsitionẽ anglie. W ill̃s rex qͣrto anno glia.
regni ꝯsilio baronũ suoꝵ fecit sũmoneri ꝑ uni¬
uersos anglie comitatꝰ. anglos. nobiles.sapientes.
& sua lege eruditos. ut eoꝵ leges. & iura. & ꝯsuetudi
diũ sancita patefac̃ent. nichil pret̾mittentes nlaa
dentes. nil p̃uaritando mutantes. A legib itaq sc̃e
mat̾s ecclie sumentes exordiũ. qm̃ ꝑ eã rex &̃ regnũ
solidũ subsistendi hnt fundamentã: leges libertatis

Expanded text:
acquisitionem Angliae Willelmus rex quarto anno regni sui, consilio baronum suorum, fecit submoneri per universos Angliae consulatus, Anglos nobiles, sapientes, et sua lege eruditos, ut eorum leges, et jura, et consuetudindinum sancita patefacerent, nihil praetermittentes, nihil addentes, nihil praevaricando mutantes. A legibus igitur sanctae matris Ecclesiae sumentes exordium, quoniam per eam rex et regnum, solidum subsistendi habent fundamentum, leges, libertates,
Abbreviated transcription (Latin):
Qum etiã debosco. de pͣto. & aqͥs. & molen¬
dinis partis. inuariis. piscariis. uirgultis & ortis.
& negotiationib. & õib reb qͣs dederit dñs decima
pars ei reddenda ÷. qͥ nouẽ partes simul cũ decima
largit᷑. Qui eã detinuerit: ꝑ iustitiã ep̃i & regis si
necesse fũit ad redditionẽ arguat᷑. Hec enĩ p̃dicaũ
& popło. S pꝰ ea instinctu diaboli multi eã deti¬
nuerunt. & sacerdotes locupletes neglegentes erãt¬
nͨ curabant iire laborẽ ad ꝑqͥrendas eas. eo qͦd
suffitient̃ habebant uite sue necessaria. Multis
enĩ in locis mͦ sunt tres aut .iiiͬi. eccł̃ie: uͥ tũ tem¬

Expanded text:
quin etiam de bosco, de prato, de aquis, et molendinis, parchis, vivariis, piscariis, virgultis, hortis, et negotiationibus, et omnibus rebus quas dederit Dominus decima pars ei reddenda est, qui novem partes simul cum decima largitur. Qui eam detinuerit, per justitiam episcopi et regis, si necesse fuerit, ad redditionem arguatur. Haec enim beatus et populo. Sed postea instinctu diaboli multi eam detinuerunt, et sacerdotes locupletes negligentes non curabant inire laborem ad persequendas eas, eo quod sufficienter habebant suae necessaria vitae. Multis enim in locis modo sunt tres vel quatuor ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentis latͦnis sua ÷ de homine suo. si
captꝰ fũit supͣ terrã suã. Illi uͦ qui ñ hnt has consue¬
tudines: coram iustitia regia rectũ fatiant in hun¬
dredis. uel in Wapentagiis. uel in sciris D hospitib

Expanded text:
cognoscentis latronis sua est, de homine suo, si captus fuerit super terram suam. Illi vero qui non habent has consuetudines, coram justitia regia rectum faciant in hundredis, vel in wapentachiis, vel in scyris. XXI
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̾cipio ut om̃s habeant & teneant legem edwardi
regis in oĩb reb adauctis hiis que ostitui ad utilitatẽ
calũpmatũ ÷. & pͣgent se quia in euaso nullã fraudẽ
nouer̃t. Requirat᷑ hundredus & comitatꝰ: sicut ante¬
cessores statuer̃t. Et qui iuste uenire debent & nolu¬
erint: sũmoneant᷑ semel. Et si scdo ñ uenerint: acci¬
piat᷑ unꝰ bos. Et si t̃tio: alius bos. Et si qͣrto: reddatur
de reb huiꝰ hõis qͦd calũpniatũ ÷. ꝙ dicit᷑ chepgeld. &

Expanded text:
pimus ut omnes habeant et teneant legem Edwardi regis in omnibus rebus, adauctis his quas constituimus ad utilitatem calumniatum est, et purgent se quia in evaso nullam fraudem noverint. Requiratur hundredus et comitatus sicut antecessores statuerunt et qui juste venire debent et noluerunt, summoneatur semel; et, si secundo non veniunt, accipiatur unus bos, et si tertio, alius bos; et si quarto, reddatur de rebus hujus hominis quod calumniatum est quod dicitur Ceapgyld, et
Abbreviated transcription (Latin):
unua pecuma uendat᷑ aut emat᷑ nͥ infra ciuitates
& hoc añ tres fideles testes. nͨ aliqͣm rem uetustam
sine fideissore. & Waranto. qͦd si alrͣfecerit: soluat
si frãcigena apellaũit anglũ de ꝑurio. aut mudro.
furto. homidio.ran. ꝙ dicunt aꝑtam rapinã que
negari ñ potest: anglus se defendat. ꝑ qͦit melius
uoluerit. aut iuditio ferri. aut duello. Si aũ infirmꝰ¬

Expanded text:
viva pecunia vendatur aut ematur nisi intra civitates, et hoc ante tres fideles testes, nec aliquam rem vetitam sine fidejussione et warranto, quod si aliter fecerit solvat  Francigena appellaverit Anglum de perjurio aut murdro, furto, homicidio, Ran quod dicunt apertam rapinam, quae negari non potest Anglus se defendat per quod melius noverit, aut judicio ferri et duello. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
garba dõ debita ÷: & om̃ino reddenda. Si
quis gregem eqͣrum habuerit: pullũ redlat .x.
Qui unam t̾m aut duas habuerit: de singłis pul¬
lis singlõs deñ. Simiłr qͥ uaccas płẽs hũerit: de¬
cimiũ unitłm. Qui imã uel duas: de iitłis singlis
obolos singlõs. Et qͥ caseũ fecerit det deo decimũ.
Si uͦ ñ fecerit: lac decima die. simiłr agnũ decim̃.

Expanded text:
garba Deo debita est, et ideo reddenda. Et si quis gregem equarum habuerit, pullum reddat decimum; qui unam tantum vel duas habuerit, de singulis pullis singulos denarios. Similiter qui vaccas plures habuerit, decimum vitulum; qui unam vel duas, de vitulis singulis obolos singulos. Et qui caseum fecerit, det Deo decimum; si vero non fecerit, lac decimo die. Similiter agnum decimum,
Abbreviated transcription (Latin):
lebrat᷑. Simiłr & in parochiis in quib dedicationis
aduemat: ꝓacem habeat eundo. subsistendo. recleun¬
do. Item õib xp̃ianis ad eccliam causa or̃onis euntib:
pax in eundo &̃ redeundo sit eis. Simiłr ad dedica¬
tiones. ad synodos. ad capitła uenientib: siue sũ¬
sit pax. Etiã si excõmunicatꝰ aliqͥs absoluendi causa ad
ep̃m confugerit. absolutꝰ eundo & redeundo pacẽ
dei & sc̃e eccłie habeat. Qͦd siquis ei forisfecerit: ep̃e mn
iustitiã fatiat. Uerũtam̃ siqͥs arrogans ꝓ ep̃i iustitia
emendare noluerit: ep̃c regi notũ fatiat. rex aũ ostrin¬
get malefactorẽ ut emendet cui forisfecit. scilicet pͥmũ

Expanded text:
ate. Item in parochiis in quibus dedicationis adveniat, pacem habeat eundo, et subsistendo, et redeundo. Item omnibus Christianis ad ecclesiam causa orationis euntibus pax in eundo et redeundo sit eis. Similiter ad dedicationes, ad synodos, ad capitula venientibus, sive susumma pax. Etiam si excommunicatus aliquis absolvendi causa ad episcopum confugerit, absolutus, eundo et redeundo pacem Dei et sanctae Ecclesiae habeat. Quod si aliquis ei forisfecerit, episcopus inde justitiam faciat. Verumtamen si quis arrogans pro episcopi justitia emendare noluerit, episcopus regi notum faciat. Rex autem constringat malefactorem, ut emendet cui forisfecerit, scilicet primum
Abbreviated transcription (Latin):
tet eũ ꝑ uadimoniũ & plegios si habere potent
Si uͦ pꝰea reptus fũit. & teneri possit: uius regired¬
det. uel capud eiꝰ si se defenderit. Lupinũ enĩ gerit
capua a die utlagationis sue. ꝙ anglice puluer heued
dicit᷑. Et hec ÷ lex ꝯmunis & gñalis de õib utlagi.¬

Expanded text:
tet eum per vadimonium, et plegios, si habere poterit, tet eum per vadimonium, et plegios, si habere poterit, Si vero postea repertus fuerit, et retineri possit, vivus reddetur, vel caput ejus, si se defenderit: lupinum enim gerit caput a die utlagationis suae, quod Anglice Wulfesheofod dicitur. Et haec est lex communis et generalis de omnibus utlag
Abbreviated transcription (Latin):
rit. uel in fundo eccl̃ie mansionẽ habuerit: extͣ
curia ecclisticã coactꝰ ñ placitabit. qmͣuis forisfecerit.
nͥ qͦd absit in curia eccliastica rectũ defecerit. entibus.¬
eccliam p̃sidii causa ꝯfugerit. ex qͦ atͥum eccl̃ie
tenierit: a nemine inseqͣnte ullatenꝰ app̃hendat᷑ nͥ ꝑ
pontificẽ uel ministros eiꝰ. Quod si fugiendo domũ sa¬
cerdotis uel turiã eiꝰ intͣuerit: eandẽ secͣitatẽ & pacem
tor qͦd male cepit si ad manũ ÷: reddat. Et si illud pe¬
nitus extirpaũit. & de suo ꝓpͥo ũn reddat habuerit:
in integͣ ei cui dãpnũ intulit restituat. Qͦad si more
solito latro talit̃ egerit. &. forte fortuitu ad ecclias
uel ad aomũ sacerdotis freq̃nter euaserit: ablati¬
one restituta ꝓum tiã forisiuret. nͨ redeat. &
si forte redierit: nullus eũ hospitari p̃sumat. nisi a
iustitia. Qͦa si nocens eoꝵ sententiã diffugien¬
ao. uel arrogant᷑ ꝯtẽpnendo despexerit: clamor de

Expanded text:
rit, vel in fundo ecclesiae mansionem habuerit, extra curiam ecclesiasticam coactus non placitabit, quamvis forisfecerit, nisi, quod absit! in curia ecclesiastica rectum defecerit. V. Ubpraesidii causa confugerit: ex quo atrium ecclesiae tenuerit, a nemine insequente nullatenus apprehendatur, nisi per pontificem vel ministros ejus. Quod si fugiendo, domum sacerdotis, vel curiam ejus intravit, eamdem securitatem et pacem tor est, quod male cepit, si ad manum est, reddat: et si illud penitus exstirpaverit, et de suo proprio unde reddat habuerit, in integrum ei cui damnum intulit restituat. Quod si more solito latro taliter egerit, et forte fortuito ad ecclesiam et sacerdotum domos frequenter evaserit: ablatione restituta, provinciam forisjuret, nec redeat: et si forte reditum fecerit, nullus eum hospitari praesumat, nisi a ustitia. Quod si nocens sententiam eorum diffugiendo vel arroganter contemnendo despexerit, clamor de
Abbreviated transcription (Latin):
regis & ep̃i. Qͦa siqͥs płes domos habuerit: de illa
enegeldi redditio ꝓpt̃ piratas de denegeldo¬
pͥmitꝰ instituta ÷. Yatriã enĩ infestantes.
uastationi eiꝰ ꝓ posse insistebant. Ad eoꝵ qͥdem m-¬
solentiã repͥmendã statutũ ÷ danegeldũ annuatĩ readi
.s.xii. deñ. de unaqͣq hida totiꝰ pat̾e ad ꝯducendos
eos qͥ piratar̃ irruptioni resistendo obiuarent.
De hoc qͦ denegeldo libera . queta õis eccłia &̃¬
magis in ecl̃ie ꝯfidebant or̃onib. qm in arma¬
toꝵ defensionib. Hanc itaꝙ libertatẽ tenuit

Expanded text:
regis. Quod si quis plures domos habuerit, de illa  XI. Danegeldi redditio propter piratas primitus statuta est; patriam enim infestantes, vastationi ejus pro posse suo insistebant. Ad eorum quidem insolentiam reprimendam, statutum est danegeldum annuatim reddiim denarios de unaquaque hida totius patriae, ad conducendos eos qui piratarum irruptioni resistendo obviarent. De hoc quoque danegeldo libera et quieta erat omnis magis in ecclesiae confidebant orationibus, quam in armorum defensionibus. Hanc itaque tenuit