comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit hrc ũtute s ꝑditõe ac furto tarentũ amissũ
itaq ex utraq p̾te signo dato cu rostris concũ¬
rissent neq retro naue inhiberẽt nec dicimi
a se bostem paterent᷑ ꝙͣ ꝗs indeptus nauem eãt
ferream iecta manu ita conferebãt ex ꝓpinquo
pugnã ut non missilibus tantũ sed gladiis
bant᷑. Ita marto stipate erãt naues ut uix ul¬
lu telũ ĩ mani uanũ intercideret frontibus
uelut pedestris acies urgebant ꝑiueq naue ᷤᷤ
pugnantib erant insignis tñ inter ceteras pu¬
gna fuit duaꝵ que pͥme agminis cõcurrerũt
inter se in romana naue ipe qͥntius erat ĩ
tarentina incocui ꝓconi fuit cognom̃ nõ pũbli¬
co modo sed priuato etiã odio inuisus atq ns¬
stus romanis ꝙ eius factiõĩs erat que tarentñ
hanibali ꝓdiderat hic quintiũ simł pugnãte.
ortantẽq suos incautũ asta transfigit ile eto

Expanded text:
ui ac uirtute, sed proditione ac furto Tarentum amissum. ui ac uirtute, sed proditione ac furto Tarentum amissum. itaque ex utraque parte signo dato cum rostris concurrissent neque retro nauem inhiberent nec dirimi ab se hostem paterentur quam quis indeptus nauem erat ferrea iniecta manu, ita conserebant ex propinquo pugnam ut non missilibus tantum, sed gladiis bantur; ita in arto stipatae erant naues ut uix ullum telum in mari uanum intercideret; frontibus uelut pedestris acies urgebant peruiaeque naues pugnantibus erant. insignis tamen inter ceteras pugna fuit duarum quae primae agminum concurrerant inter se. in Romana naue ipse Quinctius erat, in Tarentina Nico cui Perconi fuit cognomen, non publico modo sed priuato etiam odio inuisus atque infestus Romanis quod eius factionis erat quae Tarentum Hannibali prodiderat. hic Quinctium simul pugnantem hortantemque suos, incautum hasta transfigit. ille ut
Abbreviated transcription (Latin):
a marcello ei tradite erãt hũit potest̾atẽ rẽ im¬
pigre sepe gẽnti. tres addite qnq remes postre
est efficit. huic a regio ꝓfecte classis democrates
fenne ab urbe ad sacti porta obuius fuit. uelis
tñ forte impuidus futiũ certaminis romanis
ueĩebat. s cura cõtõe siban̾ qd̾ suppleu̾at remi¬
gio nauis. Instructãq et armata egregie pro
magnitudĩne nauiu classem habebat᷑ et cũ
forte sbidẽ fere tp̃s et uenti iuis om̃is cedit et
hostes ĩ cc̃spectu fuere ut comionẽda armañita
cxrediendũq remigem ac militem ad ĩminẽs
certam satis tp̃is ẽẽt. raro alias tãtis aĩe iuste
ꝯcũreit̃ classes qppe cũ ĩ maioĩs discim̃e rei ꝙ
ip̃e erãt pugnarẽt tarentini ut recupata ur
Le a romanis post centesimũ fere ꝓpe annuz
aroem etĩa liberarẽt spem comeatus qͦ hostib
si nauali p̃lio possessioẽ maris ademissẽt int̾¬

Expanded text:
a Marcello ei traditae erant habuit: postea rem ima Marcello ei traditae erant habuit: postea rem impigre saepe gerenti tres additae quinqueremes: postreest, efficit. huic ab Regio profectae classi Democrates ia ferme ab urbe ad Sapriportem obuius fuit. uelis tum forte improuidus futuri certaminis Romanus ueniebat; sed circa Crotonem Sybarimque suppleuerat remigio naues, instructamque et armatam egregie pro magnitudine nauium classem habebat; et tum forte sub idem tempus et uenti uis omnis cecidit et hostes in conspectu fuere ut ad componenda armamenta expediendumque remigem ac militem ad imminens certamen satis temporis esset. raro alias tantis animis iustae concurrerunt classes, quippe cum in maioris discrimen rei quam ipsae erant pugnarent, Tarentinesimum prope annum, arcem etiam liberarent, spe commeatus quoque hostibus si nauali proelio possessionem maris ademissent inter
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. longe fortissimi eꝗtu toto punico exerci¬
tu erant. ĩta ꝙ quã ꝙͣ impuusa res fuit nec u¬
sus equor in urbe erat tñ armis int̾ tumłtum
captis ⁊ eruptioĩs temptañt et cũ euadere ne¬
pls l. ex his in potestate hostiu uiui uenerũt
płꝙͣ aliqñ damni hec ala equitũ missa haniba¬
li ꝙ salapia fuit. nec dem̃ umꝙͣ penus d̾ lõge
płimũ ualuẽat supior eꝗtatu fuit. ꝑide tp̃us
cũ in arce tarentina nix iopia tollerabił ẽẽt
spe om̃eq p̃sidiũ qd̾ ibi erat romanũ p̃fect᷑q
presidii atq arcis .mͥ. leuius ĩ comeatib obsci¬
cilia missis hẽbãt. Qiid ut tuto p̃ter ueherẽt᷑
oram italie c̾aslis .xx. fẽme nauiu regii stabit
perat classi comeatibq d̾. qntius obscũro gñe
ortus ceteꝵ młtis fortib faccis militai̾ głia il¬
lustris pͥmo. u. naues quaꝵ maxĩe due trireme ᷤᷤ

Expanded text:
potuit. longe fortissimi equitum toto Punico exercipotuit. longe fortissimi equitum toto Punico exercitu erant. itaque, quamquam improuisa res fuit nec usus equorum in urbe erat, tamen armis inter tumultum captis et eruptionem temptauerunt et, cum euadere neec plus quinquaginta ex his in potestatem hostium uiui uenerunt. plusque aliquanto damni haec ala equitum amissa Hannibali quam Salapia fuit; nec deinde unquam Poenus, quo longe pcum in arce Tarentina uix inopia tolerabilis esset, spem omnem praesidium quod ibi erat Romanum praefectusque praesidii atque arcis M. Liuius in commeatibus ab Sicilia missis habebant, qui ut tuto praeterueherentur oram Italiae, classis uiginti ferme nauium Regii stabat. praeerat classi commeatibusque D. Quinctius , obscuro genere ortus, ceterum multis fortibus factis militari gloria inlustris. primo quinque naues, quarum maximae duae triremes,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͤse ostedisse deerat. salapie pͥncipes erãt clasius
et blatius ꝙ̃tũ extuto potãt rẽ romanã fouebat ⁊
ꝑ occltos nũtios sp̃e ꝓditioĩs fecẽãt mãcello ẜ siñ ad¬
uitõe dasio res trãsigi nõ pot̾at młtũ ac diu cũcta¬
tus ⁊ tũ ꝙͦ mag̃ ĩ opia cõsili potioĩs ꝙͣ spe effectus.
clasiu ad appellabat at ille abre aduersu cũ emu¬
lo potentatus ĩnicus rẽ hanibali apuit arcesito
reus blatius de ꝓditiõe. classiũ appellabat. cũ uͦ
ille uelut ĩmanite stare exclam abat sb̾ oculis
hanibalis setũ de ꝓditiõe aca hanibali atqieis
qui aderãt quo andatior res erat minꝰ uenisimi¬
lis usa est emulatõe ꝓfecto atq odium esse ⁊
id crimen afferri ꝙ qr testem hr̃e nõ posset libe¬
rius fingentis. Ita inde dimissi sũt. nec blatiꝰ
aũt astitit tã audaci incepto ꝙͣ idem ottũdendo

Expanded text:
aliqua se ostendisset deerat. Salapiae principes erant Dasialiqua se ostendisset deerat. Salapiae principes erant Dasituto poterat rem Romanam fovebat et per occultos nuntios spem proditionis fecerat Marcello; sed sine adiutore Dasio res transigi non poterat. multum ac diu cunctatus, et tum quoque magis inopia consilii potioris quam spe effectus, Dasium appellat; at ille, cum ab re aversus, tum aemulo potentatus inimicus, rem Hannibali aperit. arcessito reus, Blattius de proditione Dasium appellat. enimuero ille, uelut in manifesta re, exclamat sub oculis Hannibalis secum de proditione agi. Hannibali atque eis qui aderant quo audacior res erat, minus similis ueri uisa est: aemulationem profecto atque odium esse, et id crimen adferri quod, quia testem habere non posset, liberius fingenti esset. ita inde dimissi sunt. nec Blattius ante abstitit tam audaci incepto quam idem obtundendo,
Abbreviated transcription (Latin):
batq ad̾o se spietos ut sedẽtib ip̃is ad romana me¬
nia alla porta ex̾citus roman᷑ in hispania ducẽt᷑
ip̃e qͦ ĩ hispanie qͦ ꝓpiꝰ sꝑe uener̃t tantis duob
ducib ex̾citib ꝙ cesis debellatũ ibi ac pulsos iñ
romanos ẽs eo p̃r. ab ł mãcio. tumultuaĩo duce
ad uanũ et iitũ uctoriã redactã ẽẽ indignatões
p̃bebãt. Ita equata fortuã suspẽsa oĩa ut̾iꝰq erãt
inteora spe integro metu uelut illo tp̃r pͥmum
italie ppłoꝵ aĩos u̾terat quos neq om̃s tenere p̃¬
si diis isi uellet ĩ młtas ꝑuasq ꝑtes caꝑe ex̾citum
ꝙ munimẽtũ expediebat poterat nec deductis p̃si
fidem. preces ĩ auatitiã ⁊ crudelitatẽ añis adsꝑo¬
lianda que tueri neq̃bat ut uastata hosti relinq̃¬
rent inclinauit. Idscedũ consiliũ cũ incepto tũ
etiã exitũ fuit neq eĩ indigna patiẽtia mõ ab alie¬
tinebat. nec cõsul romanꝰ tẽptãdis urbib sic uñ spes

Expanded text:
Romana moenia alia porta exercitus Romanus in Hispaniam duceretur. ipsae quoque Hispaniae quo propius spem uenerant tantis duobus ducibus exercitibusque caesis debellatum ibi ac pulsos inde Romanos esse, eo plus ab L. Marcio tumultuario duce ad uanum et inritum uictoriam redactam esse indignationis praebebant. ita aequante fortuna suspensa omnia utrisque erant, integra spe, integro metu, uelut illo tempore priItaliae populorum animos auerterat, quos neque omnes tenere praesidiis nisi uellet in multas paruasque partes carpere exercitum quod minime tum expediebat potfidem. praeceps in auaritiam et crudelitatem animus ad spolianda quae tueri nequibat, ut uastata hosti relinquerentur, inclinauit. id foedum consilium cum incepto tum etiam exitu fuit. neque enim indigna patientium modo abaliepertinebat; nec consul Romanus temptandis urbibus sicunde spes
Abbreviated transcription (Latin):
inchoatis refectisq quassauerãt muris dispoĩtisq
p̃sidiis accurato iã urbis tãraconẽ ẽ ꝓfectus. A
multis legatioib ꝓtinꝰ ĩuia adit̾. Quas ꝑtis dato
respõso exitinere dimisit ꝑtĩ distulit ta̾r aconẽ⁊ qͦ
oĩb ĩ suis uet̾ib q sociis edix̃at cõuẽtũ. Et cuncti
uincie cõuener̃t. Cartaginẽsiu duces pͥo ex in¬
dustria famã capte cartaginis cõpresserũt. Dem̃
ut claior res eãt ꝙ ut tegi ac dissimulaĩ possẽt.
eleuabãt uerbis. Nec oppinato aduentu ac ꝓpe fui¬
to uniꝰ diei urbe unam hispanie interceptã. cu¬
ius rei tã ꝑue et premio datũ insolentẽ uiuenẽ
ĩ modico gaudio spetie magne uictoĩe imposuisse
At ubi aꝓpinquare tres duces tres uictores ho¬
stiu exercitus audisset. ocursurã ei exemplo do¬
mesticoꝵ funeru memoria. Hec in uulgus ia¬
ctabant aut quãꝙͣ ip̃i ignari. quãtum sibi ad
omnia uirium cartagine amissa decessisset.

Expanded text:
incohatis refectisque quae quassata erant muri dispositisque praesidiis ad custodiam urbis, Tarraconem est profectus, a multis legationibus protinus in uia aditus, quas partim dato responso ex itinere dimisit, partim distulit Tarraconem, quo omnibus nouis ueteribusque sociis edixerat conuentum. et cunctiuinciae conuenerunt. Carthaginiensium duces primo ex industria famam captae Carthaginis compresserunt: deinde, ut clarior res erat quam ut tegi ac dissimulari posset, eleuabant uerbis: necopinato aduentu ac prope furto unius diei urbem unam Hispaniae interceptam, cuius rei tam paruae praemio elatum insolentem iuuenem immodico gaudio speciem magnae uictoriae imposuisse: at ubi adpropinquare tres duces, tres uictores hostium exercitus audisset, occursuram ei extemplo domesticorum funerum memoriam. haec in uolgus iactabant, haudquaquam ipsi ignari quantum sibi ad omnia uirium Carthagine amissa decessisset.
Abbreviated transcription (Latin):
salapiã uẽturũ. milites eẽnt ꝗ inp̃sidioerãt si quo
oꝑa eoꝵ opus eẽt. sensere salapitam fraudre ab ira
defectiõis modo s c̾ eꝗtũ int̾fectoꝵ tapti occasione
nos ꝑmuros ur bis q oppõtuna loca instationib
disponũt. custodias nigilas q in eã nectẽ intẽptis
instruũt. circa portã q̃ uẽturũ hoste querebantur.
ꝙ toboris inp̃sidia erat oppenũt. Hãnĩbal quãta iri¬
gilia forme adur̾be accessit. Pr̾imi aginĩnis etãt

Expanded text:
parati milites essent qui in praesidio erant, si quo opera eorum opus esset. sensere Salapitani fraudem; et ab ira non defectionis modo sed etiam equitum interfectorum rati occasionem nos per muros urbisque opportuna loca in stationibus disponunt; custodias uigiliasque in eam noctem intentius instruunt; circa portam qua uenturum hostem rebantur quod roboris in praesidio erat opponunt. Hannibal quarta uigilia
Abbreviated transcription (Latin):
daret. cũ scipio nichil defuturũ ꝓfecto dr̃et.
Tum ruisus mulier. aut magni ista facimus
inꝗt. Quid eĩ huic fortune nõ satis ẽ aliã c̾ca¬
florentes circa eã indebilis filii eq nobilitati¬

Expanded text:
daret. cum Scipio nihil defuturum iis profecto diceret, daret. cum Scipio nihil defuturum iis profecto diceret, tum rursus mulier 'haud magni ista facimus' inquit; 'quid enim huic fortunae non satis est? alia me cura aflorentes circa eam Indibilis filiae erant alia
Abbreviated transcription (Latin):
cõueĩt p̃riq leliũ p̃fuisse classi. sũt ꝯm̃. iuni¬
um silanũ dicãt armẽ p̃fuisse puĩco p̃sidio d̾¬
ditũq romaĩs ancias ualeriꝰ magonẽ. Alii scpto¬
res tradũt. nõ d̾ nũo captaꝵ nauiũ. nõ de põdere
auri atq argenti.⁊ redacte petume cõueĩt. si ali¬
quis adsentin necc̃e ẽ media simillima ueris
sunt. Ceteꝵ uocatis obsidib pͥmũ uniu̾sos bo¬
ẜ yterasq gentes fide ac societate iunctas hr̃e.
ꝙͣ tristi subiectas ẜuitio. deinde acceptis noĩ¬
bus ciuitatũ recensuit captiuosq cuiꝰq ppłi
eẽnt et nuntios domũ misit ut ad suos qsq
recipiendos ueniret. Siquaꝵ forte ciuitatiu
legati aderãt eis presentib suos restituit.
attribuit. Inter hec emedia turba obsidiũ
mulier magno natu mandoni uxor. qui fr̃i
leerge tum reguli erat. flens ad pedes im¬
peratoris ꝓcidit. Obtestariq cepit. ut cura
cultũq feminaꝵ impensius custodib cõmẽ¬

Expanded text:
conuenit. plerique Laelium praefuisse classi, sunt qui M. Iunium Silanum dicant; Arinen praefuisse Punico praesidio deditumque Romanis Antias Ualerius, Magonem alii scriptores tradunt. non de numero nauium captarum, non de pondere auri atque argenti et redacta pecunia conuenit; si aliquis adsentiri necesse est, media simillima ueri sunt.— ceterum, uocatis obsidibus primum uniuersos boexterasque gentes fide ac societate iunctas habere quam tristi subiectas seruitio. deinde acceptis nominibus ciuitatium recensuit captiuos quot cuiusque populi essent, et nuntios domum misit ut ad suos quisque recipiendos ueniret. si quarum forte ciuitatium legati aderant, eis praesentibus suos restituit:  quaestori attribuit. inter haec e media turba obsidum mulier magno natu, Mandonii uxor, qui frater Indibilis Ilergetum reguli erat, flens ad pedes imperatoris procubuit obtestarique coepit ut curam cultumque feminarum impensius custodibus commen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uusset ip̃e cũ qnq milib socioꝵ ad tarconẽ
pfectus est ad ex̾citum. Quoꝵ uenisset ad loq¬
u maxĩe ueteres milites qui tantis suꝑfuer̃t
dadib ratus cõuocata contõe ita dissernit.
slemo ante me nouus imꝑator militib suis
hrusꝙ̃ opera eoꝵ usus eẽt gr̃as agere iure ac
merito potuit me uobis priusꝙͣ ꝓuinciã aut
castra uiderem obligauit fortuna primũ ꝙ
ca perate erga pr̃ẽ patruumq meum uiuoᷤ
moriuosq fustis deinde ꝙ admissã tantã tãta¬
clade ꝓuincie posselliõe integram. et pr.. et

Expanded text:
cum iussisset, ipse cum quinque milibus sociorum ab Tarracone cum iussisset, ipse cum quinque milibus sociorum ab Tarracone profectus ad exercitum est. quo cum uenisset adloquendos maxime ueteres milites qui tantis superfuerunt cladibus ratus, contione aduocata ita disseruit: 'nemo ante me nouus imperator militibus suis priusquam opera eorum usus esset gratias agere iure ac merito potuit: me uobis priusquam prouinciam aut castra uiderem obligauit fortuna, primum quod ea pietate erga patrem patruumque meum uiuos mortuosque fuistis, deinde quod amissam tanta clad
Abbreviated transcription (Latin):
ut cd urbis rome atq italie id ꝙ multis sepe
testatib fecerat annona leuaret ab agatuna
iiconditã młtitudĩe setũ ĩ ytalia tr̃asuexit
quoctuor milia hoĩu erãt mixti ex om̃i colui¬
ꝯne exules oberati capitalia ausi płiq et cũ in
enutatib sus ac sb̾ legib iuxerãt. Et postꝙͣ eoᷤ
er uariis caĩs fortuna simił conglobauerat aga¬
cuna p latrocinia ac rapinã tollerantes uitam
hooneꝙ relinquere leuinus insulã cũ pͥmũ no¬
us poce coalescentẽ uelut ĩ materia nouam¬
disrepsatis tutum ratus est et reginis usui fut̾i
erant ad populandum bñtrium agrum assu¬
etã latrociniis querentib manũ et ꝙ ad siculã
attinet. eo anno bellum delatum est. in hispa
na principio ueris .p̃. scipio nauib deductis
euecatos edicto terraconem socioꝵ auxiliis ho
neratiasq hostium inde hiberi fluminis pettere
ubet. Rodem legiones exhiberns conueniret

Expanded text:
la, sed urbis Romae atque Italiae, id quod multis saepe la, sed urbis Romae atque Italiae, id quod multis saepe tempestatibus fecerat, annonam levaret, ab Agathyrna inconditam multitudinem secum in Italiam transvexit. quattuor milia hominum erant, mixti ex omni conluvione, exsules, obaerati, capitalia ausi plerique, cum in civitatibus suis ac sub legibus vixerant, et postquam eos ex variis causis fortuna similis conglobaverat Agathyrnam, per latrocinia ac rapinam tolerantes vitam. hos neque relinquere Laevinus in insula tum primum nova pace coalescente velut materiam novandis rebus satis tutum ratus est, et Reginis usui futuri erant ad populandum Bruttium agrum adsuetam latrociniis quaerentibus manum. et quod ad Siciliam attinet eo anno debellatunia principio ueris P. Scipio nauibus deductis euocatisque edicto Tarraconem sociorum auxiliis classem onerariasque ostium inde Hiberi fluminis petere iubet. eodem legiones ex hibernis conuenire
Abbreviated transcription (Latin):
añ accideãt numida̾ꝵ ẽẽ ad cõprimẽda seditoe
ꝑcessit atꝙ s ille cũ ei młtitudo maici ꝙꝙͣ numi¬
daꝵ ꝓcul uisa et clamo romanꝰ ut ꝙͣꝙͣ igno¬
tus ad aures aiccidisset p̾us ꝙͣ ad ictũ ueniret
capescit fuga ẜ adu̾sa porta emissus assumpte
comite.m̃. epicide cũ pancis ad mare ꝑuenit
nactiq oportune paruu nauigiu relicta hosti¬
bus sciciłia de qua ꝑtot annos certutu erat
im affrica traiecerũt alia multitudo penoru
tas cesa opprdo recepto leuinus qui capta rer
accrigenti erat irgis cescs securi ꝓcussit cetẽs
predimq uendidit om̃e pecunia romam mi¬
predam& agngentinoꝵ dadis cu sciciliam per¬
uoasseromnia repente ad romanos inclinauer̾t
nos dtt breni sũt .xx. oppida sexui capta uolũ¬
paedate ditide in fid̾em uenerũt ad .xl. quaꝵ¬
pie tande arinis ad agru colend̾ aĩos cõuertere
ts cet nõ incolaꝵ mod̾o alimentis fu̾gifera insu¬

Expanded text:
derat, Numidarum esse, ad comprimendam seditionem processit. atque ille cum ei multitudo maior quam Numidarum procul uisa et clamor Romanus haudquaquam ignotus ad aures accidisset, priusquam ad ictum teli ueniret capessit fugam. per auersam portam emissus adsumpto comite Epicyde cum paucis ad mare peruenit; nactique opportune paruum nauigium, relicta hostibus Sicilia de qua per tot annos certatum erat, in Africam traiecerunt. alia multitudo Poenorum ortas caesa. oppido recepto Laeuinus qui capita rerum Agrigenti erant uirgis caesos securi percussit, ceteros praedamque uendidit; omnem pecuniam Romam misit. fama Agrigentinorum cladis Siciliam cum peruasisset, omnia repente ad Romanos inclinauerunt. prodita breui sunt uiginti oppida, sex ui capta: uoluntaria deditione in fidem uenerunt ad quatis tandem armis ad agrum colendum animos convertere, ut esset non incolarum modo alimentis frugifera insu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uerba rogauit. Om̃es campani attellani cal¬
latini sabbatini qui se dediderat in arbit̾u di
rũt agrũ urbemq duuuã humanaq utensilia
sũi qd̾ aliud dedeĩt d̾his reb qd fien uglitis uos
rogo quintes. pletes sic iussit ꝙ senat uiratus
maxia ps dẽseat ꝗ adsidens i duolumꝰ iubemusq
natu uellẽt ueĩte eas rom̃ã. Campanis ĩ fami¬
re cilioꝵ bo plicada ip̃os libosseoꝵ ⁊ ꝯuges ue

Expanded text:
haec uerba rogauit: 'omnes Campani Atellani Cahaec uerba rogauit: 'omnes Campani Atellani Calatini Sabatini qui se dediderunt in arbitrium dire agrum urbemque diuina humanaque utensiliaque siue quid aliud dediderunt, de iis rebus quid fieri uelitis uos rogo, Quirites.' plebes sic iussit: 'quod senatus iuratus, maxima pars, censeat, qui adsient, id uolumus iubemusque.' natu uellent, uenire eas Romam. Campanis in famie
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus sña. m. actiliꝰ regulus cuiꝰ exhis
qui ad capuã fuerãt maxĩa auctõitas erat
in conscilio inꝗt arbitror me fuisse cõsulib
bestia oppiã atellana capue hĩtante ⁊ facu¬
la diuia que oda questũ corpe fecisset ĩ¬
peditasse. Ceteroꝵ oiu campanoꝵ eunde er¬
ga nos añi ꝙ cartaginẽ siũ fuisse securiq¬
ꝑcussos a. q̃. fuliuo uicisse magis quoꝵ dig¬
tas inter ałos ꝙ quoꝵ culpa eminebat ꝑ sena¬
tu agi de campanis qui ciues romani sũt
ĩ iussu ppłi ñ ind̾o posse id qd̾ et apud maiores
nt̃os in satrianis factu ẽs cũ defetisse. mͥ.
plebs uti senatui de satr̾ianis sententie dicen¬
de ius ẽẽt. Itaq censeo cũ tr̃. pł. agend̾ esse
ut eoꝵ unum plũes ue rogatiõe feraꝵ ad ple¬
bem qͥ nob̾ statuendi de campanis ius fiat
ł. attilius tr. pł. ex autoĩtate senat᷑ꝰ plebe in

Expanded text:
rrogatus sententiam M. Atilius Regulus , cuius ex iis rrogatus sententiam M. Atilius Regulus , cuius ex iis qui ad Capuam fuerant maxima auctoritas erat, 'in consilio' inquit 'arbitror me fuisse consulibus Vestiam Oppiam Atellanam Capuae habitantem et Paculam Cluviam, quae quondam quaestum corpore fecisset, ilnta clam suppeditasse; ceterorum omnium Campanorum eundem erga nos animum quem Carthaginiensium fuisse, securiqcussos a Q. Fuluio fuisse magis quorum dignitas inter alios quam quorum culpa eminebat. per senatum agi de Campanis, qui ciues Romani sunt, iniussu populi non uideo posse, idque et apud maiores nostros in Satricanis factum esse cum defecissent ut M. isceretque plebs uti senatui de Satricanis sententiae dicendae ius esset. itaque censeo cum tribunis plebis agendum esse ut eorum unus pluresue rogationem ferant ad plebem qua nobis statuendi de Campanis ius fiat.' L. Atilius tribunus plebis ex auctoritate senatus plebem in
Abbreviated transcription (Latin):
senatorib in capitoliũ ad cõsule ut rediret ĩ
legatiq benigne appellati ac dimissi ad genu
marcelli cõsulis ꝓiecert̃ obsecrantes ut ꝙde
plorande ac leuande calamitatis cã dixissent
lato eos dimisit. campanis deinde senatusẽ
erant ĩ quos culpã deferrẽt s satis pensum
esse quos nec sua conscĩa ut ꝗcꝙͣ de se grus
consulerẽt impulei̾t nec uictors ira cayitis
damnauerit eos lib̾tatẽ sibi suisq et bonos
aliquã ꝑte orare ciues romanos affinitatib
mortuus ẽi post captã claudius consul erat co¬
ra impatore ꝗ res gessisset sicut inter mar¬
cellum siculosq disceptatũ fueat disceptaret
dem̃ cũ .m. actiliũ .c fuliuũ frĩs flacti lega¬
tos eius atq minutiũ ⁊ ł. uotuꝵ phylone.
It̃ claudii legatos qui oĩb gerendis reb an¬
fuerãt ĩ senatu uiderẽt nes fuluiũ aduocaĩ
a capua nec diffem campanos uellent intͣ¬

Expanded text:
senatoribus in Capitolium ad consulem uti rediret in senatoribus in Capitolium ad consulem uti rediret in atum est; legatique benigne appellati ac dimissi ad genua se Marcelli consulis proiecerunt obsecrantes ut quae deplorandae ac leuandae calamitatis causa dixissent llatos eos dimisit. Campanis deinde senatus daerant in quos culpam conferrent, sed satis pensum esse, quos nec sua conscientia ut quicquam de se grauius consulerent impulerit nec uictoris ira capitis damnauerit; eos libertatem sibi suisque et bonorum aliquam partem orare ciues Romanos, adfinitatib—mortuus enim post captam Claudius consul erat—ut coram imperatore qui res gessisset, sicut inter Marcellum Siculosque disceptatum fuerat, disceptaretur. dein cum M. Atilium C. Fuluium fratrem Flacci legatos eius et Q. Minucium et L. Ueturium Philonem item Claudi legatos qui omnibus gerendis rebus adfuerant in senatu uiderent nec Fuluium auocari a Capua nec differri Campanos uellent, inte
Abbreviated transcription (Latin):
ga. Int᷑ tiramoꝵ et duciꝰ romani certamĩa pre¬
miu uictoris ĩ medio poĩta urbem pulcerimã
ac nobilissimã perisse orreũ atq eratiũ qm. p̃r
cus munificentia ac donis mł̾tis tempestatib
hoc deniq ip̃o punico bello adiuta ornataq res.p̃.
eẽt. si ab inferis existat rex hiero fidissimus im¬
perii romami cultor quo ore aut siracusas aut
romã ei ostendit posse cũ uͥ semiuitã ac spolia¬
tor pria respexent ingrediens romã ĩ uestibu¬
lo urbis ꝓpe ĩ porta spolia pr̃ie sue uisurus sit
Hec taliaꝙ cũ admiudiã consulis miẜatõnesq
siculoꝵ dicerent᷑ mitius tñ deoceuert̃ patres
tã mercelli q̃ is gerens bellum iuctorq egisset
rata habenda et se ĩ reliquũ cure senatui fo¬
re rera siracustinã mãdaturosq consuli leui
no ꝙ sine ⁊ actura rei publice fieri posset for¬
tuĩs eiue ciuitatis consuleret. missis duob

Expanded text:
gi; inter tyrannorum et ducis Romani certamina praegi; inter tyrannorum et ducis Romani certamina praemium uictoris in medio positam urbem pulcherrimam ac nobilissimam perisse, horreum atque aerarium us munificentia ac donis multis tempestatibus, hoc denique ipso Punico bello adiuta ornataque res publica esset; si ab inferis exsistat rex Hiero fidissimus imperii Romani cultor, quo ore aut Syracusas aut Romam ei ostendi posse, cum, ubi semirutam ac spoliatam patriam respexerit, ingrediens Romam in uestibulo urbis, prope in porta, spolia patriae suae uisurus sit?— haec taliaque cum ad inuidiam consulis miserationemque Siculorum dicerentur, mitius tamen decreuerunt patres: acta M. Marcelli quae is gerens bellum uictorque egisset rata habenda esse, in reliquum curae senatui fore rem Syracusanam, mandaturosque consuli Laeuino ut quod sine iactura rei publicae fieri posset fortunis eius ciuitatis consuleret. missis duobus
Abbreviated transcription (Latin):
obfidẽm siracusas nõ legatis mict̾edis nc̃ ad col¬
loqu eundo temptaui pacẽ ⁊ postꝙͣ neq legatoᷤ
molandi uerecũdia erãt nec michi ꝓp̃i congtesso
ad portas cũ pͥncipĩb respõsu dabat᷑ mstis terra
mariq exaustis laborib tã dẽ ui ac armis syra¬
cusas cepit. Que captis accideñt aput haniba
tas negaturus ẽẽm. nũꝙͣ spolios eaꝵ urbe ro¬
ma exornatẽ. Que aut singłis uictor aut ad¬
emi aut dedi tũ belli iure tũ ⁊ cuiꝰq metito sa¬
tis scio me fecisse ea nos rata habeatis p̃.c̃. ne
ad rẽ p̃. ptinet ne accamã residendo alios im
excedemus ut me absente libem̃s consuli senatꝰ
pessit. Ita dimissis siculis et ip̃e ĩ capitoliũ oddi¬
lectu discessit. Consul aũt de postulatis sicu¬
loꝵ ad patres retulit. ibi cũ diu de snĩis certa¬
lio torquato cũ tirannis bellu gerendũ fuisse
te stãdilite nõ fessã miẜenda ẜuitute bello affli¬

Expanded text:
obsiderem Syracusas, nunc legatis mittendis, nunc ad conloquium eundo temptavi pacem, et posteaquam neque legatos violandi verecundia erat, nec mihi ipsi congresso ad portas cum principibus responsum dabatur, multis terra marique exhaustis laboribus tandem vi atque armis Syracusas cepi. quae captis acciderint apud Hannibatas si negaturus essem, nunquam spoliis earum urbem Romam exornarem. quae autem singulis uictor aut ademi aut dedi, cum belli iure tum ex cuiusque merito satis scio me fecisse. ea uos rata habeatis, patres coad rem publicam pertinet ne acta mea rescindendo alios in scripti, simul templo excedemus, ut me absente liberius consuli senatus possit.' ita dimissi Siculi et ipse in Capitolium ad dilectum discessit. consul alter de postulatis Siculorum ad patres rettulit. ibi cum diu sententiis certatiae T. Manlio Torquato , cum tyrannis bellum gerendum fuisse te stabiliri, non fessam miseranda seruitute bello adfli
Abbreviated transcription (Latin):
gnu auferrẽt. masq aña nũꝙͣ initas huano ue¬
stigio aꝑirẽt. Nectunũ iubebat ducẽ itinei̾s sequi
ac medio stagno euade̾ admcenia. abt̾ra ingens
labor succedẽtib eãt. Nec altitudĩe tãtũ moeniũ im¬
pediebãt᷑ sed ꝙ euntis ad ancipitis utrũq ictus sub¬
lectos hẽbãt romanos ut latera infestiora subeũtib¬
facił tranfitꝰ. et ĩ murũ ascensus inde fuit. Na ne
custodia oppõĩta. itentis oĩb ad opez ferẽda unde
ꝑicłm ostendebat᷑. ubi urbe sĩ certannẽ intranẽ.¬

Expanded text:
gna auferrent uiasque ante nunquam initas humano uegna auferrent uiasque ante nunquam initas humano uestigio aperirent, Neptunum iubebat ducem itineris sequi ac medio stagno euadere ad moenia. ab terra ingens labor succedentibus erat; nec altitudine tantum moenium impediebantur, sed quod †euntes† ad ancipites utrimque ictus subiectos habebant Romanos, ut latera infestiora subeuntibfacilis transitus et in murum adscensus inde fuit; nam neqcustodia opposita intentis omnibus ad opem eo ferendam unde periculum ostendebatur. ubi urbem sine certamine intraue
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃o successu audacia atq alacritas hostium
cresceret signu receptui datum est. Q ip̃e nõ
presentis modo a tanto certamine ac labore qe¬
tis obsessis sed etia impesterum dedit scał et
corona capi urbem non posse opera et difficilia
esse et tempus datuꝵ ad offerendam opem impe
q alios acciꝑe scalas iubet in maiõe aggredi ur¬
bem ip̃e ut ei nuntiatu est estũ decedere ꝙ ꝑ
piscatores taraconenses nũc leuib cũ bis nũc uͥ
ea siderẽt nagis puagatos stagnu comptũ habe
duxit. Mediu ferme die erat et ad id ꝙ su a spõ¬
te cedente ⁊̃ mare est ut trahebat᷑ aqua acer
etia septentrio ortus inclinatũ stagnũ eode qͦ
estus ferebat et adeo mandaneãt uada ut alibi
umbilicotenus aqua ẽẽt alibi genua iix suꝑaẽt
ħ cura ac ratiõe comptũ in ꝓdigiu ac deos uertẽs
Scipio ꝗad transitũ romanis mare u̾terẽt et sta¬

Expanded text:
et ipso successu audacia atque alacritas hostium et ipso successu audacia atque alacritas hostium cresceret, signum receptui datum est; quod spem non praesentis modo ab tanto certamine ac labore quietis obsessis, sed etiam in posterum dedit scalis corona capi urbem non posse: opera et difficilia esse et tempus datura ad ferendam opem imperque alios accipere scalas iubet et ui maiore adgredi urbem. ipse ut ei nuntiatum est aestum decedere, quod per piscatores Tarraconenses, nunc leuibus cumbis, nunc ubi eae siderent uadis peruagatos stagnum, compertum habebduxit. medium ferme diei erat, et ad id, quod sua sponte cedente in mare aestu trahebatur aqua, acer etiam septentrio ortus inclinatum stagnum eodem quo aestus ferebat et adeo nudauerat uada ut alibi umbilico tenus aqua esset, alibi genua uix superaret. hoc cura ac ratione compertum in prodigium ac deos uertens Scipio qui ad transitum Romanis mare uerterent et sta
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq adest. itaꝙ inuulnãt atq tela ruunt
neq illos muri neq suystantes armati arcere
queunt qn certatim ascendũt et a nauib eod̃
tre ea que man alluitur pars urbis oppugna¬
ni cepta est. Ceteꝵ tumłtus uide maior ꝙ ns
uiberi poterat dũ applicãt. dũ pti expoñt scalaᷤᷤ
militesq dũ qui cui ꝑximũ est in terra enadere
ꝓperant ip̃a festinatiõe et certamine alia alios
impediũt. inter hec ia repleueãt poemus arma¬
tus muros et uix magna et ingenti copia conge¬
sta teloꝵ suppeditabat. sed noq uiri neq tela nͨ
rare eĩ scale altitudini equan poterant et que
queq altiores eo infirmicẽs erant Itaq cum
sũmis qsq euadere non posset subirent tñ alie
onere ip̃e frangebant᷑. Quida stantib scalis
cu altitudo caligine oculis effudisset ad terra
delati sunt et cũ passim hoĩes scaleq ruerent

Expanded text:
cuiusque adest. itaque in uolnera ac tela ruunt; cuiusque adest. itaque in uolnera ac tela ruunt; neque illos muri neque superstantes armati arcere queunt quin certatim adscendant. et ab nauibus eodem tempore ea quae mari adluitur pars urbis oppugnari coepta est. ceterum tumultus inde maior quam uis adhiberi poterat. dum applicant, dum raptim exponunt scalas militesque dum qua cuique proximum est in terram euadere properant, ipsa festinatione et certamine alii alios impediunt. inter haec repleuerat iam Poenus armatis muros, et uis magna ex ingenti copia congesta telorum suppeditabat; sed neque uiri nec tela necrarae enim scalae altitudini aequari poterant, et quo quaeque altiores, eo infirmiores erant. itaque cum summus quisque euadere non posset, subirent tamen alii, onere ipso frangebantur. quidam stantibus scalis cum altitudo caliginem oculis offudisset, ad terram delati sunt. et cum passim homines scalaeque ruerent
Abbreviated transcription (Latin):
instrui oprignatiõe uidẽt et ip̃e copias ita dispo¬
nit. Oppidanoꝵ duo milia ab ea ꝓte quã castra
romana erãt opponit ꝗngentis militib arcere u¬
sedit qngentos tumulo ur̃bis moriẽte uerso im¬
ponit multitudine aliam quo clamor quos ubi¬
aduocasset resistente ad om̃na occurrere iubet/.
patefacta deinde porta eos quos inuia ferente
ad castra hestium instruxerat mictit Romani
duce ip̃o pretipiente paꝵ pcessere ut ꝓpiores sẜ¬
sidiis in certamine ip̃o mictendis eẽnt. et primo
aut impar stetere acie sbsidia deuide identidem
sb̾misse castris nõ adu̾terũt solũ ĩ fuca hostes. s
adeo effusis institert̃ ut nnsi receptui cecinisset᷑
pmixti fugientib in rupturi fuisse in urbe uidẽnt᷑.
trepidatio uõ nõ p̃lio maior ꝙͣ tota urbe fuit mł
mł̾tis ꝑtibus ndata defensorib menia esse oes
e castris exçitos ire adoppugnanda urbem et
intererait testis spectatorq uirtutis atq ignanie

Expanded text:
instrui oppugnationem uideret et ipse copias ita disponit. oppidanorum duo milia ab ea parte qua castra Romana erant opponit: quingentis militibus arcem insidit, quingentos tumulo urbis in orientem uerso imponit: multitudinem aliam quo clamor, quo subita uocasset res intentam ad omnia occurrere iubet. patefacta deinde porta eos quos in uia ferente ad castra hostium instruxerat emittit. Romani duce ipso praecipiente parumper cessere, ut propiores subsidiis in certamine ipso summittendis essent. et primo haud impares stetere acies; subsidia deinde identidem summissa e castris non auerterunt solum in fugam hostes, sed adeo effusis institerunt ut nisi receptui cecinisset permixti fugientibus inrupturi fuisse in urbem uiderentur. trepidatio uero non in proelio maior quam tota urbe fuit; mumultis partibus nudata defensoribus moenia esse, omnes e castris excitos ire ad oppugnandam urbem et intererat, testis spectatorque uirtutis atque ignauiae
Abbreviated transcription (Latin):
terrorem ac pauorem castra punica inter ame¬
nem ac menia romana posita et iusum ꝓp̾e i
portis uictorem hanibalem in hric runa rerum
stetit una in tegin atq immobilis uirtus. ⁊iii.
hec om̃ia strata humi erexit ac sustulit uos om̃iu
prinimilites post cãnensem cladem uadenti hasdru¬
balr ud alpis italiam q̃ ÷ ꝯ secũ facte cõiunxisset.
pris ei obstitistis. Et hee secunde res illas aduer¬
las sustinuert. Nunc benignitate deum om̃ia se¬
cunda pspa indies letiora ac meliora ĩ ytalia sci¬
ciliaq genintur. Inscicilia syracuse agrigentum
captu̾ pulsi tota insula hostes receptaq ꝓͥuincia
pta iter õe ab urte roma trepida fuga emensus
hanibal inextremum angulum agr brutti compnl¬
siis nichil ĩa mauus p̃catur deos ꝙͣ ut in columi ce¬
dere atq abire exhostiu terra liceat. Quid igitur
minus conuẽĩat milites ꝙͣ cũ alie suꝑ alias clades

Expanded text:
terrorem ac pauorem, castra Punica inter Anieterrorem ac pauorem, castra Punica inter Anienem ac moenia Romana posita et uisum prope in portis uictorem Hannibalem. in hac ruina rerum stetit una integra atque immobilis uirtus populi Romani; haec omnia strata humi erexit ac sustulit. uos omnium primi, milites, post Cannensem cladem uadenti Hasdrubali ad Alpes Italiamque, qui si se cum fratre coniunxisset spicioque patris mei obstitistis; et hae secundae res illas aduersas sustinuerunt. nunc benignitate deum omnia secunda prospera in dies laetiora ac meliora in Italia Siciliaque geruntur. in Sicilia Syracusae, Agrigentum captum, pulsi tota insula hostes, receptaque prouincia pta. iter omne ab urbe Roma trepida fuga emensus Hannibal, in extremum angulum agri Bruttii compulsus nihil iam maius precatur deos quam ut incolumi cedere atque abire ex hostium terra liceat. quid igitur minus conueniat, milites, quam cum aliae super alias clades
Abbreviated transcription (Latin):
arceamus transitum hostis. sed ui ultro transe¬
amus transferamusq bellum. Uereor ne cui
moria cdadiu iꝑ acceptaꝵ aut ꝓ etate mea
iideãt. Aduerse pugne in hispania milliꝰ in
aĩo ꝙͣ meo minus obliterari possint. qppe cui
pater et patruus intra. xxx. dieꝵ spatia ut ali¬
ud luꝑ aliud cumularẽt familie nr̃e fumis in¬
terfecti sunt. Eed ut familiaris perie orbitas
ac solitudo frangit aĩum ita publicũ cũ fortu¬
natu uirtus desperare de sũma reꝵ phibet eo
facto ꝙ demnato nobis sors est ut magnis õib
bellis sucti incerimus/ uetera omictã ꝑ senna
gallos sannites a punicis bellis incipiam. Qu
classes quot duces quot exercitus priore bello
amissa sunt. Ia ꝗd hoc bello memorem omnib
aut ip̃e fancladibus aut quib affuu maxime
unus om̃iu eas sentii. Brebia transumenus
canne ꝗd aluid sunt ꝙ̃ monumenta occisoru
exercituu consulũq romanoꝵ ad dedefectiõe:
ytalie scicilie maioris sardinie adde ultimum

Expanded text:
arceamus transitu hostes sed ut ultro transeamus transferamusque bellum, uereor ne cuimoria cladium nuper acceptarum aut pro aetate mea uideatur. aduersae pugnae in Hispania nullius in animo quam meo minus oblitterari possunt, quippe cui pater et patruus intra triginta dierum spatium ut aliud super aliud cumularetur familiae nostrae funus interfecti sunt; sed ut familiaris paene orbitas ac solitudo frangit animum, ita publica cum fortuna tum uirtus desperare de summa rerum prohibet. ea fato quodam data nobis sors est ut magnis omnibus bellis uicti uicerimus. uetera omitto, Porsennam Gallos Samnites: a Punicis bellis incipiam. quot classes, quot duces, quot exercitus priore bello amissi sunt? iam quid hoc bello memorem? omnibus aut ipse adfui cladibus aut quibus afui, maxime unus omnium eas sensi. Trebia Trasumennus Cannae quid aliud sunt quam monumenta occisorum exercituum consulumque Romanorum? adde defectionem Italiae, Siciliae maioris partis, Sardiniae; adde ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
fue̾it c̃to maiore iniuriam imo contumeliã
Ea sorte sucm did̾eũ transfere. ita senatus cũ
qd placẽt mag̾ ostendisset ꝙͣ detrenisẜ dimi¬
ctitur inter ip̃os consules pmutatio ꝓuincia
rapiente fato marcellu ad hanibalem fcã est
sicculi in senatus introducti multa de ie renis
regis fide ppetua erga. p̃. R̾. uerba fecerũt ĩ
gm̃a publica aduertem hieronem ac postea
srppociũte atq epicidem tirãnos cũ ob alia
tũ po defectõe aromanis ad hanibale iniuiso

Expanded text:
fuerit, quanto maiorem iniuriam, immo contumeliam fuerit, quanto maiorem iniuriam, immo contumeliam esse, sortem suam ad eum transferri? ita senatus cum quid placeret magis ostendisset quam decreuisset, dimittitur. inter ipsos consules permutatio prouinciarum rapiente fato Marcellum ad Hannibalem facta est,Siculi in senatum introducti multa de Hieronis regis fide perpetua erga populum Romanum uerba fecerunt, in gratiam publicam auertentes: Hieronymum ac postea Hippocraten atque Epicyden tyrannos cum ob alia, tu
Abbreviated transcription (Latin):
ita eraminauit siculos expectatõe sortis in con¬
sulum conspectu stantesꝰ ut cõ ploratio ip̃oꝵ fle¬
quisq petria sed tota sciciliam relicturos si
eo morcellus iteꝵ cũ imperio redisset nullo su¬
s meaato eum amñ placabilem in se fuisse quid
iratũ ꝙ romã de se questum uenisset de siculoᷤᷤ
sciat factuꝵ obru ethue ignib aut mergi fre¬
hee siculor querele domos pͥmũ nobiliũ cutu¬
late celebrateq ẜmõib quos parti mĩa sicu
etiã pueniẽt postulatũ a cõsulib est ut de per¬
mutandis prouĩcus senatu consulert. Marcel¬
ls si iã auditi a senatu siculi eent aliã forsit̃
nar eos dr̃e posset quominꝰ de eo libere querã¬
tur in cuiꝰ potestate mox futuri sũt sic colle¬
ge nichil intersit mutare se ꝓunciã paratu
c̃ẽ deprecan senatus preiudiciũ. ila cu ex̃
sorte college optioe dare prouincie iniquu

Expanded text:
ita exanimauit Siculos, exspectatione sortis in conita exanimauit Siculos, exspectatione sortis in consulum conspectu stantes, ut comploratio eorum flequosque patriam, sed totam Siciliam relicturos si eo Marcellus iterum cum imperio redisset. nullo suo merito eum ante implacabilem in se fuisse: quid iratum quod Romam de se questum uenisse Siculos sciat facturum? obrui Aetnae ignibus aut mergi frehae Siculorum querellae domos primum nobilium circumlatae celebrataeque sermonibus, quos partim misericordetiam pervenerunt. postulatum a consulibus est ut de permutandis provinciis senatum consulerent. Marcellus , si iam auditi ab senatu Siculi essent, aliam forsinari eos dicere posset, quo minus de eo libere querantur in cuius potestate mox futuri sint, si conlegae nihil intersit, mutare se provinciam paratum esse; deprecari senatus praeiudicium; nam cum extra sortem conlegae optionem dari provi
Abbreviated transcription (Latin):
esset ꝙ̃ consũl cui italiam ꝓuinciã ẽẽt prefetis¬
set. Inetruria.c̾. calpurnius post p̃turã roga¬
to manũ imyno rarissus eaq fuluius capuã pro¬
uincia deciẽta prorocatũ ꝙ ĩ anu imꝑiu exer¬
citus ciuiũ socioꝵ ꝙ minui iussus ut exduabus
nec de ꝓuincia apulia nec de exercitu quem
habuerat qcꝙͣ mutatũ tantũ ĩ annũ ꝓ rogtatũ
impiu est. P. suplicius collega eiꝰ om̃e exerci¬
tu preter socios nauales iussus dimictete. It
ex scicilia exercitus cui. m. corneliũs prẽet n
consul ĩ ꝓuinciã uenisset dimicti iussus .L. qn
instar legionu totide leziones in sardinia .p̃. mõ¬
lio uulsom p̃ry. decrete qb l. corneliꝰ in eade ꝓuĩ¬
cia priore ano prefueãt urbanas legiones ita sc
di .mͥ. ualerii fuluuq furissent. fie ue eo anno
leuino euenit que sors uelut itez captis syracusis

Expanded text:
aeesset quem consul cuius Italia prouincia esset praefecisaeesset quem consul cuius Italia prouincia esset praefecisset: in Etruriam C. Calpurnius post praeturam prorogato in annum imperio missus. et Q. Fuluio Capua prouincia decreta prorogatumque in annum imperium; exercitus ciuium sociorumque minui iussus ut ex duabusnec de prouincia Apulia nec de exercitu quem habuerat quicquam mutatum; tantum in annum prorogatum imperium est. P. Sulpicius collega eius omnem exercitum praeter socios nauales iussus dimittere est. item ex Sicilia exercitus cui M. Cornelius praeesset ubi consul in prouinciam uenisset dimitti iussus. L. Cininstar legionum. totidem legiones in Sardiniam P. Manlio Uolsoni praetori decretae, quibus L. Cornelius in eadem prouincia priore anno praefuerat. urbanas legiones ita scrdi M. Ualeri Q. Fului fuisset, neue eo anno sus Hannibalem Laeuino euenit. quae sors, uelut iterum captis Syracusis,
Abbreviated transcription (Latin):
dituros si ꝗ se romã iussit. hac cͥcunfusus młtitu¬
dine simł siculis cbuiu egressis sicculis que rom
prebuit clarissimã ur̃biu excidio a celeberimi
piris uictos bello accusatores ĩ urbẽ adducentes
dinia et gretia etholi acarnanes lucriq eẽnt
quaꝙ ibi res ip̃e. egisset t̾rra mariq exposuit.
phylippũ inferente bellum etholis ĩ macedoni¬
umꝰ retro ab se compulsum ab intima penitus
regni abiisse legionẽq inde deduci posse classẽ
satis ẽt̃ ad arcendũ italia regem. hec sedeq pro¬
uincia cui p̃fuerat consultũ de ꝓuinciis cõmĩs
cassem cui. t̃. otaciliꝰ prefuisset sciciliãq ꝓiñ¬
ciam cũ .I. cincio. p .x. ottineret. Exercitus
uis duo decreti qui ĩ etruria galliaq eẽnt. ee
quactuor erãt legiones urbane. due suꝑiores
annĩ metruria due quib sulpicius consul pre¬
fuislet ingalliã micterẽt. gallie et legionib p̃¬

Expanded text:
dituros, sequi se Romam iussit. hac circumfusus multitudituros, sequi se Romam iussit. hac circumfusus multitudine, simul Siculis obuiam egressis secutisque Romrum> clarissimarum urbium excidio, ac celeberrimis uiris uictos bello accusatores in urbem adducentis.donia et Graecia, Aetoli, Acarnanes Locrique essent, quasque ibi res ipse egisset terra marique, exposuit: Philippum inferentem bellum Aetolis in Macedoniam retro ab se compulsum ad intima penitus regni abisse, legionemque inde deduci posse; classem satis esse ad arcendum Italia regem. haec de se deque prouincia, cui praefuerat, consul: tum de prouinciis communisclassem cui T. Otacilius praefuisset Siciliamque prouinciam cum L. Cincio praetore obtineret. exercitus eis duo decreti qui in Etruria Galliaque essent; eae quattuor erant legiones; urbanae duae superioris anni in Etruriam, duae quibus Sulpicius consul praefuisset in Galliam mitterentur. Galliae et legionibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
eniã. Consule leuino capuam pretereunte cui¬
epafilsa multitudo campanoꝵ est obsetrantium
cum lacrimis ut sibi romã ad senatum ire lice
dem cãpanis negare ullã ẽẽ publicas inimiciti¬
io hestiłs esse et futũas qd̾ adeo ac nimio ẽe po
pfles romanos sçiret. Nullã eĩ in terris gentem
ose nullum infestiorem ppłm nomini romano id̃
se menib inclusos teneri eos qr siqui euasissent a¬
easicut feras bestias ꝑagros uagari et laniare
et tucidare ꝙꝙͣ obuiũ detur alies ad hanibalem
transfugisse alios ad romã incendendũ ꝓfectoᷤᷤ
inuentuꝵ inse in iusto foro consulem uestigia
sceleris campanoꝵ ueste ede petitã Et eterno
icnes et cõditũ ĩ penetrabił fatale pygnus im¬
sui romani se minime censere tutũ eẽ campa¬
nis potestatem intrandi romanã menia fieri.
leuunus campanos uĩt iurando a flacco ad accos
s die qua a senatu responsũ accepissẽt capua re¬

Expanded text:
aeris. consuli Laeuino Capuam praetereunti ciaeris. consuli Laeuino Capuam praetereunti circumfusa multitudo Campanorum est obsecrantium cum lacrimis ut sibi Romam ad senatum ire licercum Campanis negare ullam esse: publicas inimicitias †hostilis† et esse et futuras, quoad eo animo esse erga populum Romanum sciret; nullam enim in terris gentem esse, nullum infestiorem populum nomini Romano. ideo se moenibus inclusos tenere eos, quia si qui euasissent aliqua, uelut feras bestias per agros uagari et laniare et trucidare quodcunque obuium detur; alios ad Hannibalem transfugisse, alios ad Romam incendendam profectos. inuenturum in semusto foro consulem uestigia sceleris Campanorum; Uestae aedem petitam et aeternos ignes et conditum in penetrali fatale pignus imperii Romani. se minime censere tutum esse Campanis potestatem intrandi Romana moenia fieri. Laeuinus Campanos, iure iurando a Flacco adactos quinto die quam ab senatu responsum accepissent Capuam re
Abbreviated transcription (Latin):
nuatũ incendiũ fuit nec ulli dubiũ erat hũan
id̾ fraude factũ ẽẽ. ꝙ płib simł locis ⁊ his di¬
uersis ignes cooiti ẽẽnt. Itaq cõsul ex autoĩta¬
te senatus ꝓ contione edixit qui quoꝵ ope id
conflatũ incendiũ ꝓfiteretur ẜmiũ fore libero
palamoꝵ suus manꝰ ei nom̃ erat indicanit do¬
minos et hi ꝗnq p̃terea iuuenes nobiles cem¬
ramoꝵ quoꝵ parentes a fulino securi percussi
erant et incendiu fecisse uulq facturos ali
ui᷑ compichendanti. Comp̃hensis familied
eoꝵ et primo eleuabatur iudex iudiciũ ꝙ pri¬
die eũ uerbetib castictat᷑ a dñus discessi sseꝑ
iram adeuitatẽ. ex re fortuita crimen oom̃e¬
tu. ceteꝵ ut coram coarguebant᷑ ⁊ quesos
ẽpminutro facoions foro modio haberi cepta
eft. falsi om̃s atꝙ ĩ dños ẜuosq conscios ũauer¬
sum est. Iudiciꝰ libertas data et iuicantimilia

Expanded text:
nuatum incendium fuit, nec ulli dubium erat humana nuatum incendium fuit, nec ulli dubium erat humana id fraude factum esse quod pluribus simul locis et iis diuersis ignes coorti essent. itaque consul ex auctoritate senatus pro contione edixit qui, quorum opera id conflatum incendium, profiteretur, praemium fore libero Calauiorum seruus—Manus ei nomen erat—indicauit dominos et quinque praeterea iuuenes nobiles Campanos quorum parentes a Q. Fuluio securi percussi erant id incendium fecisse, uolgoque facturos alia ni comprendantur. comprehensi ipsi familiaeque eorum. et primo eleuabatur index indiciumque: pridie eum uerberibus castigatum ab dominis discessisse; per iram ac leuitatem ex re fortuita crimen commentum. ceterum ut coram coarguebantur et quaestio ex ministris facinoris foro medio haberi coepta est, fassi omnes, atque in dominos seruosque conscios animaduersum est; indici libertas data et uiginti milia