comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandati actionem.hus autem
qui ab sentes fu̾unt: negocioꝵ
gestorum actionemeẽ. atqũi si
p̃sennium iandatum executus
id egit. negiriorum gestõrũ accõ
ab sentib nou ẽ. insi forte adu̾sus
cis qui mandauunt cliratori. tã¬
scrint./ quod sicum soli creditoreᷤᷤ
se ẽẽ ex istimarent. id mandaue¬
rint. infactum actio ab sentibus
danda c̃ meos qui mandau̾int. ¶si¬
cut autem lib̾umest mandatum
ñ suscipen: ita susceptum consũm¬
ari orortet. nini renuntiatũ sitre

Expanded text:
mandati actionem, his autem mandati actionem, his autem qui absentes fuerunt negotiorum gestorum actionem esse. atquin si praesentium mandatum exsecutus id egit, negotiorum gestorum actio absentibus non est nisi forte aduersus eos qui mandauerunt curatori, tamserint: quod si, cum soli creditores se esse existimarent, id mandauerint, in factum actio absentibus danda est in eos qui mandauerint. Sicut autem liberum est mandatum non suscipere, ita susceptum consummari oportet, nisi renuntiatum sit
Abbreviated transcription (Latin):
meo nomine dapei. utrumq contͥ
cẽnec referre. alius quis anidem
ip̃e seruus nomme tuo quod pro
me soluebatur. acceperit. q ł ueri¬
us c̃. quomam quotiẽs suos nũ¬
mes accipit crelitor. non cõtigit
lib̃atio debitorii fugituius mens
cum aput furem eẽt pecuniam
ad quisiuit et ex ea seruos compa¬
rauit. eosq citius ꝑ traclitionem
auenditore accepit mela ait mã¬
datiactione me consecuturum:
ut restifuat michititius quia
seruus meus mandasse titio uide¬
batim: ut ꝑtraditionem accipet.
si modo rogatu seruil fecit quod
sisine uoluntate eius uenditor.
titio tradid̃it. cunc posse me exẽp¬
to agere ut michi eos uenditor tra¬
deit uenditorem: ꝑcondictionẽ
atitio repetiturum si scruuos tra¬
did̃it tuo quos nontebu̾t. cum
tebẽ se existimaret. ¶ Sicurator bo¬
norum: uenditionẽ quid̃ fecerit.
pecuniam autem crelitoribus
ñ solu̾it. trebatius offiltus labro
responderunt. hiis qui presen¬
tes fucrunt compet̾ẽ adũsus eũ

Expanded text:
meo nomine daret, utrumque contra esse: nec referre, alius quis an idem ipse seruus nomine tuo quod pro me soluebatur acceperit. et hoc uerius est, quoniam quotiens suos nummos accipit creditor, non contingit liberatio debitori. Fugitiuus meus cum apud furem esset, pecuniam adquisiit et ex ea seruos parauit eosque Titius per traditionem a uenditore accepit. Mela ait mandati actione me consecuturum, ut restituat mihi Titius, quia seruus meus mandasse Titio uidebatur, ut per traditionem acciperet, si modo rogatu serui hoc fecerit: quod si sine uoluntate eius uenditor Titio tradiderit, tunc posse me ex empto agere, ut mihi eos uenditor traderet, uenditoremque per condictionem a Titio repetiturum, si servos tradiderit Titio quos non debuerit, cum debere se existimaret. Si curator bonorum venditionem quidem fecerit, pecuniam autem creditoribus non soluerit, Trebatius Ofilius Labeo responderunt his qui praesentes fuerunt competere aduersus eum
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Heredem fi deuissoris si solue¬
rit hr̃e mandati actionẽ dubiũ
nonẽ. s si uenoro̾it br̃ditatem
et emptor soluit. anhãt mand¬
atiactionem:.queritur. et uili¬
anus uib̃ cr̾io x. scribit. id circo
ut p̾stet actioͣnes suas: id cir¬
coq competẽ exemptõationemn
quia pot̾ prestare. ¶ Si fideuissori
duohr̃des extit̾int. ⁊ alt̃ eorum
a cobr̃̾de emerit hr̃ditatem: de¬
iude omne quod defunctus fide¬
usserat scipulatori soluit. ha¬
pto obugatum cohr̃dem suũ¬
fundum emeres postea scripsis¬
sem ne emeres tu ante quam nĩ¬
scias me uetiusse emissies: mã¬
dati tibi obugatus ero ne dam¬
pno afficiatur is qui suscepit ñ¬
mandatum.
lp̃ Siquis michimandau̾it ut
ĩ eo meo aliquid face̾m. et fecero
disse se. cum aurelisis quietus
hospiti suo medico mandasse cli¬
ceretur. ut in ortis eius quos ra¬
uenue habebat ĩ quos omnib
amnis se cedẽ solebat. sꝑhestĩũ
et ypocausta: et quedam ip̃iuis᷑
uautudini apta suaipensa face¬

Expanded text:
 Heredem fideiussoris, si solverit, habere mandati actionem dubium non est. sed si vendiderit hereditatem et emptor solverit, an habeat mandati actionem, quaeritur. et Iulianus libro tertio decimo scribit idcirco ut praestet actiones suas, idcircoque competere ex empto actionem, quia potest praestare. Si fideiussori duo heredes extiterint et alter eorum a coherede emerit hereditatem, deinde omne quod defunctus fideiusserat stipulatori soluerit, hpto obligatum coheredem suufundum emeres, postea scripsissem, ne emeres, tu, antequam scias me uetuisse, emisses, mandati tibi obligatus ero, ne damno adficiatur is qui suscipit mandatum.Si quis mihi mandauerit in meo aliquid facere et fecero,torum hoc respondisse se, cum Aurelius Quietus hospiti suo medico mandasse diceretur, ut in hortis eius quos Rauennae habebat, in quos omnibus annis secedere solebat, sphaeristerium et hypocausta et quaedam ipsius ualetudini apta sua inpensa face
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ aput eumirmanet nam
E quilianuis lib̾ .ui. digestorum
scribit. quodĩ debitumex igit:
resfituere eumũ debere. snec
imputaturum quod non debi¬
cum soluit. ¶sra sires sit re¬
debita hicͥutiq ⁊br̃ditana est
ap̃tiumnonueni̾et qd̾ refusũ
e⁊. ⁊ si obuenditoem obstric¬
tus sit emptoripossor hr̃ditatiᷤ.
dicenduerit ꝓspici ei cautrẽ
¶restituere aut precia debe¬
bit possor ͥ i deꝑdite sunt res
uł demimte. s utrum ita de¬
mum restituat sibone fidei
possessor ẽ. ⁊ ansimale fideifi
siquid̃ res aput emptorem ex¬
stent nec deꝑdite nec dimi¬
mite sunt: sine dubio ip̃as re̾
debet p̾stare᷑ male fidei posses¬
soraut sirecipere eas ab ẽpto¬
re nullo modo possit.tantum
quantum ĩ litemeg iuratu ost
atubi deperdite sunt ⁊dimi¬
nute u̾ump̃tium debet pre¬
stari quia si petitor rem conse¬
quutus eẽt distrariss et ue ͣ¬
Irum pretum reiñ ꝑderet.
tur quod i reum natura cẽ
desiit dimunitũ u̾o quodu¬

Expanded text:
net. nam et Iulianus libro sexto digestorum scribit quod indebitum exegit restituere eum non debere nec imputaturum quod non debitum solvit. Sed si res sit redhibita, hic utique et hereditaria est et pretium non veniet quod refusum est. Sed et si ob venditionem obstrictus sit emptori possessor hereditatis, dicendum erit prospici ei cautione. Restituere autem pretia debebit possessor, etsi deperditae sunt res vel deminutae. sed utrum ita demum restituat, si bonae fidei possessor est, an et si malae fidei? et si quidem res apud emptorem exstent nec deperditae nec deminutae sunt, sine dubio ipsas res debet praestare malae fidei possessor aut, si recipere eas ab emptore nullo modo possit, tantum quantum in litem esset iuratum. at ubi deperditae sunt et deminutae, uerum pretium debet praestari, quia si petitor rem consecutus esset, distraxisset et uerum pretium rei non perderet.itur, quod in rerum natura esse desiit: deminutum uero, quod u
Abbreviated transcription (Latin):
do ip̃ibẽditarium factumi
oporret igitur possorem arẽ
restituere petitori ⁊ quod ex
uenditione eius rei lucratͦes
possõr. anũo ita demum si fac¬
tus  łccupletior uidendumẽ.
finge reip̾̃tium acceptum
uł ꝑdidisse ur consumpsisse
uł donasse ⁊ u̾bum quidem ꝑ¬
uenisse ambiguum ẽ solum¬
ne ħ contineret qd̾ prima roẽ nẽ
fu̾it anũo ⁊ id quod durͣat et e¬
pũto sequentem clausulam
sil sit ambiguaut itademĩ atͣi¬
cumputet. si factus sit locuptato¬
letior proinde siñ solum pret¬
tumis etiampena tadur p̃ccta¬
cio souito ꝑuen̾it pot̾it dici
quia locupletior ĩ totum factͦ st̃
ẽ. debert uenire lioet de pretio.
lisolummodo senatus sit rit̾¬

Expanded text:
do ipsum hereditarium factum.' oportet igitur possessorem et rem restituere petitori et quod ex uenditione eius rei lucratus epossessor an uero ita demum, si factus sit locupletior, uidendum: finge pretium acceptum uel perdidisse uel consumpsisse uel donasse. et uerbum quidem peruenisse ambiguum est, solumne hoc contineret, quod prima ratione fuerit, an uero et id quod durat. et puto sequentem clausulam haec sit ambigua, ut ita demum compet‹a›t, si factus sit locupletior. Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius pretio soluto peruenerit, poterit dici, quia locupletior in totum factus est, debere uenire, licet de pretio solummodo senatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ata cdiuortio facto reddes: man¬
cre partum eorum aput ce labõ
ait. quia et mancipiatua peric
decuran chominus maritus de
dote obligatur.
talem stipusonem cimi morieris
docis nomimetor. dam inquia
et pacisci soleant ne auiua excipi¬
antur. quod ñ eẽ simile accepi abi
ud enim differre ex acccem alid
ab initio ĩ id tempus spularip̃

Expanded text:
ata diuortio facto redderes, manere partum eorum apud te Labeo ait, quia et mancipia tuo pericdetur, nihilo minus maritus de dote obligatur. talem stipulationem: 'cum morieris, dotis nomine tot dari?' quia et pacisci soleant, ne a uiua exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus
Abbreviated transcription (Latin):
sum in arbitrum alutio titio¬
a menio symphronio factum¬
ẽ s errore quedam speties ĩ pe¬
aitione alutiotitio deducte nõ¬
sunt. nec arbit̾ de hus quicqͣm¬
ꝓnunti auit quesitum ẽ an
sp̃es obi misse petipossunt respõ¬
diposse nec penam ex compro¬
misso commuiti: quodsi mali¬
gne ħ fecͣit pcͣtere quid potest s
pene subiugabitur  s¬
d̃.iInt̾ castelliamim a seiumꝵ ser¬
controu̾sia de fimbꝵ orta ẽ ⁊ ar ba¬
bit̾ electus ẽ ut arbitratu eius
res t̾minetur. ip̃e sententiam
dixit presentib ꝑtibus t̾minos¬
⁊̃ posuit q̃uesitum ẽ ansi ex ꝑte
castelliam arbitroparitum ũ
eẽt. pena ex compromisso com¬
missa ẽ respondisi arbitro pari¬
tum non eẽt meo ꝙ utroq pre¬
com̃missam.
um ꝑsone iusertum ꝓsonam

Expanded text:
sum in arbitrum a Lucio Titioaevio Sempronio factumed errore quaedam species in ptitionem a Lucio Titio deductae nosunt nec arbiter de his quicqonuntiavit: quaesitum est an species omissae peti possint. respoposse nec poenam ex compromisso committi. quod si maligne hoc fecit, petere quidem potest, sed poenae subiugabitur. Inter Castellianum et Seium controversia de finibus orta est et arbiter electus est, ut arbitratu eius res terminetur: ipse sententiam dixit praesentibus partibus et terminos posuit: quaesitum est, an si ex parte Castelliani arbitro paritum non esset, poena ex compromisso commissa est. respondi, si arbitro paritum non esset in eo, quod utroque prae commissam. um personae insertum personam
Abbreviated transcription (Latin):
quominus sentẽtiam dicat i
quia nicħ coramfurioso fiꝰ ĩ¬
telligitur. ꝙ si furiosus curato¬
remh̃t uł habu̾it ad huc Cli¬
tigio pendente. pot̾ quidem pre¬
sente curatore sententia dici
potestisi ab alt̾a dumtaxat ꝑte
hr̃dis mentio comp̾hensa fu̾it.
comproinissum soluetur mor¬
te cuius q ex litigatorib sicut
solu̾etur aico mortuo. sine utr
iusserat alt̾ ex utigatob dicto
aͣudiens non fũ at consuleba¬
tur poss ue ab eo petͥuma excõ¬
promisso peti. respondi ñ posse
ideo ꝙͣ non ẽ arbitr o ꝓ missu
ut id iuberet.

Expanded text:
quo minus sententiam dicat, quia nihil coram furioso fieri intellegitur. quod si furiosus curatorem habet vel habuerit adhuc litigio pendente, potest praesente curatore sententia dici. potest. Si ab altera dumtaxat parte heredis mentio comprehensa fuerit, compromissum soluetur morte cuiusque ex litigatoribus, sicut solueretur altero mortuo, si neutriiusser‹a›t: alter ex litigatoribus dicto audiens non fuerat: consulebatur possetne ab eo pecunia ex compromisso peti. respondi non posse, ideo quod non esset arbitro permissum ut id iuberet.
Abbreviated transcription (Latin):
iubendo quo innim̾o hr̃i non¬
ꝯportet. si testium nomĩa ex¬
sententia arbitri ex hibita nõ.¬
pꝰ siñt. ¶ cũm arbit̾ diem cõpro:¬
missi ꝑro ferri iussit cum ħ ei
ꝑmissum ẽ altĩuo mora alt̾ĩao¬

Expanded text:
iubendo: quo in numero haberi nonportet, si testium nomina exsententia arbitri exhibita non sunt. Cum arbiter diem compromissi proferri iussit, cum hoc ei permissum est, alterius mora alteri a
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. N rbit̾ ita assum ptus ex
compromissout adiem ꝓferre
possit. ħ quid̾ facere potłꝓferre
autem contradicentib itiga¬
torib non potest.
aulus. Si duorei sunt aut cre¬
dendi aut debendia uis cõpͣ¬
miserit. is q u̾etͣit᷑us sit pctere.
aut ne ab eo petatur. iudendũ
ẽ. ansi alius petat. uł ab alio pe¬
tatur. pena comuinttatur. idez
in duob argentariis quoꝵ
noina simul crunt ⁊ forta¬
sse potĩmus ita fideuissorib
conuingere si sccii sint. auas:
nec aceͣ petitur nec ego peto
mec meo nomine ꝓctitur licet
ate petatur ¶ Semel cõmissa
pena: solui compromissum
rectius putodici nec ampli¬
us posse comimitti: nnsi id actũ
sit ut ĩ singulas causas ciriẽs

Expanded text:
 Arbiter ita sumptus ex compromisso, ut et diem proferre possit, hoc quidem facere potest: referre autem contradicentibus litigatoribus non potest. um. Si duo rei sunt aut ‹c›redendi aut debendi et unus compromiserit isque uetitus sit petere aut ne ab eo petatur: uidendum est, an si alius petat uel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solui compromissum rectius puto dici nec amplius posse committi, nisi id actum sit ut ‹in› singulas causas totiens
Abbreviated transcription (Latin):
ciare quia si contra eim pro¬
mintietur. pena ñ tͥenetur. p̃t̾¬
quam si fideuissorem ded̾it a
qͣuo pena peti poss id q iulian¬
us sencit.
arbit̾ sententiam dicat ⁊ pe¬
tatur. ex co ili promisso pena:
excepttẽm loum non hr̃e cõ¬
statir nisi alia lege eas dies
ab aito pet̾e uetuit sitame hr̃s ⁊¬

Expanded text:
iare, quia si contra eum pronuntietur, poena non tenetur: praeterquam si fideiussorem dederit, a quo poena peti possit. idque et Iulianus sentit. at sententiam et petatur ex compromisso poena, exceptionem locum non habere constat, nisi alia lege eadem dies ab altero petere uetuit, si tamen heres
Abbreviated transcription (Latin):
tentie non ẽ. pcena ex compro¬
misso cominittitur s ex hiis
dumtaxat. que ad solutiouẽ
pecunie aut operamprebẽda
ꝑtinẽt. s q̃ contumatiamliti¬
gatoris arbit̾ ꝑunire pon̾t. pe¬
cunam eͣnͣͣ adu̾sario dare

Expanded text:
tentiae non est, poena ex compromisso committitur, sed ex his dumtaxat, quae ad solutionem pecuniae aut operam praebendam pertinent. Idem contumaciam litigatoris arbiter punire poterit pecuniam eum adversario dare
Abbreviated transcription (Latin):
pposuͣt ⁊ ratum habu̾o. id̾ erit
dicendum: ¶ paruiautẽ refert
qui sit iustitor masculus an fe¬
mina lib̾ anseruns ꝓprius uel
alienus: itemquis queue pro¬
p̃posuit. nam ꝯsimulier p̃posuit:
competit institoria exemplo exer¬
citorie actiõis : et si mulier sit p̃po¬
sita tenebitur eti amip̃a. ¶ S et
et si filia familias sit. uł ancilla p̾¬
poĩta: competit ĩstitoriaꝰ actio.¬
pupillus auteni institor. obligat

Expanded text:
praeposuerit et ratum habuero, idem erit dicendum.Parui autem refert, quis sit institor, masculus an femina, liber an seruus proprius uel alienus. item quisquis praeposuit: nam et si mulier praeposuit, competet institoria exemplo exercitoriae actionis et si mulier sit praeposita, tenebitur etiam ipsa. sed et si filia familias sit uel ancilla praeposita, competit institoria actio.Pupill‹u›s autem institor obligat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Set ⁊ si pupillus hr̃s exit̾it
ei qui p̾posũat: equissimumeut
pupillum teneri quamdiu pre¬
poĩtus manet ¶ remouendus
enin fuit a tutorib si nollento¬
pera eius uti. orcisi minor.xxu.¬

Expanded text:
Sed si pupillus heres extiterit e‹i› qui praeposuerat, aequissimum erit pupillum teneri, quamdiu praepositus manet: remouendus enim fuit a tutoribus, si nollent opera eius uti.Sed et si minor u
Abbreviated transcription (Latin):
institore utatur sine dubio te¬
ueri eim o portebit nec non si
ante ad itam hr̃ditatem cum eo
contractumẽ. equumẽ ignorã¬
ti darunstitoriam actionem.¬
¶s et si procurator meus tutora
curator. institorem p̃posũit dicẽ
dumerit uelutiame ppoĩto dã¬
daminstitoriam actionem.

Expanded text:
institore utatur, sine dubio teneri eum oportebit. nec non, si ante aditam hereditatem cum eo contractum est, aequum est ignoranti dari institoriam actionem. et si procurator meus, tutor, curadum erit ueluti a me praeposito dandam institoriam actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
u duem quis edificio p̾posuit.ł
frumento emendo: ĩ solidum
cuni teneri latro quoq scribit. Si
quis petunus senerandis: agris
colendis. mectaturisredemptu¬
nioq faciendis p̃posũn. ĩ solidũ
cum teneriss asiĩ mensa habuit
quis serium p̃poĩtum nomine
tenebitur s ctiam ecs ĩstitores
dicendos placuit: quibus uestia¬
riiur lintearii dant uestem: cur¬
cumfendam ⁊ distrahendamũ
quos uulgo circitores appellamuiᷤ.¬
¶s q simuliones quis porie in¬
stitores appellat. quis fulionumi

Expanded text:
s aedificio praeposuit uel frumento coemendo, in solidum eum teneri.Labeo quoque scripsit, si quis pecuniis faenerandis, agris colendis, mercaturis redempturisque faciendis praeposuerit, in solidum eum teneri.Sed et si in mensa habuit quis seruum praepositum, nomine eius tenebitur. sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus.Sed et muliones quis proprie ins
Abbreviated transcription (Latin):
lictus uer. qmnuero quasim
stitor teneri eum plane si ad firm¬
aliitqmͣchi. recte mecrede opera¬
riis meis non ĩstitoria s ex loca¬
to tenebitur. ¶ nontam̃̃ mi qd̃
omne cuminstitore geritur. ob¬
ligat eum qui p̾posuit. s ita. si euĩ
rei grã cuippositus fu̾at. contr¬
actumẽ. idest dum taxat ad
id ad quod eump̾po sut sprom̃¬
sp̃posui eum ad mertium distr¬
actionem tenebor nomine eius
exempto: actionentem si forte
ad emendumeum sposũo: tene¬
bor dumtarat ex uendito s neq

Expanded text:
lictus: sin vero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmaverit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur. Non tamen omne, quod cum institore geritur, obligat eum qui praeposuit, sed ita, si eius rei gratia, cui praepositus fuerit, contractum est, id est dumtaxat ad id quod eum praeposuit. Proposui ad mercium distractionem, tenebor nomine eius ex empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex vendito: sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
tuini spolau̾it. daudamĩ eum. ͤ¬
quasi istitoriam attionẽ qua aa¬
iuis ⁊ furci niurtarum accoeo¬
iteretsid iateoan. ¶ Si quis pi:¬
stor senium scruũ suum soutus e.¬
fũit ĩ certimilocum mitt̾e ad
ponemuendendum deinde is pe¬
cuma acceptaͣ precepta p̾senti.ut
ꝑ dios singulos ei panomprãirt
conturbam̃t dubitarmĩoportep
quiasi ꝑmisi̾t entadari sũmas.
teneri debrat. ¶ orqicum fullo.
peregre profiascens rogastͣ ut di¬
scipulis suis quib tab̾uamĩstruc¬
tam tradid̾it imꝑaret. post cuius
ꝓfectionẽ uestim̃m distipulns ac¬
cepiss: ⁊ fugiss: sullonem ũ te¬
neri: si quasi procurator fuit re

Expanded text:
andam in eum quasi institoriam actionem, quamuis et furti et iniuriarum actio competeret.Idem Labeo ait: si quis pistor seruum suum solitus fuit in certum locum mittere ad panem uendendum, deinde is pecunia accepta praesenti, ut per dies singulos eis panem praestaret, conturbauerit, dubitari non oportet, quin, si permisit ei ita dari summas, teneri debeat.Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, imperaret, post cuius profectionem uestimenta discipulus accepisset et fugisset, fullonem non teneri, si quasi procurator fuit re
Abbreviated transcription (Latin):
q cassius probat ¶s si pecuma
quis credid̾at institori ad emẽ¬
das merres p̃poĩtoaccus ẽ insti¬
tore. idemq et si ad pensionem
ꝓ rab̾na ex soluendã quod ita ñ¬
uumputo: nisi prohibitus fuit
mutuari. ¶Sieiqͣm aduenden¬
oieum. mutuum oleum datũ
sit. dicendum erit ĩstitoriam
lcrcum hr̃e. item sumstitor cum
oleuim uendidiss annulum
arre nomine acceperit. neq eil
nameius reicã in quam ppoĩtꝰ
est contractum e nisi forte man¬
datum ei fuit presenti pecumã
uẽnd̾e̾. quare si forte pignus ĩsti¬
tor obprctium acceperit. ĩ stito¬
tie lacus erit item sidenissori q
pro institore inf̾uenit. instito¬
xia comperit eius enimrei seque¬
lac̃. ¶ Si ab alio insticorsit p̃põi¬
tus. is tamendecessĩt qui p̃po¬
suit. et hr̃s ei extitĩt. qui eodem¬

Expanded text:
obat. Sed si pecuniam quis crediderit institori ad emendas merces praeposito, locus est institoriae, idemque et si ad pensionem pro taberna exsolvendam: quod ita verum puto, nisi prohibitus fuit mutuari. Si ei, quem ad vendenpraeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere. Item si institor, cum oleum vendidisset, anulum arrae nomine acceperit neque eum nam eius rei, in quam praepositus est, contractum est: nisi forte mandatum ei fuit praesenti pecunia vendere. quare si forte pignus institor ob pretium acceperit, institoriae locus erit. Item fideiussori, qui pro institore intervenerit, institoria competit: eius enim rei sequella est. Si ab alio institor sit praepositus, is tamen decesserit qui praeposuit et heres ei extiterit, qui eodem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ Iustitor appisatus est ex eo qd̃
negario ge̾ndo instet nec multum
facit tab̾ne sit p̃poĩtus ancuilibet
alii negcciationi.
homines honestos afferant mer¬
os aibiuendant: nec imuitat cãza
accõnis: iccus uendendi emendi¬
ue. annutroq modo u̾nm sit inꝰ¬
⁊storem emisse aut uendidisse.
nam et seruus lib .i. ad brutuĩ ait.¬

Expanded text:
 Institor appellatus est ex eo, quod negotio gerendo instet: nec multum facit, tabernae sit praepositus an cuilibet alii negotiationi, homines honestos adferant merces et ibi uendant. nec mutat causam actionis locus uendendi emendiue, cum utroque modo uerum sit institorem emisse aut uendidisse. Nam et Seruius libro primo ad Brutum ait,
Abbreviated transcription (Latin):
consilium ĩ xii. tabuls scribẽdis
fuit post hunc apius claudius
ciusd̃ gn̾is maximam scĩam
habiut hiccentimanus applla¬
tus ẽ ⁊ appiamuam strauit a a¬
qm claudiamiu duxita de pͣyr¬
rio inurbem non recipiẽdo sentẽ¬
ciam culit hunc ⁊ iam accõnẽ
scripsisse traditum ẽ primum
de usurpatõib qui lib̾ ñ extat. id̃
apius claudius qui udetur ab
b̾ processisse .r. litt̾am ĩ ueuit ut ꝓ¬

Expanded text:
consilium in duodecim tabulis scribendis consilium in duodecim tabulis scribendis fuit. post hunc Appius Claudius eiusdem generis maximam scientiam habuit: hic Centemmanus appellatus est, Appiam uiam strauit et aquam Claudiam induxit et de Pyrrho in urbe non recipiendo sententiam tulit: hunc etiam actiones scripsisse traditum est primum de usurpationibus, qui liber non exstat: idem Appius Claudius, qui uidetur ab hoc processisse, R litteram inuenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
urbis qui p̃fectus olim constitu¬
cbatur. posteã tere latiarimi fe¬
riarum causa intrccluctus ẽ. et
quot annus obseruaturinam
ꝑ̃fectus amone ⁊ ugilium ñ
sunt magistratuss extra ord¬
inem utilitatis causa constituti
sũt atanten. hu quos cis tib̾im
dicimus postea ediles senatus
consulco c̾abantur. ergo er biis
omnib .x. cribuni plebis cõsules
duceecim a uni. pretores sex edi¬
les ĩ cuitate uira reddeb̾ãn Iur¬
is cuulis scientiam plurni et
marimi iiri professi sunt. s qui
corum maxime dignatõis ap̾d
ppłm romanum sunt coꝵ ĩ pre.¬
sentia mentio hñida ͤ ut appare¬
at a quib uł qualib ħ iura or¬
ta ⁊ traditasunt.¶ quidem ex or¬
innib qui scĩam nacti sunt añͦ
tib̾ium cornuicanium publice
professum neminem traditur.
gtĩ aucem ad huc uł ĩ latenti
ius cuule retin̾e cogitabant. so¬
lumq cõsultatorib ua car poti¬
rius qui leges regias ĩunum cõ¬
culit ab ħ apius clandius unus
ex decem uiris cuius maximum

Expanded text:
urbi. qui praefectus olim constituebatur: postea fere Latinarum feriarum causa introductus est et quotannis observatur. nam praefectus annonae et vigilum non sunt magistratus, sed extra ordinem utilitatis causa constituti sunt. et tamen hi, quos Cistiberes diximus, postea aediles senatus consulto creabantur. Ergo ex his omnibus decem tribuni plebis, consules duo, decem et octo praetores, sex aediles in civitate iura reddebant. Iuris civilis scientiam plurimi et maximi viri professi sunt: sed qui eorum maximae dignationis apud populum Romanum fuerunt, eorum in praesentia mentio habenda est, ut appareat, a quibus et qualibus haec iura orta et tradita sunt. et quidem ex omnibus, qui scientiam nancti sunt, ante Tiberium Coruncanium publice professum neminem traditur: ceteri autem ad hunc vel in latenti ius civile retinere cogitabant solumque consultatoribus vacare potirius, qui leges regias in unum contulit. ab hoc Appius Claudius unus ex decemuiris, cuius maximum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃In communi diuidundo
iuditio nicħuenit ultra diuisio¬
nem rerum ip̃arum que com̃¬
mumes sunt. et si quid dãpniin
husdatum factimiue ẽ. sine ꝙ eo
nomine aut ab ẽ alicui scriorum
aut ad eum ꝑuenit ex ie com¬
mui. ¶ Si quid ip̃i sine dolo
malo int̾ se pepigerimt᷑id ĩ pri¬

Expanded text:
In communi dividundo iudicio nihil pervenit ultra divisionem rerum ipsarum quae communes sint et si quid in his damni datum factumve est sive quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum pervenit ex re communi. Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepiger
Abbreviated transcription (Latin):
utrum eo factonicb̃ egĩt. an tab̾ne
appliõne. merces que mea erant ol¬
ligate uide̾ntur. et sim̃ces eas ꝑter¬
pora listrax̾it. et alias compau̾it
creditor ypothecaria actionẽ possit.
cumet m̃tiumsp̃es mutate sunt. et
ri obligata ec̃ uuidentur.

Expanded text:
t an tabernae appellatione merces, quae in ea erant, obligasse uide‹a›tur? et si eas merces per tempora distraxerit et alias comparauercreditor hypothecaria actione petere possit, cum et mercium species mutatae sint et rri obligata esse uidentur.
Abbreviated transcription (Latin):
auius Cum debitor gratiuita pe¬
cumautatur. pot̾ creditor de fructi¬
bus rei sibi pignorate ad mnalum
penstonem et eorum que excouen¬
tione manifesta pignoris nomine
tenentur. qd̾ manumittẽ manci¬
pia obudata pignoriũ possumus.
Ihabitantes aut manumittimũ
q̃mmonstrau̾at seruos derentos ob
pesionem lib̾ari posse.

Expanded text:
um. Cum debitor gratuita peutatur, potest creditor de fructibus rei sibi pigneratae ad modum pensionem et eorum, quae ex conuentione manifestari pignoris nomine tenentur, quod manumittere mancipia obligata pignori non possumus, inhabitantes autem manumittimus,rat seruos detentos ob pensionem liberari posse.
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissit pignori data sit. uerissime
ĩcelligitur. ħ ip̃o quod fideuleat. quo¬
dammodo mandare res suas cẽ obli¬
lgataqsanc si postea sint eiusres ypot¬
hece date: non erunt obligate.
lx̃. ¶icet ĩprediis urbanis catite so¬
iet conuentũ accipi ut ꝑinde cenean¬
tur ĩuecta: et illata: ac sispecialit᷑ cõ¬
ueniss: certe lib̾tati. cius mõi pignꝰ
ñ officit. idq et pomponius probat
aĩt enim maninuissõi ñ office̾ ob pẽ¬

Expanded text:
fideiussit pignori data sit, bellissime fideiussit pignori data sit, bellissime intellegitur hoc ipso, quod fideiubeat, quodammodo mandare res suas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae, non erunt obligatae.. Licet in praediis urbanis tacite solet conuentum accipi, ut perinde teneantur inuecta et inlata, ac si specialiter conuenisset, certe libertati huiusmodi pignus non officit idque et Pomponius probat: ait enim manumissioni non officere ob ha
Abbreviated transcription (Latin):
loctionum scribit. ñ solum ꝓpensiõib
s et si detĩorem hĩtationem fec̾it cul¬
pasua ĩ quilinus: quo uomine ex
locato cum eo erit actior ĩuerta et.
illata pignori erunt obligata. A
uentionem de ĩuectis et ulatis: et i ͭ
hus locum hr̃e putat neratius ꝙu̾iuis¬
eratius. Hoc iure utimurut quesẽ
ĩpredia urbanar ĩducta: illata sunt.
pignorieẽ it ardantur. quasi id taꝰ¬
cite conuen̾it ĩ rusticis p̃cliis: cont̾
obseruatur. ¶ stabula que ñsũt
ĩ continẽtib edificuis quorum preͥ¬
diorum ea num̃o hũda sunt: dubi¬
tari pot̾ et quid̃ urbanorũ sine dubio
ñ sunt. cum a crt̾is edificiis seꝑata
sint quod ad cãm tamentalis caciti
pignoris ꝑtinet: ñ niultum abur
omp̃ Si graciutã hĩtationẽ con¬
ductor michi p̃stitit. ĩ uerta ame do¬
ĩquit uidendum ẽ anuoluntate do¬
minũ clucipignus ita poss ut ĩ ꝑte᷑
debitisit obugatum: ¶ Siquis fideiu¬
brat cum res illuis a debitore ꝓ quo

Expanded text:
lectionum scribit: non solum pro pensionibus, sed et si deteriorem habitationem fecerit culpa sua inquilinus, quo nomine ex locato cum eo erit actio, invecta et illata pignori erunt obligata. Vlventionem de invectis illatis etiam in his locum habere putat Neratius: quod vrum. Eo iure utimur, ut quae in praedia urbana inducta illata sunt pignori esse credantur, quasi id tacite conuenerit: in rusticis praediis contra obseruatur. Stabula quae non sunt in continentibus aedificiis quorum praediorum ea numero habenda sint, dubitari potest. et quidem urbanorum sine dubio non sunt, cum a ceteris aedificiis separata sint: quod ad causam tamen talis taciti pignoris pertinet, non multum ab ur si gratuitam habitationem conductor mihi praestiterit, inuecta a me doinquit, uidendum est uoluntate domini induci pignus ita posse, ut in partem debiti sit obligatum. Si quis fideiubeat, cum res illius a debitore pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
et consule sifrez cum conuenisse de
pignorib iudetuꝵ non id circo pign¬
ore obligationẽ p̾ignorum cessare.¬
iet᷑ quod dies ⁊ consiles additiur tabu¬
le signate ñ sint. ¶ crelitor pagnori
acixpit a debitore quicquid ĩbonis
⁊ bt̃. habiturusue cẽt. quesitũ ẽ ancor¬
pore pocume quanudẽ debitor ab a¬
lio mutuam accepit cum ĩ bonis ci
facta sint.⁊ obligata creditori eẽ pi¬
gnori ceperint. iespondit cepisse.

Expanded text:
se de pignoribus uidetur, non idcirco obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint. Creditor pignori accepit a debitore quidquid in bonis habet habiturusue esset: quaesitum est, an corpora pecuniae, quam idem debitor ab alio mutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, obligata creditori pignoris esse coeperint. respondit coepisse.
Abbreviated transcription (Latin):
sulto quod sb̾marnus uł¬
co iperatore factumcͥ pignꝰ ypote
ĩ sule croditori datum qui pecuca ta¬
niom obrestitutionẽ cdifico ĩstrucite¬
cudi mutuam dedit. ad eum quaꝵ.
ꝑtinebit. qui redemptori dño man¬
dante nũnos ad ministrauit ꝯtͣ¬

Expanded text:
sult‹o› quod sub Marco imperatore factum est pignus insulae creditori datum, qui pecuniam ob restitutionem aedificii exstruendi mutuam dedit, ad eum quoque pertinebit, qui redemptori domino mandante nummos ministrauit
Abbreviated transcription (Latin):
brutus septem manilius .iii. ex
tãt uolumina scripta manilii mo¬
imenta illi luo consulares fu¬
crunt brutus p̃corius publius
aũt mutius ⁊ iam pontifex ma¬
ximus ab his profecti sunt pub¬
lius rutilius rufus qui rome cõ¬
sul. a asie procõsul. suit. paulus
Suginius ⁊ quintus cuło: ille sto¬
icus panse auditor qui ⁊ ip̃e cõ¬
sul ⁊ iam sextus pomp̃. gnaci
pompei prĩcius fuit eod cemꝑe
⁊ celius antipatur. qui historiaᷤ
conscripsit. s plũs eioqntie qm
scĩe irs operam dedit. q̃ iutius
crassus ss̃ publii mutii qui mu

Expanded text:
Brutus septem, Manilius tres: et extant uolumina scripta Manilii monumenta. illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam pontifex maximus. Ab his profecti sunt Publius Rutilius Rufus, qui Romae consul et Asiae proconsul fuit Paulus Uerginius et Quintus Tubero ille stoicus Pansae auditor, qui et ipse consul. etiam Sextus Pompeius Gnaei Pompeii patruus fuit eodem tempore: et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae quam scientiae iuris operam dedit: etiam Lucius Crassus frater Publii Mucii, q
Abbreviated transcription (Latin):
cunabula uiris cõtinent. triꝑti¬
ta aũt dicitur. qui ex lege .xii. ta¬
bularum p̾poĩta iungitur ⁊n t̾p̃¬
tatõ: dem̃ subtexitur. legis actio
euisd̃ ẽẽ tres alii libri referuntur
quos tñ quidam negant ẽs̃ eiuᷤ¬
dẽ hos sectatus ad aliquid ẽ cato.
demĩ marcus cato princeps protie
.familie cuius alibri ertant s plu¬
rimi filii eius ex quib cetĩ oriũt᷑
post hos fuer̃t publius mutiuis
⁊ brutus ⁊ malius qui fundaue¬
runt ius cuule. ex hiis publius
mutius ⁊ iam. xlibros reliquid¬

Expanded text:
cunabula iuris continet: triperticunabula iuris continet: tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, deinde subtexitur legis actio. eiusdem esse tres alii libri referuntur, quo‹s› tamen quidam negant eiusdem esse: hos sectatus ad aliquid est Cato. deinde Marcus Cato princeps Porciae familiae, cuius et libri exstant: sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. Post hos fuerunt Publius Mucius et ‹B›rutus et Manilius, qui fundauerunt ius ciuile. ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ualesiis ualerii cẽnt ⁊ profusiis
furu fuit post eos maxime scĩe.
simpbronius q̃m ppłs rom̃auuᷤ¬
sophron. appellauit nec quisquã
aute: hunc aut post hancħ no¬
mine cognominatus ẽ. gauis sci¬
piͦ nasica qui obtunus a senatu
appisatus c̃. cui qiam publice do¬
mus ĩ sacra uia data ẽ. quo faci¬
lius consuli poss dẽĩ qͣuͣintus
mutius qui ad cartiginenses in¬
issus legatus cumee̾nt .ii. tͣcͣssere.
poĩte una pacis altabeili arbitrio
dͥdato utram uelb refr̾i romam
utramq sustulit ⁊ ait cartiginẽ¬
ses pet̾e. debe. utram mauẽt acciꝑe.
¶post fuit tib̾ius coruncanius
Nit dixi qui primus coͣnfitĩ cepit
cuius tantum scriptum nullũ
exstat s responsa complura ⁊ me¬
atilius marimam scĩam ĩꝓfi¬
tendo babu̾unt ⁊ duoeliia iam
consines fuu̾nt atilius aũt. pri¬
mus appło sapiẽs appellatus est.
sextum clium⁊ iam ennius la¬
udauit ⁊ ertstat illius lib̾ qui in¬
scribitur. ⁊ triꝑtita quilib̾ ueluti

Expanded text:
Ualesii‹s› Ualerii essent et pro Fusiis Fur‹ii›. Fuit post eos maximae scientiae Sempronius, quem populus Romanus σοφὸν appellauit, nec quisquam ante hunc aut post hunc hoc nomine cognominatus est. Gaius Scipio Nasica, qui optimus a senatu appellatus est: cui etiam publice domus in sacra uia data est, quo facilius consuli posset. deinde Quintus Mucius, qui ad Carthaginienses missus legatus, cum essent duae tesserae positae una pacis altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram mallent accipere. Post hos fuit Tiberius Coruncanius, ut dixi, qui primus profiteri coepit: cuius tamen scriptum nullum exstat, sed responsa complura et meAtilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut duo A‹e›lii etiam consules fuerint, Atilius autem primus a populo Sapiens appellatus est. Sextum Aelium etiam Ennius laudauit et exstat illius liber qui inscribitur 'tripertita', qui liber ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
spõst hos quintus nintius publii
cuule primus constituit gn̾atĩ
ĩ libros .x.iuiii religere mutii ̃¬
auditores fu̾nt complures s p̾¬
cipue auctoritatis aquilius gal¬
lus balb iucilius sertus papiriꝰ.
gauis iuuentius ex quib gallỹ
marime auctoritatis ap̃ ppłmi
fuisse seruius dicit õmires tñi
biia scriuo sulpitio nominãtur.
aliqquin ꝑ se corum scripta nõ
talia ertant ut ea om̃s appetant
demq nec u̾santur. omnino scr¬
ipta corum int̾ manus hoĩnum
s seruius libros suos cõpleuit ꝓ
cͣsscriptã ip̃orum quoq incinoria
babetiu seruius aũt sulpitius
cum in causis or andis primu
locum aut proc̾to post marcum
cullium obtuĩet traditur. ad cõ¬
siuend̃. quintum mutium de
amici sui repucnisse scumq eũ
sibi respondisse. de iure ẜuius
parum ĩ telletiss it̾um quintũ¬

Expanded text:
s. Post hos Quintus Mutius Publii ntiam primus constituit generatim, in libros XVIII redigendo. Mutii auditores fuerunt complures. aecipuae auctoritatis Aquilius ‹G›allus, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Gaius Iuuentius: ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Seruius dicit. omnes tamen hi a Seruio Sulpicio nominantur: alioquin per se eorum scripta non talia exstant, ut ea ‹om›nes appetant: denique nec uersantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Seruius libros suos compleuit, pro cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. Seruius ‹autem Sulpicius› cum in causis orandis primum locum aut pro certo post Marcum Tullium optineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui peruenisse cumque eum sibi respondisse de iure Serui‹us› parum intellexisset, iterum Quintu
Abbreviated transcription (Latin):
mulier que uissit accepto ferri
obligetur. hꝑutem obligari mã¬
dati acc̃os. ⁊ ħ ip̃m in dotem con¬
uerti quod muuer mandatuĩ
quens e nam siceperit cum debi
tore uelle agẽ ip̃a secum de beb

Expanded text:
mulier, quae iussit accepto ferri, obligetur. et putem obligari mandati actione et hoc ipsum in dotem conuerti, quod mulier mandati quens est: nam si coeperit velle de dote agere, ipsa secum debeb
Abbreviated transcription (Latin):
inħ enim cause cognitõ uertitur.
¶is qui de peculio egit. cum possi ꝙ
uissu: ineadͤausa ne possit qd̾ uissu
postea age̾ ⁊ita proculus cͣstimat.
ss cisi errore deceptus de pecuuo egit.
putat celsus succuriẽ dumei que
sententia b̃t rationem.

Expanded text:
 enim causae cognitio uertitur. Is qui de peculio egit, cum posset quod iussu, in ea causa est, ne possit quod iussu postea agere, et ita Proculus existimat: sed si deceptus de peculio egit, putat Celsus succurrendum ei: quae sententia habet rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
peansam ^ s non aut̾ obligauit
accipientemr quanisi ertitisseꝑ
casus i qm̃ obͣligͣatu qͥ lata fuiss
uelutisi donator conualuiss aut
is qui accipiebat prior decessiss
q̃cumpetuma darepurut aliꝗd
fieret. quamdiu impendenti
oblgͣntios cumu̾oc̾tum eẽ cep¬
iss futurum id nonẽẽ: obliga¬
bitur qui accepiss uenin sititõ
x. dedõr ut stichum ĩtra Raldaᷤ
manumittẽt. aute nk aldas
nullam acctionem habrbo post
rałdas ita demum agẽ potõ: si
manumissus nonfu̾it. ¶ Sipu¬
pillus sinc tutoris auctoritate
credid̾it. aut soluencdli causa de

Expanded text:
am, sed non aliter obligabit accipientem, quam si exstitisset casus, in quem obligatio collata fuisset, veluti si donator convaluisset aut is qui accipiebat prior decessisset. et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti obligatio: cum uero certum esse coepisset futurum id non esse, obligabitur qui accepisset: ueluti si Titio decem dedero, ut Stichum intra calendas manumitteret, ante kalendas nullam actionem habebo, post kalendas ita demum agere potero, si manumissus non fuerit. Si pupillus sine tutoris auctoritate crediderit aut soluendi
Abbreviated transcription (Latin):
acapientis non fieri cum alia᷑
opinione acçeperit quare si eos
consumpnt᷑ licet condictione te¬
neaiur. tamen doli exceptione
inpotĩt quia secundũ uolunta¬
tem d̾antis miiiiiꝰ sunt cõsup¬
tr nam siego quasi deponẽs tibi
per is : ego quasi commodatam
ostendendi grã accepi. or inutro¬
ꝙ cãn consumptis eoͣndictioni
sine doli excepnone locus erit.

Expanded text:
cipientis non fieri, cum alia opinione acceperit. quare si eos consumpserit, licet condictione teneatur, tamen doli exceptione uti poterit, quia secundum uoluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens tibi deris, ego quasi commodatam ostendendi gratia accepi: sed in utroque casu consumptis nummis condictioni sine doli exceptione locus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui decemietet. cogendum
qumͣq accipere qͥ reliqua ꝑsequis
neq eum qui fundum siummli¬
ceret. ptemlumtaxat iuditio ꝑ¬
sequi. or imutraq causa humans᷑
facturus in detur pretor si actorẽ
compulitad accipiendum id quo̾
ꝓfferum. cĩm ad offitium elus ꝑꝰ¬
tmeat utes anuinuere

Expanded text:
eum, qui decem peteret, cogendum quinque accipere et reliqua persequi, neque eum, qui fundum suum diceret, partem dumtaxat iudicio persequi: sed in utraque causa humanius facturus uidetur praetor, si actorem compulerit ad accipiendum id quod offeratur, cum ad officium eius pertineat lites deminuere
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾aut a eunicinꝰ dedit obligatũ
habebit. uł se ab eo lib̾aui nam
ommnino qui alienam pecuniã
credendicansa dat. cõsumpta ea
ht̃ obligatum eum qui acceperit.
ut tu michi eamd̾ crret̾e̾s ancre¬
dita fieret. dixi ĩ huiusmõi ꝓpoĩ¬
tionib nonppriis u̾bis nos uti.
aͥtur mente pecunia dareturut
onininopenes accprentem ma¬
neret creditum ñ ee. quia ex soluẽ¬
dicansa magis daretur quam
alt̾ius obligandi ĩgitur sus qͥ
pecunam hac ꝯdcõne accepit ut int̾

Expanded text:
liberabit et eum cui dederit obligatum habebit uel se ab eo liberabit. nam omnino qui alienam pecuniam credendi causa dat, consumpta ea habet obligatum eum qui acceperit: ut tu mihi eandem crederes, an credita fieret? dixi in huiusmodi propositionibus non propriis uerbis nos uti,  non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Si scelleo ꝓpria en pecnniã
m̾auit. ñ alias crediram pecumã¬
efficit uisi cet̾i quoq cõsentiant
quia sue ꝑtis cantum auenatia¬
lp̃ Cumsilius fannlias iuan¬
cumsuum mutuum ded̾it cũ
donaturus dedo̾ tu quasimir¬
tuam accipias: intianpo
scribit. donationẽ honee s añs
niutua sitͥuidend̾ ẽ ⁊ puto nec
mutuamet. ꝙag̾q nimos adͣ¬

Expanded text:
 pecuniam erauit, non alias creditam efficit, nisi ceteri quoque consentiant, quia suae partis tantum alienatio Cum filius familias uiaticum suum mutuum dederit, cudonaturus dedero, tu quasi mutuam accipias, Iulianus scribit donationem non esse: sed an mutua sit, uidendum. et puto nec mutuam esse magisque nummos a
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Atemcum intestam̃to
presentidie. seruus lib̾ ẽẽ uissus
.c̃. cum omnib hr̃dib de potuuo
agendumẽ nec quigquam eo¬
rum ampluis delucet. quam
quod ipi  debeatur item cum ser¬
nus uiuo domino mortuus ẽ.
deinde dominus intra annum
pluros hr̃des reliquit. et de peculio
actio. ⁊ dectuctionis ius scindetur.
p  Set siduo sint bonefidei pos¬
sessores: ad huc dicendum erit:
neutrum plus deducturum qd̾
quam sibi debetur. idemq ⁊ si duc
sint fructuarii quia nullam int̾
se hãnt sccietatem /id̾ dicitur. inter¬
sdum et ĩscriis si forte separata ap̃
se peculia ũnt. ut alt̾ alt̾ĩus peculii
nomine. ñ conueniatur. cetiun
si cominue sit peculium et ĩ soli¬
dum cõuenientur. et deducetur
lium serui cominunis ad alte¬
rum ex dĩs solum ꝑtineat. ĩ pri¬
mis si quis serui ꝑtem dimidiã
nendid̃it. noc petuliũ ei cõcessĩt. de

Expanded text:
um.Item cum testamento praesenti die seruus liber esse iussus est, cum omnibus heredibus de peculio agendum est nec quisquam eorum amplius deducet quam quod ipsi debeatur.Item cum seruus uiuo domino mortuus est, deinde dominus intra annum plures heredes reliquit, et de peculio actio et deductionis ius scinditur.Sed si duo sint bonae fidei possessores, adhuc dicendum erit neutrum plus deducturum quam quod sibi debetur. idemque et si duo sunt fructuarii, quia nullam inter se habent societatem. idem dicetur interdum et in sociis, si forte separata apud se peculia habeant, ut alter alterius peculii nomine non conueniatur: ceterum si commune sit peculium, et in solidum conuenientur et deducetur lium serui communis ad alterum ex dominis solum pertineat? in primis si quis serui partem dimidiam uendiderit nec peculium ei concesserit: de
Abbreviated transcription (Latin):
debetur qm̃ͣ adu̾sus uenclitorẽ
ht̃ actione tereculio necteait.
posse namet quis ius alius pot̾
eligẽ̾ utrumtum emꝑtorẽ. ancũ
uenditore age̾t. hinc igitur eli¬
gere pro actione deductionem
nec uitro qd̾ hãnt creclitores qd̾.
querantur. cum possunt ipiuẽ¬
ditorem conuenira siquid forti
peutant ẽẽ ĩpeculium. ¶ ñ solũ
autem quod ei debetur qui con¬
uenitur deducendum ẽ u̾umq̃
si quid sccio eius debetur et ita

Expanded text:
debetur, quoniam aduersus uenditorem debetur, quoniam aduersus uenditorem habeat actionem de peculio? et recte ait posse: nam et quiuis alius potest eligere, utrum cum emptore an cum uenditore ageret: hgere pro actione deductionem. nec uideo quid habeant creditores quod querantur, cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte putant esse in peculio.Non solum autem quod ei debetur qui conuenitur deducendum est, uerum etiam si quid socio eius debetur, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
sset. quoniam quinq ip̃i debe bãtur.
mox incarius decesiss adusus ali¬
umagentem de peculio decem do¬
minum deductirrum. quia et in
eo quod iam prͣo eo soluit. debitorẽ
sibiserumi fecit. que sententia ẽ
uera uisi seruo᷑ ad emit iucariu
ut sibi solueret. ¶ quod autem de¬
duci debere diximus id quod debet᷑
ci qui de peculio conienitur. ita ac¬
cipiendumẽ sinon ħ aliunde con¬
sequi potuit demq uilianus scri¬
bit. u̾enlitorem qui seruũ cum
peculio uendidit. si de pecuuo con
peculii detraħe. ⁊ nunc conͣdicere
quasi indebitum. qm̃ nonẽ inre¬
culio quod domino debetur. pot̾
quodita erit probandum: si tan¬
cum fuit ĩpeculio cumuend̾et.
ut satisface̾ debito dominus po̾¬
siti cetum si postea quid accesͣit.
condictionib debiti existentibus.
quod dominus ñ distrax̾at. con¬
traerit dicendum. ¶idem scrib̾.
siquis serinim cuius nomine de᷑
peculio habebat actionem com¬
parass anpossit deduce̾ quod sibi

Expanded text:
sset, quoniam quinque ipsi debebantur, mox uicarius decessisset, aduersus alium agentem de peculio decem dominum deducturum, quia et in eo, quod iam pro eo soluit, debitorem seruum sibi fecerit. quae sententia uera est, nisi seruo ademit uicarium, ut sibi solueret. Quod autem deduci debere diximus id quod debetur ei qui de peculio conuenitur, ita accipiendum est, si non hoc aliunde consequi potuit. Denique Iulianus scribit uenditorem, qui seruum cum peculio uendidit, si de peculio con ratione peculii detrahere et nunc condicere quasi indebitum quoniam non est in peculio quod domino debetur. pote agere. quod ita erit probandum, si tantum fuit in peculio cum uenderet, ut satisfacere debito dominus possit: ceterum si postea quid accessit condicionibus debiti existentibus, quod dominus non distraxerat, contra erit dicendum. Idem scribit, si quis seruum, cuius nomine de peculio habebat actionem, comparasset, an possit deducere quod sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uilus Qui consequens ẽ ut si
sticbo petuliu siumilegatum
sit. isq extestam̃to agit. ñ aliter
cogetur id quod iucarius cius:
testatoridebet relinquere inisus
id. ẽ uicarius peculum hãt.
serui nomme actum sit de pecu¬
lio anagi possit quicariorũ: ⁊ pu¬
tononposse s si actum sit de pe

Expanded text:
ionum.Cui consequens est, ut, si Sticho peculium suum legatum sit isque ex testamento agit, non aliter cogetur id, quod uicarius eius testatori debet, relinquere, nisi is, id est uicarius peculium habeaserui nomine actum sit de peculio, an agi possit et uicariorum: et puto non posse. sed si actum sit de pe
Abbreviated transcription (Latin):
inde si quis seruo cominuni pe¬
cumamur res aliquas esmente
ded̾it. ut ꝓprietatem earum retinet
ad ministrationem aũt seruo
concedẽt mar celł noiat. e̾ ctiam
ille cassus si ait̃ ad em̾it. ur si oĩ
quidem modo concessĩt dominũ
sa in nominib erit conçessio ᷑¬
ip̃ Siseruus mens ordiarius
uicarios bt̃. id quoduicarii debẽt¬
michi an declucam ex pecuuo seiye¬
ui ordinariia prima illa q̃o ẽ. an

Expanded text:
inde si quis seruo communi pecuniam uel res aliquas ea mente dederit, ut proprietatem earum retineret, administrationem autem seruo concederet.Marcellus notat: est etiam ille casus, si alter ademerit: uel si omni quidem modo concesserit dominus, sed in nominibus erit concessio. i seruus meus ordinarius uicarios habeat, id quod uicarii mihi debent an deducam ex peculio serui ordinarii? et prima illa quaestio est, an
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. parendumcẽ seutentie id̾
peliuo brobat ne propͤagentur.
arbittia aut in alios int̾clum ĩ¬
imncos agentium: transferãtur.
sua sententia finem cõcrou̾sie eũ
imponere oportet ñ autem fimri
dontrou̾siam cum aut differatur:
arbitrium aut ĩ alium cransfer
qr delegar non posse nisi ad ħ cõ¬
ꝓinissum sit ut arbit̾ statueret
cuius. arbitratu satis daretur¬
ĩtem siiubeat sibi alium cõiungi¬
¶ rcunud ĩ comꝓmisso ñ sit: ñ clacit
sinam. nam senrentia ec̃ debet.
dere cõꝓmissa de ħ auiꝰ compro¬
cem stipulati sũt ꝑ ꝓcuratores

Expanded text:
detur, parendum esse sententiae. idem detur, parendum esse sententiae. idem Pedius probat: ne propagentur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentium transferantur, sua sententia finem controuersiae ‹e›um imponere oportet: non autem finiri controuersiam, cum aut differatur arbitrium aut in alium transferaue delegari non posse, nisi ad hoc compromissum sit, ut arbiter statueret, cuius arbitratu satisdaretur.Item si iubeat sibi alium coniungi, cum id in compromisso non sit, non dicit sententiam: nam sententia esse debet de re compromissa, de hoc autem comprocem stipulati sint, procuratores