comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatione castrorum aut uiditio aut uoluntate sua
ficisse sed cohactu et ciuitatis suaq eẽ eiu̾smodi impe¬
ua ut nõ minus hrẽt uĩris inse multitudo ꝗͣ ipse
ĩmultitudinem cĩuitatis. porro hanc fuissebelli cãm
ꝙ repentinȩ galloꝵ conuirationi resiftere nõ potuit
id se facile exhumanitate sua probare posse qd non
diem nequa legio alteri legioni subsidio uenire posset
se rationem officii probeneficiis cȩsaris monere ora¬
retiturium prohospitio ut suȩ ac militum saluto.¬
sulit magnam manum germanoꝵx conductam rhe.¬

Expanded text:
pugnatione castrorum, aut iudicio aut voluntate sua pugnatione castrorum, aut iudicio aut voluntate sua fecisse, sed coactu civitatis, suaque esse eiusmodi imperia, ut non minus haberet iuris in se multitudo quam ipse in multitudinem. Civitati porro hanc fuisse belli causam, quod repentinae Gallorum coniurationi resistere non potuerit. Id se facile ex humilitate sua probare posse, quod non diem, ne qua legio alterae legioni subsidio venire posset;se rationem offici pro beneficiis Caesaris: monere, orare Titurium pro hospitio, ut suae ac militum saluti consulat. Magnam manum Germanorum conductam Rhe
Abbreviated transcription (Latin):
oppressis lignatorib magna manu ad castra oppugna¬
tum uenerunt. Cum cȩleriter nostri arma cepissent
uallumq ascendissent atq Una exparte hispanis eꝗ¬
nbus emissis equestri prelio superiores fuisset despe¬
rata re hostes suos a boppugnatione duxexunt. Tum
suo more conclamauerunt uti aliqui exnris ad collo¬
quium prodirent habere seseq dere comuni dicẽ uel¬¬
lent quib reb controuersias minui posse spexarent.
Mittitur adeos colloquendi causa .G. carpineius eques
romanus familiarisq .Q. titurii et.Q uinuis ex hispa
consueuerat apud quos ambiorix adhunc modum
locutus ẽ. Sepe procesaris in se beneficiis plurimum
ei confidere debere ꝙ eius opera stipendiario liberatus
eẽt qđ aduaticis finitimis suis pendere consuesset ꝙ¬
ꝙ et ei et filius et fratris filius acęsare remissi essent
quos aduatici obsidum numero missos apud se in ser-¬
uitutem et catenis tenuissent neq id qđ fecexit de op¬

Expanded text:
oppressis lignatoribus magna manu ad castra oppugnaoppressis lignatoribus magna manu ad castra oppugnatum venerunt. Cum celeriter nostri arma cepissent vallumque adscendissent atque una ex parte Hispanis equitibus emissis equestri proelio superiores fuissent, desperata re hostes suos ab oppugnatione reduxerunt. Tum suo more conclamaverunt, uti aliqui ex nostris ad colloquium prodiret: habere sese, quae de re communi dicere vellent, quibus rebus controversias minui posse sperarent. Mittitur ad eos colloquendi causa Gaius Arpineius, eques Romanus, familiaris Quinti Tituri, et Quintus Iunius ex Hispanconsuerat; apud quos Ambiorix ad hunc modum locutus est: sese pro Caesaris in se beneficiis plurimum ei confiteri debere, quod eius opera stipendio liberatus esset, quod Aduatucis, finitimis suis, pendere consuesset, quodque ei et filius et fratris filius ab Caesare remissi essent, quos Aduatuci obsidum numero missos apud se in servitute et catenis tenuissent; neque id, quod fecerit de op
Abbreviated transcription (Latin):
lentia. ꝙ inom̃ib bellis singulari eius opera fuerat usus
maiorum locum restituerat. T̃extium hunc iam annũ
regnantem inĩmici iam multi palam ex ciuitate mł.¬
tis auctoribus eum interfecerunt. Defextur eares ad
cȩsarem. Ille ueritus ꝙ adplures ꝑtinebat ne ciuitas
eorum ĩpulsu deficeret. Lucium plancum cum legio
ne celeriter ĩ canutes proficisci iubet ibiq hiemare
quorq opera cognouerat talgentium interfectum
hos comprehensos ad se mitteret. Intim ab omnibu
legatis questoribq quib legiones tradiderat certio᷑
factus ẽ in hiberna ꝑuenctum locumq hibernis esse
munitum. Dieb enim circiter quindecim ꝗb inhiber¬
na uenctum ẽ initium repenti tum ultus ac defectio¬
nis ortum ẽ abambiorige et catunulco qui cum ad
tumq inhiberna comportassent inducio mari et tre¬
ueri nuntiis impulsi suos concitauerunt subitoq x

Expanded text:
lentia, quod in omnibus bellis singulari eius opera fuerat usus, lentia, quod in omnibus bellis singulari eius opera fuerat usus, maiorum locum restituerat. Tertium iam hunc annum regnantem inimici, multis palam ex civitate eius auctoribus, eum interfecerunt. Defertur ea res ad Caesarem. Ille veritus, quod ad plures pertinebat, ne civitas eorum impulsu deficeret, Lucium Plancum cum legione ex Belgio celeriter in Carnutes proficisci iubet ibique hiemare quorumque opera cognoverat Tasgetium interfectum, hos comprehensos ad se mittere. Interim ab omnibus legatis quaestoreque, quibus legiones tradiderat, certior factus est in hiberna perventum locumque hibernis esse unitum. Diebus circiter XV, quibus in hiberna ventum est, initium repentini tumultus ac defectionis ortum est ab Ambiorige et Catuvolco; qui, cum ad entumque in hiberna comportavissent, Indutiomari Treveri nuntiis impulsi suos concitaverunt subitoque
Abbreviated transcription (Latin):
bio fabio legato dedit. Aleam s̃neruios. Q ciceroni.
textiam inessuos. L. rosio quartam inxhemis cũt
labieno inconfinio treueroꝵ hiemare uissit. Tres in.
plancum e.G. trebonium legatos p̃fecit. Unam legio¬
nem quam proxime transpadum conscripserat et
cohortes quinq in eburone quoe pars maxima est
ĩmosam et rhenum qui sub imperio ambiorigis et ca.¬
tuolici erant misit. his militibus.Qtiturium sabi
modum cdistributis legionib facillime inopiȩ frumẽ.¬
tarie sese mederi posse extimauit. Atq har tñ oĩum
legionum hiberna p̃tex eam quam.l. rosio inpaͬtissi.¬
mam et qui etissimam ꝑtem ducẽdam dederat mili¬
b passuum centum cõtinebant᷑:. Ipẽ interea quo ad
legiones collatas munitas q hbeena cognouisset cõ¬¬
tus tasgetius. huius maiores insua cĩuitate regnum
obtinuit. Huic cęsar pro eius uirtute atq inse beniuo.¬

Expanded text:
io Fabio legato dedit, alteram in Nervios Quinto Ciceroni, io Fabio legato dedit, alteram in Nervios Quinto Ciceroni, tertiam in Esubios Lucio Roscio; quartam in Remis cum Tito Labieno in confinio Treverorum hiemare iussit. Tres in Plancum et Gaium Trebonium legatos praefecit. Vnam legionem, quam proxime trans Padum conscripserat, et cohortes V in Eburones, quorum pars maxima est inter Mosam ac Rhenum, qui sub imperio Ambiorigis et Catuvolci erant, misit. Eis militibus Quintum Titurium Sabinssit. Ad hunc modum distributis legionibus facillime inopiae frumentariae sese mederi posse existimavit. Atque harum tamen omnium legionum hiberna praeter eam, quam Lucio Roscio in pacatissimam et quietissimam partem ducendam dederat, milibus passuum centum continebantur. Ipse interea, quoad legiones collocatas munitaque hiberna cognovissetus Tasgetius, cuius maiores in sua civitate regnum obtinuerant. Huic Caesar pro eius virtute atque in se benevo
Abbreviated transcription (Latin):
nibus neq hoc neꝙ superiore anõ ulla omnino n a-¬
uis q̃ milites portare deficeret. Ac exhis q̃ naues ex
continenti ad eum renicterent᷑ et prioris cõmeatus
expositis militib et quas labienus faciendas curaue¬
rat nuͣo sexaginta per pauce locum caperet reliq̃ fere
om̃es reficerent᷑ quas cum aliquã diu cȩsar frustra
expestasset ne anĩ tempore anauigatione excludere¬
tar qui equinoctium sub erat necessario angustius
milites collocauit ac sum̃a tranquillitate consecu¬
ta secunda inita cum soluisset Uigilia prima luce
terram actigit omnesq incolumes naues ꝑ duxit
subductis nauib consilioq galloꝵ Samarobrie ꝑ
acto ꝙ eo a nõ frumentum galliȩ ꝑꝑ siccitates anguste
prouenerat cohactus ẽ aliter ac superiorib anĩs exer.¬
citum in hibernis collocare legiones ĩpłres eiuitates
deitribuere exquib unam ĩ morinos deducere Ga¬

Expanded text:
nibus neque hoc neque superiore anno ulla omnino nanibus neque hoc neque superiore anno ulla omnino navis, quae milites portaret, desideraretur; at ex eis, quae inanes ex continenti ad eum remitterentur et prioris commeatus expositis militibus et quas postea Labienus faciendas curaverat numero LX, perpaucae locum caperent, reliquae fere omnes reicerentur. Quas cum aliquamdiu Caesar frustra exspectasset, ne anni tempore a navigatione excluderetur, quod aequinoctium suberat, necessario angustius milites collocavit ac summa tranquillitate consecuta, secunda inita cum solvisset vigilia, prima luce terram attigit omnesque incolumes naves perduxit. Subductis navibus concilioque Gallorum Samarobrivae peracto, quod eo anno frumentum in Gallia propter siccitates angustius provenerat, coactus est aliter ac superioribus annis exercitum in hibernis collocare legionesque in plures civitates distribuere; ex quibus unam in Morinos ducendam Ga
Abbreviated transcription (Latin):
castra uenissent nostri exuptione facta multis eor
interfectis capto enim nobili duce cingentorige suos
ĩ columes reduxerunt. Casuellanus hoc prelio nun-¬
tiato tot detrimentis acceptis Uastatis finib maxĩe
etiam ꝑ motus defectione ciuitatum legatos ꝑ atre¬
batẽ comiim dededitione adcȩsarem mittit. Cȩsar
cum constituisset hiemare ĩ continenti ꝓꝑ repenti-¬
nos galliȩ motus neq multum estatis superesset
atq facile extrahi posse intelligeret obsides imperat
et qđ inanõs singulos uectagalia pͦp .r. britannia
pendere constituit int̾dicit atq imꝑat casiũ ellano
ne mandubrachio neu tronobatib noceat obsidib
acceptis exercitum reducit admare. Naues inuenit
refectas. his deductis ꝙ ecaptiuoꝵ magnum num
habebat & nõ nulle ꝓ tempestate deperierant. Na¬
ues duob cõmeatib exercitum reportare instituit
ac sic accidit uti extanto nauium nũo tot nauigatiõ¬

Expanded text:
castra venissent, nostri eruptione facta multis eorum castra venissent, nostri eruptione facta multis eorum interfectis, capto etiam nobili duce Lugotorige suos incolumes reduxerunt. Cassivellaunus hoc proelio nuntiato tot detrimentis acceptis, vastatis finibus, maxime etiam permotus defectione civitatum legatos per Atrebatem Commium de deditione ad Caesarem mittit. Caesar, cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos Galliae motus, neque multum aestatis superesset, atque id facile extrahi posse intellegeret, obsides imperat et quid in annos singulos vectigalis populo Romano Britannia penderet constituit; interdicit atque imperat Cassivellauno, ne Mandubracio neu Trinobantibus noceat. Obsidibus acceptis exercitum reducit ad mare, naves invenit refectas. His deductis, quod et captivorum magnum numerum habebat, et nonnullae tempestate deperierant naves, duobus commeatibus exercitum reportare instituit. Ac sic accidit, uti ex tanto navium numero tot navigatio
Abbreviated transcription (Latin):
craci ancalites Bibroci cassi legationib missis sese &e¬
sari dedunt. Abhis cognoscit non lege exeo loco op.¬
pidum casiu ellani ab eise siluis paludib ꝙ munitĩ
quo satis magnis hominũ pecorisq nuͣs cõnuenerit.
Oppidum aũt Britani uocãt cum siluas ĩpeditas ual
lo fossaq munierunt quo incursionis hostium uitã¬
decausa conuenire consueuerunt. Eo proficiscitur
cum legionib locum repperit egregiȩ na atq oꝑe
munitum tamen hunc ercluãb partib oppugna¬
re contendit. Icospes paulisper morati militum
nosteoex impetum nõ tulerunt seseq alia exꝑte
oppidi eiec exunt. Pagnus ibi nũs pecoris rẽper¬
tus multiq infuga sunt comprehensi atq intrefe.¬
ai. Cum hec in his locis geruntur casiuellanus adcã¬
taximagulus. segoriasq nuntios mittit atq inhis
imperat uti cohactis omnib copiis Castra naualia
deinprouiso adhoriant᷑ atq obpugnent. Hi cum ad-

Expanded text:
tiaci, Ancalites, Bibroci, Cassi legationibus missis sese Caetiaci, Ancalites, Bibroci, Cassi legationibus missis sese Caesari dedunt. Ab his cognoscit non longe ex eo loco oppidum Cassivellauni abesse silvis paludibusque munitum, quo satis magnus hominum pecorisque numerus convenerit. Oppidum autem Britanni vocant, cum silvas impeditas vallo atque fossa munierunt, quo incursionis hostium vitandae causa convenire consuerunt. Eo proficiscitur cum legionibus: locum reperit egregie natura atque opere munitum; tamen hunc duabus ex partibus oppugnare contendit. Hostes paulisper morati militum nostrorum impetum non tulerunt seseque alia ex parte oppidi eiecerunt. Magnus ibi numerus pecoris repertus, multique in fuga sunt comprehensi atque interfecti. Dum haec in his locis geruntur, Cassivellaunus ad CanTaximagulus, Segovax, nuntios mittit atque eis imperat uti coactis omnibus copiis castra navalia de improviso adoriantur atque oppugnent. Ei cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
et tñ inagris uastandis incendiisq faciendis hostib
noceretur ꝙ̃ labore atq itnere legionarii milites ef¬
ficere poterant. Int̾im trenobantes prope fiemissĩa
caxum regionum ciuitas exqua mandubrachius
adulescens cȩsaris fidem secutus adeum ĩ continen.¬
tem galliam Uenerat cuius pr̃ in ea ciuitate regnu
obtinuerat inter interfestusꝙ erat astasiuellano ipe
fuga mortem uitauerat legatos adcȩsarem mittunt
pollicentur ꝙ sese ei dedituros atq imꝑata facturos
petunt ut mandubrachium ab m̾uiria casiuellani
defendat atq inciuitatem mittat quĩ presit impe.¬
riumq obtineat. his cȩsar imꝑat obsides .xl. frume¬
tumq ad exexcitum mandubrachiũq ad eos mutit:
Iili imperata celeriter fecexunt obsides ad num feu¬
mẽtumq miserunt. Frinobantib defensis atq ab.
omni militum iniuiria prohibitis pͤeni magni segõ¬

Expanded text:
et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus noceretur, quantum labore atque itinere legionarii milites efficere poterant. Interim Trinobantes, prope firmissima earum regionum civitas, ex qua Mandubracius adulescens Caesaris fidem secutus ad eum in continentem Galliam venerat, cuius pater in ea civitate regnum obtinuerat interfectusque erat a Cassivellauno, ipse fuga mortem vitaverat, legatos ad Caesarem mittunt pollicenturque sese ei dedituros atque imperata facturos; petunt ut Mandubracium ab iniuria Cassivellauni defendat atque in civitatem mittat, qui praesit imperiumque obtineat. His Caesar imperat obsides quadraginta frumentumque exercitui Mandubraciumque ad eos mittit. Illi imperata celeriter fecerunt, obsides ad numerum frumentumque miserunt. Trinobantibus defensis atque ab omni militum iniuria prohibitis Cenimagni, Segon
Abbreviated transcription (Latin):
qui uissit. sed ea celexitate atq eo impetu milite ierũt
cum capite solo exaqua exitarent ut hostes impetum
legionum atq equitum substinere non posset ripasꝙ
dimitterent ac se fuge mandarent. Casi uellanus ut
supra de mostrauimus omni deposita spe contentiois
dimissis amplioribus copiis milibus circiter quatuor
essedarioꝵ relictis itinera nostra seruabat paululum¬
q ex uia excedebat locisq impeditis ac siluestrib sese:
occultabat atq his regionib quibus nos iter facturros
cognouerat pecora atq homines exagris ĩsiluas compel¬
lebat et cum ȩquitatus enoster liberius predandi ua¬
standi q causa se mnagros eicerat omnib uiis semitis ꝙ
essedarios exsiluis emictebat et magnocum ꝑ iculo
nostroꝵ equitum cum his confligebat atꝙ hoc me¬
tu latius uagari prohibebat. Relinquebatur ut neq
longius adaomine legionum discedi cȩsar patexetũr

Expanded text:
qui iussit. Sed ea celeritate atque eo impetu milites ierunt, qui iussit. Sed ea celeritate atque eo impetu milites ierunt, cum capite solo ex aqua exstarent, ut hostes impetum legionum atque equitum sustinere non possent ripasque dimitterent ac se fugae mandarent. Cassivellaunus, ut supra demonstravimus, omni deposita spe contentionis dimissis amplioribus copiis milibus circiter quattuor essedariorum relictis itinera nostra servabat paulumque ex via excedebat locisque impeditis ac silvestribus sese occultabat, atque eis regionibus quibus nos iter facturos cognoverat pecora atque homines ex agris in silvas compellebat et, cum equitatus noster liberius praedandi vastandique causa se in agros eiecerat, omnibus viis semitisque essedarios ex silvis emittebat et magno cum periculo nostrorum equitum cum eis confligebat atque hoc metu latius vagari prohibebat. Relinquebatur ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur,
Abbreviated transcription (Latin):
q non assisterent nostri acriter in eos impetu facto
repulerunt neq finem sequendi. quo subsidio con-¬
fisi equites cum post selegiones uiderunt pricipites
hostes egerunt magnoq eorum nuo interfecto neq sui
colligendi neq consistendi aut exessedis desiliendi fa-¬
cultatem dederunt. Ex hac fuga protinusq undiq
conuenerant auxilia discesserunt neq p̾ id tempus x¬
unꝙͣ summis nobiscum copiis hostes contenderũt. Ce¬
sarcognito con silio eoꝵ ad flumen tamesim infines ca¬
siuellani exexcitum duxit ꝙ flumen uno om̃io loco
pedibus atq hoc egre transiri potest eo cum uenisset ad¬
nimaduertit adaltam fluminis ripam magnas ẽe ho¬
stium copias instructas. Ripa aũt erat acutis sudibus
prefissis munita eiusdem gnis sub aqua defixes sudes
fumine tegebantur his reb cognitis acaptiius profu-¬
gisq cȩsa premisso equitaty confestim legiones subse-¬

Expanded text:
sque non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto sque non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto reppulerunt neque finem sequendi fecerunt, quoad subsidio confisi equites, cum post se legiones viderent, praecipites hostes egerunt magnoque eorum numero interfecto neque sui colligendi neque consistendi aut ex essedis desiliendi facultatem dederunt. Ex hac fuga protinus, quae undique convenerant, auxilia discesserunt, neque post id tempus umquam summis nobiscum copiis hostes contenderunt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tamesim in fines Cassivellauni exercitum duxit; quod flumen uno omnino loco pedibus, atque hoc aegre, transiri potest. Eo cum venisset, animum advertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas; ripa autem erat acutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis sub aqua defixae sudes flumine tegebantur. His rebus cognitis a captivis perfugisque Caesar praemisso equitatu confestim legiones subse
Abbreviated transcription (Latin):
auderent minus aptos eẽ adhuius gn̾is hostem. Eꝗ¬
tes aũt magno cum periculo prelio dimicare ppea
ꝙ illi et̃ consulto plexunq cederent et paulum ale.¬
gionib nostros remouissent exessedis resilirent et
pedib dispari prelio cõtemnerent equestres aũt p̃¬
lii ratio et cedentib et insequentib par atq idem
ꝑiculum inferebat. Accedat huc ut nunꝗͣ confer.¬
ti sed rari magnisꝙ interuallis preliarent᷑ statiões¬
q dispositas haberent. Atq alii alio deinceps excipt¬
xent integriꝙ et recentes defatigatis succederent
Dostero die procul acasteis hostes incollib consterunt
rariq se ostendere et lenius ꝗͣ pridie nostros eꝗtes
prelio lacessex̃unt cȩperunt. Sed meridie cũ cȩsar
pabulandi causa tres legiones atq omnẽ eꝗtatum
cum. Gi. trebonio legato misisset repente ex omnibus
ad pabulatores aduolauerũt sic uti asignis legionib¬

Expanded text:
auderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, eqauderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, equites autem magno cum periculo proelio dimicare, propterea quod illi etiam consulto plerumque cederent et, cum paulum ab legionibus nostros removissent, ex essedis desilirent et pedibus dispari proelio contenderent. Equestris autem proeli ratio et cedentibus et insequentibus par atque idem periculum inferebat. Accedebat huc ut numquam conferti sed rari magnisque intervallis proeliarentur stationesque dispositas haberent, atque alios alii deinceps exciperent, integrique et recentes defetigatis succederent. Postero die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt. Sed meridie, cum Caesar pabulandi causa tres legiones atque omnem equitatum cum Gaio Trebonio legato misisset, repente ex omnibus partibus ad pabulatores advolaverunt, sic uti ab signis legionibu
Abbreviated transcription (Latin):
collesq compulerint. Sed complurib interfecta eu.¬
pidius in secuti nõ nullis esũs amiserunt. Ac ĩ illii
intermisso spatio inprudentib nostris atq occupa.¬
tis ĩmunitione casteoꝵ subito se ex silius eiexunt.
Impetuq in eos facto qui exant in statione ꝓcasteis
collocati ac acritex pugnauerunt duobq missis sub.¬
sidio cohortib acȩsare atq his primis legionemat his¬
primis legionum duarum cum he ꝑ exiguo inter¬
misso loci spatio interse cõstitissent nouo gnͣe pu.¬
gene ꝑ territis nostris permedios audacissime p¬
ruperant seq demnde ĩcolumes receperũt eo die.
Qlabienus durus tribunus militum ĩterficit᷑. Illix
plurib submissis cohortib repellunt᷑. Ioto hoc inge¬
nere pugne cum sub oculis oium ac procasteis dimi¬
caretur intellectum ẽ nostros ꝑꝑ grauitatem armoꝵ
ꝙ neq in sequi cedentes possent neq asignis discedẽ

Expanded text:
collesque compulerint. Sed compluribus interfectis cucollesque compulerint. Sed compluribus interfectis cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in munitione castrorum subito se ex silvis eiecerunt, impetuque in eos facto qui erant in statione pro castris collocati, acriter pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus a Caesare atque eis primis legionum primis legionum duarum, cum hae perexiguo intermisso loci spatio inter se constitissent, novo genere pugnae perterritis nostris per medios audacissime perruperunt seque inde incolumes receperunt. Eo die Quintus Laberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi pluribus submissis cohortibus repelluntur. Toto hoc in genere pugnae, cum sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur, intellectum est nostros propter gravitatem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis discedere
Abbreviated transcription (Latin):
notos uidebamus huius ẽ longitudo lateris ut fert
illorum oppinio septingentorx milium. Textium
aũt ẽ contra septentrionem cui parati nulla ẽ obiesta
sed eius angulus lateris maxime adgermaniam spe¬
ctat hoc milia passuum octingenta in longitudine eeͣ
extimat᷑. Ita omnis insula ẽ in crecuitu uicies cen¬
tum milia passuum. Ex his om̃ib longe sunthuma¬
ta nõ serunt sublacte et carne uuuit pellib q̃ st̾
uestiti omnes uoͣ se britanĩ nitro ĩ ficiunt ꝙ ceru¬
leum efficit colorẽ atq hor orridiores st̃ inpugna
aspectu capilloq sunt promisso atq omni ꝑte corpo.
ris preter caput et labrum superius uxores habent
deniq duodeni interse comunes e maxime fratres
cum fratrib paxentesq cum liberis. Sed siqui sunt &x
his nati horum hñtur liberi quoꝵ primum uirgo
electa. Equites hostium essedariiq acriter plium
cum equitaty nostro initinere conflixerũt nõ ut

Expanded text:
noctes videbamus. Huius est longitudo lateris, ut fert noctes videbamus. Huius est longitudo lateris, ut fert illorum opinio, septingentorum milium. Tertium est contra septentriones; cui parti nulla est obiecta terra, sed eius angulus lateris maxime ad Germaniam spectat. Hoc milia passuum octingenta in longitudinem esse existimatur. Ita omnis insula est in circuitu vicies centum milium passuum. Ex his omnibus longe sunt humata non serunt, sed lacte et carne vivunt pellibusque sunt vestiti. Omnes vero se Britanni vitro inficiunt, quod caeruleum efficit colorem, atque hoc horridiores sunt in pugna aspectu; capilloque sunt promisso atque omni parte corporis rasa praeter caput et labrum superius. Vxores habent deni duodenique inter se communes et maxime fratres cum fratribus parentesque cum liberis; sed qui sunt ex his nati, eorum habentur liberi, quo primum virgo quaeque deducta est. Equites hostium essedariique acriter proelio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
leporem et gallinam ⁊anserem gustare fas nõ pu.¬
tant. Hȩc tam̃ alunt animi uoluntatisq causa
loca sunt temperatiora ꝙͣ ingallia remissioribus
frgorib. Insula nã triquetrã eiuus unum latus ẽ
contra galliam. hiuũs lateris alter angulus qui ẽ adcã¬
tium quo fere omnes exgallia naues appellunt᷑ adori-¬
entem solem. Inferior admeridiem spectat hoc ꝑtinet
circiter milia passuum quingentoꝵ. Altum uergit
adhispaniam iatq occidentem solem. Inferior adme
quingentoex. Al qua exparte ẽ hibernia dimidiox
minor ut extimat᷑ ꝙͣ britannua sed pari spatio trã¬
situs ẽ exgallia ĩbritãniam. In hoc medio cursu ẽ
insula quȩ appellat᷑ mona. Complures preterea
minores subiecte insule extimant dequib ĩsulis
nõ nulli seripserunt dies cõtinuos xxx. subbruma
et. Nos nihil de eo ꝑ contationib reperiebamꝰ nisi qͥ¬
certis exaqua mensuris breuiores ẽẽ qͣ ĩ continenti

Expanded text:
Leporem et gallinam et anserem gustare fas non puLeporem et gallinam et anserem gustare fas non putant; haec tamen alunt animi voluptatisque causa. Loca sunt temperatiora quam in Gallia, remissioribus frigoribus. Insula natura triquetra, cuius unum latus est contra Galliam. Huius lateris alter angulus, qui est ad Cantium, quo fere omnes ex Gallia naves appelluntur, ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat. Hoc pertinet circiter millia passuum quingenta. Alterum vergit ad Hispaniam atque occidentem solem; qua identem solem; qua ex parte est Hibernia, dimidio minor, ut aestimatur, quam Britannia, sed pari spatio transmissus atque ex Gallia est in Britanniam. In hoc medio cursu est insula, quae appellatur Mona: complures praeterea minores subiectae insulae existimantur, de quibus insulis nonnulli scripserunt dies continuos triginta sub bruma esse noctem. Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus, nisi certis ex aqua mensuris breviores esse quam in continenti
Abbreviated transcription (Latin):
l xxx. huic superiore tempore cum reliquis ciuita.¬
tib continentia bella intercesserant. Sed nr̃o aduẽ¬
tu ꝑ moti britani hunc toti bello imperioq p̃fecerãt.
Britanĩe pars in terior abhĩs incolitur quos natos in
ĩsula ip̃i memoria proditum dñt. Maritima psab
his qui prede ac belli inferendi causa exbelgis transie.¬
rant qui omnes fere hĩs nominib ciuitatum appel.¬
lantur quib orti exciuitatib eo ꝑuenerunt et bel¬
lo illato ibi ꝑmanserunt atq agros colere ceperũt
homnum ẽ infinita multitudo creberrima ꝙ e¬
dificia fere gallicis con siłia pecoꝵ magnus nuͣs.
Utuntur aũt᷑ ere aut numbo aureo aut anulis ferres
ad certum pondus examinatis ꝓnũmo. nascit᷑ ibi plum¬
um album ĩ mediter̾aneis regionib ĩ maxitis ferrũ
sed eius exigua ẽ copia ȩre ytunt᷑ inportato. Mat̾ia
cuiusq gnͣis ut ingallia ẽ preter fagum atq abietẽ

Expanded text:
LXXX. Huic superiore tempore cum reliquis civitaLXXX. Huic superiore tempore cum reliquis civitatibus continentia bella intercesserant; sed nostro adventu permoti Britanni hunc toti bello imperioque praefecerant. Britanniae pars interior ab eis incolitur quos natos in insula ipsi memoria proditum dicunt, maritima pars ab eis, qui praedae ac belli inferendi causa ex Belgio transierunt qui omnes fere eis nominibus civitatum appellantur, quibus orti ex civitatibus eo pervenerunt et bello illato ibi permanserunt atque agros colere coeperunt. Hominum est infinita multitudo creberrimaque aedificia fere Gallicis consimilia, pecorum magnus numerus. Vtuntur aut aere aut nummo aureo aut taleis ferreis ad certum pondus examinatis pro nummo. Nascitur ibi plumbum album in mediterraneis regionibus, in maritimis ferrum, sed eius exigua est copia; aere utuntur importato. Materia cuiusque generis ut in Gallia est, praeter fagum atque abietem.
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatis pati possent. Itaq exhoc concursu nauiũ
magnum ẽe ĩ comodum acceptum his reb cognitis
Cesar legiones equitatumq reuocari atq atꝙ initine¬
iubet resistere. Ipse adnaues reuertitur. Eadem st.¬
re q̃ exnuntiis litterisq cognouerat coram perspicit
sic ut admissis circiter quadraginta nauesib relique
tam̃ refici possit magno negocio uideretur atq exle.¬
gionib quȩ sunt ap̾ud eum naues instituat tp̃e
et si res multi operis ac laboris tam̃ comodissimum
ẽẽ statuit omnes naues subduci qͦẜ cum castris una
munitione conuingi his reb circiter dies .x. con
pias quas ante presidio nauib reliquit. Ipẽ eodem
Unde redierat proficiscitur eo cum Uenislet maio.¬
res iam undiq in eum locum copiȩ britanoꝵ cõ.¬
ministrandi comiũ consilio cõmissa ẽ casiuella.¬
no euius fines afinitmis ciuitatib flumen duudit
ꝙ appellatur tamesis amari circiter milia passuum

Expanded text:
tempestatis pati possent; itaque ex eo concursu navium tempestatis pati possent; itaque ex eo concursu navium magnum esse incommodum acceptum. His rebus cognitis Caesar legiones equitatumque revocari atque in itinere resistere iubet, ipse ad naves revertitur; eadem fere quae ex nuntiis litterisque cognoverat coram perspicit, sic ut amissis circiter XL navibus reliquae tamen refici posse magno negotio viderentur. Itaque ex legionibus etsi res erat multae operae ac laboris, tamen commodissimum esse statuit omnes naves subduci et cum castris una munitione coniungi. In his rebus circiter dies X consumpias, quas ante, praesidio navibus reliquit: ipse eodem unde redierat proficiscitur. Eo cum venisset, maiores iam undique in eum locum copiae Britannorum conministrandi communi consilio permissa Cassivellauno, cuius fines a maritimis civitatibus flumen dividit, quod appellatur Tamesis, a mari circiter milia passuum
Abbreviated transcription (Latin):
rant nam crebris arboribus succit omnis ĩ troitus x¬
eram preclusi ip̃i exsiluis raxi propugnabant Nostros¬
q intra munitiones egredi prohibebant. At milites x¬
segionib sestime testudine facta et aggere admuni¬
tiones adiecto locum cȩperunt eosq e siluis expu-¬
lerunt paucis uulnerib acceptis sed eas fugientes lõ¬
gus cȩsar prosequi uetuit et ꝙ loci naͣm ignorabat et ꝙ
magna parte diei consumpta mutioni tcastrorum
tempus relinqui uolebat .Postridie eius diei mane tei-¬
partito milite equites in expeditionem misit ut eos ꝗ
fugarent prosequerent̃ his aliquãtulum itineris pro¬
gressis cumiam extremi essent inprospectu equites
a. &ͥ atrio ad cȩsarem uenerunt qui nuntiarent supe¬
uiore nocte maxima cohorta tempestate prope om̃s
naues afflictas atq in littore eiestas ee ꝙ nec ancore
funes ꝙ suffinerent. Nec naute gubernatoresq uĩ

Expanded text:
rant; nam crebris arboribus succisis omnes introitus rant; nam crebris arboribus succisis omnes introitus erant praeclusi. Ipsi ex silvis rari propugnabant nostrosque intra munitiones ingredi prohibebant. At milites legionis septimae, testudine facta et aggere ad munitiones adiecto, locum ceperunt eosque ex silvis expulerunt paucis vulneribus acceptis. Sed eos fugientes longius Caesar prosequi vetuit, et quod loci naturam ignorabat, et quod magna parte diei consumpta munitioni castrorum tempus relinqui volebat. Postridie eius diei mane tripertito milites equitesque in expeditionem misit, ut eos qui fugerant persequerentur. His aliquantum itineris progressis, cum iam extremi essent in prospectu, equites a Quinto Atrio ad Caesarem venerunt, qui nuntiarent superiore nocte maxima coorta tempestate prope omnes naves adflictas atque in litore eiectas esse, quod neque ancorae funesque subsisterent, neque nautae gubernatoresque vim
Abbreviated transcription (Latin):
uatisq quas sui quisq comodi fecerat amplius ottin
gente uno tempore alittore discesserant ac se insu-¬
periora loca abdiderant. Cȩsar exposito exercitu et
loco castris idoneo capto ubi excaptiuis cognouit quo
in loco hostiũm copiȩ consedissent cohortib decem
ad mare relictis equitib trecenti qui presidio naui-¬
bus eent detertia uigilia adhostes contendit eo minꝰ
ueritꝰ nauib ꝙ inlittore molli atq apecto deligatiꝰ
ad ancoram relinquehat et presidio nauib quintu
artium prefecit. Ip̃e noctu congressus milia passu-¬
um circiter xii hostium copias cospicatus ẽ. Illi eꝗ¬
tatu atq essedis adflumen progressi ex loco superio¬
re nostros prohibere ac p̾lium conmictere cęperũt.
Repulsi ab ęquitaty se in siluas abdiderunt locum¬
ca nacti egregie et nã E opere munitum quem do-¬
mestici belli ut uidebatur eam ⁊iam ante p̃paraue¬

Expanded text:
atisque quas sui quisque commodi fecerat amplius octingatisque quas sui quisque commodi fecerat amplius octingentae uno erant visae tempore, a litore discesserant ac se in superiora loca abdiderant. Caesar exposito exercitu et loco castris idoneo capto, ubi ex captivis cognovit quo in loco hostium copiae consedissent, cohortibus decem ad mare relictis et equitibus trecentis, qui praesidio navibus essent, de tertia vigilia ad hostes contendit, eo minus veritus navibus, quod in litore molli atque aperto deligatas ad ancoram relinquebat, et praesidio navibus Q. Atrium praefecit. Ipse noctu progressus milia passuum circiter XII hostium copias conspicatus est. Illi equitatu atque essedis ad flumen progressi ex loco superiore nostros prohibere et proelium committere coeperunt. Repulsi ab equitatu se in silvas abdiderunt, locum nacti egregie et natura et opere munitum, quem domestici belli, ut videbantur, causa iam ante praeparave
Abbreviated transcription (Latin):
ad cȩsarem omnes reuertunt᷑. his reb gestis labienu
nente relicto ut portus tueretur etrem frumenta
sceret. Consilium q protempore et pro re caperet. lpe
cum quinq legionib et pari nuo equitum quem in
continenti reliquerat adsolis occasum. Naues sol¬
uit et leni africo profectus media circiter nocte uẽ¬
to intermisso cursum nõ tenuit et nõ log̃ius dela¬
tus estu. Orta luce subsinistra britanĩam relictam
conspexit tum xursus estus cõmutationem secutus
rhemis contendit ut eam ꝑtem insule caperet ꝙͣ
optimum ẽẽ egressum superiore cognouerat. Qua¬
ꝙ nauigiis non intermisso remigrandi labore lon.¬
garum nauium cur sum adequarunt. Accessum
ẽ adbrutanniã omnib nauib meridiano fere tempo¬
re Nec in eo loco hostis ẽ uisus sed ut postea cȩsar et
captiuis cognouit. Cum magne manus ea conuenis¬
ser multitudine nauium preterrite q̃ cum pub. pͥ

Expanded text:
ad Caesarem omnes revertuntur. His rebus gestis, Labienoad Caesarem omnes revertuntur. His rebus gestis, Labienorelicto ut portus tueretur et rem frumentagnosceret consiliumque pro tempore et pro re caperet, ipse cum quinque legionibus et pari numero equitum, quem in continenti reliquerat, ad solis occasum naves solvit et leni Africo provectus media circiter nocte vento intermisso cursum non tenuit, et longius delatus aestu orta luce sub sinistra Britanniam relictam conspexit. Tum rursus aestus commutationem secutus remis contendit ut eam partem insulae caperet, qua optimum esse egressum superiore vectoriis gravibusque navigiis non intermisso remigandi labore longarum navium cursum adaequarunt. Accessum est ad Britanniam omnibus navibus meridiano fere tempore, neque in eo loco hostis est visus; sed, ut postea Caesar ex captivis cognovit, cum magnae manus eo convenissent, multitudine navium perterritae, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
tus nauigationem impediebat ꝗ magnam ꝑtem ois
temporis inhis flare consueuit Dabat oꝑam ut in
officio dũnorigem contineret nihilo tamen sengius
omnia eius consilia cognosceret. Tandem idon eam
nactus tempestatem milites equitesq conscendere na
uem iubet. Atq omnium impeditis animis luño¬
rix cum equitibus heduoꝵ a castris insciente cȩsare
domum discedere cępit. Quare nuntiata Cȩsar intẽ¬
missa profectione at omnib post positis magnam p¬
tem ȩquitatus ad eum insequẽdum mittit retrahiq
imperat interfici iubet siuim faciat nec pareat int̾¬
fici iubet. Nihil hunc se absente profanum factu¬
rus arbitratus qui pntis impium neglexisset. Ille x¬
aut̃ reuocatus resistere ac semanu defendere suoe¬
q fidem implorare cȩpit sȩpe clamitans liberum se
libereq ẽẽ ciuitatis. Illi ut exat imperatum circumsi¬
stunt hominem atq interficiunt. Ato equites hedui

Expanded text:
tus navigationem impediebat, qui magnam partem omnis tus navigationem impediebat, qui magnam partem omnis temporis in his locis flare consuevit, dabat operam ut in officio Dumnorigem contineret, nihilo tamen setius omnia eius consilia cognosceret. Tandem idoneam nactus tempestatem milites equitesque conscendere in naves iubet. At omnium impeditis animis Dumnorix cum equitibus Aeduorum a castris insciente Caesare domum discedere coepit. Qua re nuntiata Caesar intermissa profectione atque omnibus rebus postpositis magnam partem equitatus ad eum insequendum mittit retrahique imperat; si vim faciat neque pareat, interfici iubet, nihil hunc se absente pro sano facturum arbitratus, qui praesentis imperium neglexisset. Ille enim revocatus resistere ac se manu defendere suorumque fidem implorare coepit, saepe clamitans liberum se liberaeque esse civitatis. Illi, ut erat imperatum, circumsistunt hominem atque interficiunt: at equites Aedui
Abbreviated transcription (Latin):
impediri sese diceret. Postea ꝙͣ idostinate sibi negari y¬
uidit omni spe impetrandi adempta. Princeps gal.¬
liȩ sollicitare reuocare singulos ortariq excepit u̾ti
incõtinenti remanerent miti territare nõ sine
causa fieri ut gallia omni nobilitate spoliaretur
id eẽ consilium cȩsaris ut quos in conspestu galliȩ ĩ¬
terfuere uereretur. hos ommes ĩbritãniam traduto
necaret fidem reliquis interponere. Iusurandum
deposcere ut ꝙ eẽt exusugalliȩ intellexisset comiuĩ
consilio ad ministrarẽt s acompluxib adcȩsarem
deferebantur. Qua xe cognita cȩ̨sar ꝙ totum ciui¬
tati heduoꝵ ciuitatis dignitatis cohercebam atq
adterrendum quibuscũq reb posset dũnorigem
statuebat ꝙ longius eius amentiã progͬedi uidebat
prospiciendum ne quid sibi ac rei pu. nocere poss
I taq circiter .xx. dies meo loco cõmoratus ꝙ chorus uõ¬

Expanded text:
impediri sese diceret. Posteaquam id obstinate sibi negari impediri sese diceret. Posteaquam id obstinate sibi negari vidit, omni spe impetrandi adempta principes Galliae sollicitare, sevocare singulos hortarique coepit uti in continenti remanerent; metu territare: non sine causa fieri, ut Gallia omni nobilitate spoliaretur; id esse consilium Caesaris, ut quos in conspectu Galliae interficere vereretur, hos omnes in Britanniam traductos necaret; fidem reliquis interponere, iusiurandum poscere, ut quod esse ex usu Galliae intellexissent communi consilio administrarent. Haec a compluribus ad Caesarem deferebantur. Qua re cognita Caesar, quod tantum civitati Aeduae dignitatis tribuebat, coercendum atque deterrendum quibuscumque rebus posset Dumnorigem statuebat; quod longius eius amentiam progredi videbat, prospiciendum, ne quid sibi ac rei publicae nocere posset. Itaque dies circiter XXV in eo loco commoratus, quod Carus ven
Abbreviated transcription (Latin):
Godem equitatus totius galliȩ conuenit nuo mili¬
um quatuor principẽꝙ exomnib ciuitatib ex quib
ꝑ paucos quoꝵ in sefidem ꝑ spexerat xelinquere ĩ
pallia reliquos obsidum loco secum ducere decre¬
uerat ꝙ cum ip̃e ab eẽt motum galliȩ Uerebat᷑. Erat
yna cum cȩteris dũnorix hediuis dequo ante a nobis
distum ẽ hunc secum hẽre ĩ primis constituerat ꝙ
eum cupidum rerum nouaꝵ cupidum magis cum
magneq intergallos autoritatem cognoueratꝰ. Accede¬
bat he ꝙͣ inconsilio heduoex dũnorix dixerat sibi ace¬
sare regnum ciuitatis defexri qđ dictum hedui graui¬
ter ferebant. Nec recusandi aut deprecandi cauia ad¬
legatis ad cȩsarem mistere audebat. Id factum ex suis ho-¬
spitib cȩsar cognouerat. Ille omnib pͦ precib petere cõ¬
tendit ut ingallia relinqueretur. Partim ꝙ insue¬
tus nauĩgandi mari se timeret Partim ꝙ religionib

Expanded text:
Eodem equitatus totius Galliae convenit, numero miliEodem equitatus totius Galliae convenit, numero milium quattuor, principesque ex omnibus civitatibus. Ex quibus perpaucos, quorum in se fidem perspexerat, relinquere in Gallia, reliquos obsidum loco secum ducere decreverat, quod, cum ipse abesset, motum Galliae verebatur. Erat una cum ceteris Dumnorix Aeduus, de quo ante ab nobis dictum est. Hunc secum habere in primis constituerat, quod eum cupidum rerum novarum, cupidum immagnae inter Gallos auctoritatis cognoverat. Accedebat huc quod in concilio Aeduorum Dumnorix dixerat sibi a Caesare regnum civitatis deferri; quod dictum Aedui graviter ferebant, neque recusandi aut deprecandi causa legatos ad Caesarem mittere audebant. Id factum ex suis hospitibus Caesar cognoverat. Ille omnibus primo precibus petere contendit ut in Gallia relinqueretur, partim quod insuetus navigandi mare timeret, partim quod religionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ducentis obsidibus uenire uissit hĩs adductis inhis
filio ꝓpinquis euis omnib quos nominatĩ euocauerat
consolatus ĩduciomarum ortatus ẽ q ẽ uti inofficios
ꝑmaneret. Nihilo tñ segnius principib treueroꝵ
ad se conuocatis hos sigilsatim eingento rigi cõteiliaui
ꝙ tum merito a se fieri intelligebat tum magis inter.¬
esse arbitrabatur eius auctoritatem inter suos ꝙͣ plu.¬
rimum Ualexe curas tam̃ egregiam inse uoluntatẽ pei¬
spexisset. Id tulit factum gxauius induciomaxus suam
gratiam inter suos mi nuĩ et qui iam ante iniquo nos
animo fuisset multo grauius hoc dolore exarsit. his u¬
b constitutis cȩsar adportum icium cum legionib pei¬
uenit ibi cognoscit has naues quȩ inbelgis facte fuerã
tempetastate reiestas cuesum tenere non potuisse atꝗ:
coddem unde erant profeste reuertisse reliquas para-¬
tas ad nauigandum atq omnib reb infreuatas inuẽĩt

Expanded text:
cum CC obsidibus venire iussit. His adductis, in eis cum CC obsidibus venire iussit. His adductis, in eis filio propinquisque eius omnibus, quos nominatim evocaverat, consolatus Indutiomarum hortatusque est uti in officio maneret; nihilo tamen setius principibus Treverorum ad se convocatis hos singillatim Cingetorigi conciliavit, quod cum merito eius a se fieri intellegebat, tum magni interesse arbitrabatur eius auctoritatem inter suos quam plurimum valere, cuius tam egregiam in se voluntatem perspexisset. Id tulit factum graviter Indutiomarus, suam gratiam inter suos minui, et, qui iam ante inimico in nos animo fuisset, multo gravius hoc dolore exarsit. His rebus constitutis Caesar ad portum Itium cum legionibus pervenit. Ibi cognoscit LX naves, quae in Meldis factae erant, tempestate reiectas cursum tenere non potuisse atque eodem unde erant profectae revertisse; reliquas paratas ad navigandum atque omnibus rebus instructas invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
rum pextinet bellum parare instituit. Sed posteaqͣ
nõ nulli principes exea ciuitate et familiaritate em.¬
gentorigis adducti ꝗẜ aduentu nr̃i exercitus ꝑ territi
ad cȩsarem uenerunt. Et desuis priuatim reb abeo
petere cȩperunt. Qm̃ ciuitati consulert nõ posset
ueritus ne a bomnib desereretur. Induciomarusle.¬
gatos ad cȩsarem mittit sese id eirco asuis discedert at
eum uenire noluisse quo facilius cĩuitatem ĩ officio
contineret. Noe omnis nobilitatis discessu plebs ꝓꝑ
ĩprudentiam laberetur. Itaq ẽe cĩuitatem in suapo.¬
testate seseq si cesar ꝑ micterẽt ad eum in castra uenu.¬
rum suas ciuitatisq fortunas eiũs fidei ꝑ missurum
Cȩsar et si intelligebat᷑ qua decausa ea dicerentur qui¬
cũq eum res abinstituto consilio deterreret tñne esta.¬
tem intreueris consumẽ cogeretur omnib ad Brtã.¬
nicum bellum reb comparatis ĩduciomarum ad se &¬

Expanded text:
rum pertinet, bellum parare instituit. Sed posteaquam rum pertinet, bellum parare instituit. Sed posteaquam nonnulli principes ex ea civitate et familiaritate Cingetorigis adducti et adventu nostri exercitus perterriti ad Caesarem venerunt et de suis privatim rebus ab eo petere coeperunt, quoniam civitati consulere non possent, veritus ne ab omnibus desereretur Indutiomarus legatos ad Caesarem mittit: sese idcirco ab suis discedere atque ad eum venire noluisse, quo facilius civitatem in officio contineret, ne omnis nobilitatis discessu plebs propter imprudentiam laberetur: itaque esse civitatem in sua potestate, seseque, si Caesar permitteret, ad eum in castra venturum, suas civitatisque fortunas eius fidei permissurum. Caesar, etsi intellegebat qua de causa ea dicerentur quaeque eum res ab instituto consilio deterreret, tamen, ne aestatem in Treveris consumere cogeretur omnibus ad Britannicum bellum rebus comparatis, Indutiomarum ad se
Abbreviated transcription (Latin):
sum acontinenti huic uł rei. qđ satis ẽe uisum ẽ militũ
relinquit. Ipẽ cum legionibus expeditis quatuor et
equitibus . ccc. infines treuerorum proficiseitur ꝙ hi
nec ad concilia ueniebant nec imperio parebant ger¬
manosq transrhenarios sollicitare dicebantur. flȩc
ciuitas longe plurimum totius galliȩ ȩquitatu ualet
mostra uimus tangit in ea ciuitate duo deprincipatu
interse contendebant induciorarius et cingentorix
equitib alter simul ac de cȩsaris legionumq aduen¬
tu cognitum ẽ adeum uenit sesuosq omnes ĩ officio
futuros. Nec abamieitia populi. Ro. defecturos cõ¬
firmauit q̃q intreueris gerentur ostendit. Atindi.¬
ciomarus equitatum peditatum peditatumq cogere
hisq qui ꝑ etatem in armis ẽẽ non poterant insulam
arduam nam abditisq ingenti magnitudine ꝑ me¬
dios fines treueroꝵ aflumine rheno adinitium rhemo¬

Expanded text:
sum a continenti: huic rei quod satis esse visum est militum sum a continenti: huic rei quod satis esse visum est militum reliquit; ipse cum legionibus expeditis IIII et equitibus DCCC in fines Treverorum proficiscitur, quod hi neque ad concilia veniebant neque imperio parebant Germanosque Transrhenanos sollicitare dicebantur. Haec civitas longe plurimum totius Galliae equitatu valet mdemonstravimus, tangit. In ea civitate duo de principatu inter se contendebant, Indutiomarus et Cingetorix; e quibus alter, simul atque de Caesaris legionumque adventu cognitum est, ad eum venit, se suosque omnes in officio futuros neque ab amicitia populi Romani defecturos cofirmavit quaeque in Treveris gererentur ostendit. At Indutiomarus equitatum peditatumque cogere, eisque qui per aetatem in armis esse non poterant in silvam Arduennam abditis, quae ingenti magnitudine per medios fines Treverorum a flumine Rheno ad initium Remo
Abbreviated transcription (Latin):
stum consilio seseq paratos ẽẽ demostrent omnib rationi¬
bus deinuxiis factis facere. Precepta oratione cȩsar ob¬
sides imperat eosq ad cextum diem adduci iubet nisi ita
fecerint sese bello ciuĩtatem ꝑ secutueum demostrat.
qui litem extĩment penamq constituant. his confe¬
ais rebus conuentib ꝙ peratis ĩ citeriorem galliam
reuertitur atq inde ad exercitum proficiscitur. Eo cũ
uenisset circuitis omnib hibernis singulari militum
studio in suma oiũm rexum inopia cixciter sexcentas
eius gnĩs cuius supra demostra uimus naues et lon¬
gas xxuiii. in uenit constructas. Nec multũ ab esse
abeo quin paueis diebus deduci possit Collaudatis x¬
militib atq his qui negocio prefuerant quid fieri ue¬
lit oñdit atq om nes adportam icium conueniri iubet
quo exportu comodissimum inbritaniam traiectum
eẽ cognouerat cixciter milium passuum .xxx. transmis-¬

Expanded text:
factum consilio, seseque paratos esse demonstrant omnibus rationifactum consilio, seseque paratos esse demonstrant omnibus rationibus de iniuriis satisfacere. Accepta oratione eorum Caesar obsides imperat eosque ad certam diem adduci iubet; nisi ita fecerint, sese bello civitatem persecuturum demonstrat.qui litem aestiment poenamque constituant. His confectis rebus conventibusque peractis, in citeriorem Galliam revertitur atque inde ad exercitum proficiscitur. Eo cum venisset, circumitis omnibus hibernis, singulari militum studio in summa omnium rerum inopia circiter sescentas eius generis cuius supra demonstravimus naves et longas XXVIII invenit instructas neque multum abesse ab eo quin paucis diebus deduci possint. Collaudatis militibus atque eis qui negotio praefuerant, quid fieri velit ostendit atque omnes ad portum Itium convenire iubet, quo ex portu commodissimum in Britanniam traiectum esse cognoverat, circiter milium passuum XXX transmis