comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus conscientia. in ptrili uirtutum sibi gratia
concordcbat : Verum & si ꝓfiteri nobis libegum
est : quia tonsurae discrimen non noceat. quib
pura indm̃ fides & caritas in proximum sincera
est: maxime cumnumquam pectribus catholicis
sicut depas chae uel fidei diuersitate conflictus
lti &icom d&onsurae differentia legatur eli¬
que fuisse controuersia interomines tamen
quas uel in ecdesia uel inuni uerso hominũ gene¬
re repperimus tonsurces: nullam maegis sequhi¬
nobis complectendamque iuredixerim ean quã
incapitesuo gestabat ille cuise confiterti dñs ait :
tues petrus & super hanc petriem aedificabo
ec clesiam meam:&porte in ferni non pseua¬
lebunt aduersus eam : & tibi dabo claues
regni caelorum: nullam magis ab omi nan¬
dam de testandãque merito. cunctis fide¬
libus crediderim : ea quam habebat ille:
cui groctiam sp̃s scĩ conpara re uolenti. dicit
idem petrus pecunia tua tecum sit inper¬

Expanded text:
tus conscientia in parili virtutum sibi gratia tus conscientia in parili virtutum sibi gratia concordabat. Verum si profiteri nobis liberum est, quia tonsurae discrimen non noceat quibus pura in Deum fides et charitas in proximum sincera est, maxime cum nunquam patribus catholicis sicut de paschae vel fidei diversitate conflictus, ita etiam de tonsurae differentia legatur aliqua fuisse controversia. inter omnes tamen quas in Ecclesia vel in universo hominum genere reperimus tonsuras, nullam magis sequennobis amplectendamque jure dixerim ea quam in capite suo gestabat ille cui se confitenti Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus regni coelorum . Nullam magis abominandam detestandamque merito cunctis fidelibus crediderim, ea quam habebat ille, cui gratiam sancti Spiritus comparare volenti dicit idem Petrus: Pecunia tua tecum sit in per
Abbreviated transcription (Latin):
quoque dequa pccrit̃ pobis lit teras fieri uolu¬
istishortor utec desiasticam & xp̃ianae fidei
congruam habere cur&is : & quidẽ scimus
quicc neque cpostoli omnes eodemque sunt modo
ad tonsi: neque nunc ec clesia catholica sĩcut una
fide spe & caritate. Indm̃ consentit : It &iam
uncc atque in dissimili totum perorbem tonsurae
sibi formac congruit :denique ut superiora idest
pactri corcharum tempora respiciamus. lobexem¬
plar pacientiae. dum in gruente tribulationum
certiculo capud totandit : probauit utique .i qua¬
ae tempore felicitatis capillos nutrire consue¬
rut : atdoseph & ipse castitatis: humilitatis : pi&a¬
tis c&erarũ que uirtutum exsecutor. acdoctor
eximius : cum seruitio aebsoluendus : attonsus eise
legitur : pat& profecto: qui tempore seruitutis
intonsis incarcere crinibus manere solebat:
ec ce uterque uirdĩ diuersum cb&l tero uultus
habitum foris p̃monstrabat : quorum tamen in¬

Expanded text:
quoque de qua pariter vobis litteras fieri voluquoque de qua pariter vobis litteras fieri voluistis hortor ut ecclesiasticam et Christianae fidei congruam habere curetis. Et quidem scimus quia neque apostoli omnes uno eodemque sunt modo attonsi, neque nunc Ecclesia catholica, sicut una fide, spe et charitate in Deum consentit, ita et jam una atque indissimili totum per orbem tonsurae sibi forma congruit. Denique ut superiora, id est, patriarcharum tempora respiciamus, Job, exemplar patientiae, ingruente tribulationum articulo, caput totondit; probavit utique quia tempore felicitatis capillos nutrire consueverat. At Joseph et ipse castitatis, humilitatis, pietatis, caeterarumque virtutum, exsecutor ac doctor eximius, cum esset servitio absolvendus, attonsus esse legitur; patet profecto quia tempore servitutis intonsis in carcere crinibus manere solebat. Ecce uterque vir Dei diversum ab altero vultus habitum foris praemonstrabat, quorum tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
onaginta squiq̃¬
em xc&u annorum. inquinque de cennouenil ibus
circulis conp̃hendit: Post quem dio nxsius exi¬
guus totidem clios exordine pari schemate
subnexuit : quiad nostra usque tempora ꝑtinge¬
bant : quibus termino ad propinquantibus itanta
hodie calculatorum exuberat copia : ut eliam
in nostris perbrittania ecclesus. plures sint qui
mandatis memoriae u&eris illis aegiptiorum¬
corgumentis ini fucillime possint
inqued leb& spcctia temporum. paschales ꝓtende¬
re circulos &iam sicedquingentos usque &xo
duos uoluerint cnnos: quibus expl&is: omnia quae
adsolis & lunae mensis & septimanae consequen¬
tiam spectant : eodem quo prius ordine recur¬
runt: Ideo cutem circulos eosdem temporum
in stantium uobis mittere suꝑ sedimus : Quiade
ratione tantũ temporis paschalis instrui quae¬
rentes: Ipsos uobis circulos paschae catholicos ha¬
bundare ꝓbustis: Uerumhis depascha suc cinete
ut p&istiss trictimque commemorutis : Ton suram

Expanded text:
nonaginta et quinqunonaginta et quinque annorum in quinque decennorenalibus circulis comprehendit. Post quem Dionysius Exiguus totidem alios ex ordine pari schemate subnexuit, qui ad nostra usque tempora pertingebant. Quibus termino appropinquantibus tanta hodie calculatorum exuberat copia, ut etiam in nostris per Britanniam Ecclesiis plures sint qui, mandatis memoriae veteribus illis Aegyptioruargumentis, facillime possint in quotlibet spatia temporum paschales protendere circulos, etiamsi ad quingentos usque et triginta duos voluerint annos. Quibus expletis, omnia quae ad solis et lunae, mensis et septimanae, consequentiam spectant, eodem quo prius ordine recurrunt. Ideo autem circulos eosdem temporum instantium vobis mittere supersedimus, quia de ratione tantum temporis paschalis instrui quaerentes, ipsos vobis circulos paschae catholicos abundare probastis. Verum his de pascha succincte, ut petistis, strictimque commemoratis, tonsuram
Abbreviated transcription (Latin):
qui noctialem solis exortũ: postpleni lunium pra¬
mimensis. hunc exordine subsequens. Id est post
cuncta exlege obseruanda accepimus: Exspec¬
tamus : adhuc monente euangelio in ipsa ebdoma¬
da tertia tempus diei dñicae : & sic demum uotiua
paschae nri festa caelebramus ut indicemus nos
noncumantiquis excussum aegyptiae seruitutis
Iugum uenerari: sed redemtionem totius mundi
uobis sequendum monstramus compatus pasduae
decen nouencli circulo contin&ur : quidudum quidẽ
hõ est ipsis acpost olorum temporibus: lamser uari
iecdesia cõpit : maximae romae. & aegypti ut su¬
predã diximus: sed ꝑ indus triam eusebii. quiabeato
martyre pamphirlo cognomen hab& distinetius
In or dinẽ conpositus est. uit quod ecetenus peradocin¬
driaem pontificem singulis annis ꝑom̃s ec defs
mandari consuerat : Ia deinde congestalnos dne
p̃sul. incentũ annorum tempus theodosio impera¬
tori conposuit. Item suc cessor eius crlrillus. seri

Expanded text:
quinoctialem solis exortum, post plenilunium priquinoctialem solis exortum, post plenilunium primi mensis hunc ex ordine subsequens; id est, postcuncta ex lege observanda accepimus, exspectamus adhuc monente Evangelio in ipsa hebdomada tertia tempus diei Dominicae, et sic demum votiva Paschae nostri festa celebramus, ut indicemus nos non cum antiquis excussum Aegyptiae servitutis jugum venerari, sed redemptionem totius mundi, vobis sequendum monstramus, computus paschae decennovennali circulo continetur, qui dudum quidem, hoc est ipsis apostolorum temporibus, jam servari in Ecclesia coepit, maxime Romae et Aegypti, ut supra jam diximus. Sed per industriam Eusebii, qui a beato martyre Pamphilo cognomen habet, distinctius in ordinem compositus est, ut quod eatenus per Alexandriae pontificem singulis annis per omnes Ecclesias mandari consueverat, jam deinde congesta in ordinem praesul in centum annorum tempus Theodosio imperatori composuit. Item successor ejus Cyrillus seriem
Abbreviated transcription (Latin):
dem spem & caritatẽ pascha. id est transitũ
de hoc mundo adpatrem cumillo facere curamus
Post aequi noctium ueris plenilunium mensis pre¬
cipimur obseruare paschalis : ut uideli c& pri¬
mosol longiorem nocte faciat diem: deinde
lunc plenũ sucelucis orbem mundo praesentet :
Quia primo quidem sol iustitiae incuius ponnis
triumphum cunctas mortis tenebras superauit :
Acsic ascendens in caelos misso desuꝑ spũ ec desiã
sucm quce sepe lunae uocabulo designatur
internae gratiae luce repleuit : quemuidelic&
ordinem nrãe sclutis : ꝓph&a contemplatus
alebat : eleuctus est sol & luna stetit mordine
suo :: Quiergo plenitudinẽ lunae pceschalis ante
aequi noctium prouenire posse contender it
Tclis inmysteriorũ celebratione maximorum.
ciscãrũ quidem scriptur crum doctrina discor¬
dat :: Concordat autem eis quisine p̃ueniente
numquam uiciss& perfectũ sehabere posse lus¬
titiam dogmatizure p̃sumurt: Ittque postae¬

Expanded text:
dem, spem et caritatem Pascha, id est, transitum dem, spem et caritatem Pascha, id est, transitum de hoc mundo ad Patrem, cum illo facere curamus. Post aequinoctium veris, plenilunium mensis praecipimur observare Paschalis; ut videlicet primo sol longiorem nocte faciat diem, deinde luna plenum suae lucis orbem mundo praesentet; quia primo quidem Sol justitiae, in cujus pennis triumphum cunctas mortis tenebras superavit: ac sic ascendens in caelos, misso desuper Spiritu, Ecclesiam suam quae saepe Lunae vocabulo designatur, internae gratiae luce replevit. Quem videlicet ordinem nostrae salutis Propheta contemplatus aiebat: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Qui ergo plenitudinem lunae paschalis ante aequinoctium provenire posse contenderit, talis in mysteriorum celebratione maximorum a sanctarum quidem Scripturarum doctrina discordat; concordat autem eis qui sine praeveniennunquam vicisset, perfectam se habere posse justitiam dogmatizare praesumunt. Itaque post ae
Abbreviated transcription (Latin):
die. plenilunium tempus aequi noctui p̃cesserit
non hanc primo mensi anni incipientis. sedulti¬
mopotius praderiti iuncimesse adscribenda
&ideo festis paschadibus in habilem memori n
rctio probat: Quod simysticam quoque uosinus
rationem audire delectat : Primomense anni
quiditm mensis nouorum dictus est. pascha fie¬
cre lubemur: Quiccrenouato adamorem caeles¬
tium spũ mentis nrae: sa cramenta dominicae
resur rectionis. & ereptionis nortrae celebrere
debemus: tertia eius dem mensis seꝑticena grussis
precipimur : quia antelegem & sublege promisas
tertio tempore scłi cumgratia uenit ipse quipin¬
chancm immolar &ur xp̃s : Quie tertia post lmno¬
lationem suce passionis die resurgens comor¬
tuis hanc dominicam uocari. &inec nos connu¬
atim paschalia eius dem resurrectionis uoluit
festa celebrare : Quicnos quoque itusolum
uera citer eius sollemnia celebramus: sĩ perfi¬

Expanded text:
die plenilunium tempus aequinoctii praecesserit, die plenilunium tempus aequinoctii praecesserit, non hanc primo mensi  Al., mense anni incipientis, sed ultimo potius praeteriti lunam esse adscribendam; et ideo festis Paschalibus inhabilem, memorata ratio probat. Quod si mysticam quoque vos in his rationem audire delectat, primo mense anni, qui etiam mensis novorum dictus est, Pascha facere jubemur; quia renovato ad amorem caelestium spiritu mentis nostrae, Sacramenta Dominicae Resurrectionis, et ereptionis nostrae celebrare debemus, tertia ejusdem mensis septimana facere praecipimur; quia ante legem et sub lege promissus, tertio tempore saeculi cum gratia venit ipse qui Pascha nostrum immolaretur Christus: quia tertia post immolationem suae passionis die resurgens a mortuis, hanc Dominicam vocari, et in ea nos annuatim Paschalia ejusdem resurrectionis voluit festa celebrare: quia nos quoque ita solum veraciter ejus sollemnia celebramus, si per fi
Abbreviated transcription (Latin):
tis conni nouissimum pertin& mensem: Ideoque
paschae celebrando habilis non esti quaȩuero
post aequi noctium uel inipso aequi noctio suum
pleni lunum hab& . In hac absque ulla dubi&ate
quia primi mensis est. & tantiquos pascha cele¬
brcse solitos & nos ubi dñica dies aduenerit. ce¬
lebrare debese nos cendumest: quodita fieri
oportere illa nimirum ratiocogit. Quia ingenesi
scriptum est: quod fecitds duo luminuria megna:
lumincre maius ut p̃ess& diei & luminare mi¬
nus ut prae ess& nocti: uel sicut alicidicit editioli¬
mincre mclus. in in cohationẽ de & lumgnare
minus in inchocctionẽ noctis : sicut ergo prius sol
cimedio procedens orientis aequi noctium uer¬
oribitis Itic omnibus annis : Idem primus lunae
mensis eodem neces se est ordine seruari utnor
cente aequi noctium sed uel ipso aequi noctudie
sicut in principio factumest : ueleo trans censo
pleni lunium habere debeat: at siuno scltim

Expanded text:
tis anni novissimum pertinet mensem, ideoque tis anni novissimum pertinet mensem, ideoque Paschae celebrando habilis non est. Quae vero post aequinoctium vel in ipso aequinoctio suum plenilunium habet, in hac absque ulla dubietate, quia primi mensis est, et antiquos Pascha celebrare solitos, et nos ubi Dominica dies advenerit, celebrare debere noscendum est. Quod ita fieri oportere illa nimirum ratio cogit, quia in Genesi scriptum est, quod fecit Deus duo luminaria magna; luminare majus, ut praeesset diei; et luminare minus, ut praeesset nocti: vel, sicut alia dicit editio, luminare majus in inchoationem diei; et luminare minus in inchoationem noctis. Sicut ergo prius Sol a medio procedens Orientis, aequinoctium verOrientis: ita omnibus annis idem primus Lunae mensis eodem necesse est ordine servari, ut non ante aequinoctium, sed vel ipso aequinoctii die, sicut in principio factum est, vel eo transcenso plenilunium habere debeat. At si uno saltem
Abbreviated transcription (Latin):
stu tuunt dñicum legitimos utique terminos pas¬
chae aperta trans gressione uiolant : ut pote
quicibillius diei uespera pascha incipiunt : Inqua
hoclex consummari & ꝑ fici debere decreuit.
Illcm in pacscha diem ad signent prima mcuius in lege
mentio nulla usquam repperitur : Id est quartae
prima mse tima nae : Quiutrique. non solum inde¬
finitione & compoto luncris a&actis: sed & in
mensis primi nonnũ quam inuentione fallunitur:
Iuccȩ disputatio malor est : qua mepistal hac uel
utleat conp̃hendi. uel debect : tantum hoc dicã :
quod per ae qui noctium uernale semper inerra¬
biliter possit inueniri Quimensis. iuxta compotũ
lunae. primus anni : quiesse debeat ultimus :
a equi noctium autem luxta sententiam omnium
orientalium & maximae aegrptiorũ qui prae
c&eribus doctoribus calculandi palmam te
UIt &iã ipsi horo lorica inspectione probamus :
uae cumque ergoluna ante aequi noctium plena

Expanded text:
statuunt dominicum, legitimos utique terminos passtatuunt dominicum, legitimos utique terminos paschae aperta transgressione violant, ut pote qui ab illius diei vespera pascha incipiunt, in qua hoc lex consummari et perfici debere decrevit. Illam in pascha diem assignent primam, cujus in lege mentio nulla usquam reperitur, id est, quartae primam septimanae. Qui utrique non solum in definitione et computo lunaris aetatis, sed et in mensis primi nonnunquam inventione falluntur. Quae disputatio major est quam epistola hac vel valeat comprehendi, vel debeat. Tantum hoc dicam, quod per aequinoctium vernale semper inenarrabiliter posset inveniri qui mensis juxta computum lunae primus anni, qui esse debeat ultimus. AequinOrientalium, et maxime Aegyptiorum, qui prae caeteris doctoribus calculandi palmam tenut etiam ipsi horologica inspectione probamus  Al., probavimus. Quaecumque ergo luna ante aequinoctium plena
Abbreviated transcription (Latin):
usque adx putant lunamesse seruandum:
celebrare incipiunt : clar& quod illã inexor dio
sui paschae diem statuunt: cuius nullamom¬
giunt : Pat& profecto. quodillã per omnia diem
cẽsuco sollemnitate secernunt : Quetmlex malore
prae c&eris festiuitate memorabilem saepe nume¬
ro commedat : sic que diem paschae ordine per¬
uerso: & cli quaendo in secunda ebdomada. totã con¬
pleciNT: &num quam in ebdomadae tertiae die
septima ponant : Rursumque quia xiũidie mensis
cuitumant : Nonminore utique errore tam&si
cltero latere : arecto ueritatis tramite diuer¬
tunt: & ueluti naufragia serllȩ fugientes : Incec¬
rrbdi uoraginem sub mergendi deciduNt : Nam cum
primitus & p̃cipue commendat. Asua prorsus
dĩ abaegptda seruitute redemtus est : & inqua
dñs suo mundum sanguine a pec catorum tene¬
bris liberauit : Inqua &iam sepultus: spemnobis
post mortem beatae qui&is tribuit: Vixuesperã
tangant : Idemque poenã erroris sui in sem& ipsos

Expanded text:
simam putant lunam esse servandum. celebrare incipiunt, claret quod illum in exordio sui paschae diem statuunt, cujus nullam omgiunt, patet profecto quod illam per omnia diem a sua solemnitate secernunt, quam lex majore prae caeteris festivitate memorabilem saepenumero commendat. Sicque diem paschae ordine perverso, et aliquando in secunda hebdomada totam compleant, et nunquam in hebdomadae tertiae die septimo ponant. Rursumque qui a sexta decima die mensis randum magis autumant, non minore utique errore tametsi altero latere a recto veritatis tramite divertunt, et veluti naufragia Scyllae fugientes, in Charybdis voraginem submergendi decidunt. Nam cum aprimitus est praecipue commendata, a sua prorsus Dei ab Aegyptiaca servitute redemptus est, et in qua Dominus suo mundum sanguine a peccatorum tenebris liberavit, in qua etiam sepultus spem nobis post mortem beatae quietis tribuit, vix vesperam tangant. Idemque poenam erroris sui in semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
culum : qui tunc quidem indero illius conuersatusus
cognoui: peromnia ep̃o dignamesse conperi
sed & cuius meriti cipud internum testem habitus sit
& in multis caluis. & in meipso maxime expertus sun
quippe quem abipso ut ita dicam mortis limite reuo¬
cuns : aduiam uitaesua oratione eaebenedictio¬
tempore. inclero illius degerem Tegendi quidem
canendi quenau studus tracditus sed non adhac
animum per fecte cduuenibus cohibens in lecebris
Contigit die quadam. nos It̃ aogentes cumillo. deue¬
nisse inuicmplanam & cmplam aptũque cur¬
suiequorum : Cõperunt que luuenes quicum ipso
erunt mcxime lalci postulure epis copum : ut cus¬
sumadore equos suos inuicempro barelicer &
At ille primo negauit otiosum dicens esse quodde¬
siderubcnT : sedadultimum multorũ unciruma initen¬
tione deuictus : facite inquid siuultis. Itutem̃
utherqbald ebillo se certumine funditus cbstine

Expanded text:
culum, qui tunc quidem in clero illius conversatus, nculum, qui tunc quidem in clero illius conversatus, ncognovi, per omnia episcopo dignam esse comperi. Sed et cujus meriti apud internum testem  Al., judicem habitus sit, et in multis aliis, et in meipso maxime expertus sum: quippe quem ab ipso, ut ita dicam, mortis limite revocans, ad viam vitae sua oratione ac benedictio Al. add. meae tempore in clero illius degerem legendi quidem canendique studiis traditus, sed non adhuc animum perfecte a juvenilibus cohibens inlecebris, contigit die quadam nos iter agentes cum illo devenisse in viam planam et amplam aptamque cursui equorum: coeperuntque juvenes qui cum ipso erant, maxime laici, postulare episcopum ut cursu majore equos suos invicem probare liceret. At ille primo negavit, otiosum dicens esse quod desiderabant; sed ad ultimum multorum unanima intentione devictus: Facite, inquit, si vultis, ita tamen ut Herebald ab illo se certamine funditus  Al. om
Abbreviated transcription (Latin):
eum : in quo fepeliendus ponideber& : dix̃ que orctio¬
nem : aabenedixit eum : &egrediens: dixit solito conso¬
lantium sermone. bene conuedes cas: & cito: cum que
post haec sederent admensam: misit puer addo¬
minum suum rogans sibi poculum uini mit tere
quia sitir& : gausus ille multum quia biberȩpos¬
s& misit ei cadicem uini benedictum ceb ep̃o: quẽ
utbibit surrexit continuo &ue terno infirmita¬
tis discus sołnduit seipse uesti mentissuis : & egra¬
sus inde intrauit cacsclutauit episco&conuiuas
dicens Qui ipse quoque delectar&ur manducure
abibere cumeis:ius serunt eum sedere secum cadae¬
pulcs multum gaudentes desospitate illius :
r esi debat ues cebatur: bibebat lc&abatur : quasi
unus econuiuis cgebat: & multis posthaec annis
uiuens: in ecdẽ quam acceperat salute perman¬
sit: hoc autem miraculum memoratus abbas non
se presente factum : sed abhis quip̃sentes fuere
sibi perhib& esse relatum : ui.¬

Expanded text:
eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque oratioeum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationem ac benedixit eum, et egrediens dixit solito consolantium sermone: Bene convalescas, et cito. Cumque post haec sederent ad mensam, misit puer ad dominum suum, rogans sibi poculum vini mittere, quia sitiret. Gavisus ille multum quia bibere posset, misit ei calicem vini benedictum ab episcopo; quem ut bibit, surrexit continuo, et veterno infirmitatis discusso, induit se ipse vestimentis suis; et egressus inde intravit, ac salutavit episcopum et convivas, dicens, quia ipse quoque delectaretur manducare et bibere cum eis. Jusserunt eum sedere secum ad epulas, multum gaudentes de sospitate illius. Residebat, vescebatur, bibebat, laetabatur, quasi unus e convivis agebat; et multis post haec annis vivens, in eadem quam acceperat salute permansit. Hoc autem miraculum memoratus abbas non se praesente factum, sed ab his qui praesentes fuere, sibi perhibet esse relatum.
Abbreviated transcription (Latin):
epis copocanobis: coeptum que ministerium lomni¬
bus propinandi usque cd prandium conpl&um
non omisit . Imitata socrum beati p&ri : quae
cum febrium fuiss& ardosibus fatigcta ad tae¬
tum manus dñicue surrex̃ : & sanitate simul
ac uir tute recepta ministrubat eis : .U.¬
lio Itempore uocatus ad dedicundam ecclesi¬
tom comitis. uocabulo aeddi: cum postulatus
conpless& minis terium rogatus est cbeodem
comite intrare adunum de pueriseius quicaca¬
rimae gritudine premebatur. Ita ut deficiente
moriturus eẽ uider&ur : Cui &iamloculus
lacmntuncercet p̃paratus : in quo defunctus
condi deber&: Ad didit cutem uir &ico
cibus : diligenter obsecrans . ut intrar& oraturus pro
illo qui amultum necesscria sibiess& uita ipsius:
reder& uero : quicsi ille ei manum inponere atque
eumbene dicere uoluiss& satim melius haber&
Intracuit ergo illo epss: &uidit eum mestis omnibus
lam morti proximum : positumque loculum luxta

Expanded text:
episcopo ac nobis: coeptumque ministerium nobis omnibus propinandi usque ad prandium completum non omisit; imitata socrum beati Petri  Al. add. apostoli, quae cum febrium fuisset ardoribus fatigata, ad tactum manus Dominicae surrexit, et sanitate simul ac virtute recepta, ministrabat eis. tempore vocatus ad dedicandam ecclesiam comitis vocabulo Addi, cum postulatum complesset ministerium, rogatus est ab eodem comite intrare ad unum de pueris ejus qui acerrima aegritudine premebatur, ita ut, deficiente moriturus esse videretur; cui etiam loculus jam tunc erat praeparatus in quo defunctus condi deberet. Addidit autem vir etiam lacrimas precibus, diligenter obsecrans ut intraret oraturus pro illo, quia multum necessaria sibi esset vita ipsius; crederet vero quia si ille ei manum imponere eum benedicere voluisset, statim melius haberet. Intravit ergo illo episcopus, et vidit eum moestis omnibus jam morti proximum, positumque loculum juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tam excellenter scriptura commendat: Dies aut̃
inquit septimus erit celebrior & scĩor. Nullũ¬
que seruile opus fi& ineo : Nullus crguere nos
poterit qđ non recte dñicũ paschaediem
quemde eucngelio suscipimus Inipsae quamlex
statuit tertia primi mensis eb domada celebre¬
mus : culus obseruantia catholica ratione pate¬
facta : pat& econtrario error inrationabilis eorũ.⁊
quipse fixos in lege terminos nulla cogente ne¬
cessitate. uel anticipare. uel trans cendere pre¬
sumunt : Namquesineratione necessittis ali¬
cuius anticipant illi tempus inlege prȩscriptũ ÷

Expanded text:
tam excellenter Scriptura commendat: Dies autem, tam excellenter Scriptura commendat: Dies autem, inquiens, septimus erit celebrior et sanctior, nullumque servile opus fiet in eo , nullus arguere nos poterit quod non recte dominicum paschae diem, quem de Evangelio suscepimus, in ipsa quam lex statuit tertia primi mensis hebdomada celebremus. Cujus observantiae catholica ratione patefacta, patet e contrario error irrationabilis eorum qui praefixos in lege terminos, nulla cogente necessitate, vel anticipare vel transcendere praesumunt. Namque sine ratione necessitatis alicujus anticipant illi tempus in lege praescriptum,
Abbreviated transcription (Latin):
nitas azimorum dñi est: Vii. diebus arraeo¬
med&is : dies primus erit celeberrimus ses queer
uno semper eodemque tempore : cum cnti quodĩ
populo quccmquam se cramentorum genere dis¬
er&o : sicut una eademque fide paescha colibru¬
re possemus : Quicuero dies septimanae geq
aequedi cumluna tramite procurrit ̃ decreunt
ac postolica traditio quaeꝑ beutum potreus ta¬
romae predicata : Permarcum eucengelisit
& inter pselem ipsius ce lexandriae confinin¬
tuest : ut adueniente primomense . aduenien¬
mensis : Inqua cumque enim harum inuenta
fuerit : merito inece pces cha celebrabitus
q uie nimirum haec ad numerum pertine illcro
VII. dierum : quibus atrma caelebrari iub&ur: Itaq
fit : ut nũquã pascha nrm̃ aseptimana mensis pri¬
mi tertia. utrã uis partem declin&: seduel totã
eum idest omnes .Vii. legalium azrmorum dies
uel certe aliquos deillis teneat: nã & sisaltim
unũ ex eis. hocest Ipsum septimũ ad p̃henderit. quẽ

Expanded text:
nitas azymorum Domini est. Septem diebus azyma comedetis, dies primus erit celeberrimus sanctusque. uno semper eodemque tempore cum antiquo Dei populo, tanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus. Quia vero dies septimanae non aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica traditio, quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam et interpretem ipsius Alexandriae confirmata est, ut, adveniente primo mense, advenienmensis. In quacunque enim harum inventa fuerit, merito in ea pascha celebrabitur, quia nimirum haec ad numerum pertinet illarum septem dierum quibus azyma celebrari jubetur. Itaque fit ut nunquam pascha nostrum a septimana mensis primi tertia in utramvis partem declinet, sed vel totam eam, id est, omnes septem legalium azymorum dies, vel certe aliquos de illis teneat. Nam etsi saltem unum ex eis, hoc est ipsum septimum apprehenderit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
& cumhaecdies insabbatum forte inciderit : toller&
omnes ec lesiae perorbem quae unã catholicam
facciunt panem &uinum in mysterium curnis
& sanguinis agni in maculati : qui cibstulit pec cata
mundi: &p̃cedente congrua lectionũ orationum
rꝗt haec dño. In spem futurae suae redentionis
ipsaest enĩ eccdem nox. Inqua de a egypto ꝑsanguine
ugni: israhelitica plebs ereptaest : ipsa in qua per
resurrectionẽ xp̃i liberctus est amorte a &erna
populus omnis dĩ÷ Mane ccutem in luces cente die
dominica primampas chedis festidiem caelebre¬
ret : Ipscest enĩ dies inquec resur rectionis succe
gloricm dñs multifcrio piae reuelationis

Expanded text:
t cum haec dies in Sabbatum forte inciderit, tolleret t cum haec dies in Sabbatum forte inciderit, tolleret omnes Ecclesiae per orbem, quae unam catholicam faciunt, panem et vinum in mysterium carnis et sanguinis Agni immaculati, qui abstulit peccata mundi: et praecedente congrua lectionum, orationumrent haec Domino in spem futurae suae redemptionis. Ipsa est enim eadem nox in qua de Aegypto per sanguinem agni Israelitica plebs erepta est; ipsa in qua per resurrectionem Christi liberatus est a morte aeterna populus omnis Dei. Mane autem inlucescente die Dominica, primam paschalis festi diem celebrarent. Ipsa est enim dies in qua resurrectionis suae gloriam Dominus multifario piae revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
hunc numerum seperatim subpas chaetitulo prare¬
notatur : sicut ȩxodi sequentia patenter edocent
Vbicumdictum ess& : in eadem enĩ ipsadie edũcam
uestras rituper p&uo: primo menses .XIIIi. diemensis
gentius explorata scripturae ueritas doc&: aues
ut non amplius tota sacra sollemnitas quam .uiii.
tantum modo noctes. cum totidem diebus conpre¬
hendat : Vnde &uerccesse probatur nr̃a difinctis
qua tempus paschale primomense anni: & ter¬
tia eius eb domada celebrandũ esse diximus :uera¬
citer enĩ tertia cogitur eb domada: quod auespera
diem que nobis drũi cã. quae cipud antiquos una
uel prima sabbati siue sabbatorum uocatur.
gaudio suae resurrectionis fecit esse sollemnẽ:
inseruit : ut nil omni modis. d&empore pasche
legadis preoc cupandum: nil minuendum esse de¬
cerner& : Quin potius statuit. ut expectar &ur
iuxtap̃ ceptũ legis. Idemprimus anni mensis: Exspec

Expanded text:
hunc numerum separatim  Al., separatum sub Paschae titulo praehunc numerum separatim  Al., separatum sub Paschae titulo praenotatur, sicut Exodi sequentia patenter edocent; ubi cum dictum esset: In eadem enim ipsa die educam vestras ritu perpetuo. Primo mense, quarta decima die mensis gentius explorata Scripturae veritas docet, a veut non amplius tota  Al. add. sola sacra sollemnitas quam septem tantummodo noctes cum totidem diebus comprehendat: unde et vera esse probatur nostra diffinitio, qua tempus paschale primo mense anni, et tertia ejus hebdomada celebrandum esse diximus. Veraciter enim tertia agitur hebdomada, quod a vesperadiemque nobis Dominicam, quae apud antiquos una vel prima Sabbati, sive Sabbatorum vocatur, gaudio suae resurrectionis fecit esse sollemnem; inseruit, ut nil omnimodis de tempore Paschae legalis praeoccupandum, nihil minuendum esse decerneret. Quin potius statuit ut exspectaretur juxta praeceptum legis idem primus anni mensis, exspect
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere contemsit : Neclongo tempore
super fuit : Vnde factum est : ut regnantu
osredo filio eius moxsx nodo facta lat̾a fliuiũ
nidd ÷ post cliquantum utrius que partiscon¬
flictum: tandem cunctis fuuentibus in p̃sula¬
tum sit suae receptus ec desiae: sic que iii.
cennis : idest usque addiem obitus sui utã duxit
ubebat in prouintia undalum subregͥmine cudual¬
u cbbates & ministeio fratrum perlatus in primũ
suum monasteriũ quod uocatur in hrypum: positus

Expanded text:
suscipere contempsit, nec longo tempore suscipere contempsit, nec longo tempore superfuit: unde factum est ut regnante Osredi filio ejus, mox synodo facta juxta fluvium Nidd, post aliquantum utriusque partis conflictum, tandem cunctis faventibus, in praesulatum sit suae receptus Ecclesiae. Sicque quatuor annis, id est, usque ad diem obitus sui, vitam duxit habebat in provincia Undalum sub regimine Cudualdi abbatis; et ministerio fratrum perlatus in primum suum monasterium quod vocatur Inhrypum, positus
Abbreviated transcription (Latin):
Adstitit enĩ mihi quidã candido predurus
habitu: dicensse micha helẽ esse arhange¬
lum: & obhoc inquit missus sum. ut te amor te
reuocem : donccuit enim tibi drẽs uitam perorationes
ala crimas discipulorum acfratrũ tuorum : & per
inter cessionem becctae suae gen&ricis semper quer
uirginis mariae : qua propter dicotibi : quia modo
quidem ab in firmitate hac sanaberis. sed para¬
tus esto qu epost qua drigennium reuertens
uisitabote : Pa triam uero per ueniensi maxi¬
mam possessionum tuarum quae tibi abla¬
taesunt portionẽ recipies: atque inpace
tranquilla uitã terminubis: Conualuit
igitur epĩs cunctis gaudentibus acdõ gratias
agentibus : coepto que itinere brittaniam
uenit : Hectis autem epis tulis quas abeapos¬
tolico papa aduexerat berot uald urchieos
& aedilred quon damrex tunc autem ubbas
libentis sime ft uerunt : qui uidelicet ȩdilred
accitum adse colnredũ quem prose regen

Expanded text:
Adstitit enim mihi quidam candido praeclarus Adstitit enim mihi quidam candido praeclarus habitu, dicens se Michaelem esse archangelum: et ob hoc, inquit, missus sum ut te a morte revocem: donavit enim tibi Dominus vitam per orationes ac lacrymas discipulorum ac fratrum tuorum, et per intercessionem beatae suae genitricis semperque virginis Mariae. Quapropter dico tibi, quia modo quidem ab infirmitate hac sanaberis; sed paratus esto, quia post quadriennium revertens, visitabo te; patriam vero perveniens, maximam possessionum tuarum  Al. om. tuarum quae tibi ablatae sunt, portionem recipies, atque in pace tranquilla vitam terminabis. Convaluit igitur episcopus cunctis gaudentibus, ac Deo gratias agentibus, coeptoque itinere Brittaniam venit. Lectis autem epistolis quas ab apostolico papa advexerat, Berctuald archiepiscopus, et Aedilred quondam rex, tunc autem abbas, libentissime faverunt: qui videlicet Aedilred accitum ad se Coinredum quem pro se regem
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ccuditis : dicebat omnes unce cumipso
.xl. propeannos epis copatu fungebatur. nequa¬
quam damnari debere : sed að integrum
culpis accusctionũ absolutũ patriam cum
honore reueti : Quicum brittania reme ans
ingullicrum partes deuenis s& : tactus est in¬
pr mita te repentina : & ec crescente ddeo pres¬
sus ut neque equo uehi poss& sed manibus mni¬
nistrorum portar&ur in graliato: sic delatus
tibus quasi mortuus lae cebeet: hc̃litu tuntũ
pertenui quic uiuer& demonstruns : quicum¬
que ita si necibo & potiesine noce elcuiditu
qua triduo perseuercr& : quintu demum in
exsurgens resedit : Apertisque oculis: udit
uit : & uidens eum melius habentẽ aloqui
consedissent : ac desuꝑnis iudicis trepidi c̃liqua
confabulari cepisset : Ius sit pontifex c&eros
cdhorcm egredi & ada can presbi terum ita
loqui ex orsus est : uisio mihi modo tremenda
upparuit : quamte audire acsilentio tegere
uolo donec sciã quid deme fieri uelit ds̃:

Expanded text:
Quibus auditis, dicebant omnes una cum ipso Quibus auditis, dicebant omnes una cum ipso er quadraginta prope annos episcopatu fungebatur, nequaquam damnari debere, sed ad iculpis accusationum absolutum, patriam cum honore reverti. Qui cum Brittaniam remeans in Galliarum partes devenisset, tactus est infirmitate repentina, et ea crescente adeo pressus, ut neque equo vehi posset, sed manibus ministrorum portaretur in grabato DCCV. Sic delatus tibus quasi mortuus jacebat, halitu tantum pertenui quia viveret demonstrans. Cumque ita sine cibo et potu, sine voce et auditu quatriduo perseveraret, quinta demum inlexsurgens revit, et videns eum melius habentem ac loqui consedissent, ac de supernis judiciis trepidi aliqua confabulari coepissent, jussit pontifex caeteros ad horam egredi, et ad Accan presbyterum ita loqui exorsus est: « Visio mihi modo tremenda apparuit, quam te audire ac silentio tegere volo, donec sciam quid de me fieri velit Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi scribͣ erat : uilfridus deo amabilis epis copus
eborcte ciuitatefs. cipos tolicã sedem desuac cau¬
sa uppelluns : & ub hac potes tate decertis in¬
certis que rebus cobsolutus : &c&erc quae sũpra
posuimus: quod ubi lectum est : stupor cidpre¬
hendit cudientes: & silente lectose ł coeperunt
cd ter utrum requirere quis ess& ille uilfri¬
dus ep̃s : tumbonifacius consilicrius cposto¬
lici pcpae & clii perplures qui ȩum temporibus
cogathonis pãpeibi uiderant: dicebant. lpsum
esse ep̃m quinuper romã ac cusactus asuis.
atque a postolica sede iudicandus aduenerit:
Quilcm dudũ in quiunt ȩque uecusatus
huc adueni ens: moxaudita ac diuidi cecta causa
& controuersia utriusque partis abeactae
memoriae pcpa cega thone probectus est
contracfũs a suo episcopatu repulsus : & tanti
cepud eum habitus est: ut ipsum in concilio qđ
congregarat episcoporũ quecsi urum incor¬
ruptae fidei & animi probi residerȩ p̃cger&

Expanded text:
ubi scriptum erat: Wilfridus Deo amabilis episcopus ubi scriptum erat: Wilfridus Deo amabilis episcopus Eboracensis civitatis, apostolicam sedem de sua causa appellans, et ab hac potestate de certis incertisque rebus absolutus, etc., quae supra posuimus. Quod ubi lectum est, stupor apprehendit audientes: et silente lectore, coeperunt alterutrum requirere, quis esset ille Wilfridus episcopus. Tum Bonifacius consiliarius apostolici papae, et alii perplures, qui eum temporibus Agathonis papae ibi viderunt, dicebant ipsum esse episcopum, qui nuper Romam accusatus a suis, atque ab apostolica sede judicandus, advenerat. « Qui jamdudum, inquiunt, aeque accusatus huc adveniens, mox audita et dijudicata causa et controversia utriusque partis, a beatae memoriae papa Agathone probatus est contra fas a suo episcopatu repulsus: et tanto apud eum habitus est honore, ut ipsum in concilio quod congregarat episcoporum quasi virum incorruptae fidei et animi probi residere praeciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
insulae uerbi minis tros destinauit: & secundo
cenno cldfridi qui post egfridũ regnauit. se¬
dem suam & epis copatum ipso rege inuitunt be
den ipsorege & plurimis ẽĩs presulatu pulsus
et: ueniens que romam cumpresentibus ac cu¬
ator ibus acciper& locum sedefendendi: conseden¬
tibus ep̃ĩs pluribus cuma postolico papa lohan¬
ne: omnium iudicio probatum est: accusatores
eius non nulla in parte falsas contraeum
to pcpa regibus anglorum cedilredo & alfrido
ut eum in epis cõpatĩsuum eo quod iniuste fuerit
condemnatus. fac cerent recipi iuuit autem¬
causcm absolutionis eius. lectio sy nodibeatae
memoriae papȩ agathonis : quite quondam
ipso p̃sente iurbe atque in eodẽ concilio inter
epis copas residente ut prediximus : actaest ꝙ¬
umergo ctusa exigente synodus eudem eoralit
nobulibus & frequentia populi iubente copostoluo
papa diebus cdiquoð leger &ur : uentum est ad locũ

Expanded text:
insulae verbi ministros destinavit: et secundo insulae verbi ministros destinavit: et secundo anno Aldfridi qui post Ecgfridum regnavit, sedem suam et episcopatum, ipso rege insitante, rodem ipso rege et plurimis episcopis praesulatu pulsus est DCXCI: veniensque Romam, cum praesentibus accusatoribus acciperet locum se defendendi, considentibus episcopis pluribus cum Apostolico papa Johanne, omnium judicio probatum est accusatores ejus non nulla in parte falsas contra eum est a praefato papa regibus Anglorum Aedilredo et Aldfrido, ut eum in episcopatum suum, eo quod injuste fuerit condemnatus, faccausam absolutionis ejus lectio synodi beatae memoriae papae Agathonis quae quondam ipso praesente in urbe atque in eodem concilio inter episcopos residente ut praediximus acta est. Cum ergo, causa exigente, synodus eadem coram nobilibus et frequentia populi, jubente apostolico papa, diebus aliquot legeretur, ventum est ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
hiemem cdmnoua dĩ plebe feliciter exigens: sicro¬
mam ueniendi lter rep&iit: &ubi causa eius uenti¬
lita est presente cegathone papa & pluribus
epis copis : uniuersorum luditio absque crimine
uoluntatem atque operationem dogmati⁊ abañ :
uocari iussit & uilfridum. atque inter ep̃os con
sidentem dicere fidem suam simul& prouin¬
tiae siue insulae dequa uenerat: Cumque catho
inter c&era. eius dẽ sroͦigestis. inseri: scriptum¬
que est hoc modo: uil fridus dõ emabilis es̃ ebora
cae ciuitates. a postolicã sedem desua causa
appellans & abhac potes tate decertis in cetisque
rebus absolutus & cum aliis .cxai. epĩs. insrnodo
in iudicii sede constitutus & pro omnia quilona¬
lipar tebrit taniae. & hiberniae insulis. quae
ab anglorum & br&tonũ nec nonscottorum¬
a picto ium gentibus incoluntur uerã & catholicẽ
fidem confessus est : & cum suscriptione sucucor
orouintia ccustredium scxonũ ub idolatriae

Expanded text:
hiemem cum nova Dei plebe feliciter exigens, sic Rohiemem cum nova Dei plebe feliciter exigens, sic Romam veniendi iter repetiit; et ubi causa ejus ventilata est, praesente Agathone papa et pluribus episcopis, universorum judicio absque crimine voluntatem atque opervocari jussit beatum Wilfridum, atque inter esidentem dicere fidem suam simul et provinciae sive insulae de qua venerat: cumque catholinter caetera ejusdem synodi gestis inseri, scriptumque est hoc modo: « Uilfridus Deo amabilis ecae civitatis, apostolicam sedem de sua causa appellantem et ab hac potestate de certis incertisque rebus absolutum et cum aliis CXXV coepiscopis in sinodo in iudicii sede constitutum et pro omni aquilonali parte Brittanniae et Hiberniae insulis, quae ab Anglorum et Brittonum necnon Scottorum, Pictorum gentibus colebantur, veram et catholicam fidem confessus est et cum subscriptione suprovinciam Australium Saxonum ab idolatriae
Abbreviated transcription (Latin):
ess& annorũ circiter xx: eodem cgilbereto
cutis conuenientes : multum honorificos minis¬
terium impleuerunt: quo adhuc intrans ma¬
rinis partibus demorante : consecratus est
Inepiscopctuti ebort ci iubente rege osuice
cidoaui sc̃s ut supra memoratumest : &tra¬
bus cunis  ec desia sublimite regens deine
cid monus teriisui. quod est in laestingaoe curã
seco sit ÷ Accipiente uil frido epis copatũ totius
nor dan hrmbrorum prouintiae: quide inderer¬
nante ecgfrido pulsus est ꝙiscopatu. aclu¬
proillo consecrati antisiites quorũ suprarnie¬
minimus : romã que iturus & coram aposto¬
lico pcipa causam dicturus : ub inauem cons¬
cendut flante fic uonio pulsus est fresitami
& honorifice sus ceptus a barbaris acpo
suorum sordibus fonte seduatoris cibluit :¬
& quod post modum uilbrord. reuerentissimus xp̃i
pontifex in magna deuotione conpleuit: Ipse
primus ibi opus euangelicum coepit. Ibier go

Expanded text:
esset annorum circiter triginta, eodem Agilbercto esset annorum circiter triginta, eodem Agilbercto titis convenientes, multum honorifice ministerium impleverunt. Quo adhuc in transmarinis partibus demorante, consecratus est in episcopatum Eburaci, jubente rege Osuio, Ceadda vir sanctus, ut supra memoratum est, et tribus annis Ecclesiam sublimiter regens, dehinc ad monasterii sui, quod est in Laestingaei, curam secessit, accipiente Uilfrido episcopatum totius Nordanhymbrorum provinciae. Qui deinde regnante Ecgfrido, pulsus est episcopatu DCLpro illo consecrati antistites, quorum supra meminimus: Romamque iturus, et coram apostolico papa causam dicturus, ubi navem conscendit, flante Favonio pulsus est Fresiam, et honorifice susceptus a Barbaris ac resuorum sordibus fonte Salvatoris abluit; et quod postmodum Uilbrord reverentissimus Christi pontifex in magna devotione complevit , ipse primus ibi opus evangelicum coepit. Ibi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
fice : cetille brittaniam ueniens. conlunctus est
amicitus alchfridi regis : quicatholicas ec desse
regulas sequi semper &amare didicerutn
rit moxdonauit terram x stomi larund
loco qui dicitur stanford: & non multum post
pridem ad construendum in ibi monasterium.
hisqui scottos sequeb&tur: uerum quia illi
post modũ optione data maluerunt loco cede¬
re: quampas chacatholicũ c&erosque ritus
canonicos  iuxta romanae &a postolice
ec desice consu &udinem recipere : Dedit hoc
illi quem melioribus inbutũ disciplinis ac mo¬
ribus uidit: quo in tempore adius sionem
prefccti regis presbita ordinatus est inco¬
dem monas terio aibagilbeeto ep̃o geuis sorũ
cuus supra meminimus: desider tnbe sege. ditur̃
uunstae pe uditionis Acreligionis sibi spedioditior
indi uiduo comitatu sucerdos esselimi nocta u
mittens dcum consilio atque consensu partras
sui osuiu qpis copum sibi rogauit ordiniricõ

Expanded text:
fice. At ille Brittaniam veniens, conjunctus est fice. At ille Brittaniam veniens, conjunctus est amicitiis Alchfridi regis, qui catholicas Ecclesiae regulas sequi semper et amare didicerat. rit, mox donavit terram decem familiarum in loco qui dicitur Stanford, et non multo post pridem ad construendum inibi monasterium his qui Scottos sequebantur. Verum quia illi postmodum optione data maluerunt loco cedere, quam Pascha catholicum caeterosque ritus canonicos juxta Romanae et apostolicae Ecclesiae consuetudinem recipere, dedit hoc illi, quem melioribus imbutum disciplinis ac moribus vidit. Quo in tempore DCLXIV ad jussionem praefati regis presbyter ordinatus est in eodem monasterio ab Agilbercto episcopo Geuissorum, cujus supra meminimus, desiderante rege ut vir tantae eruditionis ac religionis sibi specialiter individuo comitatu sacerdos esset ac doctor. mittens, cum consilio atque consensu patris sui Osuiu, episcopum sibi rogavit ordinari, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mi acscissimi bonefactu uidelic& carchidiuconi:
qui &ia consiliarius erat cpostolici pape
cuius maesterio .iiii. euangeliorum libros exor¬
dine didicit : compatum paschae rationabilem
& alia multa quae in patria neuiuerat ecde¬
siasticis disciplinis ac commoda. eodem magis¬
tro tradente percepit: & cum mexses cliquot
ibi studus occupatus felicibus exegis s&c redut
commoratus ad tonsus est cbeo : & intanto habi¬
tus &more : utheredem sibi illũ facere cogitas¬
se : Sed nehoc fieri poss& cantis tes cruddi
hocest anglorum gestis ꝓiscopatũ reseruatus
ncmque balthild regina missis militibus . epis¬
copum iussit interfici: quem ad locum quidem
quo dicolandus eret secutus est uilsrid deri¬
cus llius : desĩderans cumeo tam & si ipso mulũ
prohibente pariter oc cumbere: sed hune ubi
pereginũ atque oriundum denatione angi¬
rum cognouere carnifices : pepersere illit
neque eum trucidare cum suo uoluere porta¬

Expanded text:
mi ac sanctissimi, Bonifacii videlicet archidiaconi, mi ac sanctissimi, Bonifacii videlicet archidiaconi, qui etiam consiliarius erat apostolici papae; cujus magisterio quatuor Evangeliorum libros ex ordine didicit, computum Paschae rationabilem, et alia multa quae in patria nequiverat ecclesiasticis disciplinis accommoda, eodem magistro tradente percepit; et cum menses aliquot ibi studiis occupatus felicibus exegisset, rediit commoratus, attonsus est ab eo, et in tanto habitus amore, ut heredem sibi illum facere cogitasset. Sed ne hoc fieri posset, antistes crudeli hoc est, Anglorum gentis episcopatum reservatus. Namque Baldhild regina, missis militibus, episcopum jussit interfici, quem ad locum quidem quo decollandus erat, secutus est Uilfrid clericus illius, desiderans cum eo, tametsi ipso multum prohibente, pariter occumbere. Sed hunc ubi peregrinum atque oriundum de natione Anglorum cognovere carnifices, pepercere illi, neque eum trucidare cum suo voluere ponti
Abbreviated transcription (Latin):
instus tid alescens animi uiua cis dilãs sucer
husque inspiciebat discendis opoerã diois cos uogtus¬
nit uto tlus ad ulescens nomine dis coooeti¬
mento benedictus denobilibus anglororni cuori¬
ones & pses nomam uenire cuius suprit memi¬
nimus : huius ago comitatiur &x socioud
uerborum iuuenis. grietia uenusti uultusi date¬
ue tare ractiotus & constantia acmetuiabib
costations unde domnia quese necondu labebit
sebundento npsi cum socis suis qua mdiuit secuõ
oraon donebet  & linsuper offer bartaut siud
Vripurte gclliarũ nonminimã illi megtindam
commit ter& acfiliam fra trissut udotitiem
qua merga eum cumess& peregrinus haber e dig¬
nar&ur : res pondit propositũ semagis alteri¬
us conuersationis habere atque ideo patria
relicta romã Iter agere coepisse: quibus ccudi
ris &cunctis simul quae necessitas poscebut
iteneris largiter subminis tratis: obsecrans sedu¬
nibus ac meditationi rerum ec lesi asticarum
instantia: peruenit cdamicitiam iuiri doctissi¬

Expanded text:
ratus adolescens animi sagacis, diligenter iis quae inspiciebat discendis operam daret, supervenit illo alius adolescens nomine Biscop, cognomento Benedictus, de nobilibus Anglorum, cupiens et ipse Romam venire: cujus supra meminimus. Hujus ergo comitatui rex sociavit verborum juvenis, gratia venusti vultus, alacritate actionis, et constantia ac maturitate cogitationis: unde et omnia quae necesse habebat, abundanter ipsi cum sociis suis, quamdiu secum erant, donabat: et insuper offerebat, ut si vellet, partem Galliarum non minimam illi regendam committeret, ac filiam fratris sui virginem quam erga eum, cum esset peregrinus, habere dignaretur, respondit propositum se magis alterius conversationis habere, atque ideo, patria relicta, Romam iter agere coepisse. Quibus auditiitineris, et cunctis simul quae necessitas poscebat itineris largiter subministratis; obsecrans  Al., observans sedunibus ac meditationi rerum ecclesiasticarum,instantia, pervenit ad amicitiam viri doctissi
Abbreviated transcription (Latin):
que animo uenire romam: & quiad sedem
cipos tolicum Ritus e desicstici siue monas¬
teriules serucrentur uidere: quod cumfraa
eum que id quodmente disposuerat perficere
sucd ebant : Atille confestĩ ueniens udre
ginã eanfledam quic notus erat ei : eius que
terio sotiatus Indi cauite desiderium sibi
inesse bectorum apostolorũ limince uisitan¬
dii quae delec tata bono adulescentis proposito¬

Expanded text:
que animo venire Romam, et qui ad sedem que animo venire Romam, et qui ad sedem apostolicam ritus ecclesiastici sive monasteriales servarentur, vieumque id quod mente disposuerat perficere suadebant. At ille confestim veniens ad ginam Eanfledam, quia notus erat ei  Al., cui terio sociatus, indicavit ei desiderium sibi inesse beatorum apostolorum limina visitandi: quae delectata bono adolescentis proposito