comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urbis tec aa corriper& nisi essent s pecus lacusq qͥ excipe¬
rent: coctili later culostructis: totũ opus. bi tumine adstrin¬
git᷑ pons lapideus flum inii npositus iungit urbẽ: hicquoq
in t̃mi rabilia orientis opera numera tus ẽ: quippe euphra¬
tes altũ limũ uehit quopoenitus ad fundam̃ta iacienda¬
egeste uix sufficiendd operifirmo repperiunt solũ. ha renȩ aut̃
cur amnẽ qͥ r&entus acrius quã silibero cursume ara
inlitus tircẽ quoq: ambitus: exstadia c̃plexã babent. xxx pe¬
des interra triũ funda m̃ta dimissa s̃ ad lxx sumũ munimn
sastigiũ ꝑuenu: suꝑ aartẽ uulgatũ graccoꝵ stibulis miraculũ
pensil hortis suma muroꝵ alatudinẽ aequante multarũq
arboꝵ ũbra & ꝓccritate a moenos: saxopilȩq̃: cotu honꝰ sustinen
instruc tes̃ suꝑpilas lapide quadratosolẽ stratũ ẽ: paciens
trae quã alta miniciunt & humoris quorigant t̃ras: ad eo¬

Expanded text:
urbis tecta corriperet, nisi essent specus lacusque, qui excipeurbis tecta corriperet, nisi essent specus lacusque, qui exciperent. Coctili laterculo structi sunt, totum opus bitumine adstringitur. Pons lapideus flumini inpositus iungit urbem. Hic quoque inter mirabilia Orientis opera numeratus est. Quippe Euphrates altum limum vehit, quo penitus ad fundamegesto, vix fulciendo operi firmum reperiunt solum. Arenae autem tur amnem, qui retentus acrius, quam si libero cursu mearet, inliditur. Arcem quoque ambitu XX stadia conplexam habent. XXX pedes in terram turrium fundamenta demissa sunt, ad LXXX summu munimenti fastigium pervenit. Super arcem, vulgatum Graecorum fabulis miraculum, pensiles horti sunt, summam murorum altitudinem aequantes multarumque arborum umbra et proceritate amoeni. Saxo pilae, quae totum onus sustinent, instructae sunt: super pilas lapide quadrato solum stratum est patiens terrae, quam altam iniciunt, et humoris, quo rigant terras: adeo
Abbreviated transcription (Latin):
gi ostendit᷑ murus laterculo cocalibi tumine int̃litus: spa¬
ciũ xxx & duoꝵ pedũ latitidinẽ amplectit᷑ quad rige in ter
se occurrentes si nepericulo commeare dicunt᷑ alticudo
muri.l. cabitoꝵ emin& spatio turres denis pedib: quã murus
ciltiores s̃ totius operis ambitus: cec hxiuistadia cõplertit
singuloꝵ sttidioꝵ structura singulis dieb ꝑ fec tã eẽ memo¬
riae ꝓditũ ẽ: edificia ñ s̃ ad motamuris sed ferespaciũ iuge¬
riunius absunt: ac n&otã qͥdẽ urbẽ tectis occapauerunt:
ꝑ lxxxstadia habitabat᷑. nec om̃a c̃tinuas̃ credoqͥa tutius
uisũ & plurib locis spargic& eras er̃ coluntq ut si ex t̃na
uis ingrcuat. obsessis alim̃ta exipsius urbis solo subminis¬
trent᷑ euphrates int̃ fuit: magnae quȩ molis crepidinibus
coerc& : sed omniũ operũ magnitudinẽ circũ ueniunt
cauerne ingentes inalatudinẽ presse eidac cipiendũ im¬
p&ũ fluminis: qđ ubi ad positae crepidinis fastidiũ excessit

Expanded text:
instructus laterculo coctili bitumine interlito spatium XXX et duorum pedum in latitudinem amplectitur: quadrigae inter se occurrentes sine periculo commeare dicuntur. Altitudo muri L cubitorum eminet spatio: turres denis pedibus quam murus altiores sunt. Totius operis ambitus CCCLXV stadia conplectitur: singulorum stadiorum structuram singulis diebus perfectam esse memoriae proditum est. Aedificia non sunt admota muris, sed fere spatium iugeri unius absunt. Ac ne totam quidem urbem tectis occupaverunt — per LXXX stadia habitabatur —, nec omnia continua sunt, credo, quia tutius visum est pluribus locis spargi. Cetera serunt coluntque, ut, si externa vis ingruat, obsessis alimtrent. Euphrates intersluit magnaeque molis crepidinibus coercitus. Sed omnium operum magnitudinem circum veniunt cavernae ingentes in altitudinem pressae ad excipiendum impetum fluminis quod ubi appositae crepidinis fastigium
Abbreviated transcription (Latin):
citus adhuc inaciostante stare cedentib ꝑseuerass&. aut
culpasua uictꝰ e& aut aliena uirtute uicis s&ciã simlt tudinẽ
qͥtũ occurrentiũ extimuis s&: uictoria dutfede fugiendũ.
aut miserabilit̾ cadendũ fuit: neducesqͥdẽ copiarũ sua lau¬
de fraudandis quippe uulnera quȩ quisq excoepit. indicia
uirtutis s̃ ephestionis brachiũ hasta ic tũ ẽ ꝑ dic ea & coenos.
& menidas. sagittis ꝓpeoccis & siuere estimarenacedonas
qͥ tunc erant uolumus. fatebim᷑ & regẽ talib: ministris x illos
anto rege fuisse dignissimos.

Expanded text:
citus adhuc in acie stante instare cedentibus perseverasset, aut citus adhuc in acie stante instare cedentibus perseverasset, aut culpa sua victus esset aut aliena virtute vicisset. Iam si multitudinem equitum occurrentium extimuisset, victori aut foede fugiendum aut miserabiliter cadendum fuit. Ne duces quidem copiarum sua laude fraudandi sunt. Quippe vulnera, quae quisque excepit, indicia virtutis sunt: Hephaestionis brachium hasta ictum est, Perdicca et Coenos et Menidas sagittis prope occisi. Et, si vere aestimare Macedonas, qui tunc erant, volumus, fatebimur et regem talibus ministris et illos tanto rege fuisse dignissimos.
Abbreviated transcription (Latin):
turbatos amiciqueq: nec ꝑsac inultcadebant: quippeñ
iniuerie cicies ꝗdc umultu ariaemanus. uehementius indere cer¬
c itandem barbari cũ obscura liuefutior fuga uidder& ee
quã pugnã disꝑsis agminib: abier. rexetra ordinario pe¬
riculo de func tusincolumes suos redaxit in castra.
Secidere ꝑsarũ quoꝵ numerũ uictores finire potuer milia
Ama edonũminꝰ quã cecdesideratis: & erũ hanc uictoria
rexmaiore &xpurteuir tutiquã fortune suȩ debui: animo¬
nut antea locouicit: nã & aciemperiussime insiru &
prõptissime ipse pugnauit & magno c̃silio iacturã s arcinarũ
in pedim̃toꝵq c̃ tẽpsit cũ in ipsa aciae sumȩ reiuider& eẽ dis¬
crim̃ dubioq: ad hucpugnȩ euentu ꝓuictore segessit. ꝑculsos
de inde hostiũ fudit fugientes. qđ in illo ardore animiuix cre¬
dipotest prudentius quã auidius ꝑsecutus ẽ nãsi parte exer¬

Expanded text:
turbatos amici quoque. Nec Persae inulti cadebant: quippe non turbatos amici quoque. Nec Persae inulti cadebant: quippe non universae acies quam hae tumultuariae manus vehementius iniere certamen. Tandem barbari, cum obscura luce tutior fuga videretur esse quam pugna, dispersis agminibus abiere. Rex extraordinario periculo defunctus incolumis suos reduxit in castra. Cecidere Persarum, quorum numerum victores finire potuerunt, milia XL, Macedonum minus quam CCC desiderati sunt. Ceterum hanc victoriam rex maiore ex parte virtuti quam fortunae suae debuit: animo, non, ut antea, loco vicit. Nam et aciem peritissime instruxit et promptissime ipse pugnavit et magno consilio iacturam sarcinarum inpedimentorumque contempsit, cum in ipsa acie summae rei videret esse discrimen, dubioque adhuc pugnae eventu pro victore se gessit. Perculsos deinde hostis ut fudit, fugientes, quod in illo ardore animi vix credi potest, prudentius quam avidius persecutas est. Nam si parte exer
Abbreviated transcription (Latin):
cursu corpora ex hausta & p̃ceps in noc tẽ diͥtẽp causatꝰ es
reuera deleuocornu qđ adhuc in acie farcredebat sollicita
reuerti ad ferendã opẽ susstatuit: lãq signa ẽ uerterat:
eqͥtes a parmenione missiillius quoq partis uictoriã nun¬
ciarit sed nullũ odie maius periculũ acus: quãdũ copia
reducit in castra: paucitũ & inc̃positi sequebant. ouantes us¬
toria: quippeom̃s hostes aut infuga effusqs aut in aciȩ c¬
cidisse credebunt: cũ repente exaduerso appa ruit agmen
acqͥtũ qͥ primo in hibuere cursum deinde macedonũ paucia¬
te conspecta turmas in obuios c̃citauer: antesigna rexibai
dissimilato magis periculo quã sprolo: nec de fuit ei ꝓpaua
indubiis reb: felicitas. nãq p̃fectũ eqͥ tatus auidũcistam¬
nis & obidipsũ in auitius inseruentẽ: hasta trans fixit: qu
exquolapso ꝓximũ acdemplures eodẽ telo ẽfodit: inuasin

Expanded text:
cursu corpora exhausta et praeceps in noctem diei tempus causatus est, cursu corpora exhausta et praeceps in noctem diei tempus causatus est, re vera de laevo cornu, quod adhuc in acie stare credebat, sollicitus reverti ad ferendam opem suis statuit. Iamque signa converterat, cum equites a Parmenione missi illius quoque partis victoriam nuntiant. Sed nullum hoc die maius periculum adiit quam, dum copias reducit in castra. Pauci eum et inconpositi sequebantur ovantes victoria — quippe omnes hostes aut in fugam effusos aut in acie cecidisse credebant — : cum repente ex adverso apparuit agmen equitum, qui primo inhibuere cursum, deinde Macedonum paucitate conspecta turmas in obvios concitaverunt. Ante signa rex ibat dissimulato magis periculo quam spreto. Nec demit ei perpetua in dubiis rebus felicitas. Namque praefectum equitatus avidum certaminis et ob id ipsum incautius in se ruentem hasta transfixit: quo ex equo lapso proximum ac dein plures eodem telo confodit. Invasere
Abbreviated transcription (Latin):
riuis prostrauerant corporaep̃ t̃fluentẽ aquã in antiore
airtintes quã cũ auide curbidã hausis senc tendebantur
ex̃ emplop̃cordici p̃mentelimore solutis quȩ & torpentib ines¬
briscũ suꝑ uenissa hostis nouis uulnerib: excibant qͥda occ¬
patis ꝓxi mis riuis deuerterant longius. ut quic quid eccul
tmoris usquã manar& exciperentra ulla adeo auia&
cala cuna erat ut castigantiũ sit imstiller&: eproumis uen
it ineriuicis. ululatꝰ sa enũ feminarũq excudiebant bari¬
roritudareũ ad hucdã regẽ ddamantium
ꝑ uenerati ubi ingens multitudo fugientiũ. honera uerat po¬
tẽ : & pleriq cũ hostisurger& influm̃ se p̃cipita uerant. gra¬
uesq armis & p̃lio acfuga def&igitigurgitib: haurulo¬
tur: iãq ñ pons modo fugientes sed ne amnis qͥdẽ capieba
agmina sua in ꝓuide. subinde cumulantis quippe ubi in
Ntẽ ꝑmitter& seqͥ hebuentia eẽtela & manꝰsatigaas. tanti

Expanded text:
rivis prostraverant corpora praeterfluentem aquam hianti ore rivis prostraverant corpora praeterfluentem aquam hianti ore captantes. Quam cum avide turbidam htorpentibus membris, cum supervenisset hostis, no vis vulneribus excitabantur. Quidam occupatis proximis rivis deverterant longius, ut, quidquid occulti humoris usquam manaret, exciperent, nec ulla adeo avia et sicca lacuna erat, ut vestigantium sitim falleret. E proximis vero itineri vicis ululatus senum feminarumque exaudiebantur barbaro ritu Dareum adhuc regem clamantium. um amnem pervenerat, ubi ingens multitudo fugientium oneraverat pontem, et plerique, cum hostis urgeret, in flumen se praecipitaverant gravesque armis et proelio ac fuga defetigati gurgitibus hauriebantur. Iamque non pons modo fugientes, sed ne amnis quidem capiebat agmina sua inprovide subinde cumulantis: quippe ubi inntermitteret sequi, hebetia esse tela et manus fatigatas tantoque
Abbreviated transcription (Latin):
urcuituitigrin superatꝰ & babylonã cũ rdiquis deuic tiexer¬
ius intrat: darfus paucis fuge comitib: adlicũ aminẽ con¬
niderat: quo traiecto dubitauit ansoluer& ponte quippo
ustẽiã cioforenunticbat᷑: sed tot milia suoꝵ quȩ ñdũ ad
mnuẽ ꝑuenerat ponte recisouidebat hostis p̃dã foreiab¬
inte cu intactũ siner& pontẽ dixisse constat. mallese se¬
entib iterdare quã auferre sugientib i pseingens spa¬
tufigae mensus. moedia fere nocte arbela ꝑuenit᷑.
s tor ludibria fortunae duccũ agminũ caedẽ multipli¬
ẽ d uictoꝵ fugã clades. nunc singulo. nuncuniuersoꝵ
ili res inunũ illũ diẽ ꝓfortuna cumulcuit iliquabre¬
ussimũpatebat iter. alii diuis .os saltꝰ & ignotas sequenti
cules p&eba i eques pedesq c̃fusi. si ne duc armatis in¬
stis pcipue stctigatos & scuicios ꝓurebatpas simque omini

Expanded text:
circuitu Tigrin superat et Babylona cum reliquiis devicti exercircuitu Tigrin superat et Babylona cum reliquiis devicti exercitus intrat. Dareus paucis fugae comitibus ad Lycum amnem contenderat : quo traiecto dubitavit, an solveret pontem. Quippe hostem iam adfore nuntiabatur. Sed tot milia suorum, quae nondum ad amnem pervenerant, ponte rescisso videbat hostis praedam fore. Abeuntem, cum intactum sineret pontem, dixisse constat malle se sequentibus iter dare quam auferre fugientibus. Ipse ingens spatium fuga emensus media fere nocte Arbela pervenit. Quis tot ludibria fortunae, ducum, agminum caedem multiplicem, devictorum fugam, clades nunc singulorum, nunc universorum, modum saeculi res in unum illum diem, pro! fortuna cumulavit. Alii, qua brevissimum patebat iter, alii devios saltus et ignotas sequentibus calles petebant. Eques pedesque confusi sine duce, armatis inSitis praecipue fatigatos et saucios perurebat, passimque omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dro cripis abiuictoriã emainib & duriũ filicius fuger
quã se sequi: Interim admaicũ superatiregis fama ꝑue¬
nerat: ltaq quãquã ualidior erat. tam fortunapar tus
cerritus ꝑculsis languidius in stabat par moenio agneua¬
bat qͥde caiusã sua sponte pugnaeremis sasedoceasioneuun¬
udaĩs inquit istos qͥ ferocit̃ modo instabant pedereferro
bico pauore ꝑterritos. nimirũ nobis quoq rugis prisaa
tina uicit: om̃a ꝑscrũ caedestratas: quid cessctis cuine fugi¬
itib qͥdẽ pares estis uera dicere uidebat᷑ & spes leuiguen¬
us quoq: er&xerat subditis calaarib: ꝓruere in bosti: & illi
ãn sensimsedcitato gradurecebant: nec quic quã fugȩ nisi
idũ terga uerterant deerat: parmenio tam̃ignarus que
ndex tro cornufortuna regisc&̃ repressit suosi maieus
lcopugne spacio ñ recto itinere sed maiore & obid tutiore

Expanded text:
xandro, eripi sibi victoriam e manibus et Dareum felicius fugere xandro, eripi sibi victoriam e manibus et Dareum felicius fugere quam se sequi. Interim ad Mazaeum superati regis fama pervenerat: itaque, quamquam validior erat, tamen fortuna partium territus perculsis languidius instabat. Parmenio ignorabat quidem causam sua sponte pugnae remissae, sed occasione vin: “Ecquid videtis,” inquit, “istos, qui ferociter modo instabant, pedem referre subito pavore perterritos? Nimirum nobis quoque regis nostri fortuna vicit. Omnia Persarum caede strata sunt. Quid cessatis? an ne fugientibus quidem pares estis?” Vera dicere videbatur, et spes languentis quoque erexerat: subditis calcaribus prorupere in hostem. Et illi iam non sensim, sed citato gradu recedebant, nec quicquam fugae, nisi quod nondum terga verterant, deerat. Parmenio tamen ignarus, quaenam in dextro cornu fortuna regis esset, repressit suos. Mazaeus dato pugnae spatio non recto itinere, sed maiore et ob id tutiore
Abbreviated transcription (Latin):
uictor: sed pros pectũ oculoꝵ nubes pulueris quȩ ad cad¬
dẽ referebat᷑ abstulerat: ergo haudsecus quã intene¬
bris errabant: ad sonũ note uocis haut signũ sub inda
co euntes: excuidiebant tam̃ strepitus habenarũ qͥbus
equicurrũ uebentes. identidem uerberabant᷑: haec sol
fugientis uestigia exceptas: at in laeuo macedonũ
nuꝰ parmoenio sicut ante dictũ tuebat᷑: longe alia for¬
tuna utriusq partis res. gerebat: mareus cũ omnisuo
equitatu uehementer inuectus urguebat macedonu
alasiãq habundans multitudineaciȩ cir cũ ue hi coepes¬
rat cũ parmoenio eqͥ tes nuntia re iub& alexandro n
quodiscrimine ipsiessent. nimature subuenir& ñ possi
sistͥfuga: iã multũ uiȩ p̃ceperat rex inminens fugientiũ
tergis cũ a parmenione tristis nuntius ueni: refrenare
equos iussi qͥ uehebant᷑ agmẽq constitit. frendente ale¬

Expanded text:
victor, sed prospectum oculorum nubes pulveris, quae ad caevictor, sed prospectum oculorum nubes pulveris, quae ad caelum efferebatur, abstulerat: ergo haud secus quam in tenebris errabant ad sonum notae vocis aut signum subinde coeuntes. Exaudiebant tamen strepitus habenarum, quibus equi currum vehentes identidem verberabantur: haec sola fugientis vestigia excepta sunt. At in laevo Macedonum cornu — Parmenio, sicut ante est dictum, tuebatur — longe alia fortuna utriusque partis res gerebatur. Mazaeus cum omni suorum equitatu vehementer invectus urguebat Macedonum alas. Iamque abundans multitudine aciem circumvehi coeperat, cum Parmenio equites nuntiare iubet Alexandro, in quo discrimine ipsi essent: ni mature subveniretur, non posse sisti fugam. Iam multum viae praeceperat rex inminens fugientium tergis, cum a Parmenione tristis nuntius venit. Refrenare equos iussi, qui vehebantur, agmenque constitit frendente Ale
Abbreviated transcription (Latin):
ergo alacritas & fiducia paulo ante ternitos accendit
adpugnã : utiq postquã curiga darliqͥante ipsũ sedens
equos regebat hasta transfixus ẽ nec auꝑse aut macedo
dubitauere quin ipserex e& occisus: ergolugubriul& laui
& in condico clamore gemitu quaei totã fereaciem adhu
aequomarte pugnantiũ turbauere: cognati darhi& an
quẽ ad extra parte stipatiꝰ in mediũ agm̃ recoeperunt:
dicit᷑ ac inacestricto darius dubitasse anfuge dedecus ho¬
nesta morte uitar&: sedeminens curru. nondũ omnẽsud
aciem p̃lio excedentẽ destituere crubescebat dũq intes
spem & desperationẽ hesitat: sensim ꝑsecedebant & lan¬
uerant ordines: Alexander mutato quo quippe pluras
fatigauerat resistentiũ aduersa ora sodebat fugies¬
tiũ terga: iãq ñ pugna sedcae deserat. cũda rius quoq
gurrũ suũ infugã uertit herebat intergis fugientiu

Expanded text:
ergo alacritas et fiducia paulo ante territos accendit ergo alacritas et fiducia paulo ante territos accendit ad pugnam, utique postquam auriga Darei, qui ante ipsum sedens equos regebat, hasta transfixus est. Nec aut Persae aut Macedones dubitavere, quin ipse rex esset occisus. Ergo lugubri ululatu et incondito clamore gemituque totam fere aciem adhuc aequo Marte pugnantium turbavere cognati Darei et aat currum, quem a dextra parte stipati in medium agmen receperunt. Dicitur acinace stricto Dareus dubitasse, an fugae dedecus honesta morte vitaret: sed eminens curru nondum omnem suorum aciem proelio excedentem destituere erubescebat, dumque inter spem et desperationem haesitat, sensim Persae cedebant et laxaverant ordines. Alexander mutato equo — quippe plures fatigaverat — resistentium adversa ora fodiebat, fugientium terga. Iamque non pugna, sed caedes erat, cum is Dareus quo que currum suum in fugam vertit. Haerebat in tergis fugientium
Abbreviated transcription (Latin):
uliũ alufors miscuerat: dimnicabant duo reges uinctis
ppe agminib p̃liũ aiccenderant: plures ꝑsaeta debant
par ferͦ me utrimq numerus uulnerabat currudarꝑs
lex ander equoueheba t utrimq delȩctitue bantꝰ sui
inmẽ mores quippe a misso rege. nec uolebant saluiee
nec poterat: ante oculos suiquisq regis. mortẽ occũbere
ducebat egregiũ: maxium tam̃ periculũ adhibebant. quos
maxime tuebant: quippesibiquisq caesi regis exp&ebat de¬
cussc& erũ si uelu dibriũ oculoꝵsiue uera specios suit qͥcira
alex andrũ erant uidis sesecredider̃ pauilũ suꝑcapudregis
placidae uolantẽ aquilã ñ sono armoꝵ ñ gemitũ orientiu
territã diuq circaequum alexandripendenti magisquã
solenti similis apparuit. certe uates aristander alba ueste
indutus & dextra p̃ferens laureã militib inpugnã intentis
auẽ monstrabat hauddubiũ uictoriae auspiciũ: ingens

Expanded text:
alium alii fors miscuerat, dimicabant. Duo reges iunctis alium alii fors miscuerat, dimicabant. Duo reges iunctis prope agminibus proelium accenderant. Plures Persae cadebant, par ferme utrimque numerus vulnerabatur. Curru Dareus, Alexander equo vehebatur. Utrumque delecti tuebantur sui immemores: quippe amisso rege nec volebant salvi esse nec poterant. Ante oculos sui quisque regis mortem occumbere ducebat egregium. Maximum tamen periculum adibant, quos maxime tuebantur: quippe sibi quisque caesi regis expetebat decus. Ceterum, sive ludibrium oculorum sive vera species fuit, qui circa Alexandrum erant, vidisse se crediderunt paulum super caput regis placide volantem aquilam, non sono armorum, non gemitu morientium territam, diu que circa equum Alexandri pendenti magis quam volanti similis adparuit. Certe vates Aristander alba veste indutus et dextra praeferens lauream militibus in pugnam intentis avem monstrabat haud dubium victoriae auspicium. Ingens
Abbreviated transcription (Latin):
Interim ar&is sercharũ qͥ in pedi menta diripiebant duce
occiso grauius t̾ritis instabat: suꝑ uenere deindeadarIoba¬
tricinipugneq uertere fortna multier gomacedonun
primo imp&u obtritis. plures adalexandrũ refuger : tum
piae damore sublato qualẽ uictores solent eden: ferocut
in hostẽ quasi ubiq ꝓ fligatũ incurrerunt
ab as farior dities erac indextro cornuꝑscirũ. Nãq andebae¬
nha nidisces scra no adopprimenda in pedim̃ta laaq alex¬
andord seticus hordines hiuadit: & mula tedebostium
nuehit acqu nleuo cornuerant ꝑse speposse et indudi
uiiñ suũ aetergo dimicantis opponunt ingensq perica
l̃ m̃mudiohiaerens tdissamiedtes agrianicalcarib sub¬
ditis circũ fusos regiburba ros adorties senr auersoq ce¬
dendo in se obuertico egisseni: turbataerat utraq acies
poterant : plurasimulubrupta ac&eris agmine ubicũq:

Expanded text:
Interim Aretes Scytharum qui inpedimenta diripiebant, duce Interim Aretes Scytharum qui inpedimenta diripiebant, duce occiso gravius territis instabat. Supervenere deinde a Dareo Bactriani pugnaeque vertere fortunam. Multi ergo Macedonum primo impetu obtriti sunt, plures ad Alexandrum refugerunt. Tum Persae clam ore sublato, qualem victores solent edere, ferociter in hostem quasi ubique profligatum incurrerunt. iubet. Rarior acies erat in dextro cornu Persarum: namque inde Bactriani discesserant ad opprimenda inpedimenta. Itaque Alexander laxatos ordines invadit et multa caede hostium invehitur. At qui in laevo cornu erant Persae, spe posse eum includi agmen suum a tergo dimicantis opponunt: ingensque pericu- lum in medio haerens adisset, ni equites Agriani calcaribus subditis circumfusos regi barbaros adorti essent aversosque caedendo in se obverti coegissent. Turbata erat utraque aciepoterant, plura simul abrupta a ceteris agmina, ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
aduersas sey thasmittit: int̃ haec currus qͥcirca signa prima
tur baue rant aciem in phalangẽ inuectierant macedones
confircoatis animis in mediũ agm̃ accipiunt uallosimilis ad¬
es erat iuncerat hastas & abutroq: latere temereincurremis¬
ũ ilia suffodiebant: circũ ire deinde &currus & ꝓpugnato¬
res p̃cipita recoe per̃ ingens ruina equoꝵ aurigarũq acien
cõpleuerat: hi territos regere ñ poterant crebra iactation
ceruicũ ñ iugũ modo excusserant : sed &dã curus euer terat
uulnerati intfectos trabebant: necc̃sistere territinec ꝓgna
debiles poterant: paucȩ tam̃ euaisere quadrige inultima aqđ
hiis qͥb: incider̃ miserabili morte c̃suptis quippe amputata u¬
roꝵ m̃bra humi iacebant & qͥa calidis adhuc uulnerib abes
dolor trunci quoq: & debiles qͥdẽ arma nomiatebat. dona
multos cingiune effuso &xam mati ꝓcumberent.

Expanded text:
— adversus Scythas mittit. Inter haec currus, qui circa prima signa — adversus Scythas mittit. Inter haec currus, qui circa prima signa turbaverant aciem, in phalangem invecti erant : Macedones confirmatis animis in medium agmen accipiunt. Vallo similis acies erat: iunxerant hastas et ab utroque latere temere incurrentium ilia suffodiebant. Circumire deinde et currus et propugnatores praecipitare coeperunt. Ingens ruina equorum aurigarumque aciem conpleverat: hi territos regere non poterant, qui crebra iactatione cervicum non iugum modo excusserant, sed etiam currus everterant, vulnerati interfectos trahebant, nec consistere territi nec progredi debiles poterant. Paucae tamen evasere quadrigae in ultimam aciem iis, quibus inciderunt, miserabili morte consumptis: quippe amputata virorum membra humi iacebant, et, quia calidis adhuc vulneribus aberat dolor, trunci quoque et debiles quidam arma non omittebant, donec multo sanguine effuso exanimati procumberent.
Abbreviated transcription (Latin):
ltimũ &iã inpedim̃tis exutos ẽẽ. nunciant: quippe eandem
fortunã ubiq eẽ credebant & uictores ꝑsas ad p̃dã discurrisse :¬
sigambis hortantib: captiuis ut animũ amerore ad leuar& :
In eodẽ quo cantea fuit ꝑscuerauit: ñ uox ulla &cidic ci nonoriso
uultusue mutatus ẽ: sedit inmobilis credo p̃co qͥ gtudiouen
in rita refortunã ad eo utquid mall& intuentib cã fucrit incen
Int̃ hȩc minidas p̃fectus eqͥtũ alexandricũpaucis turmisops
in pedim̃tis laturus ciduenerat & incertũ suo ne c̃silio anres¬
gis imperio: sed ñ sustinuit cauca soꝵ scrtharũq imp&ũ quion
uix tẽptato certamine refugit ad regẽ a mis soꝵ inpedim̃ tos
testis magis quã uindex iã c̃siliũ alexandridolor uicerat as
nec ura recuperandi sua militẽ ap̃lioauerter& ñ in meritoue¬
birtur : Itaq: ar&enducẽ astarũ sarisophoros uocabant

Expanded text:
ultimum etiam inpedimentis exutos esse nuntiant: quippe eandem ultimum etiam inpedimentis exutos esse nuntiant: quippe eandem fortunam ubique esse credebant et victores Persas ad praedam discurrisse. Sisigambis hortantibus captivis, ut animum a maerore adlevaret, in eodem, quo antea fuit, perseveravit. Non vox ulla excidit ei, non oris color vultusve mutatus est: sedit inmobilis — credo, praecoqui gaudio verita inritare fortunam —, adeo ut, quid mallet, intuentibus eam fuerit incertum. Inter haec Menidas, praefectus equitum Alexandri, cum paucis turmis opem inpedimentis laturus advenerat — est incertum, suone consilio an regis imperio —, sed non sustinuit Cadusiorum Scytharumque impetum: quippe vix temptato certamine refugit ad regem, amissorum inpedimentorum testis magis quam vindex. Iam consilium Alexandri dolor vicerat, et, ne cura recuperandi sua militem a proelio averteret, non inmerito verebatur: itaque Areten, ducem hastatorum — sarisophoros vocabant
Abbreviated transcription (Latin):
dahosts in pedim̃ta circũ uehi iussis. irtꝰ captiuos quoq: qͥsimul
d ser uabant᷑ rupturos uincula cũ suos ad ꝓpinquantes uidis¬
ent ñ fefellerat parme nionẽ qͥ inleuo erat: ꝓpereigit᷑ poli¬
lamanta mittit qͥ & periculũ ostender& & quid fieri iube¬
& c̃suler& ille audito polida mante:
binuntic inquit parmenionisi aciem uicerimꝰ ñ nr̃a solũ nos
reciperaturos sed &iã quȩ hostiũ s̃ occupaturos. ꝓindeñ est
qđ uiriũ quicquã subducat exticie. sed ut me ut płnlippopa¬
fredigłũ ẽ. c̃tẽpto sarcinarũdã noforter dimic&.
interim barbari inpedimenta turbaueratcaesisq plerisq
custodũ captiui uinculis ruptis quidquid obuiũ erat quo ar¬
maripossent arripiunt & ad gregati suoꝵ eqͥtib: macedo¬
nas aancipiti circũ uentos malo inuaidunt: la&iq: circa si si¬
timbim erant: uicis sed ariũ ingentiaede prostratos hostisud

Expanded text:
da hostis inpedimenta circumvehi iussis, ratus captivos quoque, qui simul da hostis inpedimenta circumvehi iussis, ratus captivos quoque, qui simul adservabantur, rupturos vincula, cum suos adpropinquantes vidissent. Non fefellerat Parmenionem, qui in laevo erat: propere igitur Polydamanta mittit qui regi et periculum ostenderet et, quid fieri iuberet, consuleret. Ille audito Polydamante: “Abi, nuntia,” inquit, “Parmenioni, si acie vicerimus, non nostra solum nos recuperaturos, sed etiam, quae hostium sunt, occupaturos. Proinde non est, quod virium quicquam subducat ex acie, sed, ut me, ut Philippo patre dignum est, contempto sarcinarum damno fortiter dimicet.” Interim barbari inpedimenta turbaverant caesisque plerisque custodum captivi vinculis ruptis, quidquid obvium erat, quo armari possent, arripiunt et adgregati suorum equitibus Macedonas ancipiti circumventos malo invadunt. Laeti, qui circa Sisigambim erant, vicisse Dareum, ingenti caede prostratos hostis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fugit mortẽ quisq ẽ tẽpserit: timidis simũ quẽq c̃sequit ipse
pa triomore solũ. sed &iã ut conspicipos sim curruuehor
uecrecuso quominis imitemini me siue fortitudinis exẽplũ
iue ignauiȩ fuero Interim alexander ut & demonstratum
urans fugoc insidiarũ locũ circuir& & dario qͥ cornutuebatur
ccur rer& obliquum incedere iub&darius quoq eodẽ suum
bbuertit besso ad monitout massag&ts eqͥ tes in laeuũ alexan¬
ricornulatere inuehi iuber&: ipse ante se falcatos currus
abebat quossigno dato uni uersos in hostẽ effudit. ruebant
uxatis habenis aurige: quoplures ñdũ satis ꝓ uiso imp& uob¬
fererent: Alios ergo haste multũ ultra temonẽ eminentes.
ilios cib utroq: latere dimisse ftalaes lacerx uere nec sensim
nacedones cedebant. sed effusa fuga turbauerant oidines:
na reus quoq ꝑculsis m&ũ incus sit mille eqͥtib addiripien¬

Expanded text:
Effugit mortem, quisquis contempserit: timidissimum quemque consequitur. Ipse Effugit mortem, quisquis contempserit: timidissimum quemque consequitur. Ipse non patrio more solum, sed etiam, ut conspici possim, curru vehor nec recuso, quo minus imitemini me, sive fortitudinis exemplum sive ignaviae fuero.” Interim Alexander, ut et demonstratum a transfuga insidiarum locum circumiret et Dareo, qui cornu tuebaturen obliquum incedere iubet. Dareus quoque eodem suum obvertit Besso admonito, ut Massagetas equites in laevum Alexandri cornu a latere invehi iuberet. Ipse ante se falcatos currus habebat: quos signo dato universos in hostem effudit. Ruebant laxatis habenis aurigae, quo plures nondum satis proviso impetu obtererent. Alios ergo hastae multum ultra temonem eminentes, alios ab utroque latere demissae falces laceravere. Nec sensim Macedones cedebant, sed effusa fuga turbaverant ordines. Mazaeus quoque perculsis metum incussit mille equitibus ad diripien
Abbreviated transcription (Latin):
huius imperigenitũ principes. illã subolem regiaestirpi
duces ur̃os regũ instaruinctos hab& : nisiquid in uobis ipse egos
maioremei par tecaptiuus sũ eripite uiscera mea exuinculis
ros nã c̃iugẽ in illa carcereamisi creditenuncom̃s ostende¬
exposcere ut cõpedib: ut seruitute ut p̃cario uictu ipsos libere¬
tis ancreditis aequo animoiisserui re quoꝵ reges oẽ fastid¬
unt iudeo ad moueri hostiũ aciem sed quaꝓpius discrimenas¬
cedo hoc minus iis que dixi possũ eẽ c̃tentus per ego uosdcos
fines regnime orientis ꝑ a &nã memoria cyriqͥ ademptũ
medis lidisq imperiũ primꝰ in ꝑsidẽ intulit: uindicate abula¬
modedecore nom̃ gentẽq ꝑsarũ : ite a lacres & sp̃s plenia
quã gloriã accepistis amaiorib ur̃is posteris reliqua tis
index tris ur̃is iã liberaatẽ opes pẽ futuri tẽporis gerius.

Expanded text:
huius imperii genitum, principes, illam subolem regiae stirpis, huius imperii genitum, principes, illam subolem regiae stirpis, duces vestros reorum instar vinctos habet: nisi quid in vobis spei est, ego maiore mei parte captivus sum. Eripite viscera mea ex vinculis, ros: nam coniugem in illo carcere amisi. Credite nunc omnes hos tenderdiam, fidem exposcere, ut compedibus, ut Servitute, ut precario victu ipsos liberetis. An creditis aequo animo iis servire, quorum reges esse fastidiunt? Video admoveri hostium aciem: sed, quo propius discrimen accedo, hoc minus iis, quae dixi, possum esse contentus. Per ego vos deos fines regni mei orientis, per aeternam memoriam Cyri, qui ademptum Medis Lydisque imperium primus in Persidem intulit, vindicate ab ultimo dedecore nomen gentemque Persarum. Ite alacres et spiritus pleni, ut, quam gloriam accepistis a maioribus vestris, posteris relinquatis. In dextris vestris iam libertatem, opem, spem futuri temporis geritis.
Abbreviated transcription (Latin):
ripotest unũ animal ẽ & ñiquit mibi creditis temerariua
cors adhuc nr̃o pauore quã suc uir tute filicius: Nibil au
potest eẽ diuturnũ cuiñ subẽ ratio lic& felicitas ad spirare
uideant᷑ . tam̃ aadultimũ temeritati ñ sufficit p̃tere abre¬
ues & mut abiles uices rerũs & fortuna nũquã simpliciter
indulg& forsi tan ita dii fecta ordinauerint : ut ꝑsa rũ imperũ
qđ secundo cursu ꝑcexxx annos aid sũmũ sastigiũ cuexeran
magno motu c̃ cuterent magis quã affligerent ad mone¬
rentq nos fragilitatis humanae: cuius nimia in prosper
reb obliuio ẽ: modo grecis ultrobellũ inferebamꝰ : Nuncin
sedib nr̃is ꝓpulsamꝰ in latũ lactam̃ inuicẽ uari&ate forcun
uidelic& imperiũ qͥ amutuo ad fec tamꝰ una gens ñ capit
c&erũ & iã sispes ñ subeã : necessitas tam̃stimulare debera
adex trema ꝑ uentũ ẽ: matrẽ meã duas filias. ochũ inspes

Expanded text:
ri potest, unum animal est et, si quid mihi creditis, temerarium et ri potest, unum animal est et, si quid mihi creditis, temerarium et vaecors, adhuc nostro pavore quam sua virtute felicius. Nihil autem potest esse diuturnum, cui non subest ratio. Licet felicitas adspirare videatur, tamen ad ultimum temeritati non sufficit. Praeterea breves et mutabiles vices rerum sunt, et fortuna numquam simpliciter indulget. Forsitan ita dii fata ordinaverint, ut Persarum impe- rium, quod secundo cursu per CCXXX anuos ad summum fastigium evexerant, magno motu concuterent magis quam adfligerent admonerentque nos fragilitatis humanae, cuius nimia in prosperis rebus oblivio est. Modo Graecis ultro bellum inferebamus: nunc in sedibus nostris propulsamus inlatum. Iactamur invicem varietate fortunae. Videlicet imperium, quia mutuo adfectamus, una gens non capit. Ceterum, etiam si spes non subesset, necessitas tamen stimulare deberet. Ad extrema perventum est. Matrem meam, duas filias, Ochum in spem
Abbreviated transcription (Latin):
Etẽ nite: temeritas ẽ quã adhuc ꝓuirtute tmuistis: Quȩ
ubi primũ imp&ũ esfudit uelut quȩdã animalia emisso
aculeo torpent: ii uero cãpidep̃ hendere paucita tõ quã ciliciȩ
nonaes cibsconde rant: uid&is ordinesra ros cornua extenta
mediã aciem uanã ex austã: nã ultimiquos locauit auersos.
terga iã p̃bent obterime hercule aequoꝵ ungulis. pos sunt
adiã simhil p̃t̃ falcatos currus emisero & bello uperimꝰ si
uincimꝰ p̃lio Nã neillis qͥdẽ ad fugũ locus ẽ hinc euphrates
llinc tigris ꝓ hib& inclusos & quae antea pillis erantin con¬
ie implicatos ergo spoliis nr̃is trucidabimꝰ eadẽq res&tau¬
aerit uic toriae & fructus qđ siqu ẽ euob nom̃ gentis mo¬
& cogit& macedonũ illic arma eẽ ñ corpora multũemim
san guinẽ inuicẽ hausimꝰ & semꝑ grauior inpaucitate
iactura ẽ: nã alexander quantus cũq ignauis & timidis ude¬

Expanded text:
contemnite. Temeritas est, quam adhuc pro virtute timuistis: quae contemnite. Temeritas est, quam adhuc pro virtute timuistis: quae ubi primum impetum effudit, velut quaedam animalia emisso aculeo, torpet. Hi vero campi deprehendere paucitatem, quam Ciliciae montes absconderant. Videtis ordines raros, cornua extenta, mediam aciem vanam exhaustam: nam Ultimi, quos locavit aversos, terga iam praebent. Obteri, mehercule, equorum ungulis possunt, etiam si nihil praeter falcatos currus emisero. Et bello vicerimus, si vicimus proelio. Nam ne illis quidem ad fugam locus est: hinc Euphrates, illinc Tigris prohibet inclusos. Et, quae antea pro illis erant, in condabimus, eademque res et causa erit victoriae et fructus. Quodsi quem e vobis nomen gentis movet, cogitet Macedonum illic arma esse, non corpora. Multum enim sanguinem invicem hausimus, et semper gravior in paucitate iactura est. Nam Alexander, quantuscumque ignavis et timidis vide
Abbreviated transcription (Latin):
daudit helles pontus paulo antedo iã ñ degloria sdde salute:
a qđ sciluti p̃ponitis. libertate pugnandũ .ẽ: hic dies uimperiũ
quonullũ amplius uidit a&as aut constitu& aut fini& apud
granicũ minima uiriũ partecũ hoste cerduimꝰ inciliciauictos
rricipoterat excipere magna munim̃ta regnitigris atq
cuphrateserat: uentũ ẽ. eo unde pulsis ne fugȩ qͥdẽ locus ẽ
pm̃a tã diuti nobello ex hausta postergũ s̃. n incolas suos ur
añcultores habent terre c̃iuges quoq & liberi saequuntur.
ancaciem parata hostib: p̃da nisi ꝓcarissimis pignorib: cor¬
ora opponimꝰ qđ mearũ fuit partiũ exercitũquẽ pȩne inm̃¬
aplanities uix caper& c̃peraui equos arma distribui com¬
neatus nȩ tante multitudim de essent ꝓui dilocũ inquoacies
ilicari poss& elegic&era in ur̃a potẽstates : aud&e modo
iuncere. ftamãq: infirmissimũ aiduersus fortes uiros celũ

Expanded text:
audit Hellespontus, paulo ante dominis iam non de gloria, sed de salute et, quod saluti praeponitis, libertate pugnandum est: hic dies imperium, quo nulla amplius vidit aetas, aut constituet aut finiet. Apud Granicum minima virium parte cum hoste certavimus, in Cilicia victos Syria poterat excipere, magna munimenta regni Tigris atque Euphrates erant. Ventum est eo, unde pulsis ne fugae quidem locus est. Omnia tam diutino bello exhausta post tergum sunt: non incolas suos urbes, non cultores habent terrae. Coniuges quoque et liberi sequuntur hanc aciem, parata hostibus praeda, nisi pro carissimis pignoribus corpora opponimus. Quod mearum fuit partium, exercitum, quem paene inmensa planities vix caperet, conparavi: equos, arma distribui, commeatus ne tantae multitudini deessent, providi, locum, in quo acies explicari posset, elegi. Cetera in vestra potestate sunt: audete modo vincere famamque, infirmissimum adversus fortes viros telum,
Abbreviated transcription (Latin):
re solitichaldei siderũmotus & statasuices tẽpoꝵ ostendere :
aeqͥ tes de indebabylonii suo equoꝵq cultu ad luxuriã magis
quã admagnificentiã exacto ultimubant: Rexarmatis
stipatus oppida noꝵ turbã post ultimos peditesire ius sit ipse
cũ curru urbẽ ac deinderegiã intrauit: posterodie supellec¬
tilẽ darti & omnẽ pecuniã recognouit.
&trũ ipspus urbis pulchritudo acu&ustas ñ regis modo.
sed &iã omniũ oculos in sem& haud in merito c̃uertit: se¬
meric miseam c̃diderat: ñ ut pleriq credide rebelus: cuius re

Expanded text:
re soliti, Chaldaei siderum motus et statas vices temporum ostendere. re soliti, Chaldaei siderum motus et statas vices temporum ostendere. Equites deinde Babylonii suo equorumque cultu ad luxuriam magis quam ad magnificentiam exacto ultimi ibant. Rex armatis stipatus oppidanorum turbam post ultimos pedites ire iussit: ipse cum curru urbem ac deinde regiam intravit. Postero die supellectilem Darei et omnem pecuniam recognovit. Ceterum ipsius urbis pulchritudo ac vetustas non regis modo, sed etiam omnium oculos in semet haud inmerito convertit. Samiramis eam condiderat, non, ut plerique credidere, Belus, cuius re
Abbreviated transcription (Latin):
icperis obsidio futuratã munitȩ urbis: ad hociur in lustris&
manu prõptus stimã &iã ꝓximo p̃liocȩlebris & t&eros ad
ditionẽ sui incitaturus exẽplo uidebatur.
Int hunc qdẽ benigne culiberis excipit c&erũ qua dratoag¬
mine qđ ipseducebat uelut in aciae migrent ingredis uos
iuba magna pars babrlonioꝵ consliterat inmur is tiuida
cognoscendi nouũ regẽ plures obuiã egressis int̃ quos bago¬
su nesarcis & regiae pecunae custos nestudio amareo uince¬
ra cotũ iter florib: coronisq constauerat argentes altari¬
b utroq: latere dispositis quȩ ñture modo. sed omnib: odo¬
rib cũ ululauerat dona cũ sequebant̃ greges pecoꝵ equoꝵ q
leonies quoq & pardales caueis p̃ferebant᷑ magi deinde suo mo¬
re car m̃ canentes: post hoschal dei babylonioꝵq ñ uates modo
sed &ĩã artifices cũfidib sui generis ibant laudes hiregũ cane¬

Expanded text:
ni operis obsidio futura erat tam munitae urbis. Ad hoc vir inlustris et ni operis obsidio futura erat tam munitae urbis. Ad hoc vir inlustris et manu promptus famaque etiam proximo proelio Celebris et ceteros ad deditionem suo incitaturus exemplo videbatur. Igitur hunc quidem benigne cum liberis excipit: ceterum quadrato agmine, quod ipse ducebat, velut in aciem irent, ingredi suos iubet. Magna pars Babyloniorum constiterat in muris avida cognoscendi novum regem, plures obviam egressi sunt. Inter quos Bagophanes, arcis et regiae pecuniae custos, ne studio a Mazaeo vinceretur, totum iter floribus coronisque constraverat argenteis altaribus utroque latere disposais, quae non ture modo, sed omnibus odoribus cumulaverat. Dona eum sequebantur greges pecorum equorumque, leones quoque et pardales caveis praeferebantur. Magi deinde suo more carmen canentes, post hos Chaldaei Babyloniorumque non vates modo, sed etiam artifices cum fidibus sui generis ibant: laudes hi regum cane
Abbreviated transcription (Latin):
euntib a parteleua arabiao doꝵ fertilitate. nobilis regio
gurut apasturȩ pellipecora dicant᷑ nesati & asperłmat: causa
fertilitatis .ẽ. humor qͥ ex utroq amnemanat cotoferresoloprt̃
uena saquarũ resudane ipsi amnes exarmoemȩ montib ꝓfla¬
memontes notauer. Idemcũ mediã & gordiaeoꝵ trasecore
poe pest pa ula tim inarcius quo eunt: & quo longius manant
boc cingustius int̃ se spaciũ t̃rae relinquunt uic ina maxie
incapis quos in cole mesopo tamiã appellant mediã nãq ab
uroq la tere cludunt: etidẽ ꝑba bylonioꝵ finesinrubrũ ma¬
re inrumpunt.
lecander quar tis castris ad mennim urbẽ ꝑuenit: cauerna
biẽ exqua fons ingentẽ bituminis uimeffundit. adeo ut sa¬
ts consi& baby lonios murosingentis operis huius fontis bitumine
aciae lneã urbe c̃fugerat cũ adultis liberis sup lex occur¬
rit urbẽ seq dedens gratus aduentus eĩ regifuit quippe mag¬

Expanded text:
Euntibus a parte laeva Arabia, odorum fertilitate nobilis regio: Euntibus a parte laeva Arabia, odorum fertilitate nobilis regio: gui, ut a pastu repelli pecora dicantur, ne satietas perimat. Causa fertilitatis est humor, qui ex utroque amne manat, toto fere solo propter venas aquarum resudante. Ipsi amnes ex Armeniae montibus profluae montes notaverunt. Idem cum Mediam et Gordyaeorum terram secare coeperunt, paulatim in artius coeunt et, quo longius manant, hoc angustius inter se spatium terrae relinquunt. Vicini maxime sunt in campis, quos incolae Mesopotamiam appellant: mediam nam que ab utroque latere cludunt. Tandem per Babyloniorum fines in Rubrum mare inrumpunt. Alexander quartis castris ad Mennim urbem pervenit. Caverna ibi est, ex qua fons ingentem bituminis vim effundit, adeo ut satis constet Babylonios muros ingentis operis huius fontis bitumine acie in eam urbem confugerat, cum adultis liberis supplex occurrit urbem seque dedens. Gratus adventus eras regi fuit: quippe mag
Abbreviated transcription (Latin):
ti abentẽ alexandrũ qͥb reb anteduiciss& inferiorem
fore plena omnib: desperationis uidebat᷑ oratio: quippe babylonũ
urbẽ opulentissimã dedicertantib: iams susa iã c&era ordinam̃ta
regnicausaq belliuictorem occupaturum.
At ille docereꝑgit ñ speciosa dictu sedusũ necessaria inreb aduen¬
sis sequenda ee. fęro geribella ñ auroiuris ñ urbiũ tectifomuĩ
seq armatos: sic maiores suos ꝑculsos in principiorerũ celerite
pristinã reparasse fortunam
git᷑ siue c̃firmatis eoꝵ animis siue imperiũ magis quã c̃silũ
sequentib: mediae fines ingressus ẽ : paulo postalexandro ar¬
bela traditͣ regia supellec tilȩ ditiq gaza. repl&a: iiii. ta¬
lentũ fere p̃terea p̃ciosce uestes totius ut supra dictũ ẽ exercius
opib in illa sedẽ c̃gestis. ingruentib deinde morbis. q̃uosodor cada¬
uerum cotis iacentiũ cãpis uulga uerat maturius castra mouit

Expanded text:
trahentem Alexandrum, quibus rebus antea vicisset, inferiorem trahentem Alexandrum, quibus rebus antea vicisset, inferiorem fore. Plena omnibus desperationis videbatur oratio: quippe Babylona, urbem opulentissimam, dedi cernentibus: iam Susa, iam cetera ornamenta regni, causam belli, victorem occupaturum. At illе docere pergit non speciosa dictu, sed usu necessaria in rebus adversis sequenda esse: ferro geri bella, non auro, viris, non urbium tectis. Omnia sequi armatos: sic maiores suos perculsos in principio rerum celeriter pristinam reparasse fortunam. Igitur sive confirmatis eorum animis sive imperium magis quam consilium sequentibus Mediae fines ingressus est. Paulo post Alexandro Arbela traduntur regia supellectile ditique gaza repleta: mi milia talentum fuere, praeterea pretiosae vestes, totius, ut supra dictum est, exercitus opibus in illam sedem congestis. Ingruentibus deinde morbis, quos odor cadaverum totis iacentium campis vulgaverat, maturius castra movit.
Abbreviated transcription (Latin):
ac diraccia gestas si suisquȩq: tẽporib reddereuoluero int̃¬
rũpendes res ase qua sutiq adfugã mortẽq dartiuniuer¬
sas in conspectudari & sic̃ int̾se coherent ita opereipso c̃iun
ha ut paulo aptius uideripotest: igit᷑ quep̃ lio apud harbela c̃un¬
ta s ordardicere: dareus media fere noc te arbelãꝑuenenit
eodeq magneparts amicoꝵq acmilitũ fugã fortuna ẽpule¬
ract: qͥb: c̃uocatis exponit haud dubitarȩ se quina lexander
celiberrimas urbes agrosq omni copia rerũ habundan.¬
tes p&iturus e&: p̃dã opinã paratãq: ipsũ & milite seĩ spectre
id suis reb tali instatu saluti fore: quippe sedeserta cũ ex pedita
manu p&iturũ ultima regnisui adhuc intacta esse indebello
uires biut egrȩ reparaturũ occupar& sa nega zama uidis¬
si inagens: & ex longa famesaciar& siauromox futura p̾¬¬
desibi usudidicis se. p̃tio scĩ supellectlẽ pelicesq & spadonĩ
agmina nihil aliud fuis sequã onera & inpedim̃ta: eadem

Expanded text:
si suis quaeque temporibus reddere voluero, interrumpendae sunt res Asiae, quas utique ad fugam mortemque Darei universas in conspectum dari et, sicut inter se cohaerent, ita opere ipso coniungi haud paulo aptius videri potest. Igitur, quae proelio apud Arbela coniuncta sunt, ordiar dicere. Dareus media fere nocte Arbela pervenerat, eodemque magnae partis amicorum eius ac militum fugam fortuna conpulerat. Quibus convocatis exponit haud dubitare se, quin Alexander celeberrimas urbes agrosque omni copia rerum abundantes petiturus esset: praedam opimam paratamque ipsum et milites eius spectare. Id suis rebus tali in statu saluti fore: quippe se deserta cum expedita manu petiturum. Ultima regni sui adhuc intacta esse: inde bello vires haud aegre reparaturum. Occuparet sane gazam avidissima gens et ex longa fame satiaret se auro, mox futura praedae sibi: usu didicisse pretiosam supellectilem pelicesque et spadonum agmina nihil aliud fuisse quam onera et inpedimenta. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
in hostẽ retor quens. donec lancea nudo pectori infixa. ẽ
quai ex uulnere eudlsa: inclinatũ ac deficiens capũdelypa
paulisꝑ ex coepit: delinquente sp̃u parit̃ ac sanguine : mori¬
bunđ in arma ꝓcubuit: excidere lace demonioꝵ .V. & co¬
ex macedonib haudamplius m: c&erũ uix quisquã nisuia¬
cius reuertit in castra
Haec uictoria ñ sparthã modo sociosq es̃ sed &iã oms qͥ
fortunã bellã spec tauerant fregit nec fallebat anti¬
patrũ dissentire ab animis grac tulantiũ uultꝰ. sebellũ fin¬
re cupienti opus erat decipi& quã quã fortuna rerũpli¬
cebat inuidiã tam̃ qͥama ioreserant. quã quas p̃ fec o
modis caper&. m&uebat: quippe alexander hostes uinci
uoluerat. anticipa trũ uicisse. ne tacitꝰ qͥdẽ indignabat
sua edemptũ glorie ex istimans. quid quid cessiss& alen
tria uictorie : sed c̃ciliũ grȩ coꝵ quid fieriplacer & con¬

Expanded text:
in hostem retorquens, donec lancea nudo pectori infixa est. in hostem retorquens, donec lancea nudo pectori infixa est. Qua ex vulnere evolsa inclinatum ac deficiens caput clipeo paulisper excepit, dein linquente spiritu pariter ac sanguine moribundus in arma procubuit. Cecidere Lacedaemoniorum v ex Macedonibus haud amplius м: ceterum vix quisquam nisi saucius revertit in castra. Haec victoria non Spartam modo sociosque eius, sed etiam omnis, qui fortunam belli expectaverant, fregit. Nec fallebat Antipatrum dissentire ab animis gratulantium vultus: sed bellum finire cupienti opus erat decipi, et, quamquam fortuna rerum placebat, invidiam tamen, quia maiores res erant quam, quas praefecti modus caperet, metuebat. Quippe Alexander hostes vinci voluerat, Antipatrum vicisse ne tacitus quidem indignabatur suae demptum gloriae existimans, quidquid cessisset alietria victoriae, sed concilium Graecorum, quid fieri placeret, con
Abbreviated transcription (Latin):
lustria int̃ fortis simos uiros. cer tam̃ aequante fortuna: ce¬
tũ cangustiȩ locunquo haeserat pugna: ñ patiebant᷑ totis
ngredi uirib pec tabant ergoplũres quã inierant p̃liũ.
s qui & trateli iactũ erant. clamore inuicẽ suos accedebant:
undẽ laconũ acies languescere. Lubricaarma sudoreuix
ustinens pedẽ de indereferre coepit. ut urgente hoste aꝑtius
uger& inseque bat᷑ dissipatꝰ uictor & em̃sus cursuom ne
paniũ qđ acies la conũ obtinuerat ipsũ haginꝑsequebatur:
ille ut fugũ suoꝵ & ꝓximos hostiũ conspex̃. Deponis eius sit expo¬
tusq mẽ bra animp&ũ animis eqdͥ possent: post quã deficeresen¬
sit poplitib semet ex coepit: Galeaq strenue sũp taelỹpeo ꝓ¬
tegens corpus. hastã dextera uibrabat . ultro uocans hostem
siquis iacenti spoli deme re auder&. Nec quis quã fuit qui
sustiner &. cõminꝰ c̃grediꝓculmis silib: app& ebat᷑ ea ipsa

Expanded text:
dustria inter fortissimos viros certamen aequante fortuna. Cedustria inter fortissimos viros certamen aequante fortuna. Ceterum angustiae loci, in quo haeserat pugna, non patiebantur totis ingredi viribus: spectabant ergo plures, quam inierant proelium, et, qui extra teli iactum erant, clamore invicem suos accendebant. Tandem Laconum acies languescere lubrica arma sudore vix sustinens, pedem deinde referre coepit. Ut urgente hoste apertius fugere, insequebatur dissipatos victor et emensus cursu omne spatium, quod acies Laconum obtinuerat, ipsum Agin persequebatur. Ille ut fugam suorum et proximos hostium conspexit, deponi se iussit: expertusque membra, an impetum animi sequi possent, postquam deficere sensit, poplitibus semet excepit galeaque strenue sumpta clipeo protegens corpus hastam dextera vibrabat ultro provocans hostem, si quis iacenti spolia demere auderet. Nec quisquam fuit, qui sustineret comminus congredi: procul missilibus adpetebatur, ea ipsa