comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ba diligẽtissime ĩ uestigaba. Opor¬
tet eĩz udicẽ cũcta rinari. ⁊ ordĩe
reru plena ĩ quisitõe discutere. nec
ante obuiare alicui. ꝙͣ causa sit le¬
gittimis rõibus plenissime limitata
Ut eĩ ait ethicus. ad pẽitẽdur pro¬
perat. quisꝗs cito iudicat. Coteba:
molas mniqui. Iniquꝰ ẽ. quisꝗs ĩ iu
u diciis sequit᷑. nõ cã s preda. qui
sic munera diligit ut sequat᷑ retͥbu¬
tões. Est l equu sit ꝙ decernit ad p̃¬
Uñ sequit᷑. ⁊ de tẽtib illiꝰ aufereba:
p̃da. Dicebã q ĩ nidulo meo mo¬
riar. aẽte itaq cõposucrat. qui
reru suaꝵ amplicudĩe cõtẽtus erat.
Uec auarcie aut ambitõis stimło
urgebat. ut domu domui agrum
agro cõuĩgeret usq ad t̾minq loci
Ac si solus Hitaturus eẽt ĩsuꝑficie
t̾re. Et sic̃ palma młtiplicabo dies.
ler ad mirãda aristotiles ĩ septio

Expanded text:
igentissime investigabam. Oportet enim judicem cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, nec ante obviare alicui, quam causa sit legitimis rationibus plenissime limitata. Ut enim ait ethicus: « Ad poenitendum properat, quisquis cito judicat. » Conterebam molas iniqui. Iniquus est, quisquis in judiciis sequitur non causam, sed praedam, qui sic munera diligit, ut sequatur retributiones. Et licet aequum sit, quod decernit ad prUnde sequitur: Et de dentibus illius auferebam praedam, dicebamque: In nidulo meo moriar. Mentem itaque composuerat, qui rerum suarum amplitudine contentus erat. Nec avaritiae aut ambitionis stimulo urgebatur, ut domum domui, agrum agro conjungeret, usque ad terminos loci, ac si solus habitaturus esset in superficie terrae. Et sicut palma multiplicabo dies. Rem admirandam! Aristoteles in sep
Abbreviated transcription (Latin):
aDiraris forte ⁊ attonitus obstu¬
pescis. quẽꝙͣ ĩ exilio carnis huius
tare dulcedinis ẽẽ ꝑticipe. ⁊cele¬
stiu ciuiu ẽẽ cõcier. S an ita
cẽ possit. ex oꝑibus uiri uͦsti tu ip¬
se diuidica. Si negaui ꝙ uolebãt
pauꝑib aoculos uidue expectare
feci. Si comedi bucella mea soł
⁊ nõ comedit pupillus exea. qr ab

Expanded text:
Miraris forte et attonitus obstuMiraris forte et attonitus obstupescis, quemquam in exsilio carnis hujus, tantae dulcedinis esse participem, et coelestium civium esse concivem. Sed an ita esse possit, ex operibus viri justi tu ipse dijudica. Si negavi quod volebant pauperibus, et oculos viduae exspectare feci. Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pup
Abbreviated transcription (Latin):
Etultus ĩ risu exaltat exaltat uo¬
ce sua. ⁊ saluator fleuit. qͥ utiq
risisse nõ legitur. Nec eu facile
credideri pronu eẽ ad cachĩnu.
qui sub tãta ambiguitate de risu lo¬
quitur ⁊si riserit nõ credebat᷑. Et
lux uultus mei ñ cadebat ĩterra.
Eisit forte iustus. s eu ĩ hilaritate
tp̃alis ĩeptia nulla resoluit. ⁊qͥqͥd
terenu erat ĩ moribus uultu ue¬
rebatur austeru. Si uoluissez ire
ad eos. sedebã pͥmus. Prima siq̾¬
dez cathedra dignus erat. qͥ alios
tãtaru uͥtutu itinͣc p̃cedebat. Cũ¬
q sed̾et q̃i rex famulãtib aliis.
lacͥmas merẽciuz abstergebat. Io¬
cũda quide cõclusio. cũ potas pu¬
blica sic stuoet p̾ esse. ut ĩ uniu̾sita¬
te sua triste aliquẽ ẽe nõ paciat.
Qua nõ arte id fiet moralis cã¬
pus sb̃iectus exequit᷑. Tanta qͥ¬
de amenitate flor ⁊ fructu uber¬
tate ut siquis euz ĩ greditur pa¬
radul se delitiis gaudeat ĩter esse.

Expanded text:
Stultus in risu exaltat vocem suam ; et Salvator flevit, qui utique risisse non legitur. Nec enim facile crediderim pronum esse ad cachinnum, qui sub tanta ambiguitate de risu loquitur, ut etsi riserit non credatur. Et lux vultus mei non cadebat in terram. Risit forte vir justus, sed eum in hilaritate, temporalis ineptia non resolvit, et quidquid terrenum erat in moribus, vultum verebatur austerum. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. Prima siquidem cathedra dignus erat, qui alios tantarum virtutum itinere praecedebat. Cum sederet quasi rex famulantibus aliis, lacrymas moerentium abstergebat. Jucunda siquidem conclusio; cum potestas publica sic studet praeesse, ut in universitate sua tristem aliquem esse non patiatur. Qua vero arte id fiet, moralis campus subjectus exsequitur, tanta quidem amoenitate florum, et fructuum ubertate, ut si quis eum ingreditur, paradisi se deliciis gaudeat interesse.
Abbreviated transcription (Latin):
sede. senu prdẽcia erigebat. leni¬
tate uinenili ab scondita. Cessabat
loqui pͥncipes alingua ducu gutt̾ri
ad herebat. nõ audẽtes grãdia loq
⁊ ĩ ponẽ ĩ humeris hõiur onera ĩ por¬
tabilia. que nec suꝑ ficie digiti tãgi
solẽt. Docebat ẽi oẽ uͥtutis landẽ
ĩ actõe cõsistere. cassu q cẽ splẽdo¬
rer u̾bi. cui nõ est. soliditas operis.
In oĩ ope ĩquit sałonͣ. erit h̾ndãcia
ubi aute u̾ba sũt płima. ibi fixq̃nt̾
cgestas. Prĩcipur uõ ⁊ducuz ẽ. alios

Expanded text:
sedem, senum prudentiam erigebat, levisedem, senum prudentiam erigebat, levitate juvenii abscondita. Cessabant loqui principes, et lingua ducum gutturi adhaerebat, non audentes grandia loqui, et imponere in humeris hominum onera importabilia, quae nec superficie digiti tangi possunt. Docebat enim omnem virtutis laudem in actione consistere, cassumque esse splendorem verbi, cui non subest soliditas operis. In omni opere, inquit Salomon, erit abundantia, ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas . Principum
Abbreviated transcription (Latin):
Si uoluissez ue ad eo. se debã pͥmꝰ
cũqr sedere q̃ĩ rex excitu circ̾ustã¬
te. era tñ merẽtiu cõsolator. Ecce
reqͣndi ĩ uiro iusto exmagna parte
exp̃ssa ẽ formula. ꝙͣ si ꝑsingła exse¬
qui uoluerimus. ĩ teg̃ri libri magͥ¬
tudiner ĩ sertaru uͥtutu series uel
sola cõplebit. Diligẽs loctor sĩgla
u̾ba discutiet. qr ĩ his õib ñ iota
nec apex. a mistio salutis nacat.
PPanca tñ q̃ ĩ ip̃a suꝑficie u̾borum
eminẽt. ꝙͣta pot̾o breuitate ꝑstrĩ¬
qaz.Quando ĩquit lauabaz pedes
mcos butyro. ⁊ petra fundebat m ri
nos olei. cũ ĩparata cathedra resi¬
dere ĩplatea. abscõdebãtur iunes
⁊ in senex astabant. Innuit ergo
qr rer affluẽcia graꝵ q cocursus ei
prudẽcia nõ excusẜ̾unt. E ĩ hiis oi¬
bus excõscĩa ⁊testimonio bonorur
opu auctõitas ĩ cõcussa ꝑmãsit. Et¬
grediebat᷑ ci ad porta qu lateb̾s
nõ eciebat. ⁊ qui docẽdi ꝓ meruerat

Expanded text:
luissem ire ad eos, sedebam primus. Cumque sederem quasi rex exercitu circumstante, eram tamen moerentium consolator . Ecce regnandi in viro justo ex magna parte expressa est formula, quam si per singula exsequi voluerimus, integri libri magnitudinem, insertarum virtutum series vel sola complebit. Diligens lector singula verba discutiet, quia in his omnibus, nec iota, nec apex a mysterio salutis vacat. Pauca tamen quae in ipsa superficie verborum eminent, quanta potero brevitate perstringam. Quando, inquit, lavabam pedes meos butyro, et petra fundebat mihi rives olei, cum in parata cathedra residerem in platea, abscondebantur juvenes, et mihi senes astabant. Innuit ergo quia rerum affluentia, gratiarumque concursus, ei prudentiam non excusserint, sed in his omnibus ex conscientia, et testimonio bonorum operum auctoritas inconcussa permansit. Egrediebatur enim ad portam qui latebris non egebat, et qui docendi promeruerat
Abbreviated transcription (Latin):
qnstr̃a cors clegãt exp̃ssit. qͥb sẽs
dĩe maxĩe cõualescit. Ext̾ior nãq
noticia ocłi ⁊ auris ob sequio fidelis¬
simne tñsit ad ãiar ⁊ thesamq cordis
sepius lĩgua ĩcanta disꝑgit. Qd uo
audiẽs ⁊ uidens ad iecit sapiẽtis in

Expanded text:
nta corporis eleganter expressit quibus sensus animae maxime convalescit. Exteriorum namque notitia oculi et auris obsequio fidelissime transit ad animam, et thesauros cordis saepius lingua incauta dispergit. Quod vero audiens et videns adje
Abbreviated transcription (Latin):
ciu ⁊ ĩ maximis reb errãtiu.oĩa
gst aut ut antiquis phylosophys
placet sapia. rex diuinar ⁊ huma¬
naru pͥnceps. ⁊ gerẽtor onuttẽtor¬
q sciencia. Huic uõ ĩ sistere phy¬
losophar est. eo ꝙ ph̾ya sit studii

Expanded text:
tium, et in maximis rebus errantium, omnia tium, et in maximis rebus errantium, omnia Est autem, ut antiquis philosophis placet, sapientia, rerum divinarum humanarumque princeps, et gerendorum omittendorumque scientia. Huic vero insistere philos
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ salubrus nicħ̾ głiosius ĩtitutũ
est. ꝙͣ senatus. Quio eĩ nobilius
ẽ cetu seniu qui c minitia uuls ar¬
lbiis officiis ad cõscilii ⁊ reginus of¬
ficiu tnseũt ⁊ ĩ marcito corpore ex¬
rant mẽtis uires. eo sapĩe magis
apti negotiis quo ĩ ex̾cicus corporis
minus possũt. Eoru utiq tanitus
honor extitit ap̃ qͥcos ut ouces rei
aut approbarẽt. ⁊ ꝙ mag̃ ẽ. ab uucio
uibcondite nõia eoꝵ aureis littis
appellati qui aliꝙ sapĩa etate ⁊ af¬
fectu p̃rno ꝓcedebat. Penes istos
gerecoru. Cet̾u l ab etate nois
u̾ideat ee origo. Hanc ego arbitror
tã cors eẽ ꝙͣ mẽtis. Etas nãq mẽ¬
tis scpĩa est. inqua õii offõꝵ cõsi¬
scit distributo ⁊ artificiu tociꝰ uite
Ars nãq recte uiuẽdi ut stoycis
placet. ars artiu ẽ. Nulla uo eẽ
ate maximaru reru cũ ĩ m̃mus
quoq arte eẽ nullus ignoret. opi¬
mo ẽ hõiu paru cõsiderate lodne̾¬

Expanded text:
iosius institutum est quam senatus. Quid enim nobilius est coetu senum, qui emeriti a vulgaribus officiis, ad consilii et regiminis officium transeunt, et in marcido corpore exerunt mentis vires? Eo sapientiae magis apti negotiis, quo in exercitiis corporis minus possunt. Eorum utique tantus honor exstitit apud Graecos, ut duces reipaut approbarent, et quod magis est ab initio urbis conditae, nomina eorum aureis litteris appellati, qui alios sapientia, aetate, et effectu paterno praecedebant. Penes istos gerendorum. Caeterum licet ab aetate nominis videatur esse origo, hanc ego arbitror tam corporis esse quam mentis. Aetas namque mentis sapientia est, in qua omnium officiorum consistit distributio, et artificium totius vitae. Ars namque recte vivendi ut Stoicis placet ars artium est. Nullam vero esse artem maximarum rerum, cum in minimis quoque artem esse nullus ignoret, opinio est hominum parum considerate loquen
Abbreviated transcription (Latin):
bono semꝑ accipiẽda cẽ. Iux̃ illud.
Sapiẽcior uidet sͥ piger. septẽ uiris
loq̾ntib sñas. Andis ĩ sapiẽte tria
oxurrẽ. Intẽti ĩquit tacebant ad cõ¬
siliu meu u̾bis meis nich̾ addere
audebãt. stillabat suꝑ eos eloquiuz
meu. Res ardua desiderat atten¬
tõe. ⁊ uiru qͣue decet cõsilia me¬
ditari. ut quicqͥd agit. quicqd leq̾t
sit ꝓ cõsilio hõi sap̃ia affectanti. Fs̃t
autẽ oris cͥcũcisi illa ꝓferre. quib
nich̾ liceat demi uł appomi. est aut
uiro qͣmi t̃pissimu si iugit̾ se fabuł
et mugis ĩ misceat ⁊ĩter cõgarric̃tes
pstrepat ueluti rabulus anser ad¬
mixtus olorbus a ocz mat̾iaz cͥoat
apta c̃ẽ litigiis. q̃lmbigit quid eĩ
castor sciat an docilis plus. Urũou¬
siuz inimici meliꝰ uia ducat an apii
Pdretea que habundat sui copiosita¬
te uilescũt. ⁊ cu młtiloquio pec̾m
nõ desit pauca pridẽter loquentis.
Germo est p̾ciosus. Uñ socrates q̃¬

Expanded text:
bono semper accipiendam esse, juxta illud: Sapientior videtur sibi piger septem viris loquentibus sententias . Audis in sapiente tria concurrere. Intenti, inquit, tacebant ad consilium meum, verbis meis nihil addere audebant, stillabat super eos eloquium meum. Res ardua desiderat attentionem, et virum gravem decet consilia meditari, ut quidquid agit, quidquid loquitur, sit pro consilio homini sapientiam affectanti. Est autem oris circumciEst autem viro gravi turpissimum, si jugiter se fabulis et nugis immisceat, et inter congarrientes perstrepat, veluti rabulus anser admistus oloribus, et omnem materiam credat aptam esse litigiis: Ambigitur quid enim Castor sciat, an docilis plus, Brundusium Numici melius via ducat, an Appi. Praeterea quae abundant, sui copiositate vilescunt, et cum multiloquio peccatum non desit, pauca prudenter loquentis sermo est pretiosus. Unde Socrates qu
Abbreviated transcription (Latin):
li nõ pt. si trahat᷑ deorsu s si suesũ
producas cedit. Cõstat autez quia
trũchus palme uł stipes aradice cõ¬
trahit᷑. s ĩ supioribl dilatat᷑. Scc̃
aut ẽ. ĩ qua uis arbore q̃ tãto maq̾
turgescit. quo ad t̾ra stipes uicini
accedit. Per palma ꝗͥ siqͥficatur
iusticia ĩ uĩcibilis q̃ descẽsur nõ no¬
uit. s solu ad suꝑiora ꝓcessu. Uñ
iustus ut palma florebit. Radix: ps̃ x¬
mea aperta ẽ. secus aquas scͥptura¬
ru utiq ⁊ uͥtutu. de quib supra q̃
ros scił. gr̃e morab̾r ĩ messione mea
Intellige bonor opuz. quor mani¬
pulo electis reponet ap̃ se in illa
die iustus udex. Uñ sequit. Gla

Expanded text:
li non potest, si trahatur, deorsum, sed si sursum producas cedit. Constat autem quia truncus palmae, vel stipes a radice contrahitur, sed in superioribus dilatatur. Secus autem est in quavis arbore, quae tanto magis turgescit, quod ad terram stipes vicinius accedit. Per palmam ergo significatur justitia invincibilis, quae descensum non novit, sed solum ad superiora processum. Unde: Justus ut palma florebit . Radix mea aperta est secus aquas, Scripturarum utique et virtutum, de quibus supra: Et ros, scilicet gratiae, morabitur in messione mea. Intellige bonorum operum, quorum manipulos electis reponet apud se in illa die justus judex. Unde sequitur: Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Si u̾o auia paulisꝑ deflexint
nõ stati usq quaq deiciñtur. s pa¬
ciẽter corripitur ĩ iusticia. donec fiat
conspicuuz eos ꝑtinaces eẽ in malo
Neq eĩ roboa. statĩ excussus est
asolio patris exquo semor cõtėpto
cosilio irecessit aua solonis onus ĩ¬
portabile uolẽs ĩ ponẽ t̃humeris
filior ysrł. Derũ tũ sciffurẽ regnũ

Expanded text:
. Si vero a via paulisper deflexerint, non statim usquequaque dejiciuntur, sed patienter corripiuntur in justitia, donec fiat conspicuum eos pertinaces esse in malo. Neque enim Roboam statim excussus est a solio patris, sed ex quo seniorum contempto consilio, recessit a via Salomonis, onus importabile volens imponere f
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ dei inse. ⁊p̾cepta dei ĩcõspectu
eius sũt. qͥ moysi ualde notus sit
⁊ familiaris.i. ĩ quo sic claritas le¬
gis ⁊ scĩa ut possint eu audire fi¬
lii ysrł. Noc tũ licitu ẽ fauore no¬
uor recede asanguie pricipu. quibꝰ
pͥulegio diuinc ꝓmissiõis ⁊ iure

Expanded text:
m Dei in se, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, qui Moysi valde notus sit et familiaris, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israel. Nec tamen licitum est favore novorum, recedere a sanguine principum, quibus privilegio divinae promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
ginib ꝯsecͣtus. quo ĩ honore celestiu
syderu flãma custos ĩ pii iugit̾ uigi¬
laret. G ⁊ ãnus ĩ mẽses duodecim
dilatatus fastoru ⁊ nefastor dieruz
uarictate depictus. põtifices. augures.
⁊ sac̾docioꝵ uarii ritus qͣb ita barba¬
rie occupauit. ut ab ĩ iuriis tẽꝑarẽt
feriarẽtur abarmis. iusticia colerẽt

Expanded text:
tus, quo in honore coelestium siderum flamma, custos imperii, jugiter vigilaret. Sed et annus in menses duodecim dilatatus, fastorum et nefastorum dierum varietate depictus, pontifices, augures, et sacerdotiorum varii ritus, quibus ita barbariem occupavit, ut ab injuriis temperarent, feriarentur ab armis, justitiam colerent,
Abbreviated transcription (Latin):
effugit fictu. nec hitat ĩ corpore ib̾¬
dito pecc̾is. Alibi me dixisse reco¬
lo. qr teste magno patre augustio.
Simulata ĩ nocẽcia nõ ẽ ĩnocẽcia
s duplex malicia q ⁊ malicia est:
⁊ simulatio. Equitas quoq simu¬
lata. nõ ẽ equitas s duplex miq̾¬
tas. quia ⁊ iniqͥtas ẽ ⁊ simulato. uñ
ĩ moterato stupore cõfundor cũ fre¬
quẽtissime uidea nescio fideles an
ĩficeles dica ĩ sacͥlegio hꝰ modi de¬
p̃hẽsos. ad ħ totis uirib a hauela¬
re. ut minis ⁊ t̾rorib urgeãt sacer¬
dotes ad ab sołonẽ p̾standa. ꝙͣ nͥ
isti fidelit̾ dare. nec illi ĩ cõtumacia
ntiliter accipe possuit. Sane faciliꝰ
ẽ utrũq ĩ uolui ꝙͣ alt̾u istor expe¬
diri. Otrius tñ culpa sit gͣnior nõ
facile dixim. Hec de his que ĩpoli¬
tica cõstitutõe plutarchi. uice aĩe
obtinet. De prĩcipe qui cap̃ est¬

Expanded text:
effugit fictum, nec habitat in corpore subdito peccatis. Alibi me dixisse recolo, quia, teste magno patre Augustino, simulata innocentia non est innocentia, sed duplex malitia, quia et malitia est, et simulatio. Aequitas quoque simulata non est aequitas, sed duplex iniquitas, quia iniquitas est et simulatio. Unde immoderato stupore confundor, cum frequentissime videam, nescio fideles an infideles dicam, in sacrilegio hujusmodi deprehensos, ad hoc totis viribus anhelare, ut et minis et terroribus urgeant sacerdotes ad absolutionem praestandam, quam nec isti fideliter dare, nec illi in contumacia utiliter accipere possunt. Sane facilius est utrumque involvi, quam alterum istorum expediri. Utrius tamen culpa sit gravior, non facile dixerim. Haec de his quae in politica constitutione Plutarchi, vicem animae obtinent.
Abbreviated transcription (Latin):
dño suo. loco ⁊ tp̃e cũ p̾ceperis expla¬
nabo. adiciẽs ĩ dumẽtor ⁊ qͦrũda
sacramẽtoꝵ sigͥficatoes. Hic autẽ
plane nlła ẽ ppli acclamatio. nlla
ꝯsangu̾itatis rõ. ulłã ꝓpĩquitatis
ħita cõtẽplatio est. MPortuo sal¬
phaat. filie p̃rna ap̃ moyse uẽdi¬
cant hrditate. Petitõe eaꝵ iustã
cͣeͣ deus ipe testatur: Propĩquis
nãq agroru ⁊ p̃dioru h̾rditas
relĩquenda ẽ. ⁊ ut płimu actõu.
Gub̾natio uo̾ ppłi illi tradẽda est.

Expanded text:
ris, explanabo, adjiciens indumentorum, et quorumdam sacramentorum significationes. Hic autem plane nulla est populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Mortuo Salphaat, filiae paternam apud Moysen vindicant haereditatem. Petitionem earum justam esse, Deus ipse testatur. Propinquis namque agrorum et praediorum haereditas relinquenda est, et, ut plurimum, actionum. Gubernatio vero populi, il
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa. du tegnuz huit uida uel
psrł. Sẽsit ꝗͦ de cõtumacia penã. de
rex quide manciet. s magna re¬
gni parte mutilatus. Uñ ħ illi. Da
Ad hereserat cõsiliis uinenur cõtẽp¬
nens uias ⁊ p̾cepta prudẽcie. Imi¬
possibile eĩ est. ut salubrit᷑ dispo¬
nat pͥncipatu. qui nõ agit᷑ cõsilio
sapientu. De ĩquit terre cuiꝰ rex
puer est. ⁊ cuiꝰ cõsiliani mane d&

Expanded text:
divisa, dum regnum habuit Juda vel Israel. Sensit ergo de contumacia poenam, de rex quidem maneret, sed magna regni parte mutilatus. Unde hoc illi? Quia adhaeserat consiliis juvenum, contemnens vias et praecepta prudentiae. Impossibile enim est, ut salubriter disponat principatum, qui non agit consilio sapientum. Vae, inquit, terrae cujus rex puer est,
Abbreviated transcription (Latin):
ad moyse. Assume ad temetip̃m
dei ⁊ semet ip̃o. et ĩ pones manus
ĩ cõspectu tocius sinagoge. ⁊ p̾cipe
de ip̃o cora eis. ⁊dabis claritater
tua suꝑ illu ut audiãt illu filii
ysrł. Audis euidẽter ordinatõem
prĩcipis ppłi. ta maifeste descriptã

Expanded text:
ad Moysen: Assume ad temetipsum Dei in semetipso, et impones manus in conspectu totius synagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam ma
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbris rei publice despiciamus.
Dictu ẽ. at pͥncipe locu obtiñe
capitis. ⁊ qui soliꝰ mẽtis regat᷑ ar¬
bitrio. Hunc itaq iaz dictu ẽ di¬
spositio diuna ĩ arce rei publice
collocauit. ⁊euz nũc archano pro¬
uidencie suc mist̾io cet̾is p̾fert. nc̃
qiͣ suoꝵ iudicio sacerdotu. nc̃ ad
eu p̃ficiẽdu tocius populi uota cõ¬
currũt.Uñ ⁊ ĩ uet̾i testamẽto legi¬
tur. quia moyses ordinaturꝰ eũ qui
modu retractatio cuiꝙͣ ne qͥs scru¬
pulus resideret. Legitur ĩ libro re¬
gnoru. ꝙ saul rex futurus apparẽs
infacie ppłi. ab hum̾is sursu super¬
eminebat uniu̾su ppł. Quare q̃¬
so. nͥ qr quẽ oportet pre ẽẽ aliis. pec¬
tore d ⁊ ore ꝓmine̾. ut qi bonorũ
oꝑu ulnis focius latitudinẽ ppłi¬
amplexan ualeat. ⁊ ꝓtege̾ tamꝙ̃¬

Expanded text:
e membris reipublicae despiciamus. Dictum est autem principem locum obtinere capitis, et qui solius mentis regatur arbitrio. Hunc itaque, ut jam dictum est, dispositio divina in arce reipublicae collocavit, et eum nunc arcano providentiae suae mysterio, caeteris praefert, nunc quasi suorum judicio sacerdotum, nunc ad eum praeficiendum totius populi vota concurrunt. Unde et in Veteri Testamento legitur, quia Moyses ordinaturus eum, qumodum retractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideret. Legitur in libro Regum, quod Saul rex futurus, apparens in facie populi, ab humeris sursum supereminebat universum populum. Quare, quaeso, nisi quia quem oportet praeesse aliis, pectore debet et ore prominere, ut quasi bonorum operum ulnis totius populi latitudinem amplexari valeat, et protege
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ alique de clero molẽtas manus
ĩ iecerit. anathemate feriat᷑. ut nͥ
promanu põtifice ab solui non
possit. Huius cͥminis alibi frustra
quent᷑ uenia nͥ articulus mortis u¬
forte ĩ mineat. qr nec ꝑ ui extorq̃ri
nec surripi pot ꝑfrande. Anctore
claudiano theodosius ait. Non ex¬

Expanded text:
lentas manus injecerit, anathemate feriatur, ut nisi per Romanum pontificem absolvi non possit. Hujus criminis alibi frustra quaeritur venia, nisi articulus mortis forte immineat, quia nec per vim extorqueri, nec subripi potest per fraudem. Auctore Claudiano Theodosius ait: . .
Abbreviated transcription (Latin):
uł ĩ ip̃o culto loco aliqͥd ĩ portet
ĩ iurie ꝙ gentur apromĩcie recto¬
ribus aĩadutatur. atq ita ꝓuincie
moderator sacerdotu. ⁊ catholice¬
eccłie ministroꝵ loci quoq illoru
⁊ diuini cultus ĩ uiriar capitali in
scĩtas ignoscẽdi glia dereliquit. sĩt¬
q cũctis laudabile. ftãs atroces sa¬
cerdotibus aut ministris ĩ iuirias ne¬
luti publicu crimẽ ꝑsequi. ac de
talibus ultoe mereri. Ite placet
clemẽcie uestre ut nichil cõe cleri¬
ci cu publicis actõnib hant. uł
ad curia ꝑtinẽtib citiꝰ corͥ nõ sũt
ad nexi. Et alibi. Si eccłie uena¬
bilis pͥuilegia cuiusꝙͣ fui̾nt uł te¬
meritate uiolata uł dissimułone
neglecta. cõmissu .U. libraꝵ aũi
cõdep̾natõe plectatur. Que uero
pͥuilegia eceliaru locoꝵ ꝙ uenera¬
biliu ⁊ ministror sũt. diuino fiuĩt

Expanded text:
cultu locove aliquid importet injuriae, quod geritur a provinciae rectoribus animadvertatur, atque ita provinciae moderator, sacerdotum et Ecclesiae ministrorum, loci quoque illorum et divini cultus injuriam, capitali in sanctitas ignoscendi gloriam dereliquit, sitque cunctis laudabile, factas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, veluti publicum crimen perse qui, ac de talibus ultionem mereri. Item: Placet clementiae nostrae, ut nihil commune clerici cum publicis actionibus habeant, vel ad curiam pertinentibus, cujus corpori non sunt annexi. Et alibi: Si ecclesiae venerabilis privilegia cujusquam fuerint vel temeritate violata, vel dissimulatione neglecta, commissum quinque librarum auri condemnatione plectatur. Quae vero privilegia ecclesiarum locorumque venerabiliu
Abbreviated transcription (Latin):
uestris ñ tãtu bonis ⁊ modestis
s ecia: discolis.AAmici quidez dei
fuit aut gr̃a cessantib meritis. ut
Ieremias ⁊ ioh̾es sc̃ificati ante ꝙͣ
nati. et gẽma sacerdotu nicolaus.
ꝙͣta ⁊ sexta feria semel lactẽs ĩcu¬
nis.Aut meritis ex gr̃a ut qͥ facili
uia bonoꝵ oꝑu sic̃ penitẽs latro uł
difficili ⁊ felici tͣnsitu merẽtur regna
celoruz. uelut apłoruz chorus et
martiruz. Hos aut tres ordines ĩ¬
nuit maro. Facilis descẽsus aũ ii.
⁊loctes atq dies patet atͥ ianua
ditis. Sz reuocare  graduz suꝑas q
euadere ad auras. Hic opus hic
labor ẽ panci quos equus amauit
Iupiter aut ardens enexit ad ethe¬
ra uirtus. Diis geniti potuere. qͦs
ergo mor clegancia diuine iud̾mꝰ
bonitati cõformes debemꝰ tamqͣ
uerissima ⁊ fidelissima dei ymagi¬
nez uenerari. Ministri uõ sũt qͦs
dispositio diuina uocauit. ut cor¬
ripiẽdo ⁊ corrigẽdo uicia ant uͥtu¬
tes ĩserẽco ⁊ ꝓpagado. sua ⁊ alior

Expanded text:
estis, sed etiam dyscolis . Amici quidem fiunt Dei, aut gratia, cessantibus meritis, ut Jeremias, et Joannes sanctificati antequam nati, et gemma sacerdotum Nicolaus quarta et sexta feria semel lactens, in cunis; aut meritis ex gratia, ut qui facili via bonorum operum, sicut poenitens latro, vel difficili et felici transitu merentur regna coelorum, velut apostolorum chorus, et martyrum. Hos autem tres ordines innuit Maro: Facilis descensus Averni. Noctes atque dies patet atri janua Ditis: Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras, Hoc opus, hic labor est: pauci, quos aequus amavit Jupiter, aut ardens evexit ad aethera virtus, Dis geniti potuere. Quos ergo morum elegantia divinae videmus bonitati conformes, debemus tanquam verissimam et fidelissimam Dei imaginem venerari. Ministri vero sunt, quos dispositio divina vocavit, ut corripiendo et corrigendo vitia, aut virtutes inserendo, aut propagando, suam et aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
N his aut qui iura diuiã mi¬
nistrat. dens p̾cet̾is honorat̃
ant ipuit. cũ illoruz honorez ant cõ¬
temptu ꝓpͥu reputet. Hinc ẽ illd̃.
Ego dixi dii estis. Et labia sac̾do¬
tis custoduit sc̃ia. ⁊ legẽ requirunt
ex ore cius. qr angłs dñi ex̾cituuz
est. ip̃a qͦ u̾itas ait᷑. Qui uos audit¬

Expanded text:
ura divina ministrant, Deus prae caeteris honoratur aut spernitur; cum illorum honorem, aut contemptum proprium reputet. Hinc est illud: Ego dixi: Dii estis ; et: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Ipsa qu
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui tangit uꝙ. tãgit pupilla ocłi
mei. Illa uo reuencia q̃ ĩrer uen̾a¬
cõe cõsistit. młtiplex est. Aut enim
corporales res sũt: ut edes ⁊ loca sa¬
cra. ⁊ que piis dicãtur usib a sacri¬
ficia q̃ isibiliter ex̾centur. aut in¬
corporales. ut iura q̃ sacris rebus
cõpetut. Que temerare sacleguuz
est. morte piandũ. alia ne pena g̃¬
uissima ꝓqualitate ad missi. Re¬
ru gͦ sacrax ĩ munitates ꝯuellere.
ĩ surgẽ ĩ deu est. ⁊ ꝙi uẽdicare eũ
inẜuitute. Et quide de inre diui¬
no ꝓse possent młta proponi.s nt
emule potatis nõ obloquat᷑ audacia
ĩhac ꝑte statuta pͥncipu latiꝰ ⁊̃ be¬
nignius patet. q̃ fide uͥanar uene¬
rantur. ⁊ approbant ⁊ eccłiaꝵr ⁊ mi¬
nistror õiu q locor ncnabiliu pu¬
uilegia munersa cõfirmãt. quis
eni pͥncipis cuiꝰ memona ĩ bũo

Expanded text:
 Qui tetigerit vos, tangit pupillam oculi mei . Illa vero reverentia, quae in rerum veneratione consistit, multiplex est. Aut enim corporales res sunt, ut aedes et loca sacra, et quae piis dicantur usibus, et sacrificia quae visibiliter exercentur. Aut incorporales, ut jura quae sacris rebus competunt, quae temerare, sacrilegium est morte piandum, aliave poena gravissima, pro qualitate admissi. Rerum vero sacrarum immunitatem convellere, insurgere in Deum est, et quasi vindicare eum in servitutem. Et quidem de jure divino pro se possent multa proponi, sed ut aemulae potestatis non obloquatur audacia, in hac parte statuta principum latius et benignius patent, quae fidem Christianam venerantur, approbant, et ecclesiarum et ministrorum omniumque locorum venerabilium privilegia universa confirmant. Quis enim p
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ oͣiz aud̾et asẜ̾e. qui nec
ip̃a dubitatõe erroris nouerat ĩ¬
punita. Est ita q i̾simile ꝙ mo¬
rez auditoribus gesẜit. ⁊ ut eq ab
illicitis reuocaret᷑. aliquid ĩ dulsisso
errori. Na ĩ doctͥna moru luculẽ¬
tissimus est. Eoq huic opiõi fa¬
cilius ad quiesco ꝙ aplus gentiu
fide tñ ⁊ religione incolumi õibus

Expanded text:
auderet asserere, qui nec ipsam dubitationem erroris noverat impunitam? Est itaque verisimile quod morem auditoribus gesserit, et ut eos ab illicitis revocaret, aliquid indulsisse errori. Nam in doctrina morum, luculentissimus est. Eoque huic opinioni facilius acquiesco, quod Apostolus gentium, fide tamen et religione incolumi, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
lu. ut publicis officiis reu̾encia
ĩpendatur. Tanta nãq debetur
eis. ꝙͣta ẽ eminẽtia cuuislibet ma¬
gr̃atus. Hãc quidẽ aut facit. aut
indicat unus cuiꝰq cõpetẽs iurisdi¬
tio. cu reu̾encia magrãtuu. aut
cõtẽptus. redũdet ĩ honore aut ꝯ

Expanded text:
lum, ut publicis officiis reverentia impendatur. Tanta namque debetur eis, quanta est eminentia cujuslibet magistratus. Hanc quidem aut facit, aut indicat uniuscujusque competens jurisdictio, cum reverentia magistratuum, aut contemptus redundet in hono
Abbreviated transcription (Latin):
officio. aut a morib. aut acõditõe.
aut afortuna. ⁊ lata parẽtes ue¬
neramur ⁊liberos. ⁊ quos nob̾ caro
ꝯiũxit. ut puta uxorez. cognatos
⁊ affines. Unde ⁊̃ gẽtiu uire recep¬
tuz est. co ꝙ ꝑ eque fit ap̃ ões gẽtes
ad ħ̾ q̃ ⁊ diuino iure urgemur qui
scͥptu nouimꝰ. honora pr̃e tuu
⁊ matre. ut sis lõgenus suꝑ t̾ra.¬
Et qui patri uł matri maledicit
morte monetur. Liberq ñ multur
oportuit cõmendan. co ꝙ neo car¬
Nez sua odio hũit. S nec uxorẽ¬
ꝑꝑ ꝙͣ homo pre relĩquit ⁊ matrẽ.
ad herẽs uxori sue ut sĩt duo ĩcar¬
ne una. Non tñ ĩ hac ꝑte diuine
legis mandata desũt. ⁊ si ꝑꝑ nate
ciuz uõ est debituz exequẽdi. que
unicuiq exĩstitutis. aut morib
agenda sũt. Ex co nãq ꝑsonis
singłis ꝓprii cõgruũt actus. In his
autez que sũt agenda sũt. alia ad
publicu. alia ad suu cuiꝰq ꝑtinẽt

Expanded text:
officio, aut a moribus, aut a conditione, officio, aut a moribus, aut a conditione, aut a fortuna. Natura parentes veneramur et liberos, et quos nobis caro conjunxit, utputa uxorem, cognatos et affines. Unde et gentium jure receptum est, eo quod peraeque fit apud omnes gentes. Ad hoc etiam divino jure urgemur, qui scriptum novimus: Honora patrem tuum et matrem, ut sis longaevus superet qui patri vel matri maledixerit, morte morietur . Liberos non multum oportuit commendari, eo quod nemo carnem suam odio habuit . Sed nec uxore homo patrem relinquit et matrem, adhaerens uxori suae, ut sunt duo in carne una . Non tamen in hac parte divinae legis mandata desunt, etsi propter cium vero est debitum exsequendi quae unicuique ex institutis, aut moribus agenda sunt. Ex eo namque personis singulis proprii congruunt actus. In his autem quae sic agenda sunt, alia ad publicum, alia ad suum cujusque pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Et hͥ ẽ forte funiculus tͥplex
ĩter creatore ⁊ c̾atura. qͥ facile
solui nõ põt. S oĩu tenacissima
est. uis amoris. Caritas si quioẽ
one cõsistit medio ĩdiget. co ꝙ ad
sp̃m corporalis nob̾ non patet acces¬
sus. ꝙ ⁊ illu planu est. docusse. qͥ
ĩsamaritana eccłia ĩstruẽs ait.
Sp̃us ẽ deus. ⁊ eoꝵ qui uolũt ado
ĩ sp̃u ⁊ uẽitae rare. ut tn ad thronu illius quo¬
iẽ cũq mõ humilitatis nr̃e cõcẽdat
ĩfirmitas. ⁊ aliꝙͣ h̾at mat̾ia meri¬
toru sẽsualiter coli uoluit qͥsẽsu
dedit. ⁊ qui aĩa głificabit ⁊carne
Utriusq fidele expetit famłatu.
Sic quoq uoluit ⁊̃ corporałr hono¬
rari. ut ꝙͣta nis tarditas ĩ fidelita¬
tis aut negligentie excusatõez nõ¬
hat. De reuerencia ꝑsonar ⁊ re¬
rur. ⁊ quot moĩs ꝑsona sit uenabi
Euerẽcia ergo que Alis.
corporałr ĩpenditur. aut in
bsõmis cõsistit. aut in rebus. Perso¬

Expanded text:
s? Et hic forte est funiculus triplex inter Creatorem et creaturam, qui facile solvi non potest. Sed omnium tenacissima est vis amoris. Charitas siquidem one consistit, medio indiget, eo quod ad spiritum, corporalis nobis non patet accessus: quod et illum planum est docuisse, qui in Samaritana Ecclesiam instruens, ait: Spiritus est Deus, et eos qui volunt adoillius quocunque modo humilitatis nostrae conscendat infirmitas, et aliquam habeat materiam meritorum, sensualiter coli voluit, qui sensum dedit, et qui animam glorificabit, et carnem, utriusque fidelem expetit famulatum. Se quoque voluit etiam corporaliter honorari, ut quantavis tarditas infidelitatis, aut negligentiae, excusationem no. De reverentia personarum, et rerum, et quot modis persona sit venerabilis. Reverentia ergo quae corporaliter impenditur, aut in personis consistit, aut in rebus. Perso
Abbreviated transcription (Latin):
tõibus pͥncipu magr̃atuu edictis
aut ꝓ mulgatõib ꝑ prole sim
płiu fit ccceptio psonaꝵ. ut nõ
tã ꝑsone ꝙͣ unu̾sitatis tota ꝯsti¬
tutio uideatur ẽẽ. uł q̃ uis alia ꝓ¬
mulgatio. Hoc ⁊̃ iura uł canones
ignorãti exusu cotidiano ꝑspicu¬
um est. Porro. rõnez officioꝵ. nõ
m̃o canonu ⁊ legu scita. s ⁊ ethi¬
coru. õiu p̾cepta exequũtur Il
los autez ẽ mẽtis ħ̾itus exquo sin¬
guloruz oꝑuz assiduitas manat.
Nõ ẽi siquio fit semel aut apliꝰ.
stati morib agregat. nͥ assiouita¬
te faciẽdi u̾tatur in usu. Hic at
uͥtutes ⁊ nicia eque cõplectĩt. l
uicia nõ mores esse. s apłisq di¬
cãtur morib obuiare. Inquo pla¬
nuz ẽ solas u̾tutes cẽseri nõie mo¬
ruz. cu bonqs tñ aut malos dici¬
nius mores. Uicia distinguimus

Expanded text:
ratuum edictis, aut promulgationibus, per prolepsim plurium fit conceptio personarum, ut non tam personae quam universitatis tota constitutio videatur esse, vel quaevis alia promulgatio. Hoc etiam jura, vel canones ignoranti, ex usu quotidiano perspicuum est. Porro rationem officiorum, non modo canonum et legum scita, sed et ethicorum omnium praecepta exsequuntur. Mos autem est mentis habitus, ex quo singulorum operum assiduitas manat. Non enim si quid fit semel aut amplius, statim moribus aggregatur, nisi assiduitate faciendi vertatur in usum. Hic autem virtutes et vitia aeque complectitur, licet vitia non mores esse, sed a plerisque dicantur moribus obviare. In quo planum est, solas virtutes censeri nomine morum, cum bonos tamen, aut malos dicimus mores, vitia distinguimus
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo uͥtutis ⁊ cumulus bt̃itudi¬
nis. adco quidẽ ut ix traditonez
patru tanta maiestatis suc plenitu¬
dinc uideãt ad ẽẽ electis ut nichil
cis desit ĩ ulla gr̃ã ⁊ ip̃e fere solus ui¬
deatur ĩ illis ⁊ illiꝰ noĩe cẽseãt᷑ salua

Expanded text:
us beatitudinis; adeo quidem, ut juxta traditionem Patrum, tanta majestatis suae plenitudine videatur adesse electis, ut nihil eis desit in ulla gratia, et ipse fere solus videatur in illis, et illius nomine censeatur, salva
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑ ĩsingłis. ut cu ĩ tẽsiõĩs ⁊ remis¬
sionis uices ignoret. ⁊ si ñ ꝑ ẽẽntiam
qua om̃e replet uniformit̾ cͥaturã
plus uł minꝰ uideatur ĩ ẽẽ ꝑ gr̃a. Na
per umone ĩsolo unigenito uͥginis
filio. ec̃ fidelit approbatur. Est itaq
nũc qi singula insingulis futurus ut
scͥpt᷑u est oĩa ĩ õĩb electis. Et sicut
natura ygnis collatõe tñ dispan. qͦ¬
nia ei nichil p̃t panlit̾ cõparari aso
Solaris siquide radius il forte inci¬
dat ĩcarbũculu. egrediẽs aut reu̾¬
berans rutilus. uicinu facit aerez
rutilare. Ide ignis ĩsmaragdo. ui¬
rescit firmamẽto puriori ĩ saphyro
cõformatur. Iacicti quoq specieb
efficit᷑ concolor. In topaçio qͥ quo
rarior eo p̾ciosior ẽ. õiui fere colcẽ
supbit.Sici yrun obicias. thauã¬
ciadis. rep̾sc̾tabit ymagine. Aque

Expanded text:
operatur in singulis, ut cum intensionis et remisoperatur in singulis, ut cum intensionis et remissionis vices ignoret, etsi non per essentiam, qua omnem replet uniformiter creaturam, plus vel minus videatur inesse per gratiam. Nam per unionem in solo unigenito Virginis Filio esse fideliter approbatur. Est itaque nunc quasi singula in singulis futurus, ut scriptum est, omnia in omnibus electis. Et sicut natura ignis, collatione tamen dispari, quoniam ei nihil potest pariliter comparari, a sSolaris siquidem radius, si forte incidat in carbunculum, egrediens aut reverberans rutilus, vicinum facit aerem rutilare. Idem ignis in smaragdo virescit, firmamento puriori in sapphiro conformatur. Hyacinthi quoque speciebus efficitur concolor. In topazio, qui quo rarior est eo pretiosior est, omnium fere colore superbit. Si ei Irim objicias, Thaumantiadis r
Abbreviated transcription (Latin):
ut dr̃ ⁊ ĩ iuria occupan̾at insticie ⁊ pi¬
etatis legib feliciter gub̾naret. G
qͥd ꝓfero numã.cũ ⁊ pr̃es fidei nostre
ucteris legis sac̾ficia asẜãt ĩstituta.
ne ĩ demonior cultu ppłs occupatus
u̾e religionis dedisc̾e̾t cultu ritu gẽ¬
ciuiz sacͥficia sua demõiis ĩ molans
⁊ ñ dro. Colit gͦ deus aut affectu m̃¬
tis. aut exhibitõe oꝑis. S affectꝰ
dilectõis ip̃ pure attingit l aliquo
queat cõp̾hendi. Et c̾te co amatur
ardẽcius ⁊ studiosius q̃rit. quo alti¬
tudo ⁊ i mẽsitas diuicianiz potencie
⁊sapĩe sue om̃e exsuꝑa ĩ tellectum
u̾tute tñ tanta oe̾ c̾atura circuit
penetrat ĩplet ⁊ protegit ut ncqͣꝙͣ
lat̾e ualcat ꝙͣlibet rõnabilẽ c̾atura.
Ip̃a quoq uronabilia ip̃m ẽẽ ⁊ ta¬
le ẽẽ. ⁊ tãtu. płimis ĩdiciis ꝓtestãt.
MPiro itaq mõ sic ĩ telligẽtia s̃ui
ĩfundit ut sb̾trahat. sic subtͣhit ut ĩ

Expanded text:
ur, et injuria occupaverat, justitiae et pietatis legibus feliciter gubernaret. Sed quid profero Numam, cum et patres fidei nostrae, veteris legis sacrificia asserant instituta, ne in daemoniorum cultu populus occupatus, verae religionis dedisceret cultum, ritu gentium sacrificia sua daemoniis immolans, et non Deo? Colitur ergo Deus, aut affectu mentis, aut exhibitione operis. Sed affectus dilectionis ipsum pure attingit, licet aliquo queat comprehendi; et certe eo amatur ardentius, et studiosius quaeritur, quo altitudo et immensitas divitiarum potentiae sapientiae suae omnem exsuperat intellectum: virtute tamen tanta omnem creaturam circumit, penetrat, implet et protegit, ut nequaquam latere valeat quamlibet rationabilem creaturam. Ipsa quoque irrationabilia ipsum esse, et talem esse, et tantum, plurimis indiciis protestantur. Miro itaque modo sic intelligentiam sui infundit, ut subtrahat: sic subtrahit, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qñ ꝓcedeba ad portã ciuitatis¬
⁊ ĩplatea cathedra parabãt m. Di¬
debant me uiuenes ⁊ abscondebã¬
tur ⁊ senes assurgẽtes stabãt. Pnĩci¬
pes cessabãt loqui ⁊ suꝑ ponebant

Expanded text:
rocedebam ad portam civitatis, in platea cathedram parabant mihi. Videbant me juvenes, et abscondebantur, senes assurgentes astabant mihi. Principes cessabant loqui, et superponebant
Abbreviated transcription (Latin):
scat. Unusquis uas suu possideat
ĩscificatõc ⁊ honore. Post ut doctͥnã
p̃positi tocius disciplina domꝰ redole¬
pitis p̾põitoꝵ sͥ ĩcolumitate letetur.
aDagnoꝵ quoq uiror strategẽmati¬
bus ⁊ strategẽmaticis utitur que ꝓsĩ
gula ĩ serãtur. tediosa erũt lectori
⁊ ꝓꝑte a fidei nr̃e sinc̾itate recedent.
lius de ducta tñ ꝑfidia uidẽtur ĩ here
uestigiis. doctͥna eius ẜmone catho¬
lico ⁊ succĩto ad iectis exꝑte strate¬
gẽmaticis eius attĩgamus. Porro
ei iniciu a reu̾encia numinu est
nb adeo. qui ab oib gn̾ałr amãdũs
est ⁊ colẽdus extoto corde. extota
aĩa exõib iurib suis. P robat̾o uõ
dilectõis exhibitio oꝑis ẽ. Et l ꝑ
se ip̃ possit amari tanꝙͣ õis citra
ad cultu ext̾iore alicuiꝰ medietatis
pellatõe õiu sc̃suu utͥusq nature
nec defectu tp̃is sẽtit. s uiuacitate
sui exgr̃a ꝑmanet ĩ et̾nu. Cari¬

Expanded text:
scat, unusquisque vas suum possideat in sanctificatione et honore . Post, ut doctrinam praepositi totius disciplina domus redolepitis praepositorum sibi incolumitate laetetur. Magnorum quoque virorum strategematibus et strategematicis utitur, quae si per singula inserantur, taediosa erunt lectori, et pro parte a fidei nostrae sinceritate recedent. lius deducta tamen perfidia, videntur inhaerere vestigiis, doctrinam ejus, sermone catholico et succincto, adjectis ex parte strategematicis ejus, attingamus. Porro ei initium a reverentia numinum est, nobis a Deo, qui ab omnibus generaliter amandus est, et colendus ex toto corde, ex tota anima, ex omnibus viribus suis. Probatio vero dilectionis, exhibitio operis est. Et licet per se ipsum possit amari, tanquam qui citra ad cultum exteriorem alicujus medietatis pellationem omnium sensuum utriusque naturae nec defectum temporis sentit, sed vivacitate sui, ex gratia permanet in aeternum. Chari
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũt. s comitos. reru pͥuatar aduẽ¬
tris ⁊ ĩ testinoru refert ymagnem.
Que si ĩ mẽsa auiditate cõgesẜit
⁊ cõgesta tenacius reẜuau̾int. ĩ nũa¬
biles ⁊ ĩcurabiles gn̾ant morbos. ut
uicio eor tocius corporis runa ĩ mi¬
neat. ¶edib uo solo iugit᷑ ĩherẽ¬
tib agͥcole coaptatur. Quib capi¬
tis ꝓuidẽcia tanto mag̾ neccia est.
quo pła ĩuenuũt offendicula duu
ob sequio cors i t̾ra g̃ouitur. Eisq
uistiꝰ tegumẽtor debetur suffragium
qͣ toes cors erigũt sustinẽt ⁊ ꝓmouẽt
molẽ: Pedu ad minicula robustis¬
simo cor tolle. suis uirib ñ ꝑcedet .s
aut tupiter ĩ utiliter. ⁊ moleste ma¬
nib repet. ant brutoru aĩaliu ope
mouebit᷑. Ponit ĩ lx̃ mod̾ more suo

Expanded text:
praesunt, sed comites rerum privatarum, ad venpraesunt, sed comites rerum privatarum, ad ventris et intestinorum refert imaginem. Quae si immensa aviditate congesserint et congesta tenacius reservaverint, innumerabiles et incurabiles generant morbos, ut vitio eorum totius corporis ruina immineat. Pedibus vero solo jugiter inhaerentibus, agricolae coaptantur, quibus capitis providentia tanto magis necessaria est, quo plura inveniunt offendicula, dum in obsequio corporis in terra gradiuntur, eisque justius tegumentorum debetur suffragium, qui totius corporis erigunt, sustinent, et promovent molem. Pedum adminicula robustissimo corpore tolle, suis viribus non procedet, sed aut turpiter, inutiliter, et moleste manibus repet, aut brutorum animalium ope movebitur. Ponit in hunc modum, more suo
Abbreviated transcription (Latin):
rei publice obtine̾t. Illos uo̾ quire¬
ligiois cultui p̾sunt. qi aĩa corpis
suspice ⁊ ueneran oportet. Ouis eniz
sc̃itatis ministros dei ip̃iꝰ uicarios ẽ
ambigit. Põro sic̃ aĩa tocius ħt cors
pͥncipatu. ita ⁊ hii quos ille religiõis
pfectos uocat toti corpori ꝓsut. Aiug
cesar co usq sacroꝵ põtificib sub̾t
fuit. donec ⁊ ip̃e ne cui oĩo sb eẽt. ne¬
stalis creatus ẽ pontifex. Et paulo
t. ad toos relatus ẽ uinus. pricep
uoͣ capitis in re publica obtinet lo¬
cu. uni sb̾iectus deo. ⁊ hic qͥuices
illius agũt ĩ t̾ris. qm ⁊ ĩ humano cor¬
pore ab aĩa negetatur cap̾ ⁊ regitur.
Cordis lecu senatus obtinet. aquo
bonor opu ⁊ maloru procedunt
inicia. Oculoꝵ auriu aligue officia
sibi uẽdicãt iudices ⁊ presides ꝓiu̾ci¬
ariz. Officiales ⁊ milites manibus
coaptãtur. Qui semꝑ assistut pͥnei¬
pi.latib assimulãtur. Questores q
cõmẽtariẽses ñ illos dico qͥ carceribꝰ

Expanded text:
o, qui religionis cultui praesunt, quasi animam corporis suspicere et venerari oportet. Quis enim sanctitatis ministros Dei ipsius vicarios esse ambigit? Porro sicut anima totius habet corporis principatum: ita et hi, quos ille religionis praefectos vocat, toti corpori praesunt. Augesar eo usque sacrorum pontificibus subjectus fuit, donec et ipse, ne cui omnino subesset, Vestalis creatus est pontifex, et paulo post ad deos relatus est vivus. Princeps vero capitis in Republica obtinet locum, uni subjectus Deo, et his qui vices illius agunt in terris, quoniam et in humano corpore, ab anima vegetatur caput et regitur. Cordis locum senatus obtinet, a quo bonorum operum et malorum procedunt initia. Oculorum, aurium, et linguae officia, sibi vindicant judices et praesides provinciarum. Officiales et milites manibus coaptantur. Qui semper assistunt principi, lateribus assimilantur. Quaestores et commentarienses, non illos dico qui carceribus
Abbreviated transcription (Latin):
sculo curaui ĩ serere. ita tñ ut sũciar
nestigia pocius imnitarer. ꝙͣ passus uei¬
boru. Est gͦ pͥmur õui ut pͥnceps
se totu metiatur. ⁊ qͥd ĩ toto corpore
rei publice. cuiꝰ uice fruat diligeter
aduertat. Est au̾t res publica sic
plutarcho placet corpus qd̾da ꝙdi¬

Expanded text:
erere, ita tamen ut sententiarum vestigia potius imitarer, quam passus verborum. Est ergo primum omnium, ut princeps se totum metiatur, et quod in toto corpore Reipublicae, cujus vice fruatur, diligenter advertat. Est autem Respublica, sicut Plutarcho placet, corpus quodd
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. Efides itaq ⁊ spes imitãt᷑ qͥdẽ
sc̃su sb̾sistut. tñ citra. agẽtes ĩtim qͣi
ꝑspeculu ⁊ ĩ enigmate. donec earum
sp̾e ĩmutata. u̾itatis sb̾a plenarie illu¬
cescat. Qui uõ nlło p̃t sẽsu ꝑspicue¬
⁊ uideri. facile nequit agnosci. qd̾ aũt
nõ cognoscitur. diligẽter coli non p̃t.
dixisse romanis ⁊ sacͥficia. ut sb̾ mor¬
taliu deoꝵ p̾̃textu ad collẽda pieta¬
te. religione ⁊ fide. ⁊ cet̾a qͥ eis ĩ ti¬
mare uolebat ipq faciliꝰ ĩ uitaret.i
Testãter ħ ancilla atq palladiuz sa

Expanded text:
t. Fides itaque et spes imitantur quidem sensum, subsistunt tamen citra, agentes interim quasi per speculum, et in aenigmate, donec earum species, immutata veritatis substantia, plenarie illucescat. Qui vero nullo potest sensu perspicue videri, facile nequit agnosci. Quod autem non agnoscitur, diligenter coli non potesdixisse Romanis et sacrificia, ut sub immortalium deorum praetextu, ad colendam pietatem, religionem et fidem, et caetera, quae eis intimare volebat, ipsos facilius invitaret. T
Abbreviated transcription (Latin):
rimuz differt ꝙ cõditio. nc̃ ab of¬
ficio. nc̃ a morib ẽ. nẽ auariis fi¬
gurs euc̃tumz. Fortuna semꝑ cõ¬
u̾stit ĩhis q̃ ĩprouisa emergunt.
Ea usq ꝙͣ nititur enacnare plu¬
officii moru cõditõis. tocius re¬
uencie manare credit origine.
Supsticiosius tñ hec ĩfideliuz mo¬
re exeqͥtur. SUnde nõ ulłas snias
cius sensu ⁊ẜmone catholico cu¬
raiui ĩ serere. Ille quidez ĩcultu
deoruz eos p̾cipue asserit ueneran¬
dos qui ci familiarius ⁊ iuicinius
accedũt aut nͣaͣ. ut lib̾ ĩdorũ domi¬
tor. hercules qui eo ĩse ip̃o ioue ꝓ¬
testatus ẽ. ꝙ angues ugulauit in
cumis aut officio. ut põtifices p̾fec¬
losophos qͥ mẽtis diumne haustur
ĩ uestigatõe ⁊ dispẽsatõe uestigant.¬
sap̃ie indicant. aut cõditõe ut qͦs
fauor miminis extulit. ut aliis
p̃ eẽnt exc̃a pocius familian. quã
officio publico. Sermo quide per¬
fidus est ⁊ omi reprobatõe dignus
seususq u̾boruz qui phylosophur

Expanded text:
ab officio, nunc a moribus est, nunc a variis figuris eventuum. Fortuna semper consistit in his quae improvisa emergunt. Eam usquequaque nititur evacuare Pluofficii, morum, conditionis, totius reverentiae manare credit originem. Superstitiosius tamen hoc infidelium more exsequitur. Unde nonnullas sententias ejus, sensu et sermone catholico curavi inserere. Ille quidem in cultum deorum eos praecipue asserit venerandos, qui ei familiarius et vicinius accedunt: aut natura, ut Liber Indorum domitor, Hercules, qui eo ipso in se Jovem protestatus est, quod angues jugulavit in cunis; aut officio, ut pontifices, praefeclosophos, qui mentis divinae haustum investigatione et dispensatione sapientiae indicant; aut conditione, ut quos favor numinis extulit, ut aliis praeessent, ex causa potius familiari, quam officio publico. Sermo quidem perfidus est, et omni reprobatione dignus, sensusque verborum, qui philosophum
Abbreviated transcription (Latin):
su de pectore iouis sorõr pẽsa p̾ci¬
quit stoycus. regũt hoĩes. fatu ẽ
ĩptib illis quas sinꝰ abscõdit. Hu¬
curi reclamat. Fatalez ĩ quit tolle
neccͣitate. qr si fortuna uolet fict
de rethore cõsul. Si uolet hec cadẽ¬
te fiet de cõsule rethor. Cet̾u ur

Expanded text:
su de pectore Jovis sororum pensa praecisu de pectore Jovis sororum pensa praeciquit Stoicus, regunt homines, fatum est in partibus illis, Quas sinus abscondit. Hucuri reclamat. Fatalem, inquit, tolle necessitatem, quia, Si fortuna volet, fies de rhetore consul; Si volet haec eadem, fies de consule rhetor