comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creduntꝰ tamquam pͥoribus
scelerib finem impositura. ac
uelud mũdi t̾minũ ex flagicioꝵ
inmanitate minancia. et ex
opposito regnũ xͥ appropĩquatu¬
rum prodencia. sicut quosdam
delo dĩ feruẽtissimos. ac celesti
desid̾i̾o plenissimos habent. ut sic̃
hos nequicie spc iam moditum tpc
habens. et obhoc amplius muar¬
descens. amplius ad uicia ĩ flam¬
mat. sic istos dulcedo regni celestis
qrͣ iam in ianuis posita ad morẽ
suũ magis alliciat. Inde cͥca hec
temꝑa dũ regnũ romanoꝵ non
solum ciuilit̾. s et ꝑricidalit᷑ l¬
bidine dñandi diuidit ᷑. alii cõ¬
temptis sius ꝓ xp̃o ac milicie cmn¬
gulum se non sine causa gestare
consid̾antes ierusalem tendũt.
ibiq nouũ milicie genus exorsi
sic arma concra inimicos crucis
xp̃i gestant. ut crucis mortifica¬
tionem iugitꝰ ĩ suo core portãtes
uita et cõu̾sacione non milites.
s monachi uideant ͦ. Rigor eni¬
am tam in monastico quam in¬

Expanded text:
creduntur, tanquam prioribus creduntur, tanquam prioribus sceleribus finem inpositura ac velut mundi terminum ex flagitiorum immanitate minantia et ex obposito regnum Christi appropinquaturum prodentia, sicut quosdam, zelo Dei ferventissimos ac caelesti desiderio plenissimos habent; ut, sicut hos nequiciae spiritus, iam modicum tempus habens et ob hoc amplius inardescens, amplius ad vicia inflammat, sic istos dulcedo regni caelestis, quasi iam in ianuis posita, ad amorem suum magis alliciat. Unde circa haec tempora, dum regnum Romanorum non solum civiliter, sed et parricidaliter libidine dominandi dividitur, alii contemptis suis pro Christo ac militiae cingulum se non sine causa gestare considerantes Hierusalem tendunt, ibique novum militiae genus exorsi sic arma contra inimicos crucis Christi gestant, ut crucis mortificationem iugiter in suo corpore portantes vita et conversatione non milites, sed monachi videantur. Rigor etiam tam in monastico quam
Abbreviated transcription (Latin):
nes mũdum contempcum sui
luce clarius effectibus sius ꝓ¬
dentem. ꝙ scilices contra legem
nature filius ĩ patrem assurge¬
ret contra normam iusticie im¬
les regem. seruus dñm inpug¬
nare paret. fr̃ contra frẽm. cõ¬
sanguineus contra cõsangͥneũ
staret. ac ꝓpͥi sangiũs cõsortis.
sanguinem fund̾e cogitaret. nõ¬
ne tam mnauditum. tam ĩ hũa¬
nũ hoc mundi fcm̃. ad cõtemp¬
tum sui solum nos ꝓuocare pos¬
s. Nunquit nõ ip̃e mũdus. ur
pocius iuxta augustinũ ĩmũdꝰ.
sic amatores suos falsis delc̃ati¬
onibus pellectos decipit. hiꝰ cõ
m̾cia ĩh̾entibus. sibi tribuit ac
ad ulcimũ tnͣseundo ĩm̃t̾itumtͣ¬
hit. Hec sunt iuxta paulum tẽ¬
ꝑa nouissima. et iõ ꝑiculosa in
scelerati sine asfcĩone. ꝑentib
mobedientes effc̃i. ad ausus ne¬
pharios. fcãq nef andissima ꝑ
diu̾sa uoluntatũ suaꝵ. flagicia
uoluptan rapiũtͦͦ. Et nota ꝙ
hec tempora que utiq nouissiã

Expanded text:
neres mundum contemptum sui neres mundum contemptum sui luce clarius effectibus suis prodentem, quod videlicet contra legem naturae filius in patrem assurgeret, contra normam iusticiae miles regem, servus dominum impugnare pararet, frater contra fratrem, consanguineus contra consanguineum staret ac proprii sanguinis consortis sanguinem fundere cogitaret. Nonne tam inauditum, tam inhumanum hoc mundi factum ad contemptum sui solum nos provocare posset? Numquid non ipse mundus – vel potius iuxta Augustinum inmundus – sic amatores suos falsis delectationibus pellectos decipit, huiusmodi commertia inherentibus sibi tribuit ac ad ultimum transeundo in interitum trahit? Haec sunt iuxta Paulum tempora novissima, et ideo periculosa, inscelerati, sine affectione parentibus inobedientes effecti, ad ausus nefarios factaque nefandissima per diversa voluptatum suarum flagitia volutati rapiuntur. Et nota,  tempora, quae utique novissima
Abbreviated transcription (Latin):
repulsum consetrari fecit. Ande collc̃o
milite moguntiã archiep̃m restitu᷑s
iter flectit. s pr̃e cum multis aduẽ¬
tum eius armata manu ĩfra muros
p̃stolante. uotũ ad effcm̃ ꝑduc̾e̾ nõ
potuit. De hinc hbipolim petens.
er longo eiecto. rob̾tu idem p̃fecit
eccĩe. Quo pacto dimissis saxonib
cum baioariis castrum noricum
obsidione cingit. Ip̃oq ꝑ duos uł
amplius menses expugnato. ratis¬
bonam norici ducatus metropolim
adut. Quem pr̃ euestigio subseques
rob̾to fugato erlongum restituit.
Inde progͦssus ratubonẽsiũ aigcilio.
filio urbe fugato. ipse pontificem i¬
ibi ulricum quendam cõstituit. ac
uuato milite. ferro flaminaq uas
Iam castra disponũq ͦͦ iam acies
ordinantͦͦ iam ad parricidale
scelus. pater in filiũ. filius ĩ ꝑa¬
trem a sius inflammãt ͦ S flu¬
minis alueo ne farii conatus in¬
pediebantͦ. uideres lacrimabi¬
les ac miserabiles aꝑꝑatus. cer¬

Expanded text:
repulsum, consecrari fecit. Inde collecto repulsum, consecrari fecit. Inde collecto milite Mogontiam archiepiscopum restituturus iter flectit, sed patre cum multis adventum eius armata manu infra muros prestolante votum ad effectum perducere non potuit. Dehinc Erbipolim petens Erlongo eiecto Robertum eidem prefecit ecclesiae. Quo peracto, dimissis Saxonibus cum Baioariis, castrum Noricum obsidione cingit ipsoque per duos vel amplius menses expugnato Ratisponam, Norici ducatus metropolim, adiit. Quem pater e vestigio subsequens Růberto fugato Erlongum restituit. Inde progressus Ratisponensium auxilio filio urbe fugato ipse pontificem ibi Ulricum quendam constituit ac unato milite, ferro flammaque crudIam castra disponuntur, iam acies ordinantur, iam ad parricidale scelus pater in filium, filius in patrem a suis inflammantur, sed fluminis alveo nefarii conatus impediebantur. Videres lacrimabiles ac miserabiles apparatus, cer
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo au̾tit. et sub obtentu meliorã¬
de rei publice et restaurande eccĩe ĩ
henrico natale dñi mogincie cele¬
brante. henricus filius eius rebellio¬
nem contra patrem in noricis ꝑtib
concilio thebaldi marchionis et lerẽ¬
garii comitis sub specie religionis
eo ꝙ pr̃ eius a romanis pontificib
excõicatus eẽt molit᷑. ascitis sibi qͥb¬
dam ex orientali francia. alemãnia
baioaria pn̾cipib saxoniam t̾ram
et gentem contra regnũ facile ani¬
mandam ingredit᷑. ubi honorifice
susceptus. ac pascha dnĩ quĩtileburs
maneus. uniu̾sos gentis illius pͥma¬
tes ad uoluntatẽ suam inclinauit.
habitoq in uilla regia northusen e¬
piscoporum conuẽtu. p̃sidente rochar¬
do moguntĩo archiepo. qui a sede q la
iam ꝑ multũ tempꝰ ab imꝑatore
pulsus fu̾at. symoniam aliaq ro¬
mane eccĩe contraria condempna¬
uit. ac post pentecosten marchiano¬
poli ferians henricum madebur¬
geusem elcm̃. s a prĩs sui fidelibus

Expanded text:
ab eo avertit, et sub obtentu meliorande rei publice et restaurande ecclesie in iterum natale Domini Moguntiae celebrante, Heinricus filius eius rebellionem contra patrem in Noricis partibus consilio Theobaldi marchionis et Berengarii comitis sub specie religionis, eo quod pater eius a Romanis pontificibus excommunicatus esset, molitur ascitisque sibi quibusdam ex orientali Francia, Alemannia, Baioaria principibus Saxoniam, terram et gentem contra regnum facile animandam, ingreditur. Ubi honorifice susceptus ac pascha Domini Quitiliniburg manens universos gentis illius primates ad voluntatem suam inclinavit. Habitoque in villa regia Northusen episcoporum conventu, presidente Rothardo Moguntino archiepiscopo, quia sede propria iam per multum temporis ab imperatore pulsus fuerat, symoniam aliaque Romanae ecclesiae contraria condempnavit ac post pentecosten Martinopoli ferians Heinricum Magdeburgensem electum, sed a patris sui fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
gas ingressus. raynaldum comi¬
tem hostem iudicans. bello petut.
Quem in castro barro eͥt t̾mino
regni sito obsidione clausum ad
ulcimũ cum expugnato castro in
dedicionem accepit. et captiuũ ab¬

Expanded text:
gas ingressus Reginaldum comitem hostem iudicans bello petiit. Quem in castro Barra in termino regni sito obsidione clausum ad ultimum cum expugnato castro in deditionem accepit et captivum ab
Abbreviated transcription (Latin):
colomãnus ungaroꝵ rex fr̃em
suũ almũ de cõsortio regni suspͨ¬
cum habens ꝑsequitͦ. qui ꝓfugꝰ
ad regem henrieũ ueniens ĩiuriã¬
q suam deplorans. auxiliũ eius
impetrat. Itaq cõdicta rex expe¬
dicione ungaros bello petit. S
castro ꝙ bosan uocat ͦͦ ĩconsulte
se occupans parũ ꝓfic̾e potuit.
sicq infecto negocio ad. ꝓpͥa redut¬

Expanded text:
Colomannus Ungarorum rex fratrem suum Almum de consortio regni suspectum habens persequitur. Qui profugus ad regem Heinricum veniens iniuriamque suam deplorans auxilium eius impetrat. Itaque condicta rex expeditione Ungaros bello petit, sed castro quod Bosan vocatur inconsulte se occupans parum proficere potuit, sicque infecto negotio ad propria red
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ. In prochia legiensi por¬
ta enixa est pocellũ habentem
faciem hoĩs. Natus est eciam pł¬
lus galline quadrupes. Hoc ãno¬
multi sacro igne accendũtͦͦ m̃e¬
bris instar carbonũ ngressentib¬
¶Elm̃adꝰ. Tres plage tribus re¬
gionibus aꝓpͥari solent. anglorũ.
fanies. gallorũ ignis. normãno¬
rũ/ lepra. ¶In t̾ritorio tamen
beluaceñ rarissime solet accidere
ciali dono a d̾o datũ asserũq.: ob¬

Expanded text:
perium. In parochia Legiensi porca enixa est porcellum habentem faciem hominis. Natus est etiam pullus gallinae quadrupes. multi sacro igne accenduntur, membris instar carbonum nigrescentibus. AUCTOR. Tres plagae tribus regionibus appropriari solent: Anglorum fames, Gallorum ignis, Normanorum lepra. In territorio tamen Belvacensi rarissime solet accidere ciali dono a Deo datum asserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
annis .iii. ¶ Sigeb̾tus. henricus
quĩtus huiꝰ noĩs rex romã uadit
pp̃ cedandam discordiam q̃ erat ĩt̾
regnũ et sac̾dociũ. q̃ cepta agrego¬
rio nono huiꝰ nõis papa qui hilde¬
brandus nominatꝰ est. et exagi
toci mũdo. Rex uti uolens aucto¬
ritate et consuetudĩe et auctora¬
lib pͥulegiis ĩꝑacoꝵ qui a karolo
magno. qͥ p̾mus de regib franco¬
rum imꝑauit romanis iam ꝑ cre
centos et eo amplius annos ĩꝑa¬
u̾ant. sub. Go ͭ ͣ tribus apłicis da
bat licite epãtus et abbatias et¬

Expanded text:
us quintus hujus nominis rex Romam vadit, propter sedandam discordiam quae erat inter regnum et sacerdotium; quae cepta a Gregorio nono hujus nominis papa, qui Hildebrandus nominatus est, etoti mundo. Rex enim uti volens auctoritate et consuetudine et privilegiis imperatorum, qui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imperavit Romanis, iamque per CCC et eo amplius annos imperaverant sub LX tribus apostolicis et dabant licite episcopatus et abbacias
Abbreviated transcription (Latin):
rio .℥. nonas ipsius. quarta feria ĩ
aliquibus locis. s non us quaq t̾de¬
motus accidit. alias clemencior.
alias ualidior. ado ut quorundam
urbium ꝑtes cum ec̃ciis subriusse

Expanded text:
rio 3. Non. ipsius, 4. feria, in aliquibus locis, sed non usquequaque, terremotus accidit, alias clementior, alias validior; adeo ut quarundam urbium partes cum aecclesiis subruisse
Abbreviated transcription (Latin):
fcã est intꝰ papam et imꝑatorẽ
qui ipm̃ papam cũ epĩs et cardi¬
nalibus cepat/ hoc fuit iuramẽ¬
tum regis. Ego henritus rex quar
tauł quĩta feria ꝓxima liberos di¬
mittam dnm̃ papam. et epõs et car¬
dinales. et om̃s captiuos et obsides
et pape et fidelib eius et romanis
pacem et securitatem ẜuabo. tam ꝑ
me qmͣ ꝑ meos. et in ꝑsonis et in
rebus. eiq obediam saluo honore
regni uł imꝑii. Hoc iuramentũ
iurauerũt etiam epi et pnͥcipes
ex ꝑte pape hoc fuit. Donmꝰ pas
chalis papa non inquietabit dom¬
nũ regem n ͨ regnũ eius de inuesti¬
tura ep̃atuũ uł abbatiaꝵ. neq de
ĩuria sibi et sius illata ĩ ꝑsoins. ĩ
bonis. nec aliquod malum redd
sibi uł alicui ꝑsone ꝓ hac causa.
et penitus ĩꝑsonã regis henrici nũ¬
qmͣ anathema mictet. n ͨ remane¬
bit ĩ dño papa qnͥ coron eũ. et reg¬
nũ et imꝑium auxilio officiisui
eum tenere adiuuabit ꝓ posse
suo. Et hoc adimplebit papa sine

Expanded text:
a est inter papam et imperatorem, qui ipsum papam cum episcopis et cardinalibus coeperat, hoc fuit juramentum regis: Ego Heinricus rex 4. vel 5. feria proxima liberos dimittam dominum papam et episcopos et cardinales et omnes captivos et obsides; et papae et fidelibus ejus et Romanis pacem et securitatem servabo, tam per me quam per meos, et in personis et in rebus, eique oboediam, salvo honore regni vel imperii. Hoc juramentum juraverunt etiam episcopi et principes ex parte papae hoc fuit: Dominus papa Pascalis non inquietabit dominum regem nec regnum ejus de investitura episcopatuum vel abbatiarum, neque de injuria sibi et suis illata in personis, in bonis; neque aliquod malum reddet sibi vel alicui personae pro hac causa; et penitus in personam regis Henrici nunquam anathema mittet; nec remanebit in domino papa quin coronet eum, et regnum et imperium auxilio officii sui eum tenere adjuvabit pro posse suo. Et hoc adimplebit papa sine
Abbreviated transcription (Latin):
to salutem et apłicam bñdconem
regnũ uestrum scẽ romane eccĩe
singularit̾ coh̾ere disposicio dmna
cõstituit. P decessores uestri pro¬
bitatis ac prudencie amplioris
gr̃a. romane urbis coronam et
impiũ consetuti sunt. ¶ ad cuiꝰ¬
uidelicz corone et imꝑii dignitatẽ
tuam quoq ꝑsonam fili knĩs .h.

Expanded text:
nem. Regnum vestrum sanctae Romanae aecclesiae singulariter cohaerere dispositio divina constituit. Praedecessores vestri probitatis et prudentiae amplioris gratia Romanae urbis coronam et imperium consecuti sunt. Ad cujvidelicet coronae et imperii dignitatem tuam quoque personam, fili karissime
Abbreviated transcription (Latin):
libris lecta posuimus. fẽterum q̃
secuntur quia retentis memorie
sunt a ꝓbabilibus uiris tͣa dͤata. uł
a nobis ipsis uisa et auditã ponemꝰ
Resignatis ab imꝑatore regalib
ip̃e iam ex rege opulentissimo at po¬
tentissimo miserabile mortalib
relinquẽs exemplum egens fcũs.
ad inferiores ꝑtes reni inbelgas se
contulit. ibiq acoloniensib nõ us
exul. s ut rex regio aꝑꝑatu susceptꝰ
est . hec ciuitas in belgita gallia suꝑ
renũ posita. omnib gallie ac g̾ma¬
me urbib. ex quo treu̾is labi cepit.
tam duiciis quam edificiis magni¬
tudine ac decore sui p̃fe̾nda cognos¬
ait ͦ ͦ Inde leodium digressus ab eis
fastigio regali susceptus. omnibus
se fraude cͥcumuentũ se ad reddenda
regalia ui coactum. quibus potuit
ĩ regno suo. seu in aliis regnis posits
declamauit. Extat de hoc inter cete¬
ras eius epistolas ad regem celuce
qui francorum dͫ seu aquitanie du¬
cem epła missa que miseriaꝵ eius
tragediam continens saxeas qͦ ad

Expanded text:
us. Ceterum quae secuntur, quia recentis memoriae sunt, a probabilibus viris tradita vel a nobis ipsis visa et audita ponemus. XII. Resignatis ab imperatore regalibus, ipse iam ex rege opulentissimo ac potentissimo – miserabile mortalibus relinquens exemplum – egens factus ad inferiores partes Rheni in Belgas se contulit ibique a Coloniensibus non ut exul, sed ut rex regio apparatu susceptus est. Haec civitas in Belgica Gallia super Rhenum posita omnibus Galliae ac Germaniae urbibus, ex quo Treveris labi cepit, tam divitiis quam edificiis, magnitudine ac decore sui preferenda cognoscitur. Inde Leodium digressus ab eisque fastigio regali susceptus omnibus se fraude circumventum, se ad reddenda regalia vi coactum, quibus potuit, in regno suo seu aliis regnis positis declamavit. Extat de hoc inter ceteras eius epistolas ad regem Celticae, qui Francorum dicitur, seu Aquitaniae ducem epistola missa, quae miseriarum eius tragediam continens saxeas quoque mentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quo nũcio satis etiam tũc uite
diffisus. illico asfugiens. fugiendo ue¬
nicoloniam. et inibi aliquot die¬
bus cõmoratus. Postea leodiũ uem.
In quib locis iiros fideles inueni.
Imꝑatore morante leodii. filius eiꝰ¬
aquisgram uenit. et uolens uemi¬
re leodium contra patrem suũ qnͥ
ne quis sibi uenienti obstaret. Epc
¶Ep̃t octo. filius itaq iamrex col¬
lco milite prẽm subsequeñs cͥcã
mõsam consedit. ubi a henrico du¬
ce belgarum. aluis prĩs sui fidelib
suꝑ pontem̃ moss in locõ qui iisa
tum d ͦ bellõ temꝑtatus. ced̾e cł¬
pellit . E uñ sigeb̾tus. Militib pa
tris contͤrentib ad exoccupandũ
pontem. milites filii a ponte re¬
pellunt ͦ aliis eoꝵ captis. aliis ĩ
mosam dim̾sis. aliis occisis. Int̾ꝰ
quos etiam bruo comes occisus

Expanded text:
Quo nuntio satis etiam tunc vitae Quo nuntio satis etiam tunc vitae diffisus, ilico aufugiens, fugiendo veni Coloniam, et inibi aliquot diebus commoratus, postea Leodium veni, in quibus locis viros fideles inveni. ImAquisgranum, et volens venire Leodium contra patrem suum, quine quis sibi venienti obstaret. Sed te imperii. Filius itaque iam rex collecto milite patrem subsequens circa Mosam consedit. Ubi a Heinrico duce Belgarum aliisque patris sui fidelibus super pontem Mosae in loco qui Guegesaz dicitur bello temptatus cedere compelltris concurrentibus ad exoccupandum pontem, milites filii a ponte repelluntur, aliis eorum captis, aliis in Mosam demersis, aliis occisis. Inter quos etiam Bruno comes occisus
Abbreviated transcription (Latin):
abnegauit. Dicens aũt ibi totũ
deb̾e t̾minari. auc nilla spes
mͥ eẽt euadendi. In tante tribu¬
lacionis articulo cũ int̾rogarẽ
si conficerer omnia q̃ imꝑabat᷑
an confessio mea ut iustum est
ueniam et absolutionem con¬
sequ̾et ͦͦ idem legatus respon-¬
dit. non eẽ sui uiris me ab sol¬
u̾e . et cum ego adhec dicerem.
quicũq confitentem audes reci¬
ꝑe. confessum d absolu̾e: si uel¬
lem inquit absolui. romam irẽ
satisfacẽ apłice sedi. Sic spoliatũ
et desolatum. nam et castella
et prĩmonia. et quidꝙͥ in regno
conquisieram eadem ui et arte
sua extorserant a me. in eadem
iusla reliquerunt me. In qua
cũ aliquo temꝑe moratus eẽm
et filius meus ex eodem fraudis
sue concilio demandass ut eum
expectarem. suꝑueniens quorũ¬
dam fideliũ meorum legatio
p̃monuit ut siquidem ad momiẽ¬
tum ibidem remane̾m. aut inde
mñ ꝑpetuam captiuitatem rape¬
rer. aut ñ eodem loco decollarer

Expanded text:
abnegavit, dicens, aut ibi totum abnegavit, dicens, aut ibi totum debere determinari, aut nulla spes michi esset evadendi. In tantae tribulationis articulo cum interrogarem, si confiterer omnia quae imperabantur, an confessio mea, ut justum est, veniam et absolutionem consequeretur? idem legatus respondit, non esse juris sui me absolvere. Et cum ego ad haec dicerem: « Quicunque confitentem audet recipere, confessum debet absolvere » , si vellem, inquit, absolvi, Romam irem satisfacere apostolicae sedi. Sic spoliatum et desolatum--nam et castella et patrimonia et quicquid in regno conquisieram, eadem vi et arte sua extorserant a me--in eadem villa reliquerunt me. In qua cum aliquo tempore moratus essem, et filius meus ex eodem fraudis suae consilio demandasset, ut eum expectarem: superveniens quorundam fidelium meorum legatio premonuit, ut siquidem ad momentum ibi remanerem, aut inde in perpetuam captivitatem raperer, aut in eodem loco decollarer.
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾m. nullũ uite mee concilium
sieri posse. T̃um ego. qr inmͣ¬
de sola uita agit ͦ qua nichil p̃¬
ciosius hẽo. ut salcem uiuens
penitenciã exhibeam d̾o. ꝙͥquid
imꝑatis ecce facio. Cumq ĩqui¬
rerem si saltem sic. de uitac̾tus
et securus ẽẽ deberem. eiusdem
apłice sedis legatus qui ibidem
aderat. non dico qui hec oĩa or¬
dinau̾at respondit. me nullo¬
modo eripi posse. nisi publice cõ¬
fiterer me ĩiuste hildebrandum
psecutũ ẽẽ. Wicb̾tum in iuste ei
supposusse. et ĩiustam ꝑsecutio¬
uem ĩ apłicam sedem et õem¬
ecciãm hactenus exertuisse.
Tunc cum magna animi con¬
tͥcione humi ꝓstratus. cepi ꝑ
teum. et ꝑ ipãm iusticiam ora¬
re. ut locus et tempus mͥ dare¬
t ͦͦ ubi ĩ p̃sencia ominiũ pnͥcipũ
uñ innocens eem̃ et iuditio me
pͣgarem. et inde de pn̾cipibus
regni de fidelib meis quoscũq
obsides uellent darem. at ille
idem legatus diem et locum mͥ

Expanded text:
cerem, nullum vitae meae consilium cerem, nullum vitae meae consilium fieri posse. Tum ego « e sola vita mea agitur, qua nichil pretiosius habeo, ut saltem vivens pęnitentiam exhibeam deo – quicquid imperatis, ecce facio. Cumque inquirerem, si saltem sic de vita mea certus et securus esse deberem, eiusdem apostolicę sedis legatus, qui ibidem aderat – non dico, qui hęc omnia ordinaverat – respondit me nullomodo eripi posse, nisi publice confiterer me iniuste Hildebrandum persecutum esse, Wibertum iniuste ei superposuisse et iniustam persecutionem in apaecclesiam hactenus exercuisse. Tunc cum maxima animi contritione humi prostratus, coepi per Deum, per ipsam justitiam orare, ut locus et tempus michi daretur, ubi in presentia omnium principum, unde innocens essem, et judicio me purgarem, et inde de principibus regni, de fidelibus meis, quoscumque obsides vellent, darem. At ille idem legatus diem et locum michi
Abbreviated transcription (Latin):
cipum wicb̾tus. dicens nullũ ui¬
te me ͤ eẽ conciliũ nisi sine ulla
contradictione etiam regni insig¬
ma redde̾m ex uoluntate. et mi¬
ꝑio pn̾cipun. ad ego. et si omĩs
terra quantũ inhĩtat ͦ regni e¬
mei eẽt t̾minus. uolens uitam¬
meam regno cõnuitare. qr uellẽ
nollem sic agendũ. et sic infini¬
tum intelligebã: coronam. c̾rem.
lanceam. gladium misi mogim¬
ciam. Tiuic communicato conci-¬
lio cũ ũmicis meis filius meus
egrediens. relictis ibidem fidelib
et amicis nostris qiͣ me eo add̾¬
ductuͣs sb̾ multa frequentia et
custodia armatorum me educ¬
cum. ad uillam que inglehei
uocat. fecit me ad se adduci uͥ
maximam ĩnnicoꝵ multitudi¬
nem collectam inueĩ. n ͨ ipm̃ fi¬
liũ cet̾is meliorem mͥ repperi. et
qr firimius et stabilius eis uide¬
bati ͦ ẽẽ. si ꝓpͥa manu cog̾ent me
regnũ et omnia regalia exfustu¬
tare simili modo. et ipsi om̃s s¬
nmabãt ͦ nisi oĩa imꝑata fa¬

Expanded text:
cipum Wicbertus, dicens nullum vicipum Wicbertus, dicens nullum vitae meae esse consilium, nisi sine ulla contradictione etiam regni insignia redderem, ex voluntate et imperio principum. At ego, et si omnis terra, quantum inhabitatur, regni mei esset terminus, volens vitam regno commutare; quia vellem nollem sic agendum et sic definitum intellegebam, coronam, crucem, lanceam, gladium misi Moguntiam. Tunc communicato consilio cum inimicis meis filius meus egrediens, relictis ibidem fidelibus et amicis nostris, quasi me eo adducturus, sub multa frequentia et custodia armatorum me eductum, ad villam quae Ingelhem vocatur, fecit me ad se adduci. Ubi maximam inimicorum multitudinem collectam inveni, nec ipsum filium caeteris meliorem michi repperi. Et quia firmius et stabilius eis videbatur esse, si propria manu cogerent me regnum et omnia regalia exfestucare: simili modo et ipsi omnes minabantur, nisi omnia imperata fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculi. caput suũ ꝓ capite meo
fore ꝓisit mͥ. Sic postqmͣ clau¬
sit me in eodem castello. qr oĩa ĩ
corde et corde erat locutus. maĩ¬
feste ostendit rei euentus. Ex oĩ¬
bus meis ego quartus sum m
clusus. nec admitti potuit quis
alius. Custodes deputati. qui iui¬
te mee erant antrociores ãmi¬
ci. bñdictus ꝑ omnia deus exal¬
tandi et humiliandi quẽtũꝙ
uolu̾to rex pocentissimꝰ. Cum gᷤͤ
ipso sacratissimo die naciuitatis
sue oĩbus redemptis suis scũs
soli filius ille nõ est datus. Nã
ut taceam obprobria. ĩiurias:
minas. gladios in seruitem me¬
am exertos. nisi omña impara
fac̾em. famem etiam sitim qũa
ferebam. et ab illis quos uuria
erat iuder̾e et audi̾e. ne enann sa¬
ceam ꝓ est grauius me olim sa¬
tis felicem fuisse illud nũquã obliins¬
car. nunquam desinam oĩbus x̾a
ce fui. In illis penitencie et tribu¬
latiomis mee diebus a filio meo
missus uenit ad me quidam pnͥ-¬

Expanded text:
periculi, caput suum pro capite meo periculi, caput suum pro capite meo fore promisit mihi. Sic postquam clausit me in eodem castello, quia omnia in corde et corde erat locutus, manifeste ostendit rei eventus. Ex omnibus meis quartus ego sum inclusus; nec admitti potuit quilibet alius. Custodes deputati, qui vitę meę erant atrociores inimici. Benedictus per omnia deus, exaltandi et humiliandi quemcumque voluerit rex potentissimus! Cum igitur ipso sacratissimo die nativitatis suę omnibus redemptis suis ille ssoli Filius ille non est datus. Nam ut taceam obpropria, injurias, minas, gladios in cervicem meam exertos, nisi omnia imperata facerem; famen etiam, et sitim quam ferebam, et ab illis quos injuria erat videre et audire; ut etiam taceam, quod est gravius, me olim satis felicem fuisse: illud nunquam obliviscar, nunquam desinam omnibus chrcere fui. In illis poenitentiae et tribulationis meae diebus, a filio meo missus venit ad me quidam prin
Abbreviated transcription (Latin):
tente die uen̾is añ natiuitatẽ.
nuͣs ar macoꝵ suoꝵ iam satis
augebat ͦ. iam fraus ip̃a dece¬
gi udebat ͦ. et filius ad me. pr̃
inquit nobis cedendum est ed
guntinus ĩ ciuitatem suam admͣ¬
tet uos diu in banno eritis. nͣ
nos in pacatum et irreconcilia¬
tum audo inger̾e ĩimicis uest᷑s.
Illic uatiuitatem cum di honore
et pace agetis. quostumq pla¬
cu̾it uobis uobiscum habebitis.
Ego interim quanco instanciꝰ
quanto fidelius pot̾o ꝓ nobis
utͥs laborabo. quia causam ues¬
tram eẽ meam estimo. at ego.
mi inquam fili et cestis. et iudex
ẜmonũ et fid̾i assit ĩter nos deꝰ
hodie. qui quomodo te in uirũ
ꝑfcm̃ et h̾edem meum ꝓduxerim
quantis laborib et tribulatiom¬
bus meis honori tuo inseruierĩ.
ꝙ et quantas inimicitias ꝓ te
habuerim et habeam solus est
conscius. ille aũq iterum iam t̾cio¬
sub eiusdem fid̃i et sacramenti
obtestatione si ingrueret occasio

Expanded text:
tente die Veneris ante nativitatem, tente die Veneris ante nativitatem, numerus armatorum suorum jam satis augebatur, jam fraus ipsa detegi videbatur. Et filius ad me « Pater, » inquit, « nobis cedendum est in guntinus in civitatem suam admittet vos, quamdiu in banno eritis, nec vos inpacatum et inreconciliatum audeo ingerere inimicis vestris. Illic nativitatem cum Dei honore et pace agetis; quoscunque placuerit vobis, vobiscum habeatis. Ego interim quanto instantius, quanto fidelius potero, pro nobis utrisque laborabo, quia causam vestram esse meam estimo. » At ego « Mi, » inquam, « fili, testis et judex sermonum et fidei adsit inter nos hodie Deus, qui quomodo te in virum perfectum et heredem meum produxerim, quantis laboribus et tribulationibus meis honori tuo inservierim, quot et quantas inimicitias pro te habuerim et habeam, solus est conscius. » Ille ausub eiusdem fidei et sacramenti obtestatione, si ingrueret occasio
Abbreviated transcription (Latin):
sedi apłice uellem reconciliari.
Quod cum ꝓtͣissime anuissem.
et delibationi sue et concilio
pncipum ĩ hoc totum me man¬
cipand̾ ꝓmisissem in p̃senti na-¬
tiuitate se ꝑducturũ me mogũ¬
ciam. et ibi de honore et recõsili¬
acõe mea quam fidelius posset
se acturum. et inde in pacem et¬
in securitacem me reducendũ.
ꝓmisit in ea u̾tate. et fide qua
prem a filio honorari. et filiũ a
pr̃e incipit deus diligi. hac ꝓ¬
missione q̃ etiam gẽtili obẜuan-¬
da est. securus illorsum ibam.
et filius meus aliquantulum
p̃cessãt me. cum quidam fideles
mei occurrentes uerissime affͥ¬
mabãt me decepturum. et pro¬
ditũ sub farsa pacis et fidi spõ¬
sione. Reuocatus aũt filius
meus. et um̾ ĩstantissime a
me admonitꝰ. sub eiusdem fid̾i
et sacramenti obtestatione a¬
nimam suam ꝓ anima mea
fore ꝓmisit iam scd̃a uice. Cum
g ͦ ad locum que binga uł pin¬
giua d ͦ  ꝓuenissemus iam exis¬

Expanded text:
sedi apostolicae vellem reconciliari. sedi apostolicae vellem reconciliari. Quod cum promptissime annuissem, et deliberationi suae et consilio principum in hoc totum me mancipandum promisissem: in presenti nativitate se perducturum me Moguntiam, et ibi de honore et reconciliatione mea quam fidelius posset se acturum, et inde in pacem et securitatem me reducendum promisit, in ea veritate et fide, qua patrem a filio honorari et filium a patre precipit Deus diligi. Hac promissione, quae etiam gentili observanda est, securus, illorsum ibam, et filius meus aliquantulum precesserat me; cum quidam fideles mei occurentes, verissime affirmabant, me deceptum et proditum sub falsa pacis et fidei sponsione. Revocatus autem filius meus, et iterum instantissime a me admonitus, sub ejusdem fidei et sacramenti obtestatione animam suam pro anima mea fore promisit jam secunda vice. Cum ergo ad locum qui Binga dicitur pervenissemus, jam exis
Abbreviated transcription (Latin):
In hac tanta mali sui machinatõe
cum eẽm in pace et in aliqua sa¬
lutis mee securitate ĩ ipĩs dnĩci ad¬
uentus scissimis dieb in locum qͥ
confluencia d  ad colloquiũ euo
cauit meͣ. quasi de cõmuni saluce
et honore filius tractatu᷑s cũ pr̃e.
Quem ut uidi. illico ex pat̾no af¬
fcũ tactus intnͥsecus dolore cordis
mei ad pedes suos ꝓcidi. anmo¬
uens et obcestans ꝑ deũ: ꝑ fidem.
ꝑ salucem anime. ut si ꝓ pcc̃ĩs me¬
is flagellandus eram ad̾o. de me
ip̃e nullam maculam cõquir̾et aĩe
honori. et nõi suo. quia cupe prĩs
uindicem filiũ eẽ nulla d̾me legis
nunquam constituit sanctio. at
ille iam pulcre ĩmo miserrime ĩ¬
sticutus ad maliciam. qiͣ ab hoĩa¬
bile et execrabile scelus cepit de¬
cestari. ꝓcidens et ipse ad pedes
cari. in reliquũ ut miles dño. ut
patri filius cum fide et iu̾tate
ꝑ omnia se michi obauditum
cum lacͥmis ꝓmict̾e si solũmodo

Expanded text:
In hac tanta mali sui machinatione, In hac tanta mali sui machinatione, cum essem in pace et in aliqua salutis meę securitate, in ipsis dominici adventus sanctissimis diebus in locum, qui Confluentia dicitur, ad collocavit me, quasi de communi salute et honore filius tractaturus cum patre. Quem ut vidi, ilico ex paterno affectu tactus intrinsecus dolore cordis mei ad pedes suos procidi, admonens et obtestans per Deum, per fidem, per salutem animae, ut si pro peccatis meis flagellandus eram a Deo, de me ipse nullam maculam conquireret animae, honori et nomini suo; quia culpae patris vindicem filium esse nulla divinae legis unquam constituit sanctio. At ille jam pulchre, immo miserrime institutus ad malitiam, quasi abhominabile et execrabile scelus coepit detestari; procidens et ipse ad pedes cari, in reliquum ut miles domino, ut patri filius, cum fide et veritate per omnia se michi obauditurum cum lacrimis promittere, si solummodo
Abbreviated transcription (Latin):
ca sede exhib̾et : et michi . Quis ã
incendant oportumꝰ ipse signifi¬
cabo uobis. si qñ optati colloquii
copiam deus dedit nobis. In hac
gͥ ꝑsecutionis et odii inflamina¬
tione cum parum uiderent se ꝓfic̾e̾
contͣ ipsum ius nature laborantes
ꝙ sine maxĩõ cordis dolore. sine mł¬
tis ladͥmis dic̾e non ualeo. et quia
d ͦ uehementͥ contremisco. filium
meũ. meum ĩquam absalon di¬
lectissimũ. nõ solũ contͣ me anima¬
uerunt. s etiam tanto furore ani¬
mauerũt. ut in pͥmis contra fidem
et sacramentũ. ꝙ ut miles dño iura¬
uerat regnũ meum inuad̾e̾t. epõs
et abbates meos depon̾et. inimicos
et ꝑsecutores meos substitu̾et. ad
ultimũ ꝙ maxime uellem taceri.
aut si taceri nõ pt̃. uellem nõ credi.
omnẽ ne᷑ affc̃m abiciens in salutẽ
et animã meam incend̾e̾t. nec pẽ¬
si quidquam haber. quocũq mõ¬
uł ui uł fraude ad hanc ꝑiculi et
ignominie sue sũmam aspirarz.

Expanded text:
ca sede exhiberetur et mihi. Quid autem ca sede exhiberetur et mihi. Quid autem intendant, oportunius ipse significabo vobis, si quando optati colloquii copiam deus dederit nobis. In hac igitur persecutionis et odii sui inflammatione cum parum viderent se proficere, contra ipsum ius naturę laborantes – quod sine maximo cordis dolore, sine multis lacrimis dicere non valeo, et quia dicitur, vehementer contremisco – filium meum, meum inquam Absalon dilectissimum, non solum contra me animaverunt, sed etiam tanto furore armaverunt, ut in primis contra fidem et sacramentum, quod ut miles domno iuraverat, regnum meum invaderet, episcopos et abbates meos deponeret, inimicos et persecutores meos substitueret; ad ultimum – quod maxime vellem taceri aut, si taceri non potest, vellem non credi – omnem naturę affectum abiciens, in salutem et animam meam intenderet nec pensi quicquam haberet, quocumque modo vi vel fraude ad hanc periculi et ignominię suę summam aspiraret.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissime. p̾ͥmũ et p̃cipuũ inter
om̃o uos excepi. cui conqueri et de¬
plorare calamitates et om̃s mise¬
rias meas ne tesarium duxi. etiam
genibus nestris aduolui si lic̾et sal¬
ua maiestate imꝑii. pͥmũ quidem
xͣane ꝓfessionis ommibus grauissi-¬
mũ et intollerabile arbitramur.
ꝙ de illa apłica sede unde us ad e¬
memoriam nr̃i temporis salutifꝰ
fructus consolacionis dulcedinis
et saluatoĩs animaꝵ oriebat᷑. mͦ
ꝑsecutionis. excõĩcationis. et õe
ꝑdinonis flagellum ĩ nos emitti¬
t ͦͦ nͨ ponũt ullũ modum sentẽcie
tantum ut satisfiat uolinitati ĩdis¬
crete. huiꝰ uoluntatis sue ĩcꝑanciͣ
ad̾o us nũc abusi sunt. in me. ut
n ͨ deum n ͨ quid aut quantũ mali
ꝓueniat. pensantes ꝑse et ꝑ suis
omnimodis inuehinit᷑ inme. cum
obedienciam et omnem debitam
subiectionẽ sepe optulim apłice se¬
di . si tamen reu̾encia et honor debi¬
tus sicut añcessorib meis ab apłi¬

Expanded text:
fidelissime, primum et precipuum inter omnes vos excepi, cui conqueri et deplorare calamitates et omnes miserias meas necessarium duxi, etiam genibus vestris advolvi, si liceret salva majestate imperii. Primum quidem anę professionis hominibus gravissimum et intolerabile arbitramur, quod de illa apostolica sede, unde usque ad memoriam nostri temporis salutifer fructus consolationis dulcedinis et salvationis animarum oriebatur, modo persecutionis excommunicationis et omne perditionis flagellum in nos emittitur. Nec ponunt ullum modum sententię, tantum ut satisfiat voluntati indiscretę. Huius voluntatis suę intemperantia adeo usque nunc abusi sunt in me, ut, nec deum nec quid aut quantum mali inde proveniat pensantes, per se et per suos omnimodis invehantur in me, cum obędientiam et omnem debitam subiectionem sepe obtulerim apostolicę sedi, si tamen reverentia et honor debitus sicut antecessoribus meis ab apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
cometes aꝑpuit radios d̾igens
ad austrum. multis conicientib
hoc signo portendi futͣam regis
henrici quinti expeditionẽ italiã
uersus. ¶ Scũs wib̾tus. fundator
gemelacensis cenobii ubi et se¬
pultus requiescit. quem deus in¬
multis et magnis miraculoꝵ
signis. ꝑ annos .ii. longe la ceq
cłificau̾at. auctoritatomen̾abłis
fred̾ici colomensiũ archieꝑĩ. et as¬
sensu generalis synodi. a dño obꝰ¬
to legiensi ep̃o eleuatͦ q̃ eleuacõ
innuͣabili cõcͦsu et mirabłi gau¬
dio populorum celebrata est no

Expanded text:
cometes apparuit radios dirigens ad austrum multis conicientibus hoc signo portenti futuram regis Henrversus. Sanctus Wibertus, fundator Gemmelacensis cenobii, ubi et sepultus requiescit, quem Deus multis et magnis miraculorum signis per annos 12 longe lateque clarificaverat, auctoritate venerabilis Frederici Coloniensium archiepiscopi et assensu generalis synodi, a domno Obberto Legiensi episcopo elevatur. Quae elevatio innumerabili concursu et mirabili gaudio populorum celebrata est 9.
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis et stremnius maurita¬
ne comes hiũlitaris nr̃e p̃sen¬
ciam adierit postulans ut cõsetͣre¬
ẽ suꝑ fluuiũ qui tyron uocat ͦ adusꝰ
quorudam religiosoꝵ uirorum.

Expanded text:
nobilis et strenuus Mauritaniae comes humilitatis nostrae praesentiam adierit, postulans ut consecrareest super fluvium qui Tiron vocatur, ad usum quorumdam rel
Abbreviated transcription (Latin):
t ͦͦ Si qua g ͦ ecc̃iastica secularis¬
ue ꝑsona hanc nr̃e concessionis
paginam sciens contra eum te¬
merario ausu uenire tempta¬
u̾t: anathematis uinculo nisi
resipu̾it innodetͦ honorisz ac
dignitatis sue ꝑiculum paciat

Expanded text:
tur. Si qua igitur aecclesiastica secularistur. Si qua igitur aecclesiastica secularisve persona, hanc paginam sciens contra eam temerario ausu venire temptaverit, anathematis vinculo, nisi resipuerit, innodetur honorisque ac dignitatis suę periculum paciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uilegioꝵ paginis cõfirmauerũt:
Nos quoq dilectioni tue cõcedimꝰ
et p̃sentis pͥulegii pagina confir¬
mamꝰ. ut regni tui epĩs uł abba¬
tib libere p̃ter uiolenciam et sy¬
moniam elcĩs. inuestituram uir¬
ge et anuli cõferas. Post inuesti¬
cionem u̾o cauonice cõsecͣnonẽ
accipiant ab ep̃o ad quem ꝑtinue¬
rint. Siquis aucem aclero et po¬
pulo p̃ter tuũ assensum elcus fue
rit. nisi a ce inuestiat ͣ anemine
consecret ͦ Sane epĩ et archiepĩ
lib̾tatem habeant. a te ĩuesticos
epõs uł abbaces canonice conse¬
crandi. P̃decessores enĩ nr̃i ecc̃ias
regni sui tantis legaliũ suorũ
beneficiis ampliauerunt. ut reg¬
nũ ipm̃ ep̃orum uł abbatum
maxime p̃sidiis oporteat cõmu¬
niri. et populares dissensiones
que in electionib sepe cõtingũt.
regali oporteat maiestare con-¬
pesci. Quamobrem prudencis
et pocestati tue cura d sollicitiꝰ
immin̾e. ut romane eccĩe mag¬
nitudo. et cet̾arum salus p̃stante

Expanded text:
aginis confirmaverunt, nos quoque dilectioni tuae concedimus, et praesentis privilegii pagina confirmamus, ut regni tui episcopis vel abbatibus, libere praeter violentiam et symoniam electis, investituram virgae et annuli conferas. Post investitionem vero canonice consecrationem accipiat ab episcopo, ad quem pertinuerit. Si quis autem a clero et populo praeter tuum rit, nisi a te investiatur, a nemine consecretur. Sane episcopi et archiepiscopi libertatem habeant, a te investitos episcopos vel abbates kanonice consecrandi. Praedecessores enim vestri aecclesias regni sui tantis regalium suorum beneficiis ampliaverunt, ut regnum ipsum episcoporum vel abbatum maxime praesidiis oporteat communiri, et populares dissensiones, quae in electionibus saepe contingunt, regali oporteat majestate compesci. Quamobrem prudentiae et potestati tuae cura debet sollicitius imminere, ut Romanae aecclesiae magnitudo et caeterarum salus praestante
Abbreviated transcription (Latin):
ab urbe reg̾ssus. ad transalpina re¬
u̾titͦ Ergo non tm̃ finitimis. s et
exteris gentib ob eius metum tͤ¬
pidantib ciictos ad imperiũ et sus̃¬
impetu belli. amisit uicũ scĩ mi¬
chaelis et castrum incensum est

Expanded text:
ab Urbe regressus ad Transalpina revertitur. Ergo non tantum finitimis, sed et exteris gentibus ob eius metum trepidantibus, cunctis ad imperium et impetu belli amisit vicum Sancti Michaelis et castrum incensum et
Abbreviated transcription (Latin):
te castriloco ecc̃a sancte walder᷑¬
dis cum aliis duabus ecc̃iis mino¬
ribus. et cũ toco pene oppido arsit
¶Ectĩa sci michaelis de ꝑiculo
t cum edificiis sibi appendentib¬
¶ Waldricus ep̃c lauduneñ. ciues
ipsius urbis a sacramẽto ꝑꝑeram
iurate comitatis reuocare uisꝰ.
a sediciosis ad arma cõcurrentib
ꝙ d̾cũ nefas ẽ. gladio cõfossus ĩce¬
Tumultuante etiam impetu cõ¬
fuse mulcitudĩs. doniꝰ epĩ sucten¬

Expanded text:
te Castriloco ecclesia sancte Waldetrudis cum aliis duabus ecclesiis minoribus arsit cum toto pene oppido. Ecclesia eciam sancti Michaelis de periculo t cum omnibus appendentibs. Baldricus episcopus Laudunensis cives ipsius urbis a sacramento perperam juratae communionis revocare nisus, a seditiosis ad arma concurrentibus, quod dictu nefas est, gladio confossus inte majore. Tumultuante etiam impetu confusae multitudinis domus episcopi succen
Abbreviated transcription (Latin):
beatus dormiuit in dño. uidit ab¬
bas quidam in uisione duos lcõs
decent̾ adornatos. angeloꝵ maĩ¬
bus ad astra sustolli. et audiuit
uoces in sublime dicenciũ. hero¬
as genmnos sui correctores seculi
stratis auro radiantibus uite me¬
rito collocabimꝰ. iidelic cantua¬
riensem archiepm̃ et cluniacen¬
sem abbacem. Qui mulcoꝵ sũt
pacres filioꝵ in gloria. Isti quidẽ
duo pene sub uuo tempore deces¬
git ab hiis scũs maiolus fama
uiroꝵ. Igneus ardencem uix cohi¬
bens aminũ. Post fuit au̾ns
sac̾ odilo missus ab oris. minor
ĩgenio quam fẽcus imꝑio. poxi¬
mꝰ hugo uenis̃ discretus usus
abhenis . Ordine posterior utili¬

Expanded text:
beatus dormivit in Domino, vidit abbas quidam in visione duos lectos decenter adornatos, angelorum manibus ad astra sustolli: et audivit voces in sublimi dicentium: Heroas duos sui correctores et saeculi stratis auro radiantibus vitae merito collocabimus, videlicet Cantuariensem archiepiscopum, et Cluniacensem abbatem; qui multorum sunt patres filiorum in gloria. Isti quidem duo pene sub uno tempore decesgit ab his sanctus Majolus forma virorum, Igneus ardentem vix cohibens animum. Post fuit Avernis sacer Odilo missus ab oris, Mitior ingenio, quam ferus imperio. Proximus, Hugo, venis, discretis usus habenis, Ordine posterior, utili
Abbreviated transcription (Latin):
tum est cõtra pãcrem ueniens re¬
diit inglorius. Coloniensibus fi
obsessa obpugnat : nec tñ expug¬
nat ͦ. Interĩ henricus imꝑator le¬
otto. filio ad suꝑiores rem ꝑtes re¬
deunte. ac rursus milicem ĩstaurã¬
te par̾ leodii morit . sicq intestino
hoc malo t̾minato pacis negocia

Expanded text:
ius contra patrem veniens rediit inglorius. Coloniensibus fidobsessa oppugnatur, sed non expugnatur. Interim Henricus imperator Leost ipso ad superiores Rheni partes redeunte ac rursus militem instaurante pater Leodii moritur. Sicque intestino hoc malo terminato pacis negotia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sigebͥtus. henricus imꝑator cõtͣ
uadit. et pacto pacis magis utr̃iꝙ
simulato qmͣ conpoĩto pene in effĩ¬
cax redit. ¶ boemũdus dux apulie
contracto unde ex̾titu: accingit᷑ ad
inuadendum constantinopolitañ¬

Expanded text:
SIGEBERTUS. Henricus imperator contra adit; et pacto pacis utrimque magis simulato, quam composito, inefficax redit. Boamundus dux Apuliae, contracto undecunque exercitu, accingitur ad invadendum Constantinopolitan
Abbreviated transcription (Latin):
¶Confirmatio pacis int̾ apłicũ
et imꝑatorem dum in celebratõe
misse trad̾et ei corpus et sangͥnẽ
hoc corpus dnĩ natũ ex maria uir¬
cordie int̾ me et te. Datum est¬
idibus apͥlis indictione quarta.

Expanded text:
Confirmatio pacis inter apostolicum et imperatorem, dum in celebratione missae traderet ei corpus et sanguinemhoc corpus Domini natum ex Maria vircis inter me, et te. Datum Idibus Aprilis, indictione 4.
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ mortuo libere regnans colo¬
niam agͥpinam obsidione cuxit.
eamq tandem mnulte pecunie pac-¬
tione accepta ad deditionem coegͭ.
oĩb in gallia seu g̾mania rite cõ¬
positis epõs etiam qui ĩ scismate
ꝓpͥis sedib pulsi sunt restituit. ĩt̾
quos uen̾abilis inuanieñ eccĩe e¬
piscopꝰ conrad. qui hactenꝰ in ecc̃a
d̾i flor̾e frutuoso labore noscit ͤ ad
sedem quam post mortem felicis Ø¬
memorie mart̾is themonis b̾thal¬
dus quidam concessione semioris¬

Expanded text:
patre mortuo libere regnans Coloniam Agrippinam obsidione cingit eamque tandem multae pecuniae pactione accepta ad deditionem coegit, omnibusque in Gallia seu Germania rite compositis episcopos etiam, qui in scismate propriis sedibus pulsi fuerant, restituit. Inter quos venerabilis Iuvaviensis piscopus Conradus, qui hactenus in ecclesia Dei florere fructuoso labore noscitur, ad sedem, quam post mortem felicis memoriae martyris Themonis Berhtoldus quidam concessione senio
Abbreviated transcription (Latin):
affectans reꝑetere ducatum. occu¬
pat opidum aquisgrani contra go¬
defridum ducem. s hoc non ferẽs¬
olent̾ irrupit. opidanos a fauore
henrici deterruit. aliquos comites
pit. ip̃e henricus cum filiis suisi
iux fuga euasit. uxorem eius cape̾
dux indignũ duxit. comites et ho¬
noratiores eorum quos ceꝑat ꝑ cõ¬
dicionem sub se militandi sibi con¬
ciliatos ad fidelitatem suam addux

Expanded text:
affectans repetere ducatum, occupat oppidum Aquisgrani contra Godefridum ducem. Quod non ferensolenter irrupit; oppidanos a favore Henrici exterruit; aliquos potentes, comites, pit. Ipse Henricus cum filiis suis vix fuga evasit. Uxorem ejus capere dux indignum duxit. Comites et honoratiores eorum quos ceperat, per conditionem sub se militandi sibi conciliatos ad fidelitatem suam addux
Abbreviated transcription (Latin):
moniacũ eẽ deponendũ. Maginol¬
fum u̾o ut u̾tatis testem eẽ substi¬
tuendũ ĩ sede apłica. at magmols
et insidias hom̃. et honus apłici
honoris fugiens ĩ muuitissimũ lo¬
cum se conculit. b̾tou̾o caput et rec¬
tor romane milicie quasi causa au¬
diendi uerbi uite ad eum accendens
cum expeditione cleri et populi eũ
inde extraxit et ad wernerũ pn̾cipẽ
ancone in tyburcinam urbem ad¬
uemb̾ in sedem apłicam ꝓmotus.
et siluest̾ꝰ quartus applłatus est...
Paschalis papa interim trausiens
ad gallias ex̾cet sỹnodales causas.
et nõ aꝑpente nota sõmonie a roma¬
nis sibi iniuste imecta. honorat
aplica dignitate. at magmolfus ĩ¬
uasionis reus non mulco post re¬
ꝓbat ͦ a romanis et fama noĩs eiꝰ

Expanded text:
moniacum esse deponendum, Maginolmoniacum esse deponendum, Maginolfum vero ut veritatis testem esse substituendum in sede apostolica. At Maginolfus, et insidias hominum et onus apostolici honoris fugiens, in munitissimum locum se contulit. Berto vero, caput et rector Romanae militiae, quasi causa audiendi verbi vitae ad eum accedens cum expeditione cleri et populi, eum inde extraxit, et ad Warnerum principem Anconae in Tiburtinam urbem advembris in sedem apostolicam promotus et Silvester quartus appellatus est. Pascalis papa interim transiens ad Gallias, exercet synodales causas, et non apparente nota simoniae a Romanis sibi injuste injecta, honoratur apostolica dignitate. At Maginolfus invasionis reus, non multo post reprobatur a Romanis, et fama nominis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hac sũma soluenda calicem aure¬
um eccĩe. et purpurã planetam.
reliquũ u̾o sũme solu̾it ꝓ eo petrꝰ
leonis. et albertus stephani. libmͣ
etiam auri dederit scrimario. Ob
hoc romam se subtrahentes ab
eius cõione. fcĩs inter se cõciliis
cum epĩs et cardinalib. mone¬
bant eum ut de tanta infamia
se sponce purgaret. Quod dum
raginerius ferret indigne et se
magis ad furorem quam ad sacis¬
fcĩonem accende̾t. et accusatorib
tormenta et mortem intentar.
romani eum u̾e h̾e̾ticum et cis¬
maticũ ꝓtestantes. ꝓtulerunt
in cum sentenciam iuste dampna¬
tionis. pͥminebat in romanos qͥ¬
dam maginolfus archipbr̃. qui qr
erat laudabilis uite. et inutͣq scĩa
ad pͥme eruditus. longo temꝑe p̃¬
latus romano clero. diligebat ᷑ a
a filiis. Cum etiam h zelo d̾i accen¬
sus contestaret᷑ publice ragineriũ
ẽẽ h̾eticum. Tũc uo onĩs fere romͣ¬
ni conclamabant ragineriũ ut sỹ¬

Expanded text:
hac summa solvenda calicem aurehac summa solvenda calicem aureum aecclesiae et purpuream planetam; reliquum vero summae solverit pro eo Petrus Leonis et Albertus Stephani; libram etiam auri dederit scriniario. Ob hoc Romani se subtrahentes ab ejus communione, factis inter se conciliis cum episcopis et cardinalibus, monebant eum, ut de tanta infamia se sponte purgaret. Quod dum Rainerus ferret indigne, et se magis ad furorem quam ad satisfactionem accenderet, et accusatoribus tormenta et mortem intentaret, Romani eum vere hereticum et scismaticum protestantes, protulerunt in eum sententiam justae damnationis. Preminebat inter Romanos quidam Maginolfus archipresbiter, qui quia erat laudabilis vitae, et in utraque scientia adprime eruditus, longo tempore prelatus Romano clero, diligebatur a a filiis. Cum etiam hic zelo Dei accensus contestaretur publice, Rainerum esse hereticum, tunc vero omnes fere Romani conclamabant, Rainerum ut sy