comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicto quod precaris b̃t. sun¬
¶ e dum. agi nonͣ potit net mã¬
teria poĩta: donatio serui¬
tutis ꝑ fecta nec ĩ telligͣitur
nec utilit̾ intendetur us
sibi eẽ iniuto elificatin
br̃e cum edifitium sołi con¬
dicionem secutum inutilẽ
faciat ĩ tentionẽ cc̃tum sũ
łuo matĩamprecario qui
seriututem᷑ tibi debiut. du¬
cerit neq lib̾tas usu capͦiet ͦ
quit̾dicto quod precario ht
uniliter cumeo ageretur quos¬
i si donationis causa ꝑmisetis.
ħ int̾clicto ag̾e non pot̾i̾s et
seruitus donatione tollitu
anlus. Receptum ẽ ut plu¬
fes domni ⁊ onͣ parit ce¬
dentes: seriututes iponãi
uł ad quirant ut tam mi
et nouissimo actir etiamt
suꝑiores consirmentur ꝑi¬
de q sit atq si eod̾ tcͣmpore
omnes cessissenͣtiq̃ ideo sus
qui primus cessit uł defũc¬
tussit uł alio gn̾e alionio
do ꝑtem suani alienau̾it.¬

Expanded text:
dicto "quod precario habet" agi non poterit, nec maceria posita donatio servitutis perfecta intellegitur, nec utiliter intendetur ius sibi esse invito te aedificatum habere, cum aedificium soli condicionem secutum inutilem faciat intentionem. ceterum si in suo maceriam precario, qui servitutem tibi debuit, duxerit, neque libertas usucapietur et interdicto "quod precario habet" utiliter cum eo agetur. quod si donationis causa permiseris, et interdicto agere non poteris et servitus donatione tollitualium.Receptum est, ut plures domini et non pariter cedentes seruitutes imponant uel adquirant, ut tamen ex nouissimo actu etiam superiores confirmentur perindeque sit, atque si eodem tempore omnes cessissent. et ideo si is qui primus cessit uel defunctus sit uel alio genere uel alio modo partem suam alienauerit
Abbreviated transcription (Latin):
is qui it̾ a actumh̃t adhuc pot̾
intendere uis sibieẽ fructuari¬
ns autemñ pot̾. quia amiisit
usum fructum. qr ideo de dolo
actionem dandam ħ cãuinli¬
amis aitꝯ contra sit ĩitinere ꝙ
ꝑꝑfinidum tibi debeo ectifices:
idꝑrecte intendamius tibieẽ non
u edificare uł edificatum hr̃e ꝙͣ
ad modum suĩ area mneaquio
ẽdifices ¶ quilatiore mauban¬
gustioreusus ẽ retint eet ser¬
uit̾utem. sicut qui ꝑ aquam ex
quaius ht utendli alia mixta
nsus ẽ retinet ius suum.
cende nactus sit: non ẽ eiucc̃e
tccere de iuire quo aqua consti¬
tuta ẽ uelut exiegatouł auio
modo sutilem ẜt actionem
ut ostendat ꝑ amnos forte tot
seusum s ñuinonclam ñ pre¬
cario possenlisse. ¶agi autem:
hac actione potĩt ñ tantum
cumeo ĩ cuius agro aqua or¬
atur. ur ꝑcuius funclum du¬
citutuerum etiam cũ ominb
agi poñt quicumq aquã du
cere impediunt ex emplocet᷑

Expanded text:
actum habet adhuc potest intendere ius sibi esse, fructuarius autem non potest, quia amisit usum fructum: et ideo de dolo actionem dandam hoc casu Iulianus ait. contra si in itinere, quod per fundum tibi debeo, aedifices, recte intendam ius tibi non esse aedificare uel aedificatum habere, quemadmodum si in area mea quid aedifices. Qui latiore uia uel angustiore usus est, retinet seruitutem, sicuti qui aqua, ex qua ius habet utendi, alia mixta usus est, retinet ius suum. cendae nactus sit, non est ei necesse docere de iure, quo aqua constituta est, ueluti ex legato uel alio modo, sed utilem habet actionem, ut ostendat per annos forte tot usum se non ui non clam non precario possedisse. Agi autem hac actione poterit non tantum cum eo, in cuius agro aqua oritur uel per cuius fundum ducitur, uerum etiam cum omnibus agi poterit, quicumque aquam non ducere impediunt
Abbreviated transcription (Latin):
omnes uris ꝑiti deu̾̃unt. ut
cum eo age̾t. ius eñeẽ in eo
loco eapoĩta ^ inuito se. ¶ secũ¬
lum cũius parietemiuciuu
sterquiliniũ fec̾ãt ex quo pa¬
ries madescebat: consuleba¬
tur. qm ad incclum poss uici¬
num coge̾. ut sterquilimum
tglłet responcli su ̃ loco publi

Expanded text:
omnes iuris periti dederunt, ut omnes iuris periti dederunt, ut cum eo ageret ius ei non esse in eo loco ea posita habere inuito se. Secundum cuius parietem uicinus sterculinum fecerat, ex quo paries madesc‹eb›at, consulebatur, quemadmodum posset uicinum cogere, ut sterculinum tolleret. respondi, si in loco publi
Abbreviated transcription (Latin):
annis .xxu. ul pͣub̾is cuius
curator uł tutor cras officiat᷑¬
esficis. quamius ħ quoq no¬
mine actione ip̃cꝰ ħr̃desq te¬
ncantur quia qd̾ alium faci¬
Centem prohibere ex offitione
cesse habuit: committẽ non¬
debuit tamen et adu̾sus pos¬
sidentem easd̾ edes danda est
impub̾i ul minori actioutꝙ
noniure factim ẽ tollatur¬
ulianus. Si ate emeroutmm
chi liceat ex edib meis ĩ edes¬
cuas stillicidium immittẽ. et¬
postea te sciente ex causa Ẽp¬
tionis ĩmissum habeam: qro¬
an ex hac causa actione qua¬
damul exceptione cuendu¬
sum respondi utit auxilio
faceret ut ĩ uicini domuiise¬
mipede aut amplius prccumᷤ¬
beiet agi õportet ius non eẽ il¬
lum parictem ita ꝓiectum in
suum ẽẽ inuitose. ¶ cumindo¬
mogagii segii locus quidam
edib almii ita seriuret. ut ĩ eo
loco poĩtum hr̃e ius cͣiũ eẽt. et
seius ĩ eo siluam seuiss inqua
labra et teneras cucumellas
poĩtas hr̃et. anno consilum

Expanded text:
uberis, cuius curator uel tutor erat, officiatefficit: quamuis hoc quoqmine actione ipse heredesque teneantur, quia quod alium facentem prohibere ex officio cesse habuit, id ipse debuit, tamen et adversus possidentem easdem aedes danda est impuberi vel minori actio, non iure factum est tollaturum. Si a te emero, ihi liceat ex aedibus meis in aedesuas stillicidium immittere etpostea te sciente ex causa emtionis immissum habeam, qan ex hac causa actione quadam uel exceptione tuendum. respondi utroque auxilio facere‹t›, ut in uicini domum semipedem aut amplius procumberet, agi oportet ius non esse illum parietem ita proiectum in suum esse inuito se. Cum in domo Gaii Sei locus quidam aedibus Anni ita seruiret, ut in eo loco positum habere ius Seio non esset, et Seius in eo siluam seuisset, in qua labra et tenes cucumellas positas haberet, Annio consilium
Abbreviated transcription (Latin):
arcellus. Ani̾mus ex scriis
ĩ comium ioco ĩ uitis cetĩs iu¬
re elific᷑are᷑ possit idest an sipro¬
hibeatur a scciis possit cumhiis
ita experiri ius sibiec̃ edificare.
q ansccii cumeo ita age̾ possint
ns sibi proħbendi eẽ uł illiius
eclificanlinon ec̃ ⁊ siedificatũ
etiamsit non possint cum eo
ita experiri ius sibinonce̾ itae¬
dificatum hr̃e qͥueritur. nma¬
gis dicipot᷑ ꝓhibendi potius ꝙͣ¬
quam faciendi eẽ us scciosqr
magis ille qui facere cognatur
quodammodo sibi aliemimi
quoq ius preripit. si quasi solus
dominus ad suum arbitrum
utiiure communiuelit.A
Hre ande futuris ñ inmittẽdis
cauendum ẽ: respondundicis
offitio contin̾i puto ut de futu¬
ro quoq opere cauere debeat.
ducoĩmam pũblicam habeosi
lee rupte inudant parietẽ
cuum puto posse ^ mecum recte
age̾ ius michiñeẽ fluminacx
ieo ĩtuum parietem flueir
tigna que antea habu̾is sinona
uelis mimuttẽ prohib̾i ame po¬
tes immo etiam ag̾e tecum po¬

Expanded text:
rum. An unus ex sociis in communi loco inuitis ceteris iure aedificare possit, id est an, si prohibeatur a sociis, possit cum his ita experiri ius sibi esse aedificare, et an socii cum eo ita agere possint ius sibi prohibendi esse uel illi ius aedificandi non esse: et si aedificatum iam sit, non possit cum eo ita experiri ius tibi non esse ita aedificatum habere, quaeritur. et magis dici potest prohibendi potius quam faciendi esse ius socio, quia magis ille, qui facere conatur ut dixi, quodammodo sibi alienum quoque ius praeripit, si quasi solus dominus ad suum arbitrium uti iure communi uelit. an et de futuris non immittendis cauendum est? respondi: iudicis officio contineri puto, ut de futuro quoque opere caueri debeat. duco, in uia publica habeo et hae ruptae inundant parietem tuum: puto posse te mecum recte agere ius mihi non esse flumina ex meo in tuum parietem fluere.tigna quae antea habueris: si noua uelis immittere, prohiberi a me potes: immo etiam agere tecum po
Abbreviated transcription (Latin):
qua druplum consequuturũ
in hiis cnim cum effectu uim
passus ẽ ¶ Secundum ħ si plu¬
res metum ad hibuu̾int. et un¬
us fu̾it comientus si quid̃ spon¬
te rem aute sin̾am restitu̾it. oe̾s
lib̾ati sunt s a si id non fec̾it. s ex
sina quadruplum resticũit. ue¬

Expanded text:
quadruplum consecuturum: in his enim cum effectu uim passus est. Secundum haec si plures metum adhibuerint et unus fuerit conuentus, si quidem sponte rem ante sententiam restituerit, omnes liberati sunt: sed etsi id non fecerit, sed ex sententia quadruplum restituerit
Abbreviated transcription (Latin):
culo suo interim ꝑtes emat. et ni¬
si totum emerit ingͣratus eas re¬
tineat namꝓprius est: ut cum hu¬
iusmõi ĩ cominodo mandatum ñ¬
suscipi possit prestariq offitium
er̃ in ꝑtib emendis: ꝑinde atq ĩ
toto debet ab eo. quitale manda¬
tum sua sponte sponte suscepit qd
simandassẽ cibi ut fundũ michi

Expanded text:
culo suo interim partes emat et, niculo suo interim partes emat et, nisi totum emerit, ingrat‹i›s eas retineat. ‹nam› pro‹p›ius est, ut cum huiusmodi incommodis mandatum suscipi possit praestarique officium et in partibus emendis perinde atque in toto debe‹a›t ab eo, qui tale mandatum sua sponte suscepit. Quod si mandassem tibi, ut fundum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
abor Ita ut omnes suminas
maiores et minores coarceruet. et
ita portionem ei qui mandatum
suscepit. prestet. quod et pleriq ꝓbãt.
¶ unumodo et inilla spetie ubi cer¬
to pretio tibi emere mandaui. et
auarum ꝑtium nomine com¬
mode negirium gessisti ⁊ uiliuᷤᷤ
dato preno continetur. qũid em̃
siet. siex iguo pretio hii cum qui¬
bus tibi cominuis sundus erat.
rem abicere ur necessitate rei fa¬
miliaris uł alia causa coge̾ntur.
nũ etiam tu ad rõ dispendiumũ
deduceris qs nec lucrum tibi ex
hac causa ad quirere debes cum
mandatum gratuitum ẽẽ delet
neq enim tibi concedendum est.
mosiorem eius rei emptorem eẽ
quam tibimandatum ẽ cogno¬
ueris. ¶ quod si fundum qui per
ꝑtes uenit. emendum tibi man¬
dassem s itanon aut̃ mandato
tenear quamsi totuiñ fundum
emeres: si totum emere ñ potu̾is
in ꝑtibus emendis cibinegocium
gesseris: siue habu̾s in eo fundo
ꝑtem: siue non ecueniet utis
cuitale mandatum datum ẽ pen¬

Expanded text:
o. ita ut omnes summas maiores et minores coaceruet et ita portionem ei qui mandatum suscepit praestet. quod et plerique probant. Simili modo et in illa specie, ubi certo pretio tibi emere mandaui et aliarum partium nomine commode negotium gessisti et uilius dato continetur. quid enim fiet, si exiguo pretio hi, cum quibus tibi communis fundus erat, rem abicere uel necessitate rei familiaris uel alia causa cogerentur? non etiam tu ad ide‹m› dispendium deduceris. sed nec lucrum tibi ex hac causa adquirere debes, cum mandatum gratuitum esse debet: neque enim tibi concedendum est mosiorem eius rei emptorem esse quam tibi mandatum est cognoueris. Quod si fundum, qui per partes uenit, emendum tibi mandassem, sed ita, ut non aliter mandato tenear, quam si totum fundum emeres: si totum emere non potueri‹s,› in partibus emendis tibi negotium gesseris siue ‹h›a‹b›ueris in eo fundo partem siue non et eueniet, ut is cui tale mandatum datum est peri
Abbreviated transcription (Latin):
stare trbeas. S si quid̃ certo p̃tio ͦ¬
emendas eas mandau̾im quan¬
cunicuino aliorum ꝑtes redeie¬
ris. sis et nua ꝑs coartabitur. ut ñ
hab untet mandati quantitate
ĩ quam tibi emendum cotum
mandauisom autem nullo p̾cio
certo constituto emere tibi man¬
dau̾im: et tuq ex diu̾sis pretus

Expanded text:
aestare debeas. sed si quidem certo pretio aestare debeas. sed si quidem certo pretio emendas eas mandauerim, quanticumque aliorum parte‹s› redemeris, sic et tua pars coartabitur, ut non abundet mandati quantitatem, in quam tibi emendum totum mandaui: sin autem nullo certo pretio constituto emere tibi mandauerim tuque ex diuersis pretiis
Abbreviated transcription (Latin):
michi eneirs certo pretio emisti.
ꝓ soheredum quidem ꝑtibus ñ
necxempto: an mandati agi opo¬
rteat neq enim sine ratione qm̃
estimaturimi: pro hac ꝑte sub cõ¬
ditione contractam emptionẽ
quod quid maxime queri ꝑtin̾e
ant. ut si forte prius quam emp¬
tio  fłeret. tecessĩm a tucum sci¬
res me decessisse. pp̃ mandatum
meus eo nomine cibi sit obliga¬
cus: et retro: si aliiuendid̾is an
hr̃i meo tencaris nam si quidem
subconditione emptio facta uide¬
atur. potest agi. quem ad madum
si qua alia conlitio post mortem
extitiss sinuero ꝑinde mandati
agendum sit. aͥc auenimi fumdũ
emi mandassem: morte secuta:
cumid seruus scieris resoluto mã¬
dato: nullam tibi actionem cu
hr̃de meo fore. S et simandati a¬
gendum eẽt: eadem prestanda q̃
p̾starẽtur siex empto ageretur.
tuus ẽ. mandaui tibi ut emeres
michru̾umẽ mandatum posse
ita consistere. ut michi cet̾is pͥtib
retemptis: eti amtuam ꝑtem p̃¬

Expanded text:
mihi ‹em›eres certo pretio: emisti. pro coheredum quidem partibus non mne ex empto a‹n› mandati agi oporteat: neque enim sine ratione que‹m› existimaturum pro hac parte sub condicione contractam emptionem. quod quidem maxime quaeri pertinait, ut, si forte prius quam emptio fieret decesserim et tu, cum scires me decessisse, propter mandatum meus eo nomine tibi sit obligatus, et retro, si alii vendideris, an heredi meo tenearis. nam si quidem sub condicione emptio facta videtur, potest agi, quemadmodum si qua‹e›uis alia condicio post mortem exstitisset: sin uero perinde mandati agendum sit, ac si alienum fundum emi mandassem, morte insecuta, cum id scieris, resoluto mandato nullam tibi actionem cum herede meo fore. sed et si mandati agendum esset, eadem praestanda, quae praestarentur, si ex empto ageretur. tuus est, manda‹ui› tibi ut emeres mihi, uerum est mandatum posse ita consistere, ut mihi ceteris partibus redemptis etiam tuam partem pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicumq eorum nominefi¬
teuissor obligan poss aman.¬
dati obligatdem consistere pu ꝑ.ꝗ¬
presens quis int̾rogatus fitrustoeł¬
boat. an absens uit presens inan¬
det prete̾a uulgo animadũtẽ t ͣi.¬
bieł mandato creclitorum hx ͥ cm¬
reditates susirctas adiri quꝰ
mandati iidicio teneri proii᷑
dubio ẽ.
minorem siminã se obliga¬
uit iecte tenetur simmaiorẽ
iulianus u̾ius prtat quod a
pierisq iesponsumẽ. eum qui¬
i maiorem sũmam quã rogat᷑¬

Expanded text:
ine fideiussor obligari posset, et mandati obligationem consistere pupraesens quis interrogatus fideiubeat an absens vel praesens mandet. praeterea volgo animadvertere licet mandatu creditorum hereditates suspectas adiri, quos mandati iudicio teneri procul dubio est.minorem summam se obligavit, recte tenetur: si in maiorem, Iulianus verius putat quod a plerisque responsum est eum, qui maiorem summam quam rogat
Abbreviated transcription (Latin):
dati actionem lre quatenus
rogatus eẽt quia idstciss quod
mandatum ei s̃ namus ad diẽ
eam sumimã iuqua rogatus
erat. fi dem eius spectasse iudet
poribus eius pecunam exegiᷤ¬
iel. eplom ad eumemnit qua
siguificaret c̾tam sũmani ex
õministratione aput se es̃ cã¬
q creditam sibiqꝵ se debiturũ
cumusuris semissib quesitum
ẽ anerea causa ciedita pecumia
reti possit. et an usure peti possĩt.
respondi: non eẽ creditam ãlio¬
quin dicendum ex omni con¬
tractu mida pactione pecumiã
creditam sieri posses nec huic si¬
miile eẽ quod si pecuniam aps̃
te tepoĩtam conuenit. ut crdi¬
tam habeas: creditafiati quia
cunc. numii qui mei erant.
tuitiunt. ¶itemq ñ a cebitor
meo uissero te accipere pecuma
arlitafiat. id enimbenigne re¬
ceptumẽ his argumentũ eẽ
eumquicum mutuã pecumã
dare ueller. argentumuenden¬
dum dediss inchiomagis pe¬
cuni om creditam ex argento¬
ex argento i dactam: ꝑiculo
eius fore qui accepiss argen¬

Expanded text:
re, quatenus rogatus esset, quia id fecisset, quod mandatum ei est: nam usque ad eam summam, in quam rogatus erat, fidem eius spectasse uidetutoribus eius pecuniam exegisset, epistulam ad eum emisit, qua significaret certam summam ex administratione apud se esse eamque creditam sibi se debiturum cum usuris semissibus: quaesitum est, an ex ea causa credita pecunia peti possit et an usurae peti possint. respondit non esse creditam: alioquin dicendum ex omni contractu nuda pactione pecuniam creditam fieri posse. nec huic simile esse, quod, si pecuniam apud te depositam conuenerit ut creditam habeas, credita fiat, quia tunc nummi, qui mei erant, tui fiunt: item quod, si a debitore meo iussero te accipere pecuniam, credita fiat, id enim benigne receptum est. his argumentum esse eum, qui, cum mutuam pecunia‹m› dare uellet, argentum uendendum dedisset, nihilo magis pecuniam creditam rectex argento redactam periculo eius fore, qui accepisset argen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ fecit. oportẽ. mandati agentẽ
fideuissorem repesli. dolo enim
ꝓximunic̃. si post souitionem:
ñ ienuntiau̾it debitori cẽtere
aũt ieus ĩ debiti actionẽ siteiꝰ¬
sori debet ne duplum creclitor
cõsequatu quedamiñ ⁊ si sciẽs

Expanded text:
non fecit, oportere mandati agentem non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntiauerit debitori: cedere autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditor consequatur. Quaedam tamen etsi sciens
Abbreviated transcription (Latin):
siciurd̃ sciens pretĩnisĩt excepti¬
onemur toliur ñ mun̾ate pecu¬
nie: uidetur dolouersari sdisso¬
luta ẽ enim negligentia ꝓpe do¬
lume ubi uero ignorauit. nich̾
cuius altĩus rei. et ignarus ex
ceptionem banc non ex̾cebit:
dicioportet mandati ei actionẽ
competẽ potuit enim atq deb¬
uit reus promittendi. certior¬
are fi deuissorem sium ne forte
ignarus soluat indebitum. ¶ ñ
male tractabitur. sicum ignor¬
aret si deuissor ĩ utilit̾ se obuiga¬
tum solu̾it. an mandati actio¬
nem hãt q̃ si quid̃ factum igno¬
rauit. recipuignorantia eius pot̾.
giero ius aluto diciteiet. ¶Si
cum debitor soluiss ⁊ignarus
uit notum facere si deuissori:
iam se souusse. ne forte crrclitor
obrepat. et ignorantiam eius
arcumueniat. et excutiat ei sũ¬
maminquam fideuissit ħ id̾
tractat. et in fiteuissore pot̃
si com souuss ñ certioraret re¬
um sic teinde irus sount. qd̾
solu̾e emnũ oportebat et credo
si cum posset eum certiorare.

Expanded text:
si quidem sciens praetermiserit exceptionem uel doli uel non numeratae pecuniae, uidetur dolo uersari dissoluta enim neglegentia prope dolum est: ubi uero ignorauit, nihil cuius alterius rei, et ignarus hanc exceptionem non exercebit, dici oportet ‹ma›ndati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, solunem habeat. et si quidem factum ignoravit, recipi ignorantia eius potest, si vero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor solvisset, ignarus uit notum facere fideiussori iam se solvisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumveniat et excutiat ei summam, in quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum soluisset, non certiorauit reum, sic deinde reus soluit quod soluere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare,
Abbreviated transcription (Latin):
rius neggia ad ministranda
ad iturus ñ eẽm quam cautu
michi funs dampnum presta
ri qħ mandatumint̃cessisset.
fore mandati accionem existĩo
¶Siqius autem mandau̾̃it alicẽ¬
ui ne legatum a se repellat. ⁊ o ͣ¬
ge ei dissimie eẽ. nam legatuͫ
ad quisitimi nũquam ilu dap tͣ ͤ¬
no eẽ potuit. br̃ditas intclum ⁊ͣ¬
dampnosae ⁊ insimima qui

Expanded text:
ri fuit denuntiandi, ne seruus aditurus non essem quam cautum mihi fuisset damnum praestari et hoc mandatum intercessisset, fore mandati actionem existimo. si quis autem mandaverit alicui, ne legatum a se repellat, longe ei dissimile esse: nam legatum adquisitum numquam illi damno esse potuit: hereditas interdum damnosa est. et in summa qui
Abbreviated transcription (Latin):
omnitat fideiussor. caret fran¬
de. ut puta si exceptione̾ prccu¬
ratoriam obinisit siue sciens
siue ignarus ste bons fite enims
agitur. cuiñ conͣgru̾it de apiti¬
bus ⁊suris clisputare s de ħtan¬
tum si tebitor fu̾it nec ne. ¶ in¬
omnib autem diuisionib que
ꝓpoĩte sunt ubi creditor uiiii
petit. nisi ex condemꝑnatõne
fu̾uit ei pecunia souita ¶tunc emͭ
pp̃ auctoritatem reuudicate.S
repetitõ quid̃ cessat  pẽ autem:¬
stipulatus stellionatus crimi.
ue pp̃ suam calliditatẽ plectet.ͥ
¶fideuissor si solus tempore libe¬
atus tantum solu̾it ceditoriͭ¬
ircte mandati halrbit adu̾sus aciãme¬

Expanded text:
omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit siue sciens siue ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuomnibus autem visionibus, quae praepositae sunt, ubi creditor vel nopetit, nisi ex condemnatione fuerit ei pecunia soluta: tunc enim propter auctoritatem rei iudicatae repetitio quidem cessat, ipse autem stellionatus crimine er suam calli‹di›tatem plectetur. Fideiussor, si solus tempore libs tamen soluerit creditori,cte mandati habebit ac
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atus souut. tantum fidem
impleuit et debitorem ub̃auit
Gugitur partus sit defende̾. pec
reum aduersus ceditorem. ꝓst¬
equissimumẽ maudati iudis¬
tio eum quod soluit ircuperare. ĩ
tero ut cum manimttẽs et d¬
postea prcrurator meus ꝓhibu̾it.
ue manimnit̾es ũ an muandas¬
ti agẽ possim si tu cum manua¬
miseris. resporidi si procumtor¬
uistam cãm babuit int̾peslan¬
di mammussionẽ scrus q̃mit᷑
ħ solum acceperam ut manu¬
mitf̾em ueluti si comperierit
eum postea falsas rationes cͣ¬
fccisse iusidias uite prioris dñi
strurisse tenebor. insi deniuiti¬
atione prituratoris pargncio.
si milla u̾o iusta cã ꝓcuratori

Expanded text:
liberatus soluit, tamen fidem impleuit et debitorem liberauit: si igitur paratus sit defendere reum aduersus creditorem, aequissimum est mandati iudici‹o› eum quod soluit reciperare. et dero, ut eum manumitterepostea procurator meus prohibuerit, e manumitteres, an mandati agere possim, si tu eum manumiseris? respondi, si procurustam causam habuit interpellandi manumissionem serui, quem in hoc solum acceperam, ut manumitterem, ueluti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori
Abbreviated transcription (Latin):
latus sit. si modo om̃ia facit ep̃¬
tor que ĩstipulatione continẽ¬
tur. quod siñ focit. ex empto id
cantum consecuturũ: ut ei
ꝓmittatur. quodminus ĩ sti¬
pulationẽ suꝑiorẽ deductum ẽ.
dem . Increditorem quipignꝰ

Expanded text:
latus sit, si modo omnia facit emplatus sit, si modo omnia facit emptor, quae in stipulatione continetur: quod si non fecit, ex empto id tantum consecuturum, ut ei promittatur quod minus in stipulationem superiorem deductum est. Idem li
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Euictus autem a crediꝰ¬
ctore tunc uidetus. eum fere speᷤ
hũdi abscissa e itaq seruiana
accione euictus sit. cõmittitur
quid̃ stipulatio . s qm souita
emptor adebitore pecunia: po¬
test seruum hr̃e. si soluito pign¬
ore uencditor conueniatur po¬
singula cementa ur tabule ẽꝑ¬
te nonĩ telliguntur ĩdeoq is
euictionis nomine obligatur
uenditor. quasi euicra parte.
auenclitore oportet. nisi aliud
conuenit. ñ camen ut satis deͬ¬
tur.uisi speciałr id actum ꝓpo¬
natur.s. ut ixꝓmittatuu quod
autem diximus duplam̃ pro¬
mitti oportẽ. sic ẽ accipiẽ dum
ut ñ ex om̃ire id accipiamus.
s de hiis reb que p̾tiosiores es¬
sent: si magarita: forte ut aut
ornamenta pretiosa ur uestis
sericaur quid aluid ñ contẽpla¬
tiolie uenierus ꝑedictum aũt
currilimii. etiam de seruo ca¬
uere uenditoruetur. ¶si
simplam ꝓ dupla᷑ errorem sti¬
puiatus sit emptor re euicta cõ¬
secuturum cum exempto ne¬
ratius aic. quãto minus stipu¬

Expanded text:
um. Euictus autem a creditore tunc uidetur, cum fere spes habendi abscisa est: itaque si Seruiana actione euictus sit, committitur quidem stipulatio: sed quoniam soluta a debitore pecunia potest seruum habere, si soluto pignore uenditor conueniatur, posingula caementa uel tabulae emptae non intelleguntur ideoque nec euictionis nomine obligatur uea venditore oportet, nisi aliud convenit: non tamen ut satisdetur, nisi si specialiter id actum proponatur, sed ut repromittatur. Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si maornamenta pretiosa uel uestis Serica uel quid aliud non contemptibile ueneat. per edictum autem curulium etiam de seruo cauere uenditor iubetur. Si simplam pro dupla per errorem stipulatus sit emptor, re euicta consecuturum ratius ait, quanto minus stipu
Abbreviated transcription (Latin):
ulp̃. Post utem autem conte¬
stat᷑am reus qui prcturatorem
dedit inutare quidem eum uł
ĩ se litem tranfferre. auiuo ꝓ¬
curatore ur ĩ ciuitate manẽte
pot̾ cã tamemprius aũt cogni¬
tas non solum autem ip̃iquide¬
dit ꝓcuratorem uł pmntitur

Expanded text:
um. Post litem autem contestatam reus qui procuratorem dedit mutare quidem eum uel in se litem transferre a uiuo procuratore uel in ciuita‹te› manente potest, causa tamen prius cognita. Non solum autem ipsi qui dedi
Abbreviated transcription (Latin):
tore ⁊ ñ contradicentẽ fecitsqd̾
si alit actum e. mscium quide.
ꝓcuratorem teseri satis ĩ ciuile
decomimiititur. autem ob remꝰ
fondefensam scipulationis
clauiuia. ¶ qui ad cominmi
diudundo uiditium datus ẽ
adaͣgendum id̾ ⁊ ad defenden¬

Expanded text:
tore et non contradicente fecit. quod si aliter actum est, inscium quidem procuratorem teneri satis incivile est, committitur autem ob rem non defensam stipulationis clausula. Qui ad communi dividundo iudicium datus est, ad agendum i
Abbreviated transcription (Latin):
auis Si plures hr̃des exͣtitint
ei teposint. dicitur si maior pg
ꝯdierit. restituendam rem pre¬
sentib: maiorem autem ꝑter
nonex numero utiq ꝑ sonarũ
s ex magnitudine portmims
bereditanũ intelligendã cau¬
tela ytonea irdtenda. ¶ siueꝰ
autem cum ipo aput qm depo¬
fitae̾ actum fũat. siue cum he¬
rede eius ⁊ sua natura res ante
remiudicatam int̾cid̾itiueluti
si homo mortuus fu̾it. sab inus
⁊i cassius ab solui debe̾ cum cum
quo accumẽ dixunt. quia equ¬
um ect naturalem int̾itũ ad¬
ad actorem ꝑtinere utiq cum
int̾ĩtura eẽt ea res et si restitu¬
ta eẽt actori.¬
ulianus Qui remsuamde¬
poni aput se patiturur uten¬
dam rogat. nec depositi: nec co¬
modati accione tenetur

Expanded text:
ale. Si plures heredes exstiterint ei qui deposuerit, dicitur, si maior pars adierit, restituendam rem praesentibus: maiorem autem partem non ex numero utique personarum, sed ex magnitudine portionum hereditariarum intellegendam: cautela idonea reddenda. Siue autem cum ipso apud quem deposita est actum fuerit siue cum herede eius et sua natura res ante rem iudicatam interciderit, ueluti si homo mortuus fuerit, Sabinus et Cassius absolui debere eum cum quo actum est dixerunt, quia aequum esset naturalem interitum ad actorem pertinere, utique cum interitura esset ea res et si restituta esset actori.ulianus poni apud se patitur uel utendam rogat, nec depositi nec commodati actione tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
ulp̃. Iudicem in pͣdiis duudi¬
dis qd̾ omnib utilissimum ẽ
ne parietem eclificẽuł repet¬
iturus ab eo ꝓꝑte impensas
donationis gra. cominimis
siet paries.
ciumtuiut altĩns aniis fͥ¬
cum ꝑciꝑetis ut ñ patiatur te
udendum utrum ex duto sit
acc̃o anuo comiminu diuidũ¬
do eaoͣ questio ẽ cisisccius qui
conuen̾at ut alt̾nis amnis frue¬
retur pecus ad misit ⁊ fecit. ut

Expanded text:
um. Iudicem in praediis diuidundis quod omnibus utilissimum est ne parietem aedificem uel repetiturus ab eo pro parte impensam uel donationis gratia, communis fiet paries.cium tuum, ut alternis annis fructum perciperetis, et non patiatur te uidendum, utrum ex conducto sit actio an uero communi diuidundo. eadem quaestio est et si socius, qui conuenerat, ut alternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tamen aut mensura aut cem¬
roribꝰ s possunt iuraint̾dum
q seꝑarara afundo et̃ et nec
mensura nec temporib diui¬
saueluti cumis cuius fu̾it
plures he des reliquit qd̾ cum
accidit co i  sentaneumẽ. et
renec uidere inquit pomp̃. qͣr
fataiura aut mensura aut
rutaẽ. aut arbusta succissag
sunt prestabitinꝰ detrim̃tum
iuditio cõnnuimi dinidundo.
culpa sccii ad missimiẽ: eo iu

Expanded text:
tamen aut mensura aut temporibus. sed possunt iura interdum et separata a fundo esse et nec mensura nec temporibus diuisa, ueluti cum is cuius fuerunt plures heredes reliquit: quod cum accidit, consentaneum est et re, nec uidere inquit Pomponius, fata iura aut mensura aut ruta est aut arbusta succisa sunt, praestabitur tibi detrimentum iudicio communi diuidundo: culpa soci
Abbreviated transcription (Latin):
ceuola Pigiuis michi mortis cã
donare uellet eͣgopure donariu̾s
uellẽ non ualet quoduxori uibõ
dari: quia illo conualescente cõ¬
dictione teneor mortuo eo autẽ
nichominus paupior sũ ñ em̃
habeo quodhĩturus eẽ.

Expanded text:
um. Si quod mihi mortis causa donare uellet, ego pure uxori donare uellem, non ualet quod uxori iubeo dari, quia illo conualescente condictione teneor, mortuo autem nihilo minus pauperior sum: non enim habeo quod habiturus e
Abbreviated transcription (Latin):
amdonauit maritus ex pecuma
sibi donata aut obuem aut soli
rem comꝑauit soluedonẽ hoe res
donationẽ anutilit̾ cumiuro ex¬
periatur iudeturenim maritus
quannius soluendoñ sit. ex dõa¬
tionelcruplectior effectus cum
ĩpecuni a mulieris res comꝑata

Expanded text:
am donauit: maritus ex pecunia sibi donata aut mobilem aut soli rem comparauit: soluendo non esdonationem, an utiliter condicticia experiatur? uidetur enim maritus, quamuis soluendo non sit, ex donatione locupletior effectus, cum pecunia mulieris res compara
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ¶ortis sue causa gn̾oul m¬
ruisccero cum frustra conare con¬
uenit quia mortuo sicero nuptie
non soluuntur nec int̾est an pr̃
filiumur filiam ex hr̃dau̾it s di¬
uortii spes ead̾ rõne cliu̾sa ẽ. ¶res
indotem estimatas consenciente
iuro mulier ĩusu habuit. si ĩusu¬

Expanded text:
 Mortis suae causa genero uel nurui socerum frustra donare conuenit, quia mortuo socero nuptiae non soluuntur: nec interest, an pater filium uel filiam exheredauerit. diuortii species eadem ratione diuersa est. Res in dotem aestimatas consentiente uiro mulier in usu habuit: us
Abbreviated transcription (Latin):
auius. Piuir urori donationis cã¬
remuilius locau̾it. locatio nulla
ẽ cm autemdepoĩtumint eas ꝑ¬
sonas minoris conationis causa¬
or uiro fructum funili ab hẽdep̃¬
suo dari q̃uodsidatus ñ fuisser¬
c̃tam pecumam mortis causa pro¬
imuticurauit. desucto iuro iu¬
uamuliere stipulatõ soluitur:¬
ut tradictio que mandanteuxo

Expanded text:
um. Si uir uxori donationis carem uilius locauerit, locatio nulla cum autem depositum inter sonas minoris donationis causaor uiro fructum fundi ab hesuo dari, quod si datus non fuisseertam pecuniam mortis causa prti curauit: defuncto uiro uiua muliere stipulatio soluitur,ut traditio, quae mandante uxore
Abbreviated transcription (Latin):
nes ei aiurolegate sunt. cũ euis¬
modi spẽs neq donari neq auffer
riuidentur.
stipulatum dedux̾at. easq ñ pe
tierat cum ꝑsone tempus m̃m̃i¬
sumptib suis uuoremet eius fa¬
miliam iuir exhibe̾t. dote p̾legata.
s et conationib u̾bis fidei com¬
missmi confirmatis: legatoñ

Expanded text:
nes ei a uiro legatae sunt, cum eiusmodi species neque donari neque auferri uidentur. stipulatum deduxerat easque tierat: cum per omne tempus msumptibus suis uxorem et eius fmiliam uir exhiberet, dote praelegata, sed et donationibus uerbis fideicommissi confirma
Abbreviated transcription (Latin):
aliam dicimus s num̃os mnul¬
tes milituni nam ex̾citui p̾ ẽẽ¬
dicimus: eum qui legionenł
iegiones cum suis auxiliis ab ĩ¬
peratore cominissas aminiui¬
strat. s hĩc etiam eum qui ab ã¬
u quo num̾o militum missusẽ.
quasi ab ex̃citu missum sic acci¬
piemus. ¶ ignomine causain¬
ssum ħ ideo adiectum ẽ quemã¬
multa gn̾a sunt missionuns ẽ.
honesta que em̾itis stipendiis¬
ukantea: ab imperatore ĩ dulgẽ¬
Stur ẽst causaris que põualitudi¬
ncqͣlaborib militie soluits ẽ igno¬
minosal ĩgnominiosa autem᷑.
missioitriens ẽ quociõs is q mit᷑.¬
t dicit nominatim ignominẽ
causa se mittẽ semꝑ emim debet¬
ad d̾e cur miles mutaturᷤs et ⁊ si
cum ex auctorau̾it. idest ĩ signia¬
nulitaria detrat̾it. iut̾ ĩ famos ef¬
ficit licet non addidiss ignoĩe¬
quatum geñus missionis siꝗs
reuitandorum nim̾um causa:

Expanded text:
am dicimus, sed numeros multos militum: nam exercitui praeedicimus eum, qui legionem vel legiones cum suis auxiliis ab peratore commissas adminised hic etiam eum, qui ab aquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipiemus. "Ignominiae causa missum": hoc ideo adiectum emulta genera sunt missionum. est honesta, quae emeritis stipendiisante ab imperatore indulgetur: e‹s›t causaria, quae propter ualetudinem laboribus militiae soluit: est ignoniosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is quiaddidit nominatim ignominiae causa se mittere: semper enim debetddere, cur miles mittatur. sed et eum exauctorauerit, id est insignialitaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignoquartum genus missionis, evitandorum munerum causa
Abbreviated transcription (Latin):
uł iegionis uł tribũnum sitie
cohortis siue legionis dimissus
est ħ amplius pomponius ait gͣ
eum qui ex ercitui p̃est licẽt con¬
sularib in sigñib utitu igno¬
mine causa ab imperatore mis¬
sum: hac nota laborares ẽrgo et¬
si dux cum ex ercĩtui p̾ est dimiᷤᷤ¬
suis erit notatur si si princeps dim¬
isserit ⁊ adiecit ignomine causa¬
se mittere ut plerumq facit nõ¬

Expanded text:
 legionis, uel tribunum siue cohortis siue legionis dimissus hoc amplius Pomponius ait etiam eum, qui exercitui praeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: ergo etsi dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causase mittere, ut plerumque facit, no
Abbreviated transcription (Latin):
auius Si mandau̾o tibi utati
tio cibi decem exiges ⁊ ante ex¬
acta ea mandati tecum ego̾.si an
rem iuclicatam ex egĩs. condẽp
ruit sibi credatiur mandare in
atur. pomponius elegant̾ trac¬
tat. anis qui seruum redem̾it
iuitro conuenire possit uẽlito¬
rem ut seruum ir cipiat. qũiñ
mandati actio ultro citroq ẽ.
or ec̃ iniquissimum pomponiꝰ
inhunc casidelro mandati
eum quimandatum suscepit.
nicħ remanere oporcet. sicutinee
dampnum pati debet. siexigẽ
feneratam pecumam ñ potuit.
sideuissori negcriorum gestoꝵ
ẽ actio si pro ab sence sideuissĩt.
nam mandati actio non pot̾
competẽ. cum non ante cessĩt
mantatum
lp̃ Cummandato alieno pro
te fideuissĩm: non possum ad¬
uersus te hre actionẽ mandati
q̃madincdum qui alienum mã¬
datimĩtuitus spopondit ¶ s ⁊ siñ
utiqͥ unius s utriusq manda¬
cum intuitus id fec̾im: habeboñ
mandati actionẽ etiam adu̾sus
te ꝙ madmod̾ si duo michiiuan

Expanded text:
abinum Si mandavero tibi, ut a Titio decem exigeres, et ante exacta ea mandati tecum egero, si ante rem iudicatam exegeris, condemnari, ut sibi credatur, mandare intatur, Pomponius eleganter tractat, an is, qui servum redemerit, ultro convenire possit venditorem, ut servum recipiat, quoniam mandati actio ultro citroque est. sed esse iniquissimum Pomponiusin hunc casum debeo mandati eum qui mandatum suscepit nihil remanere oportet, sicuti nec damnum pati debet, si exigere faeneratam pecuniam non potuit. Fideiussori negotiorum gestorum est actio, si pro absente fideiusserit: nam mandati actio non potest competere, cum non antecesserit mandatum. Cum mandatu alieno pro te fideiusserim, non possum aduersus te habere actionem mandati, quemadmodum qui alienum mandatum intuitus spopondit. sed si non utique unius, sed utriusque mandatum intuitus id fecerim, habebo mandati actionem etiam aduersus te, quemadmodum, si duo mihi man
Abbreviated transcription (Latin):
tra fore tunc enim et mĩcedem et ci¬
baria consccuturum uisi ut gratis
bitorem suum lik̾t seq eam pecumi¬
amquam is debu̾it soluturum :
mandati actione tenetur. ¶Si ser¬
uum ea lege tibi traditõ ut cum pꝰ
mortem meã ianumittes consistit
obligatio ꝓptest autem et ĩ mea qͦqͥ¬

Expanded text:
tra fore: tunc enim et mercedem et citra fore: tunc enim et mercedem et cibaria consecuturum, nisi si ut gratis bitorem suum liberet, seque eam pecuniam, quam is debuerit, soluturum, mandati actione tenetur. Si servum ea lege tibi tradidero, ut eum post mortem meam manumitteres, constitit obligatio: potest autem et in mea q
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ¶ mandato tuo si deuissi ĩ¬
decem et ẽa prͣccuratori creditoriᷤ
solui. siu̾us prccurator fait. statĩ
mandati agam quod si procurator
nonẽ irpetam ab eo. ¶ non omnia
que impensus nõ fuit. mandato
imͣpnͣtab̾it. uelutiq d̾ sponatus
sit a la tronibz aut naufragio res
iaminiserit uł langore suo suorũ¬
q app̾hensus quedam errogau̾it
nam hec magis casib qua man
mandato meo enieras furtum
tibi feciss neratius ait mandati
actione te consequuturũ: ut ẜuus
ͥ talemeẽ seruiminec predrcissem
ut possis ut p̾cauere: tunc quantitua
int̾sit tantum tibi p̃stare oportet:
¶faber mandato amici sui emt ser¬
uum: decem ⁊ fabricom docuit. de¬
in de uendidit eum iugiiti quos
mandati uiditio coactus ẽ soluere.
mox quasi homo ñ erat sanus emp
cori dampnatus q̃mela ait ñ pre¬
staturum id ei mandatorẽ. insi post¬
ea quam emiss sine dolo malo eius
ħ uitium hr̃e ceperit seruus fs si
iussu mandatoris cum docũit. con¬

Expanded text:
datu tuo fideiussi decem et procuratori creditoris solui: si uerus procurator fuit, statim mandati agam: quod si procurator non est, repetam ab eo. Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator, imputabit, ueluti quod spoliatus sit a latronibus aut naufragio res amiserit uel languore suo suorumque adpraehensus quaedam erogauerit: nam haec magis casibus quam manmandatu meo emeras, furtum tibi fecisset, Neratius ait mandati actione te consecuturum, ut seruus m talem esse seruum nec praedixissem, ut possis praecauere, tunc quanti tua intersit, tantum tibi praestari oportet. Faber mandatu amici sui emit seruum decem et fabricam docuit, deinde uendidit eum uiginti, quos mandati iudicio coactus est soluere: mox quasi homtori damnatus est: Mela ait non praestaturum id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset sine dolo malo eius hoc vitium habere coeperit servus. sed si iussu mandatoris eum docuerit, con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona agendi causa int̾uentre. ue¬
luti sipenitentia acta seruum recupe¬
rerare uenni s qui mandatum susce¬
pit sĩ pot̾ io expieres deserẽ promissum
offitium non debet alioquin: man᷑
datoris int̾sit dampnabitur. si u̾o
intelligit explere se id offitiumũ
possesidip̃m cum primum potĩt de¬
bet mandatoriirmntiare utis si
uelit altĩus opera utaturs quod si
cum possit renuntiare. cessai̾tqͣn¬
ti mandatoris int̾sit tenebitur.s si
aliqua causa ñ potĩt renuntiare
securus epit¶ morte qͦq euis auñ
mandatume. si is integro ad hueͣ
decessĩt. soluitur mandatum et ob
id hr̃s eius licet exsecutus fu̾it mã¬
datum.⁊ nõuhabet mandati actio¬
nem: ¶ impendia mandati ex eq̃¬
endi grã facta: si fide bona facta
sunt. restitui omnimodo delent
nec ad remꝑtinet quodis quim¬
andass potuiss sup̃e negitium
ge̾ret. miniͥs imptnto ¶ Si man¬
dato meotitio cirdid̃is ẽt mecu
mandati egĩs ñ alt̾ condempnari

Expanded text:
sona agendi causa interuenire, ueluti si paenitentia act‹a› seruum reciperare uelim. Qui mandatum suscepit, si potest id explere, deserere promissum officium non debet, alioquin quanti mandatoris intersit damnabitur: si uero intellegit explere se id officium non posse, id ipsum cum primum poterit debet mandatori nuntiare, ut is si uelit alterius opera utatur: quod si, c‹um› possit nuntiare, cessauerit, quanti mandatoris intersit tenebitur: si aliqua ex causa non poterit nuntiare, securus erit. Morte quoque eius cui mandatum e‹s›t, si is integro adhuc mandato decesserit, soluitur mandatum et ob id heres eius, licet exsecutus fuerit mandatum, non habet mandati actionem. Impendia mandati exsequendi gratia facta si bona fide facta sunt, restitui omnimodo debent, nec ad rem pertinet, quod is qui mandasset potuisset, si ipse negotium gereret, minus impendere. Si mandatu meo Titio credideris et mecum man
Abbreviated transcription (Latin):
creditorilicet is soluendo ñ fu̾it.
quia bonum nomen faicit creclitor
qui ad mittit debitoremde liga¬
tum: ¶Si is qui fideuissori dona¬
nare uuit. creditorem cius bãt
debitorem siumi. eumq ub̾aũit.
continuo aget fideuissor mau

Expanded text:
creditori, licet is solvendo non fuerit, creditori, licet is solvendo non fuerit, quia bonum nomen facit creditor, qui admittit debitorem delegatum. Si is, qui fideiussori donare vult, creditorem eius habeat debitorem suum eumque liberaverit, continuo a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiro nunitiari pot.antemita ut inte¬
s grumius mandatori reseruetur
mode ex plicandi aut̃ imoͣi . re¬
dundet ĩ eum captio qui suscepit
mandatum . et quid̃ sus cuimã¬
datum ẽ utaliquid mercaretur
m̃catus nonsit. neq renutiau̾it
se nonempturum idq sua non
alt̾ius culpa fec̾it mandati actio¬
ne teneri eum conuenit. ¶ħ amͣ¬
plius tenebitur sicuti mela queqͣ
scripsit. si eo tempore ꝑ fraudem re¬
nũtiau̾it. cumiam recte emere
non posset.¬
eãm excusationes alleget audiẽdꝰ
mandati en aminors mandato᷑.¬
ris ẽ nam mandatum soluitur f̃¬
morte. si tamen ꝑignorantiam ¶¬
impletumẽ competere actioniem
utilitatis causa dicitur iulianus
quoq scripsit. manclatoris morte
solui mandatum: s obligationẽ
aliquando durare ¶Siquis debiꝰ¬
tori suo mandau̾it ut titio solu̾et
et debitor mor tuo eo cum ignora¬
ret solu̾it. li̾ari eum õportet Cab¬
eẽ iutelligitur pecunia fi deuissori
etiam si debitor ab eo delegatus sit

Expanded text:
renuntiari autem ita potest, ut integrum ius mandatori reservetur mode explicandi aut si redundet in eum captio qui suscepit mandatum. et quidem si is cui mandatum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntiaverit se non empturum idque sua, non alterius culpa fecerit, mandati actione teneri eum convenit: hoc amplius tenebitur, sicuti Mela quoque scripsit, si eo tempore per fraudem renuntiaverit, cum iam recte emere non posset.causam excusationes alleget, audiendumandati etiam mors mandatoris est: nam mandatum solvitur morte. si tamen per ignorantiam impletum est, competere actionem utilitatis causa dicitur. Iulianus quoque scripsit mandatoris morte solvi mandatum, sed obligationem aliquando durare. Si quis debitori suo mandaverit, ut Titio solveret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, solverit, liberari eum oportet. Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
sub posũint emptores: et eis enĩ¬
das ies mandent mandatum
ĩtessigitur licet quantũ admeͣ.¬
ram rõneni mandatimi ñ con¬
nulla emptio ẽin eo tua ꝑsona
xcitue ¶ uilionus scribit mã¬
dati obligationẽ consistẽ ⁊̃ ĩ rẽ
cius qui mandatũ susceꝑitꝭ ꝙ

Expanded text:
supposuerunt emptores et eis esupposuerunt emptores et eis edas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad merrationem mandatum non connulla emptio est in tua persona rei tuae. Iulianus scripsit mandati obligationem consistere etiam in rem eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Pimandau̾otibi ut pro
me indiem fideuibeas tuq pure
sideuissĩs ⁊ solius: utilius respõ¬
debitur. int̾im non eẽ tibi man¬
dati actionenis cum dies ueu̾it
sitemtractatume. si cum ĩ diem
tebem mandato meo ĩ diem
fi deuissĩs et ante diem fou̾us
an statim habeas mandati acti¬
onem ⁊ quidam pũtant presẽ¬
tem quid̾ eẽ mandati actionẽ
s tantiminorem quanti mea
int̾sit. suꝑueniente die solutũ
fuisse s melius ẽ dici int̾ĩm¬
nec huius sumime mandati ñ¬
agi posse. qͣuando ñ millum ad¬
huc commodum meum sit. ut
nec ħ ante cdiem soluam. ¶ int̾¬
dum euenit ut meũ negitiũ
geram camenutuem haleam
mand̾ati  actione ueluti cum
debitor meus piculo suo debi¬
torem suum michi delegat.¬
aut cum rogatusi ceiussons cui¬
reo experiornam quamiuis de¬
bitummeum ꝑ sequar. nicħ¬
ominus et ulius negirium¬
gero/ igitur quodminus ser¬
uauero: conseqͣuar᷑ in mdatiꝰ
actione. ¶ Si hii quorum ies
ueneunt quas ded̾ant pignori

Expanded text:
Si mandauero tibi, ut pro me in diem fideiubeas tuque pure fideiusseris et solueris, utilius respondebitur interim non esse tibi mandati actionem, sed cum dies uenerit. Item tractatum est, si, cum in diem deberem, mandatu meo in diem fideiusseris et ante diem solueris, an statim habeas mandati actionem. et quidam putant praesentem quidem esse mandati actionem, d tanti minorem, quanti mea rsit superueniente die solutum fuisse. sed melius est dici intnec huius summae mandati agi posse, quando nonnullum ahuc commodum meum sit, ut hoc ante diem soluam. Intdum euenit, ut meum negotium et tamen utilem habeam mandati actionem: ueluti cum debitor meus periculo suo debitorem suum mihi delegaut cum rogatu fideiussoris cureo experior: nam quamuis debitum meum persequar, niminus et illius negotiumgero: igitur quod minus seruauero, consequar mandati ctione. Si hi, quorum res ueneunt quas pignori
Abbreviated transcription (Latin):
tantummodo ¶Simandau̾im
seruo tuout quod tibi debeã
solu̾et meo nomine. neratius
scribit quamius mnutuatus
seruus pecuniam ronib tuis¬
quasi a me receptam ĩtulit᷑.
tamen si uummes acreclitore
ñ ita acceꝑit ut meo nomine
daret nec libarime nec te mã¬
datioxtum acturum quod si
sic mutuatus sit. ut pecuniam

Expanded text:
tantummodo. Si mandauerim tantummodo. Si mandauerim seruo tuo, ut quod tibi debeam solueret meo nomine, Neratius scribit, quamuis mutuatus seruus pecuniam ratiquasi a me receptam intulerit, tamen, si nummos a creditore non ita acceperit, ut meo nomine daret, nec liberari me nec te mandati mecum acturum: quod si sic mutuatus sit, ut pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dibus uendentibus um ma¬
dauero ut rem hr̃ditariam e¬
meret etiam pro ea ꝑte qua
hr̃s sit obligatur mandati
actione. ⁊ obligat et sane si ile
quod mandatu susceperat.
ex bona fide eẽ prari ei p̃tium
quanti uendẽ potãt et contra
si emptor ad empnonẽ iri sibi
necessarie id cuto ñ accessãt ꝙ
hr̃di precepiss seci empturum
equissimum cẽ mandatiacaõs
iuditio prestari: quanti eius in¬
t̾fuit emꝑtamiiembrẽ. ¶is
cuius bonapublicata sunt ma¬
darralicui pot̾ us eaemat/ et si e¬
merit utilis erit mandati accõ
siñ prestet. fidẽ. quodideo ircep¬
tumẽ quia publicatis bonis
quicquid postea ad quiritur
non seciuitur quedam fiscũ
¶quedem sacram spoliandam.
hominẽ uuln̾ãdum occidend̾
maidatum suscipiat. nichil
mandati iuditio consequi po¬
test ip̃turpitudinẽ mandati
sitibi centum dedõut ea titio
dares fuq nõ ded̾ĩs s consun¬
pseris et mandati et furti tem̃
te proculus ait sat si ita ded̾im
ut cui uelles dares: mandati

Expanded text:
redibus uendentibus uni mandauero, ut rem hereditariam emeret, etiam pro ea parte, qua heres sit, obligatur mandati actione et obligat: et sane si ille quod mandatum susceperat, ex bona fide esse praestare ei pretium, quanti uendere poterat: et contra si emptor ad emptionem rei sibi necessariae idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse mandati iudicio praestari, quanti eius interfuit emptam rem habere. Is cuius bona publicata sunt mandare alicui potest, ut ea emat, et, si emerit, utilis erit mandati actio, si non praestet fidem: quod ideo receptum est, quia publicatis bonis quidquid postea adquiritur, non sequitur fiscum. Qui aedem sacram spoliandam, hominem uulnerandum, occidendum mandatum suscipiat, nihil mandati iudicio consequi potest propter turpitudinem mandati. Si tibi centum dedero, ut ea Titio dares, tuque non dederis, sed consumpseris, et mandati et furti teneri te Proculus ait: aut, si ita dederim, ut quae uelles dares, mandati
Abbreviated transcription (Latin):
daͣtore debitors solentemipo
iure rerelm nonlib̾are pp̃ manda¬
tum enim suum soͣliut᷑. et suono¬
mine. ideoq mandatori actiones
putat adu̾sus irum cedi debere.¬
ignoraret ñ fuisse debitori nume¬
ratam pecuniã solu̾it ex cã fideuis¬
sionis an mandati iuditio ꝑ sequi
possitad quod soluit. queritur. et

Expanded text:
datorem debitoris soluentem ipso iure reum non liberare propter mandatum enim suum soluit et suo nomine ideoque mandatori actiones putat aduersus reum cedi debere.ignoraret non fuisse debitori numeratam pecuniam, solverit ex causa fideiussionis, an mandati iudicio persequi possit id quod solverit, quaeritur. et