comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uolui luctus mei qui sonius eras amoris.
Ueni gͦ adme stati ut parit lugeamus. que¬
parit̃ amamus. Quãquã sciã uirũ illũ ñ eẽ
nunc demum reddita ẽ corona iustitiȩ. Sed
tamen ego non possũ mͥ imperare quin doleã.
remisi quidẽ paronũ. sed solatiũ uite p̃sentis
amisi. Et si rationẽ ullã dolor admnteret
gaudere deberem. Est enim ulle ut ẽ consertꝰ
apłis ac ꝓphetis et qđ pace scõꝵ omnium
diocerm in illo ustoꝵ grege nulli secds ut spero.
credo. confido. illis potissimum qui stolas suas
in sanguine lauerint. aggregatus agnũ ducẽ
abomni integer labe comitatur. Nam licet
ei ratio temporis non potuerit prestare mar¬
tyriũ. gła tam̃ martyris non carebit. quia
uoto atq uirtute et potuit eẽ martyr et
uoluit. Quod si ei neronianis decianisq tem¬
norib in illa quȩ tunc exstiit dimicare con¬
gressione licuisset. testor dm̃ celi atq terrȩ

Expanded text:
esse uolui luctus mei, qui eras socius amoris. esse uolui luctus mei, qui eras socius amoris. ueni ergo ad me statim, ut pariter lugeamus, quepariter amamus: quamquam sciam uirum illum non esse nunc demum reddita est corona iustitiae. sed tamen ego non possum mihi imperare, quin doleam. praemisi quidem patronum, sed solacium uitae praesentis amisi: etsi, si rationem ullam dolor admitteret, gaudere deberem. est enim ille consertus apostolis ac profetis, et, quod pace sanctorum omnium dixerim, in illo iustorum grege nulli secundus: ut spero, credo et confido, in illis potissimum, qui stolas suas in sanguine lauerunt, adgregatus agnum ducem ab omni integer labe comitatur. nam licet ei ratio temporis non potuerit praestare martyrium, gloria tamen martyris non carebit, quia uoto adque uirtute et potuit esse martyr et ueluit. quodsi ei Neronianis Decianisque temporibus in illa. quae tunc extitit, dimicare congressione licuisset, testor Deum caeli atque terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
familiare illud ori suo: crucis nomen ueraret :
mor in eum luminib intentis. cum exe saciari uultu
illius conspectuq nom possim : subito mͥ in sublime
sublatus eripitur. donec in mensa aeris illius
uastitate. cũ tam̃ uapida nube sub uectũ: acie
sequeremur oculoꝵ: patenti celo receptus. uderi
ultra non potuit. Nec multũ poit scm̃ prb̃m
eande quã magistrũ uiã scandere. Ego impu¬
dens sequi cupiens. dum altos gressus molior &
conitor. euigilo somnoq exccitus congratular
ceperam uisioni. Cum ad me puer familiaris
ingreditur solito tristior. uultu loquentis pa¬
riter et dolentis. Quid tu tam tristis loqui
gestis  duo inquit monachi aturonis affuertꝰ.
domnũ martinum obisse nunciant. Concidi
fateor. obortisq lacrimis fleui uberrime. Quin
etiã dum hȩc adte fr̃ scribimus. fluunt la¬
crimȩ. nec ullũ in pacientissimi doloris auͦmato
solacium. Te uͦ ubi hoc nunciatũ ẽ participe

Expanded text:
familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum exsatiari uultu illius conspectuque non possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. nec multum post sanctum Claeadem qua magistrum uia scandere. ego inpudens sequi cupiens, dum altos gressus molior et conitor, euigilo: somnoque excitus congratulari coeperam uisioni, quam uideram, cum ad me puer familiaris ingreditur, solito tristior uultu loquentis pariter et dolentis. quid tu, inquam, tam tristis loqui gestis? at ille duo' inquit cmonachi modo a Turonis adfuerunt: domnum Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleui uberrime. quin etiam dum haec ad te, frater, scribimus, fluunt lacrimae, nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium. te uero, ubi hoc mihi nuntiatum est, participem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiumq fastidiũ uidicii metus. formido
penarũ. Et qđ consequens erat atq unde
cogitatio tota descenderat peccatorũ meorũ
recordatio tristem me confectumq reddideri
Deinde ẽ fatigata angore animȩ inleciulo mem¬
bra posuissem. ut plerumq ex meftitudine
solet. somnus oppressit. Qui ut semꝑ matini¬
nis oris leuior incertꝰq ita suspensus. ac dubi
ꝑ membra diffunditur: ut quod in alio sopore
non euenit. pene uigilans dormire te sentias
Cum repente scm martinum ep̃m uidere michi
uideor. p̃textũ toga candida. uultu igneo. stel¬
lantib oculis icrine purpureo. atq itamͥ in ea
habitudine corporis forma  qua nouerã uide¬
libellum quẽ deuita illius scripseram dextera
p̃ferebat. Ego scã genua eius complexus. bene¬
dictionẽ ꝓ consuetudine flagitabam. Suꝑ positã¬
q capiti meo manum tactu blandissimo senti¬
ebam. Cum int̾ benedictionis uerba sollẽpnia

Expanded text:
praesentiumque fastidium, iudicii metus, formido praesentiumque fastidium, iudicii metus, formido poenarum, et, quod consequens erat adque unde cogitatio tota descenderat, peccatorum meorum recordatio tristem me confectumque reddiderat. deinde cum fatigata animi angore in leetulo\'membra posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus obrepsit — qui ut semper matutinis horis lenior incertusque, ita suspensus ac dubius per membra diffunditur, ut quod in alio sopore non euenit, paene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum Martinum episcopum uidere mihi uideor, praetextum toga candida, uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidelibellum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat. ego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia
Abbreviated transcription (Latin):
igne summoto innoxio sibi orbe flammarũ
orabat. Monachi aut̃ qui ꝓforib erant cre¬
pitante & colluctante incendii sono obsera¬
tas effringunt fores. demotoq igni medus
flammis martinũ efferunt. Cum iam penitus
eẽ consumptus tam duturno incendio puta¬
retur. Ceterum ut uerbis meis dñs ẽ testis
mͥ. ipse referebat et non sine gemitu fatebat᷑.
n hoc se diaboli arte deceptum. ex cussus
esomno consilium non haberet quo ꝑfidem &
orationem ꝑiculo repugnaret. Deniq tãm diu
circa se sensisse ignẽ quã du irrumpere ostiũ
turbatus mente temptauerit. Ubi uͦ auxiliũ
crucis & orationis arma repetisset. medias
cessisse flammas sequietũ sensisse rorantes.
quas male eet expertꝰ urantes. Unde intelle¬
gat quisquis hȩc legeris temptatũ quidem
diaconem.
ost ea quã ame mane digressus et eram
residens solus incellula. subieratq me
illa quȩ sepius occupat cogntatio spes futuroꝵ

Expanded text:
igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, orabat. monachi autem, qui pro foribus erant, crepitante et conluctante incendii sono, obseratas effringunt fores, demotoque igne de mediis flammis Martinum auferunt, cum iam penitus esse consumptus tam diuturno incendio putaretur. ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat et non sine gemitu fatebatur, in hoc se diaboli arte deceptum, ut excussus e somno consilium non haberet, quo per fidem et orationem periculo repugnaret: denique tam diu circa se saeuisse ignem, quamdiu erumpere ostium turbatus mente temptauerit. ubi uero uexillum crucis et orationis arma repetisset, medias cessisse flammas, seque tum sensisse rorantes, quas male esset expertus urentes. unde intellegat quisquis haec legerit, temptatum quidem DIACONVM. Posteaquam a me mane digressus es, eram residens solus in cellula, subieratque me illa quae saepius occupat cogitatio, spes futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
collocasset in suetã molliciẽ strati. maleblandi¬
entis horrescit. Quippe qui nuda humo
uno tantũ cilicio suꝑ iecto recubare consueuerat.
Itaq quasi accepta ꝑmotus iniuria stram̃tum
omne ꝓuecit. casu suꝑ fornaculã partẽ paleȩ
illius quã remouerat aggessit. Ipse ut erat
moris nuda humo lassitudine itineris urguen¬
te requieuit. Ad mediã fere noctẽ ꝑ inter¬
ruptũ ut supra diximus pauimentum ignis
estuans arescentes paleas app̃hendit. Martinꝰ
somno exccitus. re inopinata ancipiti periculo.
& maxrime ut referebat diabolo insidiante
atq urgente p̃uentus tardius quã debuit ad
orationis confugit auxilium. Nam rumpere
foras cupiens cum pessulo quẽ ostio obdiderat.
diu multũq luctatus. grauissimum circa se
sensit incendium. adeo ut uestẽ qua indutꝰ
erat ignis assumpserit. Tandẽ inse reuersus
& orationis arripiens. medus flammis totus
addnm̃ conuersus accubuit. Tum uͦ diuinitus

Expanded text:
conlocasset, insuetam mollitiem strati male blandiconlocasset, insuetam mollitiem strati male blandientis horrescit, quippe qui nuda humo, uno tantum cilicio superiecto cubare consueuerat. itaque quasi accepta permotus iniuria stramentum omne proiecit. casu super fornaculam partem paleae illius, quam remouerat, aggessit. ipse, ut erat moris nuda humo ex lassitudine itineris urguente requieuit. ad mediam fere noctem per interruptum, ut supra diximus, pauimentum ignis aestuans arentes paleas adprehendit. Martinus somno excitus re inopinata, ancipiti periculo et maxime, ut referebat, diabolo insidiante adque urguente praeuentus, tardius quam debuit ad orationis confugit auxilium. nam erumpere foras cupiens, cum pessulo, quem ostio obdiderat, diu multumque luctatus, grauissimum circa se sensit incendium, ita ut uestem, quam indutus erat, ignis absumpserit. tandem in se reuersus, et orationis arripiens mediis flammis totus ad Dominum conuersus incubuit. tum uero diuinitus
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hoc qđ ad martini infirmitatẽ uocatur
plenum ẽ dignitatis & głȩ. Si quidẽ periculo¬
sissimo casu temptatus euicerit. ceterũ omissum
ame in libello illo quẽ deuita illiꝰ scripsimus.
nemoret᷑ cum ibidẽ sim ꝓfessus me non omnia
illꝰ fasta compleocum. Quia si ꝑsequi unuiersa
uoliissem inmensum uolumen legentib: edi¬
dissem. Neq sunt tam parua quȩ gessit
ut omnia potuerint comprehendi. Sed tam̃
hoc dequo questio incidit latere ñ paciar
Et re omnẽ ut gesta ẽ referam neforte incon¬
sultum hoc qđ ad uituperationẽ beati uiri
poterat opponi p̃ter misisse uideam.
um ad diocesim quendã ꝓsollempni consue¬
tudine sicut ep̃is uisitare eccłas suas moris ẽ.
Media fere martinus hieme uenisses mansio¬
nẽ ei insecretario aecłȩ clerici paraiuerunt.
multumq igne serabro iã ꝑtenui pauim̃to
sub diderunt. lectum ei plurimo stramine
eaestruccerunt. Dein cum se maranus cubitũ

Expanded text:
unde hoc, quod ad Martini infirmitatem uocatur, unde hoc, quod ad Martini infirmitatem uocatur, plenum est dignitatis et gloriae, siquidem periculosissimo casu temptatus euicerit. ceterum omissum hoc a me in libello illo, quem de uita illius scripsimus, nemo miretur, cum ibidem sim professus me non omnia illius facta conplexum: quia si persequi uniuersa uoluissem, inmensum uolumen legentibus edidissem. neque enim sunt tam parua, quae gessit, ut omnia potuerint conprehendi. sed tamen hoc, de quo quaestio incidit, latere non patiar et rem omnem, ut gesta est, referam, ne forte consilio hoc, quod ad uituperationem beati uiri poterat opponi, praetermisisse uideamur. Cum ad dioecesim quandam pro sollemni consuetudine, sicut episcopis uisitare ecclesias suas moris est, media fere hieme Martinus uenisset, mansionem ei in secretario ecclesiae clerici parauerunt, multumque ignem scabro iam et pertenui pauimento subdiderunt: lectum ei plurimo stramine extruxerunt. dein, cum se Martinus cubitum
Abbreviated transcription (Latin):
fide potentem rerum obstante natura. mare
pedib suꝑ gressum. & instabiles aquas corporeo
presisse uestigio. sed nonideo minor mͥ uidetur
gentium p̃dicator que fluctus obsorbuit & post
triduum totidemq noctes emergente ꝓfundo
unda restituit. atq ut scio an pene plus fuerit
uxise in ꝓfundo an supra maris ꝓfunda trans¬
use. Ded hȩc tu ut arbitror stulte ñ legeras
aui lecta non audieras. Neq enĩ absq duuno
consilio istius modi exemplũ beatus euangła
sacris lutteris ꝓtulisset. nisi ut exhis humana
mens erudiret᷑: naufragioꝵ atq serpentiũ casus.
Et sicut apłs refert qui nuditate fame latronũq
periculis gloriatur. Omnia hȩc scis hominib¬
atq omnib ad ꝑ peciendum quidẽ eẽ cõmunia.
sed his tolerandis atq uincendis precipuam
semꝑ iustoꝵ fuisse uirtutem. dum ꝑ omnia
temptamenta pacientes semꝑ inuicti. tanto
fortus uincerent. quanto grauius ꝑtulissent.

Expanded text:
fide potentem rerum obstante natura mare fide potentem rerum obstante natura mare pedibus supergressum et instabiles aquas corporeo pressisse uestigio. sed non ideo mihi minor uidetur gentium praedicator, quem fluctus absorbuit et post triduum totidemque noctes emergentem e profundo unda restituit. adque nescio an paene plus fuerit uixisse in profundo an supra maris profunda transisse. sed haec tu, ut arbitror, stulte, non legeras aut lecta non audieras. neque enim absque diuino consilio istius modi exemplum beatus Euangelista sacris litteris protulisset, nisi ut ex his humana mens erudiretur naufragiorum adque serpentium casus, et, sicut Apostolus refert, qui nuditate et fame latronumque periculis gloriatur, omnia haec sanctis hominibus ad perpetiendum quidem esse communia, sed his tolerandis adque uincendis praecipuam semper iustorum fuisse uirtutem, dum per omnia temptamenta patientes et semper inuicti tanto fortius uincerent, quanto grauius pertulissent.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi blasphemat exemplo. Quid gͦ quis qͥs es :
Martinus ideo non potens ideo nonsẽs quia est.
ꝑiclitatus incendio. Obeatũ et ꝑomnia similẽ
aplis. etiã in his conuiciis uirum. Nempe hoc
et depaulo gentiles cum uipera momordisset
senisse referuntur. Hic homo debet homo eẽ
quẽ saluũ factum de mari. fata uiuere non
maer uit . At ille ec cussa uipera inignẽ nichu
mali poeuebatur. Iui aut̃ subito casurũ et repen¬
nacmo msũ eũ putabant. Sed cũ uiderent
niehil mili coningere ei. conuertentes se dice¬
dami eum dñ eẽ. A lioquin uel horũ eemplo
ominũ mortalum infeliessimne ꝑfidiã tua co ar¬
Quere ipse debueras ut si tibi scandalum mo¬
uerat. qđ martins flanna ignis iudebature
aitactus. hunc rursum attactum ad merita illtꝰ
& uirtutem referres. qđ circum septus ignibus
non ꝑisset. Agnosce enim miser. agnosce quod
nescis. Omnes fere scõs magis insignis periculoꝵ
suoꝵ fuisse uirtutib Uideo quidem petrum

Expanded text:
ni blasfemat exemplo. quid ergo, quisquis es, Martinus ideo non potens, ideo non sanctus, quia est periclitatus incendio? o beatum et per omnia similem Apostolis etiam in his conuiciis uirum! nempe hoc et de Paulo gentiles, cum eum uipera momordisset, sensisse referuntur : hic homo debet homicida esse, quem saluum factum de mari fata uiuere non siuerunt. at ille excussa uipera in ignem nihil mali patiebatur. illi autem subito casurum et repente moriturum eum putabant, sed cum uiderent nihil mali contingere ei, conuertentes se dicebant eum Deum esse. adquin uel horum exemplo, omnium mortalium infelicissime, perfidiam tuam coarguere ipse debueras, ut si tibi scandalum mouerat, quod Martinus flamma ignis uidebatur adtactus, hunc rursum adtactum ad merita illius et uirtutem referres, quod circumsaeptus ignibus non perisset. agnosce enim, miser, agnosce quod nescis, omnes fere sanctos magis insignes periculorum suorum fuisse uirtutibus. uideo quidem Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
re uenerunt: credentes se non parua tantiᷤ
incendiis damna esse ꝑpessos. inuentum ẽ
nil ꝓrsus exustum: nisi quod debebat ad¬
uri. Ex illis et enim domily dualy de quiby
p̃diximus. quas et homines consumere. at¬
q auferre disposuerant: unam flammis
assumptam uidebant. Quo facto. multum
erubuit rusticus ille qui sua tecta contra de¬
corem scõrum edificiorum stolida obstinati¬
one defenderat: cernens se inuitum nulla
mercede ꝑdidisse. que in gr̃am scorum spos¬
te nolebat amittere: et mox ipse quod igni
suꝑfuerat de suis edily. propria cepit ma¬
nu abolere: quatenus ocissime omnis circa
eccłam beati confessorio locus. congrua
as claritate ac luce redderetur insignis. Ab¬
lata autem omni feditate ruderum ac sor¬
linus eccłam quam ceperat ad ꝑfectum de¬
ducere: cuius edificium omne trib ꝑfecit
annis. et in picturis atq omni ornatu suo de¬
bito fine conclusit: in qua felicissima beati

Expanded text:
re venerunt, credentes se non parva tantis re venerunt, credentes se non parva tantis incendiis damna esse perpessos, inventum est nihil prorsus exustum, nisi quod debebat aduri. Ex illis etenim domibus duabus, de quibus praediximus, quas et homines consumere atque auferre disposuerant, unam flammis absumptam videbant. Quo facto multum erubuit rusticus ille, qui sua tecta contra decorem sanctorum aedificiorum stolida obstinatione defenderat, cernens se invitum nulla mercede perdidisse, quae in gratiam sanctorum sponte nolebat amittere: et mox ipse, quod igni superfuerat de aedibus, propria coepit manu abolere, quatenus ocissime omnis circa ecclesiam beati confessoris locus congrua sanctis claritate ac luce redderetur insignis. Ablata autem omni foeditate ruderum ac sorlinus ecclesiam quam coeperat ad perfectum deducere: cujus aedificium omne tribus annis perfecit, et in picturis atque omni ornatu suo debito fine conclusit: in qua felicissima beati
Abbreviated transcription (Latin):
suis singuli domib queq possent igni pre¬
ripientes auferrent. Cumq nil ualere pos¬
se conspicerent: ceperunt querere diuinũ.
ubi humanum cessabat auxilium. Ad̾uolant
gͦ duce ep̃o ad eccłam scĩ felicis: filectunt
genua. suꝑne auxilia ꝓtectionis implorant.
contigua erat eccłe beati felicis: inde per
intercessionem apłicam celestis presidii do¬
na flagitantes. Ubi postquam oratum est
rediit domum eius: sumptamq de ligno
misit in medium incendii furentis: statimq
immensa illa uolumina flamiarũ que tan¬
ta uirorum manus aquas spargendo extin¬
guere nequiuerat: ipse lignum addendo
restinxit. Tanta et enim scẽ crucis erat uir¬
tus. ut sese natura relinqueret: et ignis qui
omnia solet ligna uorare. ipse ligno domi¬
nice passionis uelut exustus assumeretua.
Ubi uͦ tempestas tanta sopita est. et mane
redeunte ciues dira noctis opera considera¬

Expanded text:
suis singuli domibus quaecunque possent igni praesuis singuli domibus quaecunque possent igni praeripientes auferrent. Cumque se nil valere posse conspicerent, coeperunt quaerere divinum, ubi humanum cessabat, auxilium. Advolant ergo duce episcopo ad ecclesiam sancti Felicis, flectunt genua, supernae auxilia protectionis implorant: apostolorum, quae contigua erat ecclesiae beati Felicis, et inde per intercessionem apostolicam coelestis praesidii dona flagitantes. Ubi postquam oratum est, rediit domum episcopus, sumptamque de ligno misit in medium incendii furentis, statimque immensa illa volumina flammarum, quae tanta virorum manus aquas spargendo exstinguere nequiverat, ipse lignum addendo restinxit. Tanta etenim sanctae crucis erat virtus, ut sese natura relinqueret: et ignis qui omnia solet ligna devorare, ipso ligno dominicae passionis velut exustus, absumeretur. Ubi vero tempestas tanta sopita est, et mane redeunte cives dira noctis opera considera
Abbreviated transcription (Latin):
autem uenerabilis ac deo dilectus antistes
paulinus tolli hȩc edificia. et mundari loca
in quib sita fuerant: postulauit eos ad quo¬
rum possessionem ꝑtinebant. hanc beato
felici prebere reuerentiam: ut ad inlustras¬
dum decorandumq locum eccłe eius. pri¬
uata sua tecta paterentur auferri. At illi
preces eius rustica obstinatione spernentes:
magis se animas dare. quam suas possessio¬
nes relinquere posse dicebant. Cumq ep̃m
tederet rusticos rixa uincere: uicti sunt
diuine potentia manus. Nam nocte qua¬
dam quiescentib cunctis. subitus ignis ex
una cellarum earundem exoriens. uicina
paulatim edificia petere cepit: ita ut ma¬
gis magisq suis incrementis adauctus. et
prope et longe posita habitacula cuncta cos¬
sumpturus esse uideretur. Tunc tantis ex¬
citati fragorib et globis ignium ciues ac¬
currerunt. ut uel incendium si possent om¬
ne aquas fundendo restinguerent: uel de

Expanded text:
autem venerabilis ac Deo dilectus antistes autem venerabilis ac Deo dilectus antistes Paulinus tolli haec aedificia, et emundari loca in quibus sita fuerant, postulavit eos, ad quorum possessionem pertinebant, hanc beato Felici praebere reverentiam, ut ad illustrandum decorandumque locum ecclesiae ejus privata sua tecta paterentur auferri. At illi preces ejus rustica obstinatione spernentes, magis se animas dare quam suas possessiones relinquere posse dicebant. Cumque episcopum taederet rusticos rixa vincere, victi sunt divinae potentiae manu. Nam nocte quadam quiescentibus cunctis, subitus ignis ex una cellarum earumdem exoriens, vicina paulatim aedificia petere coepit, ita ut magis magisque suis incrementis adauctus, et prope et longe posita habitacula cuncta consumpturus esse videretur. Tunc tantis excitati fragoribus et globis ignium, cives accurrerunt, ut vel incendium, si possent, omne aquas fundendo restinguerent: vel de
Abbreviated transcription (Latin):
signabant. Sed ille multum tremens. non
iam boues suos sed fures rursus adesse cre¬
dens. diutius fores aperire tardauit: donec
idem boues quasi causam domini tardantis
intellegentes. mugitu quoq misso. se esse
qui ad hostia domestica pulsassent. demon¬
strarent. Receptis autem bobus rusticus:
non rustice sed docte ac fideliter agens. fe¬
stinauit primo mane debitas redditori suo
gr̃as rependere. Assumens enim secum bo
ciens et ibidem ꝑueniens. beneficia que a
cans et ostendens. Et quia multum plorais
uel inquirendo boues. uel in recipiendo p̃
gaudio oculorum quoq aciem non mini-¬
mum leserat: et huius detrimenti solatiũ
a beato felice querens accepit. Sicq domũ
rediit: duplici gr̃e celestis munere letatus.
fabricaretur: erant in proximo ipsius eccłe
duo rustica edificia. importuna situ simul
et deformia uisu: que omne decus eccłe ñ
parum sua obscuritate fedabant. Uolens

Expanded text:
signabant. Sed ille multum tremens, non signabant. Sed ille multum tremens, non jam boves suos, sed fures sibi rursus adesse credens, diutius fores aperire tardavit, donec iidem boves, quasi causam domini tardantis intelligentes, mugitu quoque emisso se esse, qui ad ostia domestica pulsarent, demonstrarent. Receptis autem bobus rusticus, non rustice sed docte ac fideliter agens, festinavit primo mane debitas redditori suo gratias rependere. Assumens enim secum bovciens et ibidem perveniens, beneficia quae acans et ostendens. Et quia multum plorans, vel inquirendo suos boves, vel in recipiendo prae gaudio, oculorum quoque aciem non minimum laeserat: et hujus detrimenti solatium a beato Felice quaerens, accepit. Sicque domum rediit, duplici gratiae coelestis munere repletus.fabricaretur, erant in proximo ipsius ecclesiae duo rustica aedificia importuna situ, simul et deformia visu, quae omne decus ecclesiae non parum sua obscuritate foedabant. Volens
Abbreviated transcription (Latin):
cem reddere sibi boues quos ꝑdiderat: testa¬
tus multum cum lacrimis. nunquam se in¬
de nisi boues reciperet. exiturum. Quod
dum die toto uoce quidem rustica: sed fi¬
delissima mente fecisset. suꝑueniente uesꝑa
eiectus est uiolentia turbe. et sacris ꝓpulsa¬
tus ab edibus. Uenit autem domũ nec ꝑ¬
sed continuis in lamentis noctem duxit ꝑui¬
gilem. Uerum quia omnis qui petit accipte
et qui querit inuenit. et pulsanti aperie¬
tur: et sicut psalmista att̃. desiderium
pauperum exaudiuit dominus: medio
noctis tempore cum ceteris hominib as
reb omnib quietis ipse solus excitante se¬
suo dolore ac paupertate p̃uigil iaceret:
mirum dictu uenere subito ad hostium eius
boues quos querebat diuino uidelicet nu¬
tu a predonib erepti: et ad domũ domini
per loca auia inter tenebras noctis errorisq
reuocati. pulsantesq corniby hostia eius. in
quo manebat tugurio iam sese aduenisse

Expanded text:
cem reddere sibi boves quos perdiderat, testacem reddere sibi boves quos perdiderat, testatus multum cum lacrymis, nunquam se inde, si non boves reciperet, exiturum. Quod cum die toto voce quidem rustica, sed fidelissima mente fecisset, superveniente vespera, ejectus est violentia turbae, et sacris propulsatus ab aedibus. Venit autem domum, nec ocontinuis in lamentis noctem ducere pervigilem. Verum quia omnis qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur, et sicut Psalmista ait, desiderium pauperum exaudivit Dominus: medio noctis tempore cum caeteris hominibus ac rebus omnibus quietis, ipse solus excitante suo dolore ac paupertate pervigil jaceret: mirum dictu, venere subito ad ostium ejus boves, quos quaerebat, divino videlicet nutu et praedonibus erepti, et ad domum domini per loca avia inter tenebras noctis errorisque revocati: pulsantesque cornibus ostia ejus in quo manebat tugurii, jam sese advenisse
Abbreviated transcription (Latin):
erogaret: et si forte aliunde contingeret.
ut geminum haberet indumentum: mox
nudum meliore refouit. Tali uiuens pieta¬
te uir et nomine et merito felix plenus die¬
rum atq operum bonorum defunctus est:
ac uiam patrum secutus. eterna est recep¬
tus in gła. sicut etiam signa que in eccłia
in qua sepultus est sunt facta per plura
testantur. Erat enun ibi quidam rusticuᷤ
pauꝑ rebus. sed fide integer: qui angustã
pauperiem duorum solummꝰ boum posses¬
sione sustentabat. uel ipse uidelicet his
utens. uel uicinis utendos pacta mercede
commodans. Quos cum multa inops cura
diligeret atq seruaret: quadam noc te fur¬
to ablatos ꝑdidit. At mane facto. cum eos
furatos comperisset: amissa omni spe sue
quesitionis uel inuentionis. petit rapido cur¬
su eccłam scĩ felicis: ibidemq adueniens
ante fores domus sic̃e ꝓsternitur. fixoq in
terram uultu implorat et obsecrat sc̃m feli¬

Expanded text:
erogaret: et si forte aliunde contigit erogaret: et si forte aliunde contigit ut geminum haberet indumentum, mox nudum meliore refovit. Tali vivens pietate vir et nomine et merito Felix, plenus dierum atque operum bonorum defunctus est: ac viam patrum secutus, aeternam est receptus in gloriam, sicut etiam signa quae in ecclesia in qua sepultus est sunt facta perplura testantur. Erat enim ibi quidam rusticus pauper rebus, sed fide integer, qui angustam pauperiem duorum solummodo boum possessione sustentabat, vel ipse videlicet his utens, vel vicinis utendos pacta mercede commodans: quos cum multa inops cura diligeret atque servaret, quadam nocte furto ablatos perdidit: ac mane facto, cum eos furatos certissime comperisset, amissa omni spe suae quaesitionis vel inventionis, petit rapido cursu ecclesiam sancti Felicis; ibidemque adveniens, ante fores domus sanctae prosternitur, fixoque in terram vultu implorat et obsecrat sanctum Feli
Abbreviated transcription (Latin):
terrenas opes quas celestium bonorum cos¬
templatione semel contempsi. quasi hȩc¬
michi minus sola sufficiant. ulla ratione
reposcam: quin potius pauper sp̃u sequar
iħm quo opulentius regni celorum dona
ꝑcipiam. Nec diffidendum. quin ille qui
me et uinculis tenebrisq diri carceris eri¬
puit. et ab hominibꝰ secretum tanto tem¬
pore pauit: etiam cetero uite meę spacio
iactantem in se cogitatum meum ipse enui¬
triet. Hunc retinens animum beatus con¬
fessor. tria tantum iugera ruris modici
et hec conducta et unum ortulum ꝓprii
iuris unde uiueret habuit. Sed hec utra¬
ꝙ nec uno quidem famulo adiutus ꝓpria
manu coluit. Fructum autem eiusdem sue
messis uel ortuli adultum: cum pauperibus
semꝑ communicare gaudebat. E andem au¬
tem et in habitu parsimoniam uir beatissimꝰ
sectabatur: ita ut simplici tantum uestitu.
et qui non numquam uix sibi sufficeret es¬
set contentus. si quid uͦ suꝑ esset pauperib

Expanded text:
terrenas opes, quas coelestium bonorum conterrenas opes, quas coelestium bonorum contemplatione semel contempsi, quasi haec minus sola sufficiant, ulla ratione reposcam: quin potius pauper spiritu sequar Jesum, quo opulentius regni coelorum dona percipiam: nec diffidendum quin ille, qui me et vinculis tenebrisque diri carceris eripuit, et ab hominibus secretum tanto tempore pavit, etiam caetero vitae meae spatio, jactantem in se cogitatum meum, ipse me enutriet. Hunc retinens animum beatus confessor, tria tantum jugera ruris modici, et haec conducta, et unum hortulum proprii juris, unde viveret, habuit. Sed haec utraque, ne uno quidem famulo adjutus, propria manu coluit: fructum autem ejusdem suae messis, vel hortuli adultum cum pauperibus semper communicare gaudebat. Eamdem autem et in habitu parcimoniam vir beatissimus sectabatur, ita ut simplici tantum vestimento, et quod nonnunquam vix sibi sufficeret, esset contentus; si quid vero superesset, pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
stulabat expletum est: susceptumq epis¬
cõpatus officium. ita idem quintus ad¬
ministrauit: ut humiliter beato confesso¬
ri submissus. illum prose ad populum ser
monem facere iuberet: et ipse plebem of¬
ficio felix doctrine regeret. Qui uidelicet
felix cum constantia confessionis. et uirtu
te humilitatis etiani summus uoluntarie
pauptatis amator extitit. Possederat nãq
ex paterua hereditate predia multa do¬
mosq ac diuicias plurimas: sed tempore
ꝑsecutionis ꝓscriptus cuncta amiserat.
At uͦ pace eccłiis reddita. cum posset sua
iura repetere. nequaquam ultra uolebat:
sed amicis suadentib ut debita sibi iura
reposceret. que recepta cum fenore mag¬
ne mercedis dispergere. ac dare pauperi¬
bus posset: nullatenus id facere consenti¬
ens. forti sententia suggestiones eorum re¬
pellebat dicens. Omnia mͥ licent: s non
omiia expediunt. Absit enim. ut res quas
causa confessionis perdidi repetam: absit

Expanded text:
stulabat, expletum est: susceptumque episstulabat, expletum est: susceptumque episcopatus officium ita idem Quintus administravit, ut humiliter beatissimo confessori submissus, illum pro se sermonem ad populum facere juberet, et ipse plebem officio, Felix doctrina regeret. Qui videlicet Felix, cum constantia confessionis et virtut humilitatis, etiam summus voluntariae paupertatis amator exstitit. Possederat namque ex paterna haereditate praedia multa, domosque ac divitias plurimas, sed tempore persecutionis proscriptus, cuncta amiserat. At vero pace Ecclesiis reddita, cum posset jura sua repetere, nequaquam ultra volebat: sed amicis suadentibus, ut debita sibi jura reciperet, quae recepta cum fenore magnae mercedis dispergere ac dare pauperibus posset, nullatenus id facere consentiens, forti sententia suggestiones eorum repellebat, dicens: « Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt. Absit enim ut res, quas causa confessionis perdidi, repetam; absit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
recrearetur ministrauit. Completo autem
hoc tempore. admonitus est oraculo diui¬
no procedere de latebris: eo quod iam per¬
secutionis turbo ꝑtransiret. Qui ut repen¬
tinus apparuit in publico. grauissime ab
omnib quasi e paradiso ueniens susceptꝰ
est: cepitq ex eo tempore fidem confir¬
mare omnium: que se uicia tempestatis
erat non minimũ conuulsa. Interea deo
dilectus antistes maximus: longua proue¬
ctus etate diem clausit ultimum. Nec
mora felix in episcopatum omniũ iudicio
eligitur: qui et confessor inuictissimus.
et doctor esset suauissimus: queq ore do¬
cebat. ipse cuncta opere complesset. Ue¬
rum felix ut etiam humilitatis quantam
in corde haberet sublimitatem insinuaret:
uerecunda se uoce ne hunc gradum suscipe
deberet excusauit: dicens compresbiterum
suum quintum multo dignius honorem
prefati gradus posse subire: eo quodis se¬
ptem dieb antequam ipse ad ordinem p̃s¬
biterii fuisset promotus. Quod ita ut po¬

Expanded text:
recrearetur, ministravit Completo autem recrearetur, ministravit Completo autem hoc tempore, admonitus est oraculo divino procedere de latebris, eo quod jam persecutionis turbo pertransisset. Qui ut repentinus apparuit in publico, gratissime ab omnibus, quasi a paradiso veniens, susceptus est. Coepit autem ex tempore fidem confirmare omnium, quae saevitia tempestatis erat non minimum convulsa. Interea Deo dilectus antistes Maximus, longa provectus aetate, diem clausit ultimum. Nec mora: Felix in episcopatu omnium judicio eligitur, qui et confessor existens invictissimus, et doctor suavissimus, et quae bona ore docebat, ipse cuncta opere complesset. Verum Felix, ut etiam humilitatis quantam in corde haberet sublimitatem insinuaret, verecunda se voce, ne hunc gradum suscipere deberet, excusavit, dicens compresbyterum suum Quintum, multo dignius honorem praefati gradus posse subire, eo quod is septem diebus ante quam ipse, ad ordinem presbyterii fuisset promotus. Quod ita, ut po
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq sumendas illi ponebat: ita ut neq huc
se intrasse. neq redisse scire posset: sed pre¬
paratas escas domi se posuisse credens. ita
semꝑ abibat ponende memor: et posite mox
immemor esce. Sic beatum felicem ferunt
sex ut dixi mensib in eisdem latebris obs¬
curi et angusti tecti mansisse ab humana
quidem societate se iunctum: sed numqͣm
ciuium suꝑnorum presentia desertum: et
parco nimirum uictu. sed celitus ministra¬
to uitam duxisse felicem. Quo tempore:
ꝑhibetur etiam diuine collocutionis dono
sepius dignus fuisse habitus. Herebat autẽ
eisdem in quib morabatur habitaculis cist̾¬
na uetus : de qua ipse in primis potum¬
pauperem hauriebat. Sed cum hec nimio
etatis esset siccata calore: non tamen beato
confessori unde uiueret defuit. Et enim
pius conditor ac prouisor salutis nr̃e. qui
fessori silente prorsus ac sereno aere ꝓut
opus habebat occulti roris gr̃am qua sicieis

Expanded text:
ibique sumendas illi ponebat, ita ut neque huc ibique sumendas illi ponebat, ita ut neque huc se intrasse neque redisse unquam scire posset: sed praeparatas escas domi se posuisse credens, ita semper abibat, ponendae memor, et mox positae immemor escae. Et sic B. Felicem ferunt sex, ut dixi, mensibus in iisdem latebris obscuri et angusti tecti mansisse, ab humana quidem societate sejunctum, sed nunquam civium supernorum praesentia desertum; et parco nimirum victu, sed coelitus ministrato, vitam duxisse felicem. Quo tempore perhibetur etiam divinae collocutionis dono saepius dignus fuisse habitus. Erat autem iisdem, in quibus morabatur, habitaculis, cisterna vetus, de qua ipse in primis pauperem potum hauriebat: sed haec cum nimio aestatis esset siccata calore, non tamen beato confessori, unde viveret, defuit. Etenim pius conditor ac provisor salutis nostrae, qfessori, silenti prorsus ac sereno aere, prout opus habebat, occulti roris gratiam, qua sitiens
Abbreviated transcription (Latin):
nea fiet. Discesserunt gͦ incombente iam
uespera hostes: et felix illis ab euntib libe¬
rior. alias petre latebras: gaudens de ad¬
iutorio diuine ꝓtectionis. secumq decan¬
tans. Nam et si ambulem in medio um¬
bre mortis non timebo mala q̃m tu mecũ
es. Die autem facta. secessit in locum int̃
ipsa edificiorum tecta secretiorem: uͥ sex
mensib continuis ab hominum quidem
noticia omniũ segregatus. sed diuine pre¬
sentie gr̃a fruitus. manebat absconditus :
uidelicet iuxta uocem psalmiste. in abdito
uultus eius a conturbatione hominum:
qui etiam miro illum atq hominibus in¬
usitato ordine tanto temporis spatio pa-¬
uit. Manebat namq in uicinis edibus
sterio scienter ipse totius scientie fons et ori¬
go dominus utebatur. Coquebat enim pa¬
nes mulier. coquebat alias escas in cibaria
domus sue: et facta in excessu mentis eo lo¬
ci inferebat has ubi felix confessor latebat.

Expanded text:
nea fiet. Discesserunt ergo, incumbente jam nea fiet. Discesserunt ergo, incumbente jam vespera, hostes, et Felix illis abeuntibus, liberior alias petit latebras, gaudens de adjutorio divinae protectionis, secumque decantans: Nam etsi ambulem in medio umbrae mortis, non timebo mata, quoniam tu mecum es. Die autem facto, secessit in locum, inter ipsa aedificiorum tecta secretiorem, ubi sex mensibus continuis ab hominum quidem notitia omnium segregatus, sed divinae praesentiae gratia fruitus, manebat absconditus, videlicet juxta vocem Psalmistae, in abscondito vultus ejus a conturbatione hominum, qui etiam miro illum atque hominibus inusitato ordine tanto temporis spatio pavit. Manebat namque in vicinis aedibus scientis scienter ipse, qui est totius scientiae fons et origo, Dominus utebatur. Coquebat enim panes mulier, coquebat alias escas in cibaria domus suae: et facta in excessu mentis, eo loco inferebat has, ubi Felix confessor latebat,
Abbreviated transcription (Latin):
hominem ingredi cum liquido appareat ne¬
minem hic preisse: quia siquis quam intra¬
ret. nequaquam hic araneȩ fila integra re¬
manerent : que etiam musce ꝑrumpentes
minime nun numquam scindere solent:
Constat gͦ. quia qui huc secessisse felicem
dixit. astu fecit. ut nos ab eius inuentione
longius abstraheret. Ergo recedamus.
sollicitudo querentium discedunt ꝓpere
frementes: et non minus quam infelicem
rabida mente frendentes in eum. qui se
in loca talia sui dolis induxerat. Ubi mul¬
ta claruit sapientia pii conditoris ac pro¬
tectoris nr̃i. Certe non numquam muri
urbium altissimi ac mimitissimi ciues su¬
os obsidentib aduersariis produnt ma-¬
gis quam liberant: et humilis xp̃c famu¬
lum suum ꝑseqentib armatis hostibus
tremulis aranearum cassiby ne inueniri
uel capi posset abscondit. Uere ut uenera¬
bilis pater paulinus de his loquens ait:
rus fiet. At cui xp̃c ab est: et murus ara¬

Expanded text:
quaerendo ingredi, cum liquido appareat, nequaerendo ingredi, cum liquido appareat, neminem hic praeisse? quia si quisquam intrasset, nequaquam hic aranearum fila integra remanerent, quae etiam muscae perrumpentes minimae nonnunquam scindere solent. Constat ergo quia qui huc secessisse Felicem dixit, astu fecit, ut nos ab ejus inventione longius abstraheret: sollicitudine quaerentium, discedunt propere frementes et non minus quam in Felicem, rabida mente frendentes in eum qui se in loca talia suis dolis induxerat: ubi multa claruit sapientia pii conditoris ac protectoris nostri. Certe nonnunquam muri urbium altissimi ac munitissimi, cives suos obsidentibus adversariis produnt magis quam liberant: et humilem Christus famulum suum a persequentibus armatis hostibus, tremulis aranearum casibus, ne inveniri vel capi posset, abscondit, vere ut venerabilis Pater Paulinus de his loquens ait: rus: At cui Christus abest, et murus ara
Abbreviated transcription (Latin):
bebant interrogabant ubi esset felix.
quib unus cause prorsus ignarus et fui¬
re eos credetis. cepit obiurgare eos qui p
sentem non possent agnoscere cum qu
loquebantur: pariter eis quo disceder
ille quem querebant ostendit. Qui gr.¬
uius furentes: statim uestigia felicis
beati insequuntur. At ille appropinqu¬
tib se eis ammonitus tumultu p̃curren
ciuitatis et clamorib attoniti aduentu
hostium uulgi. secessit in locum secretio
rem. Qui nil quidem munimenti firmi¬
ris habens. semiruti tantum muri erat f¬
gmine preseptus: sed mox ut uirum da
recepit miro diuine manus est opere tut¬
tus. Repentino et enim rudere concreust
ibidem agger: qui eundem locum predi¬
deret. Sed et aranea diuinuo nutu cui
ominis creatura deseruit: confestim mu¬
tantes ipso in loco telas suspendit. Quo
cum ꝑuenissent obstupuerunt hostis:
presso gradu loquebantur mutuo. dicell¬
tes. Nonne stultum est nos huc qͥtaill

Expanded text:
habebant, interrogabant ubi esset Felix: e habebant, interrogabant ubi esset Felix: e quibus unus causae prorsus ignarus, et furere eos credens, coepit objurgare eos dementiae, qui praesentem non possent cognoscere eum, cum quo loquebantur: pariterque eis quo discederet ille, quem quaerebant, ostendit. Qui gravius furentes, statim vestigia beati Felicis insequuntur. At ille, appropinquantibus eis, admonitus tumultu praecurrentis civitatis, et clamoribus attoniti adventu hostium vulgi, secessit in secretiorem locum, qui nil quidem munimenti firmioris habens, semiruti tantum muri erat fragmine praeseptus: sed mox ut virum Dei recepit, miro eum divinae manus est opere tutatus. Repentino etenim rudere concrevit ibidem agger qui eumdem locum praecluderet: sed et aranea divino nutu, cui omnis creatura deservit, confestim nutantes ipso in loco telas suspendit. Quo cum pervenissent, obstupuerunt hostes, et presso gradu loquebantur mutuo, dicentes: « Nonne stultum est nos huc hominem
Abbreviated transcription (Latin):
docebat exemplo. et ꝓspera mundi et
aduersa despicere: sola ȩternȩ patriȩ gaud
querere. solam suꝑni iudicis iram formida
Rursum mota ꝑsecutione queritur felix
ueniuntq hostes ad habitaculum eius illu
ocius rapere. et morti tradere sicientes.
Qui tum forte ab edib suis absens in me
ciuitatis cum amicis consistebat: et more
sibi solito uerbum fidei circumstantib ti¬
bis predicabat. Quem eo loci esse audie¬
tes aduersarii: mox strictis gladiis ado¬
runt. Sed ꝑuenientes ad eum mutato
uina ꝓuisione aut uultu ipsius. aut cord
illorum nequaquam eum quem optime
uerant agnoscere ualebant. Interrogant¬
autem ipsum ubi esset  felix. intellexit
uir prudentissimus diuinitus actum essi
ne eum agnoscerent. ridensq inquiren
nescio inquit felicem quem queritis.
Nec ꝓrsus fefellit : nemo enim se ipsun
facie nouit. Qui statim relinquentes e
diuerterunt alio: et quos forte obuios

Expanded text:
docebat exemplo et prospera mundi et docebat exemplo et prospera mundi et adversa despicere, sola aeternae patriae gaudia quaerere, solam superni judicis iram formidare. Rursum mota persecutione, quaeritur Felix, veniuntque hostes usque ad habitaculum ejus, illum ocius rapere ac morti tradere sitientes: qui tum forte ab aedibus suis absens, in medio civitatis cum amicis consistebat, et more sibi solito verbum fidei circumstantibus turbis praedicabat. Quem eo loci esse audientes adversarii, mox strictis gladiis accurrunt: sed pervenientes ad eum, mutato divina provisione aut vultu ipsius, aut corde illorum, nequaquam eum quem optime noverant, agnoscere valebant. Interrogantibus ergo ipsum, ubi esset Felix, intellexit vir prudentissimus, divinitus actum esse, ne eum cognoscerent, ridensque inquirentibus: « Nescio, inquit, Felicem, quem quaeritis. » Nec prorsus fefellit: nemo enim seipsum facie novit. Qui statim relinquentes eum, diverterunt alio, et quos forte obvios
Abbreviated transcription (Latin):
domum reportare satage. Quib dictis.
felix celerrime quod iubebatur expleuit:
reuectumq in humeris antistitem. ad su
am domum retulit: quam unica serua¬
bat anus. In tantum autem antistes uene¬
rabilis a mundi erat rebus alienatus: ut
illi de omni turba domus. et summa cen-¬
sus. anus una suꝑ esset. Pulsatis gͦ forib
hanc suscitauit felix: surgentiq ac ianu¬
am aperienti dedit et commnẽdauit ep̃m.
beato felici debitam gr̃arum retulit ac¬
tionem: et imposita capiti eius dextera.
paterna illum benedictione donauit.
Qui egressus inde: paucis dieb et ipse
in domo sua donec ꝑsecutionis turbo ces¬
saret. delituit. Q uod dum fieret. dese-¬
ruit latebram: et letantib de suo ad-¬
uentu ciuib sese letum reddidit: ac ꝑ
omnia digrediens. solabatur et conforta¬
bat uerbo exortationis animos singulo¬
rum: qui acerbitate premisse tempesta¬
tis non modicum fuerant conturbati.
Non solum autem uerbo sed et suo illos

Expanded text:
domum reportare satage. » Quibus dictis, domum reportare satage. » Quibus dictis, Felix celerrime quod jubebatur, explevit: revectumque humeris antistitem suam ad domum retulit, quam unica servabat anus. In tantum namque antistes venerabilis a mundi erat rebus alienatus, ut illi de omni turba domus, et summa census, anus una superesset. Pulsatis ergo foribus, hanc suscitavit Felix, surgentique ac januam aperienti dedit et commendavit episcopbeato Felici debitam gratiarum retulit actionem, et imposita capiti ejus dextera, paterna illum benedictione donavit. Qui egressus inde, paucis diebus et ipse in domo sua, donec persecutionis turbo cessaret, delituit. Quod dum fieret, deseruit latebram, et laetantibus de suo adventu civibus sese laetum reddidit: ac per omnia digrediens, solabatur et confortabat verbo exhortationis animos singulorum, qui acerbitate praemissae tempestatis non modicum fuerant conturbati. Nec solum vero verbo, sed et suo illos
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit. paterna illum pietate complexus
et quare tam sero ueniret conquestus est.
Ubi inquiens tamdiu demoratus es fili.
Nam te iam dudum dominus ad me uen¬
turum ꝓmiserat. Uides autem quia si fragili¬
tate uictus corporis ad horam cessi. solidam
tamen animi fidelis constantiam seruaui:
sicut etiam loci huius ad quem secessi. sta¬
tus indicat. Poteram quidem ad uicum ali¬
quem. siue aliam urbem. ubi ab hostibus
essem tutus intrare: si michi uilis fides et
cara heͥc uita fuisset. Nunc autem cun¬
cta hominum refugia declinans. ad deser
ta montium confugiens. diuine tantum
me gr̃e tuicioni credidi: ut uidelicet me
esse quocunq mͦ uel ordine uellet. aut in
hac uita conseruaret: aut in futuram tͣnf¬
ferret. Neq uero me spes que in dm erat
fefellit sicut tuo manifeste ꝓbatur aduen¬
tu : per quem ab ipso ita ut dixerim limi¬
ne mortis sum reuocatus ad uitam. Unde
nate mi complere festinus ceptum pietatis
opus curato: et impositum me humeris.

Expanded text:
paterna illum pietate complexus, et quare tam sero veniret conquestus est. « Ubi, inquiens, tam diu demoratus es, fili? Nam te jamdudum Dominus ad me venturum promiserat. Vides autem quia etsi fragilitate victus corporis ad horam cessi, solidam tamen animi fidelis constantiam servavi, sicut etiam loci hujus, ad quem secessi, status indicat. Poteram quidem ad vicum aliquem sive aliam urbem, ubi ab hostibus essem tutus, intrare, si mihi vilis fides et chara haec vita fuisset. Nunc autem cuncta hominum refugia declinans, ad deserta vero montium confugiens, divinae tantum me gratiae tuitioni credidi, ut videlicet me ipse quocunque modo vel ordine vellet, aut in hac vita conservaret, aut in futuram transferret. Neque vero me spes, quae in Deum erat, fefellit, sicut tuo manifeste probatur adventu, per quem ab ipso, ut ita dixerim, limine mortis sum revocatus ad vitam. Unde, nate mi, complere festinus coeptum pietatis opus curato, et impositum me humeris
Abbreviated transcription (Latin):
biteros eccłarum ad terrorem minarum
morti tradere. aut adnegandam fidem
gere conspirassent: factum est ut min¬
stri erroris et infesti furoris nolam qu
inum. uirum doctrina. pietate atq etat
uenerabilem. adtormenta quererent. Qi
ille animaduertens. memor diuini prece¬
ti quo dictum est. cum uos ꝑsecuti fue
in ciuitate ista. fugite in aliam: petit a
tempus recessum loci remotioris : relicti
ad tuicionem ciuitatis felice presbitero.
ubi ep̃m inuenire nequiuerunt. nil mo¬
ti manus infelicem mittere contendunt
eumq primum quasi maximam pt ep̃n
urbis arcem a constantia famose sue ui¬
tutis deicere uel blandiendo ꝓmissis. uel
penis terrendo sattagunt. Comprehensu
igitur felix ab aduersariis furentib sed
ipse multum de interna sp̃c sc̃i consolati¬
ne confisus. mittitur in carcerem tenebs
um: manus simul et collum ferrea uincula strĩ¬
gunt: neruo pedes artantur: fragmenta qͦq

Expanded text:
esbyteros Ecclesiarum ad terrorem minorum, aut esbyteros Ecclesiarum ad terrorem minorum, aut morti tradere, aut ad negandam fidem cogere conspirassent: factum est ut ministri erroris et infesti furoris Nolam quoximum, virum doctrina, pietate atque aetate venerabilem, ad tormenta quaererent. Quod ille animadvertens, memor dominici praecepti, quo dictum est: Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, petit ad tempus secessum loci remotioris, relicto ad tuitionem civitatis Felice presbytero, ubi episcopum invenire nequiverunt, nihil morati manus in Felicem mittere contendunt, eumque primum quasi maximam post episcopum urbis arcem, a constantia famosae suae virtutis dejicere, vel blandiendo promissis, vel poenis terrendo satagunt. Comprehensus igitur Felix ab adversariis furentibus, sed ipse multum de interna Spiritus sancti consolatione confisus, mittitur in carcerem tenebrosum, ubi manus simul et collum ferrea vincula stringunt, nervo pedes arctantur; fragmenta