comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reddunt hac sumũ. ita faciunt ista
uł ultimũ Illa custodiunt ꝑfec¬
ti ista sequant᷑ post pecca tũ con¬
uersi. hȩc igitur oser uidĩmili¬
tesxp̃i. cotemptores mundi. ita
a uob uolumꝰ custodiri: ut maiora
precepta patru per oma con¬
seruetis. Plenitudo aut̃ sc̃ẽ con¬
uersationis. & sp̃alis uite ꝑfecta
doctrina ineoꝵ scoꝵ patrũ re¬
gulis nob cotidie recitatur
quoꝵ exꝓbata uita diuino mu¬
nere & docendiẽ ad tributa aue¬

Expanded text:
reddunt, ac summum, ita facient ista vel ultimum: illa custodiant perfecti, ista sequantur post peccatum conversi. Haec igitur, o servi Dei, milites Christi, contemptores mundi, ita a vobis volumus custodiri, ut majora praecepta Patrum per omnia conus. Plenitudo autem sanctae conversationis, et spiritalis vitae perfecta doctrina in eorum sanctorum Patrum regulis nobis quotidie recitatur, quorum et probata vita divino munere et docendi est attributa auc
Abbreviated transcription (Latin):
eccłs catholicę: intantũ arricinoꝵ ꝑfidia minuebat᷑. Deniq ex hoc tp̃r seda¬
ri cep̃ ꝑsecutio que iustine furore accẽdebat᷑: ut sacdos de eccła pelleretͥ.
⁊ am̃ qm̃ intri palaciũ multitudo arrianoꝵ cũ iustina costituta deridebat:
tantã gram quã eccłȩ catholice. iłs dñs meritis anr̃m suoꝵ cõferre digiat᷑ ẽ.
Uenerabilẽq iurũ ambrosiũ narrabat pecunia cõparasse homines qͥse uexari
abmmnũdis sp̃ibꝰ mentirẽt᷑: atq ut ab illo. sic̃ & amartiribꝰ se torqueri dice¬
rent .S hoc iudaico ore loquebãt᷑ arriani. suppares scł coꝵ. Illi cnĩ de dño
dicebãt: qm̃ inbe̾el ebub pͥncipe demonioꝵ: eicit demonia. Isti de martiribꝰ¬

Expanded text:
Ecclesiae catholicae, in tantum Arianorum perfidia minuebatur. 15. Denique ex hoc tempore sedaEcclesiae catholicae, in tantum Arianorum perfidia minuebatur. 15. Denique ex hoc tempore sedari coepit persecutio, quae Justinae furore accendebatur; ut Sacerdos de Ecclesia pelleretur. Tamen intra palatium multitudo Arianorum cum Justina coam Ecclesiae catholicae Dominus Jesus meritis martyrum suorum conferre dignatus est: venerabilemque virum Ambrosium narrabat pecunia comparasse homines, qui se vexari ab immundis spiritibus mentirentur; atque ita ab illo, sicut et a martyribus se torqueri dicerent. Sed hoc Judaico ore loquebantur Ariani, suppares scilicet eorum; illi enim de Domino dicebant, quoniam in Beelzebuth principe daemoniorum ejicit daemonia : isti de mart
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtai. & geruasi: se sac̃ doti reudauerũt. Erãt enĩ inbailica positi: inqͣ
st̃ hodic cp̃ra. naboris. & felicis martirũ. S scĩ martires. nabor & felix.
celeberrimę frequetabãt᷑. ꝓ tasii ucro & geruasii martirũ ut nomina:
uti &iã sepultura incognita erat. Intantũ uesiꝙra ipsoꝵ sepulera am¬
bulart̃t om̃s: qͥ uellẽt ad cancellos ꝑuenire: qͥbꝰ scoꝵ naboris. & felicas
martirũ. ab inuria sepulcra defendebant᷑. S ubi scõꝵ martirũ cp̃ra
suit leuata. & in lecticis posita: multoꝵ ibi sanate egritudines ꝑ docẽt᷑.
Cecꝰ &e iã seuerꝰ nomine. qͥ nunc usq in eadẽ basibea que dicit̾ ambrosiana
iqͣ martirũ cp̃ra sut̃ trans lata religiose seruit: ubi uestẽ martirũ ad¬
tingit. statm lum̃ recep̃. Obsessa & iã cp̃ra aspiritibꝰ nmũdis curata fũma
cũ gr̃a domũ repetebat. S his beneficiis martirũ inqͣntũ crescebat fides

Expanded text:
Protasius et Gervasius se Sacerdoti revelaverunt. Erant enim in basilica positi, in qua sunt hodie corpora Naboris et Felicis martyrum: sed sancti martyres Nabor et Felix celeberrime frequentabantur, Protasii vero et Gervasii martyrum ut nomina, ita etiam sepulcra incognita erant, in tantum ut supra ipsorum sepulcra ambularent omnes, qui vellent ad cancellos pervenire, quibus sanctorum Naboris et Felicis martyrum ab injuria sepulcra defendebantur. Sed ubi sanctorum martyrum corpora sunt levata, et in lecticis posita, multorum ibi satanae aegritudines perdocentur. Caecus etiam Severus nomine, qui nunc usque in eadem basilica quae dicitur Ambrosiana, in quam Martyrum corpora sunt translata, religiose servit; ubi vestem martyrum attigit, statim lumen recepit. Obsessa etiam corpora a spiritibus immundis curata, summa cum gratia domum repetebant. Sed iis beneficiis martyrum in quantum crescebat fides
Abbreviated transcription (Latin):
reperirt non possũt. & ordeaceus parus dulcior soleat eẽ: & iã his qͥ cente¬
nis uicib ferculoꝵ cotidiam conuiuii copia ructuare cõsuerut. S &¬

Expanded text:
reperire non possunt. Et hordeaceus panis dulcis solet esse etiam his qui centereperire non possunt. Et hordeaceus panis dulcis solet esse etiam his qui centenis vicibus ferculorum quotidiani convivii copias ructare co
Abbreviated transcription (Latin):
&e iã ego beati ambrosii ep̃i mediolanensis ȩcdiȩ meo ꝓsequar
stilo. Sed ego meriti tantoꝵ uiroꝵ qͥ muri ȩccłiarũ sut̃: & eloquentiȩ
fontes. ita sermone me imparẽ noui sicuti uita. Tam̃ quia absurdũ
ẽẽ opin or qd p̃cipis declinare: ea quȩ aꝓbatissimis uiris qͥ illi ante
me astiter̃. & maxime asorore ipsiꝰ uenerabili marcellina didici. uel
quȩ ipse uidi cũ illi adstarẽ: uł que ablus agnoui qui illũ indiuersis
ꝓuntiis post obitũ illius se uidisse narrar̃: uł que adillũ scriptasũt cũ
adhuc obisse nesciret᷑ ad uitꝰ orationibus tius. & meritis tanti uiri li¬
cet inculto sermone breuit̃ strictimq describã: ut lectoris animum
tor tantar̃ uirtutũ amitat scientiã que non magis uerboꝵ faleras
at. Si quidẽ nouerimus iatores gratiorẽ habere aquã breui uena stillan¬
tẽ forte cũ sicut: quã ꝓfluentes fontes riuos quoꝵ copiã fitis tempore

Expanded text:
lanensis Ecclesiae meo prosequar stylo. Sed ego ut meritis tantorum virorum, qui muri Ecclesiarum sunt, et eloquentiae fontes; ita etiam sermone me imparem novi. Tamen quia absurdum esse opinor, quod praecipis, declinare, ea quae a probatissimis viris, qui illi ante me astiterunt, et maxime ab sorore ipsius venerabili Marcellina didici, vel quae ipse vidi, cum illi astarem, vel quae ab iis cognovi, qui illum in diversis provinciis post obitum ipsius se vidisse narrarunt, vel quae ad illum scripta sunt, cum adhuc obiisse nesciretur: adjutus orationibus tuis, et meritis tanti viri, licet inculto sermone, breviter strictimque describam; ut lectoris animum tor tantarum virtutum amittat scientiam, quem non magis phaleras,at. Siquidem noverimus viatores gratiorem habere aquam brevi vena stillantem, forte cum sitiunt, quam profluentis fontis rivos, quorum copiam sitis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
leuigato cursu incendatꝰ. Quiue¬
rotanta iussaprioꝵ ex plere
ne quiuerꝗ in huius liminis disci¬
plinãgressũponat. Neue ultra
dec linandũs tudeat. Nedũ de¬
licatius apetit inferiora tã uitã
quã nom̃ mocħiꝑdat. Quia ꝓpter
sicut illa p̃cepta prioꝵ ꝑfectum.¬

Expanded text:
ncedat. Qui vero tanta jussa priorum explere nequiverit, in hujus limitis disciplinam gressum ponat, neque ultra declinandum studeat: ne, dum delicatius appetit inferiora, tam vitam quam nomen monachi perdat. Quapropter sicut illa praecepta priorum perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
dens offerebat dext̾ã dic̃s & sibi id abea ficri oport̾e. Siqͥdẽ ep̃m se futuri¬
ẽẽ : inemoraret. Loquebat᷑ enĩ in illo sp̃s dñi: qͥ illũ ad sacer dotiũ nutri¬
ebat. Illa uͦ ut adolescẽtẽ & nescientẽ qͥd diceret: respuebat. S post¬
quã edoctꝰ liberalibꝰ disciplinis ex urbe egress ẽ: ꝓfessusq in adutoriũ
p̃fecture p̃torii: ita splendide causas ꝑ orauit: ut eligeret᷑ aiuro
illustre ꝓbo tẽ p̃fecto p̃torii: ad cõsiliũ tribuẽdũ. łͦ qd cõsultiritatis

Expanded text:
dens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurudens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
curã nutriendi infantis susceꝑat ꝓhibens: sollicita enĩ erat ne infanti no¬
ceret. ex pectabat tam̃ patrio affectu. quo fine illut miraculũ clauderet᷑.
A tille pꝰ aliquandui euolantes. intantã aeris altitudinẽ sub leuate sunt:
ut humanis ocłis minime uderent᷑. &ͦ facto t̾ritꝰ pat̾ ait. Si uixerit infan¬
tulus iste: aliqͥd magni erit. Oꝑabat̾ enĩ iã tunc dñs inseru sui infancia:
ut impleret᷑ qđ scriptũ ẽ. Fai mellis: serinone bom. Ilud enĩ eram̃ apũ
scriptoꝵ ipsiꝰ nob gerebat fauos qͥ celestia dona aniũciarẽt: x m̃tes homini
de t̾ris ad celũ erigerẽt. Postea uͦ cũ adoleuisset. & eẽt inurbe roma cõstitiꝰ
cũ matre uidua. & sorore quȩ uirginitatẽ fuerat iã ꝓfessa. connte alia uirgiis
cuiꝰ uirginis soror candida: & ipsa eiꝰ dẽ ꝓfessionis que nunc cartagine degit

Expanded text:
ncilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti noncilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Rcum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit
Abbreviated transcription (Latin):
uos om̃s in quoꝵ manib lib iste uersabit᷑: ut credatis uera çẽ que scripsi¬
mus. Hec me quisquã putet studio amoris aliqͥd qđ fide careat posu¬
isse: quando quidẽ melius sit penitꝰ nichil dicere quã aliquid falsi ꝓ¬
ferre: cũ sciamꝰ nos om̃m sermonũ nr̃oꝵ reddituros ȩẽ rationeur
ec dubitẽ & si non ab om̃ib om̃a: tam̃ adiuersis diuersa scire. &
ea cognita non nullis c̃ȩ que & iã ipse minꝰ aut audire potur¬
aut iudere. Unde adic natiuitatis eiꝰ narrandi iniciũ sumã: ut gr̃am
uiri ab incuna que fuerit agnoscatur:
suur rossio in aorantuis ir auoie p̃fecture galliar̃ patre eiꝰ ambrosio:
natus ambrosius ẽ. Ꝙ infans inarca p̃torii incuna positꝰ: cũ dormira
aꝑto ore. subito examen apũ adueniens. faciẽ eiꝰ atq ora cõpleuit.
ita ut ingrediendi mos egrediendiq frequentari uicib Que pat̾ qui
ꝓpt̃ cũ matre uł fila de ambulabat. ne ab ancilla abigerentur qus

Expanded text:
in quorum manibus liber iste versabitur, ut credatis vera esse, quae scripsimus: nec putet me quisquam studio amoris aliquid quod fide careat, posuisse; quando quidem melius sit penitus nihil dicere, quam aliquid falsi proferre, cum sciamus nos omnium sermonum nostrorum reddituros esse rationem . Nec dubitem et si non ab omnibus omnia, tamen a diversis diversa sciri, et ea cognita nonnullis esse, quae etiam minus ipse aut audire aut videre potui. Unde a die nativitatis ejus narrandi initium sumam, ut gratia viri ab incunabulis quae fuerit, agnoscatur. 3. Igitur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab a
Abbreviated transcription (Latin):
nis luxuria qua castitatem corrumpimus : Alia
uero luxuria cordis ẽ qua de castitate gloriamur
Dicit̾ ergoei. Accige sic̃ uir lũbostuos. ut qui prius
luxuriã corruptionis uicerat : nunc luxuria ftringat
elationis: ne de pacientia uel de castitate su perbiat.

Expanded text:
uria carnis qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel c
Abbreviated transcription (Latin):
dientes respicit. Sic enĩ legimꝰ: om̃is qui audit uerba
cidi apassionum cũ auenerint flumina & torrentes
atq impaus tribulacionum ex multitudine neglegen¬
tiarũ. cũ flauerint uenti. Illiutiq qui ꝑistũ aerem uolitot
parati ad xp̃i areã uentilandũ. Sicubi iueniant palcas
quas ad ludibriũ suũ rapiant. atq: dispergant. Tunc in ru¬
ent indomũ illã que sine obedientiae fundam̃to hedisi¬
cata est & fa ruina illus magna Ho ergo pluuia neq¬

Expanded text:
dientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba cidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
agone scłi cũ corpore pacem side lisimꝰ nõ habere et cum suis
uicus hic illis cõtinuum esse certam̃: pulcherrime. dixit
Inquire pacem: Ut quamuis eam hic nõ habeant tam̃ semꝑ hab¬
si precedentẽ Queramꝰ ergo seduili. sequamꝰ intenti qr illic
eam inuenire nõ possumꝰ: nisi hic diligetius inquiramꝰ quȩ
tunc comprehendi dabit᷑ quando ipsum conspiciemꝰ
simplicitas cordis. amoris uinculum. cõsortiũ hritatis
Haec est quȩ simulta tes tollit. bella compescit: comprimit
iras suꝑbos calcat. humiles amat discordes sedad. inimicos
cõcordat. cuntis est placida nõ querit aliena. nͦil depu¬
tat suum. Doc& amare quę nodisse nõ nouit. nescit extol¬
li. nescit inflari Hanc ergo qui accepit: teneat. qui ꝑdidit
refp&at. quiammisit: ex quirat Qm̃ qui in ea demre nõ
fucrit inuentꝰ abdicat᷑ a patre exeredat᷑ a filio: nil hominꝰ

Expanded text:
agone saeculi cum corpore pacem fidelissimos non habere, et cum suis vitiis hic illis continuum esse certamen, pulcherrime dixit, inquire pacem; ut quamvis eam hic non habeant, tamen semper asistit. Quaeramus ergo seduli, sequamur intenti: quia illic eam invenire non possumus, nisi hic diligentius inquiramus. Quae tunc comprehendi dabitur, quando ipsum conspicimus simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accepit, teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
lã & operatur iusticiã. Quil oquitur ueritatẽ in corde suo : quinõ egit dolũ
ilinguasua. Quinõ secit ꝓximostiomalũ. & ob pribriũ nõ accepit aduer¬
sus ꝓximũ srisuum Quimalignũ diabolũ aliqua sua dentẽ sibi cumipsa¬
sibi suasione. a conspectib cor dissui respuens deduxit ad nichilũ &
par uulos cogitatus eiꝰ tenuit: & allisit ad xp̃m. Quitim̃tes dñm de bon
obseruantia sua nõse reddunt helatos: sed ipsa in sebona nõ a se
posse sed ad ño fieri ex istimantes. operantẽ in se dñm magnificant
illut cũ proph& a dicentes. Non nob dñe nõ nob: sed nominituo da

Expanded text:
la, qui loquitur veritatem in corde suo; qui non egit dolum in lingua sua; qui non fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et allisit ad Christum petram. Qui observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lius egens aẽnus in mortalis omnimodo aquo om̃a initiũ
eõ secũt sunt Vencrandus diligendus metuendus extra
quẽ nichilest. Inmo in quosunt om̃a quȩ que sunt sursũ de¬
rus ut cerrore quȩ ab eo bene condita sunt conseruent᷑
nep glegentia parer& uit& precipiciũ. Et ne quod mi¬
rabilius ẽ preter mittã Tanta est clem̃tia eiꝰ ut contume¬
liaspassus abhis quos fecit sufferat & prior uoc&e cos

Expanded text:
lius egens, aeternus, inmortalis omni modo, a quo omnia initium consecuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quaequae sunt sursum, derus, ut terrore quae ab eo bene condita sunt conseruentur, ne neglegentia pareret uitae praecipitium, et, ne quod mirabilius est praetermittam, tanta est eius clementia, ut contumelias passus ab his quos fecit sufferat et prior uocet eos
Abbreviated transcription (Latin):
ultus potest esse : nec gemitus. Ubi ab ebunt om̃s scĩ amorem
ꝑfectũ timorem nullum & gaudiũ sempiternum: Ibieis
erit uoluntas certa. cupiditas nulla qm̃ fruendo caeles¬
tib bonis ad quę ꝑuenire cupiebant nichil eis deerit.
qđ ulterius concupiscant et in illa regione ꝑ p&uȩ secu¬
ritatis acpacis ꝑfectȩ beati nec timoris stimulos passuri

Expanded text:
ullus potest esse, nec gemitus. Habebunt ibi omnes sancti amorem perfectum, timorem nullum, gaudium sempiternum. Ibi erit voluntas recta, cupiditas nulla. Quoniam fruendo coelestibus bonis, ad quae pervenire cupiebant, nihil eis deerit quod ulterius concupiscant, et illi perpetua regione securitatis ac pacis perfecte beati, nec timoris stimulos passuri
Abbreviated transcription (Latin):
SCIS MOUITIS NOS RESPONDERE
inus. Voergo respondere . e. donis
eius p̃cedentib nr̃a obsequia red¬
dere. Tunc do uera obsequia¬
reddimus cum eum ꝓpt̃ amoris fidu¬
ciam non timemus.¬

Expanded text:
--Respondere samus. Deo ergo respondere est donis ejus praecedentibus nostra obsequia reddere. Unde reddimus, cum eos propter amoris fiduciam non timemus
Abbreviated transcription (Latin):
manducat & bibit. Quando & quantũ
iuͦcundum. exerc& ac sequitur¬
carnaliter hȩc omnia delectant.
aedificant. Et omnia desideria carnis
sp̾italis desi derii dilectione conpescit.
futura. p̃sentib ante ponit. carnem
spiritui subdit. & quic quid cupit. aut
ait. Non uult exsua. sed ex dĩsui uoluns¬
tate procedere. cui placere totis
uiribus con cupiscit

Expanded text:
manducat ac bibit quando vult, et quantum jucundum exercet ac sequiturcarnaliter delectat, aedificat, facit, et omnia desideria carnis spiritalis desiderii delectatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est intellectus sine errore. memoria
sine obliuione. cogitatio sine purga¬
tione. caritas sine simulatione. sensus
sine offensione : in colomitas sine debili¬
tate. salus sine dolore. uita sine mortę.
facilitas sine impedimento. saturitas
sine fastidio. & tota sanitas sine
morbo

Expanded text:
 est, intellectus sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, charitas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo
Abbreviated transcription (Latin):
temptationum suarum motibus Non
nouerunt Reges sunt. quia p̃lati cunctis
motibus carnis. modo luxoriae appe¬
titum frenant. modo aestum auaritiȩ
temperant. modo gloriae lationis
inclinant. modo suggestiones liuoris
obruunt. modo ignem furoris extiN¬

Expanded text:
tentationum suarum motibus non ri reges vocantur, quia praelati cunctis motibus carnis modo luxuriae appetitum frenant, modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elevationis inclinant, modo suggestiones livoris obruunt, modo ignem furoris exstin
Abbreviated transcription (Latin):
nare enim deb& addm̃ poeniten¬
do unusquisq dũ potest. pisi dum
pot ÷ noluerit. cum tarde deuolu¬
erie omnino non possit. Hinç ꝓpħ
ait. Quaerite dñm dum inueniri
potest. inuocate eum dũ ꝓpe est

Expanded text:
nare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum 211 potest, ne, si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est
Abbreviated transcription (Latin):
tus memorare nouissima tua:
& in a& num non peccabis. Uenturi ergo¬
exitus ignorantia incerta÷ & dũmori
quisq: non aestimat. tollitur. Unde
ne in iniquitatib suis subito rapiat᷑.¬
auitia. subito morientes ꝑtrahit
&d tormenta. Quã uis enim quisq
in hacuita sit iustus. tam̃ dũ ecorpore Tix¬
isto egreditur. ꝑtimescit nedignꝰ¬
sit supplicio. Hullus ÷ enim homo
absq: peccato. nec quis ꝙ potest de
dĩ securus. eẽ. iudicio. cum &iam¬
& deotiosis sermonib: reddenda
sit ratio. Breuis ÷ hominis uita. &¬

Expanded text:
tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde iniquitatibus suis itia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. Quamvis enim quisque in hac vita sit justus, tamen dum de corpore isto egreditur, pertimescat ne dignus supplicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
cessat agere. Ilam quimale agere
non desistunt. uana spe decepti . in¬
dulgentiã adõ & uitã requirunt¬
a&nã. Quam rectae quaererent.
si ab actione praua cessarent.

Expanded text:
e spe. 1. Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent.
Abbreviated transcription (Latin):
uenia ostendit. quidũ se adhuc
ꝓmitut p&ere. hoc quod sepol
ꝓmittebat obtinuit. Quatenꝰ q
usq adopus non uenerat culpa
usq ad cruciatũ ñ ꝑuenir& por¬
tentia. Sed cogitata afflictio iñs

Expanded text:
enia ostendit, qui dum se adhuc promittit petere hoc quod se petere promittebat obtinuit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds̃ caritas ÷ Carissimi si sic ds̃ diles
nos : & nos debemus alterutrum diliger
Sidiligamꝰ inuicem. ds̃ in nobis manec.
ergo put& hanc dilectione inqua ds̃
caritas : sedlanguor. Ferueat caritas
ad corrigendum. ad em̃ dandum:
Sunt boni mores: delectent. Sunt mali
emendentur. corrigantur. Sic ergo
diligamus inuicem. sincera & disci¬
in nobis ꝑfecta ÷ Cepisti diligere.

Expanded text:
is nostris. Charissimi, si sic Deus dilexit nos, et nos debemus alterutrum diligerSi diligamus invicem, Deus in nobis manet. et hanc dilectionem, in qua Deus est charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum. Sed si sunt boni mores, dilatentur: sunt mali, emendentur corriganturque. Si ergo diligamus invicem sincera et disciin nob
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscenda nonducitur. sed propria
largitur. quinulla in licita ꝑp&rat
sed ꝑparata ab aliis ut ꝓpria deplorta
quiita sẽ imitabilem c&eris in cancas
quae agit insinuat. quisic stud&

Expanded text:
cupienda non deducitur, sed propria atur. Qui nulla inlicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deploraQui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
decidatis Idõ inquio uos aiuratio¬
nis culpa cõpaesco ne frequenter
uera iurando aliqđo &iam in ꝑiuriũ
decidatis: Sed eo longius apeieran¬
do uitio st&s. quo nec uerũ degerare.
nisi ꝓxima necessitate uelias. Sed
& illȩ subiudiciũ reatus decidit.
qui& sinũ quã peierat. crebrius
tam̃ quã opus ÷ uerum deierat
Quia nimirũ ipsa suꝑ flua locutionis
odositate delinquit. offen ditq
iudicem. qui& inutile uerbũ. &
iura mentum omne u&uit¬

Expanded text:
decidatis. Ideo, inquit, vos a jurationis culpa compesco, ne frequenter vera jurando aliquando etiam in perjurium decidatis, sed eo longius a pejerandi vitio stetis, quo nec verum dejerare nisi proxima necessitate velitis. Sed et ille sub judicio reatus decidit, qui etsi nunquam pejerat, crebrius tamen quam opus verum est dejerat. Quia nimirum ipsa superfluae locutionis otiositate delinquit, offenditque Judicem, qui et inutile verbum et juramentum omne vet
Abbreviated transcription (Latin):
ETDINE INSTRUCTI FRATERNA EXACIE
AOSINGULAREM PUONAM HEREMI.
IAMEN SINE CONSOLATIONE ALTERIU
SOLA MANU UELBRACHIO. CONTRA
UITIA CARNIS UEL COGITATIONUM.
OO MXILIANTE PUONARE SUEFICIUNT.

Expanded text:
et bene instructi fraterna ex acie, ad singularem pugnam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio, contra vitia carnis, vel cogitationum, Deo auxiliante, sufficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
linda funt. sed quta dissimulantur
indicanda. Aliquado &x apte coguita
medire toleripda: Aliquanddaugro
subtilee & occulte ꝑscritanda ⁊ ali¬
quando leniter argugo da anqndo

Expanded text:
ulanda, sed quia dissimulantur indicanda, aliquando et aperte cognita mature toleranda, aliquando subtiliter occulta perscrutanda, aliquando leviter arguenda, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Exp̃. Ille ergo poenitentiã digne agit
quisic p̃terita mala deplorat. ut
futura iterũ non cõmiteat. Nam
qui plangit peceatũ . & iterũ admit¬
tit peccatum. quasi siquis lau&
laterem crudũ: Quem quanto magis
ȩlauerit. tanto amplius lutũ facit

Expanded text:
. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
Et tales sequi p̃sunt ex hibeant. quib
subiecti occulta sua ꝓdere non eru¬
bescunt. Vt cum temptationum
fluctus paruuli tolerant. ad patris
mentem quasi ad matris sinũ recũr¬

Expanded text:
 tales se exhibeant, quibus subjecti occulta sua prodere 233 non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem quasi ad matris sinum recur
Abbreviated transcription (Latin):
taite audientium formari deba.
sermo doeteium t & adsua sita¬
gilis congriat. x camen a comunis
aedificationis atte: qumqua rroedin
partus. qu antdo infirnũs effictar
insirmus. ut infirmos saluos faciat:¬
saluos faciat. Quando forma factus
grec. humilib humilititis ostendit
form im & oboedientib oboedientiȩ
p̃biae exemplar. similit̃ abstinentib

Expanded text:
tur audientium formari debet sermo doctorum, et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. icitur, quando infirmis efficitur infirmus, ut infirmos salvos 84 faciat; quando forma factus gregi, humilibus humilitatis ostendit formam, obedientibus obedientiae praebet exempla; similiter ab
Abbreviated transcription (Latin):
iagnus. iuxta & uelox nimis
Velox dies dñi. amara: tribulabitur
ibi fortis. Dies irae. dies illa Dies
tribulationis & angustiae. Dies cila¬
mitatis & miseriae . dies tenebrarũ
& caliginis. Dies nebulȩ & turbi¬
dinis. Dies tubae & clangoris

Expanded text:
magnus, juxta, et velox nimis; vox diei Domini amara, tribulabitur ibi fortis, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris
Abbreviated transcription (Latin):
quisq: in opere suo. obseruare deb&
ꝓpriã regulã. sicut membrum iN
corpore. quia dampnum habebit.
sine glexerit implere. qđ ei in iunc¬
tum ÷ : & de comuni fr̃m utilitate
neglegens amplius periclitabitur.
& ido mente & deuotione coplere
deb&. id quod scriptum ẽ : cantantes
& psallentes in cordibus uris dño
Sienim corporalit̃ non oc currit
ad eẽ . cũ ceteris adorationis locũ.
in quo cumq loco inuentus fuerie.
qđ deuotionis ÷ expleat. oport&
tamen obseruare. Neforte quis
possit complere intempore suo.
quod cõplendum ÷ & occurrere.
seddũ loqui uult occasiones nectit
tãquã inministerii opere occupatꝰ.
quod qui fac̃ & offendiculũ c&eris
praestat: & ipse neglegentis
crimen incurrit. Hinc alius mona
spãles sine laico ãbulant. iusti
adse. & cantantes modice deuia
flectant genua. & post orationẽ
redeant inuiã. mox abomNi
uerbo alieno adõ tacentes ꝓpt̃
reuerentiã operis di. & sic ãbu

Expanded text:
quisque in opere suo observare debet propriam regulam, sicut membrum in corpore; et damnum habebit, si neglexerit in eo quod injunctum est ei, et de communi fratrum utilitate negligens amplius periclitabitur. Et ideo tota mente et devotione complere debet id quod scriptum est: Cantantes et psallentes in cord. Si enim corporaliter non occurrerit adesse cum caeteris ad orationis locum, in quocunque loco inventus fuerit, quod devotionis est, expleat. Oportet tamen observare, ne forte quis possit complere in tempore suo, quod complendum est, et occurrere; sed dum loqui vult, occasiones nectit, tanquam in ministerii opere occupatus. Quod qui tacit, et offendiculam caeteris praestat, et ipse negligentis crimen incurrit. § IV.--EX spiritales sine laico ambulant juncti ad se, et cantantes modice de via flectant genua, et post orationem redeant in viam; mox ab omni verbo alieno a Deo tacentes propter reverentiam oper
Abbreviated transcription (Latin):
FRIB: INFIRMIS. AUT DEUCATIS
TALIS OPERA AUTARSINIUN¬
GATVR. UTNEO OTIOSISINT . NEC. T¬
UIOLENTIA LABORIS OPPRI¬
MANVR. UT EFEVGENTVR QVORV
IN DECILLITAS ABABBATE CON¬
SIDERANDA EST

Expanded text:
ribus infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est
Abbreviated transcription (Latin):
IO .Ẽ. SUDTRAHAT CORPORISVO
OECYBO OESOTU OESOMNO OE
LOQUACITATE. DESCVRITATE
ET COSPALIS OESIDERII GAUOIO
SC̃M PASCHA EXPECTET

Expanded text:
Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet
Abbreviated transcription (Latin):
ad genua abbatis. agentes gratias
deboni actus uoluntate concessa.
& post impensam humilitaetem.
simul & oresuo abbati indicent quis
quod uoluerit abstinere.
DEFRIB: QUILONGE ABORATO
INLADORE ETNON POSSUN
IOCCURRERE HORA COPE¬
TENTI ADORATORIŨ. ET ABBAS
HOC ꝑPENDET QUIAITAẼ. AGAN
IBIDEM OSUS DI UBIOPERANTVR
CUTREMORE DIUINO FLECTENTES
GENUA: SIMILITER QUI INTINERI
DIRECTISVNT. NONEOS P̃TEREANI
HORAE CONSTITUTAE. SEO UT
POSSUNT AGANT IBI. ET SERUI¬
TUTIS PENSUMA NONNE GLEGAN
REODERE

Expanded text:
ad genua abbatis, agentes gratias de boni actus voluntate concessa: et post impensam humilitatem, simul et ore suo abbati indicent, quis quid voluerit abstinere.RIBUS QUI LONGE AB ORATORin labore, et non possunt occurrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negligant reddere
Abbreviated transcription (Latin):
carni subduxerint. debent
saginari: quia qͥ inħ paruo tpr¬
tari. iuste cum eo merebuntur
infuturo l&&ari
HOCIPSVD TAM̃ QUOD UÑ QSQ
TATE. QUIA QD SINE ꝑMISSIO¬
tie patris spatis fit ip̃sũo¬
TIONI DEPUTABITUR: ET VANE¬
GLORIE NONMERCEDI ERGO
CU UOLUNTATE ABBATIS. OMNIA
AGINDASINI¬

Expanded text:
carni subduxerit, in illo saginari. Quia in hoc parvo temportari, cum eo merebitur in futuro laetariHoc ipsum tamen quod unusquisque tate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis fit, praesumptioni deputabitur, non mercedi. Ergo cum voluntate abbatis omnia agenda sun
Abbreviated transcription (Latin):
scarum scripturarũ. siue quia in¬
tellectũ mentis erudit. seu qd
amundi uanitatib abtractũ
hominem. ad amorem dĩ ꝑ duc̃¬
Conpunctio cordis ÷ humilitas
mentis. cũ lacrimis ex oriens.
derecordatione peccati. &
timore iudicii. Illa ẽ cor¬
uersis ꝑ fecta. conpuncti¬
onis affectio. quae om̃s ase
carnalium desideriorũ affectꝰ
repellit . & intentionem suã
toto mentis studio. indĩ con¬
templationem defigit. Ille enĩ¬

Expanded text:
ctarum Scripturarum, sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducCompunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem defigit. Gemi
Abbreviated transcription (Latin):
I ANTEOMIA SANAE. DEPUTEN VNꝰ AVT
DUO SENIORES. QUICIREU EAN MONAS¬
TERIV HORIS QUIB UACANT PR̃S LEC¬
IONI. ET UIDEANT NEFORTE INUENI¬
ATVR FR̃ ACCEDIOSUS. QUIUOCAT
OTIO AUTEABULIS. ET NONEST IN¬
INUS LECTIONI. ET NONSOLUM
SIBI INUTILIS EST: SED ETIAM
ALIOS DISTOLLIT. HICTALIS SIQS
ABSIT REPERTUS. CORRIPIATVR
SEMEL ET SCDO. SINON EMEN DAVE¬
RIT. CORRIPTIONIREGULARI
SVBIACEAT. TALITIR UT CAETERI
TIME ANT.

Expanded text:
 Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et nonsibi inutilis est, sed etiam alios extollit. Hic talis si quod absit repertus fuerit, corripiatur semel et secundo; si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter, ut caeteri timeant.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dñica. nihil aliud agant.
nisidõ uacent. neꝑ aliqua occa¬
sione se uelint aut alios ex cu¬
sare. tamen contestor fr̃s. nul
nisi tantum hymnis. & psalmis.
& canticis spiritalib dies illa
transeatur
IEAT. SIQ̃ VEROITANEGLEGENS IT DE¬
SIDIOSUS FUERIT. UTHON UELIT
AUT NON POSSIT MEDITARE AVT
LEGIRE. IN IVN GATUR EI OSUS

Expanded text:
autem dominica nihil aliud agant nisi Deo vacent, ne pro aliqua occasione se velint aut alios excusare. Tamen contestor, fratres, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transigaturt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungatur ei opus
Abbreviated transcription (Latin):
pacomiusait. Peplus oꝑis fr̾s com¬
pellantur facere. sed moderatus
labor. omnes adoperandũ ꝓuoc&
sitq: int̃ eos paxatq concordia. &
libent̃ maiorib subiciantur. sedentes¬
& ambulantes. ac stantes in or dine
suo. & minuicẽ dehumilitate
certantes
QUADRAGE VSQ HORA SECUNOA
PLENA. LECTIONI UACEN HORA .II.
AGATVR TERTIA. ET USQ NONAM
OMISINOS: SVŨ LABORENT QUOD EIS
INIVNGITVR FACTO AUTE PRIMO
SIGNO NONE HORAE DEIUN GANT
ADOPERASUA SINGVLI ETSINT
PARATI DUSCBMSIGNU PULSAVE¬
RIT POST REFECTIONE AUTE UACIS
LECTIONIB SVIS. AUT PSALMIS
Opis dĩ recordatio teneatur.
id.ẽ. ut dum ex terius ꝑtemporalẽ
oportunitatem. manꝰ oꝑib occupant᷑
interius mens cum linguae medita¬
tione psalmorũ & scriptura rum
recordatione dulgescat. Namsi
uiolator huius regulae fabulati¬
one delectetur. silentii poena
castigetur

Expanded text:
CLXXIX. Ne plus operis fratres compellantur facere: sed moderatus labor omnes ad operandum provocet. Sitque inter eos pax et concordia, et libenter majoribus subjiciantur, sedentes, ambulantes, ac stantes in ordine suo, et invicem de humilitate certantes que in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmisoperis Dei recordatio teneatur. Id est, ut dum exterius per temporalem opportunitatem manus operibus occupantur, interius mens cum linguae meditatione psalmorum ac scripturarum recordatione dulcescat. Nam si violator hujus regulae fabulatione delectetur, silentii poena castigetur
Abbreviated transcription (Latin):
lempnitatib uel manifesta
egritudine diem sine operatione
transeuntẽ. a conuiuio decer¬
nimus excludendum: iubente
duco¬

Expanded text:
emnitatibus vel manifesta aegritudine, diem sine operatione transigentem a convivio decernimus excludendum, jubente duc
Abbreviated transcription (Latin):
VSQ HORAM PENE QUARTAM
LABORENT QUOD NECESSARIŨ
EUERIT ABHORA AUTEM
QUARTA USQ: HORA QUASI SEXTA¬
AGENT. LICTIONI UACENT.
temporib: oport& operari
monachorũ. & ꝓpͥis orationi
lectioniq incumbere. horas enĩ
deb& habere monachus cor¬
gruas. & ad singula officia
deputatas. Partes autẽ temporũ
suis quibq operib talit̃ depu¬
tantur. Aestate enim amane
usq: inhoram terciam laborare
oport&. A tertia uero usq ad sextã
lectioni uacare. dehino usq: usq Exp̃
ad nonam requiescere : post nonã
autem usq ad temp: uesꝑtinum.
iterum operari¬
AMENSA. PAUSENT INLECTA SUA
CUOMI SILENTIO. AUTFORTE QUI
UOLUERIT LEGERESIBI. SICLEGAT
MALIUM NONINQVIETET . ET AGAT¬
NONATEMPERIUS. MEDIANTE
OCTAUA HORA. &ITERU QUOD
FACIENDUM EST OPERENTUR
VSQ ADUESPERAM SIAUTE
HECESSITAS LOCI. AUT PAUPTAS
EXIGERIT UTAD FRUOES RICOL¬
LIGENDAS PSE OCCUPENTUR.
NONCONTRISTENTVR. QUIA
TVNE NERE MONACHISUNT̃.
SILABORE MANVNM SUARU
UIMINTISICUT ET PATRES

Expanded text:
usque ad horam pene quartam usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent.temporibus oportet operari monachum, et propriis orationi lectionique incumbere. Horas enim debet habere monachus congruas ad singula officia deputatas. Partes autem annui temporis suis quibusque operibus taliter deputantur. Aestate enim a mane usque ad horam tertiam laborare oportet; a tertia autem usque ad sextam lectioni vacare; dehinc usque ad nonam requiescere; post nonam autem usque ad tempus vespertinum iterum operaria mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inqnona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres
Abbreviated transcription (Latin):
chi. quib: oport& non solũ uitaesuȩ
necessaria ꝓpriis manib: exhibere.
si &iam indigentiã aliorum laborib
suis reficere. qui uirib corporis
& integritate salutis consistunt.
siinopere otiosi sunt duplictter
peccare noscuntur. quia non solũ
non laborant. sed &iam alios uitian.
& ad imitationẽ suam inuitant:
ꝓpt̃ea enim quisq ud dm̃ conuerat᷑.
ut ei deseruiens laboris habeat
curam. ñ ut otio deditus in ertia
pigritiaq pascatur. Quisic uolunt
uacari lectioni ut non operentur.
ipsi lectioni contumaces existunt.
qͥa ñ faciunt qđ ibi legunt : ibi enĩ
scriptum est. Oꝑantes. suũ panẽ
& diriserunt sabbata eiꝰ. Hostes
enĩ sabbata uidentes irrident.
cũmaligni sp̃s ipsa uacationis
otia. ad cogitationes in licitas
pertrahunt
ETIDO CERTIS TEPORIB: OCC¬
PARI DEBIN ERS. IN LABORE
MANVVM. CERTIS ITERU HORIS
INLECTIONE DIUINA IDEOO HAC
DISPOSITIONE CREDIM VTRAO
TEMPORA ORDINARI. ID EST
UT APASCHAUSQ ADRLOCTBR
AMANE EXEVNES APRIMA:

Expanded text:
oportet non solum vitae suae necessaria propriis manibus exhibere, sed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere? Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere otiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur: quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea enim quisque ad Deum convertitur ut ei serviens laboris habeat curam, non ut otio deditus inertia pigritiaque pascatur. Qui sic volunt lectioni vacare ut non operentur, ipsi lectioni contumaces existunt, quia non faciunt quod ibi legunt. Ibi enim scriptum est: Operantes suum panem re in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahuntEt ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima
Abbreviated transcription (Latin):
tram̃sam qđ cumq ł modicum
aliq̃ manducare p̃sumat. aut¬
&iam poma quȩ tẽpore suo sub
ardorib iacent. nontantũ de¬
gustare sed &iam targere.
absq his quȩ in cõmune cõme¬
duntur. sacrilegͥum fit. Ex¬
comunicationis enim sententiã
subibit. qui uel occultae. uel
extra ordinariãm ensam aliqͥd
fertur aliquid apriore. & acciꝑe
rennuit . hora qua desidera uerit
h quod prius recusauit. aut
aliud omnino nihil accipiat.
usq: adem̃ dationẽ congruam.
ordinatum intelligitur ita. cui
aliquid a priore offertur. &
rennuerit accipere. hora qua
desi derauerit sub auditur
accipe: aut hoc ꝑcipiat quod
prius recus auit. aut aliud om¬
dictum est. &iam deomnire
q̃ adusus corporis ꝑtin&. eadẽ
forma seruari potest

Expanded text:
tra mensam quodcunque vel modicum aliquis manducare praesumat: ut etiam poma, quae tempore suo sub arboribus jacent, non tantum degustare, sed etiam tangere absque his quae in commune comeduntur, sacrilegium sit. communicationis enim sententiae subjacebit, qui vel occulte vel extra ordinariam mensam aliquid fertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad emendationem congruam.ordinatum intelligitur ita: Cui aliquid a priore offertur, et renuerit accipere, hora qua desideraverit, subauditur accipere; aut hoc percipiat quod prius recusavit, aut aliud omdictum, etiam de omni re, quae ad usus corporis pertinet, eadem forma servari potest
Abbreviated transcription (Latin):
culpis quod ad animȩ maiorem
ꝑtineat dampnationẽ aliquam
confessionem. suo manifestec
abbati. nedum tpr ħ animi culpã
decegere uerecundat. cũ reatũ
culpe. faciem diaboli interius
recondat XLUII.
DESIGNIFICANDA HORA
OPERIS DI
OPERS DI DIES NOC EXP̃¬
TISQ SITCVRA ABBA¬
TIS. AUTIPSE NVNTI¬
ARE. AUTTALE SOLLICITO FRI
INIVNGAT HANCCVRAM. VT
OMIA HORIS CÕPETENTIBUS
COPLEANTUR.
ad cursum ꝓcurare. iuxta
dispensationem abbatis deb&
cui cũq ordinatum fuerit. id ÷
qui m̃te sollicita. & inpigra
ut op: dĩ non tardetur. qui non
totam congregatioñ adofficium
tam noctis transeat horam. ł eandẽ
occasione aiusto ordine diuiatũ
fuerit. ut non scđm ordinẽ suum
hore custodiantur. suꝑ positione
PSALMOS AUTE EANTISHONAS
PABBATE ORDINESUO QUIB: IUSSQ
EERIT IMPONANT. CANTARE AVE
RE FIAT. ET CUI IUSSFRIT ABBAS

Expanded text:
 majorem pertineat damnationem, confessionem volens suo manifestet abbati: ne dum tepore animi culpam detegere verecundat, cum reatu culpae faciem diaboli interius recondat. § IV.DE SIGNIFICANDA HORA OPERIS DEIoperis Dei die noctuque sit cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus compleantur.curare juxta dispositionem abbatis debet, cuicunque ordinatum fuerit, id est, qui mente sollicita et impigra ut opus Dei non tardetur. Si vero totam congregationem ad officium tam noctis transeat horam, vel eamdem occasione a justo ordine deviatum fuerit, ut non secundum ordinem suum horae custodiantur, superpositione Psalmos autem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem re fiat, et cui jusserit abbas
Abbreviated transcription (Latin):
PRO ISSO.RTVNC SI IVSSERIT ABBAS
RECIPIATVR INCHORO. UE ORDINE
QUO ABBAS OECREVERIT. ITA
SANE UT PSALMŨ ł LECTIONEM.
AUTALIUD QUIONON PRESYMAT
SEINTERRA IN LOCO QUOSTAT
ETSICSATIS FACIAT USQUEOU
EI IUBEAT IT ERUM ABBAS. UTQU¬
ESCAT IAM ABBACSATIS FACTIONE

Expanded text:
pro ipso: et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel ordine quo abbas decreverit; ita sane ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid, non praesumat se in terra, in loco quo stat, et sic satisfaciat, usque dum ei jubeat iterum abbas, ut quiescat jam ab hac satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. introire non audeat. sed¬
stans foris adianuã sustineat.
donec finitis psalmis congregatio
relax &ur. & tunc submissa iN
terra paenitentia neglegentiȩ
suȩ ł tarditatis coram omnib
ab abbate impetr& ueniam
Quodsi contẽpserio satis facere.
nullo modo int̃ fr̾s soci&atem

Expanded text:
fratres introire non audeat. fratres introire non audeat. Stans foris ad januam sustineat, donec finitis psalmis congregatio relaxetur: et tunc submissa in terra poenitentia negligentiae suae, vel tarditatis coram omnibus ab abbate impetret veniam. Quod si contempserit satisfacere, nullo modo inter fratres societatem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam foris omnino non segre¬
gentur. nam a somno detenti
dormiant. aut in aliquo maligno
hosti. ad eundi detur occasio
intus & enimpositus. nec totũ
ꝑdit quod coeperat. & uere¬
cundia acm&u frangitur. dũ
ab omnib uidetur. & quando
c&eri expl&co officio foras egre¬
diuntur. ille in aecclesia ꝓipsa
tarditate positus. duod ecim
psalmos supra cursus seriem
cant& . Siuero extoto cursum
suum ꝑdiderit. p̃cipuae noct̾nis
horis in quib nullum aliad opus
impendit. suꝑ positione dampnet᷑¬
DIURNIS ANTEM HORIS QUIAD
Oẜꝰ D̃I POST UERSŨ ET OLORIA
PRIMI PSALAE. QUIPOST UERSU
DR NONOCCVRRERIT. LEGE QVA
SUPRA DIXIMVS INULTIMO
STENT. NEC PRAE SUALAN SOCI¬
ARI CHORO PSALLENTIU USQ
ADSATIS FACTIONE. NISIFORTE
ABBAS LICENTIAM OEDERIT
REMISSI ONESUA ITATAMEN
diurnas qui ad primum psalmũ
non occurrerit: Introire in ora¬
torium cũ c&eris non audeat.
sed paenitentiae delegabitur
in coeptus non occurrerit. ulte¬
rius in oratorium. int̃ psallentes

Expanded text:
Nam foris omnino non segregentur, ne a somno detentae dormiant, aut in aliquo maligno hosti adeundi detur occasio. Intus etenim posita nec totum perdit quod coeperat, et verecundia ac metu frangitur, dum ab omnibus videtur. Et quando caeterae expleto officio foras egrediuntur, illa in ecclesia pro ipsa tarditate posita duodecim psalmos super cursus seriem cantet. Si vero ex toto cursum suum perdiderit, praecipue nocturnis horis, in quibus nullum alium opus impendit, suppositione damnetDiurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, diurnas, qui ad primum psalmum non occurrerit, introire in oratorium cum caeteris non audeat, sed poenitentiae delegabitur. incoeptus, non occurrerit, ulterius in oratorium inter psallentes
Abbreviated transcription (Latin):
IQ̃DU PRONUNTIAT OSALMU. RES¬
SPONSORIU. MUT ANTISHONA.
ELECTIONE FALLITUR. NISISATIS¬
EACTIONE IBI CORA OMPIB: HUMILI¬
ATUS FUERIT. MAIORI UIN DICTAE
SVBIACEAT. QUIPPE QUINOLUIT
HUMILITATE CORRIGERE QUOD
NEGLEGENTIA DELIQUID. INFANES¬
AUTEM PROTALI CULPA UAPVLENT

Expanded text:
is dum pronuntiat psalmum, responsorium, antiphonam vel lectionem, fallitur, nisi satisfactione ibi coram omnibus humiliatus fuerit, majori emendationi subjaceat: quippe qui noluit humilitate corrigere quod negligentia deliquit. Infantes pro tali culpa vapulent
Abbreviated transcription (Latin):
TEXI. A PENECOST̃ AUTE TOTA AESTAII
SILABORES AGRORO NON HABIN
MONACHI. AUT NIMETAS AESEAISS
NONTVRBAT. QUARTA ET SEXIA
PERIA NEIVNEN VSQ ADNONAM

Expanded text:
: A Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam
Abbreviated transcription (Latin):
neglegentiis fuerit deputatꝰ.¬
iubeatur adstare. & ibi cũ uere¬
cundiae m&u expectare. &
post impl&um tursum ꝓlixa
uenia ante co&um fr̃m e grẽdi¬
entium satis facere:
NAUSIFORIS ORATORIO¬
IREMANEANA ERIT EORITALIS
QUISE AUT RE COLLOCIT. ET DOR¬
MIAT̃. AUT CERTESEDEAT. SIDI
EORIS ET PABVLIS UACET. ET DAT
OCCASIO MALIGNO. SIINGREDI¬
ANTVR INTUS. UTNECTOTU
PERDANT. ET DERELIQVO
EMENDENT

Expanded text:
negligentibus fuerit deputatnegligentibus fuerit deputatus, astare, et ibi cum verecundiae metu exspectare, et post expletum cursum prolixa venia ante coetum sororum egredientium satisfacere. Naremaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendet