comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fatis legati contra ius gentium arma capiunt. Nec id clam ẽẽ potuit cum
ante signa etruscorum tres nobilissimi fortissimiq romane iuuentutis
ugnarent. tnĩ remanebat peregrina uirtus: que ni ATfabius euecti
extra atiem equo ducem equorum ferociter in ip̃a etruscorum signa incur¬
santem ꝑlatus transfixum hasta occidit spolia eius legentem. galli agnouẽ
tiem romanum legatum ẽẽ signum cdatum ẽ¬

Expanded text:
fatis legati contra ius gentium arma capiunt. nec id clam esse potuit cum fatis legati contra ius gentium arma capiunt. nec id clam esse potuit cum ante signa Etruscorum tres nobilissimi fortissimique Romanae iuuentutis pugnarent; tantum eminebat peregrina uirtus. quin etiam Q. Fabius , euectus extra aciem equo, ducem Gallorum, ferociter in ipsa signa Etruscorum incursantem, per latus transfixum hasta occidit; spoliaque eius legentem Galli agnouere, perque totam aciem Romanum legatum esse signum datum
Abbreviated transcription (Latin):
ciusinis Quibus postꝗ̃ mandata ediderunt in consilio gallorum. datur insũ
si nouum nomẽ audiant romanorum: tamen credere uiros fortes e̾ẽ q¬
rum auxilium ab clusinis in re trepida sit imploratum. Et qm̃ legatione
adu̾sus se maluerint ꝗ̃ armis tueri sotios. ne se quidem pacem quam illi af¬
ferant aspernari si gallis egentib agrum quem latius possiderant quã colant
clusini ꝑtem finium concedant. Aliter pacem impetrari non posse. Et insum
ram ab romanis se accipere uelle. & si neget᷑ ager coram hisdem romani
dimicaturos: ut nunciare domum possent: quantum galli uirtute ceteros mor¬
tales prestarent Quodnam idius ẽẽ agrum a possessorib petere aut minari
arma romanis querentib & quid inetruria gallis eẽt rei cum illi se ĩ
ius ferre. & omnia fortium uirorum eẽ ferociter dicerent: actensis utrimq
animis ad arma discurrit᷑. & p̃lum conserit ibi iam urgentib romanã urbem

Expanded text:
isset. quibus postquam mandata ediderunt in concilio Gallorum datur responsum, etsi nouum nomen audiant Romanorum, tamen credere uiros fortes esse quorum auxilium a Clusinis in re trepida sit imploratum; et quoniam legatione aduersus se maluerint quam armis tueri socios, ne se quidem pacem quam illi adferant aspernari, si Gallis egentibus agro, quem latius possideant quam colant Clusini, partem finium concedant; aliter pacem impetrari non posse. et responsum coram Romanis accipere uelle et si negetur ager, coram iisdem Romanis dimicaturos, ut nuntiare domum possent quantum Galli uirtute ceteros mortales praestarent. quodnam id ius esset agrum a possessoribus petere aut minari arma Romanis quaerentibus et quid in Etruria rei Gallis esset, cum illi se in armis ius ferre et omnia fortium uirorum esse ferociter dicerent, accensis utrimque animis ad arma discurritur et proelium conseritur. ibi iam urgentibus Romanam urbem
Abbreviated transcription (Latin):
ad stirpem fratri similior ꝗͣ patri his aliisq increpando iuuenem instigat nec
conquiescere ip̃a põt. si cum tanaquil peregrina mulier tantum moliri potuisset
animo ut duo continua regna uiro ac de inceps genero dedisset ip̃a regi
orta nullum momentum indando adimendoq regno faceret:

Expanded text:
retro ad stirpem, fratri similior quam patri.' his aliisque increpando iuuenem instigat, nec retro ad stirpem, fratri similior quam patri.' his aliisque increpando iuuenem instigat, nec conquiescere ipsa potest si, cum Tanaquil, peregrina mulier, tantum moliri potuisset animo ut duo continua regna uiro ac deinceps genero dedisset, ipsa regio semine orta nullum momentum in dando adimendoque regno faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
Tum uero indies infestior tulli senectus in¬
festius cepit regnum eẽ. iam enim abscelere aliud spectare mulier scelus nec
nocte nec interdiu uirum conquiescere pati: ne gratuita preterita parricidia eeñt
on sibi defuisse cui nupta diceretur nec cum quo tacita seruiret. de fuisse
se regnum dignum putaret qui meminisset se ẽe̾ prisci tarquinii filium qui
habere ꝗ̃ sperare regnum mallet. Si tu is es cui nuptam me arbitror & uirũ
regem appello. sim minus eo nunc peius mutata res est ꝙ istic cum ig¬
uia e scelus quid non accingeris. non tibi ab corintho nec ab tarquiniis ut pr̃ĩ
tuo ꝑegrina regna molliri necesse est. Dii te penates patriiq & patris imago a
domus regia & indomo regale solum & nomen tarquinium creat. uocatq re¬
gem. Aut si ad hoc parum est animi quid frustraris ciuitatem quid te regiũ
iuenem conspici sins. facesse hinc tarquinios aut corinthum deuoluere

Expanded text:
tum uero in dies infestior Tulli senectus, infestius coepit regnum esse; iam enim ab scelere ad aliud spectare mulier scelus. nec nocte nec interdiu uirum conquiescere pati, ne gratuita praeterita parricidia essent: non sibi defuisse cui nupta diceretur, nec cum quo tacita seruiret; defuisse qui se regno dignum putaret, qui meminisset se esse Prisci Tarquini filium, qui habere quam sperare regnum mallet. 'si tu is es cui nuptam esse me arbitror, et uirum et regem appello; sin minus, eo nunc peius mutata res est quod istic cum ignauia est scelus. quin accingeris? non tibi ab Corintho nec ab Tarquiniis, ut patri tuo, peregrina regna moliri necesse est: di te penates patriique et patris imago et domus regia et in domo regale solium et nomen Tarquinium creat uocatque regem. aut si ad haec parum est animi, quid frustraris ciuitatem? quid te ut regium iuuenem conspici sinis? facesse hinc Tarquinios aut Corinthum; deuoluere
Abbreviated transcription (Latin):
facili p̃lio cesi ad antium hostes. uictor excitus depopulatus uolscum agrum
castellum ad latum fucinum ui expugnatum. atq in eo tria milia hominũ
capta. Ceteris uolscis inmenia compulsis nec defendentibus agros. DictatoR
bello ita gesto ut tantũ non defuisse fortune uideretur: felicitate ꝗͣ gloria
maior inurbem rediit magratuq se abdicauit.¬

Expanded text:
facili proelio caesi ad Antium hostes; uictor exercitus depopulatus Uolscum agrum. facili proelio caesi ad Antium hostes; uictor exercitus depopulatus Uolscum agrum. castellum ad lacum Fucinum ui expugnatum, atque in eo tria milia hominum capta, ceteris Uolscis intra moenia compulsis nec defendentibus agros. dictator bello ita gesto ut tantum non defuisse fortunae uideretur, felicitate quam gloria maior in urbem redit magistratuque se abdicauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tum hala Seruiliꝰ
tribunus militum tacusse tam dui ait non quia incertus siue fũi̾t quẽ enim
bonum ciuiem se cernere sua apublicis consilia: sed quia maluerit colleg
sponte cedere aũti senatus ꝗͣ tribunitiam potãtem adu̾sus se implorari pate¬
rent. tum quoq si res sineret. libenter se ad acturum tpũs his fuisse ad re¬
ceptum nimis ꝑtinacis sñie. sed cum belli necessitates non expetent hũa
consilia potiorem sibi collegarum gratia rempuͭã fore: & si maneat insnĩa
senatus dictatorem nocte ꝓxima dicturum. ac si quis intercedat senatꝰ con-
ti aũcte se fore contentũ. Quo facto cum haud inmeritã laudem gra
apud omines talisset. dictatore P. Cornelio dicto ip̃e abeo magr̃ equitũ creatus¬
est. Exemplo fuit collegis. eumq intuentib ꝗͣ grã atq honos opportuniora
in terdum non cupientibus ee̾nt. Gellum haud memorabile fuit. uno atq eo

Expanded text:
tum Ahala Seruilius , tribunus militum, tacuisse se tam diu ait, non quia incertus sententiae fuerit—quem enim bonum ciuem secernere sua a publicis consilia?—, sed quia maluerit collegas sua sponte cedere auctoritati senatus quam tribuniciam potestatem aduersus se implorari paterentur. tum quoque si res sineret, libenter se daturum tempus iis fuisse ad receptum nimis pertinacis sententiae; sed cum belli necessitates non exspectent humana consilia, potiorem sibi collegarum gratia rem publicam fore, et si maneat in sententia senatus, dictatorem nocte proxima dicturum; ac si quis intercedat senatus consulto, auctoritate se fore contentum. quo facto cum haud immeritam laudem gratiamque apud omnes tulisset, dictatore P. Cornelio dicto ipse ab eo magister equitum creatus exemplo fuit collegas eumque intuentibus, quam gratia atque honos opportuniora interdum non cupientibus essent. bellum haud memorabile fuit. uno atque eo
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem anno de tusculanis. Flauia rogatione
ut ppłi iuditium M flauius fabius tribunus pł. tullit ad ppłm ut
tusculanos aĩadu̾teret᷑. ꝙ eorum oꝑe ac consilio uelitern: priuernatesq
mam uenit. ea multitudo ueste mutata & spem reorum tribus circuit
genib se omnium ad uoluens. plus itaq mĩa ad pene ueniam impetran¬
dam ꝗ̃ tam acd crimen purgandum ualuit. Tribus omnes p̃ter pol
antiquarunt legem. pollie smã fuit puberes u̾beratos necari coniuges
sub corona lege belli uenire: memoriamq euis ire tusculanis ĩpene tam
atrocis auctores manxisse ad prũm etatem cõstat: nec queꝙͣ expoͥl
bu candidatũ ferme datum papirium ferre solitum

Expanded text:
eodem anno de Tusculanis Flauia rogatione populi fuit iudicium. M. Flauius tribunus plebis tulit ad populum ut in Tusculanos animaduerteretur, quod eorum ope ac consilio Ueliterni Priuernatesquemam uenit. ea multitudo ueste mutata et specie reorum tribus circuit genibus se omnium aduoluens; plus itaque misericordia ad poenae ueniam impetrandam quam causa ad crimen purgandum ualuit. tribus omnes praeter Polliam antiquarunt legem: Polliae sententia fuit puberes uerberatos necari, coniuges liberosque sub corona lege belli uenire. memoriam eius irae Tusculanis in poenae tam atrocis auctores mansisse ad patrum aetatem constat nec quemquam ferme ex Pollia tribu candidatum Papiriam ferre solitum
Abbreviated transcription (Latin):
ab alteo ex̾citu integro in tactoq fessi oppͥmerent᷑: & quia passim ins
gam dissipati sunt minor cedes quam ꝓtanta iuctoria fuit. tria milia &

Expanded text:
ne ab altero exercitu integro intactoque fessi opprimerentur. et quia passim in ne ab altero exercitu integro intactoque fessi opprimerentur. et quia passim in fugam dissipati sunt, minor caedes quam pro tanta uictoria fuit: tria milia et
Abbreviated transcription (Latin):
repente se ostendere Equites ducib tribunis haud multo plus hostib
suis eximprouiso ante signa euecti prebuerunt tumultus. Aduers
incitatas turmas stetit ĩmota samnitium aties nec ꝑte ulla pelli aut
ꝑ rũpi potuit. Eo postꝙͣ irritum inceptum erat recepti post signa prelio
esserunt. creuit ex eo hostium animus: nec sustinere frons pͥma tam
longum certamen increscentemq fidutia sui uim potuisset ni secunda
ies iussu consulum ĩ primam successisset. Ibi integre uires sistant
uehentem se iam samnitem. & tpr̃e improuiso & montib signa clamorq
sublatus. non uõ tm̃ metu timere samnitium aĩos. & nam & fabuis De¬
tium collegam appropinquare exclamauit & prose quisq miles ad
alterum consulem ad eẽ legiones gaudio alacres fremunt. Terrorq utilis
romanis oblatus fuge formidimsq samnites impleuit: maximeq t̾ritos

Expanded text:
repente se ostendere. equites ducibus tribunis haud multo plus hostibus quam repente se ostendere. equites ducibus tribunis haud multo plus hostibus quam suis, ex improuiso ante signa euecti, praebuerunt tumultus. aduersus incitatas turmas stetit immota Samnitium acies nec parte ulla pelli aut perrumpi potuit; et postquam inritum inceptum erat, recepti post signa proelio excesserunt. creuit ex eo hostium animus nec sustinere frons prima tam longum certamen increscentemque fiducia sui uim potuisset, ni secunda acies iussu consulis in primum successisset. ibi integrae uires sistunt inuehentem se iam Samnitem; et tempore †inprouisa† ex montibus signa clamorque sublatus non uero tantum metu terruere Samnitium animos; nam et Fabius Decium collegam appropinquare exclamauit, et pro se quisque miles adesse alterum consulem, adesse legiones gaudio alacres fremunt; errorque utilis Romanis oblatus fugae formidinisque Samnites impleuit maxime territos
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterum seu quia exomnium sannitium populis quodc̃q
roboris fuerat contraxerant seu quia discrimen summe rerum angebat aiõs
aliquantum quoq aꝑta pugna prebuerũt t̾roris. Fabuis ubi nuilla expte hostẽ
moueri uidit maximum fuluium & M Ualerium tribunum militam
cum quib ad pͥmani atiem ꝑcarrerat ire ad equites iubet. & ad hortari
ut si qñ unꝗͣ equestri ope ad uitam rem publicam meniinerint: illo die ad¬
nitantur ut ordinis euis gloriam in uictam prestent peditam certamine
ĩmobilem hostem restare: oninem reliquam spem in impetu ẽe equitũ &
õs nominatim uiuenes pari comitate utrĩq nunc laudib nunc proniist
honerat. Ceterum qñ ne ea quoq temptate uis proficeret consilio grassandũ
si nihil uires iuuarent ratus scipionem legatum hastatos prime segionis sb̃¬
ahere exatie & ad montes ꝓximos ꝗ̃ posset occultissime circumduce̾ ĩ
Inascensa abdito & aconspecta erigere in montes agmen au̾so hosti atgo

Expanded text:
ceterum, siue quia ex omnium Samnitium populis quodcumque roboris fuerat contraxerant seu quia discrimen summae rerum angebat animos, aliquantum quoque aperta pugna praebuerunt terroris. Fabius ubi nulla ex parte hostem loco moueri uidit, Maximum filium et M. Ualerium tribunos militum, cum quibus ad primam aciem procurrerat, ire ad equites iubet et adhortari ut, si quando unquam equestri ope adiutam rem publicam meminerint, illo die adnitantur ut ordinis eius gloriam inuictam praestent: peditum certamine immobilem hostem restare; omnem reliquam spem in impetu esse equitum. et ipsos nominatim iuuenes, pari comitate utrumque, nunc laudibus, nunc promissis onerat. ceterum †quando, ne ea quoque temptata uis proficeret,† consilio grassandum, si nihil uires iuuarent, ratus, Scipionem legatum hastatos primae legionis subtrahere ex acie et ad montes proximos quam posset occultissime circumducere iubet; inde ascensu abdito a conspectu erigere in montes agmen auersoque hosti ab tergo
Abbreviated transcription (Latin):
Regimen totius magistratus. penes
pium erat. fauore plebis adeoq nouum sibi ingenium induerat᷑ ut publi
repente omnisq aure ppłaris captator euaderet: p̾ro truci seuoq insectatore ple-¬
s Decimo die uis ppło singuli reddebant. Eo die penes prefectum uiris fa
erant .xii. collegis nouem singuli accensi apparebant. & unica concordia
interipos. qui consensus consiliis priuatis interdum inutilis eẽt. summa adusus¬
uos equitas fuit ał erat. Moderationis eorum argumentum exemplo uni
notasse satis erat: cum sine prouocatione creati ee̾nt. Defosso cadauere domi apł
P Sextium patritie gentis uirum inuento prolatoq inconcionem in re uista ma¬
festaq atq atroci C. Iulius decemuir diem sextio dixit & ad accusator a
pulum extitit cuius rei iudex legitimus erat. decessitq de iure suo ut dep̃tum
deui magistratus ppłi libertati adiceret

Expanded text:
regimen totius magistratus penes Appium erat fauore plebis, adeoque nouum sibi ingenium induerat ut plebicola repente omnisque aurae popularis captator euaderet pro truci saeuoque insectatore plebis. decimo die ius populo singuli reddebant. eo die penes praefectum iuris fasces duodecim erant: collegis nouem singuli accensi apparebant. et in unica concordia inter ipsos, qui consensus priuatis interdum inutilis est, summa aduersus alios aequitas erat. moderationis eorum argumentum exemplo unius rei notasse satis erit. cum sine prouocatione creati essent, defosso cadauere domi apud P. Sestium , patriciae gentis uirum, inuento prolatoque in contionem, in re iuxta manifesta atque atroci C. Iulius decemuir diem Sestio dixit et accusator ad populum exstitit, cuius rei iudex legitimus erat, decessitque iure suo, ut demptum de ui magistratus populi libertati adiceret
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem hostium apparere ꝗ̃ pridie fuit. Inter hec appropinquabat
men etiam breuiore interuallo certiora intuentes uallum secum portare
samnitem affirmabant / nec dubium e̾ẽ quin castra circũuallaturi eẽnt
unc enim u̾o consul indignum facinus ee̾ uociferari tantam contumeliã
ignominiãq abignauissimo accipi hoste etiam ne circũ sedebimur inꝗt
in castris ut fame potius ꝑignominiam ꝗ̃ ferro si necesse est peruitutem mori
amur: dii bene uerterent facerentq ꝙ se dignum quisq ducerent. Consu¬
in marcum aftilium uel solum si nemo alius sequatur iturum ade
hostes casarumq inter signa samnitium potuis ꝗͣ circãuallari castra roma¬
na uideat. Dicta consulis. legati tribuniq & omnes turme equitũ & centu¬
ones p̾morum ordinum approbauere. Tum pudore uictus miles segnit
arma capit segniter e castris egreditur longo agmine nec contenti mesti

Expanded text:
titudinem hostium apparere quam pridie fuerit. inter haec appropinquabat titudinem hostium apparere quam pridie fuerit. inter haec appropinquabat agmen; et iam breuiore interuallo certiora intuentes uallum secum portare Samnitem adfirmant nec dubium esse quin castra circumuallaturi sint. tunc enimuero consul indignum facinus esse uociferari tantam contumeliam ignominiamque ab ignauissimo accipi hoste. 'etiamne circumsedebimur' inquit in castris, ut fame potius per ignominiam quam ferro, si necesse est, per uirtutem moriamur?' facerent—quod di bene uerterent—quod se dignum quisque ducerent; consulem M. Atilium uel solum, si nemo alius sequatur, iturum aduersus hostes casurumque inter signa Samnitium potius quam circumuallari castra Romana uideat. dicta consulis legati tribunique et omnes turmae equitum et centuriones primorum ordinum approbauere. tum pudore uictus miles segniter arma capit, segniter e castris egreditur longo agmine nec continenti; maesti
Abbreviated transcription (Latin):
quẽq fcõ opus est. Omnes affirmant se quidem omnia facturos sed militũ
i acere animos tota nocte in teruulnera & gemitus morientiũ uigilatum
ẽẽ si ante lucem ad castra uentum e̾e̾t. tm̃ pauoris fuisset ut relicturi sigͣ
fuerint nunc pudore a fuga contineri alioquin prouictis ẽẽ. Que ubi con¬
sul accepit sibimetipĩ circumeũdos alloquendosq milites ratus ut ad qͦsq
uenerat cunctantes arma capere increpabat. quid cessarent tergi uersa¬
renturq: hostem incastra uenturum nisi ip̃i extra castra exissent. & pro
tentoriis suis pugnaturos. si prouallo nollent armatis ac dimicantib dubiã
actoriam ẽẽ. Qui nudus atq in ermis hostem maneat ei aut mortem a
seruitutem patiendam. Hec uirganti in crepantiq respondebant confectos se
pugna ex terna ẽe̾ nec uirium quicꝗͣ nec sanguinis suꝑe̾e: maiorem mul¬

Expanded text:
quemque facto opus est. omnes adfirmant se quidem omnia facturos sed militum quemque facto opus est. omnes adfirmant se quidem omnia facturos sed militum iacere animos; tota nocte inter uolnera et gemitus morientium uigilatum esse; si ante lucem ad castra uentum foret, tantum pauoris fuisse ut relicturi signa fuerint; nunc pudore a fuga contineri, alioqui pro uictis esse. quae ubi consul accepit, sibimet ipsi circumeundos adloquendosque milites ratus, ut ad quosque uenerat, cunctantes arma capere increpabat: quid cessarent tergiuersarenturque? hostem in castra uenturum nisi illi extra castra exissent, et pro tentoriis suis pugnaturos si pro uallo nollent. armatis ac dimicantibus dubiam uictoriam esse; qui nudus atque inermis hostem maneat, ei aut mortem aut seruitutem patiendam. haec iurganti increpantique respondebant confectos se pugna hesterna esse; nec uirium quicquam nec sanguinis superesse; maiorem mul
Abbreviated transcription (Latin):
teri consuli MActilio nequaꝗͣ tam fatile bellum fuit cum ad laceriã ducẽt
iones ꝗ oppugnari absamnitib audierat ad finem bacerinã ei hostis o¬
uius fuit. Ibi ira uires equauit prelium uarium & anceps fuic. tristius tñ
euentu romanis & quia insueti erant uinci & quia digredientes magis ꝗͣ
in ip̃o certamine senserunt ꝗͣtum in sua ꝑte plus uulnerum ac cedis fuisset
Itaq is terror in castris ortus qui si pugnantes cepisset/. insignis accepta c la¬
des foret. Tum queq solicita fuit nox  iam in uasurum castra sanmitẽ cre¬
dentib aut p̾ma luce cum uictorib conserendas manus minus cladis ceteꝵ
non plus animorũ ad hostes erat. Ubi pͥmum illuxit abire sine certamĩe
upiunt: sed uia una & ea ip̃a p̾ter hostes erat: qua ingressi p̃buere sp
recte tendentium ad castra oppugnanda. Consul arma capere milites iu¬
bet. & sequi se extra uallum. Legatis tribunis p̃fectis sotiorum imꝑat qđ ap̃

Expanded text:
teri consuli M. Atilio nequaquam tam facile bellum fuit. cum ad Luceriam duceret legiones quam oppugnari ab Samnitibus audierat, ad finem Lucerinum ei hostis obuius fuit. ibi ira uires aequauit; proelium uarium et anceps fuit, tristius tamen euentu Romanis, et quia insueti erant uinci et quia digredientes magis quam in ipso certamine senserunt quantum in sua parte plus uolnerum ac caedis fuisset. itaque is terror in castris ortus, qui si pugnantes cepisset, insignis accepta clades foret; tum quoque sollicita nox fuit iam inuasurum castra Samnitem credentibus aut prima luce cum uictoribus conserendas manus. minus cladis, ceterum non plus animorum ad hostes erat. ubi primum inluxit, abire sine certamine cupiunt. sed uia una et ea ipsa praeter hostes erat; qua ingressi praebuere speciem recta tendentium ad castra oppugnanda. consul arma capere milites iubet et sequi se extra uallum; legatis, tribunis, praefectis sociorum imperat quod apud
Abbreviated transcription (Latin):
uet cultrum quem subueste abditum habebat eum incorde defigit pro¬
lapsaq inuulnus moribunda cecidit. conclamat uir paterq. Onitus
luctu occupatis tultrum exuulnere lucretie extractum inanante cruore
pirese tenens per hunc inquit castissimum ante regiam iniuriam sangui
Nuro uosq dii testes fatio me lutium tarquinium superbum cums¬
lerata coniuge & omni liberorum stirpe ferro igni quacũq de hinc ui
possim executurum. nec illos nec alium quemꝗͣ regnare rome passurum
ultrum deinde collatino tradit. inde lucretio ac ualerio stupentibus mira¬
culo rei unde nouum inbruti pectore ingenium ut preceptum erat Iurãt
totiq abluctu uersi in iram brutum iam inde ad expugnandum regnum uo¬
cantem setunt᷑ ducem. elatum domo lucretie corpus inforum deferunt con

Expanded text:
uet.' cultrum, quem sub ueste abditum habebat, eum in corde defigit, prouet.' cultrum, quem sub ueste abditum habebat, eum in corde defigit, prolapsaque in uolnus moribunda cecidit. conclamat uir paterque; Brutus illis luctu occupatis cultrum ex uolnere Lucretiae extractum, manantem cruore prae se tenens, 'per hunc' inquit 'castissimum ante regiam iniuriam sanguinem iuro, uosque, di, testes facio me L. Tarquinium Superbum cum scelerata coniuge et omni liberorum stirpe ferro igni quacumque dehinc ui possim exsecuturum, nec illos nec alium quemquam regnare Romae passurum.' cultrum deinde Collatino tradit, inde Lucretio ac Ualerio, stupentibus miraculo rei, unde nouum in Bruti pectore ingenium. ut praeceptum erat iurant; totique ab luctu uersi in iram, Brutum iam inde ad expugnandum regnum uocantem sequuntur ducem. elatum domo Lucretiae corpus in forum deferunt, con
Abbreviated transcription (Latin):
Spurius lucretius cum.p. ualerio uolesie
filio: collatinus cum Liunio bruto uenit. cum quo forte romam rediens
abnuntio uxoris erat conuentus. Lucretiam sedentem mestam in cubiculo
ueniunt. aduentu suorum lacrime aborte. querentiq uiro satin ne¬
ue minime inquit. quid enim salui est mulieri amissa pudicitia: uestigia
uiri alieni collatine in lecto sunt tuo. Ceterum corpus est tantum uiolatũ
aius insons. mors testis erit. sed date dexteras fidemq haud ĩpune ac¬
ro fore Sextus tarquinius est qui hostis prohospite priore nocte. ui arma¬
tus mihi sibiq si uos uiri estis pestiferum hinc attalit gaudium. Dant ordie
es fidem consolantur egram animi adũtendo noxam ab coacta in au¬
ctorem delicti: mentem pecrare non corpus. & unde consilium ab fuerit
lpam abe̾ẽ. Uos inquit uideritis quid illi debratur. ego me & si pectat
absoluo supplicio non libero nec ulla deinde ĩpudira lucretie exemplo ui-¬

Expanded text:
Sp. Lucretius cum P. Ualerio Uolesi filio , Collatinus cum L. Iunio Bruto uenit, cum quo forte Romam rediens ab nuntio uxoris erat conuentus. Lucretiam sedentem maestam in cubiculo inueniunt. aduentu suorum lacrimae obortae, quaerentique uiro 'satin salue?' 'minime' inquit; 'quid enim salui est mulieri amissa pudicitia? uestigia uiri alieni, Collatine, in lecto sunt tuo; ceterum corpus est tantum uiolatum, animus insons; mors testis erit. sed date dexteras fidemque haud impune adultero fore. Sex. est Tarquinius qui hostis pro hospite priore nocte ui armatus mihi sibique, si uos uiri estis, pestiferum hinc abstulit gaudium.' dant ordine omnes fidem; consolantur aegram animi auertendo noxam ab coacta in auctorem delicti: mentem peccare, non corpus, et unde consilium afuerit culpam abesse. 'uos' inquit 'uideritis quid illi debeatur: ego me etsi peccato absoluo, supplicio non libero; nec ulla deinde impudica Lucretiae exemplo ui
Abbreviated transcription (Latin):
debeo: ouem tibi tuarum irarum quem meoram supplitiorum iudicem
feram: Nemiinem neq publicum neq pͥuatum fugio: ꝙ si nihil cum potẽ¬
ore uiris humani relinquitur inopi ad ego ad deos uidices in tollerat
suꝑbie confugiam & precabor ut iras suas u̾tant in eos ꝗb non sue red¬
dite res. non aliene accumulate satis sint. quorum seuitiam non mors
noxiorum non deditio exanimatorum corporũ nõ dona sequẽtia domini
deditionem exsatiant placari nequeunt nisi hauriendum sangͥnẽ lani-¬
ndaq uiscera nr̃a p̃buerimus. Iustum est bellum sannites quib nec¬
rium & pia arma quib nulla nisi in armis relinquit spes. proinde cũ
rerum huanarumq maximum iomentũ sit. si tam ꝓpitis rem q̃ adu̾sis
agant diis procerto habete priora bella adu̾sus deos magisꝗͣ homĩes gessisse
hoc qđ instat cdutib ip̃is diis gesturos.

Expanded text:
debeo? quem tibi tuarum irarum, quem meorum suppliciorum iudicem debeo? quem tibi tuarum irarum, quem meorum suppliciorum iudicem feram? neminem, neque populum neque priuatum, fugio. quod si nihil cum potentiore iuris humani relinquitur inopi, at ego ad deos uindices intolerandae superbiae confugiam et precabor, ut iras suas uertant in eos quibus non suae redditae res, non alienae accumulatae satis sint; quorum saeuitiam non mors noxiorum, non deditio exanimatorum corporum, non bona sequentia domini deditionem exsatient, placari nequeant nisi hauriendum sanguinem laniandaque uiscera nostra praebuerimus. iustum est bellum, Samnites, quibus necessarium, et pia arma, quibus nulla nisi in armis relinquitur spes. proinde, cum rerum humanarum maximum momentum sit quam propitiis rem, quam aduersis agant dis, pro certo habete priora bella aduersus deos magis quam homines gessisse, hoc quod instat ducibus ipsis dis gesturos.
Abbreviated transcription (Latin):
dina pax.Tito uenturio calumo. Sp. postumio consulib¬
S annites eo anno imꝑatorem .C. pontium herentiii filiũ
habuerunt patre longe prudentissimo natum pͥmum
ipm̃ bellatorem ducemq. Is ubi legati qui ad dendas res
missi erant pace infecta redierunt. ne nichil actũ in¬
quit hac legatiõe censeatis expiatũ est. quicꝗd exfedẽ
rupto irarum in nos celestium fuit. satis scio quibus-¬
cumq diis cordi sit & subigi nos ad necessitatem de¬
dendi res quȩ a nob̃ exfedere repetite fuerãt. hiis non
suꝑbe abromanis federis expiationem spretam. Quid em̃
ultra fieri ad placandos deos mitigandosq homines potuit ꝗͣ quod nos fe-¬
cimus: res hostium ĩ p̃da captas queq belli uire nr̃e uidebant᷑ remisi¬
mus auctores belli quia uiuos non potuimꝰ. ꝑfunctos iam fato dedimꝰ
bona corum nequid excontagione noxe remaneret penes nos romã por¬
auimus. Quid ultra tibi romane quid federi quid diis arbitris fecd

Expanded text:
dina pax T. Ueturio Caluino Sp. Postumio consulibus. Samnites eo anno imperatorem C. Pontium Herenni filium habuerunt, patre longe prudentissimo natum, primum ipsum bellatorem ducemque. is, ubi legati qui ad dedendas res missi erant pace infecta redierunt, 'ne nihil actum' inquit 'hac legatione censeatis, expiatum est quidquid ex foedere rupto irarum in nos caelestium fuit. satis scio, quibuscumque dis cordi fuit subigi nos ad necessitatem dedendi res quae ab nobis ex foedere repetitae fuerant, iis non fuisse cordi tam superbe ab Romanis foederis expiationem spretam. quid enim ultra fieri ad placandos deos mitigandosque homines potuit quam quod nos fecimus? res hostium in praeda captas, quae belli iure nostrae uidebantur, remisimus; auctores belli, quia uiuos non potuimus, perfunctos iam fato dedidimus; bona eorum, ne quid ex contagione noxae remaneret penes nos, Romam portauimus. quid ultra tibi, Romane, quid foederi, quid dis arbitris foederis
Abbreviated transcription (Latin):
Que dum agũt᷑
concilia etrurie ad phanum uulturne hĩta postulantibusq capenatib &
phaliscis ut ueios comum aĩo consilioq omnes etrurie ppłi ex obsidi
eriperent. Añsum est antea se id ueientib negasse. quia unde consilium
non petissent. super tanta re auxilia petere non deberent. Nunc iam prose
rtunã suam illis negare maxime ea inꝑte etrurie gentem muisam no
actolas gallos ẽẽ. cum quibus nec pax fida satis nec bellum procerto sit san-
tutis sua uoluntate ad id bellum eant: non impediant tum. magnũ ac¬
nisse hostium nũm fama romȩ erat eoq intescere discordie intestine me¬
tu comuni ut fit cepte sunt haud inuitis pr̃ib. P. Licimum caluũ p̃roga¬
aa tribunum militum non petentem consulari potãte creãt moderation
exꝑte inpͥore magistratu uirum. Ceterum iam exacte etate. omnesq de-¬
ceps excollegio eusdem anni refici apparebat LTicinium .p. Menum.

Expanded text:
quae dum aguntur, concilia Etruriae ad fanum Uoltumnae habita, postulantibusque Capenatibus ac Faliscis ut Ueios communi animo consilioque omnes Etruriae populi ex obsidione eriperent, responsum est antea se id Ueientibus negasse quia unde consilium non petissent super tanta re auxilium petere non deberent; nunc iam pro se fortunam suam illis negare. maxima iam in parte Etruriae gentem inuisitatam, nouos accolas Gallos esse, cum quibus nec pax satis fida nec bellum pro certo sit. sangtutis suae uoluntate ad id bellum eant non impediant. eum magnum aduenisse hostium numerum fama Romae erat, eoque mitescere discordiae intestinae metu communi, ut fit, coeptae. haud inuitis patribus P. Licinium Caluum praerogatiua tribunum militum non petentem creant, moderationis expertae in priore magistratu uirum, ceterum iam tum exactae aetatis; omnesque deinceps ex collegio eiusdem anni refici apparebat, L. Titinium P. Maenium Cn.
Abbreviated transcription (Latin):
Instatiuis
ut fit longo magis ꝗͣ acri bello satis liberi comeatus erant primoribus tñ
magis ꝗ̃ militibus. regii quidem iuuenes interdum otium conuiuiis cõmes¬
sationibusq inter se gerebant. forte potantibus. his apud sextum tarqui¬
nium ubi & collatins tenabat tarquimus egerii filius incidit deuxõib
mentio. suam quisq laudare miris modis: inde certamine accenso. collati¬
nus negat u̾bis opus eẽ: paucis id quidem horis posse sciri quantum cetei̾s
estet lucretia sua: quoniam si uigor iuuente in est conscendamus ẽquo
uis amusq pntes nr̃arum ingenia. id cuiq spectatissimum sit: quod uropina¬
to uiri aduentu occurrerit otulis. Incaluerant uino age sane omnes citatis
seuolant romam . quo cum pͥmis se intendentibus fenebris peruenissẽt
ꝑgunt inde collatiã ubi lucretiam haud quaꝗͣ ut regias nurus quas incõ¬
uiuio luxuq cum equalibus uiderant tempus terentes. sed nocte sera dedi¬

Expanded text:
statiuis, ut fit longo magis quam acri bello, satis liberi commeatus erant, primoribus tamen magis quam militibus; regii quidem iuuenes interdum otium conuiuiis comisationibusque inter se terebant. forte potantibus his apud Sex. Tarquinium , ubi et Collatinus cenabat Tarquinius, Egeri filius, incidit de uxoribus mentio. suam quisque laudare miris modis; inde certamine accenso Collatinus negat uerbis opus esse; paucis id quidem horis posse sciri quantum ceteris praestet Lucretia sua. 'quin, si uigor iuuentae inest, conscendimus equos inuisimusque praesentes nostrarum ingenia? id cuique spectatissimum sit quod necopinato uiri aduentu occurrerit oculis.' incaluerant uino; 'age sane' omnes; citatis equis auolant Romam. quo cum primis se intendentibus tenebris peruenissent, pergunt inde Collatiam, ubi Lucretiam haudquaquam ut regias nurus, quas in conuiuio luxuque cum aequalibus uiderant tempus terentes sed nocte sera dedi
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtus oris eadem contumatia in uultu idem in orone spiritus erat adeo ut
gna pars plebis appium non minus reran timeret ꝗ̃ consulem timuerat.S¬
mel causam dixit quo semper agere omnia solitus erat accusatorio spũ. adeo
constantia sua & tribunos obstupefecit & plebem ut diem ip̃i sua uoluntate
producerent. trahi deinde rem sinerent. haud ita multum interim tpris fuit
ante tñ ꝗͣ predicta dies ueniret morbo moritur. Cunis tum laudationem
tri. pleb̾. impedire conarentur plebs fraudari solemni honore supp̃mum diem
tanti uiri noluit. & laudationem tam equis auribus mortui audiuit ꝙ̃ uiui ac¬
cusationem audierat & ex equias frequens celebrauit

Expanded text:
habitus oris, eadem contumacia in uoltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut habitus oris, eadem contumacia in uoltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis Appium non minus reum timeret quam consulem timuerat. semel causam dixit, quo semper agere omnia solitus erat, accusatorio spiritu, adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem ut diem ipsi sua uoluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent. haud ita multum interim temporis fuit; ante tamen quam prodicta dies ueniret, morbo moritur. cuius laudationem cum tribunus plebis impedire conaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti uiri noluit, et laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exsequias frequens celebrauit
Abbreviated transcription (Latin):
claudis Turbulentior deinde annus ee̾ cepit. Lp ualerio T.
emilio consulibus tum ꝑpꝑ tertamina ordinum delege agraria tom ꝑꝑ iu¬
ditium appii claudii. cui aterimo adu̾sario legis. causamq possessorum puc
ri tanꝗͣ tertio consuli substinenti Mduellius & srieus succinius diere
runt. Nunꝗ ante tam muisus plebi reus ad iaditium uocatus połi est. plenus
suarum plenus pr̃narum irarum patres quoq non temere eroullo eque ad¬
ixi sunt propugnatorem senatus maiestatisq uindicem sue ad orines
bunitios plebeiosq oppositum tumultus modum dumtaxat ni certamine
egressum irate obici plebi. Unus epatribus ipe arpius claudius & tribunos
& plebem & suum uditirm gronihilo habebat illum non mine plebis non
senatus pretes per pellere unꝗ̃ potuere. nonõ ut uestem mutaret aut sup¬
olex pensaret homines. sed ne ut ex consucta quidem asꝑitate oratior
cum ad populum agenda causa eẽt aliquid leniret atq submitteret. Idem

Expanded text:
us. turbulentior inde annus excepit L. Ualerio T. Aemilio consulibus, cum propter certamina ordinum de lege agraria tum propter iudicium Ap. Claudi , cui acerrimo aduersario legis causamque possessorum publici agri tamquam tertio consuli sustinenti M. Duillius et Cn. Siccius diem dixere. nunquam ante tam inuisus plebi reus ad iudicium uocatus populi est, plenus suarum, plenus paternarum irarum. patres quoque non temere pro ullo aeque adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi. unus e patribus ipse Ap. Claudius et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat. illum non minae plebis, non senatus preces perpellere unquam potuere, non modo ut uestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret. idem
Abbreviated transcription (Latin):
Neq in sabinis quieuit ex̾citus Ibi quoq auctore Icilio Nu¬
intorioq secessio a decemuiris facta ẽ non minore motu animorum.
petita accenderat. Icilius ubi audiuit tribunos militum in aduentino creatos
ne comitiorum militarium preregatiua urbana comitia isdem trib. pł. creã¬
signis media urbe agmine in aduentinum ꝑgunt. ubi conumati alti ex̾citui
.xxͦ. tribunis militum negotium dederunt: ut ex suo nũo duos crearent ꝗ sum
rerum pree̾e̾nt M. oppium sextum manilium creant. Patres solliciti de
summa rerum cum senatus quottidie ee̾t uirgiis sepe terunt tpũs ꝗͣ cõsiliis
Sictii cedes decemuiris & Appiana libido & dedecora militie obitiebant. Place
ualerium horatumq ire inaduentinum. illi negabant se aliter ituros
ꝗ si decem uiri deponerent insignia magistratus euis. quo anno iam ante
abiissent. decemuiri querentes se in ordinem cogi non añꝙͣ ꝑlatis. Lei

Expanded text:
neque in Sabinis quieuit exercitus. ibi quoque auctore Icilio Numitorioque secessio ab decemuiris facta est, non minore motu animorum petita accenderat. Icilius ubi audivit tribunos militum in Aventino creatos, ne comitiorum militarium praerogativam urbana comitia iisdem tribunis plebis creansignis, mediaque urbe agmine in Aventinum pergunt. ibi coniuncti alteri exercitui viginti tribunis militum negotium dederunt ut ex suo numero duos crearent qui summae rerum praeessent. M. Oppium Sex. manilium creant. patres solliciti de summa rerum cum senatus cottidie esset iurgiis saepius terunt tempus quam consiliis. Sicci caedes decemviris et Appiana libido et dedecora militiae obiciebantur. placebat Valerium Horatiumque ire in Aventinum. illi negabant se aliter ituros quam si decemviri deponerent insignia magistratus eius quo anno iam ante abissent. decemviri querentes se in ordinem cogi non ante quam perlatis
Abbreviated transcription (Latin):
lico Dictatorem quoq hic annus huit M fabium nullo t̾rore belli
sed ne licinia lex comitiis consularib obseruaretur magister equitum
dictatori additus seruilius. nec tamen dictatura potentiorem eũ cõsesu
im consularib comitiis fecit. ꝗ̃ censoriis fuerat M pompilius Lectus a
plebe consul aprib LCornelius scipio datus. fortuna quoq illustrio¬
rem plebeium consalem fecit. Nam cum ingentem gallorum ex̾citum in
ro latino castra posuisse mntiatum e̾ẽt. Scipio graui morbo implici
gallicum bellum popilio extra ordinem datum. Is impigre ex̾citu scpto
cum omnes extra portam capenam ad martis edem conuenire armatos
uimiores uississet. Signaq eodem questores ex er ario deferre. Quatuo
pletis legionib qđ suꝑfuit militũ ꝑ ualerio publicole pretori tradidit
auctor prib scribendi altius ex̾citus ꝙ ad incertos belli euentus subsidu¬
am rei pute ee̾t. Ip̃e iam satis omnibus instructis comꝑatisq ad hoste

Expanded text:
 dictatorem quoque hic annus habuit M. Fabium , nullo terrore belli sed ne Licinia lex comitiis consularibus obseruaretur. magister equitum dictatori additus Q. Seruilius . nec tamen dictatura potentiorem eum consensum patrum consularibus comitiis fecit quam censoriis fuerat: M. Popilius Laenas a plebe consul, a patribus L. Cornelius Scipio datus. fortuna quoque inlustriorem plebeium consulem fecit; nam cum ingentem Gallorum exercitum in agro Latino castra posuisse nuntiatum esset, Scipione graui morbo implicito Gallicum bellum Popilio extra ordinem datum. is impigre exercitu scripto, cum omnes extra portam Capenam ad Martis aedem conuenire armatos iuniores iussisset signaque eodem quaestores ex aerario deferre, quattuor expletis legionibus, quod superfuit militum P. Ualerio Publicolae praetori tradidit, auctor patribus scribendi alterius exercitus, quod ad incertos belli euentus subsidium rei publicae esset. ipse iam satis omnibus instructis comparatisque ad hostem
Abbreviated transcription (Latin):
itoliũ incolit profiteor me dicturum ut si nos infede̾ ac sotietate ẽẽ uel
consulem alterum anobis senatusq ꝑtem accipiant. Gesta rome cũ legatis latioꝵ¬

Expanded text:
pitolium incolit, profiteor me dicturum, ut si nos in foedere ac societate esse velint, pitolium incolit, profiteor me dicturum, ut si nos in foedere ac societate esse velint, consulem alterum ab nobis senatusque partem accipiant. hae
Abbreviated transcription (Latin):
deri posset dintarna patientia facimus. Atquisi qñ unꝗ̃ consotiandi impii
ngnitate uobis datum temptastis patientiam negando militem: quis
dubitat ex arsisse eos cum plus ducentorum annorum morem soluerimus:
ꝑtulerunt tñ hunc dolorem. bellum nr̃o noie cum peliginis gessimiis: qui
iec nr̃oꝵ quidem fimum nob̃ ꝑnos tuendorum uis antea dabant ihil
tercesserunt. Sidicinos infidem receptos campanos abse ad uos descisse ex̾citꝰ
nos parare adu̾sus sannĩtes federatos suos audierunt nec mouerunt se ab
doneos auctores habeo querentib a nob sannitib ita rñsum absenatu romão
ut facile apparẽt ne ip̃os quidem iam postalare ut latiam subromão imꝑi
sit usurpate modo postulando eo ꝙ illi uobis taciti concedunt. si que hoc me-¬
tus dicere ꝓhibet eo ip̃e audente nõ ppło roͦ mõ senatuq sed ioue ip̃o ꝗ ca¬

Expanded text:
deri posset, diuturna patientia fecimus. atqui si quando unquam consociandi imperii, deri posset, diuturna patientia fecimus. atqui si quando unquam consociandi imperii, t deum benignitate vobis datum. temptastis patientiam negando militem; quis dubitat exarsisse eos, cum plus ducentorum annorum morem solveremus? pertulerunt tamen hunc dolorem. bellum nostro nomine cum Paelignis gessimus; qui ne nostrorum quidem finium nobis per nos tuendorum ius antea dabant nihil intercesserunt. Sidicinos in fidem receptos, Campanos ab se ad nos descisse, exercitus nos parare adversus Samnites, foederatos suos, audierunt nec moverunt se ab doneos auctores habeo querentibus de nobis Samnitibus ita responsum ab senatu Romano esse ut facile appareret ne ipsos quidem iam postulare ut Latium sub Romano imperio sit. usurpate modo postulando quod illi vobis taciti concedunt. si quem hoc metus dicere prohibet, en ego ipse audiente non populo Romano modo senatuque sed Iove ipso, qui Ca
Abbreviated transcription (Latin):
anmus ꝗ̃ꝗ̃ ego ip̃e retuli quid rñderi placeret tum magis ad suimam rerum
nrum ꝑtinẽ arbitror quid agendum nob ꝗͣ quid loquendum sit. facile
erit explicatis consiliis accomodare rebus u̾ba. nam si etiam nũc subumbra
federis equi seruitutem pati possumus: quid abest quin proditis sidicinis
romanorum solum sed sannitium qͦ dicto pareamꝰ. rñdeamusq romanis uos
ubi inuenerint posituros arma sin autem tandem libertatis desideriũ remor¬
let aĩos si fedus est si sotietas equatio uiris est. si cons anguineos nos rom¬
rum ẽẽ qđ olim pudebat nunc gloriari licet si sotialis illis ex̾citus is est quo
ad iucto duplicẽt uires suas quem se cernẽ abse consuli bellis ꝓpriis ponendis
sumendisq uelint. Cur non omĩa equantur cur non alter ab latinis cõsul
datur ubi pars uirium ibi & imꝑii ꝑs est. est quidem nobis hoc ꝑse haud mi¬
nus amplum quippe concedentib romam caput latio ẽe̾ sed ut amplũ ui¬

Expanded text:
am ipse ego rettuli quid responderi placeret, tamen magis ad summam rerum nostrarum pertinere arbitror quid agendum nobis quam quid loquendum sit. facile erit explicatis consiliis accommodare rebus verba. nam si etiam nunc sub umbra foederis aequi servitutem pati possumus, quid abest quin proditis Sidicinis non Romanorum solum sed Samnitium quoque dicto pareamus respondeamusque Romanis nos, ubi innuerint, posituros arma? sin autem tandem libertatis desiderium remordet animos, si foedus, si societas aequatio iuris est, si consanguineos nos Romanorum esse, quod olim pudebat, nunc gloriari licet, si socialis illis exercitus is est quo adiuncto duplicent vires suas, quem secernere ab se consilia bellis propriis ponendis sumendisque nolint, cur non omnia aequantur? cur non alter ab Latinis consul datur? ubi pars virium, ibi et imperii pars esto. est quidem nobis hoc per se haud nimis amplum, quippe concedentibus Romam caput Latio esse; sed ut amplum vi
Abbreviated transcription (Latin):
leinde abdicat die sextodeciõ reddito in pace imꝑio qđ inbello t̾repidi
bus acceperat Classuũ quoq ad fidenas pugnatũ cum ueientib ꝗdam in an-¬
nales retulere. Rem eque difficilem atq incredibilem nec nunc lato satis ad
hoc ãne. & tum aliꝗ̃to ut aueteribus accepimus artiore nisi intraiectu forte
flunus prohibendo aliquarum nauium concursum in mauis ut fit cellebrãtes¬
naualis uictorie uanum titulum appetiuere Gesta murbe Insequens anus
tribunos militares consulari potate huit A Sempronium tiburtum L Quin¬
tium cincinatum Lfarium medulinum Loratium barbatum. Ueientibus an¬
norum uiginti indutie date & equis trienniũ. cum pluriũ anorũ petisi
A abseditionibus urbanis otium fuit. Annum insequentem neq bello foris
neq domi seditione insignem. Ludi bello uoti celebrem & tribunoram mi¬
litum apparatu & finitimorum contursu fecere Tribuni consulari potestate

Expanded text:
deinde abdicat, die sexto decimo reddito in pace imperio quod in bello trepidisque deinde abdicat, die sexto decimo reddito in pace imperio quod in bello trepidisque rebus acceperat. classi quoque ad Fidenas pugnatum cum Ueientibus quidam in annales rettulere, rem aeque difficilem atque incredibilem, nec nunc lato satis ad hoc amne et tum aliquanto, ut a ueteribus accepimus, artiore, nisi in traiectus forte fluminis prohibendo aliquarum nauium concursum in maius, ut fit, celebrantesnaualis uictoriae uanum titulum appetiuere. insequens annus tribunos militares consulari potestate habuit A. Sempronium Atratinum L. Quinctium Cincinnatum L. Furium Medullinum L. Horatium Barbatum . Ueientibus annorum uiginti indutiae datae et Aequis triennii, cum plurium annorum petissent; et a seditionibus urbanis otium fuit. annum insequentem neque bello foris neque domi seditione insignem ludi bello uoti celebrem et tribunorum militum apparatu et finitimorum concursu fecere. tribuni consulari potestate
Abbreviated transcription (Latin):
inurbem eadem & romanos sequentes impetus rapit guintiũ maxĩe & cũ
to digressos modo demontib recentissimũ ad laborem militem inulti
p̃lio aduenerat. Hii postꝙͣ mixti hostibus portam intrauere inmuros ĩuadut̃
suisq capti oppidi signum exmuro tollunt: qđ ubi dictator conspexit iam
nim & ip̃e indeserta hostium castra ꝑuenerat cupientẽ militem disci
ad predam spe iniecta maioris inurbe prede ad portam ducit. receptusq
intra muros martem quo ruere fugientum turbam uidebat ꝑgit. Nec minor
cedes inurbe ꝗ̃ inp̃lio fuit donec abiectis armis nibil preter uitã petentes di¬
ctatori deduntur urbs castraq dirripumt᷑. Postero die singulis captiuis
ibequite adcenturionem sorte ductus quorum eximia uirtus fuerat
aliis subcorona uenditis excitum uictorem opulentumq preda dictator tri-
umphans romam reduxit. Iussuq magrõeꝗtum abdicare se magrãtu. Ipse

Expanded text:
in urbem. eadem et Romanos sequentes impetus rapit, Quinctium maxime et cum eo degressos modo de montibus, recentissimum ad laborem militem, quia ultimo proelio aduenerat. hi postquam mixti hostibus portam intrauere, in muros euadunt, suisque capti oppidi signum ex muro tollunt. quod ubi dictator conspexit—iam enim et ipse in deserta hostium castra penetrauerat—, cupientem militem discurrere ad praedam, spe iniecta maioris in urbe praedae, ad portam ducit, receptusque intra muros in arcem quo ruere fugientium turbam uidebat pergit; nec minor caedes in urbe quam in proelio fuit donec abiectis armis nihil praeter uitam petentes dictatori deduntur. urbs castraque diripiuntur. postero die singulis captiuis ab equite ac centurione sorte ductis et, quorum eximia uirtus fuerat, binis, aliis sub corona uenundatis, exercitum uictorem opulentumque praeda triumphans dictator Romam reduxit; iussoque magistro equitum abdicare se magistratu, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde duo
simul mala ingentia exorta fames pestilentiaq. feda homini feda pecori: uasta¬
ti agri sunt. Urbs assiduis ex hausta funeribus: multe & clare lugubres domꝰ
lamẽ quirinał. Seruius Cornelius mortuus. Augur . C. oratuis puluillus ĩc
loco. C Ueturium eo cupidiꝰ quia clamnatus aplebe erat. Augures leg̾e. Mor
Inde consules.T. Menenius p. Sextilius Capitolinus. neq eo anno belli quicꝗͣ ex¬
terni fuit domi motus orti
Reditus legatorum cum aticis legibus &ededecẽ¬

Expanded text:
dein duo simul mala ingentia exorta, fames pestilentiaque, foeda homini, foeda pecori. uastati agri sunt, urbs adsiduis exhausta funeribus; multae et clarae lugubres domus. flamen Quirinalis Ser. Cornelius mortuus, augur C. Horatius Puluillus , in cuius locum C. Ueturium , eo cupidius quia damnatus a plebe erat, augures legere. morfuit. inde consules C. Menenius P. Sestius Capitolinus . neque eo anno quicquam belli externi fuit: domi motus orti. iam redierant legati cum Atticis legibus. eo inten