comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quideni eam matrimonio sotiauit cuius filium nuꝑ occiderat. Hon
ibre est & dyasirticum quiddam in eum dictum addere. Nam cũ
germanici & parthici & arabici. & alemanici nomen adscriberet. na
alemanorum gentem deuicerat. heliuius ꝑtinax filius pertinacis
dicitur ioco dixisse. adde si placet etiam geticus maximus ꝗđ getam
occiderat fratrem. A gotigete dicerentur quos ille dum ad orientem
transiit tumultuarus prelus deuicerat. Occidendi gete multa prodi¬
na extiterunt ut in uita eius exponemus. Nam ꝗͣuis ille uita prior
oxcesserit nos tamen ordinem secuti sumus ut a qui prior natus est
Aqui prior imperare ceperat prior scriberetur. Eo sane tempore qͦ
subernare non posse uideret impium cõtusis animis militum & tri¬
bunorum seuerus dicitur animo uoluisse ut &hunc occiderent. nisi
repugnasset prefectus eius grauis uir. Aliqui contradicunt p̃fectũ

Expanded text:
quidem eam matrimonio sociavit cuius filium nuper occiderat. Non quidem eam matrimonio sociavit cuius filium nuper occiderat. Non ab re est etiam diasyrticum quiddam in eum dictum addere, nam cum Germanici et Parthici et Arabici et Alamannici nomen adscriberet nam Alam annorum gentem devicerat Helvius Pertinax, filius Pertinacis, dicitur ioco dixisse, Adde, si placet, etiam Geticus Maximus, quod Getam occiderat fratrem, et Gothi Getae dicerentur, quos ille, dum ad orientem transiit, tumultuariis proeliis devicerat. Occidendi Getae multa prodigia exstiterunt, ut in vita eius exponemus. nam quamvis prior ille e vita excesserit, nos tamen ordinem secuti sumus, ut qui et prior natus est et qui prior imperare coeperat, prior scriberetur. Eo sane tempore quogubernare non posse videretur imperium, contunsis animis militum et tribunorum Severus dicitur animo volutasse, ut et hunc occideret, nisi repugnassent praefecti eius, graves viri. aliqui contra dicunt praefectos
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur mirum quẽ admodum sacra ysidis primum per hunc ro¬
mam uenisse dicantur cum antoninus comodus ita ea celebraueĩt
ut & anubin portaret & pausa sederet. nisi forte qd iste addiditi¬
solepuitati seu celebritati non qđ eam primus inuexit. Corpus eius an¬
tominorum sepulero illatum est ut en edes reliquias eius acciperet que
nomen addiderat. Interest scire que ad modum nouercam suam uiliam
uxorem duxisse dicatur que cum esset pulcerruna & quasi ꝑnoligentiã
le maxima corporis parte nudasset. dixissetq antoninꝰ uellem silicer&
respondisse fertur. si libet licet. an nescis te impatorem esse A leges da nõ¬
re & non accipere. Quo audito furor inconditus ad effectum crimi¬
nis roboratus est nuptiasq eas celebrauit quasi sciret se leges dare cũ¬
uere solus prohibere debiusset. matrem gete enim non alio nomine¬
dicenda erat duxit uxorem & ad parricidium uinxit incestum. Si

Expanded text:
hi mirum videtur, quemadmodum sacra Isidis primum per hunc Rohi mirum videtur, quemadmodum sacra Isidis primum per hunc Romam venisse dicantur, cum Antoninus Commodus ita ea celebraverit ut et Anubin portaret et pausas ederet; nisi forte iste addidit celebritati, non eam primus invexit. Corpus eius Antoninorum sepulchro inlatum est, ut ea sedes reliquias eius acciperet quae nomen addiderat. Interest scire quemadmodum novercam suam Iuliam uxorem duxisse dicatur, quae cum esset pulcherrima et quasi per neglegentiam se maxima corporis parte nudasset, dixissetque Antoninus, Vellem, si liceret, respondisse fertur, Si libet, licet, an nescis te imperatorem esse et leges dare, non accipere? quo audito furor inconditus ad effectum criminis roboratus est nuptiasque eas celebravit quas, si sciret se leges dare vere, solus prohibere debuisset. matrem enim non alio dicenda erat nomine duxit uxorem et ad parricidium iunxit incestum, si
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit thermas nominis sui eximias quarum cellam solearem
architecti negant posse ulla imitatione fieri qua facta est. nam
ex ere uel cupro cancelli subposit esse dicuntur quibus cameralio
tota concredita est. & tantum est spatu ut id ipsum fieri negent:
docti meccanicis. Reliquit & porticum patris nomine que gesta il¬
lius contineret & triumphos & bella. Ipse caracalli nomen accepii
a uestimento quod populo dederat demisso usq ad talos quod al
non fuerat unde & hodie antoniane dicuntur caracalle. huiul i
usum maxune romane pleb̾. frequentate. Idem uiam nouam mu¬
nuut que est sub euis termis antonianis: silicet qua puleriꝰ inter
romanas plateas non facile quicq̃ inuenias. sacra ysidis romam de¬
portauit & templa ubiq magnifice eidem dee fecit. Sacra etiam ma¬
iore reuerentia celebrauit ꝗͣ antea celebrarentut. In quo quidem mͥ¬

Expanded text:
reliquit thermas nominis sui eximias, quarum cellam soliarem reliquit thermas nominis sui eximias, quarum cellam soliarem architecti negant posse ulla imitatione qua facta est fieri, nam et ex aere vel cupro cancelli subterpositi esse dicuntur, quibus cameratio tota concredita est, et tantum est spatii, ut id ipsum fieri negent potuisse docti mechanis. reliquit et porticum patris nomine, quae gesta illius contineret et triumphos et bella. ipse Caracalli nomen accepit a vestimento, quod populo dederat, demisso usque ad talos, quod ante non fuerat, unde hodieque Antoninianae dicuntur caracallae huiusmodi, in usu maxime Romanae plebis frequentatae. idem viam novam munivit, quae est sub eius thermis, Antoninianis scilicet, qua pulchrius inter Romanas plateas non facile quicquam invenias. sacra Isidis Romam deportavit et templa ubique magnifica eidem deae fecit, sacra etiam maiore reverentia celebravit, quam ante celebrabantur. in quo quidem mi
Abbreviated transcription (Latin):
excusari posse q̃ fieri. Est etiam hec fabella qđ dictare uoluerit
orationem qua inuehendum erat in fratrem. ut causa eius me¬
lior fieret qua occiderat illum autem negantem respondisse a¬
liud esse homicidium aliud accusare innocentem occisum. sedi
cidendum prediuinasse dicentem: Stultum fore qui in suum sus¬
rogaretur locum nisi appetitam crudeliter prefectura undia¬
ret qđ factum est. Nam macrinus antoninum occidit ut supri
expositum est. qui cum filio in castris imꝑatorẽ factus filium suũ
qua dyadumerius uocabatur antoninum uocauit. id circo qđ a pre¬
lta enim nomen antoninoꝵ increbuerat. ut uelli ex animis homi¬
num non posset. qđ omnium pectora uelut augusti nomen oble¬
derat. Fuit male moratus. & patre duro crudelior auidus cibi:
uini noͣn appetens. suis odiosus. & preter milites pretorianos om¬
nibus castris exosus. prorsus nihil inter fratres simile. Opera rome

Expanded text:
excusari posse quam fieri, est etiam haec fabella, quod dictare noluerit excusari posse quam fieri, est etiam haec fabella, quod dictare noluerit orationem qua invehendum erat in fratrem ut causa eius melior fieret qui occiderat; illum autem negantem respondisse illud esse parricidium aliud accusare innocentem occisum, sed hccidendus, praedivinasse, dicens eum stultissimum fore qui in suum subrogaretur locum, nisi adpetitam crudeliter praefecturam vindicaret, quod factum est; nam Macrinus Antoninum occidit, ut supra exposuimus. qui cum filio factus in castris imperator filium suum, qui Diadumenus vocabatur, Antoninum vocavit, idcirco quod a prae est; ita enim nomen Antoninorum inoleverat, ut velli ex animis hominum non posset, quod omnium pectora velut Augusti nomen obsederat. Fuit male moratus et patre duro crudelior. avidus cibi, vini etiam adpetens, suis odiosus et praeter milites praetorianos omnibus castris exosus, prorsus nihil inter fratres simile. Opera Romae
Abbreviated transcription (Latin):
tem deum esse crediderit. is dnetͣ uxori. neq ullas muliebres
patiatur insidias. unde ꝗͣius greci uel egyptii eo genere quo fe
dicunt. Scio de papiniani nece multos ita in litteras retulisse
ut cedis non sciuerint causam aliis alia referentibus sed ego
malui ueritatem opinionum edere ꝗ de tanti uiri cede retice¬
ie. Papinianum amicissimum fiuisse imperatori seuero ut alii¬
qu locuntur affinem etiam ꝑscdam uxorem memorie tradide¬
runt & huic precipue utruq filium a seuero comendatum at abhx
concordia fratrum antoninorũ fuisse. egisse quin etiam ne occider¬
tur cum iam de insidus eius bassianus quereretur. atq ideo una cũ
his qui fautores fuerant gete amilitibus non solum ꝑmictente uen
etiam suadente antonino occisum. Multi dicunt bassianum occi¬
so fratre illum mandasse ut insenatu per se apud populum faci¬
nus dilueret. illum autem respondisse non tam facile parridium

Expanded text:
rem deum esse crediderit, is dominetur uxori neque ullas muliebres rem deum esse crediderit, is dominetur uxori neque ullas muliebres patiatur insidias.Vnde, quamvis Graeci vel Aegyptii eo genere quo femdicunt. Scio de Papiniani nece multos ita in litteras rettulisse, ut caedis non adsciverint causam, aliis alia referentibus; sed ego malui varietatem opinionum edere quam de tanti viri caede reticere.Papinianum amicissimum fuisse imperatori Severo, ut aliqui loquuntur, adfinem etiam et huic praecipue utrumque filium a Severo commendatum atque ob hoc concordiae fratrum Antoninorum favisse3; egisse quin etiam ne occideretur, cum iam de insidiis eius Bassianus quereretur; atque ideo una cum iis qui fautores fuerant Getae a militibus, non solum permittente verum etiam suadente Antonino, occisum. multi dicunt Bassianum occiso fratre illi mandasse, ut et in senatu pro se et apud populum facinus dilueret, illum autem respondisse non tam facile parricidium
Abbreviated transcription (Latin):
uidiis a macrino prefecto pretorii positis qui post eum inuasit i¬
mꝑium interemptus est. Conscii cedis fuerunt. Gemeianus &
trater eius apollenaris. uegianusq qui prefectus legionis .uͭ. par¬
tͥice militauerat. & qui equitibus extra ordinaruis preerat: nõ
inorantibus martio agripƿa qui classi preerat. & preterea ple¬
risq officialium impussu martii. Occisus est autem in medio i¬
inere inter carras & edissam cum lenande uesice gratia ex equo uo¬
descendisset atq inter ꝓtectores suos cõuiratos cedis ageretur
deniq cum illum in equum strator eius leuaret pugione latus
cus confodit. cõclamatumq est ab omnibus id martialem feci
se. Et quoniã deiluni fecimus mentionẽ sciendum doctissimis
quibusq id memorie traditum. atq ita nunc quoq carretus pre¬
upue haberi ut qui lunam femineo nomine hanc putauerint:
nucupandam adchctꝰ mulieribus semper inseruiat. qui uõ ma¬

Expanded text:
sidiis a Macrino praefecto praetorii positis, qui post eum invasit isidiis a Macrino praefecto praetorii positis, qui post eum invasit imperium, interemptus est. conscii caedis fuerunt Nemesianus et frater eius Apollinaris Triccianusque, qui praefectus legionis secundae Parthicae militabat et qui equitibus extraordiνariis praeerat, non ignorantibus Marcio Agrippa, qui classi praeerat, et praeterea plerisque officialium impulsu Martialis. Occisus est autem in medio itinere inter Carrhas et Edessam, cum levandae vesicae gratia ex equo descendisset atque inter protectores suos, coniuratos caedis, ageret, denique cum illum in equum strator eius levaret, pugione latus eius confodit, conclamatumque ab omnibus est id Martialem fecise. Et quoniam dei Luni fecimus mentionem, sciendum doctissimis quibusque id memoriae traditum atque ita nunc quoque a Carrenis praecipue haberi, ut qui Lunam femineo nomine ac sexu putaverit nuncupandam, is addictus mulieribus semper inservitat;qui vero ma
Abbreviated transcription (Latin):
se iactauit. Eost hec ad bellum armenieum partheumq cõie¬
uetsus ducem bellicum qui sius competebat moribus fecit. Inde
alexandriam petut. in gymnasium populum cõuocauit eumq ⁊
obiurgauit. Legi etiam ad militiam ualidos precepit: eos autem
quos legerat occidit. excemplo ptholomei euergetis qui uuii. hoc
nomine appellatus est. Dato preterea signo militibus ut hospi¬
res suos occiderent magnam cedem alexandrie fecit. De hinc
pcadusios & babillonios ingressus tumultuarie cum parthorũ
sarapis manum contulit feris etiam bestus in hostes missis da¬
ns ad senatum quasi post uictoriam litteris parthicus appellatꝰ
est. nam germanici nomen patre uiuo fuerat conserutus. Deiñ
cum iterum uellet parthis bellum inferre atq ibernaret edisse
itq: inde carras lunidei grã uenisset die natalis sui uii. idus a¬
prilis ipsi megalensibus cum ad requisita nature discessisset. in¬

Expanded text:
isse iactavit. Post hoc ad bellum Armeniacum Parthicumque conveisse iactavit. Post hoc ad bellum Armeniacum Parthicumque conversus ducem bellicum, qui suis compete bat mori- bus, fecit, inde Alexandriam petiit, in gymnasium populum convocavit eumque obiurgavit; legi etiam validos ad militiam praecepit. eos autem quos legerat occidit exemplo Ptolemaei Euergetis qui octavus hoc nomine appellatus est. dato praeterea signo militibus, ut hospites suos occiderent, magnam caedem Alexandriae fecit. Dehinc per Cadusios et Babylonios ingressus tumultuarie cum Parthorum satrapis manum contulit, feris etiam bestiis in hostes inmissis. datis ad senatum quasi post victoriam litteris Parthicus appellatus est; nam Germanici nomen patre vivo fuerat consecutus. deinde cum iterum vellet Parthis bellum inferre atque hibernaret Edessae atque inde Carrhas Luni dei gratia venisset, die natali suo, octavo idus Apriles, ipsis Megalensibus, cum ad requisita naturae discessisset, in
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ad orientem profectionem parans obmisso itinere indatia
resedit. Circa retiam non paucos barbaros interfecit. Milites suos
quasi sylle milites & cohortatus est & donauit. Deorum sane no
minibus se appellari uetuit ut comodus fecerat. cum illi eumq lo¬
nem aliasq feras occidisset hecculem dicerent. & cum germano
subegisset germanum se appellauit. uel ioco uel serio ut erat stul
tus asserens silucanos uicisset lucanicum se appellandum. Desi¬
gnati sunt eo tempore qui urinam in eo loco fecerunt in quo sta¬
tue seu ymagines principis erant. & qui coronas imaginibus eiꝰ
detraperãt. ut alias ponerent. Dap̃nati sunt & qui remedia quã
adut antenna fracta ita ut inscapham cum cum ꝓchenoribus¬
ita descendit unde intriremem a prefecto classis receptus eualis
Excepit apros frequenter: contra leonem etiam stetit quin & mili
ad amicos litteris gloriatus est. seq ad herculis uirtuie accest¬

Expanded text:
Dein ad orientem profectionem parans omisso itinere in Dacia Dein ad orientem profectionem parans omisso itinere in Dacia resedit, circa Raetiam non paucos barbaros interemit militesque suos quasi Sullae milites et cohortatus est et donavit, deorum sane se nominibus appellari vetuit, quod Commodus fecerat, i cum multi eum, quod leonem aliasque feras occidisset, Herculem dicerent, et cum Germanos subegisset, Germanum se appellavit vel ioco vel serio, ut erat stultus et demens, adserens, si Lucanos vicisset, Lucanicum se appellandum, damnati sunt eo tempore qui urinam in eo loco fecerunt in quo statuae aut imagines erant principis, et qui coronas imaginibus eius detraxerunt, ut alias ponerent, damnatis et qui remedia quartadiit antemna fracta, ita ut in scapham cum protectoribus descenderet. unde in triremem a praefecto classis receptus evasit. Excepit apros frequenter, contra leonem etiam stetit, quando missis ad amicos litteris gloriatus est seque ad Herculis virtutem access
Abbreviated transcription (Latin):
ueste senatoria. nudis pedibus ab urbicianis raptus esset antoni¬
nus seditionem compressit. Multas preterea cedes in urbe fecit
passim raptis amilitibus non nullis hominibus & occisis quasi sedi¬
tionem uidicans. heluiũ ꝑtinacem suffectum consulem obhoc
solum qđ filius esset imperatoris ocridit. Neq cessauit unquã
subdiuersis occasionibus eos interficere qui fratris amici fuisset.
Sepe insenatum. sepe in ppłm suꝑbe inuectus est. aut edictis pro¬
positis aut orationibus editis syllam se etiam ostendens futurũ.
his gestis galliam petut. atq ubi primum in eam uenit narbonẽ¬
sem ꝓconsulem occidit. Cunctis deiñ turbatis qui in gallia res
gerebant odium tyrãpnicum meruit. ꝗͣuis aliquando fingeret
se benignum cum esset natura truculentus. Et cum multa con¬
tra homines. & contra uira ciuitatum fecisset morbo implicitus
ꝯtaiuiter laborauit. cc̃ eos qui eum curabant crudelissimus fuit

Expanded text:
veste senatoria nudis pedibus ab urbanicianis raptus esset, Antoniveste senatoria nudis pedibus ab urbanicianis raptus esset, Antoninus seditionem compressit. multas praeterea postea caedes in urbe fecit, passim raptis a militibus nonnullis hominibus et occisis, quasi seditionem vindicans. Helvium Pertinacem, suffectum consulem, ob hoc solum quod filius esset imperatoris occidit, neque cessavit umquam sub diversis occasionibus eos interficere, qui fratris amici fuissent. saepe in senatum saepe in populum superbe invectus est aut edictis propositis aut orationibus editis, Sullam se etiam ostendens futurum. His gestis Galliam petiit atque ut primum in eam venit Narbonensem proconsulem occidit, cunctis deinde turbatis qui in Gallia res gerebant odium tyrannicum meruit, quamvis se aliquando fingeret et benignum, cum esset natura truculentus. et cum multa contra homines et contra iura civitatum fecisset, morbo implicitus graviter laboravit, circa eos qui eum curabant crudelissimus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex filia natum & ex pompeiano cui nupta fuerat lucilla post mortem
ueri ipatoris. quem & consulem bis fecerat & omnibus bellis preposu¬
erat. que graiussima tunc fuerãt. A ita quidem ut iuderetur a latro¬
exequi meum uissum. Occisus est etiam uissu eius petronius ante
templum diui pu. tractaq sunt eorum cacdauera ꝑ plateam sine
aliqua humanitatis reuerentia. Filium etiam papiniani qui ante
rriduum questor opulentum munus ediderat. his diebus occisi sut
inumeri qui fratris eius partibus fuerant. Occisi etiam liberti ꝗ
qte adminuistrauerant. Cedes deinde in omnibus locis & in balneis
facte cedes. occisiq non nulli etiam cenantes inter quos etiam sams¬
nicus serenus cuius libri plurimi ad doctrinam extant. in sumu¬
etiam discrimen chylo iterum prefectus & consul uenit ob hoc qđ
concordiam inter fratres suaserat. Et cum idem chylo sublata

Expanded text:
ex filia natum et ex Pompeiano, cui nupta fuerat Lucilla post mortem ex filia natum et ex Pompeiano, cui nupta fuerat Lucilla post mortem Veri imperatoris, quem et consulem bis fecerat et omnibus bellis praeposuerat, quae gravissima tunc fuerunt, et ita quidem ut videretur a latrooportuit meum iussum", occisus est etiam eius iussu Patruinus ante templum Divi Pii, tractaque sunt eorum per plateam cadavera sine aliqua humanitatis reverentia, filium etiam Papiniani, qui ante triduum quaestor opulentum munus ediderat, interemit. iisdem diebus occisi sunt innumeri, qui fratris eius partibus faverant. occisi etiam liberti, qui Getae administraverant. caedes deinde in omnibus locis, et in balneis facta caedes, occisique nonnulli etiam cenantes, inter quos etiam Sammonicus Serenus, cuius libri plurimi ad doctrinam exstant, in summum discrimen etiam Cilo iterum praefectus et consul venit ob hoc quod concordiam inter fratres suaserat. et cum idem Cilo sublata
Abbreviated transcription (Latin):
in patriam restituit. Inde ad pretorianos processit & in castris masit.
lltera die capitolium petiit & eos quos occidere parabat affabiliter ẽ
locutus innitesq pampiniano & chiloni ad palatium redut. Cum fle¬
tem matrem uiliam gete iudisset aliasq mulieres post mortem fra¬
tris multas occidere conatus est. sed obhoc retentus ne uideretur a¬
augeretur frĩs occisi crudelitas. Lethum ad mortem coegit misso a
se ueneno. Ipse enim inter suasores gete mortis primus fuit. qui et
rimus interemptus est. Ipse mortem eius sepissime fleuit. Multos ꝗ
cedis eius conscii fuerant interemit. Eum qui imaginem eus hono¬
rauit. Post hec frem patruelem afrum cui pridie partes decena mi¬
serat occidi uissit. qui eum se precipitasset pcussorum tuore & ad u¬
porem crure fracto erepsisset tamen ꝑ ludibrium a pcussoribus depre¬
hensus est & occisus. Occidit etiam pompeianum marci nepotem i

Expanded text:
in patriam restituit. Inde ad praetorianos processit et in Castris mansit. in patriam restituit. Inde ad praetorianos processit et in Castris mansit. altera die Capitolium petiit, eos quos occidere parabat adfabiliter est adlocutus innitensque Papiniano et Ciloni ad Palatium rediit, cum flentem matrem Getae vidisset aliasque mulieres post necem fratris, mulieres occidere conatus est, sed ob hoc retentus, ne augeretur fratris occisi crudelitas. Laetum ad mortem coegit misso a se veneno; ipse enim inter suasores Getae mortis primus fuerat, qui et primus interemptus est. ipse mortem eius saepissime flevit, multos, qui caedis eius conscii fuerant, interemit, item eum qui imaginem eius honoravit. Post hoc fratrem patruelem Atrum, cui pridie partes de cena miserat, iussit occidi, qui cum se praecipitasset percussorum timore et ad uxorem crure fracto erepisset, tamen per ludibrium a percussoribus deprehensus est et occisus, occidit etiam Pompeianum, Marci nepotem,
Abbreviated transcription (Latin):
fideliores erga se stipendium. Pars militum apud albam getam oc¬
cisum egerrime tulit dicentibus cunctis ducibus fidem ꝓmisise li¬
beris seueri duobus seruare debere clausisq portis dui imperatõ
non est admissus nisi delinitis animis non solum querelis de geta
i criminationibus editis sed enormitate stipendui militibus ut sol&
placatis atii: inde romam contendens rediit. Tunc sub ueste senato¬
na loricam habens cum armatis militibus curiam ingressus est. hoᷤ
inmedio inter subsellia duplici ordine collocauit & sic uerba fecit.
Questus est de fratris insidus inuolute & incondite ad illuis accusa¬
tionem & sui excusationem. quod quidem nec senatus libenter acce¬
nit. cum ille dixisset fratri se omnia ꝑmisisse. fratrem se ab insidus
liberasse. illum tamen sibi grauissimas insidias parasse. nec uicem
amori reddidisse fraterno. Preter hec religatis deportatisq relictum

Expanded text:
fidelioribus erga se stipendium. pars militum apud Albam Getam ocfidelioribus erga se stipendium. pars militum apud Albam Getam occisum aegerrime accepit, dicentibus cunctis duobus se fidem promisisse liberis Severi, duobus servare debere. clausisque portis diu imperator non admissus nisi delenitis animis, non solum querellis de Geta et criminationibus editis sed inormitate stipendii militibus, ut solet, placatis, atque inde Romam rediit. tunc sub veste senatoria loricam habens cum armatis militibus Curiam ingressus est. hos in medio inter subsellia duplici ordine conlocavit et sic verba fecit. questus est de fratris insidiis involute et incondite ad illius accusationem, sui vero excusationem. quod quidem nec senatus libenter accepit, cum ille dixisset fratri se omnia permisisse, fratrem ab insidiis liberasse, et illum tamen sibi gravissimas insidias fecisse nec vicem amori reddidisse fraterno, post hoc relegatis deportatisque reditum
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis causa concepit. Quid parentibus gratia si gallanorũ acce¬
perat id uel clientibus uel magrĩs sponte donauit. Sed hec puer. Fort¬
sus uõ pueritiam seu patris monitis. seu calliditate ingenu siue qdđ se
alexandro magno macedone equandum putabat restrictior gramm
uultu etiam turbulentior factus est prorsus ut eum quem puerum
scierant multi esse non crederent. Alexandrum magnum eiusq ge¬
sta inore semꝑ habuit. tiberium & syllam in consulatu plerumq
laudauit. Patris superior fuit: frem magna eius humilitate delpe¬
xit. Post patris mortem in castra pretoria pergens apud milues co¬
questus est circũueniri se fratris insidiis atq ita fratrem in palato
fecit occidi. eius corpus statun cremari precepit. Dixit preterea inca¬
stris sibi fratrem uenenum parasse matri eum uirentem fuisse. egii¬
q: publice his gratias qui eum occiderunt. Addidit deniq his quo

Expanded text:
crudelitatis causa concepit, quod a parentibus gratia Sigillariorum accecrudelitatis causa concepit, quod a parentibus gratia Sigillariorum acceperat, id vel clientibus vel magistris sponte donavit. Sed haec puer. egressus vero pueritiam seu patris monitis seu calliditate ingenii sive quod se Alexandro Magno Macedoni aequandum putabat, restrictior, gravior, vultu etiam truculentior factus est, prorsus ut eum quem puerum scierant multi esse non crederent. Alexandrum Magnum eiusque gesta in ore semper habuit. Tiberium et Sullam in conventu plerumque laudavit, patre superbior fuit; fratrem magna eius humilitate despexit, Post patris mortem in Castra Praetoria pergens apud milites conquestus est circumveniri se fratris insidiis, atque ita fratrem in Palatio fecit occidi, eius corpus statim cremari praecepit, dixit praeterea in Castris fratrem sibi venenum parasse, matri eum inreverentem fuisse; egitque publice iis gratias qui eum occiderunt. addidit denique his quasi
Abbreviated transcription (Latin):
x duobus liberis quos septimius seuerus reliquit getam
& bassianum. quorum unum exercitus. alterum pateri
dixerat geta hostis iudicatus est. bassianum obtinuisse
umpium. De ciuius maioribus frustra putamus reiterã¬
dum. cum omnia in seueri uita satis dicta sint. huius igitur pueri¬
tia blanda ingeniosa. parentibus affabilis. amicis parentum iocunda
populo accepta grata senatui. ipsi etiam ad amorem conciliandum sa¬
lutaris fuit. Non ille in litteris tardus. non in beniuolentus segnisi
non tenax in largitate. non lentus in elemosina. sed sub parentib uisi
Deniq siquando feris obiectos dap̾natos uidit fleuit. aut oculos auer¬
tit quod populo plusqͣ amabile fuit. Septenis puer cum collusoren
suum puerum obiudaicam religionem grauius uerberatum iuidisset
neq patrem suum neq patrem pueri uel auctores uerberũ dui respe¬
xit. Anthiocensibus a bisantus interuentu suo uira uetusta restituit
quibus iratus fuerat seuerus qd nigrum iuuerant. Plauciani odiũ

Expanded text:
x duobus liberis, quos Septimius Severus reliquit, Getam et Bassianum, quorum unum Antoninum exercitus, alterum pater dixit, Geta hostis est iudicatus, Bassianum notum optinuisse imperium.De cdum, cum omnia in Severi vita satis dicta sint. huius igitur pueritia blanda, ingeniosa, parentibus adfabilis, amicis parentum iucunda, populo accepta, grata senatui, ipsi etiam ad amorem conciliandum salutaris fuit. non ille in litteris tardus, non in benevolentiis segnis, non tenax in largitate, non lentus in clementia, sed sub parentibus, visus. denique, si quando feris obiectos damnatos vidit, flevit aut oculos avertit, quod populo plus quam amabile fuit. septennis puer, cum conlusorem suum puerum ob Iudaicam religionem gravius verberatum audisset, neque patrem suum neque patrem pueri velut auctores verberum diu respexit. Antiochensibus et Byzantiis interventu suo iura vetusta restituit, quibus iratus fuit Severus, quod Nigrum iuverant. Plautiani odium
Abbreviated transcription (Latin):
sti uel principes appellati sunt. quiq in adoptionem uenerunt. uel unpatoꝵ
filii ut parentes cesarum nomine consecrati sunt singulis libris exponere

Expanded text:
sti vel principes appellati sunt, quique in adoptationem venerunt, vel imperatorum sti vel principes appellati sunt, quique in adoptationem venerunt, vel imperatorum filii aut parentes Caesarum nomine consecrati sunt, singulis libris exponere,
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuerso genere morborum sepe dicens sanum principem mori debere
non debilem. Statuas sane helio uero ꝑtotum orbem colosas imponi iuis¬
sit templa etiam in nõnullis urbibus fieri. Deniq illius merito filium
cius uerum nepotem ut pote suum qui pereũtem helio in familia ipsiuis a
driani adoptatum antonino pio cum marco ut iam diximus dedit. sepe
dicens habeat res pu quodcunq de uero. Quod quidem contrariũ his q̃
de adoptionis penitentia ꝑ auctores plurimos intimata sunt cum uerus
posterior nihil dignum preter clementiã in moribus habuerit: qđ impera¬
torie familie lumen afferret. hec sunt que de uero cesare mandanda lit¬
teris fuerũt: de quo idcirco non tacui quia mihi propositum fuit omnes
qui uel post cesarem dictatorẽ hoc est duium uiluim uel cesares uel augu¬

Expanded text:
gravatus languore ac diverso genere morborum, saepe dicens sanum principem mori debere gravatus languore ac diverso genere morborum, saepe dicens sanum principem mori debere non debilem. Statuas sane Helio Vero per totum orbem colossas poni iussit, templa etiam in nonnullis urbibus fieri, denique illius merito filium eius Verum, nepotem utpote suum, qui pereunte Helio in familia ipsius Hadriani remanserat, adoptandum Antonino Pio cum Marco, ut iam diximus, dedit, saepe dicens: Habeat res publica quodcumque de Vero, quod quidem contrarium iis quae de adoptionis paenitentia per auctores plurimos intimata sunt, cum Verus posterior nihil dignum praeter clementiam in moribus habuerit, quod imperatoriae familiae lumen adferret. Haec sunt quae de Vero Caesare mandanda litteris fuerunt, de quo idcirco non tacui, quia mihi propositum fuit omnes, qui post Caesarem dictatorem, hoc est divum Iulium, vel Caesares vel Augu
Abbreviated transcription (Latin):
litibus adrianis dedit. sed cum eum uideret homo paulo argutior m¬
serime ualitudinis ita ut scutum solidius iactare non posset dixisse:
fertut. lermilies ꝑdidimus quod exercitui populoq dependimus. siquidẽ
substentare iux possit Et hec quidem adrianus cum prefecto suo locutus
est: que cum ille prodidisset prefectus ac ꝑ hoc heluis cesar indies magis
qui tem prodiderat successorem dedit uolens ꝑ hoc uideri qđ uerba tristi¬
funere. nec quicꝗͣ de regia nisi mortis habuit dignitatem. Uoluit ergo¬
adrianus illius mortem ut bonus pater non ut bonus princeps. Nam
cum amici solliciti quererent qui adoptari posset fertur adrianũ dixi
sse ã iuiuente adhic uero decreuerã. Et quo ostendunt aut iudicium
aut inditium suum scĩam futurorum. Post huinc deniq adrianus diu
anceps quid faceret antoninum adoptauit pium cognomine appellauit
cui conditionem addidit ut ipse sibi marcum & uerum annium antoni¬

Expanded text:
litibus Hadrianus dedit, sed cum eum videret homo paulo argutior mlitibus Hadrianus dedit, sed cum eum videret homo paulo argutior miserrimae valetudinis, ita ut scutum solidius iactare non posset, dixisse fertur: Ter milies perdidimus, quod exercitui populoque dependimus; si quidem sustentare vix possit . et haec quidem Hadrianus cum praefecto suo locutus est. quae cum prodidisset praefectus, ac per hoc Helius Caesar in dies magisqui rem prodiderat, successorem dedit, volens videri quod verba tristifunere, neque quicquam de regia ni mortis habuit dignitatem, doluit ergo illius mortem ut bonus pater, non ut bonus princeps, nam cum amici solliciti quaererent, qui adoptari posset, Hadrianus dixiam vivente adhuc Vero decreveram . ex quo ostendit aut iudicium suum aut scientiam futurorum. post hunc denique Hadrianus diu anceps quid faceret, Antoninum adoptavit Pium cognomine appellatum, cui condicionem addidit, ut ipse sibi Marcum et Verum Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
illa leiuiora qđ cursoribus sius exͦ cupidinum alas frequentet apposuit
eos auẽtorum nominibus sepe uocitauit: Boream alium nothum ide
aquilonem aut circium ceterisq nominibus appellans & ĩdefesse atq ĩhiã¬
niter faciens cursitare. Idẽ urori cõquerenti de extraneis uoluptatibus
dixisse fertur. Patere me ꝓ alias exercere cupiditates meas uxor enim
dignitatis nomen est non uoluptatis. Eius filius est ennius antoninus
uerus qui adoptatus est a marco uel certe cum marco & cum eodem e¬
quale gessit inpium. Nam ipsi sunt qui prumi duo augusti appellati
sunt & quorum in fastis consularibus sic nomina ꝓscribuntur ut dicã¬
tur non tantum duo antonini sed duo augusti. tantumq hiuus rei & no¬
uitas & cdignitas ualiut ut fasces consulares non nulli ahhis sumerent
ordinem consulum. Ero eius adoptione infinitam pecimiã populo & mi¬

Expanded text:
illa leviora quod cursoribus suis exemplo Cupidinum alas frequenter adposuit illa leviora quod cursoribus suis exemplo Cupidinum alas frequenter adposuit eosque ventorum nominibus saepe vocitavit, Boream alium, alium Notum et item Aquilonem aut Circium ceterisque nominibus appellans et indefesse atque inhumaniter faciens cursitare. idem uxori conquerenti de extraneis voluptatibus dixisse fertur: Patere me per alias exercere cupiditates meas; uxor enim dignitatis nomen est, non volup- tatis . Eius est filius Antoninus Verus, qui adoptatus est a Marco, vel certe cum Marco, et cum eodem aequale gessit imperium, nam ipsi sunt qui primi duo Augusti appellati sunt, et quorum fastis consularibus sic nomina praescribuntur ut dicantur non duo Antonini sed duo Augusti. tantumque huius rei et novitas et dignitas valuit ut fasti consulares nonnulli ab his sumerent ordinem consulum. Pro eius adoptione infinitam pecuniam populo et mi
Abbreviated transcription (Latin):
ca &̃ non mutilis. huius uoluptates ab his qui utam eius scripserũ
multe feruntur equidem non infames sed aliquatenus diffluentes.
Nlam tetrafarmacum seu potus pontefarmacum ut alii ferunt qͥ sems
adrianus est usus ipse dicitur reperisse. hoc est fasianũ sum̃ pauonẽ
Fertur aliud etiam genus uoluptatis qđ uerus inuenerat. Nam lectum
eminentibus.iiiͦiͬ. anacliterus fecerat minuto reticulo undiq inclusum
eumq foluis rose quibus demptum inesset album replebat iacens. Quo
cum cõbinis uelamine de lilus facto satagebat unctus odoribus psicis.
lam illa frequentant᷑ a nõ nullis qđ & accubitationes ac mensas de rosis
& lilus fecerit. & quidem purgatisq & si non decore non tam̃ ad pnicie
leꝰ relatum. Idem apitu uidi liberos amorum in lecto semꝑ habuisse.
Idem martialem epygrãmaticũ poetam uirgilium suum dixisse. lam

Expanded text:
ca etiam non inutilis, huius voluptates ab iis qui vitam eius scripserunt ca etiam non inutilis, huius voluptates ab iis qui vitam eius scripserunt multae feruntur, et quidem non infames sed aliquatenus diffluentes. nam tetrapharmacum, seu potius pentapharmacum, quo postea semper Hadrianus est usus, ipse dicitur repperisse, hoc est sumen phasianum pavonem fertur etiam aliud genus voluptatis, quod Verus invenerat. nam lectum eminentibus quattuor anacliteriis fecerat minuto reticulo undique inclusum eumque foliis rosae, quibus demptum esset album, replebat iacensque cum concubinis velamine de liliis facto se tegebat unctus odoribus Persicis. iam illa frequentantur a nonnullis quod et accubitationes ac mensas de rosis ac liliis fecerit et quidem purgatis, quae etsi non decora, non tamen ad perniciem elata, idem Ovidii libros Amorum in lecto semper habuisse, idem Martialem, epigrammaticum poetam, Vergilium suum dixisse, iam
Abbreviated transcription (Latin):
irrisione dixisse. Ego mihi duuim adoptaui non filium. Et cum tñ
consularet᷑ eim unus ex litteratis qui aderat ac diceret qđ si non re¬
cte costellatio eius collecta est quem credimus esse uicarium adrianũ
dixisse fertur. Facile ista dicis tu qui prĩmonii tui non rei pu. queris
uentus. Nan cum de proiuncia heluis redisset atq orõnem pulcher¬
rimam que hodie legitur. suie ꝑse siue ꝑscrineorum aut dicendi ma¬
grõs parasset qua kal lanuarꝰ adriano patri gras ageret accepta
quia uota interueniebant non lugeri. Fuit hic uite letissime eruditꝰ
in litteris adriano ut maliuoli loquuntur acceptior forma ꝗ̃ morib
inaula diu non fiuit. in uita priuata & siminus ꝓbabile minus tñ¬
teprehendendus & si memor familie sue. Contus decorus. puleritudi¬
ns regie. oris uenerandi. eloquentie sonore uersu facilis. In re publi¬

Expanded text:
cum risione dixisse: Ego mihi divum adoptavi non filium . hunc tamen cum cum risione dixisse: Ego mihi divum adoptavi non filium . hunc tamen cum consolaretur unus de litteratis qui aderat ac diceret: Quid 3? si non recte constellatio eius collecta est quem credimus esse victurum? Hadrianus dixisse fertur: Facile ista dicis tu, qui patrimonii tui non rei publicae quaeris ventus, nam cum de provincia Helius redisset atque orationem pulcherrimam, quae hodieque legitur, sive per se seu per scriniorum aut dicendi magistros parasset, qua kalendis Ianuariis Hadriano patri gratias ageret, acceptaquia vota interveniebant, non lugeri. Fuit hic vitae laetissimae, eruditus in litteris, Hadriano, ut malevoli loquuntur, acceptior forma quam moribus, in aula diu non fuit, in vita privata etsi minus probabilis, minus tareprehendendus ac memor familiae suae, comptus, decorus, pulchritudinis regiae, oris venerandi, eloquentiae celsioris, versu facilis, in re publi
Abbreviated transcription (Latin):
baret. ob id tantum adoptasse ut sue satiffaceret uoluntati. Et ut
quadam dicunt nisi uirando qđ intercepisse inter ipsum atq uerum
secretis conditionibus ferebat̃ suis. A enim adrianum ꝑrtum mathe¬
seos marius maximus usq adeo demostrat ut eum dicat cuncta de se
scisse sic ut omnium dierum usq ad horam mortis futuros actus ante
pscripsit. Satis preterea constat eũ de uero sepe dixisse. Ostendet hũc
terris huc tãtũ fata neq ultra. Esse sinent. Quos uersus cum aliqñ
in circo spatians cantitatet atq adesset unus ex litteratis. quorũ adria¬
nus spetiosa sotietate gaudebat uelletq addere nimirũ uobis romana
propago iusa potens suꝑi hec si dona fuissent. adrianus fert᷑ dixisse hoᷤ
uersus. Uita minc capit ueri. Illud addens manibus date lylia plenis
pur pireos spargam flores animamq nepotis. his saltem accumulem
denis & fungar inani mimere. Eum quidem dicit᷑ etiam illum cũ

Expanded text:
barat, ob hoc tantum adoptasse ut suae satisfaceret voluptati et, ut barat, ob hoc tantum adoptasse ut suae satisfaceret voluptati et, ut quidam dicunt, iuri iurando, quod intercessisse inter ipsum ac Verum secretis condicionibus ferebatur. fuisse enim Hadrianum peritum matheseos Marius Maximus usque adeo demonstrat ut eum dicat cuncta de se scisse, sic ut omnium dierum usque ad horam mortis futuros actus ante perscripserit. satis praeterea constat eum de Vero saepe dixisse: Ostendent terris hunc tantum fata neque ultra esse sinent. quos versus cum aliquando in hortulo spatians cantitaret atque adesset unus ex litteratis, quorum Hadrianus speciosa societate gaudebat, velletque addere nimium vobis Romana propago visa potens, superi, propria haec si dona fuissent, Hadrianus dixisse fertur hos versus vita non capit Veri, illud addens: Manibus date lilia plenis; purpureos spargam flores animamque nepotis his saltem accumulem donis et fungar inani munere, cum quidem etiam illud dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
cessario cogitabat. statiq pretor factus & pãnoniis dux ac rector
impositus mox consul creatus & quia erat iam deputatus imꝑio iteꝵ
consul designatus est. datumq populo cõgiarium causa eius adoptio¬
nis collatumq militibus sextertium milies. circenses additi nec ꝗcꝗͣ
pretermissum est quod possit letitiam publicam fi equentare. tantus
apud adrianum principem ualuit ut preter adoptionis affectum qͥ
eudebatur adiunctus solus omnia que cupet etiam ꝑ litteras impe¬
traret. Nec prouincie quidem cui deputatus erat defuit: nam bñ
rebus gestis uel potius feliciter. &̃ siñs sũmi medii tamen obtinuit
ducis famam. hic tamen ualitudinis adeo misere fuit. ut adrianũ
statim adoptionis penutuerit. petiueritq eum amouere a familia im¬
patoria cum sepe cde aluis cogitaret si forte uixisset. Fertur deniq ab
genituram. & eum quem non multum ad rem pu. regendam pro¬

Expanded text:
cessario cogitabat, statimque praetor factus et Pannoniis dux ac rector cessario cogitabat, statimque praetor factus et Pannoniis dux ac rector impositus, mox consul creatus et, quia erat deputatus imperio, iterum consul designatus est. datum etiam populo congiarium causa eius adoptionis conlatumque militibus sestertium ter milies, circenses editi, neque quicquam praetermissum quod posset laetitiam publicam frequentare. tantumque apud Hadrianum principem valuit ut praeter adoptionis adfectum, quo ei videbatur adiunctus, solus omnia, quae cuperet, etiam per litteras impetraret. nec provinciae quidem, cui praepositus erat, defuit; nam bene gestis rebus vel potius feliciter etiamsi non summi, medii tamen obtinuit ducis famam. Hic tamen valetudinis adeo miserae fuit ut Hadrianum statim adoptionis paenituerit potueritque eum amovere a familia imperatoria, cum saepe de aliis cogitaret, si forte vixisset. fertur denique abgenituram et eum, quem non multum ad rem publicam regendam pro
Abbreviated transcription (Latin):
simi uiri putant dictum uel quia mortua matre uentre ceso natꝰ
uel qđ cum magnis crinibus sit utero parentis effusus: uel qđ oculis
cesis his ultra huãnum morem uiguerit certe quecunq illa felix ne¬
cessitas fuit unde tam clarum & duratuum cum eternitaie mun¬
di nomen effloruit. hic ergo de quo sermo est primum lucuis au¬
relius uerus est dcũs. sed ab adriano adscitus in heliorum familia
num prodiderũt. Maiores omnes nobilissimi quorum origo pleraq
ex etruria fuit uel ex fauentia: & de hiuus quidem familia plenius
inuita lucii aurelii sceionii comodi antonini filii hunisce quem si¬
bi adoptare antoninus uissus est disseremus. hic enim liber deb&
omnia que ad scemata generis ꝑtinent continere qui habet princi¬
pem de quo plura dicenda sunt. Adoptatus autẽ heluis ab adriano
eo tempore quo iam ut suꝑuis diximus parum uigebat. & suecessore ne¬

Expanded text:
simi putant dictum, vel quia mortua matre et ventre caeso ssimi putant dictum, vel quia mortua matre et ventre caeso sit natus, vel quod cum magnis crinibus sit utero parentis effusus, vel quod oculis caesus et ultra humanum morem viguerit. certe quaecumque illa, felix necessitas fuit, unde tam clarum et duraturum cum aeternitate mundi nomen effloruit. Hic ergo, de quo sermo est, primum Lucius Aurelius Verus est dictus, sed ab Hadriano adscitus in Heliorum familiam, nium prodiderunt. maiores omnes nobilissimi, quorum origo pleraque ex Etruria fuit vel ex Faventia. et de huius quidem familia plenius in vita Lucii Aurelii Ceionii Commodi Veri Antonini, filii huiusce, quem sibi adoptare Antoninus iussus est, disseremus. is enim liber debet omnia quae ad stemma generis pertinent continere, qui habet principem de quo plura dicenda sunt. Adoptatus autem Helius Verus ab Hadriano eo tempore quo iam, ut superius diximus, parum vigebat et de successore ne
Abbreviated transcription (Latin):
runt a usq ad duum adrianum fecisst. sed illos enuam¬
qui uel cesarum nomine appellati sunt. nec principes aut augusti fuet̾
est qui primus cesaris tantum nomen accepit adoptione adriani fami¬
plogus esse: ꝗ̃ fabula. de ipso iam loquar. Ceionius comodus qui & he¬
luis uerus appellatus est quem sibi adrianus euo ingrauescente mor¬
bis tristioribus pressus ꝑagrato iam orbe terrarum adoptauit. nihil.
habet in sua uita memorabile. nisi qđ primo tantum cesar est appella¬
tus & intestamento ut antea solebat. neq eo mõ quo trayanus est adop¬
tatus. sed eo prope gnẽ quo nrĩs temporibus aurã clementia maximi
signati auguste maiestatis heredes. Et qm̃ de cesaris nomine in huuis
precipue uita est aliquid disputatum ꝑ hoc solum nomen adeptus ẽ.
cesarem dicimus uel ab elephante qui lingua mauroꝵ cesar dicitur
in prelio ceso cum ꝗ pͥmus sic appellatus estꝰ doctissimi uiri & erudius¬

Expanded text:
runt, ut usque ad divum Hadrianum feci, sed illos etiamrunt, ut usque ad divum Hadrianum feci, sed illos etiamqui vel Caesarum nomine appellati sunt nec priest, qui primus tantum Caesaris nomen accepit, adoptione Hadriani famigus inormior esse quam fabula, de ipso iam loquar. Ceionius Commodus, qui et Helius Verus appel- latus est, quem sibi Hadrianus aevo ingravescente morbis tristioribus pressus peragrato iam orbe terrarum adoptavit, nihil habet in sua vita memorabile, nisi quod primus tantum Caesar est appellatus, non testamento, ut antea solebat, neque eo modo quo Traianus est adoptatus, sed eo prope genere quo nostris temporibus a vestra clementia Maximiasignati augustae maiestatis heredes. Et quoniam de Caesarum nomine in huius praecipue vita est aliquid disputandum, qui hoc solum nomen indeptus est, Caesarem vel ab elephanto, qui lingua Maurorum caesai dicitur, in proelio caeso, eum qui primus sic appellatus est doctissimi viri et eruditis
Abbreviated transcription (Latin):
retexta sponte delapsa caput ei opuit. Anulus in quo imago eius sculp¬
tierat sponte edigito laysus est. Ante diem natalis eius nescio qui ad
senatum ululans uenit contra quem adrianus ita motus est qĩ de sua
norte loqueretur. cum eius uerba nullus agnosceret. Idem cum uellet
insenatu dicere post filii mei mortem. post mortem meam dixit. Sop¬
mauit preterea se a prẽ potionem sopiferam impetrasse. Item sõpiua¬
uit se aleone compressum ẽẽ. In eum mortuum a multis multa sunt
dicta. Acta eius irita senatus fieri noluit. nec appellatus est diuus nͥ
antoninus rogasset. Templum ei deniq ꝓ sepulero apud puteolos cõsti¬
tuit. a quinquenale certam & flãmines ac sadales & multa alia que ad
Ininum pium dictum.
lelitiano augusto heluis spartianus suus ini anuno mihi
est dioclitiane auguste principum maxime non solum cos
qui principum locum in hac statione quã tẽpas retenta¬

Expanded text:
praetexta sponte delapsa caput ei aperuit, anulus, in quo imago ipsius sculppraetexta sponte delapsa caput ei aperuit, anulus, in quo imago ipsius sculpta erat, sponte de digito delapsus est. ante diem natalis eius nescio qui ad senatum ululans venit, contra quem Hadrianus ita motus est quasi de sua morte loqueretur, cum eius verba nullus agnosceret. idem cum vellet in senatu dicere post filii mei mortem, post meam dixit, somniavit praeterea se a patre potionem soporiferam impetrasse, item somniavit a leone se oppressum esse. In mortuum eum a multis multa sunt dicta, acta eius inrita fieri senatus volebat, nec appellatus esset divus, nisi Antoninus rogasset. templum denique ei pro sepulchro apud Puteolos constituit et quinquennale certamen et flamines et sodales et multa alia, quae ad ninum Pium dictum. letiano Augusto Aelius Spartianus suus sal. In animo mihi est, Diocletiane Auguste, tot principum maxime, non solum eos, qui principum locum in hac statione, quam temperas, retenta
Abbreviated transcription (Latin):
les autẽ nec multo meliores fecit & grecos. Uixit autẽ annis lxxii mẽ¬
bus.x. diebus xu. Impauit annis. xxi. mensibus xi. Statura fuit pro¬
erus forma contus flexo ad pectinem capillo ꝓmissa barba ut uulne¬
ra que in facie naturalia erant tegeret. habitudine robusta equitauit
ambulauitq plurimum. armisq & pilo se semper exercuit. uenatꝰ fre¬
quentissime leonem manu sua occidit. uenando autem iugulum A coxã
freit. uenationem semper cum amicis participauit. In cõuiuio tragedia
comedias accellarias sambucas. lectores poetas pro re semꝑ exibuit. libũ¬
nnam iullam mire exhedificauit ita ut in ea & punciarum & locoru
celeberrima nomina scriberet. uelut liciũ acadeiã trutaniũ canopum
richelem tempei uocaret: & ut nihil pretermitteret & inferos finxit. Si¬
qia mortis hec habuit. Natali suo ultimo cum antoninum cõmendare

Expanded text:
tales autem nec multos meliores fecit et Graecos. Vixit annis LXII, mentales autem nec multos meliores fecit et Graecos. Vixit annis LXII, mensibus V, diebus XVII. imperavit annis XX, mensibus XI. Statura fuit procerus, forma comptus, flexo ad pectinem capillo, promissa barba, ut vulnera, quae in facie naturalia erant, tegeret, habitudine robusta. equitavit ambulavitque plurimum armisque et pilo se semper exercuit. venatus frequentissime leonem manu sua occidit, venando autem iugulum et costam fregit, venationem semper cum amicis participavit. in convivio tragoedias comoedias Atellanas sambucas lectores poetas pro re semper exhibuit. Tiburtinam Villam mire exaedificavit, ita ut in ea et provinciarum et locorum celeberrima nomina inscriberet, velut Lyceum, Academian, Prytaneum, Canopum, Poicilen, Tempe vocaret, et, ut nihil praetermitteret, etiam inferos finxit. Signa mortis haec habuit: natali suo ultimo, cum Antoninum commendaret,