comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
struenda. uisispaciumintͥ se
ꝑdocem pedes liberi acrishũc¬
rint modis ommub detiu̾ccent᷑.
in his uolocis inquib edificia
pͥnatorm horreis publicis ii¬
denturobiecta obstructõem me¬
manorum quindecimpedum
interuallaseruent᷑. q̃int̾ cape¬
diuis modum edificaturisqͦ
ꝓponinius. itaut si quis intra
diffinitum spacuum decem
pedummensura edificare. uł
intra quindecimpedumine¬
niamiĩ possidere cemptau̾it.
sciat nõ solum fabricam demo¬
liendami. sctiam ip̃am domũ
sisconr̃o ad scͥbendam.

Expanded text:
struenda, nisi spatium inter se per decem pedes liberi aeris habuerint, modis omnibus detruncentur. In his vero locis, in quibus aedificia privatorum horreis publicis videntur obiecta, obstructione maenianorum quindecim pedum intervalla serventur. Quem intercapedinis modum aedificaturis quoque proponimus, ita ut, si quis intra definitum spatium, id est decem pedum mensuram, aedificare vel intra quindecim pedum maenianum possidere temptaverit, sciat non solum fabricam demoliendam, sed etiam ipsam domum fisco nostro adscribendam.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Derꝓuincias mesopo
lmagis hoc desideratur cetera ᷤ¬
q ꝓuincias cunctis uolentib
ꝑmictatur murali ambitu
fudos ꝓprios seuloca suido¬
minii constituta uallare.

Expanded text:
Per provincias Mesopotntum, ubi magis hoc desideratur, ceterasque provincias cunctis volentibus permittatur murali ambitu fundos proprios seu loca sui dominii constituta vallare.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siis contraq̃mp̾ces fun¬
dis sciens prudensq souparteni
ad teꝓtin̾e. nõ aͣisocius ułcol
sumptꝰ ꝓporcõne cua reciperet
aggressus ÷ s tocius lcci domi¬
inumu smpare ⁊ collapsum
balneni refabricare cnuꝰ ÷ ẽ
edificia q̃ alienoloco imponũt᷑
solo cedant nec impense. is qͥ
imꝓbe id fecerunt restitui de¬
beant antiquatodimi adriaui
edͥcto p̾ses ꝓuinciememoriu¬
ris publiciindirimenda discep¬
cacõuelogim placita custodi¬
mp̃r. Si quis post hanclogẽ
cinitate spoliata ormitum hoc
⁊ marmora uł columpnas ad
rura tͣnstulit priuetur eapos¬
soͥne aͣmita ordinau̾it. Si quis
autẽ ex alia in aliamciuitatẽ
labencium panecum marmo¬
b in ꝓprias cnͣsferre uolu̾it. qͦni¬
amntrobiq hoc eẽ publicum
facultate ⁊̃ depossõne ornatin
q̃ illata su̾int cinitatib expor

Expanded text:
. Si is, contra quem precem fundis, sciens prudensque soli partem ad te petinere, non quasi socius vel collsumptus pro portione tua reciperet, adgressus est, sed totius loci dominium usurpare et collapsum balneum refabricare enisus est, cum aedificia quae alieno loco imponuntur solo cedant nec impensae his qui improbe id fecerint restitui debeant, antiquato divi Hadriani edicto praeses provinciae memor iuris publici in dirimenda disceptatione legum placita custodi. Si quis post hanc legem civitate spoliata ornatum, hoc est marmora vel columnas, ad rura transtulerit, privetur ea possessione, quam ita ornaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium parietum marmobus in proprias transferre voluerit, quoniam utrobique haec esse publicum facultate etiam de possessione ornatum quae illata fuerint civitatibus, expor
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r. Qum reis manifesta
ꝓ bacõne conuictis spacium
ante sũam temporis datur
facultas supplicandi. uł quib¬
danimalignis artib. tam pͥ¬
sidum ꝯm offõrumpenas eui¬
tandi cͥminosissimis patet.
cumin homicioncͥmine. et
maliis cecectis guiorib causiᷤ
ulcõ disferendanõ sit. Igitur
decetͥo iux cͥminis qualitatẽ
legem oportet seruari. ⁊ insce¬
lerosos moxios ꝓferre iurissẽ¬
tẽnciam.
alteri corpori cum alcerius
sit corporis addicatur. s iiꝰ¬
quisq ꝓ cͥmine in quofint
tepͥhensus: modum congnue
scuitatis excipiat.

Expanded text:
iae. Dum reis manifesta probatione convictis spatium ante sententiam temporis datur, facultas supplicandi vel quibusdam malignis artibus tam praesidum quam officiorum poenas evitandi criminosissimis patet, cum in homicidii crimine et in aliis detectis gravioribus causis ultio differenda non sit. Igitur de cetero iuxta criminis qualitatem legem oportet servari et in scelerosos et in noxios proferri iuris sententiam. alteri corpori, cum alterius sit corporis, addicatur: sed unusquisque pro crimine, in quo fuerit deprehensus, motum congruae severitatis excipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
nempcause intuituiusseri¬
mus. statimnolumus eosi aũ
subire penam. aut exciere
siñam. s ꝑ dies tͥginta super
statueorim. sors ⁊ fortumasꝰ¬
pensasit¶ Reossane accipi¬
ac uinciata. custodia ⁊ ex eu¬
biis solertib uigilantͥ obser¬
dia in publica inpune cõmo¬
da descͣuiat censemus ĩ in ab¬
sentes ieosꝓ competentiul¬
cõne debere consinrgi

Expanded text:
nem pro causae intuitu jusserimus, nolumus statim eos aut subire poenam, aut excipere sententiam; sed per dies triginta super statu eorum sors et fortuna suspensa sit. Reos sane accipiat vinciatque custodia, et excubiis solertibus vigilanter obserue perfidia in publica impune commoda desaeviret, censemus etiam in absentes eos pro competenti ultione debere consurgi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ui siñam laturꝰ est.
temperam̃tum hoc ceneat. ut
nõ prius capitaleminq̃mpiã
cormentis uł int̾roga cõnib
fu̾nt dediei. in unum conspi¬
rantes concordantes ꝙ reifiuẽ
comnctꝰ sit. ⁊ sic inobiectofla¬
gico d epͥhensus. ut uix ĩ pp̃e
ca q̃ commiserit negare fuffi¬
ciat.
qualitate dampuat᷑ minime
icius facie scribatur. cimi
inmanib ⁊ inusuris possit
pena dampnaconisima sus
spcͥptione compͥhendi. que
facies q̃ ad simlitudinemi cẽ¬

Expanded text:
m. Qui sententiam laturus est, temperamentum hoc teneat, ut non prius capitalem in quempitormentis vel interrogationibus fuerint dediti, in unum conspirantem concordantemque rei finem convictus sit et sic in obiecto flagitio deprehensus, ut vix etiam ipse ea quae commiserit negare sufficiat. qualitate damnatus, minime in eius facie scribatur, cum et in manibus et in suris possit poena damnationis una scriptione comprehendi, quo facies, quae ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
to appło exclamatinuest.ide¬
rum dixuntuaneuoces ppłli
nõ sunt audicende. nec enmuo¬
cib corumcredioportet. qudoa
obnoxium cͥmine absoluiaut
etatis ius amputatiminõ sie
comino suo obsequieum par

Expanded text:
populo exclamatum est, iterum dixerunt: Vanae voces populi non sunt audiendi. nec enim vocibus eorum credi oportet, quando aut obnoxium crimine absolvi autetatis ius amputatum non sit, domino suo obsequi eum par
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Preses ꝓuincie ne
ulterius inserintutis ingo
detineareis cure hebit qui
rat filiorum tuorum statim
ta es enixamte c̃e signifi¬
cas cuieos quipost redemp¬
coemuascuntur nec pigno¬
ris quidem cytulo ob pͥcim
dem. Captum ab hostib
silrum patre mortuo medio
piebatur fuit. suum facit
hĩdem. Iinde sine ex testam̃¬
tosine ab intestatosucces¬
sionem prĩs cm ad de ꝑtin̾e
apͥpͥsidem ꝓuincie pr̃oba¬
n̾is. restituit᷑ ros l̃ditari¬
tate conquiescere facit.
ab hostib ac post limino
reu̾sis status pristiisres¬
tituntu. sic sermn domino.
iinde sihec cuius meministi
ancula patris cinnec cõme¬
cio redempta ÷̃ re ueradomi¬
numuł successoremenis
sequitur ꝯm ꝑcaptiuitatẽ¬

Expanded text:
e. Praeses provinciae, ne ulterius in servitutis iugo detinearis, curae habebit: qui magis filiorum tuorum statum ta es, enixam te esse significas, cum eos, qui post redemptionem nascuntur, ne pignoris quidem vinculo ob pretium, . Captum ab hostibus filium, patre mortuo medio piebatur fuit, suum facit heredem. Vnde si ex testamento ad te sive intestato successionem patris tui pertinere apud praesidem provinciae probaveris, restitui tibi res hereditaritate conquiescere facit. ab hostibus ac postliminio reversis status pristinus restituitur, sic servi domino. unde si haec, cuius meministi, ancilla patris tui fuit nec commercio redempta est, reversa dominum vel eius successorem sequitur, qui per captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
sitate ꝑcaptiuitatis cam fint
euentus purgato ingore adeiꝰ
iegitimaminuitat ħ̃ditatẽ
uectͥ medii cemporis fortima
quominus res maternas sue¬
dessione quesitas ꝑsequipos¬
sis imimiam fi̾patumir.

Expanded text:
itatis causam fuit, eventu purgato vigore ad eius legitimam invitat hereditatem, nec tibi medii temporis fortuna, quominus res maternas successione quaesitas persequi possis, iniuriam fieri patimur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. em̃donacõnis se¬
n tͣnsactõnis cã adminisi¬
te cucele debiti. Scientes
sisse ꝓponacis uec ccͣ uolẽ¬
ti dolus inferatur. frustra
de dolo q̃rimini nec adim¬
plendum ꝓmissum h̃rdita¬
cis ꝓprie polittafone
quiqͣm astringitur.
em accepit. cu ea amicis
interuenientib reueraos¬
tenditur pͥcessisse. metus
uelam̃to rescindi postulã¬
tis ꝓfessio decegit improbi¬
catem.

Expanded text:
di. Cum donationis seu transactionis causa administratae tutelae debiti scientes sisse proponatis nec umquam volenti dolus inferatur, frustra de dolo querimini, nec ad implendum promissum hereditatis propriae pollicitatione quisquam adstringitur.em accepit, cum eam amicis etiam intervenientibus re vera ostenditur processisse, metus velamento rescindi postulantis professio detegit improbitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
iuite su̾int qmͣuis iusiurã¬
dumiis intͥpoĩtum sit etiã
ciuiliter salso reuelato eas
retractari p̾cipũmis. itade¬
mum ut si de plurimis cau¬
sis uł capituł heredem pac¬
fu̾int nuilla cantum modo
causa uł pars retractetur
q̃ ex falso instrum̃to compo¬
sita conuicta fu̾int. aliis ca¬
pituł firmis manentib uisi
forte etiam de co qd̃ falsimi
dr̃controu̾sia orta decisa so᷑¬
¶p̃iatur.
litigiisiam motis ⁊ pendenti¬
br seu postea suꝑ seruili uel
ascͥpticia condicõne mouẽ¬
dis tnͣsactõnes celebrandas
tiere nec ħoc uideri teno

Expanded text:
initae fuerint, quamvis iusiurandum his interpositum sit, etiam civiliter falso revelato eas retractari praecipimus: ita demum ut, si de plurimis causis vel capitulis eaedem pacrint, illa tantummodo causa vel pars retractetur, quae ex falso instrumento composita convicta fuerit, aliis capitulis firmis manentibus: nisi forte etiam de eo, quod falsum dicitur, controversia orta decisa sopiatur. litigiis iam motis et pendentibus seu postea super servili vel adscripticia condicione movendis transactiones celebrandas tinere nec ob hoc videri teno
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siquis maior ãmꝰ
aduersus pacta uł tͣnͣsac¬
cõnes nullo cogente imꝑ
io libero arbitrio ⁊ uõlun¬
tate confecta putau̾it ẽẽ
ueniendum. uel interpel¬
lando iudicem uł suppli¬
cando principib uł non
implendo ꝓmissa. eas aut̃
inuocato dei ouinipoten¬
tis nomine eo auctore soli¬
dau̾it. nõ solum nocatur ĩ¬
faiia. u̾in etiam acdõne
prñatur. restituta penaq̃
pactis ꝓbatur insc̾a rerum
ꝓprietate careat ⁊ emolinũ¬
co qd̃ ex pacto uł tnͣsactõne
ila fu̾it consecutus. itaq ea
omma corumi moxcomuo¬
dẽ deputabuntur eisqͥ inte¬
merata pena iura seruaue¬
rint. ¶ Cosetiam hꝰoc legis¬

Expanded text:
rio. Si quis maior annis adversum pacta vel transactiones nullo cogentis imperio, sed libero arbitrio et voluntate confecta putaverit esse veniendum vel interpellando iudicem vel supplicando principibus vel non inplendo promissa ea, quae invocato dei omnipotentis nomine eo auctore solidaverit, non solum inuratur infamia, verum etiam actione privatus, restituta poena quae pactis probatur inserta, et rerum proprietate careat et emolumento, quod ex pacto vel transactione illa fuerit consecutus: itaque omnia eorum mox commodo deputabuntur, qui intemerata pacti iura servaverint. Eos etiam h
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnsacdõ interpoĩta est. hãc
seruari conuenit. s qũuit
cͥcum quidem accipiascõ¬
uenisse ce l sine scͥptura
ꝓponisnec huiꝰrei causasti¬
pułacõem secutam ẽe qm¬
uis ex pacto nudo nõ potuit

Expanded text:
rposita est, hanc servari convenit. Sed quoniam, ut certum quid accipias, convenisse te, licet sine scriptura, proponis nec huius rei causa stipulationem secutam esse, quamvis ex pacto non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
cõne captiuorimi relinquere
cosip̃oscaptiuos scͥpsent here¬
ides. ne uideatur qiincertis per¬
sonis heredib iustitutis. iudi¬
ciiiiiisnum oppugnandum
reliquisse. Sanctunꝰ huius ca¬
lem institucõem pietatis intui¬
tuualere. ⁊ nõ ẽẽ respuendam.
s ⁊ si pauperos quidem scͥp¬
serit heredos ⁊ nõ inueniatur
cercum ꝓtochiumuł certe
⁊occ̃e pauperes de quib cestator¬
cogitau̾it. S si in cerco uoca¬
bulo panperes f̾u̾int heredes
noscitur ep̃c ⁊ yconomi here¬
ditatem suscipiant. ⁊ omniuo
in redempcõem captiuorum
ꝓcedat hereditas. siue perãmi¬
osreditus siue ꝑuendicc̃em mo¬
biliumuł semouenciuuirer̃.
nullo penitus ex hoc lucro yco¬

Expanded text:
tione captivorum relinquere, eos ipsos captivos scripserit heredes, ne videatur quasi incertis personis heredibus institutis iudicium suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem institutionem pietatis intuitu valere et non esse respuendam. Sed et si pauperes quidam scripserit heredes et non inveniatur certum ptochium vel certae ecclesiae pauperes, de quibcogitaverit, sed sub incerto vocabulo pauperes fuerint haeredes noscitur, episcopus et oeconomus hereditatem suscipiant et omnimodo in redemptione captivorum procedat hereditas sive per annuos reditus sive per venditionem mobilium seu se moventium rerum: nullo penitus ex hoc lucro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfalcidiamuł aliamocr̃onem
minui s ubi autẽ in discrece pau¬
peres scͥpti sunt heredes ibi xe¬
nonem eius ciuitatisouiniino¬
do hr̃ditatem nancisci ⁊ ꝑ xeno¬
dochuminegrotantes sĩ prĩmo

Expanded text:
Falcidiam vel aliam occasionem minui?--§ 3. Ubi autem indistincte pauperes scripti sunt haeredes, ibi xenonem ejus civitatis omnimodo haereditatem nancisci, et per xenodochum in aegrotantes fieri
Abbreviated transcription (Latin):
quiame pignus acce.¬
pit persecucõtͥ npothe¬
cania suꝑcẽ non pot̃ cum
autem debitor ip̃ipuori cͤ¬
ditorieadempignorainsolu¬
tum dederit: uł uendident:
nõ magis tͥ ꝓsecucõ ad empta
ẽ qmsi aliis casdeu res debitor

Expanded text:
qui ante pignus accepit, persecutio tibi hypothecaria superesse non potest. Cum autem debitor ipsi priori creditori eadem pignora in solutum dederit vel vendiderit, non magis tibi persecutio adempta est, quam si aliis easdem res debitor
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Cum ꝓ pre incius
põtestate nõ eras pecumã
fisco intuleris. ⁊ iure pͥmlegio
enis suocessisti⁊ eiis locum
cmpecuniam numerasti cõ¬
secutꝰ es. nec hn creditores pa¬
triscui quiꝑsonalem hũert̃
accc̃em. uł cumco postea sub
pignorib contrax̾unt pig¬
nora tua ce ignorante iscdut᷑¬
hendo iun cuo aliquid deroga¬
u̾nt unde intelligis si quid
tuo nomine absente ab ac¬
torib tius solutum ÷ ut in de¬
bitum num̾iatum restirͣtu
ꝓignoraq tͥnera ꝓsequi te
mp̃r. Sipociores creditores
pecuina tua dimissi sunt qui¬
b obligata fu̾it possio qͣmenn ᷤ¬
sededicis. itaut pͥciumꝑue¬
niret ad cosdem ꝓuores credi¬
cores inn corum succeise¬

Expanded text:
. Cum pro parte, in cuius potestate non eras, pecuniam fisco intuleris, et iure privilegio eius successisti et eius locum cui pecuniam numerasti consecutus es, nec hi creditores patris tui, qui personalem habuerunt actionem vel cum eo postea sub pignoribus contraxerunt, pignora tua te ignorante distrahendo iuri tuo aliquid derogaverunt. Unde intellegis, si quid tuo nomine te absente ab actoribus tuis solutum est, ut indebitum numeratum restitui pignoraque tibi nexa persequi te . Si potiores creditores pecunia tua dimissi sunt, quibus obligata fuit possessio, quam emisse te dicis, ita ut pretium perveniret ad eosdem priores creditores, in ius eorum succes
Abbreviated transcription (Latin):
sorore tua de hereditate trã
ce ei debere cauisse. ⁊ sinulla
fuiss questio hr̃ditatis. cam̃
mp̃r.  ge cum geminiano
qd̾ pater eius curator tͥ datus
negociatua gesserit. ⁊ si apͥiu¬
dicemnẽgabit se actõnete
contemplacõne iudiciiqd̃ ⁊
bone fiderqueret de qͣnta pe¬
cuma nominati tͣnͣsactuni
sit. ⁊ apparu̾it demaioretrãs¬

Expanded text:
sorore tua de hereditate transpecuniam te ei debere cavisse, etsi nulla fuisset quaestio hereditatis, tamen . Age cum Geminiano, quod pater eius curator tibi datus negotia tua gesserit, et si apud iudicem negabit se actione tecontemplatione iudicii quod est bonae fidei quaeret, de quanta pecunia nominatim transactum sit: et si apparuerit de mi
Abbreviated transcription (Latin):
nasuccessione ac statutunc
contra fidem sanguinis itẽ¬
q placitorum q̃stionemin¬
ferre parum ꝓbe postulas. nł¬
luset enim erit licium finis
si acransactõnib boña fide
incerpõĩtis sides ceperit faci¬
le discedi.
mp̃r. De sidei cominisso a
pacre int̾ ce ac frẽm uicissim
dato. si alter ur̃isine liberis
decesserit uita interpoĩta crãs¬
actõrata est cum fr̃m concor¬
dia remoto captande mortis
alterius uoto imꝓbabili reti¬
netur. ⁊ nõ pot̃ eo caurescindi
tamqͣm circumuent᷑ sis. cum
pacto tali consenseris. cumur¬
in eam cui subuenirisolet
etatem agere ce ꝓponas. nec
si ageres isdem ilł de causis
inintegrum restitucõnis aux¬
ilium impetrare deberes.
dem. Presẽs ꝓnincie esti¬
mabit utrum de dubialite
tͣnsaccõ inter te ⁊ ciuitatis
cue administratoris fcacta sit.
an ambicõse id qd̃ indubita.¬
cedeberi possit remissum sit.
Nam primo casuratam ma

Expanded text:
na successione ac statu etiam nunc contra fidem sanguinis itemque placitorum quaestionem inferre parum Probe postulas. Nullus etenim erit litium finis, si a transactionibus bona fide interpositis coeperit facile discedi.. De fideicommisso a patre inter te et fratrem vicissim dato, si alter vestrum sine liberis excesserit vita, interposita transactio rata est, cum fratrum concordia remoto captandae mortis alterius voto improbabili retinetur. Et non potest eo casu rescindi, tamquam circumventus sis, cum pacto tali consenseris, cum neque eam cui subveniri solet aetatem agere te proponas nec, si ageres, isdem illis de causis in integrum restitutionis auxilium impetrare deberes.. Praeses provinciae aestimabit, utrum de dubia lite transactio inter te et civitatis tuae administratores facta sit, an ambitiose id, quod indubitate deberi posset, remissum sit. Nam priore casu ratam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. De alimentis p̾teri¬
tis si q̃stio defertur transigi
potest. de futuris autem si¬
ne pͥtore. seu p̾side interpo¬
sita tnsactõ milla auctori¬
cateniris censetur.

Expanded text:
. De alimentis praeteritis si quaestio defertur, transigi potest, de futuris autem sine praetore seu praeside interposita transactio nulla auctoritate iuris censetur.
Abbreviated transcription (Latin):
erint. ac oͥ empti q̃sierunt ac¬
cõẽm ꝑ eosuł quib illi dederĩt
mandatum hoc addi compe¬
cendem iudicem. qui secunt̾
bonam fidem quc in huiusmͥo
concractib obseruari solet
comparat. nõ ei nũmi euius
fuerunt. s sͥ tam actoem emp

Expanded text:
erunt ac sibi empti quaesierunt acerunt ac sibi empti quaesierunt actionem, per eos vel quibus illi dederint mandatum adi competentem iudicem, qui secundum bonam fidem, quae in huiusmodi contractibus observari solet,comparat, non ei cuius nummi fuerunt, sed sibi tam actionem emp
Abbreviated transcription (Latin):
ue uxore tu a comparande pe¬
cuniami iim̾ asti eiq possõ tͣ
dita ẽ. an contractu emꝑcõnis
a te nomine cuo hĩto cautu
uxoris nomen post instruĩntis
scribi fecens. Nam siquidem
uxortua nomine suo enut ciq
res cradite sunt uoc inte quic¬
qͣui de his ꝓcessit. nõ nͥ de pͥcõ
adu̾sus eamin qͣnͣtum cupau¬
perior ⁊ lla locuplecior facta
dem tu ⁊ tͥ cradita possõ ẽ can¬
tͣum autẽnomĩ instrum̃to ux¬
oris qͦndam tue scͥptum ẽ res
gesta pocior qmͣ scͥptura het.
¶Sinu̾o ab inicõ negociũ
uxoris gerens comparastinoĩe
potes. Quare in donniui q̃õne
ille potior hẽti cm possõ a do¬
mino cradita ẽ.¬
cia tua gerebant olei te mate¬
riau comparasse contractus¬
q fidem p̾cio suscepto rupisse
uenditorem ꝓponas siquidem
exempto his qui iurituo sub¬
iccti fuerant contrahentib cͥ
quesita ẽ actõ. uł ꝑ ce uł cui
mandau̾is. si u̾o siu iuris con¬
stituti secundum mandatum
cuum hunc contractum habu¬

Expanded text:
e uxore tua comparante pecuniam numerasti eique possessio tradita est, an contractu emptionis a te nomine tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec in te quicquam de his processit, non nisi de pretio adversus eam, in quantum tu pauperior et illa locupletior facta dem tu et tibi tradita possessio est, tantum autem nomen instrumento uxoris quondam tuae scriptum est, res gesta potior quam scriptura habetur. Sin vero ab initio negotium uxoris gerens comparasti nomine potes: quare in dominii quaestione ille potior habetur, cui possessio tradita etia tua gerebant olei materiam te comparasse contractusque fidem pretio suscepto rupisse venditorem proponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti fuerint contrahentibus tibi quaesita est actio, per te vel cui mandaveris, si vero sui iuris constihabu
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. eSi mancipatis nobis
fundos qͦs nomine nrõ cumin
pot̾ate agͥentis pat̾ emerat cra¬
didit . uł. in possõnem eormnuo¬
liuitate prĩs fuistis. dominium
cuoitemq frĩs cui cui successis¬
tiempta nob̾ cradita sunt. l ĩ
am cuam pecumam nin̾uas¬
se contincatur: ꝑ sequicamo¬
re iudicõrum nõ ꝓhiberis.

Expanded text:
miae. Si emancipatis vobis fundos, quos nomine vestro, cum in potestate ageretis, pater emerat, tradidit vel in possessione eorum voluntate patris fuistis, dominium tuo itemque fratris tui cui successisti empta vobis tradita sunt, licet em tuam pecuniam numerasse contineatur, persequi ea more iudiciorum non prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Cunnt̾ uet̾es dubita¬
batur si fidei cominissariamli¬
bertatem possibile ÷ relinquis¬
no qui ad huc niuentre porta¬
retur. ⁊ homo fi̾speraretim. Nos
uetus iurgium decidentes lib̾
tatis fauore censemus ⁊ fidei ꝯ
directam suam firmitatem
br̃e sine inmasculo sine infe¬
mina q̃ adhuc inuentre porta¬
retur mat̾no. ut cum lib̾tate
soiemi respiciat. ⁊ simater sua
adhuc inseruitute constans
eum. uł eam edid̾it. ¶ Sin aͥ
plures creati. uł crcate sunt.
siue minus fecit mencionem sũ
pluralit̾ mimcupauit. nichi¬
omimis ad libtatem a primis
ueniant cimabuł cum in am¬
bignis sensib meluis ÷ ⁊ maxĩe
in ub̾tate fauore enis humamo¬
rem amplectism̃am.

Expanded text:
p. Cum inter veteres dubitabatur, si fideicommissariam libertatem possibile esset relinqui servo, qui adhuc in ventre portaretur et homo fieri speraretur, nos vetus iurgium decidentes libertatis favore censemus et fideicolibertatem suam firmitatem habere sive in masculo sive in femina, quae adhuc in ventre vehatur materno, ut cum libertate solem respiciat, etsi mater sua adhuc in servitute constans eum vel eam ediderit. Sin autem plures creati vel creatae sint, sive unius fecit mentionem sive pluraliter nuncupavit, nihilo minus omnes ad libertatem ad prima veniant cunabula, cum in ambiguis sensibus melius est, et maxime in libertate, favore eius humaniorem amplecti
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua in p̃o dempore mortis.
um inmortems ⁊̃ inseruitutẽ.¬
¶ Sanctimus itaq si quis per
epsam serumi suum inliberta¬
tem ꝓduc̾e malu̾it. liceat cihoc
fac̾e quinq cestib adhibitis qui
post eius lr̃as sine subscͥpcione
ꝓpoĩtas. siue ꝑdotum textum
effusas suas utceras supponentes
fidem ꝓpetuam possunt cartule
p̾bere ⁊ si hoc fecerit siueꝑse scͥ¬
bendo. siũꝑtabularium libertas
seruo competat quasi eximitacõ¬
ne codicilli delata ita tamen ut
⁊ ip̃o prõnomuente ilibercatem
⁊ cnitatem hãt romanani.
ꝯ si quis int̾ amicos ubertatem dare

Expanded text:
ex qua in ipso tempore mortis ex qua in ipso tempore mortis um in mortem, sed etiam in servitutem? Sancimus itaque, si quis per epistulam servum suum in libertatem producere maluerit, licere ei hoc facere quinque testibus adhibitis, qui post eius litteras sive in subscriptione positas sive per totum textum effusas suas litteras supponentes fidem perpetuam possint chartulae praebere. et si hoc fecerit, sive per scribendo sive per tabularium, libertas servo competat quasi ex imitatione codicilli delata, ita tamen, ut et ipso patrono vivente et libertatem et civitatem habeat Romanam. Sed et si quis inter amicos libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt qͣ pp̃ imꝑfecta
latinorumlibertas in¬
cͥtis uestigiis ciculatat. ⁊
qͣi ꝑ satiram inducta ad l¬
fectum deducitur. Bumenim
latiui liberti ad sumlitudinẽ
antiq̃latinitatis q̃ incolomiism¬
issa ÷ uidentur ẽẽ inducti ex qͣm
chil aliudreipublice insi bellũ
accessit cnuile. satis enim absur¬
dum ÷ ip̃a origine reisublaca.
ẏmagnnem enis derelinqui. ẜũ
ig̃r mutismodis ⁊ pene iumim̾i¬
abilib laciuorum introducta
consulta introducta sunt. ⁊ ex
hiis difficultates maxime emer
non ex edictodimtraiam quoꝵ¬
ges nõ autemin reb fuerat co¬
run expim̃ĩtum. studiosissim¬
um nob̾uissum ÷ hec quidem
omnia ⁊ latinam libertatem
resecare. cetͥos audem modos e¬
ligere ex quib antea quidenila¬
tina competebat libertas. in pͥ¬
senti a̾ romana defertur ꝯdicõ
ut his pͥsentilege enumieratis
⁊ ciuib romanis nascentib oet̾i
onines modiꝑ quos latmorum
nomen inducebatur penitus ꝯ¬
quiescant ⁊ nõ latinos pariant.

Expanded text:
ti sunt, quapropter imperfecta Latinorum libertas incertis vestigiis titubans et quasi per saturam inducta adhfectum deducitur? Cum enim Latini liberti ad similitudinem antiquae Latinitatis, quae in coloniis missa est, videntur esse introducti, ex qua nihil aliud rei publicae nisi bellum accessit civile, satis absurdum est ipsa origine rei sublata imaginem eius derelinqui. Cum igitur multis modis et paene innumerabilibus Latinorum introducta consulta introducta sunt et ex his difficultates maximae emernon ex edicto divi Traiani, quorges, non autem in rebus fuerat eorum experimentum: studiosissimum nobis visum est haec quidem omnia et Latinam libertatem resecare, certos autem modus eligere, ex quibus antea quidem Latina competebat libertas, in praesenti autem Romana defertur condicio, ut his praesenti lege enumeratis et cives Romanos nascentibus ceteri omnes modi, per quos Latinorum nomen inducebatur, penitus conquiescant et non Latinos pariant,
Abbreviated transcription (Latin):
tuat᷑. ⁊ post liteni ꝯtestataui du¬
orummensium spacnun efflu¬
xit. censemus ilico ad libertatẽ
uocõne omnes expensas quas
legatarnus in litemfecit in qͣd¬
ruplum ei condempnari. iure
patronatus integro legatarios
sando.

Expanded text:
tuatur, et post litem contestatam duorum mensum spatium effluxerit, censemus ilico ad libertatem  sua indevotione omnes expensas, quas legatarius in litem fecit, in quadruplum ei condemnari, iure patronatus integro legatario servando.
Abbreviated transcription (Latin):
m̾serit mulumn quidem iudic¬
emita ẽẽ stuitum putamnus.
ut huinsmodi ꝓferat condemp¬
nacõeni. S si legatarius iimi¬
neat qiatenus scruus ci resti

Expanded text:
merserit, nullum quidem iudicem ita esse stultum putamus, ut huiusmodi proferat condemnationem, sed si legatarius immineat, quatenus ei servus resti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in lib̾tatem aliõm adduxit
ur cium deurerat quis adurer¬
tatem deduoendis ÷ ab hacui¬
ce fint subtractus. dubitabu¬
cur ab antiquis utrimi ne õs
ant quidam aut uemo ex his
qindem iuiris altercacõ inulta
uit. Nos antem malignitatem

Expanded text:
 in libertatem aliquem adduxerit vel, cum deliberat, quis ad libertatem producendus est, ab hac luce fuerit subtractus : dubitabatur ab antiquis, utrumne omnes an quidam aut nemo ex his quidem iuris altercatio multa vit. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶uiquidani sermim
siminitalegauit ut legoaius ub̾¬
editatem ei imponat ⁊ hõs ad
huiusmodi legatum improbe
u̾satus sermumdare legatario de¬
dignatus ⁊ ut ĩ lite pulsetur ⁊
pͥtes dubitabant ne quid ob¬
staculum libertati ex hac cau
saꝓcedat. ⁊ si placu̾it eandeui
debiutertatem a quodanda: u
trum ue abhr̃de an alegatari
o⁊ sihĩs imponat ubercatem
anlegatarius qui qd̾ ex pecum¬
aria condempuacõe accepit. fir¬
unt̾ detincat. sinc cotum. siue
q alt̾cacoem resecantes miram̃

Expanded text:
pp. Cum quidam servum suum ita legavit, ut legatarius libertatem ei imponat, et heres ad huiusmodi legatum improbe versatus servum dare legatario dedignatus est, ut etiam lite pulsetur, epretes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deberi libertatem, a quo danda est utrumne ab herede an a legatario, et si heres imponat libertatem, an legatarius, quod ex pecuniaria condemnatione accepit, firmiter detinet sive totum sive que altercationem resecantes miramur,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥsidis cripi aduicitatem. ⁊ i¬
uuo fco aut uolimtate abłrede
expectanta. si talenhr̃e coslis¬
eatem qi abip̃o cestatore directis
ũbis fi̾nnt uptatem consecuti.
Gum satisimpium atq absur¬
b̾tateni reepiciant.

Expanded text:
esidis eripi ad libertatem et nullo facto aut voluntate ab herede expectanda, sed talem habere eos libertatem, quasi ab ipso testatore directis verbis fuerint libertatem consecuti, cum satis impium atque absurlibertatem respiciant.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solum iudices quormulib¬
ꝓ tribunalium. u̾m ĩ desenso¬
resecc̃arum huinsalme urbis
qͦs curpissimmin sinuandiul¬
timas deficiencium uoliuitateᷤᷤ
genus irrepserat remouendos¬
c̃e censeius. ne remattingant
q̃ nenin prorsus omniumise¬
cundum constitucõnumpͥcep¬
ta qͣm census magr̃o competit.

Expanded text:
 solum iudices quorumlibet tribunalium, verum etiam defensores ecclesiarum huius almae urbis, quos turpissimum insinuandi ultimas deficientium voluntates genus irrepserat, praemonendos censemus, ne rem attingant, quae nemini prorsus omnium secundum constitutionum praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Inuniu̾ssis litib
placet nõ prius puberem
iustam hr̃e ꝑsonaui. nisi
intͥpoĩto cecreto aut anmi¬
nistrandi prĩmonii gr̃a aũ
in litem fu̾it curator datꝰ.
ut iuxta p̾cedentia nr̃e pi¬
etatis stacuta legitime iu¬
ciate litis agitata in iudiciis
controu̾sa finiatur.
ip̃r. e Curator adolescẽ¬
ci ordinatus post in choa¬
cam licem nõ pot̃. sub pre¬
cextu sp̃ał curatoris ase no¬
minatiant litem contesta¬
cam deserere. aut ab admi¬
nstratõne se sub trahe.¬
cerius ꝓcedat luuĩa plenius
designamns. ne primonia¬
lem colonum siue alium qͥ
priuilegio ab hac numcu¬
pacõne defenditur. tutele
mun̾is astringat offm.¬

Expanded text:
. In universis litibus placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut ad litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae provisionis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur.ius . Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis curatoris a se nominati aut litem contestatam deserere aut ab administratione se subtraheterius procedat licentia, plenius designamus, ne patrimonialem colonum sive alium, qui privilegio ab hac nuncupatione defenditur, tutelae muneris adstringat off
Abbreviated transcription (Latin):
heredes existere. aut adire
ꝑmittimus nisi a pͣuitate
discͤerint. deuicti eniui ne¬
niam penitencib dannus.
in cosetiam actorns aculei
dirigantur qui eos domib
suis dampnanda ꝓuisione
defendent. scruos insuꝑ exͣ
noxamẽẽ uolumus. si domi¬
num sacͥlegum euitantes
ad eccłiam catholicam ser

Expanded text:
heredes existere aut adire permittimus, nisi a patediscesserint: delicti enim veniam paenitentibus damus. In eos etiam auctoritatis aculei dirigantur, qui eos domibus suis damnanda provisione defendent. Servos insuper extra noxam esse volumus, si dominum sacrilegum evitantes ad ecclesiam catholicam ser
Abbreviated transcription (Latin):
cõnis seu altercatõiis excercẽ¬
de. sub qualib astuta subtili¬
q legum uł consticõnum oc¬
cõne suꝑ his uł agnatis seu
cognatis genicoris. coruuuł
quib dam aliis suꝑ eẽ facul¬
tatem inpost̾umanichilomi¬
nus quisquis huiusmodi mu¬
uerem uxoris loco docalib ĩ¬
striuñtis confectis habu̾it
ꝓ eius sobole similem ean¬
demes. formani custodiriaiec
adimatur eiluĩa sibi quo¬
auumodo ꝑ liberos ꝓprios su¬
um prĩmomuum ad qͥuerendi
filios insuper uł filias iam ꝑ
diuiuos asfatus a prĩb suis
in arrogacõer susceptos uł
suscepcas huius ꝓindentis

Expanded text:
quaestionis seu altercationis exercenquaestionis seu altercationis exercendae sub qualibet astuta subtilique legum vel constitutionum occasione super his vel agnatis seu cognatis genitoris eorum vel quibusdam aliis superesse facultatem in posterum: nihilo minus, quisquis huiusmodi mulierem uxoris loco dotalibus instrumentis confectis habuerit, pro eius subole similem eandemque formam custodiri, ne adimatur ei licentia sibi quodammodo per liberos proprios suum patrimonium adquirendi. Filios insuper vel filias iam per divinos adfatus a patribus suis in adrogationem susceptos vel susceptas huius providenti
Abbreviated transcription (Latin):
sonas ꝑtinentib ut cuna ẽ
fr̃ib suis postea ex hiisdem
parentib forte ꝓgenitis aũ
soli si millus alius sit ꝓcrea¬
tus dotis ⁊ ante imptias oo¬
nacõnis ꝓ cenore legum. nͨ
minus pactorum emolum̃
concubinarnm consorcõ m̾¬
uerunt minime huiusmo¬
di legis bñsicõ ꝑfruantur.
cum liocat easdem mulieres
sͥ prius iure m̾u̾ui. copula¬
re ex cantib legitinis lib̾is
aut urorib ac legitimos fi¬
uos ut pote iptiis ꝓ ceden¬
los quos ingenua concubi¬
na duato post hanc legem
ac legitim postea uideant᷑
magno oꝑe postulare.
mp̃r. i ubemus eosquib
nuir legicimis existentib
uberis in p̾senci aliq̃ mulie¬
res uxoris ioco hũcurex hiss
sͥ ꝓgenitos. scu ꝓcreandos
suos ⁊ in potestate sua legi¬
timosq cos habere ꝓpriasq
substancias ad eos uł ꝑ uiti¬
mas uoluntates uł ꝑ dona¬
cõnes seu auos iogi cognitos¬
citulos. siuolu̾int cnͣsferre.
ab incestato quoq adeoꝵ hr̃¬
dicatem uocandos nec aliqua

Expanded text:
sonas pertinentibus, ut una cum fratribus suis postea ex isdem parentibus forte progenitis, aut soli, si nullus alius sit procreatus, dotis et ante nuptias donationis pro tenore legum nec minus pactorum emolumenconcubinarum consortio meruerunt, minime huius legis beneficio perfruantur, cum liceat easdem mulieres sibi prius iure matrimonii copulare non extantibus legitimis liberis aut uxoribus ac legitimos filios utpote nuptiis procedenuos ex ingenua concubina dilato post hanc legem ac legitimi postea videantur, magnopere postulare.. Iubemus eos, quibus nullis legitimis existentibus liberis in praesenti aliquae mulieres uxoris loco habentur, ex his sibi progenitos seu procreandos suos et in potestate sua legitimosque habere propriasque substantias ad eos vel per ultimas voluntates vel per donationes seu alios legi cognitosos si voluerint transferre, ab intestato quoque eorum ad hereditatem vocandos, nec aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
ingenus concubiuis ducen
ꝓgenitis suis ac legitanis ha¬
bcndis. sacratissumami cõsti¬
cucõem renouantes. iube¬
mus eos qui antea legeur iiu¬
genuarum mulierum np¬
ciis minime iutercedentib
electo contub̾uio cuiuslib
serus filios ꝓcreau̾int quib
mulla iudel uxor ẽ. nulla ex
iusta m̾i̾o. logitima proles
suscepta. si uolu̾int casuro¬
res ducͥe. q̃ aute fuerant con¬
cubinc tam comugnum legi¬
tiinum cum hinusmodi uni¬
licrib iugeuins ut dcm ẽ posse
contrahere qͣm filios utrius¬
q sexus ex arumdem mulie¬
rimi priore contub̾nio ꝓcrea¬
cos p᷑ qͣm iptie cum matri¬
b corum fu̾int celebrate suos
pr̃ ⁊ inpot̾ate fr̃i cumhis qui
postea ex codem nim̾o. suscep¬
ci fu̾int. uł solos si nullus a¬
liu̾ deinde uascaturitam ex
cestam̃to uolentib uolenti
br patrib etiam ex integro
succed̾e qmͣ ab iucestaco pe¬
tere hereditatem paternam

Expanded text:
ingenuis concubinis ducendvel postea progenitis suis ac legitimis habendis, sacratissimam constitutionem renovantes iubemus eos, qui ante hanc legem ingenuarum mulierum  nuptiis minime intercedentibus electo contubernio cuiuslibet sexus filios procreaverunt, quibus nulla videlicet uxor est, nulla ex iusto matrimonio legitima proles suscepta, si voluerint eas uxores ducere, quae antea fuerant concubinae, tam coniugium legitimum cum huiusmodi mulieribus ingenuis, ut dictum est, posse contrahere, quam filios utriusque sexus ex earundem mulierum priore contubernio procreatos, mox quam nuptiae cum matribus eorum fuerint celebratae, suos patri et in potestate fieri et cum his, qui postea ex eodem matrimonio suscepti fuerint, vel solos, si nullus alius deinde nascatur, tam ex testamento volentibus pa tribus etiam ex integro succedere quam ab intestato petere hereditatem paternam:
Abbreviated transcription (Latin):
sine rõue duxiius fuffragã¬
dum. ut ad optõ seu arroga¬
cõ firma ꝑmaneat. nullis ꝓr
dcm̃ sit. qm̃i ⁊ siqua prius tar
ei̾gebat dubitacõ remittẽ¬
da fuit mouente mĩa. qua
indigni nõ sunt qui alieno
laborauit uicio. ¶Sint ita¬
q post eandem arrogacõem
ab incestato capiant. ꝓ ut
in ad optatis seu arrogatis
constitutum ẽ. In postum
u̾o sciant omnes legitiinis
inatͥmoniis legitimam sͥ
post̾i̾tatem q̃rendam ac si p̾¬
dc̃a constitutõ laca nõ eẽt. iii¬
iusta namq libidinum de¬
sideria uulla decet̾o uemia de¬
fendet. nullum subleuabit
nonum amminiculum p̾t̾
ant̾iorum disposic̃onum or¬
dincni. nõ aut̃e lata saucti¬
oucm qͣmex hoc die resccã¬
daui pia suggessit ratõnõ
optionum pͥdextu que ub̾i¬
us mimime referende sunt.
nõ astucie siue diuiuis affec¬
tande licceris seu quibdam
illicitis ambiende machina¬
cõnib cum uimis indignũ
nimis sit impium. Flaitiis
p̾sidia q̃rere ⁊ ut poculancie

Expanded text:
sine ratione duximus suffragandum, ut adoptio seu adrogatio firma permaneat, nullis prodictum sit, quoniam, et si qua prius talis emergebat dubitatio, remittenda fuit movente misericordia, qua indigni non sunt qui alieno laborant vitio. Sint itaque post eandem adrogationem ab intestato capiant, prout in adoptatis seu et in adrogatis constitutum est. In posterum vero sciant omnes legitimis matrimoniis legitimam sibi posteritatem quaerendam, ac si praedicta constitutio lata non esset. iniusta namque libidinum desideria nulla de cetero venia defendet, nullum sublevabit novum adminiculum praeter anteriorum dispositionum ordinem, non ante lata sanctio, quam ex hoc die resecandam pia suggesserit ratio, non optionum praetextus, quae ulterius minime ferendae sunt, non astutiae sive divinis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis ambiendae machinationibus, cum nimis indignum, nimis sit impium flagitiis praesidia quaerere, ut et petulantiae
Abbreviated transcription (Latin):
ralib lib̾is emissa ẽ in his ua¬
lere cantum casib concedim̃.
qui nunc usq subsecuti st̃.
ꝑ eiusdem legis tenorem iu
nͥm̃uis cunc constantib uel
postea contractis. Ita cam̃ ut
nõ aiumde ꝓgenitis subucuiꝰ¬
se credatur qm nõ ex nefario
noc incesto comugio. Natura¬
iib in suꝑ suiis seu filiab ex
eiunslib mmilieris cupidine
uõ incesta nõ uefana ꝓcrea¬
tis. ⁊ in paterna ꝑ ad optõem
scu ꝑ arrogatõem sacrasus¬
ceptisex diuinis iussionib si¬
ue aute qmͣ eadem lex iriep¬
sit. post siue eandem legem
usq ad pͥsentem diem non

Expanded text:
ralibus filiis emissa est, in his valere tantum casibus concedimus, qui nunc usque subsecuti sunt pro eiusdem legis tenore in matrimoniis tunc constantibus vel postea contractis, ita tamen, ut non aliunde progenitis subvenisse credatur quam non ex nefario nec incesto coniugio. Naturalibus insuper filiis seu filiabus ex cuiuslibet mulieris cupidine non incesta non nefaria procreatis et in paterna per adrogationem seu per adoptionem sacra susceptis ex divinis iussionibus, sive antequam eadem lex inrepserit seu post eandem legem usque ad praesentem diem, non
Abbreviated transcription (Latin):
tente naturalem uł natura¬
les filios uirẽm q corum
nõ tantum ex quartis unci¬
is qd̃ pacerne leges ꝑmitte¬
bant. s etiam ex duplici por¬
cõne id ẽ sex uncus heredes scͥ¬
berere ut licet ab indestato nul¬
lam commnunonem ad prĩs
naturał successionem hrẽt.
ex supp̾ma camẽ rius uoluu¬
cate ꝑmictatur. eis usq
ad pͥcc̃as sex uncias si hoc .s.¬
naturał pr̃ uolu̾it heredita¬
temeiꝰ caꝑe. ita cam̃ ut me¬
moratam sex unciarum qnͣ
tor excedat. qm in legatis ⁊
fidei cominissis eis relinq̃n¬
dis ⁊ dotib ⁊ dona dõnib
cam aliis quiͣ a ĩrnuptias
usq ad extimatõeni sex ni¬
ciarum liberam similit̾ na¬
curalib corum prĩb damus
potestatem. hec autẽ in fu

Expanded text:
 naturales filios matremque eorum non tantum ex tribus unciis, quod praeteritae leges permittebant, sed etiam ex duplici portione, id est sex unciis, heredes scribere, ut, licet ab intestato nullam communionem ad patris naturalis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate permittatur eis usque ad praedictas sex uncias  si hoc snaturalis pater voluerit hereditatem eius capere, ita tamen, ut memoratam sex unciarum quantor excedat. Quam et in legatis et fideicommissis eis relinquendis et dotibus et donationibus , tam aliis quam ante nuptias, usque ad aestimationem sex unciarum liberam similiter naturalibus eorum patribus damus potestatem. Haec autem in fu
Abbreviated transcription (Latin):
ferãtur. ꝓuidencia iudiciũ
⁊ cura parentinneaum sen
nõ nptesunt mulieres a¬
licuilibet p̾t̾ raptorenile¬
gitime comungencurin do¬
temuberarm mulierum.
easdemres uł qnͣtas ex hisuo¬
lu̾int ꝓced̾e. siũmanitum
nolentes accipere insua pu¬
dicicia remanere uolu̾int.
pleno domimo eins sancti¬
mus applicari. Nemine iudi¬
ce uł alia cͣcumq ꝑsona hoc
audende condempn̾e. nesit
facultas rapte uirgim uł in¬
due uł cuilibet milieri rapto¬
rem sinims maritum expos¬
cͥe. s cuiparentes uolu̾int ex¬
cepto raptore eamlegitimo co¬
pulẽt m̾im̾io. qũinullo mo¬
do. nullo tempore datur a ur̃a
serenitate liũa eisconsentire.
qui hostilimore inur̃are .p.¬

Expanded text:
ferantur providentia iudicum ferantur providentia iudicum et cura parentum earum vel non nuptae mulieres alii cuilibet praeter raptorem legitime coniungentur, in dotem liberarum mulierum easdem res vel quantas ex his voluerint procedere, sive maritum nolentes accipere in sua pudicitia remanere voluerint, pleno dominio eis sancimus applicari, nemine iudice vel alia quacumque persona haec audente contemnere. Nec sit facultas raptae virgini vel viduae vel cuilibet mulieri raptorem suum sibi maritum exposcere, sed cui parentes voluerint excepto raptore, eam legitimo copulent matrimonio, quoniam nullo modo nullo tempore datur a nostra serenitate licentia eis consentire, qui hostili more in
Abbreviated transcription (Latin):
rapine ⁊ oꝑ acerbius aduitͥii
eͥmen ex adiectõne puniri.
enm qui saltemsponsam su
missumtam decestabilecri¬
menant potentatu raptor
se defend̾e ant fuga euadere
potint: inhac quidem regia
diu̾sas nĩ orbis regiones. nͨ
nõ spectabił pͥfectus egyp¬
omnes uiri spectabiles du¬
ces ⁊ uiri clarissimi rectoreᷤᷤ
nule studium cum magna
solicitudine adhibeant ut eos
possuit compheud̾e. ⁊ compͥ¬
hensos intalicrimine post le¬
gitimas ⁊ nuri coguitas ꝓbo¬
nes. sine fonͥ p̾scͥptõne duris¬
simis penis afficiant. ⁊ mortis
condempnent supplicõ. qui¬
iam damus liñam. scd̃m au¬
tiq constantinane legis dif¬
finicõnes. ⁊ si quidem ancille
łlib̾tinesint. q̃ rapinaun
passesunt. raptores tantum¬
modo sup̃ dc̃a penaplectent᷑.
substanciis eorum niulamdi¬
iimcionẽ passuris ¶Siuã¬
perpecretur ĩ omnes resmo
biles. seuminobiles. ⁊ semo¬
uentes camraptorum qͣm ⁊̃¬
auxilium pͥbuint ad domi¬
nuilierumliberanum tns¬

Expanded text:
rapinae et oportet acerbius adulterii crimen ex hac adiectione puniri. eum, qui saltem sponsam suam missum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia diversas nostri orbis regiones, nec non vir spectabilis praefectus Aegypominus viri spectabiles duces, et viri clarissimi rectores fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri cognitas probationes, sine forti praescriptione, durissimis poenis afficiant, et mortis condemnent supplicio. lam damus licentiam secundum antiquae Constantinianae legis definitionem. Et si quidem ancillae vel libertinae sint quae rapinam passae sunt, raptores tantummodo supra dicta poena plectentur, substantiis eorum nullam deminutionem passuris. Siperpetretur, etiam omnes res biles seu immobiles et se moventes tam raptorum qauxilium praebuerint, ad domimulierum liberarum trans
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siuirgis aut
loris sim dominus
afflixͣit ant custodie cã
inuncula coniecerit di¬
erum distincdõne sĩ int̾¬
pͥtacõe depulsanullimcri¬
minis metum mortuo seruo
sustineat. nec u̾o inmodera¬
de suo nire utatur. ꝯ tuuc
reus honncidiisit. si uolum¬
tate eunictu fustis aut iapi¬
dis occid̾it. uł certotelousus
lecale uulmis inflix̾it aut¬
si suspendilaquco p̾ceꝑit . i
nisionedet᷑ pͥcipitand̾um
eẽ mandau̾it. aut ueneniui¬
rus infud̾it uł duani au̾it
penis publicis corpus fera¬
rumiingnib latͥa ꝑsecando.
uł exurendo oblatis ignib
menbra aut cabescentes ar¬
cus atrosangnine ꝑmirta
same desiuentes ꝓpe imp̃iꝰ
adegͥt cruciatib uitam re¬
barorum.
inp̃r. Incorngendis
minorib qualitate delic¬
ti seniorib propinqniscri¬
buinius potestatemut qͦs
aduite decora domestice lau¬
disexempia nõ ꝓnocant. sal¬
dem correcdõnis medicina
compeilat. Ner nos ipuni¬
endis minorimuiciis pot̾a¬
teminimũsum extendiuo¬

Expanded text:
. Si virgis aut loris servum dominus adflixerit aut custodiae causa in vincula coniecerit, dierum distinctione sive interpretatione depulsa nullum criminis metum mortuo servo sustineat. Nec vero immoderate suo iure utatur, sed tunc reus homicidii sit, si voluntate eum ictu fustis aut lapidis occiderit vel certe telo usus letale vulnus inflixerit aut suspendi laqueo praeceperit vel iussione taetra praecipitandum esse mandaverit aut veneni virus infuderit vel dilaniaverit poenis publicis corpus, ferarum unguibus latera persecando vel exurendo oblatis ignibus membra, aut tabescentes artus atro sanguine permixta sanie defluentes prope in ipsis adegerit cruciatibus vitam rebarorum. ns . In corrigendis minoribus pro qualitate delicti senioribus propinquis tribuimus potestatem, ut, quos ad vitae decora domesticae laudis exempla non provocant, saltem correctionis medicina compellat. Neque nos in puniendis morum vitiis potestatem in immensum extendi vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiemiimp̃iraptores metu¬
ac atrocitate pene ab hiuꝰ¬
modifacinore temꝑtau̾int
mislimulieri. sinuolenti
sine uolenti peccanduocꝰ
relinquatur qr hoc ip̃m¬
dus nequissimi hominis
qui meditatur rapinam
inducitur nisi ⁊ enimieam
solutan̾int. nisi odiosisar¬
tib cͥcmmueu̾it. nõ facit
camuellere intantumde¬
deciis se se ꝓdere ¶paren¬
tibr quorim maximeum¬
dc̃a intererat. si pacienciam
pͥbni̾tac dolorem remnise¬
rint de portacõne plecten¬
dis. s siquisintͥ hoc mminist᷑¬
iasermẜcondicõnis fu̾nt de¬
pͥhensuscitra sexus discre¬
coẽm eumconcremarim
timanaiege recte su̾at pro¬
spectum. Omnibiegisiu¬
ne capituł. q̃ deraptuuirgi¬
momalmism̃ antiquiis
logum ubris sie sacas cõsti¬
cucõnib poĩta sunt. de cet̾o
abolitis. ut hec tantummo¬
toiexinhoc capite ꝓomni¬
u fufficiatqͣm de sc̾imonia

Expanded text:
im ipsi raptores metu atrocitatis poenae ab huiusmodi facinore temptaverint se, nulli mulieri sive volenti sive nolenti peccandi locus relinquetur, quia hoc ipsudiis nequissimi hominis qui meditatur rapinam inducitur. Nisi etenim eam sollicitaverit, nisi odiosis artibus circumvenerit, non facit eam velle in tantum dedecus sese prodere 3c . Parentibus, quorum maxime vindicta intererat, si patientiam praebuerint ac dolorem remiserint, deportatione plectendis. Et si quis inter haec ministeria servilis condicionis fuerit deprehensus, citra sexus discretionem eum concremari tiniana lege recte fuerat prospectum. Omnibus legis Iuliae capitulis, quae de raptu virgimonialium sive antiquis legum libris sive in sacris constitutionibus posita sunt, de cetero abolitis, ut haec tantummodo lex in hoc capite pro omnibus sufficiat. Quae de sanctimonia