comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beant ꝙ una quaq iulla cumeo honore uł
formacui nũt habetur obnoxia adnoui
oñi uira migrabit. nt siquio adiecit̃ sũp¬
tus cura ł solertia quicquid mancipioꝵ
mannes singulis nsouirĩ debium exre
cip̃ius quod iurenquis remansisse clarue¬
nt fine aliquib dependẽ cogetur inclu¬
tus. Sane sique posteaminus ydoneũ fac¬
tumẽe ꝯstabit. nec itant expetit rationem
recidere pensionis. res quas exririi rebac¬
ceꝑat adalium ycloneum uire quo sac̃¬
cumis trans ferretur nec indecõtions cuiꝰ¬

Expanded text:
beant pro unaquaque villa, cum eo onere vel forma cui nunc habetur obnoxia ad novi domini iura migraverit, ut, si quid adiecerit sumptus cura sollertia, quidquid mancipioruin annis singulis non solverit debitum, ex re ipsius, quod in reliquis remansisse claruerit, sine aliquibus dependere cogetur indutiis. Sane si quem postea minus idoneum factum esse constabit nec ita ut expedit rationem reddere pensionis, res, quas ex nostris rebus acceperat, ad alium idoneum iure quo sanximus transferentur: nec tamen decoctoris cui
Abbreviated transcription (Latin):
Mpͣr. Inł Omnes ouipat̾momales fu¬
tos siue cõiter siue exasse retinent ꝓnis co¬
uemendisunt aduniũsoꝵ munei ad eos¬
demfundos ꝑtinentium ꝓrata portione ł
insinodum functiones ficut᷑ unũquẽq pͥ¬
uãtoꝵ necefsitas .p. pensitationis astringit.
sionis ꝑatum. dummodo ñampiius quã
intrib ꝑsingulos anno uicib offitio gatio¬
nabilis affigenẽt ac̃ desuscepto abeodẽ
secuntatem eodẽ clie ꝓmere ꝑcipiant mõ.
ut mira ianuarium iduũ cliẽm omĩs sum¬
ma ractiociniis .p. inferatur g̃uissime pe¬
ne subdendo offitio. sicinquam quolibet
anni tp̃r. cummodo nequaquã trine illati¬
omis nim exceclat. solitione facere gestien¬
ti negauit᷑ susceptionis offitu. uel sim orã
fecit inꝙrographo securitatis edendo super
quo possefsoires ant ꝓcuratores uelmagi¬
stratus. ant quicũq inlocis funͣt quicõ¬

Expanded text:
. Omnes, qui patrimoniales fundos sive communiter sive ex asse retinent, pro his conveniendi sunt ad universorum munerum ad eosdem fundos pertinentium pro rata portione vel in solidum functiones, sicut unumquemque privatorum necessitas publicae pensitationis adstringit. sionis paratum dummodo non amplius quam in tribus per singulos annos vicibus officio rationalis adsignent ac de suscepto ab eodem securitatem eodem die pro more percipiant, modo ut intra Ianuariarum iduum diem omnis summa ratiociniis publicis inferatur: gravissimae poenae subdendo officio, si cuiquam quolibet anni tempore dummodo nequaquam numerum trinae illationis excedat solutionem facere gestienti negaverit susceptionis officium, vel si moram fecerit in chirographo securitatis edendo. Super quo possessores apud curatores vel magistratus aut quicumque in locis fuerint, qui con
Abbreviated transcription (Latin):
Amũsi cognostant has possessiones
quas defisconio comꝑanert̃ seucomꝑant
nulloandbis iire retraei O ꝓpͥa firmita¬
te possessas. s ⁊ aoposteros suos clm̃i ꝓpe¬
tui ditrabuitate dimiti.

Expanded text:
si cognoscant has possessiones quas de fisco nostro comparaverunt seu comparant, nullo a nobis iure retrahi, sed propria firmitate possessas etiam ad posteros suos dominii perpetui durabilitate dim
Abbreviated transcription (Latin):
Sifiniũ regũdoꝵ actilsitĩt. dispicere debet
uidex amietessaria sit adiudicatio. Q sane
imo cau nece ssaria ẽ. Sieuidentiorib finib
distigui agros cõmoduis sit. quãoli fuissã di¬
stincri. Natẽ necee ẽ exali̾is agropartem
aliquã. alt̾iꝰ agridno adiudicari. Quocasu
ꝯueniẽs. uris alti c̾ta pecuma debeat ꝯdep¬
nari ¶ Eoquoq noe dãpnadus ẽ quisꝙ: ħ
uditio. ꝙ forte cͥcasmes mautiose auꝗo cõ¬
misit. U̾bi gr̃a. Quil apides finales furatus
ẽ. aut arbores finales cecioit. Contumatie
quoq noĩe ꝙ eo inditio ꝯdẽpnatur. Ueluti
sic uibẽte uidice metir agͦs pass ñfust. Qd¬

Expanded text:
Si finium regundorum actum fuerit, dispicere debet iudex, an necessaria sit adiudicatio. quae sane uno casu necessaria est, si evidentioribus finibus distingui agros commodius sit quam olim fuissent distincti; nam tunc necesse est ex alterius agro partem aliquam alterius agri domino adiudicari: quo casu conveniens est ut is alteri certa pecunia debeat condemnari. eo quoque nomine damnandus est quisque hoc iudicio, quod forte circa fines malitiose aliquid commisit, verbi gratia quia lapides finales furatus est aut arbores finales cecidit. contumaciae quoque nomine quisque eo iudicio condemnatur, veluti si quis iubente iudice metiri agros passus n
Abbreviated transcription (Latin):
titur. s ⁊ oẽ significatur ꝙ manu cuiusdamit¬
tuur. Sequitur ergout lapis ilignũ ⁊ ferrũnꝰ
noĩe ꝯtineat᷑. dictũꝙ ab eo quod inlonginquũ ⁊¬
iappellantur a sica. quod significat ferieũ cultr̃
Eadẽ loge ⁊uenefici capite dapnat᷑ quiarti¬
b odiosis: tamuenis enis. quã susurris magi¬
cis. ł oĩes occidem̃t. uł mala medicam̃ta pu¬
blue uendiderunt. ¶Aliad emdetex. asꝑi¬
mũ crim̃ noua pena perseꝗtur. quepõpeia.¬

Expanded text:
titur, sed et omne significatur quod manu cuiusdam mittitur: sequitur ergo ut et lapis et lignum et ferrum hoc nomine contineatur. dictumque ab eo quod in longinquum mappellantur a sica, quod significat ferreum cultrum. eadem lege et venefici capite damnantur, qui artibus odiosis, tam venenis quam susurris magicis homines occiderunt vel mala medicamenta publice vendiderunt. Alia deinde lex asperrimum crimen nova poena persequitur, quae Pompeia
Abbreviated transcription (Latin):
auiusꝰ exeis moriat᷑. quo absit. uolor iubro eõ
qui siñ filiis aut sine filion futuri ẽt
morituri restitue̾ srstitib siue suꝑstiti
legatis satis datiõe. uolo enĩ ñ⁊ iubcon
gexigere eos abininõe huuismoĩ satis¬
toĩtioẽs p̃sumente̾ siuie p̃sent̃t p̃ter me¬
am pat̃nam ⁊ amabilẽ circa eos intñtio¬
nem. exigere fr̃s suos aut fim̃ satis do¬
natioẽm inꝓhibitis alienaĩ reb oĩ eoᷤ
eos fideicõmisso eadere: bec quid̾ ĩtest¬
am̃to dix̃. senpsit aũt ⁊ cocdieillos huius
mõĩ urbis. manifestum igitur fatiodu
dum quidem inscriptis feci testam̃tum
disposui. udo⁊ iubeo ut oĩa quecumq ei¬
d̾ testam̃to ꝯtinentur. õimõ uałe p̃t ill¬
a sola que in hoc meo codicillo ꝑmultoau
subtrao aliqua derelicta legata ¶uoloig
aria ꝙ inp̃dicto testam̃to ꝯstantino uiro
magnifico filio meo dereliri qui. dari ꝑ
tinere ꝑfecto põssioỹs : dominii uire hy¬
nepoti filio ꝯstantim umi magnifici mi

Expanded text:
unus ex eis moriatur quod absit, volo et iubeo eos qui sine filiis aut sine filio futuri sunt morituri, restituere superstitibus sive superstiti legatis satisdatione. Volo enim et iubeo, non exigere eos ab invicem huiusmodi satisdationes; praesumentes sive praesumentem praeter meam paternam et amabilem circa eos intentionem exigere fratres suos aut fratrem satisdationem in prohibitis alienari rebus omni eos fideicommisso cadere." Et haec quidem in testamento dixit, scripsit autem et codicillos huiusrbis: "Manifestum igitur facio, quia dudum quidem in scriptis feci testamentum disposui, et volo et iubeo omnia quaecumque eodem testamento continentur omnimodo valere, a sola quae in hoc meo codicillo permuto aut subtraho aliqua derelicta legata. Volo igaria, quod in praedicto testamento Constantino viro magnifico filio meo dereliqui, dari et pertinere perfecto possessionis et dominii iure Hin
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate sũt tomus insuꝑ z astium exp̃ssio
ĩ ecclicillis głossimo derelicta s̃ yerio locõ
forsitan tam extestam̃to qũa codicillors
ẜinõnib ad hibe ip̃e domum ⁊pastiuo
defentere solus deierii głossimi familia
derelicta que nũc⁊ primum habentes in
testam̃ti quit̃. u̾b̾nullum dicebant locũ.¬
tamquã locum ꝯalienantẽ ꝓasttum qd

Expanded text:
civitate sunt domus, insuper et proastium expressim in codicillis gloriosissimo derelicta sunt Hierio: locum forsitan tam ex testamento quam ex codicillorum sermonibus adhibere ipse domum et proastium defendere, solus de Hierii gloriosissimi familia derelictus quae nunc et primum habens in getestamenti quidem verbis nullum dicebant locutamquam locum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mediũ decluei q̃ stioẽm ¶Nẽ igitur gło¬
sissimis feminis maria: maria. ad huc
suꝑstitib quas⁊ ip̃as ĩ familia iacento
głosus adͤuenientem instituit litemi
tñseunto uõ: istor quod quatuor iam
gnatiões tñsise uidentur⁊ ñ facere qui¬
dem ãtiquam taliter uiditiis cogitatio¬
nem tracli maxime: ꝯstituõs filia ad huc
pupillaris taliter etatis. functe uita ut
ꝯ si ÷ sine testam̃to ille eẽt in matr̃e eius
ꝑuenire ꝓastium ñ ip̃ius nouelle uõ logi

Expanded text:
in medium deduci quaestionem. Nunc igitur gloriosissimis feminis Maria et Maria adhuc superstitibus, quas et ipsas in familia iacendo, tituit litem; transeundo vero et istorum, quod quattuor iam generationes transisse videntur, non facere quidem antiquam taliter iudiciis cognitionem tradi, maxime Constantini filia adhuc pupillaris taliter aetatis functa vita, ut et si etiam sine testamento ille esset, in matrem eius pervenire proastium,
Abbreviated transcription (Latin):
la senentia. s legi ꝯpeleeti cognitioys d̾¬
cisiõe putauimus oporto uitam p̃sentẽ
questioem decernamus quã reliquis ar¬
feramus dehuius mõi ꝯtentioe. ¶Uñ subti¬
lius testam̃tu ꝯsit̾antes ub̾ ip̃is ĩuenimꝰ.
heredib demostratis filiis alienatioẽm
tam. ñ ult̾ius his qui solum cius succefs¬
int filiis s sufficere defunctoꝵ usꝙad
silium stare int̾clictiõe. Si enim ⁊ ip̃i fili¬
os relinquentes moriantur ꝙ. relictũ ẽ.
neq ĩ longiore ad filioꝵ uita alienati¬
oĩs ꝓhibinoem uoluisse facẽ. ¶Coclicil
lum uõ inꝓastio sold̃ factum ꝓhibere.
his qurextestam̃to. erieo glose memo¬
rie. uiniore dicimus resuscipientib ꝓ¬
astium alienare. ꝯenĩ istis qui remasĩt.
łie defũctum ꝑpetue in familiã manẽ

Expanded text:
plecti cognitionis decisionem putavimus oportere, ut tam praesentem quaestionem decernamus quam reliquis auferamus de huiusmodi contentionem. Vnde subtilius testamentum considerantes verbis ipsis invenimus heredibus demonstratis filiis alienationem tam, non ulterius vero his qui solum eis successerint filiis, sed sufficere defunctum usque ad filium stare interdictionem: si enim et ipsi filios relinquentes moriantur quod relictum est, neque in longiore a filiorum vita alienationis prohibitionem voluislum vero in proastio solo factum prohibere et his qui ex testamento Hierio gloriosae memoriae iuniore dicimus res suscipientibus proastium alienare; etenim istis qui remanserunt velle defunctum perpetue in familiam manere
Abbreviated transcription (Latin):
l anta nob umanitatis cura ẽ. En
definire dedignaremur. neq cogniti¬
oẽm priuatam excedentẽ audire uidi¬
tia ꝑcircuitos longos longos litigãteᷤ
tͣndente affrictioĩsa lexander igitur
głosus suggesit nos multociensge ye¬
num głose memorie patr̃e suũ scrib¬
ent̃e testam̃tum. nõib usum istis uo

Expanded text:
Tanta nobis humanitatis cura est, ut neque s nostris definire dedignamur, neque cognitionem privatam excedentem audire in iudicia per circuita longa litigantes tradere afflictioni Alexander igitur gloriosus suggessit nobis multotiens. Hierium gloriosae memoriae patrem suum scribentem testamentum nominibus usum istis:
Abbreviated transcription (Latin):
se memorie heredib cirea uoluntatẽ pe¬
cantib eius ⁊ enim testam̃tum ꝯstantinꝰ
scribẽs ꝯstitutioẽs aliquas fecit filia de
occasioẽm rerum ap̃eas ꝯstitutarum aut
c̃c alios agere ap̃ quos res ꝯstitute s̃ nc ãu
ut aliis gerii głose memorie filiis ip̃is.
alienantib ⁊ ꝯuenientib sicut᷑ reliquoꝵ
alienatiõib⁊ primitus leuarẽtur. ip̃i⁊ suc¬
cessiõib q̃ possunt accões ꝯ petere dehoc ⁊
aliis quos ad p̃hendentes relinquimus

Expanded text:
e memoriae heredibus circa voluntatem peccantibus eius. Etenim si testamentum Constantinus scribens substitutiones aliquas fecit filia defoccasione rerum apud eas constitutarum aut contra alios agere, apud quos res constitutae sunt nunc aut ut aliis Hierii gloriosae memoriae filiis ipsis alienantibus et convenientibus sicut et reliquorum alienationibus, et primitus levarentur et ipsis et successoribus quae possunt actiones competere de hoc, et aliis quo apprehendentes reliquimus
Abbreviated transcription (Latin):
b alienatio int̃dicta ẽ. costantino głosis¬
simo eius tns mittere filio. illum uõ mox
p̃gnatẽ relinquentem uxorem uita func¬
tum. rescripsit testam̃tum ꝑ ꝙ disposuit
sinõ nasẽctur filiraut natis ĩpubesm¬
oriatur  tam matre suã manam glosisi¬
mã. quã eius uxorem nobilissima mari¬
am in eius uocari successioẽ: qm̃ nata fi¬

Expanded text:
us alienatio interdicta est, Constantino gloriosissimo eius transmittere filio; illum vero mox praegnantem relinquentem uxorem vita functum rescripsisse testamentum, per quod disposuit, si non nascantur filii aut natus impubes moriatur, tam matrem suam Mariam gloriosissimum quam eius uxorem nobilissimam Mariam in eius vocari successionem. Et quo
Abbreviated transcription (Latin):
eieim alienare ip̃am domñ aut sup̃ pa¬
stia ameo nõe. ⁊ mea familia. s siquod
orandũ ẽ mieb̾. fiant eius filii:⁊ ĩ filiis.
ꝯ nepotib legĩmis aut naturalib side¬
functisunt relinquere unum queqi
quã inantiochia filiis: nepotib sing

Expanded text:
e alienare ipsam domum aut suprastia a meo nomine et mea familia. Sed si quidem, quod orandum est mihi, fiant eis filii, et in filiis et nepotibus legitimis aut naturalibus defuncti sint, relinquere unumquemque quam in Antio
Abbreviated transcription (Latin):
pastium p̃dicto iuro clarissimo i eo nepo¬
t ħyrio facto suc potestatis ꝑemantipa¬
tio nem asuo patre post obitum ir̃um nul
lotuta licentia ei iuro honesto meo nepo
entib eius uira uendere. aut ꝑmutareã
aut dcãre alicui᷑ qͣuocumq mõ alienare
iacentem int̾ ianuas ꝙ diẽ cirea uenerab¬
ilem oratorium sc̃t eccłe manere ꝑ oĩa ꝑ
petuare in mea familia: nunquã egredi
rum honestum meum nepotẽ yerumõi
inpubere aut pꝰpub̾tatẽ sine filiis tñ ex

Expanded text:
astium praedicto viro clarissimo meo nepoti Hierio facto suae potestatis per emancipationem a suo patre post obitum meum, nulla data licentia ei viro honesto nepoti meentibus iura eius vendere aut permutare aut donare alicui aut quocumque modo alienare iacentem intra ianuas quod ducit circa venerabile oratorium sanctae Theclae manere per omnia et perpetuo in mea familia et numquam egredi rum honestum meum nepotem Hierium mori impuberem, aut post pubertatem sine filiis tamen ex
Abbreviated transcription (Latin):
nue ĩquib tale aliquid dispoĩtum᷑ tñs¬
stitutioẽm dicere. ut nͭ mutans eio nõ¬
ĩ iuõe pulsãt multis ꝓuna cognitio¬
ne iuditiis subitiantur iõ poĩtas nos
rememorare leges alexander uõglosus
magister quid̾: de ꝓpriis altutrum ree¬
te iusum ẽ appellare. suꝑcodicillumi
am defunctum facientem. familie res
ex in ꝑalia hoc facere in pellenti uissiõe ⁊

Expanded text:
liquid dispositum est transstitutionem dicere, ut non permutans eis invicem pulsantes multis pro una cognitione iudiciis subiciantur. Ideo positas nos rememorare leges Alexander vero gloriosus magis quidem et de propriis alterutrum recte visua est appellare, super codicillum am defunctum facientem familiae res ex imperiali hoc facere impellenti iussione.
Abbreviated transcription (Latin):
tirũ iustitia uõ ⁊ aliis uirtutib aug̾i ⁊
admaĩ apparere. Multitudo enim nũo¬
sa nicħ ht̃ honestum. qm̃ inpallcis ex
diatur aliquid coꝵ q̃ anos sanctita sũt.
s cos quip̃ter ħuius aliquid agunt in¬
t̃minatã exigi penã quã eis ꝑmissimus.
quã neꝙ repeti lie neꝙ reddi ẽ põssibile.
sitꝙe ee lex nr̃a multituomnẽ ꝗd̾ exsp¬

Expanded text:
i, iustitia vero et aliis virtutibus augeri et ad maius apparere. Multitudo enim numerosa nihil habet honestum, quoniam in paucis ex diatur aliquid eorum quae a nobis sancita sunt, sed eos, qui praeter haec aliquid agunt, interminatam exigi poenam, quam eis permisimus, quam neque repeti licet neque reddi est possibile. Sitque et
Abbreviated transcription (Latin):
futuris p̃ẽe huius mõi custodie cartularii
exmemorato fabricensium sermio. qr emne¬
gligentia ñ solum pecc̃arias sustinebunt
penas. s ⁊ in corꝑe suplitia patientur mili¬
tia cadant. in suꝑ noc ip̃m sernium itͥt̾ius
nem nr̃amꝰ ip̃i metuentes nisi remsĩ uti¬
publice sedentes multociens ang¬
unus. ortaẽ aliqua questio quã resolu¬
imus statm huius moĩ uõdiscedente
cõtingere multa coĩ ⁊ gñali loge defin¬
ire hec uistum arbitratmus. Sieno
iat aunimaut res aliquas depoĩti cãm
quibdam oditiõĩbi dem̃ illiãgant. ne¬
cessitatẽ hãt restituere aurum. autres.
cõditõib semel inplłtis. nulla oĩolic̃ẽ¬
tia sit auquibextrinsecus int̃dictiõĩb
uti ⁊ retine depoĩti restittioẽm cum ⁊ ali¬
a multa priinlogia tam ap̃cedentib legĩ¬
latorib quã a nob̾ ip̃is tata sunt. licentia
enim ẽ ꝓhibenti reditioẽm eum quidao
eutroditum ẽ depoĩtum ñ molestare. euo

Expanded text:
futuris praeesse huiusmodi custodiae cartulariis ex memorato fabricensium scrinio, quia ex neglegentia non solum pecuniarias sustinebunt poenas, sed etiam in corpore supplicia patientur et militia cadunt, insuper nec ipsum scrinium ulterius nem nostram et ipsi metuentes, nisi rem sic utipublice sedentes multotiens agimus orta est aliqua quaestio, quam resolvimus statim: huiusmodi vero discentes contingere multa communi et generali lege definire haec iustum arbitrati sumus. Caput iat aurum aut res aliquas depositi causa in quibusdam condicionibus, deinde illi agant, necessitatem habeat omnem restituere aurum aut res, et condicionibus semel impletis nulla omnino licentia sit aliquibus extrinsecus interdictionibus uti et retinere depositi restitutionem, cui et alia multa privilegia tam a praecedentibus legislatoribus quam a nobis ipsis data sunt. Licentia enim est prohibenti redditionem eum quidem cui creditum est depositum non molestare, eum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊legem ꝓmereri.s neꝙ̃ ꝑhãc cãm tampn¬
is magnis subiciat eum qui interdictiõẽ
suscepit.: cõpellatur aut tefensioõs Aceseͤ
aut ros bab̾c.⁊ ñ possit uoluntarie cum de¬
ponente benigne agere. quod sitale aliqͥ
trans gressiõib siũ ꝑditioẽm ꝯtingi̾t rerũ
aut pecc̃arũ fieri: hoc ꝓbctur. siue aliumq̃¬
tesime agnoscere ꝓhibentem acciꝑe ꝓpria

Expanded text:
legem promereri, sed ne per hanc causam damnis magnis subiciat cum qui interdictionem suscepit, et compellatur aut defensiones expetere aut res habere et non possit voluntarie cum deponente benigne agere. Quodsi tale aliquid transgressoribus, sive perditionem contigerit rerum aut pecuniarum fieri et hoc probetur sive alium qutesimae agnoscere prohibentem acciper
Abbreviated transcription (Latin):
inuocantes studcamus õs nr̃os sub¬
iectos. quoꝵ regim̃ credit nob̾ d̃s in¬
lesos : sine calumpnia custodire: in
dolores. duplex ex hoc ẽc̃ se supplitiũ
inferentes. tamꝗ̃ sibim ĩ feruntã ꝙ
ex legibuennam cors punientib pa¬
tiuntur. uolentes igitur huius mõi
mortib hoĩos lib̾are. ꝑspeximus armi¬
facture opꝰ nullum priuatũ oꝑã solõ
aũt illos arma facere. qui mnpubliciꝰ
deputatisunt armificatoriis aut qui
dñr fabricentii. eos aũt. qui opantur
arma nulli uendere priuatos neꝙꝗ
b quos ⁊̃ deputatos appellant. quide
fisco ãnoãs accipiunt. ꝑmittimus o¬
pan. aut alicui uendere arma. s solum
ĩquib militãt. Sitĩo nouũ̃ aliquid faciũt.¬

Expanded text:
studemus omnes nostros subiectos, quorum regimen credidit nobis deus, inlaesos et sine calumnia custodire, et s operantur dolores, duplex ex hoc contra se supplicium inferentes, tam quod sibimet inferunt quam quod ex legibus vesaniam eorum punientibus patiuntur. Caput I Volentes igitur huiusmodi mortibus homines liberare perspeximus armifacturae opus nullum privatum operari, solos autem illos arma facere, qui in publicis deputati sunt armificatoriis aut qui dicuntur fabricensii; eos autem qui operantur arma nulli vendere privato. Sed ne quos etiam deputatos appellant, qui de fisco annonas accipiunt, permittimus operari aut alicui vendere arma, sed solum in quibus militant; si vero novum aliquid faciu
Abbreviated transcription (Latin):
btilit̾ obuato ap̃ dictis ꝑsoĩs licentiã peni¬
sus altr̃utros necesq p̃sume: ex hoc płimo
hõcs occidi publicas uõ ꝑire funetioõs duo
t̃re uitam culidẽs amittent metuentes fug
a ꝑꝑtimorem uturitur Oport ergõ eõs qui
dirigũtur atua celsitudine exmemoratof¬
abricensium sernio ad fabricendos ad ꝓhi
stodient penam ⁊ inpectmus⁊ inip̃m sorm¬

Expanded text:
btiliter observato a praedictis personis licentia peniersus alterutros necesque praesumere, et ex hoc plurimos homines occidi, publicas vero perire functiones, dum terrae cultores vitam amittere metuentes fuga propter timorem utuntur. Oportet ergo eos qui diriguntur a tua celsitudine ex memorato fabricensium scrinio ad prohibstodient, poenam et in pecuniis
Abbreviated transcription (Latin):
tas lancͥeas q̃ ap̃ls auros noĩantur mo¬
nacapia.: appellatos sint in nos scumissabi¬
lia in suꝑ aspides. siũ scuta ⁊galeas. seuca¬
ssides n ista alio cuidam instruere sinimꝰ.
p̃ter eos. quidem ꝓutatisunt in sacris nr̃is
fabricensib solos aut̃ fienz uendi a pri¬
uatis uendi apriuatis uendi ꝓmittimus
eultelos minoros quib nullus inp̃liis uti

Expanded text:
tas lanceas, et quae apud Isauros nominantur monocopia, et appellatos siginnos seu missibilia, insuper et aspides sive scuta et galeas seu cassides: nec enim ista alio cuidam instruere sinimus praeter eos qui deputati sunt in sacris nostris fabricensibus. Solos autem fieri a privatis et privatis vendi permittimus cultellos min
Abbreviated transcription (Latin):
aut alium quẽ piamarma facere aut u¬
endere aut quolib mercaĩmã ⁊ solos.
quunt̃ frabricensos referuntur. hec inst¬
btua celsitudine inscrinio ꝯstituti sunt
fabricem siũ ꝑiculo quinꝙ int̃ cos pri¬
tes ꝓhibe̾int. priuatos. aũt ⁊ alios quodã
circa cos quideputati sunt int̃ fabricensos
armi facarẽ agere cãm in quib cumq re¬
ꝑinͣt locis aliquos priuatos hec audiẽtes
hec aufferri ⁊ fisci applicari annam̃to. sinaũ
int̃ oꝑaĩos priuatos artifices oportunos
inuenire potuĩnt. his siuolunt inmilitu ᷤ
statuere⁊ in discriptiõe noĩa coꝵ facere ⁊ d̾¬

Expanded text:
aut alium quempiam arma facere aut vendere aut quolibet mercari modo, sed solos qui inter fabricenses referuntur haec instb tua celsitudine in scrinio constituti sunt fabricensium, periculo quinque inter eos prites prohibeant privatos aut etiam alios quosdam, citra eos qui deputati sunt inter fabricenses, armifacturae agere causam, et in quibuscumque repererint locis aliquos privatos hoc audentes, haec auferri et fisci applicari armamento. Si autem inter operarios privatos artifices oportunos invenire potuerint his, si volunt, in militiis statuere et in descriptione nomina eorum facere et de
Abbreviated transcription (Latin):
mis. hac aũt obẜuare uolumus ⁊ eos ꝗĩ
ordinȩb ballistatoꝵ sunt quos ꝑdũisas
statiumus ciuitates ordinantes eos ⁊ arma
facẽsciẽtes. ut ip̃i sola publica arma ĩ ar¬
mam̃tis publicis unius euius cuuisc̃q
ciuitatis recondita corrigantatꝙ renoiñ.
scustodiant. qui inballistariis depu̾tatis
ꝑiculo patrum ciuitatum. sub quibyip̃s
ballistarios statumusꝯpublicoꝵ arma¬
fabricentii uendentes arma ꝓuiderãt in¬
ꝑ loca iudices eos ipplitus subdere. insũ
rarma ab his. qui ea cõꝑant. sinẽ p̃tioau¬
fferre.⁊ publico uendicare Hanc igltu

Expanded text:
 Hoc autem observare volumus et eos qui in ordinibus balistariorum sunt, quos per diversas statuimus civitates, ordinantes eos et arma facere scientes, ut et ipsi sola publica arma in armamentis publicis uniuscuiusque civitatis recondita corrigant atque renoven Hoc quoque custodiant qui in balistariis deputati sunt periculo patrum civitatum, sub quibus et ipsos balistarios statuimus et publicorum armafabricensii vendentes arma, provideant per loca iudices eos suppliciis subdere, insuper et arma ab his qui ea comparant sine pretio auferre et publico vindicare. Hanc igitu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam p̃grauare. eum certum sitiquia sci
plimo tp̃e defuĩt queiam a nob supeis sãc¬
tita sunt: ualebunt. ¶ Quomã uõ ꝯtigit
nõ iam sanexisse. ut siqua in ꝓuitiis alie¬
sicutidudum ꝓlata a nob cõstitistiodicit.
agͣi uõ decre̾tum ñ solum p̃sente dõamab¬
odepo nec non illud insuꝑẽ sancͥtum ut
oportet fieri: hoc adicimueut duo ex sinodo.
que sub eopest dõ amabilium ep̃oꝵ quos.¬
cum ꝙ elegerint ip̃i int̃sinto alia oĩa obs¬

Expanded text:
esiam praegravare: cum certum sit quod si plurimo tempore defuerit, quae jam a nobis super eisdem sancita sunt, valebunt. Quoniam vero contingit jam nos sanxisse ut si qua in provinciis aliesicuti dudum prolata a nobis constitutio dicit, agi vero decretum non solum praesente Deo amabopo, nec non et illud insuper est sancitum ut, oportet fieri: etiam hoc adicimus, ut duo ex synodo quae sub eo est deo amabilium episcoporum quoscumque elegerit ipsi intersint, et alia o
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eo ꝯstitutus ẽ. dum p̾sens ẽ ita ip̃i quisͫ
ubeo est smnodus p̃sens ꝑduos dõamabi¬
lium ep̃orꝵ uidebitur rem p̾bere cautissim ⁊¬
am. sum̃tẽ exhꝰ mõi synodo testimonuioꝰ
hacitaq nr̃m logem ꝯ sedem tue batitudi

Expanded text:
constitutus est, dum praesens est, ita et ipsi quae sub eo est synodus praesens per duos deo amabilium episcoporum videbitur rem praebere cautissimam, sumentem ex huiusmodi synodo testimonium. Hanc itaque nostram legem et ad sedem tuae beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ti hanc edifficare. : hic uoluntate dõ ama¬
bił orthodoxoꝵ ep̃ĩres agentia e. Sicerã
poterit: sacre domus fabricatoꝵ uocan.
⁊ nicħ desuo suꝑ exspendere. deputatis iamcͥ¬
cahee exspensis oblatis ab eisqui prius hã
exspendebant. ¶ Illud quoꝙysanctimus

Expanded text:
ti hanc aedificare ; et hic voluntate deo amabilis orthodoxorum episcopi res agenda est. Sic enim poterit et sacrae domus fabricator vocari et nihil de suo superexpendere, deputatis iam circa haec expensis oblatis ab eis qui etiam prius has expende
Abbreviated transcription (Latin):
ab negent ꝑsoĩs s mecdiocres ⁊ mites exi
excausis hestensis mediocri pociantur ÷
mus legi ꝯstituentib enĩ nob̾ ut siquis
sortiatur absꝙ dotalib docum̃tib dcinde
faciat filios.postea uõ maritalem ad cam
recepit affectum. scriꝑẜit huius mq̃ ĩstru¬
menta ⁊ fecerit filios solũit cos qui postħ

Expanded text:
abnegent personis, sed mediocres et mites ex causis ostensi mediocri potiantur etmus legi. Constituentibus enim nobis ut, si quis aec sortiatur absque dotalibus documentis, deinde faciat filios, postea vero maritalem ad eam receperit affectum et scripserit huiusmodi instrumenta et fecerit filios, non solum eos, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
lie ẜdi ñ sint nati p̾lus dotem filii aut
existentes moriantur ad inuenĩnt ꝗdã
⁊̃aliam dubitatioẽm. ñ recipientes hanc
isarocitum. Sienim ad lib̾tã ñ oĩo nup¬
tie ꝓhibentur. certum fuit. quia r̃in illis
hec tenere uolumus. s qm̃ uriꝙ hoc du¬
bitatum ẽ. sanctimus ẽ: siquis uxorem
ñ haben̾tẽ legitimã. aut filios legitimo
ad ancillam ꝓpriam habuat quantãmeli¬
orem sñam filios ꝓtulĩt exea in ẜuitio
cõstituta. postea uõ lib̾alitate honorauĩt¬

Expanded text:
ecundi non sint nati post dotem filii aut existentes moriantur: adinvenerunt quidam etiam aliam dubitationem, non recipientes haeciam sancitum. Si enim ad libertam non omnino nuptiae prohibentur, certum fuit quia etiam in illis haec tenere volumus. Sed quoniam utique hoc dubitatum est, sancimus: si quis uxorem non habens legitimam aut filios legitimos ad ancillam propriam habuerit quandam meliorem sententiam et filios protulerit ex ea in servitio constituta
Abbreviated transcription (Latin):
uxĩt mõs: nuptias ꝯfirmauit posteau
alia nuptialia ꝯscripẜit docum̃tas aut
ip̃ius ⁊ suiꝯ ab intestato heredes genitori.
dicius aũt cos. qui añt nuptias natis̃:
uias. ꝑ quas ad ĩgenuitatẽ ẜ. ꝙ p̃dictũ¬

Expanded text:
uxerit modos et nuptias confirmaverit, postea vero nuptialia conscripserit documenta, et aut ipsius et sui et ab intestato heredes genitori dicimus autem eos, qui ante nuptias nati sunt; vias, per quas ad ingenuitatem, secu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊circameõs. ut ñego quidem purus sĩ.
qui uõ circa mefurentur.⁊ delinqͥuant.
siquis aũt inueniatur circame talis.
ñ hec omĩa ita reẜuauero. rccipiam snc
infuturo scło int̾ribili iuditio magniõi¬

Expanded text:
et circa me omnes, ut non ego quidem purus sim, qui vero circa me sunt, furentur et delinquant; si quis autem inveniatur circa me talis, et non haec omnia ita servavero, recipiam hic et in futuro s
Abbreviated transcription (Latin):
Et legum orrigum originem an¬
tĩor roma sortita ẽ sũmi ponti¬
ficatus apirẽ apud eam ẽẽ nemo ẽ
quidͣubit. unde ⁊ nos necessaĩuo
duximus pͥatriam legum fornteo
sacerdocii sp̃tiali nr̃imminis lege
illustrare. ut ex hucitotas cãtholi¬
cas eecłas q̃ usꝙ ad hoc̾ceani fretumr
poĩte sunt. saluberime legis iugor
exstentatur.: sit tocius octidentisnͦ
niuntur ad eccłas nr̃as siue nuncp¬
tinentes. seu p̾ea eis ad quirende lep
pria adhonorem dei cõsegrata. Cũeni
porales exceptioẽs circum clutebant.
⁊ si potheca fuerat. paulo longiora eis
tenus excludi ꝯ cedimꝰ⁊ maxime inbiꝰ
rebus inquibus ł lesioẽm sustinent. ł
quicquam debatur. s centum tm̃ modo
anoͣꝵ lapsu tp̃alem excepuioẽm eis oppoĩ
sanctimus. ut maneant ꝑtotum sup̃dic¬
tum tp̃s integra uira eccłastica. ⁊ ñpossit
tp̃s uite longeui hoĩs plerumq finis ẽe
dignoscitur. Hãt itaq ur̃a scĩtas hanc legẽ
catholicis thocius occidentes eccłais ꝓfutu¬

Expanded text:
Et legum originem anterior Roma sortita est, et summi pontificatus apicem apud eam esse nemo est qui dubitet. Vnde et nos necessarium duximus patriam legum, fontem sacerdotii, speciali nostri numinis lege illustrare, ut ex hac in totas catholicas ecclesias, quae usque ad oceani fretum positae sunt, saluberrimae legis vigor extendatur, et sit totius occidentis, niuntur ad ecclesias nostras sive nunc pertinentes seu postea eis acquirendae, lex propria ad honorem dei consecrata. Cum enim porales exceptiones circumcludebant et, si hypotheca fuerat, paulo longiora eis tenus excludi concedimus, et maxime in his rebus in quibus vel laesionem sustinuerint vel quicquam debeatur. Sed centum tantummodo annorum lapsu temporalem exceptionem eis opponi sancimus, ut maneant per totum supradictum tempus integra iura ecclesiastica et non possit tempus vitae longaevi hominis plerumque finis esse dignoscitur. Habeat itaque vestra sanctitas hanc legem catholicis totius occidentis ecclesiis profutu
Abbreviated transcription (Latin):
dõ õĩpotenti dignum doãnum diuinatũ
rerum tuitio. nec iniquis hõib impum
remancat p̃sidiũ̃⁊ tutus peccandi locus
⁊̃ scientib relinquatur. s ille ẜuetur inno¬
cens qui uera reuera innoces noxsus sit. noc
in ꝓba allegatiõe sese tuc̾tur tp̃e ꝓpuritate
p̃tentlẽs. Quod igitur nr̃a et̃nitas ad oĩpõtiꝰ
deic honorem uenenerande sedisũmiap¬
płi pͣełri dicauit. boc hab̾ant õs t̃re. õs insu¬
le tocius occidentis q̃ usꝙ ad ip̃os hocceani
p̃rogatuã. sic̃ sup̃dictum. ñ solum ĩ occitẽ¬
talib partib romane eccłe ꝯdoãmus s ⁊ ĩ

Expanded text:
o omnipotenti dignum donarium divinarum rerum tuitio, nec iniquis hominibus impium remaneat praesidium et tutus peccandi locus etiam scientibus relinquatur, sed ille servetur innocens, qui re vera innoxius sit, nec improba allegatione sese tueatur, tempus pro puritate praetendens. Quod igitur nostra aeternitas ad omnipotentis dei honorem venerandae sedi summi apostoli Petri dedicavit, hoc habeant omnes terrae, omnes insulae totius occidentis, quae usque ad ipsos oceani praerogativam, sicut supra dictum est, non solum in occidentalibus partibus Romanae ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
theodore ꝯiugi eius occasiõe tradite
micͥ ab eoꝵ pietate administratioĩs.
⁊ om̃e laborẽ acsudorem᷑ fauore siñ
dolo: sine arte quacum᷑ suscipio in
cõmisa micħ ab eis administratiõe.
ꝑmitto. quant̃ possibilitatẽ habeo. Iu¬
roquoꝙ idem iusiurandum qr nulli
penitus neq dedi neꝙ tabo occasioẽm
micħ dati cinguli neꝙ occasiõe patroci

Expanded text:
Theodorae coniugi eius occasione traditae mihi ab eorum pietate administrationis; et omnem laborem ac sudorem cum favore sine dolo et sine arte quacumque suscipio in commissa mihi ab eis administratione dpermitto, quantum possibilitatem habeo. Iuro quoque idem iusiurandum, quia nulli penitus neque dedi neque dabo occasione dati mihi cinguli neque occasione patroci
Abbreviated transcription (Latin):
mͦum omẽm ab edstudium ut fiscalia iug¬
ilantur inspitiam ⁊ inteuotoe quid̾⁊ ĩdig¬
entes nocessitatem cum oĩ exigã uehem̃tia.
aliquem citra quam ꝯpetit aut ꝯcedo alic¬
causis ut̾q parti : publicis disciplinis ero:
Nulleꝰ: partitra quam tustum ẽ pr̃abo. set

Expanded text:
alia vigilanter inspiciam, et indevotos quidem et indigentes necessitate cum omni exigam vehementia, aliquem citra quam competit, aut concedo aliccausis utrique parti et in publicis disciplinis ero, nullique parti citra quam iustum est praest
Abbreviated transcription (Latin):
salutatis eet ap̃fectis ⁊ tribunis. niuric
eminentissimis acclamatum ẽ augñ¬
uet̾anos factis similiam indulgentiã
hñs. ꝯstantimis augustus dixit mag̾
magisq ꝯuet̾ams meis begtudinem au¬

Expanded text:
salutatus esset a praefectis et tribunis et viris eminentissimis acclamatum est: Auguveteranos factos, si nullam indulgentiam habemus? Constantinus A. dixit: magis magisq
Abbreviated transcription (Latin):
nuuus Siaist rector ꝓuintie ꝓpoitam seuĩ¬
tarem. ĩ grã. ł drisimulatiore distulit̃.
patrimonũ. atq existimationis dampno
subitiatur. amostinio ꝓmores capitalit
indicetur¬
ssendum atq armis obtinẽtlum puta¬
uiñt. tanquam rebelles inip̃is tenũta¬
tis sue conatio opͥmantur qͥtam itpiũ¬
traꝵ indices sonicita cartione clisqurat.
ne sub falsaꝵ tracatora nõie deẜtio¬
no sue crimende fendere moliantur.
nec firppõtus aut cõmẽtis epł̃s euadẽ¬
di hãt facultatem¬

Expanded text:
 rector provinciae propositam severitatem vel gratia vel dissimulatione distulerit, patrimonii atque existimationis damno subiciatur et in officii primores capitaliter vindiceturstendum atque armis obtinendum putaverint, tamquam rebelles in ipsis temeritatis suae conatibus opprimantur: ita trum iudices sollicita cautione disquirant, ne sub falsarum tractoriarum nomine desertionis suae crimen defendere moliantur, nec suppositis aut commentis epistulis evadendi habeant facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
forte deẜtorem agro recidq susceꝑitat¬
q apud se di passus fin̾t delite scere.
niatur. Siquis añt de ẜtorem ꝓclidit᷑.
mediocris loci ingẽmius ĩmunitate po¬
tiatur. neq solum dehis loquimur. ꝗ
ꝓxime signis felicu applicati militit
rudim̃ta timuerunt. Ueꝵ ⁊ quistipen¬
dus militarib degenẽm latebraꝵ pre¬
buisse monstrentur deẜtor aũt habebr̃.
quisquis belli ipͣr abient asignis eorũ
quisponte p̃cesfiñt peccati antioris sup

Expanded text:
forte desertorem agro tectoque susceperit atque apud se diu passus fuerit delitescere, niatur. Si quis autem desertorem prodiderit mediocris loci ingenuus, immunitate potiatur. Neque solum de his loquimur, qui proxime signis felicibus applicati militiae rudimenta timuerunt, verum etiam qui stipendiis militaribus degenerem latebram praebuisse monstrantur. Desertor autem habebitur quisquis belli tempore aberit a signis. horum qui sponte processerit, peccati anterioris sup
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃e. hon. Oiquio sine comeatua¬
liquoanũ inpenatib ꝓpris ł inquib¬
lio⁊ locis desiclios a quiete transegit he
sequẽtib postponatur. inqno uero ꝑdiẽ¬
mum talis culpa dephendiur. xx. sibi
antepositos ꝯgemiscat. t̃tius aũt annus
xxx. p̃latos iure deflebit. Itautquarcus
exempto matriciue milla uemã deliqt̃.

Expanded text:
m. Si qui sine commeatu aliquo annum in penatibus propriis vel in quibuslibet locis desidiosa quiete transegerit, decem sequentibus postponatur: in quo vero biennium talis culpa deprehenditur, viginti sibi antepositos congemiscat: tertius autem annus triginta praelatos iure deflebit, ita ut quartus exempto matriculae nullam veniam
Abbreviated transcription (Latin):
yrones inscolis locosẽ¬
per postĩore põnatur. nec i pauinur ꝗ¬
quã celsiorem gͣdum optinere. mñ cui
ilaboꝵ assiduitas ⁊ stipendioꝵ ꝓlixitas
mpͣs. hon. alubrima sancuone cẽ¬
semus nem̃ces illicite adnationes bar¬
baras deferantur. ⁊ quecum ꝙ naues ex
quoub⁊ portu seu littore chnnitũtur.
nullam ꝯcussionem uel dampna s̃unsti¬

Expanded text:
rones in scholis loco semper posteriore ponantur. Nec enim patimur quemquam celsiorem gradum obtinere, nisi cui et laborum adsiduitas et stipendiorum prolixitas p. Saluberrima sanctione censemus, ne merces illicitae ad nationes barbaras deferantur. et quaecumque naves ex quolibet portu seu litore dimittuntur, nullam concussionem vel damna susti
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat tp̃s ⁊ frautando emolum̃tis q̃
eum acciꝑe oport doc̃e depoãt eĩgłm depo¬
ante duo̾solum d̃ies quã ꝓuinuã illem
g̃liantur q̃ oĩa custodiri a sede tuecelsitu¬
dinis inꝑpetium uolumus ⁊ mox ut cogͦ¬
uĩs adstitisse eum ꝓuintie: exillo tñsponc̃
emolum̃ta insuccessorẽ alioqui minist̃¬

Expanded text:
o emolumentis quae eum accipere oportet donec deponat cingulum. Depoante duos solum dies quam provinciam ille ingrediatur. Quae omnia custodiri a sede tuae celsitudinis in perpetuum volumus, et mox ut cognoveris adstitisse eum provinciae, ex illo transponere emolumenta in successorem, alioquin ministr
Abbreviated transcription (Latin):
quam depoãt cingulum. s ÷ postea re¬
nouamus enim uetustate quinquagin¬
in qua ãministrauit. gesta quoq mon¬
administrans aliquem militarẽ ł ciuuileo
istrans quid̃ uceã dũ relinquit enca
nr̃am iussioem. ip̃e quid̾ maiestatis reus
sit. in piuntia uõ tenuo destinat᷑us p̃luꝗ̃
acnuis antib satis fecerit tunc maiestatis
nouissimas sustineat penas. siuͦ depoẽs ein¬
głm deinde moret᷑ tũe legitimos dies pu¬
blice cunct̾is sem rõm ostendeno⁊ fugi¬

Expanded text:
quam deponat cingulum, sed etiam postea renovamus enim vetustatem quinquaginin qua administravit, gesta quoque monnistrans aliquam militarem vel civilem , administrans quidem adhuc eam dum relinquit citra nostram iussionem, ipso quidem maiestatis reus sit, in provincia vero denuo destinatus postquam accusantibus satisfecerit, tunc maiestatis novissimas sustineat poenas. Si vero deponens cingulum deinde non moretur legitimos dies publice cunctis semet ipsum ostendens et fugi
Abbreviated transcription (Latin):
luto mĩno ante nuptiał doãtioĩs exaͣecõẽ
declinare. tamquam dote ñ tuta quid ti
dare uoluit dum ꝑceptiõe recusat is qui
susciꝑe postulatuͭ: ꝓximus ẽ danti⁊ hoc
cuͣm aliis in dote ualeat. sicut enim nsi
decłit ꝑdilatioẽm dotem. negitioẽm ei nͣ¬
uptiał doãtiões inferimus. ita siuoliũt da¬
re ⁊ ꝑceptũs exstrͣa io recusauĩt ꝑceptioẽm.

Expanded text:
luto matrimonio antenuptialis donationis exactionem declinare tamquam dote non data. Qui enim dare voluit, dum perceptionem recusat is qui suscipere postulator, proximus est danti. Et hoc cum aliis in dote valeat. Sicut enim nisi dederit per dilationem. dotem, negationem ei antenuptialis donationis inferimus, ita vel si voluerit dare et percepturus ex studio recusaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ppareat rerum prioris aut sed̾e dotis. Hoci
neccessaium filios prioris aut secunde
habere. aut simoriatur: illa. filios eiusi
singulos quod ꝓprie habendum suumi
ostenderint. hic enim inrem. que deꝓpri¬
etate ẽ ꝯ petit pure: unum quẽq quod
suum ẽ. habere. nullo priuilegio indig̃e.
sũo nicħ̾ appar utrusq rerum. aut aliq̃
quidem appareant aut aliqua uõ desint.
siue suꝑstites st̃mulieres. forsan repudio

Expanded text:
ppareat rerum prioris aut secundae dotis, hoc necessarium filios prioris aut secundae habere, aut si moriatur et illa, filios eius, singulos quod proprie habendum suum ostenderint: hic enim et in rem quae de proprietate est competit pure, et unumquemque quod suum est habere nullo privilegio indigens. Si vero nihil appareat utriusque rerum, aut aliqua quidem appareant aliqua vero desint, sive superstites sint mulieres, repudio
Abbreviated transcription (Latin):
subaus oĩtautela fiat cucares minoꝵ custo¬
die: p̃cipue. ut cum subulitate deseriptioes
fiũt p̃sentẽ ꝯq̃ clissimo seriba cuidetalib cus¬
ra cõmissaẽ. ⁊aluis. qui cõsuete talib int̃uenid¬
is sic̃ nr̃is decernitur ieg̃ib ꝓuidentia clissi

Expanded text:
s cautela fiat circa res minorum custodiae, et praecipue ut cum subtilitate descriptiones fiant, praesente quoque clarissimo scriba, cui de talibus cura commissa est, et aliis qui consuete talibus interveniis, sicut nostris decernitur legibus, providentia clarissimi
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑseripsimus lege᷑ suꝑcura minoꝵ
malignitatos q̃ circa eos fuĩt. ex freqũe¬
tib litib q̃ ap̃ nos agitantur. inuenietẽ.
quatens nilbobligitus exiscc̃ominorib
laut obligatos eos haoere sedicens cur̃a
s erctat. neforsan inpõtestate rerum factꝰ
ñteere huius moĩ ꝯstitutio. uolumu̾s
legem hecdicentẽ matrum excipi ꝑsoãs. p̾¬
mũ quid causã introductam ꝓminoribsẽ
ꝑ ꝓhibere. mõ ineptissimum extimamusd̾¬
ea filios sine suspitiõe fac̃iatquam płimuo
ilł nullĩ hantib adfilios fauoris necessitat̃e

Expanded text:
scripsimus legem super cum minorum, malignitates quae circa eos fiunt ex frequentibus litibus quae apud nos agitantur invenientes, quatenus nullus obligatus existens minoribus aut obligatos eos habere se dicens curam exerceat, ne forsan in potestate rerum factusnon recte huiusmodi constitutio, volumus in lege haec dicente matrum excipi personas. Primum quidem causam introductam pro minoribus semper prohibere modo ineptissimum aestimamus, deamor pius circa filios sine suspicione faciat quam plurimum, illis nullam habentibus ad filios favoris necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
hic degere. aliquas alias ne ꝓuintias pit¬
am uisuros: quecumq fortuitis: bladiẽ¬
tib õib cõsecuta sunt. sit uelocit̃ ad̾mistra¬
tioẽm ire cuius regiina susceꝑunt. ut ñ
sine iudice maneat. si ante duos solum
d̾ies quã ad ꝓuinnã accedant. in qua qui
cilgłm ħt ẽ mittere adcum amicabilẽ
eplam aiolentẽ offm̃ destinaĩ ad occassiõẽ
ẽ. p̃putia ip̃a accessint illius acciꝑe rei
p. emolum̃ta. usꝙ tunc eum qui in reb
statuto quid̃ qi aliquo ab eoquia nobor
dinatus ẽ. ut ens ipleat locumꝰ omẽm
forsan rer ñ bant̃t exꝑim̃tum illo uõ ꝙĩ¬

Expanded text:
ias, patriam visuros et quaecumque fortuitis et blandientibus hominibus consueta sunt, sed velociter ad administrationem ire cuius regimina susceperunt, ut non sine iudice maneat; sed ante duos solum dies quam ad provinciam accedat, in qua qui cingulum habet est, mittere ad eum amicabilem epistolam volentem officium destinari ad occursionem est, in provincia ipse accesserit, illius accipere rei publicae emolumenta, usque tunc vero eum qui in rebusstatuto quidem quasi aliquo ab eo qui a nobis ordinatus est, ut eius impleat locum, homine forsan rerum non habente experimentum, illo
Abbreviated transcription (Latin):
uenire uolentib sans facientes. ut nͦ
ꝑoccassioẽm hĩc euocatioĩs possint ad
le.rursus eos ad ꝓuĩtiã destinare: ĩueni¬
mus aũt aliquos sic existentes aututes.
ut÷ hac poĩta lege. antequã discĩgerẽtum.
p̾sumerent dẽliquere ꝓuintas: ad hãc

Expanded text:
ibus satisfacientes, et ut nec per occasionem hic evocationis possint a le, rursus eos ad provinciam destinari. Invenimus autem aliquos sic existentes audaces, ut etiam hac posita lege, antequam discingerentur, praesumerent derelinquere provincias et ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Dudum iudicantib nobis indubi¬
tatioẽm uenit causa multa correccõẽ
digna: legis latiõe claĩori ñindĩgna.
enim quitam prioris factus uxorisuir.
huc sta suꝑstite. uolebat igitur s dau¬
xor dotẽ ad setutam exigere. priuile¬
gio utens a nob̾tata cẽdicebant aũt
expriore matrimoĩo filii.⁊ ip̃i mat̾ña
obitientes tubium erat. utrum exat¬
⁊̃ suꝑstite priore uxore oporter susei¬
aluis teclimus dudum ⁊ damus hoc pͥ¬
ulegium aũ heredib aut creditorib.
s sol filiis płime : qͥuid̾ dubitatioẽs exti¬
uxoris dotemꝰ. ñ c̃ẽ ustum suãquidem do¬
tẽ. quod tant inuentus ẽ reliquisse uir.

Expanded text:
Dudum iudicantibus nobis in dubitationem venit causa multa correctione digna et legislatione clariori non indigna. Etenim quidam prioris factus uxoris vir huc secunda superstite. Volebat igitur secunda uxor dotem a se datam exigere privilegio utens a nobis dato, contradicebant autem ex priori matrimonio filii et ipsi maternam obicientes non superstite priore uxore oporteret suscihoc privilegium aut heredibus aut creditoribus, sed solis filiis. Plurimae siquidem dubitationes extiuxoris dotem, et non esse iustum suam quidem dotem, quod tantum inventus est reliquisse vir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ suie dotes siue dotes siue sponsalitias ex¬
iguntur largitates. siue alia debita hãnt. siũ
matres adminores. siue minores amatres ex
pat̾nis forsan occassiõib aut ⁊ exꝓpriis mul
uõ multam habemus formidinẽ. nefacile uiᷤ¬
uiandum ꝑmagnũ dm̃detur. hoc p̃uanxet᷑.¬

Expanded text:
. Quapropter sive dotes sive sponsalicias exigunt largitates sive alia debita habent sive matres ad minores sive minores ad matres, ex paternis forsan occasionibus aut etiam ex propriis mul II Quia vero multam habemus formidinem, ne facile iusiurandum per magnum deum detur et hoc prae
Abbreviated transcription (Latin):
uero imꝑatores inĩpellantium ereditoꝵ
miserati hec p̃bebant. cum utiꝙ omnismi
alium quã exmꝑiali munificentĩhãns.
ꝑꝑea igitur sanctimus eaque appellãtur
creditor fui̾t quia ad ip̃m mutu̾auit. mu¬
tua ut militia illiemerceatur aliꝰquin a¬
iiis creditorib non ꝓmptes damus hecs¬

Expanded text:
vero imperatores interpellantium creditorum vero imperatores interpellantium creditorum miserati haec praebebant, cum utique omnis alium quam ex imperiali munificentia habens. Propterea igitur sancimus ea quae appellantur creditor fuerit qui ad hoc ipsum mutuavit, ut militia illi emeretur. Alioquin aliis creditoribus non prompte damus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
abillo.ne causa maneat actorundiꝙ d̾¬
solata uidiceagere aliquid deualente
eoꝙ non dum apud eum factasit cõte¬
statio litis illo contempnente legem: ni
or am̃tum suum manifestatiõe sua aẽ
torem extra oẽ legitimum aduitorium
reliquente. ¶G ne latente eo tartadata
exibitiõe. causa maneat suspẽcła manc
exammet ut potueritiude łinquam tra
abisse dicitur. ⁊dast indunas certas.ut
nisieͤas occurerit. libam tm̃ fidutiam huiꝰ¬
diatur au̾uenire ꝓhibatur. tunc secund
unam partem examĩnet nẽgotium⁊ in
missum habere res debiti causa ẜuandiꝯ tc̃
runt dubitatioẽs płi̾me. utrum oporteat
militias sub ypothece deduci uinculis aũ
his lib̾as ẽẽ: ẜ hoc quidem iam definitum
aut obligari possũnt. Nos aũt ꝓͥmaiori.¬
d causam considerantes scimuequia exã
mitiq̃uis ip̃ib non erat inmilitiis ypothe¬
ca sed quedam noĩa omnino añtiquã
defitientia intalib referaͣitur. paulatĩ

Expanded text:
ab illo, ne causa maneat actori undique deab illo, ne causa maneat actori undique desolata, iudice agere aliquid non valente eo quod nondum apud eum facta sit contestatio litis, illo contemnente legem et iuramentum suum manifestationem suam, et actorem extra omne legitimum adiutorium relinquente. Igitur ne latente eo et tardata exhibitione causa maneat suspensa, examinet ut potuerit iudex, in quam terram abisse dicitur, et det indutias certas, ut nisi intra eas occurrerit liberam tamen huidiatur aut venire prohibeatur, tunc secundum unam partem examinet negotium et inmissum habere res debiti causa servandi. Et runt dubitationes plurimae, utrum oporteat militias sub hypothecae deduci vinculis, aut his liberas esse. Sed hoc quidem iam definitum aut obligari possunt. Nos autem ex maioribus causam considerantes scimus, quia ex antiquis temporibus non erat in militiis hypotheca, sed quaedam nomina omnino antiqua et deficientia in talibus ferebantur; paulatim