comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e pene .i. si negoaacõne quis
abstin̾e uib̾atur uelad con¬
duccõe eorum que publice lor¬
canti acced̾e ut aduectigali¬
a publica int̾dici autem ne¬
gociacõne plerumq uel ne¬
gociacbnib solent set ⁊ damp¬
reuelit incuules in uitumho
di cuis ad negociacõm quod
si su̾rt seqñda erit sĩna Iste
pene sunt fere que inuigi so¬
lent set em̃ sciendum est dis¬
crimina ẽe peuarum n om̃s
eadem pena asfici posse. nam
iu primis decurriones inmetal
i uelunui exuri. ⁊ si forte sm̃¬

Expanded text:
poenae: si negotiatione quis abstinere iubeatur uel ad conductionem eorum quae publice locantur accedere, ut ad uectigalia publica. Interdici autem negotiatione plerumque uel negotiationibus solet: sed damre uelit, inciuiles inuitum homdi cuius ad negotiationem: quod si fuerit, sequenda erit sententia. Istae fere sunt poenae quae iniungi solent. sed enim sciendum est discrimina esse poenarum neque omnes eadem poena adfici posse. nam in primis decuriones in metalci uel uiui exuri. et si forte
Abbreviated transcription (Latin):
forent neue libellos concipi¬
ant uel testacõnes consingnit.
solet ⁊ sic ne eo locosedeant
quo inpublico instr̃a de ponũ¬
tur arch̾uo forte uł grama¬
to phalacõ solent ⁊ sic ut

Expanded text:
forment neue libellos concipiant uel testationes consignent. Solet et sic, ne eo loci sedeant, quo in publico instrumenta deponuntur, archio forte uel grammatophylacio. Sol‹e›t et sic, ut
Abbreviated transcription (Latin):
testã ne ordinent uel scribẽt
uelsingnant erit ⁊illa pe¬
na nequis negociis publicis
intuemat hic eium priuatiᷤ
quidem int̾ẽe pot̾it publicis
ꝓhibetur solent quib sina pͥn

Expanded text:
enta ne ordinent uel scribant uel signent Erit et illa poena, ne quis negotiis publicis interueniat: hic enim priuatis quidem interesse poterit, publicis prohibebitur, ut solent quibus sen
Abbreviated transcription (Latin):
meciuntur uł ꝙ temꝑe quo
ꝓuinciam regunt nec non
ita queq int̾dici pot̾ an¬
cui nec̾cis ꝑsonis assit pot̾
⁊ ita int̾ dici cui ne apud
tribunal p̾sidis postulet.
⁊ tam̃ ap̃ legatum uel pro¬
curatorem non ꝓhib̃tur a¬
gere. sitam̃ apud legat̃
ꝓhibitus fu̾t postulare c̃¬
do ꝑ ꝯsequ̾ciam nec quidem
apud p̾sidem relictam illi pꝰ¬
tulandi facultatem ⁊ non¬
numqmͣ non aduocacõib
cui irt̾dicitur s foro. plusẽ
autem foro qm̃ ad uocacõib
int̾ dr̃e si quit̃ huic oĩo forẽ

Expanded text:
metiuntur uel etiam tempore quo prouinciam regunt. Nec non ita quoque interdici potest alicui, ne certis personis adsit. Potest et ita interdici cui, ne apud tribunal praesidis postulet, et tamen apud legatum uel procuratorem non prohibetur agere. Si tamen apud legatum prohibitus fuerit postulare, credo per consequentias ne quidem apud praesidem relictam illi postulandi facultatem. Nonnumquam non aduocationibus cui interdicitur, sed foro. plus est autem foro quam aduocationibus interdicere, si quidem huic omnino
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ẜue pene constitumitur
Snu̾o ad tempus dampian¬
lent autem p̾sides in carcerẽ
continendos dampnare ut ĩ
unculis continuantur. s
ad continendos hommes ñ
ad pumendos hr̃i deb ĩcalca¬
riam quoz uel sul purriam
est an ẜui pene osficiantur
solent enm mimnores hac peã
aliam qm̃ uoluntatem gesti¬
dum uenatoriũ dari sołe nul¬
la dubitacõ est ⁊ si fu̾nt da¬
ti ẜ m pe ne essiciunt᷑ nec ad

Expanded text:
e poenae constituuntur: si vero ad tempus damnanlent praesides in carcere continendos damnare aut ut in vinculis contineantur: sedad continendos homines, non ad puniendos haberi debet. In calcariam quoque vel sulpurariam est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena aliam quam uoluptatem gestidum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
hus dc̃a est condom suam per¬
mutant in ꝑsonis tam plebe¬
iorum qm̃ decurtionũ illud
cõstitutum est ut qui maio¬
re pena asaicitur qmͣ̃ legibus
statuta e̾ infamis nonfiatgͦ
⁊ si oꝑe temꝑario quis mulcta¬
tus est uł tantum fustibus cesꝰ
ti ne quid ant durins aut reis¬
sius consituatur. qmͣ causa de¬
eposcit nec eim aut seu̾itatis
aut clemencie gli̾a asfectanda
est s ꝑpenso iudicõ ꝓut quez
res oxpostulat statuendum
res ad lenitadem uidices ẽẽ de¬
bent ngrauiorib penis seu̾i¬
tadem leguncum aliquo tẽ¬
ꝑanito beniguitatis sb̃sequi
¶fuita domestica siuiliora st̃¬
⁊ publice uindicanda nõ st̃
nec admittẽda est huius mõi
lib̾tus aprono ineuius domo
moratur uł m̾cenarius ab eoꝗ
oꝑas suas locau̾it osferatur
q̃oni uamdomestic finta uo¬

Expanded text:
icta est, condicionem suam permutant. In personis tam plebeiorum quam decurionum illud constitutum est, ut qui maiori poena adficitur, quam legibus statuta est, infamis non fiat. ergo et si opere temporario quis multatus sit uel tantum fustibus caesus, ti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut severitatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. res ad lenitatem iudices eribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi. Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec admittenda est huiusmodi libertus a patrono, in cuius domo moratur, uel mercennarius ab eo, cui operas suas locauerat, offeratur quaestioni: nam domestica furta uo
Abbreviated transcription (Latin):
digintatis status legib ac mori¬
bus comꝓbatus q̃ ex delicto nr̃o
aucc̃e legum aũ minuitur aut
cum ordine monetur uelcunr¬
ꝓhibetur publicis honoribus

Expanded text:
inlaesae status, legibus ac moribus comprobatus, qui ex delicto nostro auctoritate legum aut minuitur aut cum ordine movetur vel cum prohibetur honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
uSeusu aque deruns noius
inciuilit̾ institutis ¶Item de e¬
quis aliens asciente possessi
setuqeaum ⁊ dedampno dato
ꝑimmissos inp̃dium suũ unu̾sd̃
hommes eos qui in plurium p̾di¬
a distrahi distribui. debilnt.
simõ id non exanccoritate emiᷤ
qui uib̾e potuit sim̾est p̾sidem

Expanded text:
usu aquae, de riuis nouis inciuiliter institutis, item de equis alienis a sciente possessis fetuque earum, et de damno dato per immissos in praedium suum uniuersos homines eos, qui in plurium praedia distribui debuerunt, si modo id non ex auctoritate eius qui iubere potuit factum est, praeside
Abbreviated transcription (Latin):
ma meadem regia ꝓuncia
augusti bu̾ficii gracõsa ut
⁊ diuus adrians inquadam
orone ait auguitiana colo¬
ma queuis italieum h̃t est
⁊ elempolitana que aduio
talice colonie rem publicã
accepit ẽ ⁊ laodicena doloni
us ytalicum obbellieuntis
m̃ta concessit ꝑcolonem sũ
eni colona que ut̾ fenicem
⁊ palestinam sita est nicħ p̾¬
ius colome dedit uirisꝙ yta¬
licicam fecit ẽ ⁊ paiurena ci¬
barbaras gentes nacõnes¬
q collocata in palestinadue
funt colome cesariensis ⁊
alia capitolia set nent̾ uis
inisebastianam auitatem co¬
loniam deduyit iudia quoq
Ternensumi coloma adiuot᷑
tuiana deducta niris ytanci

Expanded text:
in eadem provincia Augusti beneficiis gratiosa et ut divus Hadrianus in quadam oratione ait Augustana colonia, quae ius Italicum habet. Est et Heliupolitana, quae a divo Italicae coloniae rem publicam accepit. Est et Laodicena colonia ius Italicum ob belli civilis merita concessit. Ptolemaeensium enim colonia, quae inter Phoenicen et Palaestinam sita est, nihil prius coloniae dedit iurisque Italici eam fecit. Est et Salmyrena cibarbaras gentes et nationes collocata. In Palaestina duae fuerunt coloniae, Caesariensis et Aelia Capitolina, sed neutra ius in Sebastenam civitatem coloniam deduxit. In Dacia quoque Zernensium colonia a divo Traiano deducta iuris Itali
Abbreviated transcription (Latin):
pet̾e debetꝰ ad uocatos accipe
debenus omnes omnino qui
causis agendis quo quo studi
o oꝑantur non tam̾ qui pro
tractu non asfuturi cansisac¬
ciꝑe quid solent aduocato¬
rum num̃o erunt. ¶Sicui
cautum ẽ hon̾arium uel si
quis delite paccus ẽ uideamꝰ
an pet̾e possit ⁊ quidem de pac
ta est hoñaria summa peti
sit sic tam̃ ut computetur
id quod datum est cumeo ꝙ
debetur neutrimiq cõpolt
licitam qnͣtitatem eycedat.
licita autem quantitas inte¬
llgitur ꝓsingulis causis.
uerus abhrdibus aduocati
mortuo eo ꝓhibuit m̃cedẽ
limoniam infnicium ap̾ p̾sides
ꝙ sibi debetur petunt s nutri¬
cia eo usq ꝓducemus quoad ĩ¬
fantes ub̾ibus aluntur cetum
̃post ħcesrant ꝑtes p̾doris uel p̾¬
scois ħ omina si apud p̾sidem
petantur uideamus andemutu¬
is peticõnib possunt p̾sidescog

Expanded text:
repetere debes". Advocatos accipere debemus omnes omnino, qui causis agendis quoquo studio operantur: non tamen qui pro tractatu, non adfuturi causis, accipere quid solent, advocatorum numero erunt. Si cui cautum est honorarium vel si quis de lite pactus est, videamus, an petere possit. et quidem de pactta est honoraria summa, petisit: sic tamen, ut computetur id quod datum est cum eo quod debetur neutrumque compositum licitam quantitatem excedat". Licita autem quantitas intellegitur pro singulis causis verus ab heredibus advocati mortuo eo prohibuit mercedem limoniam infantium apud praesides quod sibi debetur petunt. sed nutricia eo usque producemus, quoad infantes uberibus aluntur: ceterum post haec cessant partes praetoris vel praesidis. Haec omnia si apud praesides petantur, videamus an de mutuis
Abbreviated transcription (Latin):
ad compelli amñ recce exp̾ssũ
ẽ quuppe ꝑ sonis ꝗd data ĩmiñ¬
das cum ꝑsona eycinguitur re
sic moeusum referantur nomen
fundi cuusq ⁊ iquaciuitate
⁊ in quo pago sit ⁊ quos duoᷤ

Expanded text:
ad pelignianum recte expressum est: quippe personis quidem data immunitas cum persona extinguitur, resic in censum referantur. nomen fundi cuiusque: et in qua civitate et in quo pago sit: et quos duos
Abbreviated transcription (Latin):
sol s p̾ceptorib tm̃ studioꝵ
eademc̾aẽ que ꝓfessorum nisi
ꝙ iustior cumhii salutis homi¬
le uel denciũsnoꝰ tñ in cantai̾t
sip̃catus ẽ sit nulgari ũ bo
in posterum utar s exortizaur
nosunt sta medicine gen̾atã¬
⁊ si sint qui hos sibiꝓfiuste
non putẽ nõ quia non religi¬
liee mris quidem auilis ꝓfesso¬
rib us dicent. Est qͥuidem
res scĩssima ciuilis capient᷑ sec
que p̾cio mimario non sit esti¬
manda nec de honestanda dũ
ĩmdicõ honqr petitur ꝗ ĩ gͥssu
enĩ tam ꝙ honeste sic accipiut᷑
inhoneste tũ petuntur ¶ludi
quo lr̃arii magris licet non
sint ꝓfessores cñ usurpatum ẽ
ut hiis quoq uis dicatur tam

Expanded text:
udiorueadem causa est quae professorum, nisi quod iustior, cum hi salutis homiantavit, si inprecatus est, si, ut vulgari verbo impostorum utar, si exorcizavit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuisnon putem, non quia non religiiuris quidem ciuilis professoribus ius dicent: est quidem res sanctissima ciuilis sapientia, sed quae pretio nummario non sit aestimanda nec dehonestanda, dum in iudicio honor petitur, qui in ingressu enim tametsi honeste accipiantur, inhoneste tamen petuntur. Ludi quoque litterarii magistris licet non sint professores, tamen usurpatum est, ut his quoque ius dicatur: iam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi stipulat ꝰ nc̾tum deduc̃
i obligacõnẽ. usq adeo ur¬
si quis ita stipulatus sit tri¬
tici affrici bom modios cent̃¬
umi. cãpani boni amphoras
stipislari. qr bono meliꝰ ĩ¬
ueniri pot̾. quo fit ut bo¬
ni appeslacõ non sit certe¬
rei significatiua. cum id q¬
bono meliꝰ sit ip̃m qͦ bonũ

Expanded text:
stipulatur, incertum deducit in obligationem Usque adeo,si quis ita stipulatus sit 'triAfrici boni modios centni Campani boni amphoras stipulari, quia bono melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit cerrei significatiua, cum id,bono melius sit, ipsum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sit. at cũ optimum quisq¬
ligitur. cuius bonitas pͥn¬
cipalem gradũ bonitatis ha¬
bque res efficit. ut ea appel¬
lacõ certi significatiua sit¬
fundicertisi quis usũ fruct̾
scipłatus fu̾it: inctũ intelligi¬
tͫ in obligacõnem deduxisse
hoc enĩ magtis iure utimꝰ. ¶ I¬
lud dubitacõnem recipit. sicͥs
id ꝙ ex aretusa ancilla natũ
erit. aut fructus qui ĩ sundo
tuscissano nati erunt. darisi¬
biscipsatussit an incertum sti¬
płatꝰ uideatꝰ. s ip̃a natura ma¬
nifestissimũ ẽ inc̾tĩ eẽ hanc sti¬
płacõnem s qui uinũ aut ole¬
płat᷑ certũstcipłari intelligit᷑¬
¶qui uero aticio na stipłat᷑ pu¬
dare spondes: ⁊ qui ita stipła
t᷑ ꝙ ex testam̾̃to m debes. dare
spondes ĩcertum iobligacõnẽ
deducit. sicet seiꝰ cert̃ debeat
ł ex testamento cert̾ debeat᷑
q̃muis iste sp̃es iuix separari
possunt ab eaqͣm ꝓposumꝰ. de
inno tam̃̾ uł oleo. uł tritico
ꝙ in horreo repositũ est. & ad

Expanded text:
sit. at cum optimum quisqlegitur, cuius bonitas principalem gradum bonitatis haquae res efficit, ut ea appellatio certi significatiua sit.Fundi certi si quis usum fructum stipulatus fuerit, incertum intellegitur in obligationem deduxisse: hoc enim magis iure utimur.Illud dubitationem recipit, si quis id, quod ex Arethusa ancilla natum erit, aut fructus, qui in fundo Tusculano nati erunt, dari sibi stipulatus sit, an certum stipulatus uideatur. sed ipsa natura manifestissimum est incerti enem.Sed qui uinum aut olepulatur, certum stipulari intellegitur.Qui uero a Titio ita stipulatudare spondes?' et qui ita stipulatur: 'quod ex testamento mihi debes, dare spondes?', incertum in obligationem deducit, licet Seius certum debeat uel ex testamento certum debeatur. quamuis istae species uix separari possint ab ea, quam proposuimus de uino uel oleo uel tritico, quod in horreo repositum est: et ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ is ꝓ quo obligetur certiun
deb̾eat. cũ alioquin ĩta int̾ro¬
gent᷑ id fide tua ẽẽ uibes ¶ qͥ
id ꝙ infaciendo. aut ĩ ũ faci¬
endo ꝯsistit stipłat ᷑ incertũ
scipulari iudetꝰ. In faciendo
ulti fossam fooi. domũ edifi¬
cari. uacuam possessionem
dum tuum. ire agere liceat
ꝑ te ñ fieri ꝯͦ minꝰ mͥ hominẽ¬

Expanded text:
 pro quo obligentur, certum debeat, cum alioquin ita interrogentur: 'id fide tua esse iubes?' Qui id, quod in faciendo aut non faciendo ‹consistit›, stipulatur, incertum stipulari uidetur: in faciendo, ueluti 'fossam fodiri' 'domum aedificari' 'uacuam possessionem dum tuum ire agere liceat' 'per te non fieri, quo minus mihi homine
Abbreviated transcription (Latin):
adicitꝰ u̾bum oportebit. P ita
p̃sens in diem ue. hoc ideo fit
qui stipulant᷑ quicquid te da¬
re oportet demonstrat eam pe¬
test. ꝙ si totam demonstrare
uult dicit oportebit ne. uł ita

Expanded text:
adicitur uerbum 'oportebit' uel ita 'praesens in diemue'. hoc ideo fit, quia qui stipulatur 'quidquid te dare oportet' demonstrat eam ped si totam demonstrare uult, dicit 'oportebitue' ‹uel› ita
Abbreviated transcription (Latin):
herotem hr̃e liceat ¶ Qui il¬
lud aut illud sapłatꝰ. ułti decẽ
uł hominem stiꝑstichũ. utr̃
certum an incertum deducat
in obligacõnem ñ in m̾itto q̃¬
ritꝰ. nan ⁊ ies certe designan¬
minc̾to ẽ. o ut cũq is quisi¬
bi electõnem ꝯstituit adiec¬
tis hus u̾bis utrim ego uelĩ
pot̃ uideri certum scipłatus
cum ei liceat. uł hominẽ tm̃.
electõnem ñ ꝯstituit inc̾tũ
atipulat᷑.  Qui sortem stipła¬
t ⁊ usuras quascũq certum
⁊ nc̾tum stipulari uidet᷑.⁊
tot sciplenes sunt quot res
sunt ¶ ħ stipulacõ fund̾ tus

Expanded text:
Erotem habere liceat'.Qui illud aut illud stipulatur, ueluti 'decem uel hominem Stichum', utrum certum an incertum deducat in obligationem, non immerito quaeritur: nam et res certae designanin incerto est. sed utcumque is, qui sibi electionem constituit adiectis his uerbis 'utrum ego uelim', potest uideri certum stipulatus, cum ei liceat uel hominem tantuelectionem non constituit, incertum stipulatur.Qui sortem stipulatur et usuras quascumque, certum et incertum stipulatus uidetur et tot stipulationes sunt, quot res sunt.Haec sti
Abbreviated transcription (Latin):
uit uł frut᷑os fructus. aut domũ
edificati scipłatꝰ sit : tunc enĩ
incipit acto cũ ea ꝑ rer̾ nat᷑am
p̾stari pot̾. sic qui cartatami
dari stipłatꝰ cum rome sit ta¬
cite tempꝰ. ꝯplecti udet᷑ quo
ꝑueniri cartagine pot᷑  itẽ
si oꝑas a libto quis scipłatus

Expanded text:
s futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest. item si operas a liberto quis stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
binus exstructurum ꝓmisit
ꝙ tandem agg̃ssꝰ fũat ꝓficiat
nam ⁊ si adu̾sa fortima us
intrienno a p̃fco urbis re¬
sponte optulit minũe non
debet cum ⁊ absens ꝑamicũ
pñce opus istud possit ꝙ s

Expanded text:
binis exstructurum promisit, quod tandem adgressus fuerat, perficiat. nam etsi aduersa fortuna usus in triennio a praefecto urbis responte optulit, minuere non debet, cum et absens per amicum perficere opus istud possit. quo
Abbreviated transcription (Latin):
tiue oronis sunt. dicuincciñu
est ueluti cum dieinus aut¬
dies aut nox e̾. quoꝵ poĩtoal¬
t̾o ucce̾ est tolli alt̾um. Item
sb̾lato alt̃o. pomalt̾um ita si¬
mili figuracone. u̾bum. aut.¬
sb̾disumccina autem geñ a
sunt duo. inum cum ex põitiᷤ
fimbus. ita non pot̾ utrum
uticum dicims aut sedet
aut ambulat. namut ne¬
mo pot̾ utrumq simul fa¬
cere. ita aliquis pot̾ neutr̃.
ueluti is qui accumbitalt̾is
geñs ẽ. cum expositis finib¬

Expanded text:
tivae orationis sunt. disiunctivum est, veluti cum dicimus "ies aut nox est", quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alterum. ita simili figuratione verbum posubdisiunctivi autem genera sunt duo: unum, cum ex propositis finibus ita non potest uterque luti cum dicimus "aut sedet aut ambulat": nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita aliquis potest neutrum, veluti is qui accumbit. alterius generis est, cum ex propositis finib
Abbreviated transcription (Latin):
Uraũs ait si ita sciptum sit.
filio filusq meis. hosce tuto¬
res domasailis dumtaxat tuto
ad pluralem indetur transisre.
continentem emidem sexum ꝙ̃¬
in singulis prior positus ha
de filio sensit. dem plemus õib
libͥis ꝓspexire intutore dando

Expanded text:
uius ait, si ita scriptum sit: 'filio filiisque meis hosce tutores do', masculis dumtaxat tutorad pluralem uidetur transisse continentem eundem sexum, quem singularis prior positus habde filio senserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore dando
Abbreviated transcription (Latin):
luis se is. in quem amplioris
ce bellum decrenimꝰ. cet̾i latro
ocontinet ⁊ damꝑnosam
hrditatem uris em nom ost
sicuti bõrum posss DDe

Expanded text:
luisse' is, in quem amplioris ce bellum decreuimus: ceteri 'latrono continet etiam damnosam hereditatem: iuris enim nomen est sicuti bonorum posse
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis sic dix̾it. ut mt̃ diem
mortis eins aliquid fiat. ⁊p̃e
quor dies quo quis mortuusẽ
est. set tricentesimo sexagesi
tno .u. die. dr̃. incipiente pla¬
ne. non exacco die qr annũ
ueret aliquis si portentuos.
uel monstruosum uł debiłe.
iułr edid̾it. uł qualem usu
uł uagitu. nouũ. non huma̾e
sigure. s altius magis anun¬
lis. quam hominis ꝑtimran
quia exixa ẽ ꝓ deẽ ei deb̾at. ⁊

Expanded text:
Si quis sic dixerit "ut intra diem mortis eius aliquid fiat", ipse quoque dies, quo quis mortuus esest, sed trecentesimo sexagensimo quinto die dicitur, incipiente plane, non exacto die, quia annum aeret aliquis si portentosum uel monstrosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, magis animalis quam hominis, partum, an, quia enixa est, prodesse ei debeat? et
Abbreviated transcription (Latin):
omne auiabaut facit aut
patitur. nullũ ẽ enĩ qui nec fa
o qm ita dotem ꝓmisit cum
̃modum erit dotis filie mee
tibi erũt aurei .c. putas ue
ꝓtinus inipcus fils dotem poc
poire. quid suta ꝓmusisre cum
poto doti erunt.ꝙ si aliqm̃ uĩ
hant posterior obligõ possit
u̾bum quomo. int̾ p̾itus utr̃
ere auieno deducto. anextante.
.ꝓculus amidotem quis ita pro¬
misit cum pot̾uo doti tibierũt
centum. existimo ad id quod
accum est int̾ptacõm redige̾¬
dam eẽ. nam qui ambigue lo¬
quitur id loquitur quod ex
hiis que singnisicantur sensit
ꝓprius ẽ tũ ut ħ eum sensuse
eyistme̾ deducto ere alieno po
c̃. cum salua dignitate mer po
comodunerit ħ est cum sine
nicȯmodo meo pot̾o.de
ita dixrita optimus maximꝰ¬
q cet. ⁊ a dieci uis fundi det̾iꝰ¬

Expanded text:
omne animal aut facit aut patitur": nullum est enim quod nec faco, qui ita dotem promisit: "cum commodum erit, dotis filiae meae tibi erunt aurei centum", putasne tinus nuptiis factis dotem peti posse? quid si ita promisisset: 'cum potuero, doti erunt'? quod si aliquam uim habeat posterior obligatio, 'possit' uerbum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an extante? Proculus: cum dotem quis ita promisit: 'cum potuero, doti tibi erunt centum', existimo ad id quod actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambigue loquitur, id loquitur, quod ex his quae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse existimem 'deducto aere alieno pottio 'cum salua dignitate mea potcommodum erit', hoc est 'cum sine incommodo meo potero'. ita dixi 'uti optimus maximusque esset' et adieci 'ius fundi det
Abbreviated transcription (Latin):
tum erit utrum ne futuri tẽ¬
ꝑis demonstracõ fiat an ꝙ p̾
t̾iti si ante scriptos codicillos
quis relinquat ꝙ quide exno¬
lundate scribentis in t̾pretã¬

Expanded text:
tum erit", utrumne futuri temporis demonstratio fiat an etiam praeteriti, si ante scriptos codicillos quis relinquat. quod quidem ex voluntate scribentis interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
uenatus ue fu̾t sũ ullo ꝯpere
ant stillicidiũ in sepulcrũ nusit¬
⁊ si ip̃m monum̃tũ ñ tang̾e̾t
recte cũ eo agi ꝙ in sepulcro in
aut clam fcm̃ sit quia sepulc̾
sit non solum is locus qui recipi¬

Expanded text:
uenatusue fuerit sine ullo opere, aut stillicidium in sepulchrum isi ipsum monumentum non tangeret, recte cum eo agi, quod in sepulchro ui aut clam factum sit, quia sepulchri sit non solum is locus, qui recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ump᷑ Si opus ꝙ quis ussus ẽ
auidice qui ers int̾dco sũptꝰ
t᷑um enm an tencar ⁊ nõ pu¬
to cũ mã ꝑsona sit intuenda¬
In opere nouo tam soli ꝙͣ celi
in fundũ tuũ dep̾hend̾is eaq
infundo tua coaliũt utile ẽ¬
remariere accõnem ⁊ radices q̃¬
tabulas fix̾is ⁊ eas ego prius¬
qͣ tͥ denũciarem refrx̃o deide

Expanded text:
um.Si opus, quod quis iussus est a iudice, qui ex hoc interdicto sumptus turum eum, an tenear? et non puto, cum mea persona sit intuenda.In opere nouo tam soli quam caeli in fundum tuum deprehenderis eaque in fundo tuo coaluerit, utile eremanere actionem radices, qutabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
meusẽ ex re mã uł ex oꝑis s̾u¬
iis acquirit᷑ mͥ. ⁊ cũ nat᷑alit̾ a
fructuario teneat᷑ ⁊ płimũ ex
ena pot̾ate sũt. rẽ peculi arem
ten̾e possunt hr̃e ⁊ posside nõ
possunt quia possõ nontm̃ cor¬
poris s ⁊̃ uirisẽ ¶ et si possõ¬

Expanded text:
est, ex re mea uel ex operis serui adquiritur mihi, cum et naturaliter a fructuario teneatur et plurimum ex ena potestate sunt, rem peculiarem tenere possunt, habere possidere non possunt, quia possessio non tantum corporis, sed et iuris est.Etsi poss
Abbreviated transcription (Latin):
extic̾it indeamus anea res
test̾o datis lib̾tatibus ⁊¬
ꝓficiat ut creditores fran¬
dari non ideantur ⁊ sane
sunt quidam qui damqut
cum hr̃es locuplex extit̾it
tale ẽe credid̾unt quale si
ip̃e testator aduinctis post¬
ea facultatib decessisset
s micħ traditum est hoc in¬
re nosuti ut adrem non ꝑ¬
tineat locup loy an egemi¬

Expanded text:
exstiterit, uideamus, an ea res testamento datis libertatibus proficiat, ut creditores fraudari ‹non› uideantur. et sane sunt quidam, qui, cum heres locuples existeret, tale esse crediderunt, quale, si ipse testator adauctis postea facultatibus decessisset. sed mihi traditum est hoc iure nos uti, ut ad rem non pertineat, locuples an ege
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ codicillos erogari possit idẽ
legata a se data testõ codici¬
lis sua manu scriptis ad em̃¬
at s quiauissu prĩs id fece¬
rat ⁊ annorum xxu. erat

Expanded text:
 codicillos erogari posset, id elegata a se testamento data codicillis sua manu scriptis ademerat, sed quia et iussu patris id fecerat et annorum uigint
Abbreviated transcription (Latin):
qui pum uel fenimam uelꝙͣ¬
qm̃ ꝑuim stuprau̾it set ⁊ ꝗ¬
incendio cam gladio aut te¬
lo rapiendi causa finit urꝓ
hibendi dominũ res suas cer¬
uare eadem penatenetur. ⁊¬
adem legetenetur ꝗ homib
armatis postõrem domo agͦ¬
ue suo a ut naui sua deiecto¬

Expanded text:
qui puerum uel feminam uelper uim stuprauerit. Sed incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel prohibendi dominum res suas seruare, eadem poena tenetur. Eadem lege tenetur, qui hominibus armatis possessorem domo agroue suo aut naui sua deiec
Abbreviated transcription (Latin):
dem intestatꝰ. bon a euisñ
quasi ħrditas s quasi peccu¬
tur castrense peculium.
ses uł militares forte rescõ¬
pandas reliquerit pecumã
utiq castrensi peculio eaꝙ
compantur admmm̾ari ĩcipi¬
cũ ĩ castra concedente pr̃e
um rerum semꝑ filiis ꝙ in

Expanded text:
dem intestatus, bona eius non quasi hereditas, sed quasi pecutur castrense peculium. ses uel militares forte res comparandas reliquerit pecuniam, utique castrensi peculio ea quae comparantur adnumerari incipicum in castra concedente patreum rerum semper filius etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum creati fu̾nt ⁊ si ĩa añ abio¬
luti sc̾ nocẽ hñt appellare setͣ
si ꝑ calumpniam ⁊ sepuc idẽ
adu̾sarius uexandigrã eius ꝙ̃
sit ꝑpetua uacacõne sb̃mxim
ut face̾t ꝓbatus erit sumptꝰ
litis eyemplo dec̾torum princi¬
palium prarenibertur ei quem
sine canca sepius inquietabat
Qui infraudem ordinis ĩhono¬
ribus gerendis cum int̾ eos ad
primos hõres creari possint que
inciutate num̾abantur eui¬
tandorũ maiorũ honoꝵ gr̃a ad
hocolonos p̾diorum se transtu¬
lerunt ut imoribus sb̾icĩt᷑
hanc ex cusacõm sibi non comꝑa

Expanded text:
creati fuerint, etsi iam ante absoluti sunt, necesse habent appellare. sed si per calumniam et saepius idem aduersarius uexandi gratia eius, quem scit perpetua uacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint qui in ciuitate munerabantur, euitandorum maiorum onerum gratia ad colonos praediorum se transtulerunt, ut minoribus subiciantur, hanc excusationem sibi non pa
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾mxus ẽ nec pontifex excica¬
itorio eaꝵ possidẽt c̾tum quid
frumti ꝓ mensura agri ꝑsingo¬
los annos p̾beanit ꝙ genus col¬
locacõnis nunus possõnis est
rõne decreuit nam decaꝓcieticoᷤ¬
aꝓa tributa exigentes ⁊ coꝵꝑ¬
ale ministeriũ gerunt ⁊ pom
nib desinccorum siscalia detͥ¬

Expanded text:
bnixus, nec pontifex excusaarum possident, certum quid frumenti pro mensura agri per singulos annos praebeant: quod genus collationis munus possessionis est.ratione decreuit: nam decaproti et icosaproti tributa exigentes et corporale ministerium gerunt et pro omnibus defunctorum fiscalia det
Abbreviated transcription (Latin):
eliguntur laborem ꝑsonar
nunis agrediunt. uidican¬
di quo ncc̾itas int̾ muna ꝑ
sonalia hetur si aliquis fu̾nt
electus ut compelleret eos ꝗ
patiam publicam possident
Stnere mam ꝑsonale munꝰ
est parimõ qui acreptandis
sui suscipiendis sensualibus
ꝓfessõnib destinantur ad ꝑ¬
sonalis mum̃is sollicitudine̾
aminũ intendunt. Mastͥgo¬
fori quo ꝗ annotetas ĩ c̾tamĩ¬
b cõmitantur ⁊ scribe mag̾¬
tratus ꝑ sonali mum̾ ẜmu̾t. pa¬
trimomoꝵ sũt ninn̾a que sũp
tib primonii ⁊ dampns adim¬
instrãtis expediunt/ s lempo¬
raria ⁊ hospiratura. apuda¬
le xandrmnos pr̃imonii munꝯꝰ
extimatur susceptores quo
iui ꝑ ꝓuĩcia affricã prĩmonii
munꝰ gerunt.¶primõioꝵ
aut mim̾a duplicia sunt. na̾
quedam ex hus num̃ib poirõ¬

Expanded text:
aborem personalis muneris adgrediuntur. Iudicandi quoque necessitas inter munera personalia habetur. Si aliquis fuerit electus, ut compell‹a›t eos, qui prope uiam publicam possident, sternere uiam, personale munus est. Pari modo qui acceptandis siue suscipiendis censualibus professionibus destinantur, ad personalis muneris sollicitudinem animum intendunt. Mastigophori quoque, qui agonothetas in certaminibus comitantur, et scribae magistratus personali muneri seruiunt. Pattibus patrimonii et damnis administra‹n›tis expediuntur. Elemporia et pratura apud Alexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoque uini per prouinciam Africam patrimonii munus gerunt. Patrimoniorum autem munera duplicia sunt. nam quaedam ex h
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uel pectume fiscalis si¬
ue annone uel uestis ꝑ sone
nam harum sp̃er nin curatorẽ
moris est. int̾ psonalia mun̾¬
a inquibdam cuntatibus
lici balnei si exredditib ali¬
cuius cinitatis curatori pec¬
custodiendi aque ductus ꝑ¬
sonalib mun̾ib aggrogat᷑.
yrenarche quo qui discipli¬
ne publice ⁊ corngendis mo¬
rib pͥficuuitur s ⁊̃ hii qui
adreficiendas mas eligi solẽt
cum ncħ de ꝓprio primoio

Expanded text:
sunt, uel pecuni‹a› fiscalis siue annona uel uestis, personae nam harum specierum curatores,moris est inter personalia munera in quibusdam ciuitatibus lici balinei, si ex reditibus alicuius ciuitatis curatori peccustodiendi aquae ductus personalibus muneribus adgregatur. Irenarchae quoque, qui disciplinae publicae et corrigendis moribus praeficiuntur: sed et qui ad facienda uias eligi solent, cum nihil de proprio patrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
nimus ⁊ prinar.do agamus
⁊ ħ est ũum set ubi non prĩ¬
cipałr de ea re agitur queht
publicam execucõmanider¬
go de lege aquił. dicimus
nam ꝗ ea acco principałr
hoc continet. hominẽ autẽ¬
occisum non principałr. na̾
ibi principałr dedampno a¬
gitur. ꝙ dommo datum e̾ at
maccone murriarum de ipã
cẽ uel ueneno ut uindicetur.
non ut dampnum cartiatur
quid ergosiquis idarco uelit
miuriarim age quod oladi¬
o cap̾euis ꝑcussumeꝰ iab̾oait᷑
non ẽe ꝓhibendum. n emm
utiq. hocmquit intendit᷑.¬

Expanded text:
s et priuato agamus. est hoc uerum, sed ubi non principaliter de ea re agitur, quae habet publicam exsecutionem. quid ergo de lege Aquilia dicimus? nam et ea actio principaliter hoc continet, hominem occisum non principaliter: nam ibi principaliter de damno agitur, quod domino datum est, at in actione iniuriarum de ipsa caede uel ueneno ut uindicetur, non ut damnum s‹arc›iatur. quid ergo, si quis idcirco uelit iniuriarum agere, quod gladio caput eius percussum est? Labeo ait non esse prohibendum: neque enim utiq
Abbreviated transcription (Latin):
qui. decem dari. sibi curaristi¬
platus sit ñ posse decem pet̾e
qũi possit ꝓmissor reu̾locupletẽ
dando libari labeo ait. idq celsꝰ
didisses certa e̾. ⁊ utił scipula¬
cio ꝙ si ita stipłatus fuero. pe¬
cintam te mͥ creditur spondes:¬

Expanded text:
qui "decem dari sibi curari" stipulatus sit, non posse decem petere, quoniam possit promissor reum locupletem dando liberari, Labeo ait: idque et Cedidisses, certa est et utilis stipulatio. quod si ita stipulatus fuero: "pecuniam te mihi crediturum spondes
Abbreviated transcription (Latin):
possit mhyspamam ꝑuẽi¬
re nec an̾iure agi piacut
set ⁊ sihrs acceptis rõnibus
⁊ reliquis computatis to¬
nare se eas statunbo non
nũti quod inferat ꝓscrib¬
at aut ⁊ lr̃s aut eum mis¬

Expanded text:
possit in Hispaniam peruenire, nec ante iure agi placuit. sed si heres acceptis rationibus et reliquis computatis donare se e‹a› statulibero non habenti quod inferat proscribat aut etiam litteris ad eum mis
Abbreviated transcription (Latin):
bantam itatamen ut is
Snis hidis non legatarii
sit irt port cum legatum.
statu ubtate tolatur sti¬
chus ub̃ esto qñ es alienir
incum solutum c̾ditoribus¬
tũ nõ prius sticum lib̾um
futurũ cum quam c̃ditore¬

Expanded text:
probo, ita tamen, ut is seruus heredis, non legatarii sit, utpote cum legatum statulibertate tollatur. 'Stichus liber esto, quando aes alienum meum solutum creditoribustamen non prius Stichum liberum futurum, quam c
Abbreviated transcription (Latin):
neis peto fidĩq corũ coꝰ¬
mitto ut ip̾mbus reddi¬
tis stichum manimttat
quesitumest cum ampli
peccuma eyacca post mor¬
tem testatoris sibi comis¬
sare lin quaretur ⁊ quas¬
dam sũmas acolonis exac¬
tas w̾nib non intulit hr̃¬
ditatem q spoli au̾it aꝑti
clam horreis sblata supeli¬
eccui ⁊ uasis ⁊ apoh̾cis ex¬
haustis anno prius eis fidi¬
cõmura lib̾tas deb̾atur qm̃

Expanded text:
eis peto fideique eorum committo, ut rationibus redditis Stichum manumittant'. quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam summas a colonis exactis rationibus non intulerit hereditatemque spoliauerit apertis clam horreis sublatisque supellectili et ueste et apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas debeatur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cumam contonis osferreit
possit ad anenil enm pec¬
culium nobantas de funcai
porrigi non potuit. ⁊dem¬
crit ⁊ sicum peculio ẜnus
uenorit ⁊ uenditor fiderp¬
ta prculium retinut am̃¬
qnam enim eyceptasit ac¬
o tantum apud omptore
poculium ẜmis non hũtt.
tatum ire statu libi pru¬
dentes numennt ꝙ utili¬
tas recepto .s. ut cumsua
cansa auienaretur ne prĩs
testamentum pũr filius
si non mamisio lib̾ esto sta¬

Expanded text:
cuniam condicionis offerre non possit: ad alienum enim peculium uoluntas defuncti porrigi non potuit. idemt si cum peculio seruus uenierit et uenditor fide rupta peculium retinuerit: quamquam enim ex empto sit actio, tamen apud emptorem peculium seruus non habuit. tutum iure statuliberi prudentes munierunt: quod utilitas recipit, scilicet ut cum sua causa alienaretur, ne patris testamentum puer filius si non manumiserit, liber est‹o›', sta
Abbreviated transcription (Latin):
fum hrs antem n se fe aax
moram ⁊ reuqua debe statu¬
ub̃um contendat apud cũ
quide lib̾tate cognosdt an
cond̾o sit im ꝑleta cõstabat
auus osfõ contmebiturde
mora consid̾are nec minꝰ
computare nnes ⁊ sireli¬
quid quid in reliquis esre
coniliterit ⁊ eius paccue¬

Expanded text:
um, heres autem neque se fecisse moram et reliqua debere statuliberum contendat? apud eum qui de libertate cognoscit, an condicio sit impleta, constabit: cuius officio continebitur de mora considerare nec minus computare rationes et, si reliquidquid in reliquis esse constiterit et eius pecu
Abbreviated transcription (Latin):
festꝰ. ⁊ nͨ manifestus fur. est
Si is qui ugniti nũmor sacc̾
deposuisset aliũ sacc̾ in quo
scit xxx. eẽ. errante eoquida¬
bat acceperit putauit aut̃

Expanded text:
festus et nec manifestus fur est. Si is, qui uiginti nummorum saccum deposuisset, alium saccum, in quo scit triginta esse, errante eo qui dabat acceperit, p
Abbreviated transcription (Latin):
rea. an alia q̃ fit. Q si qͥs argẽ¬
tũ infect̾ petat ⁊ massã argẽ¬
teã dic̾e̾ ⁊ pondꝰ debebit pon̾e
signati argenti. min̾iũ debebͥ
ꝯplecti ulti aureos dot. pses¬
ue ft᷑o ei abeẽ. ¶ De ueste qrͦ
ancolor eiꝰ dicendꝰ sit ⁊ u̾um
ĩuasis dr᷑ pat̾a aurea ⁊ ita ⁊ ĩ
ueste color dicat᷑ꝰ ¶plane si qͥs.
rẽ pignori dat eam sb̃ripit. f¬
ti accõe tene᷑ ftũ ã rei pignora
adẽti sũ tenẽti creditoriauft̃. u̾
nrn ⁊ si eo tp̃r abstusit qͦ ñ pos¬
sideblt. utputa si rẽ ꝓign̾atã

Expanded text:
rea an alia quae sit. Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere. Signati argenti numerum debebit complecti, ueluti aureos tot plur‹e›sue furto ei abesse. De ueste quaeritur, an color eius dicendus sit. et uerum in uasis dicitur patera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis rem pignori dat eamque subripit, furti actione tensidenti siue tenenti creditori aufert,  si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ hr̃e. ꝓnĩ ⁊ si c̾dit᷑us pecũiam
stipsat᷑ ẽ. nec credid̾it. ⁊ si c̾ta fu¬
non ẽ secuta aut fuuta ẽ. dd̾ erit
ncc̃e excepcõmi EIt̾ q̃rit᷑. si quis
pure scipulatꝰ ẽ c̾tam qͣntitatẽ.
quia hoc accũ sit. s pꝰ scipłonẽ in¬
tpositani pactꝰ sit. ne int̾ii pe¬
curuia usq ad c̾tum diem petat᷑.
an noceat excepcõ do .i. ⁊ qͥdẽ
⁊ de palcto ꝯuento excipi posset.
neqͣꝙͣ ambigend̾ ẽ s si hac quis
tat. negari non pot̾ ¶ et gen̾a¬
lit sciend̾ ẽ. ex om̃ib in fcm̃ ex¬
cepcõib. doli oriri excepcõm. ꝙdo
lo. facit quic̾q id ꝙ qͣlib excep¬
c̃ne elidi pot̾. petit. nam ⁊ si ĩt̾
retendo fac̾ dolose. nisit᷑. as itno
t̾um acceperit. dem̃ peciũam n¬
cuiꝰ tp̃ris usuras accepit. an doli
extepcõe repellat᷑. ⁊̃ pot̾ dici dolo
cũ fac̾e. accipiendo enĩ usuras
distulisse uidet᷑ peticõnẽ. mid¬

Expanded text:
us pecuniam stipulatus est nec credidit et si certa funon est secuta aut finita est, dicendum erit nocere exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem interpositam pactus sit, ne interim pecunia usque ad certum diem petatur, an noceat exceptio doli. et quidem et de pacto convento excipi posse nequaquam ambigendum est: sed et si hac quis tat, negari non potest. Et generaliter sciendum est ex omnibus in factum exceptionibus doli oriri exceptionem, quia dolo facit, quicumque id, quod quaqua exceptione elidi potest, petit: nam et si inter petendo facit dolose, nisi si talis siturum acceperit, deinde pecuniam ncuius temporis usuras accepit, an doli exceptione repellatur. et potest dici dolo eum facere: accipiendo enim usuras distulisse videtur petitionem i
Abbreviated transcription (Latin):
nib u̾um ⁊ qui ex uno siliͥs
eẽ.non enĩ carnẽ. aut auesfe¬
ras ueaut poma. fruges dici
at recce galtum dissinisse. lu¬
diciqr non a rista s silica cõ¬
tinentur: que ẜuius ap̃salph
ĩ fruisito contim̃ putat. auł¬

Expanded text:
nibus, uerum et ex uino, siluis esse: non enim carnem aut aues ferasue aut poma fruges dici.at, recte Gallum definisse: ludici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae Seruius apud Alfenum in frumento contineri putat.
Abbreviated transcription (Latin):
mali. clansulam ꝯmuti. Sane cũ
ꝑmprudenciam hee ꝑsone omit¬
tantᷤ. accõ. ex dolidausula ꝯpetit si
ꝓcurator iudiciũ de ħeditate edid
iss. excepcõe rei iudicate dñm sb̾¬

Expanded text:
. sane cum per imprudentiam hae personae omittantur, actio ex doli clausula competit.Si procurator iudicium de hereditate edideisset, exceptio rei iudicatae dominum sum
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ fu̾it pecierit. mai̾. ẽ.
ut insolid̃ fidenissores teneaut᷑
si dñs ratum nõ h̃uerit. ¶Sum
aut ꝓcurator recte petit dr̃is ꝑpe.¬
ram nõ deb ꝓc̾ͣator p̾stare ne in¬
iuria iudicis dñs aliciuid oseqͣt᷑¬

Expanded text:
um fuerit, petierit, magis est, ut in solidum fideiussores teneantur, si dominus ratum non habuerit.Cum autem procurator recte petit, dominus perperam, non debet procurator praestare, ne iniuria iudicis dominus aliquid conseq
Abbreviated transcription (Latin):
fieri possit ut p̃r ante decedat qͣm
sciret ꝓcuratorem suũ egisse. ⁊ ita
si neͣpoti iuiria fcã fu̾it ⁊ pꝑ¬
ꝓxurator aui pp̃ hanc cãm mum¬
arum ageret nõ solum filu .s ĩ
uepotis ꝑ sona ꝯp̾hendenda erit
⁊ filiũ. añqmͣ scirent ꝓcuratorẽ
egisse decede̾ quo cãn. iicuiũ. est

Expanded text:
fieri possit, ut pater ante decedat, quam sciret procuratorem suum egisse, et ita si nepoti iniuria facta fuerit et procurator aui propter hanc causam iniuriarum aget, non solum filii, sed etiam nepotis persona comprehendenda erit et filium, antequam scirent procuratorem egisse, decedere? quo casu iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc secus ꝙ si dũs ratam rem hũ¬
sset mła eius pecũie repeticõ fut᷑a
ẽ ¶ Qd̃ si ꝓcurator ꝑ iudicem ñ
debitam peciũam ẽpasset dici pot̾
fideuissores ñ ten̾i uł quia nulla
res eẽt qm dñs ratani hr̃e possit
s. quia nicħ stipulatoris int̾eẽt
ratam hri. afficiet᷑. gͦ iniuria is

Expanded text:
em habuisset, nulla eius pecuniae repetitio futura est.Quod si procurator per iudicem non debitam pecuniam exegisse‹t›, dici potest, fideiussores non teneri, uel quia nulla res esset, quam dominus ratam habere possit, uel quia nihil stipulatoris interest ratum haberi: adficietur ergo iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
ciam semisses soluit. q̾ro an pa¬
tefcõ errore. id ꝙ anpliꝰ usuraꝵ
noĩe solutum eẽt. ꝙͣ instipłat᷑
deductum est. sortem minueret
.R. si errore plus musuris soͥuis¬
in sortem eiꝰ ꝙͣ ampliꝰ solut᷑.ẽ.¬

Expanded text:
oluit: quaero, an patefacto errore id, quod amplius usurarum nomine solutum esset quam in stipulatum deductum, sortem minueret. respondit, si errore plus in usuris soluisin sortem eius quod amplius solut
Abbreviated transcription (Latin):
sori testatoris id ꝙ añ aditam he¬
ditatem abeo solut .ẽ. debe statĩ
tp̃ris intelligend̾ .ẽ. nec .n .c̾. sac¬
coadire debet. Gain
solui possealuid pͦca ꝑmissu m̃ẽ
recte soluit᷑ eis̃ ꝓ hibente me

Expanded text:
sori testatoris id quod ante aditam haereditatem ab eo solutum est debere statim temporis intellegendum est: nec enim cum sacco adire debet. 106 Gsolui posse, aliud postea permissu meo recte soluitur, ei etiam prohibente me
Abbreviated transcription (Latin):
reditor oblatama debitore pe¬
curam ut aliadie acceptirꝰ
distusit. mox peccã quia illa
res publica utebat᷑ qͥ berosa
iussu p̾sidis sublãta .ẽ. Itẽ pu¬
pillaris peccu̾iant possit ydo¬
neis hõib credisu̾ataita intẽp¬
R. scd̾m ea que ꝓpon̾ent᷑. nec crẽ¬
ditoris nec tutoris detͥmentum
ẽẽ. cũ de sorte debita ostaret de
usuris lutigatũ eẽt nouissie¬
est solutas quidem usuras nõ
peciña pdata utr̾.c̾. usuris poo¬
ced̾e deb̾et ꝙ petitor defendet
an u̾o sorti ꝓficiet. Rsi is cui
dabat in sortem se dare dixis¬
set usuransi ñ deb̾et ꝓfic̾e.
Ualeriꝰ hcu ticii suus rescͥpsit
accrpi a marito ex sũma maio¬
re tot aureos q̃ro. an. ħ suma
in ꝓximum aunũ ei accepto
ferri debeat c̾. sr̃ioris anm sit

Expanded text:
reditor oblatam a debitore pecuniam ut alia die accepturus distulit: mox pecunia, qua illa res publica utebatur, quasi aerosa iussu praesidis sublata est: item pupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus credi seruata, ita interempcundum ea quae proponerentur nec creditoris nec tutoris detrimentum esse. Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, nouissimest solutas quidem usuras non pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, an uero sorti proficeret. respondi, si qui dabat, in sortem se dare dixisset, usuris non debere proficere. Ualerius Lucii Titii seruus scripsit: 'accepi a Mario Marino ex summa maiore tot aureos': quaero, an haec summa in proximum annum ei accepto ferri debeat, cum superioris anni sit
Abbreviated transcription (Latin):
ut rome solũet᷑. cum hudẽ
curatores uł tutores rr yta¬
licar̾. adnũstͣconem. nõ susti¬
adnũstͣnt. ¶ Eos aut̃ qui ꝓ¬
uincialĩ rr̃. curatores us
tutores sũt ytalica negocia
ad mĩstͣreñt dissolu̾e. nisispe

Expanded text:
ut Romae solueretur, cum idem curatores uel tutores rerum Italicarum administrationem non sustiadministrant: eos autem, qui prouincialium rerum curatores uel tutores sunt, Italica negotia admi
Abbreviated transcription (Latin):
dõe quid accum sit utrũ
cũ primũ potuisset ut in¬
amimict̾et an ut in pot̾ta¬
de ẽẽt emptoris qñ uellet
manimntt̃e priore casu
facile tempuccomp̃hen¬
di pot̾it põt̾iore utiq mo¬
riente emptore competit
lib̾tas smnon appareat ꝗd
conuem̾it fauor priorem
sunt tam ẜuus tam qmł
pitur. Ip̃.¬

Expanded text:
est, quid actum sit, utrum, cum primum potuisset, ut manumitteret, an ut in potestate esset emptoris, quando vellet manumittere. priore casu facile tempus deprehendi poterit: posteriore utique moriente emptore competit libertas. si non appareat, quid convenerit, favor priorem sunt tam servus quam pitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
cirdrcorem non mrot sticł
manumisit nb̃tas ꝑ legẽ
eliescencia rescurditur
qmͣuis enim surt in pot̃ta¬
te ticii ut pamphitũ dar
tam̃ tam dui eũ nonded̾it᷑
qr int̾sm mori potint nõ
sine fraude stipulatoris
sticħ manimisit ꝙ siso¬
lum pamphitũ triri ꝓ¬
misisret nõ dubitarem
qm̃ stichus ad lib̾tatem
pam phiius mori possit
muitũ emĩ int̾est a̾ otine¬
atur ip̃a stipułone is ꝙ
manuitcitur an extra
obligonsio. nam ꝙ qui

Expanded text:
em non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamuis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, tamen quamdiu eum non dederit, quia interim mori possit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem Pamphilus mori possit: multum enim interest, contineatur ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩꝗs integris facultatib
coditillos mnsirmauit de¬
m̃ cum concilũ creditorũ
fraudandorũ cepulet lb̾¬
tates codicillis dedit oꝑ¬
tĩ non pot̾ quominus
legelibtates int̾pellerẽ¬
tur. namo silium testato¬
ris frandulenciũ eo dẽpe¬
noꝰ obs natur quo codicil
nconsirmantur. s quoco
nor annis .xx. cũs uũ ma¬
nummitt̾e nell nec iusta̾
tendi met tibieũ ut ma¬
numntt̾es dedit neganit¬

Expanded text:
is integris facultatibus codicillos confirmauit, deinde, cum consilium creditorum fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore obseruatur, quo codicilli confirmantur, sed quo nor annis uiginti cum seruum manumittere uellet nec iustam tendi haberet, tibi eum ut manum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hrditas soluen Iur¬
do non est amͣnis hrs lo¬
cuplex existat lib̾tas
eytests̃ non competit.
sm autemis qui soluen¬
do non est ħ mõ lib̾tatem
ded̾it si creditorib meis
solromn solut̾ fu̾it stichꝰ
lib̾ esto nõ pot̾ urd̾i frau¬

Expanded text:
 hereditas soluendo non est, quamuis heres locuples existat, libertas ex testamento competit. Si autem is qui soluendo non est hoc modo libertatem dederit 'si creditoribus meis solidum solutum fuerit, Stichus liber esto
Abbreviated transcription (Latin):
circa tatitum fidĩ omissum
hetur qm̃uis enĩ fundum no¬
mina uit non tam̃ eo cognos¬
ei pot̾ de quo sit rogatꝰ hrs
legͣatu ¶ proniis sitaci¬
te mũdem suam recipiat ut
comꝑauit deb̾e accom que cõ¬
tra de functum competebat ex

Expanded text:
circa tacitum fideicommissum habetur: quamuis enim fundum nominauerit, non tamen cognosci potest, de quo sit rogatus herlegatum. Patronus si tacite in fidem suam recipiat, utcomparauit, debere actionem, quae contra defunctum competebat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ni eam cãm ab eo uident᷑
accepta ¶ frugib ex fundo
surreptis tam colonꝰ qm̃ doꝰ
furti ag̾e possunt quia ut̾us
ñ m̾etricem libidmis cã sur¬
ripuit furti accõne tenebit᷑
⁊ si supp̾sit pena legis fauie
ue surripuit mascriptani
sũmam fuiti accõe tenebit᷑
nͨ refert cancellate nec ne
sint quia exhiis debitũ ma¬
gis solut̾ ẽẽ ꝯꝓbari pot̃ er̃¬

Expanded text:
n in eam causam ab eo uidentur accepta. Frugibus ex fundo subreptis tam colonus quam dominus furti agere possunt, quia utriusque non meretricem libidinis causa subripuit, furti actione tenebitur et, si subpressit, poena legis Fabiae ue subripuit, in adscriptam summam furti actione tenebitur: nec refert, cancellatae nec ne sint, quia ex his debitum magis solutum esse comprobari pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ non mite appellan̾t damꝑ¬
dum sit ¶In locum autem
curatoris ꝗͥ annonam admi¬
nistraturus est. alium int̾im
usitatum nonsit. post appͥ¬
elłom fructus agri. dequodis¬
ceptacõ sit. deponitũ tum ap¬
quum sibi ind̾i fructus apird

Expanded text:
qui non iuste appellauerit, damdum sit. in locum autem curatoris, qui annonam administraturus est, alium interim usitatum non sit post appellationem fructus agri, de quo disceptatio sit, deponi, taquum sibi uideri fructus apud s
Abbreviated transcription (Latin):
noninsi pris nomine ꝓ noca¬
ie potincre. ¶ Eum quicog¬
pot cate fu̾at antediem pres¬
titum. ꝓ tribimali iꝑdentem.¬
de condempnati appellau̾nt.
⁊ du negocium tractatuet
quesitum e an appelłone eoꝵ¬
ꝓ minciat a An qr tardins in¬
dicatum sit. usure principa
nerentur dandam utilem
ꝑtus. appenom int̾ posuit. cũ
implestet autem xxu. annu̾¬

Expanded text:
n nisi patris nomine potuisse prouocare. Eum, qui cogpotestate fuerit ante diem praestitutum pro tribunali de condemnati appellaverunt et diu negotium tractum est: quaesitum est appellatione eontiata an, quia tardius iudicatum sit, usurae principalm ea quae proponerentur dandam utilem pertus appellationem interposuit: cum implesset autem uicen