comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullus eniuint Nullus famã
meruit Turba ĩhers et uolupta¬
tib. atqz opib. non ar nus ydo¬
nea liius tñ hanc asheionẽ
leuissimorũ dicit ẽẽ grecorũ
Partorũ eciã n lẽ faue̾ciũ que
quidez ꝙ ille nestunt leussimo¬
rũ quoꝵdam sumliter est gal¬
loꝵ. quos nõ ueri studiũ nõ fides
rezr non demqz alexandri amor
ullus u Roͣnoꝵ ĩ india atq
odiũ impellit Ego ne rem dignã
censes de qua uinꝙͣ fuit ab ali¬
quo dubitatũ ꝯd nec alexandri
huiꝰ auĩculus alexander epiren
rex dissimulait qui nepote ad
oriẽtem profecto ipe ad occasum
u̾sus in ytaliã nemt ubi non
quidez cũ romanis s cũ lucanis
ac brucus bellũ gerẽs uictus q
et letali uulue̾ ticffirus ac mo¬
riens dic̃ longe aliã suã esse cõ¬
dicionez ꝙͣ nepotis se in uiros
illuz in feminas meidisse

Expanded text:
nullus eminuit, nullus famam nullus eminuit, nullus famam meruit: turba iners et voluptatibus atque opibus non armis ydonea. Livius tamen hanc assertionem levissimorum dicit Parthorum etiam glorie faventium; que quidem, quod ille nescivit, levissimorum quorundam similiter est Gallorum, quos non veri studium non fides rerum non denique Alexandri amor ullus sed Romanorum invidia atque odium impellit. 51 Ego nec rem dignam censeo de qua unquam fuerit ab aliquo dubitatum. Quod nec Alexandri huius avunculus Alexander epyrensis rex dissimulavit qui, nepote ad Orientem profecto, ipse ad Occasum versus in Italiam venit, ubi non quidem cum Romanis sed cum Lucanis ac Brutiis bellum gerens victusque et letali vulnere transfixus ac moriens, dixit longe aliam suam esse conditionem quam nepotis: se in viros, illum in feminas incidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ constat añ alias carthagun
insensus se confecta asya in
affrica tnͣsiturũ minaretur et
forsam cogitaret Inde ad hades
herculeas et hispamã trãsiturũ
ac inde ꝑ hallias secus alxes
et ytaliã in epirũ atq ĩ mate¬
doma reuersurũ Et in murum
in hoc ambitu occidentis Sz pre¬
stiz si ytaliã accigiss quod sine
romans bello esse uix poterat
quid futurũ fuerit dubitau pt
et ueritatẽ deus solus nouit aꝑd̾
ture Ditus liutꝰ p̾nceps histori¬
corũ hoc ambignũ operosa dispu¬
tacõne distuciẽs et ducũ et ni¬
litũ et morũ et uiriũ et armo¬
ruz et ꝑicie mlitaris facta col¬
lacione elicit haud dubie uicto¬
res futuros fuisse Romanos opi¬
monẽ illaz udẽs nec in merito
pplmĩ romanũ tot clarissims du¬
cib et tot legionibz subiixum
et tanta fultũ proiidencia mu¬
iestatẽ uniꝰ licet merimium uit¬
toris tñ in canti nuenis ac p̾ci¬
huic aꝑꝑet ꝙ illo extincto suoꝵ

Expanded text:
quod constat ante alias Carthagini quod constat ante alias Carthagini infensus, se confecta Asia in Africam transiturum minaretur et forsitan cogitaret inde ad Gades Herculeas et Hispaniam transiturum, ac inde per Gallias secus Alpes et Italiam in Epyrum atque in Macedoniam reversurum. 48 Et nimirum in hoc ambitu Occidentis, sed presertim si Italiam attigisset, quod sine romano bello esse vix poterat, quid futurum fuerit dubitari potest; et veritatem Deus solus novit, apudture, Titus Livius princeps historicorum, hoc ambiguum operosa disputatione discutiens, et ducum et militum et morum et virium et armorum et peritie militaris facta collatione, elicit hauddubie victores futuros fuisse Romanos, opinionem illam ridens, nec immerito, populum romanum, tot clarissimis ducibus et tot legionibus subnixum et tanta fultum providentia, maiestatem unius licet inermium victoris tamen incauti iuvenis ac precihinc apparet quod, illo extincto suorum
Abbreviated transcription (Latin):
siluit inꝙͣ terra quã domint ui¬
sitandũ est eñ, ut uirtus sileat
in conspectu uictoris At nõ om̃is
terra siluit quia nõ omñe uicit
Cum nullo hostiã inquit instiuꝰ
nullã urbẽ obsedit ꝙͣ nõ expu¬
quauerit nllain gentez adut
ꝙͣ nõ calcau̾i̾t ut sit ita at nõ
Romain que florere iã ceꝑat ne¬
qz ytalie ꝑtem ullã nõ germa¬
mã n ͤ. bicina germanie. non
britamã nõ gallias. nõ hispa¬
mas nõ affricã aut per se ip̃m
aut per legatos uiꝙͣ a dut Ile¬
q cũ aliqua prorsus har gẽciũ
uella gessit Quid ergo oriẽtez
adut Quemez uicit unã ex
omib uiua facilimã mũdi ꝑte
Quod seye alibi striptor idem
ait Et ut quĩti turtis humc eũ¬
Dem regẽ stilo nobilitatis uer¬
ba pouã ab helesponto usqz
ud octeanũ om̃s gentes uicto¬
ria emensus ut qz in libro na¬
turaliũ quõnum int Seneca
Imꝑiũ ex angulo tracie usii
ad oriẽtis terminos protulit ꝙͣͣuis

Expanded text:
Siluit, inquam, terra quam domuit, uSiluit, inquam, terra quam domuit, usitatum est enim ut victus sileat in conspectu victoris; at non omnis terra siluit quia non omnem vicit. 46 «Cum nullo hostium» inquit Iustinus nullam urbem obsedit quam non expugnaverit, nullam gentem adiit quam non calcaverit». Ut sit ita, at non Romam que florere iam ceperat neque Italie partem ullam, non Germaniam nec vicina Germanie, non Britanniam, non Gallias, non Hispanias, non Africam aut per se ipsum aut per legatos unquam adiit, neque cum aliqua prorsus harum gentium bella gessit. 47 Quid ergo? Orientem adiit, Orientem vicit, unam ex omnibus vinci facillimam mundi partem, quod sepe alibi scriptor idem ait; et, ut Quinti Curtii hunc eundem regem stilo nobilitantis verba ponam, «ab Hellesponto usque ad occeanum omnes gentes victoria emensus», utque in libro Naturalium questionium ait Seneca, «imperium ex angulo Thracie usque ad Orientis terminos protulit»; quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
tamqz ꝑiculis et liberalitatẽ ce¬
terasqz uirtutes qͣs alternas mee
fuisse non negauerĩ nature
sue uicia nõ uirtutibz uel paria
uel maiora iram semciã ebrie¬
tatem libidinẽ suꝑbiã uanitatẽ
fortune tribuũt atq etati Fuit
eñ uere ut fortune ingentis sic
et uite breuis Si quidem regin
duodecĩ ãnis uite autẽ mense
uiro annis trib et trĩtnita uctis
obut Et sunt sane inuẽtus as
prosperitas aduer se uirtutibz in¬
nemũt᷑. tũ rari licet et Iuuenes
et uictores mansuetudine cle¬
mẽcia continẽ̾tia sobrietate et
grauitate notabiles Eisdem¬
igit profecto aĩ cuiꝰ. uirtutes erant
⁊ uicia fuere. Et hec quidez hactenꝰ
De Reliquo aut̃ stio per suasum
uulgo Alexandrũ mũdi diñ fui¬
sse que opimio extirpanda est
Sunt profecto fateor striptores a¬
liq̃ p̾ma fronte in hanc sentẽtiã
prom iã p̾mũ illud notissimũ
pͥncipiũ libri machabeorũ Si¬
luit inq̃t terra in cõspectu eius

Expanded text:
tamque periculis, et liberalitatem cetamque periculis, et liberalitatem ceterasque virtutes, quas alternas in eo fuisse non negaverim, nature sue, vitia vero virtutibus vel paria vel maiora, iram sevitiam ebrietatem libidinem superbiam vanitatem, fortune tribuunt atque etati. 44 Fuit enim vere ut fortune ingentis sic et vite brevis, siquidem duodecim regni annis, vite autem mense uno annis tribus et triginta actis obiit, et sunt sane iuventus ac prosperitas adverse virtutibus; inveniuntur tamen, rari licet, et iuvenes et victores mansuetudine clementia continentia sobrietate et gravitate notabiles. Eiusdemigitur profecto animi, cuius virtutes erant, et vitia fuere. 45 Et hec quidem hactenus; de reliquo autem scio persuasum vulgo Alexandrum mundi dominum fuisse, que opinio extirpanda est. Sunt, fateor, scriptores aliqui prima fronte in hanc sententiam proni. Iam primum illud notissimum principium libri Machabeorum «siluit» inquit «terra in conspectu eius».
Abbreviated transcription (Latin):
lienã gloriã sue ĩfanne astriben¬
tis uirtutẽ suã nõ tñ̃i premii ex¬
ortem s uix supplicio carituram
extimabat uirqz ĩpune se latu
ssus curis et urgente metu et
amicorũ memoria et recenti ex¬
emplo prefectorũ a rege cuide¬
liter pemptorũ nichil melius
de se spans p̾uemendũ ratus
philippũq et iollam frẽs suos
ꝓpinare potũ regi solitos et me¬
dici consilio dirigendos cibo uioqs
ditoris Qui mortuo alerandro
nõ regnũ mõ macedonie s
grecie tocius arripuit et ad fili¬
os post se seu legitune parta
transmisit hic magni ĩpetuo¬
siqz regis euitus fuit quo sui
illũ produxert̃ mores armis ĩ¬
uictũ uicit ebrietas Quẽ mi¬
ror striptores quosdã nobiles et
qd̵ est mirabilius latiuos sui ope¬
ris a more deceptos et qiͣ sortem
iuuenis misatos nõ tn excu¬
sare sz laudare eciã uoluisse
Qui indolem illã magnitudiũt¬
qz aĩ laboribz ĩ deffensam muic¬

Expanded text:
lienam gloriam sue infamie ascribenlienam gloriam sue infamie ascribentis, virtutem suam non tantum premii exortem sed vix supplicio carituram extimabat vixque impune se laturssus curis et urgente metu et amicorum memoria et recenti exemplo prefectorum a rege crudeliter peremptorum nichil melius de se sperans, preveniendum ratus Philippumque et Iollam fratres suos, propinare potum regi solitos et medici consilio dirigendos, cibo vinoque ditoris qui, mortuo Alexandro, non regnum modo Macedonie sed Grecie totius arripuit et ad filios post se ceu legitime parta transmisit. 43 Hic magni impetuosique regis exitus fuit, quo sui illum perduxerunt mores: armis invictum vicit ebrietas. Quem miror scriptores quosdam nobiles et – quod est mirabilius – latinos, sui operis amore deceptos et quasi sortem iuvenis miseratos, non tantum excusare sed laudare etiam voluisse; qui indolem illam, magnitudinemque animi laboribus indefessam invic
Abbreviated transcription (Latin):
suppͥmo spũ uoce iam ꝑdita
ꝑdite edictũ digito suo am¬
luz duret que heredis insti¬
tuendi spes ꝯlim fuit distor¬
diam tñ uoce ꝙͣ seuerat testi
tacito extrrpare nõ ualuit quo¬
nuinus in muͣ successores inter se
et proiĩcias ꝑtirentur. et non
menꝰ dura in uicem ꝙͣ confusa
et ut uere dicã ridicula bella cõ¬
micterent que in finitorũ ra¬
dir extitit malorũ Et hoc for¬
te est id et sacre locũtur lictere
quia cognoscens ꝙ moreretur uo¬
cauit pueros suos nobiles qui
secum erant nut̾ti a iuuẽtute sua
et diuisit illis regnũ suũ cũ ad huc
uiu̾et Et seculares itidem poete
nullo herede relicto tocius fati la¬
cerandas urbes successoribz p̾bui¬
sse Non enĩ tã ip̃e id fecit ꝙͣ dixͭ.
unde id fieret har sane auctor ĩ¬
sidiarũ fuit antipater ut iustinꝰ
ait Neqz enĩ dissenciũt is ma¬
guis bellis prospere gestis ĩ greua
anmũ sui regis agnostens. a¬

Expanded text:
supremo spiritu, voce iam perdita, supremo spiritu, voce iam perdita, Perdicce eductum digito suo anulum daret, que heredis instituendi species olim fuit, discordiam tamen voce quam severat gestu tacito extirpare non valuit, quominus innumeri successores inter se et provincias partirentur et non minus dura invicem quam confusa et, ut vere dicam, ridicula bella committerent; que infinitorum radix extitit malorum. 39 Et hoc forte est quod et Sacre locuntur Litere, quia «cognoscens quod moreretur, vocavit pueros suos nobiles, qui secum erant nutriti a iuventute sua, et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret»; et seculares itidem poete “nullo herede relicto totius fati lacerandas urbes” successoribus “prebuisse”; non enim tam ipse id fecit, quam dixit unde id fieret. 40 Harum sane «auctor insidiarum fuit Antipater», ut Iustinus ait, neque alli dissentiunt. Is, magnis bellis prospere gestis in Grecia, animum sui regis agnoscens a
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi porrecto a suns ꝑut ueneno
Quo hausto cũ quasi fereo
ittus exclamass astautes ebri¬
un dixere nec mẽtiti sunt ne
ĩ credibilis rumor fuit guis
quidem uenem nã ne id silẽ¬
cio obruendũ reor tanta uim
fuisse tradut ut ferxũ quois
ꝯsumet neqz aliter e macedonia
ubi orit᷑. aduehi potuisse insi
gulaz fuisse Ioqz magna aristo¬
tilis infanua excogitatũ re¬
fert libro naturalis historie
trigesimo qd̾ pocus ne p̾tereã
strilo ꝙͣ quia credã tãtũ philo¬
sophũ contra regem ac disti¬
pulum suũ talia cogitasse
Illud plane mirabile quo nã
mõ sitam pestilens est uene¬
nũ Sex diebz alexãder suꝑ¬
iuxi̾t Quo in spacio tẽporis
flentes magfice cõsolatꝰ que¬
rentibz quẽ regni uellet here¬
dez dignissim̃ ait generosa
uox ex hore p̾sertĩ filiũ ac
fratrem et uxorem graindaz
relinguẽtis Nobilis inꝙͣ uex
tionẽ om̃s ac distordia ĩ fla¬
mauit et ꝙͣuis post modũ

Expanded text:
Ibi porrecto a suis periit veneno. Ibi porrecto a suis periit veneno. Quo hausto cum quasi ferro ictus exclamasset, astantes ebrium dixere, nec mentiti sunt nec incredibilis rumor fuit. 34 Eius quidem veneni, nam nec id silentio obruendum reor, tantam vim fuisse tradunt ut ferrum quoque consumeret, neque aliter e Macedonia, ubi oritur, advehi potuisse nisi gulam fuisse, idque «magna Aristotilis infamia excogitatum» refert libro Naturalis Historie trigesimo; quod potius ne preteream scribo, quam quia credam tantum philosophum contra regem ac discipulum suum talia cogitasse. 36 Illud plane mirabile quonam modo, si tam pestilens est venenum, sex diebus Alexander supervixerit. Quo in spatio temporis flentes magnifice consolatus, querentibus quem regni vellet heredem ‘Dignissimum’ ait: generosa vox ex ore presertim filium ac fratrem et uxorem gravidam relinquentis, nobilis inquam vox ionem omnes ac discordiam inflammavit; et quamvis postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ssimus laboꝵ nũc ignaui ociĩ
sectator uinose in modico et in¬
tempestinis cõmniis obruebat
Que res illi maturande mor¬
tis occafio fuit Sum em̃ multis
iam suorũ fornudalis om̃ib odio
in prefectos suos alia pulauter
in se gessit unã ex dari filiab
apud se captiuã in cõmgũ sibi
ad iingens tpre Haud sane
nuꝑcus oportuno hec puella
pͥmũ ꝯspecta nichil animũ re¬
gis ĩflererat Sed per tempus
captiuitatis aut ipã formosior
aut ip̃e lascunor factus erat
Alia ibi quoꝙ sediciose in eum
ab ex̾citu acta sũt Quẽ tumltu
qr urbis nõ potãt manu cõp̾mẽ
udoratus et ĩermis ireuens ĩ
armatos principesq sedicionis
ad suppliciũ trahens rem lurba¬
tã mera quidem an sua uel
audacia uel fortuna an illoꝵ
posuit his tandẽ curisq aluis
rem renonas profusissimũ cõ¬
siliũ celebrauit In quo cũ ꝑdi¬
uõ et per nox insaiss ab eũ¬
tem unꝰ ex medicis noua cre¬
Do aliqͣ uoluptale detiuut

Expanded text:
ssimus laborum nunc ignavi otii ssimus laborum nunc ignavi otii sectator vino se immodico et intempestivis conviviis obruebat. Que res illi maturande mortis occasio fuit. 31 Cum enim multis iam suorum formidabilis, omnibus odiosm crudeliter in prefectos suos, alia petulanter in se gessit, unam ex Darii filiabus apud se captivam in coniugium sibi adiungens, tempore haud sane nuptiis oportuno. Hec puella primum conspecta nichil animum regis inflexerat, sed per tempus captivitatis aut ipsa formosior aut ipse lascivior factus erat. 32 Alia ibi quoque seditiose in eum ab exercitu acta sunt; quem tumultum, quia verbis non poterat, manu comprimere adortus et inermis irruens in armatos principesque seditionis ad supplicium trahens, rem turbatam mira quidem an sua vel audacia vel fortuna an illorum 33 His tandem curisque omnibus rem renovans profusissimum convivium celebravit, in quo cum perdius ac pernox insanisset, abeuntem unus ex medicis nova, credo, aliqua voluptate detinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
eriget nũc querulos solaretur nũc
diffidentes et miliciã de tractã¬
tes argueret iuictos trahens ꝑ
aꝑta ꝑicula seq ultro morti obi¬
cians ut constaret fortuna potiꝰ
riz per extrema terrarũ urbes
condidit et quibusdum suũ no¬
ñe ĩposiit Celebrior inter cũt¬
tas fuit a lexandria Egipti uo¬
luit et octeañ naingaint et
paraint classem tentaut isz
rem tam in utilem ꝙͣ famosa
ĩ genti discriinẽ Iudiamnis agis¬
nus alueo descendens ac repul¬
sus tempestatibz hec interun
dies ĩ tractabilior rex fiebat mar¬
descente ira atq sencia ĩ tumes¬
cente suꝑbia euauescente post
fortunã amino et uicus cum
prospitate crestentib Quod ĩ
malis suis pessimũ dixeriĩ¬
stabilitas fuit et sui ip̃iꝰ nꝑa¬
atas nũt supͣ hominẽ mitis
nuit̾ ĩ manis ut bellua nũt pu¬
ditissimꝰ nũc profusis in uene¬
rem nũc famis sitisqz ꝯtemptor
et nõ paciens mõ Sed appetenti¬

Expanded text:
erigeret, nunc querulos solaretur, nunc erigeret, nunc querulos solaretur, nunc diffidentes et militiam detrectantes argueret, invitos trahens per aperta pericula seque ultro morti obiciens, ut constaret fortuna potiusrim per extrema terrarum urbes condidit et quibusdam suum nomen imposuit; celebrior inter cuntas fuit Alexandria Egipti. Voluit et occeanum navigare et paravit classem tentavitque rem non tam utilem quam famosam, ingenti discrimine indi amnis Agisinis alveo descendens ac repulsus tempestatibus. 30 Hec inter in dies intractabilior rex fiebat, inardescente ira atque sevitia, intumescente superbia, evanescente post fortunam animo et vitiis cum prosperitate crescentibus; quod in malis suis pessimum dixerim, instabilitas fuit et sui ipsius imparitas: nunc supra hominem mitis nunc immanis ut belua, nunc pudicissimus nunc profusus in Venerem, nunc famis sitisque contemptor et non patiens modo sed appetenti
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ supͣ mencio est hĩta media
inter arma contraxit Roxains
barbare uirgincule subito amore
correptus, q̃ in melius ĩferiores
fortune nuptias ĩuenisset Si¬
quidez post enis int̾i̾tuz a cassan¬
dio qui regẽ occidat᷑ cũ filio ꝙͣ ex
ip̃o genuerat interfecta ẽ post
scichas et bactra per domuitos it̾
ĩ iudiã direxit ubi et gẽtes et
regulos aliquot sine ullo quos¬
dam sue insigni labore sibi
subdidit Phorus regũ unus re¬
stitit plioq captus in ptãtem
uenit Qui se uictũ tam miquo
tulit nõ ut cibum uulueꝵ q
remedia respueret mori uolens
Qua magnitudine aĩ delectatꝰ
Alexander in mancis huĩt eũ¬
qz et unie̾ cõpulit et reguare
Inde per ultuma oriẽtis ꝓspere po¬
cius ꝙͣ prudent̾ cirtu̾actus ex¬
ecitus flentibz spe militib et
laborũ finẽ atq etati iã debitã
rgmissionẽ Iluẽ unhabili nr̃
ꝯtumati orõne flagitantib cuz
rex glorie cupidus nũc De iectos

Expanded text:
cuius supra mentio est habita, media cuius supra mentio est habita, media inter arma contraxit, Roxanis barbare virguncule subito amore correptus, que melius inferioris fortune nuptias invenisset; siquidem post eius interitum a Cassandro, qui regem occiderat, cum filio quem ex ipso genuerat interfecta est. 27 Post Scithas et Bactra perdomitos iter in Indiam direxit, ubi et gentes et regulos aliquot sine ullo, quosdam sine insigni labore sibi subdidit. Porus regum unus restitit prelioque captus in potestatem venit, qui se victum tam iniquo tulit animo ut cibum vulnerumque remedia respueret, mori volens; qua magnitudine animi delectatus Alexander in amicis habuit eumque et vivere compulit et regnare. 28 Inde per ultima Orientis prospere potius quam prudenter circumactus exercitus, flentibus sepe militibus et laborum finem atque etati debitam missionem nunc miserabili nunc contumaci oratione flagitantibus, cum rex glorie cupidus nunc deiectos
Abbreviated transcription (Latin):
tacõne illa indecora et in ꝑsicã de¬
gencrãte moliciez Alexander nõ
solũ macedones om̃s offendit s
multorũ in se grane odiu/ et
ꝯuiracõnes ꝑiculosissiãs excita
uit quarũ fuit illa graussinia
ꝙ clarissimos macedonũ philo¬
tam fortissimũ adolestentẽ et
patrẽ eius parmelionẽ reb
gestis ĩ signẽ senẽ incertũ ueris
an falsis crmĩb circũuentos
opp̾sserat filiũ quidẽ Iudicio et
quõnib ac tormẽtis ad cõfessio¬
nẽ regie cedis ad actũ prem in¬
cantũ ignaro q oĩm q̃ in filiũ
acta erant magno nẽpe tuc
terrarũ spacio distantẽ per tur¬
trũ ex̾citus in genint Neq hunc
dolorez tacituz tulit Sed sediciosis
ac mestis q̃rimonus prosecutus
est iuta perside et occioso dario in
sicciã bellũ tnͣffert ubi aliqua ge¬
ssit et locorũ difficultatib et
celi senicia magis aspera ꝙͣ famo¬
sa his sane in locis quigũ illud

Expanded text:
tatione illa indecora et in persicam detatione illa indecora et in persicam degenerante mollitiem, Alexander non solum Macedones omnes offendit, sed multorum in se grave odium et coniurationes periculosissimas excitavit. 24 Quarum fuit illa gravissima, quod clarissimos Macedonum, Philotam fortissimum adolescentem et patrem eius Parmenionem rebus gestis insignem senem, incertum veris an falsis criminibus circumventos oppresserat: filium quidem iudicio et questionibus ac tormentis ad confessionem regie cedis adactum, patrem incautum ignarumque omnium que in filium acta erant, magno nempe tunc terrarum spatio distantem, percustrum exercitus omnis ingemuit neque hunc dolorem tacitum tulit, sed seditiosis ac mestis querimoniis prosecutus est. 26 Victa Perside et occiso Dario, in Scithiam bellum transfert, ubi aliqua gessit et locorum difficultatibus et celi sevitia magis aspera quam famosa. His sane in locis coniugium illud,
Abbreviated transcription (Latin):
sane mors cuiꝰ ꝙͣ cũ passiz lenibz
aut nullis ex causis multos occi¬
deret magis in regẽ exacerbant
ex̾cituz ꝙͣ et uir bonꝰ et sapiens
haberetur Et a quo bona multa
cotidie discentur In super et obiet¬
ta sibi crimĩs ĩ nocens penitusq
ĩscius illud maxiẽ aiõs actende¬
bat ꝙ cũ paulo ante rex idem ĩ
quimo clituz nutritis sue fratrẽ
iã longenũ spectate erga se semꝑ
ille p̾tulerat occidiss manu ꝓpria
confestĩ penitẽcia fera quidez et
pudore nimio ac merore ꝯfessus
se se uellet occide̾ Calischenes eñ
ante alios ab illa desꝑacõne retra
questi sunt unde et theophrastus
ut uit cicero interitũ deplorans
Calistems sodalis sui reb alexã¬
du prosperis augit᷑. Itaq caliste¬
nez dicit incidisse in hominez sũma
potẽtia sũmaqr fortuna S igna¬
rũ ꝙadmodũ reb scdĩs uti cõnem
ret Proinde hoꝵ siil et ceterorũ
mortib s nulla re magis ꝙͣ mu¬

Expanded text:
sane mors cuiusquam, cum passim levibus sane mors cuiusquam, cum passim levibus aut nullis ex causis multos occideret, magis in regem exacerbavit exercitum, quod et vir bonus et sapiens haberetur et a quo bona multa quotidie discerentur, insuper et obiecti sibi criminis innocens penitusque inscius. 21 Illud maxime animos accendebat quod, cum paulo ante rex idem in convivio Clitum, nutricis sue fratrem iam longevum spectate erga se semper ille pretulerat, occidisset manu propria confestimque, penitentia sera quidem et pudore nimio ac merore confusus, se se vellet occidere, Calisthenes eum ante alios ab illa desperatione retrquesti sunt; unde et «Theofrastus», ut ait Cicero, «interitum deplorans Calisthenis sodalis sui, rebus Alexandri prosperis angitur, itaque dicit Calisthenem incidisse in hominem summa potentia summaque fortuna sed ignarum quemadmodum rebus secundis uti conveniret». 23 Proinde horum simul et ceterorum mortibus, sed nulla re magis quam mu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ distipulus a lexandri . et tũt ad
mandandũ lrĩs gesta regis trãquillo
ex dciꝰ turbidam ĩ milicia euocatus
Et a p̾ceptore suo frustra monitus
ut salutez ꝓpriaz aut gratis alloquiis
aut silencio tueretur. Quẽ sai ꝯsi¬
lni oblicũ et insaie regie resistentẽ
falsi ceuis ꝯficta suspicione mẽbris
trũchuz labusqz abtistis et naso atq
auribz de formatũ ad missrime uite lu¬
dibriũ resuauit urũ magnũ et si
faleas dimoneas se maiorẽ ad t̾ro¬
rem spectanciũ cauea inclusũ cuz
uno uili cane se circũ ferẽtem ꝙ ad¬
uersus regez falsa diuinitate glori¬
antez histere uł ut sibi uidebatur
oblatare ꝙͣtum ego arbitror ausus
ess Cuiꝰ tam indigno supplicio nõ
contentis insontez noxns ac dap̾na¬
tis ĩ mistuit toxqueriq fecit usq dũ
niter tormẽta deficies interiret Ita
ille uir doctus regez suũ dũ deuz ẽẽ
non desut homo ip̃e esst defut nec

Expanded text:
condiscipulus Alexandri, et tunc ad condiscipulus Alexandri, et tunc ad mandandum literis gesta regis tranquillo ex otio turbidam in militiam evocatus, et a preceptore suo frustra monitus ut salutem propriam aut gratis alloquiis aut silentio tueretur. 18 Quem sani consilii oblitum et insanie regie resistentem, falsi criminis conficta suspitione, membris truncum labiisque abscissis et naso atque auribus deformatum ad miserrime vite ludibrium reservavit, virum magnum et, si faleras dimoveas, se maiorem ad terrorem spectantium cavea inclusum cum uno vili cane circumferens, quod adversus regem falsa divinitate gloriantem hiscere, vel ut sibi videbatur oblatrare – quantum ego arbitror – ausus esset. 19 Cuius tam indigno supplicio non contentus, insontem noxiis ac damnatis immiscuit, torquerique fecit usque dum inter tormenta deficiens interiret. Ita ille vir doctus, regem suum dum deum esse non sinit, homo ipse esse desiit. 20 Nec
Abbreviated transcription (Latin):
cura illi ꝯmictit᷑. cum ĩdigne cesos
reges ulasti reguz maxime inter¬
sit his dictis porrectaqz dexta ex¬
aiãtus est Quod audiens Alexã¬
der et corpus ĩuisit et tanto regi
lacrmas dedit ac regiã sepulturã
Quod ad um dictã actiuet ꝓditoꝵ
alter narbazones ueniã ĩuenit mi¬
ssis ad regẽ lrs oblatisqz num̾bus
ymo inter aliã tam fedo ut noiare
eciã pudor uetet Bessũ alteꝵ qui
occioso rege ip̃e regiuz insigne susce¬
ꝑat captũ a suis darii germano suppli¬
cus consumẽdũ tradidit his atq
alus successib electus Alexãder supͣ¬
qz hoiẽz sese geres sese iours amons
credi filiuz uolens et ob hanc causã
templũ euis adut et mendacio adduc¬
tus al adintus antistitũ nõ se iam
ut hommẽ salutari, Sz ut deum
adorari iussit contradictoribz ac me¬
liora mouentibz excandescens Cuiꝰ
rei multa sũt argumẽta Sz p̾cipuũ
calistenes ꝓhũs olim sub austotile

Expanded text:
curam illi committere, cum indigne cesos curam illi committere, cum indigne cesos reges ulcisci regum maxime intersit. His dictis porrectaque dextera exanimatus est. Quod audiens Alexander et corpus invisit et tanto regi lacrimas dedit ac regiam sepulturam. 15 Quod ad vindictam attinet, proditorum alter Narbazanes veniam invenit, missis ad regem literis oblatisque muneribus, uno inter alia tam fedo ut nominare etiam pudor vetet; Bessum alterum qui occiso rege ipse regium insigne susceperat, captum a suis Darii germano suppliciis consumendum tradidit. 16 His atque aliis successibus elatus Alexander, supraque hominem se se gerens seque Iovis Ammonis filium credi volens, et ob hanc causam templum eius adiit et, mendacio adiutus antistitum, non se iam ut hominem salutari sed ut deum adorari iussit, contradictoribus ac meliora monentibus excandescens. 17 Cuius rei multa sunt argumenta, sed precipuum Calisthenes philosophus, olim sub Aristotile
Abbreviated transcription (Latin):
se diceret et ultores deos atiiz
Alexandruz profidie uindicem
ĩploraret plurimis ꝯfectũ uul¬
nerib rati mortuũ relinquẽ
quẽ cuz alexãder młtuz usse¬
cutus in sequi nequiuissz da¬
toq uiris atq equis respirã¬
di spucio substitisset Polistra¬
tus forte nules quidã macedo
siti uffectus dũ castris ꝓxĩm
fontẽ petit dariũ senuanimẽ
ĩrenit adhibuit q unũ ex cap¬
tiuis interpretez quẽ cuz dariꝰ
sue gentis esse ad sonũ bocis
aginosteret Recollecto spũ solamẽ sibi
ẽẽ missre ingens ait qd ultrias eiꝰ
uoces intellecturꝰ excipet grãs a lexã¬
dro agi nꝑat ꝙ ab eo hoste clemẽ¬
ter hĩtus in suis qui ĩ ptãte eius
essent appiquis aut̃ qui ei onña
debuissent ĩpie trucidatus sit Gra¬
re se onur̃s deos ut pro his enis in
se meritis sibi tocius orbis ĩꝑiuz lar¬
giãtur Precari etiã sepulture munꝰ
dari dignũ pocius ꝙͣ peti ulcionis

Expanded text:
se diceret et ultores deos atque se diceret et ultores deos atque Alexandrum perfidie vindicem imploraret, plurimis confectum vulneribus rati mortuum reliquere. 13 Quem cum Alexander multum insecutus assequi nequivisset datoque viris atque equis respirandi spatio substitisset, Polistratus forte miles quidam macedo, siti affectus, dum castris proximum fontem petit, Darium semianimem invenit adhibuitque unum ex captivis interpretem. 14 Quem cum Darius sue gentis esse ad sonum vocis agnosceret, recollecto spiritu, solamen sibi esse miserie ingens ait quod ultimas eius voces intellecturus exciperet; gratias Alexandro agi imperat, quod ab eo hoste clementer habitus in suis qui in potestate eius essent, a propinquis autem qui ei omnia debuissent impie trucidatus sit; orare se omnes deos ut pro his eius in se meritis sibi totius orbis imperium largiantur; precari etiam sepulture munus, dari dignum potius quam peti; ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
excusabile dici possit ĩmute ur¬
bis ĩcendiu ymo forsitã glorio¬
sum si sua sponte a rege sobuo
imperatũ ess Nuc̃ nõ fedum
dici nequit tanta de re bacho
Qui tot tantis q calamitatib
nõ deiectus, aoõ ad huc belli
consiliũ agitabat St ut fit nuita¬
ta cũ fortuna fides quosdã suor
ad imixiã ne fariãqz ꝓdicionem
matabat quorũ princeps bessus
quidã ⁊ Norbazanes fuere qui p̾mo
dolosis ꝯsilus dariũ aggressi¬
sũt ut susceptũ miquis auspicis
regni nomẽ ac diadema depo¬
neret et illud fortunaciori quic¬
te̾t ad tempus finito bello resu¬
mend̾ ubi non incredulũ modo
s iea dignissima t̃flamatũ a¬
gonerũt insidus captũ ne pro¬
dicioni honor impuis deesset cõpe¬
dibz a meis unicere ul regnum
illo ꝯccioso uel uio tradito uic
illuz ĩ stante Alex audro ecureu
ĩequũ trãfferre uellent Quo
expediciori fuga ess atq ip̃e
proditores impios seqm nole

Expanded text:
inexcusabile dici possit, inimice urinexcusabile dici possit, inimice urbis incendium, imo forsitan gloriosum, si sua sponte a rege sobrio imperatum esset; nunc non fedum dici nequit tanta de re Bacho Qui tot tantisque calamitatibus non deiectus animo, adhuc belli consilium agitabat; sed, ut fit, mutata cum fortuna fides quosdam suorum ad impiam nefariamque proditionem incitavit, quorum principes Bessus quidam et Narbazanes fuere. 11 Qui primo dolosis consiliis Darium aggressi, ut susceptum iniquis auspiciis regni nomen ac dyadema deponeret et illud fortunatiori committeret ad tempus finito bello resumendum, ubi non incredulum modo sed ira dignissima inflammatum agnoverunt, insidiis captum, ne proditioni honor impius deesset, compedibus aureis vinxere, vel regnum illo occiso vel vivo tradito victillum, instante Alexandro, e curru in equum transferre vellent, quo expeditior fuga esset, atque ipse proditores impios sequi nolle
Abbreviated transcription (Latin):
cune impetusia bello egiptũ
ciliciãqz subegit Terciuis haud
procul arbella uico iguobili sẽd
ꝑsita strage nobilitato cong̾ssus
fuit patribz utruisq partis et
copus et fortuna Et hic ꝙͦ uic¬
toz alexander queo post ꝙ regna¬
re cep anno tocuis asie usq ad
Indos q̃sunt Imperiũ nullo usq
rebellare auso multis urbib cap¬
tis et babilone in suꝑ per pre¬
fectũ darii dedita ubi si quid
moliciei et igname deerat fũ¬
satus ceu in monstrũ aliqd̾ tns¬
formatus ĩ memior cõtentor q
macedonũ ꝑsicos mores indint
dio similior euaserat Per hoc
tempus ꝑ sepolim regni caput
ditissimã qz urbut̃ unde multe
olum clades a persarũ regibz
grecie ĩuecte fuerãt expugna¬
tã diupuerat Et oppugnacio
quidẽ inter iuxta arma lauda¬
bilis direpcioqz tollerabilis
terciũ ꝙ sequit᷑. ꝓrsus ĩfame si¬
quidez hanc eandem urbẽ ad̾
chaydis meretricis ebrie sug
uꝰ incendit neq id ip̃m forsã

Expanded text:
tune impetu sine bello Egiptum tune impetu sine bello Egiptum Ciliciamque subegit. 6 Tertius haud procul Arbela, vico ignobili sed persica strage nobilitato, congressus fuit, paribus utriusque partis et copiis et fortuna; et hic quoque victor Alexander, quinto postquam regnare cepit anno, totius Asie usque ad Indos quesivit imperium, nullo usquam rebellare auso, multis urbibus captis et Babilone insuper per prefectum Darii dedita. 7 Ubi, siquid mollitiei et ignavie deerat, funceu in monstrum aliquod transformatus, immemor contemptorque Macedonum persicos mores induit dro similior evaserat. 8 Per hoc tempus Persepolim, regni caput ditissimamque urbium unde multe olim clades a Persarum regibus Grecie invecte fuerant, expugnatam diripuerat. 9 Et oppugnatio quidem inter iusta arma laudabilis direptioque tolerabilis, tertium quod sequitur prorsus infame; siquidem hanc eandem urbem, ad Thaidis meretricis ebrie sugge plenus incendit. Neque id ipsum forsan
Abbreviated transcription (Latin):
dueqz iam ad ulte filie et filiꝰ
ad huc in fans capti om̃s qͥb
ꝓpaciẽs alexã dei nõ dũ aĩo pro¬
speris rebus a lieuato ĩ siguez
exhibuit pietatez nõ diucius tamẽ
blande uigẽti restitit fortune Es
deserto more patrio ĩꝑsitas latias
de generẽq moliciẽ cuicẽq ut
p̾cipitẽ lapsus ebrietatẽ in libi¬
dinẽ quoq atq amorẽ etia cap¬
tiuarũ quare alias estu medio
bellorũ sibi matrimomio copula¬
re non erubuit ex quibz filios
gigueret quibz subessent per
quos uicerat oriẽtez demqz in
stulticiã ac ridiculam uaintatem
ꝓ surũ uictor ꝑsarũ uiciis uictus
est inchilom̃ꝰ tamẽ sic uiuẽti
tanta uis false eciã fame fuit
Multe urbes a sie cũ ingenti thi¬
sauro mu lciqz reges supplices in
dedicõnẽ sine p̾lio uenere Tirũ
niterea oĩm Syrie ac phenicis
urbem nobilissimã aggressus
seu per ꝓdicionẽ seu per uiu
utrũq enĩ tradit᷑. Codemq for¬

Expanded text:
dueque iam adulte filie et filius dueque iam adulte filie et filius adhuc infans capti omnes; quibus compatiens Alexander, nondum animo prosperis rebus alienato, insignem exhibuit pietatem. 4 Non diutius tamen blande urgenti restitit fortune sed, deserto more patrio, in persicas lautias degeneremque mollitiem trucemque ac precipitem lapsus ebrietatem in libidinem quoque atque amorem etiam captivarum quarum aliquas estu medio bellorum sibi matrimonio copulare non erubuit, ex quibus filios gigneret quibus subessent per quos vicerat Orientem, denique in stultitiam ac ridiculam vanitatem, Persarum victor Persarum vitiis victus est. 5 Nichilominus tamen sic viventi, tanta vis false etiam fame est, multe urbes Asie cum ingenti thesauro multique reges supplices in deditionem sine prelio venere. Tirum interea omnium Syrie ac Phenicis urbem nobilissimam aggressus, seu per proditionem seu per vim, utrunque enim traditur, eodemque for
Abbreviated transcription (Latin):
fabriciũ a sua intencione di¬
reDe ulexãdrio macedon
lexander macedo pre¬
clarũ in regib nomẽ
hũs adolesceus patrẽ uultus
Domitis athenis et euersis th¬
bis. ac statu grecie ut cũq cõ¬
posito profectus ad oriẽtem ge¬
ssit prelia si pensetur cũ quib
et qualiter gesta sũt multa
pocuis et magna ꝙͣ forcia Da
riũ persarũ regẽ cũ sex cẽtis
nulib armatorũ minima suoꝵ
et poue nulla iactura in cãpis
quos ad astros uocãt Ita stra¬
uit ut eius famã uictorie sibi
partez magnã a cie sulderet
Mox eunde dariũ centũ nulib
equitũ et quadringẽtis nulib¬
peditu in aciẽ redeũtem cap¬
tis cesisq hostiũ in m̾o ad̾
puarũ seu pirraniũ tialie a¬
miẽ uicit pancissimis suoꝵ
ꝑditis que ubiq tanta uicte
ꝑtis strages et tam parua
Uictlicis iudicio est qnͣta ꝑciũ
esset in paritas Hoc p̃lio preda ĩ¬
gens regis opulentissum mater¬
qz eius ac soroz eademqz et quix

Expanded text:
Fabritium a sua intentione divertere. DE ALEXANDRO MACEDONE. 1 Alexander Macedo, preclarum in regibus nomen habens, adolescens patrem ultus domitis Athenis et eversis Thebis ac statu Grecie utcunque composito, profectus ad Orientem gessit prelia, si pensetur cum quibus et qualiter gesta sunt, multa potius et magna quam fortia. 2 Darium Persarum regem cum sexcentis milibus armatorum, minima suorum et pene nulla iactura in campis quos Adastros vocant ita stravit ut eius fama victorie sibi partem magnam Asie subderet. Mox eundem Darium, centum milibus equitum et quadringentis peditum in aciem redeuntem, captis cesisque hostium innumeris, ad Pinarum seu Piramum Cilicie amnem vicit, paucissimis suorum perditis; que ubique tanta victe partis strages et tam parva victricis indicio est quanta partium esset imparitas. 3 Hoc prelio preda ingens regis opulentissimi, materque eius ac soror eademque et coniunx
Abbreviated transcription (Latin):
urbe in mediã iruuẽte atq ab
armatis obis interfecto Cuiꝰ
ad se cadan̾e̾ reportato dixisse
rex teadit᷑. seruis illũ ꝑusse ꝙͣ
aut prĩs auguruz fuissz aut filii
audacia meruisset Neq his t̾ritus
argos ĩuasit ut autigonũ a se uic¬
tum ibiqz aldituz opp̾meret Illic
feruide pociꝰ ꝙͣ cante punnans
cecidit saxi enuiris ictu et qd erup̃
mor oblitus ĩuirie, cũ reliquo cor¬
pore filio heleus restituit quẽ.
capliuitate libãtuz in qͣ morte
prĩs niciderat cũ aliis epirotis
remusit in patriã Hic pirro ui¬
te finis sic non italia mõ et treci
et a siatici regin spem s siculum
suul et macedonicuz in suꝑ et pa¬
t̾nũ epirri regnũ et laboriosum
spm̃ una hora ꝑdidit Ite nũt
mortales et fidite prosperis
e hambale.

Expanded text:
urbem in mediam irruente atque ab urbem in mediam irruente atque ab armatis obviis interfecto. Cuius ad se cadavere reportato, dixisse rex traditur: serius illum periisse quam aut patris augurium fuisset, aut filii audacia meruisset. 31 Neque his territus, Argos invasit ut Antigonum a se victum ibique abditum opprimeret. Illic fervide potius quam caute pugnans, cecidit saxi e muris ictu et, quod erumor oblitus iniurie, cum reliquo corpore filio Heleno restituit, quem captivitate liberatum, in quam morte patrie inciderat, cum aliis Epyrotis remisit in patriam. 33 Hic Pyrro vite finis; sic non italici modo et greci et asiatici regni spem, sed siculum simul et macedonicum insuper et paternum Epyri regnum et laboriosum spiritum una hora perdidit. Ite nunc, mortales, et fidite prosperis. DE HANIBALE
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ macedonie aggredit᷑. ꝙ ille sibi
cũ carthaginẽsib bellanti petitũ
auxiliũ nõ misiss hic belło p̾ten¬
debat. color ueri aut̾ regnor et uĩ¬
cendi cupiditas causa erat mitez
atq ĩnoxiũ inuadendi regẽ quẽ
ytalie Si cilieqz dampna ꝯpen¬
sans relictarũ a tergo reꝵ curis
oĩb post poĩtis filiu quẽ custo¬
dem in tarentina aute relique¬
rat ad se reuocaint Rursus anti¬
gonus Macedũ rex in bellũ redi¬
eus ab altero piͬri regis filio ul¬
tima strage Denictus om̃i sye
prerepta cũ septẽ nõ amplius
comitib solitudinũ latebris ui¬
tain tegens argis tandez se se
abdidĩt. Piruus Epirro et
macedonia nõ contentus s gre¬
cie A sieqz mluans et querendis
aptiorq lacede momiã inuadit
bellicosissimã secũdũ romanes
hentez Ubi ingenti nõ nulies
dampnosus ꝙͣ pudendius unici¬
tur uno filiorũ ptolomeo qͥ ip̃o eciã
prẽ pugnacior adolestens erat eqͦ

Expanded text:
gem Macedonie aggreditur, quod ille sibi gem Macedonie aggreditur, quod ille sibi cum Carthaginensibus bellanti petitum auxilium non misisset. 27 Hic bello pretendebatur color; vera autem regnorum et vincendi cupiditas causa erat mitem atque innoxium invadendi regem. QuemItalie Sicilieque damna compensans, relictarum a tergo rerum curis omnibus postpositis, filium quem custodem in Tarentina arce reliquerat ad se revocavit. 28 Rursus Antigonus Macedum rex in bellum rediens, ab altero Pyrri regis filio ultima strage devictus, omni spe prerepta cum septem non amplius comitibus, solitudinum latebris vitam tegens, Argis tandem se se abdidit. 29 Pyrrus Epyro ac Macedonia non contentus, sed Grecie Asieque inhians et querendis,aptiorque, Lacedemonas invadit, bellicosissimam secundum Romanos gentem. 30 Ubi ingenti non mulierudamnosius quam pudendius vincitur, uno filiorum Ptholomeo, qui ipso etiam patre pugnacior adolescens erat, equo
Abbreviated transcription (Latin):
insule rex creatus et sicilie acq̃¬
site nuũ suuul et ytalie amisse
eque iiter duos filios regna distri¬
buit ipẽ ꝯuasi reb rite Dispoĩtis
in alias curas uersus multa cum
carthahineñ bella feliciter gessit
S in ip̃o rer feliciũ pertursu
legacionibz ex yta lia resisti roma¬
ns amplus non posse in cõfestĩ
redeat quemqz sibi quibz possit
condicõnib ꝯsulturũ utũq peri¬
culum more simul atq hĩtus in¬
telligens ad postremũ statuit cũ
carthaginẽn fortunã ultumã ex¬
perrri quos cũ prelio uiciss om¬
ira extremo metu liberata insula
anterua non prouidens in ytaliã
Festmaint si fortuna res humanas
longe a consilus hom̃ uersat Si¬
culi prelio uictorez difcesũ uictũ
rati defet̾e regnũ qz sicilie quesitu
facile amissu facilius deffece Si¬
bi aut̃ inde digresso naufragiuz
graue et in ytalia ⁊es aduerse
Quibus coactus in regnũ prop̾ñ
redire, ceu nondũ la bore saciatus re¬

Expanded text:
insule rex creatus; et Sicilie acquinsule rex creatus; et Sicilie acquisite, mirum, simul et Italie amisse eque inter duos filios regna distribuit. 24 Ipse quasi rebus rite dispositis in alias curas versus, multa cum Carthaginensibus bella feliciter gessit. Sed in ipso rerum felicium procursu, legationibus ex Italia resisti Romanis amplius non posse, ni confestim redeat quenque sibi quibus possit conditionibus consulturum, utrinque periculum more simul atque abitus intelligens, ad postremum statuit cum Carthaginensibus fortunam ultimam experiri. 25 Quos cum prelio vicisset, omni externo metu liberata insula, interna non providens, in Italiam festinavit. Sed fortuna res humanas longe a consiliis hominum versat. Siculi, prelio victorem discessu victum rati, defecere regnumque Sicilie, quesitu facile, amissu facilius effecere; sibi autem inde digresso naufragium grave et in Italia res adverse. 26 Quibus coactus in regnum proprium redire, ceu nondum labore satiatus, re
Abbreviated transcription (Latin):
enum mltu mõ dissimile nõ
tm̃ munerib s rapiis para¬
tissimo sũma quidez legacõnis
hoc fuerat ut componende pacis
cã regi ꝑmicteretur urbem in¬
gredi in quod q̃dez senatus in¬
clmãte sentẽtia appuis cecus
ille ocłis aĩo luncens acerriẽ
dissuasit obtiuuut ꝙ ut et id
regi negaretuz et legati ex urbe
suis cuz muneribz pellerentuz, re
uersus ad regẽ ciueas interrogã¬
ti quid sibi de Roma uideretir ac
senatu urbem templũ sibi uisã
senatuz ex regibz ꝯstare respõ¬
dit hac igitur spe omissa ĩ sici¬
liam carthaginẽ sũi bello fessam
per le gatos euocatus abut ale¬
Uandro filio locris cu p̾sidio di¬
misso in ytaliam aut̃ Romanis
de quibz uictoriã sperauerat de
se triũphũ speciosissir dedit et
non amplius ꝙͣ quadriemin
spacio ipiũs ytalie magna pars
q̃cũ tarẽtinis seussat Cũ eisdẽ
uictis accessionẽ romã fecit imi¬
perii In siciłiam cũ ueniss totiꝰ

Expanded text:
evum, et multum nostro dissimile non evum, et multum nostro dissimile non tantum muneribus sed rapinis paratissimo! 20 Summa quidem legationis hec fuerat ut componende pacis causa regi permitteretur urbem ingredi; in quod quidem senatus inclinante sententia, Appius, cecus ille oculis animo linceus, acerrime dissuasit obtinuitque ut et id regi negaretur, et legati ex urbe suis cum muneribus pellerentur. 21 Reversus ad regem Cineas, interroganti quid sibi de romana urbe videretur ac senatu, “urbem templum sibi visam, senatum ex regibus constare” respondit. 22 Hac igitur spe omissa, in Siciliam Carthaginensium bello fessam per legatos evocatus abiit, Alexandro filio Locris cum presidio dimisso. In Italia autem Romanis, de quibus victoriam speraverat, de se triumphum speciosissimum dedit, et non amplius quam quadriennii spatio ipsius Italie magnam partem, que cum Tarentinis senserat, cum eisdem victis accessionem romani fecit imperii. 23 In Siciliam cum venisset, totius
Abbreviated transcription (Latin):
uoce agnita limphatico impe¬
tu qiͣ opem latura ꝓsiliens au¬
pit ordinẽ helluarũ et altera
alterã mpellente ac turbatam
rem Romains urgentibz errore
omniã et consternacõne ꝑmistuit
Sic q p̾ͥmã uictoriã regi dede¬
rant ultimã abstulerũt Itaq
bello diffisus pacificis artibus
uti statuit et ꝑemytos sepul¬
tura et captiuos clemẽna rex¬
q ac uerborũ comitate in suꝑ
et gratuita missione prosecu¬
tus meruit ut romam pirrũ
nuĩme odiosũ hostem unũ ex
om̃ib indicarẽt egatos deniq
romani misit multis magnis¬
qz cũ muneribz si forte quos
armis frange̾ nequiuiss doms
ĩflecteret additus legaciom p̾u¬
ceps uir doctissimꝰ atq eloquẽ¬
lissimꝰ ut famose apud g̾cos
memorie cineas Sed neqz le¬
hati facũdia neqz regis blau¬
dicie ualue̾ ut nõ dicã patri¬
ciꝰ. s ne plebenis quidẽ Rome
eẽt qui manũ regis munerib
aꝑiret. Ohuc in parte felix

Expanded text:
voce agnita, limphatico impevoce agnita, limphatico impetu quasi opem latura prosiliens, rupit ordinem beluarum et, altera alteram impellente, ac turbatam rem Romanis urgentibus, errore omnia et consternatione permiscuit. Sic que primam victoriam regi dederant, ultimam abstulerunt. 18 Itaque bello diffisus, pacificis artibus uti statuit et peremptos sepultura et captivos clementia rerumque ac verborum comitate insuper et gratuita missione prosecutus, meruit ut Romani Pyrrum minime odiosum hostem unum ex omnibus iudicarent. 19 Legatos denique Romam misit multis magnisque cum muneribus si forte, quos armis frangere nequivisset, donis inflecteret; additus legationi princeps, vir doctissimus atque eloquentissimus et famose apud Grecos memorie, Cineas. Sed neque legati facundia neque regis blanditie valuere ut, non dicam patritius, sed ne plebeius quidem Rome esset, qui manum regiis muneribus aperiret. O hac in parte felix
Abbreviated transcription (Latin):
cioq ꝯsulib apud astulum a¬
pulie ꝑugnatũ est Cõpresso
iã terrore belluarũ quas expe¬
rimẽto uulnerari et occidi dedi¬
cerat uibrata igitur in illas tela
et turribz ꝯs tergo ferut ligneis
in iecte faces quib in fugam
acte totam regis aciẽ tumultu
atqz incendio repleuere Nox
super nemẽs pugnã diremit
ambiguã ut fama fuit. ac ue¬
rͣciter regi udu̾sam futurã is
ultuuã insi mox internemss
quãdo quidez suis in fugã ner¬
sis ip̃e ultrmꝰ inter brachia sa¬
tellituz uulneratus excessit In
Arusuus tanmius id est loco no¬
mẽ campis lucame, isdem du¬
tib quarto et ultimo marte tõ¬
cursum est Ibi rex hostiũ uir¬
tute ac labore uincendus suar
quoqz trepidacõne beluaꝵ tur¬
batus aliq̃ntoq facilius uictus
est in opinus casus nicidit hele¬
phantib in p̾mã acĩẽ de more
dispositis unus ex eo grege pu¬
lus ictu latee cõfixus, celum q̃¬
rulo stridore cõpleuerat. mater

Expanded text:
tioque consulibus apud Asculum Atioque consulibus apud Asculum Apulie pugnatum est, compresso iam terrore beluarum, quas experimento vulnerari et occidi posse didicerant: vibrata igitur in illas tela et turribus quas tergo ferunt ligneis iniecte faces, quibus in fugam acte totam regis aciem tumultu atque incendio replevere. 15 Nox superveniens pugnam diremit, ambiguam, ut fama fuit, at veraciter regi adversam futuramque ultimam, nisi nox intervenisset, quandoquidem suis in fugam versis ipse ultimus inter brachia satellitum vulneratus excessit. 16 In Arusinis tandem, id est loco nomen, campis Lucanie, iisdem ducibus quarto et ultimo Marte concursum est. Ibi rex, hostium virtute ac labore vincendus, suarum quoque trepidatione beluarum turbatus aliquantoque facilius victus est. 17 Inopinus casus incidit: elephantibus in primam aciem de more dispositis, unus ex eo grege pullus, ictu lancee confixus, celum querulo stridore compleverat, mater
Abbreviated transcription (Latin):
lum locii Rõius ad pireũ de fec̾e
Rex et natura man̾ficiis et bellã¬
di guarus ut cũ fortitudine mi¬
litari liberalitate regiã osten¬
taret Ducẽtos hostui in acie
captos Romam sine p̾cio dimnifit
Hic in mirũ ĩ credibil roͣnoꝵ
et sturpenda celeritas in reparã
uelut actouitus exclamarẽt Pror¬
sus se fato geitum herculeo, cui
uno leruer monstri ubstiso capi¬
te multa renascerẽtur Et ipẽ
quooz paucos post dies suꝑne¬
mẽtib auxilus que p̾mo płio
de fuerãt in aciẽ redut pugna¬
tũq iteꝵ et rex iterũ uictor
fuit Itaqz uulgata uictoria ruz
fama carthaginẽses tãti mor
futuri hostes Magonẽ ducem
suũ cũ centum uigniti nauiũ
classe Romanis in auxiliũ n¬
sere amicicie socialis obtentu
uere autem metu regis quem
belli i talico detiner optabant ne
forte uictor ut ferebatur in sici¬
liam traiceret Senatus et car¬
thaginẽs ibz grãs egit et remi¬
sit auxilu rursus curio fabri¬

Expanded text:
tim Locri, a Romanis ad Pyrrum defecere. tim Locri, a Romanis ad Pyrrum defecere. Rex et natura magnificus et bellandi gnarus, ut cum fortitudine militari liberalitatem regiam ostentaret, ducentos hostium in acie captos Romam sine precio dimisit. 12 Hic nimirum incredibilis Romanorum et stupenda celeritas in reparandvelut attonitus exclamaret: prorsus se fato genitum herculeo cui, uno Lernei monstri abscisso capite, multa renascerentur. 13 Et ipse quoque paucos post dies, supervenientibus auxiliis que primo prelio defuerant, in aciem rediit, pugnatumque iterum et rex iterum victor fuit. Itaque vulgata victoriarum fama, Carthaginenses, tanti mox futuri hostes, Magonem ducem suum cum centum viginti navium classe Romanis in auxilium misere, amicitie sotialis obtentu, vere autem metu regie, quem bello italico detineri optabant, ne forte victor, ut ferebatur, in Siciliam traiceret. Senatus et Carthaginensibus gratias egit et remisit auxilia. 14 Rursus Curio Fabri