comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ee scausamcur circulor esfigies de pingat᷑ ꝗa concursu. ad unũ locũ exdiuerar
celi plagns. taiñqua uarior uestigia de liniet tramitũ. ut si naue exbaibqnuaro
reꝗionib: ad uni cundemq portũ uariis tẽporib deferant᷑. Acd estellarũ quidẽ
erromũ incstanti discursione satis dictũ est. Sequit᷑ ut qm̃ uident᷑ quedã nobis
earũ modostare inpgressu. modo regradari. & int̾dũ p̃curtere certa sugneon
rodiaci circuli interdũ remanere hac relinqui quȩ causa sit huiꝰ imaginis. eoisude¬
ret Sn g ⁊odiacus circulus. a.B.s.a. cuius punctũ in medietate .s. epiculũ
aut̃. erriticȩ cunꝰ libet stelle.e. ⁊.ii. Cuiꝰ itẽ punctũ in medietate sit lnttera. odiac¬
ꝑ quã medietatẽ. uelut axẽ ꝓpͥum ferat᷑ iđ epiciclus cũ stella insemet locata. Nodiaci
arculi parimotii hocest aboriente in occidentẽ. Agant᷑ etiã eregione .&. obliq

Expanded text:
esse causam cur circulorum effigies depingatur, quia concursus ad unum locum ex diuersis esse causam cur circulorum effigies depingatur, quia concursus ad unum locum ex diuersis caeli plagis tamquam uestigia uariorum deliniet tramitum, ut si naues ex omnibus maris regionibus ad unum eundemque portum uariis temporibus deferantur. Ac de stellarum quidem errantium inconstanti discursione dictum satis. Sequitur ut, quoniam uidentur quaedam nobis earum modo stare in progressu, modo regradari et interdum praecurrere certa signa zodiaci circuli, interdum remanere ac relinqui, quae causa sit huius imaginis consideretur. Sit ergo zodiacus circulus ΑΒΓΔ cuius punctum in medietate Θ, epicyclus autem erraticae cuiuslibet stellae ΕΖΗ, cuius item punctum in medietate sit littera Μ, per quam medietatem uelut axem proprium feratur idem epicyclus cum stella in semet locata zodiaci circuli pari motu, hoc est ab oriente in occidentem. Agantur etiam e regione Θ obliquae
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in hoꝵ motib ł statio ł regradatio nulla cernitur. s in illis solis.
quarum maiores ambitꝰ. conpetenti tẽporis ꝓlixitate ꝑ agrant᷑. Anistoteles
ñ contra opinionẽ om̃ium neq ꝗescente corpore: aether
ueluti solito ac libero motu: nec scđm uniuerse reimotũ. ł contra moueri
docet quin potius om̃s eas trahi una & aeadẽ natura iundi circũ actione.
lineis picturatis. & carentib corpore uehistellarũ uera & solida corpora.
non posse dicat. Quatenus enĩ corpus in corporeae reuunciri ponit. susperas ẽe¬
quias dã quanttate illt̃ corporis nature c̃gruenter casdemq ꝑomne celũ ferio uario
motu duersoq carũ alias eẽ. maximas. alias minimas quar da ex ullirin aoruer
quasdẽ adima ẽe depssa.iamq alias cassas solidas item aliastellarũ corpoia
aitq endiuersis regionib: de prernsleelatiorib locis ad occid emẽ locea rediuorn

Expanded text:
quippe in horum motibus uel statio uel regradatio nulla cernitur, sed in illis solis quippe in horum motibus uel statio uel regradatio nulla cernitur, sed in illis solis quorum maiores ambitus competenti temporis prolixitate peragrantur. Aristoteles tamen contra opinionem omnium neque quiescente corpore aethereo ferri stellas ueluti soluto ac libero motu nec secundum uniuersae rei motum uel contra moueri docet, quin potius omnes eas trahi una et eadem naturali mundi circumactione.lineis picturatis et carentibus corpore, uehi stellarum uera et solida corpora non posse dicat. Quatenus enim corpus incorporeae rei nexu uinciri possit? Snti illius corporis naturae congruentes easdemque per omne caelum ferri uario diuersoque motu; earum alias esse maximas, alias minimas, quasdam ex alto moueri, quasdam ad ima esse depressas, iamque alias cassas, solidas item alias stellarum corporatque ex diuersis regionibus depressisque et elatioribus locis ad occidentem meare eamque
Abbreviated transcription (Latin):
tarditatẽ in t̃dũ consistere. int̃dũ repedare uidentur. solenĩ ut pote minorẽ
anni uersariũ circulũ lustrans. minores euagationes. ł cũ exaltat᷑ ł cũ humili¬
at᷑. ł cũ amedietate: ad diuersas cęli plagas descendit. incurrere nob̵ uidet᷑.
mq: omẽm in tẽ periem anni uertentis t̃mino claudit. Cȩi
tẽ poꝵ ꝗb: confecro cursu ad exordiare uertunt᷑. sit reditꝰ ad exordia : uarias
& multi formes motuũ conditiones patim̃ inmerito putant᷑. quippe unꝰ biennio.
motũ stellarũ notans. sine intellectu. & re cordatione alteriuꝰ stelle. c̃pendii
& breuitate circuli ꝓuenientis. aliarũ itẽ tarditatis quȩ ꝓuenit ex ãplissi¬
mort orbium ꝑ agrationib p̃ire alios planetes. alios subsistere alios
regradari. id est ferri retrorsum imaginet᷑. Qđ in circuitu solis luciferiq
& stilbontis minime apparet ꝓpt̃ breuitatẽ circuloꝵ angustiasq: tẽporis
intra qđ conficiunt cursus suos. Multoq & iam magis in lune motibus

Expanded text:
tarditatem interdum consistere, interdum repedare uideantur. Sol enim minorem, utpote anniuersarium, circulum lustrans minores euagationes, uel cum exaltatur uel cum humiliatur uel cum a medietate ad diuersas caeli plagas discedit incurrere nobis uidetur eamque omnem intemperiem anni uertentis termino claudit. Cetertemporum quibus confecto cursu ad exordia reuertuntur fit reditus ad exordia, uarias et multiformes motuum condiciones pati non immerito putantur, quippe unus bienniout uisus noster motum stellarum notans sine intellectu et recordatione alterius stellae compendii ex breuitate circuli prouenientis, aliarum item tarditatis quae prouenit ex amplissimorum orbium peragrationibus, praeire alios planetas alios subsistere alios regradari, id est ferri retrorsum, imaginetur. Quod in circuitu solis Luciferique et Stilbontis minime apparet propter breuitatem circulorum angustiasque temporis intra quod conficiunt cursus suos multoque etiam magis in lunae motibus;
Abbreviated transcription (Latin):
S aera fulgora air rutil escant.
Fragor intonet uñ resultans
Q uid agat ꝑ aꝑta madorẽ
M odo nubib hẏmbrificatis
Q uid euntib agmiine nimbis
Reuocet iutidissima uerna
Rocit om̃ia circulus anni

Expanded text:
Sacra fulgora cur rutilescant, fragor intonet unde resultans, quid agat per aperta madorem modo nubibus imbrificatis, quid euntibus agmine nimbis reuocet nitidissima uerna et rotet omnia circulus anni
Abbreviated transcription (Latin):
prũpencia uelut rerũ seriẽ ꝑturbarent. Alia uͦ q̃ causarũ racio
bat. Post hanc uulgo cetĩ deuen̾e. Iuppit̃ tunc solus resedit. p̃cop̃¬
q cunctos ꝓm̾iti ordine residẽ. Tuncq subsellia flammibunda
cetũ suscoꝑe sẏdeũ. Uerũ qͥdã redimitꝰ puer ad hos c̃p̃sso aigito
salutari silentium c̃monebat. Conticuere õs intentiq ora tene¬
bant. tunc iuppiter ait.¬

Expanded text:
rumpentia uelut rerum seriem perturbarent, alia uero, quae causarum ratio bat. Post hanc uulgo ceteri deuenere. Iuppiter tunc solio resedit praecepitque cunctos pro meriti ordine residere. Tuncque subsellia flammabunda coetum suscepere sidereum; uerum quidam redimitus puer ad os compresso digito salutari silentium commonebat. «Conticuere omnes intentique ora tenebant». Tunc Iuppiter
Abbreviated transcription (Latin):
inuolutã in mortalitatẽ mortis hauispicioͥ ꝯsaetuit. Int̾ea ꝯscende iussa
lecticã que in suggestu maximo qm̃ diffusa uidebat᷑ difficile ad mo¬
dũ sibi nedicã inpossibide deputat. In quã rẽ ꝯseq̃nt̃ implendam
alũpnũ suuĩ dilectũ p̃ cet̃is: ꝯuocauit. quo innixa om̃em difficuliatẽ

Expanded text:
inuolutam immortalitatem mortis auspicio consecrarit. Interea conscendere iussa lecticam, quae in suggestu maximo quoniam uidebatur, difficile admodum sibi, ne dicam impossibile, deputabat: in quam rem consequenter implendam alumnum suum dilectum prae ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sto foret. eminente diuino capitis gestamine ꝓgͣdiendi porro cõmodius
officium. qua recedendi rata diuina mensire ulteruiꝰ mage. quã recessum
t moueri pͥores quidẽ corporis partes meliores posterior
appellat᷑ facies. erdemq: instrum̃ta quȩ adminicularent᷑ ꝓuidis anime
motib: assignauit. E quib: pͥmi luciferi oculoꝵ orbes coruscant. hac de caura
dati. Duȩ opinor uirtutes sunt ignis. altera edax & ꝑ emiptoria. altã mul cebri

Expanded text:
sto foret eminente diuino capitis gestamine. Progrediendi porro commodius officium quam recedendi rata diuina mens ire ulterius mage quam recessim uoluit moueri; priores quoque corporis partes meliores posterioriappellauit faciem eidemque instrumenta quae adminicularentur prouidis animae motibus assignauit. E quibus primi luciferi oculorum orbes coruscant hac de causa dati. Duae sunt, opinor, uirtutes ignis, altera edax et peremptoria, altera mulcebri
Abbreviated transcription (Latin):
Corꝑe deposito cũ lib ad ethera ꝑges. Euades hominẽ factꝰ ds̃etheris almi.
Quib plato c̃sentire minime uidetur. cũ in policia trranni ammã fac̃ excruciari.
pꝰmortẽ ab ultorib. ex qͦ apparet aliã eẽ animã aliũ demonẽ. Siꝗdẽ ꝙ cruciat.
& itẽꝙ cruciat. diuersa eẽ neceẽ sit. Qđ̾q opifex ds̃ ant demonas instituit.
tutelã. quasdã tam̃ animas ꝙ̃ uitã eximie ꝑ tͥnã incorꝑatio em̃ egerit᷑. uirtutis
merito aeriis uel etiã ethereis plagiꝰ c̃secrari putat anecessitate incorꝑatiõis inmuneᷤ
Hactenꝰ de natã demonũ. de iñ de mortaliũ gnẽ disserit. ac pͥmu de ho

Expanded text:
Corpore deposito cum liber ad aethera perges, euades hominem factus deus aetheris almi. Corpore deposito cum liber ad aethera perges, euades hominem factus deus aetheris almi. bus Plato consentire minime uidetur, cum in Politia tyranni animam facit excruciari post mortem ab ultoribus, ex quo apparet aliam esse animam, alium daemonem, siquidem quod cruciatur et item quod cruciat diuersa esse necesse sit, quodque opifex deus ante daemonas instituit tutelam. Quasdam tamen animas quae uitam eximie per trinam incorporationem egerint uirtutis merito aereis uel etiam aethereis plagis consecrari putat a necessitate incorporationis immunes. Hactenus de natura daemonum. Deinde de mortalium genere disserit, ac primo de ho
Abbreviated transcription (Latin):
Reliꝗ demones neq ita ꝓbabiles neq ita cõmodi. nec in uisibi les sẽꝑ
sed interdũ c̃tẽ plabiles. cũ in diu̾sas cutunt᷑ figuras. Ex sanguinũ qq̃ simu¬
lacroꝵ ubraticas formas induunt̾. oh esi corpis illuuiẽ trabentes. Sepe ctiã
sceleꝵ & ĩ pietatũ ultores iuxta uifutiȩ diuinȩ sanctionẽ. ultͦ etiã plerũq ledi
langunt᷑ enĩ ex uicina tr̃ȩ t̃rena libidine. hñtq nimiã cũ silua cõmunionẽ.
quã malignã animã uetẽs appollabãt. ł hos ꝗdẽ & huiꝰ moĩ demonas ꝓprie
uocat̃: desertores angłos ꝗb nulla questio referenda ẽ suꝑ noĩe. Meriq tam̃
explutonis magisterio demonas putat̃ anima corporeo munere libãtas.
laudabiliũ qqͣuiroꝵ ethereosdemonas. ⁊ p̃boꝵ uõ nocentes easdẽq corpꝰ a¬
nimas anno lemũ millesimo trenũ resumere. Emped oclesq ñ alit̃ lon¬
genos demonas fierihas animas putat .łPhrtagoras etiã insuis aureis uersib

Expanded text:
Reliqui daemones neque ita probabiles neque ita commodi nec inuisibiles semper, sed interdum contemplabiles, cum in diuersas conuertuntur figuras. Exsanguium quoque simulacrorum umbraticas formas induuntur obesi corporis illuuiem trahentes, saepe etiam scelerum et impietatis ultores iuxta iustitiae diuinae sanctionem. Vltro etiam plerumque laedunt; tanguntur enim ex uicinia terrae terrena libidine habentque nimiam cum silua communionem, quam malignam animam ueteres uocabant. Hos quidam et huius modi daemonas proprie uocant desertores angelos; quibus nulla quaestio referenda est super nomine. Plerique tamen ex Platonis magisterio daemonas putant animas corporeo munere liberatas, laudabilium quoque uirorum aethereos daemonas, improborum uero nocentes, easdemque animas anno demum millesimo terrenum corpus resumere, Empedoclesque non aliter longaeuos daemonas fieri has animas putat, Pythagoras etiam in suis Aureis uersibus:
Abbreviated transcription (Latin):
liqͦre conexa. indissolubilẽ coaugm̃taũ suꝑfici ẽ. Ex qͦ ñnulli regionẽ hanc
nr̃ãm a AN. merito ꝙ sit. ayðes. h ẽ obscurã cognominatã putat᷑. Alultoᷤ¬

Expanded text:
quore conexa indissolubilem coagmentauit superficiem; ex quo non nulli regionem hanc quore conexa indissolubilem coagmentauit superficiem; ex quo non nulli regionem hanc nostram Ἀίδην merito, quod sit aides, hoc est obscura, cognominatam putant. Multo
Abbreviated transcription (Latin):
recte regeRemur angłos siue demonas. PNec nos terreat nom̃ ꝓmiscue:
uĩ ministri. Qui ita sunt scĩ uocant᷑. partĩ aduersȩ potestatis satellites
sunt demones quã polluti et infecti. de ꝗb mex erit aptior disputandi
locꝰ.YNc̃ de eo gnẽ sit sermo ꝙ ait plato ãmirabili quadã eẽ prudentia
memoriaq et docilitate felici. ꝙ omiã sciat. cogitationesq hominũ
introspiciat. et bonis ꝗdẽ eximie delectet᷑. imp̾bos odit̃ c̃tingente se tri
nib sortitis demonas inꝗlinos agi munios cõmeatꝰ media mundi sedẽ
in colentib potestatib obseꝗũ celo p̃bentib. etiã trena curantib quȩ
teꝰ etherei aeriiq st̃ demones. remoti a uisu nr̃o & et
corꝑa eoꝵ neq tantũ ignis hnt̃ ut sit̃ ꝑspicua. neq tantũ trȩ. ut solidita ᷤᷤ
eoꝵ tactui renitat̾. totaq eoꝵ cõpago ex etheris serenitate. et aeris li¬

Expanded text:
recte regerentur, angelos siue daemonas. Nec nos terreat nomen promisce brecte regerentur, angelos siue daemonas. Nec nos terreat nomen promisce brtim dei sint ministri qui ita sunt sancti uocantur, partim aduersae potestatis satellitessunt daemones quam polluti et infecti. De quibus mox erit aptior disputandi locus; nunc de eo genere sit sermo quod ait Plato admirabili quadam esse prudentia memoriaque et docilitate felici, quod omnia sciat cogitationesque hominum introspiciat et bonis quidem eximie delectetur, improbos oderit contingente se tristitia nibus sortitis daemonas inquilinos agi mutuos commeatus mediam mundi sedem incolentibus potestatibus obsequium caelo praebentibus, etiam terrena curantibus. Quae potestates aetherei aereique sunt daemones, remoti a uisu nostro etora eorum neque tantum ignis habent ut sint perspicua, neque tantum terrae ut soliditas eorum tactui renitatur; totaque eorum compago ex aetheris serenitate et aeris li
Abbreviated transcription (Latin):
cutores demones opinor tãquã deimones dicti. Demonas porro greci: scios
terũ om̃ium nuncupant. Quos quidẽ p̃fectos sensili mundo. primo quidẽ a¬
inuicẽ imitari aliquã putandũ. Ut enĩ ds̃ iuxta angłm. sic angłs uxta honu¬
nẽ. De hinc qđ usui sint nobis int̃p̃tantes et nuntiantes dõ nr̃as p̃ces. et itẽ
hominib dĩ uoluntatẽ intimantes. illi nram indigentũ. porro ad nos diuinã
opẽ deferentes. Quã obcausa appellati ab assiduũ offitiũ nuntiandi. Testil
ẽ huiꝰ beneficii cuncta g̃cia omẽ latiũ. om̃isq barbaria. gratulationesq ppłoꝵ
libris conditis ad memoriã ꝑpetuitatis. Indiget quippe natura gnĩs huma¬
ni nimiũ imbecilla suffragio melioris p̃stantiorisq: natẽ. Quã obcausam
creator et c̃seruator om̃ium ds̃ uolens eẽ hominũ gñs p̃fec̃ his ꝑ quos ꝑ¬

Expanded text:
cutores, daemones, opinor, tamquam daëmones dicti; daëmonas porro Graeci scios cutores, daemones, opinor, tamquam daëmones dicti; daëmonas porro Graeci scios rerum omnium nuncupant. Quos quidem praefectos sensili mundo primo quidem uicem imitari aliquam putandum — ut enim deus iuxta angelum, sic angelus iuxta hominem —, dehinc quod usui nobis sint interpretantes et nuntiantes deo nostras preces et item hominibus dei uoluntatem intimantes, illi nostram indigentiam, porro ad nos diuinam opem deferentes; quam ob causam appellati angeli ob assiduum officium nuntiandi. Testis est huius beneficii cuncta Graecia omne Latium omnisque Barbaria gratulationesque populorum libris conditis ad memoriam perpetuitatis. Indiget quippe natura generis humani nimium imbecilla suffragio melioris praestantiorisque naturae. Quam ob causam creator omnium et conseruator deus uolens esse hominum genus praefecit his per quos
Abbreviated transcription (Latin):
tates aeris. & aquȩ.quȩ medie tangunt conec tuntq extimos.
limiteᷤ. sic cũ in mortale sit animal. &x inpatibile. idemq rati¬
onabile q cęleste dr̃ existente. Itẽ alio mortali passinibusq
ob noxio gñrȩ nr̃o. Ne cesse est aliquod genus mediũ ferre.
ꝙ tã cęlestis quã terrene naturȩ sit particeps. idq & in mortale.
& obnoxium passioni. Talis est porro. natura demonũ. opinor
habens cũ diuinitate consortium. ꝓpt̃ in mortalitatẽ. habens
& ĩa cũ occidius cognationẽ. quia patibile est. nec in mune apas¬
sionib: cuus affectus nobis quoq consulit. huiss porro gñris :
illud aetherium. ꝙ in scđo loco cõmemorauimus positum. quos
hebrei uocant scõs angelos. stareq eos dicunt ante dei. uenera
&iã memoriȩ tenatitate. rebus quidẽ diuinisc obsequiũ nouantes.
sũma sapientia. humanis uõ prudent̃ opitulantes. idẽq speculatores et exeͫ¬

Expanded text:
tates aeris et aquae, quae mediae tangunt conectuntque extimos limites, sic, cum sit immortale animal et impatibile idemque rationabile, quod caeleste dicitur, existente item alio mortali passionibusque obnoxio, genere nostro, necesse est aliquod genus medium fore, quod tam caelestis quam terrenae naturae sit particeps, idque et immortale esse et obnoxium passioni. Talis porro natura daemonum est, opinor, habens cum diuinitate consortium propter immortalitatem, habens etiam cum occiduis cognationem, quia est patibile nec immune a passionibus, cuius affectus nobis quoque consulit. Huius porro generis est illud aethereum, quod in secundo loco commemorauimus positum, quos Hebraei uocant sanctos angelos stareque eos dicunt ante dei uenerabietiam memoriae tenacitate, rebus quidem diuinis obsequium nauantes summa sapientia, humanis uero prudenter opitulantes idemque speculatores et exe
Abbreviated transcription (Latin):
artium disciplinarumq: ignoratione tegerent᷑. Erat aut̃ arrogatis.
& uelut ingeniis legentium diffidentis. ea quȩ cõmuni om̃iũ intelli¬
gentiȩ paterent : suꝑsticosa int̃ rogatione frustra retexere. Deniq:
de principio libri. quo simplex narratio continebatur rerũ ante gestarũ
& historiae ueteris recensitio. nichil dixi. rationẽ tamen totius
operis & scriptoris ꝓpositum. & ordinationẽ libri declaranda. eẽ. dixi
Nãcũ pridie socrates decẽ libris om̃ib de .x.p. disputasset: ad quem

Expanded text:
artium disciplinarumque ignoratione tegerentur; erat enim arrogantis artium disciplinarumque ignoratione tegerentur; erat enim arrogantis et uelut ingeniis legentium diffidentis ea quae communi omnium intellegentiae paterent superstitiosa interrogatione frustra retexere. Denique de principio libri quo simplex narratio continebatur rerum ante gestarum et historiae ueteris recensitio nihil dixi, rationem tamen totius operis et scriptoris propositum et ordinationem libri declaranda esse duxi. Nam cum pridie Socrates decem libris omnibus de re publica disputasset, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sciebant recogioscentib ꝓbabatur. cetera ignorationis obscuro latebant.
Ex quo apparet . hoc opus illis ꝓpe modũ solis elaboratũ eẽ. ac uderi ꝗ in om̃iũ
fuerant huius modi scientiarũ usu. atq: exercitatione uersati. Quos cũ opor¬
teret tantã scientiae clarttudine cõmunicare cũ cȩteris. infelicis inuidiȩ
de testabili restricione. large beatitudinis fusionẽ in cõmunicabilẽ penes
sereti nuer̃. Itaq quia iubentib: uobis mos erat gerundus. licet ea que
iubebantur potiora ẽẽnt . quã sustinere mediocre. ingenium ualeret
sola trans latione contentus non sui. ratus obscuri minimeq: in lustris
exẽpli simulacrũ sine int̃p̃tatione. trans latũ. in eiusdem aut eti am
maioris obscuritatis uicio futurũ. Et eaquȩ mihi uisa sunt in aliqua
difficultate. sic int̾ p̃tatꝰ sum. ut ea sola ex planarẽ. quȩ in cognitarum

Expanded text:
quod sciebant recognoscentibus probabatur, cetera ignorationis obscuro latebant. quod sciebant recognoscentibus probabatur, cetera ignorationis obscuro latebant. Ex quo apparet hoc opus illis propemodum solis elaboratum esse ac uideri qui in omnium fuerant huius modi scientiarum usu atque exercitatione uersati; quos cum oporteret tantam scientiae claritudinem communicare cum ceteris, infelicis inuidiae detestabili restrictione largae beatitudinis fusionem incommunicabilem penes se retinuerunt. Itaque quia iubentibus uobis mos erat gerendus, licet ea quae iubebantur potiora essent quam sustinere mediocre ingenium ualeret, sola translatione contentus non fui, ratus obscuri minimeque illustris exempli simulacrum, sine interpretatione translatum, in eiusdem aut etiam maioris obscuritatis uitio futurum, et ea quae mihi uisa sunt in aliqua difficultate sic interpretatus sum ut ea sola explanarem quae incognitarum
Abbreviated transcription (Latin):
& de eo qui ex diuersis uocib sonisq nascitur concentu. tractanis habeat᷑
ritis simis medicis usq quaq ob seruari solet. cũ ꝓnatura uulnerum auxi¬
lia medicamentoꝵ adhibent in medendo. In hoc porro libro cũ destatu
agatur uni uersȩ rei. omĩumq eorũ quȩ mundus conplectitur causa &
ratio p̃stetur. ne cesse fuit multas & uarias existere questiones. De platꝰnis
figuris. de solidis corporib: de in corporatione animȩ. uiui ficantis
sensibilem mundũ. de motu eius & agitatione ꝑpetua. destellaꝵ discursib
ratis. & errantib cunctis certarum disciplinarum artificialib remedus.
oc currendũ errat. arith meticis. astronomicis. Geometricis. Musicis quo
sin gulares domesticis. & c̃sanguineis. rationib: explicarentur. Ideoq: his ꝗn
in artificialiũ usu non fuerant. tam quã alienigenum sermonẽ ignorantib:
minime ꝓbant᷑. Porro aliis ꝗunã aliquã ex disciplinis ꝑceperant. id solum

Expanded text:
 de eo qui ex diuersis uocibus sonisque nascitur concentu tractatus habeatur,itutum quod a peritissimis medicis usque quaque obseruari solet, cum pro natura uulnerum auxilia medicamentorum adhibent in medendo. In hoc porro libro cum de statu agatur uniuersae rei omniumque eorum quae mundus complectitur causa et ratio praestetur, necesse fuit multas et uarias existere quaestiones: de planis figuris, de solidis corporibus, de incorporatione animae uiuificantis sensibilem mundum, de motu eius et agitatione perpetua, de stellarum discursibus ratis et errantibus. Cunctis certarum disciplinarum artificialibus remediis occurrendum erat, arithmeticis astronomicis geometricis musicis, quo singulae res domesticis et consanguineis rationibus explicarentur ideoque his qui in artificialium usu non fuerant tamquam alienigenum sermonem ignorantibus minime probabantur, porro aliis qui unam aliquam ex disciplinis perceperant id solum
Abbreviated transcription (Latin):
statibus. naticinati sunt. non quo delectaretur. aut crederet: sed quod.
esset auctoritas uaticmantium. ut his asseuerantibus
credi non oporteret. At uõ in eo libro qui philosophus anscribitur.
summa di ligentia. p̃cipuaq cura. om̃s exequitur huiis modi questio¬
o: nes : Priscorum hominum genus. Omĩa quȩ adusum hominũ. uitęq
agenda facultatẽ. diuino conscilio ꝓuidentiaq demanant. auxilian

Expanded text:
statibus uaticinati sunt, non quo delectaretur aut crederet, sed quod tanta statibus uaticinati sunt, non quo delectaretur aut crederet, sed quod tanta esset auctoritas uaticinantium ut his asseuerantibus parcius credi non oporteret. At uero in eo libro qui Philosophus inscribitur summa diligentia praecipuaque cura omnes exequitur huius modi quaestiones: priscorum hominum genus omnia quae ad usum hominum uitaeque agendae facultatem diuino consilio prouidentiaque demanant auxilian
Abbreviated transcription (Latin):
&uota tanto deo conuenientia nuncupasse. quȩ tibi multo melius st̃
tuõ naturȩ demonũ p̃stare rationẽ mauis opus esse dicit. quã ferre
riȩ suꝑuecteq contẽplationis sit. quȩ appellatur epoptica. altiori
aliquanto quã phisica. ꝓptereaq nobis. qui de natura rerũ nuno dispu¬
is. nequaquã conueniens eẽ. uideatur. Idem tamen
& strictĩ de his potestatib quȩ dii putantur. locutus. credo. ꝓpterea.
ne mundi constitutio in ꝑfecta relinqueretur. ex qͦta cumq parte
si sileret. De huius modi rebus credule mage. quã ꝑsua denter & ꝓ¬
babiliter ostendit. oportere credulitatẽ. om̃s doctrinas prȩcedere
Deniq non frustra depythagora dictũ. ipsum dicere ꝓptereaq: ultra
quęri non oportere. Ergo inquit neq ꝓbationes semꝑ adhibende. nee
ꝑsuadens. assertio his quȩ dñr apriscis. diuina. quadam sapientia p̃ditis.
simul exponit ea queor oorpheus & linus. & museus de diuinis pore¬

Expanded text:
uota tanto deo conuenientia nuncupasse. Quae tibi multo melius sunt o naturae daemonum «praestare rationem maius esse opus» dicit «quam ferre riae superuectaeque contemplationis sit, quae appellatur epoptica, altior aliquanto quam physica, proptereaque nobis, qui de rerum natura nunc disputamus, nequaquam conueniens esse uideatur. Idem tamen breuiter et strictim de his potestatibus quae dii putantur locutus, credo propterea ne mundi constitutio imperfecta relinqueretur ex quotacumque parte, si sileret de huius modi rebus, credule mage quam persuadenter et probabiliter ostendit oportere «credulitatem» omnes doctrinas praecedere, denique non frustra de Pythagora dictum «ipsum dicere» proptereaque ultra quaeri non oportere. Ergo, inquit, neque probationes semper adhibendae nec persuadens assertio his quae dicuntur a priscis diuina quadam sapientia praeditis. Simul exponit ea quae Orpheus et Linus et Musaeus de diuinis pote
Abbreviated transcription (Latin):
ducet euũ. si negleget claudũ iter uitȩ serpens cũ familiari demũ stultitia
reuocabit᷑ ad inferna. S hec ꝗdẽ nouissime ꝓuenient: meritis iã uitae
locatis. Nunc uõ diuinȩ ꝓuidentiȩ spectari pensũ conuenit ex m̃brorum

Expanded text:
ducet aeuum; si negleget, claudum iter uitae serpens cum familiari demum stultitia reuocabitur ad inferna. Sed haec quidem nouissime prouenient meritis iam uitae locatis; nunc uero diuinae prouidentiae spectari pensum conuenit ex membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
post stacionẽ sumit exordium. S ellarum uõ errantium opera.
quȩ ꝓpt̃ modulatam. & consonam celebrantur agitationem. quam
idem appellat choream. in ꝓgressib et ã factibus earũdẽ stellarum
icue uidentur. Ut cum apparent nimio quodam in
trorsum ferri putantur. cũ incȩtib quoq & effulsionib & abscon¬
sionib uł in eo is. uł in occidius. conuersionib quoq & equi noctiis.
omnibusq trans figurationib hoc amplius in defectionib & repa¬
Hunc frustra dicit terrerȩ suꝑ uacuum laborẽ. ꝓptereaq excusat.
ratꝰ tractatum istum ad astronomiã potius quã phisiologiam ꝑtinere.
Parabolas enĩ quas dam appellat. qͥ comitatus sunt siderum. ut iuxta
quȩ uesit eoꝵ cetus significatio. Perdia metrum uõ contra distan¬
tium a sestellarum positionẽ intellegi. cũ ex medietate stellȩ. ad

Expanded text:
post stationem sumit exordium. Stellarum uero errantium opera, quae propter modulatam et consonam celebrantur agitationem, quam idem appellat choream, in progressibus et anfractibus earundem stellarum perspicue uidentur, ut cum apparent nimio quodam inctrorsum ferri putantur, tum in coetibus quoque et effulsionibus et absconsionibus uel in eois uel in occiduis, conuersionibus quoque et aequinoctiis omnibusque transfigurationibus, hoc amplius in defectionibus et repahunc frustra dicit terere superuacuum laborem proptereaque excusat ratus tractatum istum ad astronomiam potius quam physiologiam pertinere. «Parabolas» enim quasdam appellat, qui comitatus sunt siderum, ut iuxta quaeue sit earum coetus significatio; per diametrum uero contra distantium a se stellarum positionem uult intellegi, cum ex medietate stellae ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq causȩ speciem pemonstrare. Qđ ita demũ cõmode fiet. si adeoꝵ quȩ ad¬
orib: inplicant᷑ orriginẽ facto recursu ꝑinde. ut in his quae e
itẽ materiarũ ex quib: mundi sensilis co augm̃tata molicio .ẽ. consideremus.
nec naturam mͦ ueram illã ueterẽ. quȩ suit concretionẽ. s antiquas etiã ipsorum
elem̃toꝵ ꝑpessiones. nullus quippe ad hoc usq tẽpus geniturã eoꝵ indicauit.

Expanded text:
que causae speciem demonstrare. Quod ita demum commode fiet, si ad eorum quae erroribus implicant originem facto recursu, perinde ut in his quae ex item materiarum, ex quibus mundi sensilis coagmentata molitio est, consideremus nec naturam modo ueram illam ueterem, quae fuit ante concretionem, sed antiquas etiam ipsorum elementorum perpessiones. Nullus quippe ad hoc usque tempus genituram eorum indicauit,
Abbreviated transcription (Latin):
potius quã oblectationis satis cõmoda : quippe que discre pantes & in con¬
sonantes animȩ cõmotiones ad concentũ. exornationẽq: concordiȩ musis
auxiliantib reuocet. Rithmus aut̃ datꝰ ut medela contra in lepidã numeroꝵq:¬
& modoꝵ nesuã grẽq exꝑtẽ in plerisq naturã. Nẽ qm̃ cuneta exceptis ad modũ
paucis executi sumus. quȩ ꝓuidȩ m̃tis intellectus instituit oportet de illis
etiam quȩ ne cessita sinuehit dicere. Mixta si quidẽ mundi sensilis ex necessitatis
ne cessitate pͥmia rerũ mundiq: ex ordia. constiterunt. Si ꝗs g uere iuxtaq¬
in erã fidẽ mundi huiꝰ institutionis insinuaturꝰ erit hunc oportet erraticȩ¬

Expanded text:
potius quam oblectationis satis est commoda, quippe quae discrepantes et inconsonantes animae commotiones ad concentum exornationemque concordiae Musis auxiliantibus reuocet; rhythmus autem datus ut medela contra illepidam numero gratiaeque expertem in plerisque naturam. Nunc quoniam cuncta exceptis admodum paucis executi sumus, quae prouidae mentis intellectus instituit, oportet de illis etiam, quae necessitas inuehit, dicere, mixta siquidem mundi sensilis ex necessitatis necessitate prima rerum mundique exordia constiterunt. Si quis ergo uere iuxtaque meram fidem mundi huius institutionem insinuaturus erit, hunc oportet erratic
Abbreviated transcription (Latin):
triplũ c̃ẽ: de monstrat. in altero formulȩ latere. Sunt hic quoq due medietates
una innouẽ. altera in xii. numeris. Nouẽ medietas aduersũ.ui. limitẽ ẽparieta
iencuplo superat. ht̃ enĩ totũ sex. & eiꝰdẽ dimidiã portionẽ. iđ .iii. eadẽ aduersus
e seop o lunite conparata. duplo p̃cedit᷑. Bis enĩ nouẽ .x. euiiisunt. Rarsum alia
erat senario limite. haec eadẽ ratio inuenit᷑ int̃ alios quoq duos limites dupli

Expanded text:
triplum esse demonstrat in altero formulae latere. Sunt hic quoque duae medietates, una in nouem, altera in duodecim numeris. Nouem medietas aduersum sex limitem comparata sescuplo superat, habet enim totum sex et eius dimidiam portionem, id est tres; eadem aduersum decem et octo limitem comparata duplo praeceditur, bis enim nouem decem et octo sunt. Rursum alia erat senario limite. Haec eadem ratio inuenitur inter alios quoque duos limites dupli
Abbreviated transcription (Latin):
numerus. epitrito numero. conplet quantitatẽ qua druplã. et diapente simphonia.
addita diapason simphoniȩ. triplam efficit quantitatẽ. Diatessaron uõ simphonia
rita ratio .ẽ. ut sepe iam diximus. Ex his aut̃ dis diapason simphon
sex numeri epitritus est oc tonarius numerꝰ huius aut̃ ipsius triplus est his qui xxiiii.

Expanded text:
numerus epitrito numero complet quadruplam quantitatem, et diapente symphonia numerus epitrito numero complet quadruplam quantitatem, et diapente symphonia addita diapason symphoniae triplam efficit quantitatem, diatessaron uero symphonia epitrita ratio est, ut saepe iam diximus. Ex his autem disdiapason constat sex numeri epitritus est octonarius numerus, huius autem ipsius triplus est is qui in uigint
Abbreviated transcription (Latin):
epitritꝰ est : Oc touõ numeri xii. numerus sescuplaris .xii. igitur numerꝰ sex numeri duplex.
sex. Rursum diapente aduersum diatessaron simphoniã precellit unotono. Qui ppediapente
constat extrib: tonis & hemitonio. diatessaron uõ ex duobus tonis & hemitonio iđ dimidio
tono. Ex quo apparet tonũ in epogdo a ratione inueniri. & sescuplũ modũ epitrito modo
potiorẽ esse ratione epogdo a. Si quidẽ ex sescuplo ut puta nouẽ ad uersũ .ui. sublato epitrito
in duplici modo posita inuenitur. diatessaron aut̃ in epitrita. ꝙ ex his confit. in ea ratione.
positũ dinoscitũr. in qua est octonumerꝰ ad uersum trianumerũ. & eñĩ triũ epitrita sunt .iiͦIͬIͬ.
hoꝵ duplicia .uIIͦIͦ. dia pason aut̃ & diapente. in ratione tripla. Se scuplaris enĩ & duplex
ea simphonia quȩ disdiapason appellat᷑. rationẽ obtinet quadrupli. Additus  triplex

Expanded text:
epitritus est, octo uero numeri duodecim numerus sescuplaris. Duodecim igitur numerus sex numeri duplex, epitritus est, octo uero numeri duodecim numerus sescuplaris. Duodecim igitur numerus sex numeri duplex, duersum sex. Rursum diapente aduersum diatessaron symphoniam praecellit uno tono, quippe diapente constat ex tribus tonis et hemitonio, diatessaron uero ex duobus tonis et hemitonio, id est dimidio tono. Ex quo apparet tonon in epogdoa ratione inueniri et sescuplum modum epitrito modo potiorem esse ratione epogdoa, siquidem ex sescuplo, ut puta nouem aduersum sex, sublato epitritoin duplici modo posita inuenitur, diatessaron autem in epitrito, quod ex his confit, in ea ratione positum dinoscitur in qua est octo numerus aduersum tria numerum; etenim trium epitrita sunt quattuor, horum duplicia octo. Diapason autem et diapente in ratione tripla; sescuplaris enim et duplexea symphonia, quae disdiapason appellatur, rationem obtinet quadrupli; additus enim triplex
Abbreviated transcription (Latin):
diceret quantũ hñt int̃ se .uiIi. & tria. Oc to ł iterũ & duplex est & bis epitritus triũ numero
Rursum diapason & diapente rationẽ obtinere dixit tripli. At uõ disdiapason. quadrupi
a cognominauit. limma uõ est. cũ aliquid de est. integritati. hoc ip
emitonium si ue lima dixit. hanc habere rationẽ . quã habent uim. int̃se conparati. id est
uocatus. Su spendit enĩ opinor momenta ponderũ certa. chordis aequalib tã in plixitate.
quã in crassitu dine. & inuenit eum quitonus dr̃ in octo esse momentis it simphoniȩ musice¬
roꝵ continere inuenit᷑. Quia igit᷑ diapason ex duab primi geniis co
& diapente constat. ratio aũt diapason quidẽ induplici quantitate posita inuenit᷑
Diatessaron uõ in epurito. diapente aut̃ insescuplo etiã isnumerꝰ quẽ in duplici quantitate
diximus in ueniri. constat necese est ex epitrito & sescuplo. Et enĩ octo numerus. sex numeri

Expanded text:
diceret, quantam habent inter se octo et tria — octo enim et duplex est et bis epitritus trium numeri. Rursum diapason et diapente rationem obtinere dixit tripli, at uero disdiapason quadrupli. llabatur, limma cognominauit; limma uero est cum aliquid deest integritati. Hoc ipsum quod deest, id est hemitonium siue limma, dixit hanc habere rationem quam habent inter se numeri comparati, id estuocatus; suspendit enim, opinor, momenta ponderum certa chordis aequalibus tam in prolixitate quam in crassitudine et inuenit eum qui tonos dicitur in octo esse momentis. DE NVMERIS Irum concinere inuenitur. Quia igitur diapason ex duabus primigenis cantilenis diatessaron et diapente constat, ratio autem diapason quidem in duplici quantitate posita inuenitur, diatessaron uero in epitrito, diapente autem in sescuplo, etiam is numerus quem in duplici quantitate diximus inueniri, constet necesse est ex epitrito et sescuplo. Etenim octo numerus sex numeri
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex emitonio ꝙ ueteres limma appellabant. huius quoq rationis tractatũ habens
dixit singuloꝵ epitritoꝵ ec̃. quandã portiunculã. reliquã hanc qm̃ scilicet ipsã rationẽ
hemitonu de signans. ꝙ ait tantũ esse quantũ desit cc xltrib: ad uersus ducentis.

Expanded text:
sed ex hemitonio quod ueteres limma appellabant, huius quoque rationis tractatum habens sed ex hemitonio quod ueteres limma appellabant, huius quoque rationis tractatum habens dixit singulorum epitritorum esse quandam portiunculam reliquam, hanc ipsam scilicet rationem hemitonii designan
Abbreviated transcription (Latin):
limitib sescuploꝵ usq ep̾itritoꝵ omium. int̃ ualla conplebat. Quȩ sunt gͥ illa pͥma
spatia s Illa uidelicet quȩ continent᷑ pͥmitꝰ descripta forma. quȩ exduplicib numeris
etrondinata in quanascunt᷑ sescuplares & epitriti. In hac uõ quȩ sedo loco de scripta est
inueniunt᷑ nasci epogdoi numeri qui sunt toni. Deinde ait. epogdor spacus epitritoꝵ
omium conpleri. hȩc est etiã illa epitrita quȩ sunt in sescuplarib numeris. Nã & in his
epurita ratio continet᷑ ꝓpterea ꝙ epogdo a supputatione maior est. & se scuplaris numerꝰ
epitrito numero .i. uno tono. Eadẽ epitriti ratio etiã induplici & intriplici quantitate
contineat᷑. necesse ẽ. nec in merito. Primaił simphonia ẽ. hec ipsa quȩ appellat᷑ diates saron
pitrito modo posita. & quia epitritꝰ non solũ ex duob epogdois constat sed etiam
ex alio aliquantulo quoq scilicet sicut diatessarom. non ex solis duob tonis constat.

Expanded text:
prima spatia? Illa scilicet quae continentur primitus descripta forma, quae ex duplicibus numeris est ordinata, in qua nascuntur sescuplares et epitriti. In hac uero quae secundo loco descripta est, inueniuntur nasci epogdoi numeri qui toni sunt. Deinde ait epogdoi spatiis epitrita omnia compleri, hoc est etiam illa epitrita quae sunt in sescuplaribus numeris; nam et in his epitrita ratio continetur, propterea quod epogdoa supputatione maior est sescuplaris numerus epitrito numero, id est uno tono. Eadem epitriti ratio etiam in duplici et triplici quantitate contineatur necesse est, nec immerito. Prima enim symphonia est haec ipsa quae appellatur diatessaron, in epitrito modo posita, et quia epitritus non solum ex duobus epogdois constat sed etiam ex alio quoque, aliquantulo scilicet, sicut diatessaron non ex solis duobus tonis constat
Abbreviated transcription (Latin):
aethera flammis humorẽ liquido nr̃o spirabile flatu. Pacẽ tran quillo. litem
quoq: litigioso. Haec quippe constitu ebat elem̃ta. & initia uni uersitatis ex ꝗb
anime quoq: censebat constare substantiã ꝓptereaq: penes eã om̃iũ rerum
eẽ. plenam sententiã simili suo similitu dinẽ habentia conp̃hendentẽ. Atq:
ipse etiam plato hoc ipsum asserens: animã ex om̃ib: initis conflat. ut & ipsoꝵ¬
ac de omĩb iudicaret. Deniq postquã conmiscuit eã ex his uirtutib: ex quibus
conponendã putauit. & conpositã diuisit inpartes iuxta quasdam geo metricas

Expanded text:
aethera flammis, humorem liquido, nostro spirabile flatu, pacem tranquillo, litem aethera flammis, humorem liquido, nostro spirabile flatu, pacem tranquillo, litem quoque litigioso. Haec quippe constituebat elementa et initia uniuersitatis, ex quibus animae quoque censebat constare substantiam proptereaque penes eam omnium rerum esse plenam scientiam simili suo similitudinem habentia comprehendentem. Atque ipse etiam Plato hoc ipsum asserens animam ex omnibus initiis conflat, ut et ipsoac de omnibus iudicaret. Denique postquam commiscuit eam ex his uirtutibus, ex quibus componendam putauit et compositam diuisit in partes iuxta quasdam geometricas
Abbreviated transcription (Latin):
etiam inceteris numeris qui sunt informula. Certe conueniens oratio dispu¬
tanti. Iste enĩ timeus ꝗ in hoc libro tractat. expitagorȩ magisterio fuit. quẽ
rationabilit̃ inducit plato domesticis & familiarib: sib ꝓbationib: utentem
docere anime naturã congruere numeris concinere etiam modulaminibus¬
& musice. Nunc quo exꝗb constet anim amundi uirtutib: uelut ex partib: mbir
membrisq: co augmentata hisdẽ uirtutib & quẽ ad modũ natura eius numeris
modisq conueniat. palam factũ estꝙ illud ꝓpositũ exequens. ad hunc tractatĩ
ideret plato. manifestandũ est ut rationabili ductu. ad destinatũ oꝑis
effectũ ratione. ac uia ꝑ uenerimꝰ. Uult gͥ anima sensilis mundi tã quã ꝑmissa
usurpandi licentia nasci. cognotricẽ tamen om̃iũ rerũ quȩ sunt tã intellegibiles
quã sensiles. Est porro pitagoricũ dogma similia ñ nisi asimilib: suis conp̃hendi
ꝙ etiam empedo des sequens. ait in suis uersib: Terrã terreno conp̃hendimus.

Expanded text:
etiam in ceteris numeris qui sunt in formula. Certe conueniens oratio disputanti; iste enim Timaeus, qui in hoc libro tractat, ex Pythagorae magisterio fuit, quem rationabiliter inducit Plato domesticis et familiaribus sibi probationibus utentem docere animae naturam congruere numeris, concinere etiam modulationibus musicae. Nunc quoniam ex quibus constet anima mundi uirtutibus, uelut ex partibus membrisque coagmentata isdem uirtutibus, et quem ad modum natura eius numeris modisque conueniat palam factum est, quod illud propositum exequens ad hunc tractatum descenderit Plato manifestandum est, ut rationabili ductu ad destinatum operis effectum ratione ac uia peruenerimus. Vult igitur animam sensibilis mundi tamquam permissa usurpandi licentia nasci, cognitricem tamen rerum omnium quae sunt tam intellegibiles quam sensiles. Est porro Pythagoricum dogma «similia non nisi a similibus suis comprehendi». Quod etiam Empedocles sequens ait in suis uersibus: Terram terreno comprehendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
numeri contineant᷑. quoꝵ interualla miedietatũ capiant int̾iectionem.
limitẽ iuxta rationẽ duplicis quantitatis. & a se distar¬
int̾ponunt᷑ duȩ medietates una octonarii numeri.
altera nouenarii. gͦ oc tonumerꝰ aduersus sex limitẽ¬
conparatus p̃cedit eum tertia eiusdem senarii
limitis portione iđ duob ipse aut̃ p̃cedit᷑ t̃cia
portione duo dec̃ limitis. iđ .iiiͬ. Sic una¬
medietas octonumeri. quota parte p̃cedit

Expanded text:
numeri contineantur quorum interualla binarum medietatum capiant interiectionem. limitem iuxta rationem duplicis quantitatis et a se distainterponuntur duae medietates, una octonarii numeri, altera nouenarii. Ergo octo numerus aduersum sex limitecomparatus praecedit eum tertia eiusdem senarii limitis portione, id est duobus, ipse autem praeceditur portione duodecim limitis, id est quamedietas octo numeri quota parte praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
yppate. edens gra uissimũ sonũ ultima uõ nete: acutũ edens sonũ: ꝗ duo diuersi
habent int̃se miro quodã generȩ concentũ. & consonantiã. Post uõ aucta musica est
as sũptis in utrãq: partẽ plurib: fidib: Priores tamen simphoniȩ ꝑseuerant in suo nominȩ
& ex his heque ad debant᷑ conponebant᷑ ut dia pason. ad iuncta sibi ea que diatessaron dr̃
ad iuncta quoq alia dia pente: accepit duplicẽ ꝑfectionẽ: ꝓptereaq: dis dia pason uoca t
cũ numeris germanitatẽ. Itaq: diatessaron cantilenã dixit. eandẽ habere rationẽ quã ht̃¬

Expanded text:
hypate edens grauissimum sonum, ultima uero nete acutum edens sonum; qui duo diuersi soni hypate edens grauissimum sonum, ultima uero nete acutum edens sonum; qui duo diuersi soni habent inter se miro quodam genere concentum et consonantiam. Post uero aucta musica est assumptis in utramque partem pluribus fidibus; priores tamen symphoniae perseuerant in suo nomine et ex his hae, quae addebantur, componebantur, ut diapason adiuncta sibi ea quae diatessaron dicitur, adiuncta quoque alia diapente accepit duplicem perfectionem proptereaque disdiacum numeris germanitatem. Itaque diatessaron cantilenam dixit eandem habere rationem quam h
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ quod uult intellegi: Dicã s quȩ antedicenda sunt . pͥus expi
& uerba. horũ aut sillabȩ. silla barũ litt̃ȩ. quȩ sunt pͥme uoces in diuidue. at
elementariȩ. Ex his eñĩ totius orationis cõstituitur continentia. & ad postremas
quȩ amusicis appellant᷑ sistemata. hȩc aũt ipsa constant. ex certo tractu. ꝓnun
quȩ a nobis uocant᷑ soni hi aut̃ soni pͥma sunt fundaꝑenta cantus. Est aũt in sonis
ntia. iuxta chordarũ intentionẽ. Siquidẽ acuti soni uehementius & citiuꝰ
ꝑcusso aere excitent᷑. grauiores aũt. quocies leniores & tardiores pulsus erunt.¬
& accentus quidẽ existunt. exnimio incitatoq: pulsu. succentꝰ uõ leni & tardiore:
Exaccentib porro. & succentib: uariata ratione musice cantilena. symphonia dr̃
in ordinẽ. nascitur ea cantilena. quȩ epogdous & dia pason uocat᷑ Propterea
epogdo us ꝗa ueteres musici octo solis chordis utebant᷑. quarũ princeps erat

Expanded text:
 quod uult intellegi? Dicam; sed quae ante dicenda sunt prius expliet uerba, horum autem syllabae, syllabarum litterae quae sunt primae uoces indiuiduae atque elementariae; ex his enim totius orationis constituitur continentia et ad postremas quae a musicis appellantur systemata. Haec autem ipsa constant ex partibus quae existuqui a nobis uocantur soni; hi autem soni prima sunt fundamenta cantus. Est autem in sonis differentia iuxta chordarum intentionem, siquidem acuti soni uehementius et citius percusso aere excitantur, grauiores autem quotiens leniores et tardiores pulsus erunt, et accentus quidem existunt ex nimio incitatoque pulsu, succentus uero leni et tardiore, ex accentibus porro et succentibus uariata ratione musicae cantilena symphonia dicitin ordinem nascitur ea cantilena quae epogdous et diapason uocatur, propterea epogdous, quia ueteres musici octo solis chordis utebantur, quarum princeps erat
Abbreviated transcription (Latin):
medietatũ int̾ uallũ epogdoum ẽ. Nouẽ enĩ numerꝰ totũ octo inse continet
& eius octauã portionẽ iđ unũ.¬
& eius octauã portionẽ iđ unũ. Sic duȩ medietates precellunt limiteꝰ.
et alimitib p̃cellunt᷑ duplici diuersaq ratione. altera partib altera numeris.
si cut hostensus est. Hac eadẽ ratio etiã intriplicib numeris inuenitur.
Sex enĩ limtã sunus. distans ax ͤ. & uiii. altero limite. Int̾ uallũ ꝙ int̃ iacet.¬

Expanded text:
 octonarium in se continet et eius octauam portionem, id est unum. Sic duae medietates praecellunt limites et a limitibus praecelluntur duplici diuersaque ratione, altera partibus, altera numeris, sicut ostensum est. IMG 8 Haec eadem ratio etiam in triplicibus numeris inuenitur. Sex enim limes unus distans a decem et octo altero limite interuallum quod interiacet
Abbreviated transcription (Latin):
in corde ac medie tate. ut rationabilis uera animantis in cerebro.
Vnde cętera quidẽ animabratuno
utuntur principali. quod
incorde ÷. at uõt hõib
duob uno in corde:
altero inca¬
Certe hõis membra. sequuntur ordinationẽ mundani corporis. Quarȩ
simundus animaq: mundi huius sunt ordinationis. ut sumitas quidem
sit dimensa celestib hisq subiecta diuinis potestatibus quȩ appellantꝰ
angeli & demones. intra uõ terrestrib & imperant qui dẽ cęlestia exe¬
quuntur uõ angelicȩ potestates. reguntur. porro terre
summũ locũ optinentia. scđa medietatẽ ea uõ quȩ subiecta sunt.
unã ⁊ sequent̃ & iã innatura hõis est quiddam regale. hic de est pau¬
lulum quoq Est aliud quoq in medio positũ. est tertium in imo.
sum mum ꝙ imperat. medium quod agit. Tercium ꝙ regitur &
ꝯstitutus. Reguntur & dispensantur. cetera pubetenus & in fra.
Atq: eandem ordinationem inuenimus etiam in libris policię. In

Expanded text:
in corde ac medietate, ut uero rationabilis animantis in cerebro. Vnde cetera quidem animalia uno utuntur principali, quod in corde est, at uero homo duobus, uno in corde, altero in caCerte hominis membra sequuntur ordinationem mundani corporis; quare si mundus animaque mundi huius sunt ordinationis ut summitas quidem sit dimensa caelestibus hisque subiecta diuinis potestatibus quae appellantur angeli et daemones, in terra uero terrestribus, et imperant quidem caelestia, exequuntur uero angelicae potestates, reguntur porro terrena, prima summum locum obtinentia, secunda medietatem, ea uero quae subiecta sunt imum, consequenter etiam in natura hominis est quiddam regale, est aliud quoque in medio positum, est tertium in imo, summum quod imperat, medium quod agit, tertium quod regiturpectore constitutus, reguntur et dispensantur cetera pube tenus et infra. Atque hanc eandem ordinationem inuenimus etiam in libris Politiae. In
Abbreviated transcription (Latin):
tior celũ sublimisq ꝯscendas: hoc accipe sorbillandũ. Ac tũ matͥ apotie¬
si q̃ cũ illa forte ꝯuen̾at ⁊iã pͥdẽ libros qͥ ex philologiȩ ore defluxer̃ manu

Expanded text:
tior caelum sublimisque conscendas, hoc tibi accipe sorbillandum». Ac tunc matri Apotheosi, quae cum illa forte conuenerat et iam pridem libros, qui ex Philologiae ore defluxeran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplexa cyllentũ. Elio cichimũ cculũ hoc ÷ in luna ꝯlocauit hospiciũ.
Q ue qͥdẽ gͥuis pulsus modis rautioribꝰ ꝑsonabat. Sola nͦ qͣ uector eiꝰ

Expanded text:
plexa Cyllenium, Clio citimum circulum, hoc est in Luna collocauit hospitium, quae quidem grauis pulsus modis raucioribus personabat. Sola uero, quod uector ei