comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipere cõmuimẽ De sacerdotib: ił clericis quiꝑ potuinias alioꝵ sacer dorũ acdas
ant benefitia subripiunt id subuertunt. Sancitue atq omnib: modisꝓhibitã it
siquis prbi p̃neutus fuerit alica cderico auit laicomunera dare aut dedisseantaliq
pecuma tribuere ut alterins prbiaȩ clesia subripiat ꝓaccupiditate setirapiacurpis li¬
crigratiadeiciat᷑ adero & alien existat aregola Nasi ꝓmiscđa epo placuorit longorpi
re eũpemtndo queges hg̃liacarteri s erunare clndere : & usq ad satis faccione ibidi¬
tinerolicent & postea si se correxerit & talia demntepsimimime se facere ꝓ miserit: hni
nerga eũ agere poteriesi coluerie & ipse dignꝰ in uiertus fuerit. Vt seculares deuiris dol¬
to sinctitũe : nel aico uł seculares deuiris dodicatis aecde que facultatib aliquid ad sepuen
uł p̃sumant p̃t reuerentiã ꝑtinere : Quoꝵ quarũq sacer dotib: disponendi indis cusse ad

Expanded text:
 De sacerdotibus vel clericis, qui per pecunias aliorum sacerdotum ecclesias aut beneficia subripiunt vel subvertunt. Sancitum est atque omnibus prohibitum, ut si quis presbiter praeventus fuerit alicui clerico aut laico munera dare aut aliquam pecuniam tribuere, ut alterius presbiteri ecclesiam subripiat, pro hac cupiditate seu rapina turpis lucri gratia deiciatur a clero et alienus existat a regula. Nam si pro misericordire eum, poenitendo quae gessit, in carceris aerumna recludere, et usque ad satisfactionem ibi detineri, et postea, si se correxerit, et talia deinceps minime se facere promiserit, humanius erga eum agere, poterit, si voluerit, et ipse dignus inventus fuerit. 118 Ut nullus eto sancitum est, ne laici vel saeculares de viris Deo dicatis ecclesiaeque facultatibus aliquid ad se putent vel praesumant praeter reverentiam pertinere, quorum quarumque sacerdotibus disponendi indiscusse a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
one nisi digne penituerit coherceat᷑. De laicis tuitiosis adericisnisi spente uoluerint non reci¬
piendis similit̃ et dedericis. Om̃s epi inttia sessione ad damaner̃. Sane dignũẽ ut sicut sa¬
cerdotes uł dericos sua macensatione uł secularib: indieus laicinenre piunt. ita ipsi sacerd¬
tũ uł dericorũ accusationib: seuae cdesiastius negotiis nisis ponte non recipiant᷑. Qm̃
in conueniensẽ ut hi quihos respuunt ab his rocipiant᷑. Ut hn qui spente hominẽ occi

Expanded text:
ione, nisi digne poenituerit, coherceatur. 211. De laicis vitiosis a clericis, nisi sponte voluerint, non recipiendis. Omnes episcopi in tertia sessione adclamaverunt: « Sane dignum est, ut sicut sacerdotes vel clericos sua in accusatione vel secularibus iudiciis laici non recipiunt, ita ipsi sacerdotum vel clericorum accusationibus seu ecclesiasticis negotiis nisi sponte non recipiantur; quoniam inconveniens est, ut hi, qui hos respuunt, ab his recipiantur. » 212. Ut hi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
roꝓxiituin cohibis nec semimis eius comixtione maculaberis. Et indecretalib: papogre¬
gornlegit᷑ si quis diacona aut mona chã aue cõmatre spiritabe a ne fratris ucore aut nepta
aut nouercã ut nurũ suã aut cõ sobrinã aut deꝓpria cognatione ul quã cognat habnit duxerit o

Expanded text:
roximi tui non coibis, nec seminis ejus commistione maculaberis . Et in decretalibus papae Greroximi tui non coibis, nec seminis ejus commistione maculaberis . Et in decretalibus papae Gregorii legitur: Si quis diaconam, aut monacham, aut commatrem spiritalem, aut fratris uxorem, aut neptam, aut novercam, aut nurum suam, aut c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ consiliũ & bene dictionẽ sacerdocis & cosaltu altorũ banoꝵ hominu ea sponsare &lo¬
giotime dotare debet. Scribie nãq: delegatimomatrimoniobeat̃ agastmn itatalis eẽ debut
que uaor habendae iit scđm legẽ fit casta iuirgi nitate & dodatata legittime & a prrent¬
Κ oradita sponso & a para nimifis aitipienda & ita scđm lego & ennange liuptiblicis miptis h
ouiscata mcõ iuguolicite sinida & omib: dieb: iute suꝑ̧ nisi eax consensu & catisa uacandidm̃ nũ quã
ꝓpt̃ hominẽ separanda. Et si fornicata. fuerit & uireiꝰ nolueru dimittenda sedilla iniuent
altera ñducenda quia ad ulteri regnũ dĩñ pos si debt̃ . & pȩnitentia illiaccipien¬
da: Nolito nos uirihabere uxores quoru prioros mariti ui aunt adulterina enis
homo ad ꝓxima sanguinis suin acedat utreuelet᷑ pitudme ei : Similu scriptue. Cumxo¬

Expanded text:
 consilium et benedictionem sacerdotis, et consultu aliorum hominum bonorum, eam sponsare et le consilium et benedictionem sacerdotis, et consultu aliorum hominum bonorum, eam sponsare et legitime dotare debet. Scribit namque de legitimo matrimonio beatus Augustinus ita: Talis esse debet quae uxor habenda est, ut secundum legem sit casta in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita sponso, et a paranlicite sumenda, et omnibus diebus vitae suae, nisi ex consensu et causa vacandi Domino, nunquam propter hominem separanda. Et si fornicata fuerit, et vir ejus voluerit, dimittenda, sed illa vivente altera non ducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt, et poenitentia illi accipienda. Nolite vos, viri, habere uxores quarum priores mariti vivunt: adulterina enim sunt homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus . Similiter scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
es dedermnae si ue ques psi mneines exconsensu delogerint. Uenullus etentas mptias autrap¬
tã faciat uł ꝓpm quã stiã ant qua suosppinquus habint ducat uxore seddotatã & aparenti¬
d xcumi b traditã ꝓbene dictionẽ sacerdotũ acipiat quiuul nubore coiuge : Sancitũe nt pullie¬
nuptie ab his qt inubere cupiant fiant qr sepe innuptiis clam factis graina peccatã .
sponsis aliorũ quã & m ꝓpinquns siue ad ulterimis c̃ingiis & qđ perus oñ dicere consangi¬
neis ad croscunt uł ad cumulent᷑ s. Ex hisatitẽ ꝓcreari solene cȩoi. clatidi gibbi & lipp¬
di si uc aliicur pibs macalis asꝑsi : Et hoc node incops fiat : omnib: catendue. Sedpri¬
us conueniendẽ sacerdos incuius parrechiȩ nuptiȩ ficridebent inecclesia corã popu
au lo & ibi inquirereina cũ populo ipsesa cerdos debetsicius ꝓpinquasitan nõ aut
altorius u  uł sponsa uł ad tltora & silicita & hanesta orimia parit̃ iuenerił ta

Expanded text:
tes dederint, sive quos ipsi vicinos ex consensu delegerint. 179. Ut nullus occultas nuptias aut raptum faciat, vel quam propinquus suus habuit ducat uxorem; sed dotatam et a parentibus traditam per benedictionem sacerdotum accipiat, qui vult nubere, unuptiae ab his qui nubere cupiunt fiant, quia saepe in nuptiis clam factis gravia peccata, tam in sponsis aliorum, quam in propinquis sive adulterinis conjugiis, et, quod pejus est dicere, consanguineis, accrescunt vel accumulantur. Ex his autem procreari solent caeci, claudi, gibbi, et lippi, sive alii turpibus maculis aspersi, et hoc ne deinceps fiat omnibus cavendum est. Sed prius conveniendus est sacerdos, in cujus parochia nuptiae fieri debent, in ecclesia coram omni populo, et ibi inquirere una cum populo ipse sacerdos debet, si ejus propinqua sit, an non, aut alterius uxor, vel sponsa, vel adultera. Et si licita et honesta pari
Abbreviated transcription (Latin):
ccoluiii. Ut me tropolitani eporũ cũ¬
prouinci alium causas non presumant
audire nisi pͣsentes omnis fuerint ep̃i
cumprouinciales.
coc lxi. Dehis qui in alterius fama
aut scripturam aut uerba contumeli¬
osa confixerint¬
ccclx iiii. Dehis qui irati crimen
ali quod cuilib& dixerint si postea
re sipiscentes hoc ꝑficere noluerint cecluiii.V
quid a gendum sit
agatur ubi crimen ad missum esse¬

Expanded text:
. Ut metropolitani episcoporum conprovincialium causas non praesumant audire, nisi praesentes omnes fuerint episcopi conprovintiales. . 361. De his qui in alterius famam aut scripturam aut verba contumeliosa confixerintssunt. 364. De his, qui irati crimen aliquod cuilibet dixerint, si postea resipiscentes hoc perficere noluerint, quid agendum sitagatur, ubi crimen admittitur: e
Abbreviated transcription (Latin):
prius adeũ recurrat caritatis studio. ut familiari colloquio cõmonitus ea sanare debeat q̃ ui que

Expanded text:
prius ad eum recurrat charitatis studio; ut familiari colloquio commonitus, ea sanare debeat quae in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orũ fuerit qui argentũ ꝓ hoc accipere uelit in sua maneat potestate :i uata qđ eret illi quiha¬
ꝑ soluere debet conuenorit: xxi. Deoporib: in rostaurationẽ ecclesiarũ adimplendis : Si
tius sequat uoluntas: Nullacontamen remaneat quin sicut a nob sȩptis sue . hoc¬
partib: ecclesiarũ ꝑ soluat. Et hoc orinib: nocũ sit quia quicũq: neg lugent exxenibt ugerit & co¬
rã nob̵ exxinde neglegens reꝑtas fuerit : illud uolum omnino ut sabtat qđ in nr aapidulari
deacro cõmuni consulta fideliũ nr̃orũ ordinauim xxiii. De comitib: ueminis trisee łe
& denris et dese & desus hominib: obtinere pos sint adiutores momnib: fiant : Ee quĩq pri¬
ma & secunda uicȩ dehis a comite ã monitus non se correxit : uolumꝰ ut ꝑ eunde comite ci negle¬
gentia ad nram notitiã ꝑferat ut nr̃a auccoritate qđ in nr̃o capitulari continet᷑ subire cogati¬

Expanded text:
episcoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere velit, in sua maneat potestate. 23. De antiquiepiscoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere velit, in sua maneat potestate. 23. De antiquipersolvere debet convenerit. 22. De operibus in restaurationem ecclesiarum adimplendis. Simipotius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin, sicut a nobis saepe esiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicumque neglegenter exinde egerit, et coram nobis exinde neglegens repertus fuerit, illud volumus omnino ut subeat, quod in nostro capitulari de hac re communi consultu fidelium nostrorum ordinavimus. 25. Comites vero ministris ecclesiae et de nostris et de se et de suis hominibus obtinere possint, adiutores in omnibus fiant. Et quicumque prima et secunda vice de his a comite admonitus non se correxerit, volumus ut per eundem comitem eius neglegentia ad nostram notitiam perferatur, ut nostra auctoritate quod in nostro capitulari continet, subire cogat
Abbreviated transcription (Latin):
sed illa sola ꝑtocũ regnũ nrm̃ ab omnib: habeat᷑ iuxtaillã constitutionẽ sicut incapitulis quȩ de aucre¬
illis comitib: dedimꝰ inquorũ ministeriis moneta ꝑcutit᷑ constitũ ẽ quia tunc uolumꝰ missos nr̃os huius
rei gratia dirigere ꝑ singulos comitatus quidiligent̃ inquirant qualit̃ comites in hoc nrãm iussionẽ
adimplere certauerint : & quicũq neglegens inde inuentus fuerit : uolemus ut ante nram̃ p̃sen¬
tiã quã totius uenire iubeat᷑. ut rationẽ reddat utrũ hoc qđ uissimus facere noluerit aut non potue¬
rit aut aliquare p̃pediente id facere non pocuerit. aut cur nobis ipsã in possibilitatẽ ad tẽpus n ad¬
nuntiauit : Quia supse aut non noluit aut siue neglegentiȩ causa nom potuit : nostalẽ in uenire uou¬

Expanded text:
sed illa sola per totum regnum nostrum ab omnibus habeatur, iuxta illam constitutionem, sicut in capitulis, quae de sed illa sola per totum regnum nostrum ab omnibus habeatur, iuxta illam constitutionem, sicut in capitulis, quae de illis comitibus dedimus in quorum ministeriis moneta percutitur, constitutum est. Quia tunc volumus missos nostros huius rei gratia dirigere per singulos comitatus, qui diligenter inquirant, qualiter comites in hoc nostram iussionem adimplere certaverint. Et quicumque neglegens inde inventus fuerit, volumus ut ante nostram praesentiam quantotius venire iubeatur, et rationem reddat, utrum hoc quod iussimus facere noluerit aut non potuerit; aut si aliqua re praepediente id facere non potuit, cur nobis ipsam impossibilitatem ad tempus non adnuntiavit. Quia si ipse aut non voluit, aut suae neglegentiae causa non potuit, nos talem invenire volu
Abbreviated transcription (Latin):
ut habeant : Seduolumꝰ ut unus quisq fideliũ nrorũ ꝓcuratores rerũ suarũ deins specialit̃ instru¬
ant : ut quandocũq & unde cũq: legatione aduenerit. & aut litte ras aut mis sũ uiderint honori
fice illã in omni loco imperiinri ꝓpt̃ dnm̃ & totius regni honorẽ omnes suscipere non nec legant¬
nitore nrõ &a nob ꝑcapitulare ordinatis unt mis sos ad hoic specialit̃ conscitutos qui hoc iugit̃ p̃uideant
habeant : ut omnia quȩ adeas dẽ legationes suscipiendas ꝑtinent fideles nr̃i ad hoc constituti ad tẽ¬
pus p̃parare studeant ut nontunc sit necesse n delonge querere uł ad ducere. quandotẽ pus
pos sit emendari spatiũ usq: missã scĩ martini dare decreuimꝰ ut unus quisq: comit
ministerus dehociussionẽ nram̃ tunc possit habere adimpletã quatenus ab illa die non alia

Expanded text:
ut habeat. Sed volumus ut unusquisque fidelium nostrorum procuratores rerum suarum de his specialiter instruut habeat. Sed volumus ut unusquisque fidelium nostrorum procuratores rerum suarum de his specialiter instruat, ut quandocumque undecumque legatio advenerit, et aut lifice illam in omni loco imperii nostri, propter nostrum et totius regni honorem, omnes suscipere valeantenitore nostro et a nobis per capitulare ordinati sunt, missos ad hoc specialiter constitutos, qui hoc iugiter praevideant, habeant, ut omnia quae ad easdem legationes suscipiendas pertinent, fideles nostri ad hoc constituti ad tempus praeparare studeant, ut non tunc sit necesse de longe quaerere vel adducere, quando tempus possit emendari, spatium usque ad missam sancti Martini dare decrevimus, ut unusquisque comitum in suis ministeriis de hoc iussionem nostram tunc possit habere adimpletam; quatinus ab illa die non alia,
Abbreviated transcription (Latin):
at: XVI De ihonoratione regisꝓpt̃ neg legentiã eorũ quilegat iones male recipiunt:
De honoratione quo que regis & regni mala fama mextoras nationes disꝑsaꝓpt̃ neglegentiã eori
quilegationes ad nos directas in suis mansionib: autmale recipiunt aut conscitutã a nob ex¬
pen sam ñ tribuunt aut parua redadona renolunt . aut furta aliquideis subripiunt aut qdđ
pessimũ ẽ aꝑtas uiclentias eos docendo & res eorũ diripiendo inipsis excercere non ꝑtimes cunt :
hoc omnib: notuẽe uolumus qđ quicũq: ex his quihonores nr̃os habent. ab hinc neglegentiã
hanc em̃dare ñ certauerint. & suos homines qui eius uice hoc agere debent ut id bene ꝑficiant non
sustruxerint aut non conscrinxerint ut ulterius illud neglegere non p̃sumant . & hononorẽ
nrm̃ & regnũ nob̵ cõmis sũ custodire contẽpserint : nec nrm nec regninr̃i honorẽ ulterius uo

Expanded text:
at. 16. De inhonoratione regis propter neglegentiam eorum qui legationes male recipiunt. at. 16. De inhonoratione regis propter neglegentiam eorum qui legationes male recipiunt. De inhonoratione quoque regis et regni, et mala fama in exteras nationes dispersa, propter neglegentiam eorum qui legationes ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut paravereda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut quod perpessimum est, apertas violentias eos caedendo et res eorum diripiendo in ipsis exercere non pertimescunt, hoc omnibus notum esse volumus, quod quicumque ex his qui honores nostros habent, abhinc neglegentiam hanc emendare non certaverit, et suos hoinstruxerit, aut constrinxerit ut ulterius illud neglegere non praesumant, et honorem nostrum et regni nobis commissi custodire contempserit, nec nostrum nec regni nostri honorem ulterius volumus
Abbreviated transcription (Latin):
itinere seruanda usq:ͥ ad marchã hoc omnib: nocũ fieri uolumꝰ : qđ quicũq: auctorẽ dã pnisibi p̃te¬
nno in latinominatim cognoscit : ut iustitiã de illo quȩrat & accipiat : XV Dedenin¬
atione ut qui in hostẽ ꝑgunt suos quim suo obsequio sunt unas quisq cognoscat: De inceps
tali itinere ꝑgunt. siue sui sint siue alieni ut ille deeorũ factis sesciat redditurũ quia¬
uc quid ipsi in pace uiolanda deliquerint. ad ipsius debet periculũ ꝑtinere : Eas¬
cet conditione . ut pacis uiolator primũ iuxta facinoris qualitatẽ siue corã nob̵siue co¬
rã missonrõ dignas pȩnas ꝑ soluat. & senior quisecũ talẽ duxerit quẽ aut constringe¬
re noluit aut non potuit ut uram iussionẽ seruaret & insuꝑ in regnonrõ p̃das face
re sicut dec& nog lexerit. hon ore suo priuet᷑ ut scilicet neut̃ illorũ sine iusta uindicta remane¬

Expanded text:
itinere servanda usque ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicunque auctorem damni sibiitinere servanda usque ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicunque auctorem damni sibi inlati nominatim cognoscit, ut justitiam de illo quaerat et accipiat. Et itiatione, ut qui in hostem pergunt, suos, qui in suo obsequio sunt, unusquisque cognoscat. Deinceps tali itinere pergunt, sive sui sint, sive alieni, ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum; et quicquid ipsi in pace violanda deliquerint, ad ipsius debet plevium pertinere; ea scilicet conditione, ut pacis violator primum iuxta facinoris qualitatem, sive coram nobis, sive coram misso nostro, dignas poenas persolvat; et senior qui secum talem duxerit, quem aut constringere noluit aut non potuit, ut nostram iussionem servaret et insuper in regno nostro praedas facerre sicut decet neglexerit, honore suo privetur; ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta remane
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑclamatores & ꝑ alia quȩ libet certa indicia & ꝑmissos nros quos ad huc ordina uerimꝰ qualit
unus quis que hoccestare scudueri. & ꝑ cõmune testimoniũ idẽ ep̃orũ decomitib: comitũ de ep̃is con
pererire qualit̃ scilicet comites iustitiã diligant & faciant & quã religiose ep̃i conuersent᷑ et
concordiã cognoscere : Similit̃ &iã uolumꝰ ut om̃s illi &illi omnib: de cõmunisocietate &
statua nob̵ int̃rogati. uerũ testimoniũ sibi mutuo ꝑhibere possint .xiii. Decausaosta ad in ho¬
norationẽ regniꝑtinentẽ : Et sitalis causa inqualib& ꝓuintia aut maliquo comitat uorta fue¬
rit quȩ aut in honorationẽ regni aut ad cõmune dãpnũ ꝑtineat quȩ etiã sine nra potestate
corrigi non possit. nos diu latere non ꝑmitatis : quiomnia dõ auxiliante corrigere debemꝰ
Quia quic quid in hisquȩ ad pacẽ & iuscitiã totius populiꝑtinet & ad honorẽ regni & commu¬

Expanded text:
 clamatores aut per alia quaelibet certa inditia, aut per missos nostros quos ad hoc ordinaverimus, qualiter unusquisque in hoc certare studuerit, et per commune testimonium, id est, episcoporum de comitibus, comitum de episcopis, comperire, qualiter scilicet comites iustitiam diligant et faciant, et quam religiose episcopi conversentuconcordia cognoscere. Similiter etiam volumus, ut omnes illis et illi omnibus de communi societate et statu a nobis interrogati, verum testimonium sibi mutuo perhibere possint. 15. Et si talis ap. 13 continetur, ut « Si talis causa in qualibet provincia, aut in aliquo comitatu orta fuerit, quae aut ad inhonorationem regni, aut ad commune damnum pertineat, quae etiam sine nostra potestate corrigi non possit, nos diu latere non permittatis, qui omnia, Deo auxiliante, corrigere debemus. Quidquid hactenus in his quae ad pacem et justitiam totius populi pertinent, et ad honorem regni
Abbreviated transcription (Latin):
uasis nr̃is aduocatis nr̃is acuice dominis abbatis sarũ nec non et eorũ qui ꝓpt̃ aliquã mnem¬
tabilẽ necessitatẽ ipsi uenire nom possunt ad locũ unũ : & si necesse fuerit ꝓpt̃ opostuni¬
tatẽ conueniendi. induob: uł trib: lacis uł maximȩ ꝓpt̃ pauperes populi idẽ conuentus ha¬
beat᷑ quiomnib: congruat. et habeat unus quisq comes uicarios & centenarios suos se¬
cũ Nec non otde primis scabinus suistres aut .iiii. & in eo conuentu primũ xp̃ane religio¬
nis et ecclesi astici ordinis cunlatiofiat : De inde inquirant missinr̃i abuniuersis qualit̃
unus quisq: illorũ qui ad hoca nob̵ cimscituti s unt officiũ sibi commissũ : secundũ dĩ uolun¬
tatẽ aciussionẽ nram adminis tret inpopulo & quã concordes atq: unanimes ad hoc sint
uł qualit̃ uicis fimsibi auxiliũ ferant. administeria sua ꝑagenda : & tã diligent̃ acstu¬

Expanded text:
vassis nostris, advocatis nostris, ac vicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevvassis nostris, advocatis nostris, ac vicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum. Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos seeum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat; deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atque unanimes ad hoc sint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac stu
Abbreviated transcription (Latin):
Cante uos obseruare iussimꝰ. nesine causa ins quos honoratos eẽ uolum aliqua fieret iniuria¬
Qua ꝓpt̃ uolumꝰ uob̵ notũ facere : qualit̃ nunc dõ adiuuante eandẽ iussionẽ nram debeatis adim¬
plere : Volumꝰ ut missinriquos ad hac constitutos habemus ut curam & sollicitudinẽ nram de¬
habeant qualit̃ unus quisq quia nob̵ populi nr̃i rector constitutusẽ in suoor dine offitiũ sibi cõ¬
missũ iuste acdõ placite ad honorẽ nrm̃ ac populinrĩ utilitatẽ ad ministret: & in hunc mo¬
dũ cognoscendi diligentiã adhibeant : si ea quȩ incapitularinrõ qđ eis annop̃teritodedim
continent᷑ socundũ uoluntatẽ dĩ ac uissionẽ nram fiant adimpleta : Itaq: uolumꝰ ut medio
mense maio conueniant idẽ unus quisq: in suã legationẽ cũ omnib: ep̃is abbatib: comitib: ac

Expanded text:
caute vos observare iussimus, nec sine causa his quos honoratos esse volumcaute vos observare iussimus, nec sine causa his quos honoratos esse volumQuapropter volumus vobis notum facere, qualiter nunc, Deo adiuvante, eandem iussionem nostram debeatis adimplere. Volumus ut missi nostri, quos ad hoc constitutos habemus, ut curam et sollicitudinem nusquisque qui rector a nobis populi nostri constitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste ac Deo placite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi, unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac
Abbreviated transcription (Latin):
Dead monitorio hoc quod ꝑ missos dominicos ea quȩ ꝑ capitula statuta sunt omnib: noca fieri
debeant : Volumus ut omnib: notũ sit quia ad hoc constituti sunt ut ea quȩ ꝑcapitula nr̃a gene¬
nt̃ de quib: cũq: caasis statuimꝰ ꝑ illos nota fiant omnib: : et in eorũ ꝓcuratione c
de his quȩ constituimꝰ aciussim remanserit in ꝑfectũ : eorũ relatu nob̵ ad tempus indicet᷑ ut ꝑ nos
corrigat᷑ qđ ꝑ oos corrigi nom poterit. Xxuiii De ad monitorio ad eos quilegatione ftingunt tur
Nos senos credimus quanti sit ponderis legatio quã uob cõmisimus & quã sit periculo sũ tante
reicurã neg legore quantũ uos ꝓ nr̃a omniũ cõmunis alute ex nrã obligatione suscepis se nonigno¬
ratis dequa cũ uos int̃rogassemꝰ non sic nob̵ responsũẽ ut in eorus pensos ufficore potuis sec Et hoc¬
deo euonisse ꝑspeximus : quia an nop̃ terito quando capitulare legationis nr̃ȩ uob̵ dedimus

Expanded text:
issos dominicos ea quae per capitula statuta sunt, omnibus nota fieri debeant. Volumus etiam, ut omnibus notum sit, quia ad hoc constituti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus, per illos nota fiant omnibus, et in eorum procuratione de his quae constituimus ac iussimus remanserit imperfectum, eorum relatu nobis ad tempus indicetur, ut per nos corrigatur, quod per eos corrigi non potuit. 28. De admonitorio ad eos qui legatione funguntur. Nosse vos credimus, quanti sit ponderis legatio quam vobis commisimus, et quam sit periculosum tantae rei curam neglegere, quantam vos pro nostra omniuratis. De qua cum vos interrogassemus, non sic nobis responsum est, ut in eo responso sufficere potuisset aideo evenisse perspeximus, quia anno praeterito, quando capitulare legationis vestrae vobis dedimus,
Abbreviated transcription (Latin):
rint nocoł etea ad urm̃ notitiã ꝑferat uenullus hoept mittero p sumiat : Vasis quo¬
que & uasallis nr̃i nob̵ famulantes uolunus ut condignũ apud omnes habrant honore
domini logatione sungunt᷑: In uesentioq ẽ diocosisber nomiarchiep̃i: heiminus ep̃s &
ep̃s. & eemunt comos : Inremis eb: bo archi ep̃s. quando potuerit & quando ei non licu
talon suaso insilua nectis belnacus & landumũ: Suꝑ quactũor uero epis copat᷑ quiadean¬
ne ad legationẽ pdictorũ mis soꝑcinente : Cõmemoratio : quȩ ad ꝓdictorũ missoru legati¬
nẽ ꝑtinet. primo ut conuentũ induob aut trib locis congregent abiomis ad eorũ legationõ
ꝑtinentos conuenire possint : & omnib generalit̃ nottũ faciant quo sit eorũ legatio : scili¬
eet u hoc eẽ sea dõ missos constitutos ut siquilibet eps aut tomes ministeriũ suũ ꝓpt qđ¬
comes aliquid neglegentius insuominis terio egerit ꝑis coruã monitionẽ currigat᷑ : &om¬

Expanded text:
otitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, MISSORUM. 1. In Vesontio, quae est dioecesis Bernoini archiepiscopi, Heiminus episcopepiscopus et Eemundus comes. In Remis Ebo archiepiscopus, quando potuerit, et quando ei non licuetolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus, et Laudunum. Super quatuor vero episcopatus qui ad eanne ad legationem praedictorum missorum pertinente. Commemoratioad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse se a nobis missos constitutos, ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per qucomes aliquid negligentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et om
Abbreviated transcription (Latin):
n uł mecualia &sifoste necesse fuert copus cuiuis libet duci adsepulchrũ: Ite femine operatextri¬
lu nonfaciant.: nec capulent uestitos nec consuant ul acupicule fiant. nec lanã carpere. nec linũ bat¬
coro nec in publicouestimenta la uare nec uerbices tondere habeant licitũ ut omnimodis bonoꝵ re
potis nona ul canonita aliquos exsuo sensu& non secundũ scripeuras sacras fingere et p̃dicare popu
sedet uos met ipsi utilia honeste ecrete etrecte & quȩadintã ducunt xet namp̃dicate aliosq
pseruite : at hȩc eadẽ & ipsip̃dicent : primoomniũ p̃dicandue omnib generalit ut credant pa¬

Expanded text:
ra, vel victualia, et si forte necesse erit corpus cujuslibet duci ad sepulchrum. Item femine opera textira, vel victualia, et si forte necesse erit corpus cujuslibet duci ad sepulchrum. Item femine opera textilia non faciant, nec capulent vestitus, nec consuant, vel acupile fiant, nec lanam carpere, nec linum battere, nec in publico vestimenta lavare, nec berbices tondere habeant licitum: ut omnimodis bonorum rsinatis nova vel non canonica aliquos ex suo sensu, et non secundum scripturas sacras, fingere et praedicare populo. Sed et vosmetipsi utilia honesta et recta, et quae ad vitam ducunt aeternam, praedicate, aliosque instruite ut haec eadem praedicent. Primo omnium praedicandum est omnibus generaliter, ut credant Pa
Abbreviated transcription (Latin):
axuini Decanturomano amonaclus ꝑagendo : Mon achiut tant ũ romanũ plenit̃ &ordinabilt̃¬
unitũ ꝑ noctut nale ul gradale officiũ ꝑagant.: secundũ qđ beatȩ memoriȩ genitor nr̃t pippinus rex
ecertant ut fieret : quando gallicanũ cantũ culit obunammitatẽ a pos tolicȩ sedis. et scȩ dieccłȩ¬
pucificã concordiam : LXXU Decperibus serui lib: quȩ diebus dominicis ñ sagenda. Statuimus
ne genitor ins in sius si nodalib: ediccis mandauit : t nec uiri ruralia exerceant opera idẽ nec¬
nuentancobendo: nec incãpisarando nec in metendo ił senũse candao đ sege ponendo nec in siliuis
cirpando uł arbores cedere uł in petris laborare necdomos feruere nec in ostolaborare: nt ad placi
ta conueniãt. necuenationes exerceant sederia opera licet fieriindie dominico idest hostilia car¬

Expanded text:
r. 74. De cantu Romano a monachis peragendo. Monachi ut cantum Romanum pleniter et ordinabilr. 74. De cantu Romano a monachis peragendo. Monachi ut cantum Romanum pleniter et ordinabiliter per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum quod beatae memoriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unanimitatem apostolicae sedis et sanctaeudicio examinetur. 14. De operibus servilibus que diebus Dominicis non sunt agenda. Statuimus riae genitor meus in suis synodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, nec in metente vel foenum secando, vel sepem ponendo, nec in silvis stirpando, vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere, nec in orto laborent, nec ad placita conveniant, nec venationes exerceant; et tria carraria opera licet fieri in die dominico, id est hostialia car
Abbreviated transcription (Latin):
xXi. De abbatissis contramore ecdȩ dĩfacientib: Auditã ẽ aliquas abbatissas contramo¬
rẽ scẽ di ecdȩ bene dictiones & manus in positionis & signacula scȩ tracis suꝑcapita uirorũ
ti ne nonet ulare urgines cũ bene dictione sacerdotali : qđ omnino a uobis scĩ simipatres in ui
parro cdins alis int̃ cidendũ eõ sciate. Lxxii Declericis quise fingunt ẽt̃ monachos : Ut illi de¬
rici quise fingune habitu uł nomine mona chos eẽ & non sunt : ominimodis corrigant᷑ atq emen¬
la pessima et falsis fima qã trans acto annodicebant aliquierrantes et inerrorẽ aliquos mittentes
qđ de cȩlo cȩcidis set : nec eredant᷑. neclegant᷑. sed conburant᷑ ne merrorẽ ꝓtali scripto populus mit¬
atur : sed solica nonici libri & catholici tractatus et sc̃oꝵ auctoritates &dictalegant᷑ & tradant᷑¬

Expanded text:
71. De abbatissis contra morem ecclesi71. De abbatissis contra morem ecclesicapita virorum dare, necnon et velare virgines cum benedictione sacerdotali. Quod omnino a vobis, sanctissimi patres, in vestris parrochiis illis interdicendum esse scitote. 72. De clericis qui se fingunt esse monachos. Ut illi clerici qui se fingunt habitu vel nomine monachos esse, et non sunt, omnimodis videtur corrigenla pessima et falsissima, quam transacto anno dicebant aliqui errantes et in errorem alios mittentes quod de coelo cecidisset, nec credantur nec legantur, sed comburantur, ne in errorem pro tali scripto populus mittatur. Sed soli canonici libri, et catholici tractatus, et sanctorum auctoritas et dicta legantur et tradantu
Abbreviated transcription (Latin):
& ut ad monas teria uenientes . secundũ regularẽ ordinem primompulsatorioꝓbent᷑ &s
int̃: Et qui ex seculari habitu in monas teria neniunt : non statim foras admonas teria monas terii mit¬
tant᷑ ance quã intus bene erudiant᷑ & ut mona chi. ad sȩcularia placita nonuadant : similit̃ qui ad le¬
ricatũ accedunt qđ nos nominamꝰ canonicã uitã. uolumus ut illica nonicȩ secundũ suã regulã omn¬
modis uiuant . & ep̃s eorũ regat uitã sicut abba monachoꝵ. Laxx Desus ceptione hos pitũ: Ve¬
ne rabile uidet᷑. ut hospites pere grini & pauperes susceptiones regulares. & ca nonici ꝑlocadi¬
uersa babeant quia ipsedñs dicturus erit : in remuneratione magnidiei: Hos pes erã : et suscepis¬
tisme & apłs hospitalitatẽ laudans : dixit ꝑ hanc quidã placuer̃ dõ. angelis hos pitiosus ceptis

Expanded text:
Et ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo in pulsatorio probenturEt ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo in pulsatorio probentur, et sic accipiantur. Et qui ex seculari habitu in monasteria veniunt, non statim foras ad ministeria monasterii mittantur, antequam intus bene erudiantur. Et ut monachi ad secularia placita non vadant. Similiter qui ad clericatum accedunt, quod nos nominamus canonicam vitam, volumus ut illi canonice secundum suam regulam omnimodis vivant. Et episcopus eorum regat vitam, sicut abba monachorum. 70. De susceptione hospitum. Venerabile enim videtur, ut hospites, et peregrini, et pauperes susceptiones regulares et canonici per loca diversa habeant; quia ipse Dominus dicturus erit in remuneratione magni diei: Hospes eram, et suscepistis me. Et apostolus hospitalitatem laudans dixit: Per hanc quidam placuerunt Deo, angelis hospitio susceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ur̃m quiincelis ẽ ut ꝑeoꝵ bonã conuersationẽ multi ad trahant᷑ ad seruitiũ dĩ : Et non sol
lis conditionis infantes sed eciã ingenuorũ filios ad gregent sili q sicient & scole legentiũ puerorũ
fiant psalmos notas cantũ compotũ grã mitiã ꝑ singulꝗ snonasteria uł epis copia discant : sedec libres
catholicos: beneem̃datos habeant quia sȩpe dũ bene aliquiddm̃ rogare cupiunt : ꝑ inem̃ datos li¬
os malerogant : & pueros uros non sinatis eos uł legendo uł scribendo corrũpere: & siop
euan geliũ & psalteriũ & missale scribere. ꝑfecte ȩtatis homines scribunt cũ omnidiligentia:
Lxuiiii Deuotomonachoꝵ & dericatu. Simul& hoc rogare curauimus : ut om̃s ubiq qui se uoto
monas ticȩ uitȩ constrinxerunt monachi & regularit̃ omnimodis secundũ uotũstũ uinant : Secan¬
dũ qđ scriptũẽ. uota urã reddite dnõ dõ ur̃o : Etiterũ: Melius ẽ non uouere : quã uotiere & non redde

Expanded text:
is est: ut eorum bona conversatione multi protrahantur ad servitium Dei. Et non solum servilis conditionis infantes, sed etiam ingenuorum filios aggregent sibique socient. Et ut scolae legentium puerorum fiant; psalmos, notas, cantus, compotum, grammaticam per singula monasteria vel episcopias, et libros catholicos bene emendate; quia saepe dum bene aliquid Deum rogare cupiunt, sed per inemendatos libros male rogant. Et pueros vestros non sinite eos vel legendo vel scribendo corrumpere. Et si opus est euangelium et psalterium et missale scribere, perfectae aetatis homines scribant cum omni diligentia. 69. De voto monachorum et de clericatu. Simul et hoc rogare curavimus, ut omnes ubicumque qui se voto monachicae vitae constrinxerunt, monachice et regulariter omnimodis secundum votum suum vivant, secundum quod scriptum est: Vota vestra reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vovere et non reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
ib&e studiũ : ut qualit̃ ui ueredebeant & quo modo popłis adsuã portionis curã ꝑtinentib: & emplo
ꝓsint a uob̵ magnacura edoceant᷑ & ad moneant᷑ : & ut id facere studeant : urã pontificali auetoritate constru¬
gant᷑ : quic quid aut̃ millis apopłis iusterep̃hendit᷑ in exẽplo ꝓprie c̃uersationis : urã ꝓuidentia corrigere
ñ neglegat : Neueno ecđȩ illis c̃missȩ in rescauratione aut in luminarib: iuxte possibilitatẽrerũ ab illis
ieglegant᷑: nihil ominꝰ inuigilaredeb& urã solertia : & sicut aliis ꝓhib&is nedemansis ad eccłȩ lur
tempore inatimacoꝓmis sistis & uob̵ mniunximus. in congrius locis. ubinec duꝑfectũt. nd
multorũ utilitatẽ & profectũ a uobis ordinari non łeg legant᷑. UI De ad monitione ad

Expanded text:
hibete studium, ut qualiter vivere debeant, et quomodo populis ad suae portionis curam pertinentibus exemphibete studium, ut qualiter vivere debeant, et quomodo populis ad suae portionis curam pertinentibus exemplo et verbo prosint, a vobis cum magna cura edoceantur et admoneantur; et ut id facere studeant, vestra pontificali auctoritate constringantur. Quicquid autem in illis a populis iuste reprehenditur, in exemplo propriae conversationis vestra providentia corrigere non neglegat. Ne vero ecclesiae illis commissae in restauratione aut in luminariis iuxta possibilitatem rerum ab illis neglegantur, vestra nihilominus invigilare debet sollertia. Et sicut alios prohibetis, ne de mansis ad ecclesiae ltempore ad Attiniacum promisistis et vobis iniunximus, in congruis locis, ubi necdum perfectum est, ad multorum utilitatem et profectum a vobis ordinari non neglegantur. 7. Vobis ve
Abbreviated transcription (Latin):
qđ specialit̃ ꝑtineat ade pos ut primũ ad sacrũ ministeriũ suscipiendũ iuste accedant. & in
todẽ minis terio religiose uiuant. & tã bene uiuendo quã rectȩ p̃dican do populis sibi
missis it̃ uitȩ p̃beant . & in monas teriis insuis parrochiis institutis scã religio obseruatafi
at & unus quis q iux tasuã ꝓfessionẽ ueracit̃ uiuat ut curã inpendat omnes uos in hoc sacro
ordine constitutos & offitio pastorali functos monemꝰ atq rogam̃ꝰ ut in hoc maximȩ elabora
ad iutores in adminis trationẽ minis terii nob̵ cõmissis existatis : ut iniuditio non condemp¬
nari pronrã & urã neglegentia sed potius ꝓutroq bono studio remunerari mere am̃ : &
non differatis . ut nr̃o auxilio suffulti qđ ur̃a auctoritas exposcit. famulante ut de
sacer dotib: ad eorũ curã ꝑtinentib: & descolis: Des acerdocib: adurãm curã ꝑtinentib: magnũ ad¬

Expanded text:
 specialiter pertineat ad episcopos, ut primum ad sacrum ministerium suscipiendum iuste accedant, et in eodem ministerio religiose vivant, et tam bene vivendo quam recte praedicando populis sibi commissis iter vitae praebeant, et ut in monasteriis in suis parroechiis constitutis sancta religio observata fiat, et ut unusquisque iuxta suam professionem veraciter vivat, curam impendant, omnes vos in hoc sacro ordine constitutos et officio pastorali functos monemus atque rogamus, ut in hoc maxime elaborareveri adiutores in administratione ministerii nobis commissi existatis; ut in iuditio non condemnari pro nostra et vestra neglegentia, sed potius pro utrorumque bono studio bono remunerari mereamur: et non differatis; ut nostro auxilio suffulti, quod vestra auctoritas exposcit, famulante, ut decet, ram curam pertinentibus magnum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ducat prbos ecłȩ &orent suꝑ eum ungentes eũ oleo in nomine dñi. Cui Denonis & de
cimis Ut qui et desiarũ bene fitia habent : nonã & decimã exeis eccłȩ cuins res sunt do
iaior ascensa dñi pente costen sc̃ĩ ioħ baptistȩ scĩpetri & pauli. scĩ mastini sc̃i an¬
tũ. Vt sacer dotes ã moneant populũ ut elemosinãdent & orationes faciant ꝓdiuersis
plagis : quas as siduȩ ꝓpeccatis nr̃is patit᷑. cluiiii Depdicatione ad plebẽ : Vt sacer dotũ
unus quisq: secundũ ordinẽ suũ p̃dicare & docere studeat plebẽ sibi cõmissa .cx¬
niorib: exẽplũ bonũ sobri&atis ostendant Clxi. De ad monitione ad omnes Admo¬
nendis om̃s generalit̃ sec undũ euangelicã auctoritatẽ : ut sic luceant operaeoꝵ bona
ã hominib ut glorificent dm̃ qui incȩlis est: ExELICIT LIb̵ .I. INCIPIT PI¬

Expanded text:
orent super eum, unguentes eum oleo in nomine Domini. 18. Ut qui ecclesiarum beneficia habent, nonam et decimam ex eis ecclesiae cuius res sunt donent. maior, ascensa Domini, pentecosten, sancti Iohannis baptistae, sancti Petri et Pauli, sancti Martini, sancti Antum. Ut sacerdotes admoneant populum, ut elimosinam dent et orationes faciant pro diversis plagis, quas assidue pro peccatis nostris patimur. 95. De praedicatione ad plebem. Ut ipsi sacerdotes unusquisque secundum ordinem suum praedicare et docere studeat plebem sibi commissam.nioribus exemplum bonum sobrietatis ostendant. 162. De admonitione ad omnes. Admonendi sunt omnes generaliter secundum euangelicam auctoritatem, ut sic luceant opera eorum bona coram hominibus, ut glorificent Deum, qui in coelis est. INCIPIT P
Abbreviated transcription (Latin):
Det̃ mino eclesiarũ. Vt t̃minũ habeat unaquȩ q eccła de quib: uillis decimas ecipiat¬
cxluiiii Dereb: prborũ . Vt unus quisq prbt resquas post diẽ consecrationis ad quilerit
gat uinũ bibere aut carnẽ manducare : nisi ad prȩsenl ꝓ ipso unũ uł duos aut tres denr̃ ia
ta qualitatẽ pȩnitentiȩ dederit. Cli De prbis a quib: secaueant . Vt nullus prbt cartas seri¬
bat: nec conductor suis seniorib ex sistat. Clii Desepultura ubiñ fiat. Ut nullus deinceps
la habeat dema iorib: uł deminorib: uitus : ꝑquȩ cognoscere ualeat uł p̃dicare sube¬
tis sius ut secaue ant ab insidus diaboli cliuii Deeucharistia. Vt prbt semꝑ eucharistiã ha¬
beat paratã ut quando quis infirmatꝰ fuerit aut paruulus infirmus fuerit : statim eũ cõmu¬
nicet. nesine cõmunione moriat᷑ Clu Deam pullis trib: incȩna dñi habendis. Vt prbt femꝑ

Expanded text:
De termino ecclesiarum. Ut terminum habeat unaquDe termino ecclesiarum. Ut terminum habeat unaquus presbiterorum. Ut unusquisque presbiter res, quas post diem consecrationis adquisierit, gat vinum bibere aut carnem manducare, nisi ad praesens pro ipso unum vel duos deta qualitatem poenitentiae, dederit. 152. De presbyteris, a quibus se caveant. Ut nullus presbyter cartas scribat, nec conductor sui senioris existat. 153. De sepultura, ubi non fiat. Ut nullus dela habeat de maioribus vel de minoribus vitiis, per quae cognoscere valeat vel praedicare subditis suis, ut caveant ab insidiis diaboli. 16. Ut presbyter semper eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine com
Abbreviated transcription (Latin):
& in host̃ ꝓfectꝰ fuerit & ille cuires tradite s int̃immortuus fuerit : quires tradidic
ũ reuorsus fuerit adhibitis testib: corã quib: traditio factaẽ ressuas recipiat
Si antẽ & ipse mortuus fuerit here deseius legitimi restraditas recipiant. Cxxxui
nicationes pas sim & sine causa ñ fiant . Cxxxuii De conuersione liberi hominis
Vt lib homo qui in monasterio regulari comã deposuerit. & res suas ibidẽ delegauert
ꝓmis sione facta secundũ regulã firmit̃ teneant . Cxxxuiii Deñ cogondo bibere
Ot nemimiliceat aliũ cogere adbibendũ: CXXXUII. Demercato. Vt mercatus die
arrochianũ nisi initinere fuerit uł placitũ ibi habuerit : admissã recipiat.C
Separ rochia alterius prbi. Vtnullus prbt in alterius par rochia missã caneare
p̃sumat nisi initere fuerit : nec decimã ad alterũ ꝑtinentẽ audeat recipere GXLVIII

Expanded text:
et in hostem profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, et in hostem profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, cum reversus fuerit, adhibitis testibus coram quibus traditio facta est, res suas recipiat. Si autem et ipse mortuus fuerit, heredes eius legitimi res traditas recipiant. 136. DeEt ut excommunicationes passim et sine causa non fiant. 137. De conversione liberi hominis. Ut liber homo, qui in monasterio regulari comam deposuerit et res suas ibidem delegaverit, promissionem factam secundum regulam firmiter teneat. 138. De non cogendo bibere. Ut nemini liceat alium cogere ad bibendum. 139. De mercato. Ut mercatus die parrochianum, nisi in itinere fuerit vel placitum ibi habuerit, ad missam recipiat. 148. De parrochia alterius presbyteri. Ut nullus presbyter in alterius parrochia missam cantare praesumat, nisi in itinere fuerit, nec decimam ad alterum pertinentem audeat recipere. 149.
Abbreviated transcription (Latin):
ii ut non prbi aduersus ep̃m nondiacon aduersus prbrũ non subdiac̃ aduersus diac
non acolitus aduersus subdia conẽ ñ exorcista aduersus ac colitũ. ñ lector aduersus
exorcistã. Nostiarius ad uersus lectorẽ detaccusationẽ aliquã & non dãpnabit᷑ p̃ sul
nisi in lxxu testib: neq p̃sul summus a quoquã iudicabit᷑ qm̃ scriptũ ẽ non
ẽ dis cipulus suꝑ magistrũ : ꝓrbt autẽ : nsi in xliui testib hondã pnabit¬
umt in atro ipsius ecłȩ pace habeat. nec fitei neces se ec̃clesiam ingredi. &¬
uanullus eũ ꝑuim inde abstrahere p̃sumat. sedliceat ei confiteri qđ fecit & in
de ꝑmamus bonoꝵ hominũ addiscus sionẽ in publico ꝓducat᷑ cxxxu. Dehis qui
dasãdĩ restradere uoluerint. Quiressuas panima sua ad ca sãdĩ tradere uolueri
do imitraditionẽ faciat corã testib: legitimis : & que in hoste facte sunt traditiones
de quib: nullaẽ questio : stabiles ꝑmane ant: si uero aliquis alicui ressuas tradiderit

Expanded text:
di, ut non presbiter adversus episcopum, non diaconus adversus presbiterum, non subdiaconus adversus diaconum, non acolitus adversus subdiaconum, non exorcista adversus acolitum, nec lector adversus exorcistam, , nisi in 72 testibus. Neque praesul summus a quoquam judicabitur, quoniam scriptum est: Non est discipulus super magistrum. Presbyter autem cardinalis, nisiit, in atrio ipsius ecclesiae pacem habeat, nec sit ei necesse ecclesiam ingredi, et nullus eum inde per vim abstrahere praesumat, sed liceat ei confiteri quod fecit, et inde per manus bonorum hominum ad discussionem in publico producatur. 135. De his qui ad casam Dei res tradere voluerint. Qui res suas pro anima sua ad casam Dei tradere voluerit, domi traditionem faciat coram testibus legitimis. Et quae in hoste factae sunt traditiones, de quibus nulla est quaestio, stabiles permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit
Abbreviated transcription (Latin):
tib rigote auctorita tis diuine uł humanȩ hoc malu radicitus amputet. Ci De puel
lis quoce pote uelenẽ: Neuero puelle indis crece uelent᷑: placuit nob etiã desatris cano¬
nib qualit obser uandu sit hnc inferre. De tepore uelandarũ puellarũ inafrica no
cantes pudicitiȩ uirginalis. Quł pe titor potens uł raptor aliquis for midat. al etiã
aliquã mortis periculoso scrupulo conpuneta fuerie. nenon uelata morut aate airus¬
tib perentib aut his ad quorũ curã ꝑtinet uelauerit uirginẽ seuela uut antelert anaus¬

Expanded text:
tibus, rigore auctibus, rigore aucuit nobis etiam de sacris canonibus qualiter observandum sit hic inserere. De tempore velandarum puellarum in Africano necessitate virginali cum et vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo conpuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut his, ad quorum curam pertinet, velaverit virginem seu velavit ante
Abbreviated transcription (Latin):
ntentia multet᷑ . rapte uero sisponsus eã recipere noluerit & ipsa eodẽ criminȩ consenti¬
ens non fuit : licentia nubendi alii non neget᷑ : Quod si & ipsa consensit : simili sententiae
subiaceat: Quod si post hȩc seconiungere prȩ supserit : utriq a nache matiret᷑ CDe
ins quiuirginib: dodicatis sesociant : Dehis uero quisacris uirginib: sesociant : ita iti¬
umꝰ. & post dicatũdõ ꝓpositũ incesta federa scrilegaq: miscere : Quos ꝓtinus &e quũ ẽ
a sacra cõmunione decrudi. & nisi pablicã ꝓbatãq egerint penitentiã omnino nonre
cipi: A uic hiscerte uaticũ de scłotranse untib: sitam̃ penituerint : non ne goc̾: Siue¬
ro decopulatione sacrarũ urginũ tamse uere feriunt᷑. quanto se uerius feriendi sunt
quieas raptune : Idõ sicut p̃mis sue neces seẽ ut a bomnib: inxp̃ĩana religione consisten¬

Expanded text:
nitentia multetur. Raptam vero si sponsus recipere noluerit et ipsa eidem crimini consentinitentia multetur. Raptam vero si sponsus recipere noluerit et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsa consensit, simili sententia subiaceat. Quod si post haec se coniungere praesumpserint, uterque anathematizentur. 100. De his qui virginibus Deo dicatis se sociant. De his vero qui sacris virginibvimus et post dicatum Deo propositum incesta federa sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatamque egcipi; aut his certe viaticum de sedulo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo sicut praemissum est, necesse est ut ab omnibus in christiana religione consisten