comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or̃p. A egis uilie de bonis ceclẽtus
beneñciu ꝯstitutionib diuoꝵ nrõꝵ
parentum ad ꝓuinͣcias porr ectu ẽẽ
ut cessio bonoꝵ at mittatur notu
est. ħon tm̃ creclitorib sua aucto¬
ritate diuitere hec bona. ⁊ iure do¬
minii retiuere. s uenroitioĩs reme¬
dio quatenus substantia panit̾ ĩtẽp¬
nitats sue ꝯsulere ꝑ missum est. cus
itaq ꝯ tra iuris ratiõem res iure do¬
minii tenetis eĩ qui bonis cessit te¬
creclitorem dicens. longi tp̃is p̃scͥpo¬
tiõe petitorem summnoueri nõ posse
maĩfest̾ ẽ q̾si ñ bonĩ eũcesse s res su¬
as insolut᷑u tibi dedisse monstret᷑
accõmodare notionẽ¬
mp̃ Si pater tuus bonis cessit ꝓ¬
pter honera cuulia ip̃i facultates
oportet inquiri. nõ patrimonium
ꝙ tibi emancipate q̃situ dicis ĩ ꝗe¬
tars. ꝙ ut fiat ĩ plorare equitate
p̃sidis debes.¬
ropt̃ honorẽ murucipalem
łminꝰ. bõnis ceclenͣtui. inuidiosam
ad mitti cessiõem minime ꝯuenit.

Expanded text:
. Legis Iuliae de bonis cedendis beneficium constitutionibus divorum nostrorum parentium ad provincias porrectum esse, ut cessio bonorum admittatur, notum est: non tamen creditoribus sua auctoritate dividere haec bona et iure dominii tenere, sed venditionis remedio, quatenus substantia patitur, indemnitati suae consulere permissum est. Cum itaque contra iuris rationem res iure dominii teneas eius qui bonis cessit creditorem te dicens, longi temporis praescriptione petitorem submoveri non posse manifestum est. Quod si non bonis eum cessisse, sed res suas in solutum tibi dedisse monstretur, accommodare notione Si pater tuus bonis cessit propter onera civilia, ipsius facultates oportet inquiri, non patrimonium, quod tibi emancipatae quaesitum dicis, inquietari. Quod ut fiat, implorare aequitatem praesidis debesPropter honorem municipalem vel munus bonis cedentium invidiosam admitti cessionem minime convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
His qui tp̃r ꝯpetenti nõ appellãt
re ĩte gr̃a de audientie fatul¬
tas denegetur. Sm̃s igitur qui ꝯtra
p̾fectõs urbis magistros officioꝵłma
gistros militum. seu ꝓ ꝯsules seu co¬
anites orientis. seu uicarios. seu p̃fec¬
tos augustales. uł alium uidicẽ. sub
spetie formidinis ꝓuocatioẽ nõ arbit¬
rantur int̾ ponentã reuocanta lite:

Expanded text:
His, qui tempore competenti non appellant, redintegrandae audientiae facultas denegetur. Omnes igitur, qui contra praefectos urbi, magistros officiorum, magistros militum seu proconsules seu comites orientis seu vicarios seu praefectos augustales vel alium iudicem sub specie formidinis provocationem non arbitrantur interponendam, a revocanda lite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̃ Si pat̾ tuus addecorionatũ de¬
uocatus applłatiot̾m in t̾posuit. eaꝙ pẽ¬
dente ꝯ cessit infacum. honoris eiꝰ que
disceptabatur. aͣ rectore ꝓuincie con¬
tra te uii ͣictatũ fuerat. infatũ ꝯces¬
serat. tñ cum applłatioẽ st̃ eã int̾posi¬
tam fuisse. ⁊ ĩ numero cognitionum
pendere ꝓponas. ea ꝓ uocatio suo ordĩe
ꝑꝑpecłiu ancille audiri debet.
pendente applłatioe defunctus sit. nõ
alios quatuor m̃ses. Sin aut̃ ad delibe¬
ratioe̾ heiẽclitats. certum tp̃c indulge¬
tur. post elapsum eiꝰdẽ tp̃is. tp̃c quatuo
m̃suĩnumͣabr̃. ne ignorantes negotru¬

Expanded text:
 Si pater tuus ad decurionatum devocatus appellationem interposuit eaque pendente concessit in fatum, honoris eius quaesdisceptabatur et a rectore provinciae contra te iudicatum fuerat, in fatum concesserit, tamen cum appellationem super ea interpositam fuisse et in numero cognitionum pendere proponas, ea provocatio suo ordine propter peculium ancillae audiri debet. pendente appellatione defunctus sit, non etiam alios quattuor menses. Sin autem ad deliberationem hereditatis certum tempus indulgetur, post elapsum eius idem tempus quattuor mensum numerabitur, ne ignorantes negotiu
Abbreviated transcription (Latin):
mp E t publiciꝵ necessitatũ. et pͥ¬
uati erarii de poscit utilitas nec cõ¬
moda que domui nr̃e debentur. cal¬
lidis debitoꝵ artib differantur. quã¬
obrem eoꝵ applłatioe reiecta ꝗ aꝑ¬
te manifeste ꝯ uicti sũt. hoc obseru¬

Expanded text:
 Et publicarum necessitatum et privati aerarii deposcit utilitas, ne commoda, quae domui nostrae debentur, callidis debitorum artibus differantur. Quamobrem eorum appellatione reiecta, qui aperte manifesteque convicti sunt, hoc obser
Abbreviated transcription (Latin):
rtentie modũ iudicatioĩs exceclił. adͦ
si fu̾it appłłatum ex secutiõe suspẽsa
de cernẽ ⁊ dum putamꝰ. ut sires mo¬
bilis est. ad quã restituendã executoris
oꝑa fuit indulta. applłatioẽ suscepta:
possessori res eadẽ retrabatur. ⁊ ydoneo
cõllodetur. peldentu ei ꝑti ꝓ qua sacer
cosntor iditauit. ꝙ si depossessiõe uł¬
uł defundi is exerutio cessauiͣt n teã su¬
int̾ poisite ꝓ uocatioĩs capt uł postea
nati erũt. in de posito᷑ collocentur. iu¬
re fundi ꝑenes eum qui appllauit. ꝯ¬
stituto ¶ Sciant aũt se ꝓuocatões.
uł ab exetutiõe appilantes. ł asña rt̾ic¬
ulo. si eos ꝑ pelam in tentioẽm cogn¬
itoris suspendisse claruerit .l. libea¬
testam̃to scripta reseretur. uł ne hii
scriptos quos parui̾t herecdes in posse¬
ssione mittãtuͣt ausus fui̾t ꝓuocare.
int̾ positamq applłatioem his cuĩ de
ea re notio erit. recipiendam ẽẽ cre¬
diderit .xx. libraꝵ argenti mulcta

Expanded text:
tentiae modum iudicationis excedat. A quo si fuerit appellatum, exsecutione suspensa decernendum putamus, ut, si res mobilis est, ad quam restituendam exsecutoris opera fuerit indulta, appellatione suscepta possessori res eadem detrahatur et idoneo collocetur reddenda ei parti, pro qua sacer cognitor iudicaverit. Quod si de possessione vel de fundis exsecutio concessa erit et eam suinterpositae provocationis capti vel postea nati erunt, in deposito collocentur, iure fundi penes eum qui appellaverit constituto. Sciant autem se provocatores vel ab exsecutione appellantes vel ab articulo, si eos perperam intentionem cognitoris suspendisse claruerit, testamento scripta reseretur, vel ne ii, quos scriptos patuerit heredes, in possessionem mittantur, ausus fuerit provocare interpositamque appellationem is cuius de ea re notio erit recipiendam esse crediderit, viginti librarum argenti multa
Abbreviated transcription (Latin):
euanuerit. tam̃ cãm bonoꝵ agĩ opoetet.
nã multũ int̾ est utrum caꝑitał pen aͥ
irrogata bona qã rei adimat. quo casu
morte eiꝰ extincto crimine. nulla q̃stio
sup ⁊ eẽ põt. an uero nõ exdãpnanõe
gapitis: s spetiał presitis snia bonã i¬
auferantur. ⁊c̃ ⁊ enĩ sub ducto reo. so

Expanded text:
 eius evanuerit, tamen causam bonorum agi oportet. Nam multum interest, utrum capitalis poena inrogata bona quoque rei adimat, quo casu morte eius extincto crimine nulla quaestio superesse potest, an vero non ex damnatione capitis, sed speciali praesidis sententia bona auferant
Abbreviated transcription (Latin):
lulteroꝵ itẽꝙ eoꝵ qui manifesta
iliolentiam ꝯ mierint. argum̃tis ꝯ¬
applłans¶S ic enim hec obseruari
disposum. ĩtã ẽquũ est testib ꝓdu¬
ctis. in strum̃tis ꝓlatis aliisq ar¬
formidine torm̃toꝵ territus ꝯtra
se aliꝗd dixit. ꝓuecandi licentiam
ei nõ denegaa¬
op̃ Dulliꝰ officialiu a sentẽtia ꝓ¬
prii iudicis ꝓuocatõ tribuatur. nͥ
in eo tn negotõ ꝙ ratiõe ciuili st̃ pai¬
trimonio forte apt̾ ꝓpriu iudicẽ in¬
choaui̾t sciłt ut in eo tñ negotio a
snĩa eiꝰ cui pars indici quisquis offi
iure tribuitur.
ꝯp Abstinend̃u ꝓrsus ab appel¬
latione sancsimꝰ quotiens fiscał cal¬
culi satis factio postulatur. aut tri¬
poscitur aut publici uł ⁊̃ priuatti dñ¬
bitio debiti flagitetur. necessario

Expanded text:
dulterorum itemque eorum, qui manifestam violentiam commiserunt, argumentis cappellans. Sicut enim haec ita observari disposuimus, ita aequum est testibus productis, instrumentis prolatis aliisque arformidine tormentorum tentus contra se aliquid dixerit, provocandi licentiam ei non denega Nulli officialium a sententia proprii iudicis provocatio tribuatur nisi in eo tantum negotio, quod ratione civili, super patrimonio forte, apud proprium iudicem inchoarit, scilicet ut in eo tantum negotio a sententia eius, cui paret iudici, quisquis velit officiure tribuitur.. Abstinendum prorsus appellatione sancimus, quotiens fiscalis calculi satisfactio postulatur aut triposcitur aut publici vel etiam privati, dumbitio debiti flagitatur, ut necessario
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ priscis legib liceat ẽi sine ꝓ¬
uocatioĩs auxilio eandẽ ꝯsultatio¬
nẽ differente suo adu̾sario intro¬
ducere. ⁊ nos ei nicħominꝰ hoc per¬
mittimꝰ. in iuriam ex sr̃ uacua ꝓuo

Expanded text:
cum et priscis legibus liceat ei evocationis auxilio eandem consultationem differente suo adversario introducere et nos ei nihilo minus hoc permittimus, iniuriam ex supervacua pro
Abbreviated transcription (Latin):
nisi solidum crelitor receꝑit. nõ sũt
liberati. in eo enĩ tmͣ hoc bñficium
eis ꝓdest. ne iuidicati de trudantut
incarcere̾m.¬
P. ꝯtẽpnatus debeas. in ferre para¬
tus es. frustra uereris. ne u̾bum bo¬
noꝵ cessioĩs teme̾re ate ꝓl atu pͥna¬
re te. nec dum distrat᷑tis facultatib
iuris ratioĩb possit.

Expanded text:
nisi solidum creditor receperit, non sint liberati. In eo enim tantum hoc beneficium eis prodest, ne iudicati detrahantur in carceremcondemnatus debebas, inferre paratus es, frustra vereris, ne verbum bonorum cessionis temere a te prolatum privare te necdum distractis facultatibus iuris rationibus possit.
Abbreviated transcription (Latin):
enaleᷤ sententias q̃ ilimca᷑¬
ceclem acorruptis irdicib ꝓferun¬
tur. ⁊ citra in ⁊ posite ꝓuocatioĩs
auxilium. iam pridẽ adiuis pͥnci¬
pib infirmatas ẽẽ decretum est.
niatur. iniquã nonunatioẽ remo¬
S U eterinis qui in legiõe. uł
uexillatiõe militantes. post u̾ice¬
sima stipendia honestam uł causa¬
rͣiam nussioe ꝯ secuti sũt. honeꝵ
ssimꝰ. hiũ aũt indulgentie nr̃e te¬
ꝓ sumptib litis uł detriũtis. ł mi¬
nus quam opotuerat iussa eit. ꝓ¬
uocatiõem offerrere cu ipse decisi¬
onem litis recte fcãm ẽẽ ꝯfite᷑at᷑.
iudicib sciłc siue florentissimis
ꝓcerib satri nr̃i palati siue his

Expanded text:
enales sententias, quae in mercedem a corruptis iudicibus proferuntur, et citra interpositae provocationis auxilium iam pridem a divis principibus infirmas esse decretum est.niatur, iniquam nominationem remo. Veteranis, qui in legione vel vexillatione militantes post vicesima stipendia honestam vel causariam missionem consecuti sunt, onerum ssimus. huius autem indulgentiae nostrae tepro sumptibus litis et detrimentis vel minus quam oportuerat iussa est, provocationem offerre, cum ipsam decisionem litis recte factam esse confiteatur: iudicibus scilicet sive florentissimis proceribus sacri nostri palatii sive his,
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ. co ad dͣito. ut imp̃o destan pos¬
sit᷑ ⁊ dubitabatur sihui̾mo a uesta¬
menra deberent ⁊ mnossitiost que¬
rel. expugnan cũ de omnib ꝑsonis
que huius mooi peculia menierũt.

Expanded text:
um est, eo addito ut et in ipso testari possint dubitabatur si hujusmodi testamenta debeant de inofficioso querela expugnari, cum de omnibus personis quae hujusmodi pe
Abbreviated transcription (Latin):
mus non licere ei adu̾sus sua pacra
uͦenire. ⁊⁊ contrahentes decipere. cum
regła uirs antiqui sit em̃es licentã
uabere his que ꝓse indulta sũt renũ¬
tiare quã gencralem legem mort̃b
casib optinere sancimus. qui noc dũ
ꝑ uiditalẽ sententiam uł amicabilẽ
ꝯuẽtionẽ sopii sm̃t.

Expanded text:
mus non licere ei adversus sua pacta venire, et contrahentes decipere, cum regula sit juris antiqui: Omnes licentiam habere his quae pro se indulta sunt renuntiare. Quam generalem legem in omnibus casibus obtinere sancimus, qui necdum per judicialem sententiam vel amicabilem conventionem sopiti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
chos huiusmodi habere beneficiũ ã¬
cimus. qui aosacro scãs eccłas uł mo¬
nasteria ꝑmanent. non tenagantes.
neq cura dnima ministena cesices. tn
nnis. ut aliis om̃ib terelicts cei omĩ¬
potentis inhereant misteriis. ⁊ hoe nõ
solum inueren roma. uł in hac irgia

Expanded text:
chos huiusmodi habere beneficium sancimus, qui ad sacrosanctas ecclesias vel monasteria permanent, non devagantes neque circa divina ministeria desides, cum mus, ut aliis omnibus derelictis dei omnipotentis inhaereant ministeriis. 2 Et hoc non solum in vetere Roma vel in hac regia
Abbreviated transcription (Latin):
M̃.E Eiteli ac ceuora p̾cepnõ e
scĩmꝰ nemim licere ad sc̃ro sc̃ãs eccłiᷤᷤ
ꝯfugientes abdueere sub hai inde¬
lcet disfinitione. ut siquĩquã ꝯtͣ
hanc legẽ uenire tẽpiauiͣt. seiat se
magestaris cumine eẽ remẽdũ.
mp̃. Siẜuus cuiusquã ateccłi
alraĩa ue annatui nullis hoc suspi
ꝓpnpͣuit indicetur. eio mox ahstrał.¬
endi copia nõ negetur.s. siaimoꝵ u
oucia resistendi aĩos insania ipelit¬
te ꝯceꝑit. abnpiendi exralendiq eũ

Expanded text:
. Fideli ac devota praeceptione sancimus nemini licere ad sacrosanctas Ecclesias confugientes abducere, sub hac videlicet definitione, ut si quisquam contra hanc legem venire tentaverit, sciat se Majestatis crimine esse retinendum. servus cuiusquam ecclesiam alteriave armatus nullis hoc suspicproripuit, indicetur eique mox abstrahendi copia non negetur. Sed si armorum fiducia resistendi animos insania impellente conceperit, abripiendi extrahendique eum
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo õ subraq olim iã clausa st̃re¬
stret ab sit aĩcło nr̃o uifandis exer̃¬
andis̃q simulatus honorẽ pristinũ
rooti redimi riserus tẽpłoꝵ inꝑios
postes. ꝓphanas sacis accendi ignis
adolen ihiscẽ thura uicrimas cedi
paretis uia liban. ⁊ religionis ieco
exissiman sacrilegnũ. Quisꝗs at̃ ꝯt᷑

Expanded text:
m iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum reddi, redimiri sertis templorum impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco existimari sacrilegium.
Abbreviated transcription (Latin):
is eccłus orchoduxe fitei expeili auͦ
neradiles ep̃õs aut religiosos ycon¬
tnos exigi que debeantur ab eis. ꝗ si
molui. aut face̾ aut mita salcĩ tͥs¬
grranioẽ aiq nacratu aiusi fueñt
teptare. capitali. uł ultima annna¬

Expanded text:
is ecclesiis orthodoxae fidei expelli aut nerabiles episcopos aut religiosos oeconomos exigi, quae debeantur ab eis: qui hoc moliri aut facere aut nuda saltim cogitatione atque tractatu ausi fuerint temptare, capitali et ultima
Abbreviated transcription (Latin):
pla ⁊ accessu uento oriub licentiã de¬
lĩquendi ꝑdits ah negari uolumuᷤᷤ
te hurusmodi ꝑpetraueñt. gladio
ulcore sternantur. faccultares etiam
ꝑenpri fisco decernimꝰ uendicari. ⁊ si¬
cinom uenoicare neglexeitt.
faciendi sacrifni sumar audatiã
ut inspectõe iecoris exmq p̃ sagio
sultationẽ cognostar. a terbioris. ⁊¬
eis qui comra uenrũ p̾sentiũ uel
futurarũ reꝵ r planare remptaue¬
rĩt uerͣtatẽ.
d. Siͦi
Si cut sacusici ꝓbibemꝰ ita
nolumus publicoꝵ oꝑũ omam̃ta
seiuan. acne sibi aliqua aucroura¬
te blandiãtur qui ea conaraur euer¬
tere. siquid rescriptũ siqua lex forte
p̃tenoit᷑ abrepte huius modi carte
exoꝵ manib ad nr̃ã scientiã referan
d̾.i U r ꝓp mos ritus iam saln¬
parimur sũmoueri. unde absq ullo
sacrificio absq ulla suꝑslitẽ dap̃na¬
bili. exhiberi popłor uolũptates ym¬

Expanded text:
pla et accessu vetito omnibus licentiam delinquendi perditis abnegari. volumus te huiusmodi perpetraverit, gladio ultore sternatur. facultates etiam perempti fisco decernimus vindicari et sicinora vindicare neglexerint. faciendi sacrificii sumat audaciam, ut inspectione iecoris extorumque praesultatione cognoscat. Acerbioris eteis, qui contra vetitum praesentium vel futurarum rerum explorare temptaverint veritatem. Dat. VIISicut sacrificia prohibemus, ita volumus publicorum operum ornamenta servari. Ac ne sibi aliqua auctoritate blandiantur, qui ea conantur evertere, si quod rescriptum, si qua lex forte praetenditur. Erutae huiusmodi chartae ex eorum manibus ad nostram scientiam referan. Ut profanos ritus iam salupatimur submoveri. Unde absque ullo sacrificio atque ulla superstitione damnabili exhiberi populo voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ si sinagogã extrnxent cr̃pendio
eccłe catholice se noueñt la borasse
ĩerẽt rabrantur ut antea ionditioĩ
rieñt dignitatẽ ⁊ qui sinagoge fii¬
ducã ceperit non studio repara ndi
frandetur ausib. Cernat p̃terea bo¬
is destinandus. ꝗ ficẽ alteriꝰ ex pugͣ¬

Expanded text:
 conpendio ecclesiae catholicae noverit se laborasse. psit, habeatur, ut antea, condicionis ruerit dignitatem. Et qui synagogae fabricam coepit non studio reparandi, fraudetur ausibus suis. Cernat praeterea bonis destinandus qui fidem alterius expugn
Abbreviated transcription (Latin):
ox̃ Quod placuit ueteranos tm̃ modo
ꝯ ueterani filioꝵ seu militumi. ꝗdẽ unã
tutelam seu curam eotẽ tp̃r administra¬
re ꝯpelli. eo ꝑtinet. ut si alus i dati fu̾int
intra sollẽpnia tp̃a cãs excusatiõis apud
ꝯpetentem iudicem deferant. Qͥ nũo¬
uł cura uocantur. rome quidẽ triuni
liberoꝵ in colomium nũo quoꝵ etiam
status nõ ambigitur. Initalia uõ qua¬
tuor. in ꝓuinciis añt quidẽ hañt excu¬
satioẽm.
clinanda municipalia inuriera. rx ne¬
pote̾s numerãtur: quoꝵ pat̾ suꝑ est
cum suo noĩe patri ꝓsuint.

Expanded text:
o. Quod placuit veteranos tantummodo conveterani filiorum seu militum, et quidem unam tutelam seu curam eodem tempore administrare compelli, eo pertinet, ut, si aliis dati fuerint, intra sollemnia tempora causas excusationis apud competentem iudicem deferant. l curam vocantur, Romae quidem trium liberorum incolumium numero, quorum etiam status non ambigitur, in Italia vero quattuor, in provinciis autem quinque habent excusationem. clinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo nomine patri prosunt.
Abbreviated transcription (Latin):
op Iutores quos postea quã bõã pu¬
pilloꝵ at ministrauerũt: ap̃side ꝓuini¬
cie quasi re integra excusari se ĩ petrasse
adseueras. ꝑiculum adirirstrationis
euitare minime posse. manifestum est.
S Si ut ꝓpoĩs pars diu̾sa ad mimstrati¬
one tutele tutele seu cure tue. itẽq trĩs
tui ambitioe potĩ quã uris ratõe se excu¬
sauit ꝑicło iniuncti muneris minime
liberatus est.
cusare debẽt a tuteͣla. ne ⁊̃ meclii tpis¬

Expanded text:
o. Tutores, quos postea quam bona pupillorum administraverunt a praeside provinciae quasi re integra excusari se impetrasse adseveras, periculum administrationis evitare minime posse manifestum est. Si, ut proponis, pars diversa administratione tutelae seu curae tuae itemque fratris tui ambitione potius quam iuris ratione se excusavit, periculo iniuncti muneris minime liberatus est. cusare debent a tutela, ne etiam medii t
Abbreviated transcription (Latin):
õp  utores nominatos appellatõe
inter ponere necesse nõ habere ceruissi¬
mi iiris eͥst᷑. Qua ꝑꝑ licet nõ appellasti
si quã te excusatiõem habere ꝯfidis ĩtra
tp̃c ꝙ diui marci ꝯstitutiõe p̃scͥptu̾m̃ ẽ
hac apud p̃sidem ꝓuincie uti nõ phib¬
eris. Ham ꝙ omĩum borioꝵ parrẽ pup¬
illi usu fructũ reliquisse quondã uxoris
sue ꝓporus: at extiisantos uos atutela
la fiłii te dinutti postularis. ꝙ te posse:
an fuis in uitus in ad ministratiõe tenĩ
nõ poteͥs ꝓmñ ĩ dies excusatiõib p̃firit
nõ dum excessit uti ꝯpetenti deferisiõe
potes

Expanded text:
o. Tutores nominatos appellationem interponere necesse non habere certissimi iuris est. Quapropter, licet non appellasti, si quam te excusationem habere confidis, intra tempus, quod divi Marci constitutione praescriptum est, hac apud praesidem provinciae uti non prohiberis. Nam quod omnium bonorum patrem pupilli usum fructum reliquisse quondam uxori suae proponis, ad excusandos vos a tutela la filii te dimitti postulans, quod te posse antea fueris, invitus in administratione teneri non potes. proinde si dies excusationibus praefinitus nondum excessit, uti competenti defensione potes
Abbreviated transcription (Latin):
S Humanitatis ⁊ religioĩs
ratio nõ ꝑmntit. ut adu̾sus sororẽ ł fili¬
or sororis actiorũi necessitat᷑e turele octa¬
sioẽ susc pias: cum ip̃i etia pupilli cui
tutor tatus es. aliud exigere uideatur
utilitas. sciłic ut euri trtorẽ potĩ hãnt
qui ad defensioem eĩ nõ inhibeatur affec ͫ¬
tu. Iireta formã igitur quã ꝯsulti declu̾
p̃toxem. adiri oportet. ut ⁊ iusto tuo desi¬
terio ⁊ pupilli ip̃ĩ ꝯmoto ꝯsulatur.

Expanded text:
 Humanitatis ac religionis ratio non permittit, ut adversus sororem vel filios sororis actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor datus es, aliud exigere videatur utilitas, scilicet ut eum tutorem potius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. Iuxta formam igitur, quam consulti dedimus, praetorem adiri oportet, ut et iusto tuo desiderio et pupilli ipsius commodo consulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineant delegant is ꝙ siquis alie pꝰ¬
ne uiris dictioĩs causa crecliderit st̃¬
d̾ legandam: nec p̃ceptoᷤ cognitorẽ da isti¬
tum parientiam accõmotare cẽse tu
ganti omĩa que ab eo d̾ legatione gͣt¬
gerunt᷑. ita ꝓ ĩ fectis haberi p̃cipit᷑
ac supłi qui dalegauerãt aliene⁊
uiris dictiõĩs iuidices residissent. iͥ.
net appellandi qurde necessitas
uictis adu̾sus eas sententias ĩ poã¬
.tur. ħ nisi iudices a nobis spetiałr
d̾ legantib dati aliis causas de lega¬
uerint iudicantuas. Hã his d̾ legan¬
tib millo ꝑsonaꝵ causaꝵ ue habito

Expanded text:
rtineant delegantis. Quod si quis alienrtineant delegantis. Quod si quis alienae iurisdictionis causam crediderit delegandam, nec praecepto cognitorem datum parientiam accomodare censemus ganti, omnia, quae ab ea delegatione gerunterant alienae iurisdictionis iudices resedissent, ut nec appellandi quidem necessitas victis adversus eas sententias imponatur. Haec, nisi iudices a nobis specialiter delegantibus dati aliis causas delegaverint iudicandas: nam his delegantibus nullo personarum causarumve habito
Abbreviated transcription (Latin):
tia d̾ t̾minent. nec ĩ his causis ĩ ꝗ¬
b ꝓ nuntiare debent. ⁊ possunt
facultatem sibi remittendi patere
ad iudicium p̃sidale cognoscant.
maxime cũ si iudicatio alicui liti¬
gatoꝵ parti ĩ iusta uideatur. ĩ ter¬
ponende ꝓ uocatioĩs potestas. asen¬
tentia ex omĩ causa ꝓlata libera
litigatorib tribuatur.
aliud iudicium necessario dirigã¬
ĩ alias ꝓuincias ꝓficiscantur. uł
diem obieruit. atq his ratiõib
negotiis ceptis finui nõ possit adhi¬
beri. aliu in loco eoꝵ urditẽ tri¬
bui qui negotiu examinet ne ex¬
huiꝰ moĩ casib in ter uenientibus
impeclim̃tu aliꝙ ĩ ꝑsequendis li¬
tib afferatur.
op̃. Queclam sunt negotia ĩ ꝗb
sr̃ fluui ẽ moderatore expectare
ꝓuncie idoq peclaneos iͥudices.
hoc ẽ qui negotia humiliora discep¬
tent ꝯ stituendi dum᷑ p̃sidib pote¬
illut ꝯsultissime p̃cipitꝰ obseruari ri
ut ita ualeant si adiuris dictiõem ue¬

Expanded text:
tia determinent: nec in his causis, in quibus pronuntiare debent et possunt, facultatem sibi remittendi patere ad iudicium praesidale cognoscant, maxime cum, et si iudicatio alicui litigatorum parti iniusta videatur, interponendae provocationis potestas a sententia ex omni causa prolata libera litigatoribus tribuatur. aliud iudicium necessario dirigain alias provincias profiscantur vel diem obierint atque his rationibus negotiis coeptis finis non possit adhiberi, alium in locum eorum iudicem tribui qui negotium examinet, ne eiusmodi casibus intervenientibus impedimentum aliquod in persequendis litibus adferatur.o. Quaedam sunt negotia, in quibus superfluum est moderatorem exspectari provinciae: ideoque pedaneos iudices, hoc est qui negotia humiliora disceptent, constituendi damus praesidibus poteillud consultissime praecipimus observari, ut ita valeant, si ad iurisdictionem pe
Abbreviated transcription (Latin):
manenit ꝯmunia tibi ⁊ illi. nã
ea quoꝵ partẽ is uendidit. cu
emptorib tibi ꝯmuniast̃ ⁊ adu̾¬
sus singłos arbitru petere de¬
bes. si ab illoꝵ quoq sotietate
disceli placeat. ¶ Tum aũ
regionib diuidi aliquis ager
inter sot᷑ios nõ põt. ł ex plurib
singłi estirnatioe iusta facta un¬
icuiq sotioꝵ ad iudicantur. cõ¬
pensatiõẽ inuicem p̾tii facta.
eoq cuires maioris p̃tii obuenit.
ceteris ꝯdẽpnato. ad licitatio¬
nẽ nõ nũquã etiam extraneo:
emptore ad misso. maxime. si
se nõ sufficere ad iusta p̃tia al¬
ter ex sociis. sua pocunia uĩ¬
cere iuluis ucitã ⁊ẽ ꝓfiteatur.

Expanded text:
illi. Nam ea, quorum partem is vendidit, cum emptoribus tibi communia sunt et adversus singulos arbitrum petere debes, si ab illorum quoque societate discedi placeat Cum autem regionibus dividi aliquis ager inter socios non potest, vel ex pluribus singuli aestimatione iusta facta unicuique sociorum adiudicantur, compensatione invicem pretii facta eoque, cui maiores res pretii obvenit, ceteris condemnato, ad licitationem nonnumquam etiam extraneo emptore admisso, maxime si se non sufficere ad iusta pretia alter ex sociis sua pecunia vincere vilius licentem profiteatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ S i ꝓbatum fui̾t p̃sidi ꝓ¬
es pignori dedisse. cũ partẽ tuã¬
quam inuineis habes creclitoi
obligare nõ potuerat p̃ses ꝓnĩ¬
cie .i. reͣstitui tibi ea iubebit
cum fructib quos creclitor de
tibi restituere aut estimata t¬
tua parte ad creclitorẽ frĩs tui
tuta pecunia quanti estimau¬
erit eam trãs ferre.

Expanded text:
. Si probatum fuerit praesidi pes pignori dedisse, cum partem tuaquam in vineis habes, creditori obligare non potuerit, praeses provinciae restitui tibi eam iubebit cum fructibus, quos creditor de tibi restituere aut aestimata tua parte ad creditorem fratris tui data pecunia quanti aestimaverit eam transferre.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ pͥuatas ꝑsonas. no ꝯpetere fab¬
cultatem manifestum ẽ.⁊ iõ si u¬
t. allegatis int̾ pͥuatas ꝑsonas is
cuiꝰ memnistis arbitros dantos
putauit. sententia ab eis ꝓlata
nullo iure subsistito¬
op̃. Elacet nob̾ p̃sides de his ca¬
usũ in quib q: ipi nõ pͥossent cognꝰ¬
oscere ant̃ hac peclaneos urdices ᷤ¬
dabant. nõcoĩs sui exam̃ ad: ib̃e. ⁊¬
tñ ut ui uł ꝑ occupatioẽs publicas.
uł ꝓpt̃ causaꝵ multitudinẽ omĩa
huiꝰ moi negotia nõ potuerĩt cog¬
noscere. uidices dandi habeant po¬
testatem : ꝙ nõ ita accipi ꝯuenit
ut etiam inhis causis inquib sole¬
bant ex officio suo cognoscere dãdi
iudices licentia ꝑmissa creclatur.
ꝙ usq adõ inp̃sidu cognitiõe re¬
tinendu ẽ ut eoꝵ iudicia nõ di¬
minuta uideamtur. dũ tñ de in¬
genuitate sr̃ qua poterant ⁊ ant
cognoscere. ⁊ d̾libertinitate p̃sides

Expanded text:
inter privatas personas non competere facultatem manifestum est: et ideo si, ut adlegatis, inter privatas personas is cuius meministis arbitros dandos putavit, sententia ab eis prolata nullo iure subsistit. Placet nobis praesides de his causis, in quibus, quod ipsi non possent cognoscere, antehac pedaneos iudices dabant, notionis suae examen adhibet , si vel per occupationes publicas vel propter causarum multitudinem omnia huiusmodi negotia non potuerint cognoscere, iudices dandi habeant potestatem. Quod non ita accipi convenit, ut etiam in his causis, in quibus solebant ex officio suo cognoscere, dandi iudices licentia permissa credatur: quod usque adeo in praesidum cognitione retinendum est, ut eorum iudicia non deminuta videantur: dum tamen de ingenuitate, super qua poterant et ante cognoscere, et de libertinitate praesides
Abbreviated transcription (Latin):
fatalib. qui ł apeclaneis uidicibus
ł abaliis quos leges suis sanctioĩb
enumerauerũt custotiendo. seu
obseruanto. ut . x. fatales ꝓuno
ubiq instituantur. ¶ Inhis aut
casib in q ub biennium ꝯstitutu
est. quatenus more ꝯ sultationum
in regia urbe sub ꝯmuni audiẽtia
florentissimoꝵ nr̃i palatii ꝓceru
uentilentur. bienmi metas uniꝰ
anni t̃minis cohartamꝰ. ut intra
euͣm ÷ gesta colligere. ⁊ ea iuris de¬
uotis ppłarib tradere. ⁊ refutato¬
rios libelloͬs si uoluint offerre.
litẽ ĩ sacrum nr̃m ꝯsistariu ĩ tro¬
ducere cogantur. Mulli licentia
storio lis exordium ceꝑit. ⁊ si non
fui̾t u eodem die ꝯpleta. tñ ꝑpe¬
tuari eam ꝯceclimꝰ cum iniquum

Expanded text:
fatalibus qui vel a pedaneis iudicibus fatalibus qui vel a pedaneis iudicibus vel ab aliis, quos leges suis sanctionibus enumeraverunt, custodiendo seu observando , ut decem fatales pro uno ubique instituantur. In his autem casibus, in quibus biennium constitutum est, quatenus more consultationum in regia urbe sub communi audientia florentissimorum nostri palatii procerum ventilentur, biennii metas unius anni terminis coartamus, ut intra eum et gesta colligere et ea viris devotis epistularibus tradere et refutatorios libellos, si voluerint, offerre et litem in sacrum nostrum consistorium introducere cogantur: nulli licentia storio lis exordium ceperit, etsi non fuerit in eodem die completa, tamen perpetuari eam concedimus, cum iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
cum anteͬa infinẽ cui̾cumq tpĩs u¬
nuis fatał dies ex antiquis legib ꝯsti¬
tutus est.  sepe euemebat cum mul¬
te sũt occasioes mo̾tales applłationu.
ł egritiroine uł spetii ꝓlixitate ł per
alias causas quas nec dici nec enume¬
tari facile ut eunderri diem fatalem
nõ obseruari. ⁊ lites expłrare. ⁊ huiꝰ¬
moĩ luctuosis infelicitatib patrimo¬
nia hominũ titubare. ꝓpt̾ hoc fortu¬
ne reuelantes insroias. sancsimus
nõ inunum diem fatalert standu
ẽẽ inposteꝵ. s siue an quartũ die
fatalens luminis ⁊ ip̃m fatalem. sĩ
post .uͫ . die ex quo ortus fatał eflu¬
xerit applłator uerũt. ⁊ litem insti¬
tuendemn curauit. ⁊ eam ĩ ꝯpetens
uidicium tecluxi̾t. legiuderi satis¬
ft̃m nec ĩ gemiscat mortue cause di¬
rum quẽ officium᷑ habuit. sepe ẽẽ ca¬
usas ꝑiclitatas. ꝙ in posteꝵ nõ fieri
ex remectio legis p̃sentis sperandu
est. E odem bñficio ⁊ in aliis omĩb

Expanded text:
cum antea in fine cuiusque temporis unus fatalis dies ex antiquis legibus constitutus est et saepe eveniebat  cum multae sunt occasiones mortales appellationum vel aegritudine vel spatii prolixitate vel per alias causas, quas nec dici nec enumerari facile sit, eundem diem fatalem non observari et lites expirare et huiusmodi luctuosis infelicitatibus patrimonia hominum titubare: propter hoc fortunae relevantes insidias sancimus non in unum diem fatalem standum esse in posterum, sed sive ante quartum diem fatalis luminis et ipsum fatalem sive post quinque dies, ex quo ortus fatalis effluxerit, appellator venerit et litem instituendam curaverit et eam in competens iudicium deduxerit, legi videri satisfactum, ne ingemiscat mortuae causae dirum quem officium habuit saepe esse causas periclitatas: quod in posterum non fieri ex remedio legis pra esentis sperandum est. 1d . Eodem beneficio et in aliis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
urb̾ẽ ꝑueniat ꝓsem̃stre spatioᷤ triu
tñ mõ m̃sium spatiu eis indulgeri.
aliis triu m̃siu spatiis idẽ nonagin¬
ta trib dieb simili modo seq̃ntib sũ
sem̃stre tp̃c. siue tres priores m̃ses i¬
sccłm locoꝵ diffinitioe quã designaui¬
mus. s ⁊ aliis trib m̃sib qui ex repa¬
ratioẽ ab aula ꝯcecli solenti insuo ro¬
boreᷤ duratis e pͥorib acceclentib ut
partim anaale numerentur. partĩ
noue m̃sium spatiu ꝯsequat᷑. ¶ Et

Expanded text:
urbem perveniat, pro semestri spatio trium urbem perveniat, pro semestri spatio trium tantummodo mensum spatium eis indulgeri: aliis trium mensum spatiis, id est nonaginta tribus diebus simili modo sequentibus sive semestre tempus sive tres priores menses secundum locorum definitionem, quam designavimus. Sed et aliis tribus mensibus, qui ex reparatione ab aula concedi solent, in suo robore duraturis et prioribus accedentibus, ut partim annale numeretur, partim novem mensum spatium consequatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾se patti nouis ÷ at sertioĩo uten¬
di. uł exceptioĩb que nõ ad nouu capi¬
tulum ꝑtinent. s exillis oriuntur et
illis ꝯ uincte sũt. que apt̾ anteriorem
uidicem noscuntur ꝓposite s ⁊ si qua
dicta quidẽ allegatio mõstrabitur: uł ĩ
poterũt. it qq eoe ad iuttere. quo exe¬
rcitatis iam negotiis p᷑leniore sub ue
ꝓuincia ad hũc nr̃m sacratissimũ co¬
mitatum similis cursus ad appłłatioẽs
exercendas imꝑtitus est. necessarium
nob̾ uisum ẽ. huĩ moĩ spatiis iustu in¬
ab egyptiaco. ł libico limite.ł orienta¬
li tractatu usq ad utrasq cilicias nu¬
merando. ł armenus. ł gentib. s oĩ
illirico cã fuĩt more appllationũ trãs¬
missa. pͥmũ semestre spatiu inantiqͣ
diffinitiõe ꝑmanere. nichil penit
n diminui n accrescere. Sin antẽ
ex aliis nr̃is imꝑu partib siue asiane.
siue em̃potiane sie traicie dioceseos.
lis ꝓuocatiõe suspensa in hãt regiam

Expanded text:
adversae parti novis etiam adsertionibus utendi vel exceptionibus, quae non ad novum capitulum pertinent, sed ex illis oriuntur et illis coniunctae sunt, quae apud anteriorem iudicem noscuntur propositae. Sed et si qua dicta quidem adlegatio monstrabitur vel inspoterunt, id quoque eos admittere, quo exercitatis iam negotiis pleniore subveniprovincia ad hunc nostrum sacratissimum comitatum similis cursus ad appellationes exercendas impertitus est, necessarium nobis visum est huiusmodi spatiis iustum imab Aegyptiaco vel Libyco limite vel Orientali tractu usque ad utrasque Cilicias numerando vel Armeniis et gentibus et omni Illyrico causa fuerit more appellationum transmissa, primum semestre spatium in antiqua definitione permanere et a nihil penitus neque deminui neque adcrescere. 1a . Sin autem ex aliis nostri imsive Ponticae sive Thraciae dioeceseos lis provocatione suspensa in hanc regiam
Abbreviated transcription (Latin):
ałsi quitẽ crim̃ uł alud capita¬
le mouẽ uos matͥ ure tͣ secta mã nõ
aufert. Si enĩ de fide script᷑unt ẽ und̃
dubitatõ est in quiri fides ueritatis ⁊̃
sine metu criminis põt Ande.ñ¬

Expanded text:
Falsi quidem crimen vel aliud capitale movere vos matri vestrae secta mea non aufert. Si enim de fide scripturae , unde edubitatio est, inquiri fides veritatis etiam sine metu criminis pote
Abbreviated transcription (Latin):
pplicas eẽ ꝯterdis fcõs. nõ ĩo accusatõe e¬
uadere posst̃. ꝙ. se ilł negent uti. rã ilł¬
ꝓ el est instrum̃ti usu abstinere. qui nõ
ip̃i machinatores falsi ẽẽ dicuntur. et
quos prcło solus usus abstrĩxĩt. qui aũ
ꝯpositũ ꝑ scelꝰ codicilł ĩ seueritatẽ legĩ
cornelie ĩ ciderũt. nõ possũt defensioẽs

Expanded text:
tendis, non ideo accusationem evadere possunt, quod se illis negent uti. Nam illis prodest instrumenti usu abstinere, qui non ipsi machinatores falsi esse dicuntur et quos periculo solus usus adstrinxerit. Qui autem compositis per scelus codicillis in severitatem legis corneliae inciderunt, non possu
Abbreviated transcription (Latin):
n donare licet unͣ intelligĩs te ĩligẽ
ĩcidisse q̃ suꝑ huĩmoĩ delictis certã pła
fisco ĩ ferendã statuit exceptis coberetli¬
b ⁊ sociis quib ĩ diuisiõe coĩum reꝵ
licitatõem de fugitiuo seruo ĩ uicem
facere ꝑmissum estꝰ ita noͣ liceat fu¬
gituũi uende̾. ut tc̃ uenditio ualeat
quõ ab ẽptore reꝗsitus fui̾t dep̃henͣs.¬
SOm̃ seruos aplagiariis alienari
ex urbe signiticas atq ita int̾clũ in¬
genuos hoĩes eoꝵ ⁊ scełe asportari sol¬
ere p̃scribis boꝵ delictoꝵ licentie maio¬
re se ueritate orturrendũ ẽẽ decernmꝰ.¬

Expanded text:
 donare licet. Unde intellegis te in legem incidisse, quae super huiusmodi delictis certam poenam fisco inferendam statuit, exceptis coheredibus et sociis, quibus in divisione communium rerum licitationem de fugitivo servo invicem facere permissum est. Ita vero liceat fugitivum vendere, ut tunc venditio valeat, quando ab emptore requisitus fuerit deprehensm servos a plagiariis alienari ex urbe significas atque ita interdum ingenuos homines eorum scelere asportari solere perscribis, horum delictorum licentiae maiore severitate occurrendu
Abbreviated transcription (Latin):
cem ꝓ̃sidis nõ tue atur᷑. qui legi fauie
locũ eẽ. ꝓnuntiauit cu eĩ legis discep¬
tatõ ad p̃sidis ꝓuincie ꝑtineat notioẽm.
o p̃ S i frẽm tuũ ad u̾sariꝰ sup̃mit le¬
gis eũ fauie at dico p̃side ꝓuĩcie. reũ de¬
bes postulate.

Expanded text:
cem praesidis non tueatur, qui legi Fabiae locum esse pronuntiavit, cum eius legis disceptatio ad praesidis provinciae pertineat notionem. . Si fratrem tuum adversarius supprimit, legis eum Fabiae, adito praeside provinciae reum debes postulare.
Abbreviated transcription (Latin):
S̾Si docuĩs. apd̾ p̃sidẽ ꝓuĩcie ab ĩte¬
stato te heredẽ extitisse ei qui coticillos
scripserat. ortinariũ est. ut ĩpossessioe
que uire relicta sũt: nisi ꝯsiliũ cõ dicilloᷤ
falsos arguere. ꝙ si criminałr ceptum
int̾uentu ind̾ulgentie sopitũ est. hs̃ tñ
resrduã in dagatioẽ ⁊ põt de fide scͥptu

Expanded text:
Si docueris apud praesidem provinciae ab intestato te heredem eius extitisse, qui codicillos scripserat, ordinarium est, ut in herequae iure relicta sunt, nisi consilium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopitum est, habes tamen residuam indagnationem, potest de fide scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ S ilis pecuniaria apb̃ peclaneos
iudices remissã est ⁊̃ de fide ĩstrum̃ti
ciũiłr. ipd̾ eos iuxta respõsu uiri pru¬
dentissimi pauli reꝗratur.
d̾ Querela failsi tp̃alib p̾scͥptiõibus
nõ excluditur. nisi . xx. annoꝵ eece¬
ptiõe. sicut cͥetã q̃o fere crimina

Expanded text:
. Si lis pecuniaria apud pedaneos iudices remissa est, etiam de fide instrumenti civiliter apud eos iuxta responsum viri prudentissimi pauli requiretur. Querella falsi temporalibus praescriptionibus non excluditur nisi viginti annorum exceptione, sicut cetera quoque fere crimina
Abbreviated transcription (Latin):
gp̃ Si partꝰ subiecti crim̃ diu̾se ꝑtł obi¬
citis: cã capitał in tp̃e pub̾tatis pueridi¬
fferri nõ debuit sic̃ iam pͥdẽ michi ⁊ di¬
uo seuero patͥ meo placuit. n em ue¬
risimile ẽ eam q̃ arguitur nõ exfite.

Expanded text:
 Si partus subiecti crimen diversae parti obicitis, causa capitalis in tempus pubertatis pueri differri non debuit, sicut iam pridem mihi et divo Severo patri meo placuit. Neque enim verisimile est eam quae arguit
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ miserantus infligũt parentibus
orbitantes: metalli peãm cetei̾s ãti tog¬
nitis supplitiis teneantur. Siꝗs tn huius¬
moĩ reus fui̾t oblatus pꝰea quã suꝑ cri¬
mine claruiͣt. seruus q̾ ł libertate
donatus bestiis subiciatur. ĩ genuus aũ¬

Expanded text:
filiorum miserandas infligunt parentibus orbitates, metalli poena cum ceteris ante cognitis suppliciis tenebantur. Si quis tamen eiusmodi reus fuerit oblatus, posteaquam super crimine patuerit, servus quidem vel libertate donatus bestiis obiciatur, ingenuus au
Abbreviated transcription (Latin):
ab ĩ testato simie ius utͥcr sexiie
seruauerĩt ¶⁊ aluis u̾bis ex heretl¬
ari debere filiũ sancserũt. aliis fi¬
liam ¶ ĩ ter nepotes ex hereclãdos
alia uira ciuilia alia p̃toris ĩ trod¬
ipo uire testam̃tũ subũtebat. uł
ꝯ era tabulas bonoꝵ possessioe ĩ to¬
tũ accipiebat. filia aut̃ p̃tiͣta ius
a ͤ crescendi ex uire ueteri accipł¬
ebat. ut eodẽ mom̃to ⁊ testam̃tũ
patͥs quodã mͦ ex parte uire a cre¬

Expanded text:
ab intestato simile ius utrique sexui ab intestato simile ius utrique sexui servaverunt, et aliis verbis exheredari debere filium sanxerunt, aliis filiam, et inter nepotes exheredandos alia iura civilia, alia praetoris introdipso iure testamentum evertebat vel contra tabulas bonorum possessionem in totum accipiebat, filia autem praeterita ius adcrescendi ex iure vetere accipiebat, ut eodem momento et testamentum patris quodammodo ex parte iure adcre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ scilio scͥpsisse. ut aboĩb ex here¬
tnti. in uicẽ su̾bͤstitut᷑is filiam
ex heretlauerit. ĩ telligendꝰ ẽ ex he¬
redatioe ab utroq gradu fecisse.
Nã cũ idẽ herecles institur sut.
nulla t᷑atio recloi pot qr uiteat᷑
tuu ⁊ nou̾ca equis portionibus
hr̃des ĩstituit cũ te quoq hrẽt
ĩ potestate testam̃to noĩãti ñ exm¬
eclauit. mortuo patre tuo tiiuo
auo sine ĩ pedimto legis uiseie su¬
cceclendo in patris tui locũ rũpisti
aui testam̃tu ⁊ adte herectitas eiꝰ
tota ꝑtinuit.
reclauerit. ille filius meus alienꝰ
mee sub̾e fiat. talis filiꝰ ab hitiꝰmo¬
odi u̾boꝵ ꝯ ceptiõe nõ p̃t̃itus. set
ex hereclatus ĩ t̾elligatur. En enĩ
manifestissimꝰ ẽ sensus testatoris.
leat ut melior sensu existat.
d̾ Maxiniui uiti antiq subti.¬
litatis p̃senti lege corrigimꝰ q̃ pͥu¬
tauit alia ẽẽ iuira obseruanda in
successioẽ parentũ. si ex testam̃to

Expanded text:
silio scripsisse, ut ab omnibus exhereitutis et invicem substitutis filiam exheredaverit, intellegendus est exheredationem ab utroque gradu fecisse. nam cum idem heredes instituti sunt, nulla ratio reddi potest, quare videatur tuum et novercam aequis portionibus heredes instituit, cum te quoque haberet in potestate, testamento nominatim non exheredavit, mortuo patre tuo vivo avo sine impedimento legis Vellaeae succedendo in patris tui locum rupisti avi testamentum et ad te hereditas eius tota pertinuit. redaverit:" ille filius meus alienus meae substantiae fiat", talis filius ab huiusmodi verborum conceptione non praeteritus, sed exheredatus intellegatur. cum enim manifestissimus est sensus testatoris, leat, ut melior sensu existat. Maximum vitium antiquae subtilitatis praesenti lege corrigimus, quae putavit alia esse iura observanda in successione parentum, si ex testamento
Abbreviated transcription (Latin):
leno ponturti ubi magis hoc desi¬
dãtur cetͣtrasq ꝓuincias cunctis
uolentib ꝑ mittantur murali ã¬
bitu fundos ꝓprios sen loca sui

Expanded text:
lenopontum, ubi magis hoc desideratur, ceterasque provincias cunctis volentibus permittatur murali ambitu fundos proprios seu loca sui
Abbreviated transcription (Latin):
brarum auti quantitatẽ. ex ip̃a s. sẽ
tentia uidicis discernenta nõ duob
sicut aña magniticis urdicib s umi
tm̃ modo disceptatio negotii deputet᷑
sin uero memoratam exceclens quãti¬
tatem .xx. libris auri termin᷑etur.
duob tratatur magnificis uidicib
uiris sciłc deuotis epłarib cogniti¬
onalia certamina excipientib. ita
tm̃ ut si dissentirent. uirũ illustrem
ꝓ tp̃r q̃storẽ adhibeant. ut eo dubi¬
etatem derim̃te sumatur negotiũ
his uidełc litib quaꝵ estimatio . xx
libraꝵ auri quantitatẽ exceclit. in
ꝯmune auditorium florentissimo¬
rum sacri nr̃i palatũ ꝓceꝵ introdu
at quidẽ nõ solum uictos s ⁊̃ uic¬
tori ꝯsultatioẽm. ad unum uł du¬
os iutices mittenda. intra biennu

Expanded text:
brarum auri quantitatem, ex ipsa scilicet sententia iudicis discernenda, non duobus, sicut antea, magnificis iudicibus, sed uni tantummodo disceptatio negotii deputetur. Sin vero memoratam excedens quantitatem viginti libris auri terminetur, duobus tradatur magnificis iudicibus, viris scilicet devotis epistularibus cognitionalia certamina excipientibus, ita tamen ut, si dissentirent, virum illustrem pro tempore quaestorem adhibeant, ut eo dubietatem dirimente finiatur negotium: His videlicet litibus, quarum aestimatio viginti librarum auri quantitatem excedit, in commune auditorium florentissimorum sacri nostri palatii procerum introducat quidem non solum victo, sed etiam victori consultationem ad unum vel duos iudices mittendam intra
Abbreviated transcription (Latin):
eas ũntere aut quocũq nire ł moto eaᷤ
alienare. ł pignoris nire siue ypothece
ꝓhibebuntũr. extantes aũt p̃tictas res
si nõ fuiͣt alienate siue ꝯsũpte: uł sup¬
posite. licebit liberis ũndicare. ⁊̃ nõ ad¬
euntib hereclitatẽ parentum.
an nuptias donatõẽm. ł alias res ad se
ex altera ꝑte te uolutas. filiis utriusq
sexus prãre seruare p̾cepti sũt: si que
ex filiis ł filiab ante patris ł matris o¬
bitum mori ꝯ tingerit: siue ãn nupti¬
as sccfas. siue postea filio ł filia. ł nepte
aut nepote ł plurib. ł patre suo ad huc
iiuo ł matre suꝑstite delictis portiõẽm
que defuncto filio ł filie ꝯpetebat. uł¬

Expanded text:
eas vendere aut quocumque iure vel modo eas eas vendere aut quocumque iure vel modo eas alienare vel pignoris iure sive hypothecae rum, prohibebuntur. Extantes autem praedictas res, si non fuerint alienatae sive consumptae vel suppositae, licebit liberis vindicare etiam non adeuntibus hereditatem parentum. ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas filiis utriusque sexus servare praecepti sunt, si quem ex filiis vel filiabus ante patris vel matris obitum mori contigerit sive ante secundas nuptias sive postea, filio vel filia vel nepte aut nepote vel pluribus patre suo adhuc vivo vel matre superstite derelictis, portionem, quae defuncto filio vel filiae debebatu
Abbreviated transcription (Latin):
nequiuerit: hec tẽ res apt̾ mulierẽ usq
indiem uite sue manebũt.¶ om̃ib uide¬
licet hisdẽ maritalib facultatib his ⁊̃
quas Iubet. habituraue est: tamquã iure
pignori ł ypothece supposite sint. suꝑ ea¬
dem añ nuptias tonatioẽm: ł reb aliis ad
eam ex mariti sub̃a de uolutis. ex eo diẽ
quo heeclẽ res adeam ꝑueniͣnt. libei̾s ob¬
ligatis. ut si qui post traditas matͥ ł de¬
tentas ab ea res: si ita ꝯtingit. ꝯtractũ ali¬
quẽ cum eadẽ muliere mierint. que se
repetitis nuptiis copulauĩt: in uenticã¬
dis histem suppositis reb posteriores ha¬
beantur. liberis qui ex eotẽ matͥmonio
ꝓcreati sũt. ⁊ nepotib neptib ne ꝗ exbĩ
dẽ lib̾is geniti sũt. sine dubio p̃ponẽdis.¬
¶ Si uõ liberoꝵ suoꝵ affectiõe seruata pa¬
ter mat̾ ue ad alias nuptias migeire no¬
luerit. ri: uir his que debonis uxoris ad
riti ad se pueniͣt ꝓ suo arbitrio uti. ł

Expanded text:
nequiverit, eaedem res apud mulierem usque nequiverit, eaedem res apud mulierem usque in diem vitae suae manebunt. Omnibus videlicet isdem maritrave est, tamquam si iure pignoris vel hypothecae suppositae sint, super eadem ante nuptias donatione vel rebus aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo eaedem res ad eam pervenerint, liberis obligatis, ut, si quis post traditas matri vel detentas ab ea res si ita contigerit contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, in vindicandis isdem suppositis rebus posterior habeatur, liberis, qui ex eodem matrimonio procreati sunt, et nepotibus neptibusve, qui ex his liberis geniti sunt, sine dubio praeponendis. Sin vero liberorum suorum adfectione servata pater materve ad alias nuptias migrare noluerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad riti ad se pervenerint, pro suo arbitrio uti vel
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ nepotib. ⁊ ꝓ nepotib exhistẽ lid̾is
ꝓcreatis: siue oĩb ł uno unaue suꝑsti¬
te mori ꝯtingerit. sccłm legũ motũmͣ
restituat. ł certe si fide ussiões ydoneas
prãre distulerit aut nequiuerit. p̃dicte
res mobiles nec dũ matͥ alibertis tradi¬
te. apd̾ eosdẽ manebũt. solute uoͣ erdẽ
matri. ł ab eate detente. restituentur¬
liberis. si tñ abhis fiteisio ytonea ma¬
centesime ꝑtẽ tertiã. annuis quib cũq
tp̃ib prãre nõ differãt. ita ut in eandẽ
ficeisioẽm hoc quoq caueatur. ꝙ afiliis
restituentur. Erit itaꝙ licitum utrilib
parti que fideiꝰsioẽm p̃binͣt. si sibi ꝯmotũ
ẽẽ ꝓspexĩt.: his reb mobilib uti frui eas¬
temq: tare ł itiutuo ł obligare. L unde̾
ut exhis maxime liberi at quirentes. pos¬
sint mat̃no affertui sine suo ĩ ꝯmodo ser¬
iire. ¶ Sin aut uteaq pars p̃tcãm fide.¬
nissiõem dissimulauĩt. aut forte offerre

Expanded text:
liberis procreatis, sive omnibus vel uno unave superstite mori contigerit, secundum legum modum restituat: Vel certe si fideiussiones idoneas praestare distulerit aut nequiverit, praedictae res mobiles necdum matri a liberis traditae apud eosdem manebunt: solutae vero eidem matri vel ab eadem detentae restituenturliberis, si tamen ab his fideiussio idonea macentesimae partem tertiam annuis quibusque temporibus praestare non differant, ita ut in eadem fideiussione hoc quoque caveatur, quod a filiis restituentur. Erit itaque licitum utrilibet parti, quae fideiussionem praebuerit, si sibi commodum esse perspexerit, his rebus mobilibus uti frui easdemque dare mutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servire. Sin autem utraque pars praedictam fideiussionem dissimulaverit aut forte offerre
Abbreviated transcription (Latin):
iubemꝰ. omĩ cirtũ scͥptiõe siqua ꝑ ĩt᷑po¬
sitã ꝑsonã uł alio quocũꝙ modo fuiͣt ex¬
cogitata cessante ¶ his illut ad ungimꝰ
ut mułr uhis casib inꝗb añ nuptias do¬
natiões. ceteras etiã res amarito ad se de¬
uolutas. sccłm pͥoꝵ legu statuta liben̾s
ꝯmunib ut paternas seruare ꝯͣpellit᷑.
hoc ẽ ubi morte mariti matrirnoniio di¬
sioluto: ad alias nuptias pͣuenit. ĩ mobi¬
lium reꝵ ⁊ mancipioꝵ ãñtõaꝵ quoq ci¬
uilium᷑ nsutructu dũ taxat uite sue tẽ

Expanded text:
iubemus: omni circumscriptione, si qua per interpositam personam vel alio quocumque modo fuerit excogitata, cessante. His illud adiungimus, ut mulier in his casibus, in quibus ante nuptias donationes, ceteras etiam res a marito ad se devolutas secundum priorum legum statuta liberis communibus ut paternas servare compellitur hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto ad alias nuptias venerit, immobilium rerum et mancipiorum annonarumque civilium usu fructu dumtaxat vitae