comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tia atq oĩ bellica p̃stantes ĩdustria et
fuisse olim legimꝰ ⁊ nũc scimꝰ. ea uͦ to¬
ta natio paulatĩ nec uetuit rhenꝰ ĩ no¬
men germanie linguãq concessitꝰ. ut
iam se gallos dici nesciant. et si audi¬
ant indignẽt᷑. Belgis ꝓximi heluitii
fuere pari ꝓpemodũ et belli gloria et¬
et uirtute. hoꝵ fines ab occasu uim
mons p̃altus a sequanis disterninat.
a septentͥone aũt rhenꝰ adhuc fonti
de belgis diximꝰ in germanie nomen
tẽpore labente trasierint. atq ita gal¬
lie trãsalpine magnas paͬtes sibi geͬma¬
nia uendicauerit. sicut totã cisalpinã
sibi uindicauit italia. ab oriente autẽ
claustra alpiũ heluitios ab italia sece᷑¬
nunt iugis aeriis et niue ꝑpetua. a
meridie lemãnus lac̾ et rodanꝰ qui la¬
cũ int̾setat inter eos atq allobroges
limes erat. quoꝵ fimiũ longitudo ut
Iuliꝰ celsus affirmat milia passuũ du-¬
centa quadraginta latitudo aũt cẽtũ

Expanded text:
tia atque omni bellica prestantes industria et tia atque omni bellica prestantes industria et fuisse olim legimus, et nunc scimus. Ea vero tota natio paulatim, nec vetuit Rhenus, in nomen Germanie linguamque concessit, ut iam se Gallos dici nesciant, et, si audiant, indignentur. Belgis proximi Helvetii fuere, pari propemodum et belli gloria et virtute. Horum fines ab occasu Iura mons prealtus a Sequanis disterminat, a septentrione autem Rhenus adhuc fonti de Belgis diximus, in Germanie nomen, tempore labente, transierint. Atque ita Gallie transalpine magnas partes sibi Germania vindicavit, sicut totam cisalpinam sibi vindicavit Italia. Ab oriente autem claustra Alpium Helvetios ab Italis secernunt iugis aeriis et nive perpetua. A meridie Lemanus lacus et Rhodanus, qui lacum intersecat, inter eos atque Allobroges limes erat. Quorum finium longitudo, ut Iulius Celsus affirmat, millia passum ducenta quadraginta, latitudo autem centum
Abbreviated transcription (Latin):
ceano scil ac thirreno. patuisse aũt in
circuitu ut suetoniꝰ trãquillus ait ad
bis ⁊ tricies centena milia passuũ. ex
oĩbꝰ sane diuiesioĩbꝰ eiꝰ ac paͣtibꝰ una
galliã belgicã dictã constat. de cuiꝰ fi¬
nibꝰ et si uarient scͥptores. hoc tenẽ¬
dũ habitasse belgas gallos ad sinistrã
rheni ripã ubi maxime ad occeanũ
appropĩquat. qui eĩ dextrũ latꝰ accol¬
unt iam nõ galli erãt s germaĩ. In¬
cipiens igit᷑ belgaꝵ regio ab occean ͦ
qui inter arthon et occasũ britane
ĩsulam a continenti separat adu̾sor
fluminis alueo int̾ septẽtrione̾̃ et ori¬
entẽ tendebat. quibꝰ hodie ĩ finibꝰ fla¬
ndria et brabantia est atq anoma pl¬
urimeq alie. et regionũ decus adiacẽ¬
tiũ a marco agrippa postmodũ fũda¬
ta et conditoris sui nũc etiã nomen
seruans sedet illa nobilis agrippina
Colonia. et hos quidẽ cũtis galliaꝵ in¬

Expanded text:
ceano scilicet ac Tyrreno, patuisse autem in ceano scilicet ac Tyrreno, patuisse autem in circuitu, ut Svetonius Tranquillus ait, ad bis et tricies centena millia passuum. Ex omnibus sane divisionibus eius ac partibus unam Galliam belgicam dictam constat; de cuius finibus etsi varient scriptores, hoc tenendum, habitasse Belgas Gallos ad sinistram Rheni ripam, ubi maxime ad oceanum appropinquat; qui enim dextrum latus accolunt, iam non Galli erant, sed Germani. Incipiens igitur Belgarum regio ab oceano, qui, inter arcton et occasum, Britannie insulam a continenti separat, adverso fluminis alveo inter septentrionem et orientem tendebat, quibus hodie in fluibus Flandria et Brabantia est atque Hannonia, plurimeque alie, et regionum decus adiacentium, a Marco Agrippa postmodum fundata, et conditoris sui nunc etiam nomen servans, sedet illa nobilis Agrippina Colonia. Et hos quidem cunctis Galliarum in
Abbreviated transcription (Latin):
q habuit hinc apẽninũ ab occidente
ac meridie illinc alpes a septẽtrione.
ab oriente aũt sinꝰ maris adriatici flu¬
uiũq exiguũ rubiconẽ. qui haud pro¬
cul arimino ip̃i adriatico mari ex apẽ¬
nino ortus ĩ funditur. que multis et ma¬
gnis urbibꝰ insignis multis clara flumi¬
nibꝰ ac lacubꝰ ꝑ mediũ pado quẽ erida¬
nũ greci uocant regio amne distĩguituͣ.
hic ĩ ꝙͣ ambitꝰ teriaꝵ iã nõ gallia s ita¬
lie pars est. Transalpinã uͦ siue ulterio¬
rem galliam cosmographi et historici
uarie diuiserũt. quã rem ꝙ et apud
cos satis obscura est ⁊ ut clarior fiat
pluriũ ĩdiget u̾boꝵ transeo qd̾ inteͣ
uniu̾se transalpine gallie fines ac spa¬
tiũ fuisse ĩ longũ ab alpibus italie ad
occeanũ britanicũ pyreneosq montes
qui gallos dirimũt ab hispanis. ĩ latũ
uͦ amnibꝰ reno ac rodano geminoq
mari ĩ qd̾ flumina ipsa descendũt/ oc¬

Expanded text:
que habuit hinc Apenninum ab occidente que habuit hinc Apenninum ab occidente ac meridie, illinc Alpes a septentrione, ab oriente autem sinum maris Adriatici fluviumque exiguum Rubiconem, qui haud procul Arimino ipsi Adriatico mari ex Apennino ortus infunditur, que multis et magnis urbibus insignis, multis clara fluminibus ac lacubus per medium Pado, quem Eridanum Greci vocant, regio amne distinguitur, hic, inquam, ambitus terrarum iam non Gallia, sed Italie pars est. Transalpinam vero, sive ulteriorem Galliam, cosmographi et historici varie diviserunt, quam rem, quod et apud eos satis obscura est, et, ut clarior fiat, plurium indiget verborum, transeo. Quod inter universe transalpine Gallie fines ac spatium fuisse in longum ab Alpibus Italie ad oceanum Britannicum Pyreneosque montes, qui Gallos dirimunt ab Hispanis, in latum vero amnibus Rheno ac Rhodano geminoque mari, in quod flumina ipsa descendunt, o
Abbreviated transcription (Latin):
tia reꝵ arceat ip̃a descriptio. que res eo
mͥ facilior eẽ debet quo regionũ illaru
distantissimos fines fere oes nũc ex otio
et solo uidendi noscendiq studio nunc
ex negotio circũiui. ꝙͣuis ip̃a nominu
mutatio in his teͣris ut ĩ aliis fere oĩbric
multũ noue difficultatis et scribenti ob¬
iciat et legenti. s em̾gã ut potero. Gal
spacio diffusa magnã europe partẽ oc-¬
cupat bifariã distĩguit᷑. et noĩa a romꝰͣ¬
nis ĩposita uł hinc patet ꝙ eã partem
que ꝓpĩquior rome erat cisalpinã dixe¬
rũt ꝙ cis alpes ip̃i etiã eẽnt. ulã uͦ que
remotior. trãsalpinã. que distinctio et
ĩ hispaniis obseruata ẽ. ut hanc scil ob
cãm hec citerior illa aũt ulterior dice¬
retur. Unde hoꝵ nominũ auctores fuis.¬
se illos qui reꝵ potirẽt᷑ facile quidẽ in¬
geniosus lector intelligat. et cisalpina
seu citerior q̃ fuit olim gallia terminos¬

Expanded text:
tia rerum arceat ipsa descriptio. Que res eo tia rerum arceat ipsa descriptio. Que res eo michi facilior esse debet, quo regionum illarum distantissimos fines fere omnes, nunc ex otio et solo videndi noscendique studio, nunc ex negotio, circuivi; quamvis ipsa nominum mutatio in his terris, ut in aliis fere omnibus, multum nove difficultatis et scribenti obiciat et legenti. Sed emergam, ut potero. Gallspatio diffusa magnam Europe partem occupat, bifariam distinguitur. Et nomina a Romanis imposita vel hinc patet, quod eam partem, que propinquior Rome erat, cisalpinam dixerunt, quod cis Alpes ipsi etiam essent, illam vero, que remotior, transalpinam; que distinctio et in Hispaniis observata est, ut hanc scilicet ob causam hec citerior, illa autem ulterior diceretur; unde horum nominum auctores fuisse illos, qui rerum potirentur, facile quidem ingeniosus lector intelligat. Et cisalpina seu citerior, que fuit olim Gallia, terminos
Abbreviated transcription (Latin):
ereptuꝵ illiꝰ cõsulatũ ĩpediẽdi uiã unã
meditatꝰ nouos amicos põpeiũ et cras¬
sũ ad se lucã iure amicitie ĩ colloquiu
euocatos ĩduxit ut anni ĩstatis cõsula¬
tũ peterent. quatinꝰ tantis cõpetitoribꝰ
ille succũberet. prouidensq ĩ posteꝵ ne
quid ĩ se liuor poss hostilis: illud quoq
suffragatoribꝰ tantis obtinuit ĩꝑiũ a se¬
natu sibi ĩ quinqueniũ prorogari. que
quidẽ et ĩ gallia et in italia et toto orbe
magnoꝵ inotuũ cã fuit. his eĩ ad uota
fluentibꝰ iam securior ⁊ despexit adu̾sa¬
rios et legioĩbꝰ nouis ꝓ arbitͥo cõscͥptis ł
oẽ quãtulibet ꝑrculosũ et graue belli ge¬
nus aggressuc. illa gessit de quibus ipse
ram hinc agere aggrediar. S cripturꝰ
res zulii cesaris gestas ĩ galliis pͥmũ esse
michi credidi galliaꝵ sitũ ubi res geste e¬
rant descͥbere. quod a quibusdã confuse
adeo factũ est ut legentis ĩgeniũ a noti¬

Expanded text:
unam meditatus novos amicos, Pompeium et Crassum, ad se Lucam iure amicitie in colloquium evocatos induxit, ut anni instantis consulatum peterent, quatenus tantis competitoribus ille succumberet; providensque in posterum, ne quid in se livor posset hostilis, illud quoque suffragatoribus tantis obtinuit, imperium a senatu sibi in quinquennium prorogari; que quidem et in Gallia et in Italia et in toto orbe magnorum motuum causa fuit. His enim ad vota fluentibus, iam securior et despexit adversarios, et legionibus novis, pro arbitrio, conscriptis, omne, quantumlibet periculosum, grave belli genus aggressus illa gessit, de quibus ipse iam hinc agere aggrediar. Caput 3 Scripturus res Iulii Cesaris gestas in Galliis, primum esse michi credidi Galliarum situm, ubi res geste erant, describere; quod a quibusdam confuse adeo factum est, ut legentis ingenium a noti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ p̃lio effugass/ adolescentia atq aĩ
magnitudine insita nũc uͦ uictoria ⁊¬
ac fiducia elatꝰ et ĩ cautꝰ a iuba rege op¬
pressus ex̾citũ amisit. cũq fugere poss
mori maluit sponte sua quos ad moͬtez

Expanded text:
tum prelio effugasset, adolescentia atque animi tum prelio effugasset, adolescentia atque animi magnitudine insita, nunc vero victoria ac fiducia elatus, et incautus a Iuba rege oppressus exercitum amisit, quumque fugere posset, mori maluit sponte sua, quos ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpelago p̃polentis circũue̾tꝰ autorus ad
deditionẽ fame cõpulsus est ubi illud
legato cesaris uenissent et arte cilicũ
qui põpeiana ĩclasse nauigabãt funi¬
bus alaqueate eẽnt reliquis adiuuãte
estu maris euadentibus/ una sola opit̾¬
ginis nautis acta exitũ nõ ĩueĩt. s cir¬
cũ fusi totiꝰ hostiũ ex̾citꝰ usq ad uesꝑam
ipetũ atq õe missiliũ genꝰ inuicta uiͣtute
ꝑtulit. cũq nec fuga pateret nec ullꝰ
se ꝓsꝑior rei finis ostenderet/ suadente
ꝑ noctẽ tͥbuno militũ uulteio ne ĩ pote¬
statẽ hostiũ ueĩret/ mane ꝓximo ucto¬
ribꝰ ip̃is spettaculo attonitis sese oẽs mu¬
tiuis uuln̾ibꝰꝑe merũt et dolobella in
codẽ equore classẽ ꝑdidit. et curio tͥbu-¬
nꝰo plebis audacissimꝰ uir cũ missus a
cesare in africã ueniss pͥmoq aduẽtu
uarũ qui ꝓ põpeio illi p̃erat ꝓuĩcie uic¬

Expanded text:
in pelago prepollentis, circumventus Antonius ad in pelago prepollentis, circumventus Antonius ad deditionem fame compulsus est; ubi illudlegato Cesaris, venissent, et arte Cilicum, qui pompeiana in classe navigabant, funibus illaqueate essent, reliquis adiuvante estu maris evadentibus, una sola Opiterginis nautis acta exitum non invenit, sed circumfusi totius hostium exercitus usque ad vesperam impetum atque omne missilium genus invicta virtute pertulit; quumque nec fuga pateret, nec ullus se prosperior rei finis ostenderet, suadente per noctem tribuno militum Vulteio, ne in potestatem hostium venirent, mare proximo victoribus ipsis spectaculo attonitis, sese omnes mutuis vulneribus peremerunt. Et Dolabella in eodem equore classem perdidit, et Curio, tribunus plebis, audacissimus vir, quum missus a Cesare in Africam venisset, primoque adventu Varum, qui pro Pompeio illi preerat provincie, vic
Abbreviated transcription (Latin):
positis rebus cũ uictoria et mãsuerudĩs
insignilaude ex hispania discessũ redi¬
tũq romã est. or assilia ĩterĩ a legato ce-¬
saris equoreo uicta c̾tamĩe et ut quidã
asserũt eu̾sa siue ut alii. idq ẽ ueriꝰ. cap¬
ta ꝑ deditiõe ac direpta/. nulla suaꝵ reꝵ
cuubus relicta p̾t̾ in opẽ s cariorẽ cũtis
opibꝰ libertatẽ. et seditioẽ militũ t̾ribili
que ut quidã uolũt placẽtie c̾te itinere
medio exarserat mira et uix credibili
tũc ĩeriis ducis uirtute cõp̃ssa. ¶dũ
sic cesari obsequit᷑ fortuna et ut sic di-¬
xerĩ adulat᷑ qiͣ eũ timeat et negare p̾-¬
senti nichil audeat aliꝗd tñ aduͬesus ab¬
sentẽ ut flori u̾bo utar ausa ẽ fortent
ĩmixtis adu̾sitatibꝰ ꝓsꝑitates eiꝰ esfice̾t
clariores. Siquidẽ p̃missi antoniꝰ et .p.
dolobella ad mare adriaticũ occupãdu
ab octauio libone legato pomperi iam

Expanded text:
positis rebus, cum victoria et mansuetudinis positis rebus, cum victoria et mansuetudinis insigni laude ex Hispania discessum reditumque Romam est. Massilia interim a legato Cesaris equoreo victa est certamine, et, ut quidam asserunt, eversa, sive, ut alii, idque est verius, capta per deditionem et direpta, nulla suarum rerum civibus relicta, preter inopem, sed cariorem cunctis opibus, libertatem, et seditione militum terribile, que, ut quidam volunt, Placentie, certe itinere medio, exarserat, mira et vix credibili tunc inermis ducis virtute compressa. Dum sic Cesari obsequitur fortuna, et, ut sic dixerim, adulatur, quasi eum timeat, et negare presenti nichil audeat, aliquid tamen adversus absentem, ut Flori verbo utar, ausa est, forte ut, immixtis adversitatibus, prosperitates eius efficeret clariores. Siquidem premissis Antonio et P. Dolabella ad mare Adriaticum occupandum, ab Octavio Libone, legato Pompeii iam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculũ et infaustũ bellũ oderãt oe ĩ eo
mali genꝰ exꝑti. pacẽ optabant et ꝗetẽ
que tunc plene cognoscitu dũ ꝑditur. fi¬
nis fuit ut qui ĩ hispania possessiões aut
domiciliũ haberẽt statĩ reliquioẽs ad
uaꝵ amnẽ italie ĩ ĩgressu dimitterẽtũ.
cesar ex liberalitate insita ex illo usq ⁊
ad uaꝵ frumẽtũ eis pollicerũ. addit in¬
suꝑ ut quisꝗs eo bello aliquid amisisser
qd̾ penes milites suos eẽt ei restitueret᷑.
militibꝰ extimatione facta p̾ciũ reꝵ ipsa-¬
rũ sua de pecunia restituit. his uictis
et in deditionẽ acceptis et sic citeriore
hispania ĩpotestatẽ redacta ulterioͣ nu-¬
llo negotio cõsecuta ẽ. que sub.m. uarõe
tenebatuͣ. ille comitũ secutꝰ exẽplũ ces¬
sit ultro. nec distulit cõmussa sibi ꝓuĩcia
gades usq et occeanũ fortunã cesaris se¬
qui et submissa c̾uice Iugũ pati sic cõ¬

Expanded text:
periculum et infaustum bellum oderant, omne in eo periculum et infaustum bellum oderant, omne in eo mali genus experti, pacem optabant et quietem, que tunc plene cognoscitur, dum perditur. Finis fuit, ut, qui in Hispania possessiones aut domicilium haberent, statim, reliqui omnes ad Varum amnem Italie in ingressu dimitterentur. Cesar ex liberalitate insita ex illo usque ad Varum frumentum eis pollicetur; addit insuper, ut, quisquis eo bello aliquid amisisset, quod penes milites suos esset, ei restitueretur: militibus, estimatione facta, pretium rerum ipsarum de sua pecunia restituit. His victis et in deditionem acceptis, et sic citeriore Hispania in potestatem redacta, ulterior nullo negotio consecuta est, que sub Marco Varrone tenebatur. Ille comitum secutus exemplum cessit ultro, nec distulit commissa sibi provincia Gades usque et oceanum fortunam Cesaris sequi, et, submissa cervice, iugum pati. Sic com
Abbreviated transcription (Latin):
q uolentes abstinuere. ne fuso sangui¬
ne ciuiũ it̾ pacis obstrueretur. soli uos
ultꝰ mͥ armati occuristis meas si qua
sors eẽt uictorias moraturi. s euenit
uob̾ qd̾ ꝗbusdã ꝑtinacibꝰ ac suꝑbis ut ad
id qd̾ insolent̾ recusauerint mox humi¬
liter reu̾tantur. uobis egolibenter ue¬
niens ueniã dedissem. renuistis uenia
et parastis bellũ. S nũc petẽtibꝰ ueĩa
do. suppliciũ remitto. ⁊te ig̃ ĩ pace. sed
ex̾citꝰ dimittite. nõ ut metũ sint s ne
contrame. nich̾ letiꝰ milites audire po¬
tuissent. qd̾ uoce gestuq ĩdicabant. nẽ¬
pe ꝗ penã timuerant gratissimã atq ex¬
optatissimã missionẽ sibi obtigisse leta¬
bant᷑. cũ ig̃ de tẽpore et de loco missioĩs
agi ceptũ est milites põpeiani oẽs maĩ¬
bus atq clamoribus obtestari cepunt
ut ibidẽ statĩq dimitterẽtuͣ. nẽpe si di¬¬
latares eẽt ꝓmissioĩbꝰ nich actũ iri. iure

Expanded text:
que volentes abstinuere, ne, fuso sanguique volentes abstinuere, ne, fuso sanguine civium, iter pacis obstrueretur. Soli vos ultro michi armati occurristis meas, si qua sors esset, victorias moraturi. Sed evenit vobis, quod quibusdam pertinacibus ac superbis, ut ad id, quod insolenter recusaverint, mox humiliter revertantur. Vobis ego libenter veniens veniam dedissem: renuistis veniam, et parastis bellum. Sed et nunc petentibus veniam do, supplicium remitto. Ite igitur in pace, sed exercitum dimittite, non ut mecum sint, sed ne contra me. Nichil letius milites audire potuissent, quod voce gestuque indicabant; nempe qui penam timuerant, gratissimam atque exoptatissimam missionem sibi obtigisse letabantur. Quum igitur de tempore ac de loco missionis agi ceptum esset, milites pompeiani omnes manibus atque clamoribus obtestari ceperunt, ut ibidem statimque dimitterentur; nempe si dilata res esset promissionibus, nichil actum iri. Iure
Abbreviated transcription (Latin):
uictus nõ mͥ ad arcessendã mõtẽ aut
manꝰ aut aĩus defuiss. s cogitãs te dignũ
cui uitã debeã ad clemẽtie tue potiꝰ ꝙͣͣ
moͬtis auxiliũ cõfugio. nec nobis cesar
nec militibꝰ his irasci debes ꝙ erga ĩꝑa¬
torẽ nr̃u põpeiũ qͦad licuit obseꝗosi fu¬
imꝰ et constanteᷤᷤ. neq eĩ tiuodio s se̾uã¬
de fidei studio id egimꝰ. s iã fidei satis ac
supplicii ẽ. et fides et patientia uicta est.
multa grauia et aĩs et coͣporibꝰ passi sumꝰ
et pati ampliꝰ nõ ualentes. uictiq et sup.¬
plices oramꝰ ne ad ultima ꝓgrediare suꝑ.¬
plicia. que cũ ille dixiss cesar sẽꝑ ꝓnꝰ
ad ueniã nulli ĩquit ex oĩbꝰ quos ciuile
bellũ armauit minorẽ ꝙͣ uos hñt aut
cõmiseratioĩs materiã aut querele̾. ce¬
teri eĩ oẽs ad hũc diem cũ pugnare me¬
liori conditiõe licuiss sese p̃lio cõgressu¬

Expanded text:
victus essem, non michi ad arcessendam mortem aut victus essem, non michi ad arcessendam mortem aut manus aut animus defuisset. Sed cogitans te dignum, cui vitam debeam, ad clementie tue potius, quam mortis, auxilium confugio. Nec nobis, Cesar, nec militibus his irasci debes, quod erga imperatorem nostrum Pompeium, quoad licuit, obsequiosi fuimus et constantes. Neque enim tui odio, sed servande fidei studio id egimus. Sed iam fidei ac supplicii satis est. Et fides et patientia victa est. Multa gravia et animis et corporibus passi sumus, et, pati amplius non valentes, victi et supplices oramus, ne ad ultima progrediare supplicia. Que quunm ille dixisset, Cesar semper pronus ad veniam: Nulli, inquit, ex omnibus, quos civile bellum armavit, minorem, quam vos, habent aut commiserationis materiam aut querele. Ceteri enim omnes ad hunc diem, quum pugnare meliori conditione licuisset, sese prelio congressu
Abbreviated transcription (Latin):
latĩ e castris ĩ castra discurrerent: posi¬
toq ad tp̃s ciuili odio sine suspitiõe atq
ullo metu simul ut ĩ pace agerent. et af¬
franiꝰ ac petreiꝰ repentina ac pessima mu¬
tatioe ꝓpositi oẽs cesaris milites intraual.¬
lũ suu̾ dep̃hensos ĩermes scil et incautos
occideret. quo audito cesar seuitiã nolu¬
it imitari s illoꝵ milites siuis ĩ cast̾ ĩuẽ¬
tos ut ducũ ꝑfidie inscios et exꝑtes dimi¬
sit ĩ columes. tñdẽ uͦ duces ĩpii reꝵ ĩoper
oĩu. et ĩ pͥmis uiris atq equis quattuo.
iã dieꝵ ieiunio affectis colloꝗu petiere.
hoc addito ut si cesari placeret secũ sub.¬
motis militibꝰ loq̃rent᷑. negauit hoc ce¬
sar. et si loqui uellent cũtis audiẽtibus
loqui iussit. dato obside filio affranii ĩ
locũ a cesare assignatũ ueniunt. et corã
duobꝰ ex̾citibꝰ u̾ba fecit affraniꝰ humilia
admodũ ac demissa. Si ĩquit ab alio:

Expanded text:
latim e castris in castra discurrerent, posilatim e castris in castra discurrerent, positoque ad tempus civili odio, sine suspicione atque ullo metu simul ut in pace agerent, Afranius ac Petreius repentina ac pessima mutatione propositi omnes Cesaris milites intra vallum suum deprehensos inermes scilicet et incautos occiderunt. Quo audito, Cesar suevitiam noluit imitari, sed illorum milites suis in castris inventos, ut ducum perfidie inscios et expertes, dimisit incolumes. Tandem vero duces impii rerum inopes omnium, et in primis viris atque equis quatuor iam dierum ieiunio afflictis, colloquium petiere, hoc addito, ut, si Cesari placeret, secum, submotis militibus, loquerentur. Negavit hoc Cesar, et, si loqui vellent, cunctis audientibus loqui iussit. Dato obside filio Afranii, in locum a Cesare assignatum veniunt, et coram duobus exercitibus verba fecit Afranius humilia admodum ac demissa. Si, inquit, ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
gn exitus pateret. qua desꝑatione com¬
pulsi cũ fame et siti ultima p̃merẽtur
sepe erũꝑe et mori uoluerũt. quibꝰ ce¬
sar cõtra suũ morẽ pugne copiã nõ fecitꝰ.
s intͣ iniũtiões se suosq continuit. cuiꝰ
facti ceͬta erat ratio sperabat eĩ eos ad ex¬
trema ꝑductos sine p̃lio uĩci posse. cur
ig̃ aut suos optime dese m̾itos sibiq ca¬
sit ducis officiũ nõ minꝰ cõsilio ꝙͣ ferro ad
uictoriã aspirare. ex diu̾so aũt cuͣ nõ eos
uincere mallet ꝙͣ occidere. qui lic eẽnt
adu̾sarii ciues erant. hoc tñ ducis opti¬
res mouerent u̾bis ĩmotꝰ ĩ sentẽtia ꝑsi¬
stebat uictoriã ĩcruentã sperans. nec
fefellit opinio. unũ hic int̾ moras acci¬¬
dit memoratu dignũ nec exiguũ cesa¬
ree lenitatis ĩditiũ. dũ eĩ inter paͣtes de¬
ditio tractaret᷑. atq hac fidutia mili¬
tes hĩc illinc et colloquerentu᷑ et pau-¬

Expanded text:
gam exitus pateret. Qua desperatione comgam exitus pateret. Qua desperatione compulsi, quum fame et siti ultima premerentur, sepe erumpere et mori voluerunt. Quibus Cesar contra suum morem pugne copiam non fecit, sed intra munitiones seque suosque continuit. Cuius facti certa erat ratio. Sperabat enim eos ad extrema perductos sine prelio vinci posse: cur igitur aut suos optime de se meritos sibique casit ducis officium non minus consilio, quam ferro, ad victoriam aspirare? Ex diverso autem cur non eos vincere mallet, quam occidere, qui, licet essent adversarii, cives erant? Hoc tamen ducis optires moverent, verbis immotus in sententia persistebat, victoriam incruentam sperans. Nec fefellit opinio. Unum hoc inter moras accidit memoratu dignum, nec exiguum cesaree lenitatis indicium. Dum enim inter partes deditio tractaretur, atque hac fiducia milites hinc illinc et colloquerentur, et paul
Abbreviated transcription (Latin):
piaꝵ oppugnãdã liquit. ip̃e ceptũ iter
ꝑagens ad hispanias uei̾t. ibi a petreio
et affranio qui pͥmi occurerãt bellũ ĩci¬
prens cũ nullo tẽpoꝵ discͥmine eque die
ac nocte hostes aggrederet᷑ cõsiliũ ducũ
fuit ne noctunis horis aliꝙͣdo pugna¬
rent. ꝙ tũc pauor aĩos ad ignauiã ĩpel.¬
lat nec sit qui submotis testibꝰ cõcitatoᷤᷤ
reuocet atq contineat. luce aũt pudorẽ
obstare et ducũ ĩpio et p̾sentia tribuno
trahi. ut contra metũ mortẽq cõsisterẽt.¬
ceteꝵ fato res bellicas uoluẽte ad hilerdã
cõpulsi hostes. Cesar uͦ maximis ĩbribus
et diluuio aquaꝵ ĩgenti ꝗdẽ rei frumẽ¬
tarie ĩopia circĩiuẽtꝰ ꝑseuerauit tñ ĩ in¬
cepto. et oẽs diffucultates sola et solita
uirtute suꝑauit. donet tandẽ abeuntes
sterili atq arido ĩ monte dep̃hensos ob¬
sedit. atq ita cͣicũdedit ut nullus ad fu-¬

Expanded text:
piarum oppugnandam linquit; ipse ceptum iter piarum oppugnandam linquit; ipse ceptum iter peragens ad Hispanias venit. Ibi a Petreio et Afranio, qui primi occurrerant, bellum incipiens, quum nullo temporum discrimine eque die ac nocte hostes aggrederetur, consilium ducum fuit, ne nocturnis horis aliquando pugnarent, quod tunc pavor animos ad ignaviam impellat, nec sit qui, submotis testibus, concitatos revocet atque contineat; luce autem pudorem obstare, et ducum imperio et presentia tribunorm et ad fidem retrahi, ut contra metum mortemque consisterent.terum fato res bellicas volvente, ad Ilerdam compulsi hostes. Cesar vero, maximis imbribus et diluvio aquarum, ingenti quidem rei frumentarie inopia circumventus, perseveravit tamen in incepto, et omnes difficultates sola et solita virtute superavit, donec tandem abeuntes sterili atque arido in monte deprehensos obsedit, atque ita circumdedit, ut nullus ad fu
Abbreviated transcription (Latin):
urbanis ut uisũ est aĩu ad ext̾na cõu̾¬
tit. atq ĩ pͥmis siciliã ac sardiniã duo il¬
la orrea populi romani ꝑ legatos admi-¬
nistrare disposuit. de gallia nich solicitꝰ.
quã ĩ sũma pace reliquerat. solã respexit
hispaniã. cogitãsq cũ pͥmũ dassis opotu¬
nitas affulxiss uestigiis põpeiũ asseq ne
quid a t̾go formidabile linq̃ret decreuit
ad occidentẽ ꝓficisci ubi põpeii copie ĩgẽ¬
tes erant. quaꝵ p̾sidio ille terraꝵ tractꝰ
tenebat᷑ sub legatis tͥbus .m. petreio .I.
affranio. et.m. uarone. de quibꝰ tã con¬
tẽptĩ sentiebat ut moturꝰ int̾ suos dice¬
ret. uado ad ex̾citũ sine duce/ mox reu̾¬
tar ad ducẽ sine ex̾citu. eo uͦ ꝑgenti mas¬
silia federata ciuitas et ab ip̃o pͥncipio
romaĩs amicissĩa nõ sui odio s ĩgẽti stu-¬
dio rei publice potas clausit. quã ille cũ
obsidiõe cinsiss detimo bruto cũ paͣte co¬

Expanded text:
urbanis, ut visum est, animum ad extrema conveurbanis, ut visum est, animum ad extrema convertit, atque in primis Siciliam ac Sardiniam, duo illa horrea populi romani, per legatos administrare disposuit. De Gallia nichil sollicitus, quam in summa pace reliquerat, solam respexit Hispaniam, cogitansque, quum primum classis opportunitas affulsisset, vestigiis Pompeium assequi, ne quid a tergo formidabile linqueret, decrevit ad occidentem proficisci, ubi Pompeii copie ingentes erant, quarum presidio ille terrarum tractus tenebatur sub legatis tribus, Marco Petreio, Lucio Afranio et Marco Varrone, de quibus tam contemptim sentiebat, ut moturus inter suos diceret: Vado ad exercitum sine duce, mox revertar ad ducem sine exercitu. Eo vero pergenti Massilia, federata civitas et ab ipso principio Romanis amicissima, non sui odio, sed ingenti studio reipublice portas clausit. Quam ille quum obsidione cinxisset, Decimo Bruto cum parte co
Abbreviated transcription (Latin):
aduentꝰ fama cognita quãtꝰ rome ter.¬
ror fuei̾t haud facile dcũ ẽ. multo ꝗdẽ
maior ꝙͣ netesse eẽt. iratꝰ quidẽ multis
erat et fortasse nõ ĩmerito. s iratiorez
exrimabant. nõ eĩ naturaliter neq nͥ
magnis ex causis ad iracũdiã ꝓnus fuit.
uenit ig̾ romã senatũq hũit ex his pa¬
tribus qui domi qui domi so̾stiterant.
ibi ꝑpetuã dictaturã ip̃e sibi sua auto¬
ritate arripuit. uñ cesaris dictatoris no¬
mẽ. multa quoq constituit ĩ quibꝰ ꝓ lege
uolũtas fuit. illud int̾ cũta memorabile.
nã erariũ populi romani qd̾ tot uictorie
tot secula cõplenerant uno die exhausit:
interq alia ut scͥptũ est ꝓtulit ex eo latoꝵ aureo¬
rũ uigĩtisex milia nõ thesauriçãdi cupi-¬
dine s laͣgiendi. nã ut alt̾ ait nemo li¬
beraliꝰ uictoria usus est̾. nich̾ sibi retinu.¬
it p̃t̾ dispensandi potestatẽ. Cõpositis rebꝰ

Expanded text:
adventus fama cognita, quantus Rome teradventus fama cognita, quantus Rome terror fuerit, haud facile dictu est, multo quidem maior, quam necesse esset. Et iratus quidem multis erat, et fortasse non immerito, sed iratiorem estimabant. Non enim naturaliter, neque nisi magnis ex causis ad iracundiam pronus fuit. Venit igitur Romam, senatumque habuit ex iis patribus, qui domi substiterant. Ibi perpetuam dictaturam ipse sibi sua auctoritate arripuit, unde Cesaris dictatoris nomen; multa quoque constituit, in quibus pro lege voluntas fuit. Illud inter cuncta memorabile: nam erarium populi romani, quod tot victorie, tot secula compleverant, uno die exhausit, interque alia, ut scriptum est, protulit ex eo latorum aureorum XXVI millia non thesaurizandi cupiditate, sed largiendi. Nam, ut alter ait, nemo liberalius victoria usus est: nichil sibi retinuit, preter dispensandi potestatem. Compositis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ homini s nature ĩꝓbũ atq ĩextͥ¬
cabile. qd̾ ip̃e cognoscens uni ex amiciᷤᷤ
Q. pedio scribit his u̾bis. pompeiꝰ se op¬
pido tener nos ad portas castra habemꝰ
potiꝰ faciamꝰ. ab utroq potꝰ coͣnu moles
iacimꝰ. ut aut illũ ꝙͣ primũ traicere
qd̾ habet brũdusii copiaꝵ cogamꝰ aut
exitũ ꝓhibetimꝰ. Cũ uͦ exitu eũ ꝓhibere
ilo modo natura ip̃m ꝓhibente nõ poᷤᷤ¬
set. cathenis os poͣtꝰ p̾clusit. s neq sic
detinere ualuit pompeiũ quin mari
adriatico durachiũ nauigaret. Cesar
hoste digresso cũ sequi illũ nõ poss brũ-¬
dusiũ ingressus cõtionẽ habuit. qua
iustitiã cãe sue ĩiuriasq hostiũ oĩbus
apꝑiret. quo facto cũ sua illis ĩ locis in-¬
utilis mora eẽt neqd̾ sibi otiosũ tp̃s ef¬
flueret urbem romã u̾sus it̾ arripuit:
toto belli gallici decennio nõ uisã. Cuiꝰ

Expanded text:
no tantum homini, sed nature, improbum atque inextrno tantum homini, sed nature, improbum atque inextricabile, quod ipse cognoscens uni ex amicis, Q. Pedio, scribit his verbis: Pompeius se oppido tenet: nos ad portas castra habemuspotius faciamus. Ab utroque portus cornu moles iacimus, ut aut illum quamprimum traicere, quod habet Brundusii copiarum, cogamus, aut exitu prohibeamus. Quum vero exitu eum prohibere illo modo, natura ipsum prohibente, non posset, catenis os portus preclusit; sed neque sic detinere valuit Pompeium, quin mari Adriaco Durachium navigaret. Cesar, hoste digresso, quum sequi illum non posset, Brundusium ingressus concionem habuit, qua iustitiam cause sue iniuriasque hostium omnibus aperiret. Quo facto, quum sua illis in locis inutilis mora esset, ne quid sibi otiosum tempus efflueret, urbem Romam versus iter arripuit, toto belli gallici decennio non visam. Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
me mouet ꝙ hi qui a me dimissi sũt
discessisse dicũt᷑ ut mͥ ruͣsus bellum
iferrent. nich̾ eĩ malo ꝙͣ et me mei
similẽ ẽẽ et illos sui. Quo dicto uix a¬
tatiõe lectoris in t̾posui ad remre-¬
deo. ¶Cũ cesar apuliã attigisset
mox brũdusiũ adiit.põpeiũq iam
p̃gressu ualida obsidiõe cicũdedit.
de quo iisdẽ quibꝰ supͣ scͥbit. nã et hec
anum eiꝰ index epistola uidetũ. Ce¬
sar oppio cornelioq salutẽ ad sep¬
tẽ idus maͬtias brũdusiũ ueni ad
murũ castra posui. põpeiꝰ ẽ brũdusii.
misit ad me .ri. mragiu de pace q̃
uisa sunt respondi. hoc uos statim
scire uolui. cũ ĩ spes uenero de cõpo¬
sitione aliꝗd me conficere statĩuos
certiores faciam. Et qm̃ ꝑꝑ nauiu
timens id qd̾ oẽs cupiũt hostis fugã fa-¬
mosissimũ maximũq illũ portũ saxoꝵ
molibus ĩiectis obstruere nisus est opꝰ

Expanded text:
me movet, quod hi, qui a me dimissi sunt, me movet, quod hi, qui a me dimissi sunt, discessisse dicuntur, ut rursus michi bellum inferrent. Nichil enim malo, quam et me mei similem esse, et illos sui. Quo dicto vix tatione lectoris interposui. Ad rem redeo. Quum Cesar Apuliam attigisset, mox Brundusium adiit, Pompeiumque iam pregressum valida obsidione circumdedit; de quo iisdem, quibus supra, scribit; nam et hec animi eius index epistola videtur. Cesar Oppio Cornelioque salutem. Ad VII Idus Martias Brundusium veni; ad murum castra posui. Pompeius est Brundusii: misit ad me Nonium Magium de pace. Que visa sunt, respondi. Hoc vos statim scire volui. Quum in spem venero de compositione aliquid me conficere, statim vos certiores faciam. Et quoniam proptetimens id, quod omnes cupiunt, hostis fugam, famosissimum maximumque illum portum, saxorum molibus iniectis, obstruere nisus est: opus
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ fieri possit nõ nulla mͥ ĩmẽ¬
te ueĩunt et multa reꝑri possunt.
de his rebꝰ rogo uos ut cogitationez
suscipiatis .N. magiũ põpei p̃fectu
d̾p̃hendi. scil meo instituto usus su
et eũ statĩ missũ feci. Iam duo p̃fecti
partiũ pompeii ĩ meã porestatẽ uene¬
runt. et a me missi sunt. si uolent
grati eẽ debebũt pompeiũ hortari ut
michi sẽꝑ fuerũt inimicissimi qͦrũ
artificiis effectũ ẽ ut res publica in
hũc statũ ꝑueĩret. fidẽ cũ de hoc scͥp¬
siss factũq laudasset cicero qui se ad
huc mediũ int̾ paͣtes magna l ani¬
mi fluctuatione et multa consilioꝵ
uarietate tenuerat resqͥpsit his u̾bis.
recte auguraris de me bñ eĩ tibi co¬
gnitꝰ sũ nichꝰ a me abeẽ longiꝰ crude¬
litate. atq ego cũ ex ip̃a re magna
capio uoluptatẽ tũ meũ factũ ꝓbari
abste tͥunpho et gaudeo. neq illud

Expanded text:
admodum fieri possit, nonnulla michi in menadmodum fieri possit, nonnulla michi in mentem veniunt, et multa reperiri possunt. De his rebus rogo vos ut cogitationem suscipiatis. Nonium Magium Pompeii prefectum deprehendi. Scilicet meo instituto usus sum, et eum statim missum feci. Iam duo prefecti partium Pompeii in meam potestatem venerunt, et a me missi sunt. Si volent grati esse, debebunt Pompeium hortari, utmichi semper fuerunt inimicissimi, quorum artificiis effectum est, ut respublica in hunc statum perveniret. Eidem quum de hoc scripsisset factumque laudasset Cicero, qui se ad hec medium inter partes, magna licet animi fluctuatione et multa consiliorum varietate tenuerat, rescripsit his verbis: Recte auguraris de me bene enim tibi cognitus sum: nichil a me abesse longius crudelitate. Atque ego quum ex ipsa re magnam capio voluptatem, tum meum factum probari abs te triumpho et gaudeo. Neque illud
Abbreviated transcription (Latin):
duoq sibi familiarissimi corneliꝰ bal¬
bus at ᷑ oppiꝰ factũ eiꝰ ꝑ literas uehemẽ¬
ter laudassẽt responsioĩs cesaree ex¬
tat epistola que mͥ nũc et pꝑ scͥbẽtis
autoritatẽ et ꝑꝑ ip̃iꝰ epistole grauita¬
tem ac breuitatẽ digna his ĩteͣseri ui¬
sa est. ea est huiꝰmodi. Cesar oppio coͣ¬
nelioq salutẽ. giudeo me hercule
uos significare literis ꝙͣ ualde ꝓbetis
ea que apud corfiniũ sũt gesta. con¬
silio ur̃o utar libent̾ et hoc libẽtius
ꝙ mea spõte facere cõstituerã ut ꝙͣ le¬
nissuũ me p̃berẽ et põpeiũ darẽ oꝑ¬
am ut recõciliarẽ. tentemꝰ hoc modo
si possumꝰ oĩu uolũtates recuꝑare er
diutina uictoria uti. qm̃ reliꝗ crude¬
litate odiu effugere nõ potuerunt
neq uictoriã diutiꝰ tenere p̃t̾ unu
.I. Sillã quẽ imitaturꝰ nõ sũ. hec no
ua sit iatio uĩcendi. ut misericoͣdia
et liberalitate nos muniamꝰ. id quẽ¬

Expanded text:
duoque sibi familiarissimi, Cornelius Balduoque sibi familiarissimi, Cornelius Balbus atque Oppius, factum eius per litteras vehementer laudassent, responsionis cesaree extat epistola, que michi nunc et propter scribentis auctoritatem et propter ipsius epistole gravitatem ac brevitatem digna his interseri visa est. Ea vero est huiusmodi: Cesar Oppio Cornelioque salutem. Gaudeo mehercule vos significare litteris, quam valde probetis ea, que apud Corfinium sunt gesta. Consilio vestro utar libenter, et hoc libentius, quod mea sponte facere constitueram, ut quam lenissimum me praeberem et Pompeium darem operam ut reconciliarem. temptemus hoc modo si possimus omnium voluntates reciperare et diuturna victoria uti, quoniam reliqui crudelitate odium effugere non potuerunt neque victoriam diutius tenere praeter unum L. Sullam quem imitaturus non sum. va sit ratio vincendi, ut misericordia et liberalitate nos muniamus. Id quem
Abbreviated transcription (Latin):
literas euocatũ expectabant. Itaq cõ¬
festĩ põpeiꝰ luceria digressus ubi belli
sedẽ statuisse uidebat᷑ brũdusiũ petiit.
ut italie litore ĩ extremo prõptior eẽt
ad trãsitũ. ita eĩ aĩo decreuerat relic¬
ta italia trasmarina tẽtare. siue id ⁊¬
metu solo pellente. siue ĩtẽtione illa
quã paulo ante ex epistola ciceroĩs
elicui atq exposui. Cesar sẽꝑ propin¬
quus atq cõtiguus hostibꝰ ẽẽ festinãs
nõ nͥ septẽ dieꝵ mora ad coͣfiniũ exac¬
ta eo ip̃o die quo domitiũ captiuosq
dimiserat motis castͥs ĩ apuliã ꝑrexit.
¶ oꝑe p̾ciũ nͥ fallor fuerit quid de his q̃
modo memorauimꝰ et ip̃e cesar et ali
senserint. cũ eĩ clementie illiꝰ quã do¬
mitio acerrimo hosti et qui tumultu
ĩ illo rei publice successor sibi destinatꝰ
et ad consulatũ aspirans sicut diximꝰ
sibi minabat᷑ exhibuerat. fama ut
ad hostes sic ad amicos etiã ꝑueĩsset

Expanded text:
litteras evocatum expectabant. Itaque conlitteras evocatum expectabant. Itaque confestim Pompeius Lucetia digressus, ubi belli sedem statuisse videbatur, Brundusium petiit, ut Italie litore in extremo promptior esset ad transitum; ita enim animo decreverat, relicta Italia, transmarina tentare, sive id metu solo pellente, sive intentione illa, quam paulo ante ex epistola Ciceronis elicui atque exposui. Cesar autem semper propinquus atque contiguus esse hostibus festinans, nonnisi septem dierum mora ad Corfinium exacta, eo ipso die, quo Domitium captivosque dimiserat, motis castris, in Apuliam perrexit. Opere pretium, nisi fallor, fuerit, quid de his, que modo memoravimus, et ipse Cesar et alii senserint. Quum enim clementie illius, quam Domitio acerrimo hosti, qui tumultu in illo reipublice successor sibi destinatus et ad consulatum aspirans, sicut diximus, sibi minabatur, exibuerat, fama ut ad hostes, sic ad amicos etiam pervenisset;
Abbreviated transcription (Latin):
ingens domitii depositũ et ab oppidaĩs
sibi oblatũ ꝙͣuis et pecunia publica
eẽt et ĩstipendiũ numeinta domitio re¬
stituit. ne sanquĩs ꝙͣ petunia abstinẽ¬
tior uideret᷑. nich̾ postremo ex ea uic¬
toria uł p̃de cuiꝰpiã uł ultioĩs accepit.
nͥ ꝙ domitii milites sacramento ade¬
git nõ ĩuitos ut arbitror s eolibẽtiꝰ
iurantes quo feliciꝰ est sb̾ sequaci ꝙͣ sb̾
fugnci duce militare. uulgatis sane
que ad cõfiniu acta erãt multũ me¬
tus oĩbꝰ dẽptũ multũq spei additũ co¬
gnoscentibus cesarẽ nich̾ bello nͥ uicto.¬
riã petere. und̾ ut diximꝰ et tuscoꝵ po¬
puli et oĩs umbria pulsis ĩd̾ p̃sidiis ad
cesarẽ transiere. atq ita rebus suomo¬
re uel ocit̾ gestis ac ꝓspere. cũ iam setũ
gallia oĩs cisalpina sentirer magnas
natui additꝰ timor qui ĩ domitio mul.¬
tũ momenti ĩposuerant. et sepe eũ ꝑ

Expanded text:
ingens, Domitii depositum et ab oppidanis ingens, Domitii depositum et ab oppidanis sibi oblatum, quamvis et pecunia publica esset et in stipendium numerata, Domitio restituit, ne sanguinis, quam pecunie, abstinentior videretur. Nichil postremo ex ea victoria vel prede cuiuspiam vel ultionis accepit, nisi quod Domitii milites sacramento adegit, non invitos, ut arbitror, sed eo libentius iurantes, quo felicius est sub sequaci, quam sub fugaci duce militare. Vulgatis sane, que ad Corfinium acta erant, multum metus omnibus demptum multumque spei additum cognoscentibus Cesarem nichil bello, nisi victoriam, petere. Unde, ut diximus, et Tuscorum populi et omnis Umbria, pulsis inde presidiis, ad Cesarem transiere. Atque ita rebus suo more velociter gestis ac prospere, quum iam secum Gallia omnis cisalpina sentiret, magnas natui additus timor, qui in Domitio multum momenti reposuerant, et sepe eum per
Abbreviated transcription (Latin):
paucoꝵ tirãnide cõculcatũ ãtiq̃ redd̾ret
lib̾tati. oppido tũc p̃erat .l. donutiꝰ uir
magni aĩ s exigue fortune et bello prõ¬
ptꝰ s ĩfaustꝰ.Is defensiõe parans s ab
oppidaĩs ad deditioẽ coactus . cũ mori ⁊¬
mallet uenenũ a seruo medico popo¬
scit qd̾ ille nec dare uolens nec negure
ausus ut qui dñi mores noss poculu
somnifeꝵ ꝓ ueneno obtulit. quo ille
hausto graui sopore resolutꝰ cõꝗeuit.
exꝑrectꝰ postinodũ et delusũ se ĩtelligẽs
uixq a seruo manꝰ abstinẽs cũ multis
nobilibꝰ qui secũ sentiebãt uĩctꝰ ad cesarẽ
est ꝑductꝰ. mori appetẽs et ꝑosus uitã.
quẽ cesar illico solui iussit ne ue quis
eoꝵ a militibꝰ re uł u̾bis offenderet᷑ in¬
sibi debitã grã neglexissẽt et ĩiurias ac
contumelias ĩdebitas retulissent cũtos
dimisit ĩcolumes: quin et petunie põdꝰ

Expanded text:
paucorum tyrannide conculcatum antique redderet paucorum tyrannide conculcatum antique redderet libertati. Oppido tunc preerat Lucius Domitius, vir magni animi, sed exigue fortune et bello promptus, sed infaustus. Is defensionem parans, sed ab oppidanis ad deditionem coactus, quum mori mallet, venenum a servo medico poposcit, quod ille nec dare volens nec negare ausus, ut qui domini mores nosset, poculum somniferum pro veneno obtulit, quo ille hausto gravi sopore resolutus conquievit. Experrectus postmodum, et delusum se intelligens, vixque manus a servo abstinens cum multis nobilibus, qui secum sentiebant, vinctus ad Cesarem est perductus, mori appetens et perosus vitam. Quem Cesar illico solvi iussit, neve quis eorum a militibus re vel verbis offenderetur insibi debitam gratiam neglexissent, et iniurias ac contumelias indebitas retulissent, cunctos dimisit incolumes; quin et pecunie pondus
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit. et uade ĩquit ad põpeiũ. eiq
meis u̾bis nũtia/ quãdo ad hũc diẽ non
fuerit nobis opoͬtunitas colloqͥndi atq
ego brũdusiũ quo iuisse illũ audio pro-¬
fecturꝰ sim credo ut colloquam̃ expedi¬
nũtios de longĩquo atq ĩt̾ p̾sentes ista
ꝓgreditur. oppidũ pelignoꝵ duodecim
milia passuu distans a sulmoe. qd̾ idcͣiͣ¬
co dixerĩ qr uulgares quidã oppidu
putãt ẽẽ tuscoꝵ. ibi cõtentioĩs pluscu-¬
lũ fuit pendẽte tñ obsidiõe lentuluᷤ spĩ¬
ter muris egressus et finẽ metuẽs ad ce¬
sarẽ ueĩt. sibi atq ĩtrĩsetis ueĩa ueĩa
petens. ad quẽ cesaris respõsio fuit. nõ
se ut cuiꝙͣ malefaceret uenisse s ut se
ab inimicoꝵ maleficiis atq ĩiuriis tu¬¬
eretur. ac tͥbunos plebis sii odio ĩ exi-¬
liũ actos ĩ suã repon̾et dignitatẽ. deĩq
ur se ip̃m ac populũ romanũ seruicio et

Expanded text:
dimisit: Et vade, inquit, ad Pompeium, eique dimisit: Et vade, inquit, ad Pompeium, eique meis verbis nuntia, quando ad hunc diem non fuerit nobis opportunitas colloquendi, atque ego Brundusium, quo ivisse illum audio, profecturus sim, credo, ut colloquamur expedi per nuntios de longinquo atque inter presentes ista  Corfinium progreditur, oppidum Pelignorum, duodecim millia passuum distans a Sulmone, quod idcirco dixerim, quia vulgares quidam oppidum putant esse Tuscorum. Ibi contentionis plusculum fuit. Pendente tamen obsidione, Lentulus Spinter muris egressus et finem metuens ad Cesarem venit, sibi atque intrinsecis veniam petens, ad quem Cesaris responsio fuit, non se, ut cuiquam male faceret, venisse, sed ut se ab inimicorum maleficiis atque iniuriis tueretur, ac tribunos plebis sui odio in exilium actos in suam reponeret dignitatem, denique ut seipsum ac populum romanum servitio et
Abbreviated transcription (Latin):
creuerat ut demẽtissimꝰ oĩu p̃ oĩb̾ atq
ab oĩbꝰ tuneret᷑. ¶his ad auximũ gestis
picenũ oẽ cuiꝰ olim esculũ hodie anchon
est caput nullo usꝙͣ cõtradicente ꝑuaga¬
tur. s cũtis sibi ubibꝰ atq oppidis obiuuã
mitẽtibꝰ letoq eũ atq ex̾citũ eiꝰ obseꝗo
pidũ suo sũptu labienꝰ extruxerat lega¬
ti auctoris ĩ memores. cesarẽ adeũtes se
ĩꝑata facturos obtulerũt. atq ĩꝑãti mi-¬
lites alacͥt̾ paruerũt. diffuso metu simul
et fama uitutis. et uulgato hoꝵ de ꝗbus
diximꝰ exẽplo ceteri oẽs sequebant᷑ ũdiq
deditioẽs. et si quis p̃fectoꝵ contradiceret
capiebat᷑ aut pellebat᷑. Itaq pulsus ex
etruria libo thermꝰ ex ũbria esculo lẽ¬
tulus. captꝰ gneus magiꝰ p̃fecti ãbo et cũ
magiꝰ ad cesarẽ ductꝰ eẽt ac fortasse sup
pliciũ formidaret/. cesar eũ placato aĩo

Expanded text:
creverat, ut clementissimus omnium, pre omnibus atque creverat, ut clementissimus omnium, pre omnibus atque ab omnibus timeretur. His ad Auximum gestis, Picenum omne, cuius olim Asculum, hodie Ancon est caput, nullo usquam contradicente, pervagatur. Sed cunctis sibi urbibus atque oppidis obviam mittentibus, letoque eum atque exercitum eius obsequio pidum suo sumptu Labienus extruxerat, legati auctoris immemores Cesarem adeuntes se imperata facturos obtulerunt, atque imperanti milites alacriter paruerunt. Diffuso metu simul et fama virtutis et vulgato horum, de quibus diximus, exemplo, ceteri omnes sequebantur: undique deditiones, et, si quis prefectorum contradiceret, capiebatur aut pellebatur. Ita pulsus ex Etruria Libo, Thermus ex Umbria, Asculo Lentulus, captus Gneus, Magius, prefecti ambo; et quum Magius ad Cesarem ductus esset, aceum placato animo
Abbreviated transcription (Latin):
tus uarus. et ꝑniciẽ timẽs fugã aͣripit.
et ĩseq̃ntibꝰ cesaris militibꝰ p̃lio dec̾nere
coactus ac deẜtꝰ a siuis solus abit ꝗbusdã
eoꝵ domũ. aliis ad cesarẽ se cõferentibꝰ
quos ipse collaudatos benigne suscepit.
et .l. puppiũ centuriõe partis adu̾se ad
se adductũ illico relaxari ac dimitti iube᷑.
auximũ ĩgressus ciuibꝰ grãs egit. atq l¬
loꝵ ega eũ caritatis haud ĩ memorẽ se fu¬
tuꝵ sponder. Quibꝰ rome cognitis tãtus
pauor oiu mẽtes ĩuasit ut urbe fere
oẽs excederẽt. ip̃iq consules atq ip̃e põ¬
peius actũ suis de rebꝰ opinãtes. et ex u¬
niꝰ oppidi euentu oĩa metienteᷤᷤ. muxual¬
de unde ĩ tãpa̾uis aĩs tã magna suꝑbia
ut eiꝰ uiri m̾itos honores ac gloriã tã ꝑti¬
nacit̾ detrectarent. cuiꝰ net cõspectũ ce̾te
ne uicuuã pati possent. et patͥã et tale
natione desererẽt. s uͣgebat hinc ĩuidia
ind̾ aũt terrebat fama uiri que eo usq

Expanded text:
tus Varus et perniciem timens fugam arripit, et, insequentibus Cesaris militibus, prelio decernere coactus ac desertus a suis solus abit, quibusdam eorum domum, aliis ad Cesarem se conferentibus, quos ipse collaudatos benigne suscepit, et Lucium Pupium, centurionem partis adverse, ad se adductum illico relaxari ac dimitti iubet. Auximum ingressus civibus gratias agit, atque illorum erga eum caritatis haud immemorem se futurum spondet. Quibus Rome cognitis, tantus pavor omnium mentes invasit, ut urbe fere omnes excederent ipsique consules atque ipse Pompeius actum suis de rebus opinantes, et ex unius oppidi eventu omnia metientes. Mirum valde, unde in tam parvis animis tam magna superbia, ut eius viri meritos honores ac gloriam tam pertinaciter detrectarent, cuius nec conspectum certe nec viciniam pati possent, et patriam et talem rnatione desererent. Sed urgebat hinc invidia, inde autem terrebat fama viri, que eo usque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ intelligeret. tulit tñ. quinetiã cũ adu̾¬
illiricũ cũ duabus tm̃ legioĩbus et nomẽ
unꝑii remaneret. donec consul fieret. de¬
niq eo usq submisit excelsũ aĩu ut qui
cesarẽ nõ nosset suspicari eũ posse belli me

Expanded text:
non intelligeret. Tulit tamen, quin etiam cum advernon intelligeret. Tulit tamen, quin etiam cum adverIllyricum cum duabus tantum legionibus et nomen imperii remaneret, donec consul fieret. Denique eousque submisit excelsum animum, ut, qui Cesarem non nosset, suspicari eum posset belli me
Abbreviated transcription (Latin):
mitterẽt. qd̾ eo fidentiꝰ postulabat ut ꝗdã
opinabantur qr se cũ uellet aliquãto faci¬
lius ueteranoꝵ ꝙͣ põpeiũ tironũ ex̾citu
ad obseꝗa redituꝵ nõ ambigeret. tũtam
cũ ueteranis amicitiã cesar longo usu tã¬
tãq familiaritatẽ contraxisse uidebatur
it obstantibus fautoribꝰ paͣtis adu̾se ꝗ nu-
llũ põpei parẽ pati poterãt. Incidit ĩ hoc tẽ¬
pus senatusconsultũ pͥma equũ frõte uere
aũt iniquũ ut due quidẽ una scil ex põ¬
peii altera ex cesaris legioibꝰ ad bellũ paͣthi¬
cũ mitterẽtur. en ĩ u̾bis equalitas ecce aũt
ĩ rebus iniquitas. Siquide cũ popeiꝰ unã e
sius quibꝰ ip̃e p̃erat amicitie iure cesari cõ¬
cessiss illã bello parthico deputauit/ uebo
nõ aĩo. eñq repetiit. eñ cesar remisit. et
e suis misit imnã. ita põpeiũ nulla cesarẽ
uͦ duabus legioibus ĩminutũ nemo fuit ꝗ

Expanded text:
mitterent. Quod eo fidentius postulabat, ut quidam mitterent. Quod eo fidentius postulabat, ut quidam opinabantur, quia se, quum vellet, aliquanto facilius veteranorum, quam Pompeium tironum, exercitum ad obsequia reducturum non ambigeret: tantam cum veteranis amicitiam Cesar longo usu tantamque familiaritatem contraxisse videbatur, it, obstantibus fautoribus partis adverse, qui nullum Pompeio parem pati poterant. Incidit in hoc tempus senatus consultum prima equum fronte, vere autem iniquum, ut due quidem, una scilicet Pompeii, altera ex Cesaris legionibus, ad bellum Parthicum mitterentur. En in verbis equalitas: ecce autem in rebus iniquitas. Siquidem quum Pompeius unam ex suis, quibus ipse preerat, amicitie iure Cesari concessisset, illam bello Parthico deputavit verbo, non animo, eamque repetiit. Eam Cesar remisit et e suis misit unam. Ita Pompeium nulla, Cesarem vero duabus legionibus imminutum nemo fuit, qui