comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dexteras satelles tuus s armarum fide ca¬
tholica pectus inueniet. Occide ꝓsterne.¬
secandas gladiis ꝑcussorib ceruices p̃be¬
mus intrepidi. Hec nobis uero iocundio¬
ra sunt. dum modo qd̃ te cum sacrilegiis tu¬
ramus. Nagrabat enim in beatissimis ui¬
ris martirii gloriosus ardor. Hec manda
ta legionis. remeans ad maximianũ cesa¬
rem satelles nuntiat. At ille quasi nichil
iterato fuisset trimine ꝑpetratum. ire ꝓpe¬
re exercitũ iubet. et circum fundi imperat
legionem. nullumq de tanto scõꝵ exerci¬
ficum. om̃is etas sine discretione periit᷑.
iactantur q beata corpora. et deuotas deo
animas fideli mortis ꝓfessione commendãt.
res preda diuiditur. Namq maximianꝰ
facultatem dederat. ut quisquis legionis
illius miltem iugulasset. intere
ranus quidam ultime etatis senoi¬
gatus nomine uictor. ad contamins
cedib locum itineris necessitate at
est. Dum ad epulas ꝓ etatis uener¬
ne ab om̃ib rogaretur. requirer n

Expanded text:
s satellis tuos sed armatum fide catholica pec| tus inueniet. Occide prosternae resecandas gladi| is percussoribus ceruices praebebus intrepidi . haec| nobis iocundiora sunt dum modo quod te cum sacri| legiis turant. Flagrabat enim jam tunc in beatissimis viris martyrii gloriosus ardor. Hta legionis remeans .| ad maximianom caesarem satellis nunciat ad ille| quasi nihil iterato fuisset . scelere perpetratum| ire propere exercitum iubet . et circumfundi imperat| legionem. nullumque de tanto sanctorum exercificum| omnes aetas sine descricione perimitur . lanian| turque beata corpora . et deuotas deo animas| fidele mortis professione commendant. res praeda deuiditur. namque maxi| mianus facultatem dederat ut quisque legio| nes illius militem iugulasset . intereueteranus quidam| ultimę aetatis . senex fatigatus. nomine uictor| ad contaminatum caedebus locum . iteneris| necessitate deductus est. Dum ad epulas pro| aetatis ueneratione ab omnibus rogaretur| requerire c
Abbreviated transcription (Latin):
rius et tandidus senator: qui ita cõmi¬
litonib suis p̃erant. ut amore pocius eqͣli¬
tatis quam terrore militario ebediendo
p̃ciperent. Requirunt itaq quid maxi¬
mianus cesar ira dictante mandaret. Dic¬
tum est ab his quos cesar miserat. milites
om̃s immolasse hostias. libase sag¬
a. et saera menta fanatiti ordinsa
se iubere cesarem ut legio fetmnan
reuertens cõmilitonũ suor pouti s¬
plo. Tune hi qui p̃erant legioni¬

Expanded text:
rius . et candidus senator . qui ita conmirius . et candidus senator . qui ita conmilitonibus| suis praeerant. Vt amore potius aequalitates quam| terrore militare obaedienda praeciperent. Requirunt| itaque quid maximianos caesar ira dictante man| dasset. Dictum ab his est . quos caesar miserat . milites| omnes inmolasse hostias libasse sacrificia et sacra| menta fanatici ordinis praebuisse iubere caesaraem| ut legio festinanter reuertens commilitonum pare| ret exemplo. Tunc hii qui praeerant legion
Abbreviated transcription (Latin):
todoꝵ oppidum ad locũ cui agaunũ nom̃
est celeriter ꝓperauit. ut duodecim miliũ
spacio ab octodoro seꝑata. necessitatẽ cõmit¬
tencli sacrilegii preteriret. Agaunum ac¬
cole. interpretatione gallici sermonis sax¬
um dicunt. Quo in loco ita nastis rupib
rodani fluminis cursus artatur. ut com
meandi facultas subtracta. constratis pon¬
tib uiam fieri itineris necessitas imꝑa¬
ret. Undiq tamen imminentib saxis.
paruus quidem s amenus irriguis fonti¬
b campus includitur. ubi fessĩ milites
legionis thebaide post laborem tanti iti¬
neris resederunt. Maximianus cesar dũ
ad sacramenta suꝑius memorata cunctos
in exercitu suo cogeret. agnouit pretgres¬
sam ut diximus legionem subito iracun¬
die furore repletus. satellites mittit ut le¬
gionem ad sacramentoꝵ suoꝵ sacrilegi¬
a reuocarent. Erat autem in eadẽ legione
primicerius mauritius. et signifer exupe¬

Expanded text:
todorum oppidum . ad locum cui| acauno nomen todorum oppidum . ad locum cui| acauno nomen est celeriter properauit. Vt duodicem| milium spacio ab octodoro seperata necessitatem com| mettendi sacrilegie praeteriret. Acaunum accolae| interpraetacione gallice sermone saxum dicunt quo| in loco ita uastis rupibus rhodani fluminis cursus| ardatur . ut cum eandem facultate subtracta constra| tis pontibus uiam fieri iteneris necessitas imperaret.| Vndique tamen inminentibus saxis . paruus quidem sed “a”| oenus inrigiis fontibus campus includitur ubi fessi mili| tes legionis tebeae post laborem tanti iteneres resederunt| maximianos caesar. Dum ad sacramenta superius| memorata cunctos in exercito suo cogeret . agnouit| pratergressam ut diximus legionem subito iracundie| furorae conpletus satelletes mittet . ut legionem| ad sacramentorum suorum sacrilegia reuocarent| Erat in eadem legione primicirius mauricius . et signifer| exsupe
Abbreviated transcription (Latin):
Maximianus cesar usu quidem milicie
bellis aptus. sed idoloꝵ specialis cultor. fe¬
rus animo. et qui seueritatem imꝑatoriam
nimia crudelitate polluerat ingallia pro¬
perans. ad alpium penninarũ aditũ uenit.
Transmeantib iter alpium ꝑ arduam et
horridam uiam subito equalis loci campe¬
stris occurrit grata planicies quo in loco op¬
pidum factum est qd̾ octodori nom̃ accepit.
Circa qd̃ aut irrigua fluminaq prata
aut agroꝵ fertilis cultura porrigitur. p̃ci¬
pue deinde rodani fluminis cursus effer¬
tur. qui mole sua leniter fluens. regionis
ipsius grãm ꝓpria amenitate comm̃dat.
Transiens igitur alpes maximianus ce¬
sar octodorum uenit ibiq sacrificaturus
idolis suis conuenire exercitum iussit atro¬
ci ꝓposita uissione ut ꝑ aras demonib con¬
secratas iurarent. equalib sibi animis con
tra bagaudarũ turmas ẽẽ pugnandum.
b ꝑsequendos. Qd̃ ubi primũ ꝑuenit ad
noticiam thebaide legionis. preteriens oc¬

Expanded text:
Maximianus imperator . usu quidem miliciae bellis| aptus . sed idolorum specialis cultor . ferus animo et| et qui seueritatem imperatoriam nimia crudelitate| polluerat. In galliam properans ad alpium pennina| rum aditum uenit. Transmeantibus iter alpium .| post arduam et orredam uiam. Subite +qualis loci .| campestres occurret grata planities . quo in loco| oppidum factum est quod octodori nomen accipet| circa quod aut inrigua fluminibus prata. Aut agro| rum fertiles cultura porrigitur praecipue deinde|  rodani flumines cursus offertur . qui mole sua lini| ter fluens . regionis ipsius graciam propriam amoe| nitate commendat Transcensis igitur alpibus.| Maximianos caesar octodorum uenit ibique sacri| ficaturus idolis suis conuenire exercitum iussit.| Atroci proposita iussione . ut per aras demonibus| consecratas iurarent aequalibus sibi animis| contra bacaudarum turbas esse pugnandum cbus persequendos| quod ubi primum peruenit ad noticiam thehaide| legionis praeteriens oc
Abbreviated transcription (Latin):
romane rei publice princeps.
cum ad imꝑium tocius orbis
fuisset electus. om̃sq ꝓuincias
turbari quoꝵdam p̃sumptione ꝑspiceret.
ad consortium imꝑii uł laboris olim sibi
cõmilitonem herculiũ ingeimianũ cesarẽ
fecit. eumq contra amandum et helianũ
na cõmouerant ad gallias destinauit: cui
ad supplementũ exercitus legionem thebeã
ex orientalib militib delit. Que legio sex
milia sexcentos et sexaginta ualidos animis
et instructos armis. antiquoꝵ romanoꝵ ha-
bebat exemplar. Hi igitur milites xp̃iane
religionis ritum orientali traditione susce¬
perant: fidemq sacram uirtuti et animis
confirmantes. ut ante gladio interirent:
quã sacram fidem xp̃i quam acceperant

Expanded text:
roman e rei publicę| princips. Cum ad imperium totius orbis fuis| set electus. Omnisque prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelianum  seruile arma commouerant| ad gallias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione susciperant . fidemque| sacram . uertutem et armis auerunt ut ante gladiis interirent quam fidem Christi quam acceperant
Abbreviated transcription (Latin):
ligentia non inueniat: ubi pro uerborum
ambitu tenebrescat. Sequantur eigo uir
trros ubi incarnati nouos discipulos imni¬
tentur femine claram. dei matris uestigiũ
nouã capitaneã mulierũ. Uobis autem
sancfissime pater sicut in huis corrigendi
subtrahendi ⁊ addendi plena manet ausn¬
ritas: ita mea ꝑ omnia subiacet concorde
flagitate uoluntas. Ualere uos faciat

Expanded text:
ligentia non inveniat, ubi pro verborum ligentia non inveniat, ubi pro verborum ambitu tenebrescat. Sequantur ergo viri viros Verbi incarnati novos discipulos: imitentur feminae Claram, Dei matris vestigium, novam capitaneam mulierum. Vobis autem, sanctissime Pater, sicut in his corrigendi, subtrahendi et addendi plena manet auctoritas; ita mea per omnia subiacet, concordat, flagitatque voluntas. Valere vos faciat
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ sanctoꝵ cathalogo ascripsisti. Horũ or¬
dinũ te patrem colimꝰ. te nutriciũ scimus.
te protectorem amplectimur. te dñm uene¬
ramur: quem sic ꝑmaxime nauis regimẽ
singularem ⁊ solitam ñ exeludat. Sane
placuit dñationi ur̃e mee paruitati iniũ¬
gere. ut recensitis actib sc̃e clare legendã
ruditas formidabat: nisi pontificalis
auctoritas uerbũ coram posito iterum
atꝙ iterũ repetiss. Igitur me colligens
ad mandatũ nec tutum ratus ꝑ ea proce¬
dere que defectiua legebam ad socios beati
franascti ate ad ipsoꝵ collegiũ uirginũ
xp̃i pecrexi: freq̃nter illud cordes reuoluẽs
non licuisse antiquitꝰ hystoriam terere.
nese hiis qui uidissent: aut auidentib
accepissent. Huis inquã ueritate preuiã
cum timore dei me plenius instruentib
alloͣ colliggene ⁊ plura dimittens. plano
stilo transtueri: ut quia magnaliad uingi¬
nis uirgmes legere delectabat. tudlis intes¬

Expanded text:
norum, Sanctorum cathalogo ascripsisti. Horum Ornorum, Sanctorum cathalogo ascripsisti. Horum Ordinum te patrem colimus, te nutritium scimus, te protectorem amplectimur, te dominum veneramur: quem sic permaximae navis regimen singularem et solicitam non excludat. Sane placuit dominationi vestrae, meae parvitati iniungere, ut, recensitis actibus sanctae Clarae, legendam itteris ruditas formidabat, nisi pontificalis auctoritas verbum coram posito, iterum atque iterum repetisset. Igitur me colligens ad mandatum, nec tutum ratus per ea procedere quae defectiva legebam, ad socios beati Francisci, atque ad ipsum collegium virginum isti perrexi, frequenter illud corde revolvens, non licuisse antiquitus historiam texere, nisi his, qui vidissent, aut a videntibus accepissent. His, inquam, veritate praevia, cum timore Domini me plenius instruentibus, aliqua colligens, et plura dimittens, plano stylo transcurri; ut quia magnalia Virginis, virgines legere delectabit, rudis intel
Abbreviated transcription (Latin):
uergente fidei caligabat uisus.
morum nutabat gressus. mar¬
sdebat uirilium operum fortitudo: qͥnimmo fe-¬
ces tempoꝵ feces comitabantur etiam uiciorũ.
cum amator hominũ deus. ex sue pietatis archa¬
no sacroꝵ ordinũ suscitans nouitatẽ prouidit
per eos ⁊ fidei fultimentũ: ⁊ reformandis mori¬
o aiscrplinam. Sixerim certe modernos patre
cum ueris sequacib luminaria orbis. ie cduc¬
tores.uite magistros: in quib meridianus
fulgor mundo ad uesꝑam consurrexit: ut
lumen uideat qui in tenebris ambulabat.
Nec deruit infirmiori sexui adiutorium si¬
mile sibi deesse. quẽ libidinis gurgite inter¬
ceptum non minor ad peccandũ trahebat.
uoluptas. ⁊ maior satis fragilitas impellebat.
Suscitauit propterea pius deus uirginem
tenerabilem claram. Atq in ea clarissimã
feminis lucernam accendit. quã ⁊ tu papa be¬
atissime suꝑ candelabrũ ponens ut luceat om¬
nib qui in domo sunt uirtute cogente sig¬

Expanded text:
urgente fidei caligabat visus, morum nutabat gressus, marcebat virilium operum fortitudo: quin immo faeces temporum, faeces comitabantur etiam vitiorum; cum amator hominum Deus, ex suae pietatis arcano sacrorum Ordinum suscitans novitatem, providit per eos et fidei fulcimentum, et reformandis moribus disciplinam. Dixerim certe modernos patres cum veris sequacibus luminaria orbis, viae ductores, vitae magistros: in quibus meridianus fulgor mundo ad vesperam consurrexit, ut lumen videat, qui in tenebris ambulabat. Nec decuit infirmiori sexui adiutorium sibi deesse, quem libidinis gurgite interceptum, non minor ad peccandum trahebat voluntas, et maior satis fragilitas impellebat. Suscitavit propterea pius Deus virginem venerabilem Claram, atque in ea clarissimam feminis lucernam accendit; quam et tu, Papa beatissime, super candelabrum ponens, ut luceat omnibus, qui in domo sunt, virtute cogente sig
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Cumq hostio consueto exire ñ pla¬
cuit. aliud hostium qd̃ lignoꝵ ⁊ lapidum
pondera obstruebant. miranda sibi fortitu¬
dine propris manib reserauit. Igitur do¬
mo. ciuitate. ⁊ consanguineis derelictis: ad
sc̃am mariã de portũcula festinauit. ubi
fratres qui in aula dei sacras excubias obser¬
uabant uirginẽ claram cũ luminarib re-¬
ceperunt. Mox ibi relictis sordib babilo¬
nis. mundo libellum repudii tradidit: et¬
in manu fratrũ crines deponẽs.ornatus
uarios dereliquit. Nec deruit alibi florig̾e
uirginitatis ordinẽ ad uesꝑam tempoꝵ
excitari: quã in eius aula que pͥma om¬
niũ atq dignissima sola extitit mater
et uirgo. Hic locus ille est inquo noua
militia pauperũ. duce francisco felicia
sumebat primordia. ut liquido uderet᷑
utramq religionẽ mat̾ miscd̃ie in suo
diu̾sorio parturire. Cum autẽ corã al¬
tari beate marie sc̃e penitentie suscepiss

Expanded text:
editur. Cumque ostio consueto exire non plaeditur. Cumque ostio consueto exire non placuit, aliud ostium, quod lignorum et lapidum pondera obstruebant, miranda sibi fortitudine, propriis manibus reseravit. 8 Igitur domo, civitate et consanguineis derelictis, ad sanctam Mariam de Portiuncula festinavit: ubi fratres, qui in arula Dei sacras excubias observabant, virginem Claram cum luminaribus receperunt. Mox ibi reiectis sordibus Babylonis, mundo libellum repudii tradidit: ibi manu fratrum crines deponens, ornatus varios dereliquit. Nec decuit alibi florigere virginitatis Ordinem ad vesperam temporum excitari, quam in eius aula, quae prima omnium atque dignissima, sola extitit mater et virgo. Hic locus est ille, in quo nova militia pauperum, duce Francisco, felicia sumebat primordia, ut liquido videtur utramque religionem Mater misericordiae in suo diversorio parturire. Cum autem coram altari beatae Mariae sanctae poenitentiae suscepisset
Abbreviated transcription (Latin):
mundanꝰ pulius ulteriꝰ inquinet
aut contagio scłaris uite azimã fermen¬
tet etatem: properat claram eclucere pius
pater de scło tenebroso. Instabat palmaꝵ
sollempnis dies: cum ad uirũ dei puella
feruido corde se confert. ciscitans de sua cõ¬
uersione qͣndo ⁊ qualiter sit agendum.¬
Iubet pater franciseus ut in die festo cõp¬
ta et ornata procedat ad palmã cũ freq̃n¬
tia propinquoꝵ. ac nocte seq̃nti exiens
extra castra mundanũ gaudiũ in luctũ
conu̾tat dñice passionis. Die itaq domi¬
nico ueniente: in turba dñarũ splendore
festiuo puella p̃radians cum reliquis int̾t
ecclesiam. Ubi illud digno presagio cõtigit
ut ceteris ad ramos currentib dũ clara pie
uerecundia suo in loco manet immota
pontifex per gradus descendens usc ad eam
accederet:⁊ palmã suis in manib poneret.
Nocte seq̃nti ad sc̃i mandatũ se preparans
optatam fugam cũ honesta societate agi-¬

Expanded text:
mundanus pulvis ulterius inquinet, mundanus pulvis ulterius inquinet, aut contagio saecularis vitae azymam fermentet aetatem, properat Claram educere pius pater de saeculo tenebroso. Instabat Palmarum dies solemnis, cum ad virum Dei puella fervido corde se confert, sciscitans de sua conversione, quid et qualiter sit agendum.Iubet pater Franciscus, ut in die festo compta et ornata procedat ad palmam cum frequentia populorum, ac nocte sequenti exiens extra castra , mundanum gaudium in luctum convertat dominicae passionis. Die itaque dominico veniente, in turba dominarum splendore festivo puella perradians, cum reliquis intrat ecclesiam. Ubi illo digno praesagio contigit, ut caeteris ad ramos currentibus, dum Clara prae verecundia suo in loco manet immota, pontifex per gradus descendens, usque ad eam accederet, et palmam suis in manibus poneret. Nocte sequenti ad Sancti mandatum se praeparans, optatam fugam cum honesta societate aggr
Abbreviated transcription (Latin):
intuitus gaudioꝵ: quoꝵ conspectu mund
ip̃e uilesceret. quoꝵ desideriis a semet ipsa
liquescent. quoꝵ amore ad suꝑnas nupti¬
as anhelaret.Celesti namq igne succensa
terrene głam uanitatis sic exalto contemp¬
sit. ut nichil iam de mundi applausu eiꝰ
affectib inhereret. Carnis quoq illecebras
perhorrescens. iam thorum indelicto se nes-¬
cituram ꝓponit.⁊soli deo de corpore suo tem¬
plũ facere cupiens: ⁊ magni regis cõnubia
urtute promereri contendens. extunc fran¬
cisci consilio se totam cõmittit. ip̃m post de¬
um statuens sue directionis aurigã. Pen¬
det exinde anima eius ad sacra illiꝰ moni¬
ta. ⁊ de bono ih̃u calido excipit pectore qͥc¬
quid promit ille sermone. Moleste iam
fert secularis ornatus decorem. ⁊ qͣsi stercus
arbitratur omnia que foris applaudũt.
ut xp̃m lucrifacere possit. qͣliter ꝑ beatum
franciscũ de scl̃o ad religionem transiuut.
rotinus ne speculum illibate m̃tis

Expanded text:
intuitus gaudiorum, quorum conspectu mundus intuitus gaudiorum, quorum conspectu mundus ipse vilesceret, quorum desiderio a semetipsa liquesceret, quorum amore ad supernas nuptias anhelaret. Coelesti namque igne succensa, terrenae gloriam vanitatis sic ex alto contempsit, ut nihil iam de mundi applausu eius affectibus inhaereret. Carnis quoque illecebras perhorrescens, iam torum in delicto se nescituram proponit, soli Deo de corpore suo templum facere cupiens et magni regis connubia virtute promereri contendens. Et tunc Francisci consilio se totam committit, ipsum post Deum statuens suae directionis aurigam. Pendet exinde anima eius ad sacra illius monita et de bono Jesu calido excipit pectore, quidquid promit ille sermone. Moleste iam fert saecularis ornatus decorem et quasi stercus arbitrabatur omnia quae foris applaudunt, ut Christum lucrifacere possit. Qualiter per beatum Franciscum conversa de saeculo ad religionem transivit. 7 Protinus ne speculum illibatae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
dam. regnũq mundi depopulaturus adue¬
nerat. nobilem predam istam scł̃o nequã
possit eripere: suoq dño uendicare. Uisitat
ille istam ⁊ sepius ista illum. uisitationũ
suarum tempora moderantes. quib diui¬
nũ illud studium ñ percipi ab homine:
nec rumore publico detrastari. Nã unica
tm̃ familiari socia comitante paternos
lares puella egrediens elandestinos ad ui¬
rum dei frequentabat accessus: tuiꝰ sibi
uerba flãmantia cuiꝰq ultra hominẽ opera
uidebantur. Hortatur eam pat̾ franciscus
ad mundi contemptũ: spem scł̃i aridam et
speciem deceptiuã uiuo sermone demõstrans
Instillat aurib eius dulcia cõnubia xp̃i. su¬
adens uirginalis pudicicie margaritam
beato illi sponso quẽ amor humanauit.
fore seruandam. Quid ĩmorer multis: In¬
stante patre scĩssimo ⁊ more fidelissimi para-¬
nimphi solerter agente: ñ trahit in longũ
uirgo consensũ. Aperitur ei protinꝰ eternoꝵ

Expanded text:
dam, regnumque mundi depopulaturus advedam, regnumque mundi depopulaturus advenerat, nobilem istam praedam saeculo nequam possit arripere , suoque Domino vendicare. Visitat ille istam, et saepius ista illum, visitationum suarum tempora moderantes, quibus divinum illud studium nec percipi ab homine possit, nec rumore pubblico detrectari. Nam unica tantum familiari socia comitante, paternos lares puella egrediens, clandestinos ad virum Dei frequentabat accessus, cuius sibi verba flammantia, cuiusque ultra hominem opera videbantur. Hortatur eam pater Franciscus ad mundi contemptum: spem saeculi aridam et speciem deceptivam vivo sermone demonstrans: instillat auribus eius dulcia connubia Christi, suadens virginalis pudicitiae margaritam beato illi sponso, quem amor humanavit, fore servandam. 6 Quid immorer multis? Instante patre sanctissimo, et more fidelissimi paranymphi sollerter agente, non trahit in longum virgo consensum. Aperitur ei protinus aeternorum
Abbreviated transcription (Latin):
uolentib nullatenus acquieuit: s dissimu-¬
lato in posterum maritali coniugio: uirgi¬
nitatem suam dño cõmittebat. Talia fuerũt
in domo paterna sue delibamenta uirtutis,
tales primicie sp̃c: talia preludia sanctitatis.
Tantis itaq reduncdantẽ unguentis. uelut
cellam aromatũ licet clausam ip̃a sua fragã¬
tia manifestat. Ore siquidem uicinoꝵ lau¬
dari nescia cepit. ⁊ secretos actus ueridica fa-¬
ma prodente: rumor bonitatis eus uulga¬
batur in ppłis. de noticia ⁊ faĩliarita te fr̃acisci.
udiens uero tunc celebre nom̃ frantis¬
ti: qui uelut nouus homo. obliquam
in mundo ꝑfectionis uiam nouis uirtutib
renouabat: mox eum audire desiderat et
uidere: suadente hoc ip̃m patre sp̃uũ. cuius
iam uterq licet differenter acceperat primi¬
tiua. Nec minus ille tam gratiose puelle.
celebri fama ꝑflatus uidere hanc ⁊ alloqui
cupit. si quo modo qd̃ totus inhiabat ad pre¬

Expanded text:
volentibus, nullatenus acquievit; sed dissimuvolentibus, nullatenus acquievit; sed dissimulato in posterum mortali coniugio, virginitatem suam Domino committebat. Talia fuerunt in domo paterna suae delibamenta virtutis, tales primitiae spiritus, talia praeludia sanctitatis. Tantis itaque redundantem unguentis, velut cellam aromatum, licet clausam, ipsam sua fragrantia manifestat. Ore siquidem vicinorum laudari nescia coepit, et secretos actus veridica fama prodente, rumor bonitatis eius vulgabatur in populo. De noticia et familiaritate beati Francisci. 5 Audiens vero tunc celebre nomen Francisci, qui velut novus homo, obliteratam in mundo perfectionis viam novis virtutibus renovabat, mox eum audire desiderat et videre, suadente hoc ipsum patre Spirituum, cuius iam uterque, licet differenter, acceperat primitiva. Nec minus ille tam gratiosae puellae celebri fama perflatus, videre hanc et alloqui cupit, si quo modo, qui totus inhiabat ad prae
Abbreviated transcription (Latin):
dantia domꝰ sue supplebat inopias plu¬
rimoꝵ. Et ut suũ sacrificiũ gratiꝰ esset
deo: proprio corpusculo delicata subtra¬
hebat cibaria: clamq ꝑ internuntios
mittens reficiebat iuscera pupilloꝵ. Sic
ab infantia secũ miseratõne crescente:
mentẽ compassiuã gerebat. miserorum
miserias miserentẽ. Sancte orationis
studiũ habebat amicũ. ubi sepiꝰ odore
bono resꝑsa: paulatim uitã celibem acci¬
tabat. Qm̃ uero signatula ñ habebat
quoꝵ euolutone diceret. pater noster:
congerie lapilloꝵ suas oratiumtulas dño
numerabat. Ubi ergo sc̃i amoris stimulos
primitiuos sentire cepit: mundani floris pic¬
turam instabilem iudicat contempnẽdam.
sp̃c unctione predocta: uilib reb preciũ ĩpo¬
nere uilitatis. Sub uestib namꝙ p̃ciosis
ac mollib tiliciolũ gerebat absconditum.
mundo exterius florens. xp̃m interius inlu¬
ens. Deniq suis eam nobiliter maritare

Expanded text:
dantia domus suae supplebat inopias pludantia domus suae supplebat inopias plurimorum. Et ut suum sacrificium gratius esset Deo, proprio corpuscolo delicata subtrahebat cibaria, clamque per internuncios mittens, reficiebat viscera pupillorum. Sic ab infantia secum miseratione crescente , mentem compassivam gerebat, miserorum miserias miserantem. 4 Sanctae orationis studium habebat amicum: ubi saepius odore bono respersa, paulatim vitam caelibem actitabat. Cum signacula non habebat quorum evolutione diceret Pater noster, congerie lapillorum suas oratiunculas Domino numerabat. Ubi ergo sancti amoris stimulos primitivos sentire coepit, mundani floris picturam instabilem iudicat contemnendam, Spiritus unctione perdocta, vilibus rebus pretium imponere vilitatis. Sub vestibus namque pretiosis ac mollibus, ciliciolum gerebat absconditum, mundo exterius florens, Christum interius induens. Denique suis eam nobiliter maritare
Abbreviated transcription (Latin):
tulo seq̃retur habundantia sc̃itatis. Preg¬
nans deniq mulier ⁊partui iam uitina
tum ante trucem in ecclesia trucifixum
attente oraret ut eam de partus perieulo
salubriter expecliret: uocem audiuit dicẽ¬
tem sibi. Ne paueas mulier:quia qd̃dã
lumen salua parturies. qd̾ ip̃m mundlũ
clarius illustrabit. Quo edocta oraculo:
natam infantulam sacro baptismate
renascentem claram uocari uissit sperãs
promissi luminis claritatem. pro diuine
beneplacito uoluntatis aliqualiter fore
complendam. De ꝯu̾satõe ĩ domo pat̾na
dita mox in lucem paruula clara.
tempestiuo satis in umbra seculi
cepi t clarescere lumine: ateꝑ infra tenero
annos moꝵ splendescere probitate. Docili
corde primũ ex matris ore fidei rudimẽta
iuscepit. ⁊ spiritu interius conflante pa¬
nter et formante uas reuera purissimũ.
uas esse innotuit gratiaꝵ. Extendebat
libenter ad pauperes manũ suã: ⁊ de habũ¬

Expanded text:
culo sequeretur abundantia sanctitatis. Praegculo sequeretur abundantia sanctitatis. Praegnans denique mulier, et partui iam vicina, cum ante crucem in ecclesia Crucifixum attente oraret ut eam de partus periculo salubriter expediret, vocem audivit dicentem sibi : Ne paveas mulier, quia quoddam lumen salva parturies, quod ipsum lumen clarius illustrabit. Quo edocta oraculo, natam infantulam sacro baptismate renascentem, Claram vocari iussit, sperans promissi luminis claritatem pro divinae beneplacito voluntatis aliqualiter fore complendam. De conversatione in domo paterna. 3 Edita mox in lucem parvula Clara, tempestivo satis in umbra saeculi coepit clarescere lumine, atque intra teneros annos morum splendescere probitate. Docili corde primum ex matris ore fidei rudimenta suscepit, et spiritu interius conflante pariter et formante, vas revera purissimum, vas esse innotuit gratiarum. Extendebat libenter ad pauperes manum suam, et de abun
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo ⁊ uirtute. de eiui¬
tate asisii claro satis genere
traxit originem. beato fran¬
cisco primum conciuis interris: corregnãs
post modũ in excelsis. Pater eius miles et
tota utroꝙ parente progenies militatis:
domus habundans. ⁊ coptose iuxta maor
patrie facultates. Mater eius nomine
ortulana fructiferam in orto ecclesie plan¬
tulam paritura: fructib bonis ⁊ ip̃a non
mediocriter habundabat. Nam quãuis
maritali iugo subdita. quãuis curis fa-¬
miliarib ess alligata. uacabat tamen
pro posse diuinis obsequiis. insistebat
opib pietatis. Ultra mare siquidem cũ
peregrinantib deuota transiuit. ⁊ loca
illa ꝑlustrans que deus homo sacris ue¬
stigiis consetrarat: tandem cũ gaudio
remeauit. Iterum ad scm micha elem ar¬
changelum causa orationis accessit: et
apłoꝵ limina deuotius uisitauit. Qiuid
plura: Ex fructu arbor cognoscitur. ⁊ frui¬
tus ex arbore cõmendatur. Processit in ra¬
dice diuini copia muneris: ut in ramus¬

Expanded text:
cabulo et virtute, de civitate Asisii, claro satis genere traxit originem: beato Francisco primum concivis in terris, conregnans postmodum in excelsis. Pater eius miles et tota utroque parente progenies militaris; domus abundans, et copiosae, iuxta morem patriae, facultates. Mater eius nomine Ortulana, fructiferam in orto Ecclesiae plantulam paritura, fructibus bonis et ipsa non mediocriter abundabat. Nam quamvis maritali iugo subdita, quamvis curis familiaribus alligata, vacabat tamen proposse divinis obsequiis, insistebat operibus pietatis. Ultra mare siquidem cum peregrinantibus devota transivit, et loca illa perlustrans, quae Deus homo sacris vestigiis consecrarat, tandem cum gaudio remeavit. Iterum ad S. Michaëlem Archangelum causa orationis accessit, et Apostolorum limina devotius visitavit. 2 Quid plura? Ex fructu arbor cognoscitur , et fructus ex arbore commendatur. Praecessit in radice divini copia muneris, ut in ramus
Abbreviated transcription (Latin):
e m uerbum audire meruisset. Qd̃ cũ
ost fideli fuisset relatione delatũ. libera¬
t anmnam cupiens ab huius uite ꝑiculis
moteq eterna ad memoratã ultro atq
ontstim uenit ciuitatẽ. et hominẽ uisũ
allarutus frequentius et exortatus est quan¬
tum deus donabat. ut qd̃ deo uouerat red¬
derit. Hoc se ille de die in diem facturũ
pollicebatur. nec tamen in eius tunc hoc
impleuit p̾sentia. S uacari utiq et ina¬
ne ẽ non potuit. qd ꝑ tale uas mn undum
inhonore utile dño. ad om̃e opus bonum
ꝑatum in om̃i loco ddiuina gerebat ꝓuiden
ua. Eodem itaq temꝑe in eccłia ypponen¬
si tatholica sc̃s ualerius episcopatum gere¬
bat. Qui cum flagitante eccłiastica necessi¬
tate. de ꝓuidendo et cedinando prb̃rm ciui¬
atis plebem dei alloqueretur et exhorta¬
ntur. iam scientes catholici scĩ augustini
positum et doctrinam manu iniecta qm̃
T idem in popło securus et ignarus quid

Expanded text:
ore Dei verbum audire meruisset. Quod cum ore Dei verbum audire meruisset. Quod cum ad se fideli fuisset relatione delatum, liberare animam cupiens ab hujus vitae periculis morteque aeterna, ad memoratam ultro atque confestim venit civitatem, et hominem visum allocutus frequentius atque exhortatus est, quantum Deus donabat, ut quod Deo voverat reddidisset. Ac se ille de die in diem facturum pollicebatur, nec tamen in ejus tunc hoc implevit praesentia: sed vacare utique et inane esse non potuit, quod per tale vas mundum et in honore, utile Domino, et ad omne opus bonum paratum , in omni loco divina gerebat providenum. Eodem itaque tempore in Ecclesia Hipponensi catholica Valerius sanctus episcopatum gerebat. Qui cum, flagitante ecclesiastica necessitate, de providendo et ordinando presbytero civitati, plebem Dei alloqueretur, et exhortaretur; jam scientes catholici sancti Augustini propositum et doctrinam, manu injecta quoniam et idem in populo securus et ignarus quid
Abbreviated transcription (Latin):
Si uis ꝑfectus ẽẽ uende om̃ia que habes e
da pauꝑib. et habebis thesaurum in alie
ueni sequere me. Et suꝑ fidei fundam̃tĩ rͥ¬
ficare desiderans non ligna. fenũ stipulan
s aurum. argentũ. lapides. pretiosos. Ets
rat tunc annis maior triginta. sola sipł̃i
matre. sibiq adherente. et de suscepto auis
ꝓposito seruiendi dño amplius quam de u¬
nis nepotib exultante: nam eius patr ai¬
tea defunctus erat. Renuntianit eua soela¬
sticis quos rethoricam docebat. ur sbi nas¬
strũ alium ꝓuiderẽt. eo qd̃ seruire des dus
uisset ac placuit ei ꝑcepti grã eã alis ful¬
b et amicis suis deo pariter seruietid s
affricam et ꝓpriã domũ agros ꝙ muil̃
tus triennio. et ase iam alienatis cunͤ¬
ut oanti intellecta reuelabat. et p̃sen
sibsentes sermonib ac libris docebat.¬
et forte codem tempore ut quidam
resquos dicunt agentes in reb apd̃ yp¬
hum regiũ constitutus bene xp̃ianus. de¬
is tunens. comꝑta eius bona fama de

Expanded text:
 et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . Et super fidei fundamentum aedificare desiderans, non ligna, fenum, et stipulam; sed aurum, argentum, et lapides pretiosos. Et erat tunc annis major triginta, sola superstite matre, sibique adhaerente, et de suscepto ejus proposito serviendi Deo amplius quam de carnis nepotibus exsultante. Nam ejus pater antea defunctus erat. Renuntiavit etiam scholasticis, quos rhetoricam docebat, ut sibi magistrum alium providerent, eo quod servire Deus. Ac placuit ei percepta gratia cum aliis civibus et amicis suis Deo pariter servientibus ad Africam et propriam domum agrosque remeare. tus, ferme triennio, et à se jam alienatis cuatque oranti intellecta revelavit, et praesentes et absentes sermonibContigit forte eodem tempore, ut quidam ex iis quos dicunt Agentes in rebus, apud Hipponem-Regium constitutus, bene christianus, Deumque timens, comperta ejus bona fama atq
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. ut sibi diuinitus homo concederetur
talis. qui posset uerbo dei et doctrina salubri
eccłiam dñi edificare. Cui rei se homo natu¬
ra grecus. minus latina lingua et litteris
instructus minus utilem ꝑuidebat. et eidem
um. contra usum quidem et consuetudinem
affricanarũ eccłiarũ.Unde etiam nõ nulli
eum ep̃i derrahebant. S ille uin erenlo.¬
uulens obtrectantiũ uor curabat linguas.
dum modo factitaretur a prb̾ro eso̾ a se ep̃o
implere minime posse cernebat. Unde ac¬
censa et ardens leuaa sun usilãdtũ lu¬
cerna. Aib qui in deuis rrant uiibau.
Et postea carrente et uolanie huuirasia ia¬

Expanded text:
rabat, ut sibi divinitus homo concederetur rabat, ut sibi divinitus homo concederetur talis, qui posset verbo Dei et doctrina salubri Ecclesiam Domini aedificare: cui rei se homo natura Graecus, minusque latina lingua et litteris instructus, minus utilem pervidebat. Et eidem ; contra usum quidem et consuetudinem Africanarum Ecclesiarum: unde etiam ei nonnulli episcopi detrahebant. Sed ille vir venerabiti Ecclesiae consulens, obtrectantium non curabat linguas, dummodo factitaretur a presbytero, quod a se episcopo impleri minime posse cernebat. Unde accensa et ardens elevata super candelabrum lucerna, omnibus qui in domo erant lucebat . Et postea currente et volante hu
Abbreviated transcription (Latin):
nd iuertim eo fiente non nullis
consolantib ac dicentib. quia et locus p̃sbi¬
terii licet ip̃e maiore dignus eẽt. ꝓpinquaret
tamen episcopatui. cum ille homo dei ut no¬
bis retulit maiori consideratione intelligeret
ac gemeret. quã multa et magna sue uite
ꝑicula de regimine et gubernatione eccłie
impenderet. iamq hec ꝓuenire sꝑaret atq
ideo fleret. Et eoꝵ ut uoluerunt impletum
est desideriũ. Factusq pater monasterium
intra eccłiam mox instituit. et cum dei ser¬
uis uiuere cepit scđm modum et regłam
sub scĩs apłis constitutã. maxime ut nemo
quicquã ꝓprium in illa societate haberet.
S eis eeñt omĩa cõmunia. et distribueret᷑
uniciuq sicut opus erat. qd̃ iam prior ip̃e
fecerat. dũm de transmarinis ad sua reme¬
asset. Sẽs uero ualcrius ordinator eius ut
erat uir pus et dm̃ timens exultabat. et
d̃o grãs agebat. suas exauditas a dño p̾ces
fuisse. quas se frequentissime fudisse nar¬

Expanded text:
 ubertim eo flente: nonnullis consolantibus ac dicentibus, quia et locus presbyterii, licet ipse majore dignus esset, appropinquaret tamen episcopatui, cum ille homo Dei, ut nobis retulit, majori consideratione intelligeret et gemeret, quam multa et magna suae vitae pericula de regimine et gubernatione Ecclesiae impendere jam ac provenire spectaret, atque ideo fleret. Et eorum, ut voluerunt, completum est desiderium. CAPUT V.-- Monasteintra ecclesiam mox instituit; et cum Dei servis vivere coepit secundum modum et regulam sub sanctis Apostolis constitutam : maxime ut nemo quidquam proprium in illa societate haberet, sed eis essent omnia communia, et distribueretur unicuique sicut opus erat; quod jam ipse prior fecerat, dum de transmarinis ad sua remeasset. Sanctus vero Valerius ordinator ejus, ut erat vir pius et Deum timens, exsultabat, et Deo gratias agebat, suas exauditas a Domino fuisse preces, quas se frequentissime fudisse nar
Abbreviated transcription (Latin):
gresso instantuliu fieri uolebat. ne adcent
om̃imodo recusauit. Et dum id ꝑ negasset.
ioub ea que resei no potuit ꝓsicutus
est. et si sibi forte de his satis minme fe¬
cissent. sue anime consolaturũ atq ita ab
om̃ib apd̾ quos magnus et doctus uidebat᷑.
el luisse in su ne udi¬

Expanded text:
gressu instantissime fieri volebat, ne adessent omni modo recusabat. Et dum id pernegasset, ibus ea, quae refellere non potuit, prosecutus est; et si sibi forte de his satis minime fecissent, suae animae consulturum: atque ita ab omnibus apud quos magnus et doctus videbatur, nihil valuisse in suae
Abbreviated transcription (Latin):
diuina p̾stante opitulatione. ut ꝑ iluns¬
lem ac tantũ antistitem ambrosium a
trinã salutarẽ eccłie catholice et diuina
cipet sacramenta. Moxq ex intimis ordi
medullis spem ominẽ quam habebat is
culo dereliquit. iam non uxorẽ non filise
nis. non diuitias. non honores scli querti.¬
d deo cum suis seruire statuit. in ilot
illo pusillo grege ẽẽ studens. quem aͥnla
loquitur dicens. Noli timere pusillis gri
qm̃ complacuit patri ur̃o dare uobis ria¬

Expanded text:
divina pdivina ptalem tantumque antistitem Ambrosium, et doctrinam salutarem Ecclesiae catholicae, et divina perciperet Sacramenta. Moxque ex intimis cordis medullis spem omnem quam habebat in saeculo dereliquit. Jam vero non uxorem, non filios, non carnis divitias, non honores saeculi quaerd Deo cum suis servire statuit, et in illo, et ex illo pusillo grege esse studens, quem Dominus alloquitur, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris ualentiniani minoris comitatus
fuerat constitutus. in qua urbe tunc episco¬
patũ administrabat acceptissimus deo. et ĩ
optimis uiris p̃clarissimis sacerdos eximius¬
ambrosius. Huius interea uerbi dei p̃dica¬
toris. frequentissimis in eccłia disputationi¬
b astans in popło intendebat suspensus atq
affixus. Uerum aliquando manicheoꝵ apd̃
cartaginẽ adolescens fuerat errore seductus.
et ideo ceteris suspensior aderat: ne quid uł
ꝓ ip̃a uł contra ip̃am heresim diceretir. S
p̃uenit dei liberatoris clementia sui sacerdo¬
tis cor ꝑtrastantis. ut contra illum errorem
incidentes legis soluerentur q̃stiones. atq i¬
ta edoctus semsim atq paulatim hetds
la miseratione diuina cuis ex aninopa¬
sa. ptinuisq in fioe cacholica confiture
pficiendi in religione eidem amoris a
inuatus est. quo ꝓpinquantib dieb sre
pasche salutis aquam ꝑciꝑet. Et fatues

Expanded text:
imperatoris Valentiniani minoris comitatus imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque affixus. Verum aliquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quid vel pro ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur. Et praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haeresis illa miseratione divina ejus ex animo ipse in fide catholica confirmatus, proficiendi in religione eidem amoris ardor innatus est, quo propinquantibus diebus sanctis Paschae salutis aquam perciperet. Et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus in suis confessionũ libris de semet¬
ip̃o qualis ante ꝑceptam grãm fuerit. qua¬
lisq iam sumpta uiueret designauit. Hoc
enim facere uoluit ut ait apłs. ne de se quis¬
quam hominũ supra quã se ẽẽ nouerat.
aut de se auclitum fuisse crederet uł putaret.
liberatione ac munere querens ex his uideli¬
cet que iam ꝑceꝑat. et fraternas p̃ces poscens
de his que acciꝑe cupiebat. Satramentum
igitur regis ut angłica auctoritate ꝓlatum
est bonũ est abscondere. oꝑa autẽ dñi reuela¬
re et confiteri honorificũ est. In ꝓuincia af¬
fricana ciuitate cagastensi de numero cu¬
rialium parentib honestis et xp̃ianis ꝓge¬
eoꝵ cura ac diligentia. impensisq scłarib
litceris eruditus ad prime. om̃ib uidelicet
disciplinis imbutus quas liberales uocant.
Nam et gramaticã prius in sua ciuitate. et
rethoricam in affrice capite cartagine postea
docuit. Consequenti etiã tempore transmare
in urbe roma et apd̃ mediolanũ ubi tunc

Expanded text:
tinus in suis Confessionum libris de semetipso, qualis ante perceptam gratiam fuerit, qualisque jam sumpta viveret, designavit. Hoc enim facere voluit, ut ait Apostolus, ne de se quisquam hominum supra quam se esse noverat, aut de se auditum fuisset, crederet vel putaret ,liberatione ac munere quaerens, ex iis videlicet quae jam perceperat; et fraternas preces poscens, de iis quae accipere cupiebat. Sacramentum igitur regis, ut angelica auctoritate prolatum est, bonum est abscondere: opera autem Domini revelare et confiteri, honorificum est . CAfricana, civitate Tagastensi, de numero curialium parentibus honestis et christianis progeeorum cura, et diligentia impensisque, secularibus litteris eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas liberales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam in Africae capite Carthagine postea docuit. Consequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc
Abbreviated transcription (Latin):
rum. qui nunquã spernis etatem. non sex¬
um repbas. non ullãs conditionẽ gr̃e tue
ducis indignam. s om̃ium equalis creator¬
es et redemptor. tu has famulas tuas quas
ex om̃i numero gregis bonus pastor eli¬
gere atq ad conseruandam coronandamq¬
ꝑpetue uirginitatis castimoniam anime cõ¬
ferre dignatus es tue ꝓtectionis scuto cir¬
tumtinge. et ad om̃e opus uirtutis et głe
magistrante sapientia ppara. ut uincen¬
tes carnis illecebras et illicita conubia

Expanded text:
tatem, non sexum reprobas, nullam conditionem gratia tua ducis indignam, sed creator equalis es et redemptor, tu hanc famulam tuam, quam ex omni numero gregis bonus pastor elegere ad conservandam coronam perpetuae virginitatis et castimoniam animae dignatus es; tuae protectionis scuto circumtege, et ad omne opus virtutis et gloriae, magistrante sapientia praepara, ut innocens carnis ille
Abbreviated transcription (Latin):
hec dĩ apłs euacuaret. Illi enim sdoit¬
nerabant quos poterantt uulutes
ip̃os rogarent. Qui ideo curare purtebe¬
quos illi ledebant: S etiam om̃s qui
eum ferebantur infirmitatib din̾s¬

Expanded text:
Dei evacuaret. Illi enim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabaquos illi laedebant, sed etiam omnes, qui ad eum afferebantur infirmitatibus di
Abbreviated transcription (Latin):
niente earum sensus et menbra. in earũ cor¬
pora non possit dominari peccatum. atq sub
tua grã uiuere cupientib nisi sibi defensor
genuinum calorem. imber gr̃e celestis extin¬
guat. lumen uero ꝑpetue castitatis accen¬
dat. facies scandali pudica nõ pateat. nec ĩ¬
cautis occasionẽ tribuat negligentia delin¬
quendi. sitq in eis cauta uirginitas. et or¬
nata pariter et armata. fides integra. spes
certa. caritate sincera. ut p̃paratis animis
ad continentiã uirtus tanta p̃stetur. que
suꝑet diaboli uniuersa figmenta. atq con¬
tempnentes p̃sentia futura sectentur. Ieiu¬
nia epulis carnalib p̃ferant. et lectiones

Expanded text:
niente ejus sensus et membra in ejus corpore et animo non possit dominari peccatum, atque sub tua gratia vivere cupienti nihil sibi defensor genuinum calorem imber gratiae tuae coelestis extinguat; lumen vero perpetuae castitatis accendat: facies scandalis pudica non pateat, nec incaute occasionem tribuat neglegentia delinquendi. Sitque in ea casta virginitas, et ornata pariter, et armata, fide integra, spe certa, caritate sincera, ut praeparato animo, ad continentiam virtus tanta praestetur, quae superet diaboli universa figmenta, atque contemnendo praesentia futura sectetur. Jejunia epulis carnalibus praeferat, et lectiones
Abbreviated transcription (Latin):
re: quanidiu ip̃i uoluissent. Similiter et
uisus hominũ et auditus: a suo officio re¬
frenabãt. Imperabant serpentib ut ꝑcute¬
tando curabant. Et ut dici uulgo solet.
malignis maior reuerentia exhibetur ti¬
moris: quam benignis amoris. Curam er

Expanded text:
re, quandiu ipsi voluissent, faciebant. Visus quoque et auditus hominum a suo officio refrenabant. Serpentibus ut percutetando curabant major reverentia exhibetur timoris quam benignis amoris. Clemens
Abbreviated transcription (Latin):
uidex rationem ponere cũ serus suis ue¬
nerit. non ut seruus nequam et desidesi¬
osus ꝓ infossis talentis puniaris. s po¬
tius ꝓ duplicatis thesauris ad gaudium
dñi tu feliciter introducaris. Hec dicen¬
te stõ euchario. subito cunctis qui aderãt
ernentib lux clara uelut fulgur emicu
ac pene ꝑunius hore spatium. totã
coellulam euis circũ fulsit. At ille ualedi¬
osebrauerunt. et corpus eius in eccłia que
est extra menia ciuitatis ad meridianam
blagam sitam cum ymins et lacrimis
sepulture tradiderunt. p̾stante dño nr̃o

Expanded text:
judex rationem ponere cum servis suis advejudex rationem ponere cum servis suis advenerit, non ut servus nequam et desidiosus pro infossis talentis puniaris, sed potius pro duplicitatis thesauris ad gaudium Domini tui feliciter introducaris. Haec dicente sancto Euchario, subito cunctis qui aderant cernentibus, lux clara velud fulgur emicuit, ac pene per unius horae spacium totam cellulam ejus circumfulsit. At ille valedicelebraverunt, et corpus ejus in aecclesia, quae est extra moenia civitatis ad meridianam plagam sita, cum ymnis et piis lacrimis sepulturae tradiderunt. 12. De vita et o
Abbreviated transcription (Latin):
quadam nocte astitit ei angłs dñi dicens.¬
Euchari: fideliter in mandatis dñi labo¬
rasti. uiriliter in agone p̾sentis uite cer¬
tasti. ueni iam in requiem tibi ꝓmissã.
et accipe certaminis tui in corruptilem
coronam. His ꝑ uisionem comꝑtis. sc̃s
eucharius ualde gaudebat. et tempus dis
solutionis sue intrepidus expectabat.
Cum uero diem exitus sui sibi instare p̃
turũ. atq debitum humane conditionis
expleturũ: et ideo uos rogo ut fidem fir¬
mam. spem inconcussam. caritatẽ ueram
inter uos habeatis. et nequaquã deinceps
diaboli errorib consentiatis. Qd̃ de me
terrenum est terre cõmendate: et qd̾ spũ¬
ale spiritalib quoq exequiis ꝓcurate. Ad
beatum autẽ ualerium dixit. Commendo
uirtute adquisiui. ut illã caste custodias.
et nullis cam erroꝵ deceptionib in dieb
tius polluas. Mensuram euuangelici tri¬
familie largiter eroga. Commissa tibi
talenta in eis fideliter multiplica. ut dũ

Expanded text:
ququEuchari, fideliter in mandatis Domini laborasti, viriliter in agone praesentis vitae certasti; veni jam in requiem tibi promissam, et accipe certaminis tui incorruptibilem coronam. His per visionem compertis, sanctus Eucharius valde gaudebat, et tempus ejus dissolutionis intrepidus expectabat. Cum vero diem exitus sui sibi instare praaturum atque debitum humanae conditionis expleturum, et ideo vos rogo ut fidem firmam, spem inconcussam, karitatem veram inter vos habeatis, et nequaquam deinceps diabolicis erroribus consentiatis. Quod de me terrenum est, terrae commendate, et quod spirituale, spiritualibus quoque exsequiis procurate . Ad beatum vero Valerium dixit: Commendo virtute adquisivi, ut illam caste custodias et nullis eam errorum deceptionibus in diebus tuis pollui sinas. Mensuram evangelfamiliae largiter eroga, commissa tibi talenta in eis fideliter multiplica, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
centen. Isti uiri qui huc uenerunt serui
sunt dei excelsi: et ꝓpter urãm salutem
huc destinati. Et ideo si mortem euadere
et ad uitam eternam uultis ꝑuenire. om¬
nia quecũq uobis dixerint facite: et pre
eius sublatus est. facto autem mane con
ceperunt certatim ad scõs dei currere. et
sacri baptismatis undam sitienter expe¬
tere.Tantaq fuit ꝑtres dies ad illos po¬
psi concursio. ut in flumine qd̵ ꝑ mediã
accidisse creditur ut ex eo temꝑe ip̃e ri¬
uulus ob infusionem sacri olei diriuati¬
ue oliua nuncupetur. Interim ciuitas a
pollutione ydoloꝵ mundatur. error suꝑ¬
sticiosus abicitur. destruuntur demonũ
antea creatorem suum nõ cognoscendo e¬
rat adultera. ipsa se ꝑ fidem conuertendo
facta est xp̃i sacratissima sponsa. Interim
ꝑ unuirsas circũquaq regiones uerbum
uite p̃dicabant. et om̃s languores curabãt.¬
nos pontificatum treuerice urbis tenerit.
et eccłiasticas res bene firmatas haberet:¬

Expanded text:
centem: Isti viri, qui huc venerunt, servi centem: Isti viri, qui huc venerunt, servi Dei sunt excelsi, et propter vestram salutem huc destinati. Et ideo si mortem evadere et ad vitam aeternam vultis pervenire, omnia quae vobis dixerint facite, et praeejus sublatus est. Facto autem mane convcoeperunt certatim ad sanctos Dei currere et sacri baptismatis undam sicienter expetere. Tantaque fuit per tres dies ad illos concursio, ut in flumine quod per mediam accidisse creditur, ut ex eo tempore ipse rivulus ob infusionem sancti olei derivative Olevia nuncupetur. Interim civitas a pollutione idolorum mundatur, error superstitiosus abjicitur, destruuntur demonum antea creatorem suum non cognoscendo erat adultera, ipsa se per fidem convertendo facta est Christi sacratissima sponsa. Interim per universas circumquaque regiones verbum vitae praedicabant, et tanos pontificatum Trebericae urbis teneret et aecclesiasticas res bene firmatas at