comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miratus extremint factum. Reuersus ad pã¬
trem: rem gestam retulit. Hix autẽ uenera¬
solo euis imꝑio factum dicebat: seq consciũ
in illa uͥtute ñ cẽ. quam nescius fecisset. Sed
in hac humilitatis mutue amica contentio¬
ne: accessit arbiter puer qͥ ereptꝰ ẽ. Nam ddi¬
cebat. Ego cum ex aqua traherer: suꝑ caput
me ex aqua educere considerabam. Petrus.
Magna sunt ualde que narras: & multoꝵ
edificatiomi ꝓfutura. Ego autẽ bomi iuiri
miracula quo plus bibo: plus sitio. Oregoriꝰ.¬
um iam loca cadem in amore dei
& sub leni redemptoris iugo ceruicẽ cordis edo¬
marent ÷ sicut mos prauoꝵ ẽ. mindere aliis
uͥtutis bonũ qͦd ip̃i habere ñ appetunt: ucine
eccłie p̾sbiter florentiꝰ nõie. huius nr̃i subdi
acomi florentii auus. antiqui hostis malitia
ꝑculsus. sc̃i uiri studuis cepit emulari÷ eiusq
conũsationi derogare: quosq etiam posset
ab eius uisitatione compescere. Cumq iam

Expanded text:
miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Pamiratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerasolo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio. Cum jam loca eadem in amorem Dom sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius naconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uͦ die dum isdem ueñabilis
hñdictus in cella consisteret: prediet᷑
Dacidꝰ puer sc̃i uiri monachus. ad haur¬
endam aq̃ de lacu egressus ẽ. Qui uas qͥd
tenuerat. in aquam incaute submittens:
ipe quoq cadendo secutus ẽ. Quem mox
undã rapuit: & pene in uniꝰ sagite cur
su at̾ra itrorsus traxit. Nir autemi qiut
cellam positus. hoc ꝓtinus agnouit: & mau¬
rum festine uocauit dicens. frater mauie
curre: quia puer ille qui ad hauriendã
aquam ꝑrecerat. in lacum autidit: iamq
eum unda longꝰ trahit. Res mira: & post pe¬
trum apłim inusitata. Bñdictione etenm po¬
stulata atq ꝑcepta ÷ ad patris sui impium
concitꝰ precit maurus : atq usq ad cum lo¬
cum quo ab unda ducebatur puer. ꝑ t̾ram
ire se existimans suꝑ aquam cucurrit: eumq
ꝑ capillos tenuit: rapidoq cursu redñt. Qui
mox ut t̾ram tetigit. ad se reũsus post terga
resperit: & quia suꝑ aquas cucurrisset ag¬
nouit: & quod p̃sumere ñ potuisset ut fieret.

Expanded text:
uadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. qͣm ĩ edificium lcuare accreuerunt.
Qumq cum duo uł cres moucie ñ possent᷑ꝰ:
plures adiuncti sc̃.S ita aiiiob iis pimar¬
lio. ac si radicit᷑ in gerra tularto i s ppiar
d autur intelligi. qd suꝑ cum p̃e ꝓscan
tioiuus ostis scdcret: quem tantoꝵ uuar
hostem repelleret. ut lapidem leuare potu¬
issent. Qui mox uenit ÷ orationẽ faciens bñ¬
dictionem dedit: & tanta lapis celeritate

Expanded text:
erant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virhostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
infidelium insana multitiu acrica
sacrilegis insudabat. Ioi itaq uir. dei pue¬
niens contrunt ydolum: subũtr. Arame
succendit lucos: atq in ip̃o temiplo a polliis
oracłm beati martini : ubi uͭ ara eiusclem
hec antiquus hostis tacite ñ ferois. ñ occul¬
se oculis ingerebat. & magnis clamoribus
uim se ꝑpeti conquerebatur: ita ut uoces
illiꝰ etiam fr̃s audirent. qmͣuis imagiñ
minime cernecent. Ut cnim discipłis sins
ucñabilis pat̾ dicebat : corporalib u oauis
idem antiquus hostis tet̃rimꝰ & succensus
apparebat: qui in cum ore oculisq. fuam¬
mantib seuire uidebat᷑. Iam ũ que aice¬
ret audiebant om̃s. Prius enim hunc uo¬
tabat ex nõie. Qui cum uir dei minine ies¬
ponderet: ad ciꝰ mox contumclias erũpebat
Nam cũ clamaret dicens. bñdictt bnosiete:
& cum s̾ nullom responlere conspicenetic
ꝓtinus adiungebat. Maledicte & ñ bñdi¬
cłe: qͥd mecum habes: Quid me psegue¬

Expanded text:
infidelium insana multitudo sacrificiis infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem haec antiquus hostis tacite non ferens, non occuls oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me perseque
Abbreviated transcription (Latin):
De plenitudine eiꝰ nos om̃s accepimus. Nã
sc̃ĩ dei homines potuerunt a año ututes ha¬
bere: ñ ctiam aliis traciere. Iule autẽ signa
u̾tutis dedit subditis. qui se da arrũ signã
ione ꝓmisit mimicis ⁊ ut coram supbismo¬
ridignaretur. corã humilib resiugris.
quatiꝰ & illi uiderent qͦd contempnerent :¬
x isti qͦd uenerantes amare cebuissent.
Er quo misterio actum ẽ. ud aum supbi
aspiciunt despectum mortis: Humiles con¬
tra mortẽ aspicerent głam potestirs. dor¬
ur ad alia demigrans: loca ñ hostemmu¬
tauit. Nam tanto post guiiuora terruun
ptulit: quanto contra se apte pugnantẽ
nontis latere sitũ s̃. Naliudiei et mnonis
distenso sinu hoc idem caistium tt pori
sꝑ tͥa milia in altum se subrigens. uelut ad
ae̾ra cacum̃ tendit. Nͥbi uetustissimũ ftanũ
fuit: in quo ex antiquoꝵr more senil tamꝰ
ab stulto rusticoꝵ ppło apollo cescbrabatur
Cutum quaq etiamin aillus clemonẽt luc
succreuerant: in quib acihus. Cocron t̃ ec

Expanded text:
De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Pe Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantemontis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Unc siquidem apd̃ ueronensem urbẽ
fluinus athesis ut idem gregoriꝰ refert ex¬
crescens: ad bcati zenonis martiris atq pon¬
tificis ęccłiam uenit. Euius ȩccłis dum cẽnt
ianuȩ aꝑtȩ: aqua in ea minime intrauit.
Quȩ paulisꝑ crescens: usq ad fenestras ex¬
cdlesię quȩ erant tecto proximş ꝑuenit. Sicq
stans aqua ȩccłiȩ ianuam clausit: ac si il¬
lud elementum liquidum. in soliditatem
parictis fuisset immutatũ. Cumq essent
multi interius inuenti. sed aquarum mag
sent egredi ñ haberent. ibiq fame & siti
deficere formidarent: ad ȩcclis ianuam
ueniebant. ad bibendum hauriebant aqͣ
ostendendum cunctis meritum marg̾ris.

Expanded text:
unc siquidem apud Veronensem urbem fluvius Athesis, ut idem Gregorius refert , excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens usque ad fenestras ecclesiae, qustans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset immutatum. Cumque essent multi interius inventi, qui prae aquarum magnsent egredi, non haberent, ibique se fame ac siti deficere formidarent; ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquaostendendum cunctis meritum martyris
Abbreviated transcription (Latin):
subtile quidem sit ꝑ effectum spiritalis
potentio: sed palpabile ꝑ ueritatẽ nat᷑e:
initdi etemplum dñici corporis. de quo a
mortius resuscitato dicit ipse discipulis.
Palpate & uidete quia spiritus carnem
ossa ũ habet: sicut me uidetis habcre
dñs fecit: ut dubitationẽ resurrectiõis suȩ
de discipłoꝵ cordib amoueret. Cin gregorᷤ¬
t̃. Mind est res ualde quam astrus. ut
ide nob̾ dubictas surgat. unde discipl̾oy
corda fuerunt a dubietate sanata. Quid
eum dsceruis dici potest.qͣm ut hoc nob̾
de ch aelurredione dubium fiat: ꝑ quod
istipuli eiis aa fidem ab oñi sunt clo¬
bietait reparatiꝰ Si enim hos ñ habuisse
astrorter. Qd ostendit: unde fides arci¬

Expanded text:
subtile quidem sit per effectum spiritualis subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere inus hoc fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui inquam: Mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda dubitantia sunt sanata. Quid enim deterius dici potest, quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate purgati? Si enim hoc non habuisse astruit
Abbreviated transcription (Latin):
farias intelligendi species miranda ratione
ꝑdocuit. In qͥuib tamen ita de uirtutib
uicusq disseruit. ut ñ solum uideat᷑ eadeo
uerbis erponere: sed formis quodammͦ uisi¬
bilib seu palpabilib demonstrare. Unde
non est dubium. ꝑfetionẽ ipsarum. eum
consecutum fuisse untutũ: quarum tam
efficacit̾ ualuit indicare ꝓfectus: xuii
Reterea uenerabilis leuita Gregorius
tandem in urbe regia constitutꝰ. nas¬
centem nouam heresim de statu nr̃e resur¬
rectionis cum ip̃o quo orta est mitio nn
dem euticiꝰ ciusdeo ciuitatis ep̃c. libro de
resurrectione mortuoꝵ confecto: dogma¬
tirabat. corpꝰ nr̃m in illa resurrectionis
gła impalpabile. uentis aereq subtilius
esse futurum.. Quod gregorius audiens:
E ratione ueritatis & exemplo dñicȩ re¬
surcdionis ꝓbauit hoc dogina orthodore
fidei om̃imodis c̃ẽ contrarium. Eatholi¬
ca eterum fides habet: qͦd corpus nr̃m
i illa immortalitatis gła sublimatum.

Expanded text:
farias intelligendi species miranda ratione farias intelligendi species miranda ratione perdocuit: in quibus tamen ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solum videatur eadem verbis exponere, sed formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium perfectionem ipsarum eum consecutum fuisse virtutum, quarum tam efficaciter valuit indicare profectus. 28. Praeterea venerabilis levita Gregorius in eadem urbe regia constitutus, nascentem novam haeresim de statu nostrae resurrectionis cum ipso quo orta est initio, jdem Eutychius, ejusdem civitatis episcopus, libro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodo esse contrarium. Catholica etenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi anchorȩ func stringeret᷑. Et dum
causarum secularium continuatis uertig¬
nib fluctuaret: ad illorum consortium.
uelut ad tutissimm portꝰ uolumina litor.¬
defugeret. Ac licet illud eum ministeriũ
a monasterio abstractum. a p̾stine quoq
quietis uita. mutͦne suȩ occupationis atui¬
xerat: int̾ cos tamen ꝑ studiose. lectroni
loqͥum. cotidianȩ aspͣiratio compuncdonl
orum gͦ consortio ñ solum aũtas
est munitus incursib: uerum etiam al
uite celestis exercitia magis magisq lis¬
census. Alam ab eisdem frib enice ro gl
marimeq a leandro hispalensi ep̃s. q
ꝑ causis uiisigothoꝵ legatus eodem dl¬
pore constantinopolim uenerat :compbl¬
suis est. uit librum beati iob multis iniolł¬
tur mysteris enodaret. Neq ille nigal
potuit opꝰ. qͦd s amor fraternus muldie
utile imponebat futurum: iea cenatl
librum quomꝰ iuita litteram inteligoͥ
iensu unicuiq fidelium sit aptandꝰ. ꝑ tri¬

Expanded text:
quasi anchorae fune stringeretur, et dum quasi anchorae fune stringeretur, et dum causarum saecularium continuatis vertiginibus fluctuaret, ad illorum consortium, velut ad tutissimi portus sinum, refugeret. Ac licet illud eum ministerium a monasterio abstractum a pristinae quoque quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerat, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis orum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad vitae coelestis exercitia magis magisque succensus. Nam ab eisdem fratribus enixe rogatus, maximeque a Leandro Hispalensi episcopo, qui pro causis wisigothorum legatus eodem tempore Constantinopolim venerat, compulsus est ut librum beati Job, multis involutum mysteriis, enodaret . Neque ille negare potuit opus quod sibi amor fraternus multis utile imponebat futurum, sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, sensu unicuique fidelium sit aptandus, per tri
Abbreviated transcription (Latin):
timq comites adhortatus: festinantiꝰ ire
certabat. Sed p̃uenientib apłicis nuntiis.
compulsus est monasterii curam. xex.
eniq cernens bñdictus uenerabilis pon¬
tifex uͥtutum gradib gregorium ad
alta conscendere ⁊ uiolenter eum a quiete¬
sui monasterii abstrahens. eccl̃iastici ordi¬
nis officio sublimauit: leuitamq septimũ
ad suum adiutorium consetrauit. In quo
uenerabilis pater gregoriꝰ tanta humilitate
uiguit. tanta sollertia ministrauit: ud in
eccłiasticȩ ierarchiȩ ministerio. uideret᷑ di¬
uinis angłis. ñ solum habitu. uerum etiam
asticis ad urbem constantinopolim
⁊ pelagio presule destinatur.Ubi qmͣus
in t̾reno conuersaret᷑ palatio: uitȩ celestis
non int̾misit ꝓpositum. Setuti namq ft̃
cum multi ex suo monasterio fr̃s: germa¬
na deuincti caritate. Quod diuina faci
dispensatione conspicitur: ut eoꝵ indel¬
cet exemplo ad orationis placidum litu

Expanded text:
timque comites adhortatus, festinantius ire timque comites adhortatus, festinantius ire certabat; sed praevenientibus apostolicis nuntiis,  ad proprii compulsus est monasterii curam. 25. Denique cernens Benedictus, venerabilis pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum a quiete monasterii sui abstrahens, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam esponsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim a Pelagio praesule destinatur, ubi quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis non intermisit propositum. Secuti namque sunt eum multi ex suo monasterio fratres, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur, ut eorum videlicet exemplo ad orationis placidum littus
Abbreviated transcription (Latin):
uelle cognosceret: semetip̃m quoq non
clubitauit ingerere. dum mͦ sibi pontifex
licentiam cõmodaret. Qui licet cum mag¬
na cunctatione totius cleri ac ppłi. grego¬
num sponte ꝓficisci cupientem abire ꝑmi
ꝑturbati. deliberato consilio trifane
ꝑ loca uiȩ contigua unde pontifex a bea¬
ti petͥ basilica ꝓfecturus erat partiunt᷑:
eumq turmatim taliter allo quunt᷑. Petrũ
offendisti: romam destruxisti: quia grego¬
rium dimisisti. Quib sententiis omnino
papa ꝑt̾ritus: misit continuo nuntios. qui
uirum dm̃ reuocarent gregorium: qͦd ipse
sibi commeantib iam predicerat fore fut᷑uo
Amq trium dierum itinere ꝓfligato: pcuu¬
ad quendam locum reqͥeturi forte diuerte¬
rant. Quo singalis quiescentib: gregorius
lectitabat. Quem locusta suꝑueniens coegit
paululum a legendo quiescert: & a conside¬
ratione sui nominis docuit eum in eodem
loco restare debere. Tunc fertur dixisse. Lo¬
custa inquit dici potest: quasi loco sta. Sta¬

Expanded text:
elle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex ad beati Petri basilicam profecturus erat, partiuntur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. 24. Jamque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare debere.  Tunc fertur dixisse: Locusta, inquit, dici potest, quasi loco sta. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
diccret: ostendit subdens. Neq corruptio
incorruptelam possidebit. In illa gͦ celesti
Quib auditis euthiciꝰ. consentire se ꝓcinus
respondebat: sed tam̃ adhuc corpus pal¬
pabile resurgere posse ddenegabat. Qui etiã
monium indiderat dicentis. Tu qͦd semi¬
nas non uuificat᷑: ñ pͥus moriat᷑. Et qͦd ñ¬

Expanded text:
diceret, ostendit subdens: Neque corruptio diceret, ostendit subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelesQuibus dictis idem Euticius consentire se protinus respondit. Sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat, qui etiam toli testimonium indiderat dicentis: Tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ potint mutan: contra
ueridicam ꝑauli sententiam. dñs rednit in
mortẽ pͦ resurrectionẽ. Quod quis dicere
uel stustus presumat: nͥ qui ueram carnis
eiꝰ resurrectionẽ negat: Tunc euticiꝰ obiecit
doquio aliter caro dr iuxta naturã: atq
aliter unta culpam uł corruptionẽ. Caro
quippe inta naturam sicut scͥptum ẽ. hoc
nunc os ex ossib meis: & caro de carne mea.
et uerbum caro factum est: & habitauit
in nob̾. saro uͦ urta culpam: sicut scͥptũ
istis: eo qͥuod sint caro. Et sicut psalmista
ait. Memoratus est. quia caro sunt: sp̃c
uadens & non rediens. Vnde apłs ddisciplis
duicebat. Uos autem in carne non cstis: sed
in spu. Neq cnim in carne ñ erant quib
epłas transmittebat: sed quia passiones
carnalium desidioꝵ uicerant: iam liberi
ꝑ uͥtutem sp̃c. in carnc ñ erant. Quod gͦ
paulus apl̃s dicit quia caro & sanguis
regnum dei possidere ñ possunt: carnẽ uult

Expanded text:
rectionem potuit mutari contra veridicam Pauli sententiam, Dominus rediit in mortem post resurrectionem. Quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? » Tunc Eutychius objecit, eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe dicitur juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum spiritus meus, eo quod sint caro . Et, sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt, spiritus vadens et non rediens . Unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in carin spiritu . » Neque enim in carne non erant, quibus epistolas transmittebat; sed quia passiones carnalium desideriorum vicerant, jam liberi per virtutem spiritus in carne non erant. Quod ergo Paulus apostolus dicit: Quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , carnem vult
Abbreviated transcription (Latin):
lius quoq monachus discedere ex co¬
aem̃ monasterio latent̃ uoluit. Cumq hoc
mente tractasset: uoluit monasterium la¬
tent̾ ingredi. sed demone corripiente nequi¬
uit. Relinquebat᷑ a demonio: qmdiu extra
oratorium stabat. Si ingredi conabat᷑: statior
maligno sp̃m traditus uerabat᷑. Hoc dum
scpus ficrit: tandem gregorio disqͥrente. se
de monasterio uoluisse fugere confessus est.
Eiusq ꝑ tͥdium simul cum fratrũ precib.
ita pietate diuina curatꝰ est: ut ad eum
postmodũ malignus sp̃c nunqͣm accede¬

Expanded text:
lius quoque monachus discedere ex eolius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit; cumque hoc mente tractasset, oratorium ingredi voluit, sed daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad eum postmodum malignus spiritus nunquam accede
Abbreviated transcription (Latin):
talitio ciusdem apłi. iam meridianis ho¬
ris fr̃s quiescerent ÷ subito qͥdam frater aꝑ¬
tis oculis cecatus. cepit tremere. uoces ingen¬
tes cmittere: quib uocib testabat᷑ ferre señ
posse qͦd patiebat᷑. Concurrerunt fr̃s: madt¬
runt cecum aꝑtis oculis trem̃tem & damã¬
tem. & a p̾sentib alienum. nich̾q qͦd foris
agi poterat sentientẽ. Hunc in manib l
uducrunt: atq ante altare sc̃i andree apli
iussu Gregorii ꝓiecerunt: ipsiq ꝓ eo in oll¬
tionem ꝓstrati sunt. Qm statum ad se reull
ei apparuit. & cancm nigrum ad cum dila¬
etrandum dimisit dicens. Quare fugere uo-¬
listi de monasterio tuo: sumq euadere
de cans morsib nullo mͦ potuissem: uene¬
tunt qͥdam monachi. et eundem senẽ ꝓ me
rogauerunt. Qui statim iussit canem absce¬
dere: & ipse ad me reuersus sum. Hic etiam
sepe confessus est: dicens qͦd eo die quo ista
ptulerat. consilium habuerit de monasterio

Expanded text:
talitio ejusdem apostoli jam meridianis hotalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater, apertis oculis caecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orationei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
suo monasterio signis euidentib sit p̾fuisse p¬
loquar: quadam die duos fr̃s erinde
sterii utilitate debuissent. Unus iumor qui
prudentior indebat᷑: alter semor qui custos
iumoris c̃ẽt. Prererunt utͥq: & de pretio qͦd
acceꝑunt. ipse qui custos iunioris missus
fuerat nesciente altero furtum fecit. Qui mo
ut in monasterio sunt reũsi. atq ante orato¬
rii limen uencrunt: arreptꝰ a demonio is qͥ¬
furtum fecerat cecidit. Dimissus autẽ a de¬
monio: concurrentib monachis abbatis
iussu requisitꝰ est. ne forte de eo qͦd acceꝑat
furtum fecisset. Negauit: & iterum ueratus
est. Dimissus atq requisitus negauit: atq
iterum uexatꝰ est. Octo itaq incib negauit:
octo uicib ueratus est. Post octauam uero
negationem gregorio int̾ro gante confessus
est. qͦd nummos furto abstulerat: ciq pro¬
stratus. se peccasse testatus est. Perceptaq
penitentia: ult̾us ad eũ demoniũ ñ accelsit
lio quoq tempore dum in die na. u¬

Expanded text:
suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse ploquar, quasterii utilitate debuissent: unus junior, qui prudentior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse qui custos junioris missus fuerat, nesciente altero, de eodem pretio furtum fecit. Qui mox ut ad monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venfurtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulterius ad eum daemonium non accessit. 12. Alio quoque tempore, dum in die na
Abbreviated transcription (Latin):
is itaq omnib iuxta diumũ ordinẽ
dispositis: plena dicrum et ꝑfecta etate
eremplum bom oꝑis posteris relinquens sobo¬
les suas. ex eis uidens nepotes. plus minꝰ sera¬
gesimo etatis sue anno uitã gerens memorie
beate post obitum uiri clarissimi pipini dñi
sui. anno duodecimo. deo & angelis sp̃m su¬
um cõmendans. migrauit ad dñm: in niui¬
alcha monasterio. sub tegmine beati petri
apłi honorifice traditur sepulture. Cum ergo
beata famula dei geretrudis matre defuncta
om̃e onꝰ regiminis suꝑ se sola suscepissed: infra
se cogitabat de celesti contemplatione quam
sibi sme scłarium strepitu habere optauerat.
Bonis at fidelib dispensatorib. foris de fr̃ĩb.
infra uͦ septa monasterii sp̃ualib sororib cũ¬
ram familiart̃ comm̃dauit: quatinꝰ dieb
ac noctib. in agone sco ugilus. orationib
sanctis. lectionib. et ieumus contra sp̃ualia
neqͥtie potuisset dimicare. Ita eritus rei appa
ruit in illa: ut pene omncm bibliothecam

Expanded text:
is itaque omnibus iuxta divinum ordinem dispositis plena dierum et perfecta etate, exemplum boni operis posteris relinquens, soboles suas atque ex eis gessimum aetatis suae annum Itta memorie beate, post obitum viri clarissimi Pippini domini sui anno duodecimo, Deo et angelis spiritum suum commendans, migravit ad Dominum; in Nivialcha monasterio sub tegimine beati Petri apostoli honorifice traditur sepulturae. Cum ergo beata famula Dei Geretrudis, matre defuncta, omne onus regiminis super se sola suscipisset, infra se cogitabat de celeste contemplatione, quam sibi sine secularium strepitu habere optaverat. Bonis ac fidelibus dispensatoribus foris de fratribus, infra vero septa monasterii spiritalibus sororibram familiarem commendavit, quatenus diebus ac noctibus in agone sancto, vigiliis ac orationibus, sanctis lectionibus et jejuniis contra spiritales nequitias potuisset dirvenit, ut pene omnem bibliothecam
Abbreviated transcription (Latin):
apud uos: scientes quod hi om̃s non in ua¬
cium sed ꝑ fidem & iusticiam cucurrert̃.¬
usq qͦ ꝑuenirent ad locum sibi a domino
p̃paratum: qm̃quidem passionum eius
participes cititerunt. nec dilexerunt pre¬
sens seculum: sed eum solum qui ꝑ ip̃sis
& p nob̾ mortuus est et resurerit. Et post

Expanded text:
s, scientes quod hi non in vacuum, sed per fidem et justitiam cucurrerunt, donec venirent ad locum sibi a Domino praeparatum; quoniam quidem passionum ejus participes exstiterunt, nec dilexerunt praesens saeculum, sed eum qui pro ipsis et pro omnibus mortuus est et resurrexit. F. II
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatus ad bestias: frumentũ ego sum
dei. bestiarum dentib molar. ut panis
ad philippenses scribit ꝑ hȩc. Dep̃cor inqͥt
om̃s uos obedientis oꝑam dare. & medi¬
tari patientiam quam indistis in ignatio.

Expanded text:
damnatus ad bestias ait: frumentum Christi sum dentibus bestiarum molar, ut panis ad Philippenses scribit, dicens: Deprecor autem vos omnes obedientiae operam dare, ac meditari patientiam quam vidistis in Ignatio
Abbreviated transcription (Latin):
regula monasteria construunt ⁊ plebes
adimant: gregem xp̃i congregant. Inter
quos illustris tunc iuir clegius qui modo
uromadensi eccl̃io pontifex preest. de quo
qui suꝑest ñ meo iudicio qͦd suꝑest. fulci¬
endus c̃. ne adulationis noxa rep̃hendar.
iuxta lemouicensem urbem monasteriũ
ta urbe milib quattuor ÷ & alia multa
in hisdem locis cenobia. Sed & in parisiꝰ
puellaꝵ monasteriũ qͦd de regio muñe
susceꝑat edificat: in quo xp̃i uirginẽ au¬
ream nõie prefecit. In bituricensi uero ur¬
be: puellar monasteriũ exbeati colum¬
bani regula. berthoara nobilis genere &
religione femina construxit. Itemq i
suburbano bituricensis urbis: uir uen̾a¬
bilis theodulfus cognom̃to bobolenus.
monasteria ex regula columbam om̃i re¬
ligione pollentia construx̃. Primũ in insu¬
la supra fluuium milmandram: ubi re¬
ligiosoꝵ adinauit cat̾uam: aliud gau¬
diacum nõie. haut ꝓcul a fluuiolo albe¬

Expanded text:
regulae monasteria construunt, plebes regulae monasteria construunt, plebes adunant, gregem Christi congregant. Inter quos illuster tunc vir Elegius, qui modo Virimandensis Ecclesiae pontifex praeest de quo quia superest, non meo judicio, quod superest, fulciendus est, ne adulationis noxa reprehendar, juxta Lemovicensem urbem monasterium ta urbe millibus quatuor, et alia multa in iisdem locis coenobia sed et in Parisius puellarum monasterium quod de regio munere susceperat, aedificat, in quo Christi virginem Auream nomine praefecit. In Bituricensis vero urbe, puellarum monasterium ex B. Columbani regula Berthoara nobilis genere et religione femina construxit. Itemque in suburbano Bituricensis urbis vir venerabilis Theodulfus cognomento Bobolenus monasteria ex regula Columbani omni religione pollentia construxit, primum in insula supra fluvium Milmandram, ubi religiosorum adunavit catervam; alium Gaudiacum nomine, haud procul a fluviolo Albe
Abbreviated transcription (Latin):
tia ad iudicium ĩuitantis p̃ualeret: aute
tͥginta dierũ cirtulũ qͣm u̾tentis anni me¬
ta compleretur: a seruo suo qͥm ip̃e rede¬
merat. securi ꝑcussus interiit. Occasio cͥmi¬
nis: dicebatur ꝑmixtio uxoris. Quod qͣuis
multi dixerint. et uerũ asserere uelint: nr̃m
tñ hoc affirmare ñ ẽ. Cuncta enim iurta
salomonẽ adducet dñs in iudicium ꝓ õi
erratu: siue bonũ suie malũ. Et apłs. Umꝰ
cuiusq opus quale sit: ignis ꝓbabit. A no¬
bis tamen dicendum ẽ: qd̃ iutta eum hic¬
sententia diumni iudicii ideo ferire ñ clistu¬
lit: ut & assentatorib fugere a laceratio
tumacie cõmissa ꝑ meritam ultionẽ lue¬
ret. Amatus uͦ ac romaricus ueñabilis en¬
stasii conuenientiã postulantes. recipiunt:
atq desidia submota fruuntur. Abellenꝰ
uͦ uel ceteri galliaꝵ ep̃i: post ad roboran¬
da columbani instituta aspirant. Quam
multi iam in amore columbani et cius

Expanded text:
tia ad judicium invitantis praevaleret, ante tia ad judicium invitantis praevaleret, ante triginta dierum circulum quam vertentis anni meta compleretur, a servo suo quem ipse redemerat, securi percussus interiit. Occasio criminis dicebatur permixtio uxoris: quod quamvis multi dixerint, et verum asserere velint, nostrum tamen hoc affirmare non est. Cuncta enim juxta Salomonem adducet Dominus in judicium pro omni erratu, sive bonum, sive malum cujusque opus quale sit, ignis probabit . A nobis tamen dicendum est quod justa eum sententia divini judicii ideo ferire non distulit, ut et assentatoribus fugere a lacerationtumaciae commissa per meritam ultionem lueret. Amatus vero ac Romaricus venerabilis Eustasii convenientiam postulantes recipiunt, atque desidia submota fruuntur. 17. Abellenus vero vel caeteri Galliarum episcopi post ad roboranda Columbani instituta aspirant. Quam multi jam in amore Columbani et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nu ip̃c se laqueo suspendit. Sed̾ cum hit
ultio neqͣ qͣm ficret correptio delinqͥntiũ:
ꝓtinus maior secuta ẽ. Nam subito ful¬
gur e celo elapsum. t̾ribili fragore ꝑcutit
locum ÷ eccl̃iam ꝑuagatur: subuertit tegu¬
m̃ta ÷ plebem urit. exammat: ut scilicit
p̃sens correptio. qͥ simplicitate ninia p̃ue¬
mente. calliditate iam ꝑmixta. ignaue
ꝑsuasiõi assensum prebuerant: monstra¬
ret futurã debcre fugere iram. Mortuiq
sunt ad p̾sens iugiiti. Dcm̃ metu ꝑculsos
paulatim mors rapid: ita ut ex ea ultione
sicut auint amplius qͣm qͥnquagnita mo¬
rerentur: nempe auctore criminis rescrua¬
to ad pententiam: ut si agnoscat culpã.
& redeat ad ucniam: ꝓculdubio sanita¬
tem recipiat. Nullum etenĩ dñs ꝑire de¬
siderat: s semꝑ qͣm grauib delictis obru¬
tum. ꝑ penitentie fomenta redire expectat.
Cumq isclem agrestius sepiꝰ s penitentie lo¬
cum datũ ñ cognouisset: ut eustasii senten¬

Expanded text:
nu ipse se laqueo suspendit. Sed cum haec nu ipse se laqueo suspendit. Sed cum haec ultio nequaquam fieret correptio delinquentium, protinus major secuta est. Nam subito fulgur e coelo elapsum terribili fragore percutit locum, ecclesiam pervagatur, subvertit tegumenta, plebem urit, examinat: ut scilicet praesens correptio, qui simplicitate nimia, praeveniente calliditate jam permixta ignavae persuasioni assensum praebuerant, monstraret futuram debere fugere iram. Mortui sunt ad praesens viginti: deinde metu perculsos paulatim mors rapit: ita ut ex ea ultione, sicut aiunt, amplius quam quinquaginta morerentur, nempe auctore criminis reservato ad poenitentiam, ut si agnoscat culpam et redeat ad veniam, procul dubio sanitatem recipiat. Nullum etenim Dominus perire desiderat, sed semper quam gravibus delictis obrutum per poenitentiae formenta redire exspectat. 16. Cumque isdem Agrestius saepius sibi poenitentiae locum datum non cognovisset, ut Eustasii senten
Abbreviated transcription (Latin):
mella ꝑfundcres: et uitalia alim̃ta leta¬
li amaritudine cõmutares: Eis tu detra¬
his. quoꝵ ego ututes expta cognoui: qͥrũ
doctrinã salubrẽ recepi: ex quoꝵ eruditiõe
multos celestia  regna penetrasse comꝑi. Me¬
minisse te uelim ysaie dictum. Ne qui di¬
tunt malum bonum: et bonum malum.
Accelera: et ꝓrsus ab hac uesama festinus
recede. Confutatꝰ gͦ his xp̃i famule respon¬
sis. tursus ad romaricum uł amatum repe¬
dat: ut ceptam deceptionis rugam contra¬
hat. Nec defuit diuima ultio. Cum ad
primum lupi rabiei morbo detenti. duos
ex his qui fautores erant huius assertionis.
ꝑ intempestam noctem intra monasterii
Septa irrumpentes. morsib lamarunt: atq
cum rabici peste derelictos miscrabilit̃ mor¬
titradiderunt. Alium plauretũ nõie. qͥ
ad hunc discordie fomitem uehementer
aspirabat. demonum rabies ꝑuasit: atq
ignobilit̾ morti tradidit. Nam ꝓpͥa ma¬

Expanded text:
melle perfunderes, et vitalia alimenta lethamelle perfunderes, et vitalia alimenta lethali amaritudine commutares? Eis tu detrahis quorum ego virtutes experta cognovi, quorum doctrinam salubrem recepi, ex quorum eruditione multos coelestia regna penetrasse comperi. Meminisse te velim Isaiae dictum: Vae qui dicunt malum bonum, et bonum malum . Accelera, et prorsus ab hac vesania festinus recede. » Confutatus ergo his Christi famulae responsis, rursus ad Romaricum vel Amatum repedat, ut coeptam deceptionis rugam contrahat. 15. Nec defuit divina ultio. Cum ad , primum lupi rabiei morbo detenti duos ex his qui fautores erant hujus assertionis per intempestam noctem intra monasterii septa irrumpentes morsibus laniarunt, atque cum rabiei peste derelictos miserabiliter morti tradiderunt. Alium, Plaurelium nomine, qui adhuc discordiae fomitem vehementer aspirabat, daemonum rabies pervasit, atque ignobiliter morti tradidit, nam propria ma
Abbreviated transcription (Latin):
bucudam regłam p̃feccrat. mollib suggil¬
latiõib temptat. Nam co in tempore: ob
quendam neglectum tam amatus qͣm¬
romaricus. ab custasio obuirgati fucrañ.
lesos gͦ ut sensid: quo facilius crasꝑatas
m̃tes suis asscrtionib iungeret. stimula¬
uit paulatim uencnata uerba sanas m̃tes
reciꝑe: et in contemptũ regule beati colũ¬
bam ꝓpͥam uesaniam ꝓpagare : ꝓhdolor
exitiabili suasu ac letifera imbutione. mo¬
nita sana insanicus maculauit. Qui ab¬
iectis institutis pͥstinis : rudib conati st̃
instruere plebcm doctrinis: et educto ixx¬
ta iob angue. manu obstetricante diui¬
na÷ rursum ⁊elo iuidie reducere ñ me¬
tuunt. Dem̃ ad burgundoforam it̃ diri¬
git: ut cam suis stimulatiõib si ualunsset
commacularet. Quem xp̃i uirgo ñ fum¬
neo more: s uirili confodit responsione.
Num tu inquiens confossor ueritatis.
& nouoꝵ introductor argum̃toꝵ. ad
hoc huc accessisti. ut ueneno tuo dulcia

Expanded text:
buendam regulam praefecerat, mollibus suggilbuendam regulam praefecerat, mollibus suggillationibus temptat. Nam eo in tempore ob quibusdam neglectis tam Amatus qRomaricus ab Eustasio objurgati fuerant. Laesos ergo ut sensit, quo facilius exasperatas mentes suis assertionibus jungeret, stimulavit paulatim venenata verba sanas mentes recipere, et in contemptum regulae B. Columbani propriam vesaniam propagare. Proh dolor! exsecrabili suasu ac letifera imbutione monita sana insaniens maculavit. Qui, abjectis institutis pristinis, rudibus conati fuerant instruere plebem doctrinis: et seducto juxta Job angue, manu obstetricante divina , rursum zelo invidiae reducere non metuunt. 14. Deinde ad Burgundofaram iter dirigit, ut eam suis stimulationibus si valuisset commacularet. Quem Christi virgo non femineo more, sed virili confodit responsione. « Num tu, inquiens, confossor veritatis et novorum introductor argumentorum, ad hoc huc accessisti, ut veneno tuo dulcia
Abbreviated transcription (Latin):
postulat: qͦd postea actis deꝓmpsit. Fu¬
stasius mitis animi & mentis uirtutum
conscie. fauet suasioni poscentium: pacẽ
tribuit: osculum porrigit. Attamen agre¬
stius manifestam uesaniam uerecundie
inctu pcpulid: ñ tñ om̃ib a malis abscessit.
Ecpit namq deinceps monastiria tempta¬
re: et sub spccie discipłi precium ꝓditiõis
taxare. Ad quendam enim uirum ueña¬
bilem romaricum ueniens. qui pͥmus int̃
nobiles fuerat apud theodebertum habi¬
tus: postq ꝑ beati columbam exemplũ
ac eustasii predicationẽ monitus. ad luxo¬
uium ueniciis. monastice institutiom se
subdidit. Quo dni sub regulari tenore
uitam agente: postea eustasio annuente.
puellaꝵ monasterium in ꝓpͥa extrusit pos¬
sessiono: in quo et regłam bcati columba¬
ni custodicudam indidit. Cumq iam mul¬
ta religione polleret. ad cum agrestiꝰ ꝑgit:
seseq subditum atq obedicntem simulat:
simulq amatũ quem ibi custasius ob im¬

Expanded text:
postulat, quod postea actis depromisit. Eupostulat, quod postea actis depromisit. Eustasius mitis animi et mentis virtutum consciae, favet suasioni poscentium, pacem tribuit, osculum porrigit. 13. Attamen Agrestius manifestam vesaniam verecundiae metu pepulit, non tamen omnibus a malis abscessit. Coepit namque deinceps monasteria tentare, et sub specie discipuli pretium proditionis taxare. Ad quemdam enim virum venerabilem Romaricum veniens, qui primus inter nobiles fuerat apud Theodebertum habitus, priusquam per B. Columbani exemplum ac Eustasii praedicationem monitus, ad Luxovium veniens monasticae instituioni se subdidit. Quo diu sub regulari tenore vitam agente, postea Eustasio annuente puellarum monasterium in propria exstruxit possessione, in quo et regulam B. Columbani custodita religione polleret, ad eum Agrestius pergit seseque subditum atque oboedientem simulat simulque Amatum, quem ibi Eusthasius ob in
Abbreviated transcription (Latin):
ti: custasius sagax ut erat. uͥtute patien¬
tic & scientie comptus. respondit. Hors
inquit in p̃sentia sacerdotum. de ego eius
discipłs et successor. cunus tu disciplinam
& instituta dampnas : ad diimum iudi¬
cium cũ eo intra presentis anm circulum
causas dicturum mindo: ut iusti iudicis
examine uindictam sentias : cuiꝰ famulũ
tins detractionib maculare ꝓcuras. His
dictis: mestos quosdam qui agrestui ante
partis fautores erant ꝑculit. H ortant᷑q
om̃s ut pacis nexu corda iungerent ⁊ et
iste p̾sumpte temeritatis audatiam tolle¬
ret: et ille paterno affectu labentem pus
correptionib foueret. Ad quod beatus eu¬
stasius. Uestris libens satiffacerem p̃cib.
si misera mens duritiam uecordie molli¬
ret: et correptis cautcrio morbis. uł anti¬
doto uiscerib desectis. ad salutiferũ carita¬
tis frat̾ne statum remeare iterct᷑. Cogen¬
tib gͦ cunctis. agrestius simulate pacem

Expanded text:
ti, Eustasius sagax, ut erat virtute patienti, Eustasius sagax, ut erat virtute patientiae et scientiae compertus, respondit: Horum, inquit, in praesentia sacerdotum te ego ejus discipulus et successor cujus tu disciplinam et instituta damnas, ad divinum judicium cum eo intra praesentis anni circulum causas dicturum invito, ut justi judicii examine vindictam sentias, cujus famulum tuis detractionibus maculare procuras. His dictis mentes quorumdam qui Agrestii ante partis fautores erant perculit, hortanturque omnes ut pacis nexu corda jungerent: et iste praesumpte temeritatis audaciam tolleret, et ille paterno affectu labentem piis correptionibus foveret. Ad quos B. Eustasius: Vestris libens satisfacerem precibus, si misera mens duritiam vecordis molliret, et correctis cauterio mortis vel antidoto visceribus desectis, ad salutiferum charitatis fraternae statum remeare niteretur. Cogentibus ergo cunctis Agrestius simulate pacem
Abbreviated transcription (Latin):
ranti hoc ungore firmetur: tam̃ cotidie¬
manu sua siue in ingressu uel egressu.
seu ꝓgressu. unũ qͣmq nr̃m signo crucis
armari uel bñdictione: s alium roborari
fas duco. Multiplicationc̃ orõnum in sa¬
cris officiis: credo om̃ib ꝓficere eccl̃iis.
Cum enim plus dñs queritur: plus inue¬
nitur. Et cum uberius oratione pulsatur:
ad miscd̃iam petentium citiꝰ ercitat᷑. Ni
chil aliud plus desudare debemus: quã
orõni incumbere. Sic enim a dño. sub apo¬
stoloꝵ numero hortamur. Uigilate & ora¬
te: ne intretis in temptationem. Sic enim
nos & apłs sinc int̾missione orare rogad:
emm clamare neggligit: negglectus et
abscisus axp̃i menbris abicitur. Nich cnĩ
tam utile. tam salubre: qͣm creatorẽ mul¬
tiplicatiõe pretum & assiduitate orationũ
pulsare. His & horum similib responsis
confusus agrestius. addit garrulitatis noxã
calumpniator: capitis comam alit̃ tondi.¬
calia loquenti. & friuola garrulan¬

Expanded text:
rantiae vigore firmetur, tamen cotidianum motum, sive in ingressu vel egressu seu progressu, unumquemque nostrum signo crucis armari vel benedictione sodalium roborari fas duco. Multiplicationem vero orationum in sacris officiis credo omnibus proficere ecclesiis. Cum enim plus Dominus queritur, plus invenitur, et cum uberius oratione pulsatur, ad misericordiam petentium citius excitatur; nihil enim aliud plus desudare debemus quam orationi incumbere. Sic enim a Domino sub apostolorum numero hortamur: Vigilate et orate, ne intretis in temptationem. Sic enim nos et apostolus sine intermissione orare rogat; enim clamare neglegit, neglectus et abscisus a Christi membris abicitur. Nihil enim tam utile tamque salutare quam creatorem multiplicatione precum et adsiduitate orationum pulsare'. His et horum similibus responsis confusus Agrestius, addit garrulitatis noxam, calumniatur capitis comam alittalia loquenti et frivola garrulan
Abbreviated transcription (Latin):
dñici pellat᷑ pestis aduersantis inimici.
Introeunte uero cellulam monacho uił
ereunte. bñdictione dñi armari ratũ du¬
co: iuita psalmiste uocem. Dñs custodit
te ab oĩ malo: custodiat aĩam tuã dñs.
Dñs custodiat int̾itum tuum & exitum

Expanded text:
nici pellatur pestis adversantis inimici. Introeunte vero cellulam monacho vel exeunte, benedictione Domini armari ratum duco juxta Psalmistae vocem: Dominus custodit te ab omni malo: custodiat animam tuam Dominus. Dominus custo
Abbreviated transcription (Latin):
inscera. in cunctorum mentib ecultationis
suc grãm infundit. Dc quã cxultationis
abundantia irroborari nos citius credimus:
qui benignitatẽ ur̃e pietatis ad impiale
fastigium ꝑuenisse gaudemus. Letentur.
celi et̃ erultet terra: & de benignis uestris
actib. umu̾se rei publice ppłs munc usq ue¬
hement̾ afflictus hylarescat. Compͥmantur
bengnos. Qmescat felicissimis temporib
ur̃s in uniucrsa re publica. ꝓlata sub cau¬
sarum imagine preda pacis: cessent testa¬
mentoꝵ insidic. dñationum gr̃e uiolent᷑
cracte. Redeat cunctis in reb ꝓp̾riis secura
possessio: ut sine timore habere se gaudle¬
ant. quȩ ñ sunt ab eis fraudib ad quisita
Bieformctur iam singulis sub iugo pn im¬
pu libertas sua. Hoc namq int̾ reges gen¬
tum et ne publice imꝑatores distao: quod
reges gentium dñi seruoꝵ sunt. imꝑatores
uero iti publice domini liberorum.
uo& focas manclari s romane sedis

Expanded text:
ericordiae viscera in cunctorum mentibus exultationis ericordiae viscera in cunctorum mentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundantia roborari nos citius credimus, qui benignitatem vestrae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exultet terra ; et de benignis vestris actibus universae reipublicae populus nunc usque vehementer afflictus hilarescat. Comprimanturbenignos. Quiescat felicissimis temporibus vestris universa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt ab eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo pii imperii libertas sua. Hoc namque inter reges gentium et reipublicae imperatores distat, quod reges gentium domini servorum sunt, Imperatores vero Reipublicae Domini liberorum.Romanae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur septimo kalenclaꝵ maiarum..
indictione sexta: ymago foce & leontiȩ al¬
gustoꝵ. cum eorimdem fauorabilib lit̾s
romam delata ẽ. Et postquam a clero & se¬
natu acclamatum est eis in basilica iuli nꝰ¬
su gregori: in oratorio sancti cesaru. lat¬
ranensi palatio constituto reponit᷑. Qui
etiam foce imꝑatori ita rescͥpsit. Gla ms
celsis deo. qui nxta qͦd scͥptum ẽ. mutas
tempora. et transfert regna: & qui hol
cunctis innotuit. qͦd ꝑ ꝓpħam suum lol
dignatus est dicens: quia dominac aue¬
lus i tegno hominum. et cui uolutris s
dat illud. In ommpotentis quippe dei incõ¬
prehensibili dispensatione alterna uite mor
multorum peccata ferienda sunt. unꝰ erigit᷑
ꝑ cunus duritiam tribulationis iugo subies¬
torum colla depͥmantur: quod nos in ña
diutiꝰ tribulatione ꝓbauimnus. Aliqͣndo uͦ
tum misericors deus merentia multoꝵ corda.
sua decernit consolatione refouere. unum

Expanded text:
Igitur septimo kalendarum Maiarum, Igitur septimo kalendarum Maiarum, indictione sexta, imago Phocae et Leontiae, augustorum, cum eorumdem favorabilibus litteris Romam delata est, 136 Et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Julii, jussu Gregorii in oratorio sancti Caesarii Lateranensi palatio constituto reponitur. Qui etiam Phocae imperatori ita rescripsit: « Gloria in excelsis Deo, qui, juxta quod scriptum est, Mutat tempora et transfert regna ; et qui hoc cunctis innotuit quod per prophetam suum loqui dignatus est, dicens: Quia dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit, dat illud . In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione vitae mortalis motorum multorum peccata ferienda sunt, unus erigitur, per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur. Quod nos in nostra diutius tribulatione probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatione refovere, unum