comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse uerũ/ unum sit poseꝙͣ alc̾utio
falli opportet saciꝰ est in quietari sẽp̃¬
uns ꝙ̃ musceri. et amara sompmare
ꝙͣ dulcia Mesti eĩ sompnnĩ fallaciã
Leca est seci autẽ mesta. Sop̃nnis
fatigor. Suꝑne totam hanc mep¬
tiam et qui esces. si is neqius. hñs te
solare comitib. qui siłiã passi funt hñs
duob noĩatim quos modo dum de uĩgi¬
sia quereris. De selebritate no¬
elebrior sum ꝙ uellem/ nocõrq.
An cu hec spins qͦd maxim
exoptaunt duces ⁊ pͥncipes pħĩ ac eo
hoc phidas in minine secicua qͦd opus
om̃i q̃ hoͫ manib facta suẽ priun
aue inter p᷑ posuerim ubi cũ alios
seribe̾ uetitus fuisset. Dolcã suũ caneo
sui laboris opcabat᷑. Si quis enĩ hon
faniam s pecciũam cogitare dixetit
artifices in cõib fortassis assenciar
in illustrib negem mulca sũe tet
huiꝰ Iudicia. Sic cũ iactura tp̃is dup̃ ͦ
qr ⁊̃ sepe operi insistũt. ac nequit fame
hac maxiẽ nobllis illa constãcia eoꝵ

Expanded text:
esse verum sit, postquam alterutro falli oportet, satius est inquietari somniis quam mulceri, et amara somniare quam dulcia? mesti enim somnii fallacia leta est, leti autem mesta. Somniis fatigor. Sperne totam hanc ineptiam et quiesces; si id nequis, his te solare comitibus, qui similia passi sunt, his duobus nominatim, quos modo dicebam, dum de vigilia quereris. 88 DE CELEBRITATE NOelebrior sum quam vellem notiorque. An tu hoc spernis quod maximi exoptarunt duces ac principes, philosophi et hoc Phidias in Minerve statua, quod opus omnium que hominum manibus facta sunt, primum aut inter prima posuerim, ubi cum aliquid inscribere vetitus fuisset, vultum suum clipeo sui laboris optabat. Si quis enim non famam sed pecuniam cogitare dixerit artifices, in communibus fortassis assentiar, in illustribus negem. Multa sunt rei huius indicia. Sic cum iactura temporis damnoque, etiam sepe operi insistunt, ac ne quid fame hoc maxime nobilis illa constantia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit obliuione ꝓ iturtim et quid
oro głie uiri fortis/ obsint uisuca¬
uuĩsse nisi ut quõ uirt ꝰ ac nat᷑a
muaiblem / fecertnt stupendum
cecitas face̾t. Cecus sum a
Si se le piades/ cat uno .s. ut pueio
comitacõr gradiaio
erdid ausitũ.⁊ Iter ecte

Expanded text:
teris oblivione perituram. Et quid, oro, glorie viri fortis obfuit visu caruisse, nisi ut quem virtus et natura mirabilem fecerant, stupendum cecitas faceret? Cecus sum. Asclepiades ait, uno scilicet ut puero comitatior gradiare. erdi
Abbreviated transcription (Latin):
quib paulo añ sil diximꝰ sop̃nioꝵ
giaues senseir molestias /nam qͥs ast
sentiant quisq nouie in se et leculũ
acq ambagũ ⁊ formidinũ certelor
alter tp̃e exciemo ꝑ sompniũ ex alũ
solebat sicut de illo scriptũ est ałtet

Expanded text:
quibus paulo ante simul diximus, somniorum quibus paulo ante simul diximus, somniorum graves sensere molestias. Nam, quid alii sentiant, quisque novit in se, et lectulum atque ambagum et formidinum. Certe horum alter tempore extremo per somnium exterreri solebat sic de i
Abbreviated transcription (Latin):
gila et gaude uite tibi tẽp̃us
auccum Incer dormur ẽi atq emo¬
ppetuus alter est sopor Itaq nes¬
do an non satis ꝓprie s sõpnus
breris mors Et ncors sompnꝰ lõ¬
gus sune et̾uꝰ dici possit. Somi
pdidi. e non ui quid s blãdicu ᷤ
Repetendus Si ncumbas perdo
oꝑum cogi nequit Aige a du Reqͥe
temꝑib eius aĩo cuĩts leues Im¬
ꝓuusas aderit facile. ais uagis ⁊
corpib fesẜ obrepit. Sepe mͣ
sosĩpnꝰ intrumpitᷤ  fcic qd
sollicitꝰ fertur/ august ꝰce sar lec¬
torib et fablatorib accersicis
iutruptum reintegia Singite¬
niorib curis hoc accizit. Põne il¬
las hunc receꝑie de hĩoi eĩ loq̃bã
Maro ubi aie / salubres curã sop̃¬
nos obrumpe Sop̃ni Req̾e ałsi.
Et certorem sompnioꝵ notur¬
nos ꝙ metus ꝙ̃us eluĩ sapientis
meliora fanta sinata aristoti les opi¬
netur Et ũm sic tñ et uie ille igcito
atq magnus ⁊ impioa se ille aster
stittite ac pacientia eque infignio de

Expanded text:
la et gaude: vite tibi tempus auctum; inter obdormire, enim, atque emoperpetuus alter est sopor? Itaque nescio an non satis proprie, et somnus brevis mors, et mors somnus longus sive eternus dici possit. Somnum perdidi. Non vi quidem, sed blanditiis repetendus est; si incumbas, perdis operam: cogi nequit; age aliud, da requiem temporibus tuis, animo curas leves: improvisus aderit; facile animis vagis et corporibus fessis obrepit. Sepe michi somnus interrumpitur. Fac quod solitus fertur Augustus Cesar: lectoribus aut fabulatoribus accersitis, interruptum reintegra; sin gravioribus curis hoc accidit, pone illas: hunc receperis; de huiusmodi enim loquebatur Maro ubi ait salubres curam somnos abrumpere. Somni requiem amisi. Et terrorem somniorum nocturnosque metus. Quamvis enim sapientis meliora fantasmata Aristoteles opinetur, et verum sit, tamen et vir ille ingenio eque magnus et imperio, et ille alter sanctitate et patientia eque insignis, de
Abbreviated transcription (Latin):
caliginosa nocce. p̾mis deus Ridetq
si mortalis ulera fas trepiait. Dẽ
cp̃s in uram titihitis ꝑuitiem De
preterito mesti de presenti auxii de
fucuro pauid trepidiq de hño curi
suꝑuacius/ Dignos metitis mami¬
pulos, laborem̃ uigilantes consõpi¬
ti sompina sin iᵈ forte uecũ est  ꝓ
uacantẽ quoq curis aiam ĩquiecã

Expanded text:
is exitum caliginosa nocte premit Deus ridetque si mortalis ultra fas trepidat. Omne tempus in vestram trahitis perniciem, de preterito mesti, de presenti anxii, de futuro pavidi trepidique; deque his curis supervacuis dignos metitis manipulos, laborem vigilantes, consopiti somnia. Sin illud forte verum est, quod vacantem quoque curis animam, inquietam
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ fundamentũ tam enualid sẽte
Sigila ne te incautũ o ppͥmat tupnã
Concrahe sarcinulas. teq ad mig̃nd
parti. Podagra me ing̾eno ht.
colet hic morb ut ꝓhibent diuicias
conites hẽ en tibi remediũ ad bñ st
cedo solabit᷑ aue mopre pellet a spe¬
ricas Ita uel solaculm aderit ills
finis si hec fallũt ueniet que non
fallet. Illa uite malis oĩb finem
dabit. Pedũ pͥmor egritudiẽ.
hi salutem cupis aut pauꝑ sis oportz
aut ut pauꝑ uiuas mltos ac egti¬
tudiẽ libertisse tiaditur/ pauptas
cia cuititos Ita fit dolor do lore, cla¬
uus clauo peslitur. ut antiquo di

Expanded text:
cuius fundamentum tam invalidum sentis. cuius fundamentum tam invalidum sentis. Vigila ne te incautum opprimat ruina. Contrahe sarcinulas, teque ad migrandum para. Podagra me ingens habet. Solet hic morbus, ut perhibent, divitias comites habere. En tibi remedium aliud, bencedo solabitur, aut inopie pellet asperitas; ita vel solatium aderit vel finis. Si hec fallunt, veniet que non fallet; illa vite malis omnibus finem dabit. Pedum premor egritudine. Si salutem cupis, aut pauper sis oportet, aut ut pauper vivas. Multos hac egritudine liberasse traditur paupertas, tia curatos. Ita fit, dolor dolore, clavus clavo pellitur, ut antiquo di
Abbreviated transcription (Latin):
Extrema et ignobli ꝑte corpis
eget᷑. hinc pauꝑtas tenet illũ carter
ant grauior morbus ludens te pe¬
dib alligat fortuna non podagiti si
pedice sunt/Iam diste consistere.
Podagiti ĩutilis factus sum S
cursum credo uł ad saltum ad corea
ad palestitĩ. An te autem as h natũ
putas ad alia si nestis altiora q̃da
officia natus es /que si capͬ nõ egtas
oxequi nl ꝓ hibet stade̾. lices ãrtib
ingenius alre operam precati ẜuar̾e
iusticiam. Et siquid siaigile dtpus
et fugacem mundũ spñe odissẽ ui¬
cia. amare uirtuctes es le amuelt̾ia
Consilio patam Iuuare Sxc st̃ boĩ
uiri munimina quid hic podibus
lociest. ebilitatus sum podagiti
pugnare cũ hostib for sicã mor¬
bus uetet non cũ uiens qđ neq fa¬
ciliꝰ et certe crebri ꝰ est bellũ et qd
scimꝰ. an hic ip̃e dõlor corpis ꝯt᷑ quẽ
dimices tibi ad excitium c̃ĩ dich sit
pedib consistere nequeo. uid̃
quam de Reliquo edificõ spem heas

Expanded text:
Extrema et ignobili parte corporis Extrema et ignobili parte corporis eget: hunc paupertas tenet, illum carcer aut gravior morbus, ludens te pedibus alligat fortuna; non podagra, sed pedice sunt: iam disce consistere. Podagra inutilis factus sum. Ad cursum credo vel ad saltum, ad choreas, ad palestram: an te autem ad hec natum putas? Ad alia, si nescis, altiora quedam officia natus es, que si caput non egrotat exequi nil prohibet. Studere licet artibus ingenuis, dare operam pietati, servare iustitiamundum spernere, odisse vitia, amare virtutes, colere amicitias, consilio patriam iuvare; hec sunt viri boni munimina: quid hic pedibus loci est? Debilitatus sum podagra. Pugnare cum hostibus forsitan morbus vetet, non cum vitiis, quod neque facilius et certe crebrius est bellum. Et quid scimus, an hic ipse dolor corporis, contra quem dimices, tibi ad exercitium animi datus sit? Pedibus consistere nequeo. Vide quam de reliquo edificio spem habeas,
Abbreviated transcription (Latin):
maturitas que cũ in pomie ui esta¬
gib bona sit quid nͥ in hoĩe sic optiã
ta marceste̾ ea ueio non eccitis cpa
s ꝑu̾sicae est nature/ nõ quid oñp¬
ses młcoꝵ qui ad bo̾ / nati magnõ uĩ¬
su in adrisum tendũt matutuuste e
de bes. si quis in te suei noblis fuit Sã
messoris tui manũ se curus expecr.
Non mors illa quam inetuis ẜ lalor
finis ac pͥncipiũ uice est / nec mors ĩꝙͣ
s difficilis uie t̾minꝰ ad quẽ panci
tetinsquilla nauigacõne pueniunt
s pene oẽs nudi flentes ac naufiagi
tu ꝑ mediam senectutẽ. leue iter ĩ fiẽ
ꝓ spero agens uento/ e mltis Recum
Fluccib portũ subis subducerai Iã
fessa pupis in tia t̾ et quocũq te
flex̾is de fue cogitand isq utilis
fuerit ꝙͣ etcitẽ bom quod stulti soleẽ
et nattm macit̃ optiam altusaie
urp̃i torqueor podagiti.¬
ebas seneccutis morem ĩcoĩtata
non uenit Magnam sepe morboꝵaciẽ
at.s podagiti erucior molesta

Expanded text:
maturitas, que, cum in pomis ac frumaturitas, que, cum in pomis ac frugibus bona sit, quid nisi in homine sit optima? ta marcescere: ea vero non etatis culpa, sed perversitas est nature, non quidm, qui ad bonum nati, magno nisu in adversum tendunt. Maturuisse igitur debes si quid in te suci nobilis fuit. Iam messoris tui manum securus expecta: non mors, illa quam metuis, sed laborum finis ac principium vite est; non mors, inquam, sed difficilis vie terminus, ad quem pauci tranquilla navigatione perveniunt, sed pene omnes nudi, flentes ac naufragi. Tu per mediam senectutem, leve iter in finem, prospero agens vento, e multis rerum fluctibus portum subis. Subducenda iam fessa puppis in terram tibi, et quocunque te flexeris, de fine cogitandum; idque utilius fuerit quam etatem bonam, quod stulti solent, et naturam matrem optimam accusare. urpi torqueor podagra. Nesciebas senectutis morem? incomitata non venit, magnam sepe morborum aciem ducit. Podagra crucior molesta.
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium mnexpleta moritar¬
I. Senuicet repente fag etcis u¬
am.⁊ fforma ualieudõ uelocita
uires ur̃a fere oĩa fugiũt uirtus
manet nec cessura semõ n morti
illi uni bono scabłi / ab micõ ĩsistẽ¬
dum eicit si neglectũ fuit difflcii
ad extremum fateor ẜ uircutis
scusiũ nllã etois Respiune p ͣ quo
difficilior eo clario untꝰ młti noss
se ip̃õs et saꝑe uix tandem ⁊̃ se mo
cepere serum quid̃ ac ĩ tẽpestenũ
minime, et si enĩ noniam uittde¬
siuenti ac instcnti saltẽ morti uti¬
Lescui hercle uni hore ut sine hor¬
rore mestiaq titin sigi posset si nõ
bñ nͥ falleor impensũ esset nã n ͨ
fruserai nascit: qui bñ morit ͤ nec
mutilicer uixie qui feliciter desue.
Senui Iam uicina mors est.. aprs
eque om̃ib uicina esse pt̃ Et sepi ui
Nlemo tam iuuenie qui nõ possit hedie
mori Nemo tam sene x qͥ nõ possicanũ
Srorsus senu. ⁊ẜmo maturusti an
hore defles, an pomacũ macitrureistit
et acerba est acerbitati aue bie ti

Expanded text:
oritur. Senui et repente fugit etas mea. Forma, valitudo, velocitas, vires, vestra fere omnia fugiunt; virtus manet nec cessura senio nec morti. Illi uno bono stabili ab initio insistendum erat; si neglectum fuit, difficilius ad extremum, fateor, sed virtutis studium nulla etas respuit, immo quo difficilior eo clarior virtus. Multi nosse seipsos ac sapere vix tandem in senio cepere, serum quidem at intempestivum minime: etsi enim non iam vite desinenti ac instanti, saltem morti utile; cui, hercle, uni hore ut sine horrore mestitiaque transigi posset, si non esset; nam nec frustra nascitur qui bene moritur, nec inutiliter vixit, qui feliciter desiit. Senui, iam vicina mors est. Mors eque omnibus vicina esse potest, et sepe ibi Nemo tam iuvenis qui non possit hodie mori, nemo tam senex qui non possit annum Prorsus senui. Inmo maturuisti. An hoc defles? An poma cum maturuerint et acerba est, acerbitati autem obiecta
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥdiam restat/ Oro. quo uota ura
suspirene me dum Reptre qui dem
S nec fingere maius as Relutũ
Certe cũ ãd salutẽ ur̃am se dĩnita ᷤ
inclinaret mnon aᵈ cũ posset ñ hũaͫ
corpus huanãq aĩam assumpsĩt n ͨ
angłice spẽi. ascribi uoluit s huane
ut̃ sit ꝙͣtũ te dñs tuus amet agstas
et gaudeas. Ita enim uĩ preclare
ait Augustinꝰ. Demonstrauit cur¬
ualib et non uilentib intueri
Mente uarietatẽ corꝑioq sensib

Expanded text:
Quid iam restat, oro, quo vota vestra Quid iam restat, oro, quo vota vestra suspirent, nedum reperire quidem, sed nec fingere maius aliquid relictum? certecum ad salutem vestram se divinitas inclinaret, non aliud, cum posset, nisi humanum corpus humanamque animam assumpsit, nec angelice speciei ascribi voluit, sed humane, ut sic quantum te Dominus tuus amet agnoscas et gaudeas. “Ita enim, ut preclare ait Augustinus, demonstravit carnalibus et non valentibus intueri mente veritatem, corporeisque sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
importalitas aĩe et ad celum iter
ac p̾cio exiguo mertes ãextimables
et que in fanem sciens disculi et tã
magna etant ut ꝑme illa nõ capez
nisi fidei magisterio didicissem re¬
surgendi spẽs. Et hoc ip̃m corpus
pose interitũ agile quedem lucidũq
et ĩmolabłe młta cum gła resuẽndi
angeli tam dignitatẽ suꝑeminet.
Ip̃a huãnitas sit cõiuncta diuitati
ne qui deus erat homo fiẽt Idemq
unus numõ ꝑfecce duas in se uniẽs
naturas esse merperet deus ⁊ homo
ut hoĩem deum face̾t/ frictus homo
ineffabłis dei pretas atq ħuilitas
sũma hoĩs felicitas/ ac gła/ altum
undiqs occultũq mistetiũ mirũ
et sa lutare ⁊ cõm̾t̾ium/ quad nestio
an celestis s ꝑfeito mortalis ain-¬
gua non equãt parũ. ne tibi aut̾
ul hoc uno nobilicceta condicõ hũaͦ
parũq expurgata miẜra uĩdetur
seu quid oro altiꝰ non dicam sꝑcre
sed optare s cogitare hõ potine
ꝙͣ ut esset deus. Ecce iam deus est

Expanded text:
immortalitas anime, et ad celum iter, ac pretio exiguo merces inextimabilis, et que in finem sciens distuli, quia tam magna erant, ut per me illa non caperem, nisi fidei magisterio didicissem: resurgendi spes, et hoc ipsum corpus post interitum, agile quidem lucidumque et inviolabile, multa cum gloria resumendi; angelicam dignitatem supereminet, ipsa humanitas sic coniuncta divinitati, ut qui Deus erat, homo fieret, idemque, unus numero, perfecte duas in se uniens naturas, esse inciperet Deus et Homo, ut hominem Deum faceret, factus homo. Ineffabilis dei pietas atque humilitas, summa hominis felicitas ac gloria! altum undique occultumque misterium, mirum et salutarem commercium, quod nescio an celestis, sed profecto mortalis lingua non equat. Parumne tibi autem vel hoc uno nobilitata conditio humana, parumque expurgata miseria videtur? seu quid, oro, altius non dicam sperare, sed optare, sed cogitare homo potuit quam ut esset Deus? ecce iam deus est.
Abbreviated transcription (Latin):
lic alcerũꝙ retiahe srustia egi¬
ilsamini. Ire oportet nec Redũt
licet nec subsists idq nob faciliꝰ
debet esse ĩmortalitatem aĩe ⁊ corpis
instaiadẽm expectantib ꝙ cetẽrie
quibustũq qruib uł hoꝵ ałterum
de fuit uel uerũq frustiati inꝙ̃ ob¬
lucanũ huanũq Iugũ qs nastẽdo
subiistis excutitis. Se mu eẽ uite
corꝑis ⁊̃minute sunt gͣi auate¬
suñt uires aĩ bene est felicit᷑ pͥmu¬
casti. Maiora eĩ gesta esse semp et
geri posse aĩ uĩrib ꝙ̃ nemo corpis
nemo nisi aĩ impos est qui nesrat
sui uires etiã cĩ ut sepe actidit ꝑ
ignaniam decreu̾e fateor mutipit¬

Expanded text:
lit alterumque retrahere. Frustra tergilit alterumque retrahere. Frustra tergiversamini: ire oportet, nec redire licet, nec subsistere; idque vobis facilius debet esse, immortalitatem anime et corporis instaurationem expectantibus, quam ceteris quibuscunque, quibus vel horum alterum defuit vel utrunque. Frustra, inquam, obluctamini humanumque iugum quod nascendo subiistis excutitis. Senui et vires corporis imminute sunt. Si aucte vires animi, bene est: feliciter permutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri posse, animi viribus quam corporis, nemo nisi animi inops est qui nesciat; sin vires etiam animi ut sepe accidit, per ignaviam decrevere, fateor inutilit
Abbreviated transcription (Latin):
nã s antiquis parem dimico enĩ
dicenti compatior tibi nã ut uide
iam senescis. Esses utinã qualis
erts. qñ te pͥmum noui Subito
Ille Rudit parũ ne iͨ tibi amens
uideor nͥ ampliorem mͥ nũc etiã
amentiã impreceris. noli queso mͥ
quit nͥ qui etatis huiꝰ bona ꝓbaui̾t
et ilsiꝰ mala memierit. bono tuo
amico et passionũ hosti pluꝵ est
haud dubie dies unꝰ huiꝰ ꝙaccu
si ꝑstas tibi quoq cũ dolgo nre diͤ
non senuisse miẜum s uixissẽ Ita
ut hec fub uite finem tam ĩepte
diceres. pcrte aut̃ iam lamentis
q̃rulum genus et nolentes/ Ite sẜ
imꝑiũ nature nichil flend quos
illuis ĩmota lex stacuit qͥs nat᷑ale
seneste señem mori at uos cõdicou
ĩmeniores uerũq respuctis cum
sit ꝙ si neutrũ uolebatis ⁊ tc̾io ab
dice non fuie patimim senestẽtib
posse unũ ãim corꝑa mlcti cõsũ¬
me siuice sine nimure corpꝰ siil
atq aim ad ext̾mũ ferii simł in¬

Expanded text:
nam sed antiquis parem? amico enim nam sed antiquis parem? amico enim dicenti: “Compatior tibi: nam, ut video, iam senescis; esses utinam qualis eras quando te primum novi!” subito ille respondit: “Parum ne tibi ergo amens videor, nisi ampliorem michi nunc etiam amentiam impreceris? noli queso micquit, nisi qui etatis huius bona probaverit, et illius mala meminerit. Bono tuo amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie dies unus huius quod accussi perstas, tibi quoque cum vulgo iure dicitur non senuisse miserum, sed vixisse, ita ut hec sub vite finem tam inepte diceres. Parcite autem iam lamentis, querulum genus, et volentes ite sub imperium nature: nichil flendum quod illius immota lex statuit. Quid naturale senescere, senem mori? at vos conditionis immemores utrunque respuitis, cum sdite, non fuit. Patimini, senescentibus “Posse unum animum corpora multa consumere”; sinite, sine murmure, corpus simul atque animum ad extremum ferri: simul in
Abbreviated transcription (Latin):
age senem decet ẜ egisse cui corpeues
labor oĩs a t̾go est/ Tui fi nũc etiam
inheret n ͨ anelsi uult Illus ⁊idicłm
antiqũ renouat romam semẽ qui
Iussus a pͥncipe fori laborib abstine
quoꝵ feriat imbecillis hinc etcis
huic forma opulens mẽbat᷑ sicrdo¬
luit ut se qͣi mortuũ fleret utq ab
om̃i familia fleri uellet mirs se¬
nex qui quietem seu spc̃m morcis
horrent/ Cũ nicħ sem aptiꝰ qͥete

Expanded text:
agere senem decet, sed egisse, cui corporeus labor omnis a tergo est, cui si nunc etiam inheret nec avelli vult, ridiculum illud antiquum renovat Romani senis, qui iussus a principe fori laboribus abstinere, quorum ferias imbecillis hinc etas, hinc fortuna opulens merebatur, sic indoluit, ut se quasi mortuum fleret atque ab omni familia fleri vellet. Mirus senex, qui quietem ceu speciem mortis horreret, cum nichil seni apertius quiete
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. Iã reu̾sam dico sitam facile uoto
oim compos fras nichil in eassum do¬
les/ pauꝑ cerce diuicras optare potest
lib̾tatem fauis. Spẽm de fors. Gani¬
tatem eger gẽssus Requiem. Exul be¬
dicum ac iuuentã optare uerꝰ senex
nequit pulerile potis notũ est. Se¬
mu. heu cur tãcito dulcis me iuuẽ
nequit nociutq ħabitũ et si redeat
nociturũ sit S Iã ꝓce suspirũs dũ hoc
aĩo fueris cico canus fieri pot̾is senex
nũꝙͣ Desideriũ eĩ iuuẽtutis in sene
terrã aspice unde uẽnis et quo pgis
cogita. hic egressus huc redis nc̃it᷑a
te pͥncipii similq finis admouet po¬
terat aberiaire publicũ tibi iter ostõ¬
ditur sin id quid̃ est sacis ingeritur
uel curuatꝰ intende ceciiin uiã ma¬
nu recitihi. Subito senui.
sensim pedetenam paulacim leuiter
S nehil cogitantib oĩa subito eue.¬
niunt sicue contiai cogitancib omia
nichil ẽsubitũ ꝙ si flenditibi fuat

Expanded text:
dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum omnium compos fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem eger, fessus requiem, exul reditum; at iuventam optare verus senex nequit; puerile potius votum est. Senui. Heu cur tam cito dulcis me iuventnequit, nocuitque habitum, et si redeat nociturum sit; sed iam parce suspirii: dum hoc animo fueris, cito canus fieri potes, senex nunquam; desiderium enim iuventutis in sene,terram aspice; unde venis, et quo pergis cogita: hinc egressus, huc redis. Natura te principii simulque finis admonet; poteras aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quidem est satis, ingredi vel curvatus intende. Solent ceci in via manu retrahi. Subito senui. Immo sensim, pedetentim, paulatim, leniter; sed nichil cogitantibus omnia subito eveniunt, sicut, econtra, cogitantibus omnia nichil est subitum; quod si flenda tibi fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
adulcam nec solidam iuuentutem
nec incipientem et adhuc ireidem
seneccutem pessimam. Omes et ꝑi¬
closissiam uice ꝑtẽ adolescẽtiam re¬
quirũt. O qͥncũ ⁊ uicessi lumum
ubi te relinquimꝰ ne ꝙͣ lateat ꝙ uo
pret̾itaꝵ peniteat fedicatem qui
non nͥ tempꝰ. apprime illis pddneu
exoptatis. Senui Cur non cum
uirgiliano rege suspirem. O michi
pretitos Referat si iupiter annos¬
p.. St nichil tale su spurintẽ legi¬
nius soceatem nil platonẽ mł fa¬
bium nl Catonem et fuerũt senes
S sũc fateor sapientes regib Rari¬
ores Itaq Rex Enandet᷑ fuit sapi¬
a dolescen  tenocãt ac suspirtĩt nec
suspiriis tantũ sentatis uotis S me¬
dicamĩb irritis acq arcifico nacure
ius affertur in domice. qua in Rest¬
cete. ad mod̾ lusic Adrianꝰ p̾nceps
incẽru crine re deuncem Ita Repulit
uade inquit hoc iam patri tuo nega¬
ui.d. Senue o si mea nunc redeat
iuuentus. euersuram modo illa

Expanded text:
adultam ac solidam iuventutem, adultam ac solidam iuventutem, nec incipientem nec adhuc viridem senectam: pessimam omnes et periculosissimam vite partem, adolescentiam, requiruubi te reliquimus?” ne quem lateat, quam vos preteritarum peniteat feditatum, qui non nisi tempus apprime illis ydoneum exoptatis. Senui: cur non cum Virgiliano rege suspirem: O michi preteritos referat si Iuppiter annos!? At nil tale suspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateor, sapientes regibus rariores; itaque si rex Evander fuit sapiadolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature vis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps,interim crine, redeuntem, ita repulit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavi”. Senui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram modo illam
Abbreviated transcription (Latin):
le utentib mala utrisq autem
breiis ꝓrsus et extremo poxima
est ue nos manet huic bonoꝵ
mertes. huc supliciũ mnaloꝵ q̃
ut ego sencio gustũ met ꝯ extinx̾at
urgebat in egũ Dilexander uictor uo
a tergo Rapidũ tempꝰ p̾mit amuce¬
lerẽs p̾cipites q dres hore uo latiles
ante oeulos aut̃ mors est nec arcat
reditꝰ nͦ ipulsus mora nͨ p̾uent 
est transitꝰ. uie huiꝰ tot difficłãta
tantieq c̾iorib obsesse que iã q̃so
pars bona est s mͥ celligo nẽpẽ eta¬
tem ꝓbrie ac llbidinb apciorẽ bõm
dicitis. Est hic quidem fandi mos
predo ccipitis in sontib / sic tprãnus
artem libertati plebis impoĩtam sic
Bnficuis pñtaneum a comieum sie si¬
cariꝰ pugionem ꝓmptti sedib bo
notat. Sic uos ergo etatẽ bõm sq̃ ad
duces dep lorant pueritiã quid̃ uł
in fantia uideas optare. que ꝓfecto
optĩe ꝑtes eẽnt si abesse ꝙͣ longissie
a senio boͫ essec ut memorant. s nͨ

Expanded text:
le viventibus mala, utrisque autem le viventibus mala, utrisque autem brevis, prorsus et extremo proxima est, ubi vos manet hinc bonorum merces, hinc supplicium malorum. ut ego sentio, gustum metus extinxerat: urgebat in tergum Alexander victor. Vos a tergo rapidum tempus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec impulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, tot difficultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos,predo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem promptum cedibus, bonum vocat; sic vos igitur etatem bonam, que ad  annos irreduces deplorant, pueritiam quidem vel infantiam videas optare; que profecto optime partes essent, si abesse quam longissime a senio bonum esset, ut memorant; sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
qd pessimũ esse ceterũ dies omẽs
hic siccus. hic huidus hic nubisꝰ
hic serenus hic turbidus hic tñs¬
quillus/ si ad uniu̾ si decorem/ na¬
tureq ordiẽm asꝑrcias. boni oẽs
ad nos autem nrm q iudicium
relaci ex eque ꝓpeomes mali mes¬
ti dubii solicia laborosi. anxii. a¬
mari queruli flebles etũ pnosi.
In hũe tu michi nescio quos noiãs
letos dies qui dũ aderant tristes
lamentisq suis ꝑ leui etant nũc
ut leti ui deant nicħ ẽ cause nͥ
ꝙ abierũt qdq illis p̾cium desi¬
deriũ tibi auget medituri instãq
secũ tibi olim segnius forsan a¬
mata Raiprentes Stultꝰ eni neh
pene amat nͥ quod ꝑdidit. Se¬
nuui osidee dilapsa Redeat iuuẽtꝰ¬
⁊ . O non minꝰ scultũ ꝙͣ ĩane
uotũ ut tu sentis. Et fi altiꝰ aspi¬
res non mefficax redibit ẽi in
tempore et ut scͥpcũ uĩdes Reno¬
nabit ut aquile iuuentꝰ tua.
Eenui et etas bona recio est.
Oiĩs etas u̾t bona bous sit ma¬

Expanded text:
quod pessimum. Ceterum dies omnes quod pessimum. Ceterum dies omnes hic siccus, hic humidus, hic nubilus, hic serenus, hic turbidus, hic tranquillus: si ad universi decorem natureque ordinem aspicias, boni omnes. Ad vos autem vestrumque iudicium relati, ex equo prope omnes mali, mesti, dubii, solliciti, laboriosi, anxii, amari, queruli, flebiles, erumnosi. In his tu michi nescio quos nominas letos dies, qui, dum aderant, tristes lamentisque suis pleni erant, nunc ut leti videantur, nichil est cause nisi quod abierunt quidque illis pretium, desiderium tibi auget, irredituri, multaque secum tibi olim segnius forsan amata rapientes. Stultus enim nichil pene amat nisi quod perdidit. Senui. O si dilapsa redeat iuventus! O non minus stultum quam inane votum ut tu sentis, at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, et, ut scriptum, vides. “Renovabitur ut aquile iuventus tua.” Senui et etas bona retro est. Omnis etas ut bona bonis, sic ma
Abbreviated transcription (Latin):
et uite maturios fruct ꝰ. bene cultei
in seneceute ꝓueneniunt. Ruge to os¬
fendũt oris uultũ aĩ componẽ non
ilsũ ⁊uge occupant non uariant
annisinsi ut formosior sit in dies
deuiq semꝑ te, si non tu eũ negle¬
xeris honestabit. Senuu tugieq
et informi ficu obsicus uĩo inẽ ip̃s
aguoseo.. hoc tibi iam ab mricio
dixi minꝰquid auide speclo it̃e¬
bis / mino tui forfitan mñiuꝰ haud
dubre młierculatũ cculis placebis
quib ꝑ lace̾ uelle maior ne uaiẽtis
an libido fit nestiõ. ac qui fidem qui
constãtiam qui grauitatẽ qui pru¬
denciam q̃rũt certiꝰ int̾ has rugas
ꝙͣ in plauis, ac mollibs maxillis se
quod capiũt reꝑturos spent. S¬
nui. Meliorq post t̾gum etas Reã¬
nec . ⁊. ꝓmo det̾ior, non semꝑ que
Idemq aĩmꝰ secũ discors huic uiuẽ¬
te futor. huic in pacia senecte ta¬
lib uitam impleu̾e mendicꝰ ut
meliꝰ putet esse. qd peiꝰ est ioptiꝯ

Expanded text:
et vite maturiores fructus bene culta et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt oris? Vultum animi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initiodixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senui meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que idemque animus, secum discors, hinc iuvente furor, hinc impatientia senecte, talibus vitam implevere iudiciis, ut melius putet esse quod peius est, optimumque
Abbreviated transcription (Latin):
tibiest. seu uoti compos de leccabłis
seu nc̃cio et graui funit ꝰ officõ.
Unu et uo luptates corꝑis fugauit¬
etas. Utere au¬
que nec m̃ores et ꝑfecco stabiliores¬
res sunt n ͨ unꝙͣ fuguĩt nisi cũ mra
loris mat̾iam Relinguit hñs te ex pli¬
citũ ac liberũ gaudere debes/ et sib̾ra¬
ti tue gĩtm habe q̃ te manib tuoꝵ
hstium eduxit cibiq debitũmunꝰ
ẜ neglectũ dilacũq suscepit..
Qñuu solitis uoluptatib careo.
Nouis assueste habet et senectus uo¬
luptates suas quas gustare dbi ce¬
peris que nũc doles amissa fastidi¬
as et reu̾ti nolis. Senui ⁊ incanui
Bon seins uerenda canieies pli
teat aiam quis tam corrupto sensu
tanꝙͣ ab liquo potest esse ⁊udico. et
non candidoꝵ/ calatos libroꝵ ꝙ̃ in
grantiũ carbonũ sistas aspice̾ siꝙ
transformandus sit cyno simlemn
malit esse ꝙ coruo.  Denunc
squalentes arant uultũ ruge.
Et tellus arata fructũ fext᷑ uberiꝰ

Expanded text:
tibi est, seu voti compos delectabilis, tibi est, seu voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis fugavietas. Utere aque nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: loris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus teat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius,
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur quoꝵ pars illo ꝑ est. qui as sẽ¬
ualde.. Prodigiim ac scupor uaila
senis occur sus metionti aĩo quot ilse
picło s passib huc uenĩt Insigns
quid senũ faritas ingens casuum
uiee mortalium argumentã est.
Durũ ac difficile staõiũ cucurristi mi¬
rum nisi iam fessus et quietis appetẽs
lete ꝓxuam mecam specces. Cito
seniu.. Uite cursus nũc b̾reuis nc̃
breuissimꝰ longus nũꝙͣ durꝰ semp⁊
asperq et ambiguus/ huiꝰ ulciã pur
serecris furis autem est mors qͥd hic
habes q̃rimonie singłaris senuisti ꝑe¬
gisse. Iam debes numus uenisti adepi¬
tum/ Quiesce amens uiator q labeze
uie exhaustus uelit ad miciam Reme¬
are nichil fesẜ gratiꝰ hospitio.
Senu Multũ tibi placuit. uite¬
labor si eum transissẽ fers grauitet
oportebat parusti. Et quis sane
uel qd neq omictineq sine młto
labore agi poteitit/ accum esse non
gaudeat undiq agitur gaudens

Expanded text:
cuntur, quota pars illorum est, qui ad sencuntur, quota pars illorum est, qui ad senalde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum est. Senui. Durum ac difficile stadium cucurristi: mirum nisi iam fessus et quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vite cursus nunc brevis, nunc brevissimus, longus nunquam, durus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. oportebat, paruisti. Et quis, sanevel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum
Abbreviated transcription (Latin):
homũcio artes querit quo nłłm dĩas
suꝑbius nullum timidius
Enui.. Uiuere optalus et ur¬
est Senuis: Ibas assidue et pue¬
nisse te scupes scãpendum potiꝰ insi
eundo ꝓcesẜrs. an tu etatem Retirgͣdam
expecccibus ut uelox / ut q instabiles
et inremeabile tempꝰ est uelocis¬
sime senui. Sicebam tibi tempus
fuge̾ Iam cirdere incipis dici ne quid
opinatur. Hanc ip̃am senior a tergo
respiciens uidet esse breuissiam semꝑ
futura p̾t̾itis longiora uident: cũ uł
que sint breuia. uł eo etiã breuiora q̃
as finem ꝓperantib naciia lis motas
solet esse ue hemẽcõr. Senui
st unde gaudeas si tamen non uicia
senusti a̾nt si uł ad ul̃tiͫ refrexisti boͣ
tibi et utilis est senectus nec exignum
diuini fauoris iudiciͫ menũ stĩ ut̃ E¬
gẜptũ illũ senem Cesar alloquit᷑ nec
nigiatũ deis etatis asserit argu ͭͨ ͦ
senu. Hac re saltem unus ex pau¬
cis ex tot enĩ milib miliũ eoꝵ qͥnas¬

Expanded text:
homuncio arces querit, quo nullum animal homuncio arces querit, quo nullum animal superbius nullumque timidius. enui. Vivere optabas, et est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisieundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici nequit, opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: ex tot enim millibus millium eorum qui nas
Abbreviated transcription (Latin):
her ceci ut in reliquis dũ supra omẽt¬
depressus esse intimini infiai oẽs estis
quis est eĩ tiẽre depressiꝰ sic conatus
oĩs nature in du̾sum desũt. Ar¬
cem mcarissimã amisi. ffactibi
cariorem aliam quã non pdas Cie¬
cuualla aim pñs intencõnib hõst
uitã actib prudentiã ac fortitudien
ante foras locci Iustiãm ac modestia
in ꝓpugnacłis ħuanitatẽ ac mãsue¬
tudiẽm undiq in muris/ spem f
caritatem arcis in medio ꝓuidẽtũ
supre turtis in uticẽ bonam famã
in cercuitu dei acq hoĩm adsic timor
sib̾sit metus dignos cole/ ceterds p̾ti
neq cultos neqͣ offensos Ita nec te
ulils n tu aliũ conerenstes. Et mn
Domo huisi tutiua uiues ꝙ in arce
aut uõlet eriꝑe hac malos in staporemibo¬
bidam fecissetis oĩa ferme et nam et
ꝓxĩop in ꝑniciem conq̃rentes/. ad qdci
pretenntib insultetis at qui cuttis cu¬
mantib lustiti sufficiũt ac indi solus

Expanded text:
hoc ceci, ut in reliquis; dum supra omhoc ceci, ut in reliquis; dum supra omnes esse nitimini infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus omnis vester in adversum desinit. Arcem michi carissimam amisi. Fac tibi cariorem aliam quam non perdas; circumvalla animum piis intentionibus, honestis vitam actibus; prudentiam ac fortitudinem ante fores loca, iustitiam atque modestiam in propugnaculis, humanitatem ac mansuetudinem undique in muris, spem, fidem, caritatem arcis in medio, providentiam supreme turris in vertice, bonam famam in circuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, ceteros preteri, neque cultos neque offensos; ita nec te alius, nec tu alium contremisces, et in domo humili tutius vives, quam in arce aut volet eripere; hac malos in stuporem, bobidam fecissetis, omnia ferme et vestram et proximorum in perniciem conquirentes! Ad quipretereuntibus insultetis; atqui cunctis animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus
Abbreviated transcription (Latin):
brie ⁊ modeste nllis opus est attib
non tutũ te presciterint S sollicitũ
formidablem ac molestũ q ue ẽ autẽ
hec uo luptas metiu aut amari an
liberii/ notissi  non audistincte est mł¬
tos timeat. quẽ mlti timent hec ille
dixit in iulium Cesarem ꝙto idin
alio illo mĩores et formi dabłiores
timeri. nemo enĩ giacis metuit uno
mlto est ꝙ nłłus tetiẽat et te nullũ
ꝙͣ ꝙ te ntulti timeant et tu multos
Segregati eĩ ista nequeunt semꝑq
mẽtũ Metus querit postis huis dicti
causam Illa ꝑfeccio est quã Ouidiꝰ
naso ait qr quem metuit quisq ꝑue
pire ex cipit cras in tua arte metu¬
Tudus s et metuens et quos ĩquies
metuelam ꝓmo uero/ quos non oẽs
metuet qui ceꝑit metuu s illos in
pͥmis aquib ip̃e metuit  / nam et
uiceid eĩ secutꝰ qui se inquit metui
uolent a quib metulintur eoss me¬
tuant ip̃i ncc̃e est sẽpe Idem Repeto
qr ita se res habet/ Nec adu̾titis in

Expanded text:
s opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an illud Laberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores,timeri. Nemo enim gratis metuitur, una multo est quod nullus te metuat, et tu nullum, quam quod te multi metuant, et tu multos? segregari enim ista nequeunt, semperque metu metus queritur. Poscis huius dicti causam? illa profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem metuit quisque periisse expetit. Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ue homanb sub ur̃bib ⁊ magnis ĩ¬
pris suos morbos nc̃ ext̾ncẽtꝰ obre¬
pontes nũc ip̃m intta corpꝰ exor¬
tos in quib sunt secessiones ⁊ siuił¬
tates et discordie ⁊ bella ciuilia ẽẽ
oĩb constitatũ e̾i in qui pc̾iri non
poterint suũ fiẽ cuctis q̃ uident᷑
instare et si paululũ differait᷑ ad¬
futurũ tñ ubi stꝭ urbes clarissime
fuissẽ siluas asprimas et futuras
esse stulce de se sperare urbẽ aliquã
quid assequi Regina urbiũ Rona
ne quiuerit. hoc int̾ fata hoi atq
urbim int̾esse ꝙ illa ꝓpt̾ ĩnume¬
rabilem infrincam ꝙ sirq̃eã et ui¬
te breuitatem cotidie in ocuł sunt
hec ꝓpt̾ Raritatẽ acq euũ longiũs
uix semel mltis in seculis et cum
scupore cernunt. hec te cogitac̃o
non amenã ac ut cũq tollerable
uiam sternee ad inopram adexiꝰ
et ad mortem docebitq non hoc
ꝓpͥum pacrie tue malũ qd oib est
cõmuneꝰ Ie discordia am¬
nimi distordia laboro. mul¬

Expanded text:
ut hominibus, sic urbibus et magnis imperiis, suos morbos, nunc extrinsecus obrepentes, nunc ipsum intra corpus exortos; in quibus sunt secessiones, et simultates et discordie et bella civilia. Esse omnibus constitutum terminum, qui preteriri non poterit, suum finem cuncti que videntur instare, et si paululum differatur, affuturum tamen ubi sunt urbes clarissime. Fuisse silvas asperrimas et futuras esse. Stulte de se sperare urbem aliquam, quod assequi regina urbium Roma nequiverit. Hoc inter fata hominum atque urbium interesse, quod illa propter innumerabilem infinitamque frequentiam et vite brevitatem quotidie in oculis sunt, hec propter raritatem atque evum longius, vix semel multis in seculis et cum stupore cernuntur. Hec te cogitatio non amenam atque utcunque tolerabilem viam sternet ad inopiam, ad exilium, et ad mortem, docebitque non hoc proprium patrie tue malum, quod omnibus est commune. 75 DE DISCORDIA ANInimi discordia laboro. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
tieq pardictum. Manũ d¬
nere ꝑdidi.. Si leuem dãp̃ñ
uii fortissimi Remedio uã licet
qui hac manu bello piuco anus
sas feriram fabre fecit cã qua
mltos ac trucib prels nõ qta¬
osus bellator int̾ fit Is si parã
successit dextie offictũ i sipstrã
tianffer nosti ut esace suistet
et tilius bello masiliensicũ ⁊eatĩ
utitiq manꝰ ferĩs abrisa est̃.
ubi plus licentie fortũa ibi plꝰ
negden uirtꝰ het fortũe th om̃is
acculeus uir ͭ ͤ condit ᷑ ac armãt
etiã si ẽ manib fortis erit aem̃to
Cuugeri Atheniens qui post ara¬
iarõniam pugnã opus ĩmortale
milciadis/ hostib as naues ꝑfu¬
gis ĩmĩens obtrucata maniꝰ dept̃
qua unã nauium fuge plencau
strinx̾at sinistiã idy adhbina qua
Rursus abcisa ferem̃ morem mor tu
arceptã ułnis implicus nec laxa¬
ut priusꝙͣ aurib trucis ac narib
hostis es lacerũ tuens seq ułtamo¬
nens iam lecõr exsputube forcora

Expanded text:
tisque par dictum. Manum vtisque par dictum. Manum vulnere perdidi. Si levam, damnum viri fortissimi remedio uti licet qui hac manu bello Punico amissa, sibi ferream fabrefecit, cum qua, multis ac trucibus preliis, non otiosus bellator interfuit: id si parum successerit, dextre officium in sinistram transfer. Nosti ut Cesareus miles Attilius, bello Massiliensi, cum iniectam Utraque manus ferro abscissa est. Ubi plus licentie fortuna, tibi plus negotii virtus habet: fortune tamen omnis aculeus virtute contunditur; hac armatus, etiam sine manibus, fortis erit. Memento Cinigeri Atheniensis qui post Marathoniam pugnam, opus immortale Miltiadis, hostibus ad naves profugis imminens, obtruncata manu dextra, qua unam navium fuge plenam strinxerat, sinistram mox adhibuit, qua rursus abscissa, fere in morem morsu post arreptam ulnis implicuit, nec laxavit prius, quam auribus truncis ac naribus, os hostis lacerum tuens, seque ultus moriens iam letior expiraret. Ferociora
Abbreviated transcription (Latin):
obluusteris cuiꝰ mencõ bis ĩ hoc
ẜmone incidĩt sero quidem sponte
fat̾es qͦd ab alio faccũ genuie.
Titinsuerso dolnere fãcies exarata
est non doluꝰ s cãm dolueris
accendo iusto cicatrix bello. porta
miriomodis honestat faciem uiri
fortis spo sum ꝓ iustĩa susceptum
uolnꝰ / Multoq speciosior est mors¬
s. Dolnere acceptoelaudue. ⁊
Dutũ tenes Oracii coclicis ꝙ cum
die illo qui muribili magis ꝙͣcre¬
dibili fortitudine atq cõnstancia
solus Tusti regis excitũ sullicio
clausum iter sentiens ut q ercu
armatus et mille ħuit atq hm
missilibus circũuentꝰ exalto se
in Tꝓbercm̃̃ pieccisset uno cũ
Dolitere uno claudus mãsit. d¬
int̾ruend accepto nãdo ad suos
corpore te liqlis ancoliumis pue¬
nisset Idq uĩciũ s̾ post tp̃s in pe¬
ticõne honoris obicetur fic ellins
adusariũ mĩme enĩ inqt claudũ¬
co S ita diĩ ĩmortales Toluerũt
ut ꝑ singlos passus meminerim
tumphi mel preclarã plane fac¬

Expanded text:
oblivisceris, cuius mentio bis in hoc sermone incidit? Sero quidem sponte faceres, quod ab alio factum gemis. Transverso vulnere facies exarata est. Non vulnus sed causam vulneris attendo: iusto cicatrix bello parta, miris modis honestat faciem viri fortis. Speciosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciosior est mors. Vulnere accepto claudus sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum die illo, quo mirabili magis quam credibili fortitudine atque constantia, solus Tusci regis exercitum Sublicio clausum iter sentiens, utque erat armatus, et mille hinc atque illinc missilibus circumventus, ex alto se in Tiberim proiecisset, unoque cum vulnere, unde claudus mansit, inter ruendum accepto, nando ad suos, corpore reliquo incolumis pervenisset, idque vitium sibi post tempus in petitione honoris obiceretur, sic elusit adversarium: “Minime enim, inquit, claudico, sed ita dii immortales voluerunt, ut per singulos passus meminerim triumphi mei”. Preclarum plane fac
Abbreviated transcription (Latin):
rãnos Regnat. Crudelitas int̾ pau¬
cos seuit Aiuaricia inter oẽs q stit
Illa nõ nũꝙͣ ac minuit hec semp
crestit ac uigilat qui p̾cesse gͦ ĩ ppłs
uolũt uolũt uitare in prims l
eque presiden ac domimo indignũ
reliqua inc̾dum magnanimitatis
aut iusticie sese ue lo tegut̃ hec unu
uilitatẽ ã miẜiamq non exiut
et contiti ꝯuẽm hũaui moris erto

Expanded text:
rannos regnant, crudelitas inter paurannos regnant, crudelitas inter paucos sevit, avaritia inter omnes. Quiescit illa nonnunquam ac minuitur, hec semper crescit ac vigilat. Qui preesse igitur in populis volunt, vitare in primis heque presidentia ac dominio indignum. Reliqua interdum magnanimitatis aut iustitie sese velo tegunt, hoc unum vilitatem animi miseriamque non exuit, et contra communem humani moris erro
Abbreviated transcription (Latin):
sedĩ do nauidem lacedemomum
auaritiam suã ꝯugem destiabat
Castorili notus esse ne quiuerit q̃
ecate floruie Silexand neꝙ t̾amꝰ
longelus fuit ut ad ei ꝰettitem
ꝑuenire potuisse uidecitur cã tam
asdi libris non sine admiracõno
quadtihieronis ac gelonis nom̃
lacoe tempoꝵ non sacis expedio.
nec ego alienis ĩnirio sus ux̃o ͦ
nec mea uxor alicui tyrãuae tam
exerdi. Repo se notencissimi ãno¬
cences pucant sũc tñ ⁊ a lie nonͦ
mĩores cause precipitande tpramde
insolencia .e. quem Iulio Cesati
apud hystoricos obicit. Illa ꝑẜti¬
ꝓ senacui se longrificentissime ade¬
mt non asẜrex̾it que hodic nec
quideausa nulla esset Crudilita
quar que mezẽtiũ apd uirgilium
ad supoliciũ Reposcellt Garum uo
ca ligulam. ee nerpnem et dom̃ce¬
anũ. ad suppliciũ txit et inuidiã qͣ
mauis tormentũ non inuenisse siͥ¬
pestis aut ceebrior auaricia est Itaq
relique singlop. hec est om̃ re lique
singles ciũes afficiunt hec ppłu

Expanded text:
ero Agidem Lacedemonum avarissimam suam coniugem destinabat, Aristoteli notus esse nequiverit, qui etate floruit Alexandri, neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomenratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: insolentia scilicet, que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa  senatui se honorificentissime adeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium reposcebat, Gaium vero Caligulam, et Neronem, et Domitianum ad supplicium traxit. Et invidia, qua maius tormentum non invenisse Sipestis aut crebior, avaritia est, itaque relique singulorum, hec est omnium; relique singulos cives afficiunt, hec populum
Abbreviated transcription (Latin):
bomi quoq modeseiq temptentur
atq ad illicitũ uegeant᷑ qͥb mo¬
tib siobstare uirtutis ope nõ uale¬
as quis in optanda sit amissio eaꝵ
rorũ. que hos pariune motus.
giitem fortissimam amisi. Tu
fortissimã dicis feagilem ꝓbat enẽ¬
tus amifisti potiꝰ rem usu ĩ eptam
Sifficilem q custodia tem imitilem
tibi uicins om̃ib ddio sam Iam dor̾re
noctib incipies et dormut ałios sines
Tutissima mͥ arx discupta q
Quomodo eẽt tuca que ꝑnt pp̃e
tecum cogita Ego aut̃ tͥ ostendã ĩubictis¬
simã tũtissimãq artem sine muriõ faie
turib sine ullo ꝓrsus oposo Repappa¬

Expanded text:
i tententur, atque ad illicitum urgeantur; quibus motibus si obstare virtutis ope non valeas, quidni optanda sit amissio earum rerum, que hos pariunt motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tutissima michi arx diruta est. Quomodo esset tuta que periit, ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum appa