comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes .ii. ordo tam difficił ẽ ut ĩRirmos p̃s
recipiat cũ ⁊ illis sat̾faciat ⁊ acrurra¬
te ⁊ deliqͣte. u tu dam iRermuꝰ aut debilis
⁊ ut de me taceam qnͣtos tͥ possũ oñde̾
qͥ de uita delicatissima ad hñc ordĩe
⁊ uata ᷑ ren̾ores ⁊ debiliores nirib. ⁊ ut
de dot milib unũ excipiam unũ tͥ exci¬
pio qͥ c̾te solus sufficit ad oĩm exem¬

Expanded text:
ilis est, ut infirmos non recipiat, cum et illis satisfaciat et accurate et delicate: neque tu tam infirmus aut debilis Et ut de me taceam, quantos tibi possum ostendere, qui de vita delicatissima ad hunc ordinem, et natura teneriores, et debiliores viribus? Et ut de tot millibus unum excipiam, unum tibi excipio, qui certe solus sufficit ad omnium exem
Abbreviated transcription (Latin):
adulter. In ꝓmptũ cã ẽ desidiosus erat.
De t̾rio ẽ illud ap̃ catho. echicam. Plus
uigila semꝑ no sompno deditus esto. Nã
diutna qͥes uiciis alm̃ita m̃strat. Re¬
niq illa duo pͥma sꝑ istud t̾ciũ comitan¬
tur. Nemo .ii. põt ẽẽ sompno bentus qͥn
sit ⁊ ociosus ⁊ desidiosus. De qͣrͣto ilit
apłs. bonũ ẽ nõ manducare carn̾e. ⁊¬

Expanded text:
adulter: Impromptu causa est, desidiosus erat. De tertio est illud apud Catonis Ethicam: Plus vigila semper, nec somno deditus esto. Nam diuturna quies vitiis alimenta ministrat. Denique illa duo prima semper istud tertium comitantur. Nemo enim potest esse somnolentus, quin sit et otiosus et desidiosus. De quarto ait Apostolus: Bonum est non manducare carne
Abbreviated transcription (Latin):
melodie. Uñ ⁊ quidã demones illa ca¬
pũt  sicut dĩ de saule arepticio ⁊ da¬
ud eytharista. Od̾ uidel ille melius
hẽbat qũ iste psallebut ⁊ appollun
delphico. Inuenti sũt ludi nuisiei. ⁊ ille
optiniꝰ musicus ⁊ theologne ⁊ poeta
⁊ eycharista orpheus suã libilmẽ c̾¬
chariiando ꝓseratus ẽ us ad inf̾nũ.
In huiꝰ itu̾i r̾ei argninentũ accipe qd
difficile ĩnemt ᷑ aliquis leius uocis ⁊

Expanded text:
melodiae. Unde et quidam daemones illa capiuntur; sicut dicitur de Saule arreptitio, et David citharista: quod videlicet ille melius habebat, quando ipse psallebat: et Apollini Delphico inventi sunt ludi musici, et ille optimus medicus et theologus, et poeta, et citharista Orpheus suam libidinem citharizando prosecutus est usque ad infernum. In ejus iterum rei argumentum accipe quod diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ ut ⁊ cito molliat ⁊ eito molliatur.
mentes ait Ioꝰ ip̃a libido domat. Et
clandianꝰ. frea lascnus molleseũt cor
qui ab hec malleo nõ ille ẽ malleus
qui tui massam corꝑis usq ad plũbe¬
as xxc̾minauit laminas: ĩmo t̃ assi¬
dux tudendo suꝑ te suam de ce Recit i¬
cudem. Si gͦ id fug̾e ab hoc malleo
exi de fornace f̾rea baby loms insi for¬
te qd̃ absit hiꝰ tam magni ⁊ tam gͥmi
mallei tũsiones assiduas nõ formdas
qui ꝯtͣ ꝓprietates alioꝵ malleoꝵ uichil
glutinare põt sibi dare nicħ̾ nonit. S
t̾ũcta ꝯfrngit ⁊ oĩa ꝯmiunt dissoluit
unu̾sa. Redigꝰ redi ad cruce dm̃ bami¬
landã ⁊ noli ꝑtẽ tuã pon̾e cũ pylato qͥ
cioꝵ irritam̃ta. de uino ꝙ posui ptꝰ¬

Expanded text:
dum; ut et cito molliat, et cito molliatur. mentes, ait Hieronymus, ipsa libido domat. » Et Claudianus: Ferrea lascivis mollescunt cordtibi ab hoc malleo? Nonne ille est malleus, qui tibi massam corporis usque ad plumbeas exterminavit laminas, imo etiam qui assidue cudendo super te suam de te fecit incudem? Si ergo vis fugere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylonis, nisi forte, quod absit, hujus tam magni et tam gravis mallei tunsiones assiduas non formidas, qui contra proprietates aliorum malleorum nihil glutinare potest, solidare nihil novit; sed cuncta confringit, et omnia comminuit, dissolvit universa. Redi ergo, redi ad crucem Domini bajulandum: et noli partem tuam ponere cum Pilato, qui orum irritamenta. De vino, quod posui p
Abbreviated transcription (Latin):
redemptus ẽ uis scire quał fuit ilłe
cõtractis int̾ te ⁊ dm̃ ditrapisti tẽ¬
te a pcc̃o. abstrahens te ab if̾no. ext̾¬
hons te aluto cp̃trahens te ĩ dansto.
craliens ꝑtꝰ te dyabolũ actrahens te

Expanded text:
it ille contractus inter te et Dominum? Distraxisti tete peccato, abstrahens te ab inferno, extrahens te a luto, contrahens te in claustro; trahens post te diabolum, attrahens ad
Abbreviated transcription (Latin):
eusnĩ rex ꝓ nictoria ppłi sm se ip̃m mor¬
ti r̾didit. Nã mutato reg̾ ħ̾itu sarm̃e¬
tã colligẽt castͣ hostiũ ingͥlsus a milite
ꝙ̃ falce ĩ irgio ꝑtusserat int̾fcũs est
Uñ ⁊ tͥ poeticũ. ⁊ nrgia codri decies du¬
ces rõnoꝵ se ꝓ sus ex̾citil moeti deuo¬
nisso ꝑcelelre ẽ Iulius .n. cesar dr̃e soli¬
tus erat. dux qͥ nõ haborat ut militib
panẽ ꝙͣ con̾s militib ĩ mensa posua̾t.
alexand̾ militẽ suũ macedonẽ semo cs¬
fectũ ninis frigore obstupe fc̃m ip̃e in
set stati᷑ destendit ⁊ ĩ sius maĩb corpus
frigore Aupplicatũ ĩ suã sedẽ posunit. pla

Expanded text:
toria populi sui seipsum morte tradidit. Nam mutato regis habitu, sarmenta colligens, castra hostium ingressus, a milite quem falce in iurgio percusserat, interfectus est. Unde istud poeticum: Et iurgia Codri. Decios duces Romanorum se pro suis exercitibus morti devovisse percelebre est. Iulius Cesar dicere solitus erat: dux qui non laborat ut militibus panem quam ceteris militibus in mensa supposuerat. Alexander, militem suum Macedonem senio confectum, nimio frigore obstupefactum, ipse in set, statim descendit et suis manibus, corpus frigore duplicatum, in suam sedem impos
Abbreviated transcription (Latin):
recessit oĩs ꝓsꝑitas successit adu̾litas.
acressit calamitas. Infelicitat quo mo
exangns ĩanis. Erx cibo. rique. frigo¬
re peĩte. fame. O onerosa seruitus. S
cimara suectio sermre .s. ⁊ egere. fa¬
uliari. ⁊ tribulari. hũiliari ⁊ ꝯeuleari.
Deus bone qͥd amarius. ꝙ hond̾sius pau¬

Expanded text:
re cessit, omnis paupertas successit, et adversitas, accessit calamitas, infelicitas quoque mexsanguis, inanis: Aere, cibo, requie, frigore, peste, fame. O onerosa servitus! o amara subjectio! servire et egere, famulari et tribulari, humiliari et conculcari. Deus bone, quid amarius, quid onerosius pau
Abbreviated transcription (Latin):
sugge sangͥnẽ ad sugigendũ. s auelle
eam a eute̾ uelit uosit ⁊̃ semplenã. Uis
extingn̾e libidiñe. amone ligna ab igne
sũt fruenda ĩ ignẽ hiꝰ hõĩs rixosi. ĩnn̾a¬
bilia .ii. sũt panca tñ ex eis ĩ quib ⁊ c̾.
possis ꝯgnosc̾e dimimerabo. Ista lũt g ͦ
ocia. segnicies. sompnnuis. caro. Remina.
uniũ. ꝓsꝑitas. ludus. Carmĩa. forma.
puer: Se p̾mo habes. ocia corꝰ alũt aĩ¬
mus q pascit᷑ illis. Et lucanus. uariam
dant ocia mentẽ. Et qͥdã de nr̃is. In de¬
siderus ẽ oĩs ociosus. ⁊ regła illa bñdicti
ait. Deiositas nuimica aĩe. Et qͥdã de pr̃i¬

Expanded text:
anguinem ad sugendum, sed avelle eam a cute, velit nolit etiam semiplenam. Vis exstinguere libidinem? Amove ligna ab igne, sunt struenda in ignem hujus hominis rixosi? Innumerabilia enim sunt, pauca tamen ex eis, in quibus et caetera possis recognoscere, dinumerabo. Ista sunt ergo: Otia, segnitior somnus, caro, femina, vinum, Prosperitas, ludus, carmina, forma, puer. De primo habes Otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis. Et Lucanus: . . . Variam dant otia mentem. Et quidam de nostris: In desideriis est omnis otiosus. Et Regula illa Benedicti ait: Otiositas inimica est animae. Et quidam de P
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Prete̾a qͥd mag̾ lui mͣi ꝙͣ ordinate¬
.ni. oĩa ĩ nũo ⁊ poude̾ ⁊ mensura disponũ¬
tur. Ibi cibus ⁊ͤ quies ⁊ sompnus ad suffi¬
cienciã nͣlem ĩdulgent ͦ. Iemima 2o. labo¬
res ⁊ nigilie a nẽmine supͣ iures extor¬
quent᷑. s oĩa mensurate Riũt. simplici
eĩ iuctu ⁊ uestitu uita sustentat ᷑. natu

Expanded text:
ita ordinatenim omnia in numero, et pondere, et mensura disponuntur . Ibi cibus, et quies, et somnus ad sufficientiam naturalem indulgetur. Jejunia vero, labores et vigiliae, a nemine supra vires extorquentur; sed omnia mensurate fiunt. Simplici enim victu et vestitu vita sustentatur, nat
Abbreviated transcription (Latin):
seena. nõ circus. nõ theatrũ nõ amphi¬
tentrũ. nõ amphicirrus. nõ forũ. nõ
platea. nõ gignariũ. nõ harena sñ eo
resonabat᷑. Nosti helynãdũ si quis nõ¬
nouit hoĩem si tñ hoĩem. Ite eĩ dam
natus erat hõ ad laborandũ ꝙͣ aius
ad uoland̾. cireuiens t̾rã ⁊ ambłans
eã q̃rens qñe deuorat. aut adulando
ant obiur gando. ecce ĩ claustro clau¬
sus ẽ tui totus mũdus solebat ẽẽ nõ

Expanded text:
 theatrum, non amphitheatrum, non amphicircus, non forum, non platea, non gymnasium, non arena sine eo resonabat. Nosti Helinandum, si quis novit hominem, si tamen hominem. Neque enim tam natus erat homo ad laborem, quam avis ad volandum , circumiens terram, et perambulans eam, quaerens quem devoraret , aut adulando, aut objurgando. Ecce in claustro clausus est, cui totus mundus solebat esse non
Abbreviated transcription (Latin):
nos obscena peccĩa mores. ĩ tulit᷑ ⁊tur¬
pi fregerũt scła luxui. Omcie molles.
Sic̃ aũt ꝓsꝑitas actrahit ad pcc̃m. sic płm¬
q adu̾sitas rethit a pec̃o. Uñ gͥg̾. aliqñ¬
nos mũdus retͣhit u deo. nuĩc tantis adu̾¬
sitatib plenꝰ est ut nos mittat ad deũ.
uenire ⁊ ꝓtꝰ amatores tuos nõ currdo.¬

Expanded text:
nos obscoena pecunia mores Intulit, et turpi fregerunt saecula luxu Divitiae molles. Sicut autem prosperitas attrahit ad peccatum, sic plerumque adversitas retrahit a peccato. Unde Gregorinos mundus retrahit a Deo, nunc tantis adversitatibus plenus est, ut nos mittat ad Deum. venires, et post amatores tuos non curr
Abbreviated transcription (Latin):
uis sit difficile. ꝙͣ facile est cãdere
opus hic labor est ⁊ c̾ nõ dixit hoc mi¬
possibile ẽ. S hoc inqͥt opus hic labor
ut resurgas. Nã si resurg̾e̾ ẽ hodie
difficile. cras erit difficiliꝰ. qui nõ est
hodie cras minꝰ aꝑtus erit. qm̃ añt

Expanded text:
 tam difficile, quam facile est cadere. opus, hic labor est. . . . Non dixit, hoc impossibile est, sed Hoc, inquit, opus, hic labor ut resurgas, nam si resurgere est hodie difficile cras erit difficilius. Qui non est hodie, cras minus aptus erit. Omne aut
Abbreviated transcription (Latin):
G. lamentacõnes ⁊ ueli. lamentacio
tbi ꝓposui ut ab eo fuge̾s. la mentacõ¬
nes ꝓposui ut ad eas ꝯfuges. Carmẽ
uo nec posmi. ut remota oĩs rei lete me¬
moria. nłłi tnͣsicorio dulcori cor tuũ op¬
poni̾es. S ꝙ dinte suꝑ Rlũĩa babylouis
sed̾e cognosces. fleres. plorai es: geme¬
res ⁊ ĩ eiꝰ salicib organa suspende̾s ⁊ te
torũ penitus medullitus expone̾s dolori.
illd̾ impleas p̾ceptũ. exite de babilone. fu
quo attractiua illa cauda draconis cũ
sua t̾cia ꝑte stelłaꝵ te ⁊̃ secũ traxit
cui deus deda̾t luc̃e sapĩe. splendorem
scĩe. iubar. intellectꝰ ut cũ stellis stanti¬
b luce̾s si uelles in ꝑpetuas et̾uitates.
nõ ꝑco tibi fr̃ am̃atissime ut tͥ ꝑcat

Expanded text:
Ob lamentationem et vae. Lamentatio tibi proposui, ut ab eo fugeres; lamentationes proposui, ut ad eas confugeres. Carmen vero nec posui, ut remota omnis laetae rei memoria, nulli transitorio decori cor tuum apponeres, sed quandiu te super flumina Babylonis sedere cognosceres, fleres, plorares, gemeres, et in ejus salicibus organa suspenderes , et te totum penitus medullitus exponeres dolori. illud impleas praeceptum: exite de Babylone, fugQuomodo attractiva illa cauda draconis cum sua tertia parte stellarum te etiam secum traxit, cui Deus dederat lucem sapientiae, splendorem scientiae, jubar intellectus; ut cum stellis stantibus luceres, si velles, in perpetuas aeternitates? Non parco tibi, frater amantissime, ut mihi et
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ tanto ꝯłpectiuis ĩ se cͥmen ht̃ qnͣto
maior qͥ peteat hẽtmr. ep̃oꝵ nomen ⁊
officiũ uen̾tibile eẽt si tanta impleri¬
tur lollicitudine quͣta int̾dũ petitur.
tur ut dm̃ coberent᷑nt stĩ si exactio¬
tem putarent. In domib p̾latoꝵ ⁊ pͥn¬
cipñ oĩa hodre uenalia. Rrust᷑ ap̾ cũ¬
mente ꝯfidis. ip̃e licͥet uemas musis
comitatus homere: Si uicħ actuberis
hostiarios cherbero duriores. apud
in Reros tñ cħ̾berus ut aũt umis ẽ.
s it łũt du̾iticula curiaꝵ tot chei¬
beri. tota stũt familia siut moriet
ant larrat Uetus ꝓu̾biũ est. uncue
catos quo ⁊ ip̃m silenciũ uenale ⁊ ħ
fortassis a demostene acceꝑũt qui cũ
aristodinũ auctore fabulaꝵ int̾rogas¬
set quͣtũ m̾cedis uti ag̾e̾t accepisset
⁊ hudisset talentũ. at ego ait demos¬
cenes plus accepi ut tate̾m. Cansi¬
dicoꝵ lingna dampnifica est insi eã
ut dici solet. Rimiłs argenteis uenciat¬

Expanded text:
 tanto conspectius in se crimen habet, quanto maior qui peccat habetur. Episcoporum nomen et officium venerabile esset, si tanta impleretur solicitudine, quanta interdum petitur tur ut domini, colerentur tem putarent. In domibus praelatorum et principum omnia hodie venalia sunt: frustra apud cuniente confidis. Ipse licet venias musis comitatus, Homere, Si nihil attuleris,me vidisse ostiarios cerbero duriores. Apud inferos tamen, cerberus, ut aiunt, unus est. Sed quot sunt diversicula curiarum, tot cerberi. Tota enim familia aut mordet, aut latrat. Vetus Proverbium est: « Vacuae catos quoque et ipsum silentium venale est. Hoc fortassis a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodinum authorem fabularum interrogasset, quantum mercedis uti ageret accepissetet respondisset, talentum. At ego, ait Demosthenes, plus accepi, ut tacerem. Causidicorum lingua damnifica est, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincia
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥd̃ m ꝑxiior fr̃e meo. Nusꝙͣ u̾o ro¬
tus assinͣ ubi abest Rr̃ m̃s dimidiũ .ii.¬
ẽ aĩe mee fõne dñe eu iubes diligi in
tota aĩa. Nũo gͦ tota aĩa mea tẽ dili¬
get uisi utͣ ei medietas te diligut. no
eĩ bñ dilig̾is ad medietate. ut g ͦ te co¬
tus diligam fac oro ut te diligat ⁊ fr̃
m̃s. si uis ut seq̃tur te ⁊ fr̃ m̃s obsecro.¬

Expanded text:
ximior fratre meo? Nusquam ego totus adsum, ubi abest frater meus, dimidium scilicet animae meae. Nonne, Domine, te jubes diligi in tota anima? Quomodo ergo tota anima te diliget, nisi utraque ejus medietas te diligat? Non enim bene diligeris ad medietatem. Ut ergo te totus diligam, fac oro ut te diligam, et frater meus. Si vis ut sequar te, sequatur, obsecro
Abbreviated transcription (French):
natura.o iuotencia ꝯsuetuamis qnͣda
ẽ tua potenͣ q̃ de lib̾tate facis seritu¬
tẽ de morbo ꝯplexionẽ. de uolũtate
nct̃itatẽ. de casualib nͣlia. de ꝯtingen¬
tib ĩpolsibilia. Uis g euodare hũc fu¬

Expanded text:
natura. O violentia consuetudinis, quanta est tua potentia, quae de libertate facis servitutem, de morbo complexionem, de voluntate necessitatem, de casualibus naturalia, de contingentibus impossibilia! Vis ergo evadere hunc fu
Abbreviated transcription (Latin):
te nõ tanꝙͣ cecũ disputans. s tanqu
decũ ꝯuutans q̃ mecũ supputo ⁊ fratri
meo ĩpnto. Adhuc .n. fr̃ m᷑s mẽdicat
siliqͥas porcoꝵ I regione illa ĩ qͣ fames
out is moritͭ  ubi egestas ĩcipit nec
desut n ͨ recordac ᷑ mnRebx quͣti nõ solũ¬

Expanded text:
te, non tanquam tecum disputans, sed tanquam tecum computans, quae mecum supputo, et fratri meo imputo. Adhuc enim frater meus mendicat siliquas porcorum in regione illa, in qua fames oritur, nec moritur; ubi egestas incipit, nec desinit; nec recordatur
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾acora ꝯsilia sequat ᷑ ⁊ uicem geͥ¬
rere medicoꝵ qui morbos curant̾ nẽ
ex manicõne imiplotis nũc reRetio¬
tie ĩuacius ⁊ dołorem ⁊̃ sedant. nũc ⁊̃¬
cautlo nũc Romentis. si .n. eythirẽ¬
di alu ꝙ fidicines młta diligencia
ꝓcurant qũo oberrantis corde ꝯpes¬
cant uiciũ ⁊ alii ꝯcordem reddant. qnͣ¬
ta sollicitudine o pͥncipem mod̾ari ut
sb̾ditos reddat .q. unamines ⁊ unins mo¬
ris hĩtantes in domo. c̾tũ est añt qd̃
tucius ẽ cordas remitti simpliꝰ ꝙͣ inten
ad penẽ pͥnceps ad p̾mia uelox. ⁊ dole¬
at quociens cogit᷑ eẽ Rerox. quoꝵ al

Expanded text:
moderatiora consilia sequatur, et vicem gerere medicorum, qui morbos curant, nunc ex inanitione in repletis, nunc refectione in vacuis et dolorem sedant, nunc cauterio, nunc fomentis. Si enim cytharedi aliique fidicines multa diligentia procurant, quomodo oberrantis chorde compescant vitium et aliis concordem reddant? Quanta solicitudine oportet principem moderari, ut subditos reddat quasi unanimes et unius moris habitantes in domo? Certum est autem quod tutius est chordas remitti amplius, quam ad penam princeps, ad premia velox et doleat quotiens cogitur esse ferox. Quorum al
Abbreviated transcription (Latin):
cpͣtar hat orgauizat cogitac̃o p̾salte¬
rizat or̃o denoco lirat᷑. nicħ .n. tibi
 carmini. nõ ẽ eĩ tibi cantare canti¬
muitas nom̃ ene. nicħ t̾ͥ ⁊ salne qͥ nõ
saluas ꝯmendata. Dũ mandata nõ ser¬
nas dũ te nõ ꝑas ad indiciũ. nõ ꝯꝑas

Expanded text:
t, et organizat cogitatio, psalterizat oratio, devotio lyrizat. Nihil enim tibi et carmini. Non est enim tibi cantare cantimutas nomen Evae; nihil tibi et salve, qui non salvas commendata, dum mandata non servas, dum te non paras ad judicium, non comparas
Abbreviated transcription (Latin):
licbor dr̃ .q. legis ictor qr ad esꝰ spectat
rrendũ. Uñ ⁊ antiqͥtus illi ruiꝰ manu
uidex ĩ nocens nocentẽ punit cũ reo¬
gladus ĩmmẽt dicebat  obtemꝑa le¬
gis arbario uł legem imple ut᷑ uł sic
mansuetudo u̾boꝵ pimiendi rei tristi¬
ciam mtigaret. Cũ gͦ milites sit ma¬
nus corꝑu᷑ pablire ptartis illiꝰ plicipis

Expanded text:
s spectat riendum. Unde et antiquitus illi, cujus manu judex innocens nocentem punit, cum gladius immineret, dicebatur: Obtempera legis arbitrio, vel legem imple, ut vel sic mansuetudo verborum puniendi rei tristitiam mitigaret. Cum ergo milites sint manus corporis publicae potestatis, illius principis
Abbreviated transcription (Latin):
ris e̾ milit̾e in crastiua ꝯsecñdũ totã
noct̾e̾ p̾cedentẽ ꝑnigilem ĩ or̃onib duc̾e
⁊ uec iacendi uec Redendi d hr̃e lnam
isi forte repentine ĩfirnutatis uecitai
coegerit. s dota nocte stantẽ orarẽ
cuiꝰ ẽ homo c̾acõne ⁊ redempt̃õne.

Expanded text:
ndum, totam noctem praecedentem pervigilem in orationibus ducere, et nec jacendi, nec sedendi habere licentiam; nisi forte repentinae infirmitatis necessitas coegerit, sed tota nocte stantem orare. jus est homo creatione et redemptione.
Abbreviated transcription (Latin):
est iux̃ illd̾. nũꝙͥ qui cxcidit nõ resur¬
get .i. nõne qui potuit cade̾ põt resui¬
nõ resurg̾e. hoꝵ duo media hõis sũt. hõ
n. cadit ⁊ resurgit ⁊ it̾m cecidit ⁊ it̾m
resurgit. sturẽ uo abłq casu solms
angeli ẽ. nõ resurg̾e̾ uo solius dẏaboli.¬

Expanded text:
est, juxta illud: Nunquid qui cecidit non resurget? Id est, nonne qui potuit cadere, potest resurnon resurgere. Horum duo media hominis sunt. Homo enim cadit et surgit; et iterum recidit, et iterum resurgit, stare vero absque casu solius angeli est; non resurgere vero solius diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
tiit sacrificus aut ĩ spñalib ut sũt
nura q̃ sacris reb ꝯpetũt q̃ temera¬
re sacrilegiũ est mortẽ exꝑiendũ. R¬
rũ aũt sacraꝵ ĩmimitates ꝯuellere
inf̾ng̾e̾ md̾m est. Cultus sui maxĩe n
ꝯꝑancia ꝯsistit. marchũ cathone eodẽ
uno quo remiges ꝯtentũ fuisse tra¬
dũt. Gaius curius sabinoꝵ nctor no¬
lens agros suos ⁊ senatus ꝯsulto um¬
pliari g̾galiũ porcione ꝯtentus fuit.
inalũ cͦurem diceus ẽẽ euinõ sat̾ eẽt¬

Expanded text:
aut sacrificiis aut in spiritualibus, ut super aut sacrificiis aut in spiritualibus, ut super iura que sacris rebus competunt, que temerare sacrilegium est morte expiandum. Rerum sacrarum immunitates convellere, insurgere in deum est. Cultus sui maxime in temperantia consistit. Marcum Catonem enim eodem vino quo remiges contemptum fuisse tradunt. Gaius Curius Sabinorum victor, nolens agros suos ex senatus consulto ampliari, gregalium portione contentus fuit, malum civem dicens esse, cui non sat
Abbreviated transcription (Latin):
tur fut ł ꝑsonis ꝯͥ sistat aat n etꝰ
In ꝑsonis aũt a natura aut ab officio
aut a morib a ꝯdicõne aut a fortuna
Natura ut ꝑentes cognati ⁊ affines
olficiũ ẽ deb̾itũ exequedi q̃ uincmq ex
nistitutis aut morib agenda sũt quoꝵ
hũano iure descendũt. publico officio
tanta debet᷑ rene̾ncia qnͣta ẽ enunẽ¬
cia cuo̾l magr̃atus. mos ẽ mentis
hĩtus ex quo singłoꝵ oꝑum assiduitas
manat hic uͥtutes ⁊ incia eque com¬
plectit᷑. Uñ bonos ⁊ malos mores dici¬
mus moratos sũ morigeros a bono¬
moresos a mala noĩanñis. ꝯdicio est
status ꝑsone fortuitus quo aut ĩ adu̾¬
sis autͥ ĩ ꝓsꝑis degit᷑. In hus añt qui
dĩna iuira m̃istrant d̾a p cet̾is aut
honorat᷑ at sꝑnitur eũ illoꝵ henorẽ
⁊ ꝯtemptũ ꝓrist reputet dicens. qui
nos sꝑut me sꝑut. ⁊ qui nos recipit
me recipit. Rene̾ncia q̃ in reb ꝯsistit
aut in corͣlib est ut edib ⁊ locit sacri

Expanded text:
tur aut in personis consistit aut in rebus. In personis aut a natura aut ab officio aut a moribus aut a conditione aut a fortuna. Natura, ut parentes, cognati et affines. Officium est debitum exequendi que unicuique ex institutis aut moribus agenda sunt quorum ab humano iure descendunt. Publico officio tanta debetur reverentia, quanta est eminentia cuiuslibet magistratus. Mos est mentis habitus, ex quo singulorum operum assiduitas manat. Hinc virtutes et vitia eque complectitur: unde bonos et malos mores dicimus, moratos smorosos a malo nominamus. Conditio est status personae fortuitus, quo aut in adversis, aut in prosperis degitur. In his autem qui divina iura ministrant, deus pre ceteris aut honoratur aut spernitur cum illorum honorem et contemptum, proprium reputet dicens: Qui vos spernit me spernit et qui vos recipit me recipit. Reverentia que in rebus consistit aut in corporalibus est, ut in edibus et locis sacris,
Abbreviated transcription (Latin):
tati ꝯsnetudm̃e adiũgens te fecisti
qͣtriduanũ. tinimlatus es opp̾ssus ob¬
stinacone. ħ est .i. tumba q̃ suppomi¬
ne natũ speres cũ tñ nõ
ꝑandi. nam sicut maladeñs caym qui
desꝑauit. Ita maledcũs om̃is peceat

Expanded text:
tati consuetudinem adjungens, te fecisti quatriduanum, tumulatus es, et oppressus, obstinatione. Haec est enim tumba, quae supponinimium speres, cum tamen non perandi. Nam sicut maledictus Cain qui desperavit, ita maledictus omnis qui peccat
Abbreviated transcription (Latin):
Pii. nc̃ de militib uideamꝰ qͥ magn
aplłant᷑. Nullus ẽ ut ait negecis ue¬
natus ꝙ̃ oporteat uł pła uł meliora
scire ꝙ̃ pͥncipem. xp̃ianus pͥnceps mi¬
lites mag̾ ⁊i ẜide morib qmͣ a uiris debet
eluge̾. nr̃i aũt milites hodie sic ad bella
.q. nd nuptias de albati ꝓcedũt. In cas¬
arnus. nõ sũt q̃ faciũt militẽ tam cor

Expanded text:
nunc de militibus videamus, qui manus appellantur. Nullus, ut ait Vegetius Renatus, quem oporteat vel meliora scire, quam principem. Christianus princeps milites magis a fide et moribus, quam a viribus debet eligere. Nostri autem milites hodie sic ad bella, quasi ad nuptias, dealbati procedunt. In casarmis. Duo sunt, quae faciunt militem, tam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ exigit. imqͥssimũ indicuã ẽ ꝓtelari.
gelioꝵ scrĩpture t̾ribiles añ Redem in¬
dicis deponent᷑ ibi q ab micio unciũ¬
us ad ẜm̃e ꝑ maneant nͨ amouean¬
tur nisi siña recitata quo tocuis ꝯsisto¬
ru latitudo dei ip̃ius repleta p̾sencia
oĩb ad sacrosc̃a ͦ scͥpturas metũ intu¬

Expanded text:
dicium protelari. geliorum Scripturae terribiles ante sedem judicis deponantur, ibique ab initio usque ad finem permaneant, nec amoveantur, nisi sententia recitata; quo totius consistorii latitudo Dei ipsius repleta praesentia, omnibus ad sacrosanctas Scripturas metum incu
Abbreviated transcription (Latin):
est a nemine acciꝑe passim uililtiũ
aũt de talib ait laur en ciꝰ medio¬
lanesis ep̃c ubi publicos exactores des¬
cribit. piblicanus inqͥt ẽ caput rapi¬
ne lux molencre p̾do sñ pudore uredicꝰ
ext̾iuam ĩmanior furĩb. Nam Rur ti
quis eo iniqͥor qui u̾bis iustitie instici¬
am dampnat ⁊ armis ĩuocencie spoli¬
at. nulnerat. occidit innocentes lege
uti legẽ ꝑimit. ⁊ dũ alios urget ad
legeni alios deicit. publicanoꝵ  a

Expanded text:
est a nemine accipere, sed passim uilissimumde talibus ait Laurentius Mediolanensis episcopus, ubi publicos exactores describit. Publicanus, inquit, est caput rapine, lex violentie, predo sine pudore, medicus exterminii, immanior furibus. Nam fur timQuis eo iniquior, qui verbis iustitie iustitiam damnat et armis innocentie spoliat, vulnerat, occidit innocentes? Lege utique legem perimit et dum alios urget ad legem, exlex est. Publicanorum a
Abbreviated transcription (Latin):
distihoddie. satis inqͥt. ꝙͥ heri: siłr sacis. Non
q̃ro inqͥl de quͣtitate. s de qͥlicate. qͥd come¬
disti heri. ꝙͥ hodie. heri inqͥt comedi pisa ⁊
obera. hodie olera ⁊ pisa. cras aũt comedã
pisa cũ olerib ptꝰ cras oła cũ pisis. Uide gͦ
ꝙ pulcro circuitu eandẽ sm̃am cirꝯduxit¬

Expanded text:
disti hodie? Satis, inquit, quid heri? Similiter satis. Non quaero, inquit, de quantitate; sed de qualitate: quid comedisti heri, quid hodie? » -- « Heri, inquit, comedi pisa et olera, hodie olera et pisa; cras autem comedam pisa cum oleribus, post cras olera cum pisis. » Vide ergo quam pulchro circuitu eamdem sententiam circu
Abbreviated transcription (Latin):
cuis ꝙͣ usticie uacat ⁊ ita ĩ ppłm dͣ¬
baccant᷑ ut ꝙ relinqͥt unus alu nõ dno¬
rent᷑ anffre tanꝙͣ ad ħ ꝯstienti sint ut
residuũ lotuste ꝯmedat bructus. olłi¬
ciali cesaris msi ĩ oĩle atqͥeneris cesa¬
mactũ. ⁊ cũ astas hĩta mod̾ac̃one incul¬
pate tutele uini ui repelse̾ liceat cõ¬
re no licet. hec añt oĩa ĩ pͥncipem re¬
dñdant. Singłi quippe tenẽt᷑ ad sĩngła
pͥncipi uo onera incũbũt inuu̾sa. pri¬
reps añt legis nexib dr̃ absolutut nõ¬

Expanded text:
stitie vacat et ita in populum debacchantur, ut quod reliquit unus, alii non morentur auferre; tamquam ad hoc instituti sint, ut residuum locuste comedat brucus. Officiali cesaris nisi in omnibus acquieveris, cesain actis. Et cum alias moderatione inculpate tutele vim vi repellere liceat, conre non licet. Hec autem omnia in principem redundant singuli quippe tenentur ad singula, principi vero onera incumbunt universa. Princeps autem legis nexibus dicitur absolutus, no
Abbreviated transcription (Latin):
peras plutharcũ ninendi habes anc¬
torem alioqnͥ p̾sentẽ opłam testẽ
blica ut plutharto placet corpus ꝙ
quoda mod̾amine rõnis q̃ .n. ad reli¬
goonẽ ꝑtinẽt uitem ar̃e obtinent. pͥn¬
ceps cũpnd est hiꝰ corpis uni sł uttͣns
deꝰ i⁊ hus qui uuoes dei agnũt ĩ t̾ris. cor¬
dis añt locũ sauatus obtinet. oculoꝵ
assistũt pͥncipi latib assiłant᷑ q̃sto¬
cole sũt . ex hns gͦ qͥtuor illa łñt qe
plucharcus pͥncipib incultare cona¬

Expanded text:
peras, Plutarchum vivendi habes auctorem. Alioquin praesentem epistolam testem blica, ut Plutarcho placet, corpus qquodam moderamine rationis. Que ad regimen pertinent, vicem anime obtinent; princeps caput est huius corporis, uni subiecti deo et his qui vices dei agunt in terris; cordis locum senatus obtinet; oculorum, assistunt principi, lateribus assimilantur. Questocole sunt. Ex his ergo quatuor illa sunt, que Plutarchus principibus inculcare cona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑainci bi assiseũt. Rlui a ꝯlichi mores
forment ͦ. ⁊ qui tangit picem inqͥnabi¬
tur ab ea. uta ꝯspiba uł ꝯtacta liuorẽ¬
ducit ab una ita quidẽ legati apłice
sedis ĩ ꝓuncus debachantur acsi ad
eccam flagellandã eg̾ssue sit sachanas
a facie dm̃i. acceptores ꝑłonaꝵ ⁊ qiͣ qdã¬

Expanded text:
principi assistunt. Nam a convictu mores formantur et qui tangit picem inquinabitur ab ea. Uvaducit ab uva . Ita quidam legati apostolicae sedis in provinciis debacchantur, ac si ad Ecclesiam flagellandum egressus sit Satanas a facie Domini, acceptores personarum, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
ne tam frop̃ti uimis anxius cogita¬
ret. Sic cogitabũdus ⁊ tristis obuiaut
comiti. miratus comes traxit eũ in
ne celauis a me. ego .n. te bñ uindica¬
bo. si in egestate es ego tͥ sbueniam.
Qui rondit. uicħ nẽce hẽo. de nlło con¬

Expanded text:
ne tam frequenti nimis anxius cogitaret, sic cogitabundus et tristis obviavit comiti. Miratus comes traxit eum in ne celaveris a me, ego enim te bene vindicabo; si in egestate es, ego tibi subveniam. Qui respondit: Nihil necesse habeo, de nullo con
Abbreviated transcription (Latin):
Imeyamuse aͥ ego ⁊ mitalił fedus
qui prins mor̾etur intͣ .xxͣx. dies si pos¬
sec ad sociũ suũ rediret nicħ ei ĩ apꝑi¬
cione sua t̾roris meuciens. s blande
li cłico rõne ponet de cotidianis expe¬
sis ⁊ de magna sũma imimucile suign¬
los nũanos ⁊ obolos exig̾e̾t qui ĩ qũos
usus abissent. Ratalis aũt tam mi¬
nutas rõnes redde̾ mͥ nõ ꝯsueu̾at.
quippe: cui ego tanꝙͣ mͥ credebam
me ꝓuidencie cũ ĩ reddenda rõne de¬
fice̾t᷑ se ꝙ anditu qͦ horrendũ ẽ de

Expanded text:
Natalis foedus s prius moreretur, intra 30 dies, si posset ad socium suum rediret, nihil ei apparitione sua terroris incutiens, sed blande li clerico rationem poneret de quotidianis expensis, et de magna summa minutatim singulos nummos, et obolos exigeret, quo et in quos usus abissent. Natalis autem qui tam minutas rationes reddere mihi non consueverat, quippe cui ego tanquam mihi credebam, mae providentiae, cum in reddenda ratione defice
Abbreviated transcription (Latin):
pͥħoꝵ de ingͥlłu aĩaꝵ ad corꝑa ⁊recessu
a corꝑib ⁊ de locis in̾ioꝵ latius expo¬
lui ut meliꝰ intellecti facilius cauean¬
tur. Ita de oraculo appollmis de quo ma¬
crobius errorẽ suũ uitit ꝯfirmare
⁊̃ hũc modũ. ¶ Egit ͦ in libro iob .u. ui
uitane spẽm tuã nõ pfcabis. Sermo opor
tutus ẽ ꝑsone ad qsͣ loquimͫ uiłitatores

Expanded text:
regressu a corporibus, et de locis inferorum latius exposui, ut melius intellecti caveantur. Itaque de oraculo Apollonis, de quo Macrobius errorem suum nititur confirmin hunc modum. Legitur in libro Job, cap. V: Visitans speciem tuam, non peccabis. Sermo opportutus est. Personae ad quas loquim
Abbreviated transcription (Latin):
mãifesta opis sequela ꝯmittat . Solus
nt aquilus diffut est cũ aliud agitur
⁊ aliud fiłatur. malus qñ fit in iten¬
cõne nocendi ⁊.ꝙ ĩ icesidus nocet do¬
lus gͥ qr ex timore ẽ adu̾satꝰ fortitu¬
dii. Contumnelia uo prudencie q̃ dicit
sibi ip̃i ⁊ qͥd suꝑbis t̾ra ⁊ einis ĩ muria
temꝑancia nõ adnictis uoleus ĩ fre
alu qd̃ sibi nołłet ab alio irrogari u
iusticiam ĩiusticia excludit facĩens alii
siddit diu̾sos puto ad oĩa ꝯĩt᷑ refe̾ndũ

Expanded text:
manifesta operis sequela comitatur. Dolus, ut a quibusdam diffinitur, est cum aliud agitur et aliud simulatur. Malus, quando fit intentione nocendi et quasi insidiis nocet. Dolus igitur, quia ex timore est, adversatur fortitudini. Contumelia prudentie, que dicit sibi ipsi: Quid superbistemperantia non admittit, nolens inferre alii, quod sibi nollet ab alio irrogari. Injustitiam justitia excludit, faciens aliis, addit diversos, puto ad omnia communiter referendum;
Abbreviated transcription (Latin):
ceps bomis est. ⁊ imex ĩ corruptus cmiꝰ
siña ex ꝯtemplacõne assidna pmago ẽ
enuitatis. est .ii. publice equitatis niidex
est equitatis sermis ⁊ ĩ eo ꝑsonã publi¬
cam gerit qd̾ oĩ ĩuirias ⁊ dampna cor¬
iigit᷑ ⁊ oĩa cͥmina media eiitate punt
cuiꝰ officiũ ẽ illis qͥ uinurũ possũt płi
niũ ꝓdesse ⁊ ipn in sacra scriptura co¬
lũbẽ gladina appllatur qr sũ felle rixa¬
tur sũ iracũdia ferit. ⁊ cũ dnnicat a¬
maritudm̃e nlłan recipit. Fiam ut ait
cicero orator eg̾gis sic̾ bex ꝓsequit cul¬
uas sũ odio ꝑsanaꝵ: ita princips fat̾e¬

Expanded text:
ceps bonus est et iudex incorruptus cuius sententia ex contemplatione assidua, imago est equitatis. Est enim publice equitatis iudex et equitatis servus et in ea personam publicam gerit, quod omnium iniurias et damna corrigit et crimina omnia media equitate punit; cuius officium est, illis quinde et in sacra scriptura columbe gladius appellatur, quia sine felle rixatur, sine iracundia ferit et cum dimicat, amaritudinem nullam recipit. Nam, ut ait Cicero orator egregius, sicut lex persequitur culpas sine odio personarum, ita et princeps
Abbreviated transcription (Latin):
replicat. nĩqmͣ .ii. hũilitas satis uie¬
tur ꝯmendata pucipib. qr disficilli¬
mũ est ut gͣdus hioeis nõ ꝑiat tumo¬
rem in rĩo ip̃nis p̾łidentis. t̾ar qͥnũ
.n. a regno suꝑbia deiecit. In iuix aũt
rõno cãutũ est nt qui ius reddit se
nõ paciat᷑ pliceꝑs sicut mediei nũꝙͣ¬

Expanded text:
replicat; nunquam enim humilitas satis videtur commendata principibus, quia difficillimum est, ut gradus honoris non pariat tumorem in animo ipsius praesidentis. Tarquinium enim a regno superbia dejecit. In jure autem Romano cautum est, ut qui jus reddit, se non patiatur. Principes sicut medici nunq
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ꝑcc̃oꝵ snoꝵ penas luxnces bałtis
appere solent ĩ eo hĩtu ĩ quo pͥua
mrerant .i. rustici ĩ rusticans. mi¬
lites ĩ militari. sicut uulgus alsere
solet de familia hellikrmide q̃ hen¬
rabilẽ ꝙ ip̃e audierat ab ilso qͥ ui
nico. Dicebat .ii. ioh̾is iste loqliens
de hac re ad p̾fatũ ep̃m ss in¬

Expanded text:
lugentes multis apparere solent in eo habitu, in quo prius vixerant: id est rustici in rusticano, milites in militari, sicut vulgus asserere solet de familia Hellequini, de qua Henrabilem, quam ipse audierat ab illo qui vinico. Dicebat enim Joannes iste loquens de hac re ad praefatum epi
Abbreviated transcription (Latin):
uł ad dext̾am declmare est mrtutib
ip̃is uehement᷑ insist̾e̾ ⁊ ĩ iurtutis oꝑib
que ĩ niũdo ꝯsistit modũ excede̾. Uñ iu¬
uenal̾ insani sapiens nom̃ feret equs
miqui. ult᷑ qui satis est Uirtutẽ si pe
la modestiam deserit: e ip̃e a trami¬
re uirtutis xxcedit. om̃is aũt nehem̃¬
cia salutis inimica est ⁊ excelłus oĩt
iu culpa. bonaꝵ q reꝵ ꝯsuetudo numia
pessima est. Ułi sałon. Noli ẽe niuus¬

Expanded text:
am ad dexteram declinare, est virtutibus ipsis vehementer insistere, et in virtutis operibus, quae in modo consistit, modum excedere. Unde Juvenalis: Insani sapiens nomen feret, aequus iniqui, Ultra quam satis est, virtutem si pela modestiam deserit, eo ipso a virtute recedit. » Omnis autem vehementia saluti inimica est, et excessus omnis in culpa, bonarumque rerum consuetudo nimia pessima est. Unde Salomon: Noli ni
Abbreviated transcription (Latin):
bus ĩ formis talib homistate. Iux illus
tum ⁊ ĩ libidine p̾potentẽ. Bemones gͥ
ĩ equos tũlformati signͣt cessores suos
monstrauit carbonarius comiti cui¬
dam̃ niuernensi. erat .ii. carbonaruis
iste uir pauꝑ in scło. S dmes in deo re¬
ligresus ⁊ tiniens deũ ob qd̃ ⁊̃ familia¬
ris erat p̾fato comiti. hic dũ nocte qͥdã
iugilaret ⁊ custodiret fossam suã car
feĩa nuda currens apꝑuit. ⁊ ꝑtꝰ eam
eques qͥdam equo ingro insideus eua¬
gmato gladio uelorit̾ eqͥtans ut fugi¬
intẽ apphendẽt mlr̃em. que dũ fugi¬
Uns fossam cireuiret: ꝯprehonsa est
ab eo ⁊ ꝑfossa gladio. ⁊ statim .q. mor

Expanded text:
um tum, et in libidine praepotentem. Daemones igitur in equos transformati, significant sessores suos monstravit carbonarius comiti cuidam Nivernensi. Erat enim carbonarius iste vir pauper in saeculo, sed dives in Deo, religiosus et timens Deum. Ob quod etiam familiaris erat praefato comiti. Hic nocte quadam cum vigilaret et custodiret fossam suam carbm femina nuda currens apparuit, et post eam eques quidam equo nigro insidens, evaginato gladio velociter equitans, ut fugientem apprehenderet mulierem: quae dum fugiens fossam circumiret, compressa est ab eo, et perfossa gladio,
Abbreviated transcription (Latin):
młtis pͥuibegus gaudeat ñ p̾textu
milicie legom dñi ꝑ mittit᷑ ignorare.
d ⁊ pͥnceps xp̃ianissimꝰ legib luis in¬
dicit ne dedignent᷑ pͥncipẽs sacros
canones nut᷑ari. Iitutilis est .ii. oĩs
ꝯstitucio pͥncipis si nõ est ecc̃astice̾
disciꝑ lie conf̾orimis. C equit᷑ ⁊ hebit
secũ leget q illud oĩb dieb inte sue.
hinc est qd̾ in lr̃ĩs quas rex rõnoꝵ mi¬
sisse legit᷑ ad regem fnͣcoꝵ hortans eũ
nt liberos suos lib̾alib disciplmis in¬
strui fac̾et. adieçit int̾ cec̾a. Rex ilłic¬
dixit si eas aũt sapientes regge̾nt ant
eaꝵ rectores sapr̃e stide̾nt. Sapĩa dicit¬

Expanded text:
ilegiis gaudeat; nec praetextu militiae legem Domini permittitur ignorare. Sed et princeps Christianissimus legibus suis indicit: « Nec dedignetur princeps sacros canones imitari. Inutilis enim est omnis constitutio principis, si non est ecclesiasticae disciplinae conformis. » Sequitur: Et habebit secum, legetque illud omnibus diebus vitae sHinc est quod in litteris, quas rex Romanorum misisse legitur ad regem Francorum, hortatur eum, ut liberos suos liberalibus disciplinis instrui faceret; adjecitque inter caetera: « Rex illitdixit, si eas aut sapientes regerent, aut earum rectores sapientiae studerent. Sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
plicare carres aut᷑ nolucrẽs rapa¬
des aur bestias truces aũt q̃l pͥor¬
tenta nature. de hystrionib añt ⁊̃
nuinis scruris ⁊ lenonib ⁊ m̾etriri¬
bus ⁊ hiꝰ mõi ꝓdigus hoĩm q̃ pͥnceps
pociꝰ ext̾minare qmͣ fou̾e debet nõ
erat ĩ lege mencio facienda E Equ
tur. uͨ redueet ppłm in egyptũ .i. in
fiorgs nõ corrũpat exemplo. qr ꝯpo¬
nit᷑ ordinacio orbis regis ad exeii¬
plũ. nec sic inflecte̾ sensus hũanos.
ddc̃a ualent ut iuta regentis mobibe
mutat᷑ semꝑ cũ pͥncipe nulgut. S E¬
quit᷑. nͨ ħebit uxores płimas q̃ allici¬
ant aiam eius. Tũ ĩ alus płes̾ uxores

Expanded text:
plicare canes aut volucres rapaces aut bestias truces aut quelibet portenta nature. De histrionibus autem et mimis, scurris, lenonibus et meretricibus et huiusmodi prodigiis hominum, que princeps potius exterminare quam fovere debet, non erat in itur: Nec reducet populum in Aegyptum, id est inferiores non corrumpat exemplo: quia Componitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, ut vita regentis. Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Sequitur: Nec habebit uxores plurimas, quae alliciant animam ejus. Cum i
Abbreviated transcription (Latin):
simstm delinat qui in sbditoꝵ culpis
pimiendis mimis ꝓinis ẽ ad uindictã.
sd dexta̾m uo qͥ mansiretudmu inmis
muulget. Itm̾i nõ declinet in dext̾am
debet amoris dextͥam uł odu simstram
nescit. Iuste iustũ exequi ẽ uͨ duruis
equo nͨ remissius ĩ assertione uł exe

Expanded text:
lpis puniendis nimis pronus est ad vindictam. Ad dexteram vero, qui mansuetudini nimis indulget. Iterum non declinet in dexteramdebet, amoris dexteram vel odii sinistram nescit. Juste eum exsequi, est nec durius aequo, nec remissius in assertione, ve
Abbreviated transcription (Latin):
it cũ eo solus ĩ siluã. Et cũ iugilarent
ccͣ mediã nocte̾ auduit ꝙͣ̃dã bucaiuan¬
tẽ fortit̾ ⁊ signauit se ꝑ totũ ⁊ecre mi¬
seri inłi illã accurrens mida sit̾ pͥus
ille inseques ⁊ app̾hendens gladio ꝑemit
adiuraint eũ ĩ noĩe dñi ut staret ⁊ di¬
pc̃co anibo mortui sumiꝰ. nisi ꝙ hen se¬
ro in ip̃a morte penituimus. nẽ aũt

Expanded text:
arent circa mediam noctem, audiunt quemdam buccinantem fortiter, et signavit se per totum. Et ecce misera mulier illa accurrens nuda, sicut prius, ille insequens et comprehendens, gladio peremit, adjuravit eum in nomine Domini, ut staret, et dipeccato ambo mortui sumus: nisi quod, heu sero! in hac ipsa morte poenituimus. Tale aut
Abbreviated transcription (Latin):
tacio. pͥma duo ia semꝑ fugrenda
sñt isa u̾o amplectenda. In hus .n. du¬
ab affectionib ꝯsistit cordis mu̾dicia.
amorosa. huic ẽ illud poete. timidissi¬
ma turba colũbe. duo gͥ oculi colũbaꝵ
mor. hec de illo sermone nr̃o excerp¬
ta sufficiant ad ꝓband̾ qd̾ appollmis
oraculũ male a macrobio ⁊ alus qͥb¬

Expanded text:
tatio. Primaque duo semper fugienda sunt, secunda vero amplectenda: in his enim duabus affectionibus consistit cordis munditia. amorosa. Hinc est illud poetae: . . Timidissima turba columbae. Duo igitur oculi columbarum amor. « Haec de illo sermone nostra excerpta sufficiant, ad probandum quod Apollinis oraculum male a Macrobio, et aliis q
Abbreviated transcription (Latin):
uiut . cxix. Itm alnu exempl ñ ad uem
Et idcirco dixi ut ꝑ ħ lucesoat Uñ
sũpsit exordiũ u̾gilianus error aĩa¬
b defũctor qͥs heroas appllat dicens ens
uant. de qͥ re c̾tissimũ refe̾bat exen¬
plũ p̃iuis nĩs ellebandus henrici qħ¬
apud actrebatũ. dũ aũt ccͣ meridiem
qͥtans ut mͥ paret hospiciũ. audunt
ille tiltũ magnũ ĩ nemore .q. mł
tiplices ⁊ uarios equoꝵ fremitus. ai

Expanded text:
nuit. CAPUT XII. Iterum aliud exemplum ad idem. Haec idcirco dixi, ut per hoc elucescat, unde sumpsit exordium Virgilianus error de animabus defunctorum, quos heroas appellat, dicens eos bant. De qua re certissimum referebat exemplum patruus meus Hellebaudus, Henrici quapud Attrebatum. Cum autem circa meridiem quitans, ut mihi pararet hospitium, audivit ille tumultum magnum in nemore, quasi multiplices et varios eq
Abbreviated transcription (Latin):
a me int̾ficitur. tm̃ .n. dolorẽ patitur
ĩ ictu gladii quo eã ferio. qnͣtũ ulłus
nñpͣ ĩ morte sua passus ẽ ⁊ młto ma¬
iorem ĩ ꝯbustione. Ad ħ comes. qͥs est
ille equs suꝑ ꝙ̃ Redetis: dyabolus inqͥt
qͥdã ⁊ qui nos meffabili uexacõne tor¬
quet. posset nob̃ ait aliqͥs succurr̾e:
posset inqͥt si uos fac̾etis in cũctis cõ¬

Expanded text:
 et comburitur. Tantum enim dolorem patitur in ictu gladii, quo eam ferio, quam nullus unquam in morte sua passus est, et multo majorem in combustione. Ad haec comes: Quis est ille equus, super quem sedes? Diabolus, inquit, quidam est, qui nos ineffabili vexatione torquet. Possetne vobis, ait, aliquis succurrere? Posset, inquit, si vos feceritis in cunctis co
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ denocõ lib̾alitatis obtulit. nõ ĩꝓbi¬
tas dep̾cantis extorsit. ita tñ ut tui¬
quoꝵ iumi̾a nõ acceptet ue aut in¬
gratus sit li eos nõ foueat accepto
.ni. hñda est ⁊ canse ⁊ ꝑsone ut n ͨ a
a maun. a cansa. a tp̃re. a loco uł mͣ
splendent mun̾a uł sordeseũt . cxxu. &¬
ip̃e ⁊ films enis suꝑ is .l. de uirtu. e¬
te nãq ꝑentũ sepe ꝓtendut ͫ successio
fibioꝵ ⁊ succedentiũ Relicitas ex descen¬
denciũ imquitate p̾cidit . Iux illud. In¬
iusti aũt disꝑibñt simlꝰ aũt reli. impi.
intibũt. Itẽ regnũ a gente ĩgentẽ tnͣs¬
lias ⁊ diu̾sos dolos Iniusticia ut stoi¬
cis placet ẽ mentis hĩtus qui a regi¬
one moꝵ ext̾minat equitatẽ. Iusti¬
cia ẽ nõ noc̾e ⁊ ex hũauitatis officio
nocentes ꝓ hib̾e. nocx est ĩiurias nocẽ¬
tes nõ impedire ĩiusticia edutinnela
est qñ tuinorẽ mentis ĩ lesione alt̾iuis¬

Expanded text:
quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas precantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, ne aut ingratus sit, si eos non foveat accepto enim habenda est et causae et personae: ut nec a a manu, a causa, a tempore, a loco vel modo splendent munera vel sordescunt. CAPUT filius eius super Israel. De virtute namque parentum sepe protenditur successio filiorum et succedentium. Felicitas ex decedentium iniquitate preciditur, iuxta illud: Iniustique disperibunt, simul reliquia impiorum interibunt. Item: Regnum a gente in gentem tlias, et diversos dolos. Injustitia, ut Stoicis placet, est mentis habitus, qui a regione morum exterminat aequitatem. Justitia est non nocere, et ex humanitatis officio nocentes prohibere. Nocere est injuria nocentes, non impedire. Injustitia contumelia est, quando tumorem mentis i
Abbreviated transcription (Latin):
amure celestia. dico aũt illũ menda¬
cissimũ sp̃m hec Rꝑndisse. nõ docendi stu¬
dio s fallendi aĩo. sic .n. ꝓutauit se ꝑsu¬
adere posse hõib ut cred̾e̾nt se ortos ex
deoꝵ gn̾e quos fuisse hoĩes audiebant
ut ita ꝓuocaret illos ad ꝯtencõnẽ tuã
⁊ ambicõne honoris dnandiq libidinẽ
sb̾ uelanune lib̾tatis. demq saprentes

Expanded text:
amare coelestia. Dico enim mendacissimum spiritum hoc respondisse, non docendi studio, sed fallendi animo. Sic enim putavit se persuadere posse hominibus, ut crederent se ortos ex deorum genere, quos fuisse homines audiebant, ut ita provocarent illos ad contentionem mutuam, et ambitionem honoris, dominandique libidinem sub velamine libertatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Racultas delinꝙ̃di. est .ii. en mat̾i̾a me¬
ritoꝵ declinare añt a malõ in eis mag¬
nũ est ⁊̃ si magna bona nõ faciunt
dũ tũ sb̾ditos indulgencia sua non
ꝑiiant. pr̃i gͦ succedit filius si prĩe
iusticiam intet ͫ claritatis aũt ordo
mĩme. ẜuatur cũ amore qui pr̃ie ⁊
filios ⁊ Rilialis affectus pr̃ni pectoris
cellam solus exhaurit achodie meia
lib̾oꝵ saluti rei publice p̾ferũt᷑. lic
salutem ppłi lib̾is oĩb oporteat aute¬
f̾ri. In libro .n. regũ lacent̾ saul ar¬
guit᷑ qd̾ ĩ uoto sc̃o de d̾mo ieninio
p̾eꝑcit. Ionache ꝯtͣ ip̃ius religionis

Expanded text:
facultas delinquendi est eis materia meritorum. Declinare autem a malo in eis magnum est; etiam si magna bona faciunt, dum tamen subditos indulgentia sua non perimant. Patri ergo succedit filius, si patris justitiam imitatur. Charitas autem minime servatur, cum amorem, qui patrie et filios et filialis affectus paterni pectoris cellam solus exhaurit. At hodie vitia liberorum saluti rei publice preferunt, sed salutem populi liberis omnibus oportet anteferri. In libro Regum latenter Saul arguitur, quod in voto sancto de diurno ieiunio pepercit Ionathe contra religionis
Abbreviated transcription (Latin):
plutharchus .n. librũ scripsit de magis¬
est ac si pupillũ tutor ꝓsequat ͫ uł eñ
suo mucrone iugnlet qui tͥ ad defen
Sola deos equat sꝑ clemencia nobis¬
Itẽ tu licet excremos late dũare ꝑ
Si metius si pͣuo cupis si ducĩs ira.
Seruicu ꝑaciare ingu tolerabis mi¬
quas. Int̾uis leges tũc oĩa iura tene¬
bis. Cũ poti̾s rix eẽ tm ꝓclimor usus.
In peiora datur sundet q lnĩa luxũ.
Ille cebris q̃q effrena fanet tũc Onĩe
caste. asꝑus cũ ꝓmꝓta nems tũc
durnis ire. Consisit᷑ cũ pena pacet.
S ꝯprime motus. nec tͥ qͥd liceat s
qͥd fecisse decebit. oceurrat mentẽ¬
q domet respectus honesti .cxxiiii. d¬

Expanded text:
Plutarchus etiam librum scripsit De magisest ac si pupillum tutor persequatur, vel eum suo mucrone iugulet, qui sibi ad defensola Deos aequat clementia nobis. Tu licet extremos late dominere Si metuis, si parva cupis, si duceris ira, Servitii patiere jugum, tolerabis iniquas Interius leges, tunc omnia jura tenebis, Cum poteris rex esse tui, proclivior usus In pejora datur, suadetque licentia luxum, Illecebris effrena favet, tunc vivere caste asperius, cum prompta Venus; tum durius irae consulitur, cum poena patet. sed comprime motus nec tibi quid liceat, sed quid fecisse decebit occurrat, mentemque domet respectus honesti.
Abbreviated transcription (Latin):
bilis sħe origutit uitutes iduat.
quib eo uñ despend̾at peascendat.
¶ Odem loco. sicciprenda e mrgilu auc¬
coritas de heroyd quos ap̃ inReros
tat᷑ dicens. q̃ gr̃a currnũ armoꝵ¬

Expanded text:
originis virtutes induat, quibus eo unde descenderat reascendat. Eodem loco accipienda est Virgilii auctoritas de heroibus, quos apud inferos tatur dicens: Quae gratia currum, Armo
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ẽ q̃ noluit cũ potuit emendare.
Cũ .ii. potestas publira sit oĩm uirer
exhansit ⁊ ne in se deficiat ĩcolumta¬
t̾em oĩm debet ꝓcurare mẽbroꝵ. Si¬
cut aũt potentes pocent̾ torm̃ta pa¬

Expanded text:
ceps est, quae noluit, cum potuit, emendare. Cum enim potestas publica sit, omnium vites exhaurit, et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum. Sicut autem potentes potenter tormenta pa
Abbreviated transcription (Latin):
i̾niũdi sm̃a s de sola sp̃t ĩcĩ doctrina
filitari. si aũt de eadẽ ꝯgnicõne ꝑfee¬
cͥidrẽ trachatũ cupis ⁊ cognosc̾e lege
moralua bi g̾goru de ip̃o sc̃i sp̃c orẽ
ꝓfusa teste̾ petro dẏacono qͥ colũbã

Expanded text:
ola Spiritus sancti doctrina salutari. Si autem de eadem cognitione perfectiorem tractatum cupis agnoscere, lege Moralia beati Gregorii de ipso sancti Spiritus ore profusa, teste Petro Diacono, qui columbam
Abbreviated transcription (Latin):
dire. ad ꝙ̃ cũ dre crastina pͥma iam
cautata uenisłem. ĩueni eũ adhnc
dormientẽ. ⁊ nemo uł de familia uł de
sis familiarib gũ excitare prelu¬
nrebat. ego ił accessi ꝓpius ⁊ excita¬
ui eũ .q. iocando dicens. Iam din est
qd̃ passeres sur rexerũt ad bñdicend̾
dũo ⁊ adhuc nr̃i pontifices srertũt.
i cubili lno. Ad qm nocẽ exꝑgefr̃ns
iłle ⁊ ꝯfusus ĩdignatus adu̾sus me qd̾

Expanded text:
a jam cantata venissem, inveni eum adhuc dormientem, et nemo vel de familia, vel de suis familiaribus eum excitare praesumebat. Ego autem accessi propius, et excitavi eum quasi jocando dicens: Jamdiu est quod passeres surrexerunt ad benedicendum Domino, et adhuc nostri pontifices stertunt in cubili suo. Ad quam vocem expergefactus il