comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nimuero cum adhus futurus anti¬
stes putaret se pͥncipem a consensu conse¬
crationis suȩ penitus auertisse: cognorit
tandem suas litteras a germano prȩfecto
urbis int̾ceptas fuisse. Cinus rei gr̃a imꝑi¬
ale responsum qͦd indelicet uoluntati suȩ
contrarium querebat᷑ prȩueniens: quia
palam egredi portas ciuitatis ñ poterat: a
negotiatorib exponendum se dissimula¬
to ut fertur habitu callidꝰ impetrauit: sil¬
uarum saltus expetuit: cauernarũ latibu

Expanded text:
imvero, cum adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a Germano praefecto urbis interceptas fuisse. Cujus rei gratia imperiale responsum, quod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibu
Abbreviated transcription (Latin):
eum monachice ꝑfectionis ꝑdidisse occasiõe
cure pastoralis ⁊ imimo potiorem tunc sump¬
sisse ꝓfectum de labore conu̾sionis multoꝵ:
quam de ꝓpͥe qͦndam quiete conu̾sationis
habuerit. Sed qualiter hic sanctus uir ad di¬
aconatus officium. et post ad pontificatꝰ cul¬
men ascenderit: subseqͤns serno declarabit.:

Expanded text:
eum monasticae perfectionis perdidisse occasione eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit.
Abbreviated transcription (Latin):
claustra contemplatione transiebat: qͦd mor¬
tem quoq que pene cunctis pena est. iidelicet
ut ingressum uite. et laboris sui premium ama¬
bat. At nunc ex occasione cure pastoralis. scł̃ari¬
um hominũ negotiã pacitur: et pꝰ tam pulchrã
quietis sue spetiem. t̾rem actus puluere fedatur.
Perpendo itaq qđ tolcro: ꝑpendo quid ami¬
si. ẜumq intueor illud qͦd ꝑdidi: fit hoc gramiꝰ¬
quod porto. Ecce ecenim nunc magni maris flu¬
ctib quatior: atq in naui mentis. tempestatis
ualide ꝓcellis illidor. Et cum pͥoris uite recolo¬
statum: quasi post tergum reductis oculis in¬
so littore suspiro. Quodq adhuc est gramius:
cdum immensis fluctib turbatus feror÷ uix iam
portum ualeo uidere quem reliqͥ. Hec autem
ipse de se ñ ꝓfectum iactando uͥtutum : sed de¬
qͣmuis de se talia ex magne humilitatis intẽ¬
tione cixerit: nos tamenꝰ credere decet. nichil

Expanded text:
claustra contemplatione transibat; quod morclaustra contemplatione transibat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae, et laboris sui praemium amabat. At nunc ex occasione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi: dumque intueor illud quod quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed dequamvis talia de se ex magnae humilitatis intentione dixerit, nos tamen credere decet nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ta abstinentia in cibis. uigilantia in oratio¬
nib. strenuitas in iciumis: ut infirmato sto¬
macho uir subsistere posset. Sustmebat pre¬
terea assiduas corporis infirmitates: mari¬
meq ea pulsabatur molestia. quam medici
greco eloqͥo sincopin uocant. Cuius incõmo¬
dis ita uitalium cruciabat᷑ incisione: ut cre¬
bris int̾ceptus angustus. ꝑ singula penc ho¬
rarum momenta ad exitum ꝓpinquaret.
Ualis autem in monasterio fuerit. qͣmq
laudabili studio uitam dixxerit: ex ipsiꝰ
possumus uerbis colligere: quib ip̃e in pon¬
tificatu iam positus. dum cum petro suo col
loquerit᷑ diacono. flendo usus est dicens. In¬
felix quippe animꝰ meus occupationis sue
pulsatus uulnere. meminit qualis aliqͣndo
in monasterio fuit: quomͦ ei labentia subtere¬
rant : quantũ reb quȩ uoluunt᷑ eminebat:
qd nulla nisi celestia cogitare consucuerat:
qd etiam retentus corpore. ipsa iam carnis

Expanded text:
ta abstinentia in cibis, vigilantia in oratiota abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius possumus verbis colligere, quibus ipse in pontificatu jam positus, dum cum Petro suo diacono colloqueretur, flendo usus est, dicens: « Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uero intra urbis huius muros instituit ⁊ in qͦ
& ipse postinodum regulari tramite multis
sibi sociatis fr̃ib sub abbatis imꝑio militauit.
Quib monasteriis tantum de recdcditib precdi
orum delegauit: quantum posset illic comme¬
rantib ad cotidianum inctum sufficere. Reli¬
qua uͦ cum omni domꝰ presidio uendidit. ac
pauꝑib crogauit: nobilitatemq illam quã
ad scłm udebatur habere÷ totam ad nanscis¬
cendam suꝑnȩ głam dignitatis. diuina gr̃a
largiente conucrtit. Et qui ante serico conter¬
tu. ac geminis micantib solitus crat ꝑ urbem
ꝓcedere trabeatus: post uili contectus tegmi¬
ne. ministrabat pauꝑ ip̃e pauꝑib. Etenim
mutato repente scli habitu monasterium pe¬
tut: et ex huius mundi naufragio nudꝰ eua¬
sit. In quo canta ꝑfectionis gratia cepit con¬
uersari: ut iam tunc in ipsis miciis ꝑfectoꝵ¬
numcro posset deputari. Incrat deniq ei tan¬

Expanded text:
vero intra urbis hujus muros instituit, in quo vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tan
Abbreviated transcription (Latin):
mellito gutture cructaret.
it in annis adolescentiȩ in quib solet
huiusmodi etas sçculi ias ingredi. deo cepit
d euotus eristere: et ad suꝑnȩ uitȩ pat̾am to¬
tis delideriis anhelare. Sed dum diu longeq
conũsionis grãm differret ⁊ et postqͣm cȩlesti
est afflatus desiderio. seculari habitu conte¬
gi melius putaret. uelletq p̾senti mundo qͥsi
specietenꝰ deseruire: ceperunt multa contra
cum ex eiusdem mundi cura suecrescere÷ ut
in eo non iam spetie. sed ut ipse de se asseru¬
it irtineret᷑ et mente. Eandem cum &e paren¬
tum iam dudum obitu. liberam disponenda¬
nim suarum rerum hãberet facultatem. qͦd
mento pͥus gestabat apperuit: qd̾q iam in
diuinis meruerat obtutib humanis etiam¬
uisib ostendit. Mox etenim cuncta quȩ ha¬
bere potuit ad pietatis opꝰ distribuit: ut xp̃m
ꝓ nob̾ factum egenum. egens ipse sequeretur.
Ser deniq in sicilia monasteria construens.
fr̃s illic xp̃o seruituros aggregauit: septimũ

Expanded text:
mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet ea aetas vias saeculi ingredi Deo coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiamus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum
Abbreviated transcription (Latin):
adorande crucis. et lateris sui dulcissimam
grãm duplicit̾ me liberauit. Prius quidem
ꝑ aquam: nunc autẽ ꝑ sanguinẽ. si ꝑseue¬
rauero in eius confessione. Preses dixit. Pro
qua gͦ causa uenisti huc: Sanctus longi¬
nus respondit. Curialis fu÷ et militaui se¬
Quis te gͦ absoluit a militia: Sanctus¬
longinus respondit. Fratres meos rogaui
ut tollerent substantiam meam ÷ et ego ad¬
quirerem animã meam: et concesserunt mͥ.¬
bam in pauꝑes xpisti. Nunc autem dep̃¬
sp̃ualem. Preses dixit. Ergo tanqͣm uir in¬
genuus et bene natus sacrifica duis. et man
longinus dixit. Nemo potest duob dm̃is
seruire. Contraria enim sapiunt. Meus itaq
traria sapiunt. Amatores cnĩ sunt omnis
malitie. auaritic. impictatis. et suꝑbie. &
spurcitie. Nunqͥd possum ydoloꝵ culture¬
oꝑa exercere ÷ et que dei inci sunt sapere:
& solus deus tuus iustus ẽ: Sanctus longi¬
nus dix̃. Dii ur̃i impedim̃ta st̃ sobriccatis:
dampnum pietatis : corruptores uirginita¬

Expanded text:
randę| crucis per lateris sui gratiam dulcem dupliciter| me liberauit. Prius quidem per aquam. Nunc au| tem per sanguinem si persiuerauero in eius confsionem.| Presis dixit . pro qua causa uenisti huc. Longinus dixit| miles fui et militaui in seQuis te absoluit a militia. Longinus dixit| fratres meos rogaui ut tollerent substantiam| meam ut ego quererem animam meam . et concesse| runt mbam in pauperis christi. Nunc| autem depraespiritale| Presis dixit ergo tamquam uir ingenuos et bene nat| sacrifica diis et mandpoenis. Longinus dixit. Nemo potest duobus| dominis seruire . contraria enim sapiunt . meus itaqtrarii sapiunt . amatoris sunt omnes maliciae| Auariciae. Impietatis Superbiae . et spurciciae| Numquid possumus idolorum \opera/ exercere et que dei mei| sunt sapere. | nostri et solus deus tuus iustos est. Longinus dixit. Dii uestri| inpedimenta sunt Subrietatis. Damnatoris pie| tatis . corruptures uirginita
Abbreviated transcription (Latin):
bat: ꝑpt̾ fidem quam habebat in domino
Si credis ueros deos ẽẽ quos colis: sine me con¬
nus respondit. Insensate÷ ñ uides qͥa tanta
torm̃ta m intulisti⁊ et nich p̃ualinsti: Da
mͥ gͦ potestatẽ: ut conteram deos tuos. Et si
me aliquid nocuerint: credo quia dn sunt.
meo. quia ip̃e ẽ ds uiuus et uerus. Preses
longinus securim. confregit yclola et ard̃
coꝵ: et om̃s statuas lapideas euertio: et li¬
bationes effudit. Et statim demones qͥ mane
bant in ydolis fugerunt. Et quicdam ex his¬
adhesit presidi: aliꝰ pͥncipi: alius comm̃ta¬
rensi. Eeteri autẽ intrauerunt in alios qͣsq
tempus eiciat de habitaculis nr̃is: Et caden¬
tes ante pedes sc̃i longini dicebant. Scimꝰ¬
dete. quia seruus es dei altissim. Et cepit
beatꝰ longinꝰ increpare eos dicens. Qua occa

Expanded text:
bat . propter fidem quam in| domino si credis deos| esse quos coles . sini me et connus dixit insensati| non uidis quanta tormenta mihi intulisti et non| praeualuisti Da mihi ergo potestatem ut conteram| deos tuos et si mihi aliquid nocuerint credo quia dii| sunt meo| quia ipsi est deus uiuens et uirus Presis longinus confregit| idolum et arras eorum et omnes statuas lapideas auer| tit et libamina effudit et statim demonis qui mane| bant in idolis fugierunt . et alius inuasit praeside| Alius principale . alius commentariensi ceteri autem| intrauerunt in reliquos tem| pus euellat de habitaculis istis . et cadentes ante| pedes sancti longini dicebant. Scimus te qui es seruus dei| excelsi. et coepit sanctus longinus increpare eos dicens quia| occa
Abbreviated transcription (Latin):
dñm meum longinum ut oret ꝓ me: quia
multũ inique gessi in seruum dei. Afrodisiꝰ
dix̃. Nonne dicebam tͥ noli micere manꝰ in
uides me indignum lingua incisa loquen
tem: Preses dixit. Non solum oculos ꝑdidi:
s et cor meum et uiscera mea male cruci¬
ant᷑. Tunc sanctus longinꝰ dĩe ei. Si uis mi¬
scdiam consequi. celerius me pum: ut post
Et statim octauiꝰ p̾ses ussit eum capitalem
subire sententiam. Et stans sanctus d̃i lon¬
ris longini: et ꝓiecit se in faciem cũ gemi¬
tu et lacrimis dicens. Peccaui dñe peccaui:
Et̾ statim recepit uisum: et sanus factus ẽ
in illa hora. Et accipiens corpꝰ beatissimi lon¬

Expanded text:
dominum meum longinum ut oret pro me quia dominum meum longinum ut oret pro me quia multum| iniqui gessi in seruum dei. Afrodisius dixit nonne dixi| tibi . noli iniecire manus in Vides me indignum linguam incisam loquen| tem. Praeses dixit non solum oculos perdedi sed et cor meum| et uiscera mea male cruciantur. Sanctus longinus dixit+ si uis| misericordiam consequi celerius me pone ut post et statim octauius praeses iussit eum capitale subire| sentenciam . et stans sanctus dei lonris longini| et proiecit se in faciem cum gemito et lacrimas dicens| peccaui domine peccaui et illico recipit uisum et sanus factus est in illa hora| Et accipiens ipsi o
Abbreviated transcription (Latin):
ues habitare i cuntate nia. ad interitum¬
et impietatẽ hominũ. Sec audiens beatus
enimi quia semꝑ me audis: et credo anteqͣm
postulem quia prestas. Et nunc dñe propt̃
astantẽ ppłm. et propt᷑ humilitatẽ serui tun.
et propter głam deitatis tue. iube immun¬
dos sp̃c exire. de corporib istis: quia oꝑa
manuum tuarũ sunt om̃s. Et cum hẽc dixis
magnũ in illa ciuitate: et crediderunt mul
presidi. Fum qui p̃stitit nob salutem hanc
et benc ꝑ cum deus fecit ciuitati: hunc ite¬
rum torquere incipies: Preses dĩẽ. Phan¬
tasia fecit: et illusit sensus nr̃os. Afrodisiꝰ
adũsus seruum eiꝰ: ne aliqd tͥ ddeterius con¬
iussit linguã afrodisii abscidi. Cumq hoc
fieret: sanctus longinꝰ ingemuit. et orauit¬
cd dñm. Et statim manus dñi facta ẽ suꝑ
p̃sidem: et dissolutus m̃bris factus ẽ cetus.
Et uidens eum afrodisius cecũ: exclamauit
diceus. Iustus es dñe: et iustum iudicium tu¬
um. Tunc p̾ses dix̃ ei. frater afrodisi roga

Expanded text:
nis habitare| in ciuitate nostra ad interitum inpietatis hominum| Haec audiens beatus enim| quia semper me audes et credo antequam postolem| prestas et nunc propter adstantem populum . et propter| humilitatem serui tui . et propter gloriam deitatis tuae| iube inmunde spiritibus exire de corporibus istis quia| opera manuum tuarum sunt omnes. Et cum haec dixis| magnum in illa ciuitate et credederunt in it . eum que prestetit nobis| salutem hanc et bene per eum deus fecit ciuitate huic| et iterum torquere incipies . cum preses dixit fantasma| fecit et inlusit sensus nostros afrodisius acias in seruis eius . ne aliquit tibi| deterius conussit linguam| afrodisii abscedi . et cum haec fierit sanctus longinus inge| muit a domino et statim manus domini facta est super presi| dem et desolutis membris factus est cecus et uidens eum| afrodisius cecum etclamauit dicens. Iustus es domine| et iustum iudicium tuum. Preses dixit frater afrodisii| roga
Abbreviated transcription (Latin):
et nich stabile dixisti. Accedens gͦ sacrifuca
diis: et gusta de carnib sacrificui: et indul¬
ti. Hideo enini penas te tolerare ñ posse pro
abstinentia. Sanctus longinus dix̃. Prelcs
siuis ame u̾itatem audire ÷ magis tu efftice
re xp̃ianus: et indulget tͥ rex tuus. cum is¬
noueris. Et iratꝰ preses iussit cdentalem asfĩ¬
re. et eiꝰ dentes fecit excutere ÷ et gladio ln¬
guam eiꝰ abscidere dicens: qͥa imꝑatores¬

Expanded text:
et nihil| stabile dixisti. Accede ergo et sacrifica dies et gusta| de sacrificiis et indul. Video enim tibi poenas tollerare non| posse prae abstinentia. Sanctus longinus dixit . si uis a me| ueritatem audire . magis tu + christianus et indulgit| tibi rex tuus . cum renuueris . et iratus preses dixit. Dentale aferte . et eius| dentes excutite . et gladium linguam eius incide
Abbreviated transcription (Latin):
et ualde urãm sapientiam miramur. Nã
si licitum putatis ut aliorum culpa. alii
sit nociua: multi huic possunt crimim
subiacere. Diuersoꝵ cium nobilium serui
multarum eccl̃iarum clerici. diũsoꝵ mo¬
nasterioꝵ monachi. multoꝵ iudicum ho¬
mnes: scpe se hostib tradiderunt. Ergo si
stituti. Nunquid et dieb magiitudinis

Expanded text:
et valde sapientiam vestram miramur. Nam et valde sapientiam vestram miramur. Nam si licitum putatis, ut aliorum culpa aliis sit nociva, multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multarum ecclesiarum 107 clerici, diversorum monasteriorum monachi, multorum judicum homines saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si stituti. Nunquid et diebus magnitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
mus udex gregorius minime I¬
debat. Iccoq godiscalco duci campan
scribens ait. Iua ppositoꝵ sollicitudo isl¬
illa est cautela laudabilis: in qua p
ratio agit. & furor sͥ nil uencdicas s s¬
quicquam agendum priusqͣm concita¬
ta ad tranquillitatẽ mens redeat. Nam
commotionis tempore iustum putat ira
quod fecerit. Puenit itaq ad nos magi¬
tudinem tuam usq ad hoc ẽẽ impetu fu¬
roris impulsam: ut non solum frangi ia¬
nuas monasterii sancti archangłi. uerum
ctiam diripi erinde quod ibi inuentum
est feceris. Insuꝑ autem sic contra abbatẽ
ciusdem monasterii diceris crarsisse : ut nͥ
isset. non leue discrimen incurreret: demq
ut metu tuo ꝑterritus. de domo in quã
se olim reccꝑat. exire hucusq nõ audeat.
Quod ne frustra fecisse forsitan iudercris.
fugam monachi ipsius qui ad hostes abut
ad cius quantum ad nos ꝑlatum est crim̃
impingis: Asscrens qͦd cum illius uolunta¬
te fugerit. Quod si ita est. contristamur:

Expanded text:
mus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vendicat. Resquicquam agendum prius, ta ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore justum putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est, feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut, nisisset, non leve discrimen incurrisset, denique ut metu tuo perterritus de domo in qua se olim receperat exire nuncusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, asserens quod cum ipsius voluntate fugerit. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis pat̃ apud brunchildem reginã
theodericum quoq et theodeb̾tum francoꝵ
reges. fortit expugnauit: donec collecta ge¬
nerali synodo. hanc sub anathemate damp¬
nandam penitus impetraret. Nec ante siã¬
grio ep̃o augustudinensi. regina & regib

Expanded text:
venerabilis Pater apud Brunichildem reginam, venerabilis Pater apud Brunichildem reginam, Theodericum quoque, et Theodebertum Francorum reges, fortiter expugnavit, 80 donec, collecta generali synodo, hanc sub anathemate damnandam penitus impetraret. Nec ante, Syagrio episcopo Augustodunensi, regina et regib
Abbreviated transcription (Latin):
C Quod gregorius pestem uniuersalis nominis
a totius ecclesie uniuersitate reppulerit.
Alisus uenerabilis papa gre¬
gorius commissam diuinitus¬
sibi eccl̃iam studiis efficaciter
gub̾nabat. Iam ligures. uene¬
tos hyberos aliosq a scismate
sub libello contessos. calcedonensem sinodum
uenerari compellens. ad unitatem sc̃e eccl̃ie
reuocarat. Iam barbaricinos. sardos & cam¬
pame rusticos. tam p̃dicationib qͣm uerb̃ib
emendatos. a paganzandi uanitate remo¬
uerat. Iam donatistarum heresim penes af¬
fricam. manicheoꝵ penes siciliam. arrianoꝵ
penes hispaniam. agnoitarum uͦ penes algx¬
andriam. scͥptoꝵ suoꝵ ualidissimis auctori¬
tatib importunissimisq legationib dño
suffragante. a corpore tocius sc̃e matris co¬
clesie sequestrarat. Sola penes galliam nco¬
phitoꝵ hcresis. quot symoniacis munctib
quasi tot radicib pullulans. longe lateg
ꝓrsus extreuerat et manebat. Contra quat

Expanded text:
--60. Gregorius pestem universalis nominis --60. Gregorius pestem universalis nominis a totius Ecclesiae universitate repulit. 1. 79 Talibus venerabilis papa Gregorius commissam sibi divinitus Ecclesiam studiis efficaciter gubernabat. Jam Ligures, Venetos, Iberos, aliosque a schismate sub libello confessos, Chalcedonensem synodum venerari compellens, ad unitatem sanctae Ecclesiae revocarat. Jam Barbaricinos, Sardos, et Campaniae rusticos tam praedicationibus, quam verberibus emendatos, a paganizandi vanitate removerat. Jam Donatistarum haeresim penes Africam, Manichaeorum penes Siciliam, Arianorum penes Hispaniam, Agnoetarum vero penes Alexandriam, scriptorum suorum validissimis auctoritatibus importunissimisque legationibus, Domino suffragante, a corpore totius sanctae matris Ecclesiae sequestrarat. 2. Sola penes Galliam Neophytorum haeresis, quot simoniacis muneribus, quasi tot radicibus pullulans, longe lateque prorsus excreverat, et manabat. Contra quam
Abbreviated transcription (Latin):
bi uitalianum episcopum ꝓ femina quȩ reli¬
giosum habitum mutaucrat arguit.¬
U bi sergium defensorẽ ꝓ negligentia rtp̃hendit.¬
bi paschasium episcopum pro fabrica nainis
Qđ a prauis consiliariis abstinendum censuerit.¬
uod lapsos uel criminosos ab episcoporum
familiaritate reppulerit.
Quod restringendam prepositorum iram. et
unius culpam alii non cẽ nociuam statucrit.¬
Q lib̾os hõĩes uerberari uel includi uetuerit.
Qualiter iudicum uicia redarguens publicarit.¬
Qđ instigante diabło iudices contͣ cum seuierint.¬
bi mauritio imperatori pessimam legem fe¬
renti uiriliter contradicit. salem fatentis.¬
U bi augustales litteras ꝓ eo supplicantes recdlarguit.
Ibi tempora mauritii moresq deturpat.¬
bi suꝑbiam ypochrite sapienter eneruat.¬
Ibi constantiam suam demonstrans. asserit se
pro reliquiis prandeum conferebat:¬
lom Quantis miraculis uestes sc̃i iohis claruernt.¬
ir Quid sit de eisdem uestib sentiendum.¬

Expanded text:
religiosum habitum mutaverat, arguit.-40. Sergium defensorem pro negligentia reprehendit.1. Paschasium episcopum pro fabrica navis e4. A pravis consiliariis abstinendum censuit.45. Lapsos vel criminosos ab episcoporum familiaritate repulit. -46. Restringendam praepositorum iram, et unius culpam alii non esse nocivam statuit.--47. Liberos homines verberari, vel includi vetuit.--48. Qualiter judicum vitia redarguens publicarit.--49. Instigante diabolo judices contra eum saevierunt.--50. Mauricio imperatori, pessimam legem ferenti, viriliter contradicit.ugustales litteras pro eo supplicantes redarguit. --53. Tempora Mauricii moresque deturpat.--54. Superbiam hypocritae sapienter enervat.--55. Constantiam suam demonstrans, asserit se pro reliquiis brandeum conferebat.--58. Quantis miraculis vestes sancti Joannis claruerint.--59. Quid sit de ejusdem vestibus sentiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
d suffragancis suis ep̃is necessaria prerogarit.
xxui. Quam curiose ab eisdem sanctitatem sapien¬
tiam et liberalitatem querebat.¬
bi marinianum episcopum auaritia notat.
Ubi ianuarium episcopum suas iniurias uin¬

Expanded text:
--27. Suffraganeis suis episcopis necessaria praerogavit. --27. Suffraganeis suis episcopis necessaria praerogavit. --28. Quam curiose ab eisdem sanctitatem, sapientiam, et liberalitatem quaerebat.9. Marinianum episcopum pro avaritia notat.-31. Januarium episcopum suas injurias vin
Abbreviated transcription (Latin):
Quod forensem ad cardinem reuocauerit.¬
Quod undecunq meliores eligere poterat
episcopos consecrabat.
Quanta districtione consetrandos gxaminet.¬
NQuod etiam alterius diocesis episcopos ad
regendas sue diocesis ecclias inuitabat.¬
xiii Quemadinodum ep̃atuũ sedes unierat.¬
WU Qđ uacantes ep̃os uacantib ĩcardinarit eccl̃ns.¬
Qđ̾ intronizatis ep̃is expulsos p̾sules iunxerit.
Quod sedium loca mutauerit.¬
IUIII Qđ nulla occasiõe pontificẽ ab una ĩ aliam
eccłiam aut mutau̾it aut mutari ꝑmiserit.¬
rix. Qd̃ alt̾ius parrochianũ s̃ͥ cardinalẽ sacrau̾it.¬
r Qualit̾ alt̾ius eccl̃ie clicos aliis ĩcardinari ꝑmi¬
clericis posterius ordinatos pretulerit.¬
xxii Qualiter defunctorum episcopoꝵ ecclesias
uicinas uisitatoribus committebat.¬
ItIII Quod pro inuentario faciendo nichil ac
Quod episcopos ad uibem non nisi semel in
quinquennio uenire statuerit.¬
Quod giam rerum pretia susciꝑe recusarit.¬

Expanded text:
otos ad cardinem revocavit.--12. Undecunque meliores eligere potuerat, episcopos consecrabat; et quanta districtione consecrandos examinaret.--13. Etiam alterius dioecesis episcopos ad regendas suae dioecesis Ecclesias invitabat.--14. Quemadmodum episcopatuum sedes unieret.-- 15. Vacantes episcopos, vacantibus incardinavit Ecclesiis.--16. Inthronizatis episcopis expulsos praesules junxit.-- 17. Sedium loca mutavit.--18. Nulla occasione pontificem ab una in aliam Ecclesiam, aut mutavit, aut mutari permisit.--19. Alterius parochianum sibi cardinalem sacravit.--20. Qualiter alterius Ecclesiae clericos, aliis incardinari permiclericis posterius ordinatos praetulit.--22. Qualiter defunctorum episcoporum Ecclesias vicinis visitatoribus committebat.--23. Pro inventario faciendo, nihil acciscopos ad Urbem Romanam, nisi semel in quinquennio venire statuit.Etiam rerum pretia suscipere recusavit.
Abbreviated transcription (Latin):
itis auctoritatib contra sy cłiao.
moniacam et neophitoꝵ hereses dimicant¬
Quod pro eiscdem fieri sinodum iusserit.¬
ini Quod contra casdem totis uirib ñ pugnãtẽ.
cũ simone mago portionẽ habituros p̾dix̾it.
Quam sapienter etiam pastellaticum pro
usu pallu uel consecratione pontificum
dari siue accipi prohibuerit. ¶rit.¬
UI Qđ tria gn̾a simomace dationis notaue¬
Quod in ordinandis episcopatib. neq car

Expanded text:
tis auctoritatibus contra si moniacam et Neophytorum haereses dimicarit.--3. Pro eisdem fieri synodum jussit.--4. Contra easdem totis viribus non pugnantes, cum Simone mago portionem habituros praedixit.--5. Quam sapienter etiam pastellaticum pro usu Pallii, vel consecratione pontificis, dari sive accipi prohibuerit.--6. Tria genera simoniacae dationis notavit.--7. In ordinandis episcopatibus, neque car
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ erchortandis animab fr̃s suos mitteie
beneditꝰ dei famulus curabat. Quaclam
ũ die misit ex more: s is qͥ missus fuerat
monachus. post admonitionẽ factam. a
scimonialib feminis rogat mappulas ac¬
cepio sq eas abscondit in sinii. Quimox
ut reũsus ẽ: eum uir dei uehem̃ tissima
obstupuit: & quid egisset oblit᷑. uncie
corripiebatꝰ ignorabat. Quiait. Nunqd
ego ilis presens ñ eram. qͣndo ab ancilis
dei mappulas accepisti: tͥq eas in sinu mi¬
sisti: Qui mox eius uestigns ꝓuolutꝰ. stul¬
de se egisse penituit: et eas quas in sinu ab¬
sconderat mappulas ꝓiecit.

Expanded text:
pro exhortandis animabus fratres suos mittere pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ip̃e conũsum nosti. transimissus
a dño suo fuerat: ut dei uiro in monastẽ¬
rio uino plena duo lignea uascula. que
uulgo flascones uocantur deferret. Qui
unum detulit: alterum uͭ ꝑgens in itiñe
abscondit. Hirautẽ dm̃i qucm facta absen¬
tia latere ñ poterant. unum cũ gratiarum
actione suscepit: et discedentẽ pucrũ mo¬
nuit dicens. Nide fili ut de illo flascone
quẽ abscondisti iam ñ bibas: s inclma
allium caute. et inuenies qͥd intꝰ ht̃. Qui
confus ualde: a dci hõic eriuit. Et reu̾sus.
nolens adhuc ꝓbare qͦd audierat: cum
Flasconẽ inclinasset. de co ꝑtinꝰ serpeno
egͣllus c̃. Qunc p̃dictus erhilaratus puci
ꝑ hoc quod in umo repperit: expauit
malum quod fecit. Cipitu
on longe aũ a monasterio uicus erat:
in qͦ ũ minima multitudo hominũ.
ad fidem dei ab ydoloꝵ cultu. bñclicti fue¬
rat exhortatiõe conũsa. Ibi quoq quedã
sc̃imomales femme merant: et crebro illuc

Expanded text:
quem ipse conversum nosti, tranmissus quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit. CAPUon longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc
Abbreviated transcription (Latin):
amarissime flentẽ repperit. Cumq diu
lub sisteret. eiusq finiri lacͥinas ñ iuderet:
nec tamen uir dei ut consueuerat orando
plangeret. s merendo: quenam cauia
tanti luctus gristeret inquisiuit. Quiui
ae ilico responit. Omne hoc mouasteri¬
um qͦd construri. et cuncta que fratrib
pparaui: om̃ipotentis dei iudicio gentib
tradita st̃. Uor autẽ optine potisi Stui
e hoc loco anme concederent᷑. Quiꝰ uocẽ
mus: qui destrucũ malongo bardorum
gente eus monasterium stimusi ortur¬
nio enum dempore quiescentib fuatisr
nup illic longobardi ingressi st̃. Qui dir¬
pientes om̃ia: ne unum quidem hominẽ
ł̃s qͦd fideli famulo bñdicto ꝓmiserat. ut
si res gentib tradered: animas custo diret.
Quam re pauli ucem iideo tenuisse bñ¬
dictum: cuiꝰ dũ nauis rerum om̃ium iactu¬
ram ꝑtulit: ip̃e in consolationẽ uitã oiũ
qui eum comitabantur accepit.
uodam quoq tempore erhilaratꝰ nr̃

Expanded text:
amarissime flentem reamarissime flentem resubsisteret eiusque finiri lacrimas non videret, nec tamen vir Domini ut consueverat orando plangeret, sed moerenclo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei ilico respondit: 'Omne hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fratribus praeparavi omnipotentis Dei iudicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui, ut mihi ex hoc loco animae cederentur'. Cuius vocem imus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem tens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.Quodam quoque tempore Exhilaratus noster,
Abbreviated transcription (Latin):
eloquns. uł occultis reuelationib in quantũ
accipiunt agnoscunt : hec et nouerunt. et
ꝓnuntiant. Iudicia gͥ que cleus tacet nesci¬
unt: que deus loquitur scunt. Nnde &
dauid ꝓph̾a cum dixisset. in labus meis pro¬
nuntiaui omnia iudicia: ꝓtinus adcidit
oristui. Ac si aꝑte dicat. Illa ego iudicia
&e nosse & ꝓnuntiasse potu. que te diise
cognoui: nam ea que ipse ñ loqueris. nr̃is
ꝓtuldubio cognitionib abscondis. Concor
tamen que de ore eius ꝓlata fuerint. hu¬
mainis labus ꝓnuntiantur: qm̃ sciri ab
hominib. et ꝓlata ꝑ dm possunt. & oc¬
culta ñ possunt. Petrus. In obiectione
mec̃ questiuncule patuit causa rationis.
Sed queso te: si qua sunt achuc de hui
ir quidam nobilis theopbus nomi¬
ne. eiusdem benedicti pͥatͥs fucrat
ammonitione conũsus: qui ꝓ uite suc
m̃ito magnam apud cum familiarita¬
as frluciam habebat. Hic cum quadã
dic eius cellam fuisset ingressus. hunc

Expanded text:
eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum accipiunt, agnoscunt, hoc et norunt et pronuntiant. Judicia igitur quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia, protinus addidit, oris tui. Ac si aperte det nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordtamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus Vir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
do diuitiarum sapientie & scientie dei.
qͣm imcomp̃hensibilia sunt iudicia cꝰ.
et inuestigabiles uic cuis: Sed rursum
mͥ hec dicenti. alia suboritur questio.
Nam dauid ꝓpha dño loquitur dicus.
In labuis meis. ꝓnuntiam om̃ia iulicia
oris tui. Et cũ minus sit nosse. qͣm etiam
ꝓnuntiare÷ qͥd ẽ qͦd paulus incomp̃hensi¬
bilia c̃ẽ dei iudicia asserid cdauid autem
hec se om̃ia ñ solum nossȩ. s etiam in la¬
bus ꝓnuntiasse testatur: G regorius. Ad
utraq hȩc tͥ suꝑius sub breuitate respon¬
di: dicens qͦd sancti uiri in quantũ cum
dño unũ sunt. sensum dñ non ignoralt
Om̃s enim qui deuote ddñm sequuntui:
& iam deuotione cũ cdeo st̃: & adhuc ca¬
ñ sunt. Occulta itaq dei iudicia in qͣil¬
coniuncti sunt sciunt: in quantum disun¬
eti sunt nesciunt. Quia enim secreta eius
adhuc ꝑfete ñ penetrant. incomp̃hensibilia
eius iudicia esde testantur: quia uͦ ei mente
inherent. atq inherendo uel sacre scripture

Expanded text:
ivitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dometiam devotione cum Deo sunt, et adhuc canon sunt. Occulta itaque Dei judicia inqconjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia eadhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo vel sacrae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
uerare quousq animã eiꝰ excuteret ñ ces¬
sauit. Pecrus. Iste uir dei diuinitatis
ut uideo etiam secreta penetrauit: qui ꝑ¬
sperit hunc clericum ictirco diabolo tra¬
ditum. ne ad sacrum ordinem accedere
auderet. O regorius. Quare diurnitatis
secreta ñ nosset᷑. qui diuinitatis precepta

Expanded text:
vexare quousque animam ejus excuteret, non cesvexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinita
Abbreviated transcription (Latin):
sis eccl̃ie clericus a demonio uerabat᷑:
qui a uenerabili uiro constantino eccł̃ie eiꝰ
antistite ꝑ multa fuerat martirum loca
transmissus. ut sanari potuisset. Sed sanc¬
ti dei martires noluerunt ei sanitatis do¬
num tribuere: ut quanta ẽẽt in bñdicto
gr̃a demonstrarent. Ductus itaq ẽ ad bñ
hostem de obsesso homme ꝓtinus expu¬
lit. Em sanato p̾cepit dicens. N ade. et post¬
hec carnem ñ comedas: ad sacrum ucro¬
ordinẽ nunqͣm accedere p̃sumas. Quacũq
autẽ die sacrum ordinem temcrare p̃sũp¬
seris: statim uiri diabłi mancipaberis. Dis¬
cessit gͥ clericus sanꝰ: et sicut terrere solet
animum pena recens: ei que uir dei p̃ccp̃
interim custoduit. Cum uero post annos
multos om̃s pͥores illius de hac luce mi¬
grassent ⁊ et suos minores sibimet suꝑponi
in sacris ordinib cerneret: uerba uiri clei
quasi ex longo tempore oblitus postposu¬
it ÷ atq ad sacrum ordinem accessit. Quẽ
mox is qui reliquerat diabłs tenuit: eũq

Expanded text:
is Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omhostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
estuaret: eutitius cũ morte confligens. pel¬
lem manus suȩ tenebad. coram omnib
dicens. Confiteor quia om̃s in hac carne
resurgemꝰ. Post quam catholicȩ fidei con-¬
fessionem ddefunctus est. Quo mortuo: qͥa
pene nullus erat qͥ eiꝰ dicta sequeret᷑: gre¬
gorius dissimulauit cepta ꝑsequi: ne in
fauillas uideret᷑ uerba iaculari. xxxi

Expanded text:
estuaret, Eutychius, cum morte confligens, pellem manus suae tenebat coram omnibus, dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus. Post quam catholicae fidei confessionem defunctus est; quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur, Gregorius dissimulavit coepta persequi, ne in favillas videretur verba jaculari.
Abbreviated transcription (Latin):
Uidentes enim celestem uirtutẽ uerba con¬
sequi sacerdotis dei: relictis ydolate sordib.
in xp̃m credentes. inuo sacri baptismatis
fonte purgati sunt.

Expanded text:
identes caelestem uirtutem uerba consequi sacerdotis Dei, relictis idolatriae sordibus in Christum credentes, uiuo sacri baptismatis fonte purgati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
co fr̃s. pͥmus misit se ante me suꝑ t̃ram: etͤ
ñ ante surrȩrit. qͣm ego pͥor surgerem. Et am¬
pleratus me cũ multa humilitate : tribuit
mͥ ꝑ manũ ninimismata ta: et iussit mͥ da¬
ri casulam. & necc̃itates meas om̃s. Glorifi¬
cami gͦ d̾m: qui donauit ci talem humilita¬
tem circa om̃s. & elemosinam et caritateo.

Expanded text:
co, fratres, primus misit se ante me super terram, et co, fratres, primus misit se ante me super terram, et non ante surrexit quam ego prior surgerem, et amplexatus me cum multa humilitate, tribuit mihi per manum numismata tria, et jussit mihi dari casulam et necessitates meas omnes. Glorificavi ergo Deum, qui donavit ei talem humilitatem circa omnes, et eleemosynam et charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
alia. Multum michi & ultra qm̃ indignet
dudire debin. fauorem in ur̃is epłis qeon¬
strastis. Et scͥptum c̃: ne laudes hominem
quam diu uiuit. Tamen & si audire talia
dignus ñ fui. orationib ur̃is pcto ut dignus
efficiar: ut si bona ideo in me dycistis quia¬
ñ sunt. ideo sint quia dixistis.tl quiã
Ded ne solis uerdis tanti presulis humilitaᷤ
inculcari crecdat⁊ supest ut ex grecoꝵ re¬
lationib ad me nuꝑ interp̃tatis. cadem pa¬
tris humilitas uiuis oꝑib demonstret᷑:. in q̃b
uidelicet ita refertur. Enarrauit nob abbãs
ioh̾s ꝑsa. sanctus et reuerendꝰ iuir eristens. de
magno gregorio beatissimo papa romano
dicens: qͥuoniam iui romam ad adorandũ
loculos sanctoꝵ apłorum pet̾ & pauli. Eco
una die cum starem in medio cuuitatis: uideo
papam gregorium ꝑ me transiturum. Et
cogitaui mittere me ante eum. Cum gͦ appro¬
pinquasset mͥ papa. uidens quia ꝑgerem
ut mitterẽ me ante eum÷ sicut coram deo di¬

Expanded text:
 ultra quam indignus audire debui, favorem in epistolis demonstratis. Et scriptum est: Ne laudes hominem quamdiu vivit . At tametsi audire talia dignus non fui, orationibus vestris peto ut dignus efficiar, ut si bona in me non ideo dixistis quia sunt, ideo sint quia dixistis. » 63. Sed ne solis verbis tanti praesulis humilitas inculcari credatur, superest ut ex Graecorum relationibus ad me nuper interpretatis eadem Patris humilitas vivis operibus demonstretur, in quibus videlicet ita refertur. Enarravit nobis abbas Joannes, Persa, sanctus et reverendus vir existens, de magno Gregorio beatissimo papa romano, dicens: Olim ivi Romam ad adorandum loculos sanctorum apostolorum Petri et Pauli; et una dierum, cum starem in medio civitatis, video papam Gregorium per me transiturum, et cogitavi me mittere ante eum. Cum ergo appropinquasset mihi papa, videns quia pergerem ut mitterem me ante eum, sicut coram Deo di
Abbreviated transcription (Latin):
loca uel ordines. creatori nr̃o nos proximos
facunt: s ei nos aut merita bona comun¬
gunt: aut mala disiungunt. Quiã epo
ahuc incertum ẽ. quis interius qualis sio
cur ñ audeas scribere ⁊ dum int̃ me & te qͥs
sit supior ignores: Et quiclem bene te uis¬
uere suo: me autem multis oneratum pecca¬
ul cognosco. Secd & si ipse petcator es. michi¬
me tamen multo melior es: quiã tua tũ
uunt peccata porto. In hoc gͥ ego de adtum.
i hoc magnum aspitio: quia ante hu¬
manos oculos inmagno atq in alto loco
mimme ꝓfecisti. In quo sepe dum erqus
ab hominib honor tribuitur. a im̃a ami¬
mus mergitur. quia curis discerpentibiso
grauatur. Tibi autem omp̃s es unta hoc
Mod scptum ẽ. alcensus incorde aurolins
altior. multo sublimior uideri poteras: si
neq ducatum monasterii quod neas dicitur

Expanded text:
loca vel ordines Creatori nostro proximos loca vel ordines Creatori nostro proximos faciunt, sed ei nos aut merita bona conjungunt, aut mala disjungunt. Quia ergo adhuc incertum est, quis interius qualis sit, cur non audeas scribere, cum inter me et te quis sit superior ignores? Et quidem bene te vivere scio, me autem multis oneratum peccatis cognosco. Sed etsi ipse peccator es, tamen me multo melior es, quia tua tu taissi sunt peccata porto. In hoc ergo te altum, in hoc te magnum aspicio, quia ante humanos oculos in magno atque in alto loco minime profecisti: in quo saepe dum exterius ab hominibus honor tribuitur, ad ima animus mergitur, quia curis discerpentibus gravatur. Tibi autem omnipotens Deus juxta hoc quod scriptum est: Ascensus in corde disposuit, altior, multo sublimior videri poteras, si neque ducatum monasterii, quod Neas dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
nem tuum ualeas in pace conlucere: ne ma¬
lignus sp̃c qui contra te ꝑ alia oꝑa preua¬
lere ñ potest: ex hac causa inueniat. unde
tͥ in die exitus tui. in aditu regni celestis obsi
tem gregorie cubicularie augu.li. Istat¬
storum post cetera. Quod dulcedo tua in siis
cpłis subiunxit. importunam se m̃ existere. quo¬
usq scribam mͥ ẽẽ reuelatum. quia peccata
tua dimissa sint : tem & difficilem et mutilẽ
postulasti. Difticilem quidem. quia ego madig¬
nus sum. cui reuelatio fieri ddebeatur: inutilẽ
uͦ. quia secura de peccatis tuis ficri ñ debes :
nͥ cum iam in die uite tue ultimo plangere
cadem peccata minime ualebis. Que dies
quousq ueniat semꝑ suspecta. semꝑ trepicda.
metuere culpas debes: atq cas cotidianis fle
tem anastasio p̃sortero  tib lauare.¬
ysaurie post aliqua. eua itaq fraternitas
quantum in caritate ꝑfecta sit scio : &e qui
om̃ipotentem dm multum diligit: oportet
ut de prorimo multum p̃sumat. Non enim

Expanded text:
nem tuum valeas in pace concludere, ne malignus spiritus, qui contra te per alia opera prevalere non potest, ex hac causa inveniat, unde tibi in die exitus tui in aditu regni caelestis obsitem Gregoriae, cubiculariae Augustae, post caetera: « Quod dulcedo tua in suis epistolis subjunxit, importunam se mihi existere quousque scribam mihi esse revelatum quia peccata tua dimissa sint, rem et difficilem et inutilem postulasti. Difficilem quidem, quia ego indignus sum, cui revelatio fieri debeat; inutilem vero, quia secura de peccatis tuis fieri non debes, nisi cum jam in die vitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime valebis; quae dies quousque veniat, semper suspecta, semper trepida, metuere culpas debes, atque eas quotidianis fletem Anastasio, presbytero Isauriae, post aliqua: « Tua itaque fraternitas quantum in charitate perfecta sit, scio: et qui omnipotentem Deum multum diligit, oportet ut de proximo multum praesumat. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius. penes imꝑatorem mauricium
sibi prorsus infensum dudum accusatꝰ. quia
malchum ep̃m sui patͥmonii ꝓuisorẽ. ꝓ recen¬
uis pensionib tamduu in custodiis afflixisset
quousq sp̃m exalaret: sabimano suo diaco¬
no constantinopolitano scribens ait. Inum
est qͦd breuit̾ suggeras serenissimis dñis nr̃is :
quia si ego seruus eoꝵs in mortẽ longobardo¬
rum me miscere uoluissem: hodie longobar¬
doꝵ gens. nec regem nec duces nec comites ha¬
beret: atq in summa confusione diuisa eẽt.
Sed quia đm timeo: in mortẽ cuiusibet ho¬
minis mc miscere formido. Malchus autẽ
idem cp̃c neq in custodia fuit. neq in aliqͣ
afflictione: sed die qua causam dixit. et
addictus ẽ. me nesciente a bonefatio nota

Expanded text:
est quod penes imperatorem Mauritium sibi prorsus infensum, dudum accusatus quod Malchum episcopum sui patrimonii provisorem, pro reddendis pensionibus tandiu in custodiis afflixisset, quousque spiritum exhalaret, Sabiniano suo Constantinopolitano diacono scribens, ait: «Unum est quod breviter suggeras serenissimis dominis nostris, quia si ego servus eorum in mortem vel Longobardorum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione divisa esset. Sed, quia Deum timeo, in morte cujuslibet hominis me miscere formido. Malchus autem isdem episcopus neque in custodia fuit, neque in aliqua afflictione; sed die qua causam dixit et addictus est, nesciente me a Bonifacio nota
Abbreviated transcription (Latin):
iiniis humilitatis mansuetudi¬
ne gregorius ñ solum theudelinde re¬
gme longobardoꝵ ꝓ trib capitulis: uctuĩ
etiam inter alios sabio quoq suo subcid¬
cono satisfacere ñ renuit dicens. Euntti na¬
ligni homines turbauerunt animos m̃is
non intelligentes neq quȩ loquunt᷑. noq de
quib affirmant ÷ astruentes quod aliquid
de sancta calcedonensi sinodo. pie memore
iustinan temporib sit imminutum. quã¬
nos omni fide. omniq deuotione uencra¬
mur: & sic quattuor synodos sancte uniũ¬
salis eccłie. sicut quattuor libros sc̃i euange¬
lu recipimus. De ꝑsonis uero de quib pott
t̃imum sinocdi auquid actum fuerat. eull
psonis aliqͥd aliud ageret᷑ qͣm apd̾ candẽ scan
calccdonẽsẽ sinodũ fuerat cõstitutũ. Anathils¬

Expanded text:
s humilitatis mansuetudine Gregorius non solum Theudelindae reginae Langobardorum pro tribus capitulis, verum etiam, inter alios, Savino quoque, suo subdiacono, satisfacere non renuit, dicens: « Exeuntes maligni homines turbaverunt animos vestros, non intelligentes neque quae loquuntur neque de quibus affirmant, astruentes quod aliquid de sancta Chalcedonensi synodo piae memoriae Justiniani temporibus sit imminutum, quam omni fide omnique devotione veneramur. Et sic quatuor synodos sanctae universalis Ecclesiae, sicut quatuor libros sancti Evangelii recipimus. De personis vero de quibus post terminum synodi aliquid actum fuerat, ejusdpersonis aliquid aliud ageretur, quam apud eamdem sanctam Chalcedonensem s