comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficio sublimauit. leuitãq septimũ ad suũ
aditorium adsciuit. Nec multo post ꝓ re¬
sponsis eccłiasticis ad urbem constantino¬
polim apocrifarium direxit. Nec tam̃ ille
quamus in terreno conuersaretur palati¬
o: uite celestis non intermisit ꝓpositũ. Iꝑxit᷑
undatione tyberis fluuius alueũ suũ eg̃s¬
sus est: tantũq extreuit ut eius unda su¬
ꝑ muros urbis influeret. atq maximas
regiones in ea occuparet. ita ut plura an
ti quarũ elium munimenta deiceret. Qua
etiam aquarum uiolentia horrea eccłie sub¬
uersa sunt: in quib non nulla modioꝵ tri¬
tici milia ꝑierunt. Tunc siquidem mul¬
titudo serpentium cũ magno dracone in
modum trabis ualidi ꝑ hunc fluuii al¬
ueum in mare descendit. s suffocate bestie
inter salsos maris turbidi fluctus. nec¬
mora litore egresse sunt: subsetuta est e
uestigio clades. quam inguinariam uocãt.
Nam medio mense undecimo adueniens
primũ om̃ium iuxta illd̾ qd̃ in erechiele

Expanded text:
ficio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti undatio Tiberis fluvius alveum suum egressus est tantumque excrevit, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones otiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele
Abbreviated transcription (Latin):
letis. trroꝵ uenian lapsuũq remissione¬
tes nudos: ut si quio defunctoꝵ negligenti¬
a minus factum est: a fide uiuentuũ in¬
pleatur.Adhibeat quoq unis quisq ꝓ
caris suis scõꝵ p̃ces. et sacrificia offerat:
atq sacerdotali cos ꝓsecutione dño cõmen
det. Hec sunt que caros urõs iuuare possũt.
hec sunt refrigeria quiescentium: hec reme¬
sepulchris suꝑponuntur si qua cura suꝑsti
gis quam delectari possent. Hinc aliquis
uinum offert. quem sentit ꝓuini et gule
nimietate torqueri. Sicut scriptum est¬

Expanded text:
eis errorum veniam, lapsuum remissiont nudos: ut si quid defunctorum negligentia minus factum est, fide viventium impleatur. Adhibeat quoque unusquisque charis suis sanctorum preces, sacrificia offerat, et sacerdotali eos prosecutione Haec sunt quae charos vestros juvare possunt, haec sunt refrigeria quiescentium, haec remesepulcris apgis quam delectari possunt. Huic si aliquis vinum offerat, quem sentit pro vini et gulae nimietate torqueri, contume
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut non iam sicut ꝓposuerat specie. s in eo
retineretur. et mente. T̃ andem patre orbatus u¬
bi liberam disponendarũ rerum suarũ nactus
est facultatem. sex monasteria in sicilia fabri¬
cans sufficientib fr̃ĩb cumulauit. quibus
tantum p̃dioꝵ contulit. quantum posset
ad uictum cotidianũ deo illic militantib
sine indigentia suffragari. Septimũ intra
romane urbis menia sub honore sc̃i andree
apłi iuxta basilicam scõꝵ iohannis et pau¬
li ad cliuiũ scauri monasteriũ in ꝓprio do¬
mate fabricauit. in quo relictis seritis au¬
rogeminisq radiantib togis. simulq scip¬
pellectilib reliquis in usũ pauꝑum p̃ragatis.
ex huuis mundi naufragio nudus euasit.
diuq desideratum monachicũ capiens in.¬
dumentũ. primo sub hylarionis deinde sub
marimiam uenembilium patram regimi¬
litauit. Post uero cum subesse mallet. fratrũ
uotiua concordia imminente preesse non re¬

Expanded text:
ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimilitavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non re
Abbreviated transcription (Latin):
resonat uocaretur. Nam recta que docturus
erat dum uiuis oꝑib adimpleuit: sibimet
ip̃i utiq se uigilasse ꝑdocuit. Dum uero rec¬
ta que faciebat docendo qd̾ disseruit uigilasse
dinoscitur: non solum sui sed et futuri tem¬
poris xpĩanis. Siquidem inerant ei cũ acer¬
ba s ad̃ etate matura iam studia. et audi¬
turis in cognita religiosis senib indagator
sollertissimus adherebat. sumptaq dectrine
semina. tenact ihemoria eruminanda. que
post in populos mellito inclamaret guiture
congerebat. Deniq docibilis adolescens cum
transmisso communiter stilo surgentis in¬
fantie ad biuiũ pytagorice littere ꝑuenisset
in constanter sinistrũ ramũ cum scłi uolup¬
tate relinquere. et ad dextrũ cepit cum celesti
desiderio totis uirib anhelare. S dum conu̾i¬
sionis sue grãm longius ꝓtrahens potius se
xp̃o famulaturũ putaret. si sub p̾toris urbani
habitu mundo specietenus deseruiret. cepert̃
contra eũ multe eiusdem scli eure succrescere.

Expanded text:
resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere;
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ etiam tanto necesse est plus habcat ec
clesia dignitatis. quanto sacerdotale offitiũ
simi merito houoretur. quia etiã dum nata¬
lemi cachedre colimus: episcopatum petri a
płi ueneramur. tamen cũ frequent̾ in tra
quadraginta dies euenerit. facere cam no¬
bis debet sc̃oꝵ dierum reuerentia gratiorẽ.
Bene natalem cathedtre inter ieiumoꝵ ine
intempantie. nunc sit sobrietatis. que erat
gule sit abstinentie: que erat peccati sit
excłiis merito religiosa obseruatio introdu¬
xerit. miror cur apud quosdam infideles
hodie tam ꝑniciosus error inereuerit. ut
sup tumulos defunctoꝵ eybos etuina con¬
ferant. Quasi egresse e corporib aniie car¬
uales eybos requirant. Epulas emm et re¬
fecdiones caro tantum requirit: sp̃c autẽ
gent. Parare se aliquis caris suis dicit qd̃
ip̃e deuorat. et p̃stat uentri qd̃ imputat

Expanded text:
Quae etiam tanto necesse est plus habeat in Ecclesia dignitatis, quanto sacerdotale officium simi, merito honoratur, quia dum natalem Cathedrae colimus, episcopatum etiam Petri apostoli veneramur. Tamen cum frequenter intra Quadragesimae dies evenerit, facere eam nobis debet sanctorum dierum reverentia gratiorem. Et bene natalem Cathedrae inter ipsa jejuniointemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae, sit abstinentiae; quae erat peccati, sit Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem gent. Parare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat
Abbreviated transcription (Latin):
iurgis cesus: compellebat᷑ sacrificare demo¬
nis. Et post diuturnam cedem custodie
mancipatur. et uidentes eum constanter
anmos confortantẽ mecdio noctis silenti¬
o eiectũ de carcere decollauerunt. iussi fu¬
rosi platidi uibis p̃fecti. Tunc a ꝓculo et
rsiebo atq apollonio ablatũ corpus uene¬
uuilũ xp̃i martyris ualentini ad suã ec¬
diesiuam interanne urbis nocturno itinere
teanslatum est: ibiq in suburbano emp¬
to ceru frato. non longe ab eadem ciuita¬
le sepiltire ponestissime traditum. Incip̃

Expanded text:
uirgis cesus, compellebatur sacrificare demouirgis cesus, compellebatur sacrificare demoniis, et post diuturnam cedem custodiae mancipatur. Et uidentes autem eum constanter animos confortantem, medio noctis silentio eiectum de carcere decollauerunt iussu Furiosi Placidi, Vrbis prefecti. Tunc a Proculo, Efibo atque Apollonio ablatum corpus uenerandum Christi martyris Valentini ad suam ecclesiam Interamnae urbis nocturno itinere transtulerunt; ibique, in suburbano empto terrae spatio, non longe ab eadem ciuitate, sepulturae honestissimae tradiderunt. Vbi
Abbreviated transcription (Latin):
rum: non uobis aꝑiam. S cum amiiis
noctis finem imponeret. sc̃s ualentuls
restrat claustra cubiculi et cerimonem iuue¬
nem parentib ac si nichil ꝑpessus fuisset
ab omni egritudine liberatum designat.
Tunc craton cum conuige et om̃i domo su¬
a credidit. et baptiratus est. Cerimoni au
la potuit ratione suadere. ꝓculus uero et
epheb atq apollonius abicientes studia
humane sapientie ita se contulerunt ad do¬
minũ: ut ultra penitus nichil humana¬
tũ legerent litterarũ. s conuersi ad dñm
sprritalib studiis se contulerunt magiste¬
nio. Cuius non tantum uerba s etiã fac¬
ta mirabilia ꝓba rent᷑. Interea ꝑ hos cõ¬
fiuebat mnultitudo scolasticoꝵ ad xp̃m. i¬
ta ut habundantius p̃fecti urbis filius a¬
uimo duceretur: et tota fidei plenitudine
xp̃i sc famulũ publica uoce clamabat. Tc̃
indignatio pene om̃iũ senatoꝵ accensa
est. Et tentus est sc̃s ualentinus ep̃e atq

Expanded text:
rum, non uobis aperiam». Sed cum iam aurora rum, non uobis aperiam». Sed cum iam aurora noctis finem imponeret, sanctus Valentinus reserat claustra cubiculi, et Cerimonem iuuenem parentibus, ac si nichil perpessus fuisset, ab omni egritudine liberatum assignat. Tunc Craton cum coniuge et omni domo sua credidit, et baptizatus est. Cerimon autla potuit ratione suaderi. Proculus uero et Efibus atque Apollonius, abicientes studia humanae sapientiae, ita se contulerunt ad Dominum, ut ultra penitus nichil humanarum legerent litterarum. Sed conuersi ad Dominum, spiritalibus studiis se tradiderunt magistro, cuius non tantum uerba, sed etiam facta mirabilia probarentur. Interea per hos confluebat multitudo scolasticorum ad Chri- stum, ita ut Abundius, prefecti Vrbis filius, animo duceretur, et tota fidei plenitudine Christi se famulum publica uoce clamabat. Tunc indignatio pene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque
Abbreviated transcription (Latin):
posset liberam in menbris habere. Erant
enim ineus brachia simul et crura con¬
torta. ut nullus medicoꝵ passionis istius
assereret reꝑtum eẽ uocabulum. Tunc
sc̃s ualentinus ep̃c itaq uir dei fide ple¬
nus clauso ostio stratoq humicilio et le¬
uauit puerum cerimonem de lecto. et pie
eit seminecẽ eo loco in quo ip̃e orare consu¬
euerat. ut ꝑ totam noctem in dei laucdibus
et oratione maneret. Lumen circa medi¬
am noctem tantum apparuit. ut hii qui
in spectaculis erant cirea cubiculum pu¬
tarent intus flammas accendi: s spacis
unius hore transacto surgens sanissimis
puer. cepit simul uoce clara in dei laid¬
b incolumis concrepare. Audientesl¬
lum parentes eius deo canere. cuius ꝑus
annos solum gemitum audierant: uil¬
gitumq reddentem. om̃s simul gauden¬
tes foris. ut reseraret eis scm̃ uali ntinuis
exorabant. At ille dixit. Nisi compleus¬
ro statutum orationis numerũ et yail¬

Expanded text:
possit liberam in membris habere. Erant possit liberam in membris habere. Erant enim eius brachia simul et crura contorta, ut nullus medicorum passionis istius assereret repertum esse uocabulum. Tunc sanctus Valentinus episcopus, uir Dei fide plenus, clauso ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et oratione manenti lumen circa mediam noctis tantum apparuit, ut hi, qui in spectaculis erant circa cubiculum, putarent intus flammas accendi. Sed spatio unius horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mugitumque reddentem, omnes simul gaudentes, fores ut reseraret eis, sanctum Valentinum exorabant. At ille dixit: «Nisi compleuero statutum orationis numerum et hymno
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ et non potes tam ꝑfecte cre¬
dere quam fides ip̃a deposcit cui cre¬
dendum est: da mͥ fidem tuam sub hac pol¬
licitatione. ut si filius tuus ꝑ meam fidẽ
saluetur. tu ꝑ salutem filii tui cum or̃u
domo tua conuertaris ad xp̃m. Tune eraton
uocauit coniugem suam cum om̃i familia.
et ꝓstratus pelib eius cepit ꝓmittere qd̃
si ille saluus eẽt: om̃s creterent. xp̃o. Erant
autem in spectaculo hoc proculus. esepbꝰ.
atq apollonius: quos cognouimus in gre¬
co ꝑfectos ad latina studia ꝑuenisse. Hii
itaq simili modo oratoris sui filiũ cerimo¬
nem cupientes saluum fieri: se credituros
affirmant. Tunc sẽs ualentinus ep̃c iussit
sibi cubiculum p̃parari. et diei ac nocti si¬
lentium fieri. et claudens ostium suꝑ se
et suꝑ puerum ccrimonẽ. qui tercio anno
transacto ita totus corꝑe implicatus atq
glomeratus iacebat. ut caput habens int̾
genua remaneret. nullam partem corpis

Expanded text:
Deum, et non potest tam perfecte creDeum, et non potest tam perfecte credere, quam fides ipsa deposcit, cui credendum est, da michi fidem tuam sub hac pollicitatione, ut filius tuus per meam fidem saluetur: tu uero per salutem filii tui cum omni domo tua conuertaris ad Christum ». Tunc Craton uocauit coniugem suam cum omni familia, et prostrarus pedibus eius, cepit promittere, quod, si ille saluus esset, omnes crederent Christo. Erant autem in hoc spectaculo Proculus et Efibus atque Apollonius, quos cognouimus in Greco perfectos ad Latina studia peruenisse. Hi itaque simili modo, oratoris sui filium Cerimonem cupientes saluum fieri, se credituros affirmant. Tunc sanctus Valentinus episcopus iussit sibi cubiculum preparari, et die et nocte silentium fieri. Et claudens ostium super se et super puerum Cerimonem, qui tertio anno transacto ita toto corpore implicatus atque glomeratus iacebat, ut caput inter genua habens remaneret, et nullam partem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Modo ergo si potes egredere: et me dimissa ad
monasteriũ recede. Ip̃e autem extra tectum¬
exire non ualens: qui remanere sponte no¬
tuit in loco mansit inuitus. Sicq factum
est: ut totam noctem ꝑugilem ducerent.¬
altero eadem uenerabilis femina ad cellã
ꝓpriam recessisset: uir dei ad monasterium
rediit. Cum ecce post triduum in cella ꝓ¬
pria consistens eleuatis in aera oculis. ui¬
dit eiusdem sororis sue animã de eius cor¬
pore egressam in columbe specie celi secreta
penetrare. Qui tante eius glorie congaudens
om̃ipotenti deo in ymnis et laudib grãs
reddidit: eiusq obitum fratrib denuntia¬
uit. Quos etiam ꝓtinus misit. ut eius
corpus ad monasterium deferrent: atq in
sepulchro qd sibi parauerat ponerent. Quo
facto contigit ut quoꝵ mens una semꝑ ĩ
deo fuerat. eoꝵ quoq corꝑa nec sepultura
anctus ualentinus ep̃e: dixit
pientia mundi in qua tu ma¬
gister ẽẽ uideris stulta ẽ apd̃

Expanded text:
Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerentaltero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura anctus Valentinus episcopus dixit: pientia mundi, in qua tu magister esse uideris, stulta est apud
Abbreviated transcription (Latin):
Cum leuaret de mensa caput tanta chorus¬
cationis et tonitrui uirtus tantaq inunda¬
tio pluiue erupit. ut neq uenerabilis be¬
nedictus neq fratres qui cum eo aderant
exetiu loci limen quo consederant pedem mo¬
uere potuissent. Scĩmonialis quippe femi¬
Na caput in manib declmans. lacrimarũ
fluuuos in mensa fuderat. ꝑ quos serenitatẽ
aeris ad pluuiã traxit. Nec paulo tardius
post orationem inundatio illa secuta est:
s tanta fuit conuenientia orationis et in¬
undationis. ut de mensa caput iam cum to¬
nitruo leuaret: quatinus unum idemq eẽt
niomentũ. et leuare caput et pliuuiã depone¬
re. Tunc uir dei inter choruscos tonitrus at¬
q inundationẽ ingentis pluuuie uidens se
ad monast̾ium non posse remeare: cepit con¬
queri contristatus dicens. Parcat tibi om̃i¬
potens d̾s soror: quid est qd̃ fecisti: Cui illa
respondit. Ecce te rogaui et audire me nolui¬
sti: rogaui dũm meum et exaudiuit me.

Expanded text:
Cumque de mensa levaret caput, tanta corusCumque de mensa levaret caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me.
Abbreviated transcription (Latin):
ca nomine om̃ipotenti dño ab
ip̃o infantie temꝑe dedicata:
ad eum semel in anno uenire
consueuerat. Ad quam uir dei nõ
longe ertra iunuam inpossessione monaste¬
ri descendebat. Quadam uero die uenit
ex more: atq ad eam cum discipłis uenera¬
bilis eius descendit frater. Qui totũ aiem
in dei laudib sacrisq colloquiis ducentes.
in cumbentib iam noctis tenebris simul ac¬
ceperunt cibos. Cũq adhuc ad mensam se¬
derent. et inter sacra colloquia tardior se
hora. ꝓtraheret : eadem scĩmonialis femi¬
ta soror eius eum rogauit clicens. Queso
tee at ista uocte me non deseras. ut usq ma¬
Ne aliquid de celestis uite gaudiis loquam
Qui ille respondit. Quid est qd lequeris sõ¬
ror : Manere extra cellulam nullatenus
possum. Tanta uero erat celi serentas it
nulla inaere nubes appareret. Sanctimo¬
nialis autem femina cum uerba fratris
negantis audisset. insertas digitis manus
suꝑ mensam posuit. et caput in manibus
omnipotentẽ dnm̃ rogatura declinauit.

Expanded text:
ca nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ioriani apd̾ omnẽ uulgum tenens iusticiã
res publica agebatur. Et mitinere ut ma¬
nifeste sunt quãtas uirtutes ꝑ seruũ suum
re. Illa in parte erat quidam homo noĩe
mamertus ad prime nobilis multũ locu
uultu. ita ut fere sine spũ iam iaceret: ut
ne oculoꝵ attolleret aspectum. nec appel¬
lantiũ respondere ualeret oraculo. Tunc
illius domus materfamilias audiens ser¬
uum dei aduenientẽ pre gaudio exiliit¬
et cum om̃i familia alacris occurrit. et ad
pedes scĩ aniani se terra genib ꝓuoluit
lamentabili uoce supplicans ut uirũ suũ
uisitaret. et ei suis orationib incolumita¬
tem redderet. Neq enim quieuit a p̃cib
donec adipisceret qd̾ poscebat. obtento a scõ
aniano ut in eodem cubili quo langiuidꝰ
ad thorũ eius accessit. Tunc intuens ca¬
dauer squalidum ut uidit sine spe ex hau

Expanded text:
ioriani, apud omnem vulgum tenens iustitiam, ioriani, apud omnem vulgum tenens iustitiam, res publica agebatur. Et in itineribus, ut manifesta sunt, quantasque virtutes per servum suum . Illa in parte erat quidam homo nomen Mamertus adprime nobilis, multum in ovultu fere ut sine spiritu iaceret, ut neque oculorum adtolleret aspectu nec appellantum respondere valeret oraculo. Tunc illius domui matris familiae ut audiens servum Dei adventantem, pre gaudio exiliit, cum omnem familiam occurrit et ad pedes sancti Aniani se terram genibus provolvit, lamentabili voce subplicans, ut virum suum visitaret et ei suis orationibus incolumem redderet. Neque enim quievit precibus, donec adipisceret, quod poscebat. Obtento quoque sancto Aniano, ut in eadem cubiculi ad torum eius accessit; tum intuens cadaver squalidum sine spem exhau
Abbreviated transcription (Latin):
gus a suo capite fluxit. ut si amplius u¬
nus hore spacio defluxisset. uite terminũ
uini consecutus. Memoratus uero agp
b cuni. ut quã tocius antequã exalaret
bratus nonsolunt non tenuit qd̃ fuerat
dep̃catus. s ut ostenderetur in eo solita diui¬
ne clementie pietas. in domũ eius festinus
irrepsit. impositoq uulneri eius manu su¬
a uexillo trucis sanguis ille ꝓfluus illico ac
sine ulla mora cessauit. Sentiens uero a¬
grippinus meritis sc̃i aniani sibimet uitam
quodãmodo condonatã. iussit om̃s qui in car-¬
cere tenebantur. absq aliqua tarclitate di¬
mitti. K oc enim p̾stitum est beatissimo
antistiti ut factus ab infelicib carcer uacu¬
us et custos carceris absolutus. Accidit au¬
tem non post multum temporis ꝑ attilam
regem ꝑsecutio galliarũ. Tunc deniq ad
exploranda auxilia armatus xp̃o ꝓficisci¬
tur in partes aurelianensium ciuitatis
ad eiectium patriciũ. cuius sub imꝑio ma¬

Expanded text:
guis a suo capite bulliret, ut, si amplius uguis a suo capite bulliret, ut, si amplius unae hore espatium defluxisset, vitae terminum fuerat consecutus. Memoratus vero antead eum, ait, quamtutius, antequam exalaret enuit, quod fuerat deprecatus, sed ut ostenderetur in eum solita divina elementia pietatem, in domum eius festinus inrepsit. Inposito vulnere eius manu sua vixillum crucis, sanguis ille profluus illico ac sine ulla mora abstenuit. Sentiens Agripinus meritis sancti antestitis sibimet vitam quemadmodum condonatam, iussit omnes qui in carcere tenebantur absque aliqua tarditate dimitti. Hoc etenim praestitum est beatissimo antestiti, ut factus fuerit ab infelicibus carcer vacuus et custos carceris absolutus. 4. Accedit enim non post multo tempore per Attila rege persecutio Galliarum. Tunc denique ad exploranda auxilia armatus Christo, proficiscitur in partes Arelatensium civitatis ad Agetio patricio, cuius sub imperio Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nte quam plures annos beal¬
simus euurtius antistes erb
dei in urbe aurelianoꝵ a pauimend
fabricam construxisse. et sẽs des ple
le onus accessit. Cui uisum est ꝓtal
fabrice decore. tectis depositis fabus
ip̃am altius sublimare. Et dumꝙs
deis aouersa que acciderant. ad eum
M atiderat alonge crucem dñicam fa¬
ains om̃ festinatione cucurrit. Et ubi
ndit tũ pene usq ad mortis crudelitatem
eaucdum. imposito uexillo crucis ori euis
magistri militum fungebatur officio. et
um qui lauiũnis aut ergastulis tenebã¬
tur inclusi absolutionem sua suggestio¬
ne p̾staret. S p̃dictus agrippinus ꝓp¬
ter districtionem et metũ principũ qd̾
uir sc̃s petierat a se hoc ip̃m dixit non
posse prestari. Ueniens autem añdic¬
tus agrippinus maturius causa oratio¬
nis eccłiam expetiuit. et de summo fasti¬
No loci ipsius ꝑuenti insolentiã in caput
eius lapis magni ponderis ita cecidit:
ut nulla eum om̃s putarent conditione
uadere. Adeo tamen tam ꝓfluus san¬

Expanded text:
nte quam plures annos beatissimus Evortius antestis ecclesiam Dei in urbe Aurelianorum civitatisfabricam construxisse, et post multo tecale onus adcessit. Cui visum est pro tantae fabricae decus, tectis depositis, fabricam ipsam altius sublimare, et dum opere videns adversa quae cesserant, ad eum qui ceciderat, a longe crucem dominicam faciens, omni festinatione cucurrit, et ubi vidit eum paene usque ad mortem crudelitate deductum, inposito vixillo crucis ori eius magistri militum fungebatur officium, adum, qui lautumniis aut ergastulis tenebantur inclusi, absolutione suae suggessioni praestaret. Praedictus Agripinus propter districtione et metu principum, quod vir sanctus petierat a se, hoc ipsud dixit non posset prestari. Veniens vero antedictus Agripinus maturius, causa orationis ad ecclesiam expetivit. De summo fastigio loci ipsius per venti insolentia in capud eius lapis magni ponderis ita cecidit, ut nulla eum omnes putarent posse condicione evadere, adeo ut tam profluus san
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Tunc piis ac salubrib egecius patrici¬
lum solatium reꝑmisit. et se dixit ubiq
suis suggestionib seu uiuere seu mori. in
ale ei occurreret Sc̃s anianus dixit. Qui
ado infpirante in eis suggestionib teui¬
deo ꝑmotum. si annuere clignaris ut ꝓ

Expanded text:
 Agetius patricidum solatium repromisit et se dixit ubique suis suggessionibus, seu vivi seu mori, in vel in qua die ei occurreret, sanctus Anianus dixit: 'Quia, Deo imperante, meis suggessionibus te video permotum, si adnuere digna
Abbreviated transcription (Latin):
exercitũ. fuga dilabitur. theodorus uero
gothoꝵ rex huic certamini succubuit.
Nam nullus ambigat humnoꝵ exerci¬
tum. obtentu memorati antistitis fuis¬
sefugatum. Uerum egecius patricius
thoris modo uictoriam obtinuit. hostes¬
S deleuit: expletoq bello ait. Egecius
thorismodo festina uelociter redire in
patiam. ne in sistente germano apatris
regno priueris. Hec ille audiens. eũ
lelocitate discessit quasi anticipaturꝰ
srẽm. et prior patris cathedram adeptu¬
.A. Simili et francoꝵ regem dolo fu¬
gauit. Illis autem recedentib. expoliato
preda. Attila uero cum paucis reuers¬
est. Post quam faciente dõ ꝑ an¬
tistitem suũ anianũ huic ciuitati salus
est reddita. eo exorante tantam fecundi¬

Expanded text:
exercitum, fuga dilabitur. Theodorus vero exercitum, fuga dilabitur. Theodorus vero Gotthorum rex huic certamini succubuit. Nam nullus ambigat Chunorum exercitum obtentu memorati antistitis fuisse fugatum. Verumtamen Aetius patricius cum Thorismodo victoriam obtinuit, hostesque delevit. Expletoque bello, ait Aetius Thorismodo: Festina velociter redire in patriam ne insistente germano, patris regno priveris. Haec ille audiens, cum velocitate discessit, quasi 56 anticipaturus fratrem, et prior patris cathedram adepturus. Simili et Francorum regem dolo fugavit. Illis autem recedentibus, Aetius spoliato spolio. Attila vero cum paucis revers. Postquam, faciente Deo, per antestitem suum huius civitati salus est reddita, eo exorante, tanta fecundi
Abbreviated transcription (Latin):
uenientib ad matutinos hymnos popu¬
lis. hic liber abscederet. Interea uidit du¬
as ꝑsonas se inuicem uenerabiliter sa¬
lutantes. sollicitos q de suis eẽ ꝓsꝑitatib.
Tunc qui erat senior. ita exorsus est. Ux¬
oris egetii lacrimas diutius tenere nõ potui
petit enim assidue ut urũ suum de gal¬
liis reducam incolumẽ. cum aliud ex in¬
de fuisset apd̃ diuinum iuditium p̃fi¬
nitum. O tamen obtinuit imm̃sam
pietatem ꝓ uita illius. et ecce illum pro¬
spere uiuentem exinde reducturus sũ.
Uerũptamen obtestor. ut qui hec audi¬
erit sileat. archanũq dei uulgare non
audeat. ne disꝑeat uelociter a terra. Ille
autem hec audiens silere non potuit.
s mox illucescente celo omĩa que audi¬
erat matri familias pandit. Expletisq
sermonib: lumine caruit oculoꝵ. Igi¬
tur egecius cum gothis francisq cõiunc¬
tus: aduersus attilam confligit. At il¬
le ad internetionẽ uastari suum cernẽs

Expanded text:
convenientibus ad matutinos hymnos popuconvenientibus ad matutinos hymnos populis, hic liber abscederet. Interea vidit duas personas se invicem venerabiliter salutantes, sollicitosque de suis esse prosperitatibus. Tunc qui erat senior, ita exorsus est: Uxoris Aetii lacrymas diutius sustinere non patior. Petit enim assidue, ut virum suum de Galliis reducam incolumem, cum aliud exinde fuisset apud divinum judicium praefinitum: sed tamen obtinui immensam pietatem pro vita illius. Et ecce nunc illuc propero, viventem eum exinde reducturus. Verumtamen obtestor, ut qui haec audierit sileat, arcanumque Dei vulgare non audeat, ne pereat velociter a terra. Ille autem haec audiens, silere non potuit: sed mox illucescente coelo, omnia quae audierat matrifamiliae pandit: expletisque sermonibus lumine caruit oculorum. Igitur Aetius cum Gotthis Francisque conjunctus, adversus Attilanem confligit. At ille ad internecionem vastari suum cernens
Abbreviated transcription (Latin):
thoꝵ rex et tursimodus filius eius cum
exercitib ad ciuitatẽ accurrunt. aduer¬
sumq hostem eiciunt ac repellunt. Ita¬
q liberata obtentu beati antistitis ciui¬
tate.attilam fugant. Qui mauriacũ
campum adiens. se p̃cingit ad bellum.
Qd̾ audientes. se contra eum uiriliter
p̃parant. H is dieb romã sonus adiit
egetium in maximo discrimine int̾ fa¬
langas hostium laborare. Quo audi¬
to uxor eius anxia atq mesta assidue ba¬
um de hac uita reciꝑet sospitem p̾cabat
Que cũ die noctuq hec ageret. quadam
nocte homo pauꝑculus crapulatus aui¬
no in angulo basilice beati petii apli
obdormiuit. C lausis autem ex more
ostiis a custodib. non est nanctus. Di
nocte uero consurgens relucentib ꝑtole¬
alis spacia lucernis. pauore territus ad¬
itũ ꝑ quem foris euaderet querit. Uerũ
ubi primi atq alterius ostii claustra pul¬
sauit. et obstrata cuncta cognoscit. solo
dccubuit trepidus p̃stolans locum. ut

Expanded text:
tthorum rex, ac Thorismodus filius ejus cum tthorum rex, ac Thorismodus filius ejus cum exercitibus suis ad civitatem accurrunt, adversumque hostem ejiciunt, repelluntque. Itaque liberata obtentu beati antistitis civitate, Attilanem fugant, qui Mauriacum campum adiens, se praecingit ad bellum. Quod hi audientes, se contra eum viriliter praeparant. His diebus Romam sonus adiit, Aetium in maximo discrimine inter phalangas hostium laborare. Quo audito uxor ejus anxia atque moesta, assidue baum de hac via reciperet 55 sospitem precabatur. Quae cum die noctuque haec ageret, qunocte homo pauperculus, crapulatus a vino, in angulo basilicae beati Petri apostoli obdormivit. Clausis autem ex more usteis, a custodibus non est nanctus. De nocte vero consurgens, relucentibus per taedis spatia lychinis, pavore territus, aditum, per quem foris evaderit, quaerit. Verum ubi primi atqsat, et obserata cuncta cognoscit, solo decubuit, trepidus praestolans locum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
emisit. tridui quatriduiq ingens dilu¬
uiũ. cum uentis ꝓcacib miscuit. ut nul¬
lus hunoꝵ nullam in partem se aude¬
ceperat dep̃cantib ait sacerdos. Aspi¬
cite de muro ciuitatis: si dei miseratio
iam succurrat. Suspicabatur ꝑ dei mi
et ad arelatem abierat prius. Aspicien
tes autem de muro: neminẽ uiderunt.
Et ille. Orate inquit fideliter: dñs li
berabit nos hodie. Orantib autẽ illis:
ait. Aspicite iterũ. Et cum aspexissẽt
neminẽ uidert̃ qui ferrẽt auxilium.
Ait eis tercio. Fideliter petite: dñs uelo¬
citer adest. At illi cum fletu et heuila¬
tu magno. dñi misccłiam implorabant.
Pacta quoq oratione tercio iuxta senis
imꝑium. aspicientes de muro uiderunt
a longe quasi nebulam de terra consur¬
gere. qd̃ illis renuntiantib ait sacer¬
dos. Dñi auxilium est. Interea iã tre¬
mentib ab impetu arietũ muris iamq
ruituris: ecce egecius et theodorus go¬

Expanded text:
emisit, tridui quadriduique ingentem diluemisit, tridui quadriduique ingentem diluvium cum ventis procatibus miscuit, ut nullus se Chunorum ulla in parte audeceperat deprecantibus, ait sacerdos: Aspicite de muro civitatis, si Dei miseratio jam succurrat. Suspicabatur enim per et Arelatem abierat prius, suspectus futuri. Aspicientes autem de muro, neminem viderunt. Et ille: Orate, inquit, fideliter; Dominus enim liberabit vos hodie. Orantibus autem illis ait: Aspicite iterum. Et cum aspexissent, neminem viderunt qui ferret auxilium. Ait eis tertio: Si fideliter petitis, Dominus velociter adest. At illi cum fletu et ejulatu magno Domini misericordiam implorabant. Exacta quoque oratione, tertio juxta senis imperium aspicientes de muro, viderunt a longe quasi nebulam de terra consurgere. Quod renuntiantes, ait sacerdos: Domini auxilium est. Interea jam trementibus ab impetu arietum muris, jamque ruituris, ecce Aetius venit, et Theodorus Go
Abbreviated transcription (Latin):
gerent. Nam beatus anianus ep̃c. ple¬
bem suã orationib uerbisq specialius
confortabat. Tunc ciuitatem cũ paucis
egreditur. et ad tentoriũ crudelissimi at¬
uium suarũ sanguinis eẽt effusio. Tũc
impiissimus attila dixit. Ut te et se¬
nectutem tuã aspicio: potes ad huc nr̃e
ꝓuntie custos eẽ ouium. Beatissimus
anianus respondit. Om̃s cogitationes
hominũ. in om̃ĩpotentis dei uirtute cõ¬
sistunt. ut qui hoc ouile mͥ tradidit cu¬
stodiendum: ip̃e me cũ ouib meis a fo¬
ueis hunoꝵ eripere potest. Tunc dolore
anime repletus: amarit̾ fleuit. Ilico re¬
uersus in ciuitatem commonebat popu¬
lum ne metuerent. s confidenter dnm̃
dep̃carentur. ut eos liberaret de potesta¬
te attile. Itaq beatissimus ep̃c anianꝰ
incumbebat diuinam misccłiam exo¬
rans. ut a rapacib feris cauli suo circum¬
euntib gregem suum custodire dignare¬
tur illesum. Tunc celitus inspiratus. in
sputu sc̃s anianus imbrem ualidissimũ

Expanded text:
gruent; at beatissimus Anianus episcopus plebem suam orationibus verbisque specialius confortabat. Tunc e civitatem cum paucis egreditur et ad tentoria crudelissimi Atvium suarum sanguis esset effusio. Tum impius Attila dixit: 'Ut te senectuti tuae aspitio, potes adhuc nostrae provintiae custus esse ovium'. Beatissimus Anianus respondit: 'Omnes cogitationes hominum in omnipotentis Dei virtute consistunt, et qui hunc ovilem mini tradidit custodiendum, ipse mecum ovibus meis a foveis Chunorum eripere potest'. Tunc dolore animi repletus, amariter flevit. Illico reversus est civitati, commonebat populum, ne metuerent, sed confidenter Dominum deprecarent, qui eos liberaret de potestate Attilanis. Itaque beatissimus episcopus incumbebat, divinam misericordiam exorans, ut a rapacibus feris, cauli suo circumeuntibus, gregem suum custodire dignaretur inlesum. Tum caelitus inspiratus in sputum sanctus Anianus, imbrem valedissimum
Abbreviated transcription (Latin):
gionis aduenisset. sałtim quid dicere uel¬
sec exprimeret. At ille quendam iocu¬
larem sermonẽ emisit pium ac scm̃. p̃¬
causam suggereret: quam necessitatem¬
ꝓpriam imploraret. Tunc egecius patri¬
nius in suam p̾sentiam epõs uenire p̃ce

Expanded text:
gionis ad eum venisset, saltim, quid dicere vellit, expremeret. Ad ille quendam iocularem sermonem emisit pium ac sanctum, – precausam suggereret, quam suam necessitatem inploraret. Tunc Egitius patricius sua presentia episcopus venire p
Abbreviated transcription (Latin):
quippiam faciens casu pedem uulnerauit.
P es uero ip̃e ꝓtinus in tumorẽ uersus ad¬
eo uenarum contractione debilitatus est.
ut ambulandi facultate penitus priuare¬
tur. Hanc ob causam sustentaculũ qd̾dã
genutulo supponens gressum quem pedis
infirmitas denegabat. ꝑ annum ferme
integrũ arte fulciendo subleuare curauit.
Is cum ad beati otmari suffragia uenisset
ante eius altare ꝓstratus orauit. confestim¬
q soluto pede relicto q sustentatulo sanus
pedem cum tibia altius a terra leuatũ et
ad posteriora contractum. nõ ad subsidiũ
itineris s ad ponderis potius grauitatem
ferebat. K ic die quadã baculis suffultus
monasteriũ deuenit. et beati otmari ora¬
tor ium anor sus oram altati usa

Expanded text:
quidpiam faciens casu pedem vulneravit. quidpiam faciens casu pedem vulneravit. Pes vero ipse protinus in tumorem versus, adeo venarum contractione debilitatus est, ut ambulandi facultate penitus privaretur. Hanc ob causam sustentaculum quoddam genuculo supponens, gressum quem pedis infirmitas denegabat, per annum ferme integrum arte fulciendo sublevare curabat. Is cum ad B. Othmari suffragia venisset, ante ejus altare prostratus oravit, confestimque soluto pede relictoque sustentaculo sanus pedem cum tibia altius a terra levatum, ad posteriora contractum, non ad subsidium itineris, sed ad ponderis potius gravitudinem ferebat. Hic die quadam baculis suffultus monasterium devenit, et B. Othmari oratorium ingressus coram altari ejus
Abbreviated transcription (Latin):
que ip̃ius clarescentib meritis ibidem po¬
stea manifestata fuisse ꝑspexisse. in cal¬
ce huius conscriptionis strictini ac succine¬
te subiungere curauimus. non utiq omĩa
que uel ip̃i facta uidimus. uel ab aliis ue¬
raciter patrata ẽẽ comperimus huic opus¬
culo inserentes. s ex multis pauca atq a
nobis ꝑspecta in unum colligere uolentes.
Cuncta enim facile enarrari posse nõ tre¬
dimus. presertim cũ in locis plurimis nõ
ad nos tantum s ad alios quoq ꝑtinentib
que sacris eius pignorib ditabantur. tã
multa cotidie miraculoꝵ signa effulse¬
rint. ut nec uerboꝵ facundia ꝓferri nec
stili instantia absq labore ualeant comp̃¬
hendi. Qua ꝓpter his interim omissis. ad
ea nos tantum scribenda conuertimꝰ que
et nobiscum om̃imodis facta cognouimus
et apd̾ liuoris exꝑtes attestationi scitati eiꝰ suf¬
ficere posse confidimus. Quidam paterfa
milias multoꝵ apd̃ nos cognitioni notis¬
simuᷤ seruũ quendam habuit. qui operis

Expanded text:
quae ipsius clarescentibus meritis ibidem postea manifestata fuisse perspeximus, in calce hujus conscriptionis strictim ac succincte subjungere curavimus: non utique omnia quae vel ipsi facta vidimus, vel ab aliis veraciter patrata esse comperimus huic opusculo inserentes; sed ex multis pauca, atque a nobis perspecta in unum colligere volentes. Cuncta enim haec facile enarrari posse non credimus, praesertim cum in locis plurimis non ad nos tantum, sed ad alios quoque pertinentibus, quae sacris ejus pignoribus ditabantur, tam multa quotidie miraculorum signa effulserint, ut nec verborum facundia proferri, nec styli instantia absque labore valeant comprehendi. Quapropter his interim omissis, ad ea tantum nos scribenda convertemus, quae et nobiscum omnimodis facta cognovimus, et apud livoris expertes attestationi sanctitatis ejus sufficere posse confidimumilias multorum apud nos cognitione notissimus, servum quemdam habuit, qui operis
Abbreviated transcription (Latin):
q dm̃ ur̃is orationib a do petieritis com¬
modum. uobis p̃standum non dubito. Qe
si credis hoc in noĩe patris et filii et sp̃c sc̃
ame ẽẽ faciendum. fiat tibi ut petis. Qui
apd̾ semetipm frem uit spũ. eleuatisq o¬
culis ad celum dixit. Dñe circũstantis ad¬
esto familie tue p̃cib. ad głam nõis tui

Expanded text:
 vestris orationibus commoda petieritis, vobis prestandum non dubito. Quosi credis haec in nomine Patris et Filii et Spiritui sancti a me faciendum, fiat tibi, ut petis'. Qui apud semet ipsum fremuit spiritu, elevatis oculis ad celum, dixit: 'Domine circumstanti adesto familiae t
Abbreviated transcription (Latin):
sula dicitur. ante annos quatuor itis
lumiib orbata sororis sue ducat doci¬
nasterium tendendo ꝑuenit. ibiq ib
fere ebdomadib cetitãtis trnebris msr
inuoluta ꝑmansit. A nnuo antem afs
sa monastium adiret sc̃ĩmonialis ip̃a n¬
ter alios qui aduenerant hora diei quali
quarta ante beati uiri tumbam oratirea
ꝓsternitur. ibiq aliquantisꝑ orando lum̃
qd̾ amiserat recepit. multisq in unum
conuenientib ꝑspicuitate huius mra¬
culi magne ad modum leticie causa sti

Expanded text:
 dicitur, ante annos quatuor utrisque luminibus orbata, sororis suae ducatu ad monasterium tendendo pervenit, ibique tribus fere hebdomadibus caecitatis tenebris adhuc involuta permansit. Annuo autem cursu sa monasterium adiret, sanctimonialis ipsa, inter alios qui venerant, hora diei quasi quarta, ante beati viri tumbam oratura prosternitur, ibique aliquantisper orando lumen quod amiserat recepit, multisque in unum convenientibus perspicuitate hujus miraculi magnae admodum laetitiae causa fui
Abbreviated transcription (Latin):
dentes iinũ ne illum eriperet de manib
dndea lateratũ a synagoga in ypodro¬
Ab gansierunt: et demde foris por
post multos agones et diuturna certami¬
na. ꝓ xp̃i amore adustus: migrauit ad gau¬
dia sempiterna. Impii autẽ iudei non sa¬
in locello plumbeo recludentes: in mare¬

Expanded text:
timuerunt ne eum eriperet de manibusdilaceratum penis a synagoga in ypodromium pertraxerunt et deinde foris portam ltos agones et diuturna certamina, pro Christi amore adustus migravit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non sain locello plumbeo recludentes in m
Abbreviated transcription (Latin):
eati medardi antistitis ꝯf.¬
uitam que ꝑ uniu̾sum or¬
bem uirtutũ ꝓpalatur in¬
signib nequiuimus silen¬
tio p̾terire. quamuis nõ
ualeamus gestoꝵ cuncta
ꝑstringere. Et quia sollemp¬
nitatis ciusdem ueneratione ꝑspicuũ om¬
nium popłoꝵ careruas quot annis expe¬
tere depositionis sue cõmemoratio prin¬
cipalis inuitat. crescat in uniuersoꝵ pec¬
torib ꝓ fidei ardore deuotio dũ scõꝵ pandit mag¬
nitudo. Et siin hac uita ratꝰ sit qͥexistat imitator oꝑis
unctos tamen faciat eius int̾cessio potio¬
es. Cuius originem ꝓpterea primũ sugge¬
stio nr̃i sermonis insinuat. ut nullus for¬
sitan desꝑationis obstaculo magis culpan¬
dus offendat. Qm̃ dm̃ integro amore di¬
ligere. non facit gentium diuisa discreti¬
o. S unica fidei plenitudo. ne diuina gr̃a
que uolentib cunctis generalis ostendit᷑.
specialis ẽe iuditio fallente credatur. Pater

Expanded text:
eatissimi Medardi antistitis Vitam, quae per universum orbem virtutum propalatur insignibus, nequivimus silentio praeterire, quamvis non valeamus gestorum cuncta perstringere. Et quia solemnitatis ejus diem, veneratione perspicuum, omnium populorum catervas quotannis expetere, depositionis suae commemoratio principalis invitat; crescat in universorum pectoribus pro fidei ardore devotio, dum sanctorum panditur magnitudo, ut si in hac rarus sit qui existat imitator operis, cunctos tamen faciat ejus intercessio potiores. Hujus ergo originem propterea primum suggestio nostri sermonis insinuat, ut nullus forsitan desperationis obstaculo magis culpandus offendat, quoniam Deum integro amore diligere, non facit gentium divisa discretio, sed unita fidei plenitudo, ne divina gratia, quae volentibus cunctis generalis ostenditur, specialis esse judicio fallente credatur. 2. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
minum ab aquitanea ubi situs fuerat re¬
uehendũ constituit. Itaq facto agmine.
clerus popłsq aquitaniã uersum tenden¬
tes. emissis ꝓlixis uiarũ spaciis tandem
haut longe a loco ubi ille claudebatur thes¬
aurus. ad modum fatigati substiterunt. Ib
ceteris corꝑa curantib. quidam senioꝵ ꝓ
stratus humo dño supplicabat. ut illius
exoptabilis loci quem ip̃c cum sociis pe¬
nitus ignoraret: aliqd̃ mereretur inditium.
Uix orationis uerba finierat. cum puer gre¬
gem ouium sequens. noĩe beati maximmi

Expanded text:
minum ab Aquitania, ubi situs fuerat, reminum ab Aquitania, ubi situs fuerat, revehendum constituit. Itaque, facto agmine, clerus poptes, emensis prolixis viarum spatiis, tandem haud longe a loco ubi ille claudebatur thesaurus admodum fatigati substiterunt. Ibi caeteris corpora curantibus, quidam seniorum prostratus humo Domino 283 supplicabat ut illius exoptabilis loci, quem ipse cum sociis penitus ignoraret, aliquod mererentur indicium. Vix orationis verba finierat, cum puer gregem ovium seque
Abbreviated transcription (Latin):
deniq a sc̃o uiro pristinam uagandi po¬
testatẽ recepisse prius tam̃ licentia quẽ¬
quã ledendi erepta. Uerum quia ut
praui sibimet sunt graues: ita boni suo
semꝑ delectantur consortio. Sẽs maximi¬
nus beatum martinum treueroꝵ urbẽ
secum coegit inuisere. suoq popło dupli¬
cata beneclictionis reuexit commercia.
Ibi martinus spũalẽ sibi filium lubentiũ.
maximino erudiendum cõmisit. Cuius ille
parens uoluntati. et tum sacris instituit lit¬
teris: et imposito gradu p̾sbiterii. in uico
cui cõbrino uocabulum est p̃fent. Ip̃e au¬
tem maximinus pie memor ꝓpinquoꝵ
patriam repetiuit. suoꝵq usus contuber¬
nio non multo post ibi uita excessit. scõꝵ¬
q laboꝵ fructũ cumulata mercede est a
dño est consecutus. Succedens in episcopa¬
tu paulmus qui fidei sue ueritatẽ exilii
ꝑpessione firmauit. cõmunicato cũ cle¬
ro et popło treuiroꝵ consilio scm̃ maxi¬

Expanded text:
que a sancto viro pristinam vagandi poque a sancto viro pristinam vagandi potestatem recepisse, prius tamen licentia quemquam laedendi erepta. Verum, quia, ut pravi sibimet sunt graves, ita boni suo semper delectantur consortio, sanctus Maximinus beatum Martinum Trevirorum urbem secum coegit invisere suoque populo duplicata benedictionis revexit commercia. Ibi Martinus spiritalem sibi filium Lubentium Maximino erudiendum commisit, cuius ille parens voluntati, et eum sacris instruit litteris, et imposito gradu presbyterii, in vico cui Cubruno vocabulum est praefecit. Ipse autem pie memor propinquorum patriam repetivit, suorumque usus contubernio, non multo post ibi vita excessit sanctorumque laborum fructum, cumulata mercede, a Domino est consecutus. 8. Succedens in episcopatu Paulinus, qui fidei suae veritatem exilii perpessione firmavit, communicato cum clero et populo Trevirorum consilio, sanctum Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
intra. pacientia constringitur. et qd infm¬
gere uiolentus uoluit. nequa quã euasit.
In posterum suo crimine captiuatus. au¬
stum habere de fructu non meruit. et re¬
deundi habitũ aditum ebrius non mll¬
nit. nec amittere poterat qd̃ p̾sumpstrat
nec auferre fas habuit qd̃ ambiebat.
cum inibi primo diluculo rei p̾senis il¬
nee dnãtor occurreret. furẽ repperit: ql

Expanded text:
ringitur; et quod effringere violentus voluit, nequaquam evasit. In posterum, suo crimine captivatus, gustum habere de fructu non meruit, et redeundi aditum ebrius non invenit; nec mittere poterat quod praesumpserat, nec auferre fas habuit quod ambiebat; sed cum inibi primo diluculo, rei praescius, vineae dominator occurreret, furem
Abbreviated transcription (Latin):
Propter hanc itaq occultam collocationem
plurimis annoꝵ curriculis. uenerabile cor¬
pus illuis latuit: nec inueniri a xp̃icolis
imꝑatoris. et scĩ gelasii pape. eodem scõ apło
reuelante inuentũ est: atq cum hymnis

Expanded text:
Ob hanc itaque occultationem plurimis annorum curriculis venerabile corpus latuit, nec inveniri a christicolis imperatoris et sancti Gelasii papae, eodem sancto apostolo revelante, inventum est et cum hymnis