comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum natione gallus. sed de gallia presul. Et papa pocius amini
stomachacione permotus: hec infit. Et si tu hilarius de pallia
Uleo romanc sedis apostolicus et uidex. Tunc hilarius e
tinracem intelligeus controuersiam respondit ei non stulte qui¬
dem sid sapienter. Quod si leo: sed non de tribu uida. Et si iu¬
dicaus resides non tamen in sede maiestatis. Mox ille cum in¬
dignacione sprcta sede. ininio sedis dignitate surrexit. multis¬
q presapum antistitem minans exiuit diccus. uide quia re¬
ens te ab hiis tumidis sermocinacionib mitigatum et¬
miliatum restituam. Et si inquit hilarius non redieris.
Quod autem ei locus dione sessionis denegatus fuerat: non adeo
uir dei moleste tulit. Terre tamen sedere parans. dixisse supplex
illud psalimste fertur. Domim est terra: et plentudo eus. Ad.
quam predicationis uocem. statini ut se se habet. ad preseus usq

Expanded text:
sum natura Gallus, sed de Gallia presul. Et papa animi potius sum natura Gallus, sed de Gallia presul. Et papa animi potius stomachatione permotus hec infit: 'Et si tu Hylarius de Gallia, ego sum Leo Romane sedis apostolicus et iudex'. Tunc Hylarius eius pertinacem intelligens controversiam, respondit ei non stulte quidem, sed sapienter: 'Quod si tu Leo, sed non de tribu Iuda; et si iudicans resides, sed non in sede maiestatis'. Mox ille cum indignatione, spreta sedę, immo sedis dignitate, surrexit, multumque presago antistiti minans, exivit dicens: 'Vide, quia revertens te ab his tumidis sermocinationibus mitigatum humilitati restituam'. 'Et si', inquit Hylarius, 'non redieris'? Quod autem ei locus digne sessionis denegatus fuerat, non adeo vir Dei molestę tulit, sed terre se insidere parans, dixisse fertur supplex illud psalmistae: Domini est terra et plenitudo eius. Ad quam predicationis vocem statim, ut sese habet ad presens usque
Abbreviated transcription (Latin):
orbem furente. multi qui ecclesie udebantur esse columpne biuus¬
niodi uenenis infecti. misere ac desipienter a fidei salute languebant.
intantum ut ipse tunc apostolice sedis papa leo ipsius lepre commacula¬
cione respersus ueri dogniatis. et ipse preuaricator. ut ex autiqui¬
tatis relatu memoratur existeret. Eumq fere omnes episcopi eus
tardius. armis tamen unuersalis fidei munitus. Quod cum a
nunciante dutum fiuisset. ad est hilarius pictauensis episcopus
lico mandauit sinodo. ne ullus ei episcoporum assurgeret aut locum ci¬
sessionis annueret.
resentatus si quidem uir dei concilio honore pontificatus pap
preueniens. ipsi cuuctis q residentib uerbum salutacionis.
diona reuerencia infereus auete dixit. Qui ille quasi quem ionorart
uero ad id quod erat fatendum sermonẽ conuertens: sic ait. Non
sum inquit hilarius gallus. sed de gallia. Nam gente acquitancus
tificali uero dignitate premineb̾at gallis. Ac̃ si diceret ei.

Expanded text:
orbem furente, multi, qui ecclesie videbantur esse columpnae, huiusmodi veneno infecti misere ac desipienter a fidei salute languebant, in tantum ut ipse tunc apostolicae sedis papa Leo ipsius lepre commaculatione respersus, veri dogmatis et ipse prevaricator, ut ex antiquitate relatus memoratur, existeret. Cumque omnes fere episcopi eius tardius, armis universaliter munitus. Quod cum a nunciante dictum fuisset: 'Adest Hylarius Pictavensis episcopus gnatus, mandavit synodo, ne ullus ei coepiscoporum assurgeret aut locum sessionis annueret. resentatus siquidem vir Dei concilio, honore pontificatus papam preveniens, ipsique et cunctis residentibus verba salutationis digna reverentia inferens: 'Avete', inquit. Cui ille, quasi quem ignoraretvero ad id quod erat fatendum sermonem convertens, dixit: 'Non sum', inquit, 'Hylarius Gallus, sed de Gallia'. Nam gente Aquitanicus, pontificali vero dignitate preminebat Gallis. Acsi diceret ei: Non
Abbreviated transcription (Latin):
asserat cum ca niala que ni nobis sunt excitat contra nos
quod in nr̃am fieri utilitatem uult docere. conuertente scili¬
cet diuina mĩa maliciam dyaboli ad purgacionem nostram:¬
ba que de sermone scĩ hilarii posui. si mea essent. quanta ĩ me
cruditate rumpatur: in hunc euomie si audes calumpniosas.
tuas uanitates et insidias mendaces. Sed absit. Eatholicus
loquitur in signis ecclesiarum. doctor loquitur. hilarius loquit᷑¬

Expanded text:
asserat, cum ea mala quae in nobis sunt, excitat contra nos; quod in nostram fieri utilitatem vult docere, convertente scilicet divina misericordia malitiam diaboli ad purgationem nostramba, quae de sermone sancti Hilarii posui, si mea essent, quanta in me cruditate rumpatur, in hunc evome, si audes, calumniosas tuas vanitates, et insanias mendaces. Ad haloquitur, insignis Ecclesiarum doctor loquitur, Hilarius loquit
Abbreviated transcription (Latin):
quid est tibi frontis criminari. Idem i primo libro
que uunt in similitudinem carnis peccati sine peccato. Item¬
quid ideo negauit ex deo: Quomodo dicimus ex carne carnẽ
et ex homine carnem: numquid etiam sic negamus ex deo:
rat hominis perfeccionem. Cum enim loqueretur de pace
cuangelica. ubi dominus ait. pacem meam do nobis: quia
lex inquit umbra erat futurorum bonoꝵ Iocirco per hanc
prefiourata sionficancia docuit nos in hoc terrem et mortici¬
in corporis habitaculo. nundos esse non posse. insi per ab¬
lucionem celestis misericordie emundacionẽ consequamur

Expanded text:
quid tibi frontis est, criminari. 10. Sed adhuc quid tibi frontis est, criminari. 10. Sed adhuc qui venit in similitudine carnis peccati sine peccato. Dquid ideo negavit ex Deo? Quomodo dicimus, et ex carne carnem, et ex homine carnem; numquid etiam sic negamus ex Deo? ret hominis perfectionem. Cum enim loqueretur de pace evangelica , ubi Dominus, ait, Pacem meam do vobis : « Quia lex, » inquit, umbra erat futurorum bonorum, idcirco per hanc praefiguratam significantiam docuit nos in hoc terreni et morticini corporis habitaculo mundos esse non posse, nisi per ablutionem coelestis misericordiae emundationem consequamur
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis confessor hilarius. qui psaliuorum interpretacionẽ.
ielias in iob ex libris eiusdem origenis. e oreco in latinum
transtulit. Sit in culpa eiusdem confessoris eusebius uercel¬
confessor et episcopus. duodecim libros quintiliani et ftilo imi-¬
tatus est. et nunero. breui q libello quem scripsit contra dio¬
scorum medicum. et quid in licteris possit ostendit.
quis ionoret hilarium episcopum gallum. Qui cum de xpristi
ageret: acteude quid dicerit. Ergo cum missus est in
duodecimi psalim. cum ad id uenisset quod scriptum est.
uiuet aninia mea et laudabit te: uiucre se inquit in hac ui¬
ta non reputat. quippe qui dixerat. ecce in miquitatib con¬
ceptus sum. et in peccatis concepit me mater mea. Scit
sub peccati oriome. et sub peccati lege esse se natum. Sentis.¬
uiliane quid audias. quid queris quid dicas. Hunc i¬
rum tanta in episcopis catholicis laude preclarum. tanta
noticia fama q conspicuum de peccato oriomali. aude si

Expanded text:
r confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercelconfessor et episcopus, duodecim Quintiliani libros et stilo imitatus est et numero breuique libello, quem scripsit contra Dioscorum medicum, quid in litteris possit, ostendit. venerandum quis ignoret Hilarium episcopum Gallum? Qui cum de Christi carne ageret, attende quid dixerit: « Ergo cum missus est, » duodevigesimi Psalmi, cum ad id venisset quod scriptum est, Vivet anima mea, et laudabit te : « Vivere se, » inquit, « in hac vita non reputat; quippe qui dixerat, Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Scit sub peccati origine et sub peccati lege esse se natum. » Sentisne quid audias? Quaerisne quid dicas? Hunc virum tanta in episcopis catholicis laude praeclarum, tanta notitia famaque conspicuum, de peccato originali aude, si
Abbreviated transcription (Latin):
confessorem: qui omelias in iob. et in psalmos traitatus pluri¬
mos in latinum uertit egreco. Nec alledit lictere dormitanti. et
putida rusticorum interpretacione se torsit. sed quasi captiuos.
sensus. in suam linouam uictoris iure transposuit. Item ad¬
uis. non ut interpres sed ut auctor proprii operis transtulit.¬

Expanded text:
confessorem, qui homiIias in Iob et in psalmos tractatus pluriconfessorem, qui homiIias in Iob et in psalmos tractatus plurimos in Latinum uertit e Graeco nec adsedit litterae dormitanti et putida rusticorum interpretatione se torsit, sed quasi captiuos sensus in suam linguam uictoris iure transposuit. Nec n ut interpretes, sed ut auctores proprii operis transtuleru
Abbreviated transcription (Latin):
Queso inquit ut eos libros quos me non habere
bruus subditus edocebit. librarii nianu in carta scribi iubeas
interpretacionem scilicet psalmorum dauiticorum. et pro¬
lrcum ualde de sinodis librum sancti hilarii. quem ei apud
treueris manumea ipse descripseram: ut eum michi tran¬
feras. Nolti enm hoc esse xpristiane anime pabulum si per¬
Item ad marcellam ierominilis. Miror te i beati hilarii co¬
mentanis. non longe excussorum filios credencium populos in¬
terpretari. quod iudelicet apostolos illo nomine putauerit
appellatos quib in cuuangelus sit preceptum. in quancũq
cuutatem introierint. et non fueruit recepti excutere pulue¬
rem pedum suorum in testimonium non credencium. Qaud¬
ioitur faciam.Tantum uirum et sius temporibus disertis¬
sue merito. et iite industria. et eloquencie claritate. ubicumq
uanum nomen est. predicatur. Item ieronimus ad pan
deficiet si omnium qui ad sensum interpretati sunt: testimonia
licauero. Sufficit in presenti nominasse beatum hilariu

Expanded text:
quaeso, ut eos libros, quos non habere me breuis subditus edocebit, librarii manu in charta scribi iubeas. interpretationein quoque psalmorum Dauiticorum et prolixum ualde de synodis librum sancti Hilarii, quae ei apud Treueris manu mea ipse descripseram, aeque ut mihi transferas peto. nosti hoc esse Christianae animae pabulum, si I, ad Marcellam. Miror te in Hilarii commentariis non legisse, excussorum filios, credentium populos interpappellatos, quibus in euangeliis sit praeceptum, in quamcumque ciuitatem introierint et non fuerint recepti, excutere puluerem pedum suorum in testimonium non credentium, igitur faciam? tantum uirum et suis temporibus disertissuae merito et uitae industria et eloquentiae claritate, ubicumque Romanum nomen est, praedicatur; nisi quod non deficiet, si omnium, qui ad sensum interpretati sunt, testimonia replicauero. sufficit in praesenti nominasse Hilarium
Abbreviated transcription (Latin):
ibe simplicis oraciam non amicteus. Ipse sal conditi ingenii
loquendi. thesaurus sciencie. lurx doctrine. defensor ecclesie. hostium pro¬
pugnator. Euius dicta qui legerit. non credet dicere sed tonare. Hoc¬
ltra homines sapere. eum tam caute de religione censere. Se
qui nult eum agnoscere. eius exilia memoret. merita respiciat. uo¬
lumina relegat: dicta perpendat. sigua cotidrana percenseat. Qui dũ
superstes fuit in seculo. Aut scripsit ecclesiastice fidei documenta.
aut puguando calcauit heretica crinna. aut petenti tribuit mira¬
culorum suffragia. que uolente deo usq in hodiernum diem. eius.
oracionib perseuerant. Sed mea lingua non sufficit sigula de sancto.
nitu que per eum et operatus est et locutus: sicut illi dignum e

Expanded text:
columbe simplices gratias non admittens, conditis alingens fons columbe simplices gratias non admittens, conditis alingens fons loquendi, thesaurus scientie, lux doctrine, defensor Ecclesie, hostium propugnator. ultra homines sapere tam caute de religione censere. 52 Sed qui vult ipsum agnoscere eius exilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa cotidiana percenseat. Qui dum superstis fuit in saeculo aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miraculorum suffragia: quae volente domino usque in hodiernum diem eius orationibus perseverant. 53 Sed mea lingua non sufficit singula de sancto situ, qui per eum et operatus est et locutus, sicut illi dignum es
Abbreviated transcription (Latin):
doinicilio conflata profertur. gressus sius uestioiis rediuinus extendit᷑¬
atq in anterioris fundamenti statum tota fabrica renonatur. Quid
plura: taidu iacuit sacerdos inpuluere: donec pariter surgerent.
senex de oratione. infans de morte. Ecce uita laudabilis. que de alte¬
rius morte corporis. necem precib effugauit. spolianit tartarum.
spem habeus in xpristo.. Mors ibi uira non tenuit: ubi hilariꝰ
uim oracionis moessit. Sid tanta res non potest nostris
uit eius uerba uerbis ualcat excquare. Qualiter ille indui¬
si trutatis libros stilo tumente conteruit. aut scripta dauitici carmi¬
is sermone coturnato per singula reserauit. Quam fuit in disserci-
ouidus. in tractatu profundus. per licteraturam eloquens. per
tutem mirabilis. in complexionib multiplex. in resolucione subtilis.
Aftutus uixta prophetam. ĩmo prudens uirta domim uocẽ ut serpens.¬

Expanded text:
domicilio conflata profertur, gressus suis vestigiis redivivus extenditdomicilio conflata profertur, gressus suis vestigiis redivivus extenditur, in anterioris fundamenti statum tota fabrica renovatur. Quid plura? Tandiu jacuit sacerdos in pulvere, donec pariter surgerent, senex de oratione, infans de morte. Ecce vita laudabilis, quae de alterius corpore necem precibus effugavit, spoliavit Tartarum, spem habens in Christo. Mors ibi jura non tenuit, ubi Hilarius vim orationis ingessit. Sed tanta res non potest nostris verbis aut ejus verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae Trinitatis libros stylo tumente contexuit, aut scripta Davidici carminis sermone cothurnato per singula reseravit? Quam fuit in dissertione providus, in tractatu profundus, per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilis, astutus juxta prophetam, imo prudens juxta Domi
Abbreviated transcription (Latin):
redissent ad patriam: ita sine illo se exules fuisse deflebant. Itaq bea
uina meruit ibi martinus mortuum suscitare. Demq post aliquot dies
nfans quidem sine baptisini regeneracione defunictus est duplici morte
dampnatus. Presentem uero lucem amiserat: et pena futuri seculi
non carebat. Tunc mater extincti que iam mater non erat dum fi¬
lium nou haberet prouoluta ad pedes sancti hilarii: precedentib lac̾mis
nati sui corpus effudit exclamans. Martinus adhuc caticuminus
aut michi aut baptismo. Qui populi pater agnosceris: ut ego ma¬
ter uocer queso obtineas. Sic illa plus lacrimis petente ꝙͣ uerbis.
commotus est pietate uir dei et spectante populo ad consueta arma
reus in terram prosternitur. Nox paulatim defiuicti pall
ruborem conuertitur. frigida memibra tepescunt. oculoꝵ apertis ianius
palpebre percorinum lumeu agnoscunt. Mox adduicto aere de pectoris.

Expanded text:
redissent ad patriam, ita sine illo se exsules fuisse deflebant. 12. Itaqueredissent ad patriam, ita sine illo se exsules fuisse deflebant. 12. Itaquevina meruit ibi beatus Martinus mortuum suscitare. Deinde post aliquot dies infans quidam sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus, praesentem amiserat lucem, et poena futuri saeculi non carebat. Tunc mater exstincti, quae jam mater non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, praecedentibus lacrymis, nati sui corpus effudit, exclamans: Martinus adhuc incipiens caaut mihi, aut baptismo; qui populi pater agnosceris, ut ego mater vocer, quaeso, obtineas. Sic illa plus lacrymis petente quam verbis, commotus est pietate vir Dei, et, spectante populo, ad consueta arma recurrens, in terram prosternitur. Mox paulatim defuncti pallor in ruborem convertitur, frigida membra, revocato spiritu, intepescunt, oculi apertis palpebrarum januis peregrinum lumen agnoscunt, vox adducto aere de pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
usq deberent excurrere uirtutis potencia designauit. Nec am¬
sit terra sed pelagus. dum semper illam partem uerentur actingere: fa¬
cilius erat illis mare transire. ꝙͣ uocem. O incommutabilẽ ferminũ
de sermone plantatum. Apparet quantũ est melior adam secũdus
antiquo. Ille serpenti paruit: iste seruos habet qui possunt ser¬
pentib imperare. Ille per bestiam de sede paradisi proiectus est. iste
de sius cubilib serpentes exdusit. Deposuit anoius antiquin men¬
dacium qui didicit implere mandatum. O hilari dulcedo medi¬
camentum et meritum. ante quem sine mora uenena fugata st̃
Addidit terram hominib. quia in locum belue incola transimora¬
it. Sed reuertamur ad ordinem. Eum de exilio regressus
iuit pictaium summo fauore plaudebant omnes pariter. co quod
ecclesia recepisset pontificem. grex pastorem. Ac si omnes cum ipso tunc

Expanded text:
usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit; nec amusque deberent excurrere, virtutis potentia designavit; nec ams insulae non sit terra, sed pelagus; quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem. O immutabilem terminum, de sermone plantatum! Apparet quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit; iste servos habet, qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede paradisi projectus est, iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiqui mendacium, qui didicit implere mandatum. O Hilarii dulcedo, medicamentum, et meracum, ante quem sine mora venena fugata sunt! Addidit terram hominibus, quia in loco belluae incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem. 11. Cum, de exsilio regressus, introivit Pictavis, summo favore plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia recepisset pontificem, grex pastorem; et ac si omnes cum ipso tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cutus est. Neq enim martinus qui adhuc cathecuminus xpristũ
claunde sua teitum uidere meruit. illi deuotus occurreret insi per
omnia misteriis plenum in eospiritum preuidisset. Nec mirum si
ille qui prius deum uidit in paupere. postea illum habitare cogno¬
sceret in doctore. Leccio un᷑¬
llud etiam non conuenit tam nobile miraculum preterire.
Nam cum circum diues galliarum insulam propinquare
relacione uiciuorum aꝯnouit ibidem moencia serpenciũ uolumĩa
sinc numero peruagari. Et ob hoc quamius illis hec nnsula uideret᷑
uicina. propter maccessibilẽ tamen locũ lonoius illis uidebatur esse
ꝙͣ affrica. Quo audito uir dei senciens sibi de bestrali pugna ueire
uictoriam: in nomine domim precedente crucis auxilio descendit
in insulam. Eoq uiso serpentes in fugam conuersi sunt non to¬
lerantes eius aspectum. Tunc baculum fioens quasi metam qͦ

Expanded text:
cutus est. Neque enim Martinus, qui adhuc catechumenus Christum cutus est. Neque enim Martinus, qui adhuc catechumenus Christum chlamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum si ille qui Deum prius vidit in paupere postea illum habitare cognosceret in doctore. 10. Illud etiam nobis non convenit tam nobile praeterire miraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relatione agnovit vicinorum, ibidem ingentia serpentium volumina sine numero pervagari, et ob hoc quamvis illis haec insula videretur vicina, propter inaccessibilem tamen locum longius illis videbatur esse quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam; eoque viso, serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ejus aspectum. Tunc baculum figens in terram, quasi metam, quo
Abbreviated transcription (Latin):
beatum pontificem qui in sũmo discrimine inimico etiã
sibi iudice adiit tribunal imperii sine timore tormenti
uere totis uscerib diligebat xpristi reonũ qui non formidabat
incipatu constantinũ. Nam quod se pro domino sic mo¬
bat aperto periculo optabat martirui si nõ defuisset pertussor. Et
tamen animus sumpsit gloriã. et si tempus non intulit penam.
Sed hunc ipsum diuino mitu seruatum testificor pro correccione
cunitorum. sam pene totum mundum graui errore confusum factis sino¬
dis in gallia. sepius per hilarium fuisse ad utam ueritatis adductũ confite¬
tur ligua multoꝵ. Quid autem interest uel se pro uita eterna fuisse
martirii non annsit. Itaq dum regrederetur ad propria tunc beatus
martinus meritorum lumine non absconsus. qui ab eodem sancto hi¬
lano exorcista est postea institutus. coonito eius aduentu romani festinã¬
ter accurrit. Quem cum iam preterisse cognosceret: usq gallias conse¬

Expanded text:
beatum pontificem, qui in summo discrimine, inimico etiam sibi judice, adiit tribunal imperii, sine timore tormenti! Vere totis visceribus diligebat Christi regnum, qui non formidabat in principatu Constantium. Nam quod se pro Domino sic ingerebat aperto periculo, optabat martyrium, si non defuisset percussor; et tamen animus sumpsit gloriam, etsi tempus non intulit poenam. Sed hunc ipsum divino nutu servatum testificor pro correctione cunctorum. Nam pene totum mundum gravi errore confusum, factis saepius in Gallia synodis, per Hilarium fuisse ad viam veritatis adductum, confitetur lingua multorum. Quid autem inmartyrii non amisit. 9. Itaque dum regrederetur ad propria, tunc beatus Martinus, aeque meritorum lumine non absconsus, qui ab eodem sancto Hilario exorcista est postea constitutus, cognito adventu ejus, Romam festinanter occurrit. Quem cum jam praeteriisse cognosceret, usque ad Gallias conse
Abbreviated transcription (Latin):
ulier in uico tonaciaco. dum aquam ad opus
suum portaret die dominico: non est meum
nosse quo preuenta peccato. manus eius are¬
facta est. uenarum arefacto discursu. Tunc
reuelacione cominonita est: ut ad saniti hilarii limina. si
uellet salua fieri. quamtocius properaret. Quo illa fi¬
dens nuncio. tanquam cum ipso sanitatis suc preuiatore.¬
rcurrit. Et dum in basilica psalleretur: similiter in absoli¬
cione die dominico quo precesserat. pena: secuta sunt gaudia. Ecce
consuetudinem patroni sinqularis amabilem: qui ut inueniat.
quod prestet: et caulas exquirit. O beatum hilarium. omnium
corde. ore. uoce. cantandum: cuius tam larga benionitas est.
solum se alicui non abscondat sed iugerat.¬

Expanded text:
ulier in vico Tonaciaco, dum aquam ad opus suum deportaret die Dominico non est meum nosse quo praeventa peccato, manus ejus acta est, venarum arefacto discursu. Tunc revelatione commonita est, ut ad sancti limina, si vellet salva fieri, properaret. Quo illa fidens nuntio, tanquam cum ipso sanitatis suae praeviatore, laeta percurrit. Et dum in ecclesia psalleretur, similiter in absolutione, die Dominico, quo praecesserat poena, secuta sunt gaudia. Ecce consuetudinem patroni singularis amabilem, qui ut inveniat quod praestet, et causas exquirit. O beatum Hilarium omnium corde, ore, voce cantandum: cujus tam larga benignitas est, ut non solum se alicui non abscondat, sed ult
Abbreviated transcription (Latin):
ornamenta diei. cepit illi nouus sol mire claritatis nasci. Apud
illum tunc fabricata sunt omnia. quando eorum meruit uide¬
re facturam. Et ut ita dicam quodam modo post se illi ni¬
dus est natus. cum faitus est agnitus. Eccus ad fratrem eus¬
martinum beatum festinebatꝰ accedere: iste cum in suo templo
dignatus est illuminare. Quanta micat gracia donato
ab ipso est in rege collatum. Demq cłodoneus dum con¬
tra hercticam gentem puonaturus armatas acies commouisset
media nocte meruit de basilica beati hilarii lumen super se ue¬
mens aspicere. ammonitus insuper ut festinanter. sed non sine
uenerabilis loci oratione aduersus hostes conflictaturus descenderet.
Quod ille diligenter obseruans. et orationi occurrens tanta prosperitate
altero pro se pugnaturo processit ad bellum. ut intra horam diei ter¬
ciam ultra humana uota sortiretur uictoriam. ubi multitudo oc¬

Expanded text:
ornamenta diei, coepit illi novus sol mirae claritatis nasci. Tunc ornamenta diei, coepit illi novus sol mirae claritatis nasci. Tunc illi fabricata sunt omnia, quando eorum videre meruit facturam, et ut ita dicam, quodam modo post se illi mundus est natus, cum factus est agnitus. Caecus ad beati Martini ecclesiam festinabat accedere, iste cum in suo templo dignatus est illuminare. Quanta micat gratia donatoris ab ipso est in regem collatum? Denique Chlodoveus rex dum contra haereticam gentem pugnaturus, armatas acies commovisset, media nocte meruit de basilica beati Hilarii lumen super se veniens, adspicere, admonitus insuper ut festinanter, sed non sine venerabilis loci oratione, adversus hostes conflictaturus descenderet. Quod ille diligenter observans, et orationi occurrens, tanta prosperitate, altero pro se pugnaturo, processit ad bellum, ut intra horam diei tertiam ultra humana vota sortiretur a Domino victoriam. Ubi multitudo oc
Abbreviated transcription (Latin):
O quam mestim̾abilium claruerunt documenta uirtutum. ubi
pulcri immundicie mundauerunt maculas lepre. Ciui
Ex quib castorius dyaconus. et crispo subdiaconus institutus ad eiꝰ
bsequium usq in fiuem suum per quem sauati sunt adhese
Et merito illius elegerunt sustinere iuga domim a quo pena liberi
sunt effecti.
traxerat natura formante: et debilem manum in speciem
pulturam: intercessione eius uiuacibus est officiis ordinata. Paula¬
timi mobilis iugor. articulos stupentes et ungues in repsit. Post
longa tempora manus illi tunc nata est cum sensit munera con¬
fessoris. Extincta uenit matris ab utero. uiua rediit de sancti
sepulchro. Ecce qui larga remuneratoris est pietas. ut que na¬
tura uou genuit hic membra suppleret.
morissus est. Quo cum ugilias officio solito celebrarent clerici
mane facto apertis oculis ipse diem cepit aliis nunciare. qui hoc
semper egebat audire. Apud quem semper una nox erat tenebras
sanctus hilarius ea nocte purgauit. Qui nunquam ui

Expanded text:
O quam inaestimabilium claruerunt documenta virtutum, ubi sepulcri immunditiae mundaverunt maculas leprae! CujuEx quibus Castorius diaconus et Crispus subdiaconus institutus, ad ejus obsequium usque in finem suum, per quem sanati sunt, adhaeserunt: et merito illius elegerunt sustinere juga Domini a quo a poena liberi sunt effecti. traxerat natura formante et debilem manum in speciem sepulturam, intercessione ejus vivacibus est officiis ordinata: paulatim mobilis vigor articulos stupentes et ungues irrepsit. Post longa tempora manus illi tunc nata est, cum sensit munera confessoris. Extincta manus venit ab utero: viva rediit de sancti sepulcro. Ecce quam larga remuneratoris est pietas, ut quae natura non genuit, hic membra suppleret. ssus est. Quo dum vigilias officio solito celebrarent Clerici, mane facto, apertis oculis, ipse diem coepit aliis nuntiare, qui hoc semper egebat audire. Apud quem una semper nox erat, tenebras illi S. Hilarius ea nocte purgavit. Qui nunquam viderat
Abbreviated transcription (Latin):
quando alicnum uittrix ferire non potuit: se se uicta percussit.
ui tamen probianus postea apicem meruit obtinere b¬
ricensis pontificatus. et usq in hodiernum diem ad limina
llud quoq nobis est tam singulare miraculum pro
oloria in latoris ad memoriam populi reuocandum..
spem sue salutis in sancti hilarii intercessione fundantes per¬
sistebant. et de puluere qui ab eius sepulcio abstergebatur sua
cum aqua lauantes capita. et menibra reliqua perungentes.
tanidui sibi talem curam fideliter impenderiuit. donec infirmi¬
tatis ipĩus ulcerosa uarietas de corpore quod captiuauerat. cap¬
tiua mioraret. et de sius solaciis colorem quem inuaserat in¬
molatum relinqueret. et quam secum actulerat furpitudĩe
speciem non teneret. Post uero innumerabilia uulnera.
menibris omnib instaurata est cutis una.Uultus illa du
nec aouosci qualis fuerat per infirmitatem  Per fidelissi¬

Expanded text:
quando alterum victrix ferire non potuit, sese ipsam victa percussit. quando alterum victrix ferire non potuit, sese ipsam victa percussit. Qui tamen Probianus postea apicem promeruit obtinere pontificis, et usque in hodiernum diem ad luminaria it. 4. Illud quoque nobis est tam singulare miraculum, pro gloria collatoris, ad memoriam populi revocandum. Nspem suae salutis in sancti Hilarii intercessione fundantes persistebant, et de pulvere qui ab ejus sepulcro abstergebatur sua cum aqua lavantes capita, et membra reliqua perungentes, tam diu sibi talem curam fideliter impenderunt, donec infirmitatis ipsius ulcerosa varietas de corpore quod captivaverat captiva migraret, ut decepta suis solatiis colorem quem invaserat inviolatum relinqueret, et quam secum attulerat, turpitudinis speciem non teneret. Post innumerabilia itaque vulnera, membris omnibus, instaurata est cutis una; vultus ille dinec agnosci qualis fuerat per infirmitatem. Per fidelissi
Abbreviated transcription (Latin):
gitur probiamus cum dubio iam uite penderet in fine et spe
conualescende infancie mors inuida parentib subripere fe
maret: auida quidem uenit extra sortem cuncta conclude¬
ti hilarii restiterat moribunda salutis occasio. Quem franco
uus gemtor et periculosa mater. que magis conuerso noi
filii periclitabatur in nece. iam quasi defuncti premeditantes exequi¬
as cum ingenti luctu et fletu. in confessoris tabernaculum detule¬
runt. Tunc fauctus hilarius ab auitore suo secrete artis ochi¬
bens medicinam. consuetus de dispendio funeris reddere compen-¬
dia sanitatis: subito membrorum fluentem fabricam uerbo
operante crexit. et in statum pristinum. tanquam si nichil in
ca fuisset solutum reformauit. Mox q parentum lacinas
leticie mole superuemente siccauit. Sennitus uoto succedente
preclusit : ubi iam per dolorem non erat sed per gaudia quod
plorarent. Quas penas. que tormenta mors tunc pertulit
quando illud quod credebat inuadere sic amisit: Profecto.

Expanded text:
gitur Probianus cum dubio jam vitae penderet in fine, et spem convalescendae infantiae mors invida parentibus subripere feavida quidquid invenit extra sortem cuncta concti Hilarii restiterat moribundo salutis occasio. Quem Franco suus genitor, et Periculosa mater, quae magis converso nomine, filii periclitabatur in nece, jam quasi defuncti praemeditantes exsequias, cum ingenti luctu et fletu in confessoris tabernaculum detulerunt. Tunc sanctus Hilarius ab auctore suo secretae artis exhibens medicinam, consuetus de dispendio funeris reddere compendia sanitatis, subito membrorum fluentem fabricam verbo operante erexit, et in statum pristinum, tanquam si nihil in ea fuisset solutum reformavit; moxque parentum lacrymas, laetitiae mole superveniente, siccavit, gemitus voto succedente praeclusit, ubi jam per dolorem non erat, sed prae gaudio quod plorarent. Quas poenas, quae tormenta mors ipsa tunc pertulit, quando illud quod credebat invadere sic amisti! Profecto
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nossit sanctus inuadere. quod alter illi deuotus non obtulit. Et
omam semper abhorruit. quod ex fide non uenit tam certus n
quam misericors est in uoto. O qͣm incorruptibilis arbiter daret. Ea¬
stior est iste in examinacione iudicii. quam in eleccione florum illa a¬
is que ceram casta producit. Tunc ille qui offerre noluit adm
muns se teste confusus. et immensi pudoris reatu percussus est. ui¬
densq sibi a radice sue consciencie tante turpitudinis obprobria pullu¬
lasse. et in faciem suani occulte cogitacionis. facinora reuelata aspexit.
considerauit. mocmuit. et fleuit: ut saltin lacrimarum fonte ri-¬
gante dilueret. quod cor delinquens fedauit. Qui postea maiora obtulit
exactus cere iudicio castigante.

Expanded text:
quasi nollet Sanctus invadere, quod alter illi devotus non obtulit: et quasi nollet Sanctus invadere, quod alter illi devotus non obtulit: et quoniam semper abhorruit quod ex fide non venit, tam certus in judicio, quam misericors est in voto. O quam incorruptibilis arbiter claret! Castior est iste in examinatione judicii, quam in electione florum illa, quae ceram casta producit. Tunc itaque ille qui offerre noluit, admissi criminis se teste confusus, et immensi pudoris reatu perculsus est: vidensque sibi a radice suae conscientiae tantae turpitudinis opprobria pullulasse, et in faciem suam occultae cognitionis facinora revelata adspexit, consideravit, ingemuit et flevit: ut saltem lacrymarum fonte rigante dilueret, quod corde delinquente foedavit. Qui postea majora obtulit exactus, cerae judicio castigante.
Abbreviated transcription (Latin):
tia pii muneris anmauit. Aliquando uetus infans in uerba
quisiuit. Ergo ut tales cibos ante omnia posceret. quid aliud
datur intelligi. isi quando sanata est. tunc prius credidisset sẽ
nasci.
ẽc illud tam difficile nnsterium obliuione noxia subtra
hatur. Itaq cum duo negociatores ad beati basilica
occurtissent habentes formam cere quasi socialiter in communc
uidem ex eis alloquitur alterum. ut eam et si tam pa
rem tamen tanto confessori uel libenter offerrent. sed in cassum
sua uerba in animo socii nolentis expendit.Ipse tanien cum co¬
m collega suo. in oracione prosterintur. ceramq illam ante
tremendi sepulchui cancellos exponit.Mox ad omnem equali¬
tatem cere iplius species se diuisit. et pars illius fidelis oblatoris
accepta. pars altera uidentibus pliurimis uoluendo usque ad
alios cancellos. mitu diuino cum omni contumelia est repulsa

Expanded text:
tia pii muneris animavit. Aliquando vetus infans in verba tia pii muneris animavit. Aliquando vetus infans in verba ta quaesivit. Ergo ut tales cibos ante omnia posceret, quid aliud datur intelligi, nisi quando sanata est, tunc prius credidisse se nasci? 11. Nec illud tam fidele mysterium oblivione noxia subthatur. Itaque cum duo negotiatores ad beati basilicam occurrissent, habentes formam cerae quasi socialiter in commune; quidam ex his alloquitur alterum, ut eam etsi tam parvam rem, tamen tanto confessori vel libenter offerrent. Sed in cassum sua verba in animo socii nolentis expendit. Ipse tamen cum eodem collega suo in oratione prosternitur, ceramque illam occulte ante tremendi sepulcri cancellos exponit. Moxque ad omnem aequalitatem cerae ipsius species se divisit, et pars illius fidelis oblatoris accepta, pars altera, videntibus plurimis, volvendo usque ad alios cancellos, nutu divino cum omni contumelia est repulsa:
Abbreviated transcription (Latin):
enanius ad alios: uenerandi fruitus miraculi.. Que¬
dam paralitica annis adulta puella: sinc uite uiuebat
officiis. Eui intra funus extincti corporis tantum superstes am-¬
ma palpitabat. Sed in toto cadauere lumina quasi sola iugebãt
ac uelut in se membra mortua uigilantes oculi custodiebant.
Non lingua palpans iutra palati cameram uolubilis excurrebat.
nec uno ducta de pertore uox collata poterat uerba disponere. non
manus cum soluta lauouesceret: nature debita seruicia dissoluebat
neq pes instabilis membrorum struituram sustentabat. Adhuc
insuper tocius corporis fabricata massa torpebat: que in festiui¬
tate beati hilarii. intra basilicam posita. cum ingenti fauore spec¬
tantibus omnib est erecta. In unius ergo corpore plura miracula
sanitus compleuit. Attenuata genuum uestigia roborauit: lmguã
ngentem flexibilitati. et facilitati uocis aptauit. Ad usum lanfi¬
ciꝰ debiles quondam palmas armauit. limamenta iuscerum ora¬

Expanded text:
eniamus ad alios venerandi fructus miraculi. 10. Quaedam paralytica, annis adulta puella, non merito, sine vitae vivebat officiis. Cui intra funus exstincti corporis tantum superstes anima palpitabat, et in toto cadavere lumina quasi sola vigebant, ac velut mortua in se membra vigilantes oculi custodiebant. Non lingua torpens intra palati cameram volubilis excurrebat, nec imo ducta de pectore vox collata poterat verba disponere; non manus, cum soluta languesceret natura, debita servitia dissolvebat, neque pes instabilis membrorum structuram sustentabat, adhuc insuper totius corporis infabricata massa torpebat. Quae in festivitate beati Hilarii intra basilicam posita, cum ingenti favore spectantibus omnibus est erecta. In unius ergo debilis corpore miracula plura sanctus complevit. Attenuata genuum vestigia roboravit, linguam rigentem flexibilitati et facilitati vocis aptavit, ad usum lanificii debiles quondam palmas armavit, lineamenta viscerum gra
Abbreviated transcription (Latin):
quitunce oriundus fuit. que ab occeano britannico fere milib
nonaginta se iunoitur. Apud gallicanas uero familias nobili¬
tatis lampade non obscurus ĩmo magis priceteris gracia generositatis orna¬
is intore pectoris addito. quasi refulgeus lucifer inter astra proci
iuis a cimnabulis. tanta sapientia primitiua lactabatur infancia. ut iam
tunc potuisset intelligi xp̃m in sius causis pro obtinenda uictoria neccessa

Expanded text:
quitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus quitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur; apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut jam tunc potuisset intelligi Christum in suis causis, pro obtinenda victoria, necessa
Abbreviated transcription (Latin):
breuitatem mensuro. adco beati hilarui minensitatem fortem cognosco ut
rit attemptare. qui huius materiei se imparem catenus indicauit ut tace¬
ret. Eoo uero cui nullius sciencie irriqua fluenta succurrunt quem uic
stillicidii pauperis actenuata oucta perfundit. nil de proprio fonte respirãs
quicquid dicere potuerunt minus est ꝙͣ merctur. Et cum uirũ scĩssimũ
nsulcius michi sit mirari ꝙͣ loqui. et cquabilius fuerat beato a
hec de fratre scribenda mandare. cuius uerba uirtutibz conũcta florebant.
Tamen et si cum mea uerecundia. uobis quidem obedienciam: et illi mm¬
pendo de quo non dione loquor fortasse inuriam. Sid concedi per ueniã
credimus quod deuocione peccatur. Et ne protracta pagina fastidium
oeneret pocius ꝙͣ prouocet auditorem. nunc de cius uita proponamus.
itur beatus hilarius pictauensium urbis episcopus regionis ac¬

Expanded text:
brevitatem mensuro, adeo beati Hilarii immensitatem fortem cognosco, ut brevitatem mensuro, adeo beati Hilarii immensitatem fortem cognosco, ut rit attentare, qui huic materiae se imparem eatenus judicaverit, ut taceret Ego vero, cui nullius scientiae irrigua fluenta succurrunt, quem vix stillicidii pauperis attenuata gutta perfundit, nihil proprio de fonte respirans, quidquid dicere potuerunt minus est quam meretur? Et cum virum sanctissimum consultius mihi sit mirari quam loqui, aequabilius fuerat haec beato Ambrosio de fratre scribenda mandare, cui verba virtutibus conjuncta florebant. Tamen etsi cum mea verecundia vobis quidem obedientiam, et illi impendo, de quo non digne loquor, fortasse injuriam; sed concedi per veniam credimus, quod devotione peccatur. Et ne protracta pagina fastidium potius generet quam provocet auditorem, nunc de ejus Vita proponamus. INCIPIT LIBER. 3. Igitur beatus Hilarius, Pictavorum urbis episcopus, regionis A
Abbreviated transcription (Latin):
omio sancto et meritis beatissimo patri pascencio.
pape. fortunatus. religiosi peitoris studio sollicitante
cõmonitus. o papa beatissime diuinis in actibus cum
sacri conuersacione propositi iuoiter exercitaris inten¬
tus. et intendis exercitandis: ut facile sit perspicuum
ad culturam ecclesiastice discipliue. et fuisse te genitũ.
et essi profectũ. cum mrefragabiliter ueteris disposicoĩs
catholici dooinatis fundamenta custos obseruas. et ad edificacionem plebis
amantissime. ueluti bonus instructor adiciendo aliquid culmen fabri¬
ce continuare festinas non sinc timore diuino. Huius operis amore pre¬
uentus mie dignatus es perurgere. quo de actib sacratissum uiri hilarii
confessoris qui te ab ipsis cunalib ante sua uestigia quasi pcculiarẽ uernu¬
lam fannliariter enutriuit ut impensi muneris uel uerba rependeres. et
quodam modo et uita pastoris antiquissimi resonaret. et ille approbaret
muisterium. et ipse tuum non celares affectum. Sed cum mei mocini.

Expanded text:
omno sancto, et meritis beatissimo patri Pascentio papae, Fortunatus. 1. Religiosi pectoris studio sollicitante commonitus, papa beatissime, divinis in actibus cum sacri conversatione propositi jugiter exercitaris intentus, et intendis exercitandus, ut facile sit perspicuum ad culturam ecclesiasticae disciplinae et fuisse te genitum, et esse provectum, cum irrefragabiliter veteris dispositionis catholici dogmatis fundamenta custos observas, et ad aedificationem plebis amantissimae, veluti bonus instructor, adjiciendo aliquid, culmen fabricae continuare festinas, non sine timore divino, cujus operis amore praeventus me dignatus es perurgere quo de actibus sacratissimi viri Hilarii confessoris, qui te ab ipsis cunabulis ante sua vestigia, quasi peculiarem vernulam, familiariter enutrivit, ut impensi muneris vel verba rependerem, et quodam modo et vita pastoris antiquissimi resonaret, et ille probaret ministerium, et ipse tuum non celares affectum. 2. Sed cum mei ingenii
Abbreviated transcription (Latin):
perator deo resisteret. ne fidei perfidia rebellaret. Unde ualens et ur¬
sacius consciencie reatu perterriti. qm̃ si daretur facultas certãdi mox
se recognoscebaut hilarii contencione prosterm. sollicitare imperatoris
animũ tam maliona parte captiuũ. ut ipsum beatissimũ redire¬
ad gallias perurgerit. dicentes illo presente heretica non posse machina¬
menta proficere. Quo obtentu ad gallias compulsus reuertitur putãs
amplius sepati exilium. quod illic perturbacionẽ ecclesie relinquebat
termino disceptacionis non obsecuto

Expanded text:
perator Deo resisteret, ne fidei perfidia rebellaret. Unde Valens et Urperator Deo resisteret, ne fidei perfidia rebellaret. Unde Valens et Ursacius conscientiae reatu perterriti, quoniam, si daretur facultas certandi, mox se recognoscebant Hilarii contentione prosterni: sollicitant imperatoris animum, tam maligna parte captivum, ut ipsum Dei virum ad Gallias redire perurgeret, dicentes, illo praesente haeretica non posse machinamenta proficere. Quo obtentu, ad Gallias compulsus revertitur, putans amplius se pati exilium, quod illic perturbationem Ecclesiae relinquebat, termino disceptationis non consecuto
Abbreviated transcription (Latin):
scripto conditis prospera ocrens sinodi dirigitur ad imperatorẽ
legacio Eum qua perrexit sanitus hilarius. quamiuis ei non fuisset
miunitum. metuens ne adhuc contra religionis doomata respiraret
dampnata perfidia. Sed disserere longum est qualiter ĩ armiẽsi
smodo composita mencione. aliud ex alio referens. fraus heretica ser¬
pentino lapsu subrepserit: et quomodo postea legatis selenceusib per
imꝑatoris iniquitatẽ ipsa est illata calumpina. Quod tamen at¬
letha xpi beatus hilarius aonoscens orauiter dolet apud ariminum
diaboli preualuisse mendacium. nntantũ ut orientales partes simi-¬
liter composito prauitatis fuco inficeret. Imperatori autem trib
libellis oblatis preces effudit ut in conspectu eius collectis aduerfaruis
esset ei contra hereticos disceptandi de fidei religione licencia. ne ueri¬
tatem falsitas obumbraret. ne iniquitati equitas preualeret. ne mi-¬

Expanded text:
scriptura conditis, prospera gerens synodi dirigitur ad imperatorem scriptura conditis, prospera gerens synodi dirigitur ad imperatorem legatio: cum qua perrexit sanctus Hilarius, quamvis ei non fuisset iniunctum, metuens ne adhuc contra religionis dogmata respiraret damnata perfidia. 26 Sed disserere losynodo, composita mentione aliud ex alio referens, fraus haeretica serpentino lapsu subrepserit, et quomodo postea legatis Seleucensibus per imperatoris iniquitatem ipsa est illata calumnia. Quod tamen athleta Christi beatus Hilarius agnoscens, graviter dolet apud Ariminum diaboli praevaluisse mendacium, in tantum ut et Orientales partes similiter composito pravilatis fuco inficeret. Imperatori autem Sic Sulp. Sever. l. 2, p. 261 tribus libellis oblatis, preces effudit: ut in ejus conspectu collectis adversariis esset ei contra haereticos disceptandi de religione licentia, ne veritatem falsitas obumbraret, ne aequitati iniquitas praevaleret, ne im
Abbreviated transcription (Latin):
piscopi apud selenciã ysaurie opidum conuenirent. disceptaturi qͥd
sentirent de fidei ueritate. Eunc inter reliquos quarto iam exilii
anno de fuora sc̃s hilarius in predictũ locum data sibi pergẽdi eueccõne
ad sinodi uenire compellit̾. Qui quodam castellũ dum adisset die
dominico moressus est templum. oxq florencia puella genti¬
lis irrumpens multitudinẽ populi uoce magna seruum dei illuc ad¬
uenisse testata est. Et ad pedes eis occurrens non cessauit petere
insi signum crucis ab ipso sibi fieri fideliter impetrasset. Quam
florcutinus pater secutus. et cuncta familia: in noniue domim merueit
pariter baptizari. Que florencra relitis parentib uestigiis eius inherẽs
usq pittauis perduita ẽ. Patrem uero se habere non a quo generata
iundi produxerat: ubi erat de fide censendum leccio quint¬
ic post examinacionem agnitis hostib et obpressis. decretis in

Expanded text:
episcopi apud Seleuciam, Isauriae oppidum, convenirent, disceptaturi quid episcopi apud Seleuciam, Isauriae oppidum, convenirent, disceptaturi quid sentirent de fidei veritate, tunc inter reliquos, quarto jam exsilii anno de Phrygia sanctus Hilarius in praedicto loco, data sibi pergendi evectione, ad synodum venire compellitur. Qui quoddam castellum dum adisset, die Dominico ingressus est templum; moxque Florentia puella gentilis, irrumpens multitudinem populi, voce magna servum Dei illuc advenisse testata est, et ad pedes ejus accurrens non cessavit petere, nisi signum crucis ab ipso sibi fieri fidelitFlorentius pater secutus et cuncta familia in nomine domini meruerunt pariter baptizari. Quae Florentia relictis parentibus vestigiis eius inhaerens usque Pictavis perducta est: patrem se habere non a quo generata mundi produceret, ubi erat de fide censendum. 25 Hinc post examinationem agnitis hostibus et oppressis, decretis in
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta. Qui omnes de pio religionis opere cõmonens nunc alios
de confessione mestimabilis sancte trinitatis conformans. nunc reli¬
quos promissione regni celestis inuitans non cessabat in plebe. uerba ue¬
ritatis fruitu fidei redundancia seminare. Quo cognito de scõ hila¬
iuĩ ut alienas tenebras in lucem tranfferret concordante fa¬
re populi aut pocius spũ dei proclamante uir olim secularib mim-¬
steriis deputatus aliquando sacris altarib sacerdos electus est Cre
in eo cotidie opimo famulatrix uirtutum. nec erat eius fan
contenta. cirtumiectas tantii gallias illustrare. sed exteras naciones et
regiones implebat meritorũ oracia percurrente. Idq aitum est ut in
toto orbe uelociter. beati pontificis glorra militaret lectio in¬
nterea cum toto orbe arriane heresis peruersitas pussularet
dato generaliter imperatoris eduto. iussum ẽ ut om̃s oriẽtales

Expanded text:
tormenta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios tormenta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae Trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni coelestis invitans, non cessabat in plebem verba veritatis, fructum fidei redundantia, seminare. 4. Quo cognito de sancto Hilaessarius  Al., necessarium ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore populi, aut potius Dei Spiritu proclamante, vir olim mysteriis deputatus, aliquando sacris altaribus sacerdos electus est. Crescebat in eo quotidie opinio, famulatrix virtutum; nec erat fama ejus contenta circumjectas tantum Gallias illustrare, sed exteras nationes, et regiones implebat, meritorum gratia percurrente; sicque actum est ut in toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret. 5. Iginterea cum toto orbe Arianae haeresis perversitas pullularet, dato generaliter imperatoris edicto, ut omnes Orientales