comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trem mittit in possõm uite
sufficit. quare nt tener da¬
nans fuit et mortis tõr ⁊ eoqͦ
mitti ᷑ possõm petit ł totiens
aũt mictitur in possõm uen¬
t̾. si ñ ẽ ex ħrdatus. ⁊ id ꝙ in

Expanded text:
trem mittit in possessionem sufficit: quare nec tenet danas fuit et mortis tempore et eo, quo mitti in possessionem petit.Totiens autem mittitur in possessionem uenter, si non est exheredatus
Abbreviated transcription (Latin):
carr᷑e legato seu fidĩꝰ.
relicta fũant cũ pr̃onũ su¬
ũ pꝰ mortẽ eiꝰ .q. illicite m̃¬
tis negociatorem detułat.
ad fi sc̃ ꝑtin. si emancipa¬

Expanded text:
carere legato seu fideicomrelicta erant, cum patronum suum post mortem eius quasi illicitae mercis negotiatorem detuleratad fiscum pertinet, si emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
d etur. ẜm hͣnc rõnem cum
sex tant uacuue relinguat᷑.
tonoꝵ possones ticius accipi¬
et. non solum t̾tie ꝑs par¬
tis. s eius quoq q̃ ex sextan.¬
te eidem accrescit ¶qui fulio
impubi sb̃stituerit᷑ itasi
filius ment morit᷑ prius ꝙͣ
in suam tatelam ueniat. tc̃
ticius michi ħes esto. sicut
h̾rditatem uendicat. ꝑ inde ac

Expanded text:
dum hanc rationem cum sextans uacuus relinquatur, bonorum possessionem Titius accipiet non solum tertiae partis, sed eius quoque, quae ex sextante eidem adcrescit. Qui filio impuberi substituitur ita: 'si filius meus moriatur, priusquam in suam tutelam ueniat, tunc Titius mihi heres esto', sicut hereditatem uindicat, perinde ac
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ nomem intestõ uoluntate
testatoris inductum ẽ. siuecut
ad eadeundã ħ̾rditatem. ita
ad petendam bonoꝵ possõe.
scptus non intelligitur.
ꝙͣius nom̃ eius legit᷑ quidã
testm̃ untabłit sibi fecit.
filio aũt impub̾i ꝑ micupa¬

Expanded text:
 nomen in testamento uoluntate testatoris perductum est, sicut ad adeundam hereditatem, ita ad petendam bonorum possessionem scriptus non intellegitur, quamuis nomen eius legatur. Quidam testamentum in tabulis sibi fecit, filio autem impuberi per nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
r pure ł sbcõdcoe eadem
res legata ẽ. egoq lega¬
tũ i micħ dacumẽ. repu¬
diem. denĩ ꝯdcõne existẽ¬
ulłem. ad me ꝑtin̾e: ꝑtẽ le¬

Expanded text:
vel pure vel sub condicione eadem res legata est egoque legatum quod mihi datum est repudiem, deinde condicione exsistenvellem ad me pertinere, partem le
Abbreviated transcription (Latin):
legatario recedit. nec locũ
teligiosũ in eofundo ħes
fac̾e n ͨ ẜuitutem ĩpoñe pot̃¬
it. s ⁊ impõĩta ẜ uitus fini
ẽ ac si pꝰ mortem ticii lega¬
tum fuiss. ⁊ iõ n ͨ inuciana
satis datõne ĩt̾poĩta caꝑe le¬
gatum pͭ. s ⁊ alii imibendo
nominus legatum ꝯseqͥt᷑.¬

Expanded text:
legatario recedit nec locum reli‹g›iosum in eo fundo heres facere nec seruitutem imponere poterit: sed et imposita seruitus finieest, ac si post mortem Titii legatum fuisset, et ideo nec Muciana satisdatione interposita capere legatum potest. sed et alii nubendo nihilo minus legatum conseq
Abbreviated transcription (Latin):
institut᷑ est. It̃ ꝙ sb̾ hac condi¬
tõne relictum est si h̾rditatẽ
ad ierit. ediũso quoq pur̃ da¬
tum legatum. condicõnale
ur᷑ ueluti quod sb̾ condicõe ad¬
datũ intesligit᷑.¬

Expanded text:
tus est, item quod sub hac condicione relictum est 'si hereditatem adierit'. ex diuerso quoque purum datum legatum condicionale uidetur, ueluti quod sub condicione addatum intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
cum hr̃s morietur legenir con¬
dicõnale ẽ legatum deius uiuo
eo hr̃de desundus legatarius
adhr̃dem non transfertur si
uero cum ip̃e legatarius mori¬
legati cedentem legatarius
decesserit adħedẽ suum trans¬
ferret legatum. Itaz si pur̃
legatum sit ex die morus di¬
es euis cednti si ũo post diẽ
legata rel icta suit. suuili mͦ.
at fut sr̃i puris dies cedit
uisi forte id suit iegatum ex
ad hr̃dem nontransit mius
dies ñ añcedit. ut putasiusꝰ
fruclus sit post aunum relit¬
legatum relictum non pruis
dies legaticedit. qmͣ condicio
fu̾it impleta n ͨ quidem siea
sit condicõ que ĩpõttate sit lega¬
tarii s si ea condicõ fuiͣt qmͣ p̃¬
tor admatit statim dies cedit
idem qͦma ⁊ nũpossibili condicõ¬
ne. quia ꝓ puro ħ legatum ħẽ¬
tur. ¶Item siqua condicõ sit
que ꝑ legatarium non stat qͦ
aut ꝑ eius ꝑsonam incuiut ꝑso¬
na uissus ẽ ꝑere condicom di¬
es legati cedit qm̃ ꝓ impleta

Expanded text:
 legetur, condicionale legatum est: denique uiuo herede defunctus legatarius ad heredem non transfert. si uero 'cum ipse legatarius morilegati cedentem legatarius decesserit, ad heredem suum transfert legatum. Itaque si purum legatum sit, ex die mortis dies eius cedit: si uero post diem sint legata relicta, simili modo atque in puris dies cedit, nisi forte id fuit legatum, quod ad heredem non transit: nam huius dies non ante cedit, ut puta si usus fructus sit post annum reliclegatum relictum, non prius dies legati cedit quam condicio fuerit impleta, ne quidem si ea sit condicio, quae in potestate sit legatarii. Sed si ea condicio fuit, quam praetor remittit, statim dies cedit: Idemque et in impossibili condicione, quia pro puro hoc legatum habetur. Item si qua condicio sit, quae per legatarium non stat quo aut per eius personam, in cuius persona iussus est parere condicioni, dies legati cedit, quoniam pro impleta
Abbreviated transcription (Latin):
ne ͦ qsi p̃ses ꝓuincie denũci¬
are magrãtus tm̃ defacul¬
tatib tutoꝵ uoluit. ut ip̃e
darz. iudeamꝰ an ⁊ quatenꝰ
teneant᷑. ⁊ extat diui mar¬
ci sxptum quo uoluit eos
qui presidi renunciant. ñ
ꝑ inde ten̾rat sup̃i dedissẽt.
s si deceperũt gr̃a qͣuo aũ
ꝑecimia tła renunciantes.¬
¶ plane sip̾ses ꝓuincie sacis
eos ex igere iussit. nõ du¬
bitamus ten̾i eos ⁊̃ sip̃ses
dederit ¶Sip̾ses ꝓuincie
nominib abalio acceptis.
ad magrãtus municipiales
remiserit. ut se de nominib ĩ¬
aruant. ⁊ ꝑ iñ instructus de¬
derit tutores. an exempłõ
eoꝵ qui p̃torem instruũt.
debent magr̃atus teneri qͦ.
p̾sidi. an q̃ ab ałio p̾ses ac¬
ceꝑit. inquisierunt. ⁊ puto¬
lo ł lata culpa u̾ san sunt

Expanded text:
ciae denuntiare magistratus tantum de facultatibus tutorum uoluit, ut ipse daret, uideamus, an et quatenus teneantur. et extat diui Marci rescriptum, quo uoluit eos, qui praesidi renuntiant, non perinde teneri atque si ipsi dedissent, sed si deceperunt, gratia forte aut pecunia falsa renuntiantes. plane si praeses prouinciae satis eos exigere iussit, non dubitabimus teneri eos, etiamsi praeses dederit. Si praeses prouinciae nominibus ab alio acceptis ad magistratus municipales remiserit, ut se de nominibus instruant, et perinde instructus dederit tutores: an exemplo eorum qui praetorem instruunt debeant magistratus teneri, quapraesidi an ea, quae ab alio praeses accepit, inquisierint. et putolo uel lata culpa uersati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
te bõꝵ possõ mͥ petita sit
tunt competit tum tatñ
hũnciro id quod actum
ẽ deniq si ante decessero
quam tatum h̾eam nulla
dubitacõ ẽ quin ñ ꝯpe¬
tat michi bõꝵ possõ qua qr¬

Expanded text:
 possessio mihi petita sit, tunc competet, cum ratum habuero id quod actum est. denique si ante decessero quam ratum habeam, nulla dubitatio est quin non competet mihi bonorum possessio, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
cognita bonoꝵ possõ detͥ
non alibi dabitur qͣm pro
tͥbunali. quia neq decie¬
tium de plano int̾ponin
causa cognita bonoꝵ possõ
alibi quam pro tribima¬
li dari pot̾. ¶In bonorũ
possõm sciendum ẽ ius

Expanded text:
cognita bonorum possessio detur, non alibi dabitur quam pro tribunali, quia neque decretum de plano interponi neque causa cognita bonorum possessio alibi quam pro tribunali dari potest.In bonorum possessione sciendum est ius
Abbreviated transcription (Latin):
niemꝰ nis ꝑ sequẽdi retinẽ¬
morit᷑ fũit inuito aut̃ ne¬
mini bonoꝵ possõ acquiri¬
turamunicipibus. ⁊ so¬
cietatibꝰ et de turiis ⁊ torꝑi¬
bus bonoꝵ posis agnosci pot̾
ꝓ inde siue accor noĩe am ͭ

Expanded text:
niemus ius persequendi retinenmoritur fuit.Inuito autem nemini bonorum possessio adquiritur.A municipibus et societatibus et decuriis et corporibus bonorum possessio adgnosci potest. proinde siue actor eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit Gimiles ĩ c̃tus an sui
norãs pr̃em suũ de cessisse. de
tastrẽsi peculio ĩ nlicia sic
testatus ñ ꝑtinebunt ad ħe¬
dem eiꝰ pr̃s bona s solacaft

Expanded text:
ta sit.Si miles incertus, an sui ignorans patrem suum decessisse de castrensi peculio in militia testatus sit, non pertinebunt ad heredem eius patris bona, sed sola cast
Abbreviated transcription (Latin):
iussus sit. ei petuliũ le¬
gatũ sit. incarioꝵ. eiuf
uicarii legato continẽ
sũmito. tͥ hẽto. domum
illam. It̃ aureos .c. alio
de inde capite petulia
filiis p̾legauit. q̃sicũ ẽ
an petulio p̃legato ⁊
berẽt᷑. cũ rõib breuariis
ĩ ere alieno ⁊ sortẽ ⁊
usuras ĩ t̃ ceteros c̾dito¬
res cõplexus sit. Rx. sud
filio. asc̾psiss id quo
peculio legato deb̾i de pe
ti possit. an uͦ solum modo
tunt qnͣtitas petat᷑ ⁊ siꝗ¬

Expanded text:
iussus sit eique peculium legatum sit, uicariorum eius uicarii legato continentsumito tibique habeto domum illam, item aureos centum': alio deinde capite peculia filiis praelegauit. quaesitum est, an peculio praelegato et bentur, cum rationibus breuiariis in aere alieno et sortem et usuras inter ceteros creditores complexus sit. respondifilio adscripsisset, id quoque peculio legato deberi. DE Pti possit an uero solummodo tunc quantitas petatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes sunt. ⁊ iure militati
posse testari eos nulla dubi¬
tatõ ẽ. ¶ Siquis miłitum
Iex alio tanslatus sit in a¬
lium. qͣmuit ⁊ hinc  ͣ
exemptum ⁊ ino ñdũ ꝑue¬
ñit. tñ pot̾it iure militari
testari. ẽ enim miles. qm¬
uit ĩnumerit non sit. Se iure

Expanded text:
tes sunt et iure militari eos testari posse nulla dubitatio est.Si quis militum ex alio numero translatus sit in alium, quamuis et hinc sit exemptus et illo nondum peruenerit, tamen poterit iure militari testari: est enim miles, quamuis in numeris non sit. DE IURE
Abbreviated transcription (Latin):
debebit. quod si mamis intu¬
lit. in metallum dandus erit.
Idem erit et sicalumpniam
aliqͣm eis instruxit. ur de¬
latorem sb̃ornanit. ux qͣm
cãm adñsus eos temptanit.

Expanded text:
debebit: quod si manus intulit, in metallum dandus erit: idem et si calumniam aliquam eis instruxit uel delatorem subornauit uel quam causam aduersus eos temptauit.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tus sit. non impune eñ
esfitiosus parro ͦ pactone ne.
lib̾is ue eoꝵ. sit. tm̃ modo
castigati eum ss̾ cõmina¬
tõe aliqͣ seuen seueritatit
ñ de future. sixursum cãm
querele p̃ub̾it. et dimitti
oꝑ ͭ. enim u̾o si ꝯtume liam
fecit. aut ꝯuicium eis dix
it. ⁊ inexisium tp̃ale dai¬

Expanded text:
sit, non impune ferre officiosus patrono patronae liberisue eorum sit, tantummodo castigari eum sub comminatione aliqua seueritatis non defuturae, si rursum causa‹m› querellae praebuerit, et dimitti oportet. enimuero si contumeliam fecit aut conuicium eis dixit, etiam in exilium temporale da
Abbreviated transcription (Latin):
aũ nubit alt̃iaũ ñ uult nubẽ
consobrinam qui ex hus dux̃
uxorem. hebit dodrantenĩ.
er̃ alt̾ius quadrans. sineut̾eã
dux̾it uxorẽ quia ip̃i ducͥe
nolu̾int. s quia illa nub̾e
noluit ambo inꝑtes equa¬
les ad mutunt᷑. płmq enim¬

Expanded text:
aut nubi‹t› alteri aut non uult nubere. consobrinam qui ex his duxit uxorem, habebit dodrantem, erit alterius quadrans. si neuter eam duxerit uxorem, non quia ipsi ducere noluerunt, sed quia illa nubere noluerit, ambo in partes aequales admit
Abbreviated transcription (Latin):
plane qui testari ñ potuit. ꝓpͥe
ñ ẽ in testatꝰ.puta impubes.
furiosus. uł cui bonis int̾dc̃a
ẽ. S ⁊ hos qͦ ꝓ intestatis acti¬
neliam successio hiis defertur.

Expanded text:
plane qui testari non potuit proprie non est intestatus, puta impubes furiosus uel cui bonis interdictum est: sed hos quoque pro intestatis accineliam successio his defertur,
Abbreviated transcription (Latin):
legis .F. seq̃ns legatum extin¬
gu̾at᷑. uoluti si fundꝰ et ad eñ
uia legata sit ꝑ ałium fundũ.
namsi ꝑs fundi remanserit.
in hrditatem. non pͭ proced̾e

Expanded text:
lcidiae sequens legatum exstinguatur, ueluti si fundus et ad eum uia legata sit per alium fundum: nam si pars fundi remanserit in hereditate, non potest procedere
Abbreviated transcription (Latin):
legato cedat. ⁊̃ siiia uer¬
ba adita ñ sint. qui m̃s et̃.
si mͦ testator eam ꝑtẽ ñ se¬
ꝑatim possedit. s umũsita¬
ti prioris fũdi adiunx̃.
serat. q̃ lib̾tate a cestatore
gatum. nã sitũ morere ᷑
sitrecte ⁊ sine lib̾tate ei ab
h̾ede legari posse. constitit
quia sĩuacuũ ẽet ei lib̾ta¬
tẽ dare quam extestõ hr̃dis
capturus ñ sit: s ex testa¬
toris ht̃. ¶Etichũ ant ꝑam¬
philũ ũtrum hr̃s m̃s uo̾l .ĩ.¬

Expanded text:
legato cedit, etiamsi illa uerba adiecta non sint 'qui meus erit', si modo testator eam partem non separatim possedit, sed uniuersitati prioris fundi adiunxit.serat, quae libertati a testatore gatum: nam et si, cum moreretur esset, recte sine libertate ei ab herede legari posse constitit, quia superuacuum sit ei libertatem dare, quam ex testamento heredis capturus non sit, sed ex testatoris habet. 'Stichum aut Pamphilum, utrum heres meus uol
Abbreviated transcription (Latin):
ti sint hĩdem. elige deb
hr̃sc̾ui soluat ut ab eo dẽ¬
fendatur: ⁊̃ sineutrius ma¬
infesta calũpnia iudeatur.
ei pocuis soluendũ on pori¬
mum legatũ ẽ ¶Si cuic̾ca᷑¬

Expanded text:
ti sint, eligere debet heres cui soluat, ut ab eo defendatur: et, si neutrius maifesta calumnia uideatur, ei potius soluendum, cui primum legatum est.Si cui ce
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r add̾ent᷑. ita ab iu¬
dice estimand̾. ut ip̃e¬
ĩ sꝑic̾et obliuionẽ. pe¬
cune solute.aut ꝙ eo
ĩ seio numerata eẽt id
feciss. an ꝯsulto ꝙ qͣnda

Expanded text:
pore adderentur, ita ab iudice aestimandum, ut inspiceret, obliuione pecuniae solutae, aut quod eo inscio numerata esset, id fecisset, an consulto, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pillo fb̃stitutus. non ẽ u̾isiłe
hunc demũ testatorem sb fli¬
tũe uoluisse: si ⁊ tutelam sus¬
cepiss ⁊ iõ eum de quo quer ͦ
allegato quidem siad huc ui¬
uet pupillus. reppłłud̾ fuisse
asb̾sticutõne autem non ẽe
sb̃mouendum cum eo tãu
⁊ suscepta tutela finiret᷑ ¶lu¬
cius titius ex tͥb filiis ĩ coloĩ¬
bus unum ht̃ emancipatũ
Deius etatis. ut curatorem ac¬
ciꝑe deł̾et. queto gͦ sudem ti¬
cius pr̃ petente eodem filio emã¬
cipato turator ap̃tore decͦus.
an iurep . uti possit ⁊ nicħ oꝰ¬

Expanded text:
bstitutus, non est uerisimile hunc demum eum testatorem substituere uoluisse, si et tutelam suscepisset: et ideo eum de quo quaeritur a legato quidem, si adhuc uiueret pupillus, repellendum fuisse, a substitutione autem non esse summouendum, cum eo casu etiam suscepta tutela fin‹i›retur.Lucius Titius ex tribus filiis incolumibus unum habet emancipatum eius aetatis, ut curatores accipere debeat: quaero, si idem Titius pater petente eodem filio emancipato curator a praetore detur, an iure publico uti possit et nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
eicompetit. denegari nõo.
s cum filio suo curator petat᷑
contͣ naturales stimulos fac̃.
si tali excusacõne utendum
eẽ tempcau̾it
ceũ ł. Qui teftam̃to tutor
datus fuit. adito p̃tore. dix̃
setres lib̃os hr̃e ⁊ adi etit
tutorem hñti tutor datus es.

Expanded text:
ei competit, denegari non oportere. sed cum filio suo curator petatur, contra naturales stimulos facit, si tali excusatione utendum esse temptaueritum.Qui testamento tutor datus fuerat, adito praetore dixit se tres liberos habere, adiecit tutorem habenti tutor datus es,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ possit. ari nemo c̾te dubi¬
tauit. extina que runt p̃o
tenorẽ etats uxor duci nõ
postea uxore ducta ħedem ẽe
posse. ⁊ gñalr̾ nato post tessm̃
faciendi tp̃r fuit. q̃ post q̃¬
postea testatori cuułr nupta¬
ẽ ꝙ añ si filiũ post testiũ na¬
tum ex lesse. filiã autẽ post
testm̃. natam extri ẽte icͥp¬
sit h̾edem. n ͨ ullum tohedẽ
dedit. n ͨ sbstituit inuicẽ aliũ
unus natus solus ex testõ fit
postumos nepotes induxit.

Expanded text:
esse possit? nemo certo dubitabit ex Titia, quae tunc propter tenorem aetatis uxor duci non postea ea uxore ducta heredem esse posse. et generaliter nato post testamefaciendi tempore fuit quae postea testator‹i› ciuem si filium post testamentum natum ex besse, filiam autem post testamentum natam ex triente scripsit heredem nec ullum coheredem dedit nec substituit inuicem alium? unus natus solus ex testamento postumos nepotes induxit:
Abbreviated transcription (Latin):
liuis. nõ rũpit᷑. q nlłoi cͥca
eum nouo fc̃o s ordune qͦ¬
dam naturali nactus ẽ põt¬
tatem¶si quis ext̾ta uxore
natum scͥbit hrͣdẽ  ĩ ꝑicłm
rumpeñdi testamentum de¬
ducit. ex alia susceꝑtis lib̾is.
¶Siquis eo tempore quo ñodũ
euis uxor eiꝰ ẽẽ posset testa¬
tor natũ ex ea scplit ħedẽ.
extitia natus ex̾. qñ titia an
a ticia uxor iusta tͥ su̾it᷑. sib¬

Expanded text:
lius, non rumpitur, quia nullo circa eum nouo facto, sed ordine quodam naturali nactus est potestatem. Si quis ex certa uxore natum scribit heredem, in periculum rumpendi testamentum deducit ex alia susceptis liberis. Si quis eo tempore, quo nondum eius uxor esse posset, testator natu‹m› ex ea scripsit heredem, ex Titia natus erit, quando Titia anca Titia uxor iusta tibi fueri
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod lib̾atur. s si alii hoc
nom̃ legetur. nullum legatũ
uia. in falcidie rõesit inuia
si ac tm̃ sit inuia quantum
ampliꝰ ẽ infai. integer fudꝰ
capietur. et uia ꝑit. s siuia
legetur. nec soluendo lit h̾r¬
ditas. ñ debebit᷑. iudendum ẽ¬
⁊̃ si fundo et uia legato. mi¬
nt ex uttoq desideret qmͣ
sit p̃cium. pot̃ coacta rõe dici.
non tm̃ fundum solidum ca¬
pi. S ⁊̃ ut doli exceptõne¬
tm̃ sarciat qͣnͣtum de ẽ nec
plus hãt. qͣm falcidia desid̾at.
ut tunc solum int̾cidat uiam¬

Expanded text:
eo, quod liberatur. Sed si alii hoc nomen legetur, nullum legatum uia, in Falcidiae ratione, si tantum sit in uia, quantum amplius est in Falcidia, integer fundus capietur et uia perit. sed si uia legetur nec soluendo sit hereditas, non debebitur. uidendum etiam, si fundo et uia legato minus ex utroque desideret quam sit uiae pretium. potest coacta ratione dici non tantum fundum solidum capi, sed etiam, ut doli exceptio tantum sarciat, quantum deest, ne plus habeat, quam Falcidia desiderat: ut tunc solum uia i
Abbreviated transcription (Latin):
tis legatss suꝑ est. psane fal¬
tidiam ex̾cet. s ⁊ si dominus
omissa ħ̾rditas additõne. ẜ¬
uum sibi sb̾stitutum ad ire
iussit. pͥus erogantur que
ab ip̃o domino data sunt tunc
eoꝵ que a ẜuo relicta sunt¬
ro initur si patitur falcidi¬
a. ¶Si debitori lib̾atõ lega¬
ta sit. qnm soluendo non
sit. totum legatum rĩcomi¬

Expanded text:
tis legatis superest. plane Falcidiam exercet. Sed et si dominus omissa hereditatis aditione seruum sibi substitutum adire iussit, prius erogantur quae ab ipso domino data sunt, tunc eorum quae a seruo relicta suno initur, si patitur Falcidia. Si debitori liberatio legata sit, quamuis soluendo non sit, totum legatum com
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplente cã data fuissent. ad¬
eo autem et solu̾s uidet᷑.
ut tepudiato legato uł sti¬
tho quilegatꝰ est mortno.
nich tepetere possit. ¶ Si
ego ⁊ ẜunt meus ħ̾rdes in¬
stituti sumꝰ ex duũsis ꝑtibꝰ nͨ
aẜuo etgatiũ dodram. hict
quib ame legatum est. ꝯͣ falci¬
diam prod̾it quod ex porcõne
ẜui ad me ꝑuenit. suꝑͣ falcidi¬
ara eiꝰ porcionis¶ex contͣriosi.
tõne nicħ o austum sit

Expanded text:
implendae causa data fuissent. adeo autem et soluere uidetur, ut repudiato legato uel Sticho qui legatus est mortuo nihil repetere possit. Si ego et seruus meus heredes instituti simus ex diuersis partibus nec a seruo erogatus dodrans, his quibus a me legatum est contra Falcidiam proderit quod ex portione serui ad me peruenit supra Falcidiam eius portionis. ex contrario si tione nihil exhaustum sit
Abbreviated transcription (Latin):
nũaracõis ĩnemũt᷑. el cõilotus
er̃. an ut eiꝰdẽ peciñe debitores
extiꝑe delebũt ꝑicłi sobcieca¬
tẽ. quo mag̃ rõ sua det si qͥdã
exhus ydonei ñ sũt. honabũ¬
tur sñ dubio cetĩ. n ĩ iq̃ cum
ꝗ solus ꝯuenit᷑. ĩ alter̃ ꝓꝑte¬

Expanded text:
 electioni locus erit an ut eiusdem pecuniae debitores excipere debebunt periculi societatem? quod magis ratio suadet. Si quidam ex his idonei non sint, onerabuntur sine dubio ceteri, nec inique, cum qui solus convenitur, in alter
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. utilitatẽ ĩ pub̾is desue¬
runt. nã hr̃dicatis ĩ ꝑ mĩcia fideĩ¬
cõmad eos recide potu debuisse.
ꝗ tutelã ĩ ytaliam suscepissẽt
adu̾sũs tucorẽ qui pupaillum

Expanded text:
rantes utilitatem impuberis deseruerunt: nam hereditatis in provincia fideinistrationem ad eos recidere debuisse, qui tutelam in Italia suscepissent. Adversus tutorem, qui pupillum
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ꝑacłm q̃ pꝰ pub̾tatẽ ado¬
lescentis ydone᷑ suerant. p̾sta¬
re cogẽdi ñ erũt. cũ accõm ĩ¬
ferre ñ potuerũt ¶ curator
a pr̃e teftõ datus ĩpub̾is ne¬
gocus se ꝑ errorẽ. ĩ miscuit.
postea a p̃core tutorib alus da¬
tis. ꝑiłm fucuri tpẽił ille qui pꝰcea
nitħ gessit. ñ p̾stabĩ. qui
se negotus ĩpub̾is. ñ iure tutar
mistuit. errore cõꝑto. tutorẽ
a p̃tore constitui ꝯsultiꝯ pet.
ne forte sirem ceptã deserit.
fraudis ł culpe causa. ꝯtẽpne ͦ
ñ idẽ ẜ ua ͦ. siquis ultro ne
consuli ¶hrs instirutus quiñ
tarẽ adibet. quã ĩ pub̾i resti¬
tũ e debuit. uita decessit. cũ hedirai

Expanded text:
 pubertatem adulescentis idonea fuerunt, praestare cogendi non erunt, cum actionem inferre non potuerunt. Curator a patre testamento datus impuberis negotiis se per errorem immiscuit: postea a praetore tutoribus aliis datis periculum futuri temporis ille, qui postea nihil gessit, non praestabit. Qui se negotiis impuberis non iure tutor miscuit, errore comperto tutorem a praetore constitui consultius petet, ne forte, si rem coeptam deseruerit, fraudis vel culpae causa condemnetur. non idem servatur, si quis ultro negconsuli. Heres institutus, qui non tatem adiret, quam impuberi restituere deb
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃om k̾arii p̃stare cogit᷑
exactataũ usuras. tutele
tp̃r citra ullã ꝯpe̾sacõm
recinet adolestens. tuto¬
rib cõuentis. aquib totũ
su ari ñ potuit. ad ususcu¬
ratores ꝗ tucelaur ad se
negłiam ñ tranftulerunt.
ĩ tegram accõm retinet.

Expanded text:
calendarii praestare cogitur, exactas autem usuras tutelae tempore citra ullam compensationem retinet. Adulescens tutoribus conventis, a quibus totum servari non potuit, adversus curatores, qui tutelam ad se neglegentia non transtulerunt, integram a
Abbreviated transcription (Latin):
iussu ꝯsulũ obnociciã rĩ
ꝑfecerunt. cm ⁊ iudita¬
tũ ꝑsequi nõ potuerunt
ꝑiculo culpe nõ sb̾icient᷑
Donatũ s transactũ iuide ꝰͦ¬

Expanded text:
sulum ob notitiam rei perfecerunt: cum iudicatum persequi non potuerunt, periculo culpae non subiciuntur. donatum, sed transactum vide
Abbreviated transcription (Latin):
dd ẽ. nͥ eũ deportatus uiuo
testatore alienau̾it. ł fũit
restitutus tunt enĩ ad ip̃m
delebit ꝑmũe tr miles depor¬
tato fidĩ ꝯmissũ reliq̃rit.
ueruis ẽ ꝙ ⁊ marcellus ꝓ¬
bat caꝑe eum posłessi quis
c̃ditorisuo legaũit id ꝙ d:

Expanded text:
 si eum deportatus uiuo testatore alienauerit uel fuerit restitutus: tunc enim ad ipsum debebit pertinere.Si miles deportato fideicommissum reliquerit, uerius est, quod et Marcellus probat, ca‹p›ere eum posse.Si quis creditori suo legauerit id
Abbreviated transcription (Latin):
Cit ut ẜuũ manumutarscũ
ita petiss testator ut quic¬
quid exboniseiꝰ ad prẽm ꝑ¬
ueniss. filie sue ita resti¬
tũet ut eo ampluis hr̃et:
quam extoĩs pr̃is hĩtura
maĩsm̃. de eo tꝑe sensisse
testatorẽ ꝙ post mortẽ pa¬
tris futurum ẽẽt.

Expanded text:
it, ut seruum manumittat.Cum ita petisset testator, ut, quidquid ex bonis eius ad patrem peruenisset, filiae suae ita restituere‹t›, ut eo amplius haberet, quam ex bonis patris habitura m esse de eo tempore sensisse testatorem, quod post mortem patris futurum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
tum medii tp̃ris posseme
obligari. n ͨ iuł dubitaret.¬
¶Sirem quis debeat exstipu¬
lami eiz rẽ legau̾it. Fidĩ cõ¬
gato ꝯmod̾ sentire uideas

Expanded text:
tum medii temporis posse me obligari nec Iulianus dubitaret.Si rem quis debeat ex stipulatu ei ‹c›ui rem legauerit, fidei comgato commodum sentire uide
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩtͣ mur̃ ẽ. ⁊ quid̾ urbes
fere om̃s muro tenꝰ sii¬
ri. romam ꝯtinẽtib ⁊ ur¬
tem romã eq̃ ꝯtinẽtib.¬
¶ꝙ siurbana penus sit le
sit urbi usui destinata. si¬
cuti urbita minissia dñis
ꝯsueuetũt. si aut̾ exͣ urbẽ
sit. urbi iũctis. Id̾ er̃ ddss̃i
tui penꝰ legata sit p̾t̾ ui¬
nũ. oĩs penꝰ legata urꝰ. ex¬
cepto uinoss si ita scͥptũ
sit. om̃em penũ p̾t̾ uinũ
rome ẽ. legata uiͦ ⁊ ia

Expanded text:
 intra murum? et quidem urbes fere omnes muro tenus finiri, Romam continentibus, et urbem Romam aeque continentibus.Quod si urbana penus sit legsit urbico usui destinata, sicuti urbica ministeria dicimus consueuerunt. si autem extra urbem, sit urbi iunctis, idem erit dicendum.Si cui penus legata sit praeter uinum, omnis penus legata uidetur excepto uino: sed si ita scriptum sit 'omnem penum praeter uinum Romae est legata uidetur:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ate hr̃de legatus fu̾it.¬
⁊ ed eidem ẜuo aliquis le¬
mͥ legaũat. dies legatiser¬
uodan cesserit. confestim
idlegatum hr̃ditati acqͥ¬
rit ⁊ iõ quamuis postea
moriatur is qui ẜuũmͥ le¬
gatum ẽ. ñ ꝑtinebit. ¶ ¶

Expanded text:
 te herede legatus fuerit et eidem servo aliquis leservum legaverat dies legati servo dati cesserit, confestim id legatum hereditati adquiritur: et ideo, quamvis postea moritur is qui servum mihi legatum e
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si fundum ꝑ fidĩtõ¬
missum relictũ. imus ex
ditum eius fundi mercari
sit. pp̃ es alienum hr̃di¬
tarium. p̾sente ⁊ assigͣn¬
te eo tui fidĩ cõmissum de¬
bebatur. placet ñ fundũ
s p̾cium euis restitui de¬
beri. marcelł notat. sifũ¬
dum restinuere malit
hr̃s audiendum existĩo

Expanded text:
m Si fundum per fideicommissum relictum unus ex reditum eius fundi, mercatus sit propter aes alienum hereditarium praesente et adsignante eo, cui fideicommissum debebatur, placet non fundum, sed pretium eius restitui deberi. Marcellus notat: si fundum restituere malit heres, audiendum existimo
Abbreviated transcription (Latin):
dem testo ita cautũ fuit. lib̃¬
tis meis cibaria q̃ alia p̾sta¬
bam ab hr̃did meis p̾stari
uolo. unꝰ ex hiis lib̃tis ex no¬
luntare p̃oni. negocii suigͣ
grã. qͣdriennio ante diẽ mor¬
tis ab fuit ex hͣt cã cibaria q̃

Expanded text:
mento ita cautum fuit: 'libertis meis cibaria quaeque alia praestabam ab heredibus meis praestari uolo': unus ex libertis ex uoluntate patroni negotii sui gratia quadriennio ante diem mortis afuit: e
Abbreviated transcription (Latin):
ũ poĩtũ fũit ĩ eos morari ubeo.
ut ꝑ ab senciam filiarũ meaꝵ
ad sarcofagũ meũ memoria
meã quot anns celebrẽt q̃i¬
tũ ẽ uni ex lib̾tis qr diemor¬
tis n ad h̾edes accesserit n

Expanded text:
um positum fuerit, ibi eos morari iubeo, ut per absentiam filiarum mearum ad sarcofagum meum memoriam meam quotannis celebrent'. quaesitum est, uni ex libertis, qui a die mortis neque ad heredes access
Abbreviated transcription (Latin):
tis noĩb eid̾ sticho ꝯtub̃ ma¬
lẽ eiꝰ ⁊ lib̾tos legauit is qͦq q̃
uiuus p̾ftabat᷑ de m̃ alio ca¬
pite lib̃tis oĩbꝰ q̃ uiuꝰ p̃ftatat.
dari iussit. q̃ro an stichꝰ p̃t̾ suu
legatũ ⁊ alim̃ta ꝑtiꝑe pos

Expanded text:
tis nominibus eidem Sticho contubernalem eius et liberos legauit hisque, quae uiuus praestabat: deinde alio capite libertis omnibus quae uiuus praestabat dari iussit. quaero, an Stichus praeter suum legatum et alimenta percipere pos
Abbreviated transcription (Latin):
leriutrũ stacim milicia ꝯ¬
at compaudam. ñ añ deb̾i
qm ad id ip̃t cessis ¶ pos¬
fc̃a. accores manumis it
⁊petulia eis legauit ⁊ ãmi¬
a ⁊ tecis lib̾tis suis legata
dicilł ita tauit. si quid tes
gaui cui dare uolui. peto
ab hus ut t̾ciam ꝑtẽ petu¬
nie filie mee reddaut sis
a tabłis fc̃a pupillari so¬
aituc̃one ĩ pubetib lib̾tis
ꝗb a ꝑencib lib̾tates de¬
cibaria ⁊ uestia ria dari
uoluit. q̃itũ ẽ cũ sr̃iuxiss
filia testõ aꝑto ⁊ co dicilł.
postea ã decesserit. ⁊ sidĩ¬

Expanded text:
eri, utrum statim militia cat comparandam, non ante deberi, quam id tempus cessisset.Posfacta actores manumisit et peculia eis legauit et annua et certis libertis suis legata dicillis ita cauit: 'si quid testgaui cui dari uolui, peto ab his, uti tertiam partem Petinae filiae meae reddant': s tabulis facta pupillari substitutione impuberibus libertis, quibus a parentibus libertates decibaria et uestiaria dari uoluit. quaesitum est, cum superuixisset filia testamento aperto et codicillis, postea autem decesserit et fid
Abbreviated transcription (Latin):
tu und̾etur. ut pupilla abħ e¬
ditate pr̃na ab stiñetur. uiꝰ
extucorib cumpłis credito¬
rib ita decidit. ut c̾ca credi¬
ti rõne porc̃one contenti
eẽnt. acciꝑentq idem tu¬
racores iam uiri potẽti ac¬
cepti cumpłis c̃ditorib d̾ci¬
tornm credicor prĩs pupisie
solidam pecuniam expensã
sibi ex repupille tum usu

Expanded text:
tu uideretur, ut pupilla ab hereditate paterna abstineretur, unus ex tutoribus cum plerisque creditoribus ita decidit, ut certa crediti portione contenti essent acciperentque: idem curatores iam uiripotenti accepti cum plerisque creditoribus decitorum creditor patris pupillae solidam pecuniam expensam sibi ex re pupillae cum usu
Abbreviated transcription (Latin):
si quis stpulanis tutor uł
curator fiuiss. aũ uendidiss
hr̃dicariam remꝰ. inpue
aut̃ puto ad mutendum ꝙ
& ꝑ furoremalicuiu sac¬
ãt. qũo si cau aliquo sñ fc̃o
ciur inrem suam auctorẽ¬
sui debitoris hr̃ditatem
adeunti pupillo auctorita¬
tem accomodare. ꝯmͣiuis ꝑ.
ħ debitor eius efficiatur. ꝑꝰ
enim rõ auctoritatis ea

Expanded text:
latus tutor uel curator fuisset aut uendidisset rem hereditariam. impune autem puto admittendum, quod per furorem alicuius accidit, quo modo si casu aliquo sine facto in rem suam auctoresui debitoris hereditatem adeunti pupillo auctoritatem accommodare, quamvis per hoc debitor eius efficiatur: prima enim ratio auctoritatis ea
Abbreviated transcription (Latin):
ocuł ꝓspiti que sunt scͥpta.
Cet̃um si extͥnsetus intlłigũ¬
tur. ñ uidebunt᷑ legiposse.
sufficit enim silegibilia sũt
ĩ consulto deleta. sũ ab ip̃o sũ
ab alio. s uolentib inducta
accipiend̾ ẽ. ⁊ siꝑducta sĩt ꝙ¬
gi pocuit. ⁊ iõ sinouissime ut
solet testõ fu̾i̾t ascͥptum lrãs
inductiones sr̃ inductiones ip̃e
feciũuidebit᷑ referri ad ea q̃
ĩ consulto cõtigerunt. ꝓ indẽ
⁊ suncõsulto sr̃scͥpsit indux¬
isse se manebunt. ⁊ si ad emit.¬

Expanded text:
spici quae sunt scripta: ceterum si extrinsecus intelleguntur, non videbuntur legi posse. sufficit autem, si legibilia sint inconsulto deleta sive ab ipso sive ab alio, sed nolentibus. "inducta" accipiendum est et si perducta sintgi potuit: et ideo, etsi nouissime, ut solet, testamento fuerit adscriptum: 'lituras inductiones superductiones ipse feci', non uidebitur referri ad ea quae inconsulto contigerunt. proinde et si inconsulto superscripsit induxisse se, manebunt et si ademit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eodẽ loco ⁊ inbslituto ĩ pubẽ¬
rib sc̃psit. ut si fu̾it ab impi¬
bere mutiłr legatum. sb̾sti¬
tum ab eo sit relictum. ad.
n ille prĩ hes extitent. ⁊ de¬
cesserit ĩ legato płib relicto
sipłi ꝑtes adiecte ñ sint:
eque seruant᷑.

Expanded text:
o impuberis scribsit, ut, si fuerit ab impubere inutiliter legatum, substitum ab eo sit relictum aliquid nec ille patri heres exstiterit et decesserit. In legato pluribus relicto si partes adiectae non sunt, aequae servantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ ĩ porcõm cohe dis sb̃stitu¬
at᷑. quo cau ĩ utrũ euentũ
sb̃stitutus uidebit᷑. nesi uul¬
gari mͦ impub̃i quo fõsti¬
tuat. noluntatis qõm. relĩ¬
quat. utrũ de una uulgare¬

Expanded text:
r in portionem coheredis substituatur: quo casu in utrumque euentum substitutus uidebitur, ne, si uulgari modo impuberi quoque substituat, uoluntatis quaestionem relinquat, utrum de una uulgar
Abbreviated transcription (Latin):
dare. eo die. quo testm̃
meum recitatũ er̃. dicat.
siñ dixit hr̃s pamphisũ
aũ stichũ dare malit. ꝑ¬
inde obligatum eñ eẽ pu¬
to. ac si stichũ aut pam¬
philum dare dampnatꝰ
eẽt. utrũ legatarius ele

Expanded text:
dare, eo die, quo testamentum meum recitatum erit, dicat". si non dixerit heres, Pamphilum an Stichum dare malit, perinde obligatum eum esse puto, ac si Stichum aut Pamphilum dare damnatus esset, utrum legatarius ele
Abbreviated transcription (Latin):
senti die dato. deinde ꝓtulit
rem epłam qmͣ post mor¬
tem suam aꝑiri mandanit
talẽ scͥsit. scirete uolo do
supp̃ma uoluntate plac
post diem legatoꝵ cedẽtẽ
añ aditam hrdicatẽ deces¬
sit uita. ꝑ tẽ h̾editatis ad
placuit. p̾cepc̃onũ aũ porc̃õ¬
nes que ꝓ ꝑte cohr̃dum
constiterunt. ad hr̃dem eiꝰ

Expanded text:
aesens dato': deinde protulit rem epistulam, quam post mortem suam aperiri mandauit, talem scripsit: 'scire te uolo donsuprema uoluntate: placepost diem legatorum cedentem ante aditam hereditatem uita decessit. partem hereditatis ad placuit, praeceptionum autem portiones, quae pro parte coheredum constiterunt, ad h
Abbreviated transcription (Latin):
arcianꝰ. si filio emãcipato ex¬
ħedato siis qui ĩpoĩtate ẽ p̃ti¬
tus sit ip̃e quidẽ emancipatus
si contͣ tab petat. nicħ agit.
ab incestato aut̃. ⁊ suuc ⁊ e¬
mancipatus uenient d̾ĩ rꝰtorup

Expanded text:
arum.Si filio emancipato exheredato is qui in potestate est praeteritus sit, ipse quidem emancipatus si contra tabulas petat, nihil agit, ab intestato autem et suus et emancipatus uenient. DE INIUSTO RUP
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstitui possunt. ⁊ si redigant᷑ ad
ꝑ egrinꝰ fcũs ẽ. mox ad ciuitatẽ
romanã ꝑ ueĩt. media tpͣr ñ
notent ¶ Seruus alienus fb̃ t̃o¬
dc̃õne ħrs cscͥptus. traduus ẽ
ẜuo ħedicario. mox usu cap¬
tus ab exͣneo. ñ ẽ uiciata ĩffi

Expanded text:
institui possunt, etsi redigantur adfactus peregrinus mox ciuitatem Romanam peruenit: media tempora non nocent. seruus alienus sub condicione heres scriptus traditus est seruus hereditario, mox usucaptus ab extraneo: non
Abbreviated transcription (Latin):
elius. Quem h̾edi meo dix¬
ero uelle me uberũ ẽẽ. li¬
b̾esto. cui ut dare te dep
siquibꝰdam argum̃tis a pa¬
rebit de quo dixit. ad ĩplen¬

Expanded text:
um. 'Quem heredi meo dixero uelle me liberum esse, liber esto. cui ut dare damnas si quibusdam argumentis apparebit, de quo dixit, adimplen
Abbreviated transcription (Latin):
ũ pube filio mr̃ nau fra¬
gio peruit. cũ ex plorariũ pͦ¬
sit uter pͥor extuictus sit
humanius ẽ cred̾e filiũ diuciꝰ
ux isse. Gaius

Expanded text:
um pubere filio mater naufragio periit: cum explorari non possit, uter prior exstinctus sit, humanius est credere filium diutius vixisse. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
prius stichum legatũ ẽe.
i ei qui in hostiũ põĩtate ẽ
legatum fu̾it ⁊ is apud
hostes decesserit. nullius
momentilegatum er̃. ꝙͣ¬
uis post limimio confirma¬
ri potũit.

Expanded text:
m Stichum legatum esse, i ei qui in hostium potestate est legatum fuerit et is apud hostes decesserit, nullius momenti legatum erit, quamuis postliminio confirmari potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
missum. ut aut stichum.
aut pamphilum ẜ uũ me-¬
im redderem. ⁊ ĩsticho
ãd exlegato. pp̃ legem
aut᷑ pamphilum ẜuum
meũ totũ ticiõdarẽ. aut
eam ꝑtẽ stchi qmͣ lega¬
toꝵ nomine acceꝑo.¬
dem. ẜuus ab hossibus
captus. rte legatur. ħ .n.
liure post limunii fit. ut
quẽad̾m hr̃dem institũe
possuuiꝰ ẜuum qui in hos¬
tiũ poĩtate ẽ. ita legare
quo eum possumꝰ.

Expanded text:
missum, ut aut Stichum aut Pamphilum meum seruum redderem, et in Sticho aliquid ex legato propter legem aut Pamphilum seruum meum totum Titio dare aut eam partem Stichi, quam legatorum nomine acceSeruus ab hostibus captus recte legatur: hoc enim iure postliminii fit, ut, quemadmodum heredem instituere possumus seruum qui in hostium potestate est, ita legare quoque eum possemus.
Abbreviated transcription (Latin):
u aut eiant huis quib
iegatum ẽ. satisdare o.¬
¶ Cui stam lib̃ pecumam
dare uissus ẽ. is rogari pͥ
ut eandem petumani re¬
stnuat. tia̾ tñ possit testa¬
torcõdicilł pute lib̾tatẽ

Expanded text:
aut ei aut his quibus legatum est satisdari oportet. Cui statuliber pecuniam dare iussus est, is rogari potest, ut eandem pecuniam alicui restituat: nam cum possit testator codicillis pure libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
rare p̾torẽ deb̾e. nt it possõe
sit de eo puto eum uene in¬
telligi. qui post mortem prĩs
familie qui se sine lib̾is dete¬
pͬ. Nameiꝰ qui agnitꝰ ẽ ab eo
de cuins bonis queritur. iustior

Expanded text:
rare praetorem debere, ut is in possessione sit: de eo puto eum velle intellegi, qui post mortem patris familiae, qui se sine liberis decepit: nam eius, qui adgnitus est ab eo, de cuius bonis quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstite filio impube. quise ei
suũ ẽẽ dicitiego ꝯxendo antee¬
mancipacõm ꝯceptũ. atq iõ ĩ
mea pot̾cate ẽẽ ⁊ bona eman¬
cipati ad me ꝑtĩne ⁊ quid̾ hũc
fiłium ẽẽ ꝯstat. s hactenus

Expanded text:
superstite filio impubere, qui se ei suum esse dicit: ego contendo ante emancipationem conceptum atque ideo in mea potestate esse et bona emancipati ad me pertinere. et quidem hunc filium esse constat: sed hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
quia familia sua occsus di¬
tatur. quinquennii tp̃t con
consulib. qd̵ tm̃ ad exͣneos
ꝑtinet. nam eos qui  tricidi
pena teneri possunt. sẽꝑ ac¬
cusare ꝑmͣti᷑ eodẽ se.9.

Expanded text:
qui a familia sua occisus dicatur, quinquennii tempus coconsulibus: quod tamen ad extraneos pertinet. namque eos, qui parricidii poena teneri possunt, semper accusare permittitur eode
Abbreviated transcription (Latin):
n abalio ꝯꝑate sũt. postea ap̃
burnũ ualẽtẽ ĩ ueni ita re¬
legatũ. młł res estimatas ĩ

Expanded text:
n ab alio comparatae sunt. postea apud Aburnium Ualentem inueni ita relatum: mulier res aestimatas in
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ iͥ erũt cũ moriar. q̃sitũ est
de mãcipus q̃ ĩ hus p̾diis
q̃ iͥ fu̾ut ĩ die mortis an ad
deri. ¶peto ut fundũ me¬
um campamanũ genesiea

Expanded text:
i erunt cum moriar": quaesitum est de mancipiis, quae in his praediis quae ibi fuerunt in diem mortis, an ad deri. "Peto, ut fundum meum Campanianum Genesiae
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ticium ⁊ accepturum.
si post accep tuuilegatum cõ¬
festim decessiss legatarius.
ticii sidĩcommissũ excingui.¬
qm̃ quam restitu̾e qm qnͣtũ
ei relictum ẽ s sititii sidĩ cõm¬
missum ñ ẽ intempus mor¬
tis legatarii collatum mar¬
cellus ait cõfestĩ fidĩ cõmissũ
titõ d andum s caucõne ex¬
acta quanto amplusceperit.
reddi. quam cancõm ita com¬
nuiti. si prus legatariꝰ decesse¬
rit. quam ex fructib .s ꝑcipe.¬
ret S iux ẽ. ut legatariũ ex¬
. redditib uolu̾it añ dare qmͣ
fructus legacariꝰ ꝑ cepisset.
certe erit legatarius audiẽ¬
dus. si uelit totum fundum
p̾stare si deresticuendocaue¬
rat ab surdũ ẽ enĩ de suo eũ
p̃stare .s maxime si fũdus s¬

Expanded text:
rent, Titium centum accepturum: si post acceptum legatum confestim decessisset legatarius, Titii fideicommissum extingui quem restituere quam quantum ei relictum est. Sed si Titii fideicommissum non est in tempus mortis legatarii collatum, ait Marcellus confestim fideicommissum Titio dandum, sed cautione exacta quanto amplius ceperit reddi: quam cautionem ita committi, si prius legatarius decesserit, quam ex fructibus ceret. sed uix est, ut legatarium ex reditibus uoluit ante dare, quam fructus legatarius percepisset: certe erit legatarius audiendus, si uelit totum fundum praestare, si de restituendo cauetur: absurdum enim est de suo eum praestare centum, maxime si fundus
Abbreviated transcription (Latin):
o gͣdu scͥpti sunt h̾edes.
optinere heditatẽ nõ pos¬
sunt. gͥdũ .n. rupto ⁊ infir¬
mato. amplius heditas ĩde
optiñi ñ põt. . si
ne sit ħes institutus quis.
aquo postumꝰ ñ ẽ ex ħeda¬
tus. tñ pendente condcõne
s ⁊ sisit ei sbsticutus quis ⁊
defitiente cõitõe p̾mi gͣdꝰ.
nõ ẽ.puto gͥ existẽte qͥdẽ
cõ dcõlie p̃nu gͣdus. postumo
pocius locum fore post de¬
fectum cõdc̃onis nacus pos¬
tumꝰ gͣdum ñ rũpit. quia
ulłs ẽ umpendo aut̃ testm̃.
g̾ locũ fac̾e postumꝰ solet.¬

Expanded text:
o gradu scripti sunt heredes optinere hereditatem non possunt: gradu enim rupto et infirmato amplius hereditas inde optineri non potest. 5 Ine sit heres institutus quis, a quo postumus non est exheredatus, tamen pendente condicione sed et si sit ei substitutus quis, etiam deficiente condicione primi gradus non est. puto igitur existente quidem condicione primi gradus postumo potius locum fore: post defectum autem condicionis natus postumus gradum non rumpit, quia nullus est. rumpendo autem testamentum sibi locum face
Abbreviated transcription (Latin):
tumus ex h̾rs esto. ñ acus
post mortẽ ł uiuo testatore.
nõ rumpet. ¶Licet aut̃ postu¬
mus p̾s̾itus agnascendo rũ¬
pat tñ int̾d̾ euenit ut ꝑs

Expanded text:
tumus exheres esto', natus uel post mortem uel uiuo testatore non rumpet. Licet autem postumus praeteritus adgn‹a›scendo rumpat, tamen interdum euenit, ut pars
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur ta błe signatem
maxime si proponas uł u¬
num lim̃ teñe. si ter forte
uł quat̾ linũ eẽt eͥcumduc¬
tum. ditend̾ ẽ signatas ta¬
bulas extare quamuis ꝑ

Expanded text:
uidentur tabulae signatae, maxime si proponas uel unum linum tenere. si ter forte uel quater linum esset circumductum, dicendum est signatas tabulas eius extare, quamuis uel
Abbreviated transcription (Latin):
qui suspicõne ce dis aut co¬
de hiis questionẽ haberi.¬
¶Oũ doꝰ iniciñe ẽet occisus.
de hiis quimnia cuni eo funt
cũ occide̾tur. łcum ua fu¬
issent ꝓfugerunt: supplici¬
um sum̃dũ ẽ. ꝙ si cum do¬
mino suit nemo suit tum
ocaderetur. cessant gͥ ista.

Expanded text:
ne caedis aut code his quaestionem haberi.Cum dominus in itinere esset occisus, de his, qui una cum eo fuerunt cum occideretur uel, cum una fuissent, profugerunt, supplicium sumendum est. quod si cum domino nemo fuit cum occideretur, cessant ista
Abbreviated transcription (Latin):
ciab contractus ẽẽt̾. nõ ꝑ¬
ne infrmtorũ ignorãcia. q¬
contractus: ade̾os quos ad¬
ministiacio ꝑtineret. la¬
tor. tũ putaret se tutore
ẽẽ distraxit bona mr̃na ⁊
pr̃ ꝓẜ upilloꝵ. ⁊ decessit non
soluendo. qͦ an pupillus
res possit uendicare. R. si
manẽt. res pupilli. uendi¬
inferte. unꝗ usurarum
noĩe. ita nenũmi disꝑgẽ¬
cuma feñata a tutoribus
iudicio tutele uncias usu¬
ras. An uͦ tu telas eas quas
ti elegissent usurarũ p̃stac̃o

Expanded text:
ractus esset, non pne instrumentorum ignorantia contractus eos, ad quos administratio pertineret, latutor cum putaret se tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possit uindicare. respondi, si manent res pupilli, uindiinferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargancunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas ti elegissent usurarum praestatio
Abbreviated transcription (Latin):
It ignorand̾ ñ ẽ. eũ ꝙfiliũ ĩ põt¬
tace ⁊ nepotẽ ex eo eq̃ ĩpoĩtate
hẽbit. si nepotitutorẽ dederit.
ita rͨte dedisse uidĩ. ⁊ si nepospͦ
mortẽ eiꝰ ĩ prĩs sui põĩtatẽ re¬
cassurꝰ ñ sit. ꝙ euenit si uiuo
testatore filius ĩ poĩtace euis¬

Expanded text:
Item ignorandum non est eum, qui filium in potestate et nepotem ex eo aeque in potestate habebit, si nepoti tutorem dederit, ita recte dedisse uideri, si nepos post mortem eius in patris sui potestatem recasurus non sit: quod euenit, si uiuo testatore filius in potestate ei
Abbreviated transcription (Latin):
statu lib̾o peculiares nũmos
accipiat. ꝓ sua ꝑte. qͣdrãti eos
ĩputare᷑ debent. qr ꝓ ea ꝑte
ñ mortil cã caꝑe s hr̃dicario
legata q̃ legatarii nõ capĩt.
cũ ap̃ hr̃des sb̃sed̾it: ħeditario
iure ap̃eos remañe ĩ tlłi ⁊ iõ
quadranti. ⁊̃ putãda. n ͨ quitꝙͣ
ĩtẽe utr̃ statĩ an abũcõ legatũ

Expanded text:
nummos accipiat, pro sua parte quadranti eos imputare debet, quia pro ea parte non mortis causa capere, sed hereditario legata, quae legatarii non capiunt, cum apud heredes subsederint, hereditario iure apud eos remanere intellegi et ideo quadranti imputanda, nec quicquam interesse, utrum statim ab initio legatu
Abbreviated transcription (Latin):
pħi oratores. gͣmatici. qui pu¬
blice iuueni b ꝑsunt. excusã¬
posse are .ꝑ. quamuis seml
plans. sic. imperator noster
cum pr̃e heolio basso Rpsits de

Expanded text:
phi oratores grammatici, qui publice iuuenibus prosunt, excusanposse a republica, quamuis semel probatus sit, imperator noster cum patre Laelio Basso re
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ pͥmꝰ quid̃ diuꝰ
sit. s ea ꝯcessio tpͣrł
dedit post hos domicianꝰ postea
diuiꝰ nerua plenissumã ĩ dul¬
gẽcã ĩ milites cõtulit. eam tͣ
ianꝰ secutus ẽ. ex iñ mandatis
inseri cepit capłm̃ tale ex mã¬
datis. cũ in nociciam in eam
liconib relicta ꝓferri que pꝰ
sĩt ĩ ꝯtũsiã dednͣci. si ad in¬
diligenciã legũ reuocẽt᷑ ⁊
obẜuanciã. fecucus aĩ mei ĩte¬
gricudiuẽ erga optimos side¬
lissimos cõmilitones simpli
faciat qũo pou̾nt. sufficiat
ad bonoꝵ suoꝵ diuisionẽ
faciendam nuda uoluitas
testatoris Miles ã applłaͦ¬

Expanded text:
onem primus quidem diuus sit: sed ea concessio temporalis ded‹i›t: post hoc Domitianus: postea diuus Nerua plenissimam indulgentiam in milites contulit: eamque et Traianus secutus est et exinde mandatis inseri coepit caput tale.Caput ex mandatis: 'Cum in notitiam meam litonibus relsiam deduci, si ad diligentiam legum reuocentur et obseruantiam: secutus animi mei integritudinem erga optimos fidelissimosque commilitones simplicfaciant quo modo poterint sufficiatque ad bonorum suorum diuisionem faciendam nuda uoluntas testatoris'.Miles autem appella
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuni iretestari ancedetes¬
serit ꝙͣ testaret᷑. pomp̃. dubi¬
tatat s cur ñ ĩ milite diũsũ
ꝓbet. n eĩ qui uoluit iure
coi testari. stauĩ bñ ficõ mĩ¬
ꝯlitari renũciauit. n ͨ credẽdꝰ
ẽ quisqmͣ gemis testandi e¬
Iug̾e ad inpugnanda sua

Expanded text:
re testari, ante defecerit quam testaretur?Pomponius dubitat. sed cur non in milite diuersum probet? neque enim qui uoluit iure communi testari, stati‹m› beneficio militari renuntiauit, nec credendus est quisquam genus testandi eligere ad impugnanda sua
Abbreviated transcription (Latin):
de m̃ita scͥpserat. simͥ filius
nłłius er̃. qui ĩ suam tucelã
ueniat. tunc damas suus
liberet ⁊ hr̃s esto. is filius pu¬
pillus ⁊ lib̃̾tinus erat. que¬
retatur si damas lib̃ eẽt tre¬

Expanded text:
ita scripserat: 'si mihi filius nullus erit, qui in su‹a›m tutelam ueniat, tum Dama seruus liber esto': is filius pupillus libertinus erat: quaerebatur, si Dama liber esset.Tre
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum ẽ. ut iuditata ac¬
tiꝑe deb̾emꝰ abeo cui iuditadi iꝰ
fũiti transacta .s. bona fide. ut
ualeat transactõ. finita uł ꝯ¬
sensu uł longo si lencio sopita.
mia sit mat̾. siue lib̾tina. hebit
t̾tullianum cõmod filiũ a̾ uł
filiam acciꝑe debe . siue iuste
sint ꝓc̾ati: ł uulgo quesiti
idq inuulgo q̃itas. et iuł scͥbit.¬

Expanded text:
tellegendum est, ut 'iudicata' actellegendum est, ut 'iudicata' accipere debe‹a›mus ab eo cui iudicandi ius fuit, 'transacta' scilicet bona fide, ut ualeat transactio, 'finita' uel consensu uel longo silentio sopita.nua sit mater siue libertina, habebit Tertullianum commodum.Filium autem uel filiam accipere debemus, siue iuste sint procreati uel uulgo quaesiti: idque in uulgo quaesitis et Iuli