comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n anuitos ꝙ̃ sensuũ fallaci
ꝯuidicio Seat queu nigenio
ac studio ueritas est quenda nõ
sensibus B heu quid me tou¬
cias et dolon meo addis tediũ
quod sencio Eaos gendus
delicato ac faftidiẽti egio ꝑuut¬
tendiq aliquid int̾dum quod
ꝑ se notuiũ ꝓ utẽtis desiderio
fit utile Itaq facile patiar uti
si langor si suppliciũ si offend
afflĩctioq corꝑis mala suit que
moẽmoda stoytis dici uidentui
honestiuus ip̃e quoꝙ dolor huic
ouens dici bidenq malũ et
si ita uis ingens possit ẜ butu¬
te suꝑabile utq iã litigio berbis
cebam/ amica noster tyco bos
ieducet in gr̃am nõ enĩ dolo¬
rẽ inquit doloie eẽ nego tur
enĩ foititudo desidãbetur sed
eum oppmmi dico paciã si mõ
est aliqua pacrã fi nulla est
quid exornamꝰ phĩam aut qͥs
eius nomĩe gliosi sunꝰ hec ꝙ¬
coio musta tibi piotea duine
contta hoc seu nicõmod seu
malũ in tustulano suo s secũda
luce disẜuit quĩq dier dispu¬

Expanded text:
 fallaci iudicio verum queri: ingenio ac studio veritas est querenda, non sensibus. Heu, quid me crucias, et dolori meo addis tedium, quod sentio. Mos gerendus delicato ac fastidienti egro, permittendumque aliquid interdum, quod per se nocivum, pro utentis desiderio fit utile. Itaque facile patiar ut, si languor, si supplicium, si offensio afflictioque corporis mala sunt, que “incommoda” Stoicis dici videntur honestius, ipse quoque dolor hinc oriens dici viderique malum, et si ita vis ingens possit, sed virtute superabile. Utque iam litigio verbi cedam, amicus noster Cicero nos reducet in gratiam. “Non enim dolorem, inquit, dolorem esse nego cur enim fortitudo desideraretur? sed eum opprimi dico patientia, si modo est aliquid patientia: si nulla est, quid exornamus philosophiam, aut quid eius nomine gloriosi sumus?” Hec Cicero; multa ibi preterea divine contra hoc, seu incommodin Tusculano suo, scilicet secunda luce disseruit, quinque dierum dispu
Abbreviated transcription (French):
liari conditionis nibecillitate
cognita dit emii eod libir
scriptum legis iex hodie est et
cras moriet᷑ cum euini moriet᷑
hono he ditabit ẜyẽtes et besti¬
as et bermes micĩ suybie
honũs apostataie a deo/. quĩ as

Expanded text:
liores conditionis imbecillitate cognita. Sic enim eodem libro scriptum legis: “Rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes et bestias et vermes. Initium superbie hominis apostata
Abbreviated transcription (Latin):
Oene ais stinuilis nã et
quendaꝵ opũ cupiditates stmmiti
quid et quesite oyes syme sũt
Ita enim illas bocat qui mẽti¬
ui nescit p̾ctaie uõ diuitie que
et quende torq̃ant et quesite at
si corpustulũ si natam si bite re¬
spicias breuitatem uidobis te fru¬
stra suꝑuacuis cuiis augĩ et
paucor egentẽ multa desidate
insuꝑ dum qu̾endis inihias ꝑta
nõ cern̾e atꝙ ita quod mͦ que¬
rendo ꝑdere quo nichil est stultis¬
Danutta quendi uigeor appeti
batur elabit᷑ sic mira ꝓplexitas
nicidit dum uita habũdare bi¬
tes uita non hoc igldrabat
ꝙ tempus piet̾eat et ioliqͣuẽt
omĩa aluis et moriet᷑ et idem
alib qui ac̾uat nũste alus cõ¬
gurgat et ni uonie illo asles
luxunabit᷑ O t̾ubile dictũ si cõe
quotidieq oculis se nige̾no nec

Expanded text:
Bene ais stimulis, nam et querendarun opum cupiditates stimuli quidam, et quesite opes spine sunt. Ita enim illas vocat qui mentiri nescit. Preclare vero divitie, que et querende torqueant et quesite. At si corpusculum, si naturam, si vite respicias brevitatem, videbis te frustra supervacuis curis angi, et paucorum egentem multa desiderare. Insuperque dum querendis inhias, parta non cernere, atque ita, quodammodo, querenda perdere, quo nichil est stultius. Multa querendi urgeor appetitbantur, elabitur. Sic mira perplexitas incidit: dum vita abundare vitis vita. Non hoc ignorabat quod tempus pretereat, et relinquet omnia aliis et morietur”, et idem alibi: “Qui acervat iniuste, aliis congregat, et in bonis illius alius luxuriabitur”, o terribile dictum, sed commune quo
Abbreviated transcription (Latin):
pũt sepe utilius facerent sepedo¬
sent nõ fecisse tace inꝙͣ neu te dãy¬
nũ pati putes tacens cogita et
quiestẽs tecum loqu̾e que meli¬
ora eẽ ꝙ̃ ꝑorare ne dipti quid
negent᷑ Dautꝰ facto su E
Sint nuiti fuissent ꝙco et de¬
mostenes et duitis bpoissent

Expanded text:
possunt, sepe utilius facerent, sepe dopossunt, sepe utilius facerent, sepe dolent non fecisse. Tace, inquam, neu te damnum pati putes; tacens cogita, et quiescens tecum loquere, que meliora esse quam perorare, ne diserti quidem negent. Mutus factus sum. Si muti fuissent Cicero et Demosthenes, di
Abbreviated transcription (Latin):
multes manu moxios maiu
lincu pessumdedit et uoluptas stulta
quid̃ s cõmunis uolentiũ uidi
fecisse que nec faciũt nec pũt
mẽtitꝰ est qui ifrahelitũ regẽ
filiũq eius occidisse se dipĩt et
facti inuocens mõdacii penã luit
ut ꝑiculum cesset quãtꝰ est labor
loqui, respondere fabulari fiug̾e
conie uerba sentẽtias libraiẽ
cogitare quid et qualit dicas ꝙͣ
sua uiter aerem berbes ita enĩ
ipãm uocem diffimũt qualiter
quoz non linguã mͦ s ieliquũ
corpus moneas nã et huc se
porugit una pars rethorice/ qua¬
liter meditabindꝰ humi frontẽ
defigas. ꝙͣ quorsum ne manũ por¬
rigas quo terram ferias pede an
nõ satis hec oꝑosa cõciuitas et
piepta pene musicis oꝑa ut dul¬
ci tibi sones augi an non beie
loqui labor et silenciũ quies B
nullatenus loqui possum Badᵒ
multo digniꝰ prodita repetũt᷑
lingua quaie igit lo qui nequis
tace et quod necessitas iubet ho¬
lens facito quod ipsi qui loqui

Expanded text:
multos, manu innoxios, lingua pessumdedit! est voluptas stulta quidem, sed communis, volentium videri fecisse que nec faciunt, nec possunt. Mentitus est qui Israeliticum regem filiumque eius occidisse se dixit, et facti innocens, mendacii penam luit. Ut periculum cesset, quantus est labor loqui, respondere, fabulari, fingere, comere verba, sententias librare, cogitare quid et qualiter dicas, quanque suaviter aerem, verberes ita enim vocem ipsam diffiniunt, qualiter quoque non linguam modo, sed reliquum corpus, moveas nam et huc se porrigit pars una rethorice, qualiter meditabundus humi frontem defigas, quam quorsumve manum porrigas, quo terram ferias pede? an non satis hec operosa concinnitas, et prerepta pene musicis opera, ut dulciter sones, angi? an non vere loqui labor et silentium quies? Nullatenus loqui possum. Que multo dignius perdita repetuntur lingua. Quando igitur loqui nequis tace, et quod necessitas iubet, volens facito. Quod ipsi qui loqui
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ iudicẽ atq q̃riẽm de quo
scuptum est neq hitabit uõ
te maliguꝰ/ neq ꝑmanebũt
nuusti ante oculos tuos nõ
tam̃ lepsos horruisse seu fu
sod sensi meis ciedo illi mi
ais nugis quas nec excusa¬
re possum nec negaie yhie
totius gia uitas nõ petit q̃
ini eo quod̾ / nũc agit᷑ dt in
uiustis saborãti aiẽ uua m
tenis tuta ꝓtul dubio arx est¬

Expanded text:
de quo scriptum est: “neque habitabit iuxta te malignus, neque permanebunt iniusti ante oculos tuos”, non tamen leprosos horruisse seu fugsed sensibus meis credo, illi micais, nugis, quas nec excusare possum nec negare, philosophie totius gravitas non perit, que in eo quod nunc agitur, ut in multis, laboranti anime una in terris tuta
Abbreviated transcription (Latin):
hee sunt oñi non te insigius
poetaꝵ nõ te maior oratorũ
raritas trahat ymo u̾o̾ bide ut
subito dictum nuitẽ site rate¬
tas allicit hoc age hac ad il¬
sam itur bia indignũ quidem
uͣt me melius sic̾ il iam rati
uo s eloquẽtia ip̃a ꝙ̃ pauco¬
ũ dixi milto est ciebrior ꝙͣ

Expanded text:
hec sunt omnium. Non te insignis hec sunt omnium. Non te insignis Poetarum, non te maior oratorum raritas trahat, immo vero vide ut subito dictum mutem: si te raritas allicit, hoc age, hac ad illam itur via. Indignum quidem, ut nichil melius, sic nil iam rarius virtute; eloquentia ipsa quam paucorum dix
Abbreviated transcription (Latin):
lequiũ deest B alt̾o que¬
rendi instruĩto cares na¬
ture bñficiũ agnoste que ut
magnũ tibi in aucipites feos
sic in te nõ paruũ fortime
ius eripuit multi ꝓpter eloꝙͣciã
piere. si huic dubitas btriũsqz e¬
loquii p̾ncipes int̾roga nã nõ¬
ris os hanc causain passim per-¬
eũtiũ plena suit omĩa in quib
idem ip̃e ꝑiculo qui excellencie
est ppor ac notior fama sũt qui¬
bus obscurũ nomen ꝓpugnatulũ
est salutis, finge autem abesse
ꝑiculum diẜtis nũꝙͣ ab est labor
nichil est in rebus tamn mane y
quo tanti labores tanteq uigi¬
lie ultio suscipiant᷑ flatꝰ uolatĩl
sic ex̾cet am̃i solida quasi bir¬
tus in uerbis sit ¶ Eloꝙ̃cie ii¬
chie est N Et foitasse multũ se¬
caritatis quod nõ ẽẽt si eloquẽ¬
tie multum ẽet multoꝵ quoq
in quib et uita forsitan ut tu¬
a sic et tutior fama erit O
yichil est eloꝙ̃tie ¶ Curã ut
sapiẽcie sit aliquid ut iuacẽnie
ut untutis, illa enĩ paucorum

Expanded text:
loquium deest. Altero querendi odii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi propter eloquentiam periere; si hinc dubitas, utriusque eloquii principes interroga: nam minorum ob hanc causam passim pereuntium, plena sunt omnia; in quibus idem ipse periculo, qui excellentie est propior ac notior fama. Sunt quibus obscurum nomen propugnaculum est salutis. Finge autem abesse periculum: disertis nunquam abest labor. Nil est in rebus tam inane, pro quo tanti labores tanteque vigilie ultro suscipiantur; flatus volatilis sic exercet animum, solida quasi virtus in verbis sit. Eloquentie nichil est michi. Est, fortasse multum securitatis, quod non esset, si eloquentie multum esset, multorum quoque in quibus et tuta forsitan ut vita, sic et tutior fama erit. Nichil est eloquentie. Cura ut sapientie sit aliquid, ut innocentie, ut virtutis: illa enim paucorum,
Abbreviated transcription (Latin):
fłatꝰ. et sabor. atq eloquumm.
in iebus quies bntꝰ. et felicitas¬
O loqui nestro E multi que
innius stiũt magis agere ge¬
stiũt equitãdi instiũ equo ĩpo¬
ne uix illum iñ diuulseris te
loquẽdi ignarũ saltem pudor
ad tacend̃ cogat et si loqui
nestis quod alii audiant disce
loquẽtes alios audire nõ est
minꝰ arfificiũ audire ꝙ̃ loqui.
cum sit tutius atq faciliꝰ ¶
non possum expmere quod in
corde est  Si intellectu polles
magnisqr et altis qui in aniro
sut sensibus /iocũda uox et
uolubilis lingua nõ suppetit
quiesce noli quod infelitit᷑ succe¬
dit ixtẽtare quid igit uouo tus
alienũ luique alus neu lingͣz

Expanded text:
abor et eloquium, in rebus quies, virtus ac felicitas. Loqui nescio. Multi que minus sciunt magis agere gestiunt. Equitandi inscium equo impone: vix illum inde divulseris, te loquendi ignarum, saltem pudor ad tacendum cogat; et, si loqui nescis quod alii audiant, disce loquentes alios audire: non est minus artificium tacere, quam loqui, cum sit tutius atque facilius. Non possum exprimere quod in corde est. Si intellectu polles, magnisque et altis qui in animo sunt sensibus iucunda vox et volubilis lingua non suppetit, quiesce: noli quod infeliciter succedit retentare. Quid ergo? Bono tuo alienum linque aliis, neu
Abbreviated transcription (Latin):
disce nõ hom̃i sed ueritatis app¬
plausum optare et aliqñ sine stͤ¬
pitu gaudere cõtempnatq mode¬
eloꝙ̃cia disce demq nõ ad pom¬
pam uiu̾e nõ ad pompã lõqui
que uix maius malũ bita homii
habet Oblesi oris sum Hstes
ne aliquid tibi cõmuẽ ꝯ moyse ta¬
libur ac tam dei amico ac qui
seu antiqua repetis seu moder¬
na cirtũspicis ⁊ musti occuirẽt
blesi uin optimi multiꝙ diser¬
tissimi scela̾ti sic prari quibus
btrũq cõtig̾i̾t singularis obequẽtia
Cexcellens uutꝰ de aĩssa lĩgua caͥ

Expanded text:
Disce non hominum, sed veritatis apDisce non hominum, sed veritatis applausum optare, et aliquando sine strepitu gaudere, contentaque modeeloquentia. Disce denique non ad pompam vivere, non ad pompam loqui, quo vix maius malum vita hominum habet. Blexi oris sum. Fles ne aliquid tibi commune cum Moyse tali viro et tam Dei amico? atqui seu antiqua repetis, seu moderna circumspicis, ut multi occurrent blesi viri optimi, multique disertissimi scelerati, sic perrari quibus utrunque contigerit, singularis eloquentia et excellens
Abbreviated transcription (Latin):
ne unꝙͣ loqui alios ta intelli¬
ge tũ secietior cũ maior exi¬
genio uoluptas ꝙ ex eloquio
ꝓcipit᷑ magisq contiꝰ et plus
quietis / et muĩdie aniꝰ habẽs
OCoram multis loqui pudor
impedit B mãgins noc si¬
Oris accidisse notum est frontis
nubetillitate nõ uitio lingne
uel ingenii ꝙ si cum multis
refugis ac cum paucis accũ
bno loqu̾e ul̃ ut ilatiores fa¬
teor contiones dulciora colloq̃a
nõ negabis si ne id ixm potes
ad te iedi tecum loque quod
iam supra monui tuũ q dome¬
sticũ colloquator̃e excita semꝑ ille
quidem p̾sto est nõ insidiat᷑ non
nudet nõ iidet nõ fastidit nõ
exactam atqz laboriosam querit e¬
loquẽciam ꝯfabulationib gaud
familiarib intruptisꝙ ẜuũculis
quin et multa sepe loquẽte silen¬
tio acquiestit diste ille teste contẽ¬
tus esse qui nõ qualiter s quid
dicas seu pocius quid dic̾e uenit
accendit disce tibi theatrũ hone¬
stissimiũ medio pectoris extiuere

Expanded text:
alios, tu intellige; cum secretior, tum maior ex ingenio voluptas, quam ex eloquio percipitur, magisque continua, et plus quietis et invidie minus habens. Coram multis loqui pudor impedit. Magnis hoc viris accidisse notum est, frontis imbecillitate, non vitio lingue vel ingenii. Quod si cum multis refugis, at cum paucis et cum uno loquere, ut clariores, fatear, conciones, dulciora colloquia non negabis. Si ne id ipsum potes, ad te redi, tecum loquere, quod iam supra monui, tuumque domesticum collocutorem excita: semper ille quidem presto est, non insidiatur, non irridet, non invidet, non fastidit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, confabulationibus gaudet, familiaribus interruptisque sermunculis, quin et multa sepe loquenti silentio acquiescit. Disce tu illo teste contentus esse, qui non qualiter sed quid dicas, seu potius quid dicere velis attendit. Disce tibi theatrum honestissimum medio pectoris extruere.
Abbreviated transcription (Latin):
fosta distinguit quibus bbenor
miã sitͥ fuiori ut sileam botum
Illus infanie et Relatu etiã fedũ
ex oie licet despati cuiuslib ꝑdici
homĩs/ quod eũ sailo quo nõ pudu¬
it ad omiõ eui noticiã ꝓfrire ¶
salioet in accu benereo Resolutũ se¬
lice diffinne et in eo statũ moitẽ
laudare ausus in quo mariẽ t̾ͥpio
⁊ nuutilis uita est hanc diccã sib
adus optat leti causam Et hoc
utiq ut idem ait sib uiceq sue cõ¬
ueniens In se uo̾ mẜrmũ genꝰ

Expanded text:
festa distinguit, quibus uberior festa distinguit, quibus uberior materia sit furori; ut sileam votum illud infame et relatu etiam fedum, ex ore licet desperati cuiuslibet perditique hominis, quod eum stilo quoque non puduit ad omnis evi notitiam perferre, quo scilicet in actu venereo resolutum felicem diffinire et in eo statu mortem laudare ausus, in quo maxime turpis et inutilis vita est, hanc eandem sibi a diis optat leti causam, et hoc utique, ut idem ait, sibi sueque vite conveniens: in se vero miserrimum genus
Abbreviated transcription (Latin):
iii eplĩo exp̾ssit net enĩ inquit
ocia diuicus arabũ liberrnna nuto laudat
Eigo solitudinem ociũ p̾feit magnis opib
atq et otħ euio oꝑa obstant Et solitudinis
medriã locus ꝓuat Campuo oracii dicit᷑
Et tot possessonib nuutatts adh̃uc famosio¬
no dommi nomẽ tenet Cui quid hoc in
bitior Quippe ꝯ feir nullis homib tam
nttia ut amica solitudo sit piet uiud̃ om¬
diũ nasouem/ seu qui foite Illĩ sequũt᷑
ũt qui Iillos sequũt᷑ Ille michi quidem
Magni uir igenii uidet᷑ sed la¬
stũq et lubriq̃ et prorsus mulierosi
anm fuisse quẽ quẽtꝰ fominer de¬
stãient Gsq adeo ut in illio felia¬
tatis sue apicem simiãq Reponeiet
Itaq amatoriã artem seabens insa¬
nã opus et imitam insi fallor goi¬
lii sui causam non mõ urbem
Romam/ tanꝙy pacronaꝵ puellare
p̾featilem que̾ndã docet ab hut
qui ad Illam insaniã ꝙt̃ natãm
stiuulũ aitis quo Ciuꝯd caltar
adicũt S loca etiã bibis et

Expanded text:
lis expressit: nec enim, inquit, otia divitiis Arabum liberrima muto. Laudat igitur solitudinem, otium prefert magnis opibus, atque et otii eius opera extant et solitudinis memoriam locus servat. Campus Horatii dicitur et, tot possessoribus mutatis, adhuc famosioris domini nomen tenet. Cui quidem hoc in bitror, quippe cum fere nullis hominibus tamia vel amica solitudo sit, preter unum Ovidium Nasonem, seu qui forte illum sequuntur vel quos ille sequitur. Ille michi quidem magni vir ingenii videtur, sed lascivi et lubrici et prorsus mulierosi animi fuisse, quem conventus feminei delectarent usque adeo, ut in illis felicitatis sue apicem summamque reponeret. Itaque Amatoriam artem scribens, insanum opus et meritam nisi fallor exilii sui causam, non modo urbem Romam ceu matronarum puellarumque prefertilem querendam docet ab his qui ad illam insaniam, preter naturalem stimulum, artis quoque cuiusdam calcar adiciunt, sed loca etiam urbis et
Abbreviated transcription (Latin):
poetis id ftactꝰ et baiangͥ sui tpẽ
captris et siluas suas  atq agellã
quĩq focis hĩtatũ młtis laudibus
accuml̃ans amatiq turis aspectũ
uit̃ grauia et nũsa negocia suspi¬
rauo Ribanã piofeito dampnat ac
despicit stationem de hoc q amico
de ħoc ita cũ uillico seuob suo liti¬
gat ut eo om̃ib hus nulli sit du¬
ne sue domestiq odii mẽcõne stã
ħet est inquit bita solutoꝵ imẜa

Expanded text:
tis. Idem Flaccus et Baiani sinus tepore captus, et silvas suas atque agellum quinque focis habitatum multis laudibus accumulans, amatique ruris aspectum inter gravia et invisa negotia suspirans, urbanam profecto damnat ac despicit stationem; de hoc cum amico, de hoc ita cum villico servoque suo litigat, ut ex omnibus his nulli sit dune, sui domestici otii mentione facta: hec est, inquit, vita soluto
Abbreviated transcription (Latin):
nastẽtia sic diligent̾ enu̾a̾t ut faci¬
le uideas affectum loqui/ Epla eis
Glenua est ad fłoꝵ st̾pta quẽ non
semel intiogat de Re certa ut expssi¬
or fiat ait enĩ nõ poemata cẽses
strib̾e̾ posse int̾ tot Curas atq labo¬
res deinde autẽ elegãti studiorũ in

Expanded text:
nascentia sic diligenter enumerat, ut facinascentia sic diligenter enumerat, ut facile videas affectum loqui. Epystolarum eius ultima est ad Florum scripta, quem non semel interrogat de re certa ut expressior fiat. Ait enim: Rome ne poemata censes scribere posse inter tot curas atque labores? Deinde autem eleganti tediorum n
Abbreviated transcription (Latin):
ũid soquar humerũ poetaꝵ patr̃e
quãdo suꝑioꝵ orphei stilicet et
luui et musei siue hos poetas
suie musicos siue piopt̃ aiciũ cog̃¬
tionem. Quod quibs placet et mu¬
descoipsit utq ip̃e nõ uidit sicut
ait Cyco Cecus enĩ iuda᷑ fuisse¬
ut nos uide̾mo effec̾it utq illius
nigeii nõ poesim sed piccurã quod̃¬
face potuisse insi ead leca soliate
ance tecitatem ac mẽorit̾ obẜuasset
Quid uirgiliũ nostiũ loquar qui fu¬
giens bibem Romã bbi et ingenn
laude et toto orbe Regnãtis p̃ncipis
ãicicia florebat ac solitaniã liberta¬
tẽ petẽs mortẽq ĩmatc᷑on obiuam
sũĩt que om̃ib eũ talib curis
absolu̾et Ille taniẽ sic cẽsebat ore
solitudinis opus esse ut dñiũ illd
sũt opuo possi absolui lacine ĩ¬
genus mors niuidit nocitã am¬
plius inse pretas nnitissum et
licias amãcissum pͥncipis obstitissi
qruib in berbie quid intelligi
uult᷑ asuod ꝙͣ sesitudiuẽ et qi̾uietẽ

Expanded text:
uid loquar Homerum, poetarum patrem, quando superiorum Orphei scilicet et Lini et Musei — sive hos poetas, sive musicos, sive propter artium cognationem, quod quibusdam placet, et mudescripsit, ut «que ipse non viderit» sicut ait Cicero cecus enim traditur fuisse «nos ut videremus effecerit», utque illius ingenii «non poesim sed picturam quodafacere potuisse, nisi eadem loca solicite ante cecitatem ac memoriter observasset? Quid Virgilium nostrum loquar, qui fugiens urbem Romam, ubi et ingenii laude et toto orbe regnantis principis amicitia florebat, ac solitariam libertatem petens, mortem quidem immaturam obviam habuit, que omnibus eum talibus curis absolveret? Ille tamen sic censebat, ope solitudinis opus esse ut divinum illud suum opus posset absolvi; latinis ingeniis mors invidit, nocitura amplius nisi pietas mitissimi et literarum amantissimi principis obstitissetquibus in verbis quid intelligi vult aliud quam solitudinem et quietem,
Abbreviated transcription (Latin):
est net barios hoiret strepita ut di¬
sẽptor guosi cormpedis mair ait illi
ardua t̾iuix aigutũq capud. Cuiꝰ quid̃
nõ assettor adhuc magio audax ꝙ̃ so¬
licitꝰ in quisitor sim ad ꝙ̃ licet eniistue¬
issiꝯ satebre. uł mee Cuie uł tarditas
qͥd obstet ingemii ut sepe tẽs q̃retis opi¬
moĩb implicer hec eigo nõ difficor
s scrutator bestigatorꝙ trattauerimi
nã ⁊ diffimie sapiẽtis ẽ ꝓpũ Et ego
uet sapiẽs ut ꝓxiꝰ sãpiẽtis s ut
cycõnis berbo utar magnꝰ sũ opĩãtor
Contra aut̃ paucos quib loqͦr affu¬
turos stio piel̾ nueꝵ suꝑioris rebi
omĩb atq bictoreo Ego iã huic ꝯu¬
dici tiu aurã teneo satis est Quid
alii Iudicent piose quisq udit dũ
tas ad ueꝵ cogit Certe ꝯ ueuit
ceꝑit ĩescuttabilis mortis hora qni
nõ in potib aut cõpitio pli digito mõ¬
stratũ eẽ nõ rẽgẽ aut ẜtifice fuisse
s caste s pie ẜ iuocẽt̾ pisse ꝓsu̾it

Expanded text:
est, nec vanos horret strepitus, ut descriptor generosi cornipedis Maro ait: illi ardua cervix argutumque caput. Cuius quidem non assertor adhuc magis audax, quam solicitus inquisitor sim. Ad quam licet enim stuius latebre, vel mee cure, vel tarditas quedam obstet ingenii, ut sepe res querens opinionibus implicer. Hec ergo non diffinitor, sed scrutator vestigatorque tractaverim. Nam et diffinire sapientis est proprium, et ego nec sapiens nec proximus sapienti; sed, ut Ciceronis verbo utar, «magnus sum opinator». Contra autem paucos quibus loquor, affuturos scio preter numerum superiores rebus omnibus atque victores. Ego iam hinc iudicii tui arram teneo; satis est. Quid alii iudicent, pro se quisque viderit, dum tas ad verum cogit. Certe cum evenerit ceperit ineluctabilis mortis hora, quando non in porticibus aut compitis populi digito monstratum esse, non regem aut pontificem fuisse, sed caste,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpõĩto emouit bt onustũ stũq bie me¬
dio lc̃orem ꝑticõ Releuaret Iũd ig̃ in
duos secui dulce aũt mͥ fit piete.
morẽ uetero quos in mẽti seqͥ soleo
hus qualit̾q lict̾ulis meis sepe saciũ
et głiosum up̃i noñ inẜere suodsi
focissi pristi illi nõꝵ ingpnor du¬
ces ⁊ eloqͥo huão bni sintilłare celesti¬

Expanded text:
proposito emovit, ut honustum fessumque vie medio lectorem partitio relevaret: unum igitur in duos secui. Dulce autem michi fuit, preter morem veterum quos in multis sequi soleo, his qualibuscunque literulis meis sepe sacrum et gloriosum Cristi nomen inserere; quod si fecissent prisci illi nostrorum ingeniorum duces et eloquio humano vi
Abbreviated transcription (Latin):
nos eriaie aĩãs ĩsepulcoꝵ hom̃i
çirta tartaxei ãñis np̃ã quos sa¬
ua utiq ac ueligiosa mẽs iespuit
cospes si relĩquit᷑ bene est habes
qd f ꝑhocion uio maguꝰ ĩuideat
quẽ ciuĩe de se ault̃ m̾ctũ ingrata
athenaꝵ uibs defuuictũ quos suis
finib goyulit maudita coudeli¬
nos tuas/ curã hãc lique uiliẽtib.¬

Expanded text:
nos errare animas insepultorum hominum circa tartarei amnis ripam, quas sana utique ac religiosa mens respuit.atrius cespes si relinquitur bene est: habes quod tibi Phocion vir magnus invideat, quem civem, de se aliter meritum, ingrata Athenarum urbs, defunctum quoque suis finibus expulit, inaudita crudelires tuas
Abbreviated transcription (Latin):
sed nõ erũt et si enĩ in p̾cc̃tis itul¬
lũ us n obliuionis here dñi plu¬
ille uir curiosissima nõ uidit
ius etrã abolitioĩs Itaq fc̃a licet
inft̃a ẽẽ nõ possint ex fc̃o tũ oriẽs
pcc̃m sit deliꝰ pt ut iam amplias

Expanded text:
Etsi enim in preteritis nullum ius nisi oblivionis habere Deum, Pliille vir curiosissimus non vidit, ius etiam abolitionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, ex facto tamen oriens peccatum sic deleri potest, ut iam amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ginue genusses ꝙ illos caũ quod̃
hos certo uidicio q̃siuusti filii illi
anceꝙͣ noti hu aut̃̾ noti et dilc̃
et elc̃i anteꝙ̃rfilii itaq totũ illi
hoc nature hni bñficio tuo impu¬
tẽt ꝙ filii tui sint uñ fit ut seye
uiũ pene nuitꝰ quid ut post nͥ¬
ua ułpiũ traianũ ille elĩi adria¬
nũ ut is irsus autoniũ pũi ie
marcũ aureliũ sibi filiũ fecit
fecissetq ille filiũ aliũ quẽtũq
felicius ꝙ̃ ꝯmod genuisset nulli
cõmos cũctis inꝯmod unicũ tã¬
ti pr̃s infortumũq eo pauas ro¬
mam impn probrũ ingẽs atq ap¬
tissimũ argiũtũ quãta adeptio
ordine du ac feliãt imꝑassẽt hic
tãtoꝵ uestigus ducũ spietis it
deuiũ ngͤssus breui et turpi non
set miẜo quid sed se diguo fine
ꝓcubint publicũqr ludibrũ in se
ueitit iam inde pietea aute hos
longe scd̃m illud fulñ belli ꝑiã¬
t malleũq carthaginis affrica¬

Expanded text:
uine genuisses? quod illos casu quodam, uine genuisses? quod illos casu quodam, hos certo iudicio quesivisti: filii illi antequam noti, hi autem noti et dilecti et electi antequam filii. Itaque totum illi hoc nature, hi beneficio tuo imputent, quod filii tui sint, unde fit ut sepe rium pene invitus quidem, ut post Nerva Ulpium Traianum, ille Elium Hadrianum, ut is rursus Antoninum Pium, ille Marcum Aurelium sibi filium fecit; fecissetque ille alium quemcunque felicius quam Commodum genuisset, nulli commodum, cunctis incommodum, unicum tanti patris infortunium, unumque ex paucis Romani Imperii probrum ingens. Atque apertissimum argumentum, quanto adoptio ordine, diu ac feliciter imperassent, hic, tantorum vestigiis ducum spretis iter devium ingressus, brevi et turpi non set, misero quidem sed se digno fine procubuit, publicunque ludibrium in se vertit. Iam inde preterea, ante hos longe, secundum illum fulmen belli Punici, malleumque Carthaginis, “Africa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qualis michi post obitum
fama erit Q Qualis añ exi¬
tũ fuit uita nec minꝰ in exitu
beto quali quisq digno fama sit
post mortẽ nulla ie meliꝰ ꝙ̃
morte censeu quippe ꝯ mĩtos per
omñe uitã inglios ⁊ obsciuos so¬
la deũ mirabile mors illustret
me filus morior H Co ala¬
crior mori debes atq expediti¬
or ꝓficisti il post tergũ liquẽs
quos te bellicet ille igẽs morẽ¬
tiũ dolor cessat ex omiẜatione o¬
et pat̾uo p̾sidio indigentis ꝑq
etate mopĩaq cõsilus et inurus
et caĩb mustis expõite ¶ nati
quos optabã sꝑabamq sĩstites
p̾cesẜunt B habes ad quos ne
cupias nõ a quib doleas abire
nõ eoiguũ solanẽ ¶Mors ac̾i
filioꝵ orbus ut moriar cogit E
hoc si miseꝵ cẽsos quid est quod
ue orbũ mori cogat uł bixisse co¬
egit cũ uene tibi filios eligas ĩ¬
genior iuuenũ tata sit copia eo
fortasẜ obsequẽtiores et tiu amã¬
tiores hĩtiuꝰ ꝙ̃ quos tuo de san¬

Expanded text:
Qualis michi post exitum Qualis michi post exitum fama erit? Qualis ante exitum fuit vita, nec minus in exitu.beto, quali quisque dignus sit fama, post mortem nulla re melius quam morte censeri; quippe cum multos per omnem vitam inglorios et obscuros, sola dictu mirabile! mors illustret. ne filiis morior. Eo alacrior mori debes atque expeditior proficisci, nil post tergum linquens quod te vellicet. Ille ingens morientium dolor cessat, ex commiseratione oet paterno presidio indigentis, perque etatem inopiamque consilii et iniuriis et casibus multis exposite. Nati quos optabam sperabamque superstites precesserunt. Habes ad quos ire cupias, non a quibus doleas abire, non exiguum solamen. Mors acerba, filiorum orbus ut moriar, cogit. Hoc si miserum censes, quid est quod vel orbum mori cogat, vel vixisse coegerit, cum, unde tibi filios eligas, ingenuorum iuvenum tanta sit copia, eo fortassis obsequentiores et tui amantiores habiturus, quam quos tuo de san
Abbreviated transcription (Latin):
dit sic amotꝰ ne̾ laudis iesti¬
tuit incͤmẽtum Itaq multis
busti lune muidie maccessum
magne glie bestibulũ fuit m
Cũa me longa manet fama
Llonga forsita ut nos songã
dicitis beie aut̾ apus uos me
est longũ ut ue̾ nõ uͦ longa sit
omĩa sed elua sola birtꝰ effice
potens est p̾cipueq iusticia de
qua scriptũ est In menioria et¬
na erit iustꝰ quod ut potuit
poeta br̃a exy̾ssit bbi ait sed
fania extende ft̃is hoc uirtu¬
tis opus QQuali post obi¬
tum fama eir N Quuis iest
quale sit quod mꝙx uł nesties
uel ꝯtempnes quid adce homi
flatꝰ dum tu ftatu tabiturus
sis spirãtem besti delcariq
auois nõ miror ac defuccum
stupeo QQuid de me postͥ
obitum dicet᷑ REt quid putas
insi quod mebis bonũ malũ mł¬
tũ parum nichil in quibusd̃ mẽ¬
dax h ini. plurib bera fama est
alioquin longa utiq nõ est duit᷑¬
nitatis fuudam̃tũ copia ueritas
rindosũ atq nbecille mẽdaciũ

Expanded text:
dit, sic amotus vere laudis restidit, sic amotus vere laudis restituit incrementum; itaque multis busti limen, invidie inaccessum, magne glorie vestibulum fuit. Quantum me longa manet fama? Longa forsitan, ut vos longum dicitis; vere autem apud vos nichil est longum; ut vero non modo longa sint omnia sed eterna, sola virtus efficere potens est, precipueque iustitia, de qua scriptum est: “In memoria eterna erit iustus”; quod, ut potuit, poeta vester expressit, ubi ait: sed famam extendere factis hoc virtutis opus. Quali post obitum fama ero? Quid refert quale sit, quod mox vel nescies vel contemnes? quid ad te hominum flatus, dum tu flatu cariturus sis? Spirantem vesci delectarique auris non miror; at defunctum stupeo. Quid de me post obitum dicetur? Et quid putas, nisi quod mereberis bonum, malum, multum, parum, nichil. In quibusdam mendax, sed in pluribus verax fama est; alioquin longa utique non est: diuturnitatis fundamentum veritas, ruinosum atque imbecille mendacium.
Abbreviated transcription (Latin):
onũ quãs uides nec unꝙͣ dẽ
ullo ꝑhẽnis fuit et odritur
honi nct̾ita et obliuone postl¬
tatis extiugit᷑ Q Nus de me
dicent honnẽs qui post me na¬
si meliꝰ dici posse credem quid
aut̃ inquit int̾est as qus qui
postea nastent᷑ Sermone fore
do te cum as qus nullꝰ fuit
qui aute te sũt nati uniũ addi¬
ait quod tũo forsan dubitalłe
forsan fasuĩ nũo teitissimũ et
absq ulła ꝓrsus hesitatõe bissimũ
est qui nec paucõies inqͥt ⁊ cte
meliores fuerũt uin nã quie
est oro iam qui dubicet nũꝙͣ qua¬
les fuerit faturos homiẽs ita
in peius ilinata omia nimeq
proxima cura gͦ notabilis igno¬
toꝵ atꝙ imꝑiũ dicta metuere
cũ excellẽtiũ ac notor opĩones
ac uerba contẽpẜis Asuue ni
fama eut extincto Bi facile
melior ꝙ uiuẽti cũ siluent li¬
muidia est bt aut̃ uirtꝰ radix
est glie sic deceptao nuidia
utq luudus pollex pũs impe¬

Expanded text:
onum quas vides, nec unquam de onum quas vides, nec unquam de ullo perennis fuit, et obruitur hominum interitu et oblivione posteritatis extinguitur.” Quid de me dicent homines, qui post me nasi melius dici posse crederem. “Quid autem, inquit, interest ab iis qui postea nascentur, sermonem fore de te, cum ab iis nullus fuerit, qui ante te sunt nati?” Unum addidit, quod tunc forsan dubitabile, forsan falsum, nunc certissimum et absque ulla prorsus hesitatione verissimum est: “qui nec pauciores, inquit, et certe meliores fuerunt viri.” Nam quis est, oro, iam qui dubitet nunquam quales fuerint futuros homines? ita in peius inclinata sunt omnia ruineque proxima; cura ergo mirabilis, ignotorum atque imparium dicta metuere, cum excellentium ac notorum opiniones ac verba contempseris. Que michi fama erit extincto? Facile melior quam viventi, cum siluerit liinvidia est, ut autem virtus radix est glorie, sic decerptrix invidia; utque lividus pollex presens impe
Abbreviated transcription (Latin):
nichil brucꝰ aut locusta nichil
demq terre motꝰ aut fremitꝰ pro¬
cellaꝵ nichil anuone caritas
nicħ̃ hostiũ iqͣd aut bella ciuilia
Qd qͦͣs pñe statꝰ eut seu qͥs demũ
fuus R qriuis putas i q̃ maxĩaꝵ
urbiũ fuit quiq om̃i erit puluis ci¬
homĩe fit etnũ nul hũanũ piẽt̃
aiam mĩortale cepta desuẽt sata
deficient stoucta mient qued plq̃
equo aug̃is quid estuas si in ce¬
lo eris et hoc ip̃m ⁊ mortalia
cũcta despicies nã qui ad info̾s
destẽdũt caritate amissa deũ
atqz homies deiq oꝑa sĩ atq
hom̃i odisse credbile est ¶ de faudio
uid de me post fata dicent
hommes EIntẽpestina so¬
licitudo hoc a iuẽtute ymissũ
esse debuit qualis fe uita ho¬
minũ talis est fama Q Quid
de me loquent᷑ S Cuid respõ¬
deam insi illud doctissui atq
om̃i eloꝙͣtissum cycõnis quid
dete aliĩ loquent᷑ ip̃i uidũt
ille ⁊ augustus ciugit᷑ hus regi¬

Expanded text:
nichil brucus aut locusta, nichil nichil brucus aut locusta, nichil denique terremotus ac fremitus procellarum, nichil annone caritas, nichil hostium incursus aut bella cium finis? Quis putas, nisi qui maximarum urbium fuit, qui omnium erit? pulvis, cihomine fit eternum; nil humanum, preter animam, immortale. Cepta desinent, sata deficient, structa ruent. Quid plus equo angeris? quid estuas? si in celo eris, et hoc ipsum et mortalia cuncta despicies. Nam qui ad inferos descendunt, caritate amissa, Deum atque homines deique opera simul atque hominum odisse credibile est. 130 DE STUDIO uid de me post fata dicent homines? Intempestiva sollicitudo: hoc a iuventute provisum esse debuit. Qualis fere vita hominum, talis est fama. Quid de me loquentur? Quid respondeam, nisi illud doctissimi atque omnium eloquentissimi Ciceronis. “Quid de te alii loquantur, ipsi viderint, ille et angustiis cingitur iis regi
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃i rapidum bite ip̃s iũtis in labo¬
rib ne dic̃a gemitib gregisti pr̃i¬
ani nũe eciã tua boces et uis sti¬
re quid accura sic dicam faciet
nẽpe quod fecit e quod faciũt al
et quid inquies tumttuabit᷑ disi¬
debit nouaꝵ ioꝵ sectabit᷑ et ꝑtiũ
sim̃tates matabit dnõs m̃oua¬
bit leges utrũq sepe in pecꝯ in
meliꝯ rato caltabit pcea eg̾gios
ciues. accollet indignos pellet
m̃u̾tos p̾dones erarii colet blã¬
dos diliget uidicos odit bonos
sꝑuet uenabit᷑ potẽtes libtatis
hostes adorabit de fensoies iey¬
publice ꝓseq̃t᷑ flibit ac udebit
uututes abiciet ãplexabit᷑ bolup¬
tates hu st̃ mores bibiũ nemo
tibi nõ certꝰ hoꝵ bates fuert
sis aurib atq oculis uibes intͣ¬
uit ¶Quid post me patrie
accidet E Quid solicitꝰ qͥd ue
anpiꝰ es quidquid prĩe acciderit
tua iã domꝰ ab moẽdus a furib
a rmins tuta erit nichil ad te
ac gũdines muesq et glaties et
miuiũ gelu nichil fere ut̃ uoluo̾s

Expanded text:
in laboribus, ne dicam gemitibus, exegisti, patriam nunc etiam tuam voces, et vis scire quid actura sit, dicam: faciet nempe quod fecit, et quod faciunt alie. “At quid?” inquies Tumultuabitur, dissidebit, novarum rerum sectabitur et partium simultates, mutabit dominos, innovabit leges, utrunque sepe in peius, in melius raro; calcabit preterea egregios cives, attollet indignos, pellet immeritos, predones erarii colet, blandos diliget, veridicos oderit, bonos spernet, venerabitur potentes, libertatis hostes adorabit, defensores Reipublice persequetur, flebit ac ridebit virtutes abiciet, amplexabitur voluptates, hi sunt mores urbium. Nemo tibi non certus horum vates fuerit, sis auribus ac oculis urbes intraverit. Quid post me patrie accidet? Quid sollicitus, quidve anxius es? quicquid patrie acciderit, tua iam domus ab incendiis, a furibus, a ruinis tuta erit. Nichil ad te ac grandines nivesqe et glacies, et nimium gelu, nichil fere vel volucres,
Abbreviated transcription (Latin):
fallor et betiuidia bitꝰ nõ pieta¬
te ulla qui in l illiq uiri p̃coia¬
is nulla fuit ac sepultioeã ego
ilsã pene uiusã futurã ipĩs ar¬
bitier sepultis et si eis optio dita
esset mlnmatos se iace malluisse
Inse pulta quoq cyrus iatuit ꝓsa¬
uum rex neq id sibi neq ut̃ sti¬
tichus infanne fuit sed touẽti aoo¬
res quib acorrimã illã exꝓbatio¬
singula ituda cadaua colligo et
uẽ romanos p̾ncipes uł externos
ieges nõ solũ sepultoi bltiõ et
optato quis sed mani honore spo¬
liatos/ qn etĩã lacos distytos q
et mẽbratim sꝑsds ut nũdiosũ
dit̾es integio tadau̾e iaciusse cũ
obu̾sent᷑ aĩs inhũatarũ strages¬

Expanded text:
fallor, et verecundia victus, non pietafallor, et verecundia victus, non pietate ulla, que in illius viri precordiis nulla fuerat; ut sepulturam ego illam pene invisam futuram ipsis arbitrer sepultis, et, si eis optio data esset, inhumatos se iacere maluisse. Insepultus quoque Cyrus iacuit, Persarum rex, neque id sibi, neque uter Scythicus infamie fuit, sed cruenti mores, quibus acerrimam illam exprobratiosingula nuda cadavera colligo, et vel Romanos principes vel externos reges, non solum sepulcri ultimo et optato quidem, sed inani honore spoliatos, quin etiam laceratos discerptosque et membratim sparsos, ut invidiosum diceres integro cadavere iacuisse, cum ob
Abbreviated transcription (Latin):
iũ S Et magnꝰ põpeyꝰ tantꝯ
uir ẜ insepultꝰ iacuit ymo net ia¬
cuit s iactatꝰ ẽ fluictib obuitꝰꝙ
neqz a deo te delionm ieor ut oyi¬
mone tua facca ille felicior sit
sepulcro sicut nec collega eius
marca trassꝰ infelicior ꝙ qui
eũ sepeliri uibe̾t nẽo affuit
ini reliquis enĩ pene pares gor¬
tu fue̾ inisi ꝙ crassi caput Et
ditissiiũ amatissimũq om̃i
decebat auio grauꝯ fuit ẜua¬
tũ tañ utrũq ludibrio n foite
ceitiꝯ qoꝵ collega felicior ꝙ as
cissimi atq palchonm collosi in
uertice sicut oñdit᷑ celsa etiam
templa disptãs bello quid for¬
tuuatiorẽ facear busto regẽ sit ho
saxum ilło pultoiꝰ fat̾i oportet
nõ felicio q̃ enĩ illa felicitas nõ
senciẽtis seu saxi seu saxo abdici
alioqͥn si sepulcir felio fit nemo
feũcior mõsuelo ¶Inquãtus
ero N Inhuãti esset paulo eiui¬
lius et claudiꝰ marcellꝰ tales
uni insi hostis illos infestissimꝰ
sepelisset adiuiratõe birtutis nisi

Expanded text:
Et Magnus Pompeius tantus vir insepultus iacuit, immo nec iacuit, sed iactatus est fluctibus obrutusque. Neque adeo te delirum reor ut opinione tua factus ille felicior sit sepulcro; sicut nec collega eius Marcus Crassus infelicior, quod qui eum sepeliri iuberet nemo affuit. In reliquis enim pene pares exitu fuere, nisi quod Crassi caput, ut ditissimum avarissimumque omnium decebat, auro gravius fuit servatum; tamen utrunque ludibri;, nisi forte tertius horum collega felicior, quod altissimi atque pulcherrimi Collossi situs in vertice ostenditur, celsa etiam templa despectans, bello quidem fortunatiorem fateor, busto negem. Si hoc saxum illo pulchrius, fateri oportet, non fbditi? Alioquin si sepulcro felix sit, nemo felicior Mausolo. Inhumatus ero. Inhumati essent Paulus Emilius et Claudius Marcellus tales viri, nisi hostis illos infestissimus sepelisset, admiratione virtutis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
exyeditꝰ uiiculis muenis sic
natẽ defoctui lex ꝓuidit A
Qũõ nũc domñi mee distonõ
orbus morior T Magnã uo̾ pe¬
etatio magnã laudis oblatam
est in usus pessimos bersuris
bieuiq om̃ia defusaris ꝯferre
decieuis confer honestiꝯ confer

Expanded text:
expeditus vinculis, invenies: sic nature defectui lex providit. Quomodo nunc domui mee disponam? orbus morior. Magnam vero pietatis, magnam laudis oblatam est, in usus pessimos versuris, brevique omnia profusuris conferre decreveras, confer honestius, confer
Abbreviated transcription (Latin):
am desꝑant et utiq etrãt nam
⁊ illis ab micio spẽ dãꝑnosã pelłe
⁊ hus in fiñẽ salutifam spẽ ten̾e
ꝯsiliũ erat D Gͣralem culpis
mors p̾cipitat quid agam B Quid
nisi quod egisse iam pd̃ decuit ut
infaustã sartinã festinãtis abicias
q̃ leuatꝰ ibis plane nõ p̾apitab̾e̾
ibisq nẽ curuꝰ nõ tytubãs s er¬
tꝰ terto ac stabili bestigio ⁊spe
uona/ age ergo ne diffãs/ neu
diffidas est qui exoratꝰ as hu̾is
illã tius trãffãt qui g̃uiora iam
trãsculit cui ml graue ml dissi¬
cat esgret ꝙ̃uis pigra dilatõ ex¬
cusatiõa careat. laude nõ caret᷑
ra mltos a liũe tartari pau¬
ce pie lac̾uiule reuocarũt stat
doet̾ ad lculi tui caput qͥ nõ som
infecto illi se mũdare uelle pudit
s q̃criduano iã fetẽti ut surge̾t
imꝑauit teq ecia nũc expectat
ut mũdari uelis ac subg̾e̾ non
minꝰ ipse hodie ꝙͣ̃ tũc pius uet
solito minꝰ potẽs adhuc qͦ ii statu

Expanded text:
nam et illis ab initio spem damnosam pellere, et his in finem salutiferam spem tenere consilium erat. Gravem culpis mors precipitat: quid agam? Quid, nisi quod egisse iam pridem decuit, ut infaustam sarcinam festinanter abicias? qua levatus ibis plane non precipitabere, ibisque non curvus, non titubans, sed erectus certo ac stabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu diffidas: est qui exoratus ab humeris illam tuis transferat, qui graviora iam transtulit, cui nil grave, nil difficile est. Et quamvis pigra dilatio excusatione careat, laude non caret era: multos a limine tartari pauce pie lacrimule revocarunt. Stat dexter ad lectuli tui caput, qui non solum infecto illi se mundare velle respondit, sed quatriduano iam fetenti ut surgeret, imperavit, teque etiam nunc expectat, ut mundari velis ac surgere. Non minus ipse hodie, quam tunc pius, nec solito minus potens. Adhuc quo in statu
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dictũ est / bellũ ciuile
sepulcca uix ducib y̾stare rotest
quod de eot̾uo uerius est uelle nt
ruruas urbiũ sequor troie ieroso¬
sue tarthagnus coruithi nimãcie
at sagũti aliaꝵq iultaꝵ obi
magna paro truiũ mitas opp̾ssa
labẽtib et sic pñe osepulta est
Mitto deniq tre motꝰ quib ml̃ti
sepe mortales obruti pio sepultro
totũ no matois uteꝵ habuerunt
quod cũ olim nuꝑq trebrũ ma¬
lũ fu̾it diu̾sis in locis isꝙͣ tñ
ꝙͣ ii asia insigniꝰ ubi duodetĩ
uibes uno die horrificis teur
hratib hauste mẽorãt hec tam
iulta dyperim. Et nbiculli nibi
metũ eripiã qui morte magis me¬

Expanded text:
 bellum civile sepulcra vix ducibus prestare potest, quod de externo verius etiam est bello. Nec ruinas urbium sequor, Troie, Hierosolyme, Carthaginis, Corynthi, Numantie ac Sagunti, aliarumque multarum, ubi magna pars civium muris oppressa labentibus et sic patrie consepulta est. Mitto denique terremotus, quibus multi sepe mortales, obruti, pro sepulcro totum terre matris uterum habuerunt; quod cum olim nuperque crebrum malum fuerit, diversis in lo in Asia insignius, ubi duodecim urbes uno die horrificis terre hiatibus hauste memorantur. Hec tam multa dixerim, ut ridiculum tibi metum eripiam, qui morte magis
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib fortimã Mriubet hoor
asa E Et iomain duces et pͥn¬
cpes uiouam dux̃e et sc̃issmm ꝰiex
dauis uiduas duas in ꝯuiguum
duxit, que nĩores fuant uxoies
et fortasse te maior / aliquis tuã
ducet hauo tu illu tũ luiq̃ solia¬
tudinẽ qui eo ꝑgis bb̃i nõ nubit᷑
meliori nupẜ gratulare ysꝑitati
eius quã amasei sin peiorigau¬
doo faltẽ ꝙ tu illi ia notior cabi¬
nosse ac dilig̾e scdo deuiũ matoi¬
moĩo didice¬
uid post me de pria sit ca  c¬
mea erit H bonoꝵ om̃̃
pria una est ⁊ maloꝵ alt̾ã
harum cui te ascb̃i ciuẽ fecis ui¬
doto tercia eñi ꝓrĩa nulla est ẜ¬
diciioꝵ est trãsitꝰ ¶ Quid de
p̃rĩa mea erit P pria illa
qu̾a petis uno semꝑ in statu est
ista quã dessis quod sepe iã di¬
unuꝰ nõ prĩa ẜ exiliũ tuũ fu¬
it ¶ Quid prĩa post me aget¬
B regia cogita ͦ esse solet quid
post se regius atq uibib euen¬
tiup sit qualẽ fiuisse legis aut
magno ill regi assybie aut

Expanded text:
ioribus fortunam. Nubet uxor alteri. Et Romani duces, et principes viduas duxere, et sanctissimus rex David viduas duas in coniugium duxit, que minorum fuerant uxores; et fortasse te maior aliquis tuam ducet. Hanc tu illi tamen linque sollicitudinem, qui eo pergis, ubi non nubitur. meliori nupserit, gratulare prosperitati eius quam amasti; sin peiori, gaude saltem quod tu illi iam notior carinosse ac diligere, secundo demum matrimonio didiceuid post me de patria mea erit? Bonorum omnium patria una est, et malorum altera: harum cui te ascribi civem feceris videto; tertia enim patria nulla estium aut transitus. Quid de patria mea erit? Patria illa, quam petis, uno semper in statu est; ista quam deseris quod sepe iam diximus non patria sed exilium tuum fuit. Quid patria post me aget? Regia cogitatio esse solet, quid post se regnis atque urbibus eventurum sit; qualem fuisse legis aut magno illi regi Assyrie, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a utiq nec ẜ̾uare pat̾nũ pocest
nomẽ ac ꝑbara filioꝵ tlabitas
ut iysos sy filios claios facit sic
parẽtes int̾dũ uicmitate sua cõte¬
git obsturat quasi mĩora sol
in uilii cesaus pr̃e cognoscitur
quẽ pene ignotũ filii splendor fe¬
cit et ad sũuĩa quisquis in filio
sui nomĩs spem repont rem ꝑ¬
tenũe labileq in base fictili lecat
ut numoso quodꝙ ẽ incõsultuis
nõ suo re maioris apud uulgꝰ
ꝙͣ apud doctos p̾tii uentris tamẽ
ꝯtẽpuẽdã sed cũ honestiꝰ tũ c̾tuis
locandã in suis incorruptibilibus
uasis ac solidis in untute ꝓpria
in reb gestis in l̃s ¶ Sine
natis morior Qnõ sunt in qͦs
tue sese sꝑgant cure in te berse
om̃s quo instoucior libiorq digᵒ¬
dere quo te unũ respiciẽs te me¬
tiene scio ꝙ̃ miser et ꝙͣ felix
moriare nec inc̃tꝰ morieris an
uel imẜie sit addend ut̃ felici¬
tati de trahend tue aliena seu

Expanded text:
ipsa utique, nec servare paternum potest ipsa utique, nec servare paternum potest nomen. At perrara filiorum claritas, ut ipsos semper filios claros facit, sic parentes interdum vicinitate sua contegit obscuratque, quasi minora sol in Iulii Cesaris patre cognoscitur, quem pene ignotum filii splendor fecit. Et, ad summam, quisquis in filio sui nominis spem reponit, rem pertenuem labilemque in vase fictili locat ac ruinoso, quodque est inconsultius, non suo, rem maioris apud vulgus, quam apud doctos pretii, neutris tamen contemnendam, sed cum honestius, tum certius locandam in suis incorruptibilibus vasis ac solidis, in virtute propria, in rebus gestis, in literis. Sine natis morior. Non sunt in quos tue sese spargant cure; in te verse omnes, quo instructior liberiorque digredere, te unum respiciens, te metiens. Scis quam miser et quam felix moriare, nec incertus moreris, an vel miserie sit addendum vel felicitati detrahendum tue, aliena seu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ fecit/ ego tibi aliũ pepulum
quẽ instituas qñdã huic te a¬
stat/ ex utoaq tibi filios adopta¬
re ꝑmutis. quoꝵ alii te digssũ
dulti secũ dõmẽoratõe detineãt
alii te quo ꝑgis pia p̾cũ festi¬
uatõe p̾urmiãt ut qua hic eirga¬
ułs illic cẽtuplicata reꝑias fe¬
nus bberruũ c̾cissimũꝙ bia¬
ticũ iter istud accubus Mo¬
nẽti mͥ nullꝰ est filio E
Quid si mlti essent an ex
hue tibi seu custodẽ donus ac
peciũe q̃ tua certe amplia nõ
out elig̾es seu in plio mortis
atheletã ip̃m quo mortalẽ seu
demq comite ad sepulcͫ Gltaa
enĩ nec te quid̃ tun comitent᷑ nec
metellũ sui bieuis a lcũlo mortꝭ
ad sepultrũ bia est quid iefert
an hic solus iaceas, an ibi fruio¬
le piorsa et mepte cause fillos op¬
tandi nã si in illis ut bulgo dici¬
tur ẜuari ac ppetuari tuũ noñ
optabat ip̃e quoq bulgabit falle¬
baris si quid̃ filioꝵ obsturitas
yfecto celebrima nec illustraie

Expanded text:
ibi alium populum, quem instituas ostendam. Hinc te acumstant; ex utraque tibi filios adoptare permitteris, quorum alii te digressum dulci secum commemoratione detineant, alii te quo pergis pia precum festinatione preveniant, ut que hic erogaveris, illic centuplicata reperias, fenus uberrimum certissimumque viaticum iter istud acturis. Morienti michi nullus est filius. Quid, si multi essent? an ex iis tibi, seu custodem domus ac pecunie, que tua certe amplius non erit, eligeres, seu in prelio mortis athletam ipsum quoque mortalem, seu denique comitem ad sepulcrum? ultra enim nec te tui quidem comitentur, nec Metellum sui. Brevis a lectulo mortis ad sepulcrum via est; quid refert an hic solus iaceas, an ibi? Frivole prorsus et inepte cause filios optandi: nam si in illis, ut vulgo dicitur, servari ac perpetuari tuum nomen optabas, ipse quoque vulgariter fallebaris, si quidem filiorum obscuritas, profecto creberrima, nec illustrare