comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam statuit ne tanta tegeret
nor atra uirtuter. Primo mane
castra ingressi mextimabili ga¬
udio excepti sunt. Cumq ex̾ci¬
tu conuocato detii landes eloq
consul inciperet intermupit eur
detius Et parce in quid laudibus
meis nũc Quin prius rei publice
negociũ agimꝰ territosq hostes
et nocturno nũc etiã stupore suspẽ¬
sos aggredimur. sequere me con¬
sul cũm exercitu. Obtẽperatum ẽ
eius consilio qui nõ u̾bis modo
s rebus bellice consultissimũ ap¬
probasset. Itum ad hostes qui re¬
pentino impetu fusi sunt pars ĩ
castra confugit ea raptiz ex pug̾¬
ta ⁊ direpta. qui illic in uenti ad
triguita milia cesi omnes. Tum
plicatas. sic uirtuti uirtus addi¬
ta merebatur Consul peregit ip¬
sumq aurea corona et misitaribꝰ
aliis donis accumulat. Neq ip̃z
modo s comites. Neq consulso¬
lus sed exercitus omnis. Sepe¬
ratim nõ ip̃i milites qui cñ detio
perresserant ducem suu dignis

Expanded text:
dam statuit, ne tantam tegeret dam statuit, ne tantam tegeret nox atra virtutem. Primo mane castra ingressi, inextimabili gaudio excepti sunt; cumque exercitu convocato Decii laudes eloqui consul inciperet, interrupit eum Decius et ‘Parce’ inquit ‘laudibus meis nunc. Quin prius reipublice negotium agimus territosque hostes et nocturno nunc etiam stupore suspensos aggredimur? sequere me consul cum exercitu’. 6 Obtemperatum est eius consilio, qui non verbis modo sed rebus belli se consultissimum approbasset; itum ad hostes, qui repentino impetu fusi sunt: pars in castra confugit; ea raptim expugnata et direpta; qui illic inventi ad triginta milia cesi omnes. 7 plicatas, sic virtuti virtus addita merebatur, consul peragit ipsumque aurea corona et militaribus aliis donis accumulat; neque ipsum modo sed comites; neque consul solus sed exercitus omnis, separatim vero ipsi milites qui cum Decio perrexerant, ducem suum dignis
Abbreviated transcription (Latin):
cu nec exercitum romanũ his
pancis terga premẽtib neq hos
paucos et iurtute animi et nat᷑a
loci tutos inuadere. atq ita exer¬
citui terga dare ausi eẽnt. Illis he¬
rentib seseq flectentibus huc il¬
luc nactus consul occasionez tu¬
tos suos in loca perduxit Elusos¬
q interim hostes et consilia alt̾¬
nantes nox preuenit. Tum de¬
tius secunda iugilia que maxiẽ
somnulẽta est magnifice suos
adhortatus ecolle descendit per¬
q Samnitiu castra ꝙ ad suos ⁊¬
iter aliud nõ eẽt presentissimo
animo somnoq hostiũ ad iutus
ac tenebris elabitur Cumq nec
sie hostem fefellisset excitatis iñ
custodib ⁊ clamore hinic sublato
nã sic detius uidebat multos se¬
mi sopitos ac se miermes incer¬
tosq. in a detio an a Consule p̃¬
merent̾ interficit.Atq ita in co¬
lumis ad sua Castra peruenit.
Que prius ꝙ intraret ꝙ iam exͣ
periculu res eẽt lucem expectã¬

Expanded text:
cum nec exercitum romanum his cum nec exercitum romanum his paucis terga prementibus, neque hos paucos et virtute animi et natura loci tutos invadere atque ita exercitui terga dare ausi essent. Illis herentibus se seque flectentibus huc illuc, nactus consul occasionem tuta suos in loca perduxit; elusosque interim hostes et consilia alternantes nox prevenit. 3 Tum Decius secunda vigilia, que maxime somnolenta est, magnifice suos adhortatus e colle descendit perque Samnitium castra, quod ad suos iter aliud non esset, presentissimo animo somnoque hostium adiutus ac tenebris elabitur. 4 Cumque nec sic hostem fefellisset, excitatis inde custodibus et clamore hinc sublato, nam sic Decius iubebat, multos semisopitos ac semiermes, incertosque an a Decio an a consule premerentur, interficit; atque ita incolumis ad sua castra pervenit. 5 Que priusquam intraret, quod iam extra periculum res esset, lucem expectan
Abbreviated transcription (Latin):
Nblius detius.Bel¬
lo Samnitico tri¬
bunus militũ fuit
Cumq Romanus
consul improuide
nemorose uallis ĩ
angustias magnã
partem exercitus indussisset. cẽnt¬
q in ingenti discrimine ꝙ nec
prodire nec redire acies possent
subiecte hostiũ telis expectarẽtq
nil aliud samnitiuz duces nisi ut
dux Romanus aut eundez ĩ laq̃uz
totas induceret legiones aut me¬
to similis signa retro uerteret u
trũq periculosissimu Eminẽtem
quẽda collem conspicatus detiuᷤ
consulem actonitu adiit osten¬
ditq unã in illo apprehendendo
repositam spem salutis quẽ inca¬
uti hostes neglessissẽt Qui ꝙ ĩpe¬
dito exercitui esset imperuius ⁊
paucis expeditis haud difficilis
nõ nisi unius legionis electos
petiit Quib a consule propositu
laudante concessis inprouisus
et tacitus paruo quider S egregio
comitatu per fuscos atq abditos
calles un pigerrime supra caput
hostium euasit. Ouio spectaculo
stupefacti hostes ancipitesq aĩ

Expanded text:
blius Decius bello Samnitico tribunus militum fuit; cumque romanus consul improvide nemorose vallis in angustias magnam partem exercitus induxisset essentque in ingenti discrimine, quod nec prodire nec redire acies possent subiecte hostium telis, expectarentque nil aliud Samnitium duces, nisi ut dux romanus aut eundem in locum totas induceret legiones, aut victo similis signa retro verteret – utrunque periculosissimum –, eminentem quendam collem conspicatus Decius consulem attonitum adiit, ostenditque unam in illo apprehendendo repositam spem salutis, quem incauti hostes neglexissent. 2 Qui quod impedito exercitui esset impervius, paucis expeditis haud difficilis, nonnisi unius legionis electos petiit. Quibus a consule propositum laudante concessis, improvisus et tacitus, parvo quidem sed egregio comitatu, per fuscos atque abditos calles impigerrime supra caput hostium evasit; quo spectaculo stupefacti hostes ancipitesque animi,
Abbreviated transcription (Latin):
adiit.s dũ circũspiciẽs adu̾sa boũ
uestigia. nusꝙͣ rei signũ aliqd̾ uide¬
ret uelut ambagib curcũuent̾ sb̾¬
stitit ac pedem retulit. ⁊ iam ex ĩpa¬
catis locis indignãs cũ arm̃ti reliqs
abibat inultũq facinus mãsiss ni
abeuntiũ mugitu inclusarũnt ita
dixͥim responso pateftis insidiis re¬
uocat hercules.

Expanded text:
adiit, sed, dum circumspiciens adversa boum adiit, sed, dum circumspiciens adversa boum vestigia nusquam rei signum aliquod videret, velut ambagibus circumventus substitit ac pedem retulit: et iam ex impacatis locis indignans cum armenti reliquis abibat, inultumque facinus mansisset, ni, abeuntium mugitu inclusarum, ut ita dixerim, responso, patefactis insidiis, revocatus Hercules.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tereundũ reor ꝙ sub ip̃m occasũ
apud tres baleares insulas regnã¬
tem iõq tͥgeminũ gerionẽ regni
exuit ⁊ uita. nicħ inde p̃t̾ reguim
ueĩt ⁊ ad ea loca ubi nũc roma ẽ q̃
tũc Euander rex archadie domo ⁊¬
ꝓfugus tenebat. ħenles uͦ dũ una
cũ arm̃to tyberim anmenãdo trasi¬
ss sub auentimi colle requieuit. lon¬
go lassus itinere. Illic sonno uictu
cõtẽplatus pastor indigena cacus
noĩe hõ magnar uiriũsed idẽ io¬
lentꝰ ⁊ incendiariꝰ p̃do formaq bo¬
um illectus erãt enĩ decore mira¬
bili accessit ⁊ tãti sopore custodis
fretus ne forte uestigia seq̃ns dñs
indiciu reꝑiet electissimũ quẽ¬
q ĩ abditam auẽtini specã cauda
manib implicita ꝑtraxit.ita ꝯfu¬
sam p̃de indaginẽ. ⁊ sine picło fur
tus ad auidrã ħeules ac iacturam
gregis aĩadu̾tens primo ꝗde in¬
stitit auctorẽ inquirere. ac spelũca

Expanded text:
pretereundum reor, quod sub ipsum Occasum pretereundum reor, quod sub ipsum Occasum apud tres Baleares insulas regnantem ideoque tergeminum Gerionem regnis exuit et vita. Nichil inde preter regium venit et ad ea loca ubi nunc Roma est, que tunc Evander rex Archadie domo profugus tenebat. Hercules vero, dum una cum armento Tyberim amnem nando transisset, sub Aventini colle requievit, longo lassus itinere. Illic somno victum contemplatus pastor indigena, Cacus nomine, homo magnarum virium sed idem violentus et incendiarius predo, formaque boum illectus erant enim decore mirabili, accessit et tanti sopore custodis fretus, ne forte vestigia sequens dominus indicium reperiret, electissimum quemque in abditam Aventini speluncam cauda manibus implicita pertraxit, ita confusam prede indaginem et sine periculo furttus ad auroram Hercules ac iacturam gregis animadvertens, primo quidem institit auctorem inquirere ac speluncam
Abbreviated transcription (Latin):
captiue ⁊ amãtis impio mollia
pẽsa dunis digitis trabens ⁊ col¬
loq p̃ualido quo celũ sustinuisse
dr̾ lasciua monilia cireũponẽs ut
ñ inmito diceret uictor oĩu ħ̾¬
cules uictrix ħeulis yole.¶Illa
ĩpace mag̾fica thesalie fauces ⁊
stissa uiga mõtiũ ⁊ emissi anmes
ut fractu achelor cornu ⁊ copie
dedicatũ ut descensum ad ĩ feros.¬
⁊ in iecta trifaua mõstro iũcula.
⁊ cet̾a quor longa narratio est
fabłosa p̃t̾uchar. In defesso certe
aĩo orientis ⁊ occidentis solis ex¬
trema pagrauit. hẽmꝰ ad occasu
labor huius uiri monim̃ta colũ¬
nas ħculeas nr̃i orb̾ iemitate no¬
tissimas. siłes in ultimis litorib
orientis statuisse illũ fama ẽ. ubi
tam herculis ꝙͣ lib̾i prĩs qui eoqͦ
puen̾at uictoriis clarus solida ex
auro simłacra fuisse memorant.
l nobis ad occasum n̾sis obscuri¬
orẽ eiꝰ rei noticiam distantia plage
orientalis effecerit. Illo minime

Expanded text:
captive et amantis imperio mollia captive et amantis imperio mollia pensa duris digitis trahens colloque prevalido, quo celum sustinuisse dicitur, lasciva monilia circumponens, ut non immerito dicerat victor omnium Hercules, victrix Herculis Yole. 4 Illa in pace magnifica Thesalie fauces et scissa iuga montium, et emissi amnes, ut fractum Acheloi cornu et copie dedicatum, et descensum ad Inferos et iecta trifauci monstro vincula, et cetera, quorum longa narratio est, fabulosa pretervehar. Indefesso certe animo orientis et occidentis solis extrema peragravit. Habemus ad Occasum laborum huius viri monimenta, columnas Herculeas nostri orbis vicinitate notissimas. Similes in ultimis litoribus Orientis statuisse illum fama est, ubi tam Herculis quam Liberi patris, qui eo quoque pervenerat victoriis clarus, solida ex auro simulacra fuisse memorantur, licet nobis ad Occasum versis obscuriorem eius rei notitiam distantia plage orientalis effecerit. Illud minime
Abbreviated transcription (Latin):
dontis qui illi tũc ore ĩꝑitabati
tellure ꝓhibiti eẽnt cũtis asꝑitatẽ
rei ⁊ regis mores execratib unus
ħcules aĩ indignatior ĩ expiabłe
odium ocepit ad u̾sus rege.ita
q reu̾sus ĩprĩam ira feruidus ⁊
ĩuirie memor ducẽ se p̃buit uĩdic¬
te.atq undiq solicitatis gͥcie pͥn¬
cipib nõ ut añ muatoris more s
hostiłr instructo ex̾citu troiã petit
rege obuiũ cñ filiis oĩb p̃t̾ pria¬
mu ꝗtum forte aberat obtrũcat.
Ita brbs capta diripit᷑. Alt̾a ei exp¬
ugnatarũ urbiũ głia ex octhalia
parta ẽ ubi urbiũ ac uiroꝵ uictor
⁊ ĩ maniũ domitor beluaꝵ amore
femineo uictꝰ ẽ.⁊ ꝗd eapestis pos¬
sit ĩpectorib huãns clarissimu
uulgauit ex᷑. Ille tant̾ tam muri¬
ficus uictor int̾ris q̃ site gł̾ie alis
subleuandus ad supos atq ut ci¬
cͥomi uisũ ẽ. Ille tantus ⁊ tam pre¬
sens deus muliereule ẜuiẽs cap

Expanded text:
dontis, qui illi tunc ore imperitabat et dontis, qui illi tunc ore imperitabat et telluri, prohibiti essent, cunctis asperitatem rei et regis mores execrantibus, unus Hercules animi indignatior inexpiabile odium concepit adversus regem; ita quod reversus in patriam, ira fervidus et iniurie memor ducem se prebuit vindicte atque, undique sollicitatis Grecie principibus, non ut ante viatoris more, sed hostiliter instructo exercitu, Troiam petit; regem obvium cum filiis omnibus, preter Priamum qui tum forte aberat, obtruncat; ita urbs capta dirumpitur. Altera ei expugnatarum urbium gloria ex Oethalia pacta est, ubi urbium ac virorum victor et immanium domitor beluarum amore femineo victus est, et quid ea pestis possit in pectoribus humanis clarissimum vulgavit exemplum. Ille tantus, tam mirificus victor in terris, quesite glorie alis sublevandus ad superos, atque, ut Ciceroni visum est, ille tantus et tam presens deus, muliercule serviens
Abbreviated transcription (Latin):
feminee uͥtutis inditiũ. Illuc ħeules
theseo comitãte delecta classe pro¬
ficiscit᷑. ⁊ orithia extͥnis tũ forte bel¬
lis implicita Anthiopẽ que domi
sola remãẜat in cautã imꝓusus
aggredit᷑. Uictor oxenalippen regi¬
ne sororẽ alt̾am capit. Alta enim
ypolite in sortem thesco obuen̾a.
que de captutate in ꝯiugium
trãssatesͥ genuit ypolitũ adoles¬
centezusq ĩꝑnitiẽ spectare pudi¬
citie. Reules uero suaz captiuã re¬
gine sorori restituẽs belli cãm ar¬
ma pascit.cũ quib uoti cõpos ad
euristeũ rediit. Idez ħeules anthe¬
um lybie rura uexante singłan
ctamine uictũ intͥfecit. ydram qͦ
lerneã. leonẽ nemcũ aprũ e rymã¬
thiũ inex hausta corporis atq aĩ
u̾tute ꝯfecit. urbes uiris ⁊ armis
p̃ualidas expugnauit. Si ꝯdem
cũ iasone colchos petens ut iam
diximꝰ cũ ad portũ frigie symcon¬
ta naiĩ appliciuss. ⁊ uissu laome¬

Expanded text:
feminee virtutis inditium. Illuc Hercules, feminee virtutis inditium. Illuc Hercules, Theseo comitante, delecta classe proficiscitur et, Orithia externis tum forte bellis implicita, Anthiopem, que domi sola remanserat, incautam improvisus aggreditur. Victor Menalippen regine sororem alteram capit; altera enim Ypolite in sortem Theseo obvenerat, que de captivitate in coniugium translata sibi genuit Ypolitum, adolescentem usque in pernitiem spectate pudicitie. Hercules vero, suam captivam regine sorori restituens, belli causam arma paciscitur, cum quibus voti compos ad Euristeum rediit. 3 Idem Hercules Antheum Lybie rura vexantem singulari certamine victum interfecit. Ydram quoque Lerneam, leonem Nemeum, aprum Erymanthium, inexhausta corporis atque animi virtute confecit. Urbes viris et armis prevalidas expugnavit: siquidem cum Iasone Colchos petens, ut iam diximus, cum ad portum Frigie Symoenta navim applicuisset et iussu Laome
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Busiride egipti regeminhuãẽ
seuitiesspoliisq ⁊ cede hostĩ in si¬
gnẽ scełib suis pari supplicio affe¬
cit ⁊ in sontiũ cruorẽ hospitũ digͥs¬
sima cruenti hospitis cede pẽsauit.
centauros bellatissimũ ⁊ eqtandi
pitissimũ genꝰ hoĩ bello uicit. eu¬
risteii argolici regis imꝑioĩnumos
atq grauissiõs adiit labores ad quẽ
uĩssus ut auĩt taurũ in domitũ ore
cretensĩ insultãte uctũ ũctũq
ꝑdux̃. eidem poma aurea hespidu
famoseq custodie siluã ingressus
retulit qd̾ inueĩt. ⁊ famã locis eripu¬
it. Idem amazonũ regna penctͣuit.
ubi ea tẽpestate .iiii. sorores erãt. An¬
thiope. orichia. oxnalippe.⁊ ypolite.
ccter due pͥores sũme rex p̃erãt tã¬
ta cũ gloria ut euristens ip̃e diffici¬
limor excogitator p̃ceptorint̾. xii.
stipendia que sibi ab hercule debe¬
bant̾ unũ uelut ĩ possibile regine
amaroniũ arma deposcẽt.ĩgens

Expanded text:
ra. Busiridem Egipti regem, inhumane ra. Busiridem Egipti regem, inhumane sevitie spoliisque et cede hostium insignem, sceleribus suis pari supplicio affecit et insontium cruorem hospitum dignissima cruenti hospitis cede pensavit. Centauros, bellatissimum et equitandi peritissimum genus hominum, bello vicit. Euristeii Argolici regis imperio innumeros atque gravissimos adiit labores, ad quem iussus, ut aiunt, taurum indomitum ore Cretensium insultantem victum iunctumque perduxit. Eidem poma aurea Hesperidum famoseque custodie silvam ingressus, retulit quod invenit et famam locis eripuit. Idem Amazonium regna penetravit, ubi ea tempestate IIIIor sorores erant, Anthiope, Orithia, Menalippe et Ypolite. Ceterum due priores summe rerum preerant, tanta cum gloria ut Euristeus ipse, difficilimorum excogitator preceptorum inter XII stipendia que sibi ab Hercule debebantur, unum velut impossibile regine Amazonium arma deposceret, ingens
Abbreviated transcription (Latin):
culcos uocitatos autore uãrone di¬
dicimꝰ. Id eaẽ ẽ ꝙ de ħcule tam incͥta
tam uana scͥptasint ut uelut labe¬
rinthi ambagib ĩplicitus lector e¬
xitu nõ inuei̾at. Sane ꝙͣtu ĩgemi
funicło datũ erit. int̾ caliginosas
uetustissime rei semitas uitatis ⁊¬
Dmłtipliciũ pplexitatib error ꝓcer¬
tiora tradẽtiu l rara uestigia ad ue¬
rũ ꝙͣ ꝓpinqui licebit acceda. Igit̃
putant. ut alii uir bello ĩ cõparabił¬
simł in uno hoĩe repiri potuisse ali¬
or exͣ testent qui excellentẽ rei bel¬
lice part̾ ⁊ ĩ genii głiam merueit.
sane huic uiro ingenii felicitas tͥ¬
buit. ut humo celũ sustinusse fu¬
gat᷑ singlar pitia celestiũ in illum
incũbente. cui sarcine post athlãte
h quoq rei pitissiũ successisse dici
sospitatorẽ gentiũ multaꝵac uel¬
lut cõe orbis auxiliũ usq ad opĩonẽ
diuinitatis ꝑ ci̾dã singłans fame

Expanded text:
erculeos vocitatos autore Varrone dierculeos vocitatos autore Varrone didicimus. Id cause est quod de Hercule tam incerta, tam varia scripta sint, ut velut Laberinthi ambagibus implicitus lector exitum non inveniat. Sane quantum ingenii funiculo datum erit, inter caliginosas vetustissime rei semitas, vitatis multiplicium perplexitatibus errorum, per certiora tradentium, licet rara, vestigia ad verum quam propinquius licebit accedam. 2 Igitur putant, ut alii vir bello incomparabisimul in uno homine reperiri potuisse aliorum exempla testentur, qui excellentem rei bellice pariter et ingenii gloriam meruerunt, Sane huic viro ingenii felicitas tribuit ut humero celum sustinuisse fingatur, singulari peritia celestium in illum incumbente, cui sarcine post Athlantem, huius quoque rei peritissimum, successisse dicisospitatorem gentium multarum ac velut commune orbis auxilium, usque ad opinionem divinitatis per cuiusdam singularis fame
Abbreviated transcription (Latin):
taçio qḋ quidã sũt autores. Imo uͦ
qd̾ aliis uisur ẽ Non inferior Iasoĩs
ꝙͣ Alexandri głia. Cuiꝰ rei nõ leue
argum̃tũ ẽ ip̃ius Alexandri sen
ducũ eius emłato de qua ꝓxime
diximus. Et hic qdem magnis re¬
bus gestis ma iores agitans inip̃o
belli ꝑsici apparatu uir insignis oc¬
cubuit. ¶Post quẽ pͥuignus eius
oedus. quẽ ꝯuĩx oxdea ex egeo A¬
theniẽsiu rege susceꝑat. et Arme¬
nius thesalus Iasonis comitũ unꝰ
puestigia ducis magnas quoque
res in asia gessere. Adeo ut alt̾ ur¬
bem ꝯderet de noĩe mr̃is ac ꝓprio
oediã uocans. Uñ oxdoꝵ regnum
sb̾ quo tã diu postmodũ oriens ⁊¬
fuit. Alter Armenie suũ nom̃ ĩpo¬
neret. regno ut auint oĩum post
parthiã longe lateq maximo.¬
D hercule.
E hercule quide uti fabłas
narrare ꝑ facile ẽ sic bisto¬
riam texere difficillimu
Multos enĩ fuisse hercules seu potiꝰ
ħculeos uiros: qn q̃ cũtos fortes ħ¬

Expanded text:
tatio, quod quidam sicut autores, imo vero, tatio, quod quidam sicut autores, imo vero, quod aliis visum est, non inferior Iasonis quam Alexandri gloria; cuius rei non leve argumentum est ipsius Alexandri seu ducum eius emulatio, de qua proxime diximus. Et hic quidem magnis rebus gestis maiores agitans, in ipso belli Persici apparatu vir insignis occubuit. 6 Post quem privignus eius Medus, quem coniunx Medea ex Egeo Atheniensium Rege susceperat, et Armenius Thesalus, Iasonis comitum unus, per vestigia ducis magnas quoque res in Asia gessere, adeo ut alter urbem conderet de nomine matris ac proprio Mediam vocans, unde Medorum regnum, sub quo tamdiu postmodum Oriens fuit, alter Armenie suum nomen imponeret, regno, ut aiunt, post Parthiam longe lateque maximo. HERCULES De Hercule quidem, uti fabulas narrare perfacile est, sic historiam texere difficillimum. Multos enim fuisse Hercules seu potius Herculeos viros, quin etiam cunctos fortes H
Abbreviated transcription (Latin):
uissime dicta sint. Cuiꝰ mors ap̃
plerosq scͥbentiũ silẽtio tegitur
Apd̾ nõ nlłos aũt. tał ẽ. forte eĩ ita
inciditut Taxillo cuida Ginna¬
siarche uiuenes aliqͦt incertũ quã
obcãm manus in iecissẽt. qua ille
cõtumelia ꝑmotus q̃rela ad iaso¬
nẽ detulit. Is ĩuiriam passo optõe
deditut uł tricenas ꝑeussorib sius
dragnias eripet.uł denas singłis
plagas infligeret. Ille supplicicupi¬
dior ꝙͣ lucri ultimũ elegit. Iuenes
plagarum pudorẽ nõ ferentes. ⁊
cũ inip̃o Ginna siarcha nlła satis
ydonea uĩdicte mat̾ia uideret᷑. to¬
tũ iracũdie sue uir̾ effundẽtes in
optoĩs auctorẽ Iasonẽ incautum
⁊ nil tale metuetẽ pemerũt. Cuiꝰ in¬
t̾itu quanta nõ dicã gestaꝵ rerum
laus que mori nequit s gerẽdaꝵ
spes occidert: haud facile dictu ẽ.
Cũ nõ maior apud grecos ad mira¬
cio fiũt Alexandri. ꝙͣ iasonis expec¬

Expanded text:
vissime dicta sint. Cuius mors apud vissime dicta sint. Cuius mors apud plerosque scribentium silentio tegitur, apud nonnullos autem talis est. Forte enim ita incidit ut Taxillo cuidam ginnasiarche iuvenes aliquot, incertum quam ob causam, manus iniecissent; qua ille contumelia permotus querelam ad Iasonem detulit. Is iniuriam passo optionem dedit, ut vel tricenas percussoribus suis dragmas eriperet, vel denas singulis plagas infligeret. Ille, supplicii cupidior quam lucri, ultimum elegit. Iuvenes plagarum pudorem non ferentes et cum in ipso ginnasiarcha nulla satis ydonea vindicte materia videretur, totum iracundie sue virus effundentes in optionis auctorem, Iasonem incautum et nichil tale metuentem peremerunt. Cuius interitu quanta non dicam gestarum rerum laus, que mori nequit, sed gerendarum spes occiderit, haud facile dictum est; cum non maior apud Grecos admiratio fuit Alexandri quam Iasonis expec
Abbreviated transcription (Latin):
uetes in iurias recẽti bñficio cõ¬
pẽsaret: exul gener exuli tũc soce¬
ro tẽpestiuũ attulit auxiliũ. regꝰ¬
q restituit. neq hic placandi offẽ¬
sum senis aĩu funis fuit. Quĩ etiã
multas urbes manu captas. Col¬
chor addidit Impio. qua munifi¬
cẽtia prioris rapine memoria oĩs
cuanuit. Erga sequaces itẽ suos
magnifice gratus fuit.plimasq
urbes: atq ampla premia uictorie
uere aĩ. Eode gͥ torrente successim̃
euect̾ eu Archois gentibr sub ex¬
tremo axe poĩtis ꝑtim felicit bella
gessit. ꝑtim fedus eqͦ uire ꝑcussit.
¶Quãtus sane uir ad ortus sol hĩ¬
tus sit. in colligit᷑ ꝙ Iustinus. nt.
lasoni tocũ ferme orientez ut ꝯdi¬
tori diuinos honores ⁊ templa cõ¬
stituisse. que parmenon dux Ale¬
xandri magni. multo post tp̃re
dirui aussit: ne cuiꝰꝙͣ nomẽ ĩ ori¬
ente uen̾abiliꝰ ꝙͣ Alexandri eẽt.
¶Et hec quide de h̾ uir uita ꝙͣ bre¬

Expanded text:
veteres iniurias recenti beneficio comveteres iniurias recenti beneficio compensaret, exul gener exuli tunc socero tempestivum attulit auxilium regnumque restituit. Neque hic placandi offensum senis animum finis fuit; quin etiam multas urbes manu captas Colchorum addidit imperio, qua munificentia prioris rapine memoria omnis evanuit. Erga sequaces item suos magnifice gratus fuit plurimasque urbes atque ampla premia victorie vere animi. Eodem igitur torrente successuum evectus, cum Arthois gentibus sub extremo axe positis partim feliciter bella gessit, partim fedus equo iure percussit. 4 Quantus sane vir ad ortus solis habitus sit, inde colligitur quod Iustinus ait Iasoni totum ferme Orientem ut conditori divinos honores et templa constituisse, que Parmenon dux Alexandri Magni multo post tempore dirui iussit, ne cuiusquam nomen in Oriente venerabilius quam Alexandri esset. 5 Et hec quidem de huius viri vita quam bre
Abbreviated transcription (Latin):
uisus subitoq dilectus ẽ Iason ob¬
stupuit eiꝰ aspectu. qd̾ amoris scimꝰ
ẽẽ pricipiũ et ut elegant᷑ ait flaceꝰ
Argonautas p̃t̾ om̃s candidu
oxdea mirata ẽ ducẽ. Ita ille inre
piculosa ⁊ ancipitiõ ingeĩo tm̃
ac uirib quib ẽgregie pollebat s
forma quoq corporis aduitꝰ: amã¬
tis ope cõsilusq difficultates cũctas
exupat. eaq simul ac uellere qe¬
qd id eẽt anectis. dicior ⁊ clarior
inde ꝙͣ uenerat ĩ patriã redit ¶S
clarior uͥtus coacrior in uidia. odi¬
um gͦ qd ĩ cũ patruus latent̾ ex̾cu¬
erat cõsobrini eiꝰ pelie regis filii pa¬
lam ex̾cuerũt. frustraq petitũ do¬
lis aꝑtaᷤ ui regni finib exturbãt.
Notu Iuuemi itur in Colchos. Ita¬
q Thesalia pulsus soci domũ repẽt.
medea cõiuge post diuortiũ rece¬
pta. multis q fugam comitãtib.
quos ⁊ uirtutis admiratio ⁊ mis¬
atõ tanti exulis cõtrax̾at. Atq ut

Expanded text:
visus subitoque dilectus est Iason; obvisus subitoque dilectus est Iason; obstupuit eius aspectu, quod amoris scimus esse principium, et, ut eleganter ait Flaccus, Argonautas preter omnes candidum Medea mirata est ducem. Ita ille, in re periculosa et ancipiti non ingenio tantum ac viribus, quibus egregie pollebat, sed forma quoque corporis adiutus, amantis ope consiliisque difficultates cunctas exuperat; eaque simul ac vellere, quicquid id esset, avectis, dicior et clarior inde quam venerat in patriam redit. 2 Sed clarior virtus, eo acrior invidia. Odium ergo, quod in eum patruus latenter exercuerat, consobrini eius Pelie regis filii paiam exercuerunt frustraque petitum dolis aperta vi regni finibus exturbaverunt. Notum iuveni iter in Colchos; itaque Thesalia pulsus soceri domum repetivit, Medea coniuge post divortium recepta multisque fugam comitantibus, quos et virtutis admiratio et miseratio tanti exulis contraxerat. Atque, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tam uasti maris.uł gentiũ ad quas
ibat feroci barbanie pituꝵ.Ceterũ
qd̾ in adolescẽtis pnitiẽ excogita¬
erat ut sepe ał in illiꝰ in signẽ głia
u̾tit. si ꝗdem ad primã cepti fama
Gretia omĩs erecta ⁊ nobiliũ ai iu¬
uenũ inflãmati sũt. Undiq gͦ ꝯue¬
niũt quos uł Iasonis amor. erat e
cui carissimus ẽẽ debuerat. uł ꝑti¬
cipãde seupre de seu głie spes tra¬
hebat. pͥma oĩum nobilitata naui
auctore Argo pͥma oĩu nauiga¬
cio illustris fuit duce Iasone non
tam claritate noĩs. ꝗd eĩ clariꝰ al¬
cide.ꝙͣ ip̃a rei nat᷑a pͥncipatũ sibi
cõmissi negocii de ferẽte. Nauiga¬
u̾unt cũ illo. hereules pele. Nestor
ac Thelamon. Aliiq ꝙ̃ płres q A
gonaute dẽi sũt. cohors inclita: q
toto orbe famosissiã. de quib ĩ te¬
grũ uoluĩẽ. scͥpsit Apolloniꝰ. eu uͦ
colchõ uentũ eẽt oredee mage illi
celeberrime q̃ oethe filia regis erat

Expanded text:
tam vasti maris, vel gentium ad quas tam vasti maris, vel gentium ad quas ibat feroci barbarie, periturum. Ceterum quod in adolescentis pernitiem excogitaverat, ut sepe alias, in illius insignem gloriam vertit. Siquidem ad primam cepti famam Grecia omnis erecta et nobilium animi iuvenum infiammati sunt. Undique ergo conveniunt, quos vel Iasonis amor erat enterquam cui carissimus esse debuerat, vel participande seu prede seu glorie spes trahebat. Prima omnium nobilitata navis, auctore Argo, prima omnium navigatio illustris fuit, duce Iasone, non tam claritate nominis quod enim clarius Alcide? quam ipsa rei natura principatum sibi commissi negocii deferente. Navigaverunt cum illo Hercules, Peleus, Nestor ac Thelamon aliique quamplures, qui Argonaute dicti sunt, cohors inclita et toto orbe famosissima, de quibus integrum volumen scripsit Apollonius. Cum vero Colchon ventum esset, Medee mage illi celeberrime, que Oethe filia regis erat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ason esonis filiꝰ pelie Regis
nepos rare indolis adolescẽs
h̾ uirtꝰ uti fortib uiris accep¬
ta.sic pelie patruo suspecta pͥma
sibi ꝓpagãdi ⁊ illustrãdi noĩs cã
fuit. Aureñ uellus colchis cẽ fa¬
ma erat. siue id dicatũ ioui simł¬
acrũ: qd̃ qdã scͥptores afferũt siue
nich̃ tale. s ingentes octhe illic
Dregis diuitie. quib ut pelle aurca
ercũ amictꝰ uidebat᷑ fecerãt fabu¬
le locũ. certe id ꝙ cõstat equa ma¬
gno labori mees sollicitabat aios
aut aun cupidos aut głie. Initaba
tencio ex acta. fabłe alten mat̾ia
dabat.siue qd aliud. ⁊ ĩsomni dra¬
cone. ⁊ flãmi uomis tauris diuitẽ
illam pellem custodiri. fama uul¬
gau̾at. Fret̾ hac opinione pelias
nepote dolis agredit᷑. Suadet at¬
q aĩo iuuenili laudisq ⁊ nouaꝵ
rex auidissiõ facille ꝑsuadet. ut co¬
lchos petat. tãteq nomẽ rei priuc¬
q̃z aqͦ ꝙͣ p̃occupetur arripiat.Sic ma¬
xime ratus. uł mole labor uł picło

Expanded text:
ason, Esonis filius, Pelie regis nepos, rare indolis adolescens. Huius virtus, uti fortibus viris accepta, sic Pelie patruo suspecta, prima sibi propagandi et illustrandi nominis causa fuit. Aureum vellus Colchis esse fama erat, sive id dicatum Iovi simulacrum, quod quidam scriptores asserunt, sive nichil tale, sed ingentes Oethe illic regis divitie, quibus ut pelle aurea circumamictus videbatur, fecerant fabule locum. Certe id quod constat, equa magno labori merces sollicitabat animos aut auri cupidos, aut glorie. Irritabat tentio exacta fabule alteri materiam dabat, sive quid aliud, et insomni dracone et flammivomis tauris divitem illam pellem custodiri fama vulgaverat. Fretus hac opinione Pelias nepotem dolis aggreditur; suadet atque animo iuvenili laudisque et novarum rerum avidissimo facile persuadet ut Colchos petat tanteque nomen rei, priusquam a quoquam preoccupetur, arripiat, sic maxime ratus vel mole laborum, vel periculo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maturi sensus elegans dictum.
fuit et pontifer et senatus prin¬
ceps meritis prelatus eñ alii eñ
ueten Romano more precederẽt.
Ad hec dictatura memorabili et
quinq clarus consulatib deni¬
que nichil in hoc uiro quod carpi
possit in uenio. nisi ꝙ scipionis
affricani illius magni eõsiliis sẽꝑ
ad uersus plerũq e̾iuus extenua¬
tor ⁊ obtrectatos laudum fuit.
Et primu quidem cõsiliatori ui¬
ro utrũq permissu diuersa senti¬
entem in Re publica culibet ad¬
uersari.De reliquis quid opiner
nescio. Quale eni est illud eius
de ip̃o scipione palam publicone
dictum in consilio natum eum
ad corrumpendam disciplinam
militarem externo ⁊ regio more
et indulgere licentie militu et
seuire meos. qualis ẽ curiosa illa
depressio uictoriaru in hyspania
quesitar et prudentissimo duci
infaciem obiecta temeritas. Si
hec ⁊ his similia co animo dice¬
bantur ut iiuenilem frenaret
audatiam quam tantis prĩcipii

Expanded text:
et maturi sensus elegans dictum! et maturi sensus elegans dictum! 72 Fuit et pontifex et senatus princeps, meritis prelatus, cum alii eum veteri romano more precederent, ad hec dictatura memorabili et quinque clarus consulatibus. Denique nichil in hoc viro quod carpi possit invenit, nisi quod Scipionis Africani illius magni consiliis semper adversus rerumque eius extenuator et obtrectator laudum fuit. 73 Et primum quidem consiliatori viro utcunque permissum, diversa sentientem in republica cuilibet adversari; de reliquis quid opiner nescio. Quale enim est illud eius de ipso Scipione palam publico ve dictum in consilio: natum eum ad corrumpendam disciplinam militarem externo et regio more, et indulgere licentie militum, et sevire in eos; qualis est curiosa illa depressio victoriarum in Hispania quesitarum et prudentissimo duci in faciem obiecta temeritas. 74 Si hec et his similia eo animo dicebantur ut iuvenilem frenaret audaciam, quam tantis principiis
Abbreviated transcription (Latin):
confugerat eamq seruauerat ut
dem̃n est Catone censorio audiente
ut est apud ciceronem gloriabũ¬
dus diceret. mea opera Quinte fa¬
bi Tarentu recepisti. Ille arridẽs
et irridens certe inquitnam nisi
tu amisisses nũꝙͣ ego recepissem.
¶Hec ni falor gestor Fabii sũma ẽ
Nam sapienter deõr consiliorum¬
q salubrium nullus est numerꝰ
obiit sub finem bellici punici secũ¬
di prouecte ad modum etatis Si¬
quidem duob ut liuius ait uel
plinius tribus et sexaginta ãnis
augur fuit quod sacerdocium n¬
iam iurnisi plena etate obtinu¬
isse nequiuerat. In quo quidem
cum ceteri omẽs annilibus occu¬
parent imperiis uinlem illam
sententiã et eriori publico adue̾¬
sam proferre nõ timuit. Cuius
in libro de se nectute qui cato ma¬
ior inscribit᷑ Cicero ip̃e cõmemi¬
nit. optimis auspitiis ea geri q̃
pro rei publice salute gerrentur
que ꝯtra rem publica ferrentur
contra auspitia femi.S.apientis

Expanded text:
confugerat eamque servaverat, ut confugerat eamque servaverat, ut dictum est, Catone Censorio audiente, ut est apud Ciceronem, gloriabundus diceret: ‘mea opera, Quinte Fabi, Tarentum recepisti’, ille arridens et irridens ‘certe,’ inquit ‘nam nisi tu amisisses nunquam ego recepissem’. 70 Hec ni fallor gestorum Fabii summa est; nam sapienter dictorum consiliorumque salubrium nullus est numerus. Obiit sub finem belli punici secundi provecte admodum etatis, siquidem duobus ut Livius ait, vel ut Plinius tribus et sexaginta annis augur fuit, quod sacerdotium nisi iam vir plena etate obtinuisse nequiverat. 71 In quo quidem cum ceteri omnes anilibus occuparentur ineptiis, virilem illam sententiam et errori publico adversam proferre non timuit, cuius in libro de senectute, qui Cato Maior inscribitur, Cicero ipse commeminit: ‘optimis auspiciis ea geri que pro reipublice salute gererentur; que contra rempublicam ferrentur contra auspicia ferri’. Sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
consulis habebat ⁊ femineis blã¬
ditiis expugnatus spem prodi¬
tionis actulerat. Qua impigre
arrepta fabius fratrem ip̃m. de ħ
sororis literis informatum sub
spetie transfuge urbem ingredi
et inclinatum ad omĩa animu
amantis insuam sententia tra¬
here ac firmare imperat. Qd̃ cu
factum eẽt omnib rite compo¬
sitis uoctu urbem aggressus mł¬
to cepit ingenio non sine cede
multorũ. Illud inter cunta me¬
morabile ꝙ preterauri et argẽ¬
ti et aliaꝵ multiplicem reru pre¬
dam Triginta ibi seruoru atq¬
atq ancillaꝵ milia capta referũ¬
tur. Interea uero dum hanibal
festinus accurreret urbem capta
audiens exclamauit. Et suum in¬
quid hanibalem Romani habent
et eisdem artib quibus tarentum
quesieramus amisimus. hec niminĩ
recuperatio tante urbis. Fabio glo¬
rie magne fuit. quod nec ip̃c dissi¬
mulauit. Itaq cum liuius ꝗda
saliuator qui marcem amissa urbe

Expanded text:
consulis habebat, et femineis blanconsulis habebat, et femineis blanditiis expugnatus, spem proditionis attulerat. 67 Qua impigre arrepta Fabius fratrem ipsum, de hoc sororis literis informatum, sub specie transfuge urbem ingredi et inclinatum ad omnia animum amantis in suam sententiam trahere ac firmare imperat. Quod cum factum esset, omnibus rite compositis, noctu urbem aggressus multo cepit ingenio, non sine cede multorum; illud inter cunta memorabile quod, preter auri et argenti et aliarum multiplicem rerum predam, triginta ibi servorum atque ancillarum milia capta referuntur. 68 Interea vero dum Hanibal festinus accurreret, urbem captam audiens, exclamavit: ‘et suum’ inquit ‘Hanibalem Romani habent, et eisdem artibus quibus Tarentum quesieramus amisimus’. Hec nimirum recuperatio tante urbis Fabio glorie magne fuit, quod nec ipse dissimulavit. 69 Itaque cum Livius quidam Salinator, qui in arcem amissa urbe
Abbreviated transcription (Latin):
a Romano presidio defensaz nõ
solum apresenti tũc hanibał un¬
petu sed per integru dem̃ quin¬
queniũ sepe nequicꝙ̃ hoc medio
tempore retentatu. donec tan¬
dem Fabius quinto consul cu
ci tarentum in sortem ueniss
hortatus collegam aliosq qui
tunc in armis erant duces ut
ꝙ̃ acerrimo bello hanibalem de¬
tinerent ne uacuũ illi cẽt ĩ lon¬
ginqua respicere. Ip̃e recto calle
tarentum adiit obleditq man¬
duria oppido in itinere expugͦ¬
to. Quod cum hanibali nutiatu
eẽt timens quod euenit ut qui
de Fabio inter omnes romanos
duces ingentem haberet opĩo¬
nem ꝙͣuis interpellantib qui
iussi erant et tergo abeuntis in¬
stantib. ita ut eum me medio
pugnare compellerent. diebus
ac noctibus irrequieto agmine
tarentu petebat. ¶Ce teniz oĩs
ea festinatio sera fuit. Si quidez
tempore medio prefectus p̃sidii
brutiorum quod hanibal in ur¬
be dimiserat amore ardens me¬
retricule/ que fratrem in exercitu

Expanded text:
a romano presidio defensam non a romano presidio defensam non solum a presenti tunc Hanibalis impetu, sed per integrum deinde quinquennium, sepe nequicquam hoc medio tempore retentatam; donec tandem Fabius quinto consul, cum ei Tarentum in sortem evenisset, hortatus collegam aliosque qui tunc in armis erant duces, ut quam acerrimo bello Hanibalem detinerent, ne vacuum illi esset in longinqua respicere, ipse recto calle Tarentum adiit obseditque, Manduria oppido in itinere expugnato. 65 Quod cum Hanibali nuntiatum esset, timens quod evenit, ut qui de Fabio inter omnes romanos duces ingentem haberet opinionem, quamvis interpellantibus qui iussi erant et tergo abeuntis instantibus, ita ut eum vie medio pugnare compellerent, diebus ac noctibus irrequieto agmine Tarentum petebat. 66 Ceterum omnis ea festinatio sera fuit, siquidem tempore medio prefectus presidii Brutiorum, quod Hanibal in urbe dimiserat, amore ardens meretricule, que fratrem in exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
generis predas. urbes plurimaᷤᷤ
atq oppida expugnauit ĩ qbus
quinq et iuginti hostium mi¬
lia cesa simul ⁊ capta sunt. Capti
et transfuge trecentiseptuagita
qui omnes pariter Romam mi¬
ssi cesi urgis et tarpeia de rupe
precipitati perierunt. hec tã mł¬
ta paucoꝵ dieꝵ spatio acta erãt.
¶Per hoc tempus hanibali auer¬
num lacum sub obtentu religi¬
onisiac sacror castra habenti. re
autem uera puteolio in hiantua
quibusda nobilibus carentinis
iuuenib spes affertur tarentu
per proditionez capiendi.Qua
secutus eo castra promouerat ɨ
magnũ bello quod gerebat mo¬
mentum ratus se urbem ea tem¬
pestate clarissima et insignem
portum oportune in affricam
uersum sue potestatis effecisset.
Inde autem tunc irnita spe delu¬
sus abscessit seu uerius dilata et
in annum terciũ post reiccta. ⁊¬
Tum demu sibi promissam urbẽ
prodentib tarentinis adepcus
arcem urbis obtinere nõ ualuit

Expanded text:
generis predas egit, urbes plurimas generis predas egit, urbes plurimas atque oppida expugnavit, in quibus quinque et viginti hostium milia cesa simul et capta sunt; capti et transfuge trecenti septuaginta, qui omnes pariter Romam missi cesi virgis et tarpeia de rupe precipitati perierunt. Hec tam multa paucorum dierum spatio acta erant. 63 Per hoc tempus Hanibali ad Avernum lacum sub obtentu religionis ac sacrorum castra habenti, re autem vera Puteolis inhianti, a quibusdam nobilibus tarentinis iuvenibus spes affertur Tarentum per proditionem capiendi; quam secutus eo castra promoverat, magnum bello quod gerebat momentum ratus si urbem ea tempestate clarissimam et insignem portum, oportune in Africam versum, sue potestatis effecisset. 64 Inde autem tunc irrita spe delusus abscessit, seu verius dilata et in annum tertium post reiecta; tum demum sibi promissam urbem prodentibus Tarentinis adeptus, arcem urbis obtinere non valuit,
Abbreviated transcription (Latin):
se comitia habente Fabius quarto
consul fieret. seu continuaretur
consulatus ut ei erat obiectũ. Ne
q id ambitioni tribuit᷑ s pietati
quod ꝙͣ ius cerneret sibi uulgo
forsam in famie datum iri cogitãs
eo rerum in statu sũmo duce ini¬
perium indigere seq illum cẽ ñ
ex insolentiã s ex conscientia uir¬
tutis intelligens et iniudiam
uulgiq uoces et suam ut erata
solitus fama spreuit. necessitatẽ
solam patrie respitiens. Additus
ẽ fabio collega Marcus Claudiu̾
Marcellus quisub eo paulo ante
pro pretore militauerat.Conu̾sa
Ciuitas a diutno metu ac mero¬
re spesq omniu erecte ad hoc cõ¬
sulum tam preclanu par quale
alterum etas illa non uiderat sb̃
hoc ꝯsulatu Fabius audito ꝙ ha¬
nibal ex apulia in campaniam
remearet raptim dic noctuq ad
exercitum properauit Casilinu
mor obsedit accitoq collega ip̃
cepit. Inde in samnium proge¬
ssus agros undiq uastauit ois

Expanded text:
se comitia habente Fabius ipse quartum se comitia habente Fabius ipse quartum consul fieret, seu continuaretur consulatus, ut ei erat obiectum. 60 Neque id ambitioni tribuitur sed pietati, quod, quamvis cerneret sibi vulgo forsan infamie datum iri, cogitans tamen eo rerum in statu summo duce imperium indigere, seque illum esse non ex insolentia sed ex conscientia virtutis intelligens, et invidiam vulgique voces et suam, ut erat solitus, famam sprevit, necessitatem solam patrie respiciens. 61 Additus est Fabio collega Marcus Claudius Marcellus, qui sub eo paulo ante pro pretore militaverat; conversa civitas a diuturno metu ac merore, spesque omnium erecte ad hoc consulum tam preclarum par, quale alterum etas illa non viderat. Sub hoc consulatu Fabius, audito quod Hanibal ex Apulia in Campaniam remearet, raptim die noctuque ad exercitum properavit. 62 Casilinum mox obsedit accitoque collega ipsum cepit; inde in Samnium progressus agros undique vastavit, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
s eligi oportere probatissimos
bello duces Quib in ciuitate pa¬
res alii non sint. quin si is ip̃e ñ
creatus sed creandus consul foret
eo tñ instatu dictatorem rei pu¬
blice necessariũ futurũ. Neq cur
in dignar debeat ꝙ se aliquem
clariorem bello uirum patria ge¬
nuisset Neq ciuꝙͣ magis cõsuli
ꝙͣ sibi importabile et fragiles hu¬
meros oppressuram sartina detͣ¬
hendo. deniq sic agenda ac pro¬
uidenda omniano tamꝙͣ iusti¬
tia uiriboni ciuitas ĩpace guber¬
nanda s tamꝙ artib et consi¬
lio sũmi ducis bello querẽda uic¬
toria. Eaq ip̃a hora de sũma rerũ
deq Imperio ac salute signis col¬
latis cũ hanibale deceitandum
sit. hec et his similia perorando
ꝙͣ ꝙͣ illo inque dicebant uocife¬
rante. Id cireo dici ut consulatu
ei continuaret᷑ obtinuit ut ĩ cõ¬
sultus fauor populi suffragia ua¬
naret. et ad moniti ciues utiliora
respicerẽt utq inusitatum ualde

Expanded text:
sed eligi oportere probatissimos sed eligi oportere probatissimos bello duces et quibus in civitate pares alii non sint; quin si is ipse non creandus sed creatus consul foret, eo tamen in statu dictatorem reipublice necessarium futurum, neque esse cur indignari debeat quod se aliquem clariorem bello virum patria genuisset, neque cuiquam magis consuli quam sibi, importabilem et fragiles humeros oppressuram sarcinam detrahendo; 58 denique sic agenda ac providenda omnia non tanquam iustitia viri boni civitas in pace gubernanda, sed tanquam artibus et consilio summi ducis bello querenda victoria, eaque ipsa hora de summa rerum deque imperio ac salute signis collatis cum Hanibale decertandum sit. 59 Hec et his similia perorando, quanquam illo in quem dicebantur vociferante idcirco dici ut consulatus ei continuaretur, obtinuit ut inconsultus favor populi suffragia variaret et admoniti cives utiliora respicerent, utque inusitatum valde
Abbreviated transcription (Latin):
hanibalis promotis castris ho¬
ste in Apuliam profecto campa¬
nu agrum late igni ferroq ua¬
stauit. ¶Anno proximo qui se¬
cundo belli punici quintus fuit
cũ comitiorũ die plebs Romanꝰ
ad creandos duos consules no¬
tis concordib prona eẽt proces¬
sit addissuadendu fabius orati¬
one magnifica prefatus alteru
consulum qui nominati eẽnt sa¬
cror cure deditumbelli simul cu¬
ris intendere non posse. Alteruz¬
uõ sibi quidem caru et sangiuẽ
coniũctum nullo tam̃ priuato af¬
fectu caritati rei publice cõparan¬
dum. Itaq ex preteriti temporis
argumẽtis ferri posse nõ ẽẽ illi hu¬
meros quib tantum onus tuto
posset imponi. Neq uõ tempus
ẽẽ sufragandi amicis aut gratifi¬
candi cuiꝰꝙͣ̃ ambitoĩ sicut si pax
in italia aut cũ quocũq hoste ali¬
o bellum eẽt. Non igitur eligẽdos
consules ut mos patrius fuerit ⁊
qͣ uis bonos atq integros uiros.

Expanded text:
Hanibalis promotis castris, hoHanibalis promotis castris, hoste in Apuliam profecto, campanum agrum late igni ferroque vastavit. 56 Anno proximo, qui secundi belli punici quintus fuit, cum comitiorum die plebs romana ad creandos duos consules votis concordibus prona esset, processit ad dissuadendum Fabius oratione magnifica, prefatus alterum consulum qui nominati essent, sacrorum cure deditum, belli simul curis intendere non posse, alterum sibi quidem carum et sanguine coniunctum, nullo tamen privato affectu caritati reipublice comparandum; itaque ex preteriti temporis argumentis sciri posse non esse illi humeros quibus tantum onus tuto posset imponi; neque vero tempus esse suffragandi amicis aut gratificandi cuiusquam ambitioni, sicut si pax in Italia aut cum quocunque hoste alio bellum esset. 57 Non igitur eligendos consules, ut mos patrius fuerit, quamvis bonos atque integros viros,
Abbreviated transcription (Latin):
consul tercio bis enimante premi¬
ssam dictaturam consul fuerat tre
urbes. Campanie que ad hostes
in stabili fide defecerant obpugͥ¬
uit in quibus et campanos plu¬
rimos et presidia hostis cepit. In¬
de autem sentiens nolane plebis
animos a Romanis auersos de oc¬
cidendo senatu suo tradendaq
hanibali urbe consilii agitare ne
res haberet effectum. proximum
Nole montem castris insedit ut
more suo tutis ex locis illos atq
illum atali proposito deterreret
paratusq eẽt quandocũq res
posceret uł hanibali insultare ad
capiendam Nolam properantie
uł infide plebi pemitiem ac fi¬
dis urbis illius principibus fer¬
re tempestiuam opem firmatis
et cõgesto undiq trumento con¬
munitis castris amarco maroel¬
lo iiro impigerrimo atq fortis¬
simo cum presidio infra urbem
misso. Quo consilio et plebis in¬
tentionem simul et hanibalis
spem fefelit. Ip̃e rebus ita disposi¬
tis Capuam uersus que iam era

Expanded text:
consul tertio, bis enim ante premiconsul tertio, bis enim ante premissam dictaturam consul fuerat, tres urbes Campanie que ad hostes instabili fide defecerant expugnavit, in quibus et Campanos plurimos et presidia hostis cepit. 54 Inde autem, sentiens nolane plebis animos a Romanis aversos de occidendo senatu suo tradendaque Hanibali urbe consilium agitare, ne res haberet effectum, proximum Nole montem castris insedit, ut more suo tutis ex locis illos atque illum a tali proposito deterreret paratusque esset, quandocunque res posceret, vel Hanibali insultare ad capiendam Nolam properanti, vel infide plebi perniciem ac fidis urbis illius principibus ferre tempestivam opem. 55 Firmatis et congesto undique frumento communitis castris, et Marco Marcello viro impigerrimo atque fortissimo cum presidio intra urbem misso, quo consilio et plebis intentionem simul et Hanibalis spem fefellit, ipse rebus ita dispositis, Capuam versus que iam erat
Abbreviated transcription (Latin):
tos animos occupasset neq cõ¬
silium adesset. neq comoditas
consulendi clamore ꝑ ublico ⁊
ullulatu ac merore femineo eñ¬
ta complentib Fabius maximꝰ
consilium illud de dit ex tẽpore
ut appia ac latina uia ex pediti
equites mitterent᷑. qui obios
sciscitando statum consulu atq
infelicium legionu simul hostĩ
iter ac ꝓpositum explorarẽt. Tu¬
multus interim urbani compͥ¬
merentur et fragor et cõplora¬
tio matrone epublico inlares
proprios cogerentur. Ibi queq
sue priuate fortune nũtiu ex¬
pectaret qui publica nũtiarent
ad pretores urbanos ducerent
Custodes omnib portis ad hibe¬
rentur qui nullum urbe egredi
sinerent docerentq nullam ꝓri
nisi salua impatria spem salutis
his actis in silentio de urbis cil¬
stodia cõsultandum quãdo con¬
sulentiu sentencie ex audiri pos¬
sent et intelligi. Quo consilio tũc
Senatus cupidissime in reb ta
dubiis usus est. ¶Post hec Fabiꝰ

Expanded text:
ectos animos occupasset, neque conectos animos occupasset, neque consilium adesset neque commoditas consulendi, clamore publico et ululatu ac merore femineo cunta complentibus, Fabius Maximus consilium illud dedit ex tempore: ut Appia ac Latina via expediti equites mitterentur, qui obvios sciscitando statum consulum atque infelicium legionum, simul hostis iter ac propositum explorarent; tumultus interim urbani comprimerentur et fragor et comploratio; matrone e publico in lares proprios cogerentur, ibi queque sue private fortune nuntium expectaret; 51 qui publica nuntiarent ad pretores urbanos ducerentur; custodes omnibus portis adhiberentur, qui nullum urbe digredi sinerent docerentque nullam prorsus nisi salva in patria spem salutis; his actis in silentio de urbis custodia consultandum, quando consulentium sententie exaudiri possent et intelligi. 52 Quo consilio tunc senatus cupidissime in rebus tam dubiis usus est. 53 Post hec Fabius