comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tam gẽma ꝙ̃ cautes. hic ĩposit᷑s
manus detinet. ita se corporibus nicti¬
adnectens: ut cum ip̃o ereant quib
tangitur. Sed inest ei uellus. ut de
glutino leutiore nescio quid parat
gipti uocatus. gemantis nature est.
hic tritus atq in his que urenda et
secanda sunt ex aceto illinitus. ita ob¬
stupescere facit corpus. ut non senti¬

Expanded text:
nec tam gemma quam cautes. Idem inpositas manus detinet, ita se iunctis corporibus adnectens ut cum ipso haereant quibus tangitur; sic ei inest uelut de glutino lentiore nescio quid par atque gypti, et est gemmantis naturae. Hic tritus, atque in iis, quae urenda, et secanda sunt ex aceto illitus, ita obstupescere facit corpus, ut non senti
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cũ inuentum sit ex uero ge¬
nera alterius in alia falsa transon¬
cere. ut sardonices que alterius
glutinantur ge̾mis: ita ut dephen¬
di non possint. fingunt eni eas ex
diu̾so genere. nigro. candido. mineo¬
ꝙr colore. Nam et ꝓ lapide p̾ciosissi¬
mo smaragao. quidam uitrũ arte
ĩterficiunt. ⁊ fallit oculos sub dole
quedam falsa uiriditas. dum non
est quibus ꝓbet simulatum et ar¬
guat. Sic et alia alio atiy alio modo.
nec est sñ fraude ulla uita mortali

Expanded text:
quippe cum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere, ut sardonices, quae ternis glutinantur gemmis, ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere, nigro, candido minioque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quaedam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio 284 modo. Neque est sine fraude ulla vita mortali
Abbreviated transcription (Latin):
siquid̾ aliq̃n multo igne habuuda¬
uit. et ingentem arene uste uim es¬
fudit. In uolutus est dies puluere:
Auĩt autẽ tumi plurima fuisse fulmi¬
ua et thonitrua: que corpoꝵ aridoru
uerissiłe est in tanto aeris feruore.
ĩ morẽ niuis incrdens texit deinde ob¬
harene. ⁊ lon repugnat ꝓposito nostro
hec opinio. diximus enĩ utriusq nate
corpora efflare terras: et sicci aliquid ⁊
humidi in toto aere uagari. Itaq si qͥd
tale tunc inuenerit: nubem solididiorẽ
et crassiorem fecit. qͣm si tantum sim¬
plici sp̃u texeretur. Illa frangi potest ⁊
edere somim: ista que dixi. siũ incendiis
naporantibꝰ aera repleuerunt. siue t̾ras¬

Expanded text:
aliquando multo igne abundauit, ingentem uim harenae urentis effudit,, inuolutus est dies puluere, Aiunt tunc plurima fuisse fulmina et tonitrua quae concursu aridorum uerisimile est in tanto feruore aeris et more niuis incidens texit, deinde ob. Non repugnat proposito nostro ista opinio. Diximus enim utriusque naturae corpora efflare terras et sicci aliquid et umidi in toto acre uagari; itaque si quid tale interuenit, nubem fecit solidiorem et crassiorem quam si tantum simplici spiritu texeretur. Illa frangi potest et edere sonum. Ista quae dixi, sine incendiis uaporantibus aera repleuerunt, siue
Abbreviated transcription (Latin):
das: nõ plaudent. sed palma cũ palmͣ
caue concutiantur: an plane et ertente.
deinte non tm ire mibes oportet. sed agi
magna ui et ꝓcellosa. A dice nunc ꝙ mẽs
quamq partẽ eius soluit. Sed nec ue¬
sica quidem sb̃at quocũꝙ modo spiritũ
resonant. adice etiam ꝙ nubes ĩ mon¬
tem acte nõ frangunt᷑: sed cutum fodi¬
untur. et in aliquas montis partes de¬

Expanded text:
de, non plaudent; sed palma cum palma cauae concutiantur an planae et extentae. Deinde non tantum ire nubes oportet sed agi magna ui et procellosa. Etiamnunc mons quamque partem eius soluit. Ne uesica quidem, quoeumque modo spiritum n sonant. Adice nunc quod nubes in montem actae non franguntur, sed circumfunduntur et in aliquas partes
Abbreviated transcription (Latin):
globum semel dissipante opꝰ est. ut so¬
nitus erumpat: qualis auditur cum
tonat. Preter hec natura. aptus est
et intenta ꝙͣ remissa. Iterum tympa¬
na et simbala sonant: qm̃ illa quid̾¬
repugnantẽ ex uĩteriori parte sp̃m pł¬
sant: hec et illa non nisi cauo aere tĩ¬
isclepiodocꝰ est: quoꝵdam quoq

Expanded text:
globum semel dissipante opus est, ut sonitus erumpat qualis auditur, cum tonat. Praeter haec natura aptus est quanto intenta quam remissa. Item tympana et cymbala sonant, quia illa repugnantem ex ulteriore parte spiritum pulsant, haec et ipso oere non nisi cauo tinAsclepiodotus est, iu
Abbreviated transcription (Latin):
me corpus aut est elemẽtum:
aut helemento generatum. Elem̾¬
tum autẽ est ad qd̾ cetera corpora resol¬
uuntur. et est in eis potẽtia uł actu. s
ip̃m nõ resoluitur. neq permutatur.
neq cadir sub corruptione. et hoc est
corpus simpler. nõ compositũ. id ĩ metha¬
phisica .ł.i.. diffinitio elem̾̃ti est ista
scil ꝙ elementum est ulud de corporibꝰ
cuius ordo ultimus ẽ. auiscẽna de medici.
E lementa sunt corpora prima oĩum .l.i
corporũ pͥncipia. que in corpora diuer¬
sarum formarum diuidi minime pos¬
sunt. ex quoꝵ cõmixtione diuse spẽs¬

Expanded text:
e corpus, aut est elementum, aut ex elemento generatum. Elementum autem est ad quod cetera corpora resolvuntur, et est in eis potentia, vel actu; sed ipsum non resolvitur, neque permutatur neque cadit sub corruptione. Et hoc est corpus simplex non compositum. istotelis Diffinitio elementis est ista, scilicet quod elementum est illud de corporibus, cuius ordo ultimus est. Avicenna Canon Elementa sunt corpora prima, omnium corporum principia, que in corpora diversarum formarum dividi minime possunt; ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
. egiptii quatuor elem̾ta seceriit:
et ex singulis bina: maria et feminea.
clerem .n. illum marẽ indicant qui uẽ¬
tus est: feĩam uero qui nubilosus et
iners. Marem uocant aquã. aquã uiri¬
lem: muliebrẽ omnẽ aliã. Ignẽ mascu¬
lũ uocant quo flamma ardet: et feĩa
qua lucet innoxius tactui. Terram for¬
tiorem marẽ uocant: saxa cautesq feie¬

Expanded text:
egyptii quatuor elementa cernunt et ex singulis bina, maria et feminea, aerem enim marem iudicant, qui ventus est; feminam vero qui nubilosus et inherens. Mare vocant aquam virilem, muliebrem omnem aliam. Ignem masculum vocant, quo flamma ardet et feminam qua lucet innoxius tactu. Terram fortiorem marem vocant, saxa sci
Abbreviated transcription (Latin):
mons est e media harenarum con¬
surgens uastitate: et eductus ĩ uici¬
niam lunaris circuli. ultra nubila ca¬
put condit. Q ad occeanum extendr̃
cui a se nom̾ dedit: manat fontibus.
nemoribus inhorrescit. rupibꝰ aspera¬
tur: squalet ieiunio humo nuda nec
herbida. Qua affricam cõtrau̾sus ẽ.
felix nascentibus sponte frugibus.
arborib ꝓteris opatissimꝰ. quarum
alor grauis. come cri cupssi siles ue¬
stiuntur caligine. sericis uelleribus
nichil uiliore. In eo latere est herba en¬
forbia copiosa: cuius succus ad ocula¬
riam ꝓficit claritatem. nec mediocri¬
ter percellit uim uenenoꝵ. uertex
semper niualis: saltus eius qͣdrupereᷤ

Expanded text:
mons e media harenarum consurgit uastitate et eductus in uiciniam lunaris circuli ultra nubila caput condit; qua ad Oceanum extenditur, cui a se nomen dedit, manat fontibus, nemoribus inhorrescit, rupibus asperatur, squalet ieiunio, humo nuda nec herbida; qua Africam contra uersus est, felix nascentibus sponte frugibus, arboribus proceris opacissimus, quarum odor grauis, comae cupressi similes uestiuntur lanugine sericis uelleribus nihilo uiliore. In eo latere et herba euphorbea copiosa, cuius sucus ad oculariam proficit claritatem nec mediocriter percellit uim uenenorum. Vertex semper niualis. Saltus eius quadrupedes
Abbreviated transcription (Latin):
reon coguominat᷑. caules tres aui
.iiii. folioꝵ plenos flores rose: radices
albas cum plurimu .ui. cubitales
obliquas. Nascitur in pingui solo:
nec sicco. usus radicis eius est ex
uino.uł ex aqua dissintericis aluo
cita. erupta conulsa. ysid̾ ubi supͣ¬
uł eo ꝙ alliget pedes: qr crassa est.
foliis aquam ex parte superantibꝰ¬

Expanded text:
reon cognominatur, caules III aut IIII, foliorum plenos, florem rosae, radices albas cum plurimum VI, cubitales, obliquas. nascitur in pingui solo nec sicco. usus radicis ex vino vel aqua dysentericis, alvo citae, ad rupta, convulsa. — vii vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantib
Abbreviated transcription (Latin):
stituit. Cuiꝰ .s. celi naturam artifex
mundi deus aquis temperauit. ne ꝯ¬
flagratio superioris ignis. inferiora
elem̾ta succenderet. De hinc circulum
inferioris celi non uniformi s młtiplic
motu solitauit. nũcupans eum firmam̾¬
tum: ꝓpt̾ sustentationem superioꝵ aqͣꝵ.¬
ꝓ hĩ autem mundi .uii. celos .i. planetas
globoꝵ consono motu introduxunt: qͦꝵ
orbibus cõnexa memorant omĩa. quosq
sibi innexos ⁊ uelut ĩsertos u̾sari retro.
et contrario ceteris motu ferri arbitnͣ¬

Expanded text:
stituit. Cujus quidem coeli naturam artifex mundi Deus aquis temperavit, ne conflagratio superioris ignis inferiora elementa succenderet. Dehinc circulum inferioris coeli, non uniformi, sed multiplici motu solidavit, nuncupans eum firmamentum propter sustentationem superiorum aqhi autem mundi septem caelos, id est planetas, globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus conexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro, et e contrario ceteris motu ferri arbit
Abbreviated transcription (Latin):
li incerto corpori locus: certa et ordinata
non pugnant. uos autem dicitis cu
causas stellarum transuolantium red¬
ditis: posse aliquas aeris partes ignez
adse trahere ex his locis superioribus. ⁊¬
atq ex eo arclore accendi. Sed płimum
interest utrum aliquis dicat ex ethere
decidere. qd natura nõ patitur: andicar
ex ignea ui calorem in ea que subiacz
translire. Non enĩ tunc illic ignis ca¬
dit qd̾ fieri non potest: sed hic nascit᷑.
te peruagante: quasdam iusulas qua
fit statim ĩ diu̾sum ex diu̾so transitꝰ.
scent: ita ut dubitare possis an adhuc¬
aer an hoc iam ether sit. Aristotiles in
et exsiccaret. Ignis aut purus ⁊ non tur¬
bidus. superius ẽ contingens orbem lu
lia hec sunt nature opera que super t̾¬
ram oriuntur sublimari globo: mouẽ¬
te igne artifice. qui quadam ui descen¬
dit in res sensibiles ꝓcreandas. Ex libro¬

Expanded text:
li incerto corpori locus est; certa et ordinata non pugnant. Vos, inquit, dicitis, cum causas stellarum transuolantium redditis, posse aliquas aeris partes ad se trahere ignem ex locis superioribus et hoc ardore accendi. Sed plurimum interest utrum aliquis dicat ignem ex aethere decidere, quod natura non patitur, an dicat ex ignea ui calorem in ea quae subiacent transilire. Non enim illinc ignis cadit, quod non potest fieri, sed hic nascitur.io peruagante quasdam insulas quae fit statim in diuersum ex diuerso transitus; scent ita ut dubitare possis aer an hic iam aether sit. Quidam ex net exiccaret. Ignis autem purus et non turbidus est contingens orbem lulia: hec sunt nature opera, que super terram oriuntur sub lunari globo, movente igne artifice, qui vi quadam descendit in res sensibiles procreandas. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
splendet. rutilat. calefacit. fumũ gene¬
rat. ligna cõsumit. actͣaie nature est:
cibos decoquit. huius effectus ex parte tã¬
guntur in his quatuor uersibꝰ. Destru¬
it emollit: restringit. consolidat q. clarifi¬
cat. t̾ret. accendit. letificatqz. Mobilis et
siccus: mundusq fauilla tenet᷑. crescit ⁊
ascendit: s aqua modica morietur::¬

Expanded text:
splendet, rutilat, calefacit, fumum generat, ligna consumit, attractive nature est, cibos decoquit. Huius effectus ex parte tanguntur in his quatuor versibus. Destruit, emollit, restringit, consolidatque. Clarificat, terret, accendit, letificatque. Mobilis et siccus, mundusque favilla tenetur. Crescit et ascendit, sed aqua modica morietur
Abbreviated transcription (Latin):
cant. phi orbem celi uolui stellis ardentibꝰ
refulgentem: nõne dei ꝓuidẽtia neces¬
dia temperaret s Quia ergo exundat et fsiet
ignis. etiam aqua exundauit in terris.
et tenera rerum exordia uapor ĩsolitus le¬
rigant. qr eas ĩternus quidam ignis uapo¬
uor ignis ãaret. que etia de saxis freq̃t

Expanded text:
cant uolui orbem caeli stellis ardentibus refulgentem, nonne diuina prouidentia necesdia temperaret? propterea quia exundat ignis et feruet, etiam aqua exundauit in terris, et tenera rerum exordia insolitus uapor laerras, quia eas internus quidam ignis uapoquoque ignis animaret? qui etiam de saxis frequen
Abbreviated transcription (Latin):
perducit sub̾am. hic ergo spicitus .i.ħ occul¬
ta nature uis oĩa lustrat: qr per ommnes
ppriam qualitatem distribuit. Pergit et
reuertitur. qr uinũsa que oriũtur in tẽ¬
pore. pus per increm̃tum ꝓuehit. ac teinde
senescentia in originẽ suam reducit. am¬

Expanded text:
perducit. Hic ergo spiritus, id est, occulta naturae vis omnia lustrat; quia per omnes atem, propriam qualitatem distribuit. Pergit, et revertitur quia universa, qui oriuntur in tempore prius per incrementum provehit, ac deinde senescentia ad originem suam reducit.
Abbreviated transcription (Latin):
titur. sp̃m hic accipere possumꝰ igne¬
im uimi. que ab ip̃o sole ꝓcedens per
cuc̃ta se diffundit. et uniuersa ĩuisibi¬
liter penetrans. uegetat et mouet. Uñ
et ueteres naturã esse dixey: ignem ar¬
tificem pcetentẽ in res sensibiles ꝓcreã¬
das. uitalis enĩ motus et uegetationis
sensibilis in cunctis nascentibꝰ ignea
uis origo est: que rebus omnibus ĩcre¬
m̾tum subicit. et inuisibili eas nut̾mẽ¬
to alens ac fouens ad uisibilẽ tantem

Expanded text:
ter accipere possumus igneam vim quae ab ipso sole procedens, per cuncta se diffundit, et universa invisibiliter penetrans vegetat et movet. Unde et veteres naturam esse dixerunt. Ignem artificem procedentem in res sensibiles procreandas. Vitalis enim motus, et vegetationis sensibilis in cunctis nascentibus ignea vis origo est: quae rebus omnibus incrementum subjicit, et invisibili eas nutrimento alens ac fovens, ad invisibilem tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpassibilis. sursũ fetens. acute means.
nõ receptus contumelia minorationis.
semper motus. per se ip̃m motus. mo
latenter c̾scens ⁊ se ip̃o. et ad susceptas
materias manifestans sumet magni¬
tudinem. actuiꝰ potens. sił om̃ĩbꝰ potẽs¬
p̃sens ĩmsibiliter. ⁊ leglectꝰ nõ esse puta¬
tur. Ait̾tum aũt sic̾ quadã uindicta cõ¬
naturalit̾ et ꝓprie subito relucens. et
iterũ incõprehen sibiliter ĩ palpabilis. ñ
minitus ĩ om̃ibꝯ ditissimis suis tͣditionibꝰ.¬

Expanded text:
siliens, sursum ferens, acute means, excelsus, non receptus contumelia minorationis, semper motus, per seipsum motus, movlatens vere, crescens a seipso, et ad susceptas materias manifestans suimet magnitudinem, activus, potens, simul omnibus praesens invisibiliter, neglectus non esse putatur, attritu autem, sicuti quadam vindicta connaturaliter et proprie subito relucens, et iterum incomprehensibiliter impalpabilis, non minutus in omnibus ditissimis suimet traditionib
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtris aĩalia cum melle. purgat
ꝙͦͣ caput dilutũ. et uaribus istillatũ.
purgat etiam stomachum. cum
melle. uł in aqua mulsa suptum.
medetur et oculoꝵ scabriciei dolori¬
bus: nec non et caligini et oris ulce¬
ribus. Sistit quoq sanguinem ua

Expanded text:
ere cum melle. purgat et caput dilutum ac naribus instillatum , item stomachum cum melle aut aqua mulsa sumptum. medetur et oculorum scabritiae dolorique et caligini et oris ulceribus. sistit et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
pidario. Hunc quoq corallio siłe.
gerit insula creta. cuius planicies
criseis est illita uenis. Iste nocens
uirus fugat: et qd̾ uipera fundit.
eddentem uarias facies dat ⁊ ind
achatem. tunc nemoꝵ frondes. nc̃
dantẽs signa ferarum. Hic sedare
sitim: uisusꝙ fouere putatur. Est
et qui mirre: succensus spirat odo¬
rem. Sanguineas maculas: et qu
perhibetur ħ̾ere. Cerea cui facies: qͥ

Expanded text:
nc quoque corallo similem gerit insula Creta; Cujus planities criseis est illisa venis. Iste nempe virus fugat, et quod vipera fundit. Reddentem varias facies dat et Indus achatem; Nunc nemorum frondes, nunc dantem signa ferarum. Hic sedare sitim, visumque fovere putatur, Est et qui myrrhae succensus spirat odorem. Sanguineas maculas est qui perhibetur habere. Cerea cui facies, q
Abbreviated transcription (Latin):
quedam spu fieri. Illa facit ignis:
que ip̃e antecedit et nũtiat. Illa uero¬
spiritus: que sũ splendore crepuerut.
utrumq quidem sine altero effici ałn.
creta potestas sit: s utrumq effici pos
sit. Quis en ĩ negabit sp̃m ĩpetu ma
guo latum cum efficiat sonui effectu¬
rum et ignemꝯ Quis nõ et hoc conce
et non exilire. si plurimum aceruo
nubium. cum paucas pertidiss opp̾s¬
sus est. Ignis ⁊ igitur ibi in sp̃m per¬
det q fugidorem: et spuitus ii ignem

Expanded text:
quaedam spiritu fieri; illa ignis facit quae ipse antecedit et nuntiat; illa spiritus quae sine splendore crepuerunt. Vtrumque sine altero esse aliquando creta illis potestas sitsit. Quis enim negabit spiritum magno impetu latum, cum effecerit sonum, effecturum et ignem? Quis autem non et hoc concedet non exilire, si plurium aceruo nubium, cum paucas perscidisset, oppressus est? Ergo et ignis ibit in spiritum perdetque fulgorem, et spiritus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ut impetus fluminis p̾mittat sp̃s
agat ꝙ ante se et a t̾go trahat uentũ.
cum tamen uastoictu aera inciterit.
Itaq omĩa anteꝙͣ feriãtur intremisct᷑
uibrata uento quem ignis ante se pͥ¬
ut dicerent unũ esse genus. cuiꝰ graue
sit murmur. quale t̾rarum motũ an¬
tecedit: clauso uento et fremente. Cuz
caius earum partibꝰ uolutatus aer.
silem agit mugitibꝰ sonum. raucum ⁊
equalem et continuum. aliud ẽ genus¬
T alia edunt᷑ thonitrua: cum nules con
ta sp̃m emittit. Hic ꝓprie fragor dicitur
subitus et uehemẽs quo edito conci¬
dunt hõies et examinant᷑. Quidam
nuatus diffundatin. deinde dum ma¬
iorem locum sibi querit: a quibus ĩ¬
uolutus est sonum patitur. Aam quẽ
nus potest esse magnus. qr magna

Expanded text:
t impetus fulminis et praemittat spiritus agatque ante se, et a tergo trahat uentum, cum tam uasto ictu aera inciderit. Itaque omnia, antequam feriantur, intremesculit uibrata uento quem ignis ante se prut dicerent unum esse genus cuius graue sit murmur, quale terrarum motum antecedit clauso uento et fremente. Hoc cauis partibus earum uolutatus aer similem agit mugitibus sonum, raucum et aequalem et continuum, utique utalia eduptur tonitrua, cum conglobatauerat spiritum emittit. Hic proprie fragor dicitur, subitus et uehemens. Quo edito concidunt homines et exanimantur; quidam nuatus diffundatur; deinde, dum. maiorem sibi locum quaerit, a quibus inuolutus est, sonum patitur. Quid autenus potest esse, magnus quia magna
Abbreviated transcription (Latin):
Eus operatus est sił omnia. unde¬
ordinem. nõ interuallis tempoꝵ: sed cõ¬
nexione causaru. ut ea que sił facta st̃.
senario quoꝙ illius diei nu̾o p̾sentato ꝑ¬
ficerentur. Nlon itaq temporali. sed cau¬
sali ordine prius facta ẽ in formis forma¬
bilis q materies. et sp̃ualis et corporalis:
de qua fieret qd̾ faciendũ esset. In his¬

Expanded text:
um operatus est omnia ordinem non interuallis temporum, sed conexione causarum, ut ea, quae simul facta sunt, senario quoque illius diei numero praesentato perficerentur. Non itaque temporali, sed causali ordine prius facta est informis formabilisque materies, et spiritalis et corporalis, de qua fieret, quod faciendum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
habitatio rerum condita est. Quarto die
luminaria ⁊ sidera creata sunt. ut pͥꝰ
pars mundi superior. que est intra mũ¬
dum mouerẽtur uisibilibus ornare¬
tur. Quĩto aquarum natura qr celo
aeriq coniũgitur. ꝓduxit ad dei u̾bũ
ultimo. et hec potentialr in numeris:
qui post᷑a per congruos motus tempor¬
uisibilit er plicarentur .I Iunc cem
ordinem creature dies ille cognouit: et
per hanc cognitionem sexies quodã mõ
psentatus tanꝙͣ sex dies exhibuit. cum
sit unus dies. que facta sunt ĩ creatore
pͥmo et in ip̃is consequenter agnoscens.
nitionẽ posteriorẽ ad dei diłctionem refe
omnibus p̾buit. nec per moras tp̃rorum:
sed ꝑpt̾ oroinem conditoꝵ. Postremo quiẽ¬
ti sui creatoris qua in se requiescit ab om̃ibꝰ
nedici et sanctificari obhoc meruit. Unde
uirgilius de diebus uerius loquẽs ait.
di. Illuxisse dies alium ue huisse teno¬
illud erat. uer tempꝰ agebat. Hoꝵ talis
est rõ. Quicquid oritur. ex equalitate ⁊¬

Expanded text:
habitatio rerum condita est, quarto die luminaria pars mundi superior, rebus quae intra mundum moventur visibilibus ornaretur. Quinto, aquarum natura, quia coelo aerique conjungitur, produxit ad Dei verbum ilia; et haec potentialiter in numeris, qui per congruos temporuisibiliter explicaret. Hunc omnem ordinem creaturae ordinatae dies ille cognouit; et per hanc cognitionem sexies quodammodo praesentatus tamquam sex dies exhibuit, cum sit unus dies ea, quae facta sunt, in creatore primitus et in ipsis consenitionem posteriorem ad Dei referens dilectiomnibus praebuit; non per moras temporum, sed propter ordinem conditorum. Postremo, quietis sui Creatoris, qua in se requiescit ab omnibusnedici et sanctificari ob hoc meruit. Unde Virgilius de diebus veris loquens ait: di Illuxisse dies, aliumve habuisse tenoillud erat, ver tempus agebat Horum talis est ratio: Quidquid creatur, aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
Egiptii uero dicunt in uilio creationẽ
mundi factam esse. Quos sequtus ma
crum gestasse lunam: leonem. solem.
Sorum est ratio. In pͥma creatione mũdi¬
tantus fuit humor ꝙ terra erat aquis
cooperta. t antus uero humor: sñ ma¬
potuit. Ergo in tempore anni in quo

Expanded text:
egyptii vero dicunt in Iulio factam esse mundi creationem, quos secutus Maccrum gestasse lunam, Leonem solem. Quorum haec est ratio: In prima creatione tantus fuit humor, quod terra erat aquis circumdata, tantus vero humor sine mpo
Abbreviated transcription (Latin):
primo factus est dies. Oportebat enim
ut creature pmatũ obtineret: illa nata
que creaturam per creatorẽ. non creato¬
rem per creaturam agnoscere posset. Ye¬
cundo firmam̾tu: unde corporeus inci¬
pit mundus. Tertio species maris &

Expanded text:
primum factus est dies; oportebat enim, ut primatum creaturae obtineret illa natura, quae creaturam per creatorem, non creatorem per creaturam posset agnoscere. secundo firmamentum, unde corporeus incipit mundus. tertio species maris et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum calce et cemento cõmixtũ¬
tibus ⁊ t̾re feruentes sunt et fon¬
tes crebri. qui non essent: si nõ in
napor per ĩteruenia permanans
res consili ratione ignis uehem̾tia
formate. in unã peruenint mix¬
igitur locis ⁊ regionibus nõ eade
genera terre. nec lapides nascun¬
tur: s non nulla terrena sunt: alia
sabulosa. Item q glarcosa: aliis lo¬

Expanded text:
 cum calce et caemento tibus et terrae ferventes sunt et fontes crebri, qui non essent, si non in vapor per intervenia permanans res consimili ratione ignis vehementia foratae in unam pervenerint mixibus locis et regionibus non eadem genera terrae nec lapides nascuntur, sed nonnulla sunt terrena, alia sabulosa itemque glareosa, aliis lo
Abbreviated transcription (Latin):
Mox ꝙ tunditur cum ficu et adipe
suillo: duplici liniamẽto. Que res
õĩum tenacissima existit: duricia¬
q laprdis antecedit. Qd̾ autem mal¬
thatur. ante oleo perfricatur. Actor¬

Expanded text:
mox tunditur cum adipe suillo et fico, duplici lenimento. quae res omnium tenacissima et duritiam lapidis antecedens. quod malthatur, oleo perfricatur ant
Abbreviated transcription (Latin):
lapite: squamamq talem here. egi
pspo madidis statim utendum est.
qr celertime siccatur: tum rursus
tunditur. et in farinam resolui patit᷑.
Tipsi huius uel albariis sigillis edi¬
ficior atq coronis est gratissimus.
Exemplum illustre gaium. ꝓtuleũ
augusti cesaris familiarem in maxi

Expanded text:
amamve talem habente. 183 gypso madido statim utendum est, quoniam celerrime coit; tamen rursus tundi se et in farinam resolvi patitur. usus gypsi in albariis, sigillis aedificiorum et coronis gratissimus. exemplum inlustre est, C. Proculeium, Augusti Caesaris familia
Abbreviated transcription (Latin):
cognitione succrescens. ad ip̃m tandez
summi lunĩs splendorem conualescit.
et fit qd̾ in pͥncipio dcm ẽ. qr unũ lum̾
ad multa illuminãda se diuidit. ut il¬
lũata omnia ad uniꝰ claritatis aspec¬
tum siłitudinẽ ꝙ reformet.xxxui. de¬

Expanded text:
agnitionem succrescens ad ipsum tandem agnitionem succrescens ad ipsum tandem summi luminis splendorem contemplandum convalescit; et fit, quod in principio dictum est, quia unum lumen et ad multa illuminanda se dividit, ut illuminata omnia ad unius claritatis aspectum similitudinemque reformet. P
Abbreviated transcription (Latin):
multis unũ facit. Et ita restituens et
reformans nos conu̾tit: qui prius dis¬
silitudine fiumꝰ ausi. multitudine duisi
prauitate peru̾si. Conutit dico ad congͥ¬
gantis patris unitatẽ: et deificam sim¬
plicitatẽ. Lux enĩ patris inuisibilis ĩ
se. ꝓcedens in nos: et exiens ĩ manifesta¬
tionemuacuos inuenit et inanes a uo
bono. et infundens se nobis. replet nos
secundũ umiuscuiꝰq nr̃m u̾tutem et ca¬
pacitatem. et cum repleu̾it nos cõu̾tit.
ut non dissideamꝰ a patre: sed ĩ eadem
sili̾tudine et ymagine respiciamus ad
uinũ enĩ lum̾ pͥmũ in angelicã natu¬
ram descendit. et ab ip̃a reuelationibꝰ
et demonstrationibꝰ diuinis. et misti¬
ca sacri eloqͥr narratione ad nostrã usq
humana eisdem rursum gradibꝰ ad su¬
perna conscendẽs. sacra diuini eloquis
inspectione celestia secreta. et eã que ẽ
ĩ angelis diuine claritatis illiũationẽ
perpendit. ex qua paulatĩ in ĩuisibiliũ

Expanded text:
multis unum facit, et ita restituens, et multis unum facit, et ita restituens, et reformans convertit nos, qui prius dissimilitudine fuimus aversi, multitudine diversi, pravitate perversi. Convertit dico ad congregantis Patris unitatem, et deificam simplicitatem. Lux enim Patris invisibilis in se, procedens in nos, et exiens ad manifestationem vacuos invenit, et inanes a vero bono; et infundens se nobis replet nos secundum uniuscujusque nostrum virtutem et capacitatem; et cum repleverit, convertit nos, ut non dissideamus a Patre, sed in eadem similitudine et imagine respiciamus ad vinum enim lumen primum in angelicam naturam descendit, et ab ipsa revelationibus, et demonstrationibus divinis, et mystica sacri eloquii narratione ad nostram usquehumana eisdem rursum gradibus ad superna conscendens, sacra divini eloquii inspectione coelestia secreta, et eam, quae in angelis est, divinae claritatis illuminationem perpendit: ex qua paulatim in invisibilium
Abbreviated transcription (Latin):
mina sunt. que a patre luminũ descẽdt̃.
quos descenduĩt ip̃i liũa fiunt. Nam nͦ
pater luminis aliud gignere potuit ꝙͣ¬
qd̾ ip̃e est: nec susceptor luĩs aliud ꝙ̃ lu¬
Ed et omĩs patre moto manifestatio¬
nis luminu ꝓcessio. in nos optime
et large ꝓueniens: iterum ut unifica uir¬
tus restituens nos replet et conuertit ad
congregantis pr̃is unitatẽ. et deificam sĩ¬
plicitatem. Motus patris. est affectus pa
terne benignitatis. Sola enĩ benignita
nos colligens. nõ se euacuans.s nos re¬
per nos. primũ nobis. post hec aliis ex
nobis. Et omĩs ista luminũ manifesta¬
tionis ꝓcessio.i. per quã luĩa manifestã¬
tur. nõ enĩ manifestarẽtur nͥ procederẽt.
operatur .s. qd replet nos: nõ utiq alio ꝙ̃
se ip̃o. ex eo ꝙ replet iterum restituens re¬
parando: sicut pͥus constituit creando.
restituit .s. ut pote unifica uirtus: que
dispersa colligit. diuisa cõponit. et ex

Expanded text:
mina sunt, quae a Patre luminum descendunt; mina sunt, quae a Patre luminum descendunt; quos descendunt ipsi lumina fiunt; quia nec Pater luminis alium gignere potuit quam ipse est, nec susceptor luminis aliud quam lued et omnis Patre moto manifestationis uminum processio, in et large proveniens, iterum ut unifica virtus restituens nos replet, et convertit ad congregantis Patris unitatem, et deificam simplicitatem. » Motus Patris, affectus est paternae benignitatis; sola enim benignitatnos colligens; non se evacuans, sed nos reper nos. Primum nobis, post hoc aliis ex nobis, et omnis ista processio manifestationis luminum, id est per quam lumina manifestantur non enim manifestarentur, nisi procederent operatur, videlicet quod replet nos, non utique alio quam seipsa ex eo quod replet, iterum restituens reparando, sicut poenis constituit creando, restituit scilicet utpote unifica virtus, quae dispersa colligit; diversa componit, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
Omne enĩbonũ qd̃ dono creatoris crea¬
Descendit etiam: qr a perfecta et cõsũma¬
ta plenitudine. in eam que ex parte est
participatio se diuidit. ita tam ut nec de¬
scendens seruiat: nec diuisum dechescat.
sed manens in se qd̾ est. ⁊ in eo a quo ue¬
nit qntum est. eis ad quos uenit se p̾bet:
et hoc ꝙ ẽẽ incipiũt. et qnͣtum esse in eo
qd̾ sunt meruerũt. Ita ab uno bono oĩa
bona: et in uno bono oĩa bona sunt. Hoc
quit a se: nec tam̾ illuminat. nͥ illa tantũ
que creauit ad se: et formauit scd̾m se.
Illa enĩ sola lumen capiunt. que luce pos¬
sunt ex liũe. que lum̾ ueniens sibi nõ
dissilia inuenit. ⁊ ĩfusum ad maiorem
sui siłitudinẽ et ymaginẽ perfectiorẽ extol¬
onalis tantum creature celsitudinẽ con¬
tingunt. que sola sublimis facta est. pͥmo
dum conderetur adymaginẽ. ⁊ postea dũ
glorificaretur perfecta est: quodã modo
consilis et coequalis et coeqͣlis ad sũma.
xlam ip̃a data optima ⁊ dona perfecta lu¬

Expanded text:
omne bonum, quod dono Creatoris creaDescendit etiam, quia a perfecta et consummata plenitudine in eam, quae ex parte est, participationem se dividit. Ita tamen, quod nec descendens serviat, nec divisum decrescat; sed manens in se quod est, et in eo, a quo venit, quantum est eis, ad quos venit se praebet, et hoc quod esse accipiunt, et quantum esse in eo quod sunt, meruerunt. Ita ab uno bono omnia bona sunt; et in uno bono omnia bona sunt; et quit a se; nec tamen illuminat nisi ea tantum quae creavit ad se et formavit secundum se. Illa enim sola lumen capiunt, quae lucere possunt ex lumine, quae lumen veniens, sibi non dissimilia invenit; et infusum ad majorem sui similitudinem et imaginem exteriorem onalis tantum creaturae celsitudinem contingunt, quae sola sublimis facta est. Primum dum concederetur optima; et postea dum glorificaretur, perfecta est, quodammodo consimilis, et coaequalis ad summa. Nam ipsa data optima, et dona perfecta lu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ad uoluntatem pertinuit me¬
ruerunt. Iusticia tribuẽte acceperunt.
et de illo qd hebant in uera securitate.
permanser. Quappt̾ adeo ꝓuecti sunt. ut¬
nec iam uideant qͥd plus uelle possint.
et ideo peccare neq̾unt. Illi uero angeli
qui maluerunt illud plus qd̾ nond̾ ds̾
illis dare uolebat. quã stare in iusticia in
qua facti erant: eadẽ iusticia iudicante.
⁊ illd̃ ꝓpt̾ qd̾ illã contempser̃ nequaquã
obtimier. et ꝙ tenebant bonũ amiserũt.
Sic ergo distincti sunt angeli. ut adherẽ¬
tes iusticie nullũ bonum uelle possint
quo non gaudeant. et deserentes illam
nullum uelle queant quo nõ careant.

Expanded text:
ntum ad voluntatem pertinuit, perdiderunt; justitia retribuente, acceperunt et de illo, quod habebant, in vera securitate permanserunt. Quapropter adeo sunt provectnec jam videant quid plus velle possint: et propter hoc peccare nequeunt. Illi vero angeli qui maluerunt illud plus, quod nondum Deus illis dare volebat, quam stare in justitia, in qua facti erant, eadem justitia judicante, et illud propter quod illam contempserunt nequaquam obtinuerunt; et quod tenebant bonum amiserunt. Sic ergo distincti sunt angeli, ut adhaerentes justitiae nullum velle bonum possint, quo non 65 gaudeant; et deserentes illam, nullum velle queant, quo non careant.
Abbreviated transcription (Latin):
nodos alt̾no sꝑ inguine. ut alt̾um ad
dexteram fiat. Alterum uͦ geniculo sr̃io
re ableua. per uices inde exeunt aliqͣ̃n
sior ꝙ genicuł: breuibꝰ ĩternodiis.
est ei carthilaginis et carnis. et aliꝰ ꝙ̃
ore ligno et tenui foramine. quẽ totũ
fungosa repleuit medula. alius breui¬
or. alius ꝓcerrior. exilior. crassior. et
fruticosissimꝰ qui uocat᷑ douax. ñ nisuĩ
aqͣticis natus. Qm̃ et hec diffrã est mł¬
tum p̾lata. harũdini que ĩsiccis ꝓue¬
nit. suũ genus est sagittario calamo:
una parte densiora. quales ĩ totũ gig¬
harunto non excelsitate nascens: sed
Iuxͣ t̾ram fruticis. modo se spargens sua¬
uissima ĩ teneritate aĩalibo: et uocatur

Expanded text:
nodos alterno semper inguine, ut alterum a dextera fiat, alterum superiore geniculo ab laeva per vices. inde exeunt aliquando siorque geniculis, brevibus internodiis, est ei cartilaginis atque carnis. Orchomenio ore ligno et tenui foramine. hunc totum fungosa replet medulla. alius brevior, alius procerior, exilior crassiorque. fruticosissimus, qui vocatur donax, non nisi in aquaticis natus, quoniam et haec differentia est, multum praelata harundine quae in siccis proveniat. suum genus sagittario calamo, ima parte densiora, quales in totum cirharundo, non in excelsitatem nascens, sed iuxta terram fruticis modo se spargens, suavissima in teneritate animalibus. vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
razi. ubi sͣ. Argentum est corpꝰ
mundum et decorum circa aurum:
⁊ est ex sectione lune. cuius nõ est
complementu in lumine suo et
uirtute sua: sed solis. Sic est locuꝰ
argenti. apud aurum: huius nͥa:
frigroa est et humida. Corrumpit᷑.
in terra et igne: et sapor eius est ad
acetositatem decliuis et sulphura
quidem ⁊ plumbũ ⁊ stagnu ini¬
mica sunt ei. ab ip̃is eĩ leditur. et
ab igne minuitur. Est autem oĩ¬
um corporum ꝓpinquiꝰ ad auru.
qm̃ ocultum auri. manifestu est
argenti et econũso. auiscẽna in li¬
qd̾ fit de lapidie per magisterium
alleimie: et illud qd̾ fit per uim me¬
dicine. scilicet de solo merturio et
ere per botum barbatum. Sed est
melius de nrõ lapide. est autem
argenti in t̾ra frigida et humida:
fit q de argento uiuo multo.⁊ de
pauco sulphure. Et naturale qͥd
frigious est ꝙͣ petrale: petrale u̾o
ꝙͣ illud qd̾ fit cum medicinis. Ex

Expanded text:
alibus Argentum est corpus mundum et decorum citra aurum et est ex sectione lune, cuius non est complementum in lumine suo et virtute sua, sed solis; sic est locus argenti apud aurum. Huius natura frigida est et humida, corrumpitur in terra et igne et sapor eius ad acetositatem declivis est. Sulphura quidem et plumbum et stannum inimica sunt ei, ab ipsis enim leditur et ab igne minuitur. Est autem omnium corporum propinquius ad aurum; quoniam occultum auri manifestum est argenti et econverso . Avicenna De an id est, quod fit de lapide per magisterium alchimie; et illud quod per vim medicine, scilicet de solo mercurio et ere per botum barbatum, alias boratum. Sed est melius de nostro lapide. Est autem argenti natura frigida et humida, fitque de argento vivo multo et pauco sulphure; et naturale quidem frigidius est, quam petrale; petrale vero quam illud quod fit cum medicinis . De
Abbreviated transcription (Latin):
lum t̾re uocant. et quatuor eius
genera seruant. unum tuberibus
radix. rotundis folus: rat̾ maluam
et hed̾am nigrioribi ac mollioriba
alterum mascula radie longo.iiii.
digitoꝵ longitudine. baculi crassi¬
tudine. dertium uero longissime.
renuitatis. uitis nouelle. cuius sit
caulibus paruis. flore pͥurri. baci¬
las ferunt paruas. ut in cappari.
dicta. radicis dense capillamentis.
um medicatus est c̃or. s oblonge
radici tenuioriq gracior. Carnosi .n.
est corricis Unguentis quoq conue¬
niens nardinis. locis nascuntur pĩ¬
datur pontica.⁊ in quolz genere q̃ca¬
ponderosissima. Medicinis aptior ẽ¬
Conceptu ad mota uulneris ĩ carne
piscatores campanie. radicem illã
que rotunua est uorant uenenum
calce: in mari sparsere. oira cupuĩ¬

Expanded text:
lum terrae vocant et quattuor genera eius servant: unum tuberibus radicis rotundis, foliis inter mlvam et hederam, nigrioribus mollioribusque, alterum masculae, radice longa, IIII digitorum longitudine, baculi crassitudine, tertium longissimae, tenuitate vitis novellae, cuius sit caulibus parvis, flore purpureo. ferunt bacula parvas, ut cappari.dicta, densis radicis capillamentis, um medicatus, sed oblongae radici tenuiorique gratior; carnosi enim est corticis, unguentis quoque nardinis conveniens. nascuntur pindatur Pontica et in quocumque genere ponderosissima quaeque, medicinis aptior conceptu admota vulvis in carne 98 piscatores Campaniae radicem eam, quae rotunda est, venenum calce in mare sparsere. advola
Abbreviated transcription (Latin):
argentum bene politum inter omĩa me¬
talla melius est speculu. qr in colore ma¬
gis accedit ad chyaphanum. Porro stagnũ¬
mixto. Propt̾ hoc in suꝑficiebꝰ eorum sꝑ
remanent partes obscure terrestres:

Expanded text:
 metalla argentum bene politum est melius speculum, quia hoc in colore magis accedit ad diaphanum et habet propter hoc in superficiebus eorum semper remanent partes obscurae terrestres
Abbreviated transcription (Latin):
spetula. huiusmodi enĩ omnia gene¬
rantur et sulphure et argento uiuo
argentum enĩ uiũ fit et᷑ subtili aq̃o
et ĩflãmans. tuc fit aurũ. Qd̾ in suꝑ¬
ficie polita ꝓpt̾ subtile aqueũ ac medi¬
um receptiuu est refletriuu. et ꝓpt̾
subtile terreum est t̾minatiuum. ac sic
to ꝓpt̾ easdem causas: hoc solum excep¬
to ꝙ calidum in ip̃o non ẽ adeo bene cõ
in auro. Et etiam ꝙ aurum magis se
magis colorem argenti uiui. In utroq
Cuprum autem depuratum: est ex
sulphure quidem puro et argẽto uiuo
minus puro. bene cõmixtis. Propt̾ hoc
et humiditas eius uiscosa nõ est ab¬
hoc efficitur quidem speculum: s ma¬
gis obscurum scd̾m quid: ac scdm quĩt
ꝙ est ex partibus grossis terreis. magis
est umbrosum. et sic minus receptiũi.

Expanded text:
specula. Huiusmodi enim omnia generantur ex sulphure et argento vivo. Argentum autem vivum fit ex subtili aqueo et inflammans , tunc fit aurum, quod in superficie polita propter subtile aqueum est radii receptivum et reflexivum , et propter subtile terreum est terminativum, et sic to propter easdem causas praeter hoc solum quod calidum in ipso non est adeo bene commin auro. Et quia aurum magis seqagis colorem argenti vivi, in utroque t reflexivum. Cuprum autem depuratum est ex sulphure quidem puro et argento vivo minus puro, et bene commixtis, et propter hoc est so efficitur quidem speculum, sed magis obscurum secundum quid et  quod est ex partibus grossis terreis, magis est umbrosum, et sic minus receptivum.
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Imus eius uiscera: et ĩ sede in¬
anium opes querimus. tãꝙͣ illa pa¬
sa est medicina:. Quãꝙͣ et hoc scilz¬
medicina sũma sui parte tribuit:
quecũꝙ ꝓsunt. Illa nos p̾munt.
illa nos ad inferos agunt. que oc¬

Expanded text:
. imus in viscera et in sede manium opes quaerimus, tamquam pasa medicina est? quamquam et hoc summa sui parte tribuit quaecumque prosunt. illa nos peremunt, illa nos ad inferos agunt, quae oc
Abbreviated transcription (Latin):
lium spacio. siciliam ab ytalia diuidenꝰ.
fabulose ĩ fame monstris. cuiꝰ hinc iñ
scilla et caripdis ostendit᷑. Scillam accole
saxuz mari ĩminens appellant: sile ce¬
lebrate forme ꝓcul uidentibꝰ. uñ et mõ¬

Expanded text:
llium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et mo
Abbreviated transcription (Latin):
combustio. Sunt qui dicunt ex cõi pla
uentur sił. plus solito a t̾ra remoti mi¬
nus de humore cõsumunt. Igitur hu¬
mor crescit qui per terras se diffundit.
fit q diluuium. Sed si unus. uł duo
motione faciunt minus. et attende

Expanded text:
t. Sunt qui dicunt ex communi eventur plus solito, a terra remoti minus de humore consumunt. Unde humor crescens per terras se diffundit fitque diluvium. Sed si unus vel duo motae faciunt minus. Et attende
Abbreviated transcription (Latin):
exortu lue maiori estu fluctus reuol
ca. et spelunce late ⁊ patentes. in qͥbꝰ
uenti de spiramine aquarũ concipi
tes t̾rarum cauernas introrsus ĩ abis¬
sum attrahũt. et ea exundante it̾u
magno ĩpetu repellunt. ¶xxii. de di
ris sit supposita contĩgit humorem
donec ad id creuerit. ꝙ nuillis littori¬
bus decentus. per terras se diffundẽs
t̾rena subm̾git. Qui cum ex siccita
paulisper crescere. humoremꝙ supe¬

Expanded text:
exortu lunae majori aestu fluctus involvca, et speluncae late patentes. In his venti de spiramine aquarum concipiutes terrarum cavernas, in abyssos abstrahunt et ea exundantes iterum magno impetu repellunt. CAP. XLIris sit supposita, contingit humorem donec ad id creverit, quod nullis litoribus detentus per terras se diffundens terrena submergit. Qui cum ex calore spaulisper crescere humoremque supe
Abbreviated transcription (Latin):
Interualla quoq mõtiũ maxĩe ymbres
recipiunt ⁊ ꝓpt̾ saluar crebritatẽ niues
ab yͣmbris arboꝵ in montiũ ibi diutius
conseruãtur. Deinde liquate per t̾re ue¬
nas percolantur: et sic ad infimas mon¬

Expanded text:
imbres et propter silvarum crebritatem nives ab umbris arborum et montium ibi diutius conservantur, deinde liquatae per terrae venas percolantur et ita perveniunt ad infimas mon
Abbreviated transcription (Latin):
etiam odor. Quitam statera iudicãt
de salubritate frustrante diligẽtia: qr
perrarũ est. ut leuior sit aliqua. Cer¬
tioᷤ autem est subtilitas inter pares.¬
ꝙ illa melior sit que celerius refrige¬

Expanded text:
xxiii 38 Quidam statera iudicant de salubritate, frustrante diligentia, quando perrarum est ut levior sit aliqua. certior subtilitas, inter pares meliorem esse quae calefiat refrige
Abbreviated transcription (Latin):
q fructus ibi collisi latratus uident᷑ expͥ¬
mere. Caripdis dicta est: eo ꝙ gnegitibꝰ
cecultis naues obsorbeat. est enĩ mare
u̾ticosum: et inde ibi laniata naufragia
ꝓfundo em̾gunt. Ter autẽ in die fluc¬
tus engit: et ter obsorbet. ⁊ lam accipit̃
aquas ut uomat: uomit ut rursus
accipit̾. Sirtes sunt harenosa ĩ mari

Expanded text:
tus videntur exprimere. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves obsorbeat; est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. Ter autem in die erigit fluctus, et ter obsorbet; nam accipit aquas ut vomat, vomit ut rursus accipiat. Syrtes sunt harenosa in mari
Abbreviated transcription (Latin):
endo e planicie campoꝵ humorẽ. Et si
que sunt aque apparentes. ex hiis qd̾
leuissimũ est tenuissimũ ex subtili sa¬
ac dure ⁊ insuaues sunt partes. ĩ fõti¬
bus campestribus relinqũtur. Itaq q̃
ex ymbribus aqua colligitur. salubrio¬
res habet u̾tutes. Multoq meliora in¬
ueniuntur. que ad septentͥonẽ aut
derint ĩ sulphurosum locũ. aut aluminosũ
uł bituminosu. Tunc enĩ ꝑmutãtur.
⁊ calide aque aut frigide odore malo ⁊
sapore ꝓfundunt fontes. xxui. de na¬

Expanded text:
endo fervens ex planitie camporum umorem, et si quae sunt aquae apparentes, ex his, quod est levissimum tenuissimumque et subtili saae duraeque et insuaves sunt partes, eae in fontibus campestribus relinquuntur. Itaque, quae ex imbribus aqua colligitur, salubriores habet virtutes, quod eligifontium, quae ad septentrionem aut derint in sulphurosum locum aut aluminosum seu bituminosum. tunc enim permutantur et aut calidae aquae aut frigidae odore malo et sapore profundunt fontes. Neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
nec optimo sapore. Sabulone quoq so¬
luto tenuis: sed inferioris loci ĩuenitur
sudoris stille exiles inueniuntur: que
ex ybernis tempestatibꝰ collecte. ĩ spissis
et solidis locis subsidunt. et optimum¬
heñt saporem. Glaree u̾o mediocres: ⁊¬
egregia suauitate. Item sabulone mas¬
copiose et bone. si nõ per int̾uenia dila¬
bantur et liquescant. Sub radicibꝰ aũ
montanoꝵ fontiũ suauitatem. Fodia
phium ereum. uł plumbeũ. aut peluis.
et sũma fossura operiatur harũdinibꝰ
ĩ uase stille aque sudoris q fuerint: is
ͣctum nec coctũ eadem rõe ponatur. ac
silr operiatur: altero die si aquarũ ue¬
soluetur. Item lucerna oleo plena et ĩ¬
censa. si ibi siłr tecta ponatur. ac securo
die inueniatur extĩcta suꝑãtibus ali¬
mentis: aquas roem locus hebit. Uittoͣ¬

Expanded text:
it non optimo sapore. item sabulone soluto tenuis, sed inferioris loci invenietursudores et stillae exiles inveniuntur, quae ex hibernis tempestatibus collectae in spissis et solidis locis subsidunt; haec habent optimum saporem. glarea vero mediocres egregia suavitate. item sabulone masbonae et copiosae, si non per intervenia dilabantur et liquescmontanorum fontium suauitatem. Signa phium aereum aut plumbeum aut pelvis.rsum, et summa fossura operiatur harundinibusin vaso stillae sudoresque erunt, is fictum neque coctum, eadem ratione ponatur ac similiter operiatur; altero die, si aquarum vesolvetur. Item lucerna oleo plena et incensa, si ibi similiter tecta ponatur et secuto die inveniatur extincta, superantibus alimentis, aquas idem locus habebit. It
Abbreviated transcription (Latin):
gallie ciuitas fo̾tem ħt ĩsignẽ. pluri¬
mis bullis stilantent qͥ ferrugagiei¬
in fine potus intelligr̃. Pͣgat hic cor¬
ꝑa. int̾ranas febres discutit. calculorũ.
uicia. eadẽ aqua igne ad moto turbi¬
da fit. ad postremũ rubescit. lentogei
fontes interputeolos ⁊ neapolim: u

Expanded text:
Galliae fontem habet insignem plurimis bullis stillantem, ferrugiin fine potus intellegitur. purgat hic corpora, tertianas febres discutit, calculorum vitia. eadem aqua igne admoto turbida fit ac postremo rubescit. Leucogaei fontes inter Puteolos et Neapolim oculis et
Abbreviated transcription (Latin):
quibus loquimur suspiremꝰ: sed re¬
quia caro sumꝰ. Taceamus interĩ
de secretis celi: et ante conditoris
oculos manu pnĩe tergamꝰ macu¬
las pulu̾is nosa urim:¬

Expanded text:
quibus loquimur, sed reebemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ homos pħi uocant: quasdam m̃
mundo corpoꝵ partes. tam muni¬
tissimas ut nec uisui pateant. nec thomũ
totius mundi irrequietis motibꝰ uolita¬
re. et huc atq illuc ferri ditunt᷑: sicut
tenuissimi pulueres qui infusi per fe¬
nestras radiis solis uidentur. Exhis ⁊
gentiũ putauerunt. Sunt aũt athomi
aut ĩ corpore. ut in lapide minutissimꝰ¬

Expanded text:
philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, itotius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his agentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut i
Abbreviated transcription (Latin):
fit. Quis aut̾ nõ grauissimas aquas
credat. que ĩ cristallum coeunt: At etõ
trario est. Tenuissimus enĩ hoc eͣnit:
quas ob ip̃a tenuitatẽ facillime gelar¬
in se t̾reni h̾ns. cum ĩduruit: longio¬
ris frigoris ꝑtinatia spissatur magis ac
mag̃. donec omni aere excluso ĩ se tota
cõprimitur. et humor qui fuerat la¬

Expanded text:
. Quis non grauissimas esse aquas credat, quae in crystallum coeunt? Contra autem est: tenuissimis enim hoc euenit, quas frigus ob ipsam tenuitatem facillime gelain se terreni habens cum induruit, longioris frigoris pertinacia spissatur magis ac magis, donec omni aere excluso in se tota compressa est, et umor qui fuerat, la
Abbreviated transcription (Latin):
metlia Inter plantas et aĩala.
et tactu sentiunt ut aĩalia. Sed horii
pͥncipia sunt uapores. unde pͥus gene¬
rantur per se: plante uero pͥmo ex se¬
mintbꝰ pliruia mediante. Auscen i.¬

Expanded text:
men inter plantas et animaliaet tactu sentiunt, ut animalia. Sed horum principia sunt vapores; unde per se prius generantur, plante vero primo ex seminibus, pluvia mediante. Nutri
Abbreviated transcription (Latin):
fiũt: quibus.s. crustis inagris septa¬
efficiunt. hoc ideo ur̃ naturaliter fieri:
ꝙ in locis et ea terra quibus nascitur
suctus subest coaguli nͣture siłis. Dein
egreditur: a solis et aeris calore conge
uidetur. Seneta libro .uiiͦ. puteolanꝰ¬

Expanded text:
iunt his crustis in agris saepta. hoc autem ita videtur naturaliter fieri, quod in îs locis et ea terra, quibus is nascitur, sucus subest coaguli naturae similis; deerram, a solis et aeris calore cogitur videtur.