comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt nulla menia nichilxisꝙ siu uidet. ĩ diem rapto uiuit.
rtem uix tertiam ex̾citꝰ eius ht̃ quem hibeꝵ amne traient. plures.
ꝙͣ ferrum absumpsit. nec his pautis iam uictus suppeditatur. Dubitas
quin sedendo eum suꝑaturi sumus qui senescat ĩ dies. Nõ cõmeat
nõ supplementĩ nõ pecuniam ht̃: quamdiu ꝓgerioni castelli apulie ĩ opis
tamꝙͣ ꝓcartaginis menib. s ne aduersus te quidem ego gloriabor .p. seruiltꝰ
itq Atilius ꝓximi consules uide quẽadmodum cum ludificati sun
una salutis est uia .l.p. quam difficilem infestamq cuics ꝙͣ sib magis
ustes facient.Idem enim tui qd̾ hostium milites uolunt Idem u
consul romanus qd̾ hannibal penus imꝑator cupit duob dutib unus
resistas oportet. resistes quide si aduersus famam rumoresq homiriũ satis
fumus stcteris. si te neq college uana gloria neq tua falsa in famia mouit¬

Expanded text:
accipiunt, nulla moenia; nihil usquam sui uidet, in diem rapto uiuit; accipiunt, nulla moenia; nihil usquam sui uidet, in diem rapto uiuit; rtem uix tertiam exercitus eius habet quem Hiberum amnem traiecit; plures fame quam ferro absumpti; nec his paucis iam uictus suppeditat. dubitas ergo quin sedendo superaturi simus eum qui senescat in dies, non commeatus, non supplementum, non pecuniam habeat? quamdiu pro Gereoni, castelli Apuliae inopis, tamquam pro Carthaginis moenibus sedet? ne aduersus te quidem de me gloriabor: Seruilius atque Atilius, proximi consules, uide quemadmodum eum ludificati sint. haec una salutis est uia, L. Paule , quam difficilem infestamque ciues tibi magis quam hostes facient. idem enim tui quod hostium milites uolent; idem Uarro consul Romanus quod Hannibal Poenus imperator cupiet. duobus ducibus unus resistas oportet. resistes autem, aduersus famam rumoresque hominum si satis firmus steteris, si te neque collegae uana gloria neque tua falsa infamia mo
Abbreviated transcription (Latin):
se denuntiat ex templo pugnauerit. aut ego rem militare belli hor
geuus hostem hunc ignoro aut nobilior alius transimeno latus nostris
cladib erit. ne gloriandi tp̃s aduersus unu ẽ ut ego ꝯtẽpnendo potus
ꝙ̃ appetendo glortam / modum excessim. s ita res se ħt̃. Una ratio belli
gerendi aduersus haumbalem est: quam ego gessi: nec euentu
docet hic. stultoꝵ iste magr̃ est. sed cadem ratio que fuit futuraq doñ
cedem matcbunt ĩnutablis est. In italia bellum gerimus ĩs
ac solo nr̃o . omĩa circa ꝑlena ciuiu ac sttioꝵ siat. armis uiris eꝗs
cõmeatib uiuant uuiabuntq. Id iam fidei dccumãtum ĩ aduersis reb nr̃is
derunt: mcliores prudentiores constantiores nos dies tꝑ̃s̃ q fac
Hanuibal cont̃ ĩ aliena ĩ hostili est terra int̾ omĩa inunica ĩ festaq
ꝓcul adomo apatria neq illi terra neq mari ẽ pax. nulle cu urbes

Expanded text:
se denuntiat, extemplo pugnauerit, aut ego rem militarem, belli hoc se denuntiat, extemplo pugnauerit, aut ego rem militarem, belli hoc genus, hostem hunc ignoro, aut nobilior alius Trasumenno locus nostris cladibus erit. nec gloriandi tempus aduersus unum est, et ego contemnendo potius quam appetendo gloriam modum excesserim; sed ita res se habet: una ratio belli gerendi aduersus Hannibalem est qua ego gessi. nec euentus modo hoc docet—stultorum iste magister est—sed eadem ratio, quae fuit futuraque donec res eaedem manebunt, immutabilis est. in Italia bellum gerimus, in sede ac solo nostro; omnia circa plena ciuium ac sociorum sunt; armis, uiris, equis, commeatibus iuuant iuuabuntque,—id iam fidei documentum in aduersis rebus nostris dederunt; meliores, prudentiores, constantiores nos tempus diesque facit. Hannibal contra in aliena, in hostili est terra inter omnia inimica infestaque, procul ab domo, ab patria; neque illi terra neque mari est pax; nullae eum urbes
Abbreviated transcription (Latin):
reciperetis. Nlunc et collegam tuu ⁊ te talem uiru iẽtuenti michi tecũ oĩs
oratio est. quem uideo nequicꝙ̃ et uirum bonu ⁊ ciue fore.si altera ꝑte
cd audicet res publica malis consilue idem ac bonis iuris et potestatis erit.
Erras eni .l. paule si tibi minus certamĩs cũ. Et C. Terrentio ꝙ̃ cũ
honnibale fuituri censes. Nescio an iufestior hic aduersarius ꝙ ille
hostis maneat. et cum illo ĩ aciẽ tantum cum har om̃ib locis ac t̃ib
certaturꝰ es. Aduersus hanmibalem logionesq cuir tois equitibus
ditib pugnan dũ tib sit. Uarro dux tuis militib te sit oppugio
ominis ctiam tibi caua adsit. G. flaminii incõria tamen ille ꝯsul
demũ et ĩ peouinciã et ad excitum cepit furere. hic prius ꝙ petẽt
uideat / aut hostem insauit. Et qui tantas iam nũc ꝓcellas prelia
factur: et ubi ex templo uerba res sequit᷑: At si hic qd̾ facturum

Expanded text:
acciperetis. nunc et collegam tuum et te talem uirum intuenti mihi tecum omnis acciperetis. nunc et collegam tuum et te talem uirum intuenti mihi tecum omnis oratio est, quem uideo nequiquam et uirum bonum et ciuem fore, si altera parte claudente re publica malis consiliis idem ac bonis iuris et potestatis erit. erras enim, L. Paule , si tibi minus certaminis cum C. Terentio quam cum Hannibale futurum censes; nescio an infestior hic aduersarius quam ille hostis maneat; cum illo in acie tantum, cum hoc omnibus locis ac temporibus certaturus es; aduersus Hannibalem legionesque eius tuis equitibus ac peditibus pugnandum tibi est, Uarro dux tuis militibus te est oppugnaturus. ominis etiam tibi causa absit C. Flamini memoria. tamen ille consul demum et in prouincia et ad exercitum coepit furere: hic, priusquam peteret am castra uideat aut hostem, insanit. et qui tantas iam nunc procellas proelfacturum et ubi extemplo res uerba sequitur? atqui si hic, quod facturum
Abbreviated transcription (Latin):
dictum m̃siid modo nuirari se ꝙ nequis dux prius ꝙ̃ aut suũ aut hostũi excitũ
lctoꝵ situm nãm regioĩs nossit. Iam nuns litatus ĩ urbe suret que sitia ẽdãi
armato forent./ et dieni quaꝵ ꝓ̃dicẽ posset. qua cum hoste signis collatis
eẽt dinicaturus. S que consilia magis res dent homĩb ꝙͣ homiñes rebus
ea ante tꝑs̃ ĩmatura nõ p̃ceptuꝵ optaret ut que caute ac consulte gesta
essent satis ꝓ ꝓspere euenirent . temeritatem p̃ter ꝙ̃ ꝙ stulta sit infelite
etiam ad id litoꝵ fiusse Id sua sponte apparebat tuta celerib ꝯsiliis p̃positur
et qũe id constantius ꝑseueraret fabuis maximus sic eum proficiscentem
allequutus fertur. Si aut collegam id ꝗd̾ malle tui simile licti emili
Haberes aut tu college tui similis ẽẽs. suꝑuacanea cẽt oratio inca
⁊lam et duo bom consules etiã me indigentes / om̃a eRe pulica fide
ur̃a faceretis et mallem nec niea uerbã aurib uestris nec ꝯsilia aĩtu

Expanded text:
t hostium exercitum locorum situm naturam regionis nosset, iam nunc togatus in urbe sciret quae sibi agenda armato forent, et diem quoque praedicere posset qua cum hoste signis conlatis esset dimicaturus: se, quae consilia magis res dent hominibus quam homines rebus, ea ante tempus immatura non praecepturum; optare ut quae caute ac consulte gesta essent satis prospere euenirent; temeritatem, praeterquam quod stulta sit, infelicem etiam ad id locorum fuisse. et sua sponte apparebat tuta celeribus consiliis praepositurum, et, quo id constantius perseueraret, Q. Fabius Maximus sic eum proficiscentem adlocutus fertur. 'si aut collegam, id quod mallem, tui similem, L. Aemili , haberes aut tu collegae tui esses similis, superuacanea esset oratio mea; nam et duo boni consules, etiam me indicente, omnia e re publica fide uestra faceretis, et mali nec mea uerba auribus uestris nec consilia animis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃siderent relicti. Dictator ẽxcitu consulis accepto a fuluo flacro legato ꝑ agrũ
oratis ad hostem ducit. nullo loco nsi quantu nocessitas cgeret fortue se
cõmissurus. quo pͥmum die haud pcul arpis ĩ conspectu hostiu posuit castra milla
nora faeta auci renus cducẽt in attem copiamꝙ pugnandi faccet. Sed ubi quieta õa
abtido hostes/ nec castra ullo tumultu mota uidet pcre pans squide ⁊ ea us ⁊ aueta otas¬

Expanded text:
praesiderent relicti. dictator exercitu consulis accepto a Fuluio Flacco legato per agrum praesiderent relicti. dictator exercitu consulis accepto a Fuluio Flacco legato per agrum exploratis ad hostem ducit, nullo loco, nisi quantum necessitas cogeret, fortunae se commissurus. quo primum die haud procul Arpis in conspectu hostium posuit castra, nulla mora facta quin Poenus educeret in aciem copiamque pugnandi faceret. sed ubi quieta omnia apud hostes nec castra ullo tumultu mota uidet, increpans quidem uictos tandem
Abbreviated transcription (Latin):
laminia ꝓfectus obuiam consuli ex̾cituiq. cum adtiberim circa ecricul
consuli nuntiaret ut sine lictorib ad dictatore uenirẽt. qui dum dicto paruiss
cungressusq eoꝵ ingentem speciem dictature apud ciues scciosq uetustate iam
oblites eius imperii fecisset. littere ab urbe allate sunt naues onerarias cõmeatũ
ab hostia ĩ hisẜania ad ex̾citum portantes a classe punica circa portum compsanũ
captas este. Itaq extemplo consul hostiam ꝓficisci iussus nauibq que ad urbe
nana aut hostie essent completis milite ac naualib sociis ꝑsequi hos
classem ac litora italie tutari. Magna uis hyiũ conscripta romẽ erat. libertini
ctia quib liberi essent ita etas militaris ĩ uerba iurauerant. Ex hoc urbano
extitu qui minores quinq et triginta annis erant ĩ nauib inpositi alii ut urbi

Expanded text:
, ipse uia Flaminia profectus obuiam consuli exercituque, cum ad Tiberim circa Ocriculum , ipse uia Flaminia profectus obuiam consuli exercituque, cum ad Tiberim circa Ocriculum consuli nuntiaret ut sine lictoribus ad dictatorem ueniret. qui cum dicto paruisset congressusque eorum ingentem speciem dictaturae apud ciues sociosque uetustate iam prope oblitos eius imperii fecisset, litterae ab urbe allatae sunt naues onerarias commeatum ab Ostia in Hispaniam ad exercitum portantes a classe Punica circa portum Cosanum captas esse. itaque extemplo consul Ostiam proficisci iussus nauibusque quae ad urbem Romanam aut Ostiae essent completis milite ac naualibus sociis persequi hostium classem ac litora Italiae tutari. magna uis hominum conscripta Romae erat; libertini etiam, quibus liberi essent et aetas militaris, in uerba iurauerant. ex hoc urbano exercitu, qui minores quinque et triginta annis erant, in naues impositi, alii ut urbi
Abbreviated transcription (Latin):
ac ueste Sextum Mercurio ac Cereri. Tum edes uote ueneri ericine. Edemq fabiꝰ
maximus dictator uouit qr ita ex fatalib libris edictum erat: ut is uoueret
ruus maximu imperiu ĩ cuutate esset. Menti edem Acilius p̃tor uouit. Ita
rob diuinis ꝑactis. tum de bello deq republica dictator rettulit. quib quot ue
legionib uictori hosti obiuam eundun esset patres censerent. Decretum ut a
Gñ. seruilio consule excitum aciperet. scriberet p̃terea ex ciuub striisq quãtu.
equitum ac peditum iuderet᷑. Cetera omĩa ageret faceretq ut e republica ducẽ
Eabius duas legiones se adiecturum ad seruili anu ex̾citum duxit iis ꝑ magr̃m
equitu scriptis Tibur diem ad conueniendu edixit. edictaꝵ ꝓposito ut quibus
hanubal esset tectis prius iñcensis ac frugib cõruptis necuiꝰ copia eẽt. ip̃e

Expanded text:
Uolcano ac Uestae, sextum Mercurio et Cereri. tum aedes uotae. Ueneri Erycinae aedem Q. Fabius Uolcano ac Uestae, sextum Mercurio et Cereri. tum aedes uotae. Ueneri Erycinae aedem Q. Fabius Maximus dictator uouit, quia ita ex fatalibus libris editum erat ut is uoueret cuius maximum imperium in ciuitate esset; Menti aedem T. Otacilius praetor uouit. ita rebus diuinis peractis, tum de bello reque de publica dictator rettulit quibus quotue legionibus uictori hosti obuiam eundum esse patres censerent. decretum ut ab Cn. Seruilio consule exercitum acciperet; scriberet praeterea ex ciuibus sociisque quantum equitum ac peditum uideretur; cetera omnia ageret faceretque ut e re publica duceret. Fabius duas legiones se adiecturum ad Seruilianum exercitum dixit. iis per magistrum equitum scriptis Tibur diem ad conueniendum edixit. edictoque proposito ut, quibus Hannibal esset tectis prius incensis ac frugibus corruptis ne cuius rei copia esset
Abbreviated transcription (Latin):
quiaq egt uolet. fatito quomodo faxi ꝓbe factum estote Etdinorstuen e fieri
qpadebit ꝓ fanu esto. neq scelus csto si quis rumpet mdetieuetun ceuts geati
srauo estopsianis depset ne ropulo scelus esto ne ue cui deptum erit. Sratr
Sin faeit instiens ꝓte factum esto si nate siue luce si seruus siue libert repuuo
pte fatum esto si ante id ea senatus ppłusq iusserit fieri ac faxit᷑ eo ropulus
polutus liter esto. Eiusdem rei caua ludi magni uoti eris cẽ xxui muͥlibus
uotis rite nuincupatis supplicatio edicta. supplicatumq coniũgib regum ac libeas
No srbana multitudo tantum ẜ agrestium etiam quos ĩ aliqua sua fortuna pnͣ
q contuigebat Curatum lectisterniu ꝑ triduu habitum ꝑ decemͣ uris sacrono
durantib ⁊ pluiunaria ĩ coms pectu fuerunt Ioui et Iunoni unu alteru neptuno
minerue ⁊ tertium marti et ueneri quartum Apollini et dyanẽ quintũ

Expanded text:
quaque lege uolet facito; quo modo faxit probe factum esto. si id moritur quod fieri quaque lege uolet facito; quo modo faxit probe factum esto. si id moritur quod fieri oportebit, profanum esto, neque scelus esto. si quis rumpet occidetue insciens, ne fraus esto. si quis clepsit, ne populo scelus esto neue cui cleptum erit. si atro die faxit insciens, probe factum esto. si nocte siue luce, si seruus siue liber faxit, probe factum esto. si antidea senatus populusque iusserit fieri ac faxitur, eo populus solutus liber esto.' eiusdem rei causa ludi magni uoti aeris trecentis uotis rite nuncupatis supplicatio edicta; supplicatumque iere cum coniugibus ac liberis non urbana multitudo tantum sed agrestium etiam, quos in aliqua sua fortuna publica quoque contingebat cura. tum lectisternium per triduum habitum decemuiris sacrorum curantibus: sex puluinaria in conspectu fuerunt, Ioui ac Iunoni unum, alterum Neptuno ac Mineruae, tertium Marti ac Ueneri, quartum Apollini ac Dianae, quintum
Abbreviated transcription (Latin):
iiberentur qui in spectis fatalib libris rettulerũt prĩb ꝙ ciur bellicã
uotum martiforet id nõrite factum deintegro atq amplene ẜ essedũ
esst e ioni luds nggños et edes ueneri ericine ac Menti uouendas ese
et suplicationem iectisternũq haben dum et ueri saccu uouendũ. sati
fellatum ꝓspere esset resq publica ĩ eodem quo ante bellu fuuisset statu
ꝑmãsisset᷑. Senatus quonia fabium belli aura atupatura esset. aE.
emilium p̃tore ex collegio pontificu smĩa gm̃i ea ut mature siantife
curare mbet. His senatus consulto ꝑfectis . L. Cornelus lentulus põtifex
maximus consulente collegio p̃toꝵ oñi pͥmũ ppłm con sulendu de uer
sacro censet in iissu ppłi uoneri non posse Ragatus ĩ hec uerba ꝓpłus¬
pfana erunt Iori fieri ex qua die senatus pplusq iusserit quĩ faciet qũ solet

Expanded text:
iuberentur. qui inspectis fatalibus libris rettulerunt patribus, quod eius belli causa iuberentur. qui inspectis fatalibus libris rettulerunt patribus, quod eius belli causa uotum Marti foret, id non rite factum de integro atque amplius faciundum esse, et Ioui ludos magnos et aedes Ueneri Erycinae ac Menti uouendas esse, et supplicationem lectisterniumque habendum, et uer sacrum uouendum si bellatum prospere esset resque publica in eodem quo ante bellum fuisset statu permansisset. senatus, quoniam Fabium belli cura occupatura esset, M. Aemilium praetorem, ex collegii pontificum sententia omnia ea ut mature fiant, curare iubet. his senatus consultis perfectis, L. Cornelius Lentulus pontifex maximus consulente collegium praetore omnium primum populum consulendum de uere sacro censet: iniussu populi uoueri non posse. rogatus in haec uerba popprofana erunt Ioui fieri, ex qua die senatus populusque iusserit. qui faciet, quando uolet
Abbreviated transcription (Latin):
hiberms itinerib ac palustri ua/ p̃lioq magis ad euentũ secundo ꝙ̃ leui
ac facili affectus. Ubi satis quieti datum p̃da ac populationib magis ꝙ̃¬
ccio aut requie gaudentib ꝓfectus p̃putianu adrianu agrum. Marsos
demde marructinosq et pelignos deguastat. circaq arpos ⁊ luceriam ꝓxĩas
apulie regione. Gnͣ. seruilius consul leuib p̃lus cum gallis actis et
uno opido ignobli expugnato. postq de collega et ex̾citus cede audint
iam menib patrie metuens ne abesset ĩ disocimine extremo ad urberiter
intendit. Q. fabuis maximus dictator iteꝵ quo die magr̃atum miit
uitato senatu adus orsus cum cdoriusset patres ylus uegligentia cer imoiar¬
auspitior temer itate atq inscitia peccatu a G. flaminio ec̃. queq piacula
nisi cum tetea ꝓdigia nuntiata sunt. decẽ uiri libros sibilli nos ⁊dire

Expanded text:
hibernis itineribus ac palustri uia proelioque magis ad euentum secundo quam leui hibernis itineribus ac palustri uia proelioque magis ad euentum secundo quam leui aut facili adfectus. ubi satis quietis datum praeda ac populationibus magis qotio aut requie gaudentibus, profectus Praetutianum Hadrianumque agrum, Marsos inde Marrucinosque et Paelignos deuastat circaque Arpos et Luceriam proximam Apuliae regionem. Cn. Seruilius consul leuibus proeliis cum Gallis factis et uno oppido ignobili expugnato, postquam de collegae exercitusque caede audiuit, iam moenibus patriae metuens ne abesset in discrimine extremo, ad urbem iter intendit. Q. Fabius Maximus dictator iterum quo die magistratum iniit uocato senatu, ab dis orsus, cum edocuisset patres plus neglegentia caerimoniarum quam temeritate atque inscitia peccatum a C. Flaminio consule esse quaequnisi cum taetra prodigia nuntiata sunt, decemuiri libros Sibyllinos adire
Abbreviated transcription (Latin):
consul aberat a quo uno dici posse uidebat᷑ nec ꝑ ampata armis punuls
italiam facile erat. ut nunctiu aut litteras micti nec dictatore populus
creare pot̾at: qd̾ numꝙͣ ante eam diem factum erat dictatorem populus
creauit. Q fabium in aximũ. et magrũm equitu. M. Rufum minubiũ
Hiisq negotium ab senatu datum ut muros turresq urbis bis firmarent
et p̃sidia disponerent quib lais uideret᷑ pontesq rescinderent fluminum¬
ac cum penatib ꝓ urbe dimicandu esse quando italia tueri nequissent dec¬
annibal interii recto itinere ꝑ umbriam usq ad spoletum uenit. Inde cũ
coniectans ex unuus. colonie haud minime ꝓspere temptate uirib quant a
moles romane urbis esset in agrum picenu aduertit iter non copia
solum om̃is gñis frugum habundante sed refertu p̃da quam effusel
auideq gentes rapiebant. Ibi ꝑ dies aliquot statua hĩta refectusq yules

Expanded text:
consul aberat, a quo uno dici posse uidebatur, nec per occupatam armis Punicis consul aberat, a quo uno dici posse uidebatur, nec per occupatam armis Punicis Italiam facile erat aut nuntium aut litteras mitti nec dictatorem populus creare poterat, quod nunquam ante eam diem factum erat, dictatorem populus creauit Q. Fabium Maximum et magistrum equitum M. Minucium Rufum ; iisque negotium ab senatu datum, ut muros turresque urbis firmarent et praesidia disponerent, quibus locis uideretur, pontesque rescinderent fluminum: pro urbe dimicandum esse ac penatibus quando Italiam tueri nequissent. Hannibal recto itinere per Umbriam usque ad Spoletium uenit. inde, cum coniectans ex unius coloniae minus prospere temptatae uiribus quanta moles Romanae urbis esset, in agrum Picenum auertit iter, non copia solum omnis generis frugum abundantem sed refertum praeda, quam effuse auidi atque egentes rapiebant. ibi per dies aliquot statiua habita refectusque miles
Abbreviated transcription (Latin):
quona duce aut quib copiis resisti uictorib penis posset. priusꝙͣ satis certa
nsilia eẽtit. repens alia nuntiat᷑ cdades. quatuormillia equitũ. tũ.
centonis ꝓretore missa a̾collega a seruilio consule ĩ umbriã quo post pugnã
ad transimenum auditam aduerterant iter ab haniubale circumuenta¬
cius rci fama uarie homines affecit. pars ampatis maiore egritudine animis
leuem ex comparatione priorum ducere recentem equitum iacturam. pars nõ
id qd̾ acciderat per se existimare: sed ut ĩ affecto corpore quãius leus causa
magis ꝙͣ ualitudo grauior sentiretur. Ita tum cꝗre et affecte ciuitati quãdctũꝙ
aduersi inciderit / non reꝵ magnitudie s ed uirib extenuatis que nichil
d̾ aggrauaret pati possent extimandũ ẽẽ. Itaq ad remedim iam di
desideratum nec adhibitum dictatorem dicendu ciuutas confugit. Et qrt̾

Expanded text:
quonam duce aut quibus copiis resisti uictoribus Poenis posset. priusquam satis certa quonam duce aut quibus copiis resisti uictoribus Poenis posset. priusquam satis certa consilia essent, repens alia nuntiatur clades, quattuor milia equitum cum C. Centenio propraetore missa ad collegam ab Seruilio consule in Umbria, quo post pugnam ad Trasumennum auditam auerterant iter, ab Hannibale circumuentaeius rei fama uarie homines adfecit. pars occupatis maiore aegritudine animis leuem ex comparatione priorum ducere recentem equitum iacturam; pars non id quod acciderat per se aestimare sed, ut in adfecto corpore quamuis leuis causa magis quam <in> ualido grauior sentiretur, ita tum aegrae et adfectae ciuitati quodcumque aduersi inciderit, non rerum magnitudine sed uiribus extenuatis, quae nihil quod adgrauaret pati possent, aestimandum esse. itaque ad remedium iam diu neque desideratum nec adhibitum, dictatorem dicendum, ciuitas confugit; et quia et
Abbreviated transcription (Latin):
sparsos. aut captos ab hoste. quot ĩ casus ex̾citus uicti fuerant. tot ĩ curas
speret aut timeat. Postero die ac deiceps aliquot dichi ad portas qͦ maior
mulieꝵ ꝙͣ uiroꝵ multitudo stetit aut suoꝵ alique aut nũctiu de iis opperiẽs
circum fundebant᷑ obiuiis sciscitantes/ neq auelli utiq anotis priusꝙͣ ordĩe
omĩa ꝙ inquisissent poterant. Inde uaries uultus difgredientiu a nuntiis
ẽs ut cuiq leta aut tristia nuntiabantur gratulantesq aut consolan
redeuntib domos circumfusos. Feminaꝵ ẜcipue et gaiudia insigma erant
et luctus. una ĩ ip̃a porta sospite filio repente allato ĩ conspectu eiꝰ expirassi
ferunt. Ateram cui mors filii falso nũtiata erat mesta sedente domi ad
primum conspectum redeiuntis filii gaudio uimio exanimata. Senatũ p̃tores
ꝑ dics aliquot ab ortu usq ad atidente solem ĩ curia retinent. ꝯsultantes

Expanded text:
sparsos aut captos ab hoste. quot casus exercitus uicti fuerant, tot in curas sparsos aut captos ab hoste. quot casus exercitus uicti fuerant, tot in curas speret aut timeat. postero ac deinceps aliquot diebus ad portas maior prope mulierum quam uirorum multitudo stetit, aut suorum aliquem aut nuntios de iis opperiens; circumfundebanturque obuiis sciscitantes neque auelli, utique ab notis, priusquam ordine omnia inquisissent, poterant. inde uarios uoltus digredientium ab nuntiis cerneres, ut cuique laeta aut tristia nuntiabantur, gratulantesque aut consolantes redeuntibus domos circumfusos. feminarum praecipue et gaudia insignia erant et luctus. unam in ipsa porta sospiti filio repente oblatam in complexu eius exspirasse ferunt; alteram, cui mors filii falso nuntiata erat, maestam sedentem domi, ad primum conspectum redeuntis filii gaudio nimio exanimatam. senatum praetores per dies aliquot ab orto usque ad occidentem solem in curia retinent, consultantes
Abbreviated transcription (Latin):
isce belli potissimu autore habui. Hannibal captuoꝵ qui latiui no
essent sme p̃tio dimissis romanis ĩ uincula datis. segregata ex hostiũ coacͥuatoꝵ
cunuilis corpora eoꝵ cum sepeliri iussisset Flamitui quos corpus funeis causa
magna cum cura inquisitum nõ ipuenit. Rome ad primu nũtiu cladis
eius aun ingenti terrore ac tumultu concursus ĩ forum ppłi est factus.
matrone uage ꝑ uias/ que repens cdades allata que ue fortuna ẽẽt ex̾citꝰ
obiuos ꝑcontantur. Et cum frequẽtis contionis modo turba ĩ comitiu ⁊ ciũa
uersa mag̃ratus uocaret/ tandez haud multo ante solis acasum. A. põponiꝰ
pretor pugna inquit magna uicti sumus. Et quãꝙͣ nichil certiꝰ ex eo
auditum ẽ tamen alius ab alio impleti domos referunt. Consule cum
magna parte copiaꝵ cesum. superasse paucos aut faga passim ꝑ etruriã

Expanded text:
huiusce belli, potissimum auctorem habui. Hannibal captiuorum qui Latini nominis huiusce belli, potissimum auctorem habui. Hannibal captiuorum qui Latini nominis essent sine pretio dimissis, Romanis in uincula datis, segregata ex hostium coaceruatorum cumulis corpora suorum cum sepeliri iussisset, Flamini quoque corpus funeris causa magna cum cura inquisitum non inuenit. Romae ad primum nuntium cladis eius cum ingenti terrore ac tumultu concursus in forum populi est factus. matronae uagae per uias, quae repens clades allata quaeue fortuna exercitus esset, obuios percontantur; et cum frequentis contionis modo turba in comitium et curiam uersa magistratus uocaret, tandem haud multo ante solis occasum M. Pomponius praetor 'pugna' inquit 'magna uicti sumus'. et quamquam nihil certius ex eo auditum est, tamen alius ab alio impleti rumoribus domos referunt: consulem cum magna parte copiarum caesum; superesse paucos aut fuga passim per Etruriam
Abbreviated transcription (Latin):
inmicteretur eques sublatis partim signis ꝙͣ citatissimo poterant agmine se se
oripuerunt. Postero die cum suꝑ cetera fames etiã instaret. fidem d
Maharbale qui cam om̃ib equestrib copiis nocte consecutꝰ erat si arma
tradidissent abire cum singulis uestimentis passurum se se dederunt. Que
punica religione seruata fides ẽ ab hannibale: atq ĩ uincula om̃s ꝯiecit.
Hec est nobilis ad transimenu pugna atq iutta paucas memorata ppłi
mani clades. Quidetim millia romanoꝵ ĩ acie cesa sunt. detẽmi
sparsa fuga ꝑ omẽm etruria aduersis itinerib urbem petiere. Mille
ĩgenti hostium ĩ acie multi postea utrinq exuulnerib periere. M
çedes utrinq facta traditur abaliis/. Ego p̃ter ꝙͣ ꝙ nichil haustu ex uano
uelim. quo nimis iuelinant ferme scribentiu animi Fabiu equale tꝑib

Expanded text:
procul immitteretur eques, sublatis raptim signis quam citatissimo poterant agmine sese procul immitteretur eques, sublatis raptim signis quam citatissimo poterant agmine sese abripuerunt. postero die cum super cetera extrema fames etiam instaret, fidem dante Maharbale, qui cum omnibus equestribus copiis nocte consecutus erat, si arma tradidissent, abire cum singulis uestimentis passurum, sese dediderunt; quae Punica religione seruata fides ab Hannibale est atque in uincula omnes coniecti. haec est nobilis ad Trasumennum pugna atque inter paucas memorata populi Romani clades. quindecim milia Romanorum in acie caesa sunt; decem milia sparsa fuga per omnem Etruriam auersis itineribus urbem petiere; duo milia quingenti hostium in acie, multi postea utrimque ex uolneribus periere. multiplex caedes utrimque facta traditur ab aliis; ego praeterquam quod nihil auctum ex uano uelim, quo nimis inclinant ferme scribentium animi, Fabium, aequalem temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
pars magna ubi lotus fuge deest ꝑ prima uada paludis ĩ aquã ꝓgressi
quo ad caprtib et humeris extare possunt se se in mergunt. Fue.
inconsultus p auor nando etiam capessere fugam impulerit᷑. Que ubi
inmensa ac sine speerat aut deficientib amimis hauriebãt᷑ gurgitib
aut ubi ncquicꝙ festin auerant retro egerrime repetebant᷑ atq il
ingressis aquam hostium equitib passun trucidabantur. Sexmillia ferme
pͥmi agminis ꝑ aduersos hostes cruptione inpigre facta ignari oiũ
se agerentur ex saltu euasere / Et cum ĩ tumulo quodaz constitissent clamõe
modo ac sonum armoꝵ audientes. que fortuna pugne esset neq scire ueq
ꝑspicere pre caligine poterant. Inclinata ad iniqua re cum cales cente sole
dispulsa nebula aperuisset diem/ cam liquida iam luce montes campiq
tas res stratamq ostendere fede romana aciem. Itaq ne ĩconspectos

Expanded text:
pars magna, ubi locus fugae deest, per prima uada paludis in aquam progressi, pars magna, ubi locus fugae deest, per prima uada paludis in aquam progressi, quoad capitibus umeris exstare possunt, sese immergunt; fuere quos inconsultus pauor nando etiam capessere fugam impulerit; quae ubi immensa ac sine spe erat, aut deficientibus animis hauriebantur gurgitibus aut nequiquam fessi uada retro aegerrime repetebant atque ibi ab ingressis aquam hostium equitibus passim trucidabantur. sex milia ferme primi agminis per aduersos hostes eruptione impigre facta, ignari omnium quae post se agerentur, ex saltu euasere et, cum in tumulo quodam constitissent, clamorem modo ac sonum armorum audientes, quae fortuna pugnae esset neque scire nec perspicere prae caligine poterant. inclinata denique re, cum incalescente sole dispulsa nebula aperuisset diem, tum liquida iam luce montes campique perditas res stratamque ostendere foede Romanam aciem. itaque ne in conspectos
Abbreviated transcription (Latin):
est. eum et robora uiroꝵ sequebant᷑ et ip̃e quacũq ĩparte p̃mi ad labõe
senserat suos inpigre ferebat opem insignesq armis et hoste sum̃a
ĩ petebant et tuebant᷑ suos ciues dones isuꝑ eques ducario nom̃
fatie qua noscitans consul inquit hic est popularib sius ꝗ legiones
nr̃as cecidit agrosq ⁊ urbeni ẽ depopislatus. Iam ego hãc uictimam
manib ꝑemptoꝵ fede cuiu dabo. subditisq calcarib equo ꝑ ꝯfertissia
hoscium turbam impetum facit. obtruncatoq prius armigero qui se
infesto uenienti obiuam obieterat. consulem lancea transfixit. Spoliare
cupiente triarii obiectis scutis arcuere: magne partis fuga ĩ de yͥmum
cepit. Et iam nec lacus nec mõtes pauori obstabant. ꝑ omĩa arcta
prcruptaq uelut ceti euadunt. Armaq ⁊ uiri suꝑ aliu alii p̃cipitant᷑.

Expanded text:
est. eum et robora uirorum sequebantur et ipse, quacumque in parte premi ac laborare est. eum et robora uirorum sequebantur et ipse, quacumque in parte premi ac laborare senserat suos, impigre ferebat opem, insignemque armis et hostes summa ui petebant et tuebantur ciues, donec Insuber eques—Ducario nomen erat—facie quoque noscitans consulem, '<en>' inquit 'hic est' popularibus suis, 'qui legiones nostras cecidit agrosque et urbem est depopulatus; iam ego hanc uictimam manibus peremptorum foede ciuium dabo'. subditisque calcaribus equo per confertissimam hostium turbam impetum facit obtruncatoque prius armigero, qui se infesto uenienti obuiam obiecerat, consulem lancea transfixit; spoliare cupientem triarii obiectis scutis arcuere. magnae partis fuga inde primum coepit; et iam nec lacus nec montes pauori obstabant; per omnia arta praeruptaque uelut caeci euadunt, armaque et uiri super alium alii praecipitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fugientiu agmen. Deinde ubi ĩ om̃s partes nequicꝙͣ im̃petus facti et a
terib montes ac lacus afronte. et atergo hostuum acies claudebat
ruitq nullam nisi ĩ dextra ferroq salutis spem esse tum sib unus quisq
dux adhortatorq factus ad rem gerendam/ et noua deintegro pugna exõt
est . Non illa ordinata ꝑ ꝑrincipes astatoss ac triarios nec ut ꝓsignis
antesignariꝰ alia pugnare acies nec ut ĩ sua legione miles aut cohorte
it in anipulo esset sors conglobat / et animus suus cuiq ante ai
pugnandi ordine dabat. Tantusq fuit ardor animoꝵ/ adeo intentꝰ pugne
animur ut cum motus terre. qui multaꝵ urbiu italie magnas partes
ꝓstrauit auertitq cursu rapido amnes mare fluminib inuexit mõtes
lapsu ingenti proruit. nemo pugnantiu senẜit. Tres fermehoras pu¬
natum est. et ubiq ateaciter circa consule tam̃ acrior ĩfestiorq pi

Expanded text:
fugientium agmen. deinde, ubi in omnes partes nequiquam impetus capti et ab fugientium agmen. deinde, ubi in omnes partes nequiquam impetus capti et ab lateribus montes ac lacus, a fronte et ab tergo hostium acies claudebat apparuitque nullam nisi in dextera ferroque salutis spem esse, tum sibi quisque dux adhortatorque factus ad rem gerendam, et noua de integro exorta pugna est, non illa ordinata per principes hastatosque ac triarios nec ut pro signis antesignani, post signa alia pugnaret acies nec ut in sua legione miles aut cohorte aut manipulo esset; fors conglobat et animus suus cuique ante aut post pugnandi ordinem dabat tantusque fuit ardor animorum, adeo intentus pugnae animus, ut eum motum terrae qui multarum urbium Italiae magnas partes prostrauit auertitque cursu rapidos amnes, mare fluminibus inuexit, montes lapsu ingenti proruit, nemo pugnantium senserit. tres ferme horas pugnatum est et ubique atrociter; circa consulem tamen acrior infestiorque pugna
Abbreviated transcription (Latin):
itis ut ĩ trepida re inpauidus turbatos ordines: uertentes se qua ad
clamores instruit ut tempus lausq patitur. et quacũq põt adhortat᷑ et
ire ac pugnare iubet. Nec eium inde uotis aut imploratione deum
ac uirtute enardendu ẽc̃ ꝑ medias acies ferro uiam fieri. et quo timoris
minus sit. eo minus ferme ꝑiculi esse. Ceteꝵ p̃strepitu ac tumultu nͨ ꝯsiłũ¬
nec imperiũ accipi pot̾at. tantumq aberat ut sua signa atq ordine sed
lacum nosceret ut uix ad arma capienda aptundaq pugne competẽt aĩmꝰ
prinierent᷑ q quidam onerati magis iis ꝙͣ tecti. et erat ĩ tanta cali
naior nsus aurium ꝙ oculoꝵ ad gemitus uulueꝵ ictusq corpoꝵ aut ãmoꝵ
et mixto screpentium pauentiumq clamore circunferebant ora culosq.
Alii fugientes pugnantiu globo illati erant. aliõ redeuntes̾ ĩ pugnã au̾tebat

Expanded text:
satis, ut in trepida re, impavidus, turbatos ordines, vertentesque se quoquesatis, ut in trepida re, impavidus, turbatos ordines, vertentesque se quoque ad dissonos clamores instruit, ut tempus locusque patitur: et quacumque potest, adhortatur, ac stare et pugnare iubet. Nec enim inde votis, aut imploratione Deum, sed vi ac virtute evadendum esse, per medias acies ferro viam fieri, et quo timoris minus sit, eo minus fere nec imperium accipi poterat, tantumque aberat ut sua signa atque ordines et locum noscerent, ut uix ad arma capienda aptandaque pugnae competeret animus, opprimerenturque quidam onerati magis iis quam tecti. et erat in tanta caligine maior usus aurium quam oculorum. ad gemitus uolnerum ictusque corporum aut armorum et mixtos strepentium pauentiumque clamores circumferebant ora oculosque. alii fugientes pugnantium globo inlati haerebant; alios redeuntes in pugnam auertebat
Abbreviated transcription (Latin):
obiecto equitatu clausa omĩa lacu ac montib ẽent. El aminiꝰ cu pridie
solis accasu ad lacum ꝑuenisset/ in explorato postero die iux du satis certa
ce angustiis suꝑatis postꝙͣ ĩ patentiore campum pandi agmen co
id tantam hostum qd̾ ex ad uerso erat aspexit. atergo ac suꝑ caput debecte
insidie. Penus ubi id qd̾ petierat clausum lacu montib et circũfusu suis
fuit decurcrunt. Eo magis romanis subita atq inprouisa ⁊ es fuit / ꝙorta
ex lacu nebula campo ꝙͣ montib demysior sederat. agminaq hostum
explurib uallib ip̃a inter se satis conspecta eoq magis pariter deõirerũt
Romanus clamoꝵe prius undiq orto ꝙͣ satis cerneret se cartu̾uẽtu esse¬
it. et ante ĩ frontem lateraq pugnari ceptum est ꝙ̃ satis ĩstrue
acies aut oxpediri arma stringiq gladii possent. Consul ꝑtulsis om̃ibus

Expanded text:
obiecto equitatu clausa omnia lacu ac montibus essent. Flaminius cum pridie obiecto equitatu clausa omnia lacu ac montibus essent. Flaminius cum pridie solis occasu ad lacum peruenisset, inexplorato postero die uixdum satis certa luce angustiis superatis, postquam in patentiorem campum pandi agmen coepit, id tantum hostium quod ex aduerso erat conspexit: ab tergo ac super caput deceptae insidiae. Poenus ubi, id quod petierat, clausum lacu ac montibus et circumfusum suis fuit, decucurrerunt, eo magis Romanis subita atque improuisa res fuit, quod orta ex lacu nebula campo quam montibus densior sederat agminaque hostium ex pluribus collibus ipsa inter se satis conspecta eoque magis pariter decucurrerant. Romanus clamosensit: et ante in frontem lateraque pugnari coe. ptum est, quam satis instxueretur acies, aut expediri arma, string que gladii possent. Consul perculsis omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
signu effodiant si ad conuellendu manus pre metu obtorpuerit. Incedere
uide agmen cepit primorib super ꝙͣ ꝙ dissenserant aconsilio territis etiam
duplici prodigio milite ĩuulgus leto ferccia ducis cum spem magis ip̃am ꝙ
causam spei intueretur. Hannibal qd̾ agri est in cortonam urbem trãsimenũq
lacum. om̃i clade belli ꝑuastat. qua magis iram hosti aduindicandas sccioꝵ
in iurias acuat. Et iam ꝑuencrant ad lari insidiis nota ubi maxime mõtes
cortonetis es trasimenu subeunt uia taã ĩ terrestr̃e ꝑ angusta. uel ad ipm
industria relicto spatio deinde paulo latior patescit campus ind
astringunt. ibi castra ĩ aꝑto locat ubi ipẽ cum afris modo hispanisq ꝯside̾t.
baleares ceteran q leuem armaturam post montes tircumducit/ equites
ipãs fauces saltus tumulis aꝑte tegentib locat. ut ubi intrassẽt

Expanded text:
nuntia, effodiant signum, si ad conuellendum manus prae metu obtorpuerit'. incedere nuntia, effodiant signum, si ad conuellendum manus prae metu obtorpuerit'. incedere inde agmen coepit primoribus, superquam quod dissenserant ab consilio, territis etiam duplici prodigio, milite in uolgus laeto ferocia ducis, cum spem magis ipsam quam causam spei intueretur. Hannibal quod agri est inter Cortonam urbem Trasumennumque lacum omni clade belli peruastat, quo magis iram hosti ad uindicandas sociorum iniurias acuat; et iam peruenerant ad loca nata insidiis, ubi maxime montes Cortonenses in Trasumennum sidunt. uia tantum interest perangusta, uelut ad <id> ipsum de industria relicto spatio; deinde paulo latior patescit campus; inde colles adsurgunt. ibi castra in aperto locat, ubi ipse cum Afris modo Hispanisque consideret; Baliares ceteramque leuem armaturam post montes circumducit; equites ad ipsas fauces saltus tumulis apte tegentibus locat, ut, ubi intrassent Romani,
Abbreviated transcription (Latin):
collegum expectandum sut coniũctis ex̃citib comuni aĩo consiboq rem gerent
Interim equitatu auxiliisq leuiu armoꝵ ab effusa p̃dandi licentia hostena
cohibendum ratus se ex consilio ꝓripuit signũq simul itineris pugnaꝵ
penates sunt. Hannibal emissus emanib ꝑpopulatur itabam uastandoq
et urendo omĩa ad romana menia proueniat. Nec ante nos hĩc mouerimus
ꝙͣsict olim Camillu a deiis Gauim flaminius ab arctio patres acciuenit
hec simul increpans/ cum ocius signa euolli iuberet ⁊ ip̃e ĩ eqũ ĩ siluiss
equs repente corruit consulemq lapsum suꝑ caput fudit effudit territis
om̃ib qui circa erant uelut fedo omine incipiende rei Insuꝑ nunctiatur
signum oiũ ui moliente signifero euelli nequire. comiersus adnũctium
um litteras quoq inquit asenatu affers que more gerere uetant. ab

Expanded text:
collegam exspectandum, ut coniunctis exercitibus communi animo consilioque rem gererent, collegam exspectandum, ut coniunctis exercitibus communi animo consilioque rem gererent, interim equitatu auxiliisque leuium armorum ab effusa praedandi licentia hostem cohibendum,—iratus se ex consilio proripuit, signumque simul itineris pugnaeqpenates sunt. Hannibal emissus e manibus perpopuletur Italiam uastandoque et urendo omnia ad Romana moenia perueniat, nec ante nos hinc mouerimus quam, sicut olim Camillum ab Ueiis, C. Flaminium ab Arretio patres acciuerint'. haec simul increpans cum ocius signa conuelli iuberet et ipse in equum insiluisset, equus repente corruit consulemque lapsum super caput effudit. territis omnibus qui circa erant uelut foedo omine incipiendae rei, insuper nuntiatur signum omni ui moliente signifero conuelli nequire. conuersus ad nuntium 'num litteras quoque' inquit 'ab senatu adfers quae me rem gerere uetant? abi,
Abbreviated transcription (Latin):
itineraq ⁊ copias atq cõmeatus expediendos et cetera que crgnoscẽ ĩ re erat
sum̃a omĩa cum cura inquirendo exequebatur. Regio erat ĩ primis italie
fertilis etrusci campi qui fesulas int̾ aretiumq iacent frumenti ac pecõis
iũ copia reꝵ opulenti. Consul ferox aconsulatu priore/ ⁊ non i
legum aut patrum magestatis sed ne deoꝵ quide satis metuẽs. Hanc
insitam ingenio eius temẽitate fortuna ꝓspero cuulib bellicisq reb successu
aluerat. Itaq satis apparebat nec deos nec homines consulentẽ i
ꝓfectus quantam maximam uastitatem potest cedib iñcendiisq consuli ꝓal
endit. Flaminius qui nec quieto quide hoste ipẽ quieturus erat tur
mediam iam italiam uagari penum atq obsistente nullo adip̃a romana menia
ire oppuignanda ceteris om̃ib ĩ consilio s alutaria magis ꝙͣ spetiosa suadertis

Expanded text:
itineraque et copias ad commeatus expediendos et cetera quae cognosse in rem erat itineraque et copias ad commeatus expediendos et cetera quae cognosse in rem erat summa omnia cum cura inquirendo exsequebatur. regio erat in primis Italiae fertilis, Etrusci campi, qui Faesulas inter Arretiumque iacent, frumenti ac pecoris et omnium copia rerum opulenti; consul ferox ab consulatu priore et non modo legum aut patrum maiestatis sed ne deorum quidem satis metuens; hanc insitam ingenio eius temeritatem fortuna prospero ciuilibus bellicisque rebus successu aluerat. itaque satis apparebat nec deos nec homines consulentem fegro praedatum profectus, quantam maximam uastitatem potest caedibus incendiisque consuli procul ostendit. Flaminius, qui ne quieto quidem hoste ipse quieturus erat, tummediam iam Italiam uagari Poenum atque obsistente nullo ad ipsa Romana moenia ire oppugnanda, ceteris omnibus in consilio salutaria magis quam speciosa suadentibus:
Abbreviated transcription (Latin):
semel uictis tedio animis ꝓrubussent int̾ iumenta et ip̃a passi iacẽtia
sternerent corpora inueniri posset. cumulatis ĩ aquas sartims insuper
incũbebant. iumentoꝵ itinere toto ꝓstratoꝵ passim acerui tantum ꝙ̃
extaret aqua querentib ad quiete parui tp̃is necci cubile dabant. Ip̃e
hannibal eger calis exuerna primu intemperie uariante calores frigoraq
elephanto qui unus suꝑfuerat ꝙ altius ab aqua extaret uectus iugiliis
tamen ac nacturno humore plaustriq celo grauãte caput et quia medẽdi
nec tp̃s nec locus erat altero colo capitur. Multis hominib uimentisq
fede amissis cum tande de paludib emersisset. ubi primu ĩ sicco potuit
stra locat. certumq ꝑ p̃missos exploratores hũit exercitu romai
cirta menia aretii esss. Consulis demde consilia atq aĩu et sitũ regionũ

Expanded text:
semel uictis taedio animis procubuissent, inter iumenta et ipsa iacentia passim semel uictis taedio animis procubuissent, inter iumenta et ipsa iacentia passim sternerent corpora inueniri posset, cumulatis in aqua sarcinis insuper incumbebant, <aut> iumentorum itinere toto prostratorum passim acerui tantum quod exstaret aqua quaerentibus ad quietem parui temporis necessarium cubile dabant. ipse Hannibal aeger oculis ex uerna primum intemperie uariante calores frigoraque, elephanto, qui unus superfuerat, quo altius ab aqua exstaret, uectus, uigiliis tamen et nocturno umore palustrique caelo grauante caput et quia medendi nec locus nec tempus erat altero oculo capitur. multis hominibus iumentisque foede amissis cum tandem e paludibus emersisset, ubi primum in sicco potuit, castra locat, certumque per praemissos exploratores habuit exercitum Romanum circa Arreti moenia esse. consulis deinde consilia atque animum et situm regionum
Abbreviated transcription (Latin):
aiorib hostiis sacrificarunt. Postremo libri detem iam mense ad ede
placandis rome diis trahendoq delectu dat operam. hamubal ꝓfectus ex
hiberius quia iam flaminiu consulem aretium p̃uenisse fams erat. cũ
aliud longius ceteꝵ comodius ostenderetur cter ꝓpiorem uia ꝑ paludem
petit. qua fluuiꝰ arnus ꝑ cosdem dies magis sblito inundauerat. hispãos
et afl ifros et qd̾ om̃e ueterani erat robur exercitus ad mixtis ip̃oꝵ ĩpedi¬
mentis nec ubi consistere coactis necessaria adusus deessent primos ire
iussit. sequi gallos ut id agminis mediu ẽet nouissimos ire equites. Magon
inde cum expeditis numidis cogere agmen maxime gallos si tedio labõis
primi qua modo p̃irent duces ꝑ p̃latas fluuii ac ꝓfundas uoragines
hausti pene limo ĩmergentesq se tamen signa sequebantur grilli neq
aut aĩos spe sustinebant. alii fessa egre trahentes membra/ alii ubi

Expanded text:
aioribus hostiis sacrificarunt. postremo Decembri iam mense ad aedeplacandis Romae dis habendoque dilectu dat operam, Hannibal profectus ex hibernis, quia iam Flaminium consulem Arretium peruenisse fama erat, cum aliud longius, ceterum commodius ostenderetur iter, propiorem uiam per paludes petit, qua fluuius Arnus per eos dies solito magis inundauerat. Hispanos et Afros—id omne ueterani erat robur exercitus—admixtis ipsorum impedimentis necubi consistere coactis necessaria ad usus deessent, primos ire iussit; sequi Gallos, ut id agminis medium esset; nouissimos ire equites; Magonem inde cum expeditis Numidis cogere agmen, maxime Gallos, si taedio laboris , cohibentem. primi, qua modo praeirent duces, per praealtas fluuii ac profundas uoragines, hausti paene limo immergentesque se, tamen signa sequebantur. Galli neque  corpora animis aut animos spe sustinebant, alii fessa aegre trahentes membra, alii, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
anis miscuerat: et ꝙ tum nulitarent aliquot apud romanos maximum
ilum erat. ccc. equites nobilissimus quisq campanoꝵ ĩ p̃sidio sicul
urbium del ecti aromanis ac missi. Hoꝵ parentes cegnatiq egre ꝑuicẽrt
ut logati ad consulem romanu micterentur duo. Nondum canusu ꝓfectũ
sed uenusie cum paucis ac semiernub consulem inuener̃t ꝙͣ pot̾at maxime
miẜabile bonis siciis suꝑbis atq infidelib ut erant campani spernendun

Expanded text:
anis miscuerat, et cum militarent aliquot apud Romanos, maximum anis miscuerat, et cum militarent aliquot apud Romanos, maximum vinculum erant trecenti equites, nobilissimus quisque Campanorum, in praesidia Sicularum urbium delecti ab Romanis ac missi. horum parentes cognatique aegre pervicerunt ut legati ad consulem Romanum mitterentur. sed Uenusiae cum paucis ac semiermibus consulem inuenerunt, quam poterant maxime miserabilem bonis sociis, superbis atque infidelibus, ut erant Campani, spernendum
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabile dicentes esse: iubentesq senatum ecustodia dimicti. hoc modo
pacuuꝰ cum obnoxium uite beneficio senatum multo sib magis ꝙͣ plebi
ecisset sine armis iam om̃ib concedentib dominabat᷑. hinc senator
omissa dignitatis libertatisq memoiã plebem affari. salutare benigne
secundum eam litem iudices dare. que magis popularis aptiorq ĩ uulgꝰ
friuori conciliando ẽẽt. Iam uõ nichil ĩ senatu actum aliter ꝙ siplebis
scd affluenti copia uoluptatum et illecebris om̃ĩs amenitatis maritunc
errestrisq. Tum uõ ita obsequio pͥncipum et licentia plebis las cu
ut nec libidini nec sũp tui modus ẽẽt. ad ꝯtep̃tum legum magr̃atuũ senat᷑
accessit: Cum post canuensem clade ut cuiꝰ aliqua erat uerecundia
num quai imꝑium spernerent id modo erat ĩ mora ne id extemplo
efficerent: ꝙ cõnubium uetustum multas familias claras ac potentes rom¬

Expanded text:
tolerabile dicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti. hoc modo tolerabile dicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti. hoc modo Pacuuius cum obnoxium uitae beneficio senatum multo sibi magis quam plebi fecisset, sine armis iam omnibus concedentibus dominabatur. hinc senatores omissa dignitatis libertatisque memoria plebem adulari; salutare, benigne adesse, secundum eam litem iudices dare quae magis popularis aptiorque in uolgus fauori conciliando esset; iam uero nihil in senatu agi aliter quam si plebis  modo uitio sed afluenti copia uoluptatium et illecebris omnis amoenitatis maritimae terrestrisque, tum uero ita obsequio principum et licentia plebei lasciuire ut nec libidini nec sumptibus modus esset. ad contemptum legum, magistratuum, senatus accessit tum, post Cannensem cladem, ut, cuius aliqua uerecundianum quoque spernerent imperium. id modo erat in mora ne extemplo deficerent, quod conubium vetustum multas familias claras ac potentis Rom