comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bo inte domine.
ntituli inscriptione ipsi dauid: cum tenuerunt eum allophili ĩgech.
Uituli huius pͥma pars est de eũgłio sumpta: altã deuet̾ testamento
tus crucifixo dño utulum suꝑ posuit. cui popłs iudeorum quinon uule xp̃m ha¬
ta. quia ꝓpħatuni erat inalio psalmo. ne corrumpas tituli inscriptionem. Legimus
aut̾ inprimo libro regum. dauid cum guereret᷑ asaule uenisse quidem ad achis regẽ
geth: que erat quitas allophiloꝵ: s eum ibi retenttim eẽ non legimus. Ergo daue
melius nitelligitur xp̃c integer. quem allophili .i. alienigene qui ascĩs longe facti
sunt: tenuerunt ingeth. quod dicit᷑ torcular. Nam ⁊olim ipsum xp̃m indei. ⁊ nũc
corpus eiꝰ cet̃ mali qui ad huc contradicunt titulo: tenent intorculari .i. pressura.
que infructuosa non ẽ cum ibi manat iua: que ante torcular integra steritis est.
Non ante incongruie dicitur teneri xp̃c in menbris. inquib ipse clamat. saule

Expanded text:
. IN TITULI INSCRIPTIONE IPSI DAVID CUM TENUERUNT EUM ALLOPHYLI IN GETH. Tituli hujus prima pars est de Evangelio sumpta, altera de Veteri Testamentotus crucifixo Domino titulum supra posuit, cui populus Judaeorum, qui noluit hata, quia prophetatum erat in alio psalmo: Ne corrumpas tituli inscriptionem. Legimus autem in primo libro Regum David, cum quaereretur a Saule, venisse ad Achis regem Geth, quae erat civitas Allophylorum, sed eum ibi retentum esse non legimus. Ergo David melius intelligitur Christus integer, quem Allophyli, id est alienigenae, qui a sanctis longe facti sunt, tenuerunt in Geth, quod dicitur torcular. Nam et olim ipsum Christum Judaei, et nunc corpus ejus caeteri mali, qui adhuc contradicunt titulo, tenent in torculari, id est in pressura, quae infructuosa non est, cum ibi manat uva, quae ante torcular integra sterilis est. Non autem incongrue dicitur Christus teneri in membris, in quibus ipse clamat: « Saule,
Abbreviated transcription (Latin):
popłm qui longe est ascĩs: eccłia dum ab allophilis p̃mitur orat. & pͥmo: bre¬
inder tangit tribulationes. inquib ꝑspem sedicit eẽ securam. Scd̃o: easid̃e
parte se ꝑ spem non timere condudit. Tercio de malis scħ libera: dicit se laudẽ
simpliciores monet ad constantiam. Sunt autem temptationes utiles ualde amnb
dum homo interrogatur: incipit suam infirmitatem cognoscere & de se deincẽp
citur inimicus homo boc fecit: conculcauit me sicut uuiam intorculari. ut exeat¬
uinum. & aꝑgus idem reperit. Impugnans homo insibiliter. diabolus inuifibilit̃.
unde ꝑiculosior. tribulatit me. & hoc ẽ tota die .i. toto tempore. Semꝑ enim qui

Expanded text:
populum, qui est longe a sanctis, Ecclesia, dum Allophylis premitur, orat, et primo tangit tribulationes, in quibus per spem dicit se securam esse. Secundo um in hac quoque parte se per spem non timere concludit. Tertio de malis saeculi liberam dicit se laudem atientiae suae simpliciores monet ad constantiam. Sunt autem tentationes utiles valde, quibus dum homo interrogatur, infirmitatem suam cogitur cognoscere, et de se deinceps citur: Inimicus homo hoc fecit . Conculcavit me, sicut uvam in torculari, ut vinum exeat; idem repetit apertius. Impugnans homo visibiliter, vel diabolus, invisibiliter, unde periculosior est. Tribulavit me tota die, id est toto tem
Abbreviated transcription (Latin):
qui omines fuerunt. cc. octognita octo. Hec aũ nomima freq̃nter
posuit esdras intituł. tum ꝑꝑ honorẽ ministii. tum maxime ꝑꝑ nominũ
significationes: ꝑ quas suppositoꝵ psalmoꝵ intellectũ pandunt᷑. sicͣ
huiꝰ psalmi patet archanum ꝑ idytum: qui interp̃tat᷑ tͣmiliens eos. Doca
enim iste p̃s hic a delectatione scħ ad legem dĩ transilire: ꝙ hinc adet̃¬
nitatẽ. Ht̃ auͣ titułꝰ canticũ ꝓidytum. quia licet gratie sit ddemundana
conu̾satione exire: tñ menti iocundum ẽ humanas illecebras transsi¬
lire ꝓ et̃ñitate. Primo docet lingue continentiã int̃blasphemos. ⁊op¬
ti omnes eẽ. subiectos. & se dĩi expectare. & petit ab iniquitatibus

Expanded text:
qui omnes fuerunt ducenti octoginta octo. Haec autem nomina frequenter posuit Esdras in titulo, tum propter honorem ministerii, tum maxime propter nominum significationes, per quas suppositorum Psalmorum intellectus panduntur. Sicut hujus psalmi patet arcanum per Idithun, quod interpretatur Transiliens eos. Docet enim iste psalmus hinc a delectatione saeculi ad legem Dei transilire, et hunc ad aeternitatem. Habet autem titconversatione exire: tamen menti jucundum est humanas illecebras transilire pro aeternitate Primo posuit linguae continentiam, et rixarum deviti omnes esse subjectos: et se Dominum exspectare, et petit ab iniquitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
mesopotamiam syrie. uł syriã. & sẏriam sobal: &e conũtit
ioab. e ꝑcussit edom inualle salmaꝵ. duodeqm milia. Le¬
git̃ ipalip omenon qd̾ mortuo uaas rege ammonitarum misit dauonũ¬
tios adconsolandum hanon filiũ eiꝰ. Cui cum suggessissent pͥncipes fui
qmagis causa ex plorandi.qͣm honorandi nuntios misiss dauid. decal¬
uatit hanon ꝑueros dauid: & rasit & p̃cidit tunicas anatib usq adpe¬
cinsẽt dauid: missis mille talentis conduxerunt sͥ currus & equites deme¬
foporamia seria & syria ⁊aliis locis. Suo audito dauid inisit iodb qeere¬
epana contra eos ad p̃ltum: x fugauit eos. legit᷑ quoq inscd̃o libro regui
ꝗd mort̃io saulẽ ctmi datud ꝓsꝑe regnaret: ꝑ cussit cum itiltis aliis adade

Expanded text:
 ET CONVERTIT JOAB, ET PERCUSSIT EDOM IN VALLE SALINARUM, DUODECIM MILLIA. Legitur in Paralipomenon, quod, mortuo Naas rege Ammonitarum, misit David nuntios ad consolandum Hanon filium ejus. Cui cum suggessissent principes sui quod, magis causa explorandi, quam honorandi nuntios misisset David, decalvavit Hanon pueros David, et rasit, et praecidit tunicas a natibus usque ad periam fecissent David, missis mille talentis, conduxerunt sibi currus et equites de Mesopotamia et Syria et aliis locis. Quo audito David misit Joab cum exercitu contra eos ad praelium, et fugavit eos . Legitur quoque in secundo libro Regum quod mortuo Saule, cum David prospere regnaret, percussit cum multis alii
Abbreviated transcription (Latin):
qui mp̾nis ꝑcosserit iebusenm: erit pͥnceps. & ascendit pͥmus ioaba fac¬
tuis ẽ pͥnceps. Uł qd̾ cum uenissent mintii de iuda addauid: timuit eos da
Pd̃ iste uttie infinẽ.i. xp̃m: agens ꝓhis .i. ad honorẽ hoꝵ qui commu¬
tabint deuet̾ uita inuonam. & ħ intituli inscriptione facta ipsi daiuio
meũ ñ ẽ de ħ muido. Facta ẽ aũ hec mutatio: cum succendit mesopota
miã. ⁊c̃. Mesopotamia int̾p̃tat᷑ eleuata uocatio. Syria: sublimis. Sobal.
uana uetustas. Ioab: mimic̾. Edom: t̾renus. his noib sigͥficant᷑ elat altitu

Expanded text:
erit princeps. Et ascendit primus Joab, et factus est princeps . » Vel quod, cum venissent de Juda ad David, timuit eos Davmus iste mittit in finem Christum agens pro his, id est ad honorem horum, qui commutabuntur de veteri vita in novam, in tituli inscriptione facta ipsi David, id meum non est de hoc mundo . » Facta est autem haec immutatio, cum succendit Mesopotomiam Syriae etc. Mesopotamia interpretatur elevata vocatio; Suria sublimis; Sobal vana vetu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝯuallẽ. tab̾ .ii. Conuallis tab̃nacłoꝵ: ꝓpt̾ oues ia cob udeos significat. qui
laban comp̃hendit iacob fugientẽ cum omnib que ad quisierat in mesopo¬
tamia. u̾ pꝰ iurgia simul imerunt fedus. & congregantes lapides fecerunt
tumulum. & comed̾unt suꝑ eum quẽ uocauit laban tumulus testis. ⁊ ra¬
cob aceruus testimonii. & dixit laban ad iacob. Tumulus iste testis erit¬
int̾me &. te hodie.si aut ego transiero illum ꝑgens adte: aut tu p̃tieris

Expanded text:
 dimetiar. Convalles tabernaculorum propter oves Jacob Judaeos significant, qui Laban comprehendit Jacob fugientem cum omnibus quae acquisierat in Mesopotamia, ubi post jurgia inierunt foedus simul, et congregantes lapides fecerutumulum comederuntque super eum quem vocavit Laban tumulus Testis et Iacob acervum Testimonii inter me, et te hodie: si aut ego transiero illum pergens ad te, aut tu praeterieris
Abbreviated transcription (Latin):
&e sp̃u oris ei omis
uirtus eoꝵ. Con¬
gregans sic̃ inutͣ
aqͣs maris. ponẽs
in thesauris abys¬
sos. Timeat dñoy
omnis t̃ra: ab eo
aũ cõmoueant᷑
omnes in habitã¬
tes orbem. Quo¬
niam ipse dirit
et facta sunt. ip¬
se mandauit
et creata sunt.
Dominus dissi¬
pat consihagen

Expanded text:
u oris ejus omnis virtus eorum. Congregans sicut in utre aquas maris, ponens in thesauris abyssos. Timeat Dominum omnis terra, ab eo autem commoveantur omnes inhabitantes orbem. Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Dominus dissipat consilia gen
Abbreviated transcription (Latin):
P̃rimꝰ p̃s dedesid̾io dĩ. qui ñ solum cathecuminis fontẽ bap¬
rere. Primo desid̾ium suũ ostendit cui qm̃ maloꝵs insultatio oburat
dicentrum. uͥ: ds̃ tius: ne atͥsticia scłi in desꝑationẽ uł tedium tͣheret᷑
Scd̃a parte sensualem aĩam consolat᷑ ratio ibi. Quare tͥstis es. Canendũ
s potius hanc uocem eẽ cuiusdam unitatis x pĩane ita dicentis. Quẽad¬
mod̾. desid̾at. ⁊c̃. Ex quisito exemplo: figurat desid̾ium suum. Cum
rit. &. estuans ueneno: a crius desid̾at fondem. quo hausto pilos ⁊ cor¬
nua deponit. Similiter auma uͥ se cognoscit auaritie. fornicationis.
qui bñdicitur fons quia semꝑ ẽ. irriguus. & abipso quecumq refici¬
unt: fluunt. ꝑempto autem inse antiquo serpente diabolo extinc¬
tis uitiis quasi de positis pilis. eradicatis suꝑbie cornib item querit
bibendi: de t̾minat desid̾ium suũ ec̃ causa bibendi dicens. Sitniit ꝙ

Expanded text:
rio invisibilis Dei, quod non solum catechumenis fontem baprere. Primo desiderium suum ostendit, cui quoniam malorum insultatio obviat dicentium: Ubi est Deus tuus, ne a tristitia saeculi in desperationem vel taedium trahantur, secunda parte sensualem animam consolatur. Ratio ibi: Quare tristis es, anima mesed potius hanc vocem credant unanimitatis Christianae ita dicentis: VERS. 2. Quemadmodum desiderat rit, et aestuans veneno acrius desiderat fontem, quo hausto, pilos et cornua deponit. Similiter anima, ubi se cognoscit avaritiae, fornicationis, qui bene dicitur fons, quia semper est irriguus, et ab ipso quaecunque fluunt, reficiunt; perempto autem in se antiquo serpente diabolo, exstinctis vitiis quasi depositis pilis, eradicatis superbiae cornibus, item qubibendi, determinat desiderium suum esse causa bibendi dicens: VERS. 3. S
Abbreviated transcription (Latin):
abutens ebrȩo patre. sic & male utentes lege generant mala oꝑa. ꝑque tri¬
bulationum olla in eccłia bullit: De hac hieremias ait. ollam succensam
uideo .&. facies eiꝰ afacie agiulonis. Diabłs enim ẽ aquilo quidixit. ponã
sedem meã ad aquilonẽ. De guo dñs in eodem hieremia. Ab aqtulone pan¬
det᷑ omne malum. Sic gͥmoab olla. quia amale utentib lege tribulatio
imidumeq̃ .i. usq ad homines t̾rene uite: extendã calciam̃tũ meũ. id
animal significat᷑. ꝙ sic alieuigene .i. allophili. mͥ subditist̃. Mult enim

Expanded text:
abutens ebrio patre. Sic et male utentes lege generant mala opera, per quae tribulationum olla in Ecclesia bullit. De hac Jeremias ait: « Ollam succensam video, et facies ejus a facie aquilonis . » Diabolus enim est aquilo, qui dixit: « Ponam sedem meam ad aquilonem, » de quo Dominus in eodem Jeremia: « Ab aquilone pandetur omne malum . » Sic ergo Moab est olla, quoniam a male utentibus lege tribulationid est, usque ad homines terrenae vitae extendam calceamentum meum, id est animali fit, significatur, et sic alieni genere, id est allophyli mihi subditi sunt. Multi enim
Abbreviated transcription (Latin):
solo intus ñ ingladio extra faciemus uirt̃: uincendo diabolum. ⁊ ipse
qui ẽ ereicitus & uictoria nrã. & si nullius momenti sumus. tribulan¬
des nos. deducet ad inchilum. ut .s. eos pronichilo habeamus. uł delen¬
in laudib ex hibitis ip̃si dauid ÷ p̃s iste mittens infinẽ xp̃m
iudicat seuerattiram ad eum. Scd̾o: exaudita daram sͥ futu¬
ram hereditadem confirmat. & laudes ꝓmittit ad quas intentioẽ

Expanded text:
solo intus, non in gladio extra faciemus virtutem, vincendo diabolum, et ipse, qui est exercitus et victoria nostra, etsi nullius momenti sumus, tribulantes nos deducet ad nihilum, ut subaudis pro nihilo eos habeamus. Velin laudibus exhibitis ipsi David est psalmus iste mittens in finemindicat se perseveraturam ad eum. Deinde jam exaudita datam sibi futuram haereditatem confirmat, et laudes promittit, ad quas intentione
Abbreviated transcription (Latin):
uł alt̃us ñ occidit᷑ aĩa.licet aũ si ñ falsum dicere: ueꝵ tacere. ut si quis ñ uult
hoĩem ad mortẽ ꝓ dere: ueꝵ taceat.s ñ falsum dicat. ne ꝓ corꝑe alt̾ius : aĩam
suam oogoat. Non ẽ. culpa uer̃ tacere. ut ⁊ dñs. Multa habeo uob̾ dice̾. Inuo
aũ uͥ ñ ẽ dupplex cor. ñ debet dic mendaqũ. ut siquis ꝯmendet gladium.
⁊ ꝓmittã poscenti reddere. Si furens poscit. ñ debeo reddere. ne se uł aliũ
occidat. Id̾o ħ ñ ẽ duplex cor qr cum ꝓmisit reddere: ñ cogitauit furentẽ¬

Expanded text:
vel alterius non occiditur anima: licet autem eis si non falsum dicere, verum tacere: ut si quis hominem non vult ad mortem perdere, verum taceat, sed non falsum dicat, nec pro corpore alterius animam suam occidat, non est culpa verum tacere, ut Dominus: « Multa habeo vobis dice non est duplex cor, non debet dici mendacium, ut si quis commodet gladium, et promittat se poscenti redditurum: si furens poscit, non debeo reddere, ut se vel alium occidat. Ideo hic non est duplex cor: quia cum promisi reddere non cog
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus dauid cum uenisset ⁊iphei adiaul ⁊ dixissẽt.
nonne dauid absconditus ẽ apud nos: Legitur in pͥmo
libro regum quod cum datud fugeret a facie saul: uemit
indesertum riph. & uenerunt ⁊iphe ad saui dicentes. Ecre daus
latieitia pud nos. descende. nr̃m ẽ ut traciamus eum inmauiis regis¬
nispetuncam : euasit. Ita non proftut ⁊ipheis sua proditio. ⁊ dauis
non nocuit. Inno datus ẽ saul inmanus clauid inspelunca. quo
cum diũtislet saul causa purgandi uentrem: p̃cidit dauio oram cla¬

Expanded text:
INTELLECTUS DAVID, CUM VENISSENT ZIPHAEI AD SAUL, ET DIXISSENT: NONNE DAVID ABSCONDITUS EST APUD NOS? Legitur in primo libro Regum, quod cum David fugeret a facie Saul, venit in desertum Ziph et venerunt Ziphaei ad Saul dicentes: « Ecce David latitat apud nos: Descende; nostrum est ut tradamus eum in manus regisin spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim datus est Saul in manu David in spelunca; ad quam cum divertisset Saul causa purgandi ventrem, David praecidit oram chla
Abbreviated transcription (Latin):
fomes peccati. Flina ignis: ꝯsensꝰ. actꝰ. ꝯsuetudo. Hanc fłamam dñs extoto ñ¬
aufert. s dato spũ consilii intercidit. ut consensus ñ ueniat usq ad actũ:
uł actus ñ coniuescat. hos &̃ quos libet lapsus penitentia in t̾rumpit
cũ iustꝰ cadit ⁊ resurgit. Intercidit᷑ &̃ flamina cum fortes ex s̃pũ comilii
agunt. ne ꝑ ogum ignis fomitis erumpat infłamam. Potest &̃ hoc p̃t̃
ut alios conuerteret ad se: alios in malitia sua relinqueret. Uox dnq̃
prophetis erant. Desertum cades nocat iudeos. Cades sicut inerodo
legit᷑. ẽ locus ille indeserto: uͥ fluxit a qua depet̾. Int̾p̃tat᷑ aũ cades. scm̃ legis.

Expanded text:
fomes peccati. Flamma consensus, actus, consuetudo. Hanc flammam Dominus non ex toto aufert, sed dato Spiritu consilii intercidit, ut consensus non veniat usque ad actum, vel actus non consuescat. Hos etiam quoslibet lapsus poenitentia interrumpit, cum justus cadit et resurgit. Interciditur etiam flamma, cum fortes ex Spiritu consilii agunt, ne per otium ignis fomitis erumpat in flammam. Potest etiam hoc praeter ut illos converteret ad se, alios in malitia sua relinqueret. VERS. 8. prophetis erant. Desertum Cades vocat Judaeos. Cades, sicut in Exodo legitur, est locus in deserto, ubi fluxit aqua de petra . Interpretatur autem Cades sanctum legis,
Abbreviated transcription (Latin):
bo.qm̃ s.m. dedicando ingloria impassibilitatis. hanc dedicationem
intellignius &ẽ. domus future. Quod enim nunc ex ꝑsona fundam̃¬
sux me tñ meos ideos qui me refurgente confusi sunt. diaboluo
etuam et angeros aqutib apud inferos teneri non potui. & quoscłiq
meruaruis psecutionib ꝑorbem me conati sunt opprimere. Vñ edo
mmtaidem passibilitatis. & odñe .e.ab. int.a.m. hoc expositione ñ
carins. descendentes sunt in lacum: qui terrenis libidinibus se
im mergunt. Tales per secuti sunt xp̃m. aq̃uib saluatus &e remo

Expanded text:
 me dedicando in gloria impassibilitatis. Hanc dedicationem intelligimus etiam domus futurae. Quod enim nunc ex persona fundamesuper me inimicos meos Judaeos, qui me resurgente confusi sunt, diabolum etiam et angelos ejus, a quibus apud inferos teneri non potui, et quoscunque, qui variis persecutionibus per orbem me conati sunt opprimere. VERS. 3.mitatem passibilitatis. Et VERS. 4.carnis: descendentes in lacum sunt, qui terrenis libidinibus se immergunt. Tales persecut
Abbreviated transcription (Latin):
dum in hac uita laborat. Dedicatio uͦ eiꝰ.iam in capite tanqua infunda¬
mento facta ẽ. qr x̃ resurgens in im mortalitate ꝯfirmatꝰ ÷. qͣntũ ad eccłi
fiet infut᷑o. qn iusti suo capiti sociati stabunt in magna ꝯstantia. Cũ aũ
in suꝑiori psalmo ageretur de consummatione tabernaculi tempore
nit canticum prodedicatione sua que in capite facta ẽ. & aꝑit quod
intendit. cum in eadem parte scõs psallere iubet. Scd̾o ostendit quo mͣ
cedicari meruerit. ibi. Ego aut̃. Tercio quomodo acceꝑit.ibi. Andnuit. d̾¬

Expanded text:
dum in hac vita laborat. Dedicatio vero ejus jam in capite tanquam in fundamento facta est, quia Christus resurgens in immortalitate confirmatus est: Quantum ad Ecclesiam, fiet in futuro, quando justi suo capiti sociati stabunt in magna constantia . Cum autem in superiore psalmo ageretur de consummatione tabernaculi tempore nit canticum pro dedicatione sua, quae in capite facta est, et aperit quod intendit, cum in eadem parte sanctos psallere jubet. Secundo, ostendit quomodo dedicari meruit, ibi: Ego autem. Tertio, quomodo accepit dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ut in his q̃ spũ scientie ꝯgnosc̃t. fortes sint dato spũ fortitudinis. Cedrus est
altissima arbor q̃ nẽ utilis nͥ succisa. qr manens insua radice ñ facit utiles
fructus. Similiter succisa suꝑbia que amaros fructꝰ peccati fecit: humilitaᷤᷤ
impinguari uituli ad sacrificia. qi mons pascualis ẽ. irriguis fontib. his
ꝯparant᷑ humiliati suꝑbi.qui tanqͣm uitulus parati sunt ꝓxͣpati. & qr
iud̾oꝵ qui dñr unicornes. qr tanqͣm unũ erigunt cornu. qͥuł inunalege
suꝑbiunt: uł suã singłarẽ iusticiã iactant. Ut ñ mirũ.si ita confringunt᷑
& ꝯminuunt᷑: sic̃ uitulus. Nam ⁊ dilectꝰ ꝯminuet᷑. ipse qͦ factꝰ uituł libani.
.i. ductꝰ ad uictimã ꝑ pͥncipes scłi. quos libanus qui candidatio intẽpretat᷑
sig̃c̃at. Unde alibi. Astiterunt reges terre ⁊ pͥncipes ꝯrieñ. imiũ. ad u̾sꝰ¬

Expanded text:
ut in his, quae Spiritu scientiae cognoscunt, fortes sint dato Spiritu fortitudinis. Cedrus est altissima arbor, quae non est utilis, nisi succisa, quia manens in sua radice non facit utiles fructus. Similiter succisa superbia, quae amaros fructus peccati facit, humilitas impinguari vituli ad sacrificia, quia mons pascualis est irriguus fontibus. Huic comparantur humiliati superbi, qui tanquam vitulus parati sunt pati prudaei dicuntur unicornes, qui unum erigunt cornu, dum vel in una lege superbiunt, vel suam singularem justitiam jactant. Vel ita: non mirum, si ita confringuntur et comminuuntur sicut vituest ductus in victimam per principes saeculi, quos Libanus, qui candidatio interpretatur, significat. Unde alibi: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in u
Abbreviated transcription (Latin):
quod crucifixo dno pilatus ei hunc titulum suꝑ pofuit. ihe nara¬
renus rex uideoꝵ. Cui titulo cum multi iudeoꝵ contra dicerent.
legitur respondisse pilatus. Quod scripsi. scripsi. ibi quamuis pnescien¬
spm scm̃ intelligebat futuram. recte commemorat in hoc psalmo sĩg¬
ificans eum agere de regno xp̃i: quod erat tituli inscriptione pilat᷑
hic agitur quod inscriptione ttul significatur: attribintur daind
non illi filio iesse decunis citulo nulla narrat hystoria. s ipi .i. ũ dd̃ qͥ¬

Expanded text:
quod crucifixo Domino Pilatus ei hunc titulum superposuit: « Jesus Nazarenus Rex Judaeorum , » cui titulo, cum multi Judaeorum contradicerent, legitur respondisse Pilatus: « Quod scripsi, scripsi . » Ibi, quamvis per nescienper Spiritum sanctum intelligebat futuram, recte commemorat in hoc psalmo, qui agit de regno Christi, quod erat Tituli inscriptione, Pilatus hic agitur, quod inscriptione tituli significatur, attribuitur David, non illi Filio Jesse, de cujus titulo nulla narrat historia, sed Ipsi, id
Abbreviated transcription (Latin):
mine fidei. ibi inlumine speciei: tanquam in lumine uiuentium
in conspectu domini placeamus.
isererȩ mei d̃s. Titultis. In finem ne disꝑdas uł ne corrum¬
pas dauid intituli inscriptione cum fugeret a facie saul
inspelunca. Legitur in libro regum quod dauid cum que-¬
recetur asaule fugit ad tutissima loca engaddi. ubi abscon¬
tu quiẽq ne corrumpas aligiid inscͥptione facte ipsi dauid .i. xp̃o. cum¬
sepulchri. Corrumꝑ& : siquis ex eo quod ẽ in carnatꝰ & passus regem nega¬
ret. Quam ꝓpħiam pilatꝰ implendam significans: ait. Qd̾ scͥpsi scͥpsi. ħͥ¬

Expanded text:
mine fidei, et ibi in lumine speciei, tanquam in lumine viventium, in conspectu Domini placeamus.NE CORRUMPAS DAVID IN TITULI INSCRIPTIONE, CUM FUGERET A FACIE SAUL IN SPELUNCAM. Legitur in libro Regum, quod David, cum quaereretur a Saule, fugit ad loca tutissima Engaddi, ubi abscontu quicunque, ne corrumpas aliquid in inscriptione tituli, facta ipsi sepulcri. Corrumperet autem si quis ex eo, quod incarnatus est et passus, Regem negaret. Quam prophetiam Pilatus implendam significans, ait: « Quod scripsi, scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
loguit᷑ hic inconsũmatione tab̃nacłi .i. in consid̾atione eccłe consũ¬
mate. in qua in hoc scło contra diabłm militat᷑. Primo monet : de
sacrificiis offerendis. Scd̾̃o agit de constitutione tab̃naculi. ubi uir¬
tutes sp̃e scĩ enumnerat. ibi. Uex dm̃ suꝑ aqͣs. Tercio ostendit quid
ubi fideles ammonet: ut tali consummatori se offerant. dicens.¬

Expanded text:
loquitur de consummatione tabernaculi, id est, in consideratione Ecclesiae consummatae, in qua in hoc saeculo contra diabolum militatur. Primo monet de sacrificiis offerentis. Secundo agit de constitutione tabernaculi, ubi virtutes Spiritus sancti enumerat ibi: Vox Domini super aquas. Tertio ostendit, quid ubi fideles admonet, ut tali consummatori se offerant, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
interficite hominẽ patet quod ñ deuno homine dicit. Unus homo enum
ñ ẽ tanti spact̃: ut ab omnib impiis possit interfici. nus g̃ homo: una eccda
caput  m̃bra. ab abel usq ad ultimum iustum. Suꝑhuc impii tan qͣm
onera passiones apponunt. ut aprincipio scħ usq ad finem impleat qͥsq
incorpore suo quod de est passioium xp̃i. qd̾ temporis spacium iste figni¬
de pulse: eidem incumbite. Quasi. Et sic udeamus si deterra delere poter

Expanded text:
interficere hominem, patet quod non de uno homine dicit; unus enim non est tanti spatii, ut ab omnibus impiis possit interfici. Unus ergo homo, una Ecclesia, caput et membra ab Abel usque ad ultimum justum. Super hunc impii tanquam onera passiones apponunt, ut a principio scilicet usque in finem impleat quisque in corpore suo, quod deest passionum Christi. Quod temporis spatium iste signidepulsae eidem incumbite, et sic videamus, si de te
Abbreviated transcription (Latin):
legr̃ ita. & erat uir de filiis beniamin & nom̃ eiꝰ cis.⁊ huiꝰ erat filꝰ. nom̃ eiꝰ saul.
ꝑsemei quoq qui erat de familia saul. id̾ ꝓbat᷑. quẽ dauid uocat filiũ iemini.
Mystice chusi ethiops: sig̾cat diabłm. Nec ẽ ꝯtrarium qd̾ dicit᷑ filuis iemini:.i.
dext̾ẽ. Creatuis enin ẽ filius dei. deĩ uicio factus ethiops. ⁊d̾ chusi sit ethiops.
sig̾c aquila tͣnsferens. ꝓ u̾bis ethiopis. uͥ simachꝰ. ꝓu̾bis chusi. Contra ethiopem

Expanded text:
r ita: Et erat vir de tribu Benjamin, et nomen ejus Cis, et huic filius: nomen ejus Saul . Per Semei quoque, qui erat de familia Saul, idem probatur, quem David vocat filium Jemini. Mystice Chusi Aethiops significat diabolum. Nec est contrarium, quod dicitur filius Jemini, id est dexterae. Creatus enim est Fiindicat aquila transferens: pro verbis Aethiopis. Ubi Symmachus pro verbis Chusi. Contra Aethiopem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽẽ ignis ualeat: corporeis indiget fomẽtis. Ꝙ cũ ne¬
succẽsus ẽẽ. ⁊ nͥ refotus subsistc. E cc̾ gehẽne ignis cũ
sit ĩ corporeus. ⁊ ĩ semerip̃os reꝓbos corporałr exutat. nͨ
studio humano succẽ dr᷑. nͨ lignis nutrit᷑. s creatꝰ semel
durat ĩ ex tĩgiubił.⁊ succ̃ẽsiõe ñ indiget. ⁊ ardore ñ caret᷑.
Bñ gͦ de ħ iniqͦ d̃t̃. Deuorabit eũ ignis ꝗ ñ succẽdit. qr
om̃ipotẽtis iustitia futuroꝵ p̃sçia ab ip̃a m̃udi origine
gehẽne ignẽ creauit. ꝗ in pena reꝓboꝵ semel ẽẽ inciꝑet.
s ardorẽ suũ ⁊̃ sñ lignis nũꝙͣ finiret. Sciẽdũ uło ẽ ꝙ om̃s
⁊ carne cruciãt᷑. Uñ ⁊ ꝑ ꝑsalmistã dr̃. Pones eos ut clibi¬
nũ ignis ĩ tp̃r uultus tui. dñs in ira sua ꝯturbabit eos.
⁊ deuorab it eos ignis. Clibanꝰ nãq intͥnsetꝰ ardet. Is uõ
ꝗ ab igne deuorat᷑. ab exteriori ĩcipit parte cõcremari.

Expanded text:
ut esse ignis valeat corporeis indiget fomentis, qui cum nesuccensus esse, et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis cum sit corporeus, et immissos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur; sed creatus semel durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de iniquo dicitur. « Devorabit euOmnipotentis justitia futurorum praescientia ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum semel esse inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. carne cruciantur. Unde per Psalmistam dicitur: Pones eos ut clibanum ignis, in tempore vultus tui; Dominus in ira sua conturbabit eos et devorabit eos ignis . Clibanus namque intrinsecus ardet; is vero qui ab igne devoratur, ab exteriori incipit parte concremari.
Abbreviated transcription (Latin):
eati. Sic̃ eñi in domo patris mãsiones mulce sũt. ꝓdiuͥsita¬
te uirtutis. sic dãpnatos diu̾so supplitio gehẽne ignib su¬
bicit disparilitas cͥminis. Que uid̾licr gehẽna ꝙͣuis cũctis
una sit. nõ tam̃ cũctos una eadẽq qͣlitate succendit. Nã sic̃
uno solo om̃es tangim᷑.nec tam̃ sub eo om̃es uno ordine estu¬

Expanded text:
cati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitacati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine
Abbreviated transcription (Latin):
tãtũ dace illi tormẽta ⁊ luctũ. Si gͥ uixtͣ modũ culpe pe¬
na oñtinguit᷑. cõstat inmirũ ꝙ in supplitiis ordo seruat᷑.
Ee nͥ corm̃toꝵ sumina m̾itoꝵ acta dirimerẽt. neqͣꝙͣ iudex
ueniẽs dicturũ se messorib eẽ ꝑhiberet. Colligite cican¬
ia ⁊ ligate ea fasciculis ad ꝯburẽdũ. si enĩ nullus ĩ supplitis
orto seruabit᷑. cur cõburẽda çigania in fascieulis ligat᷑ S
nimitũ fasciculos ad ꝯburendũ ligabũt. ħ ẽ qui et̾no igni
tridẽdi sũt. pares parib sociare. ut qͦs scmłis culpa ĩꝗnat.
par ⁊̃ pena cõstringat. Et neqͣꝙͣ dispari imꝗtate polluti st̃.¬
neqͣꝙͣ ꝗ dispari tor mẽto crucient᷑. qͣtenꝰ simul dãꝑnatio
ꝯterat. qͦs simul elatio subleuabar. qͦusq ñ dissimiłr dila¬
tabat ambitõ. nõ dissimiłr afflictõ angustet.⁊ par cruciet
flãma supplicii. qͦs in igne luxurie par succẽtit flãma pec¬

Expanded text:
culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite zizania et ligate ea in fasciculis, ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est eos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare; ut quos similiter culpa inquinat, par etiam poena constringat; et qui nequaquam dispari iniquitate polluti snequaquam dispari tormento crucientur, quatenus simul damnatio conterat, quos simul elatio sublevabat. Quosque non dissimiliter dilatabat ambitio, non dissimilis afflictio angustet: et par cruciet flamma supplicii, quos in igne luxuriae par succendit flamma pec
Abbreviated transcription (Latin):
uiue̾nt. in eoꝵ qñq inc̾itu ip̃a a suis qͣlitatib etiã tormẽta
discordẽt. qͣtenꝰ qͦs se ĩpugñat cruciatꝰ augeãt.⁊ cũ uarie ꝓ¬
ut sic uitã t̾minus puniat. qͣtenꝰ sẽꝑ sñ t̾mino cruciatꝰ uiuꝗt.

Expanded text:
viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se iut sic vitam terminus puniat, quatenus semper sine termino cruciati vivant;
Abbreviated transcription (Latin):
uite torm̃tis. timor dolorẽ hr̃. dolor timorẽ ñ ht̃. qr neqͣ ꝙͣ
mentẽ metus cruciat: cũ pati iã ceperit qd̾ metuetut. Inf¬
ernũ uõ ⁊ umbra mortis obscurat ⁊ sẽpit̾nus horror inhabitat.
qr eiꝰ ignib traditi.⁊ ĩ suppliciis dolorẽ sentiũt. ⁊ in doloris an¬
gustia pulsati. sẽꝑ pauore feriũt᷑. ut ⁊ qd̾ timẽt tollerent
⁊ rursũ qd tollerãt sñ cessatõe ꝑtimescãt. De hiis enĩ scͥptũ ẽ.¬
u̾mis eoꝵ ñ moriet᷑ ⁊ ignis eoꝵ ñ extĩguet᷑. ħ flãma q̃ succen¬
dit illuminat. illue ut suꝑiꝰ u̾bis psalmiste docuimꝰ. ignis ꝗ
cruciat obscurat. ħͥ metꝰ amittit᷑ cũ tolerari iã ceperit qd̾
timebat᷑. illie ⁊ dolor dilaniat ⁊ pauor ãgustat. Horrẽdo gͥ
mͦ erit tẽ reꝓbis dolor cũ formidine. cũ obscuritate flãma ꝯ¬
Sic sic uidelier a dãpnatis sentiri põdus sũme eꝗtatis dbr
ut qr a uolũtate conditoris neqͣꝙͣ sũt uetiti discrepare. dũ

Expanded text:
vitae tormentis timor dolorem habet, dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat cum pati jam coeperit quod metuebat; infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatVermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat; illic, ut superius verbis Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum
Abbreviated transcription (Latin):
catõe disc̾nẽs. ꝗ raptꝰ supͣ hoĩem diuina iã saperet. Ita ħ
loeo cũ luc̃e dei maccessibilẽ ꝑhiberet. ut ostendẽt. ꝗb sub¬
didit. qũe uidit nullus hõium s nͦ uideri p̃t. more suo hõies
uocãs om̃ẽs hamana sapiẽtes. qr ꝗ diuina sapiũt. uidlicet
supͣ hoĩes sũt. Uidebimꝰ gͥ deũ si ꝑ celestẽ qu̾satõẽm. supͣ hoĩes¬

Expanded text:
catione discernens, qui raptus super hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhiberet, ut ostenderet quibus, subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. More suo homines vocans omnes humana sapientes; quia qui divina sapiunt, videlicet supra homines sunt. Videbim
Abbreviated transcription (Latin):
nutiante. diues ille quẽ ꝯtigie ad incerm inc̃dii tor¬
mẽta de scende̾ ꝗnq fratru desebr̃ meminisse. Qꝵ abra¬
ham petiit. ut ad eoꝵ erudicõem mittẽt: ne illuc eos
qñq ueniẽtes par pena cruciaret. E gͥ ad doloris sui cii¬
mulũ ꝓpĩquoꝵ absentiũ meminit. ꝯstat ꝓculdubio. qr eos

Expanded text:
te, dives ille quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere quinque fratrum describitur meminisse, qui ab Abraham petiit ut ad eorum eruditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, consta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ diu̾sa tͥteute tẽꝑata.⁊ uestimẽta ñ attigit. ⁊ uĩcula in¬
cẽdit. scĩsq uiris ⁊ ad ĩferẽdũ tormẽtũ ftãma friguit. ⁊

Expanded text:
in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula inin diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit, sanctisque viris et a
Abbreviated transcription (Latin):
aũt mirũ si secũ qͦꝙ repbos aspitiat cremari. ꝗ ad dolo¬
ris sui cumulũ eũ qũe despexerat in sinu abrahe lagitũ
uidit. Sigͦ ei cin ⁊ pena cresceret. ⁊ uir electus apparuit
cur ñ credendũ sit ꝙ uide̾ in supplitio eos ⁊̃ qͦs ccͣ deũ dile¬
xerat possit. Qua ex re colligit᷑ ꝙ eos qͦs mordinate nũc re¬
ꝓbi diligũt. miro iuditii ordine secũ tc̃ ĩ tormẽtis uid̾bũt
ur penã ꝓprie pimitõis ex ageret illa auetori p̃posita carna¬
lis tẽ cogitatõ. pari añ occłos ultione dãpnata. Itaq ignis
ꝗ in obscuritate cruciat. credendũ ẽ qr lum̃ ad tormẽ tum
seruat. Qd̾ si appbare testimomis ĩ sua ex p̃ssione ñ possu¬
ꝑ caldei regis imꝑium succẽsis camini ignib ligatis manib¬
⁊ pedib ꝓiecti sũt. qͦs tam̃ cũ idẽ ree ĩ camini incẽdio mi¬
seratus exploraret. illesis uestib deãbulãtes uidit. ubi
aꝑte colligit᷑. qr mira dispensatõe cõditoris: ignis qͣlitas

Expanded text:
 mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possuper Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas,
Abbreviated transcription (Latin):
satiati deliderãt. ⁊ desiderãt gͥ sñ labore. qr desideriũ sacie¬
tas Gmitat᷑. ⁊ satũt᷑ sñ fastidio qr ip̃a satietas ex desiderio
sẽꝑ ꝯccẽdit᷑. Sic qͦq ⁊ nos erimus qñ ad ip̃m fontem uite
ras. S longe abẽ a siti necessitas. longe a sacietate fastidiũ.
qr ⁊ sicientes satiabimͣ.⁊ satiati sitiemꝰ. Uidebimnꝰ gͥ ceũ ip̃mq
erit p̃miũ laboris nr̃i. ⁊ pꝰ morralitacis hꝰ tenebras. accẽssa
eiꝰ luce gaudebimꝰ. S cũ eiꝰ lucẽ dicimꝰ accessã. obsistit aĩo
qd̾ pauł dicit. Q luõe habitat ĩ accessibiłẽ. quẽ uidit nullus
hõium. s nec uideri p̃t. Ecce rursus audio ꝙ psalmista ait.
accedite ad eũ ⁊ illuminamini. Quomͦ gͦ accedendo humili¬
am᷑. si ip̃ani lucẽ qua illuminari possimꝰ ñ uidemꝰ. Si uo acce¬
dẽclo ad deũ. ip̃am qua illuminamͣ luc̃e uidemꝰ. qͦm̃o in acce

Expanded text:
iderant; igitur hoc sine labore est, quia desiderium satietas comitatur, et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus, quando ad ipsum fontem vitae tas. Sed longe erit a siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipseque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa ejus luce gaudeamus. Sed cum ejus lucem dicimus accessam, obsistit animo, quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem, quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Quomodo igitur accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus non videmus? Si vero accedendo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽt᷑ ostendat᷑. Q d aũt mirũ si gehẽne igñe credimꝰ hr̃e
nũc carnalis delectadõ polluit. Tũc infinite patẽs ĩferni
baratrũ deuorat. qͦs nũc manis elatio exaltat. atq qͦlibr
tura dissimilis. una tñ implicat qͦs unus in cͥmine reatus li¬
gat. Qd bñ ac breuit̾ in sinuat ꝓpha ꝗ ait. Ibi assur ⁊ om̃is
multicudo eiꝰ. ⁊ ĩ cͥcuitu illiꝰ sepulcra eiꝰ. Os nãq assur suꝑbi
regis nõie. nͥ ille ꝑ elatõem cadẽs antiqus hostis ex pͥmit᷑
Q ꝓ eo ꝙ multos ad culpã ꝑtrahit. cũ cũcta sua młtitudi¬
ne ad ĩ ferni claustra descẽdit. sepulera aũt mortuos tegũt.
Et ꝗs aliꝰ mortẽ acrius ꝑtulit. ꝙͣ is qui ꝯditorẽ suũ despit¬
iẽs uitã reliꝗt: Quẽ uid̾lic⁊ mortuũ cũ humana corda suse¬
modũ ꝑ tormẽta ꝯũegit. Et qm̃ nc̃ ĩ semetip̃is reꝓbi ma¬
lignos sps̃ illicita ꝑpe tr̃ado suscipiũt. it̃ sepulera eoꝵ cũ mo¬

Expanded text:
ciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui qutura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur, et omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ill quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is qui, conditorem suum dispiciens, vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscstmodum per tormenta conjungit. Et quoniam nunc in semetipsis reprobi malignos spiritus illicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulcra eorum cum mo
Abbreviated transcription (Latin):
celis. nulli ictus audiũt᷑. qr ĩ et̾na patͥa om̃ĩs ꝑcussio num
strepitꝰ ꝯticescũt. neqͣꝙͣ illic malleus ꝑcurit qr nulla aĩad¬
u̾sio affligit. neqͣꝙͣ securis incidit. qr receptos int̾iꝰ nul¬
la foras seuera sentẽtia ꝓicit. neqͣꝙͣ ferram̃ta ꝑstrepũt.
qr nec q̃lib minime ⁊̃ ultra flagella sentiũt᷑. Itẽ legit᷑

Expanded text:
ei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnis jam percussionum strepitus conticescit. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit, nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣꝙͣ ulteriꝰ ad lucẽ redit. Incuiꝰ adhuc descͥptõe subiũcgit᷑. ubi
umbra mortis ⁊ nullus ordo seruat᷑᷑ siẽ mors exterior ab aĩa
duidit carnẽ. ita mors interior a deo separat aĩam. Umbra gͦ
cendit᷑: ab int̾no lumine tenebrat᷑. Nlatura uo̾ ignis ẽ: ut ex se
metipo lucẽ exhibeat.⁊ cõcrematõẽm. S tnͣsactoꝵ illa ultrix

Expanded text:
 ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo cenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est ut ex se ipso et lucem exhibeat et ardorem, sed transactorum illa ultrix
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã usq ãd dd̾. In ħ abrahã cũ fr̃e suo aran achaldeis ꝓiectꝰ
ẽ in igne. ꝑ que ip̃i traducebãt᷑. Abrahã ꝗdẽ trãductꝰ ẽ a dño. s a¬
rã expirauit. Quarta a d̾d̾. usq ad trismigratõem babilonis. In
hac ꝗd̾ ꝙͣ difficillima dd̾ passus sit asaule ab inimicis ⁊ a filio: pau¬
cos credimꝰ ignorare. Qnta a tnͣsmigratõe babilonis usq ad xp̃m.
In hac ppłs dei captiuatins ẽ. urbs sc̃a eu̾sa. tẽplũ diruptu. lex ꝯbu

Expanded text:
Abraham usque ad David. In hac Abraham cum fratre suo Aram a Chaldaeis projectus est in ignem, per quem ipsi traducebantur. Abraham quidem eductus est a Domino, sed Aram exspiravit; quarta a David usque ad transmigrationem: in hac quam difficilis passus sit David a Saule, ab inimicis, a filio, paucos credimus ignorare; quinta a transmigratione usque ad Christum: in hac populus Dei captivatus est, urbs sa
Abbreviated transcription (Latin):
xu. cubitis sas altitudinem motisi stans in loco suo qua¬
si murꝰ It scc̾a tm̃ d̾scendet ut iux possit ud̾i. It̃ t̾tio
marine bellue apparentes suꝑ marc dabunt rugitũ usq
ad celũ. It̃ quarta arpebunt maro ⁊ aquar It quĩta
herbe ⁊ arbores dabunt rorem sanguineu. It̃ sexta irru¬
ent hedificia. It septima petre adiũctt collident᷑. Item
octaua siet gn̾ał tetre motus. It nona equabitur t̃ra. It̃ d̾cima
exibunt hoĩes d̾ cau̾nis.⁊ bunt uelud amentes. nͨ potuer̃ mu¬
tuo loqui. It̃ und̾cima surgent ossa mortuoꝵ ⁊ stabunt supta
sepulcra. It duo d̾cima cadent stelle. It t̃tiad̾cima. morientur
uiuentes. ut cum mortuis resurgant. It̃ quarta d̾cima ardbt̃
celũ ⁊ tr̃am̃. It̃ quĩtad̾cima. fiet celum nouũ ⁊ t̃ram noua ⁊¬

Expanded text:
 cubitis super altitudinem montium stans in loco suo quasi murus. Secunda tantum descendet, ut vix posset videri. Tertia marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum; quarta ardebit mare, et aquae; quinta herbae et arbores dabunt rorem sanguineum; sexta ruent aedificia; septima petrae ad invicem collidentur; octava fiet generalis terrae motus; nona aequabitur terra; decima exibunt homines de cavernis, et ibunt velut amentes, nec poterunt mutuo loqui; undecima surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra; duodecima cadent stellae; tredecima morientur viventes, ut cum mortuis resurgant; quartadecima ardebit coelum, et terra; quintadecima fiet coelum novum, et terra nova
Abbreviated transcription (Latin):
agalile a. Uidet ⁊ aũdit petru suggerẽtẽ ei . ⁊ dicẽtẽ. ꝓẜitiuᷤᷤ
esto tͥ dñt. A scimłi si ꝑstrepat mũdus si demones. si caro ꝓpria.
⁊ dicãt d̾scẽdẽ d cruce iuuenis es cͥca semũ ascẽde̾ poteris. dic
eis. nil certius morte. ⁊ nilĩcertiꝰ hora mortis.uigilabo⁊ sta bo
ĩ cruce. donͦ ĩclinato capite tradã spm. ne dicat᷑ de me ħ cepit¬

Expanded text:
a Galilaea; videt et audit Petrum suggerentem ei, et dicentem: Propitiuest in sua. Si perstrepat mundus, si daemones, si caro propria, et dicat: Descende de cruce; juvenis es, circa senium ascendere poteris. Dic ei: Nihil certius morte, nihil incertius hora mortis: vigilabo et stabo in cruce, donec, inclinato capite
Abbreviated transcription (Latin):
citas. sollicitũdo habẽdi. ⁊ timor ꝑdẽdi. Suꝑbie ĩ õib istis currib demo¬
eñdet suꝑ equos tuos ⁊ qͣdrige tue saluatio. Sic̃ ht̃ pharao curꝰ¬
rus suos: sc suos equos ⁊ suas quãdrigas ht̃ nr̃ aminadab. llõne
quãdrigã fatiũt. iustitia. prudẽtia.tẽꝑantia. fortitudo. Hone h
est curtus ⁊ quãd riga helye. Istã qũa trahũt ñ solũ. iiͦii. eũagłi
ste.s iiͦiͦi. status religiosoꝵ. ĩcipiẽtiũ. ꝓfitiẽtiũ. currẽtiũ ꝑueni¬
io. Est ⁊ alia qͣdriga. õdiũ mũdi. ꝯtẽptus sui. ꝯpassio ꝓximi.
amor̾ dei. Itẽ fides ĩ carnis. passioĩs. resurrectõis. ascesio¬

Expanded text:
citas, sollicitudo habendi et timor perdendi. In omnibus istis curribus temoendet super equos tuos, et quadrigae tuae salvatio? Sicut habet Pharao currus suos, sic suos equos suasque quadrigas habet vester Aminadab. Nonne quadrigam faciunt justitia, prudentia, temperantia, fortitudo? Nonne hic est csed quatuor status religiosorum, incipientium, proficientium, currentium, perveniio. Est et alia quadriga odium mundi, contemptus sui, compassio Christi, amor Dei. Sed et fides Incarnationis, Passionis, Resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
sic distinguitur. Aliud ẽ fornicatio. aliud strupũ. aliud adult̾iũ
aliud incestas. aliud raptus. fornicatio licet sit genꝰ oĩs illici¬
ti coĩtꝰ qui fit eytra uxorem. tam̃ spĩalit̾ intelligrͥ ĩ usu uidu¬
arũ.ł meretricũ ł cõcubinaꝵ. strupũ ꝓpͥs u̾ginũ alicita de
t̾ius thori accessio. Incestus ẽ ꝯsangnineoꝵ uł affiniũ abusts.
Uñ incestuosi dñr qui cõsanguineis uł affinib suis abutũt᷑.¬

Expanded text:
m est quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutu
Abbreviated transcription (Latin):
Luetus solet oẽ caroꝵ sic̃ aliquis luget qñ anuititꝰ caros suos¬
.s. patrẽ. matit̃ filiũ aut aliqut̃ ꝓpĩquũ. heu eđ ꝙͣ multi
iugent dãpna corpalia. qui luge̾ ꝯtẽpnũt dap̃na spñalia.
Qnꝰ aliquis ĩ firmatur aut moritur lugent amici qñ aũt pectat dpp̃
na. õ uisio ceca. o uita mortua. d̾ istis que nõ sunt lugenda. ł

Expanded text:
tit charos suos, patrem, matrem; filium, aut aliquem propinquum. Heu! quam multi lugent damna corporalia, qui lugere contemnunt damna spiritualia! Quando aliquis infirmatur, aut moritur, lugent amici; quando autem peccat na! O visio caeca! O vita mortua! De istis, quae non sunt lugenda vel
Abbreviated transcription (Latin):
ircũ cisio data fuit .u. de causis. Primo dit ꝑ obediẽtiã mãdati.
abrahã placeͣt det. cui ꝑ p̃uaricatõem adam̃ displicuerat. Sod̾o in
signũ magne fidei habrahe. credidit enĩ se habiturũ filiũ. ĩ quo
bñdicent᷑ om̃es gẽtes. ꝑ sidẽ.⁊ ꝑ que sp̃alis cͥcũcisio adĩpletͣ.sic̃ ui¬
Quarto ut cͥcũcisio facta ĩ inrili mẽbro ꝑ qd̾ gn̾at᷑ creatura mor¬
taliũ ⁊ ĩ quolib soler dñãri.castitatĩẽ mẽtis ⁊ corporis soruã¬

Expanded text:
causis data fuit circumcisio. Primum, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat. Secundo, in signum magnae fidei Abrahae. Credidit enim se habiturum filium in quo benediceQuarto, ut circumcisio facta in virili membro per quod generatur creatura mortalium, et in quo libido solet dominari, castitatem mentis et corporis servan
Abbreviated transcription (Latin):
B̾ otũda. noctẽ ilu¬
minat.N lautas dirig̾
Cursũ nõ obliq̃t.
Cũ firmam̃to rapit᷑
Ignea est. locũ mu¬
tore uidetur.
Raclios ex se ꝓfert.
Firmam̃tũ ornat.

Expanded text:
otunda, noctem illuminat, nautas dirigit, cursum non obliquat, cum firmamento rapitur, ignea est, locum mutare videtur, radios ex se profert, firmamentum ornat.
Abbreviated transcription (Latin):
Rosa. rubicũda.
O dorifera. spetiosa.
Ex spinis nascit᷑.
Cito marcescit
M arcida albescit.
Casida ĩ semine

Expanded text:
Rosa rubicunda, odorifera, speciosa, ex spinis nascitur, cito marcescit, marcida albescit ecalida in semine
Abbreviated transcription (Latin):
I n asiã collecto agmine
filios pietas. nã ad co
nidũ ĩ pensius fouẽt
ut assicno ĩ cubim
plumas exuat. qn¬

Expanded text:
in Asiam collecto agmine filios pietas. Nam adeo natos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphã actestante qui ait. Portauerũt ignominiã suã cũ hiis qui
ceperit sẽꝑ fluctuantes ⁊ trepidos tormẽtis cͥcũ fluentib ab sor
adhãc ꝓculdubio ꝗ plang̾ẽ negligit. plãgendo uadit. sic̃ cre¬
ditor debitori suo dicit. Solue debitũ prĩꝙͣ ꝓdebito cõstrin¬
garis. Ꝙ tamẽ nõ ꝯstrĩgit᷑ si qd debet soluere ñ morat᷑. Ubi
⁊ recte subdit᷑. nõ reu̾tar.qr neqͣꝙͣ ultra mificordia parcẽtis
seria ad dolorẽ ꝑtinet. tenebre ad cectatẽ. Eagͦ q̃ a ꝯspectu
districti iudicis expulsos tenet. miseria ⁊ tenebraꝵ terra ꝑ¬
hibet᷑. qr fous dolor cruciat. qͦs diuisos a u̾o lumine intꝰ cecitas
obscurat. ꝙͣuis miserie ⁊ renebraꝵ t̾ra intelligi ⁊ ałt p̃t. Nã
hec qͦq t̾ra ĩ qua nascimͣ. ẽ ꝗdẽ miẜie s tenebraꝵ nõ ẽ. qr mł¬

Expanded text:
a attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit. Sicut debitori suo constringitur si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis seria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd nã sit ꝙ beatus iob asserit dicẽs. In ꝓfundissimu ĩfernũ de¬
scendr̃ om̃ia mea. qr ⁊ si añ ad uentũ mediatoris dei ⁊ hõium
ĩ infernũ descẽsurus erat. liquet tm̃ qr ĩ ꝓfundissimũ ĩ fer¬
nũ descensurus ñ erat. An ip̃a superiora loca inferi ĩ ꝓfundis¬
simu infernũ uocat. Ꝙa uid̾lier ꝙͣto ad sublimitatẽ celi iã hꝰ
aeris spatiũ nõ inm̾ito dici ĩfernus p̃t. Uñ cũ apostate ãgłis a ce¬
lestib sedib in ħ caliginoso aere sit̃ dimersi. Petrus apłs dic̃

Expanded text:
simum infernum descendent omnia mea: quia etsi ante adventum mediatoris Dei et hominum in infernum descensurus erat, liquet tamen quia in profundissimum infernum descensurus non erat. An ipsa superiora loca inferni profundissimum vocant, quia videlicet, quanto ad sublimitatem coeli jam hujus aeris spatium non merito dici infernus potest. Unde cum apostatae angeli a coelesti