comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ite & redimite uobis terras quas uen-
fulgeatis sicut rosa: Sed dum flos eiꝰ
& odorem pariter & ruborem osten¬
effectos pauperes gemuistis: Estoce flo-¬
ridi: ut marcescatis Estote diuites tem¬
poraliter: ut imꝑpetuũ mendicetis:
Nunquid non ualet manus dñi. ut
faciat seruos suos diuitiis affluentes.
& in comparabiliter splendentes : Sed
certamen statuit animarum: ue
credant se ȩternas habituros diuiti¬
as. qui ꝓ eius nomine temporales

Expanded text:
Ite, et redimite vobis terras quas vendifulgeatis. Sed, dum flos ejus et odorem pariter et ruborem osteneffectos pauperes gemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales
Abbreviated transcription (Latin):
garent demones sicut prius: & infir¬
mos curarent. cȩcos illuminarent: et
uirtutes multas ꝑ eos dñs faceret.¬
um autem om̃is ciuitas ephesiorũ.
cultores idolorum excitarent seditio.¬

Expanded text:
ta ut daemones sicut prius fugarent, infirmos curarent, caecos illuminarent, et virtutes multas in nomine Domini facerent. Cum omnis civitas Ephesiorum, cultores idolorum excitarent seditio
Abbreviated transcription (Latin):
te mͥ uirgas rectas insingulis fascibꝰ
dñi. conuersȩ sunt in aurum Iterũ
dixit eis deferte mͥ lapides minutos:
septem dies ite ꝑ aurifices & gemma¬
rios: & dum ꝓbaueritis uerũ durum
& ueras gemmas. nunciate mͥ. Eun

Expanded text:
te michi uirgas in singulis fascibus». tatim mutate sunt in aurum. Itemque dixit: «Deferte michi lapides minimos septem dies ite ad aurifices et gemmarios, et dum probaveritis verum aurum et veras gemmas, nuntiate mihi. » Eun
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ triginta dies dõ pęnitentiam
des aduilitatem inqua nati fuerant.
remearent: factum ÷ autẽ ut trigin¬
ta dierum transiret spacium: cũ neq
aurum mutaret᷑ in uirgas. neq gẽmȩ

Expanded text:
ut per XXX dies Deo poenitentiam ue ad vilitatem, qua nati fuerant, remearent. Factum est autem ut XXX dierum transiret spatium, cum nec aurum mutaretur in virgas, nec gemmae
Abbreviated transcription (Latin):
& signaculum crucis faciens in eo: dix̃.
iecta sunt: cui om̃is creatura deseruit.
& om̃is potestas subiecta ÷. & mecuit.
& ex pauescit: cum nos te ad duxiliũ
inuocamꝰ. cuius audito nomine ser¬
pens conquiescit. draco fugit. silet ui¬
quieta torpescit: scorpius extinguit᷑.
regulus uincit᷑ & phalangius nichil
& animalia noxia tenebrantur: et

Expanded text:
et signacu- lum crucis faciens in eo dixit: iecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium invocamus. cujus audito nomine serpens conquiescit. draco fugit. vyquieta torpescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil  omnia noxia temperantur. t
Abbreviated transcription (Latin):
ingrederetur ciuitatẽ: drusiana quȩ
mortua. Tunc sc̃s ioħes uidensfin¬
tes paupes &r parentes. atq uiduassimul
iohes apłe dĩ. ecce drusianã efferpirꝰ
quȩ sc̃is monitis tuis obtempenins.
Et ecce cu uenisti: & uidere te potuit.
Tunc sc̃s ioħs iussit deponi fentrum:¬

Expanded text:
ingrederetur urbem, Drusiana quedamortua. Tunc beatus Iohannes uidens flentes pauperes et parentes et orphanos apostole Dei, ecce Drusianam efferimus, quae sanctis monitis tuis obtemperans, Et ecce uenisti, et te uidere non potuit». Tunc beatus Iohannes iussit deponi pher
Abbreviated transcription (Latin):
legeretur: uicit leo de tribu iuda
pse leo dictus ÷: ipse agnus occisꝰ:
Leo ꝓpter fortitudinem: agnꝰ ꝓpter
innocentiam. leo quia inuictus :
dgnus quia mansuetus. Et iste
agnus occisus. morte sua uicit
Dictus ÷ enim diabolus leo : feritate
non uirtute:
Apłs quippe ait petrus. uigilare
oportere aduersus temptãtiones.
quia aduersarius inquit uester
diabolus ereuit. querens quẽ deuoret.
tes leonis huius. nisi uicissec leo de
tribu iuda: Contra leonem leo:
contra lupum agnuis. Crultauit
diabolus quando mortuus ÷ xp̃o:
uictus. Tanquam inmuscipula
escam accepit. Gaudebat ad mortẽ
quasi prepositus mortis: & quo gau¬
debat. inde illi tensa ÷ muscipula:
Muscipula enim diaboli: crux dñi.ꝓ¬
mors: Qui pependit in ligno. Ubi
est insultatio iudeorum. ubi ÷ tipꝰ
& suꝑbia: caput ante crucem agi¬
tantium: & dicentium. si filiꝰ dĩ ÷
descendat de cruce : Ecce plus fec̃ :
quam illi insultando exigebant.
Plus ÷ enim de sepulchro resurgere:

Expanded text:
icit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit Dictus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. olus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius vester diabolus circuit, quaerens quem devoret. tes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Chriabolus victus: tanquam in muscipula escam accepit. Gaudebat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi tensum est. Muscipula diaboli, crux Domimors quae pependit in ligno? Ubi est insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit, quam illi insultando exigebant. Plus enim est de sepulcro resurgere,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: resurgendo ꝙ as¬
cendendo completa ÷.
Resurrectionem ipsiꝰ
paschȩ die dominico celebrauimꝰ
sscensionem hodie celebramus.
estus nobis dies uterque: Idõ enĩ
resurrerit. ut nobis exemplum re¬
surrectionis ostenderet : & ideo as¬
cendit. ut nos desuper ꝓtegeret:
ligno: nunc sedentem incȩlo
recium nrm̃ dedit eum penderet
inligno: collegit quod emit cũ
sedit incelo: Cum enim amnes
collegit. quos utiq ꝑ tempora col¬
ligit: infine temporis ueniet. &
quomodo scriptum ÷ ds̃ mani¬
seste ueniet: non quem admodũ
primum uenit occultus. s sicut
dictum ÷ manifestus. .ii.¬
Decultum enim oportebat eum
uenire⁊ ut iudicaretur: manifestꝰ
autem ueniet ut iudicet: Si enĩ
prius manifestus uenisset: iudi¬
care manifestum quis auderet:
occideretur: mors non moreret᷑
Tropheo suo diabolus uictus est
Exultauit enim diabolus: quando
hominem primum seducendo de¬
iecit in mortem: Seducendo pͥmũ
hominem occidit: occidendo nouis¬

Expanded text:
i resurgendo et ascendendo completa est. Resurrectionem ipsius Paschae Dominico celebravimus: ascensionem hodie celebramus. Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et ideo ascendit, ut nos desuper protegeretligno, nunc sedentem in coelo. Pretium nostrum dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniet, et quomodo scriptum est, Deus manifestus veniet : non quemadmodum mitus venit occultus, sed sicut dictum est, manifestus. Occultum enim oportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestum quis auderet? occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsultavit enim diabolus, quando primum hominem seducendo dejecit in mortem. Seducendo primum hominem, occidit: occidendo novis
Abbreviated transcription (Latin):
tercio die post passionem epepo
dii eductus de carcere. primo ita
laniatus ÷ crudelitate uerberan¬
tium: ut erate soluta costarum.
patefactis uiscerib secreta animȩ
panderentur deinde crucis af¬
fixꝰ patibulo. beatum spm̃ ex ani¬
matus emisit Passi sunt cum eo¬
x alii numero triginta qͣtuor.
qui tercius post augustinum
dor uuernensem ȩccłam suscepit.
quam rexit annos quinq. sepultꝰ
inmonasterio in ȩccła beati petri:

Expanded text:
tertio post passionem Epipodii die productus e carcere, primo ita laniatus est crudelitate verberantium, ut carne soluta costarum, patefactis visceribus, secreta omnino panderentur. Dein crucis affixus patibulo beatum spiritum exanimatus emisit. Passi sunt cum eo alii numero triginta quatuor. qui tertius post AugustinumDorovernensem ecclesiam suscepit, quam rexit annos quinque; sepultus in monasterio, in ecclesia beati Petri
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Unẽ. in manus tuas cõm̃do
sp̃m meum. defunctus ÷ autem &
auiris religiosis sepultus in loco la¬¬
pidis excisi cum gła. Ordinauerit
autem ꝓse alexandriȩ epm̃ anianũ.
Mortuus ÷ autem octauo neronis an-¬

Expanded text:
dicens: Domine, in manus tuas commendo spiritum meum, defunctus est, et a viris religiosis sepultus in loco lapidis excisi cum gloria. Ordinaverat autem pro se Alexandriae episcopum Anianum. Mortuus est autem octavo Neronis an
Abbreviated transcription (Latin):
bucoliȩ quȩ erant iuxta mare sub
rupibus. ubi erat eccła construes
& de fluehant carnes eius interi.
ac saxa in ficiebantur sangume:
Uespe autem facto miserunt eum in
carcere: ubi cirea mediam noecem
primo angelica uisitatione confa¬
tatus est: deinde ipso dño sibi
apparente. ad cȩlestia regna uocatꝰs.
ad mane dum traheretur ad locabu¬

Expanded text:
Bucoliae, quae erant juxta mare sub Bucoliae, quae erant juxta mare sub rupibus, ubi erat ecclesia constructa, et defluebant carnes ejus in terram, ac saxa inficiebantur sanguine. Vespere autem facto miserunt eum in carcerem, ubi circa mediam noctem primo angelica visitatione confortatus est; deinde ipso Domino ei apparente, ad coelestia regna vocatus est. At mane dum traheretur ad loca Bu
Abbreviated transcription (Latin):
natale sc̃i marci euangeliste Hic
discipulus ꝙ interpres beati Petri:
rogatus romȩ afr̃ib scripsit euan¬
gelium: Quod quanto tardius
cȩteris in choauit : tanto in lon¬
ad illud usq̃ tempꝰ narrando ꝑ¬
uenit: quo apłi idem euangelĩ
uerbum totum predicando disse¬
minauere ꝑ orbem: Quod cum
pecrus audisset ꝓbauit : & eccłus
legendum sua auetor itate edidit.
Quo assumpto idem marcus ꝑręxit
egiptum: & primꝰ alȩxandriȩ
xp̃m annuncians. consticuit ȩccłam
tanta doctrinȩ ꝙ uite continen¬
prima epła: sub nomine babilo¬
nis figura liter romam significans
Salutat uos quȩ ⁊ in babilone cos¬
lecta: & marcus filius m̃s. Quiq
constitutis & confirmacis eccłiis
ꝑ libiam marmaricam. hammoni¬
acam. pentapolim. alex andriã.
atqs egiptum uniuersam: ad ulti¬
mum tentus ÷ apaganis qui re¬
manserant alȩxandriȩ: Qui uiden¬
tes eum die sc̃o paschȩ missas fa¬
cientem. miserunt funem in collo
eius: & trahebant eum ad loca

Expanded text:
Natalis sancti Marci evangelistae. Hic discipulus et interpres apostoli Petri, rogatus Romae a fratribus, scripsit Evangelium, quod quanto tardius caeteris inchoavit, tantum in lonad illud usque tempus narrando pervenit, quo apostoli idem Evangelii verbum totum praedicando disseminavere per orbem. Quod cum Petrus audisset probavit, et Ecclesiis legendum sua auctoritate edidit: quo assumpto, idem Marcus perrexit Aegyptum, et primus Alexandriae Christum annuntians, constituit ecclesiam, tanta doctrina et vitae continenprima Epistola, sub nomine Babylonis figuraliter Romam significans: Salutat vos quae est Babylone coelecta, et Marcus filius meus . Quique constitutis et confirmatis Ecclesiis per Libiam, Marmaricam, Hammoniacam, Pentapolim, Alexandriam, atque Aegyptum universam; ad ultimum tentus est a paganis qui remanserunt Alexandriae. Qui videntes eum die sancto Paschae missas facientem, miserunt funem in collo ejus, et trahebant eum ad loca
Abbreviated transcription (Latin):
pare uideat᷑. Cius itaq eẽ ñ alteriꝰ.
dota ȩccłia iã sirmissime tenet:
egunt quidã & ad laodicenses : s
parentib suis tharsũ ciliciȩ cõmi¬
grauit. A quib obstudiũ legis
missus hierusolimã: agamalible¬
autẽ fauissae neci martiris stepba¬
ni. & acceptis apontifice templi
eplis ad psequendos eos qui xp̃o
crediderant. damascũ ꝑgeret: ꝑ¬
reuelationẽ cõpulsus ad fidẽ. inuas

Expanded text:
alterius, tota Ecclesia jam firmissime tenet. Legunt quidam et ad Leodicenses, sed parentibus suis Tharsum Ciliciae commigravit; a quibus ob studium legis missus Jerosolymam, a Gamalieleautem interfuisset neci martyris Stephani, et acceptis a pontifice templi epistolis, ad persequendos eos, qui Christo crediderant, Damascum pergeret, revelatione compulsus ad fidem, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
terrogaret᷑ adño simonioħis amas
me. respondit cercio. dñe tu scisqr
diligo te : ait ei dñs. pasce ouesmeas:
Et hoc tercio: Qđ quidẽ dictũ ad
compensionẽ prioris ꝓfecit erroris
Qui enĩ dñm tercio negauerat: tercio
confitecur Et quociens culpã delin¬
quendo contraxerat: totiens gr̃am
diligendo dnm̃ conquirit Uidece
gͦ.: quantũ flecus ꝓfuerit petro:
Antequã fleret lapsus ẽ. postea¬
quã fleuit electus ẽ Et qui ante
lacrimas p̾uaricator extitit: post
lacrimas pastor assũptꝰ .ẽ. & alios
regendos accepit. qui prius seipsũ

Expanded text:
terrogaretur a Domino: Simon, amas terrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse
Abbreviated transcription (Latin):
crimarũ p̃ces sunt quã sermonũ.
qr sermo in p̾ cando forte fallit.
lacrima omnino non fallit: Ser¬
mo enĩ interdũ non totũ ꝓfert
negocix̃: lacrima semꝑ totũ ꝓdit
affectũ. Et ideo petrus iã ñ utitur
sermone quo fefellerat: qͦ peccaue¬
rat. quo fidẽ omiserat: ne ꝑ id
discredat᷑ ad confitendũ. quo usus
fuerat adnegandũ: Ae ꝑ hoc ma¬
uult causã suã flere qũa dicere:
& quod uoce negauerat lacri¬
mis confideri. Inuenio aut̃ & ali¬
ud cur tacuerit petrus : ne tã
cita ueniȩ postulatio. ꝑ impu¬
dentiã Poffendẽt: quã imꝑetrara:
Solet enĩ citiꝰꝰ mereri indulgen¬
tiã : qui uerecundus dep̾catur:
In omĩ gͥ culpa. ante flendũ.ẽ.¬
& sic precandũ: Scimꝰ iã hoc exẽ¬
plo: quẽ ad modũ nr̃a peccata cu¬
remꝰ. Ecce nichil nob apłs nocuit
qđ negauit: & plurimũ ꝓfuit
qđ emendauit. Deniq imitemur
eũ dicentẽ alibi Cum enĩ tercio in¬

Expanded text:
crymarum preces sunt quam sermonum; crymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio in
Abbreviated transcription (Latin):
dicti. correctꝰ ingemuit: Ille tãꝗͣ
dep̾hensus festinat ad latebras:
hic tãquã emendatꝰ ꝓrumpit
adlacrimas: Uelut enĩ latenti &
celanti se a diunitate adȩ dr̃:
Adã ubi es: non qđ adã inconspe¬
ctu dñi latere potuerit. sed qđ
uł certꝰ sit dũ metuit dep̾hendi:
inp̃ces eorũ: Ergo petrus ꝓrũpit
in lacrimas: nichil uoce precatur:
Inuenio enĩ qđ fleuerit. ñinuenio
quid dixerit. Lacrimas eiꝰ lego:
satisfactionẽ non lego. Rec te
plane petrus fleuit & tacuit.
quia quod defleri sol& non solet ex¬
cusari: & qđ defendi non potest ablui
potest lauat enĩ lacrimis delictũ:
quod uoce pudor ẽ. confiteri. Lacri¬
minȩ gͦ uerecundie consulunt pari¬
ter & saluti: nec erubescunt inpe¬
cendo. & impetrant in rogando: La¬
crimȩ inquã tacite qͦdãmodo p̃ces
sunt: Ueniã nonpostulant: & merent᷑
ausam non dicunt: & miscđiã con¬
secunt᷑ Uerũ ẽ. quod utiliores la¬

Expanded text:
dicti, correptus ingemuit; ille tanquam dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quovel certus sit, dum metuit deprehendi. in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores la
Abbreviated transcription (Latin):
Fraudis suȩ uasculũ: in hostiaria
diabolus recognouit. Fidelesiuros
non nisi ꝑmulieres obpugnare
consueuit: Ibi adam peuã suꝑat:
hic petrũ uincit phostiariam
Tuit enĩ sicut legimꝰ in paradiso de¬
liciãrũ diabolus: nec defuit sicut
incelligimꝰ in p̃torio udeorũ. Ibi
imminebat sathanas serpens: Hic
uidas coluber ꝑurgebat. Est ergo
eadẽ similicudo deceptionis in
petro quȩ in adã fuit: qm̃ eadẽ ẽ.
& similitudo mandati. Accepit enĩ
adño ut̾q mandatũ: adam ne tan¬
geret. apłs ne negaret: Ille ne lignũ
scientie p̾sumeret: hic ne crucem
sapientia peteret: S transgrediens
ut̃q p̾ceptũ: pari modo deliquit:
Gustat ille quod ñ licae: loquit᷑ iste
quod non decet: Et tam̃ facilior
negatio petri: quã adȩ p̃uaricatio:
Cicius enĩ apło: quã ꝓchoplasto sub¬
uenit᷑. Hunc & enĩ dĩ aduesꝑum
requirit errantẽ: illũ dñs pulloꝵ
cantu denegantẽ. A dã reus facti.
nudus erubuit: petrus conscius

Expanded text:
fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse inscđa epła ad cimotheũ
scribit. lib̾atꝰ de ore leonis uidelica
ferocissimi ꝑsecutoris neronis.
euangłm xp̃i in occidentis quoq
neronis anno. eodẽ die quo petrus
rome ꝓxp̃o capite truncat᷑. sepultꝰ¬
q ẽ. inuia ostensi anno pꝰ passionẽ
dñi trigesimo septimo. Scripsit aut̃
nouẽ ad septẽ eccłias epłas: ad ro¬
manos unã. ad corinthios duas. ad
galathas unã. ad effesios unã. ad
philippenses unã. ad colosenses
unã. ad thessalonicenses duas Pre
terea addiscipłos suos: timocheo
Epła aut̃ quȩ fertur adhebreos
non eius creditur ꝓpt̃ stili sermonis¬
q dissonantiã. sed uel barnabȩ iu¬
ata certullianũ: uł lucȩ ȩuãgłistȩ
iuxta quosdã. uł clementis romane
pꝰea ȩccłiȩ epĩ. quẽ dicunt sententias
pauli propͥo ordinasse & ornasse ser e¬
mone : uł cerce qr paulus scribebat᷑
ad hebreos. & ꝓpt̃ inuidiam sui
apud eos nominis. titulũ in pͥncipio

Expanded text:
sicut ipse in secunda Epistola ad Timotheum sicut ipse in secunda Epistola ad Timotheum scribit, liberatus de ore leonis , videlicet ferocissimi persecutoris Neronis, Evangelium Christi in Occidentis quoquearto decimo Neronis anno, eodem die quo Petrus Romae pro Christo capite truncatur, sepultusque est in via Ostiensi, anno post passionem Domini trigesimo septimo. Scribit autem novem, ad septem Ecclesias, epistolas: ad Romanos unam; ad Corinthios duas; ad Galatas unam; ad Ephesios unam; ad Philippenses unam; ad Colossenses unam; ad Thessalonienses duas. Pterea ad discipulos suos, Timotheo Epistola autem que fertur ad Hebreos non eius creditur, propter stili sermonisque dissonantiam, sed vel Barnabe, xta Tertullianum; vel Lucae evangelistae, juxta quosdam; vel Clementis, Romae post Ecclesiae episcopi, quem dicunt, sententias Pauli proprio ordinasse et ornasse sermone; vel certe quia Paulus scribebat ad Hebraeos, et propter invidiam sui apud eos nominis, titulum in principio
Abbreviated transcription (Latin):
secri & sauli: qui passi sunt subnerone
basso & cusco consulib Petrus scđo
claudii anno post episcopatũ anti¬
ocensis eccłȩ. & p̾dicationẽ disꝑsionis
eorũ qui de circũcisione crediderant
inponto. galitia. cappadocia. asia &
bitinia ad expugnandũ symonem
magũ romã missus . ẽ. ibiq uiginti
quinq annis cathedrã sacerdocalẽ
tenuit. usq adultimũ annũ neronis.
A quo &e affixus cruci martirio coro¬
natꝰ ẽ. capite ad terrã u̾so. & insubli¬
me pedib eleuatis: asserens se in¬
dignũ qui crucifigeretur ut dñs
suus: Sepultusq in eadẽ urbe in
uatirano iuxta uiã triũphalẽ. touꝰ
orbis ueneratione celebratur. Scripsit
minantur: quarũ scđa aplerisq
eius negatur. ꝓpt̾ stili cũ priore dis¬
sonantiã: S & euangłm iuxta mar¬
cũ qui auditor eiꝰ &e interpres fuit:
quintꝰ iudicii. int̾ apocr̾ifas scrip¬
turas repudiant᷑: Paulus quoque
usq illiricũ repleuit euuangłm
xp̃i: romã uinctus missus ẽ: Et

Expanded text:
Petri et Pauli, qui passi sunt sub Nerone, Basso et Tusco consulibus. Petrus secundo Claudii anno, post episcopatum Antiochensis Ecclesiae, et praedicationem dispersionis eorum, qui de circumcisione crediderant, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia, et Bithynia, ad expugnandum Simonem Magum Romam missus est; ibique viginti quinque annis cathedram sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, a quo et affixus cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso, et in sublime pedibus elevatis, asserens se indignum, qui crucifigeretur ut Dominus suus. Sepultus in eadem urbe, in Vaticano, juxta viam Triumphalem totius orbis veneratione celebratur. Scripsit minantur; quarum secunda a plerisque ejus negatur, propter styli cum priore dissonantiam; sed et Evangelium juxta Marcum, qui auditor ejus et interpres fuit, quintus Judicii, inter apocryphas scripturas repudiantur. Paulus quoque usque Illyricum replevit Evangelium Christi, Romam vinctus missus est; et
Abbreviated transcription (Latin):
amicicia copulatꝰ: iudens in eo diuinã scientiã
ut se.acollo quio illiꝰ uix tẽꝑare posset:
quentib datis & acceptis epłis. apłi ipstꝰ
duledine & micali colloquio atq consilio
frueretur: Et sic eius doctrina agente
spũ scõ multiplicabat᷑ & amabatur.
ut licite iã doceret & amultis libentis¬
sime audiret᷑ Disputabat siquidem¬
& cũechnicorũ philosophis ce reuince¬
quȩdã magister cesaris corã eo relegit:
&e incunctis admirabilẽ reddidit᷑:
enatꝰ etiã deillo alta ñ mediocriter
incenaculo ediciori turbas alloqueret᷑:¬
ut audiret documenta uitȩ ꝑpetuę:¬

Expanded text:
amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicorum philosophis eus magister Caesaris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter inut audiret documenta vitae perpe
Abbreviated transcription (Latin):
adorientẽ ferenda: extitit terremotus
nimius & cucurrit popłs romanus.
&e cõprehendert̃ eos in loco qui dicit᷑
& mensib septẽ: quousq fabricarent᷑
loca inqͥb fuert̃ posita corpora eor.
Etillic reuocata sunt cũ gła hymnorũ¬

Expanded text:
a eius ecclesia, extitit terremotus nimius et cucurrit populus Romanus et comprehenderunt eos in locum qui dicitur et mensibus .VII., quousque fabricarentur loca, in quibus fuerant posita corpora eorum; et illuc revocata sunt cum gloria hymnorum
Abbreviated transcription (Latin):
ebat enĩ serpentẽ ȩreũ mouere se
& lapideos canes latrare. statuas
ȩreas ridere & moueri: ipse autẽ
currere & subito in aere uideri¬
solebat. Contͣ hȩc petrus infirmos

Expanded text:
ebat enim serpentem aereum moveri se, et lapideos canes latrare, statuas aereas ridere et moveri; se autem currere et subito in aera videri. Contra haec Petrus infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
comunicans uincula & carceres eor
smp subleuare studuit. atq eorũ sepul¬
duis uenerabilit̃ inseruire : Quorum
meritis c ipsa sociata: p̃ciosissimam
mortẽ confessione xp̃i adepta. atria
herłm intrare uota sua dño ꝑsoluen¬
la meruit: ac rome in cripta lauda¬
bili quãipsa ad condendũ martyrũ cor¬
pora construxerat honorabiliter est¬

Expanded text:
communicans vincula et carceres eorum semper sublevare studuit, atque eorum sepulturis venerabiliter inservire. Quorum meritis et ipsa sociata, pretiosissimam mortem confessione Christi adepta, atria Jerusalem intrare, vota sua Domino persolvendo, meruit: ac Romae in crypta laudabili, quam ipsa ad condendum martyrum corpora construxerat, honorabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
posteros crudeli condẽpnatione
punisse: Deniq cũ ꝓmissũ haberent
patres quod illis ds eorũ micteret
decȩlo scm̃ suũ. qui eorũ rex me¬
rito diceretar: & hunc se ꝓmiserit
cum misisset. & uidissent eũ cȩcos
illuminasse. leprosos mundasse
paraliticos curasse. demones ab ho¬
minib fugasse. mortuos etiã fusci¬
tasse. imꝑasse uentis. ambulasse
siccis pedib suꝑ undas maris. &
multa alia mirabilia fecisse: cum
diceret. inuidiã contra eũ passi
sunt pͥncipes sacerdotũ & tenuer
eũ & michi cradider̃: & alia ꝓ aliis
Ego aut̃ credidi ita eẽ: & flagellatum
tradidi illũ arbitrio eorũ. Ille aut̃¬
militib meis custodientib die t̾cia
surrexit: In tantũ aut̃ exarsit
nequitia eorũ: ut darent pecuniã
corpꝰ ipsius rapuer̃: S cũ accepissent
pecumã : quid factũ fuerit tacẽre
ñ potuer̃. Nã & illũ surrexisse
testati sunt se uidisse: & aiudeis¬

Expanded text:
posteros crudeli condempnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis deus eorum mitteret filium suum, qui eorum rex merito diceretur, et hunc se promiserit cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum nvidiam contra eum passi sunt principes Judaeorum, et tenuerunt eum, mihique tradiderunt, et alia pro aliis Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autmilitibus meis custodientibus, die tertio resurrexit: in tantum autem exarsit nequitia Judaeorum, ut darent pecuniam corpus ipsius rapuerunt . Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat, tacere non potuerunt. Nam et illum surrexisse testati sunt se vidisse,
Abbreviated transcription (Latin):
filioli mei nolite impedire iter meur: iã¬
enĩ pedes mei uiã cȩlestẽ ambulant:
Nolite contristari sed gaudete mecu: qͥa
pastor: quia oues quas mͥ credidis ti
sine me eẽ. quȩ tehabent: ꝑquẽ gregem
hunc regere pocui. Et hec dicens: emisit

Expanded text:
filioli, nolite impedire iter meum. Jam pedes mei viam coelestem ambulant. Nolite tristari, sed gaudete mecum, quia pastor, quia oves quas tradidisti mihi sine me esse qui te habent, per quem ego gregem hunc regere potui. » Et haec dicens, emisit
Abbreviated transcription (Latin):
eum fuisset cum paulino iudice
suo rauennam in gressus. &e uiderec
in conspectu iudicis sui xp̃ianũ nomi¬
ne ursicinum arte medicum. natione
ligurem. post nimia tormenta capita¬
lem accepisse sententiam. locus aut̃
ubi decollabantur xp̃iani hoc habe¬
bat uocabulum. ut diceretur ad
palmam: eo quod arbores illic anti
diximus post nimia tormenta de¬
collandus ueniret ad palmam:
expauit. Et dum mallec euade:
noli ursicine medic e. qui alios
curare consueuisti: te ipsum ȩ̨t̾nȩ
mortis ia culo uulnerare: & qui
per passiones nimias uenisti ad
palmam. coronã perdere adñot᷑

Expanded text:
um fuisset cum Paulino judice suo, Ravennam ingressus est, et cum videret in conspectu judicis sui Christianum nomine Ursicinum, arte medicum, natione Ligurium, post nimia tormenta capitalem accepisse sententiam; locus autem ubi decollabantur Christiani, hoc habebat vocabulum, ut dicePalmam, eo quod arbores antiquae paut diximus, post nimia tormenta decollandus cum veniret ad Palmam, expavit, et dum mallet male evnoli, Ursicine medice, qui alios curare consuevisti, teipsum aeternae mortis jaculo vulnerare, et qui per passiones nimias venisti ad Palmam, coronam perdere a Do
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinis xp̃ianũ dilataret imꝑtum:
nec dura romanorũ lege popłos subice¬
ret feroces. sed leixpi uigo pluri-¬
marũ colla iniceror gentũ.Qui
post sacri baptismatis mis teriũ. mag¬
nis inmundo claruit miraculis. &
doctrinis catholicis longe lateque
resplenduit in orbe: Cuiꝰ hȩc prima
legunt᷑ insignia: Dũ adhuc eẽt cathe¬
cuminꝰ: hiemali frigore media suȩ
cdamidis pauꝑem parte uestiuit. Qua
etiã parte clamidis suȩ. int̾ angłicos

Expanded text:
doctrinis Christianum dilatare imperium; doctrinis Christianum dilatare imperium; nec dura Romanorum lege populos subjicere feroces, sed leve Christi jugum plurimarum collo injicere gentium. Qui post sacri baptismatis mysterium magnis in mundo claruit miraculis, et doctrinis longe lateque resplenduit in orbe; cujus haec prima leguntur insignia. Cum adhuc catechumenus esset, hiemali frigore, media suae chlamydis pauperem parte vestivit. Qua etiam parte chlamydis suae, inter angelicos
Abbreviated transcription (Latin):
triumphator ad alta cȩloꝵ
ascendit. & maiestati pat̾nȩ
ds̃ consedit: multa scłis doctoꝵ. lumi¬
na concessit: quatinꝰ ignorantiȩ tene¬
bris effugatis. aduerũ lumen agnos
cunt. ita & doctores sc̃ĩ ꝑuarias mun¬
di partes lucescerent: ut huiꝰ uia pates¬
ceret salutis &e ueritatis lux claresceret.
xit inpartes. ut popłos tetra caligine
torpentes luce ueritatis irradiaret:¬
& plurimas de antiqui hostis faucib
extraheret gentes. & sacratissimo axp̃s
insereret corpori: Igitur iste beatisi
mꝰ uir paganis parentib in regione
pannonie sabbaria oppido genitꝰ:
sed intra ticinũ italiȩ nutritꝰ. miliuȩ
rentũ suoꝵ nobilitatẽ addictus:
Sed uir sc̃s magis uolens deo celes ti
seruire. quã sub impatore militare t̾reno:
qr specialit᷑ electus ẽ. ut uexillũ scẽ cru¬
cis occiduas orbis portaret in partes. &
militiȩ sacramenta pro euuangelicis
mutaret ȩdictis: nec ꝓregno armis scła¬
rib certaret romano. sed specialit᷑ scĩs

Expanded text:
triumphator ad alta coelorum ascendit, et in majestate paterna Deus consedit, multa saeculis doctorum lumina concessit, quatenus ignorantiae tenebris effugatis, ad verum lumen agnosccunt, ita et doctores sancti per varias mundi partes lucescerent, ut omnibus via patesceret salutis, et veritatis lux claresceret. xit in partes, ut populos, tetra caligine torpentes, luce veritatis irradiaret, et plurimas de antiqui hostis faucibus extraheret gentes, et sacratissimo Christi insereret corpori. II. S. virimus vir, paganis parentibus in regione Pannoniae, Sabariae oppido, genitus est; sed intra Ticinum Italiae nutritus, militiarentum suorum nobilitatem, est addictus. Sed vir sanctus magis elegit Deo coelesti servire, quam sub imperatore militare terreno; qui specialiter electus est, ut vexillum sanctae crucis occiduas orbis portaret in partes, et militiae sacramenta evangelicis mutaret edictis: non pro regno armis saecularibus certare Romano, sed specialibus
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis. scãm dõ xp̃o reddiditanimã:¬
Cui som eorpꝰ aclericis cuitatũ e ppłoꝵ
turbis cũ laudib &e himnis adturoni¬
cam portabatur ciuitatẽ: Ibiq inpoli¬
andro publico sepultus. ubi pꝰmodũ
beatus antistes ꝑpetuus laudabili
oꝑe & uenerabili cultu construxit
eccłam. tanti patris condigna meritis:
In qua etiã usq hodie multa miracłoꝵ
signa. plurimȩ sanitatũ uirtutes. con

Expanded text:
discipulis, sanctam Deo Christo reddidit animadiscipulis, sanctam Deo Christo reddidit animaricis civitatum, et populorum turbis, cum laudibus et hymnis ad Turonicam portatur civitatem, ibique in polyandro publico sepultus est, ubi postmodum beatus antistes Perpetuus laudabili opere, et venerabili cultu construxit ecclesiam tanti Patris condignam meritis: in qua etiam usque hodie multa miraculorum signa, plurimae sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩdã ꝑsona demoniaco arrepta sp̃u
stramine ubi sc̃s martinꝰ sedebat. apo¬
testate erutꝰ ẽ. inimica. Non solũ homi¬
nes. sed etiã animalia ademonũ libans
potestate. &e mansuetos insuũ redire
gregẽ mandauit: Etiã tantȩ fuit mise¬
ricoediȩ. ut canib sequentib lepusculũ
imꝑauit stare: & miserã bestiolam
amorte p̾sente eripuit. Uilla quȩdam
insenonico grandinȩa sepius uastata
tẽpestate. ad p̾ces scĩ martini multis
libata ẽ annis. Mulier asanguinis flu¬
xui. uestimentoꝵ illiꝰ tactu sanata esł.
ruit miraculis: ut om̃i uita ce conũsa¬
tione ꝑfectꝰ. in omĩ pietate & religione
p̾clarus. in om̃ĩ bonitate ce benignitate
annis maturꝰ & meritis. incelestia euo¬
reciperet coronã: Sed diẽ obitꝰ sui multo
ante p̾noscens: quibq suis p̃dicens
fratrib apꝓpinquante hora febriũ
na uerba p̾dicationis. int̾ angłicas
celestiũ hymnoꝵ uoces suis astantib

Expanded text:
Quaedam puella daemoniaco arrepta spiritu, Quaedam puella daemoniaco arrepta spiritu, stramine, ubi sanctus Martinus sedebat, a potestate erepta est inimica. Non solum homines, sed etiam animalia a daemonum liberans potestate, et mansueta in suum redire gregem mandavit. Etiam fuit tantae misericordiae, ut canibus sequentibus lepusculum imperaverit stare; et miseram bestiolam a praesenti morte eripuit. Villa quaedam in Senonico grandinea saepius vastata tempestate, ad preces sancti Martini, multis liberata est annis. Mulier a sanguinis fluxu vestimentorum illius tactu sanata est. ruit miraculis; et in omni vita et conversatione perfectus, in omni pietate et religione praeclarus, in omni bonitate et benignitate annis maturus et meritis, in coelestia advoto Domino reciperet coronam. Sed diem obitus sui multo ante pernoscens, et quibusdam suis praedicens fratribus, appropinquanteque hora, febrium na praedicationis verba, inter angelicas coelestium hymnorum voces, suis astantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tegram recreatus ẽ sanitatẽ: sepiꝰq angłi¬
cis uisitationib & familiari locutione
sruebatur. Quadã uͦ die. beatissime ge¬
apłoꝵ petri ce pauli. necnon scarum
uinginum teclȩ & agnȩ uisitatione uir
dei honoratꝰ. & confortatus ẽ. Nã demo¬
num fantasmata. & indiu̾sis figuris hor¬
ribiles aspectus nil metuens: necullis
p̃diceret futura. ueluti maximo imꝑa¬
cori mitalia uictoriã. & inaquileia in¬
celebran  mis teriũ ad altare: globus
beato uiro. pͥus sanitatẽ recepit quã
sõs martinꝰ domũ intraret: In eãdẽ qͦꝗ
domo puerũ aserpente ꝑcussũ. scõꝵ
tactu digitoꝵ aꝑiculo mortis eruit:
rusticoꝵ. placido sustinuit animo:
corũ fira terris animalia: solo solue¬
bit sermone. Nemini adulando
blandiebat᷑ pͥncipi: nulli ueritatis u̾ba
tacuit. ad nota semꝑ orationũ subsidia
recurrens. Unde siquid ei potestas renuit
scłaris: mox diuina prestitit pietas:

Expanded text:
tegram recreatus est sanitatem: saepiusque angelitegram recreatus est sanitatem: saepiusque angelicis visitationibus et familiari locutione fruebatur. Quodam vero die beatissimae Ge Petri et Pauli; nec non sanctarum virginum Theclae et Agnetis visitatione vir Dei honoratus et confortatus est. Nam daemonum phantasmata, et in diversis figuris horribiles aspectus nihil metuens, nec ullispraedixerit 161 futura: veluti Maximo imperatori victoriam in Italia et in Aquileia inante sanctum mysterium ad altare, globus beato viro, prius sanitatem recepit, quam sanctus Martinus domum intraret. In eadem quoque domo puerum a serpente percussum, sanctorum tactu digitorum a periculo mortis eruit. rum flagella placido sustinuit animo, eorumque fixa terris animalia solo solvebat sermone. Nemini adulando blandiebatur; principi nulli veritatis verba tacuit, ad nota semper orationum subsidia recurrens. Unde si quid ei potestas renuit saecularis, mox divina praestitit pietas.
Abbreviated transcription (Latin):
dens. suã intelligens impietatẽ: ueniã
postulauit ascõ. Alt̾oq uibrante ictũ
in sc̃m caput: ferrũ fugit demanib:
Treueris paralitica puellã totisq resolu¬
tis membris: sacra benedicti olei infu¬
sione adstante popło pͥstinȩ reddidit
sanitati: Tetradii ꝓconsulis uiri seruũ.
manꝰ impositione ademonio lib̾auit.
Unde & ille tetradius cũ tota domosua:
dã quoq patrisfamilias puerũ ademo¬
nio arreptũ. atrocissimo. digitos in os
mittens. sp̃m malignũ ꝑpudenda pa¬
tientis exire cõpulit. Lepsũ inporta
parisiacȩ ciuitatis. adeformitate sui
corporis solo saluauit osculo: Sed &
simbria uestimenti eius uel flo cilicu.
multossanare morbos comꝑtũ eft: filia
arborii p̃fecti ꝑimpositionẽ epłȩ scĩ mar¬
tini agrauissimis lib̾ata ẽ. febrib. Pauli¬
ni oculũ. peniculo suꝑposito sanauit
tinus cadens ꝓgradꝰ grauit̃: pene totis
adtritꝰ ÷ membris. nocte abangelo adin¬

Expanded text:
dens, suam intelligens impietatem, veniam dens, suam intelligens impietatem, veniam postulavit a sancto; alteroque librante ictum in sanctum caput, ferrum effugit de manibus. Treveris paralyticam puellam, totisque resolutam membris, sacra benedicti olei infusione, astante populo, pristinae reddidit sanitati. Tetradii proconsularis viri servum manus impositione a daemonio liberavit. Unde et ille Tetradius cum tota domo sua sdam quoque patrisfamilias puerum a daemone arreptum atrocissimo, digitos in os mittens, spiritum malignum per pudenda patientis exire compulit. Leprosum in porta Parisiacae civitatis a deformitate sui corporis solo salvavit osculo; sed et fimbrias vestimenti ejus, et fila cilicii multos sanare morbos compertum est. Filia Arborii praefecti per impositionem epistolae sancti Martini a gravissimis liberata est febribus. Paulini oculum peniculo superposito sanavit tinus cadens per gradus, graviter pene totus attritus membris, nocte ab angelo ad in
Abbreviated transcription (Latin):
inuultu. pius in affectu. honorabilis
inministerio sacerdotali: infatigabił
uerbi dei seminator. ĩmpiger acceptã
dni sui pecuniã multiplicare : cũ
gaudentib gaudens. cũ lugentib
lugens: om̃ib om̃ia factus. ut om̃s
lucrifaceroe xp̃o. Uirtutib insignis.
bonitate laudabilis pietate amabilis
multis inepiscopatu fulgens uirtutib.
in obsequio cuiꝰdã corporis: uerbo
orationis uno ligauit in loco. Iterũq
resoluens: suis ꝑmisit dominari ue¬
stigus. Quentẽ pinũ suꝑse signo
crucis obposito auertit: mirantẽq
turbã. xp̃o crede fecit Seipsũ intectũ
cuiꝰdã domꝰ flãmis opposuit: ne in¬
nocua ledẽt ignis tecta. qui fanum
incendit: idolatriȩ: Aliud qͦq templũ
non potuit humana. angelico fultus
auxilio subũtit: Necnon alio locogen¬
tilium aras subuertens. aquodã paga¬
no gladio appetitꝰ. ille nudũ ferientis
ictui collũ opposuit: sedimpiꝰ retroca¬

Expanded text:
in vultu, pius in affectu, honorabilis in vultu, pius in affectu, honorabilis in ministerio sacerdotali, infatigabilis verbi Dei seminator, impiger acceptam Domini sui pecuniam multiplicare; cum gaudentibus gaudens, cum lugentibus lugens, omnibus omnia factus, ut omnes lucrifaceret Christo; virtutibus insignis, bonitate laudabilis, pietate amabilis, multis in episcopatu fulgens virtutibus.in obsequio cujusdam corporis, verbo orationis, uno ligavit in loco; iterumque resolvens suis permisit dominari vestigiis. Ruentem pinum super se signo crucis opposito avertit, mirantemque turbam Christo credere fecit. Seipsum in tecto cujusdam domus flammis opposuit, ne innocua laederet ignis tecta, qui fanum incendit idololatriae. Aliud quoque templum non potuit humana, angelico fultus auxilio subvertit. Nec non alio loco gentilium sacra subvertens, a quodam pagano gladio appetitus, ille nudum ferientis ictui collum opposuit; sed impius retro ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfusis resuscitauit. uite redditũ
baptitauit: qui multis pꝰea uixit
annis. Alterũ quoq incuiꝰdã lupi¬
cini agro laqueo suspensũ. sacris
orationib uitȩ restituit: Tercius
ab eodẽ scõ uiro incarnoto oppido.
cuiꝰdã mulieris filiꝰ flentis : oratione
sola inconspectu popłi resuscitatꝰ ẽ.
Quo miraculo uiso: plurimi exppło
credidert̃ xp̃m. Succedente tempore.
in eodẽ oppido mutã abinfantia pu
Sed ne lucerna dñi modio tectalatẽret
dulcissimis abstractꝰ ẽ. sedib: multoꝵ¬
q precib alligatus. electꝰ: in episco¬
patum turonicȩ ciuitatis ubi plu¬
rima scãrũ insignia gessit uirtutu:
& multa cęlestis uitȩ dogmata spar¬
sit: Tamen priuate uitȩ continentia:
in turb̃ popłoꝵ non amisit: Humilis
in habitu. iocundus insermone. de¬
uotus inp̃dicatione. uerax in iudiciuis.
uenerabilis inmorib ꝑuigil in ora¬
tionib. assiduus inlectione: constans

Expanded text:
profusis resuscitavit, vitae redditum profusis resuscitavit, vitae redditum baptizavit, qui multis postea annis vixit. Alterum quoque, in cujusdam Lupicini agro laqueo suspensum, sacris orationibus vitae restituit. Tertium ab eodem sancto viro, in Carnoteno oppido, cujusdam mulieris flentem filium sola oratione in conspectu populi resuscitavit. Quo miraculo viso, plurimi ex populo crediderunt Christo. Succedente itidem tempore, in eodem oppido, mutam ab infantia pue--Sed ne lucerna Domini modio tecta lateret, dulcissimis abstractus est sedibus, multorumque precibus alligatus, electus est in episcopum Turonicae civitatis, ubi plurima sanctarum insignia gessit virtutum, et multa coelestis vitae dogmata sparsit, tamen privatae vitae continentiam in turbis populorum non amisit. Humilis in habitu, jucundus in sermone, devotus in praedicatione, verax in judicio, venerabilis in moribus, pervigil in orationibus, assiduus in lectione, constans
Abbreviated transcription (Latin):
rum ueritate scãrũ excellentior esful¬
sit: Huiꝰ disciplinis se sc̃s martinos
pꝰ relictũ miliciȩ cingulũ sociauit:
ut tanti uiri eruditus exemplis xp̃i¬
anã fortior ꝓcessisse adpugnã: fidei
armatꝰ galea. & lorica iustitie accin¬
ctus: gladio uerbi dei armatꝰ. intre¬
pidus cont᷑ omĩa tela maligni bella¬
adsacre fidei conuertit ꝓfessionem:
& matrẽ quȩ se mundo genuit.
ipse regenerauit in xp̃o. Hocq itinere
latronũ ꝑpessus insidias: dũ uni
tradit᷑ ad custodiendũ. euangelica
habuit malignũ sp̃m: qui scõ
iuro quocũq ꝑgeret comite̾ se eẽ
spopondit: Cui intrepidus respon¬
dit: Oñs michi adiutor ẽ: ñ timebo
minas tuas: S multas arrianor
tribulationes ꝑpessus. iterũ gallias
repedauit: scõq patri hilario picta¬
ciuitatẽ sibi cellulã construxit:
inqua liberiꝰ contẽplatiuos caꝑet
fruetꝰ. Cui quidã catecuminus
adherens. subitaq sc̃o absente uiro
morte p̃reptꝰ ÷ quẽ uir dei precib

Expanded text:
rum veritate sanctarum excellentior effulsit: cujus disciplinis se sanctus Martinus, post relictum militiae cingulum, sociavit, ut tanti viri eruditus exemplis Christianam fortior processisset ad pugnam, fidei armatus galea, et lorica justitiae accinctus, gladio verbi Dei armatus, intrepidus contra omnia tela maligni bellaad sacrae fidei convertit professionem; et matrem, quae se mundo genuit, ipse regeneravit Christo. Hoc quoque itinere latronum perpessus insidias, dum uni traditur ad custodiendum, evangelica habuit malignum spiritum, qui sancto viro, quocunque pergeret, comitem se esse spopondit; cui intrepidus respondit: Dominus mihi adjutor est, non timebo minas tuas. Sed multas Arianorum tribulationes sustinens, iterum Gallias repedavit, sanctoque Hilario Pictacivitatem sibi cellulam construxit, in qua liberius contemplativos carperet fructus. Cui quidam catechumenus adhaerens subita, sancto absente viro, morte praereptus est: quem vir Dei precibus
Abbreviated transcription (Latin):
Hic uir scis̃ florẽ adolescentiȩ suȩ medi¬
olana transegit inurbe. Nam tunc
temporis: arriana fauente auxentio
mundũ maculauit ꝑfidia: Quisc̃s
MARTINUS ut fortis athleta xp̃i uiri¬
lit̃ restitit: intrepidusq uerã sc̃ȩ tri¬
anas secessit inpartes: uenerabiliq
pictauensis urbis antistiti hilario
unc tus qui tunc temporis quasi¬
firmisima fidei columpna om̃ib lau¬
dabilis extitit : &x quasi lucifer incȩlo¬

Expanded text:
Hic vir florem adolescentiae suae Mediolana transegit in urbe, quam tunc temporis Ariana, favente Auxentio, multum maculavit perfidia; cui sanctus Martinus ut fortis athleta Christi viriliter restitit, intrepidusque veram sanctae Trianas secessit in partes, venerabilique Pictaviensis urbis antistiti Hilario junctus, qui tunc temporis quasifirmissima fidei columna omnibus laudabilis exstitit: et quasi  Forte
Abbreviated transcription (Latin):
cecisunt scorpionib Iterũ retrusi funt
incustodia: ubi uenerabilis femina lu¬
cina ministrabat eis: Post triduũ pau-¬
linꝰ arreptꝰ ademonio: expirauit: Cesa¬
rius p̾fectꝰ: hoc neroni intimauit Tẽ
quȩ aurelia nuncupatur: gladio sunt
cesi: Corpora eoꝵ beatissima lucina col¬
legit: & cũ aromatib p̾ciosis sepeliuit
inp̃dio suo inarenario iuxta locum
ubi decollati sunt. subdie uinonasiulii:¬
Itẽ ipsodie: scõrũ triũ militũ. qui cũ
beato paulo apło passi sunt: Itẽ scorũ
martyrũ. Ariston. crescentiani. eutici¬
ani. urbani. uitalis. iusti. felicissimi.
felicis. marciȩ & simphorosȩ. qui om̃s
apud cãpaniã głoso martirio corona¬

Expanded text:
caesi sunt scorpionibus, iterum retrusi in caesi sunt scorpionibus, iterum retrusi in custodiam, ubi venerabilis femina Lucina ministrabat eis. Post triduum Paulinus arreptus a daemonio exspiravit. Caesareus praefectus hoc Neroni intimavit, cui quae Aurelia nuncupatur, gladio caesi sunt. Corpora eorum beatissima Lucina collegit, et cum aromatibus pretiosis sepelivit in praesidio suo in Arenario juxta locum ubi decollati sunt, die VI. Non. Juliidie, sanctorum trium militum, qui cum beato Paulo apostolo passi sunt. Item, sanctorum martyrum Aristonis, Crescentiani, Euticiani, Urbani, Vitalis, Justi, Felicissimi, Felicis, Martiae, et Symphorosae, qui omnes apud Campaniam glorioso martyrio corona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessi & martiniani. Qui cũ essent
mirari cepert: Frant tunc tẽpis beatis¬
simi apłi traditi paulino uiro claris¬
simo. sub custodia mamurtini in mor¬
te tarpeio: ubi de monte sius orationib
aquã manare fecert̃: Tunc sunt bap
titati processus & martinianꝰ: ab eato
petro apło. & aliis ꝓmiscui sexus nu
misit milices & tenuit eos. iussitq in
custodia retrudi Sequenti die educti.
cũ constantissime xp̃m faterent᷑: ius
os eor: Sed illi glam in excelsis deo dice¬
bant: Allata ẽ & tripoda: supͣ qũaerat
iouis aureus. Iili cũ uiderent risum
facientes. expuer̃t iniouẽ &e intripo¬
dã: Tũnc iussi sunt ineculeo suspend
& attrahi neruis. & cedi fustibus: uis¬
sũq ẽ. ut flammȩ ponerent᷑ circa
latera eoꝵ Erat autẽ matrona noll¬
lissima nomine lucina: quȩ conforia¬
sut cos dicens. Miltes ap̃i constands
estoce: & nolite metuere penas quȩ adtẽpꝰ
sunt: Iterũ appensi in eculeo amilitib

Expanded text:
cessi et Martiniani, qui cum essent mirari coeperunt. Erant tunc temporis beatissimi apostoli traditi Paulino sub csimo sub custodia Mamertini in monte Tarpeio: ubi de monte suis orationibus aquam manare fecertizati Processus et Martinianus a beato Petro apostolo et alii promiscui sexus nummisit milites et tenuit eos, jussitque in custodiam retrudi. Sequenti die educti cum constantissime Christum faterentur, jussontunderetur; sed illi gloriam in excelsis Deo dicebant. Allata est et tripoda et supra eam Jovis aureus. Illi cum viderent, risum facientes exspuerunt in Jovem, et in tripodam. Tunc jussi sunt in equuleo suspendi, et attrahi nervis, et caedi fustibus. Jussumque est ut flammae ponerentur circa latera eorum. Erat autem ibi matrona nobilissima nomine Lucina, quae confortabat eos, dicens: Milites Christi, constantes estote, et nolite metuere poenas quae ad tempus sunt. Iterum appensi in equuleo, a militibus