comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Forum.n. quae praedicantur alia quidem de uno solo dicun-
tur: sicut indiuidua: ut socrates & hic & haec & hoc: Alia qui-¬
dem de plurib quemadmodum genera &species & differenti¬
ae & propria :&. accidentia communiter: sed non proprie ali-¬
cui. Est aũt genus quidem ut animal: Species uero ut homo:
ut album. nigrum. sedere. Ab his ergo quae de uno solo prae-¬
dicantur differunt gn̾a eo qđ de plurib assignata praedicent᷑.
Ab his aũt quae de p̾lurib .i.a speciebus ꝗdem differunt gn̾a.¬
Qm̃ species etsi de pluribus predicantur: non tñ de diffe̾ren¬
tibus specie sed nũo. Homo.n. cum sit species de socrate & pla-¬
tone praedicatur ꝗ non specie differunt a se inuicem sed nũo.
Aproprio uõ differt gñs qm̃ proprium ꝗdem de una sola sp̃ẽ
cuius est proprium ptaedicatur. & de his quae sub una specie
sunt indiuidius: que madmõm risibile de hõĩe solo & de par-¬

Expanded text:
: Eorum enim quae praedicantur, alia quidem de uno dicuntur : Eorum enim quae praedicantur, alia quidem de uno dicuntur solo, sicut indiuidua ut Socrates et hic et hoc, alia uero de pluribus, quemadmodum genera et species et differentiae et propria et accidentia com- muniter, sed non proprie alicui. est autem genus qui- dem ut animal, species u"album", "nigrum", "sedere". Ab his ergo quae de uno solo praedicantur differunt genera eo quod de pluribus adsignata praedicentur, ab his autem quae de pluribus: ab speciebus quidem quoniam species, etsi de pluribus praedicantur, sed non de differentibus specie, sed numero homo enim cum sit species de Socrate et Platone praedicatur qui non specie differunt a se invicem sed numero, a proprio vero differt genus quoniam proprium quidem de una sola specie, cuius est proprium, praedicatur et de his quae sub una specie sunt individuis quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
meptam atq inutuem semꝑ eẽ reperies iuisi ei tantiẽ q̃¬
pa sit interreget. Inter rogantio n. nobis quiq sit homo
quid sit equus quis sit bos animai rñdebitur Ita nõm aĩa¬
ui ad interrogationem ꝗd sit de homine eqͦ atq boueac
de caeteris pdicatur. Uñ fit ut animai p̃dicetur de plu.
definitio ẽ: ał hominis equi bonis pñs ẽẽ necese est
dinne aũt genuis aliua ẽ quod in semetipo atq inre
rem monstrat per se sit est non tanꝗͣ referatur ad aliud. atnͣo
cum dicimus ał penus eẽ non ut arbitror tunt de ce ipsa
nõm hoc dicimꝰ sed de ea ratione qua pot animal ad caeteroꝵ
que sibi subiecta sunt praedicatienem eferri Itaq caracterꝗ
dam & forma peneris ẽ in eo qd̃ referri praedicatione ad eas
res pot que cum sint plures & specie dr̃ntes in eart tñ sic¬
p̃arcatur pit̾ aũt definitionis ratione per epᶜ subiecit dicẽs

Expanded text:
ineptam atque inu- tilem semper esse reperiesineptam atque inu- tilem semper esse reperies sit interroget. Interrogantibus enim nobis quid sit homo, quidque sit equus, quid bos, animal respondebitur: ita nomen animalis ad interrogationem quid sit de homine, equo, atque bove ac de caeteris praedicatur, unde fit ut animal praedicetur de pluridiffinitio est, animal hominis, equi, bovis genus esse necesse est: omne autem genus aliud est quod in semetipso atque in reitio rem monstrat per se sicuti est, non tanquam referatur ad aliud: at vero cum dicimus animal genus esse, non ut arbitror tunc de re ipsa nomen hoc dicimus, sed de ea ratione qua potest animal ad caeterorum quae sibi subjecta sunt praedicationem referri. Itaque character quidam ac forma generis est in eo quod referri praedicatione ad eas res potest, quae cum sint plures et specie differentes, in earum is rationem per exempla subiecit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ut de specie arñtib ut in eo qa quiq sit. De qua re qm̃ ipse
posterius disputat nos breuiter huĩ rei intelligentiam sigai¬
ficemus ex. Sit .n. nobis in forma gentris antinal: id de ani.¬
malibus sine dubio praedicatur homine s. equo boue & caeteris S
hcet plura sunt animas : igitur de plurib p̃dicatur: homo uero
equus atq bos talia sunt ut a se discrepent nec qualibet me
dicatur animal: hõ .n. R equus de sos animalia nuncupã.¬
tur. Prcedicatur ergo animal de plurib specie dr̃ntibus
di quonam mõ sit het prcedicatio. Non .n. quicꝗd intẽro¬
gaueris moꝵ animal undefur: Non n si q̃tus sit homo inter.¬
rogaueris moꝵ antmal uñdetitur. Non ut opinor. Haet
nͨ ad ꝗͣcitatem pertinent non ad substantiam. Item si qua¬
lis sit interreges. Nec huie ꝗdem rñsio conuenit animal
caeterisq omnitus interrogationit: haric aĩalis rñsionẽ

Expanded text:
ut de specie differentibus, ut in eo quod quid sit: de qua re quoniam ipse ut de specie differentibus, ut in eo quod quid sit: de qua re quoniam ipse posterius ficemus exemplo. sit enim nobis in forma generis animal. id de aliquibus sine dubio praedicatur, homine scilicet, equo, boue et ceteris. sed haec plura sunt. animal igitur de pluribus praedicatur, homo uero, equus atque bos talia sunt, ut a se discrepent, nec qualibet medquibus dicitur animal; homo enim et equus et bos animalia nuncupantur. praedicatur ergo animal de pluribus specie differentibus. sed quonam modo fit haec praedicatio? non enim quicquid interrogaueris, mox ani- mal respondetur : non enim si quantus sit homo interrogaueris, ‘animal’ respondebitur, ut opinor; hoc enim ad quantitatem pertinet, non ad substantiam. item si ‘qualis’ interroges, ne huic quidem responsio conuenit animalis, ceterisque omnibus inter- rogationibus hanc animalis responsionem
Abbreviated transcription (Latin):
sit alii generi supponatur: S cum supponitur non quasi
genus sed tanꝙ̃ species sus alio collocatur. Uñ non in eo q̃đ
gemis est supponi alicui põt sea cum supponitur illico spe.¬
cies fit. Tuas cumita sint ostenditur genꝰ ip̃m in esq
nitione concludere nullo mõ potiuisse Genus .n. aliud
qqđ ei possit prȩponere non haberet : atq udcͦ deser iptionẽ
cut eẽ factam non definitione. Descriptio uõ est ut in priori uo¬
lumine dictum ẽ ex proprietatit informatio quaedam rei
s tanꝗ̃ colorib quitusdam depictio. Cum n plura in u.
num conuenerint ita ut oninino simut res cui applicã.¬
tur equent᷑ insi et gñe uel dr̃iis het collectio fiat: desci¬
ptio nuncupatur. Est igitur descriptio gñis haet benus ẽ
quod de plirribus e drñtibus specie in eo qõ quiq sit prcedica¬
tur Tria haet regrunꝰ in genere it de plurit predicetur

Expanded text:
sit alii generi supponatur, sed cum supponitur non quasi sit alii generi supponatur, sed cum supponitur non quasi genus, sed tanquam species sub alio collocatur. Unde non in eo quod genus est, supponi alicui potest, sed cum supponitur illice species fit: quae cum ita sint, ostenditur genus ipsum in eo nitione concludere, nullo modo potuisset; genus enim aliud quod ei posset praeponere non haberet, atque idcirco descriptionem ait esse factam, non diffinitionem: descriptio vero est ut in priore volumine dictum est ex proprietatibus informatio quaedam rei, et tanquam coloribus quibusdam depictio. Cum enim in unum plura convenerint, ita ut omnia simul rei cui applicantur aequentur, nisi ex genere vel differentiis haec collectio fiat, descriptio nuncupatur. Est igitur descriptio generis haec: genus est quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quid sit praedicatur. Tria haec requiruntur in genere, ut de pluribus praedicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
illus quod multitudinem continet genus illius multitudtus
quã continet st̃am non demonstrat: sed tantum uno nomi.¬
ne collectionem populi fãc ut ad alteriꝰ pñis populo segrepe¬
tur Item illud quod ẜmn procreationem dictum est non rei pro¬
create sbãm monstrat ẜ tatitum qđ eius procreationis fuit initiũ.
atuero genus id cui supponitur species ad drĩam ac cõmodatũ
speciei stc̃im informat. Et quia inter pħos hoec maxima est
quaestio quid unũ quodq sit tunc .n. ununquodq scire udemur
quando quid sit agnoscimtꝰ. dcirco reiectis coeteris de hoc
tos asignauerunt ea descritentes asignauerunt ea descri.
ptione quam subter ãneruit. Diligenter uõ ait descriten¬
tes non defuuentes definitio n. fit ex genere genus aũt
aliud genus hr̃e non poterit. Iaq obscurius ẽ quia ut pͦ a
ditu cuictum pateat fieri autem põt ut res quae alii genus¬

Expanded text:
illud quod multitudinem continet genus, illius multitudinis illud quod multitudinem continet genus, illius multitudinis quam continet substantiam non demonstrat, sed tantum uno nomine collectionem populi facit, ut ab alterius generis populo segre- getur. item illud quod secundum procreationem dictum est, non rei procreatae substantiam monstrat, sed tantum quod eius fuerit procreationis initium. at uero genus id cui sup- ponitur species, ad speciem accommodatum speciei substantiam informat. et quia inter philosophos haec maxima est quaestio, quid unum quodque sit — tunc enim unum quodque scire uidemur, quando quid sit agnoscimus —, idcirco reiectis ceteris de hoc t, quod etiam describentes adsignauerunt ea descrip- tione quam subter annexuit. diligenter uero ait describentes, non definientes; definitio enim fit ex genere, genus autem aliud genus habere non poterit. idque obscurius est quam ut primo aditu dictum pateat. fieri autem po
Abbreviated transcription (Latin):
credit qm̃ ht̃ aliqua similituaines supiorũ Nai sic̃ illus
tenus qđ ad multitudinẽ dicitus ino suo nõie multitudinẽ clau.¬
dit ita ẽt gñs plurimos species coercoto continet. Item ut ge¬
nus illud quod est ẜm procreationem dy principium eẽ quoddam eoꝵ
quae ab ipso procreantur: ita genus speciebus suis constat eẽ prin.
cipium drgo qm̃ utrisq est simile idcirco nomen quoq generis
ctiam in hac significatione a superioribus mutuatum ẽẽ uerisimi.¬
le est. Tripliciter igitur cum genus dicatur de tertio apud philo¬
sophos sermo est: quod etiam describentes assignauerunt genus
esse dicentes quod de pluribus & differentibus specie in eo quod
quid est praedicatur ut animal. Iure tertium genus pħi ad dis.¬
putationem sumunt hoc .n. solum ẽ quod sc̃am monstrat: Cete.¬
ya uõ aut unde quid existat aut quemadmõm a caeteris ho.¬
minib in unã quasi populi forma diuidatur ostendunt. Nã

Expanded text:
similitudinem supe- riorum. nam sicut illud genus quod ad multitudinem dicitur, uno suo nomine multitudinem claudit, ita etiam genus plurimas species cohercet et continet. item ut genus illud quod secun- dum procreationem dicitur, principium quoddam est eorum quae ab ipso procreantur, ita genus speciebus suis est prin- cipium. ergo quoniam utrisque est simile, idcirco nomen quoque generis etiam in hac significatione a superioribus mutuatum esse ueri simile est. Tripliciter igitur cum genus dicatur, de tertio apud philosophos sermo est; quod etiam describentes adsi- gnauerunt genus esse dicentes quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quid sit praedicatur, ut animal. Iure tertium genus philosophi ad disputationem sumunt; hoc enim solum est quod substantiam monstrat, cetera uero aut unde quid existat aut quemadmodum a ceteris hominibus in unam quasi populi formam diuidatur ostendunt. nam
Abbreviated transcription (Latin):
accidentia: tn non in eo qđ quid sit praedicantur sed in eo qđ
quale ꝗd sit. Interrogantibus.n. nos illud de qͦ praedicantur
haec: non in eo qđ quid sit dicimus: praedicantur sed magis in
eo qđ quale sit. Interrogantibus .n. qualis est homo: dicimu̾s qm̃¬
est rationalis. & in eo qđ qualis est coruus. dicimus qm̃ niger.
Est autem rationale quidem differentia: nigrum uero accidens.
Qñ aut ꝗd est hõ interrogamur. aĩal respõndemus. Erit aũt¬
genus hominis aĩal. Quare ꝗdem de plurib praedicari diuidit
genus ab his quae de uno solo praedicantur eorum quae sunt in¬
duudua praedicantur. De differentibus uero specie separatur
ab his quae sicut species uel sicut propria praedicantur. In eo¬

Expanded text:
in eo quod quid sit praedicantur sed in eo quod quale quid sit interrogantibus nobis enim illud de quo praedicantur haec, non in eo quod quid sit dicimus praedicari sed magis in eo quod quale sit; interrogati enim qualis est homo, dicimus «rationalis» et in eo quod qualis est corvus dicitur quoniam «niger»; est autem "rationale" quidem differentia, "nigrum" vero accidens; quando autem quid est homo interrogamur, «animal» respondemus; erat autem hominis genus animal. Quare «de pluribus praedicari» dividit genus ab his quae de uno solo eorum quae sunt individua praedicantur, «differentibus» vero «specie» separat ab his quae sicut species praedicantur ve
Abbreviated transcription (Latin):
etatiss discretio His igxitu: ex pletis uenit ad tertiũ genus st
inter pr̃os tractatur cuiusq ad dialeticã facultate in uti.¬
lis usus ẽ hor quippe peneꝵ histeria magis ĩ poesistra.¬
ctat epordium Tertiũ uõ genus apud p̃ħos consider atur
de q hoc mõ loquitur Aiter autem genus rursus dicitur cui
supponitur species ad horum fortasse similitudinem dictum: N.
princ ipium quoddam ẽ huiusmõi genus earum quae sub ipso
sunt specierum. Uidetur autem multitudinem continere õc̃m
quae sub ipso sunt specierum. Duplicem significationẽ generis
supra posuit nune tertiam monstrare contendit: hanc aũt
ad supioꝵ similitudinẽ dictam eẽ arbitratur Suꝑius aũt dicte¬
duaẽ significationes sunt: una ꝗdem cũ nomeñ gñis quadã
principii antigtate ad se iuncta similitudinẽ contineret:
alia uo᷑ cum gr̃is ad uno quoꝵ protreante duceret᷑ qđ

Expanded text:
etatisque discretio. His igitur expletis uenit ad tertium genus quod etatisque discretio. His igitur expletis uenit ad tertium genus quod inter philosophos tractatur cuiusque ad dialecticam facultatem multus usus est. horum quippe generum historia magis uel poesis tractat exordium, tertium uero genus apud philosophos con- sideratur. de quo hoc modo loquitur : Aliter autem rursus genus dicitur cui supponitur species, ad horum fortasse similitudinem dictum. et- enim principium quoddam est huiusmodi genus earum quae sub ipso sunt specierum, uidetur etiam multi- tudinem continere omnem quae sub eo est. Duplicem significationem generis supra posuit, nunc tertiam monstrare contendit, hanc autem ad superiorum similitudinem dictam esse arbitratur. superius autem dictae significationes sunt una quidem, cum nomen generis quadam principii anti- quitate ad se iunctam multitudinem contineret, alia uero, cum genus ab uno quoque procreante duceretur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nemen pͥ aũt ad generationis principiũ nunc aũt contrario mõ
illam prius a se renuntratam significationem dicẽ iudetur q̃
est procreationis. Illam nõ posteriorẽ quae ẽ muititudinis et
contrarium uideri põt siquis ordinẽ suꝑius digeste dispu.¬
tationis aspererit. d hic non de se loquitur ẜ de humas
consuetudie sermonis in quoprius eam significationt̃
gñis fuisse dicit quee a procreante sit tracta. ditedento
uõ cetate loquendi usu generis nõm et ad multitudinẽ bñ¬
tem se quodam mõ ad aliquem firisse transtatũ. hoc uõ idc̃
qm̃ suꝑius diperat haec i uidetur promptissima ẽẽ signi¬
ficatio ut as hac idest secunda quam premptissimã ese si¬
gnificationẽ digit illa quoq nuncupata uideret᷑ que est
multitudinis prius n genus inter hoĩes appellatum ẽ quoq
ꝗs a generante deduceret: post aũt factum ẽ ut ꝑ loq̃ nai u.¬
sum etiam muititudinis ꝗd aliquẽ quodam mõ se hñtis genus di

Expanded text:
nomen, post autem ad procreationis initium, nunc contrario modo illam prius a se enumeratam significationem dicere uidetur quae est procreationis, illam uero posteriorem quae est multitudinis; quod contrarium uideri potest, si quis ad ordinem superius digestae disputationis aspexerit. sed hic non de se loquitur, sed de humani consuetudine sermonis, in quo prius eam significationem generis fuisse dicit quae a procreante sit tracta, accedente uero aetate loquendi usu nomen generis etiam ad multitudinem habentem se quodam- modo ad aliqum superius dixerat : haec enim uidetur promptissima esse significatio, ut ab hac, id est secunda, quam promptissimam significationem esse dixit, illa quoque nuncupata uideretur, quae est multitudinis. prius enim genus inter homines appel- latum est quod quis a generante deduceret, post autem factum est, ut per loquendi usum etiam multitudinis ad aliquem quodammo|do se habentis genus dic
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicantur qñ aũt ꝗd est hõ interrogamꝰ aĩal yñdemus
erat aũt hominis penus aĩa aũt genus a caeteris omnb
q̃ quolibet mõ praedicantur separare contendit hoc mõ.
bm̃ n. genus de plurit p̃dicatur statim differt as his que
de uno tantum p̃dicantur quaeꝵ unũ quodutet hñt in.¬

Expanded text:
do autem quid est homo interrogamur, animal respondemus; erat autem homi- nis genus animal. Nunc genus a ceteris omnibus quae quolibet modo praedi- cantur separare contendit hoc modo. quoniam enim genus de pluribus praedicatur, statim differt ab his quidem quae de uno tantum praedicantur quaequ
Abbreviated transcription (Latin):
modis unũquedq uel differre ab aliquo dr̃. uel alicui idẽ
re: uterq n. animalia nuncupantur. drunt specie qm̃ alia
ẽ homiris species alia equi Socrates uõ atq plato cum idem
non netesse ẽ idem sit nũo: Ođ si idem sit numero idem&
specie e genere nece est ẽẽ ut socrates & plato cum& pe¬
nere antinalis & specie hominis idem sint nũo tñ repe.¬
riuntur ẽẽ disuincti. Eladius nõ atꝙ ensis iaem sunt nro
Niha .n. cmmnino aliud ẽ ensis ꝗͣ gradius. S nec specie di¬
uersi sunt. Utrunq n. gladius est nec gñe : utrunq n.
instrum̃tum est. quod e pladii genꝰ. Qiñ igitur homo bos
atq equus de quit animal p̃dicatur specie dr̃unt nũo¬

Expanded text:
modis unum quodque uel differre ab aliquo dicitur uel alicui idem modis unum quodque uel differre ab aliquo dicitur uel alicui idem re — uterque enim animal nuncupatur —, differunt specie, quoniam alia est hominis species, alia equi. Socrates uero atque Plato cum idem non necesse est idem esse numero, quod si idem sit numero, idem et specie et genere esse necesse est; ut Socrates et Plato, cum et genere animalis et specie hominis idem sint, numero tamen reperiun- tur esse disiuncti. gladius uero atque ensis idem sunt numero, nihil enim omnino aliud est ensis quam gladius, sed nec specie diuersi sunt, utrumque enim gladius est, nec genere, utrumque enim instrumentum est, quod est gladii genus. quoniam igitur homo, bos atque equus, de quibus animal praedicatur, specie differunt, nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illi plures iui uõ sunt pauciores Qe modo igitur sotrates.
uel plato spetie non diferunt nec nũo cum & socrates
unus sit & plato unus unitas uõ numero as unitate nõ
differat fed ita intelligendum qđ dictum ẽ nũo differen.¬
tibus ÷ in numerando dr̃ntibus hoc ẽ dum numerant
drñtibus sum .n. dicimus hie socrates est hic plato ẽ duas
fecimus unitates ae si digito tangamus dicentes de socra.
te hie unus ẽ cursus de platone hic unus ẽ: non eadẽ
unitos in socrate est numerata & in platone aliogn possit fi.¬
eri ut secundo socrate plato ẽt monstraret᷑ ꝙ non sit : ni.¬
si n. tetigeris socratem ul mente uel digito utrungite¬
tgeris platonem non facies duos dum numerant᷑. ergo
differunt ea quee sunt nũo differentia. Cum igitur sp̃ẽs
teris que a se spetie inuicem drunt non nũo solo Tribus n

Expanded text:
, quod illi plures, illi uero sunt pauciores. quomodo igitur So- crates , quod illi plures, illi uero sunt pauciores. quomodo igitur So- crates et Plato specie non differunt, sed numero, cum et So- crates unus sit et Plato unus, unitas uero numero ab unitate non differat? sed ita intellegendum quod dictum est numero differentibus, id est in numerando differentibus, hoc est dum numerantur differentibus. cum enim dicimus ‘hic Socrates est, hic Plato’, duas fecimus unitates, ac si digito tangamus dicentes ‘hic unus est’ de Socrate, rursus de Platone ‘hic unus est’, non eadem unitas in Socrate numerata est quae in Pla- tone. alioquin posset fieri ut secundo tacto Socrate Plato etiam monstraretur. quod non fit. nisi enim tetigeris Socratem uel mente uel digito itemque tetigeris Platonem, non facies duos, dum numerantur. ergo differunt quae sunt numero dif- ferentia. cum igitur species teris quae a se specie inuicem differunt, non numero solo. tribus enim
Abbreviated transcription (Latin):
tus singuloꝵ dr̃ias a genere colugit ut solum intelligendum genus
quale sit sus cũ deducat aspectum dicens ab his aũt quae le pluri¬
hus praedicantur differt genus a sp̃ebus quidem primũ : Qñ species
esi de pluribus p̃dicantur non tñ de drñtibus specie s numero
Species .n. sub se plurimas species hr̃e non poterit alioquin gñs
non speties appellaretur Si n genus est quod de pluribus spe.
tie dr̃ntibus in eo qđđ quis sit praedicatur cum species de plu.¬
tur ex in eo qđ quid sit. hic si adiiciatur ut de specie dr̃n.
fas est hõ n. praeditatur de socrate platone &e coeteris +
a se non specie disiuncta sunt siẽ homo atq equus ẜ ño¬
Q ꝗ quidem ht dubitationẽ quiq sit hoc quod dr̃ numero
differre Numero .n. differre aliga uidebitur quotiens nu.¬
merꝰ a nũo differt ut prex boum ꝙ fortase continet ui.¬
ginti boues differt nũo ao alio boum grege si centura in
se continet boues in eo .n. qđ pres est non differt nec

Expanded text:
tur sin- gulorum differentias a genere colligit, ut solum intellegendum genus quale sit sub animi deducat aspectum, dicens : ab his autem quae de pluribus praedicantur, differt genus, ab speciebus quidem primum, quoniam species etsi de pluribus praedicantur, non tamen de differentibus specie, sed numero. species enim sub se plurimas species habere non poterit, alioquin genus, non species appellaretur. si enim genus est quod de pluribus specie | differentibus in eo quod quid sit praedicatur, cum species de pluquid sit, huic si adiciatur ut de specie differfas est. homo enim praedicatur de Socrate, Platone et ceteris quae a se non specie disiuncta sunt, sicut homo atque equus,  quidem habet dubitationem quid sit hoc quod dicitur numero differre. numero enim differre aliquid uidebitur quotiens numerus a numero differt, ut grex boum qui fortasse continet triginta boues, differt numero ab alio boum grege, si centum in se contineat boues; in eo enim quod grex est, non differunt,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tio gñis. Facit Por phyrius diusionem Ide ut ab reliqs emni¬
um predicationem gñis seuengat ac separet & id facit hoc
bent subm de quo dici possunt ut ea quibus singula sutieta
sunt indiuidua ut socrates plato ut hoc album qđ in hat᷑po.¬
sitam nue ẽ & hec fat scanum in q munt sedemus non
ẜ noc album qđ in hac niue nũc ẽe conspicitur hoc nino
põt de quolbet alio albo p̃dicari qđ in hac nuie est quia ad singula.¬
ritatem deductum ẽ atq in indruiduẽ formam censtrictũ est in.¬
diuiduũ partitione. Alia uõ sunt que de pluribus praedicant¬

Expanded text:
t modo facit Porphyrius divisionem; idcirco ut a reliquis omnibus praedicationem generis sejungat ac separet, id facit hoc bent subiectum de quo dici possint, ut ea quibus singula subiecta sunt indiuidua, ut Socrates, Plato, ut hoc album quod in hac proposita niue est, ut hoc scamnum in quo nunc sedemus, non  hoc album quod in hac niue nunc esse conspicitur; hoc enim non potest de quolibet alio albo praedicari quod in hac niue est, quia ad singularitatem deductum est atque ad indiuiduam formam constrictum est indiuidui participatione. alia u
Abbreviated transcription (Latin):
uerae non contrugit ẽẽ tontrariã nec opinionẽ nec
contradictionem. Contraria .n. sunt quaee circa ope¬
posita sunt circa tadem aũt contingit uerũ dice᷑
tpia Ter hoc libri terminũ expedit in ea specula.¬
trona demonstratione ꝑ quam licet uerum
sit mamstrimg omnbus duas propositiones

Expanded text:
n contingit esse contrariam, nec opinionem, nec contradictionem. Contrariae enim sunt quae circa opposita sunt. Circa eadem autem contingit verum dicere e contraria. Post haec libri terminum expedit in ea speculatione et demonstratione, per quam licet verum sit manifestumque omnibus duas propositiones
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ułĩ negationuis opimo Nihl n interest inter
indefintas definitasꝗ propositiones nisi q indefiuite
ꝗdem sine determinatione defieute uero cum augu.¬
Tmento determinationis sunt uel ulitatis uel parti.
cuaritatis. hoc ẽ n quod ait niuuil interese nec si
uliter ponatr affirmatio Umuersali nanq affir.¬
mationi uniuersalis contraria erit negatio. ut
opinioni q̃ opinatur quoniam omne quoq ẽ bonũ
bonum est q̃ scdicet est utis ofirmationis ea sit cõ¬
traria quie est gm̃ nilue hort q̃ bona sunt: bonũ

Expanded text:
is negationis opinio. Nihil enim interest inter indefinitas definitasque propositiones, nisi quod indefinitae quidem sine determinatione, definitae vero cum argumento determinationis sunt, vel universalitatis vel part cularitatis: hoc est enim quod ait, nihil interest nec si universaliter ponatur affirmatio, universali namque affirmationi universalis contraria erit negatio, ut opinioni quae opinatur quoniam omne quod est bonum bonum est, quae scilicet est universalis affirmationis, ea fit contr
Abbreviated transcription (Latin):
mam ea quae est non boni quoniã non tenum est
e cum en quae est non uoni qm̃ malun est S
cum ea qua est non boni quomam non est malũ
uera aliquotiens inuenitur neutri contrana est Re¬
stat iitur ut ei sit cantraria opinio nonbons
quonitan bonum est qr̃õ opinatur ia quod non ẽ

Expanded text:
n boni quoniam non bonum est, et cum ea quae est non boni quoniam malum est, et cum ea quae est non boni quoniam non est malum, vera aliquoties invenitur, neutri contraria est. Restat igitur ut ei sit contraria opinio non boni quoniam bonum est, quae opinatur id quod non est
Abbreviated transcription (Latin):
plantus nhit poterit demenstrari q̃ si utud possiti¬
le dicat quos iam agit. Ꝙ siquis possitie esse
necet ħ ait et fieri atq esse arxit quos imposibi¬
le est sed ioc omnem uim rationabiutatꝰ extedit
Aliam uero partem significationis possituitatis banc
dicit. Illua uero quos forsitan agat Edat buim ꝙͣ¬

Expanded text:
nihil potuerit demonstrari, quam si illud possibile dicatur, quod jam agitur. Quod si quis possibile esse neget, hoc ait et fieri atque esse dicit quod impossibile est, sed hoc omnem modum rationabilitatis excedit. Aliam vero partem significationis possibilitatis hanc dicit. Illud vero quod forsitan aget, et dat
Abbreviated transcription (Latin):
rem quia rei proxima est uerior est ꝙͣ est ea quae secundũ
actidens est hoc est .n. quod uit magis autem in unoquo ẽ
nera quae secundum se est qq̃ si hoc ita ost etram stit.¬
illa secundum se uera ueruer est ꝙ̃ quae secundum accides
rei uera est. Hoc est i quod dixit siquidem e uera hec
gitur exponens exemplo confirmat Ergo ea que est
quoniam non benum est quod bonum est eiuis quõq socũ¬
aum se est falsa est. T est illa quee opponituar Ali opurtio.

Expanded text:
rem, quia rei proxima est, verior est quam ea quae secundum rem, quia rei proxima est, verior est quam ea quae secundum accidens est, hoc est enim quod ait: Magis autem in unoquoque est vera quae secundum se est; quod si hoc ita est, etiam falsilla secundum se vera verior est quam quae secundum accidens rei vera est, hoc est enim quod dicit, siquidem et vera. Hoc igitur exponens exemplo confirmat. Ergo ea quae est, quoniam non est bonum quod bonum est, ejus quae secundum se est falsa est, hoc est illa qu
Abbreviated transcription (Latin):
secundum se ueram opmionem perinit : quae dicit bonũ
esse quod bonum est. Illa uero affirmatio tontraris quae ẽ
malum esse quod bonum est: illam opinionem perimit ue¬
ram quae de bono sccundum accidens est idest non ma.¬
lum esse quod bonum est.  onstat igitur magis falsam
esse opinionem quae dicit non ese banum quos bontrnr
est potius qͣ ea quae opinatur malum ese quod bonum
est Q si est falsior contraria mapis igitur contraria
est negationis opmnio q̃ contraria affirmationis Expe¬
ditoipitur sensu uerla ipsa discutienda sunt. Si erpo
inquit quos lonum est sit conum & non sit malu̾m
S hoc quidem secundum se idest ut quod ionum sit:
dum actidens hoc est quod bonum est ut malum non
sit: accidit ei malum non esse magis in unoquog est
uera quae secundum se est. Nam quod secundum une¬
ustusiusꝙ naturam est proginguiuis est ei rei cius ẽ
secundum naturam. Quocirea d ueritas secundũ

Expanded text:
secundum se opinionem veram perimit quae dicit bonum secundum se opinionem veram perimit quae dicit bonum esse quod bonum est. Illa vero affirmatio contrarii, quae est malum esse quod bonum est, illam opinionem perimit veram quae de bono secundum accidens est, id est non malum esse quod bonum est. Constat igitur magis falsam esse opinionem quae dicit non esse bonum quod bonum est, potius quam ea quae opinatur malum esse quod bonum estest negationis opinio quam contrariae affirmationis. Expedito igitur sensu, verba ipsa, demonstranda sunt. Si ergo, inquit, quod bonum est, sit bonum et non sit malum, et hoc quidem secundum se, id est, ut quod bonum sit, dum accidens, hoc est quod bonum est, ut malum non sit. Accidit enim ei malum non esse, magis autem in unoquoque est vera, quae secundum se est. Nam quod secundum uniuscujusque naturam est, propinquius est ei rei cui est secundum naturam. Quocirca et veritas secundum
Abbreviated transcription (Latin):
minus quoꝗ illa erit falsa q̃ minus ueriorem perimit Nu
igitur ita constitutis udeamus nunt quemadmodum se in hasha.¬
beant opimenibus uł propositionis de quitus nunc traetat Idem
igitur sit &emplum ut supra dictum est ia quod bonum est &
bonum est & non malum sed quod bonun est secundum ipsam
rem est: qđ uero malum non est accidens ei. Nam id quod bo.¬
num est : per naturam bonum est: qđ uero malum non est
secundo loco & quasi getidenter est. Freo opinio de bono q.¬
nam bonum uerior erit propinquor nature ea opinione
quae est de bono quoniam malum non est. Si igitur ita est &
ea quae uerior est opinionem perit: magis falsa est ꝗͣ ea
quie ueram quae qꝗ̃ uera sit: minus tamea est uera. Mani.¬
Pestum est queniam negatio falsior est ꝙ̃ ea affirmatio quee
contrarium ponit. Nam negatio dicit non esse benum quod
benum est affirmatio uero malum ese quod bonum est ne.¬
gatio eo quie est non esse bonum quod bonum est : Illam

Expanded text:
minus quoque illa erit falsa quae minus veriorem perimit. His igitur ita constitutis, videamus nunc quemadmodum se in his habent opinionibus vel propositionibus, de quibus nunc tractatur. Idem igitur sit exemplum ut supra dictum est: id quod bonum est, et bonum est, et non malum, sed quod bonum est, secundum ipsam rem est, quod vero malum non est, accidit ei: nam id quod bonum est per naturam bonum est; quod vero malum non est, secundo loco et quasi accidenter est. Ergo opinio de bono quoniam bonum est, verior est propinquiorque naturae ea opinione quae est de bono, quoniam malum non est. Si igitur ita est, et ea quae veriorem opinionem perimit, magis falsa est quam ea quae veram quanquam vera sit, minus tamen est vera, manifestum est quoniam negatio magis falsior est quam affirmatio, quae contrarium ponit. Nam negatio dicit non esse bonum quod bonum est, affirmatio vero malum esse quod bonum est; negatio quae est non esse bonum quod bonum est, illam
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ ẜ eoꝵ ordinẽ prosequamur Rat n quare si in
opinone se sic ht idest quod opinio negationis contra¬
yia inuenitur opinions affirmatiõis potius qua contra.¬
mũ ponens affirmatio. Sunt autem hae q̃ sune in uo.¬
te affirmationes e negationes notę eoꝵ quae sũt
in dĩa. Nã sic in uoce afirmatio ꝙ negatio est ita qͦ
esset en opinone cum ipse animus in cog tatione sua

Expanded text:
ue ordinem prosequimur. Ait enim: Quare si in opinione se sic habet, id est quod opinio negationis contraria invenitur opinioni affirmationis, potius quam contrarium ponens affirmatio Sunt autem hae quae sunt in voce affirmationes et negationes notae earum quae sunt in anima. Nam sicut in voce affirmatio et negatio est, ita quoque etiam in opinione, cum ipse animus in cogitatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
unt indefinita propositio ei siq in senmone scolemꝰ
ditene quicquid addatur nniuersaus fit ue nihil
oĩo distet ea quae ad rem in affirmatione omne
p̃ditat ut eal opĩo uel propositio que ẽ de bo-¬
g̃ quit si addatur quicꝰ ut ita dicamus quicga
strationis in propositionib indefinitis ⁊̃ ẽt in ũti
bus q̃ paululũ quiddã distant ꝙ non ad qualita.
huiufmodi est: uero᷑a nõ sic sunt Sugius propo¬
suerat niui interẽs anindefinta esset pro-¬
dicit. Nam ea quoȩ ẽ boni quoniam bonum ẽ
idest indefinita afirmatio si uũiter sit bonũ idest
si banũ uũter proferatur eadem ẽ & q̃ opina¬
tur quiego borium ẽ quoniã bonũ ẽ .i. inihil
diser etas tb ea oemiene q̃ opinati quicgi bonũ ẽ¬

Expanded text:
rit indefinita propositio, ei si quod in sermone solemus dicere quidquid addatur universalis fit, ut nihil omnino distet ea quae ad rem in t, ut ea opinio vel propositio quae est de bot, huic si addatur quidquid, ut ita dicamus, quidquid strationis in propositionibus indefinitis, quae etibus quae paululum quiddam distant, sed non ad qualitatequidem homini est, verba vero sic sunt. Superius proposuerat nihil interesse an indefinita esset prodicit. Nam ea quae est boni quoniam bonum est, id est indefinita affirmatio, si universaliter sit bonum, id est si bonum universaliter proferatur, eadem est ei quae opinatur quidquid bonum est quoniam bonum est, id est, nihil discrepat ab ea opinione quae opinat
Abbreviated transcription (Latin):
sestum autem est ex his huae dieta sune quenian et
es reecessitate est socundum actum est. Quare si pdio
ra sempiterna & huce actu sunt potestate prcerassũt
nean q uredam modo supetieris ordinis apponit & euo¬
mam superi ⁊ positi inchoans cteteros enues
pesitimesad postitile & contingens Et as eomnl
caris ensum ueduxt nunc haet ratianatisiter mu¬
tatene nen potius a posionitate inchoandum sit ses
a necesitate. Nam sigius aui maduertat aiuigentus
sug en iorem destripttentem primo positum est pesi¬
buȩ e contingens d ad eadem cunt terum consen¬
lus melatum est. Nunc autem hoc permutanlto u
detur dicit ꝗꝗ fortase hoc ese rectuis ut mapi
pnopositronues conseguentia  necesari inthoetur
estr autem Iotus sensus huius modi Quenan i¬
quĩt recesaria sempiterna sunt quee cuitem
sempiteria sunt omimiũ aliorum qli&e sempiter¬
na nen sunt principium necosse est ut i quos
ienesaum est eceteris omuitus prius eẽ ui¬
deatu Ergo consequentiae quacung eo dent¬

Expanded text:
est autem ex his quae dicta sunt, quoniam quod ex necessitate est, secundum actum est. Quare si priora sunt sempiterna, et quae actu sunt, potestate priora sunt; nem quodammodo superioris ordinis apponit. Et quoniam superius a possibili inchoans, caeteras omnes propositiones ad possibile et contingens, et ad eorum consensum reduxit, nunc hoc rationabiliter mutat, ut non potius a possibilitate inchoandum sit, sed a necessitate. Nam si quis advertat diligentius superiorem descriptionem, primo positum est possibile et contingens, et ad eamdem cunctorum sensus relatus est. Nunc hoc permutcit enim fortasse hoc esse rectius ut magis propositionum consequentia a necessariis inchoetur. Est autem totus sensus hujusmodi. Quoniam, inquit, necessaria sempiterna sunt, quae autem sempiterna sunt, omnium aliorum quae sempiterna non sunt principium sunt, necesse est ut id quod necessarium est caeteris omnibus prius esse videatur; ergo consequentiae
Abbreviated transcription (Latin):
opinatur ad qued bonum est ẽẽ bonum. Qua in re
tollgit negationem potuis ꝙ̃ contrarium ponentem
afirmatianem uene afirimationi esse contrara Ter¬
ploxa igitur sententia ns modis quibus diximuse¬
pedita est. sed se sie haret ordo ser monũ Amplius
inquit similiter se habet boni quoniam borum
est eo non boni queniã nonbonum est quae nu¬
traeq uene sunt. & super has boni quoniã non bonũ

Expanded text:
opinatur id quod bonum est esse bonum. Qua in re opinatur id quod bonum est esse bonum. Qua in re colligitur negationem potius quam contrarium ponentem affirmationem verae affirmationi esse contrariam. Perplexa igitur sententia his modis quibus diximus expedita est, sed se sic habet ordo sermonum. Amplius, inquit, similiter se habet boni quoniam bonum est, et non boni quoniam non bonum est, quae utraeque verae sunt, et super has boni quoniam n
Abbreviated transcription (Latin):
quomam bonum est contraria ipitar ẽ non bones
queniam non bonum est et quee non boni quoniã bonũ
est sed hic ita sese habeat. oginio nõ boni qm̃ bonum
est ad opinionem nonboni quoniam quomam non bonũ
dum simlituaine propõis sunt sine ulla dubitatio¬
ne contrariae potest uero & sumplicius intelligi ace
mõ: Si bonum quoniã bonum est opinio es nonbo.¬
in quoniã non est bonum opinio similes secun.¬
dum ueritatem sunt boni autẽ quomiam non bor
nun e 4 uuisus non boni qm̃ bomtm est ipla
quoq simies secundum falsitatem sunt. di una sal.¬
sorꝑ uniuersarum opimonum inuenta luerit ton-¬
traria erit reliqua falsa reliqua ne contraria:
qd sola eftrcit simelituas: Ostenaitur autem una fal¬
sa iniaiere quemaamodum supra expofuimus con¬
traria ħ est ea que dicie quod non est bouum to
num ẽe ei quae arbitratur ea quod non ẽ bonũ nõ
esse lonum Rrelinguitur ipitur ea quae arlitiat
ua quod bonum est non esse banum contraria esse et q̃

Expanded text:
um bonum esse. Contraria igitur est non boni quoniam non bonum est, ei quae est non boni quoniam bonum est. Sed hic ita sese habet opinio non boni quoniam bonum est, ad opinionem non boni quoniam non bonum dum similitudinem proportionis sunt sine ulla dubitatione contrariae. Potest vero et simplicius intelligi hoc modo, si boni quoniam bonum est opinio, et non boni quoniam non bonum est opinio, similes secundum veritatem sunt, boni autem quoniam non est bonum, et rursus non boni quoniam bonum est, ipsae quoque similes secundum falsitatem sunt, si una falsarum uni verarum opinionum inventa fuerit, contraria erit reliqua falsa, reliquae verae contraria, quod sola efficit similitudo. Ostenditur autem una falsa uni verae, quemadmodum supra exposuimus, contraria, hoc est ea quae dicit id quod non est bonum esse bonum ei quae arbitratur id quod non est bonum non esse bonum. Relinquitur igitur ea quae arbitratur id quod bonum est non esse bonum contraria esse ei quae
Abbreviated transcription (Latin):
taree proposits rebus sicut prima est ad setundatitai
tertia ad quartam enut prima as fertiam ua
secriedea ad quartam ssta igitur numererum pro¬
pertio td er opesitienumuim naturamg tranfera¬
tue sirtt dite proportiones primae quarun uta
his aligua similitudo Sit n pruna cons quonĩa cor¬
num es bane segratur beni quoniam benum non est

Expanded text:
tuor propositis rebus sicut prima est ad secundam, ita tertia ad quartam, erit ut prima ad tertiam, ita secunda ad quartam. Ista igitur numerorum proportio ad propositionum vim naturamque transferatur, sintque duae propositiones primae quarum una his sit aliqua similitudo. Si enim prima boni quoniam bonum est, hanc sequitur boni, quon
Abbreviated transcription (Latin):
tia secundam doni quenĩa nõ bonum est ita ter¬
tia menbomꝰ quonium bonũ non est ad quarem
nen beni quciã bonum est: Nam sicut bom quom¬
am bonum est uera propositio est falsa autemr
honi queniam non est bonum. ita quoꝵ non boni quoniã
tertia non boni quaniam bonum est. quarta sequens boni qͦ¬
nam bonum non est
boni quoniam non bonumest ad eam opimonem quae
est boni quoniam bonum est quemadmnodum non boni qͦ¬
nam bonum est ad eam quae est boni quoniam non ẽ¬
bonum. Ut .n. illae simul uerae: ita hce simui falsae

Expanded text:
ad secundam boni, quoniam bonum non est, ita tertia non boni quoniam bonum non est, ad quartam non boni quoniam bonum est. Nam sicut boni quoniam bonum est vera propositio est, falsa autem boni quoniam non est bonum, ita quoque non boni quoniam tertia non boni quoniam bonum est, quarta sequens boni quoniam bonum non estboni quoniam non bonum est, ad eam opinionem quae est boni quoniam bonum est, quemadmodum non boni quoniam bonum est, ad eam quae est boni quoniam non bonum est. Ut enim illae simul verae, ita hae simu
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ quos pariciat̃ ques ꝑ natura mon est senũ
malum putet uere ueraeg opiniones aruierantur
gitur mon est contraria opinio ea quie is quodbo¬
nin non est tonum putat e qui is quot torntũ
non est melum esse artitratur Tursus ponatur ei¬
dem opinioni de non bono queniam nen ẽ bonum
tontrania ea qua aytitratur is quos non estbo¬
num necess e ẽ malum is quos tontraruim non
est Freriin potest ut is quod lonum non est nec ma.
dem nenet iacentem ꝙ per se bonus non est nõ
bonum esse prtet uẽre arbitratur ie iesum

Expanded text:
ium quod per naturam non est bonum malum putet, vere utraque opinione arbitratur. Igitur non est contraria opinio ea quae id quod bonum non est non bonum putet, ei quae id quod bonum non est malum arbitratur. Rursus ponatur eidem opinioni de non bono quoniam non est bonum, contraria ea quae arbitratur id quod non est bonum non esse malum. Id quoque contrarium non est. Fieri enim potest ut id quod bonum non est, nec maludem nequidquam jacentem quod pe se bonum non est, non bon
Abbreviated transcription (Latin):
est boni quoniambonum non est. Quemadmedum etiã
opinio nomboni quoniam non bonum est ad opinione
non boni quoniam bonum est: & quẽtomedum se
habet prima ad tertiam ito sese habebit secunda ad
quartam. Quemadinedum se habet igitur boni quo.¬
mam bonum ẽ ad eam quae est non boni quomiam
nõ bonum est cum utraeꝗ sint uerae: ita sese habet
opinio boni quoniam bonum est ad opinionemnonlo
sae nam ut ista simuł uera: ita ilee sumui falsie
Quocirca ut est prima ad tertiã ita secunda ae
quartam Ostenso igitur hac proportigne immu.¬
tato ordine ecedem disponantur sed sit prior opi¬
nio ta quae est non loni quonam est non bonũ¬

Expanded text:
um etiam opinio non boni quoniam non bonum est, ad opinionem non boni quoniam bonum est, et quemadmodum se habet prima ad tertiam, ita sese habebit secunda ad quartam. Quemadmodum sese habet igitur boni quoniam bonum est, ad eam quae est non boni quoniam non bonum est, cum utraeque sint verae, ita sese habet opinio boni quoniam non est ad opinionem nosae; nam sicut istae simul verae, ita illae simul falsae, quocirca ut est prima ad tertiam, ita secunda ad quartam. Ostensa igitur hac proportione immutato ordine eaedem disponantur, sed sit prior opinio ea quae est non boni quoniam bonu
Abbreviated transcription (Latin):
ra uerae contrana est. Est .n quoddam nenberũe
malum Quare contingit simus ueras ese. Atue¬
iniam non bonum est cantraria ea quae est nõ
boni qm̃ non tonum est ei quae est boni quotã
bonum est Sucecunq superius dicta sint ea
rursus ualidiori per proportionem argumenta¬
tione confirmat P roportio autem est rerou
inter se inuicem simelitudo Si igitur positae sũt
res quattuor quarum duae sunt praetedente
yeliquae sequentes e sie se habeat prima ad
secundam quemadinodiem tertia ad quartam
notesse est itase habere prima ad tertiam quemadno¬
lum fuerit secunda ad quartam hot i. iasuoo treui¬
ter feciullimes numoris agnesetimus +ntus

Expanded text:
ra verae est contraria. Est enim quiddam non bonum, malum. Quare contingit simul esse veras. At veniam non bonum est, contraria ea quae est non nim haec, quare et ei quae est boni quoniam bonum est. Quaecunque superius dicta sunt, ea rursus validiore per proportionem argumentatione confirmat. Proportio autem est rerum inter se invicem similitudo. Si igitur positae sint res quatuor, quarum duae sint praecedentes, reliquae sequentes, et sic se habeat prima ad secundam quemadmodum tertia ad quartam, necesse est ita se habere primam ad tertiam quemadmodum fuerit secunda ad quartam. Hoc enim ipsum breviter facillimeque numeris agnoscimus. S
Abbreviated transcription (Latin):
n. si nos bene menlinimus prcedieamenta docuerũt
De his quidem falsa ea quoe est opposita uerae idest si¬
in iis inuenitur quidem opposita falsa optntonem oeaꝑ¬
nioni sed quoe sit ista momfestum est Nam uei nł¬
la contrarietas iiquet contradictioni ese tontia¬
rietatem ut qđ iominem non prtat homine falsus
est haec .n. sola contrarietas uerae propositionis inue¬
intur. Si eygo he contrayiee sunt & ille alice quae
sunt contradietionis idest in lus quae contrarieta.¬
tem non habent nepationes sunt contrariae Ne¬
cesse est n aliquas ese contrarias in aliis omniti
etiam in quitus est auqua tontrarietas: ut beno
& maio & negatio obtinet locum contrametatis
Amplius simoliter se habent bomi quomam boũt

Expanded text:
oc enim nos, si bene meminimus, praedicamenta docuerunt: de his est quidem falsa ea quae est opposita verae, id est in his invenitur quidem opposita falsa opinio verae opinioni, sed quae sit ista manifestum est. Nam ubi nulla contrarietas est, liquet contradictionis esse contrarietatem, ut qui hominem non putat hominem, falsus est. Hoc enim sola contrarietas verae propositionis invenitur. Si ergo hae contrariae sunt, et illae aliae quae sunt contradictionis, id est si in his quae contrarietatem non habent, negationes sunt contrariae necesse est enim aliquas esse contrarias, in aliis omnibus etiam in quibus est aliqua contrarietas, ut bono et malo, negatio locum obtinet contrarietatis. Amplius, similiter se habent boni quoniam bonum
Abbreviated transcription (Latin):
discrepantious inuenitur.  g̃ si harum contraria ẽ
altera idese ꝙ si harum propositionum: uel quae p
se falsa est uel quae per accidens unã contrariãs
esse necese est: magis uero contraria contradicti.¬
onis ħ est: mags autem falsa negatio: ħ .n. quod
magis uero falsa contradictiens idest magis uero falsa ne¬
patro Et ⁊ coneudit Si illa ut dictim est superus itase
manisestum ese quoniam haet idest contra dictoni e
re contraria Illa uero quae est quonian nacum ẽ¬

Expanded text:
discrepantibus invenitur. Quod si harum contraria est discrepantibus invenitur. Quod si harum contraria est altera, id est quod si harum propositionum vel quae per se falsa est, vel quae per accidens, unam contrariam esse necesse est, magis vero contraria contradictionis, hoc est magis autem falsa negatio hoc enim quuam si dixisset, magis vero falsa contradictionis est, id est magis vero falsa negatio est, concludit, si illa, ut dictum est superius, ita sunt, manifestum esse, quoniam haec, id est contradictionis, erit contraria. Illa vero quae est, quoniam malum e
Abbreviated transcription (Latin):
ut plurimum faisus sie e n contrarietas opimonum est
quotiens de una eadem re longisime a se assistenteso.¬
pimones sunt. Q ipitur magis falsum est hoc erit .e.¬
tiam falsum contrarium Ilus n quod magis a uerita.¬
te abest hoc magis falsum est: In opinioniors uero quae
a se plurimum aifferunt ex sunt contraria. Nla intur
in opimonitus contraria est quee plurioum falsa est
esti autem ut dictum est plurimum falsa quae secundũ
trarium ponit. Ialis igitar sensis ns uerbis io in.¬
ciudit falsus est autem magis inquit circa singia
quae habẽt tontrariam opinionem. ꝙ 3ͣ . n. possit ese
quilibet falsus etiam si de eadem ne contuariam non
habeat optnionem. le tamen magis fallitur qui con.¬
trarium aliquod opinatur: hoc autemcur eueniat
dicit ontraria i corum sune quee plurimũ arca
idem differunt. darco n. mayime falla contraria
opponuntur: Quia contrarietas non nisi in plurimũ

Expanded text:
ut plurimum falsus sit. Etenim contrarietas opinionum est, ut plurimum falsus sit. Etenim contrarietas opinionum est, quoties de una eademque re longissime a se absistentes opiniones sunt. Quod igitur magis falsum est, hoc erit etiam contrarium. Illud enim quod magis a veritate abest, hoc magis falsum est. In opinionibus vero quae a se plurimum differunt, ea sunt contraria; illa igitur in opinionibus contraria est quae plurimum falsa est. Est autem ut dictum est plurimum falsa, quae secundum trarium ponit. Talis igitur sensus his verbis includitur: Falsus est autem magis, inquit, circa singula qui habet contrariam opinionem. Quanquam enim possit esse quilibet falsus, etiamsi de eadem re contrariam non habeant opinionem, ille tamen magis fallitur qui contrarium aliquid opinatur. Hoc autem cur eveniat dicit: Contraria enim eorum sunt quae plurimum circa idem differunt. Idcirco enim maxime falsa contraria opponuntur, quia contrarietas non nisi in plurimum