comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i monachoꝵ abbates. diu̾soꝵ fugatiũ
iudices. om̃s sub culpa sunt et cͥmine cõ¬
stituti. Nunqͥd et dieb magnitudiniscuȩ
multi de ciuitate in qͣ consistis ad lango¬
barlos milites fuga ñ lapsist: Et qͥs tante
indisc̾tionis tanteq possit stultitiȩ reppi¬
ri. uͭ eoꝵ inqͥtatẽ tͥ estimet applicandam.
Lisertatem uniꝰ cuiꝰq hoĩs gͥgoriꝰ lxx.
cont̃ uidic̃ insolentias: ub̾is nichilomi
uocib defendebat. Unde leuntio exconsu¬
l pꝰ aliqͣ scͥbens. ait. Si lib̃tinꝰ in ista causa
cantionisculpabił inuenit᷑ de aliiscausis qͦd
ꝓse alleget nescio: uñ tam̃ ħ bene atq conᷤͤ¬
tant noui: qr et si ꝙͣ reb publicis fraudẽ
fec̃: substantia eiꝰ cedi debuit ñ lib̾tas. Nã
in ħ qͦd lib̾i hoĩes cedunt᷑ uł includunt᷑:
uͭtacea qͦd oĩpotens ds offendit᷑ u taceã qͦd¬

Expanded text:
episcopi, monachorum abbates, diversorum fugacium judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis ad Langobardorum milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? » 47. Libertatem uniuscujusque hominis Gregorius contra judicum insolentias liberis nihilominus vocibus defendebat. Unde Leontio, exconsuli, post aliqua, scribens, ait: « Si Libertinus in ista causa cautionis culpabilis invenitur, de aliis causis quid pro se alleget, nescio: unum tamen hoc bene atque constanter novi, quia, et si quam rebus publicis fraudem fecit, substantia ejus caedi debuit, non libertas. Nam in hoc quod liberi homines caeduntur vel includuntur, ut taceam quod omnipotens Deus offenditu
Abbreviated transcription (Latin):
cͥm̃ incurreret. Deniq uͦ metu tuo ꝑt̾ritꝰ
dedomo in qͣ seolĩ receꝑat: exire huc usq
ñ audeat. Qd̃ ne frustra fecisse forsitan
iudereris.: fugã monachi ipsiꝰ qͥ ad hos¬
tes abiit ad eiꝰ quantũ ad nos ꝑlatũẽ
cͥm̃ ĩpĩgis. asserens qͦd c̃ illiꝰ uoluntate
fugerit. Qd̾̃ si ita ÷ contͥstam᷑ et ualde
tatis uͭ alioꝵ culpa aliisit nocuia: mul

Expanded text:
crimen incurrisset; denique, ut metu tuo perterritus, crimen incurrisset; denique, ut metu tuo perterritus, de domo in qua se olim receperat, exire hucusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit, ad ejus quantum ad nos perlatum est crimen impingis, asserens quod illius voluntate fugerit. Quod si ita est, contristamur, et valde tatis, ut aliorum culpa
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ante d̃ĩ sit ocłos: si ꝑ eũ a qͦ plectenda
st cͥmina. nutͥri uicia uideant᷑. Hec gͥ di¬
lectissime fr̃ diligent attende: et ita a¬
g̾e stude. uͭ p̃uos salubt̃ corrigas: et scan
aliũ. rectissimꝰ iudex ggoriꝰ minime ꝑmit¬
tebat. Ideoq godiscaleo ducicãpame scri¬
bensait. Illa p̾positoꝵ sollicitudo utił illa
ẽ cautela laudabił: in qͣ totũ ratio agit. et
furor sͥ nil uindicat. Restͥngenda gͦ sub
ratiõe potestas ẽ. nͨ qͥcꝙͣ agendũ pͥusꝙͣ coi¬
citata ad tͣnqͥllitatẽ mens redeat. Na̾com¬
motionis tẽꝑe: iustũ putat ira qͦd fecei̾t
Peruenit itaq ad nos magnitudinẽ tiũ
usq ad ħ ẽẽ ĩpetu furoris ĩpulsã. uͭ ñ so¬
lũ frangi ianuas monast̾ii scĩ archangłi
uer̃ etiã diripi exinde qͦd ibi inuentũ ẽ.
feceris. Insuꝑ aũ sic contͣ abbatẽ eiꝰdẽ mo¬
nastii diceris exarsisse: unͥoccultans se
iracundie tue tẽpe latuisset: ñ leue dis¬

Expanded text:
oculos, si per eum a quo plectenda sunt crimina, nutriri vitia videantur. Haec igitur, dilectissime frater, diligenter attende, et ita aere stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve dis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad grauitatẽ sui habitꝰ reformare. Que qͥdẽ
resumebat uultũ subito gͣuitatis int̾ u̾ba¬
fiset: tnsibat ꝓtinꝰ & suꝑducta gͣuitas ho¬
nestatiᷤ. moxq ad leuia ũiba rediebat. Euella¬
r̃gaudebat societate laicar: eiq ꝑsonaual¬
de onerosa erat q̃cunq huic muido dedita
ñsiat. Quadã ũ nocte huio tharsillȩ ami¬
te mee q̃int̃ sorores suas uͥtute orationis c̃¬

Expanded text:
ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gsisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laicarum, eique persona valde onerosa erat quaecunque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥdẽ in euangłica sententia qͣdicit᷑ multi
st̃ uocati pauci uͦ electi. uolẽs multoꝵ uoca¬
tionẽ apaucoꝵ electiõe formis exẽploꝵ dis¬
cerne : ꝑhibet dicẽs. Pat̃ m̃s tͤs sorores habu¬
it: q̃ cuncte sac uͥgines fuer. Quar̃ unatha¬
rsilla: alia gordiana: alia emiliana dicebã¬
t᷑. Uno om̃s amore conu̾se.⁊ uno eodẽ tẽꝑe
sacͣte sub distͥctiõe regłari degentes: indomo
ꝓpͥa socialem uitã ducebant. Cũq eent di¬
utiꝰ m eadẽ conu̾satiõe: ceꝑunt qͦtidiams
inem̃tis in amorẽ conditoris sui tharsilla
ec emiliana succresc̾e. Et cum solo hͥc essẽt
corꝑe: qͦtidie aĩo ad et̾na transire. At con¬
tragordiane animꝰ. cepit ab amore calorsᷤ
arsilla dic̾e emiliane sorori sue c̃ magno
gemitu solebat. Uideo sororẽ nram gordi¬
anam: de nr̃a sorte ñ eẽ. Perpendo enim
qr foris defluit: et cor ad qd̾ ꝓposuit ñ cuᷤ¬
todit. Quam curabant blanda qͦtidie re¬
dargutione corriꝑe: atq a leuitate moꝵ

Expanded text:
ica sententia qua dicitur: Multi sunt vocati, pauci vero electi , volens multorum vocationem a paucorum electione formis exemplorum discernere, perhibet, dicens: « Pater meus tres sorores habuit, quae cunctae sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes amore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes in domo propria, socialem vitam ducebant. Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem Conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit ab amore caloris arsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sortram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum
Abbreviated transcription (Latin):
attauꝰ m̃s felix huiꝰ romane ȩccłiȩ antistes
apparut. eiq mansionẽ ꝑpetue claritatiᷤᷤ
ostendit dicens. Ueni qr in hac te lucis mã¬
sione suscipio. Que subsequenti mox fe¬
bre correpta ad diẽ ꝑuenit extͥmũ. Et sic̃
nobilib feminis uirisq morientib multiõ¬
uenunt. qͥ eoꝵ ꝓximos consolent᷑: eadẽ ho¬
ra eiꝰ exitũ p̃stolantes uiri ac feminȩ lectu
piciens iħm ueniẽtẽ uidit. ẽt c̃ magna ani¬
madu̾siõe cepit stantib clamare dicens.
Recedite recedite iħc uenit. Cũq in eũ in¬
tenderet quẽ uidebat: scã illa aĩa carne
soluta ẽ. Tantaq subito fragrantia miri
odoris asꝑsa ÷ uͭ ip̃a qͦ suauitas cunctisoᷤ¬
tenderet. illic auctorẽ suauitatis uenisse.
Cumq corpꝰ eiꝰ ex more mortuoꝵ ad lauã¬
dũ eẽt nudatũ: longo orationisusu in cu
bitis eiꝰ & genib cameloꝵ more inuenta
ẽ obdurata cutis excͦuisse. Et qͦd uiuens
eiꝰ sp̃s sẽꝑ egerit: mortua caro testabat᷑.

Expanded text:
x hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitum praestolantes viri ac feminae lectulupiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo oratibitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tione condisses sine dubio et ea que intẽ¬
debas salubrit obtinere. et collectum gͥ¬
gem ñ disꝑgere. s disꝑsum potiꝰ poteras
congregare: ut pastoris in te meritum
nomen excelleret:⁊ non culpa disꝑsoris ĩ¬
cumberet. Hec autẽ dum in hoc animmi
tui incaute nimis motus exequeris. ita
tuos scandalizasse filios ꝑhiberis: ut ma¬
xima eorum pars a tua se com mumõe
suspenderet. Quando gͦ ad ouile domin¬
cum errantes oues adduces. ⁊ qui quas
habes retinere ñ p̃uales: Ain de hortamin
ut uł nunc studeas ẽẽ sollicitus. ⁊ atq abh
te presumptione cõpescas: et eoꝵ amõs
qͦs ã tua disiunctos unitate cognoscis:
pat̾na ad te dulcedine omĩ annisu. oĩ¬
q studio reuocare festines.

Expanded text:
retione condiisses, sine dubio, et ea quae intenretione condiisses, sine dubio, et ea quae intendebas, salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed dispersum potius poteras congregare: ut pastoris in te meritum nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Haec autem dum in hoc animi tui incauto nimis motu exequeris, ita tuos scandalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile Dominicum errantes oves adduces, qui quas habes, retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas: et eorum animos, quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine omni annisu omnique studio revocare festines.
Abbreviated transcription (Latin):
laudauimus. fregisse uͦ rep̃hendimꝰ Dic
fr̃ a quo factum sacerdote aliquando au
ditum ẽ qd̾ fecisti ͤ Si ñ aliud: ł illd̾ te ñ
debuit reuocare ut despectis aliis fr̃ib.
solum te sc̃m et esse crederes et sapientẽ:
Aliud est enim picturam adorare:
aliuid ꝑ picture historiam quid sit¬
adorandum addiscere. Nam qd̾ legentib sc¬
tura: hoc idiotis p̃stat pictura cernentib:
quia in ip̃a ignorantes uident quod sequi
debeant. in ipsa legunt qͥ litteras nesciunt.
Unde et p̃cipue gentib ꝓ lectione pictu¬
ra ÷ Qd magnoꝑe a te qui inter gentes
habitas. attendi decuerat: ne dum recto
zelo incaute succenderis ferꝯciorib an¬
mis scandalum generares. Frangi gͦ noi
debuit qd ñ ad adorandum in eccłiis. s a
instruendas solum mͦ m̃tes fuit nescienti¬
um collocatum. Et quia in locis uenera¬
bilib scõrum depingi historias ñ sine
ratione uetustas admisit: si zelum disc¬

Expanded text:
laudavimus: fregisse vero reprehendimus. Dic, laudavimus: fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando, vel auditum est, quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare, ut, despectis aliis fratribus, solum te et sanctum esse crederes et sapientem. Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam, quid sitadorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt, qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere a te, qui inter gentes habitas, attendi decuerat: ne dum recto zelo incaute succenderis, 99 ferocioribus animis scandalum generales. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum disc
Abbreviated transcription (Latin):
me discussi sunt a quib qͥd acceꝑint: et ꝑ
singula retulerunt quanta eis et a quib
in itinere data sint. Quos dum sollici¬
te de p̃dicto fr̃e reqͥrerẽ quid eis dedisset:
responderunt se eum rogasse s ab eo
uia acceꝑint qd dare omĩb illi eccl̃iȩ
semꝑ familiare fuit. Dixerunt enim.
Respondit nob̾ dicens. Non habeo qd̾
argentum habet cellaria habet. qđ pau¬
ꝑib debeat dare ñ habet. Dic gͦ illi ut c̃
loco mutet mentẽ. Nonsibi credat solã
lectionem et orationẽ suffic̾e: ut remotꝰ
studeat sedere. et de manu nichil fructi¬
ficare. S largam manum habeat: ne¬
cessitatem patientib occurrat: alienã
inopiam suam credat. ⁊ quia si hec non
tem sereno ep̃o massiliensi pꝰ aliqua. Platũ
ad nos fuerat. qd̾ inconsiderato zelo succẽ¬
sus. scõꝵ imagines sub hac quasi excusa-¬
tione ne adorari debuissent confregeris.
Et quidẽ qͥa eas ad orari uetuisses omĩno

Expanded text:
me discussi sunt, a quibusdam quid acceperint, ut per me discussi sunt, a quibusdam quid acceperint, ut per singula retuleruin itinere data sint. Quos, dum sollicite de praedicto fratre requirerem quid eis dedisset, responderunt se eum rogasse, sed ab evia acceperint, quod dare omnibus illi ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: Non habeo quodargentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non et. » 30. Item Sereno, episcopo Massiliensi, post aliqua: « Perlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus, sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino
Abbreviated transcription (Latin):
rium haberemꝰ.⁊ bene cam̃ fecistis isto uoᷤ
illic tempore contine: ne uenientes hic de
egͥtutudinis ur̃ȩ molestia recidiuã nob̃ tͥs¬
titiam regeneraretis. Et pꝰ paucã. Unum
autẽ caballũ uob̃ qualẽ inuenire potu¬
imus debenedictione scĩ petͥ trausmisimꝰ:
ut habeatis cum qͦ pꝰ infirmitatẽ uecta¬
ripossitis. Talipatrono tuneloii
illiꝰ temporis pontifices ampliati: tam no¬
uas eccłias afundam̃tis construentes orna¬
re qͣ ueteres qͦ splendidissime renouare
cepunt. Nam gregoriꝰ nichil insuis coep̃is
magis quam scĩtatẽ sapientiam et lib̾ali¬
tatem. curiosissime queritabat. Qd̾ ut
significantiꝰ eluscescat: qͣsdã epistolarũ
eiꝰ adhibeã. ⁊ quar̃ testimonio lector m̃s
quorumdam epõꝵ uicia rep̃hensa cognoᷤᷤ¬
cat. Ait enim in epła scdo seruo dĩ inter
misse suspicor. Nam uenerunt qͥdã ad me.
in qͥb erant qͥdã senes m̃dicantes. Quia

Expanded text:
rium haberemus, bene tamen fecistis isto vos rium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis. » Et post pauca: « Unum autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. » 28. Tali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat. Ait enim in epistola Secundo, servo Dei, inter misse suspicor. Nam venerunt quidam ad me, in quibus quidam senes mendicantes, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
on mirum si beralissimꝰ pontifex nul¬
las consuetudines suffraganeis. nulla
exenia capiebat: quib ip̃se siqua neces¬
saria uidebant᷑ satis hilarit᷑ ministra¬
bat. Unde uenantio ep̃o perusino scri¬
frigore omnino labore cognouimꝰ: ꝓ eo
qͦd hyemalem uestem ñ habeat. Et quia
aliquid sibi a nob̃ petiit deb̾e transiit¬
ti fraternitati tuȩ ad ħ ꝑlatorẽ p̃sentũ
transinisimuᷤᷤ amphunallum: cum¬
cam et pectorale. ⁊ ut a te ei debeat sine
mora transmitti. Et ideo ad p̃dictum
frẽm sub omni illud celeritate stude
transinitt̾e: atq nob̾ ħ ipsum quia tͣns¬
miseris. tuis renuntiare epłis ñ obmit¬
tas. S ita fac. ut ad transmittendum
qr uehemens frigꝰ ÷ moram aliqͣ mini¬
me facias. Item eidem ecclesio clusino
ep̃o. Scripta fr̃nitatis ur̃e suscipientes
cõtristati sumꝰ. qd̃ uos ꝑ ea et grauit̃ in¬
firmatum et adhuc debilem ẽẽ cognoui¬
mꝰ. Et licet scĩtatẽ ur̃am uidendi deside¬

Expanded text:
on mirum si liberalissimus pontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Unde Venantio episcopo Perusino scrifrigore omnino laborare cognovimus, pro eo quod hyemalem vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimallum, tunicam et pectorale, ut ad te ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub omni illud celeritate stude transmittere; atque nobis hoc ipsum, quia transmiseris, 98 tuis renuntiare epistolis non omittas, sed ita fac, ut ad transmittendum, quia vehemens frigus est, moram aliquam minime facias. » Item eidem Ecclesio Clusino episcopo: « Scripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi deside
Abbreviated transcription (Latin):
rena grate susciꝑet. qui quamuis diᷤᷤ¬
ensandas alt̾ius elemosinas recusare
meret: eas tam̃ ec timendo suscipiebat
cautissime dispensabat: qͥ adeo sua da
edaliena ñ acciꝑe consueuerat. ⁊ ut¬
iã rẽr qͣrundã p̃cia penitꝰ refutaret.
nde eulogio prĩarche alexandͥno int̃
re. Qd autẽ dicitis q simaiora trais¬
nttimꝰ p̃cium datis largitati qͥdẽ agiꝰ¬
sllicente pͥhibem. Nos emi ea que
transmittimꝰ ligna. ñ emimꝰ. Et qͦmͦ possu¬

Expanded text:
a grate susciperet, qui quamvis dispa grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum quarumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter ere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratinterdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ in caritate coniuncti: qͣtinꝰ alt̃uꝰ
nos obsecratione uiuantes. susceps
osficium uenturo integrum iudici re
cit: pꝰ multa seͥbit. Exenia aũ ur̃e scĩtatis
susciꝑe omĩno noluerã: qr ualde eẽt inc̃¬
gruum ua p̃datis atq afflictis fr̃ib mu-¬
nera ꝑcepisse uiderem᷑. S responsales
ur̃i alio me argum̃to uicerunt ad eũ illa
deferentes a qͦ ñ possent oblationes ur̃ȩ
fraternitatis repelli.¬
fatigare delectans. maximiano syracu¬
sano ep̃o uices suas per siciliã totã com¬
misit. ⁊ p̃cipiensut om̃s ep̃i semel in qͥn¬
quennio romãuenirent. Unde cipͥano
diacono scͥbens. ⁊ nouit ait dilectione
tua hanc olim consuetudinẽ tenuisse. ui
ulentes. scias constituisse. ut suã hic se¬
nel in quinquennio p̃sentiam exibe¬
ent. Et cetera. Ubinotandum qr sibs̃
regoriꝰ exenia qͦd cdinefas ÷ anhelaret: ñ
lubio festinaret. S ed quando xliii¬

Expanded text:
simus in charitate conjuncti; quatenus alterna simus in charitate conjuncti; quatenus alterna nos obsecratione juvantes, susceptum officium venturo integrum Judici restit, post multa scribit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed responsales vestri alio me argumento vicerunt, ad eum illa deferentes, a quo non possent vestrae fraternitatis oblfatigare delectans, Maximiano Syracusano episcopo, vices suas per Siciliam totam commisit; praecipiens ut omnes episcopi semel in quinquennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim consuetudinem tenuisse, ut ulentes, scias constituisse ut suam hic semel in quinquennio praesentiam exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, nonldubio festinaret. 26. Sed quando xeni
Abbreviated transcription (Latin):
tempore suum cõmodare reppiuntur
obsequium. Consuetudines
dationum uł exenioꝵ a suis epĩs accip
gregoriꝰ quasi pondus qͦddã pestifer̃ tor
m̃tis conamine detractabat. Unde feli¬
decet consideratione remitt̾e: ne illic ali¬
qua cogant᷑ inferre: unde sͥ inferenda qͥ¬
bent potiꝰ expectare. Clericis quidẽ ci
uł aliorum consuetudinẽ te oportet
illibatã seruare: eisq annis singłis qũ
sunt consueata transinitt̾e. Nob̃ uom
decet̾o nequid transmitti debeat inhi¬
bemꝰ. Et qm̃ ñ delectam᷑ exeniis: palm¬
tianas quastua direxit frat̃nitas cum
grãrum actione suscepimꝰ. S eas neq
ex inde sentire potuiseᷤ dispendiũ. dign
fecimꝰ p̃cio ueniindare: et id tue fratenr¬
nitati transinisimꝰ sigillatũ. S qr kas¬
tatẽ tuã ad nos uelle uenire cognouimꝰ
scͥptis p̃sentib ad monemꝰ: uͭ ad ueniend
ꝗͣto nos itineris intualla dissociant:
to animis nr̃is ad inincẽ xͦ aduuans

Expanded text:
tempore suum commodare reperiuntur tempore suum commodare reperiuntur obsequium. » 24. Consuetudines dationum vel xeniorum a suis episcopis accipere Gregorius, quasi pondus quoddam pestiferum toto mentis conamine detrectabat. Unde Felidecet consideratione remittere, ne illud aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda debeat potius exspectare. Clericis quidem tuis, vel aliorum consuetudinem te oportet illibatam servare, eisque, annis singulis, quae sunt consueta transmittere: nobis vero de caetero, ne quid transmitti debeat, inhibemus. Et quoniam non delectamur xeniis, palmatianas quas tua direxit fraternitas cum gratiarum actione suscepimus; sed eas, ne quod exinde sentire potuisses dispendium, digno fecimus pretio venundari, et id tuae fraternitati transmisimus sigillatum. Sed quia charitatem tuam ad nos velle venire cognovimus, scriptis praesentibus admonemus, 97 ut ad veniendum bis, ut quanto nos itineris intervalla dissociant, tanto animis nostris ad invicem, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
cio et a comunione alienos faciendos
ꝓculdubio noueritis
ulla occasione gregorius qͥcꝗͣ de dona-¬
riis siue p̃diis quarumlibet eccłiarum
patiebatur auferri. Iccuco maximiano
sy racusano ep̃o inter alia scͥbit dicens.
Caritatẽ tuam cõmonere curauimꝰ: ut
si qͥspiam epõꝵ de hac luce inigrauerit.¬
uł qͦd absit ꝓ suis fuerit remotus ex cessi¬
b. conuenientib hieraticis cunctisꝙ
deri pͥorib atq fui p̃sentiam inuͥentorio
ȩccł̃iȩ rerum facientib omĩa q̃ reptafue¬
rint subtilit̾ describant᷑: nec sic̃ antea fie¬
ridicebat᷑ species quedam aut aliuo qͦdls
de reb eccłiȩ quasi ꝓ faciendi inuentor
labore tollat᷑. Sic nanq ea q̃ ad monitio¬
nem facultatis pauꝑum ꝑtinent desi¬
deramꝰ expleri: ut nulla penitꝰ in reb e
rochias fatigant᷑: aliqͥd laboris fui cap¬
ant te disponente subsidii. Iustũ nan
ẽ ut illic consequant᷑ stipendium: qͦ prt

Expanded text:
cio et a communione alienos faciendos cio et a communione alienos faciendos proculdubio noveritis. » 23. Nulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam epexcessibus, convenientibus hierarchicis, cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem facultatis pauperum pertinent, desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum uae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
uiuante actione respondeat. xxxix¬
tẽ clero ordim et plebi. Ur̃i antistitis o¬
bitum cognoscentes: cure nob̾ fuit desti¬
tute eccłiȩ uisitationẽ illi frĩ et coep̃o nr̃o
sollemnit delegare. Cui dedimꝰ in man¬
datis. ut nil de ꝓuectionibꝰ dericorũ redi¬
tu. ornatu. minist̾iisq a qͦꝗͣ usurpari.
patiatur. Cuiꝰ uosassidus adhortatio¬
nib conuenit obedire: quatinus in ec¬
cłiastico obseqͥo sac̾dos exqͥrat᷑.: qͥauene¬
randis canonib nulla discrepet rati¬
one. Qui duni fuerit postulatꝰ⁊ cum
sollemnitate decti. omnium sub scrip¬
tionib roborati. et uisitatoris pagina
ꝓsequente. ad nosueniat ordinandus:
ꝓuisuri ante omĩa ne cuiuslibet uite
uł meriti laicam ꝑsonam p̃sumatis
eligere. ⁊ ñ solum ille ad episcopatꝰ api-¬
cẽ nulla ratione ꝓuehecͤ. uer̃ etiam uoᷤ
nulł int̾cessionib ueniam ꝓmereri
posse cognoscite: s om̃s qͦs ex uob de
laica ꝑsona aspirasse constiterit ab offi-

Expanded text:
uvante, actione respondeat. » Item clero, ordini et plebi: « Vestri antistitis obitum cognoscentes, curae nobis fuit destitutae ecclesiae visitationem fratri et coepiscosolemniter delegare: cui dedimus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina sequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere, et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione promoveatur, verum etiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite, sed et omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse cons
Abbreviated transcription (Latin):
res gestas legendo ꝑcurrere:⁊ uͭ possimꝰ etiã
gerendas ꝓuidendo sentire. Ille qͥppe in tͥb
angłis uñ salutans: tͥnitatis subsistentias
uniꝰ substantie ẽẽ declarauit. Iste uͦ satiatꝰ be¬
nedic̃ filiũ qr qͥ diuinis epuł replet᷑: illiꝰ sen

Expanded text:
res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas praevidendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedicit filium: quia qui divinis epulis repletur, illius se
Abbreviated transcription (Latin):
natali salonitanõ ep̃o scͥbit dicens. Mul¬
pastorali cura derelicta. soł te conuiuiis
occupatum. Que audita ñ c̾derẽ: ñ ħ acti¬
oñ tuar̃ exꝑim̃tis approbarẽ. Nam qr neqͣ¬
ꝙͣ lectiom studeas. neqͣꝙͣ exhortationi in in¬
giles:⁊ ẜ ipm qͦ usũ eccłiastici ordinis igno¬
res h : inte testimonio qͦd eis sub qͥb espo¬
sitꝰ seruare reuerentiã nescis.
Sed cum natalis ꝑ inanẽ phylosophiã scͥꝑ¬
tis ppͥis se niteret᷑ inculpabilẽ demonst᷑re:
mitissimꝰ doctor gͣgoriꝰ ita rescͥpsit. In con¬
uiioꝵ defensione ur̃afr̃nitas abrahe cõ¬
inuiũ memorat: in qͦ teste sacͦ eloqͥo tͤsan¬
głos suscepisse ꝑhibet᷑. S: ħ exẽplo neq noᷤ¬
hanc susciꝑe angłos in hospitalitatẽ cognos¬
cimꝰ. Rursum narrat tua fr̃nitas. isahac sa.¬
tiatũ: filio benedictionẽ dedisse. Que utͣq ue¬
t̾ĩs testam̃ti qr ita st̃ gesta ꝑ historiã. uͭ tam̃a
liqͥd signarent ꝑ allegoriã: utinã ualeamꝰ sic

Expanded text:
Natali, Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Mulpastorali cura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum Natalis per inanem philosophiam scriptis propriis se niteretur inculpabilem demonstrare, mitissimus doctor Gregorius ita rescripsit: « In conviviorum defensionem vestra fraternitas Abrahae convivium memorat, in quo, testo sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur. Sed hoc exemplo de cohanc suscipere angelos in hospitalitatem cognoscimus. Rursum narrat tua fraternitas Isaac satiatum, filio benedictionem dedisse. Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt geliquid per allegoriam, utinam valeamus sic
Abbreviated transcription (Latin):
rarationẽ eiꝰ missar̃ sollemnia celebrasti.
ost missarum uͦ sollemma: etiam t̾minoᷤ
ossessionis illiꝰ eradicare minime timiusti.
U factum. q̃pena debuit inseqͥ: om̃s qui
udiunt sciunt. Dubii autem detanta hac
u̾sitate fueramꝰ: s filiꝰ nr̃ cyriacꝰ abbas a
ob reqͥsitꝰ dum eẽt carał ita se cognouisse
hibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimꝰ:
ortam᷑ aliquando resipisce senex. ⁊ atq a
ts. santo fieri sollicitior atq timidi
debes. Et qͥdẽ pene sententia in te fue
maculanda: s quia simplicitatẽ tuã
mnsenectute nouimꝰ anterim tacemus.
nes omĩno pontifices a lectione. Iii.
ꝵ gentiliũ: gregoriꝰ ihibebat. Q¬
ie desiderio galliarũ ep̃o paliũ pos¬
tulanti: sebit inqͥens. Cum multa nob̾ bo¬
na de ur̃is fuissent studiis nunciata: ita
cordinr̃o ⁊ nata letitia ut negare ea q̃sͥ fr̾ni

Expanded text:
tionem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce senex, atque a ris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. » 33. Omnes omnino pontifices a lectione librorum 100 gentilium Gregorius inhibebat. Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: « Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea, quae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ticã expon̾e. Quã rẽ ita moleste suscepin̾ ac
sumꝰ uehem̃tiꝰ asꝑnati: uͭ ea q̃ pͥus dicca fue¬
rant ingemitũ et tͥstitiam u̾teremꝰ: qͥa mu¬
no se ore c̃ iouis laudib&̾ laudes ñ capiuns
Et ꝙͣ gͣue nefandũq sit epĩs canẽ: qͦd nͨ lai¬
co religioso conueniat ip̃e considera. Nam¬
Qͣuis dilectissimꝰ filiꝰ nr̃ candidus prbr pͥmo¬
dũ ueniens. ac de re fubtilit̃ inqͥsitꝰ negaue¬
rit atq uosconatꝰ fuerit excusare : de nr̃is
tam̃ adhucaĩs ñ recessit. Quia qͣnto exec̾bi¬
le ⁊ ħ de sac̾dote narrari: tanto utrũ ita
ne sit. distͥcta & ueraci oportet satisfactiõe
cognosci. Unde si pꝰ ħ euident̃ ħ q̃ ad noᷤ ꝑ¬

Expanded text:
am exponere. Quam rem ita moleste suscepimus ac sumus uehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant, in gemitum et tristiciam uerteremus, quia uno se ore cum Iouis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam graue nefandumque sit episcopum canere quae nec laico religioso conueniat, ipse considera. Caquamvis dilectissimus filius noster Candidus, presbyter, postmodum veniens, hac de re subtiliter inquisitus, negaverit, atque vos conatus fuerit excusare, de nostro tamen adhuc animo non recessit; quia quantum execrabile est hoc de sacerdote narrari, tanto utrum ne ita sit, districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter haec
Abbreviated transcription (Latin):
bit dicens. Inter querelas multiplices y¬
sidorus uir clarissimꝰ afrat̾nitate cuafi¬
tra se excõmunicatũ anathematizatũs
conquestus ÷ Qd̃ ꝙͣ obrẽ factum fuerii
dum a clero tuo qui p̃sens erat uoluis¬
mꝰ addiscere: ꝓ nulla alia causa nisip
eo qd te iniuriauerat factum in noci¬
ẽ: nil te ostendis de celestib cogital
s atrrenam te conu̾sationẽ hab̾e significaᷤ:
dum ꝓuindicta ꝓpͥe iniurie qd̾ sacris regu¬
lisꝓhibet᷑. maledictionẽ anathematis inue¬
riȩ cuȩ inferre denuo ñ p̾sumas. Nlam si ta¬
le aliquid feceris: in te scias postea uindicã
omnipotentis dñi paulꝰ apłs p̃cipit di¬
cens. Seniorem ne increpaueris. S hec eiꝰ
regła in eo seruanda ÷: cum culpa senioris
cremplo suo ñ trahit ad interitũ corda iu¬
niorum. Ubi enim senior uiuenib exem¬
plum ad interitum p̃bet: ibi distͥcta inc̃¬
patiõe feriendus ẽ. Nam scͥptum ẽ. Laq̃¬
us uiuenum om̃s uos. Et rursum ꝓpħa

Expanded text:
bit dicens : « Inter querelas multiplices, Isidorus vir clarissimus a fraternitate tua frustra se excommunicatum anathematizatumque conquestus est; quod quamobrem factum fuerit, dum a clerico tuo, qui praesens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro eo quod te injuriaverat, factum innotuest, nil te ostendis de coelestibus cogitare, sed terrenam te conversationem habere significas: dum pro vindicta propriae injuriae, quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis inveriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandomnipotentis Dei Paulus apostolus praecipit, dicens: Seniorem ne increpaveris . Sed haec ejus regula in eo servanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi enim senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos . Et rursum propheta
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Quamuis iã mͦ etiam si uelit fac̾e
oĩno ñ possumꝰ. qr ariulfus exercitũ au¬
tharich et nordulfi habens eoꝵ sibi dari
p̃caria desiderat: uͭ nob̾c̃ loqͥ aliqͥd de
pace dignet᷑. tẽ sebastiano ep̃o sirmi¬
ensi. pꝰ aliqͣ. Que scĩssissime frat̃ de ami¬
ci ur̃i domni romani ꝑsona in hac t̃ra
patim᷑. loqͥminime ualem. Breuit tam̃
dico. qr eiꝰ in nos malicia gladios lango¬
bardoꝵ uicit: ita ut benigniores uide¬
ant᷑ hostes qͥ nos int̾imunt: ꝙͣ reipu¬
blice iudices: qͥ nos malicia sua rapinis
atq fallaciis in cogitatiõe consumunt.
sidias sollicitum ingilare: cont᷑ ducũ fal¬
lacias atq malicias suspectũ sẽꝑ exist̾e:
cuiꝰ laboris. cuiꝰ doloris sit ur̃a fr̃nitas
tanto ueriꝰ pensat: quanto me qͥħ pa¬
tior puriꝰ amat. ITem anastasio pr̃i¬
archȩ pꝰ multa. Que mala abarbaroꝵ
gladiis q̃a ꝑu̾sitate iudicũ patim᷑:
beatitudim ur̃e narrare iefugio: ne ei ge¬

Expanded text:
tat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, post aliqua: « Quae, sanctissime frater, de amici vestri domni Romani persona in hac terra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consumunt. sidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius amat. » Item Anastasio patriarchae post multa: « Quae 111 mala barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus ge
Abbreviated transcription (Latin):
ate sapientia nobilitate ue polleret: ã¬
lerib clericis. in conuentu. conses. su. sta¬
is. siue subscͥptione p̃poneret. Unde
lario caralitano ep̃o scribens: libe¬
is mquit de qͥ nob cua fraternitas in¬
dicauit. qui diaconii fungi ꝑhibet᷑ offi¬
cio: si ã decessore tuo ñ factꝰ ⁊ cardinalis.
ordinatis a te diaconis nulla debet ra¬
tione p̃poni: ne eosqͦs consecrando pro¬
basse cognosceris: reprobare supponen¬
do quodam mͦ uidearis. Predictum ita¬
ꝙ lib̾atum quẽ repͥm̃dus ambitionis
inflat sp̃s. omni instantia ab intentus su
prauitate. compesce et ultimum interdia¬
cones stare constitue. ne dumse illicite p̃¬
ferri contendit: unmeritꝰ loco in qͦ nunc
sitꝰ ÷ iudicet᷑. Cuiꝰ cam̃ si obedientia fue¬
ris inuitatꝰ. et eum pꝰ hec facere cardinalẽ
uolueris. nisi pontificis sui cessionem sol¬
lemni more meruerit abstinendum ab
eius in cardinatione memineris.:: qm̃e

Expanded text:
sanctitate, sapientia, nobilitateve polleret, ansanctitate, sapientia, nobilitateve polleret, anterioribus clericis in conventu, consessu, statione, sive subscriptione praeponeret. Unde Januario, Caralitano episcopo, scribens: « Liberatus, inquit, de quo nobis tua fraternitas indicavit, qui diaconi fungi perhibetur officio, si a decessore tuo non factus est cardinalis, ordinatis a te diaconis nulla debet ratione praeponi: ne eos, quos consecrando probasse cognosceris, reprobare supponendo quodam modo videaris. Praedictum itaque Liberatum, quem reprimendus ambitionis infiat spiritus, omni instantia ab intentus sui pravitate compesce, et ultimum inter diaconos stare constitue: ne, dum se illicite praeferri contendit, immeritus loco in quo nunc situs est judicetur. Cujus tamen si obedientia fueris invitatus, et eum post hoc facere cardinalem volueris, nisi pontificis sui cessionem solemni more meruerit, abstinendum ab ejus incardinatione memineris: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ue concederemꝰ eccłie cardinandum. &
uoniam nec ep̃m cui obsecundare nec
uͥam habet eccłiam hoste scilicet ꝓhiben¬
e. qͦsuũ debeat minist̾ium exibere: peti-¬
onẽ tuã ñ p̃uidimꝰ differendã. Iccirco
ptistͥ p̃sentib eũ necessario duximꝰ con¬
dendum: habiturꝰ licentiã diaconem
lũ nr̃a int̾ueniente auctoritate: eccłiȩ
his ut in syracusana eccłia auctore deo
ebuisset ordinari: ita nc̃ necesse ÷ ut ꝑ-
suos illic ꝓpͥos homines hab̾e necesse
ut cum causarum tumultib p̃mit᷑. in
reto suo inueniat ubi requiscat: p̃dic
uaderi debet.: ut ei prefatum prb̃m
ere debeat: nequẽ tam benignus ad or¬
iandum cessit. ordinatum destituere
iasse uideatur. Antiquissimũ
iastice consuetudinis ordinẽ gregoruiᷤ
apłis traditum. et ad sua usq tempora
ennit̾ conseruatum: a deo stucdiosis¬
ne retinebat: ut nullum quantalibet

Expanded text:
tuae concederemus ecclesiae cardinandum. Et tuae concederemus ecclesiae cardinandum. Et quoniam nec episcopum, cui obsecundare, nec propriam habet ecclesiam, hoste scilicet prohibente, quo suum debeat ministerium exhibere: petitionem tuam non praevidimus differendam. Idcircotibi praesentibus eum necessario duximus concedendum, habituro licentiam diaconum illum, nostra interveniente auctoritate, ecclesiaiscopi nostri Joannis, ut in Syracusana ecclesia, auctore Deo, debuisset ordinari: ita nunc necesse est ut per suos illic proprios homines habere necesse est, ut, dum causarum tumultibus premitur, in secreto suo inveniat ubi requiescat, 95 prpersuadere debes ut ei praefatum presbyterum cedere debeat, ne quem tam benignus ad ordinandum cessit, ordinatum destituere fortasse videatur. » 21. Antiquissimum ecclesiasticae consuetudinis ordinem Gregorius ab apostolis traditum et ad sua usque tempora solemniter conservatum adeo studiosissime retinebat, ut nullum, quantalibet
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ: s qͥsqͥs semel in hac eccłia sa¬
crum ordinem acceꝑit. egrediendiex
ea ulteriꝰ licentiam ñ habet. Sigͦ uide¬
re uos ñ potui: hac ex re consolatio¬
nullatenus in hereticorum dogmata
lapsus sit. nec a catholica fide discesse¬
rid: prauis illectꝰ adu̾sus constanti¬
nopolitanã synodum suspicionib
in histͥcoꝵ se separatione remouerat.
Qui cum romam uenisset. ⁊ receps.
a uob̃ iuuante d̾no ratione. excessũ
suum recepta dnĩci corporis cõmul¬
one correxit. Quia ergo ut dictum
ñ in heresim incidit. s a sacͥs geneł¬
lis eccłie ministeriis quasi recte sti¬
dio intentionis errauit: imbecil¬
n eiusatq necessitatib consulentes: maximȩ¬
ꝙ sustentationi eiꝰ pietatis intuitu ꝓuiden-¬
efintua sy racusana eccłia eũ p̃uidimꝰ car-¬
inandũ Item fortunato ep̃o neapolita¬
n ł rat̾nitatẽ tuam nob̃ petisse recolimꝰ:
it gr̃anum eccłiȩ tue uenafranȩ diacoñ.

Expanded text:
factus est; sed quisquis semel in hac ecclesia safactus est; sed quisquis semel in hac ecclesia sacrum ordinem acceperit, egrediendi ex ea ulterius licentiam non habet. Si ergo videre vos non potui, hac ex re consolationullatenus in haereticorum dogmata lapsus sit, nec a catholica fide discesserit, pravis illectus adversus Constantinopolitanam synodum suspicionibus, in Istricorum se separatione removerat. Qui cum Romam venisset, recepta a nobis, juvante Domino, ratione, excessum suum recepta Dominici corporis communione correxit. Quia ergo, ut dictum est, non in haeresim incidit, sed a sacris generalis Ecclesiae ministeriis, quasi rectae studio intentionis erravit, imbecillitati ejus atque necessitatibus consulentes, maximeque sustentationi ejus, pietatis intuitu providentes, in tua Syracusana ecclesia eum praevidimus cardinandum. » Item Fortunato, episcopo Neapolitano: « Fraternitatem tuam a nobis petisse recolimus, ut Gratianum, ecclesiae Venafranae diaconum,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ criminib manifestis deposuit: cum
ab eisdẽ neopolitanis in carcardinaris
paulum nepesinũ epm̃ magnoꝑe que¬
reret᷑: discretissimꝰ pontifex usitatiõe
ciuitatis nepesine ioħi ep̃o delegata: eun¬
dẽ qͥdem paulum uisitatorẽ illis tribuit
cardinalẽ uͦ constitutre. tã pͥmo dispen¬
satorie distulit: ꝗͣ pꝰ ea penitꝰ recusauit
Cui pꝰ modũ licentiam reu̾tendi ad suã
diocesim concedens: et centum solidos
de neapolitana eccłia et unũ puerulum
orphanũ qualẽ ip̃e de familia eiusdem
eccłiȩ uoluisset dari p̃cepit.
liarum parrochiar̃: clericos sͥ et ali¬
is discretissimꝰ pontifex discretissime in¬
cardinare uolebat Quapropt̃ elie prbo
et abbati ꝓuintie isaurie pꝰ aliqua sc̃¬
bens. ⁊ filium inquit urm̃ epyphanũ
mandastis ut ad sacrum ordinẽ ꝓue¬
here deberemꝰ: uob̃q retransmittere.
S in uno uos audiuimꝰ in altero uͦ au¬
dire minime potuimus. Diaconꝰ qͥdẽ

Expanded text:
super criminibus manifestis deposuit: cum super criminibus manifestis deposuit: cum ab eisdem Neapolitanis incardinari sibi Paulum Nepesinum episcopum magnopere quaereretur: discretissimus pontifex, visitatione civitatis Nepesinae Joanni episcopo delegata, eumdem quidem Paulum visitatorem illis tribuit: cardinalem vero constituere tam primo dispensatorie distulit, quam postea penitus recusavit. Cui postmodum licentiam revertendi ad suam dioecesim concedens, centum solidos de Neapolitana ecclesia, et unum puerulum orphanum, qualem ipse de familia ejusdem ecclesiae voluisset, dari praecepit. 19. Aliarum parochiarum clericos sibi et aliis discretissimus pontifex discretissime incardinare curabat. Quapropter Heliae presbytero et abbati provinciae Isauriae post aliqua scribens: « Filium, inquit, vestrum Epiphanium mandastis, ut ad sacrum ordinem provehere deberemus, vobisque retransmittere. Sed in uno vos audivimus, in altero vero audire minime potuimus. Diaconus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiis auctoritatẽ tͥbuimꝰ: s tantũ ur̃is
solatiis eos contineri sũmoꝑe ortam᷑.
pontifex accepta uista occasione muta¬
bat Unde ioħi ep̃o ueliterno scribit di¬
cens. Temporis qualitas admonet ep̃o
rum sedes ãtiquitꝰ c̾tis ciuitatib cons¬
titutasad alia que securiora putamuᷤᷤ
eiusdem dioceseos loca tranponere: qͥ&
habitatores nunc degere. et barbaricum
possit ꝑicłm faciliꝰ declinari. ꝓpterea
p̃cipimus exinde transmigrare: qua
tinus et ab hostilitatis incursu liberior
existere ualeas. et illic consuetudine
sollemnium festa disponas.
t notandum qͦd gregorius licet mo¬
nasteria et ep̃atus unierit.⁊ atq uacan¬
tes epõs uacantib ciuitatib in cardina¬
re studuerit: nunquam tam̃ epm̃ ab
integritate suȩ eccłiȩ uł ip̃e in aliam
commutauit.⁊ uł sub quacunq occa¬
sione migrare consensit Nam postqͣm
demitrium neo politanum epm̃

Expanded text:
ecclesiis auctoritatem tribuimus, sed tantum vestris ecclesiis auctoritatem tribuimus, sed tantum vestris solatiis eos contineri summopere hortampontifex accepta justa occasione mutabat. Unde Joanni, episcopo Vellitrano scribit, dicens: « Temporis qualitas admonet, erum sedes antiquitus certis civitatibus constitutas, ad alia quae securiora putamus. ejusdem dioeceseos loca transponere, quo et habitatores nunc degere, et Barbaricum possit periculum facilius declinari. Propterea stolum praecipimus exinde tratenus et ab hostilitatis incursu liberior existere valeas, et illic consuetudinum solemnium festa disponas. » 18. Et notandum quod Gregorius, licet monasteria et episcopatus unierit, atque vacantes episcopos vacantibus civitatibus incardinare studuerit, nunquam tamen episcopum ab integritate suae Ecclesiae, vel ipse in aliam commutavit, vel sub quacunque occasione migrare consensit. 94 Nam postquam Demetrium Neapolitanum episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
in qua et prius ordinatus es eccłiam
reu̾taris. Si autem p̃dicta ciuitas cos¬
tinua captiuitatis calamitate p̃mitur:
in hac in qua a nob̃ in cardinatus es de¬
beas eccłia ꝑ manere. Sed et expul
sos epõs quos tamen cito gregorius uł
incardinare ñ poterat. uł quoꝵ
reditum ad sedes ꝓpͥas contingere posse
sꝑabat: aliis epĩs qui tunc uidelicet in lo¬
cissius degebant. interim ꝓ sustentatiõe
ac stipendiis p̃sentis uite iungebat gene¬
raliter dicens. Fratres et coep̃os nr̃os. qͦs
et captiuitatis diu̾sarumq necessitatum
angustie compͥmunt. studete consolandoᷤᷤ
conuiuandos q uob̾cum in eccłiasticis sus-¬
tentationib libenter suscipe. Non qui¬
dem ut ꝑ communionẽ episcopalis thͦ¬
ni dignitas diuidatur: s ut ab eccłia iux¬
ta possibilitatem suffitientia debeant
alim̃ta ꝑciꝑe. Sic enim et proximũ in
deo: et dm̃ in proximo diligere comꝓ¬
bamur. Nullam quippe eis nos in uris

Expanded text:
in qua et prius ordinatus es Ecclesiam in qua et prius ordinatus es Ecclesiam revertaris. Sin autem praedicta civitas continua captivitatis calamitate premitur, in hac in qua et a nobis incardinatus es debeas Ecclesia permanere. sos episcopos, quos tam cito Gregorius, vel incardinare non poterat, vel quorum reditum ad sedes proprias contingere posse sperabat, aliis episcopis, qui tunc videlicet in locis suis degebant, interim pro sustentatione ac stipendiis praesentis vitae jungebat, generaliter, dicens: « Fratres et coepiscopos nostros, quos et captivitatis diversarumque necessitatum angustiae comprimunt, studete consolandos, convivendosque vobiscum in ecclesiasticis sustentationibus libenter suscipere: non quidem ut per communionem episcopalis throni dignitas dividatur, sed ut ab Ecclesia juxta possibilitatem sufficientia debeant alimenta percipere. Sic enim et proximum in Deo, et Deum in proximo diligere comprobamur. Nullam quippe eis nos in vestris
Abbreviated transcription (Latin):
dinalẽ scđm petitionis tuȩ modũ hac
auctoritate constituimꝰ sine dubio sac̾¬
dotem. Ita gͦ. studio uigilanti cũ dei
amore scd̃m canonum p̃cepta cunc¬
ta dispone uł ordina: ut et fraterm¬
tas tua suis desideriis se gaudeat fu-¬
isse potitam: et eccłia dei alt̃no gau¬
dio repleatur cardinalẽ te suscepis¬
laceno. P astoraliᷤ officii cura nos ad¬
monet destitutis eccłiis ꝓpͥos cons¬
tituere sacerdotes: qui gregem dñi¬
cum pastorali debeant sollicitudine
gubernare. Oterea te ioħem ab hostib
captiuate lissitanȩ ciuitatis ep̃m inꝰ
squillacena cardinalem necesse dixi¬
mus constituere sacerdotẽ : ut et suᷤ¬
ceptam semel animarum curam
intuitu future retributionis imple
as: et licet ã tua hoste imminente de¬
pulsus sis aliã que a pastore uacat
debeas eccłiam gubernare. Ita tam̃
ut si ciuitatem illam hostib liberã
estici. et domino ꝓtegente ad pͥorẽ
statum contigerit reuocari: in eam

Expanded text:
dinalem, secundum petitionis tuae modum, hac dinalem, secundum petitionis tuae modum, hac auctoritate constituimus sine dubio sacerdotem. Ita ergo studio vigilanti cum Dei amore secundum canonum praecepta cuncta dispone et ordina, ut, et fraternitas tua suis desideriis se gaudeat esse potitam, et Ecclesia Dei alterno gaudio repleatur, cardinalem te suscepislacino: « Pastoralis officii cura nos admonet, destitutis Ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui gregem Dominicum pastorali debeant sollicitudine gubernare. Propterea te Joannem ab hostibus captivatum Lisitanae civitatis episcopum in Squillacina cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem: ut et susceptam semel animarum curam intuitu futurae retrias, et licet a tua, hoste imminente, depulsus sis, aliam quae pastore vacat debeas Ecclesiam gubernare: ita tamen ut, si civitatem illam ab hostibus liberam effici, et Domino protegente ad priorem statum contigerit revocari, in eam