comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uito p̃tori desuccurendo ei qui absens
rẽ amiserat in hanc sententiã rescͥsit.
Et simc̾ facileñnutandũ est exiolẽp¬
nib. tñ ubi equitas euroens poscit su
ueniendum est. Itaq sicitatus ñ respõ¬
dit. ⁊ ob hoc m̃ore. ym̃itiatũ est. ꝯfe¬
stim aũt ꝓtribunali te sedentẽ addint.
existimar põt. nõ sua culpti s parum
exaudita uoce p̃conis definsse. iõ re¬
stitu põt.¶ ec intͣra has solum sp̃es cõ¬
sutit huiꝰgn̾is auxiliũ. ⁊ em̃ deceptis
sine culpa sua maxime sifrans ab as
i̾sario. int̾ueni̾t succuri oportebit
cu q̃ tecolo malo actõ ꝯpetere sole̾it.
et bom p̃toris est potus restituere litẽ
ut cirõ ⁊ aquitas postulat qũa actionẽ
famosamͣ ꝯstituere. itͣqͣua tũc demũ te¬

Expanded text:
vito pretori de succurrendo ei, qui absens rem amiserat, in hanc sententiam rescripsit. Etsi nihil facile mutandum est ex solemnibus, tamen ubi equitas evidens poscit, subueniendum est. itaque si citatus non respondit et ob hoc more pronuntiatum est, confestim autem pro tribunali te sedente adiit: existimari potest non sua culpa sed parum exaudita uoce praeconis defuisse, ideoque restitui potest.' Nec intra has solum species consistet huius generis auxilium: etenim deceptis sine cversario suo intervenerit, succurri oportebit, cum etiam de dolo malo actio competere soleat et boni pretoris est potius restituere litem, ut et ratio et equitas postulabit, quam actionem famosam constituere. Ad quam tunc demum de
Abbreviated transcription (Latin):
se legitimũ c̾ditoris nñdẽ eẽ iactabit.
imĩnimo tansegit. postei testam̃to
tũ est ii agat pignoraticia debito cũ
septitio anis uti possit exceptõe m̃tacti¬
onis facte cũ menio qui hr̃s eo ip̃r ñ
Anͣt. possitque septinꝰ pecimiã que ox¬
uo ut hr̃di adebitore miata est ꝯͣtnti¬
&ẽ repetere qĩ iu p̃textu nr̃onatis accep

Expanded text:
t, minimo transegit: postea testamento tum est, si agat pigneraticia debitor cum Septicio, an is uti possit exceptione transactionis factae cum Maeuio, qui heres eo tempore non fuerit: possitque Septicius pecuniam, quae Maeuio ut heredi a debitore numerata est, condictione repetere, quasi sub praetextu hereditatis acc
Abbreviated transcription (Latin):
Incã hoc eiͣt requirendũ que cã sit tnsi¬
genoi. Sine cã enĩ neminẽ tnͣsi gentẽ
iudit p̃tõr. cause enĩ ferre huiꝰ modi so¬
lent ale gari si alibi domicilũ hr̃s. ali¬
bi alim̃tariꝰ ab eat. aut sidestinet tomi¬
ciliũ tnͣs ferre alt̃ ut̃ ẽõꝵ. aut si cã aliq̃
urgeat p̃ sentis pecunie. aut si apluri¬
bus ei alim̃ta relicta sint qmmitatĩ
singlo̾s ꝯuenire difficile ei sit aut si
qua alia cãfuit. ut plures solẽt incidẽ
mͣsactionis. Nam q̃ ex moto froes tnͣt¬
actionis extimabitur. Modꝰ aũt petate
eiꝰ qui tnͣsigit arbitrandꝰ est. qualitugine.
Nam alias cũ puero. alias cũ iuene . iii¬
as cũ sene tnͣsigi palã est. Constat enĩ
alim̃ta cũ uita finiri. ¶S ꝯꝑsonaꝵ
sint hi quib alim̃ta relicta sũt utrũ
faugi uite hust̃ ꝗ alias sufficere sibi po̾¬
sunt ansequ̾ioris qui᷑ de alimm̃tis pẽdeñt.
¶Imꝑsona eiꝰ aquo alim̃ta religa sunt s
cuiꝰ ꝓpesiti. cuiꝰ opinionis tunc enĩ

Expanded text:
dum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter‹uter› eorum: aut si causa aliqua urgueat praesentis pecuniae: aut si a pluribus ei alimenta relicta sint et minutatim singulos conuenire difficile ei sit: aut si qua alia causa fuit, ut plures solent incideretransactionis. nam etiam ex modo fides transactionis aestimabitur. modus autem pro aetate eius, qui transigit, arbitrandus est et ualetudine: nam alias cum puero, alias cum iuuene, alias cum sene transigi palam est: constat enim alimenta cum uita finiri. Sed et persosint hi, quibus alimenta relicta sunt: utrum frugi uitae hi sint, qui alias sufficere sibi possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius, a quo alimenta relicta sunt, haec cuius propositi, cuius opinionis. tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
bit ⁊ sine p̃tore auctore tnͣsigi.¶ Siue
gͥ inm̃ ses singulos. siue indies siue ĩ
anno fuerĩt relicta. orõ locũ ht̃. S si
ñ fui̾t ꝑ petuo reucta. s usq ad annos
c̾tos idem est. ¶Si integͣ quatitas ali¬
cui fuit legita ut exusuris eiꝰ se alat ⁊
mortis ip̃re pecunias restituat. non
cessabit orõlicet ñ mnãnos singulos ui¬
deitur iorelictum. S ⁊ sisit certaqu̾ati¬
tas relicta titio uł ie ta ut inde alim̃ta
seio p̃stent᷑. mag̃ est ut tnͣsigere titiꝰ pꝰ᷑sit.
nec eñ tñs actione titu minuntur a¬
ta abboc legatario fi̾nt relicra. ¶ eĩ

Expanded text:
bit et sine praetore aucto‹re› transigi. Siue igitur in menses singulos siue in dies siue in annos fuerint relicta, oratio locum habet. sed et si non fuerint perpetuo relicta, sed usque ad annos certos, idem est. Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos uideatur id relictum. Sed et si sit certa quantitas relicta Titio uel res ita, ut inde alimenta Seio praestentur: magis est ut transigere Titius possit, nec enim transactione Titii minuuntur anta a
Abbreviated transcription (Latin):
ilim̃ta. ⁊ pterea legatũ p̃senti die da¬
nim sit ci tnͣsictũ funiͣt cit᷑ p̃toĩs aucto¬
ritatem. Io ꝗd̾ datum est. inputabitur
pͥus inlegãtum qd̾ p̾senti die ditũ ẽ.¬
de alim̃tis tñse / gerit sine p̃toris auc¬
toritate. io qd̾ datumest. inp̃t̾ita alim̃¬
ta ceret nec int̾ est. tm̃ inqũatitate sit te
bita quatũ datum est an minꝰ amplus.
nã ⁊ siminꝰ sit adhuc tñ id qd̃ insolutũ
tatũ est. inp̃t̾ita alim̃ta inpĩtabitur.
Sane sus qui de alim̃tis tñtegit locu¬
plẽtior factus sit. ea solutoẽ. in id qd̃
fact sit locupletior equissimũ eĩt ineũ
dan repetiçionẽ. Noc enĩdeb ex ilieno

Expanded text:
enti die datum sit, et transactum fuerit citra praetoris auctoritatem: id quod datum est imputabitur prius in legatum quod praesenti die datum estde alimentis transegerit sine praetoris auctoritate, id quod datum est in praeterita alimenta cedet. nec interest tantum in quantitate sit m est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen id quod in solutum datum est in praeterita alimenta imputabitur. sane si is, qui de alimentis transegit, locupletior factus sit ea solutione: ‹in› quod factus sit locupletior aequissimum erit in eum dari repeti‹ti›onem: nec debet ex alie
Abbreviated transcription (Latin):
deoistractõne eiꝰ ⁊ tͣnsactõne arbitrari.
d. siplurib funtꝰ ad alĩta fin̾t relict.
ci unt̾ se tnͣsigerãt sine p̃toris auctori¬
tate facta tͣnsactio rata eẽ nõdebet. Icẽ
est qsi ager in alim̃ta finͣt obligatus.
Nam nec pignꝰ ad hoc datũĩꝯsulto p̃to.¬
re potiͣt liberari. ¶arbitt̃u p̃toris

Expanded text:
e arbitrari. sed si pluribus fundus ad alimenta fuerit relictus et hi inter se transigant: sine praetoris auctoritate facta transactio rata esse non debet. idem est et si ager fuerit in alimenta obligatus: nam nec pignus ad hoc datum inconsulto praetore poterit liberari. Arbitratu praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
relictũ erat. morꝯseq̃ret᷑ ꝑsingulos di¬
es. Quid demde siquid ꝯsumato anno
ut accipet ininitio anni ꝯsequm᷑r.
⁊ puto eã tñsactionẽ nalere.qr melio¬
rem ꝯoitionẽ suã alim̃tariꝰ tali trans

Expanded text:
relictum erat, consequeretur per singulos dies? quid deinde si, quod consummato anno ut acciperet, initio anni consequatur? et puto eam transactionem ualere, quia meliorem condicionem suam alimentarius ta
Abbreviated transcription (Latin):
o.i. Cumi quib alim̃ta relicta
erãt faclle transigerent ꝯtenti mooi¬
co p̃senti ouius martus orõne inse¬
natu recitata efficit. ne alĩt alim̃toꝵ
tnͣsacno rata eẽt. quã si. iuctore p̃toẽ
fc̃a sit. solet gͥ p̃tor int̾uenire. ⁊ inter

Expanded text:
 Cum hi quibus alimenta relicta erant facile transigerent, contenti modico presenti divus Marcus, oratione in senatu recitata, effecit, ut aliter alimentorum transanctio rata non esset quam si auctore pretore facta esset. Solet igitur pretor int
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ.ł. Dehi ꝯtrou̾sus que extesta¬
m̃to ꝙficiscuntur. n nransigi neq
exquiri u̾itas alit̃ põt. quã inspectis
cognitis ꝙ u̾b̾ testam̃ti.
ly .ł. Et uoit re udicatam m̃t̾ actio
ualet sue appellatõ int̾cesẜit uł ap¬
pellare po̾tueris. ¶ Sifĩdeusot cõ¬
uentus ⁊ ꝯdep̃natus suns mox rent
m̃i egiss cũ eo cui erat fitenssor ꝯtep̃¬

Expanded text:
ius: De his controversiis que ex testamento proficiscuntur, neque transigi neque exquiri veritas aliter potest quam inspectis cognitisque verbis testamenti. onum. Et post rem iudicatam transactio ualet, si uel appellatio intercesserit uel appellare potueris. Si fideiussor conuentus et condemnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor conde
Abbreviated transcription (Latin):
b erat acceptitus ab umo accererit.
uł aliũ pro alio debitorẽ accepeigt ⁊¬
uec oĩa uñt disceptatõe p̃toris apro
inilitate alim̃tari accipienda sinit.
¶Si ad habitatõne cͥta quãtitas sit
annua reticta ⁊ ita sit tnͣcactũ sine p̃¬
¶quia fuictꝰ habitationis piat. licet rui¬
licta. placuit certã quattatẽ ỹstarim̃s¬
actio rara est. ⁊ cnͣ p̃torẽ.

Expanded text:
b uno acciperet: uel alium pro alio debitorem acceperit: haec omnia habent disceptationem praetoris et pro utilitate alimentarii recipienda sunt. Si ad habitationem certa quantitas sit annua relicta et ita sit transactum sine prquia fructus habitationis praestatur, licet ruilicta, placuerit certam quantitatem praestari, transactio rata est et citra praetorem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid̾ sus cui mãdatũ est ut aliꝗo
m̾caretur m̾catꝰ nõ sit. neꝙ ñ ienĩiti¬
au̾it se ñ ep̃tuñ idꝙͣ sua nõ alt̾ius
culpa fecit. mandati actoẽ tenĩ eum
ꝯuenit. hoc ampliꝰ tenebitur. sicuti

Expanded text:
andatum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntiaverit se non empturum idque sua, non alterius culpa fecerit, mandati actione teneri eum convenit: hoc amplius tenebitur, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
datoris morte solui mandatum
s obligatõnẽ aliqñ du̾rare. ¶ Si
quis debitori suo mandau̾it ut
titio solu̾et. ⁊ debitor mortuo eo
cũ id ignoraret solu̾t lib̾ari eũ
oportet. ¶ ab ẽe intelligͥ pocuũ̃
fideunsori ⁊̃ sidebitor ab eo delega¬
tus sit c̾oitori. licͦet is soluendo ñ
mittit debitorẽ delegatũ. ¶Siis
qͣm fideuissori donare uult. edito
rem eiꝰ hãt d̾bitotẽ suũ. eum ꝙ lib̾ni̾¬
it ꝯtimio aget fideinssor mantati.
qͣtus nit̾ int̾ sit utrũ ñ mos solu̾it
ẽditori. aneum lib̾au̾it. ¶ pteã
sciendim ẽ nõplus fideuissorem ꝯ¬
seqm deb̾e mandati uiditd̃ quã qd
solu̾it. ¶Mandato tuo fiderssi ĩ
.x. ea ꝓcurãtori e̾ditoris solui. Si
uerus ꝓcurator fu̾it. stat̾i mã¬
dati agam. qd̾ siprocurator ñ est.
repetam abc̃o. ¶ nõ omĩa quem
pensurus nõ fuit mandatori im¬
pũtab̾ ueluti qd̾ spoliatus sit ala¬
tronib aut naufragio res amisit̃
ĩus q̃dam erogau̾it. Nam hec mag̃

Expanded text:
datoris morte solui mandatum, sed obligationem aliquando durare.Si quis debitori suo mandauerit, ut Titio solveret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, solverit, liberari eum oportet. Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, licet is solvendo non mittit debitorem delegatum. Si is, qui fideirem eius habeat debitorem suum eumque liberauerit, continuo aget fideiussor mandati, quatenus nihil intersit, utrum nummos soluerit creditori an eum liberauerit.Praeterea sciendum est non plus fideiussorem consequi debere mandati iudicio, quam quod soluerit.Met procuratori creditoris solvi: si verus procurator fuit, statim mandati agam: quod si procurator non est, repetam ab eo. Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator imputabit, veluti quod spoliatus sit a latronibus aut naufragio res amiserit ensus quaedam erogaverit: nam haec magis
Abbreviated transcription (Latin):
ituitus idfec̾im. hẽbo mãdati actõẽ
q̃ adu̾sus te qu̾e admod̃ siduo mͥ
mantassent ut tibi c̾t̾em utrũque
me indiẽm froeuibeas. tuq pure
fcoenisseris. ⁊ solu̾i̾s utilsꝰ respõde¬
bitur. int̾im nõ eẽ tibi mãdati ac
est sicũ iudiem deb̾em. mandato
meo indiem fideusseris ⁊ añ diẽ
solu̾is. anstatim hãi mãdati accõẽ.
⁊ quidãputant p̃sentẽ quitẽ eẽ mã¬
dati actõnẽ. s tanti minorẽ. ꝗͣti
mea int̃ sit suꝑuemiente die solutũ
fuisse. s meluis ẽ dici int̾im ñ huiꝰ
sũme mandati agi posse. qñ nul¬
lum adhuc ꝯmod̾ meũ sit. ut nͨ
noc añt diẽ soluã. ¶Itoũ euenit
ut meũ negm̃ geram. ⁊ tõiutilem
hãc mandati actõnẽ. ueluti cum
debitor m̃s ꝑiculo suo debitorem

Expanded text:
tuitus id fecerim, habebo mandati actionem etiam adversus te, quemadmodum, si duo mihi mandassent ut tibi crederem, utrumqme in diem fideiubeas tuque pure fideiusseris et solveris, utilius respondebitur interim non esse tibi mandatiest, si, cum in diem deberem, mandatu meo in diem fideiusseris et ante diem solueris, an statim habeas mandati actionem. et quidam putant praesentem quidem esse mandati actionem, sed tanti minorem, quanti mea intersit superueniente die solutum fuisse. sed melius est dici interim nec huius summae mandati agi posse, quando nonnullum adhuc commodum meum sit, ut nec hoc ante diem soluam.Interdum euenit, ut meum negotium geram et tamen utilem habeam mandati actionem: ueluti cum debitor meus periculo suo debitorem
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ tibi feciss ner̃. ait mandati
actoẽ re ꝯsecutur᷑. ut suꝰ tibi noxe
detatur. si tñ siũ culpa tũa᷑ io acci¬
dĩt. Ꝙ si ego scissem tulẽ eẽ suũ
uentidit eum .xx. quos mãdati
iutitõ coactus est solu̾e. mox quasi

Expanded text:
ait mandati actione te consecuturum, ut servus tibi noxae dedatur, si tamen sine culpa tua id acciderit: quod si ego scissem talem esse servum vendidit eum viginti, quos mandati iudicio coactus est solvere: mox qu
Abbreviated transcription (Latin):
põt ꝓp̃t turpitudinẽ mandati.
¶Si tibi .c. t̾do ut ea ntio dares. nꝙq
nõ ded̾is. set cõsũpẜis ⁊ mãdati fu̾ti
tem te ꝓculus ait. aut si ita ded̃um
ut que uelles dares. mandati tm̃ mͦ.
¶Si mandau̾im yuo mo ut qd̃ tibi
daret. nec lib̾ari me nec te mãdati¬
mec̃ accur̃. Q sisic mutuatꝰ sit. ut
nec refr̾e alius quis anid̾ ip̃e ẜuus
noĩe tuo qd̾ ꝓme soluebatur. acce

Expanded text:
andati. Si tibi centum dedero, ut ea Titio dares, tuque non dederis, sed consumpseris, et mandati et furti teneri te Proculus ait: aut, si ita dederim, ut quae velles dares, mandati tantummodo. Si mandaverim servo tuo, ut quod tibi daret, nec libmecum acturum: quod si sic mutuatus sit, ut nec referre, alius quis an idem ipse seruus nomine tuo quod pro me soluebatur acce
Abbreviated transcription (Latin):
si płib hr̃dib uendentib imii mã¬
parte qua hr̃s sit obligatur mãdati
actõe. ⁊ obligaticisane si ille ꝓpt̃ ħ
ex̃neo rem nõ addix̾it. ꝙ mandatum
susceꝑat. exbona fide oẽ. pr̃ate ei p̃tiũ
qͣti uendere potãt q̃ cont̃ si ep̃tor ad
ep̃tõnẽ rei sibi nec̃cie idcuto ñ acces¬
serit. qd̾ hr̃oi p̃cepiss ĩe᷑ ei ep̃turum.
equissimũ eit manbati iuditõ pr̃ari

Expanded text:
si pluribus heredibus vendentibus uni manparte, qua heres sit, obligatur mandati actione et obligat: et sane si ille propter hoc extraneo rem non addixerit, quod mandatum susceperat, ex bona fide esse praestare ei pretium, quanti vendere poterat: et contra si emptor ad emptionem rei sibi necessariae idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse mandati iudicio p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsoquar mandati actõẽ. ¶ Si mi
quoꝵ res ueneunt qͣs pignoi ded̾ĩt
suppo suerĩt ep̃tores. qeis em̃das res
mandẽt. mandat᷑ intelligit᷑. licet ꝗͣtũ
admerã toẽm mandat̃ nõ ꝯsistit. nã
cũ rẽ tuã emas. nulla ẽptõẽ intua ꝑ

Expanded text:
consequar mandati actione.Si hi, quorum res ueneunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non constitit: nam cum rem tuam emas, nul
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .l. Qui patitur abalio mãdai
redemerit ultro ꝯuenire possit uẽ¬
ditorem. ut suũ recipiat. qm̃ man¬
dati actõ ultio citͦq est. S eẽ iniꝗs¬
cogime. suũ reciꝑe quẽ inꝑpetuũ
alienare uolueram. nec mag̃ ĩ hc̃
casũ debeo mandati teneri quãut
eum tibi uenderem.
Iiuł .x. Exmãdato ap̃eũ ꝗ mã¬
datum suscepit. nicͥ reman̾e oporcet.
sicuti nec dap̃mũ pati debet. si exigẽ
fen̾atã pecimiã ñ potuit. ¶ fide¬
senͣte fidenisserit. nã mãdati actio ñ
põt ꝯpetere. cũ nõ aniocessĩt mãdãt.¬

Expanded text:
inum Qui patitur ab alio mandari,  qui servum redemerit, ultro convenire possit venditorem, ut servum recipiat, quoniam mandati actio ultro citroque est. sed esse iniqcogi me seruum recipere, quem in perpetuum alienari uolueram, nec magis in hunc casum debeo mandati teneri, quam ut eum tibi uenderem.inum Ex mandato apud eum qui mandatum suscepit nihil remanere oportet, sicuti nec damnum pati debet, si exigere faeneratam pecuniam non potuit. Fidesente fideiusserit: nam mandati actio non potest competere, cum non antecesserit mandat
Abbreviated transcription (Latin):
se cũ aureliꝰ quietus nospiti suo me¬
dicomãdasse diceiẽt. ut ĩ hortic cius
quos rauẽne habebat in quos om̃ib
ãnis se ced̾e̾ solebat. sꝑheristeriuo
⁊ yphocaustã ⁊ q̃dam ip̃iꝰ ualitudini
apta sua inpẽsa facẽt. deducto gͥ ꝙͣto
sua hediffitia p̃tiosiora feciss ꝙ ãpli
impendiss posse eũ mãdati utortio

Expanded text:
se, cum Aurelius Quietus hospiti suo medico mandasse diceretur, ut in hortis eius quos Rauennae habebat, in quos omnibus annis secedere solebat, sphaeristerium et hypocausta et quaedam ipsius ualetudini apta sua inpensa faceret: deducto igitur, quanto sua aedificia pretiosiora fecisset, quod amplius impendisset posse eum mandati
Abbreviated transcription (Latin):
titio udebatur. ut ꝑtͣditõnẽ acci¬
ꝑet. simõ rogatu ẜui hoc fecĩt qd
si siũ uolũtate eus uenditor ⁊ntõ
t̃oid̾it. tẽ posse me exep̃to ag̃e. ut
mͥ oos uenditor traderet. uẽditorẽ¬
qͣue ꝑ ꝯditõne atitio repetiturũ
siẜuos ĩdid̾it iitio quos ñ debu̾it.
cũ debere se existimaret. ¶ dicu¬

Expanded text:
ionem acciperet, si modo rogatu servi hoc fecerit: quod si sine voluntate eius venditor Titio tradiderit, tunc posse me ex empto agere, ut mihi eos venditor traderet, venditoremque per condictionem a Titio repetiturum, si servos tradiderit Titio quos non debuerit, cum debere se existimaret. Si cu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Int̾ pͥuignos cͣchi nuptie possunt.
⁊ si fiem̃ coẽm exnouo parentũ in¬
m̾o susceptũ hañt. ¶filiam sena¬
tons nuptias lib̾ti secutã patris ca¬
sus nõ facit uxorem. na quesitam
dignitas lib̾is ꝓp̃t crim̃ patris aufe¬

Expanded text:
Inter priuignos contrahi nuptiae possunt, etsi fratrem communem ex nouo parentium matrimonio susceptum habeant. Filiam senatoris nuptias libertini secutam patris casus non faciat uxorem: nam quaesita dignitas liberis p
Abbreviated transcription (Latin):
ad ministrat. iñ otiundã uł ibi go¬
miciliũ hñtẽ uxorẽ ducere nõ põt.
qͣuis sponsare nõ ꝓ hibeitur. ita .s. ut
si post offm̃ depõitũ noluit. mͣiilier
nuptias cͣchere. licet ei hoc facere.
arris tm̃ mͦ redditis quas acceꝑat.
¶Ueitem sponsam inproiũtia quã ꝗs
ad ministrat. uxorẽ ducere põt. adoc
tata nõ sit caduca. ¶ Qmptoiũtia
aliod administrat. mea ꝓuitia tilã

Expanded text:
administrat, inde oriundam uel ibi domicilium habentum uxorem ducere non potest, quamuis sponsare non prohibeatur: ita scilicet, ut, si post officium depositum noluerit mulier nuptias contrahere, liceat ei hoc facere arris tantummodo redditis quas acceperat. Veterem sponsam in prouincia, qua quis administrat, uxorem ducere potest, et dos data non fit caduca. Qui in prouincia aliquid admi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł.. Periq opinant᷑. cũ ead̾ m
ẽẽ. quib asentio si ñ multo ip̃r int̃¬
põito recõciliati fuerĩt. nec inter
moras aut illa alui nupserit. aut
his aliam duxĩt. maxime si nec do
mariti filie. f. nõ fieri nũptias roĩs
est. itaꝙ ꝑ sonã eiꝰ pati demõstran

Expanded text:
m esse: quibus adsentior, si non multo tempore interposito reconciliati fuerint nec inter moras aut illa alii nupserit aut hic aliam duxerit, maxime si nec dotmariti filiae familias non fieri nuptias rationis est: itaque personam eius patri demonstrari,
Abbreviated transcription (Latin):
tis legatis nõua q⁊ oppinata cã hr̃oi¬
tatem abstulit. ueluti nato postumo
quẽ hr̃s mut̾o fuisse igrabat. uł etũ
ab hostib reu̾so filio. quẽ pat̃ obisse
falso p̃sũpserit. nã utiles accõnes po¬
stamo uł filio. qui hr̃oitatẽ eice¬
rat dan oportere meos qui legata
sit. sciłꝰ qd̾ bone fid̾i possessor in qũa¬
nim locupletior factꝰ est tenẽt. nec ꝑ¬
iculum huiꝰ modi nouũm adeũ qui
sine culpa solu̾it ꝑtinebit.¬
dranꝰ rescpͥsit asi aliuo testam̃tum¬

Expanded text:
tis legatis noua et inopinata causa hereditatem abstulit, ueluti nato postumo, quem heres in utero fuisse ignorabat, uel etiam ab hostibus reuerso filio, quem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui lsit, scilicet quod bonae fidei possessor in quantum locupletior factus est tenetur nec periculum huiusmodi nominum ad eum, qui sine culpa soluit, pertinebit.drianus rescripsit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eo p̃stari. si exeacã titiꝰ pupillo
aliquid p̃stitiss. is qͦq matrẽ ꝯuẽiss
neganĩ. exceptõe senatꝰ ꝯsulti locũ
ꝓeo ip̃o iut̾cessisse intelligi possit.
nẽc dissmulẽ huic ꝓpõitiõi exfac¬
to agͣntata. ¶cũquidã uir p̃torꝰ
decessiss duob filis suꝑstitib quoꝵ
alt̃ inpubes eẽt. ⁊ alter legit᷑imꝰ
tutor frĩ eẽt. ⁊ eũ pat̾na hr̃ditatȩ
ibstinere uellet᷑. mandato uxoris d̾¬
fumͣcti que mat̃ pupilli eãt ab sten¬
to pupillo solũ se hr̃ditati ĩ miscu¬
iss ubi similĩt se respõdisse. Iulianꝰ
ait si exeãcã agente pupillo dap̃¬
nũ eo noĩe passus eẽt nõ inpediri
eũ senatꝰ ꝯsulto qͦminꝰ amuliere rẽ
ẜuaret Inpropõit̃ spetie ⁊ illud
tc̃tandum est anis qui mandato
mulieris adierit sidãpñ ob id
patiatur. qd̾ debitores ñditaru sol¬
uendo nõ fu̾nt ansenatus ꝯsustto

Expanded text:
 nomine praestari. si ex ea causa Titius pupillo aliquid praestitisset isque matrem conveniret, negavit exceptioni senatus consulti locum pro eo ipso intercessisse intellegi possit. Nec dissimilem huic propositioni ex facto agitatam. cum quidam vir praetorius decessisset duobus filiis superstitibus, quorum alter impubes etutor fratri esset et eum paterna hereditate abstinere uellet, mandatu uxoris defuncti, quae mater pupillo esset, abstento pupillo solum se hereditati miscuisse: ubi similiter se respondisse Iulianus ait, si ex ea causa agente pupillo damnum eo nomine passus esset, non impediri eum senatus consulto, quo minus a muliere rem ser uaret.In proposita specie et illud tractandum est, an is, qui mandato mulieris adierit, si damnum ob id patiatur, quod debitores hereditarii soluendo non fuerint, senatus consulto
Abbreviated transcription (Latin):
qr̾ nãqi dm̃um eius uendica¬
re nõ põt. S ypothecana agere
põt. ut si exceptõ obitiatur ap̃¬
sessore. iudicate rei replicet. Si
secũdũ eũ iudicatum non est.¬
Si płis sit ꝯdempnatus debitor
nõ restituento pignꝰ quã cõpu¬
tatio sortis ausuraꝵ fatiebat
an si tm̃ soluent quãtũ debeat.
ex honeretur ypotheca. qd̃ ego
quid̾ quãtũ ad subtilitatem᷑ le¬
gis. ⁊auctoritatem sententie

Expanded text:
s uindicare non potest. sed hypothecaria agere potest, et si exceptio obicietur a possessore re‹i› iudicatae, replicet: 'si secundum me iudicatum non est'.Si pluris condemnatus sit debitor non restituendo pignus, quam computatio sortis et usurarum faciebat, an, si tantum soluerit, quantum debebat, exoneretur hypotheca? quod ego quantum quidem ad suptilitatem legis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣti accor inlitem ⁊ urauit. Sicuti
inceñs inrem acciõib Nam sitã¬
ti ꝯdempnatus eẽt quantũ debe¬
retur. quid ꝓderat inrem actio.
cũ inꝑsonam agendo. item ꝯse¬
queretur. ¶ Int̾oum q̃ defructi¬
b arbitrari iidex debet. ut
ex quo lis nicheata sit. exeo ip̃r
siminoris sit p̃dium quã debe¬
retur. Nam de antecedentibus

Expanded text:
tem iurauerit, sicut in ceteris in rem actionibus: nam si tanti condemnatus esset, quantum deberetur, quid proderat in rem actiocum et in personam agendo idem consequeretur?Interdum etiam de fructibus arbitrari debet iudex, ut, ex quo lis inchoata sit, ex eo tempore si minoris sit praedium, quam debetur? nam de antecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut ꝓ quantitate tebiti pignꝰ
hañt obligatum¶ S siuterq cũ
possessore agat. quẽ admodũ
utrũ ꝓparte quisꝙ an prototo
qͣiͣ utnq insolidum res obliga¬
ta sit. qd̾ ent dicendum. si eodẽo
die pignus uttiꝙ datum est. seper¬
ratim. S si sumul ili qulli si hoe
actum est ut̃ꝙ recte insolidum
agit. Sim̃imis aget unusqs̃ꝙ¬
ꝓpãte. ¶potest ita fien pig¬
ris datio ypothece ue. ut si mt
c̾tum tp̃s nõ sit soluta peciña
iure emptons p̾ossideat tẽ. iu¬
sto p̃tio tunc estimͣandam. hoc
enĩ casu uidetur quodam modo

Expanded text:
est, ut pro quantitate debiti pignus habeant obligatum. sed uterque, si cum possessore agat, quemadmodum? utrum de parte quisque an de toto, quasi utrique in solidum res obligata sit? quod erit dicendum, si eodem die pignus utrique datum est separatim: sed si simul illi et illi, si hoc actum est, uterque recte in solidum aget, siparte.Potest ita fieri pignoris datio hypothecaeue, ut, si intra certum tempus non sit soluta pecunia, iure emptoris possideat rem iusto pretio tunc aestimand‹a›m: hoc enim casu uidetur quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
fundum alutio titio emerat ⁊ qõe
mota fisci noĩe actorẽ lautaueitit ⁊⁊
enictõe secuta finidꝰ ablatus ꝯ fisco
adiudicatus est. uenditore p̃sen᷑te.
q̃r cum emptrie nõ ꝓuõcauerat. an
niret siue qd̃ rẽ obligaus est. enictꝰ
est nicͥ ꝓponi curemptrici adu̾sus
uenditorem accõ nõ ꝯpetat. ¶ he
⁊ bonã cãm uitio suo  exp̃scpͥtione
ꝑdid̾it. id actorẽ reu̾ti nõ põt.

Expanded text:
fundum a Lucio Titio emerat et quaestione mota fisci nomine auctorem laudauerat et euictione secuta fundus ablatus et fisco adiudicatus est uenditore praesente: quaeritur, cum emptrix non prouocauerat, an niret siue quod tunc obligatus, euictus est, nihil proponi, cur emptrici aduersus uenditorem actio non competat.Herennet bonam causam uitio suo ex praescriptione perdidit, ad auctorem reuerti non pot
Abbreviated transcription (Latin):
um post diuortiũ uiro¬
sciente mulier inpossessiõe p̃dioꝵ
ꝓmusa fuerat petatur. ⁊ si petere
eni ceꝑit. picti exceptoẽ amuliere
repellitur. ¶ Muuer pecimiã sibi
debitam ascio cũ usuris fut̾i ipĩs
indote ꝓmitenda demonstiauit.
eis quoꝙ dotis portionẽ ẽẽ qua
dies pꝰ miptias cẽssit roĩs ẽ. ¶unu¬
ras dotis instipulatũ cũ dote pꝰdi
tis ex accõ locũ hr̃e cẽꝑit. medi aũt
tp̃m debebuntur. ¶ Indomũ. absen¬
tis uxore deducta. nlłis int̃ea in¬
eam ex bonis uiri sũptib factis.
ad exhibitionẽ uxoris ꝓmissas. usu¬
tas reu̾surus uir inprobe petit.
Gener asocero dotẽ arbitratu socẽĩ
c̾to die dari. nõ demõstrata re łquã¬
titate stipulat᷑ fuerat. arbitrio quo¬
ꝙ detracto stipulatõnẽ ualere pͣla¬
cuit. nec iud̾i simue qd̾ fundo ñ de¬
mõstrato nullũ cẽ legnum uł sti¬
pulatõñe fundi ꝯsta̾rit. cũ int̃modũ
ꝯ stituende donis ⁊ corpus ignotum

Expanded text:
um post diuortium uirosciente mulier in possessionem praediorum promissa fuerat petatur, et, si petere ea coeperit, pacti exceptione a muliere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris futuri temporis in dote promittenda demonstrauit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est. Usuras dotis in stipulatum cum dote post tis exactio locum habere coepit: medii autem temporis debebuntur. In domum absentis uxore deducta, nullis in eam interea ex bonis uiri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reuersus uir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re uel quantitate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem ualere placuit, nec uideri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse legatum uel stipulationem fundi constaret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum
Abbreviated transcription (Latin):
tutore iure cc̃is. dos ꝓm̃o faculta¬
nũ ⁊dignitate nataliũ. recte ꝑtu
torẽ ꝯstitui põt. ¶Patrona dorẽ &
lib̾ta iuire ꝓm̃nssã ꝙ exstitĩt ĩgrata
nõ retinebit. ¶Cũ res indotẽ esti¬
matas soluto m̾m̾io reodi placuit.
S ũma decłatur uenditorẽ ñ conͣt¬
hitur. Iõq reb euictis. Si mulier
bõa fide eas ded̾it. nullã est actio
uiro. alioquin dẽdolo tenẽt. ¶In
dotem reb estimatis ⁊ traditis. qͣuis
eas mulier inusu hãt. uiri dñum
factũ indetur. ¶ partut dotaliũ¬

Expanded text:
iure contractis dos pro modo facultatium et dignitat‹e› natalium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddi placuit, summa declaratur, non uenditio contrahitur: ideoque rebus euictis, si mulier bona fide eas dederit, nulla est actio uiro: alioquin de dolo tenetur. In dotem rebus aestimatis et traditis, quamuis eas mulier in usu habeat, uiri dominium factum uideretur. Partum dotaliu
Abbreviated transcription (Latin):
lõ.R. Hoc eõicto p̃tor adilsus ua¬
rios et dolosos qui alus offuerunt.
calioitate quadam subuenit. ne uł
ilł malitia sua sit lucrosa. uł istic sim¬
plicitas dapnosa. su̾ba aut̃ edicti ta¬
lia sunt. quẽ t̾olo .m. facta c̃ẽticent᷑.
si dehis reb alia actõ nõ eit. ⁊ uista
cã eẽ uroebitur ĩudittũ tabo. ¶do¬

Expanded text:
 Hoc edicto pretor adversus varios et dolosos, qui aliis obfuerunt calliditate quadam, subvenit, ne vel illis malitia sua lucrosa sit vel istis simplicitas damnosa. Verba edicti talia sunt: Que dolo malo facta esse dicentur, si de his rebus alia actio non erit et iusta causa esse videbitur, iudicium dabo. Do
Abbreviated transcription (Latin):
soli suꝑfitiem secutam uid̾i .i. cũ
iure pignõis. S bone fid̾i possõte
nõ alit cogñdos c̾ditorib edifmũ
restituere. quam sisũptus inexstiuc¬
tione errogaros. quatenꝰ p̃tiosior
bona dominipignon obligata gent
ꝯuenit. ip̃m qͦ qui cauit obligatũ
ẽẽ pigno̾is iure.
Quenditĩ. ad emptorẽ ꝑtinere. Si tñ ꝓ
betur eas res obligatas fuisse.
ta erat. ut si post c̾tum tp̃s uec̾tigil

Expanded text:
um iure pignoris: sed bona fide possessores non aliter cogendos creditoribus aedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior bona domini pignori obligata essent, conuenit, ipsum quoque qui cauit obligatum esse pignoris iure. nominis uenditi ad emptorem pertinere, si tamen probetur eas res obligatas fuisse. ta erat, ut, si post certum temporis uectigal
Abbreviated transcription (Latin):
solutũ nõ eẽt. i fundus ad do¬
minũ redceat. pꝰa is fundꝰ ipossõ¬
re pignori datus est. quesitum est
an recte ꝑignori datus est s̾di. Si
recĩa int̾cessit pignus eẽ ¶t que¬
agalis dbitor quã c̾ditor cessassent.¬

Expanded text:
solutum non esset, is fundus ad dominum redeat: postea is fundus a possessore pignori datus est: quaesitum est, an recte pignori datus est. respondit, si pecunia intercessit, pignus esse.Item quaeigalis tam debitor quam creditor cessassent
Abbreviated transcription (Latin):
gatum dẽberi. meq pater põt pi¬
gnuis uendicare. neꝙ fuius qui nẽ
tp̃r põt quicquã uiris nr̃e inpig̾re
sic ĩ fide̾nissore dicitur.
ꝯuentone sufficere ad obligatõnẽ
cã acquisita sunt. uendicari non
posse ic̾ditore testatoris. ¶ simãti¬
pia incam̃ pignõis cocide̾nnt. ea qͦ
que exhis nata sut. codem uuehñ¬

Expanded text:
gatum deberi et neque pater potest pignus vindicare neque filius, qui nunc tempore potest quicquam iuris habere in pignore, sicut in fideiussore dicitur. conuentionem sufficere ad obligationem causa adquisita sunt, uindicari non posse a creditore testatoris.Si mancipia in causam pignoris ceciderunt, ea quoque, quae ex his nata sunt, eodem iu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .¶ Debitor pactus est. ur que¬
cũq inp̃dia pignon data. induc¬
ta inuecta inp̃ortͣata ibi nata.
partaue eeñt. pignon ceñt. coꝵ
p̃dioꝵ pars sine colonis fuit eaq
actori suo colenda. debitor ita
tradidit. a signatis ei etiã ẜuis
culture necessaruis. Queritur ã⁊
stichus c⁊ ullicus ⁊cet̾i ẜui idcul¬
turam missis qstichi uicaru eem̃t
nõ a dño inducti eeñt. ut ibi ꝑp̃e¬
obligatos oẽ.

Expanded text:
.Debitor pactus est, ut quaecumque in praedia pignori data inducta inuecta importata ibi nata parataue essent, pignori essent: eorum praediorum pars sine colonis fuit eaque actori suo colenda debitor ita tradidit adsignatis et seruis culturae necessariis: quaeritur, an et Stichus uilicus et ceteri serui ad culturam missi et Stichi uicarii obliganimo a domino inducti essent, ut ibi perpeobligatos.
Abbreviated transcription (Latin):
tã titie noĩe qua ꝙ ꝯsuitũ sibi uel¬
let mantasse It si maritꝰ ad u̾sus
mandatorẽ ageret. an aliq̃ excep
mandauit negõꝵ ãm inistratõñe
q̃sitũ est in unus quiqq mandati
uiditõ insolid̾ teneatur . R. unũq¬
ꝙ ꝓsolido ꝯͦuenĩ debere. dũmodo
abut᷑q nõ ampliꝰ debito exigatur
Diut maritum᷑ ⁊ soc̾m id act̃ eẽt
uł tacito intellectu ut honꝰ exibũ¬
de uxoris ad maritũ red̾iret. pr̃nte
mandasse se dõceat act̃ mandati
rerum suarũ ãministtatõnẽ. Iri

Expanded text:
tam Titiae nomine, quam quod consultum uellet, mandasse. item si maritus aduersus mandatorem ageret, an aliqua excepmandauit negotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudicio in solidum teneatur. r solido conueniri debere, dummodo ab utroque non amplius debito exigatur.Si inter maritum et socerum id actum esset uel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante mandasse se doceat, actionem mandati rerum suarum administrationem i
Abbreviated transcription (Latin):
sigo ñ ãministrandi aĩo s fraudu¬
lent̃ alienasi uł mandass anua
mantiasse. ¶It q̃ro ancũseius
magr̃atu fũctus debitor exstitiss
lutiꝰ ticiꝰ eo noĩe ꝯtineri ꝯueniri¬

Expanded text:
on administrandi animo, sed fraudulenter alienasset uel mandasset, an uamandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo no
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem ducturꝰ erat. lit̾as fec̃ tale
titiꝰ seio salutẽ. Sẽꝓniã ꝑtinẽ adãtũ
m̃eũ cogͦuisti. iõq cͣ exnoto mõ nuꝑ¬
nira tibi sit. uelim e̾tus sis scd̾mdi¬
gnitatẽ tuã ꝯͣ hẽre matrimoniuo.
⁊ ꝗͣuis ydonee repmissura łͥ titiã
matiẽ puelle dotẽ sciã. tñ crp̃e d

Expanded text:
uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salutem.Semproniam pertinere ad meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secundum dignitatem tuam contrahere te matrimonium. et quamuis idonee repromissuram tibi Titiam matre
Abbreviated transcription (Latin):
in iuo̾itõ eẽt. eo noĩe ĩctũ nõ fui̾t
eũ sequi integrã actõnẽ cui totus fũ¬
parte adiudicat᷑ eit Itẽ queres mou̾e¬
ripossĩt q inea uiditia ueniãt. sunt̃¬
ei subrepte suit. furti age̾ eos quoꝵ
nste tes periculo fuĩnt posse

Expanded text:
in iudicio esset, eo nomine actum non fuerit, eum sequi integram actionem, cui totus fuparte adiudicatus erit. Item quae res moueri possint et in ea iudicia ueniant, si interea subreptae sint, furti agere eos, quorum istae res periculo fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
io tã inierũ natura an̾uẽoitõe
gẽ desierit nulla ep̃tõ est. ¶Igno¬
rãnͣtia ep̃tori ꝓdest que ñ insupi¬
mi hoĩne cadit. ¶Sirem tuã meĩ¬
su meo. ilii tradiõis ñ putat põp.

Expanded text:
id tamen in rerum natura ante venditionem esse desierit, nulla emptio est. Ignorantia emptori prodest, quae non in supinum hominem cadit. Si rem meam misu meo alii tradideris, non putat Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
uenditoĩs ꝯditõ si ip̃e dnĩ ꝯputaset
suo arbnttio. anuͦ si arbittio boni
uiri. Nam si arbitriũ dñi accipianꝰ.
uenditõ nuilla est. q̃ admodum a
quis ita uendid̾it siuolũit. uł stipislã¬
ti sic spondeat. siuolũo .x. dibo neq
enĩ debet in arbitnũ rei ꝯfem ansit¬
u̾ obstactꝰ. plicuit itaq uetib magis

Expanded text:
uenditionis condicio, si ipse dominus putasset suo arbitrio, an uero si arbitrio uiri boni? nam si arbitrium domini accipiamus, uenditio nulla est, quemadmodum si quis ita uendiderit, si uoluerit, uel stipulanti sic spondeat 'si uoluero, decem dabo': neque enim debet in arbitrium rei conferri, an sit obstrictus. placuit itaque ueteribus magis
Abbreviated transcription (Latin):
siũ ĩ ip̃a em̃ptõe dissentiatur. siue ĩ
p̃t̾io siue inquo alio. ep̃tõ inꝑfecta
est. Si gͥ ego mefudũ emĩe putarẽ
corneliañ. tumͥ te uend̾e sempro¬
nianũ putasti. quia incorpore dic¬
sensimꝰ ep̃tõ nullã est ¶d̾ est si ego
me stichum. tu aũt panphiũ ab¬
senͣtẽ uend̾e putasti. nã cũ incorpo¬
te dissentiatur. apparet nullam eẽ
ẽptõnẽsp̃lane si in noĩe dissentiamꝰ.
u̾m de corpore ꝯstet. nulla dubitatõ
error noĩs c̃ decorpore ꝯstat.¶ n q̃rt¬
ror sit. ut puta si acẽt ꝓuio uene¬
uł ꝗo aliud argũto simile. an ep̃tio

Expanded text:
siue in ipsa emptione dissentient siue in pretio siue in quo alio, emptio imperfecta est. si igitur ego me fundum emere putarem Cornelianum, tu mihi te vendere Sempronianum putasti, quia in corpore dissensimus, emptio nulla est. idem est, si ego me Stichum, tu Pamphilum absentem vendere putasti: nam cum in corpore dissentiatur, apparet nullam esse emptionem. Plane si in nomine dissentiamus, verum de corpore constet, nulla dubitatio error nominis, cum de corpore constat. ror sit, ut puta si acetum pro vino venevel quid aliud argento simile, an emptio
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate alubo errarẽt. ut puta
si ⁊ ego meuendere aurũ putarẽ.
⁊ tu em̃ecũ es eẽt. Ut puta c̃m̃tes
auriolã q̃ aurea dicebatur p̃tio
exq̃uisito uni hr̃di uendroilent ea¬
q ĩuenta eẽt magͦ exꝑte enea uñditõe
auxatũ aliꝗd sit. licet ego aure nro
pũtem ualet uenditio. siaũt es pro
auro ueneat non ualet.

Expanded text:
qualitate ambo errarent? ut puta si et ego me uendere aurum putarem et tu emere, cum aes esset? ut puta coheredes uiriolam, quae aurea dicebatur, pretio exquisito uni heredi uendidissent eaque inuenta esset magna ex parte aenea? uenditionem inauratum aliquid sit, licet ego aureum putem, ualet uenditio: si autem aes pro auro ueneat, non ualet.
Abbreviated transcription (Latin):
ãt. ecẽpto agi pꝰsesaliꝗdo ⁊ sine re uẽditõ
ĩ relligit᷑. ueluti cũ qiͣ alea emĩt. qd̾
fit cũ captꝰ pisciũ uł aurũ ł m̃issiliũ
lũ noĩe eo cãu captũ est. si euictũ
fũit nulla eo noĩe sxep̃to obligatõ¬

Expanded text:
e uenditio intellegitur, ueluti cum quasi alea emitur. quod fit, cum captum piscium uel auium uel missilium lium nomine eo casu captum est si euictum fuerit, nulla eo nomine ex empto obligat
Abbreviated transcription (Latin):
uł in mimꝰ ꝑ ito discernẽdaꝵ ma¬
t̃iaꝵ incorpus eos ꝯsensisle diceo
⁊ q̃ admodũ ꝯsensit qui nõ uidit.
cũ cẽt iã mulier. ep̃tõ ualebit in
sexu. enĩ nõ est errat̃. cerm̃ si ego
mulierẽ uend̾e. tu puerũ emere
existimasti qr insexu erroi est nul¬
la ep̃to mlla uenditõ est

Expanded text:
vel in minus perito discernendarum materiarum? in corpus eos consensisse dicemus? et quemadmodum consensit, qui non vidit? cum esset iam mulier, emptio valebit: in sexu enim non est erratum. ceterum si ego mulierem venderem, tu puerum emere existimasti, quia in sexu error est, nulla emptio, nulla venditio est
Abbreviated transcription (Latin):
petit aũt actioheicuiꝰ int̃sunt inpo̾se¬
sionẽ missam noneẽ ut puta ł cohr̃di
disꝑstantipartũ. reiqu substitutũ furĩ
nec alias cͥc repetuntur insiꝑcalũpm¬
am inp̾sessionc uenit scet̾m sires calsip¬
nuia car nicb prestabit mulier qĩ
nsine cã. alt taẽ sub p̾textuuents¬
non nũquã augebitur.ꝙ. intẽ. siꝗs¬
forie dubitani anp̃gnans sitexclu¬
eiꝰ ꝙͦ int̾suit non fuisse calupnie cã
inpossessionẽ mulierẽ quiaħ siñ fu¬
iss ad eñt o hĩclitatẽ institutꝰ hdi
suo locupletiorẽ hĩditatẽ suam re¬
deminuta sĩt multa inhereditate
dũbic ꝯ̃ tenplatioẽ uentris ñattĩgit
hditatẽ ⁊¬
dcesserit. heres eius eadẽ accioẽ p̃tiũ
hĩtuitatĩ amuliere exig fancͤdant
iegata: cet̾a ꝙ onera hereditatis ui¬
iõs ponuscũmuliẽ usuros hac accio
cum qui propt̃ hẽcditatem acactiõe
egisilic ufidicomissaĩas cogatuthi
prestaẽ qui p̃tiumutiq ⁊ eoreonse¬

Expanded text:
in possessionem missam non esse: ut puta uel coheredi speranti partum, uel ‹si› qui substitutus fuit, nec enim alias haec repetuntur, nisi per calumniam in possessionem uenit: ceterum si res calumnia caret, nihil praestabit mulier, qua‹e› sine causa alta est sub praetextu uentris.Nonnumquam augebitur quod interess qui excluuoque interfuit non fuisse calumniae causa in possessione mulierem, quia hoc si non fuisset, adeundo hereditatem institutus heredi suo locupletiorem hereditatem suam redeminuta sunt multa in hereditate, dum hic contemplatione ventris non attigit hereditatedecesserit, heres eius eadem actione pretium hereditatis a muliere exiget. Sed an decedant legata ceteraque onera hereditatis, virios potius cum muliere usuros hac actioneum, qui propter hereditatem hac actione egit, scilicet ut fideicommissarias cogatur is praesta
Abbreviated transcription (Latin):
gnas sigtalumina ne min̾ibisint scilie
quia tenebroad subitiendum aptioẽss.
quͣ natumeĩt hi sad quos ea̾res ꝑtinꝰ
ꝓcuatoĩb ue eoꝵ si inspicere ⁊ uolent
ostendat ap̃ eũ educatur ap̃ quẽ parens
nsserit. Si aũt niclil parens uissẽit. aut
siũsit bis in m̃se ex eo tp̃r ꝙͦ ao sex mensi¬
siuem sit semel in m̃ses a sexm̃sibus qͦadã¬
niculus fiat. alt̾ris m̃sib⁊ ab iniculo
quo affaipossunt. semi insex mensib¬
spicicustoomue ad eẽ partui licitufient
fictumue quio eĩt qͦminꝰitaea fiant udi
sup̃ ep̃hensumẽ ei quod natumẽĩt. Po̾¬
sesionẽ c̃ãcognita nondaibo. siue quod
natumeĩt ut supracautumẽ inspici
nonlicuĩt quã utiꝙ actiões medat̾iiũ
policeor hs quib exedicto meo bonoꝵ

Expanded text:
aegnas sit. tria lumina ne minus ibi sint', scilicet quia tenebrae ad subiciendum aptiores sunt. 'quod natum erit, his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum, si inspicere uolent, ostendatur. apud eum educatur, apud quem parens iusserit. si autem nihil parens iusserit aut nsum sit, bis in mense, ex eo tempore quoad sex mensum sit, semel in mense, a sex mensibus quoad anniculus fiat, alternis mensibus, ab anniculo quoad fari possit, semel in sex mensibuspici custodirive adesse partui licitum non erit factumue quid erit, quo minus ea ita fiant, uti supra comprehensum est: ei quod natum erit possessionem causa cognita non dabo. siue quod natum erit, ut supra cautum est, inspici non licuerit, quas utique actiones me daturum polliceor his quibus ex edicto meo bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
tor debebit obstetrices abhiberef⁊ non
bende sunt Itẽ pretor domum hone¬
ste mat᷑ne eligere deb inquamuuer
ueniet. ut p̾st inspici. Quit gͦ inspici
sse non patiatur. ł ad domũñueniat
plures renũtiauerĩt p̃regnãtem non
ẽẽ. anmuliẽ pꝰsit iniuriatũ exꝑiti ex
haccã⁊ magiputo agere eam ininriaꝵ
dsderauit Cet̾m siñiuirie facieno e aĩo
s quia uste credit. ł iꝑ miouotolib¬
eõꝵ suscipiendorum ductus est. ł itu
eũillexerat. ut crecłet quodꝰ stante¬

Expanded text:
obstetrices adhibere. Et nobendae sunt. Item praetor domum honestae matronae eligere debet, in qua mulier veniat, ut possit inspici. Quid ergo, si inspici se non patiatur vel ad domum non veniat? plures renuntiaverint praegnatem non esse, an mulier possit iniuriarum experiri ex hac causa? Et magis puto agere eam iniuriarum desiderauit: ceterum si non iniuriae faciendae animo, sed quia iuste credidit uel nimio uoto liberorum suscipiendorum ductus est uel ipsa eum illexerat ut crederet, quod co‹n
Abbreviated transcription (Latin):
scerũ peditũ plane partum amubere
caĩ mulier ad p̃torem poteĩt ⁊ ap̃eumĩ¬
t̃rogã. anseputet p̃gnantem cogenda¬
ꝙ ei responõre¶ Quio gͦ siñ respondĩt
iũt nonueniat adp̃torem: nũqose
natus consuiti penã adh ibenu. silic ũ
liceit maĩto ñ agnoscẽ / ẜ fingne nonẽ¬

Expanded text:
st editum plane partum a muliercari mulier ad praetorem poterit et apud eum interrogari, an se putet praegnatem, cogendaque erit respondere. Quid ergo, si non responderit aut non ueniat ad praetorem? numquid senatus consulti poenam adhibemus, scilicet ut liceat marito non agnoscere? sed finge non
Abbreviated transcription (Latin):
diuorum frm̃ cum hoc inci¬
diss u̾mai̾tꝰ quid p̃gnamtem
mulieremdicẽt uxor negar ꝯ
rescpser in huba/ nouãrẽ desioare rutilĩ
seuerus utõt̃ ut uxorique ab eodiuerttãt
ex se noncẽ p̃gnantem ꝓfiteatur: custi¬
mus ¶ig̾. siperseuãt meadẽ postulatiõe
conmodissimume elegihonestissime
feminc domum inquadomitra ueniat.
⁊ litres ebsteites ꝓbait ⁊ artis ⁊ fid̾i que
attassumte fuĩnt eam inspiciant. ⁊ si
ꝗdem. ł om̃s ł due renuntiauĩt p̃gnã¬
tem indeĩ t̃c ꝑsuaoendũ mulieĩ eĩt uit
per iñ cõstodemad mittat. atq spp̃a
ritus admupoiã existimationẽꝙ suã
ptincre ut ñĩm eĩto pꝰsit uidĩ captasse.
hoc ad aliquã mulieĩs inuñam naũ¬

Expanded text:
divorum fratrum cum hoc incidisset, ut maritus quidem praegnatem mulierem diceret, uxor negaret, ec uerba: 'Nouam rem desiderare Rutilius Seuerus uidetur, ut uxori, quae ab eo diuerterat et se non esse praegnatem profiteatur, customus. igitur s‹i› perstat in eadem postulatione, commodissimum est eligi honestissimae feminae domum, in qua Domitia ueniat, et ibi tres obstetrices probatae et artis et fidei, quae a te adsumptae fuerint, eam inspiciant. et si quidem uel omnes uel duae renuntiauerint praegnatem uideri, tunc persuadendum mulieri erit, ut perinde critus ad invidiam existimationemque suam pertinere, ut non immerito possit videri captasse hoc ad aliquam mulieris iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ei q̃se ireorem fusse dicit ancillãẽe ꝓbã¬
re paratus sit. alm̃ta quidem libis p̃sta¬
re intc̃m ꝯpellendum. Sm aũt con¬
stiteĩt eam seruam fuisse. nchileiq
pascendos cuãiñt̃ exhoc exp̃iuditium
generare.R.¬

Expanded text:
t ancillam esse probare paratus sit, alimenta quidem liberis praestare interim compellendum, sin autem constiterit eam seruam fuisse, nihil ei, qui pascendos curauit, ex hoc praeiudicium generare r
Abbreviated transcription (Latin):
qꝑꝑe dies xxx add̾nũtiãoũ p̃stituit senat
ẜacrẽ non facẽ p̃iuditium pãtui arbitror
quead modũ ꝑctͣriũ. Simaitꝰ uxoẽ denũ¬
ei nocebit quoduentrem custodierit. et
sine p̾uiditiorecte mutet custodesmari.¬
me simisfurus idip̃um ꝓtestet᷑. ¶Iut. lib̾.¬
xuiiii. dig̃scribit: quod senatus consul¬
tocomp̃hensumẽ. Simulier uiro d̾nũpti¬
auit seereo concepisse: isciuid̾numtiatũ
eũ custodes aduentrem custodiendum
inspicien dũꝙ nonmisit neꝙ contestato
quod edictum sitagnosceresintcẽe. nonco¬
ꝑtin ut fiquis agnoscere se filiumdicẽt.
suũ hr̃tdem habet᷑ quauisex alio concep

Expanded text:
e dies triginta ad denuntiandum praestituit senatus. Sed hanc rem non facere praeiudicium partui arbitror. Quemadmodum per contrarium si maritus uxore denunei nocebit, quod uentrem custodierit: et sine praeiudicio recte mittet custodes, maxime si missurus id ipsum protestetum scripsit: quod senatus consulto comprehensum est, si mulier uiro denuntiauerit se ex eo concepisse et is cui denuntiatum erit custodes ad uentrem custodiendum inspiciendumque non misserit neque contestato quod edipertinet, ut, si quis agnoscere se filium diceret, suum heredem haberet, quamvis ex alio concept
Abbreviated transcription (Latin):
uelint. quo uentrem inspitiant / Mit¬
tant᷑ aũt mulieres ubere dumtaxit d¬
o. qque simul om̃s inspitiãt. dumneqͥ
haꝵ dum inspicit. in uita muliere pẽ¬
trem tang̾at᷑ mulict indomimino¬
Nestissime stmine paũt quaego con¬
stituani¶ Mulier ante dics xxx. quam
pãtũa scputit. denumtiet hisad quõcas
res pertinet. ꝓcuãtoribuc eorum ut
mittant siuelint qui uentrem custodi¬
ant inquoconelam mulier paͣtͥuã eĩt
ibine plures additus fint quam unus
Sicrunt ex ut̾q parit tabulis p̃figant̃
añostium eiusꝯclauis. liberi tresttͥs
libẽ cumbinis cõmitib custooiant qͦti¬
ens cunꝙ ea mulier imoclaue alñnie

Expanded text:
inspicient. mittantur autem mulieres liberae dumtaxat quinque haeque simul omnes inspiciant, dum ne qua earum dum inspicit inuita muliere uentrem tangat. mulier in domu honestissimae feminae pariat, quam ego constituam. mulier ante dies triginta, quam parituram se putat, denuntiet his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum, ut mittant, si uelint, qui uentrem custodiant. in quo conclaui mulier paritura erit, ibi ne plures aditus sint quam unus: si erunt, ex utraque parte tabulis praefigantur. ante ostium eius conclauis liberi tres et tres liberae cum binis comitibus custodiant. quotienscumque ea mulier in id conclaue aliudue