comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Hib̾uo tp̃r anni ac clifficili siue copiosiorẽ prouinciam
stimans siue multũ fortune uctoris cesaris tribue
uirtute et sciencia sua confĩsus qua sẽpe in bellis ꝑielitatur ma¬
guas res et magnas sc̃dãs ductu ausuq suo gesserat neq ꝓiũcie
facultatibus subleuabatur que partim erat exmanita partini
infideł neq nauibus intercluso mari tempestatibus cõmeatus
supportari poterat magnisq difficultatibus coactus non ut uole
sed ut necesse erat bellũ gerebat ita cũ durissimis tẽ¬
tibus proꝑter mopiam castella aut oppida expugnare cocge¬
retur crebra incõmoda accipiebat adeoq est abarbaris cõ¬
temptus ut salonã se recipiens in oppidũ maritimũ quod ciuo
R. fortissimi felicissimiq mcolebant in agmine dinicare sit
coactiis Quo p̃lio duobus militibus militũ ampluis auussis
centurionibus .xxx.uiii. tribunis .iiii. cũ reliquis copiis salonã

Expanded text:
nit hiberno tempore anni ac difficili sive copiosiorem provinciam nit hiberno tempore anni ac difficili sive copiosiorem provinciam existimans sive multum fortunae victoris Caesaris tribuens sive virtute et scientia sua confisus, qua saepe in bellis periclitatus magnas res et secundas ductu ausuque suo gesserat, neque provinciae facultatibus sublevabatur, quae partim erat exinanita partim infidelis, neque navibus intercluso mari tempestatibus commeatus supportari poterat; magnisque difficultatibus coactus non ut volebat sed ut necesse erat bellum gerebat. Ita cum durissimis tempestatibus propter inopiam castella aut oppida expugnare cogeretur, crebro incommoda accipiebat adeoque est a barbaris contemptus ut Salonam se recipiens in oppidum maritimum, quod cives Romani fortissimi fidelissimi incolebant, in agmine dimicare sit coactus. Quo proelio duobus milibus militum amplius amissis, centurionibus XXXVIII, tribunis IIII, cum reliquis copiis Salonam
Abbreviated transcription (Latin):
temus tamen m tanta prom̃cia desperatione erat grata p̃sertĩ
uirtute partem Et cũ octanuis exfuga pharsalici plu magna
classe mn illũ sesimũ contulisset paucĩs nauibus iadestinorũ
ius nauibus erat potitus ut uel classe dimicare posset adiũtis
captiuis nauibus sociorum cũ diũsissima parte orbis terrarũ
eti. pompeiũ cesar uictor sequeretur compluresq acluersarios
in illirrẽ propter propter macędome propinquitatem se reli¬
quis ex fuga collectis compulisse auliret. Litteras ad gabimĩ
mictit uti cũ legionibus tinorũ que imper erãt conscripte
proficisceretur in illirreũ eunctisq copiis cũ. Q. cornificio
si quod periculum prouincie inferretur cdepelleret sin ea
nõ magnis copus tuta ẽẽ posset in macedoniã legiones ad¬
duceret Omnẽ enĩ illam partem regionẽ q uiuo .cii. põpeio
bellum instaurat᷑am ẽẽ creclebat Gabimus ut in illirycũ ue¬

Expanded text:
tenuis, tamen in tanta provinciae desperatione erat grata, praesertim tenuis, tamen in tanta provinciae desperatione erat grata, praesertim virtute parta, et cum Octavius ex fuga Pharsalici proeli magna classe in illum se sinum contulisset, paucis navibus Iadertinorum,nis navibus erat potitus, ut vel classe dimicare posset adiunctis captivis navibus sociorum. Cum diversissima parte orbis terrarum Cn. Pompeium Caesar victor sequeretur complurisque adversarios in Illyricum propter Macedoniae propinquitatem se reliquiis ex fuga collectis contulisse audiret, litteras ad Gabinium mittit, uti cum legionibus tironum, quae nuper erant conscriptae, proficisceretur in Illyricum coniunctisque copiis cum Q. Cornificio, si quod periculum provinciae inferretur, depelleret; sin ea non magnis copiis tuta esse posset, in Macedoniam legiones adduceret. Omnem enim illam partem regionemque vivo Cn. Pompeio bellum instauraturam esse credebat. § 43 Gabinius ut in Illyricum ve
Abbreviated transcription (Latin):
ponticorumq diripuit supplicia constituit in eos qui aliquã
forme atq etatis cõmẽdationẽ habebant ea que morte eeñt
nuscriora pontumq nullo defendente paternũ regnũ głans se
recepisse obtinebat Sub idem tempus mn illierco est incomodũ
acceptum que prouĩcia suꝑioribus mensibus retenta nõ tamen
sine ignoninua sed etiam cũ laude erat. Naniq comissuc
estate cũ duabus legionibus. Q. cornificius cesaris questor
pro pretore quani erat prouincia minime copiosa ad ex̃cit
alendos et finitimo bello ac cdissensiomibus confecta et uasta¬
ta tũ prudentia ac diligentia sua quod magnã curã suscipie¬
it ne quo temere progrederetur et recepit et def
Namq et castella complura locis editis posita quor oportumi¬
tas castellauos impellabat ad edecursiones faciendas et bellũ
ferendũ expugnauit ea que militibus clonauit Que¬

Expanded text:
Ponticorumque diripuit, supplicia constituit in eos qui aliquam Ponticorumque diripuit, supplicia constituit in eos qui aliquam formae atque aetatis commendationem habebant ea quae morte essent miseriora, Pontumque nullo defendente paternum regnum glorians se recepisse obtinebat. § 42 Sub idem tempus in Illyrico est incommodum acceptum, quae provincia superioribus mensibus retenta non tantum sine ignominia sed etiam cum laude erat. Namque eo missus aestate cum duabus legionibus Q. Cornificius, Caesaris quaestor, pro praetore, quamquam erat provincia minime copiosa ad exercitus alendos et finitimo bello ac dissensionibus confecta et vastata, tamen prudentia ac diligentia sua, quod magnam curam suscipiebat ne quo temere progrederetur, et recepit et defendit. Namque et castella complura locis editis posita, quorum opportunitas castellanos impellebat ad decursiones faciendas et bellum inferendum, expugnavit eaque praeda milites donavit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
copie cornu suo dextriõ mediaq acie conuerterũt se ad
xxxui. legionẽ que tamẽ fortiter uĩcẽciũ impetũ sustinuit
magnis copus hostiũ circũdata presentissimo animo pug¬
nans in orbem se recepit ad radices montiũ quo phanaces
nscqui propter iquitatem loci noluit et a pontica legione pe¬
ne tota amissa magna perte deiotari militum interfecta xxx.
ui. in loca sesuꝑiora contulit et nõ ampluis. cel. desideratis.
Ceciderunt eo p̃lio splendidi atq illustres iiri non nulli equi¬
tes.R. quo tñ incõmꝰ clomituis accepto reliquias exercitus
dissipati collegit. Itneribusq tutis ꝑ cappadociã semasiam
recepit. Pharnaces rebus secundis clatus cumde cesare ea que
optabat speraret pontũ om̃ibus coꝑiis occuꝑauit ibiq et uic¬
tor crud elissimius rex cũ sibi fortunã paternã faciliore euẽtu
clistmaret multa oppida expugnauit bona cuuũ romanor.

Expanded text:
copiae cornu suou dextro mediaque acie converterunt se ad copiae cornu suou dextro mediaque acie converterunt se ad XXXVI. legionem. Quae tamen fortiter vincentium impetum sustinuit, magnis copiis hostium circumdata praesentissimo animo pugnans in orbem se recepit ad radices montium; quo Pharnaces insequi propter iniquitatem loci noluit. Ita Pontica legione paene tota amissa, magna parte Deiotari militum interfecta XXXVI. legio in loca se superiora contulit non amplius CCL desideratis. Ceciderunt eo proelio splendidi atque inlustres viri non nulli, equites Romani. Quo tamen incommodo Domitius accepto reliquias exercitus dissipati collegit itineribusque tutis per Cappadociam se in Asiam recepit. § 41 Pharnaces rebus secundis elatus, cum de Caesare ea quae optabat speraret, Pontum omnibus copiis occupavit ibique et victor et crudelissimus rex, cum sibi fortunam paternam feliciore eventu destinaret, multa oppida expugnavit, bona civium Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
ueretur neq se tuto cliscessurũ arbitraretur si condiciones quas
reiecerat rursus ad peteret aut smne causa discederet exꝓpĩquis
castris in aciem excercitũ eduxit xxx.ui. legionẽ indextro cor¬
mi collocauit ponticã insiistro deiotari legiones in mediã
aciẽ contulit quibus tñ angustissiũ interuallũ frontis reli¬
quit reliquis cohortibus minsidiis collocatis sic utrĩq acie
instructa processum est ad climicandũ signo subidẽ tempus
ab utroq dato concurritur acriter uarieq pugnatur. Nã
.ui. legio cũ extra fossam in equites regis impetũ feci
q transsiret aduersosq hostes aggrederetur At pontica ex
Aitera parte legio cũ paululũ aduersa hostibus cessisset fossã
aũ circũire acies scdõ conata esset ut aꝑto latere ad gredere¬
tur hostem in ip̃o transitu fosse confixa et oppressa est Deio¬
tari uõ legionẽ iux impetũ sustimierũt ita uictrices regie

Expanded text:
veretur neque se tuto discessurum arbitraretur, si condiciones quas veretur neque se tuto discessurum arbitraretur, si condiciones quas reicerat rursus appeteret aut sine causa discederet, ex propinquis castris in aciem exercitum eduxit; XXXVI. legionem in dextro cornu collocavit, Ponticam in sinistro, Deiotari legiones in mediam aciem contulit, quibus tamen angustissimum intervallum frontis reliquit reliquis cohortibus in subsidiis collocatis. sic utrimque acie instructa processum est ad dimicandum. § 40 Signo sub idem tempus ab utroque dato concurritur: acriter varieque pugnatur. Nam XXXVI. legio, cum extra fossam in equites regis impetum fecisque transiret aversosque hostis aggrederetur. At Pontica ex altera parte legio, cum paulum aversa hostibus cessisset, fossam autem circumire ac transcendere conata esset, ut aperto latere aggrederetur hostem, in ipso transitu fossae confixa et oppressa est. Deiotari vero legiones vix impetum sustinuerunt. Ita victrices regiae
Abbreviated transcription (Latin):
opus domitius parce copiarũ ꝑ uallo instituta. Prorima
nocte pharnaces interceptis tabellarus qui de alexã drmis
rebus litteras ad domitiũ ferebant cognoseit cesarẽ magno in
periculo uersari flagittari q ab clomitio ut quã pͥmũ cesari
subsidia micteret propiusq sip̃e alexandriam persiriãq accc¬
deret Qua cognita repharnaces uictorie loco ducebat si tra¬
here tempiis posset cũ cũ discedendũ domicio celeriterpu¬
anicandũ uidebat fossas duas directas nõ ita magno medio
interuallo relicto.iii. pedum altitudmis in eũ locũ dedux̃ quo
longiuis constituerat suã non producere acĩe inter has fossas acĩẽ
semꝑ instruebat E quitatũ aũt omñe ab lateribus extra fossam col¬
locabat qui neq aliis utilis poterat et multũ mĩo ante ibat nr̃m
equitatũ Domituis ante cum cesaris magis periculo quã suo cõmi¬

Expanded text:
opus Domitius parte copiarum pro vallo constituta. § 38 Proxima opus Domitius parte copiarum pro vallo constituta. § 38 Proxima nocte Pharnaces interceptis tabellariis, qui de Alexandrinis rebus litteras ad Domitium ferebant, cognoscit Caesarem magno in periculo versari flagitarique ab Domitio ut quam primum Caesari subsidia mitteret propiusque ipse Alexandream per Syriam accederet. Qua cognita re Pharnaces victoriae loco ducebat, si trahere tempus posset, cum discedendum Domitio celeriter pudimicandum nostris videbat, fossas duas derectas non ita magno medio intervallo relicto IIII pedum altitudinis in eum locum deduxit quo longius constituerat suam non producere aciem. Inter has fossas aciem semper instruebat, equitatum autem omnem ab lateribus extra fossam collocabat; qui neque aliter utilis esse poterat et multum numero anteibat nostrum equitatum. § 39 Domitius autem, cum Caesaris magis periculo quam suo commo
Abbreviated transcription (Latin):
transiret nihil demsidus suspicaretur cũ in agris et petora e
in hostiũ fines ueniret preda diripienda milites dissiparentur
disꝑsi q cederentur hec cũ administrare nũꝙͣ tam̃ int̾mittebat
legatos de pace atq amicicia nictere ad cdomitiũ ẽ ħ ip̃o cedẽt
facilius cũ decipi posse At contra spes pacis domitio in eiscdẽ
castris morandi attulit causam Ita pharnaces amnissa ꝓximi
tpĩs occasione ueritus ne cognoscerẽtur insiclie suos ĩ castra
reuocauit domitius postero die propius incopoli accessit
castraq oppido contulit. Re̾q dũ muniuit nri pharnaces
aciẽ instux̃ suo more atq instituto infronte enĩ simplici
derecta acie cornua tͥms firmabantur subsidiis eadẽ rõne
ħ media collocabantur acie duobus dextra simistraq in t̾ual¬
lis simplicibus orcdinibus instructis ꝑfecit inceptũ castroꝵ

Expanded text:
transiret, nihil de insidiis suspicaretur, cum in agris et pecora ettransiret, nihil de insidiis suspicaretur, cum in agris et pecora etin hostium finis veniret, praeda diripienda milites dissiparentur dispersique caederentur. § 37 Haec cum administraret, numquam tamen intermittebat legatos de pace atque amicitia mittere ad Domitium, cum hoc ipso crederet facilius eum decipi posse. At contra spes pacis Domitio in isdem castris morandi attulit causam. Ita Pharnaces, amissa proximi temporis occasione cum vereretur ne cognoscerentur insidiae, suos in castra revocavit. Domitius postero die propius Nicopolim accessit castraque oppido contulit. Quae cum muniunt nostri, Pharnaces aciem instruxit suo more atque instituto. and fronte enim simplici derecta acie cornua trinis firmabantur subsidiis; eadem ratione haec media collocabantur acie duobus dextra sinistraque intervallis simplicibus ordinibus instructis. Perfecit inceptum castrorum
Abbreviated transcription (Latin):
capadocia his uigis subiecta magnã cõmeatus copiã erat
subministratura. Complures interim legationes pharna¬
ces ad domitiũ mictit que de paçe agerent regiaq mu
domitio ferrent Ea constant̃ omiã asꝑnabatur i
sibi quicq fore antiquius quam dignitatem p.r. et regna
sociorum recuꝑare legatis respondebat Magnis et cõtinus iti¬
nis confectis co cũ aduentaret ad nicopolum quod
cdum positum in armenia minore est plano ipm loco mon¬
tibus tamen altis ab duobus lateribus obiectis satis magno
eruallo ab oppilo remotis sex castra posuit long
poli circiter mił.pass. un. quibus ex castris cum locus ãgustꝰ
atq impeclitus eẽt transe̾undus pharnaces in isidus delectos
es om̃s q pene disposuit equites Magnã añ multitudiñ
coris mtra cas fauces dissipari iussit paginosq et oppidanos inhis
locis obuersari ut siue amicus suie inimicus clomituis eas angustias

Expanded text:
Cappadocia his iugis subiecta magnam commeatus copiam erat Cappadocia his iugis subiecta magnam commeatus copiam erat sumministratura. § 36 Compluris interim legationes Pharnaces ad Domitium mittit quae de pace agerent regiaque munera Domitio ferrent. Ea constanter omnia aspernabatur nec sibi quicquam fore antiquius quam dignitatem populi Romani et regna sociorum reciperare legatis respondebat. Magnis et continuis itineribus confectis cum adventaret ad Nicopolim, quod oppidum positum in Armenia minore est plano ipso loco, montibus tamen altis ab duobus lateribus obiectis satis magno intervallo ab oppido remotis, castra posuit longe a Nicopolis circiter milia passuum VII. Quibus ex castris cum locus angustus atque impeditus esset transeundus, Pharnaces in insidiis delectos pedites omnisque paene disposuit equites, magnam autem multitudinem pecoris intra eas fauces dissipari iussit paganosque et oppidanos in his locis obversari, ut sive amicus Domitius eas angustias
Abbreviated transcription (Latin):
cesari seruaretur paratũ em̃ se facere quod is statiusset p̃. do¬
dere posset subiectã suo regno quã cappadociã longuis re¬
motam quoelq om̃s tres legiones adducturũ domitiũ pu¬
tasset ex quibus cũ duas ad cesarem missas aucdisset auda¬
tius in armenia substitisset ꝑsẽuerare cepit ut eo quoq
regno cleceeleret neq enĩ alud uis ẽẽ capadocis atq ar¬
menie nec iuste eum postulare ut in cesaris ad uẽtũ res
nitegra cdefferretur Id enĩ eẽ integrũ quod ita eẽt ut fius¬
set
his respousis datis cũ his copus quas suprascripsi profectus ẽ
m armeniam locisq supcrioribus iterfacere instituit. Nam
exponte a comanis iugum editũ siluestrem pertinens in ar¬
meniam minorẽ quo cappadocia finiturab armenia cꝰ
itmeris has cẽ certas oportunitates quod mn locis suꝑioribus
nullis impetus repentiuus accidere hostiũ poterat et quod

Expanded text:
Caesari servaretur: paratum enim se facere quod is statuisset. Cn. DoCaesari servaretur: paratum enim se facere quod is statuisset. Cn. Dodere posset subiectam suo regno quam Cappadociam longius remotam, quodque omnis tris legiones adducturum Domitium putasset, ex quibus cum duas ad Caesarem missas audisset, audacius in Armenia substitisse, perseverare coepit, ut eo quoque regno decederet; neque enim aliud ius esse Cappadociae atque Armeniae, nec iuste eum postulare utilitarian Caesaris adventum res integra differretur; id enim esse integrum quod ita esset ut fuisset. His responsis datis cum eis copiis quas supra scripsi profectus est in Armeniam locisque superioribus iter facere instituit: nam ex Ponto a Comanis iugum editum Silvestre est, pertinens in Armeniam minorem, quo Cappadocia finitur ab Armenia; cuius itineris has esse certas opportunitates vidit,1 quod in locis superioribus nullus impetus repentinus accidere hostium poterat, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ciacionẽ cũ maiorẽ ium habituram cxistimaret si propius eas
regiones cũ excercitu accessisset ad legiones profectus unã ex
tribus.xxxui. secũ ducit duas in egiptum ad cesarẽ mictit.
litteris eius euocatas quarũ altera m bello alexandrino non
occurrit quod itmere terrestri ꝑsiriam erat missa acliung̃
.cii. domituis legit .xxxui. duasa deiotaro quas ille discipli¬
na atq armatura nra complures annos constitutas habebat
equitesq .c. totiedeniq ab ariobarene sumit p. festiũ ad c. pletorũ
questorem ut legionẽ adluceret que ex tumultu aliis militib
in ponto confecta erat quĩtũq patisiũ in ciliciam ad auxilia
cessenda que copie celeriter oms uissu domiti con
conuenerũt. Interim legati a pharnace responsa referũt. Ca¬
pacdocia se decessisse armminiã minorẽ recepisse quã paterno
noĩe iure oꝑtinere deberet demq eiis regni causa integra

Expanded text:
tiationem cum maiorem vim habituram existimaret, si propius eas tiationem cum maiorem vim habituram existimaret, si propius eas regiones cum exercitu accessisset, ad legiones profectus unam ex tribus, XXXVI., secum ducit, duas in Aegyptum ad Caesarem mittit litteris eius evocatas; quarum altera bello Alexandrino non occurrit, quod itinere terrestri per Syriam erat missa. Adiungit Cn. Domitius legioni XXXVI. duas ab Deiotaro, quas ille disciplina atque armatura nostra compluequitesque C, totidemque ab Ariobarzane sumit. Mittit P. Sestium ad C. Plaetorium quaestorem, ut legionem adduceret quae ex tumultuariis militibus in Ponto confecta erat, Quintumque Patisium in Ciliciam ad auxilia arcessenda. Quae copiae celeriter omnes iussu Domiti Comana convenerunt. § 35 Interim legati a Pharnace responsa referunt: Cappadocia se decessisse, Armeniam minorem recepisse, quam paterno nomine iure obtinere deberet. Denique eius regni causa integral
Abbreviated transcription (Latin):
imperii nr̃i dignitatem utilitatemq publicã ꝑtinere existima¬
bat si ꝑmanerent in fide reges p̃sidus eos nr̃is esse ut hos si eẽnt
ingrati posse isdem presidiis coerteri Sic rebus omnibus confectis
to geruntur rex leiotariis ad domitiũ caliumĩ cui cesar asiam
nasq prouicias ad ministrandas tradiderat uenit or:
ne armeniam minorẽ regnũ suũ neue cappadociam regnũ ario¬
bar anis possideri uastariq pateretur a pharnace quo malo
isi liberarentur imꝑata se facere pecuniãq promissam cesar
non posse ꝑsoluere Domitius non tantũ ad explicandos sũptus
rei militaris cum pecuniam necessariam ẽẽ uidicaret sed etiã
turpe p .x. et .c. cesari uictori sibiq infame eẽ statueret regna
sociorũ atq annicoꝵ ab et̾no rege occupari nũcios confestim̃ ad
pharnacẽ misit armenia capadociaq decederet neue occupa¬

Expanded text:
imperi nostri dignitatem utilitatemque publicam pertinere existimaimperi nostri dignitatem utilitatemque publicam pertinere existimabat, si permanerent in fide reges, praesidiis eos nostris esse tutos; si essent ingrati, posse isdem praesidiis coerceri. Sic rebus omnibus confectis to geruntur, rex Deiotarus ad Domitium Calvinum, cui Caesar Asiam finitimasque provincias administrandas tradiderat, venit oratum ne Armeniam minorem, regnum suum, neve Cappadociam, regnum Ariobarzanis, possideri vastarique pateretur a Pharnace; quo malo nisi liberarentur, imperata se facere pecuniamque promissam Caesari non posse persolvere. Domitius, non tantum ad explicandos sumptus rei militaris cum pecuniam necessariam esse iudicaret, sed etiam turpe populo Romano et C. Caesari victori sibique infame esse statueret regna sociorum atque amicorum ab externo rege occupari, nuntios confestim ad Pharnacem misit, Armenia Cappadociaque decederet neve occupa
Abbreviated transcription (Latin):
tione uenit suorum qui non tantũ bellũ ipm̃ ac dimicationẽ
sed etiam talem aduentum eius felicem fiusse letabantur Cesar eg
to atq alexancdria potitus reges constituit ut quos ptolomeus testa¬
mento scripserat atq obtestatus erat.p .r. ne mictarentur nam
maiorem ex duobis pueris rege amisso minori tradidit regnũ maio¬
riq exluabuabus filus dcopatre que manserat in fide presidiis¬
q eus minorem arsmoem cuiꝰ nomine dui reguasse impotenter ga¬
ueden dociumus deducere ex regno statuit ne qua rursu
clissensio priusquam duturntatesn confirmarentur regis imꝑio
ꝑ homiẽs seclicioros nasce̾tur legione ibi ueterana sexta secũ reducta
ceteras reliquit quo firimus eẽt eoꝵ regnũ imꝑiũ qui neq amorẽ
suũ hr̃e poterant quod fideliter ꝑmanenrent in cesis anicicia neq
uetustatis auctoritatem paucis diebus reges constituti simul ad

Expanded text:
tione venit suorum, qui non tantum bellum ipsum se dimicationem tione venit suorum, qui non tantum bellum ipsum se dimicationem sed etiam talem adventum eius felicem fuisse laetabantur. § 33 Caesar Aegypto atque Alexandrea potitus reges constituit quos Ptolomaeus testamento scripserat atque obtestatus erat populum Romanum ne mutarentur. Nam maiore ex duobus pueris, rege, amisso minori tradidit regnum maiorique ex duabus filiis, Cleopatrae, quae manserat in fide praesidiisque eius; minorem, Arsinoen, cuius nomine diu regnasse impotenter Ganymeden docuimus, deducere ex regno statuit, ne qua rursus nova dissensio, prius quam diuturnitate confirmarentur regibus imperia, per homines seditiosos nasceretur. Legiones ibi veterana sexta secum reducta ceteras reliquit, quo firmius esset eorum regum imperium, qui neque amorem suorum habere poterant, quod fideliter permanserant in Caesaris amicitia, neque vetustatis auctoritatem, paucis diebus reges constituti. Simul ad
Abbreviated transcription (Latin):
sa munitionis magna ruina oppressis ceteri faciliorẽ fugã ha¬
ultitudine eorũ qui ad proximas naues adnatabant
so nauigio pisse Re felicissime celerrumeq gesta cesar magne
uictorie fiducia proxinio trestri itmere alexandriã cũ equiti¬
bus contendit atq ea parte oppidi uictor intront que p̃sidio
hostiũ tenebatur Neq cũ consiliũ suũ fefellit Qum hostes eo
p̃lio audito nihil iaui de bello eeñt cogitaturi dignũ adue¬
mens fructum uirtutis et aĩ magnitudiis tulit om̃is enum
multitudo oppidanorũ arniis proiectis munitionibusq sius
relictis ueste ea sumpta qua supplices dominantes de p̃cari cõ¬
suerunt sacrisq om̃ibus prolatis quorũ religione p̃cari offen¬
sos iratosq animos regum erant soliti aduementi cesari occur¬
rerunt seq ei dediderunt. Cesar in fidẽ receptos consolatus
ꝑ hostiũ munitiones in suam partem oppidi magna gratula¬

Expanded text:
sa munitionis magna ruina oppressis ceteri faciliorem fugam hasa munitionis magna ruina oppressis ceteri faciliorem fugam hamultitudine eorum qui ad proximas navis adnatabant demerso navigio perisse. § 32 Re felicissime celerrimeque gesta Caesar magnae victoriae fiducia proximo terrestri itinere Alexandream cum equitibus contendit atque ea parte oppidi victor introiit quae praesidio hostium tenebatur. Neque eum consilium suum fefellit quin hostes eo proelio audito nihil iam de bello essent cogitaturi. Dignum adveniens fructum virtutis et animi magnitudinis tulit: omnis enim multitudo oppidanorum armis proiectis munitionibusque suis relictis, veste ea sumpta qua supplices dominantis deprecari consuerunt, sacrisque omnibus prolatis quorum religione precari offensos iratosque animos regum erant soliti, advenienti Caesari occurrerunt seque ei dediderunt. Caesar in fidem receptos consolatus per hostium munitiones in suam partem oppidi magna gratula
Abbreviated transcription (Latin):
amen multũ propter locorũ dificultatem. Cũq amm¬
excelsissimũ locũ castrorum relictum eẽ ab alexandrims quod
et ꝑse munitus eẽt et pugnandi partĩ studio partim spectandi
decucurrissent meũ locum quo pugnabatur cohortes illo cu¬
cũire castra et sumũ locũ ad gredi iu̾ssit usq carfuleũ p̃fecit
et ammi magnitudine et rei militaris scĩa uirũ p̃stautem.
Quo ut uentũ est paueis defenclentis munitioniẽ
nr̃is castra militibus acerrine pugnantibus liuerso claniore
et prelio ꝑterriti alexandrim trepidantes in om̃s partes castroꝵ
discurrere ceperunt Quor ꝑturbatione nr̃orũ animi a deo sũt
uicitati ut pene eodc̃ tp̃r ex omibus partibus pͥmi tameu editis¬
nũ locum castrorun caꝑent Ex quo decurrentes in
multitudinẽ hostiũ in castris interfecerũt Quod periculum
pleriq alexandrini fugientes aceruatin se de uallo p̃cipitarũt

Expanded text:
tamen multum profici propter locorum difficultatem, cumque atamen multum profici propter locorum difficultatem, cumque aexcelsissimum locum castrorum relictum esse ab Alexandrinis, quod et per se munitus esset et studio partim pugnandi partim spectandi decucurrissent in eum locum in quo pugnabantur, cohortis illo circumire castra et summum locum aggredi iussit eisque Carfulenum praefecit, et animi magnitudine et rei militaris scientia virum praestantem. Quo ut ventum est, paucis defendentibus munitionem, nostris contra militibus acerrime pugnantibus, diverso clamore et proelio perterriti Alexandrini trepidantes in omnis partis castrorum discurrere coeperunt. Quorum perturbatione nostrorum animi adeo sunt incitati ut paene eodem tempore ex omnibus partibus, primi tamen editissimum castrorum locum caperent; ex quo decurrentes magnam multitudinem hostium in castris interfecerunt. Quod periculum plerique Alexandrini fugientes acervatim se de vallo praecipitarunt
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat nõ quo id minore miͣo militũ consequi diffici
putaret sed ut ab ea uictoria perterritis alexandrinis protimis¬
in castra regis oppugnaret Itaq eo cursu quo refugientes alexã¬
drinos ex castello in castra sunt milites consecuti munitionipꝰ
successerunt a cerrime q eminus p̃liari ceperunt Duabus exꝑtib
aditus oppugnationbus nr̃is dabatur una quam liberũ accessuis
hr̃e cdemonstraui altera que mediocre inter uallũ inter castra
et flumen mlũ habebat maxima et electissima multitucdo alexã¬
cdrinorum defendebat cam partem que facillimũ aditũ habe¬
bat plurimũ proficiebant in repellendis uulnerandis nr̃is qui
regione fluminis nli propugnabant diuersis em̃ telis nri fige¬
antur aduersi ex uallo castrorun mersi ex flumine i
multe naues incructe funditoribus et sagutarus nr̃os impug¬
nant. Cesa cum uicleret milites a crius preliari non posse Nec

Expanded text:
expugnat, non quo id minore numero militum consequi difficile expugnat, non quo id minore numero militum consequi difficile factu putaret, sed ut ab ea victoria perterritis Alexandrinis protinus castra regis oppugnaret. Itaque eo cursu, quo refugientis Alexandrinos ex castello in castra sunt milites insecuti, munitionibus successerunt acerrimeque eminus proeliari coeperunt. Duabus ex partibus aditus oppugnationibus nostris dabatur: una, quam liberum accessum habere demonstravi, altera, quae mediocre intervallum inter castra et flumen Nilum habebat. Maxima et electissima multitudo Alexandrinorum defendebat eam partem, quae facillimum aditum habebat; plurimum proficiebant in repellendis vulnerandisque nostris, qui regione fluminis Nili propugnabant: diversis enim telis nostri figebantur, adversi ex vallo castrorum, aversi ex flumine, in quo multae naves instructae funditoribus et sagittariis nostros impugnabant. § 31 Caesar cum videret milites acrius proeliari non posse nec
Abbreviated transcription (Latin):
bat Que res incenclit dolore milites equitesq no
quod tam diu pari p̃lio cũ alexandrinis certaretur. Itaq
eo tp̃r equites germani disꝑsi uada fluminũ querentes partim de mis¬
sioribus ripis flum̃ tranar̃ et legionarii magnis arboribus excisis que
stes ut infuga spem salutis collocarent sed id frustra namq ex ca
ret magnũ terrorẽ alexandrinis miectur ꝓtimis uictor ad castra
regis contendit ħ cũ oꝑe magno uallata et loci natura munita
unaduerteret confertãq armatorũ multitudinẽ coll
in uallo uideret lassas lassos itmere ac p̃liando milites ad orpug¬
nancli castra succeder noluit Itaq non magno interuallo relicto
b hoste castra posuit postero die castellũ quod rex mpi
uico non longe asus castris mumerat hrachusq cũ opere castior
cõuinxerat uici optinendi causa cesar adgressus omĩbus copui

Expanded text:
subibat. Quae res incendit dolore milites equitesque nostros, subibat. Quae res incendit dolore milites equitesque nostros, quod tam diu pari proeli cum Alexandrinis certaretur. Itaque eodem tempore equites Germani dispersi vada fluminis quaerentes partim demissioribus ripis flumen tranarunt, et legionarii magnis arboribus excisis, quae  pertimuerunt hostes ut in fuga spem salutis collocarent; sed id frustra: namque ex ea udicaret magnum terrorem Alexandrinis iniecturum, protinus victor ad castra regis pertendit. Haec cum et opere magno vallata et loci natura munita animadverteret confertamque armatorum multitudinem collocatam in vallo videret, lassos itinere ac proeliando milites ad oppugnanda castra succedere noluit. Itaque non magno intervallo relicto ab hoste castra posuit. Postero die castellum, quod rex in proximo vico non longe a suis castris munierat bracchiisque cum opere castrorum coniunxerat vici obtinendi causa, Caesar aggressus omnibus copiis
Abbreviated transcription (Latin):
affrice partis ẽẽ dicitur sicuti supra demonstrauimꝰ prius tamẽ
regus eopiis occurrit quam his imitridatem aggredi posset cũ¬
q ad se uictorem incolumi excercitu recepit. Tonsiderat cũ co¬
pus .l. ex loco natura munito quod erat ip̃e excelsior plamcia
ex om̃ibus partibus subiecta tribus aut̃ ex lateribus uarus gene¬
rũ munitiomibus tegebatur unũlatus erat abiectũ flumini
nilo alterũ editissim̾o loco ductũ ut partem castrorũ obtine¬
ret tͥciũ palucde cingebantur. Inter castra et cesaris iter flum̃
intercecdebat angustum altissimis ripis quod in nlũ influe¬
bat Ab erat autẽ ab regis castris milia pass. circiter.un. Rex
cum hoc itmere uenire cesarem comperisset equitatũ omẽ
expeditosq deletos pedites acd id flumnẽ misit qui transitu.
cesareni prohiberent et emimis ex ripis p̃liũ impar mirent
Nsullũ enĩ processum uirtus habebat aut ꝑiculũ ignauia

Expanded text:
Africae pars esse dicitur, sicuti supra demonstravimus; prius tamen Africae pars esse dicitur, sicuti supra demonstravimus; prius tamen regis copiis occurrit, quam is Mithridaten aggredi posset, eumque ad se victorem incolumi exercitu recepit. Consederat cum copiis rex loco natura munito, quod erat ipse excelsior planitie ex omnibus partibus subiecta; tribus autem ex lateribus variis genere munitionibus tegebatur: unum latus erat adiectum flumini Nilo, alterum editissimo loco ductum, ut partem castrorum obtineret, tertium palude cingebatur. § 29 Inter castra et Caesaris iter flumen intercedebat angustum altissimis rupis, quod in Nilum influebat, aberat autem ab regis castris milia passuum circiter VII. Rex cum hoc itinere venire Caesarem comperisset, equitatum omnem expeditosque delectos pedites ad id flumen misit qui transitu Caesarem prohiberent et eminus ex ripis proelium impar inirent: nullum enim processum virtus habebat aut periculum ignavia
Abbreviated transcription (Latin):
et mitrilati occurrere potuerunt preliũ cõmiserunt festinã tes
preriꝑe subsc̃quentibus uictorie societatem quorũ impetũ mitrida¬
imprudentia consuetudine nr̃a castris uallatis sustinuit cuni
ero incaute atq insolenter succedere eos imuncionib
ret eruptione undiq facta magnũ numerũ eorũ interfecit
quod nisi locorum noticia reliquĩ se terissent partimiq in naues
quibus flumen trausierant recepissent funditus deleti eẽnt
Qui ut paulũ ab illo timore se recrearunt adiunctis his qui
subsequebantur rursus oppugnare mitridatẽ ceꝑunt mictit᷑
ex sius cademꝰ aͣccidisse rex Ita pene sub indem tempiis et rex
ad opprimendũ nitridatẽ proficiscitur et cesar ad recipiendum
celcriore fluminis nili nauigatione rex est usus inqua magnã
et paratam classem habebat. Cesar coden itmere uti noluit
ne nauibus in flumine climicaret sed circũuentus eo mari qͦd

Expanded text:
et Mithridati occurrere potuerunt, proelium commiserunt festinantes et Mithridati occurrere potuerunt, proelium commiserunt festinantes praeripere subsequentibus victoriae societatem. Quorum impetum Mithridaine nostra castris vallatis sustinuit; cum vero incaute atque insolenter succedere eos munitionibus videret, eruptione undique facta magnum numerum eorum interfecit. Quod nisi locorum notitia reliqui se texissent partimque in navis quibus flumen transierant recepissent, funditus deleti essent. Qui ut paulum ab illo timore se recrearunt, adiuncti eis qui subsequebantur rursus oppugnare Mithridaten coeperunt. § 2ex suis eadem haec accidisse rex. Ita paene sub idem tempus et rex ad opprimendum Mithridaten proficiscitur et Caesar ad recipiendum. Celeriore fluminis Nili navigatione rex est usus, in quo magnam et paratam classem habebat. Caesar eodem itinere uti noluit, ne navibus in flumine dimicaret, sed circumvectus est eo mari, quod
Abbreviated transcription (Latin):
reclegit potestatem p̃sidiũq ibi suũ collocauit mde̾ re bene gesta
alexandriam ad cesarem contendit onisq eas regiones ꝑquas.
iter faciebat auctoritate ea que płmq adest uictori placarat atꝙ
ni amciciam cesaris redegerat lociis est fere regionũ illarũ nobi¬
ussimus non ita longe ab alexandria qui nominat᷑ delta quod
nomẽ a simulatione littere cepit Nam pars quedã flumnis
nili cliruato interse duobus itineribus paulatim mediũ interse
spaciũ reliquens diuersissimo ad litus interuallo amari cõiũ¬
gitur
eui loco appropniquare mitridatem rex cognouisset et transcũdũ
cufiumen sciret magnas aduersus eum copias misit quibus itł
superari deleriq nitridaten uel sine dubio retmeri posse crede¬
bat quem ad modum aũt optabat eũ iuncisic satis habebat inter¬
clusum acesare ase retineri Que pͥme copie flum̃ ad leti transire

Expanded text:
redegit potestatem praesidiumque ibi suum collocavit. Inde re bene gesta redegit potestatem praesidiumque ibi suum collocavit. Inde re bene gesta Alexandream ad Caesarem contendit omnisque eas regiones per quas iter faciebat auctoritate ea quae plerumque adest victori pacarat atque in amicitiam Caesaris redegerat. § 27 Locus est fere regionum illarum nobilissimus non ita longe ab Alexandrea, qui nominatur Delta; quod nomen a similitudine litterae cepit: nam pars quaedam fluminis Nili derivata duobus itineribus paulatim medium inter se spatium relinquens diversissimo ad litus intervallo mari coniungitur. Cui loco cum appropinquare Mithridaten rex cognovisset et transeundum ei flumen sciret, magnas adversus eum copias misit, quibus vel superari delerique Mithridaten vel sine dubio retineri posse credebat. Quem ad modum autem optabat eum vinci, sic satis habebat interclusum a Caesare a se retineri. Quae primae copiae flumen a Delta transire
Abbreviated transcription (Latin):
bñ rem gessit solus cũ sua quad rirene uictrice perit Sub idẽ temp
mitridates gamemis magne nobilitatis domi scientieq in belio et
uirtutis ficlei dignitatisq in amicicia cesaris missus i siriã ciliciã¬
q initiobelli alexandrin ad auxia arcessencia cũ magnis copais
quas celeriter et propensissima ciuitatũ uolũtate et sua diliggẽcia
confecerat itinere pedestri quo cõiũgitur egptus sirie pelusiã
adelucit Ielq oppidũ firmo p̃sidio occupatũ achilie propter opor¬
tumtatem loci Nanq tota egiptus maritimo accessu pharo plestri
pelusio uelut castris munita existimatur Repente magnis circũ¬
datũ copiis multiplici p̃sidio ꝑtin aciter propugnantibus et copiar
magnitudme quas integras uulneratis defensisq subiciebat et
ꝑseuerantia cõstanciaq oppugnandi quodie est agogressus in suã

Expanded text:
bene rem gessit, solus cum sua quadriremi victrice perit. § 26 Sub idem tempus bene rem gessit, solus cum sua quadriremi victrice perit. § 26 Sub idem tempus Mithridates Pergamenus, magnae nobilitatis domi scientiaeque in bello et virtutis, fidei dignitatisque in amicitia Caesaris, missus in Syriam Ciliciamque initio belli Alexandrini ad auxilia arcessenda, cum magnis copiis, quas celeriter et propensissima civitatium voluntate et sua diligentia confecerat, itinere pedestri, quo coniungitur Aegyptus Syriae, Pelusium adducit:10 idque oppidum firmo praesidio occupatum Achillae propter opportunitatem loci — namque tota Aegyptus maritimo accessu Pharo, pedestri Pelusio velut claustris munita existimatur —, repente magnis circumdatum copiis multiplici praesidio pertinaciter propugnantibus et copiarum magnitudine, quas integras vulneratis defessisque subiciebat, et perseverantia constantiaque oppugnandi quo die est aggressus in suam
Abbreviated transcription (Latin):
positis naiubus insiciabantur nris cõncatu quod ubi cesexim̃ĩ¬
ciatum est unã classem iubet expediri atq nistrui. Prefẽcit
huictiberiũ neronẽ proficiscũtur mea classe rhodie naues atq
inhis cupharon sme quo milla unquã dnmcatio marituma nii¬
la ctiã parũ feliciter confecta erat. It fortuna que płmmos cos qͦs
plurinius beneficus ornauit ad duriorẽ casum reseruat Iꝑiodieu
temporũ dissmulis euphranorĩe ꝓsequebatur Nam cũ ad canopũ
uentum eẽt instructaq utrĩq elassis conflixisset et sua conisuetu¬
dme cuphrauor pͥmus p̃liũ comisis set et illi trireniẽ hostiũ ꝑfor as¬
sent ac demersissent proximã longuis insecutus parũ celeriter
insequentibus reliquis circũuentus ab alexandrims eui subsĩdiũ
nemo tulit siue quod in ip̃o satis p̃sidii pro uixtute ac felicitate eius
putarent eẽ siue quod ip̃i sibi timebant Itaq unus exom̃bus eo p̃lio

Expanded text:
positis navibus insidiabantur nostris commeatuque. Quod ubi Caesari nunpositis navibus insidiabantur nostris commeatuque. Quod ubi Caesari nuntiatum est, universam classem iubet expediri atque instrui. Praeficit huic Tiberium Neronem. Proficiscuntur in ea classe Rhodiae naves atque in his Euphranor, sine quo nulla umquam dimicatio maritima, nulla etiam parum feliciter confecta erat. At fortuna, quae plerumque eos quos plurimis beneficiis ornavit ad duriorem casum reservat, superiorum temporum dissimilis Euphranorem prosequebatur. Nam cum ad Canopum ventum esset instructaque utrimque classis conflixisset et sua consuetudine Euphranor primus proelium commisisset et quadriremem hostium perforasset ac demersisset, proximam longius insecutus parum celeriter insequentibus reliquis circumventus est ab Alexandrinis. Cui subsidium nemo tulit, sive quod in ipso satis praesidi pro virtute ac felicitate eius putarent esse, sive quod ipsi sibi timebant. Ita, qui unus ex omnibus eo proelio
Abbreviated transcription (Latin):
Ille ut ex carceribus in lib̾m cursum emissũs adeo contra cesarẽ
ter bellũ gerere cepit ut lacrimas quas in colloquio
cerat gaudio iuderetur profudisse accidisse hoc complures ce¬
saris legati amci centuriones militesq letabantur quod in¬
mia bonitas eius fallacus pueri elusa eẽt quasi uõ cesar bom¬
tate tm̃ adductus ac non prudẽtissimo consilio fecisset.Cũ duce
assumpto alexandrim mhilose firmiores factos aut languidio
romanos ammaduerterẽt eludentibusq militibu
etatem atq infirnntaten magnũ dolorẽ acciperent neq se quicꝙͣ
ꝓficere uiderent :umoresq existerent magna cesar psidia terte¬
stri itinere siria siliciaq ad duci quod nondum aulitũ cesuri
erattomeatuum qui mari m̃is supportabatur intercipe staguerũt
Itaq expeditis nauugus locis idoneis ad canoyum instatione dis¬

Expanded text:
Ille, ut ex carceribus in liberum cursum emissus, adeo contra Caesarem Ille, ut ex carceribus in liberum cursum emissus, adeo contra Caesarem acriter bellum gerere coepit ut lacrimas quas in colloquio proiecerat gaudio videretur profudisse. Accidisse hoc complures Caesaris legati, amici, centuriones militesque laetabantur, quod nimia bonitas eius fallaciis pueri elusa esset. Quasi vero id Caesar bonitate tantum adductus ac non prudentissimo consilio fecisset. § 25 Cum due assumpto Alexandrini nihilo se firmiores factos aut languidiores Romanos animadverterent eludentibusque militibus regis aetatem atque infirmitatem magnum dolorem acciperent neque se quicquam proficere viderent, rumoresque exsisterent magna Caesari praesidia terrestri itinere ex Syria Ciliciaque adduci, quod nondum auditum Caesari erat, commeatum, qui mari nostris supportabatur, intercipere statuerunt. Itaque expeditis navigiis locis idoneis ad Canopum in statione dis
Abbreviated transcription (Latin):
in ficle climissũrũ regem creclebat sin id quod magis illorum
ture cõuemebat ducẽ adbellũ gerendum regeni ha
uellent splendidius atq honestius se contra regeui quã cõtra
cõuenarũ ac fugitiuorum manũ bellũ esse gesturũ. Itaq regẽ
rtatus ut consu̾leret reguo paterno parceret precdat
patrie que turpibus incendũs et ruinis eẽ deformata ciues suo
pͥmũ ad sanitatem reuocaret Demle conseruaret fidem .p.x.
sibiq prestaret cum ip̃e tm̃ ei crederet ut ad hostes armatos
eũ micteret cdextra dextͣm teneus dnnictere cepit adulta iã
etate puerũ At regis aninus disciplinis falla cissimis erudit
ne agentis sue moribus degeueraret fleus orare contra cesarẽ
cepit ne se cdicteret Non enĩ sibi regnũ ip̃m conspectu cesa¬
ris eẽ iocunduis compressis pueri lacͥmis cesar ip̃e cõmͦtus cele¬
riter si illa sentiret fore eũ lecũ affirmans ad suos dinusit.

Expanded text:
in fide dimissum regem credebat, sin, id, quod magis illorum naturae conveniebat, ducem ad bellum gerendum regem habere vellent, splendidius atque honestius se contra regem quam contra convenarum ac fugitivorum manum bellum esse gesturum. Itaque regem cohortatus ut consuleret regno paterno, parceret praeclarissimae patriae, quae turpibus incendiis et ruinis esset deformata, civis suos primum ad sanitatem revocaret, deinde conservaret, fidem populo Romano sibique praestaret, cum ipse tantum ei crederet ut ad hostis armatos eum mitteret, dextra dextram tenens dimittere coepit adulta iam aetate puerum. At regius animus disciplinis fallacissimis eruditus, ne a gentis suae moribus degeneraret, flens orare contra Caesarem coepit ne se dimitteret: non enim sibi regnum ipsum conspectu Caesaris esse iucundius. Compressis pueri lacrimis Caesar ipse commotus celeriter, si illa sentiret, fore eum secum adfirmans ad suos dimisit.
Abbreviated transcription (Latin):
luce argutuis exitalia cũ equitatu uenit is signa
saguntmoꝵ retulit quĩq qlie ab opidams cepit suo
loco p̃territus est quod equites exitalia cũ asprenate ad cesar̃e¬

Expanded text:
luce Arguetius ex Italia cum equitatu venit. Is signa luce Arguetius ex Italia cum equitatu venit. Is signa Saguntinorum rettulit quinque, quae ab oppidanis cepit. Suo loco praeteritum est quod equites ex Italia cum Asprenate ad Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
hoc contigit bello Nam cũ inter ateguam et ucubĩ q̃ oppid¬
que supra sunt scripta pompeius ut habuit castra cõstitu¬
ta in conspectu cluoꝵ oppidoꝵ absus castris circiter mił.
pass. iiii. Gruinꝰ est excellens natura qui appellatur castͣ
postumana ibi p̃sicdii cansa castellũ cesarhabuit constitutũ
quod pompeuis quod eodem ugo cogebatur loci natura et
remostũ erat a castris cesaris ammnacluertebat loci difficul¬
tatem et quia flumine falso mtercludebatur nõ ẽẽ cõmis¬
surum cesarem ut in tanta loci difficultatem ad subsidium
cõmictendum se micteret Ita fretus opimone tertia ui¬
gilia profectus castellum oppugnare cepit ut laborãtib¬
succurreret ¶Irĩ cũ appropinquassent clamore repẽtme
teloꝵ q multitudine iactus facere ceꝑunt uti magnã
partem hominũ uulneribus efficerent Quo pacto cũ
castello reꝑugnare cępissent maioribusq cast

Expanded text:
hoc contigit bello. Nam cum inter Ateguam et Ucubim, quae oppidhoc contigit bello. Nam cum inter Ateguam et Ucubim, quae oppida supra sunt scripta, Pompeius habuit castra constituta in conspectu duorum oppidorum, ab suis castris circiter milia passuum IIII grumus est excellens natura, qui appellatur Castra Postumiana: ibi praesidi causa castellum Caesar habuit constitutum. § 9 Quod Pompeius, quod eodem iugo tegebatur loci natura et remotum erat a castris Caesaris, animadvertebat,22 et, quia flumine Salso intercludebatur, non esse commissurum Caesarem ut in tanta loci difficultate ad subsidium mittendum se committeret.23 Ita fretus opinione tertia vigilia profectus castellum oppugnare coepit. Cum appropiugnare coepit. Cum appropinquassent, clamore repentino telorumque multitudine iactus facere coeperunt, uti magnam partem hominum vulneribus adficerent. Quo peracto, cum ex castello repugnare coepissent maioribusque cast
Abbreviated transcription (Latin):
buit .xuil. legiomũ seel ex quibus aliquid firmamenti se exi¬
stimabat hre due fuerunt uenacule que atrebomo tͥns¬
fugerant nua facta excollonis q̃ suerũt i his regionib
Quarta fuit aframana exaffrica quã secũ adduxerat reli¬
ue exfugituus auxiliares consistebant .IIam clel
matura et equitatu longe et uirtute et mo nr̃i erãt suꝑio
nea Nam fere tocius ulterioris hispame regio ꝑꝑ terre fe¬
excursiones omĩa loca que sunt ab oppidis remota turri¬
bus et munitiombus retmentur sicut in affrica ruclere
n tegulis teguntur simulq In his hñt specula et p
altitudiẽ late longe prospiciunt. Item oppidorũ magna
pars euis proũcie montibus fere mumita et natura exellẽti¬
us locis est constituta ut simul additus ascensusq
difficiles. Ita ab oppugnationibus natura loci distmentur
ut ciuitates hispame nõ facile abhoste capiantur quoel m

Expanded text:
buit XIII legionum; sed ex quibus aliquid firmamenti se exibuit XIII legionum; sed ex quibus aliquid firmamenti se existimabat habere duae fuerunt vernaculae, quae a Trebonio transfugerant; una facta ex colonis qui fuerunt in his regionibus; quarta fuit Afraniana ex Africa quam secum adduxerat; reliquae ex fugitivis auxiliariisve consistebant: nam de levi armatura et equitatu longe et virtute et numero nostri erant idonea. Nam fere totius ulterioris Hispaniae regio propter tebarorum crebras excursiones omnia loca quae sunt ab oppidis remota turribus et munitionibus retinentur, sicut in Africa, rudere, non tegulis teguntur; simulque in his habent speculas et propter altitudinem late longeque prospiciunt. Item oppidorum magna pars eius provinciae montibus fere munita et natura excellentibus locis est constituta, ut simul aditus ascensusque habeat difficiles. Ita ab oppugnationibus natura loci distinentur, ut civitates Hispaniae non facile ab hoste capiantur; id quod in
Abbreviated transcription (Latin):
die proficiscitur. Ciuus maduentũ p̃sicdii causa cesar cõ¬
lura castella oi occupasset partim sub equitatu par
pecdestris copias instationes in excubitu castris p̃sidio esse
possent hic in aduentu pompci meidit ut matino tp̃r ne¬
ula eẽt crassima ita illa obse̾uratione cũ aliquot
biis et equitũ turmis inte reludunt cesaris equites et cõcidũt
sic ut uixm ea cecle pauci effugerent. Insequenti nocte castra
inter duo oppila ategnam et cubim in monte constituit. Cesir
in inuncionibus ceterisq que ad oppiclum opus fuerunt
elita ad rem militarem que planicie duuduntuntur falso
flumine prorime tamen ategnã ut flumen sit circiter
passis duo milia exea regione oppicli in montibus castra
habuit posita pompeuis in conspectu utroꝵ q oppidorum
neq sus ausus est subsidio uenire Aquilas et signa ha-¬

Expanded text:
die proficisci,16 cuius in adventum praesidi causa Caesar compdie proficisci,16 cuius in adventum praesidi causa Caesar complura castella occupasset, partim ubi equitatus, partim ubi pedestres copiae in statione et in excubitu castris praesidio esse possent, hic in adventu Pompei incidit ut matutino tempore nebula esset crassissima. Ita illa obscuratione cum aliquot cohortibus et equitum turmis circumcludunt Caesaris equites et concidunt, sic ut vix in ea caede pauci effugerent. § 7 Insequenti nocte castra lis castra inter duo oppida Ateguam et Ucubim in monte constituit. Caesar interim munitionibus ceterisque quae ad oppugnandum opus fuerunt et natura impedita ad rem militarem; quae planitie dividuntur, Salso flumine, proxime tamen Ateguam ut flumen sit circiter passus duo milia. Ex ea regione oppidi in montibus castra habuit posita Pompeius in conspectu utrorumque oppidorum, neque suis ausus est subsidio venire. Aquilas et signa ha