comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cespitis dñs. tribuitq copiã
om̃i xp̾iano ire uolenticũ
eodẽ ad persecutoris rabiẽ
declinandã. Tunc orta ẽ
manerae. & quis ir& cum
eromacio. qui tantũ popłm
susceperat xpͥianũ. Quib
altercantibus uenerabilis
papa gaius dixit. Dũ ambo
ad quisitũ xp̃o popłm deso¬
latis. Unde mͥ udetur ut
tu frat̃ policarpe quia sa
cerdocii rectũ tramitem
tenes. & scientiȩ dĩ repletus
es donis. ꝑgus simul ad con
At ille his auditis adquie¬
uit. blandũq papȩ imperiũ
ȩquanimiter tulit. Uenit tra¬
agens quȩ dĩ sunt intra do
duos credentibus in se constitu¬
it gradus. confessionis scilic&
& martirii. Siqui enĩ marty¬
teneant. & dantes latus bel¬
eius sunt nomine pugnatu¬
ri sollicitudinẽ gerant. Per¬
gant itaq qui uolunt un a
luerint maneant. Non enĩ
nos terrarũ spacia diuident.
quos xp̃i caritas nectit. nec
absentiam uestrã sentiunt
oculi nr̃i. qui a de interioris
hominis uos intuemur aspec

Expanded text:
cespitis dominus, tribuitque copiam cespitis dominus, tribuitque copiam omni Christiano ire volenti cum eodem ad persecutoris rabiem declinandam. Tunc orta est maneret, et quis iret cum Chromatio, qui tantum populum susceperat Christianum. Quibus altercantibus venerabilis papa Caius dixit: Dum ambo acquisitum Domino populum desolatis. Unde mihi videtur, ut tu, frater Polycarpe, quia et sacerdotii rectum tramitem tenes, et scientia Dei repletus es, pergas simul ad confAt ille his auditis quievit et blandum papae imperium aequanimiter tulit. Venit itaagens quae Dei sunt intra domduos in se credentibus constituit gradus, confessionis scilicet et martyrii, ut hi qui martym teneant, et dantes latus belejus sunt nomine pugnaturi, sollicitudinem gerant. Pergant itaque qui volunt una cluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu.
Abbreviated transcription (Latin):
tuitu lenta ꝑsecutio dioc le¬
ciani circa xp̃ianos ẽe̾ coe¬
perat. Qui carinus habe¬
bat aliquos amicos. quos huiꝰ
tituli ꝓfessio decorabat. Igit᷑
occioso carino in ciuitate mon¬
tiaco. maximiano & aquili¬
no consulibus facta est ꝑse¬
cucio talis. ut nullus emer&
uel uenundar& aliquid nisi
qui statunculis positis in eo
loco ubi emendi grã uentũ
fuiss&e. turis exibuissoe incen¬
sum. Circa insulas circa uicos.
circa nimphas quoq erant
di copiam darent. aut hau¬
rientibus aquã ipsam facul¬
tatẽ tribuerent. nisi qui
idolis delibassent. Tunc sc̃ĩ
gau ep̃i consilio habito.
cromacius in lustris uir om̃s
xpͥianos indomo sua suscepit.
& uniuersos ita fouebat. ut
nullus om̃ino sacrificandi
necessitati suc cũber&. Uerũ
quia tanta uis ꝑsecutionis
extiterat. ut opinio xp̃ia¬
nitatis eius celari non pos¬
sor. meruit ex sacro rescrip¬
to cromarius. ut medendi
grã in cãpano littore mo¬
raretur. in quo erat lati

Expanded text:
tuitu lenta persecutio Diocletuitu lenta persecutio Diocletiani circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circa nymphea quoque erant di copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio habito, Chromatius illustris vir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitatis ejus celari non posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati
Abbreviated transcription (Latin):
huc suscepturiis eram nego¬
cia. solius susceptionis uo¬
luntati renuntio. & qui fu
actiones angłicas cũ unus ẽt
coepero ex eorũ numero qui
ȩternã uitam accipiunt. &
efficiuntur causidici scĩtatis.
Tunc amplexatus eum beatꝰ
sebastianus. Que cũ baptizas¬
set sc̃s policarpus. ipse pater
acceptionis eius est factus.
Igitur dũ pauci ad modum
transacti fuissent dies. om̃ib
rite abrenuntiatis acromatio
mundi negociis suscepit cro¬
matius sacri baptismatis no¬
uitatẽ. & cũ eodẽ ex familia
eius ꝓmiscui sexus millȩ quad¬
ringente animȩ. Quos om̃s
prius manu missionis gr̃a
a seruitutis nodo exbluit.¬
& donis optimis instruxit
dicens hoc. quod isti qui dm̃
incipiunt habere patrẽ. ser¬
ui hominis eeͥ non debeant.
nomine gauis uir magnȩ
prudentiȩ magnȩ̨q uirtu¬
tis. imꝑantibus tunc carino.
diocletiano & maximiano.
Dioclecianus in urbe erat cũ
maximiano. Carinus aut̃
erat cũ om̃i exercitu in par

Expanded text:
huc suscepturus eram negohuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui fuactiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tunc amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis non debent nomine Caius, vir magnae prudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in part
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis. utrũ renuntiar&
om̃ib peccatis. At ille ait.
Ista prius debuisti inquirere.
antequã has aulas regis cae¬
loꝵ intrarẽ. Nunc aut̃ re¬
induã me non baptizatus.
ut om̃ib prius quibus sum
iratus indulgeam. om̃ibus
debitoribus meis cyrografa
restituam. Si cui aliquid
uiolenter abstuli. integrũ
reddi precipiam. Duȩ mihi
post uxoris obitum concubinȩ
sunt. & istis donẽ. & maritis
tardam. Abom̃i nexi ser¬
uili in genuo priuato uel
publico actuu̾ meoꝵ nodos
exbluam. & ita demũ ꝓmit¬
tam renuntiaturum me
om̃ibus peccatis diabolicis
& uoluptatibus mundi. dicit
ei sc̃s policarpus presbiter.
Beatiorem te cȩlestis unda
ꝑfund&. cũ ea quȩ arbitrio
tuo dicis te ẽe̾ facturũ. to¬
ta festinatione cõpleueris.
Nam & quadragesimȩ tempꝰ
idõ baptitandis iniungitur.
ut tot diebus ipsis dicant.
renuntiaturos se e̾e̾ om̃ib
simus dixit. Pater si tibi
prenuntiandis negoti is
tempus flagitas. ego qui ad¬

Expanded text:
sacerdotis, utrum renuntiaret sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaturos se esse omnibussimus dixit: Pater, si tibi pro renuntiandis negotiis tempus flagitas, ego qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
bellatõres. Tu aut̃ amplissi¬
me potestatis apice̾ gerens.
non potest tem& ipsũ nec
aspectaculis tollere. neq
iudicandis negotiis absen¬
tare. Simulans igitur agri¬
tudine̾ tibi ipsi postula suc¬
cessore̾. ut possis liber ab
occupationibus mundi futu¬
rȩ uitȩ rudimenta suscipere.
ut scđa natiuitate iterum
natus. aeternis efficiaris pa¬
rentibus proles. Fode itaq¬
amicos suos inpalacio posi¬
tos. ꝑ quos testimonialis scrip¬
ta suscipiens tyrociniumm
diuinȩ militiȩ ante quã bap¬
tizaretur accepit. Quid me¬
rorẽ quã plenissimȩ fidĩ fue¬
rit quãq acris ingenii contra
infidelium ad sertionẽ consti¬
tuerit : Sequens lectio ma¬
nifestat. Nam inicio utiq¬
suo qualiter sit sacro scĩ fon¬
tis unda ꝑfusus. mentis eius
fides euidenter enituit.
Interrogatus si creder&. dixit
credo. Iterum interrogatus
utrũ abrenuntiar& om̃ibus
idolis respondit abrenuntio
Prosecuta est in terrogatio

Expanded text:
bellatores. Tu autem amplissibellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaqamicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
parare clibana hortabant᷑.
Tunc accesserunt ad uniu̾sa¬
idola cristallina. & holo ui¬
canicũ & subito dum sc̃oꝵ
manibus frangerentur.
apparuit ante oculos cro¬
matii iuuenis. cuius facies
flãmeo radiabat aspectu.
& dixit ei. Misit me dñs
ut om̃iũ menbroꝵ tuoru̾
recipias sanitarẽ. Ad hanc
uocem sanissimus redditus¬
cromatius. coepit currere
post uiuenẽ. ut pedes eius
oscularetur. At ille decit
ei. Uide ne contingas me.
quia nondũ baptismatis scĩ¬
ficatio te absqualoribus ab¬
luit idolorũ. Widens hȩc
tiburtius filius eius. ad uol¬
uitur pedibus scĩ policarpi.
om̃i potens unigenitus filius
dĩ. quẽ predicatis boni mi
Sicut ipse nosti principatũ
primȩ cohortis ago. sed utrũ
sit militia hominis. nec sci¬
re olim de creui nec uelle.
Ad hoc tantũ sub clamide la¬
tere uolui. ut nutantium
animos instruerem. & du¬
bitantes constantes effice¬
rem. ne passionu̾ dolorib
cederent. quos fides fecerat

Expanded text:
parari clibanos hortabantur. 59. parari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universaidola crystallina et holovichanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: Misit me Dominut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur ad pedes S. Polycarpi. s et omnipotens unigenitus Filius Dei, quem praedicatis boni minSicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
monias abiceres. intemor¬
ipso quod uerũ est didicis¬
ses. Audiens hȩc croma¬
tius dixit. Uerus ille as̃
est. qui uos tales ꝓbatur
habere cultores. Nã om̃is
sermo ur̃ ita rationibus
affluit. ut pecudũ ad ra¬
tionẽ ur̃ae mentes incli¬
nent. Unde &iã hoc ip¬
sum quod adornatũ domꝰ
uisus sum excepisse. ne in¬
pecliat salim meȩ eius in¬
columitas dissipetur. Credo
enĩ & hȩc fides mea est. qđ
consequi & futuram. Andi¬
ens aut̃ hȩc filius eius tibur¬
tius dixit. Nulla patior
ratione hoc opus prȩtiosũ
& pretipuũ & in cõparabile
deici. Sed ne paternȩ salu¬
ti uidear uenire contrariꝰ.
deferantur duo clibana. &
accensa ante ianuam cubi¬
culi preparentur. ut dum
destructũ ab eis fuerit. &
pater m̃s non receperit
sanitatẽ. ambo clibanis
ardentibus demergantur¬
singulis. Audiens hec
pater ꝓhibebat sieri. Scĩ
uero non solum non me¬
tuebant ꝓmissũ exicium.
uerũ &iam constant̃ prę¬

Expanded text:
monias abjiceres, in temetmonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, ambo in singulis clibanis ardentibus demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter prae
Abbreviated transcription (Latin):
na. Circulũ & enĩ ten&
ex om̃i parte collectum.
in quo diuersas & uarias
causas accipit. exquibus
occasionẽ capiat dicendi
quod uoluerit. Nam futu¬
ra dum poenitus preuidere
non possunt. clematericas
dixerunt. id ÷ natura rei
incerta profugia. Nam di¬
uersis temporibus nati uno
naufragio perierunt. &¬
una hora die uel noctibus
exorti alter admendicita¬
tem deponitur. alte ascen
lio innumerabilis multi¬
tudo prosternitur. & uno
die immo uno puncto in
domo duȩ natȩ feminȩ
pudicissima altera. altera
efficitur impudica. Si utri¬
usq stellȩ meritũ contule¬
runt. nec meretrix uitu¬
perancla est. nec casta lau¬
danda. Certe legũ latores.
& principes sacra sua pre¬
uaricata pumunt o iđõ
forũ ido iudex. ⁊dõ iura.
ut iusti recte laudentur.
& in iusti merito puniant᷑.
Et hoc nolo ut ociosũ ẽe¬
existimes. quod te ipsum
nondũ saluatũ attendis.
Nam si ex integro ate ini¬
mici generis humani ceri¬

Expanded text:
na. Circulum etenim tenet na. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad mendicitatem deponitur, ascendit allio innumerabilis multitudo prosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caere
Abbreviated transcription (Latin):
Quid quod non nũquã futu¬
ra pręnuntiant: Sc̃i sebasti¬
anus dixit. Ista omĩa ua
tibi nunc manifestius ape¬
riemus. Precipe hodie ad
te matesis uenire doctorẽ.
cui dicas illo tempore aspe¬
ris te casibus laborasse. &
inquire ꝑquas stellas hoc
tibi euenerit malũ. Respon¬
sa eius erunt procul dubio
talia. quod tempus tuum
amalitioso marte susceptũ
est aut saturnus apoca¬
tasticus fuit. aut annus
tuus exdiametro susceptꝰ
est. aut clemacterca tibi
in centro sint nata. aut
sindetos fuit cũ malo. aut
insibilis. aut instigmate.
aut immobilis circate ex¬
titit cursus in stellis. Hec
& his similia dum dixerit.
rationẽ tibi ueri similem
ad signare nittitur & pro¬
bare. Age nunc in teroga
alterũ mathematicũ cui ip¬
psas horas ipsumq tempus
in bonis tibi exuberasse casib
dicas. Ilico uidebis eum
tibi rationabilia scemata
afferre . quibiis approb &
quia in ipsis temporibus¬
tibi euenire debuerint bo¬

Expanded text:
Quid? quod nonnumquam futuQuid? quod nonnumquam futura praenuntiant? S. Sebastianus dixit: Ista omnia vantibi nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bo
Abbreviated transcription (Latin):
ac matesis mecanica est ar¬
te constructum. incuius fa¬
brica pater m̃s tarquinius
amplius quã ducentos pon¬
do auri dinoscitur expen¬
disse. Cui sebastianus dixit.
Sinoctu integrũ habere
uolueris. te ipsum nangis.
Cromatius dixit. Quid eñi
matesis aut efemeris sunt:¬
ris globi uel plenitudo ueĩ
diminutio digitorũ motu.
rationis magisterio. & calcu
li cõputatione prȩuidentur.
na leonis & capricorni. & sagit¬
tarii. & scorpionis. & tauri
sunt. Illic in ariete luna.
in cancro hora. in ioue stella.
in mercurio tyropica inuene¬
re mars. in om̃ibus istis mons¬
truosis demonibus ars dõ ini¬
mica cognoscitur. Ista quis¬
non ita recus&e. ut non solum
ipse non habeat. non colat.
non credat. non teneat. ue¬
rum &iam nec illos amicos
habeat qui huiuscemodi migis
suum occupant pectus: Omĩa
enĩ ista falsa decepnionisq
ministra sunt. Similitudo
eiũ ueritatis in eis est non
ipsa ueritas. dicit ei cromatiꝰ

Expanded text:
ac mathesis mechanica est arac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis aut ephemeris ris globi plenitudo vel diminutio, digitorum motu, rationis magisterio, et calculi computatione praevidetur? Sna Leonis et Capricornii et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & scuto ⁊ hasta utitur
petu feriendi audatia quȩ̨
niuntur. & lorica tegmi¬
nis xp̃i proteguntur. haben¬
tes galeam spei & salutis.
ipsis est tutum inire cer¬
tam̃. Pugnant ⁊ enĩ acer¬
rime & fortiter uincunt.
qui contra inuisibilẽ hostẽ
die noctuq infatigabi ht̃
prȩliantur. & sunt tecti
in om̃ibus menbris fide ⁊ po¬
tius armati quam ferro.
Cromatius dixit. Fiat uolun¬
tas dĩ & ur̃a. Tunc sẽs po¬
li carpus presbiter. & beotus
seb astianus precingemtes
se orauerunt. Et post orati¬
onẽ amplius quam ducenta
idoloꝵ signa confringen¬
tes. ceperunt grãs agere ab
ad cromatiũ dicentes ei.
Confringentib nobis idola
tu debusti sanitatẽ recipere.
nisi forte aliqua tibi in ani¬
mo signa infidelitatis dere¬
licta sunt. Hoc eñi apud nos
certum gerimus. quod aut
est aliquid quod nundũ est
fractũ. aut si omĩa fracta
sunt: quid in animo geras
nobis euidentius manifesta.
om̃is disciplina stellarum

Expanded text:
enim et scuto et hasta utitur enim et scuto et hasta utitur petu feriendi assumat audaciniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei et vestra. Tunc S. Polycarpus presbyter, et B. Sebastianus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta idolorum signa confringentes, coeperunt gratias agere Deo ad Chromatium dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. omnis disciplina stellarum
Abbreviated transcription (Latin):
argentea ł erea conflemus
& precia eoꝵ egentibus diui¬
damus. Cromatius dixit.
Et dum hȩc feceritis. mihi qui
fructus accidoe: Sc̃s sebasti¬
anus dixit. Ominiũ neruo¬
rum tuorum quoꝵ nodosita¬
te constringeris statĩ conse¬
queris sanitatem. & quasi
qui unquã nichil dolueris.
ita pedibus currere incipies.
& agnosces quod inimicos tuȩ
salutis deos dilexeris tuum
uero parentẽ hunc ẽẽ qui
te statim ut eius noticiam
atq culturam inueneris
restaurat. & saluat. Groma¬
tius dixit. Nolite uos mos¬
i psos ad hanc iniuriam de¬
ponere. sed serins meis preci¬
piam ut ipsi uniuersa con¬
fringant. Sc̃s sebastianus
arcit. Dubii & timidi & in¬
fideles si ea confringerint.
inueni& diabolus ꝑquam¬
cumq neglegentiã eorum
occasionẽ ledendi eos. & statꝰ
ut lesi fuerint. dicent infide¬
les ꝓpterea eos lesos ee quia
idola confregerunt. Nisi enĩ
loricam habens. non eripie¬
tur ictibus sagntarũ. Galea

Expanded text:
argentea vel aerea conflemus, argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea
Abbreviated transcription (Latin):
Cur me ergo dicis prius
debere agnoscere qui sit crea¬
tor m̃s. quẽ nisi cognouero
salutẽ inuenire non possim:
Sc̃s sebastianus diocit. Quia
multos dos & multas deas
colusti. nisi hos acorde tuo
excluseris & imagines eorũ
confregeris. & cognoueris unũ
& uerũ dm̃. uitam ⁊ salutẽ
inuenire non poteris. Croma¬
tius dixit. Indica ergo mͥ.
quis est unus & uerus ds̃¬
Sc̃s sebastianus respondit. Si
seruũ tuum ad hauriendam
aquã miseris. dum ad fontẽ
uenerit. aspicit prius ne sor¬
des alique intus lateant. &¬
non est ausus aquã inuas mit¬
tere. nisi mundatũ a sordib
uiderit. Nos tibi quomͦ pote¬
rimus tradere fontẽ uerita¬
tis. nisi prius te ab om̃ibus
idolorum sordibusBe. Aolo¬
& absqualoribus
feceris alienũ: Cromatius
dixit. Et quo ordine alie¬
nus effici potero ab his: Sc̃s
sebastianus dieit. Da nobas
potestatem ut omĩa idola quȩ
intra domũ tuam inuenerimꝰ
lapidea confringamus linea
incendamus. aurea uero et

Expanded text:
Cur ergo me dicis prius Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant in lagena, et non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos tibi quomodo poterimus tradere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. In hoc de fide mea
certos uos e̾ẽ conuenit. inqͦ
&iam filiũ meum xp̃ianum
fieri mecũ ex opto. Cui beatꝰ¬
sebastianus dixit. Uide ne
sola recuperatione tui corpo¬
sed magis spe uitȩ ȩternȩ fa¬
cias mentem tuam purã ad
uidendã rationẽ ueritatis
Nisi eñ agnoueris qui sit cre¬
ator tuus. non poteris in¬
uenire salutẽ quã quȩris.
Cromatius dixit. Ergo rusti¬
cus & simplicissimos homines
non uidemus ee xp̃ianos.
ita ut inter mille uiros
uix innemas unũ. qui pos¬
sit uel sermonũ disciplinã
ad ipisci. Numquid hi om̃s
ad istam in quisitionẽ at¬
tingere potuerunt. dum
fierent xp̃iani: Sc̃s sebastia¬
nus ait. Noc responsum tuũ.
nr̃ȩ partis affirmat assertio¬
nem. Nam ab origine mun¬
di cũ agricolis & pastorib
ouium ds̃ habuit rationem.
oo iuxta finẽ mundi ueniens.
non elegit grãmaticos & ora¬
tores. sed piscatores & simpli¬
ces & ipsis tradidit noticiã
suam. Cromatius dixit.

Expanded text:
dicens: In hoc de fide mea dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus dixit: Vide ne sola recuperatione tui corposed magis spe vitae aeternae facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris invenire salutem quam quaeris. Chromatius dixit: Ergo et rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
statim om̃is quã per unde¬
cĩ annos amiserã ad me
reuersa est sanitas. & om̃is
a me ẽ protinus insirmitas
separata. Hȩc audiui auri¬
bus. probaui oculis. corde
credidi. Suꝑ est ut quod
fecistis tranquillino. & mͥ
faciatis. ut possim mei cor¬
poris recipere sanitatem.
Sc̃s policarpus presbiter drxit.
Si transeuntes dolores anima
hominis non suffert. quid de
illis doloribus actura est. qui¬
bus miillus uniquã euenit fi¬
nis. nullus datur om̃ino suc¬
cessus: Nam isti dolores illoꝵ
dolorem imaginẽ portant.
Sed quantũ distat. inter ig¬
nẽ uiuũ & picturas eis. tan¬
tum distat inter dolores quos
nunc patitur corpus. & illos
quos anima passura est. si
ignara creatoris sui presentis
uitȩ impleuerit munus. Age
ergo nobis cum prius de illis
doloribus. & esto de illa poe¬
na sollicitusq hab& ignem
semꝑ ardentẽ. ⁊ uerm̃ semꝑ
edentẽ. Tunc cromatius ur¬
bis prefectus. cũ unico filio
suo tiburtio dedit nom̃ suũ

Expanded text:
statim omnis, quam per undestatim omnis, quam per undecim annos amiseram, ad me reversa est sanitas, et omnis a me est protinus infirmitas separata. Haec audivi auribus, probavi oculis, corde credidi; superest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corporis recipere sanitatem. 50. Polycarpus presbyter dixit: Si transeuntes dolores anima hominis non suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, nulla datur omnino successio? Nam isti dolores illorum dolorum imaginem portant, et quantum distat inter ignem vivum et picturam ejus, tantum distat inter dolores quos nunc patitur corpus, et illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. Age ergo nobiscum prius de doloribus illis, et esto de illa poena sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, et vermem semper edentem. 51. Tunc Chromatius urbis Romae praefectus, cum unico filio suo Tiburtio, dedit nomen suum
Abbreviated transcription (Latin):
Et conuocans ad se scm̃ sebasti¬
anum: tribus diebus ⁊ tri¬
bus noctibus ieiunauit cũ
eo. & cum lacrimis pariter
orabant. ut fidem nominis
sui in salutem uolentis cre
cum dies tercia quȩ consti¬
tuta fuerat adueniss&. ad
domũ sustinentis prefecti ue¬
niunt parit̾ ꝓperantes. Qui
ingressi dixerunt. Pax fidĩ
tuȩ. At ille resalutauit
eos officiosissime. & hortatur
sedere iuxta se & dicit. Ex
ore tranquillini ratio egressa
oculoꝵ meoꝵ ad sertione de¬
claratur. Uidi enĩ hunc sa¬
nissimũ quẽ podagrico & ci¬
ragrico uideram dolore con¬
tractũ. A quo genus medi¬
camenti unde fuiss&e saluat᷑
inquirens. tale ab eosuscepi
responsum. Dum fidem meã
in idolis ponerẽ. debilis ⁊ ani¬
mia sum infirmitate contrac¬
tus. At ubi unũ dm̃ in cȩ¬
lis didici ostensione xp̃iano¬
rum abnegaui uniuersa
quȩ sine causa colueram.
& tradidi fidem animi mei
ut unũ & uerũ dm̃ incȩ¬
lis regnare confessus sum:

Expanded text:
Et convocans ad se S. SebastiEt convocans ad se S. Sebastianum tribus diebus et tribus noctibus jejunavit cum eo: et cum lacrymis pariter orabant, ut fidem nominis sui in salutem volentis credcum dies tertia, quae constituta fuerat, advenisset, ad domum sustinentis praefecti veniunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei tuae. At ille resalutavit eos officiosissime; et hortatur eos sedere juxta se, et dixit: Ex ore Tranquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. Video enim hunc sanissimum quem podagrico et chiragrico videram dolore contractum. A quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contractus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Christianorum, abnegavi universa quae sine causa colueram, et tradidi fidem animi mei ut unum et verum Deum in coelis regnare confessus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut si mͥ promiserit sanitatẽ.
cens intra domũ occlilte.
prefecti eum aspectibus
presentauit. Cui prefectus
ait. Lic& grauis animaduer¬
sio principũ xp̃ianis infesta
sit. tam̃ spe recuperande sa¬
lutis offeram uobis quicqͥd
illud est usq ad dimidium
bonorum mei patrimonii.
si ab hac nodositate condo¬
logmatum mei fuerint cor
poris resoluta. Tunc policar¬
pus subridens ait. Potens
& ostendat tibi quod ipse
sit tui corporis restaurator.
Nam pecuniam siue qui of¬
ferunt. siue qui oblatam
accipiunt. non solũ nullã
dolentibus conferunt me¬
dicinam. sed &eiam ipsi sibi
insanabilem morbũ assumun.
Dicit ei prefectus. Dic gͦ mihi
quid faciam. ut consequi
ualeam quod spero. dicit ei¬
sc̃s policarpus. Si credide¬
ris ex toto corde tuo sicut
credidit tranquillinus sal¬
uus eris. Dicit ei prefectus.
Quo ordine credere debeam
intimato. Tunc sc̃s policar¬
pus catecitauit eũ: & in drẽ
ei ut pertriduum ieiunar&.

Expanded text:
ut si mihi promiserit sanitatem, ut si mihi promiserit sanitatem, cens eum intra domum occulte, praefecti eum aspectibus praesentavit. Cui praefectus ait: Licet gravis animadversio principum Christianis infesta sit, tamen spe recuperandae salutis afferam vobis quidquid illud est usque ad dimidium bonorum patrimonii mei, si ab hac nodositate condylomatum mei fuerint membra corporis resoluta. Tunc S. Polycarpus subridens ait: Potens et ostendat tibi quod ipse sit corporis tui restaurator. Nam pecuniam sive qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycarpus catechizavit eum, et indixit ei ut per triduum jejunaret.
Abbreviated transcription (Latin):
bus ad trectare. possunt nobis
de animo tollere hoc qd nos
homines sumus racionales cũ
sint illi canes & inrationabi¬
les insam: Ita qui nobis recte
credentibus irascuntur. seui¬
re quidẽ possunt & inferre
iniqua supplicia. nũquã tam̃
torem eͥẽ gaudemus. Tunc
prefectus iussit eum recipi
a cõmentariis dicens. Proxi¬
ma te audiam sessione. Post
se precepit ꝑ noctem occulte.
& offerens ei infinitũ pondus
auri dicebat. Ostende medi
camentũ. ex quo recuperasti
salutem. Cui tranquillinus
dixit. Scias grandem iram
& furorem dĩ passuros. qui gra¬
tiam eius uel uenundandam
estimant uel emendã. Unde
si uis apodagrico dolore libe
salius eris. Nempe uix ma¬
nibus deferebar. & undecim
annis ꝑ om̃s iuncturas ner¬
uoꝵ in corpore meo doloꝵ.
nodis adstrictus. uix ori meo
panis alienis manibus trade¬
batur. Illico ut xp̃m uerũ
dm̃ ee̾ credidi. salutis meȩ̨
gnudia recepi. & sum in co
ad me qui te xp̃ianũ fecit.

Expanded text:
bus attrectare, possunt nobis bus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentibus irascuntur, saevire quidem possunt, et inferre iniqua supplicia; numquam tamentorem esse gaudemus. Tum praefectus jussit eum recipi a Commentariis, dicens: Proxima te audiam sessione. CAPUTse praecepit per noctem occulte, et offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende mihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias grandem iram et furorem Dei passuros esse, qui gratiam ejus vel venundandam existimant vel emendam. Unde si vis a podagrico dolore libersalvus eris. Nempe vix manibus deferebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum verum Deum esse credidi, salutis meae gaudia recepi, et sum incolad me qui te Christianum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur in uobis. Non ergo medi¬
tando ego. sed credendo in¬
ueni creatorẽ meũ. ⁊ qui erã
podagrico & ciragrico dolo¬
re contractus & quassus sta¬
tim ut xp̃o credidi. ac si
paruuliss om̃ium menbroꝵ
meoꝵ recepi sanitatẽ. Constat
ergo apud animũ meum
ipsum me creasse.qui me re¬
nouare dignatus estꝰ: & sicut
dedit restaurationẽ corpori
ita quoq animȩ post istam
uitam dare promisit. si tam̃
non dubius nec timidus ho¬
minũ terroribus frangar
setd in eius nominis confessione
ꝑdurans. fidem integram quã
me ds̃ fecit inuenire conser¬
uem. Prefectus dixit. Igno¬
ras tranquillime quanta in uic¬
tissimoꝵ principum erga xp̃i¬
anos ira desęuiat. ⁊ idõ qua¬
si securus quod tibi uidetur
sine timore ꝓsequeris. Tran¬
quillinus dixit. Stultus timor
est: quod plus timetur huma¬
na indignatio quam diuina.
Numqͥd si inmͦdio canũ latran¬
tiũ uenerimus. & uano fu¬
rore nos coeperint suis morsi¬

Expanded text:
itur in vobis . Non ergo mediitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsi
Abbreviated transcription (Latin):
qui te negauerunt dnm̃
suũ dũ te inhabitu serui¬
li respicerent non potuert̃
ut rebelles occidi: Ita &
qui negant xp̃m dnm suũ
per hoc quod sema ipsum
amaiestate exinaniuit.
& formam serui suscepit
nullatenus potuerunt ȩter¬
ni ignis poenas euadere.
Idõ deniq nobis qui in eũ
credimus ȩterni fontis un¬
da subuenit. ut ȩternus
ignis ab ȩ̨terno fonte uin¬
catur. & infidelitas afide¬
litate superetur. Prefectꝰ
dixit. Ut ideo non ut
filios tuos ab hac intentio¬
ne tolleres. poposcisse ꝓba¬
ris inducias. sed ut hasani¬
les sabulas ad nr̃a tribunalia.
meditatas afferres. Tranquilli¬
nus dixit. Non meditantur
discipuli xp̃i. quid in conspec¬
tu uidicium ꝓsequantur.
Sic enĩ monuit dicens. Quan¬
do potestatibus huius mundi
uos causa mei nominis tra¬
dunt. nolite cogitare quomͦ
aut quid loquamini. dabit᷑
enĩ uobis diuinitus quid di
catis. Non enĩ uos estis qui
loquimini. sed sp̃s dĩ qui loqͥ¬

Expanded text:
qui te negaverunt dominum qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut rebelles occidi? Ita et qui negant Christum Dominum suum pro hoc quod semetipsum a majestate exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mundi vos causa mei nominis tradent, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini, dabitur enim vobis divinitus in ini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Dei, qui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quantu¬
tibi preciosius sit anulus. lon¬
ge satis homo preciosior est
centuplum xp̃o. Tu misisti ser¬
uos tuos. ut anulũ de sordi¬
bus eriperent. & nulla ratio¬
ne eum eruere potuerunt:
misit & prophetas suos ds̃ de
cȩlo. loquens ad eos ut huma¬
num genus a sordibus huiꝰ
mundi eriperent. & nulla
ratione om̃ino hoc facere
nulla instantia potuerunt.
Tu deposuisti aureas uestes.
& seruili indumento indu¬
tus descendisti incloacam
& manus tuas misisti insor
exsuit se & maiestas diui¬
nitatis suȩ splendore non
tam̃ suꝑna relinquens. &
induit se seruili nr̃i corpo¬
ris indumento. & hunc in
cloacam huius mundi de¬
cȩlo descendens. misit ma¬
nus suas in sordibus passio¬
num nrãrum. & passonem
quȩ meritis nr̃is debebat᷑
in semae ipso suscipiens glȩ
nos suoꝵ reddidit digitoꝵ.
Nam qui per in credulitatẽ
uolutabamur insqualoribus
mundi per fidem abluti a
sordibus diuinis sumus ma¬
nibus ut ille tuus anulus
restituti. Num quid serui

Expanded text:
Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis homo pretiosior est centuplum et charus Christo. Tu misisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordExuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
Quincianus ꝓconsui siciliȩ au¬
diens scãm opinionẽ uirginis
dõ dicate agathȩ. multipha¬
ria intentione ꝑquirebat.
ut ad eam pertinger&. Per
singula enĩ crimina mentis
suȩ. singuloꝵ inse niciorum
exagitabat affectus. ut pote
opinionẽ extendere. nobilis¬
simis ortã natalibus dĩ famu¬
lam fecit artari. ut qui erat
ꝑsonarae ad aures uulgi q:
Ut libidinoss aut̃ ad aspectũ
pirginis pulcherrimȩ oculoꝵ

Expanded text:
us consolaris siciliae . audiens sanctam| opinionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum exagitabat affectus·et utpoteopinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat sonaret apud| aures uulgi . qVt libidi| nosus autem . adspectum uirginis pulcherrime oculo
Abbreviated transcription (Latin):
inquireret. ait ad eũ beatis¬
sima agnes. Ille cuius uo¬
luntatẽ uolebat perficere.
ipse in eum potestatẽ accepit.
Quare aut̃ om̃s qui ad me
ingresi sunt sani egressi st̃:
Quia om̃s dederunt honorẽ
ũ. qui & me induit hoc
indumento miscdiȩ suȩ
& custodiuit corpus meũ
quod ab ipsis cunabulis xp̃o
consecratũ est &e oblatum.
Uidentes aut̃ splendorem
angłicũ ad orabant om̃s
& abscedebant inlesi. Isaũ
inpudens statĩ ut ingressus
est. seuire cȩpit & fremere.
Cũq manũ suã ad me con¬
tingendã aptar&. dedit
eũ angelus dñi in reprobam
ei prȩfectus. In hoc appare¬
bit quia non magicis artib
ista gessisti. si dep̃cata fueris
ipsũ angłm. ut restituat mͥ
filiũ meũ sanũ. Cii beata
agnes respondit. Lic&e sides
tam̃ quia tempus est ut
nifestetur. Egredimini
om̃s foras. ut solitã ei ora¬
tionẽ offeram. Cũq uniu̾¬
si foras fuissent egressi. pro¬
sternens se in faciem paui¬

Expanded text:
inquireret, ait ad eum beatisinquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egressi sunt: quia omnes dederunt honorem um suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et oblatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedit eum angelus Domini in reprobam,Dicit ei praefectus: in hoc apparebit quia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides ta| men quia tempus est . ut nefestetur . | Egrediatur omtionem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem pavi
Abbreviated transcription (Latin):
m contingerae. ceci
aãciem suam. & prefoca¬
es adiabolo expirauit. Uidenteᷤ
aut̃ socii eius quod motas in¬
tus in necterae. putabant obsce¬
nis eum oꝑibus occupatum.
Et ingrediens unus de iuue¬
nibus qui ei familiarior erat.
ut quasi congratuletur in¬
sultacioni eius. & mortuum
eum inueniens. exclamauit
uoce magna dicens. Pussimi
romani succurrite. magicis
artibus ista meretrix p̃fecti
silium interfecit. Fit repente
concursus populoꝵ ad thea¬
trũ. & uaria furentes popłi
ad clamatio. Alui dicebant
magã. alii in nocentẽ. alii
sacrilegã conclam abant. Pre¬
fectus aut̃ audiens filium
suũ interrisse. cũ ingenti
tumultu ac luctu uenit ad
theatrũ. Et ingressus locum
in quo corpus filii eius iace¬
bat exanime. cũ magno
clamore dicebat beatissime
uirgini. Crudelissima om̃iũ
feminarũ. ad filiũ meũ uolu¬
isti apodixen tuȩ artis ma¬
gicȩ demonstrare: Et cũ
talia atq huiuscemodi uer¬
ba in necterae. & causas mor¬
tis eius ab ea uehementer

Expanded text:
m contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum talia atque alia hujuscemodi innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. ita om̃is ignis extinc¬
tus. est. ut nec tepor quidẽ
incendii remansissee. Tunc
aspasius urbis romȩ incariꝰ
gaudio abstulerunt corpus
eius. & posuerunt eum in
predio suo non longe abur¬
bȩ uia quȩ dr̃ num̃tana.
Ubi dũ om̃is turba xp̃ianoꝵ
concurrera. insidias a paga¬
nis ꝑpessi sunt. Et uidentes
popłm infideliũ suꝑ uenien¬
tẽ armatũ. om̃s fugerunt
aliquanti uero ictibus lapi¬
stabat immobilis. & his uer¬
bis exprobrabat eis dicens.
Suꝑflui. miseri. caduei. atq:
atrocissimi. dm̃ omĩpotentẽ
colentes occiditis. & prode¬
fensione lapidũ in nocen¬
tes homines iugulatis. Hȩc
& hissimilia dũ turbis furen¬
tibus dicer&. lapidata est
ab eis. & orans iuxta sepul¬
chrũ beatissimȩ agne ur¬
ginis emisit spm̃. Unde
dubiũ non est quod in suo
sanguine baptitata. quȩ
ꝓdefensione iusticiȩ dũ con¬
fiteretur dnm̃ mortẽ cons¬
tanter excoepit. Cadem
deniq hora fit terrę motꝰ
uehementissimus. & cũ nimia

Expanded text:
tionem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicariusgaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti vero lapidum ictistabat immobilis, et his verbis exprobrabat eis dicens: Superflui, miseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrum beatissimae Agnae virginis, emisit spiritum. Non dubium est quod in suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ largiri p̃cepisti. Ita namq
ad mensuram corporis eius
aptũ erat indumentũ. & ita
nimio candore ꝑsp
issent ingressi adorarent &
uenerarentur. & darent ho¬
norem dõ ꝓ in menso splendo¬
re & mundiores egrederent᷑
foras. quã fuerant intus in¬
gressi. Cũq hȩc agerentur
prefecti filius qui auctor
erat sceleris uenit ad locum
cũ sodalibus suis uuenculis.
quasi insultaturus puellȩ
cũ quib libidinis suȩ posse¬
se credebat ludibriũ exerce¬
re. Sed ingressus misit an¬
te se pueros feruentes. & tur¬
piter seuientes. Cũ nimia
aut̃ ueneratione & in geni
admiratione egressos coe¬
pit inpotentes arguere. atq
uanos & molles ac miseros¬
iudicare. Et in ridens eos.
locũ ubi uirgo ad orabat
audacter ingressus est et
uidens tantũ lum̃ circa eã

Expanded text:
mihi largiri praecepisti. Ita namque mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore consfuissent ingressi, adorarent et venerarentur, dantes honorem Deo pro immenso splendore, et mundiores egrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miserosjudicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam,