comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t ecit in fans tuus quod faciunt omnes et si non
omnes casu percant. At tu sine illum perusse
pereundum ȩrat. et felicitet secum agitur prius
pereundo quam uite malis implicatetur. que
quam multa sint sciunt experti et intenui. Ne¬
mo enim non expertus est. non intenti autem
multi qui quasi sompnium uitam agunt cuius te¬
minisci nequeant experrecti. fetut in nocens infãs
cuus qui fortasse siuiueret nocentissimus perusset.
oli illum intuto positum deflere fortune minas om¬
nes euasit et preoccupauit mortem que illum dila¬
ta pteoccupasset. D. lupus meum deuorauit infan¬
tem R lam ista uermium est quetela. D. In fantis
miseri cotpusculum lupus rapuit in cauernam su¬
am. R. felicis animam infanus incelum angeli ra¬
ꝓuere. De filio qui alienus inuentus est ddor c¬
t quod morte grauius qui meus tredeba¬
tur alienus est filius. R. Si ad conmunem
spectaretis paccem comu ci consilio huma¬

Expanded text:
Fecit infans tuus quod faciunt omnes, etsi non Fecit infans tuus quod faciunt omnes, etsi non omnes casu pereant. At tu sine illum periisse: pereundum erat; et feliciter secum agitur, prius pereundo, quam vite malis implicaretur, que quam multa sint, sciunt experti et intenti; nemo enim non expertus est, non intenti autem multi, qui quasi somnium vitam agunt, cuius reminisci nequeant experrecti. Periit innocens infans tuus, qui fortasse si viveret, nocentissimus periisset. Noli illum in tuto positum deflere: fortune minas omnes evasit, et preoccupavit mortem que illum dilata preoccupasset. Lupus meum devoravit infantem. Ista iam vermium est querela. Infantis miseri corpusculum, lupus rapuit in cavernam suam. Felicis animam infantis, in celum angeli rapuere. 50 DE FILIO QUI ALIENUS INVENTUS EST Et quod morte gravius qui meus credebatur, alienus est filius. Si ad communem spectaretis patrem, Comici consilio, huma
Abbreviated transcription (Latin):
nfantis filii miserabilem casum fleo. R hu¬
manum nihil flendum homini. premedita¬
ta omnia esse debent si non sunt non casũ
nlu sed inscitiam tuam defle et condictionis obliui¬
ouem. D. filii infanus miseram mottem queror.¬
R tiulla mors misera quam mors anime non sequi¬
tur aquo periculo infans tuus inmunis est . D. In¬
fans meus precipicio peruit.R. Qualiter quis pere¬
at quid refert modo ne turpiter peitat et petire
turpiter non potest qui sinc peccatis periit. D fit¬
cipicio periit infans meus. R. At archemorus ser¬
pente alii grauide lacte nuticis. alii morbis qui
pene plutes in illam inetatem qu̾am insenectu¬
tem incidunt. D. ferũt infans meus prccipicio.
Re repentina mors innocentibus optanda nocenti¬
bus metrenda est. R. In fans meus exalio p̃ceps
periit. R. Languide pereũtibus mots durior se¬
pt et angustie longiores. dolor omnis eo tollerabi¬
uor queꝰ breuior. D. feriit precipicio infans me¬
us. R ẜtecipitari et ruere illuis etatis est propruss

Expanded text:
nfantis filii miserabilem casum fleo. Humanum nichil flendum. Homini premeditata omnia esse debent, si non sunt. Non casum filii, sed inscitiam tuam defle, et conditionis oblivionem. Filii infantis miseram mortem queror. Nulla mors misera, quam mors anime non sequetur, a quo periculo infans tuus immunis est. Infans meus precipitio periit. Qualiter quis pereat, quid refert, modo ne turpiter pereat? Et perire turpiter non potest, qui sine peccatis periit. Precipitio periit infans meus. At Archemorus serpente, alii gravide lacte nutricis, alii morbis, qui pene plures illam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda est. Infans meus ex alto preceps periit. Languide pereuntibus, mors durior sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium.
Abbreviated transcription (Latin):
llud est proximum austotelici dogmatis memi¬
nisse ut scilicet non trampnum quis se prebeat
sed rei .p. curatorem. Introitus inquit et oblacio¬
nes oportet uideri colligere dispensacionis gracia
et si aliquando opportunum fuerit uti adbelli

Expanded text:
illud est proximum: Aristotelici dogmatis memiillud est proximum: Aristotelici dogmatis meminisse, ut scilicet non tyrannum quis se prebeat, sed Reipublice curatorem. “Introitus, inquit, et oblationes oportet videri, colligere dispensationis gratia et, si quando opportunum fuerit, uti ad belli
Abbreviated transcription (Latin):
minio indignum. Reliqua interdum magnani¬
mitatis aut iusticie se se uelo tegunt unusti uili¬
tatem animi miseriamq non Exuit et contra cõ¬
munem humani moris errorem ut nil miserius
nil uilius auaricia est. Sic nil quoq miserius cre¬
ditur nil uilius. ldeoq uicio laborantes indignis¬
simi honore et imperio iudicantur. Indignant̃
homines illi subici qui auaricie sit subiecitis. atq
illum alienum incorpus iuis habere qui suum cor
habeat inmetallum uelle sibi licitum aliorum
uitam ne dicam pecuniam ex torquere suã tan¬
gere non audenti. Prima igitur quidem ad secu¬
titatem et quietem uia est non modo urampni¬
dis appetitum sed conmune regnandi cupidinẽ
abiecisse. Nam quid stultius quid laboriosius
quid ue periculosius ꝗ tocius inse unum populi
sarcinas transferre fragilem forsitam suis proprus
perferendis. Std cligere meliora consuetudo ueri
hostis et oppinionum peruersitas non permittit.

Expanded text:
minio indignum. Reliqua interdum magnaniminio indignum. Reliqua interdum magnanimitatis aut iustitie sese velo tegunt, hoc unum vilitatem animi miseriamque non exuit, et contra communem humani moris errorem, ut nil miserius, nil vilius; avaritia est, sic nil quoque miserius creditur, nil vilius. Ideoque hoc vitio laborantes, indignissimi honore et imperio iudicantur. Indignantur homines illi subici, qui avaritie sit subiectus, atque illum alienum in corpus ius habere, quod suum non habeat in metallum, velle sibi licitum aliorum vitam, ne dicam pecuniam extorquere, suam tangere non audenti. Prima quidem igitur ad securitatem et quietem via est, non modo tyrannidis appetitum, sed omnem regnandi cupidinem abiecisse; nam quid stultius, quid laboriosius, quidve periculosius, quam totius in se unum populi sarcinas transferre, fragilem forsitan suis propriis perferendis? Si vero eligere meliora, consuetudo, veri hostis, et opinionum perversitas non permittit,
Abbreviated transcription (Latin):
adeunti non assurrexerit. que hodie nec quidem¬
causa ulla esset Crudelitas quoq qua megentiũ
apud uirgilium ad supplicium teposcebatꝰ Gaiuĩ ue¬
ro caligulam et neronem et domicianum ad sup¬
plicium traxit. Et inuidia qua maius tormentum
non inuenisse syculos tirampnos flaccus ait neq
uestros hodie maius inuenire res loquitur. Postre¬
mo nulla tirampnorum aut maior pestis aut cre¬
brior auaricia est. Itaq relique singulorum hec ẽ
omnium. Relique singulos ciues afficiunt hec
populum uniuersum. Superbia et inuidia ipsos
inter urampnos regnant. Crudelitas inter paucos.
senit. auaricia inter omnes. quiescit illa non nuncꝗͣ
ac minuitur hec semper crescit et uigilat. Qui p̃¬
esse igitur inpopulis uolunt uitait inp̾rimis hoc ui¬
ciumꝰ decet. omnemq uicii huius infamiam om.¬
nemq suspicionem. Nihil est enim quod odiosũ
eque faciat tyrampnum eque presidencia ac do¬

Expanded text:
adeunti non assurrexerit, que hodie nec causa qadeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium reposcebat, Gaium vero Caligulam, et Neronem, et Domitianum ad supplicium traxit. Et invidia, qua maius tormentum non invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque vestros hodie maius invenire res loquitur. Postremo nulla tyrannorum aut maior pestis aut crebior, avaritia est, itaque relique singulorum, hec est omnium; relique singulos cives afficiunt, hec populum universum. Superbia et invidia ipsos inter tyrannos regnant, crudelitas inter paucos sevit, avaritia inter omnes. Quiescit illa nonnunquam ac minuitur, hec semper crescit ac vigilat. Qui preesse igitur in populis volunt, vitare in primis hoc vitium decet, omnemque vitii huius infamiam omnemque suspitionem: nichil est enim quod odiosum eque faciat tyrannum, eque presidentia ac do
Abbreviated transcription (Latin):
rum. primi exemplum habes. non modo tirampni¬
dum sed regnorum troiani scilicet ac romani. secun¬
di uero nouidem lacedemonium tirapnum qui cum
ipse sibi subditos spoliasset adspoliandas eorum uxores
auarissimam suam coniugem destinabat que sibi cau¬
sa non ultima esse potuit maturande calamitatis qua¬
uis hic anstotili notus esse nequiuerit qui etate floruit
alex andri neq tam longeuus fuit ut ad huius etatem
peruenire potuisse uideatur. Cum tamen eisdem in
libris non sine ad miracione quadam hieronis ac ge¬
lonis nomen inueniam qui qualiter sibi noti esse po¬
terint attenta racione temporum non satis expedio.¬
D. Nec ego alienis in iunosus uxoribus nec mea uxor
aliciuiꝰ tirampnide tamen excidi .R. Sepe se nocen¬
tissimi in nocentes putant. sunt tamen et alie non
minores cause precipitande tirampnidis in solẽ¬
cia scilicet que uilio cesari apud historicos obicit᷑
illa presertim quod senatui se honorisicentissime

Expanded text:
rum. Primi exemplum habes, non modo tyrannirum. Primi exemplum habes, non modo tyrannidum, sed regnorum Troiani scilicet et Romani, secundi vero Agidem Lacedemonum tyrannum, qui cum ipse sibi subditos spoliasset, ad spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem destinabat, que sibi causa non ultima esse potuit maturande calamitatis; quamvis hic Aristoteli notus esse nequiverit, qui etate floruit Alexandri, neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomen inveniam, qui qualiter sibi noti esse potuerint, attenta ratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: insolentia scilicet, que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa presertim, quod senatui se honorificentissime
Abbreviated transcription (Latin):
fedumq illud exemplum. dionisii tyrampnorum pes-¬
simi qui patria pulsus in exilio puerilium literarum
scolas tenuisse dicitur ut quam in ciuies non poterat
inpueris tirampnidem exerceret. trux ingenium affix¬
umq proposito honestiq inscium atq equi uirif im¬
paciens. D Tirampnidem amissam ualde doleo. R¬
Quantum doleres iuste possessionis amissionem qui
tam doleas iniuste. quantum doleres re propria expo¬
liari qui sic doleas aliena.D. Tirampnide me deiecto
grauiter fero. R feres leuius si causam libres multi
quidem trampnorum. solo nominis odio geciderũt
plures tamen certas cadendi causas habuisse nons¬
simum est. et continue fit notius. Apud aristotilem
quidem legis inpoliticis quod propter uxorum in ui¬
rias multe tirampnides perierunt. Id quoquomodo
seu actiue ulel passiue acceptum fuerit uerum est.
hoc est seu propter iniurias atrampnis illatas uxo¬
ribus alienis seu aliis illatas ab uxoribus tyrampno¬

Expanded text:
fedumque illud exemplum Dionysii tyrannorum pesfedumque illud exemplum Dionysii tyrannorum pessimi, qui patria pulsus, in exilio puerilium literarum scholas tenuisse dicitur, ut quam in cives non poterat, in pueros tyrannidem exerceret: Trux ingenium affixumque proposito, honestique inscium atque equi iuris impatiens. Tyrannidem amissam valde doleo. Quantum doleres iuste possessionis amissionem, qui tam doleas iniuste? Quantum doleres re propria expoliari qui sic doleas aliena? Tyrannide me deiectum graviter fero. Feres levius, si causam libres; multi quidem tyrannorum, solo nominis odio ceciderunt; plures tamen certas cadendi causas habuisse notissimum est et quotidie fit notius. Apud Aristotelem quidem legis, in Politicis, quod propter uxorum iniurias multe tyrannides perierunt; id quoquo modo, seu active seu passive acceptum fuerit, verum erit. Hoc est seu propter iniurias a tyrannis illatas uxoribus alienis, seu aliis illatas ab uxoribus tyranno
Abbreviated transcription (Latin):
superbunq et ferox dominandi uotum ponite.
et si non prius saltem post tyrampnidem amissam.
tirampni esse desinite et optandi quod iam asse¬
qui non potestis finem facite. si non iusticie saltem
uerecundie hoc prestate ut mutatis moribus et no¬
uo habitu mentis assumpto amissione diuiciarũ
ditiores facti quantum sorune detrahitur tantum
animis adidisse uideamini. Nunquam ne igit᷑
aduertistis ut non solus ille rex regum et dominã
cium omnipotens aquo omnis potestas est incelo et in
terra manum muneribus suis plenam et extendit et re¬
trahit et occultis sepe iustis semper ex causis sed tempora¬
lis quoq rex regem. tyrampnus tirampnum. et gens
gentem deict atque pessundatur. anuero nec prophetã
illum querulum audiuistis. Et congregabit inquit qua¬
si arenam captiuitatem et ipse deregibus triumphabit
et nrampni udiculi eius erunt. Coaptate animum for¬
tune seu diuine pocius uoluntati et cauete ridiculum

Expanded text:
superbumque et ferox dominandi votum ponite, superbumque et ferox dominandi votum ponite, et, si non prius, saltem post tyrannidem amissam, tyranni esse desinite, et optandi, quod iam assequi non potestis, finem facite; si non iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus et novo habitu mentis assumpto, amissione divitiarum ditiores facti, quantum fortune detrahitur, tantum animis addidisse videamini. Nunquam ne igitur advertistis, ut non solus ille rex regum et dominus dominantium omnipotens, a quo omnis potestas est in celo et in terra, manum muneribus suis plenam et extendit et retrahit, occultis sepe, iustis semper ex causis, sed temporalis quoque rex regem, tyrannus tyrannum, et gens gentem deicit et pessundat? An vero non Prophetam illum querulum audivistis: “Et congregabit, inquit, quasi arenam captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi eius erunt?” Coaptate animum fortune, seu divine potius voluntati, et cavete ridiculum
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in uitiam queratur qui passus est sileat. D lõ¬
ga tirampnide spoliatus sum.R. Seriuerunt ubi qui¬
bus forsitan te seruire dignius fuit. nunc iniuriã
longi et iniusti seruicii sin̾em uocas cum usticie pri¬
cipium iniusticie sinis sit ut si multorum calamita¬
tes populorum unius hominis pauisse licenciam
turpe fuit. pulcrum sit pascere desiisse. deq hoc
conqueri impudencie sit extreme. D longa tiram¬
pnide sum deiectus. R Sponie descendisse̾ melius.
optime uero non ascendisses. nunc qualicertumꝙ
descendisse bonum omnino. quia uistum melior¬
q coacta iusticia. ꝗ uoluntarianusticia est. Audite
impũ tyrampnum apud infecos exclamantem.
discite iusticiam moniti. Audite et me apud supe¬
tos exortantem discite iusticiam uel coacti hlec enĩ
tempestiua hec utilis ni tespuitur illa ibi admoni¬
cio utiq sera est siustra enim discitut quod fieri am¬
pluis non potest ponite uero iam tumentes animos

Expanded text:
fecit iniuriam queratur, qui passus est sileat. Lonfecit iniuriam queratur, qui passus est sileat. Longa tyrannide spoliatus sum. Servierunt tibi, quibus forsitan te servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et iniusti servitii finem vocas, cum iustitie principium iniustitie finis sit, ut si multorum calamitates populorum unius hominis pavisse licentiam turpe fuit, pulchrum sit pascere desiisse, deque hoc conqueri impudentie sit extreme. Longa tyrannide sum deiectus. Sponte descendisses melius optime vero non ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, meliorque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia est. Audite, impii, tyrannum apud inferos exclamantem: Discite iustitiam moniti. Audite et me apud superos exhortantem: “Discite iustitiam vel coacti”. Hec enim tempestiva, hic utilisque ni respuitur, illa ibi admonitio utique sera est: frustra enim discitur, quod fieri amplius non potest. Ponite vero iam tumentes animos,
Abbreviated transcription (Latin):
remur pene omnia regna tyrampnides fuerunt.
tempore tamen quesierunt tobut et obliuione
hominum uelu sibi iusticie texuere tyrampnidis
iniusticia simul ac nouitas odiosa est. N. Tyramp¬
nidem deposui. R. Sarcinam tei p. grauem tibi pe¬
riculosam nulli bono utilem. dampnosam mulus.
omnibus odiosam. D Tyrampnidem exui R Ne
sis nudus induc usticiam. modestiam. parsimoni¬
am.honestatem. pietatem.clemenciam. caritatem.
uestes optimas quibus comparandis nullo opus est
auro. sed sola aĩ uoluntate uestes paratas bonis
omnibus tyrampnis uel in cognitas uel inuisas qui
margaritis ac purpura obuoluti humanitate inte¬
rimꝰ ac uirtutibus nudi sunt. N. Ciuies mihi tirãp¬
nidem extorserunt. R libertatem sibi debitam tece¬
perunt. uitam tibi indebitam reliquerunt. hanc
tu ciuibus tiuis debes qui tibi preter odium nihil¬
debent. ita prograciarum actione querimoniam
institius: at iam pridem mos iste percrebuit ut qͥ

Expanded text:
remur, pene omnia regna tyrannides fuerunt, remur, pene omnia regna tyrannides fuerunt, tempore tamen quesierunt robur, et oblivione hominum velum sibi iustitie texuere; tyrannidis iniustitia simul ac novitas odiosa est. Tyrannidem deposui. Sarcinam Reipublice gravem, tibi periculosam, nulli bono utilem, damnosam multis, omnibus odiosam. Tyrannidem exui. Ne sis nudus, indue iustitiam, modestiam, parsimoniam, honestatem, pietatem, clementiam, caritatem, vestes optimas, quibus comparandis, nullo opus est auro, sed sola animi voluntate; vestes paratas bonis omnibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purpura obvoluti, humanitate interim ac virtutibus nudi sunt. Cives michi tyrannidem extorserunt. Libertatem sibi debitam receperunt, vitam tibi indebitam reliquerunt: hanc tu civibus tuis debes, qui tibi preter odium nichildebent; ita pro gratiarum actione querimoniam instituis, at iam pridem mos iste percrebruit, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
suis apud ciceronem dicit. uerumtamen neutro ni¬
mium tangi debes quando enim ita iacta sors est.
ut lucrum ac perfidia proditoris bona fides damp¬
numq sit proditi elige utrum malis.D. froditoR
me fefellit. R Plus ilłe sibi nocuit quam tibi te pro¬
didit. se perdidit. te pupugit. se confodit. te dum
spoliat. se peremit. ⁊ͥ enim regnum forte uel opes.
sibi animam famam consciencie quietem conuictũ¬
q hominum eripuit. nihil scelestuis proditore nihil
uirpiuis sol uidet cuius obscenitas tanta est. ut et
qui artificio eius egent exectentur artificem et qui
ceterorum scelerum famam querunt: huius infaĩ¬
am reformident. D Ptoditus sum. R frodit forsan ut
tam facile prodi possis. multi sepe paruis dampnis
ad moniti magnis occurrere didicerunt. De ty
misi. R. Si utile dampnum est amisse reg¬
num. quanto est unlius tyrampnidemꝰ
amisse. et si enim ut dixi cum derege sine filio loq̃¬

Expanded text:
suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nisuis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi animam, famam, conscientie quietem, convictumque hominum eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam reformident. Proditus sum. Proditus es ne tam facile iterum prodi possis: multi sepe parvis damnis admoniti, magnis occurrere didicerunt. 81 DE misi. Si utile damnum est amisisse regnum, quanto est utilius tyrannidem amisisse? Etsi enim, ut dixi, cum de rege sine filio loque
Abbreviated transcription (Latin):
eo minus potest tuto fidere eo quod plus fidere ac plu¬
ribus est necesse. unde fit ut cum conmune tum uel
maxime regum sit prodi neq omnino ullum genus
tam obnoxium huic malo proditus asuis ut fama est.
Priamus proditus minos. nisus cethes. agamenon. alex¬
ander. et ante ipsum darius. froditi exnostris romulus.
tatquinus. priscus. seruius. tullius. affricanus minor.
magnusq pompeius. et iulius cesar. et mille alii uel
reges uel regibus alciores. Et quid proditos loquor qua¬
si querendi sint. Quis autem non proditur et in par¬
uis cotidi e et inmagnis nisi cui nullus est penitus
a quo prodi possit. Proditus ad exiremum cristus nec
regum peste terrestrium celestis ille rex caruit. D. Pro¬
ditus sum magisq meorum fraudibus. ꝗͣ propriis
tangor incomodis. R sie id quidem ac magnifice.
Nam et affricanus ille cuius proxime meminiꝰ et se se
territum non tam mortis metu quam insidiarum a

Expanded text:
eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac plueo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, proditi ex nostris Romulus, Tarquinius Priscus, Servius Tullus, Africanus minor, magnusque Pompeius et Iulius Cesar, et mille alii, vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum peste terrestrium, celestis ille rex caruit. Proditus sum magisque meorum fraudibus, quam propriis tangor incommodis. Pie id quidem ac magnifice. Nam et Africanus ille, cuius proxime memini, sese territum, non tam mortis metu quam insidiarum a
Abbreviated transcription (Latin):
quam quod miserrimum arbitraris. O Regnum me¬
um ad alium translatum doleo. R. Non tuum certe
sed fortune que si donare illud tibi potuir cur auferre
cum uelit et transferre non possit. Uide autem ne pre¬
ter transferents uoluntatem que sola sufficiens est alie
eciam cause fuerint transferendi ille scilicet quas qui¬
dam sapiens uir expressit. Regnum inquit agente
ingentem transfer tur propterꝰ in iusticias et iniurias
et Eontumelias et diuersos modos. N. Rex esse desii R
Homo esse incipis ea est enim regum insolencia ut
nentur. De prodicione dolor.C.⁊ 9¬
Roditus sum amicis. R hostibus credo si a¬
mici enim essent non te prodetent.N
familiaribus sum proditus.R Ambiguum nomen
et familiaris amicus et familiaris hosfis dicitur. quo
periculum maius uita hominum non habet. D. fro¬
ditus sum abhiis quibus ante alios fedebam. R. Uix
fallitur qui non fidit enim uero quo maior quisque

Expanded text:
quam quod miserrimum arbitraris. Regnum mequam quod miserrimum arbitraris. Regnum meum ad alium translatum doleo. Non tuum certe, sed fortune; que, si donare illud tibi potuerat, cur auferre cum velit et transferre non possit? Vide autem ne preter transferentis voluntatem, que sola sufficiens est, alie etiam cause fuerint transferendi; ille, scilicet, quas quidam sapiens vir expressit: “Regnum, inquit, a gente in gentem transfertur, propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos.” Rex esse desii. Homo esse incipis: ea est enim regum insolentia, utnentur. 80 DE PRODITIONE Proditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. familiaribus sum proditus. Ambiguum est nomen: et familiaris amicus, et familiaris hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque,
Abbreviated transcription (Latin):
plecti proximum uel coacte. Quod magnum il¬
lum syric regem non p̃teriit antiochum qui oñ
que cỹs thaurum est asia priuatus senatui popu¬
loq romano gracias agebat quod eum magna nimis
sollicuudme liberatum ad mediocra redegissent. fa cete
quidem ille si ficte sapienter grauiterq siuere. D. Reg¬
ni esolio descendi. R. Dicebam fuperbie inpudenus ad¬
dam et amencie negligenus esse condicionis oblitũ
eastidire quod sis esse uelle quod nequeas. Non pos¬
sunt omnes homines reges esse. sit sats esse homines
quid non sui regni auidis. sua sordet humanitas
Nuescite miseri bene secum agiputent hi qui reges
esse desierint. cum enim omnium dura mortali¬
um tum durissima regum sors quorum et uita in¬
ĩnocens labori et scelerata in famie atq utraq peri¬
culis exposita quocumq se uerterit difficultatum.
scopulos rerumq naufragia circa se uidit. hinc erupisse¬
se tu miserum ducis. nil unquam tibi felicius accidit

Expanded text:
plecti, proximum vel coacte. Quod magnum ilplecti, proximum vel coacte. Quod magnum illum Syrie regem non preterit Antiochum, qui omni que cis Taurum est Asia privatus, Senatui Popue Romano gratias agebat, quod eum magna nimis sollicitudine liberatum, ad mediocria redigissent. Facete quidem ille si ficte, sapienter graviterque si vere. Regni e solio descendi. Dicebam superbie impudentis, addam et amentie negligentis esse, conditionis oblitum, fastidire quod sis, esse velle quod nequeas. Non possunt omnes homines reges esse; sit satis esse homines. Quid non sui regni avidis sua sordet humanitas? Quiescite, miseri. Bene secum agi putent hi, qui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissima regum sors, quorum et vita innocens labori, et scelerata infamie, atque utraque periculis exposita, quocunque se verterit difficultatum scopulos, rerumque naufragia circa se videt. Hinc erupisse tu miserum ducis: nil unquam tibi felicius accidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tus fasce queri desine. N. Regnum amisi. R.lmmo
quidem euasisti et nudus ex ingenti naufragio ena¬
tasti. solent terre redditi querelas premere uotaq s
soluere. D. Regni felicitatem perdidi .R. Seu felicita¬
tem miseram. seu felicem miseriam dici maiuis hãc
fateor perdidisti. seu utrumq simul falsam felici¬
tatem ueramq miseriam. D. Regnum simul ac
potenciam regiasq opes perdidi . E. Gaudendum
perditis que itꝰ perdere potuissens. D. Regni potesta¬
it careo. R. Et regni curis et casibus quorum tedio
atq odio quidam solio excedere uoluerunt quod
ut uellet augustum modestia neronem metus im¬
pulit non nulli eciam excesserunt ut paulo ante
memoraui. Id qui uelle non potest sunt namꝙ
peruitaces et indomite uoluntates necessitati saltem
uictoriq suo gracias agat adeum statum ui re¬
dactus quem optasse debuerit. Primum boni ani¬
mi uotum esse debet honesta consilia libenter ami¬

Expanded text:
tus fasce, queri desine. Regnum amisi. Immo tus fasce, queri desine. Regnum amisi. Immo quidem evasisti, et nudus ex ingenti fastigio enatasti: solent terre redditi querelas premere, votaque solvere. Regni felicitatem perdidi. Seu felicitatem miseram, seu felicem miseriam dici mavis, hanc fateor perdidisti, seu utranque simul falsam felicitatem veramque miseriam. Regnum simul ac potentiam, regiasque opes perdidi. Gaudendum perditis que te perdere potuissent. Regni potestate careo. Et regni curis et casibus, quorum tedio atque odio quidam solio excedere voluerunt; quod ut vellet Augustum modestia, Neronem metus impulit. Nonnulli etiam excesserunt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle non potest sunt namque pervicaces et indomite voluntates, necessitati saltem victorique suo gratias agat, ad eum statum vi redactus, quem optasse debuerit. Primum boni animi votum esse debet, honesta consilia libenter am
Abbreviated transcription (Latin):
priuatus sibi ipse plantauerat post habendum cẽ¬
suit .D. Regia arce detrusus sum .R. Latencium il¬
la discriminum plena erat ĩtꝰ que dudum cecus
aĩmi quibusdam uelutaureis nec minus urgẽ¬
tibus quia fulgidis manicis atq conpedibus tentꝰ¬
baris quibus nunc solutus lumine reddito quod
fortuna suis auferre sequacibus solita est. illius
circulatricis instabiles ludos uides. Quis auarus
adeo ut non auro uisum redimat. eligatq ino¬
pem magis integrtatem nobilissimi se̾nsus q̃ di¬
uitem cecitatem At qui non minus nobilis sed sine
conparacione nobilior animi uisus est. quam corpõis
illum gaude regni nutantis inpendio redemisse. rem
magnam parud precio neq rem unam tantum non
modo enim cecitas cum regno abiit sed libertas redi¬
it publico seruicio liberatus es D. Regia exuor maies¬
tate. R. Clamis regia sceptiumq et diadema crede
expertis ponderosissima rerum sunt multiplici leua¬

Expanded text:
privatus sibi ipse plantaverat, post habendum cenprivatus sibi ipse plantaverat, post habendum censuit. Regia arce detrusus sum. Latentium illa discriminum plena erat, inter que dudum cecus animi, quibusdam velut aureis nec minus urgentibus quia fulgidis manicis atque compedibus, tenebaris; quibus nunc solutus, lumine reddito, quod fortuna suis auferre sequacibus solita est, illius circulatricis instabiles ludos vides. Et quis avarus adeo, ut non auro visum redimat, eligatque inopem magis integritatem nobilissimi sensus, quam divitem cecitatem? Atqui non minus nobilis, sed sine comparatione nobilior animi visus est quam corporis. Illum gaude regni nutantis impendio redemisse, rem magnam parvo pretio, neque rem unam tantum: non modo enim cecitas cum regno abiit, sed libertas rediit: publico servitio liberatus es. Regia exuor maiestate. Chlamys regia sceptrumque et diadema, crede expertis, ponderosissima rerum sunt: multiplici leva
Abbreviated transcription (Latin):
in excellencie appetitu quam in su a sede contemptam.
ubi non est queruis non uidentes consequenciam res
ueram et causarum Sicut enim inter diuites diuici¬
is inter robustos uiribus inter faͬmosos forma inter
disertos eloquencia sic profecto inter homines huma¬
nitate precellitur . N. Regia sede cecidi RSi inco¬
lumis perrarum solent enim qui sic decidunt peti¬
te regnoq simul atq anima spoliari quibus illa telĩ¬
quitur tranquillior graciorq si sapiunt uita est
quod illos minime latuit qui non collapsi aut de¬
pulsi sed et stantes et uolentes aut imperio cessere
aut pontificatum iam sublimiorem regnis et impe¬
rus reliquerunt. Inquibus dioclicianus clarum no¬
men habet qui dimissum ultro ad imperium reuo¬
catus spreuit opes turpidas anceps fastigium et qͣ̃¬
situm ab alus querendumq tantis cedibus tursus
oblatum expertus ex horruit et phisice grauiter¬
ꝙ cum amicis iocans oleribus que in ortulo suo

Expanded text:
in excellentie appetitu, quam, in sua sede contentam, in excellentie appetitu, quam, in sua sede contentam, ubi non est queritis, non videntes consequentiam rerum veram et causarum; sicut enim inter divites divitiis, inter robustos viribus, inter formosos forma, inter disertos eloquentia, sic profecto inter homines humanitate precellitur. Regia de sede cecidi. Si incolumis, perrarum. Solent enim qui decidunt perire, regnoque simul atque anima spoliari; quibus illa relinquitur, tranquillior gratiorque si sapiunt vita est. Quod illos minime latuit, qui non collapsi aut depulsi sed et stantes et volentes, aut Imperio cessere, aut Pontificatum iam sublimiorem regnis et imperiis reliquere. In quibus Diocletianus clarum nomen habet, qui, dimissum ultro ad Imperium revocatus, sprevit opes turbidas, ancepsque fastigium et quesitum ab aliis, querendumque tantis cedibus, rursus oblatum expertus exhorruit; et Philosophice graviterque cum amicis iocans, oleribus, que in hortulo suo
Abbreviated transcription (Latin):
ditas nulla felicitas aliquanto iocundius te aliquã¬
ioq felicius atque ita alcius esse quam sueris. D. Reg¬
no depulsus sum.R. habeto graciam depellenti durũ
auribus animo liquidum quod iubeo Depulsus enĩ
es unde erat abeundum et quod sponte debueras
coactus facis optanda uis equidem non deflenda.
Nam quis pudor hominem natum aut regnum super
homines optare aut separem factum hominibus in¬
dignari. si excellerẽt pulchrum atq optabile quid in
omnium pulcherrime rei excellencia optanda sit: nõ
superbie igitur neque licencie sed uirtutis ex qua ue¬
ra diademata regum non ex gemmis auroq fieri ne¬
mo tam auri cupidus aut gemmarum est qui neget
Quis autem queso hominum non uidet inter homi¬
nes principatum humanitati debitum non opibus
que opulentum hominem faciunt non humanum¬
genus magis atq ita nec meliorem certe nec hominibꝰ¬
S
alciorem sed hic unus exmultis erroribus uestris est

Expanded text:
ditas, nulla felicitas, aliquanto iucundius te, aliquanditas, nulla felicitas, aliquanto iucundius te, aliquantoque felicius atque ita altius esse quam fueras, cognosces. Regno depulsus sum. Habeto gratiam depellenti. Durum auribus, animo liquidum quod iubeo: depulsus enim es unde erat abeundum; quod sponte debueras, coactus facis. Optanda vis, equidem, non deflenda. Nam quis pudor, hominem natum aut regnum super homines optare, aut, se parem factum, hominibus indignari? Si excellere pulchrum atque optabile, quid ni omnium pulcherrime rei excellentia exoptanda sit? non superbie igitur, neque licentie, sed virtutis, ex qua vera diademata regum, non ex gemmis auroque fieri, nemo tam auri cupidus aut gemmarum est qui neget. Quis autem queso hominum non videt, inter homines principatum humanitati debitum, non opibus, que opulentum hominem faciunt, non humanum magis, atque ita nec meliorem certe nec hominibs altiorem? Sed hic unus ex multis erroribus vestris, est
Abbreviated transcription (Latin):
ad nostros reges utinam peruenisset neq malis peio¬
res. et peioribus pessimi succedentes. orbem terrarum
tradita permanus nequicia ac superbia corrupissent.
Iuic tamen quantumlibet optimus ac perfectus iur
unanimi sentencia omnium comprobatus ad regnũ
tamen non peruenit nisi et senex et filiis carens ne
aut etatis feruor aut silii amor transuersum quo non
expedit animum agat itaq et si filium habet ad regnũ
non assumitur et si post regnum illi forte filius natus
sit staum regno cedit neq enim prudentissimi uiri pos¬
sibile opinati sunt ut idem animus simul et populũ
curet et filium De regno amisso dolor.C.⁊8.¬
egno excidi. R lam solacu genus est filiũ
non habere. D. Regno excidi R. Utilis ca¬
sus inprecipit sedebas saluus in plano depo¬
situs et perculosam altitudinem post terga respiciens:
uidebis te regni solio descendentem ad priuate uite
requiem ascendisse et si nulla est sine securitate iocũ¬

Expanded text:
ad nostros reges utinam pervenisset, neque, malis peioad nostros reges utinam pervenisset, neque, malis peiores et peioribus pessimi succedentes, orbem terrarum, tradita per manus nequitia ac superbia, corrupissent. Illic tamen quantumlibet optimus ac perfectus vir, unanimi sententia omnium comprobatus, ad regnum tamen non perveniat, nisi et senex et filiis carens, ne aut etatis fervor, aut filii amor, transversum, quo non expedit, animum agat: itaque et si filium habet ad regnum non assumitur, et si post regnum illi forte filius natus sit, statim regno cecidit. Neque enim prudentissimi viri possibile opinati sunt, ut idem animus, simul et populum curet et filium. 79 DE REGNO AMISSO Regno excidi. Iam solatii genus est filium non habere. Regno excidi. Utilis casus: in precipiti sedebas. Salvus, in plano depositus, et periculosam altitudinem post terga respicens, videbis te, regni solio descendentem, ad private vite requiem ascendisse, et, si nulla est sine securitate iucun
Abbreviated transcription (Latin):
norum amiciciam tanta fide ab auis tamq feliciter
dui cultam. cum sua utetq pernicie alter insolencia
alter persidia uiolauit. Non habes iguur successorem
regni non habebis tuorum actuum euersorem sed ha¬
bebis populum tui amatorem et cultorem tiui memo¬
rem libertatis tibi persecula debitorem. Bene tecum
egisse fortunam credito et meluis multo quod filiũ
tbi uel abstulit uel negauit qułam quod regnum de¬
dit. D Sine filio rex sum .R. Nunc honestius atq li¬
berius regna. sepe amor filiorum ab amore uirtutis
animum deflexit. Legisti ut apud thoꝑbanem insu¬
lam ingentem que longe trãs hidiam inorientali se¬
det occeano pertransuersum diametrum obiecta
brictanie rex arbitrio populi consencientis eligitus
uir exomnibus optimus nihil sanguis nihil opes pro¬
sunt omne suffragium de uirtute oritur. ita ut nũ¬
quam uidicio fauor officiat. Sancta et felix electio. q̃

Expanded text:
norum amicitiam tanta fide ab avis tamque feliciter norum amicitiam tanta fide ab avis tamque feliciter diu cultam, cum sua uterque pernicie alter insolentia, alter perfidia, violavit. Non habes igitur successorem regni? Non habebis tuorum actuum eversorem, sed habebis populum, tui nominis amatorem et cultorem, tui memorem, libertatis tibi per secula debitorem. Bene tecum egisse fortunam credito, et melius multo, quod filium tibi vel abstulit vel negavit, quam quod regnum dedit. Sine filio rex sum. Nunc honestius atque liberius regna; sepe amor filiorum ab amore virtutis animum deflexit. Legisti ut apud Taprobanem insulam ingentem, que longe trans Indiam in orientali sedet Occeano, per transversum diametrum obiecta Britannie, rex arbitrio populi consentientis eligitur vir ex omnibus optimus: nil sanguis, nil opes prosunt, omne suffragium de virtute oritur, ita ut numquam iudicio favor officiat. Sancta et felix electio, que
Abbreviated transcription (Latin):
ni opus inposuit nisi filii insuper pondꝰ
accesserit. sarcinis uestris delectamini et dulce ẽ
uobis sub fasce subtumbere nullum publicum põ¬
dus regno grauius. nulla puuata sarcina grauior
filius .R. Dimitte ciulibet libertatem nil illis gra¬
cius nil te dignius potes. fuerunt qui uiuentes.
nec successore carentes hoc ipsum facere medita¬
ti sunt. Hiero siracusius et augustus cesar quãto
uero satius fuerit mulus benefacere cum possis
quam optare ut uni male facias. Quid est autẽ
melius. quid dulcius qm̃ in libertate uiuere:
quid peius. quid periculosius quꝰam regnare.¬
D rlon est silius quem heredem regni faciãm. Re.¬
Non est tibi materia. perpetuãde tyrampnidis nam ꝗd
sunt aluid regna quam uetuste tyrampnides. non
fit bonum tempore quod natura est malum. adde
quod persepe qui in regna succedunt amaiorum
suorum calle discedunt. Ex emplo sunt ieronimus sy¬
culus tyrampnus et iugurta numidicus. qui roma¬

Expanded text:
ni onus imposuit, nisi filii insuper pondus ni onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? Sarcinis vestris delectamini, et dulce est vobis sub fasce succumbere. Nullum publicum pondus regno gravius; nulla privata sarcina gravior,filius. Dimitte civibus libertatem: nil his gratius, nil te dignius potes. Fuerunt qui viventes, nec successore carentes, hoc ipsum facile meditati sunt: Hiero Syracusius et Augustus Cesar. Quanto vero satius fuerit multis benefacere, cum possis, quam optare ut uni malefacias? Quid est autem melius, quid dulcius, quam in libertate vivere? Quid peius, quid periculosius quam regnare? Non est filius quem heredem regni faciam. Non est tibi materia perpetuande tyrannidis. Nam quid sunt aliud regna quam vetuste tyrannides? Non sit bonum tempore, quod natura est malum. Adde quod persepe qui in regna succedunt, a maiorum suorum calle discedunt. Exemplo sunt Hieronymus Siculus tyrannus, et Iugurtha Numidicus, qui Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tuns sunt dicenda uestigia et preclaris affixa
frontibus signa meritorum. Etoinde si cesareum
illum centurionem cesium sceuam. mire uifz
fornitudinis sed iusticie nullius mille lacerum
perfossumq uulneribus hostes quoq uenerati et prop¬
ter unius uirtutis admiracionem uulnera ipsa deob¬
sculantes armorum fragmina et sagutas tepenti ca¬
dauere eductas deorum templis ccũ sacrumentum
aliquid affigebant. quid defortis iustiq uiri preci¬
osis uulneribus senciendum sit intelligis. D. Uulne¬
ribus multis infirmus atq de formis sum. Rcura¬
te miseri uulnera nisi nunc sanentur hesura per¬
petuo. De hus enim ira uiderit que illa conteget
consumetq cicatricosaq corpora excipiens plan̾a
restituet. Q inflicto uulnere hac autem illa parte
corporis truncus sum. R. De partibus liugas totum
illico relicturus. De rege sine filiis. dołor. C.⁊:¬
egnum est mihi non filius. R. Parum ne
tibi ergo sollicitudinum et curarum reg¬

Expanded text:
tutis sunt dicenda vestigia, et preclaris affixa tutis sunt dicenda vestigia, et preclaris affixa frontibus signa meritorum. Proinde si Cesareum illum quoque centurionem Cesium Scevam mire virum fortitudinis, sed iustitie nullius, mille lacerum perfossumque vulneribus, hostes quoque venerati, et propter unius virtutis admirationem vulnera ipsa deosculantes, armorum fragmina et sagittas et tepenti cadavere eductas, Deorum templis ceu sacrum aliquid affigebant; quid de fortis iustique viri pretiosis vulneribus sentiendum sic intelligis. Vulneribus multis infirmus ac deformis sum. Curate, miseri, vulnera: nisi nunc sanentur, hesura perpetuo; de his enim terra viderit, que illa conteget consumetque, cicatricosaque corpora excipiens, plana restituet. Inflicto vulnere hac aut illa parte corporis truncus sum. De partibus litigas, totum illico relicturus. 78 DE REGE SINE FILIO Regnum est michi, non filius. Parum ne tibi igitur sollicitudinum et curarum reg
Abbreviated transcription (Latin):
tum spoliis uictorem quod unum supererat den¬
tibus quidem promanibus usus est. ceruicemq
eius arreptam ulnis implicuit nec laxauit pri¬
usquam auribus truncis ac naribus hostis os la¬
cerum tuens seq uultus moriens iam lecior ex¬
spiraret. ferociora hec illa suauiora mitibusq
animis apciora remedia ut semper ceu rem fragi¬
lem caducamq teq uelociter deserturam tor¬
pus aspicias ut cum id euenerit nec concidas
nec mireris quidem sed exteriore menbrorum
ministerio amisso in ipsos anime sinus intimos
te conuertas ubi inuenies admagnifice loquen¬
dum agendumq nec lingua opus opus esse nec
manibus. D Uulneribus deformatus sum .R.
Dixiiam. ymmo si causa uulnerum pulchra est
honestatus atq insignitus. uiri quidem fortis
proiuisticia magnum aliquid agressi durũq
aliquid perpessi non fediꝯ frons sulcata uul¬
neribus uideri debet. sed notis stellata fulgenti¬
bus neque uero cicatces aut uulnera sed uir¬

Expanded text:
tum spoliis victorem, quod unum sibi supererat, dentum spoliis victorem, quod unum sibi supererat, dentibus quidem pro manibus usus est, cervicemque eius arreptam ulnis implicuit, nec laxavit prius, quam auribus truncis ac naribus, os hostis lacerum tuens, seque ultus moriens iam letior expiraret. Ferociora hec, illa suaviora mitibusque animis aptiora remedia, ut semper ceu rem fragilem caducamque teque velociter deserturam corpus aspicias, ut cum id evenerit, nec concidas nec mireris quidem, sed exteriore membrorum ministerio amisso, in ipsos anime sinus intimos te convertas, ubi invenies aliquid magnifice loquendum agendumque, nec lingua opus esse nec manibus. Vulneribus deformatus sum. Dixi iam; immo, si causa vulnerum pulchra est, honestatus ac insignitus. Viri quidem fortis, pro iustitia magnum aliquid aggressi, durumque aliquid propessi, non fedis frons sulcata vulneribus videri debet, sed notis stellata fulgentibus, neque vero cicatrices aut vulnera, sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
outi licet qui hac manuꝰ bello punico amissa. si¬
bi ferream fabrefecit cum qua multis ac trucibus
preliis non ociosus bellator interfuit. Id si parum
successerit dextre officium insiniftram transfer.
osti ut cesareus miles atilius bello massiliensi cũ
iniectam puppi hostili dexteram amississet leua
prehensam tenuit donec pelago mergeretur:N.
traq manus ferro abscisa est. RUbi plus licencie
fortuna ibi plus negocii uirtus. Fortune tamen a
culeus omnis uirtute cotunditur. hac armatus
eciam sine manibus fortis est. Memento cringe¬
ri atheniensis qui post maratoniam pugnam o¬
pus in mortale miltiadis hostibus ad naues profu¬
gis inminens obtruncata manu dextera qua
unam naium fuge plenam strinxerat sinistram
mox ad hibuit qua rursus abscissa fere in morem
morsu posti affixo. sic tenuit quos aliter non ua¬
lebat. Nec miles ille canensis exciderit qui uul¬
neribus usu manuum priuatus contra sius inten¬

Expanded text:
o uti licet qui hac manu bello Punico amissa, sio uti licet qui hac manu bello Punico amissa, sibi ferream fabrefecit, cum qua, multis ac trucibus preliis, non otiosus bellator interfuit: id si parum successerit, dextre officium in sinistram transfer. Nosti ut Cesareus miles Attilius, bello Massiliensi, cum iniectam puppi hostili dexteram amisisset, leva prehensam tenuit, donec pelago mergeretur. Utraque manus ferro abscissa est. Ubi plus licentie fortuna, tibi plus negotii virtus habet: fortune tamen omnis aculeus virtute contunditur; hac armatus, etiam sine manibus, fortis erit. Memento Cinigeri Atheniensis qui post Marathoniam pugnam, opus immortale Miltiadis, hostibus ad naves profugis imminens, obtruncata manu dextra, qua unam navium fuge plenam strinxerat, sinistram mox adhibuit, qua rursus abscissa, fere in morem morsu post affixo sic tenuit, quos aliter non valebat. Nec tibi miles ille Cannensis exciderit, qui vulneribus usu manuum privatus, contra suis inten
Abbreviated transcription (Latin):
osum prouisticia susceptum uulnus multoq specio¬
sior est mors. D. Uulnere accepto claudus sum .R.
Dictum tenes oracii coclius qui cum die illo quo mi¬
rabili magisquam credibili fortitudine atq constan¬
tia solus tusci regis exercitum sublicio inponte sub¬
stinuit testudine suorum atergo fracta et collapsa
hostibus clausum iter senciens. utt erat armatus
et mille hinc atq hinc missibus circumuentus ex
alto se intiberim proiecisset unoq cum uulnere un¬
de claudus mansit interruendum accepto. nando¬
do ad suos corpore reliquo incolumis peruenisset.
idq uicium sibi post tempus inpeticione honoris
obiceretur sic elusit aduersarium. minime enim
inquit claudico sed ita dii inmortales uoluerunt.
ut per singulos passus. meminerim triumphi mei.
preclarumꝰ plane factisque par dictum .D. Manũ
uulnere perdidi . R. Si leuam dampnum leuius
at si dexteram marci sergii uiri fortissimi remedi¬

Expanded text:
osum pro iustitia susceptum vulnus, multoque specioosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciosior est mors. Vulnere accepto claudus sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum die illo, quo mirabili magis quam credibili fortitudine atque constantia, solus Tusci regis exercitum Sublicio in ponte sustinuit, testudine suorum manibus a tergo fracta, et collapsa, hostibus clausum iter sentiens, utque erat armatus, et mille hinc atque illinc missilibus circumventus, ex alto se in Tiberim proiecisset, unoque cum vulnere, unde claudus mansit, inter ruendum accepto, nando ad suos, corpore reliquo incolumis pervenisset, idque vitium sibi post tempus in petitione honoris obiceretur, sic elusit adversarium: “Minime enim, inquit, claudico, sed ita dii immortales voluerunt, ut per singulos passus meminerim triumphi mei”. Preclarum plane factisque par dictum. Manum vulnere perdidi. Si levam, damnum levius, at si dexteram, Marci Sergi viri fortissimi remedi
Abbreviated transcription (Latin):
fixus cesar unum non amplius letale habuit. ut sa¬
ne fuerint cuncta letalia plus ne quam semel mori
potuit. multa licet ac profunda sint uulnera unus ẽ
uulnerum effectus. quorum sepe eciam in corpus extĩc¬
tum inhumana repeticio non uulnerati penam sed
seuiciam uulnerantis ex aggerat. D. Uulneribus de¬
bilitatus sum .R. Si utinam debilitata superbia cũ
sororibus suis et accesserit uulnerum comes humi¬
litas. ne de nullo scriptum sit. humiliasti sicut uul¬
neratum superbum. bonum uulnus et utile quod
plurimum ac maiorum uulnerum medicina est.¬
D. Uulneribus deformatus sum R An adolescentis illius
obliuisceris cuius mencio bis in hoc sermone incidit.
sero quidem sponte fateris quod ab alio factum gemis.¬
D. Transuerso uulnere facies exarata est. R. Non uulnꝰ
sed causam uulneris attendo. Iusto cicatuix bello ꝑ¬
parta miris modis honestat faciem uiri fortis. speci¬

Expanded text:
fixus Cesar, unum non amplius letale habuit; ut safixus Cesar, unum non amplius letale habuit; ut sane fuerint cuncta letalia: plus ne quam semel mori potuit? Multa licet ac profunda sint vulnera, unus est vulnerum effectus, quorum sepe, etiam in corpus extinctum, inhumana repetitio non vulnerati penam, sed sevitiam vulnerantis, exaggerat. Vulneribus debilitatus sum. Sic utinam simul debilitata superbia cum sororibus suis, et accesserit vulnerum comes humiltas, ne de nichilo scriptum sit: “Humiliasti sicut vulneratum superbum”. Bonum vulnus et utile, quod plurimum ac maiorum vulnerum medicina est. Vulneribus deformatus sum. An adolescentis illius oblivisceris, cuius mentio bis in hoc sermone incidit? Sero quidem sponte faceres, quod ab alio factum gemis. Transverso vulnere facies exarata est. Non vulnus sed causam vulneris attendo: iusto cicatrix bello parta, miris modis honestat faciem viri fortis. Speci