comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simulq & eruditus atq ad persuadendum commodissimus
rem diligentius & agtius procurabat.Qui etiam libros de fide
nobiliter scrigtos edidit. quibus hereticorum uersutias & no¬
strorum deceptiones & male credulam simlicitatem ita dili¬
gentius exposuit ut & presentes & longe gositos quibus ipse
per se disserere uiua uoce non poterat perfectissima instructio¬
ne corrigeret. Ista isti duo uiri uelut magnifica quaedam Ø¬
mundi lumina. yliricum italiam. galliaso. suosolendore radi-¬
arunt: ut omnes etiam de absconditis angulis & abstrusis. here¬
ticorum tenebre fugarentur.
Capͣ. xxxii.

Expanded text:
simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentur. CAPUT XXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
mine: hic iudaico intellectu de futuris repromissionibus
sentiebat. easq corporalater exhibendas docebat: & mille
annis in delitiis corgoralibus in hac terra sanctos regnatu¬
ros esse cum Christo: huiusq sui dogmatis grobamenta sum¬
ptis ex reuelatione Iohannis testimoniis. conabatur assere

Expanded text:
i etiam Judaico intellectu de futuris promissionibus sentientes, easque corporaliter exhibendas docentes, et mille annis in deliciis corporalibus in hac terra sanctos cum Christo esse regnaturos; hujus sui dogmatis probamenta, sumptis ex hac revelatione tes
Abbreviated transcription (Latin):
norum scisma quod licet per paucos adhuc uoluitur sumpsit
ex ordium. Eusebius uero circumiens orientem atq italiams
medici pariter & sacerdotis fungebatur officio: singulas quãꝗ¬
ecclesias abiurata infidelitate ad sanitatem recta fidei reuo¬
cabat: maxime quod Hy larium quem dudum cum caȩteris
eoiscopis in exilium trusum esse memorauimus. regressum Ø¬
iam & in italia positum haec eadem erga instaurandas eccle¬
sias fidemq gatrum reparandam reperit molientea:¬

Expanded text:
norum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit norum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit moliente
Abbreviated transcription (Latin):
erat ecclesiam tenuit: & ex eo iam propriam sinodum cum
caeteris orientalibus episcopis habuit:nec tamen Athanasio Ø¬
iunctus est.Interim Lucifer iniuriam dolens: quod episcopũ
a se ordinatum apud anty ochiam non recepisset Eusebiues
nec iose reciere cogitat alexanarini decreta concilii: sed o¬
constringebatur legati sui uinculo qui in concilio ipsius aucto¬
ritate subscripserat: abicere nanq: eum non poterat quia au¬
ctoritatem eius tenebat: si uero recegisset omne suum frustrã¬
dum uidebat inceptum. Diu ergo de hoc multumq deliberãs
cum ex utraq parte concluderetur eligit ut legato suo rece¬
pto erga caeteros sententiam disparem sed sibi placitam custo¬
diret: ita regressus ad sardamae partes. siue quia citata mor¬
te preuentus tempus sententiae mutand& non habuit: & e¬
nim temere cepta corrigi spatiosolent: siue hoc animo immo¬
biliter sederat parum firma: uerum ex ipso interim luciferia¬

Expanded text:
erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferia
Abbreviated transcription (Latin):
m comg̃tesum est quia corpus quod susceperat cominus neq Ø
sine sensu neq: sine anima suscepisset. Quibus omnibus caute
moderateq compositis. unusquisq itinere suo cum pace per
ibi a Lucifero contra policitationem ordinatum episcopum
pudore simul & indignatione compulsus abscessit neutre
Oarti communionem suam relaxans: quia digrediens in¬
de promiserat se acturum in concilio ut is eis ordinaretur
episcogus a quo pars neutra descisceret: ille nanq: pogulus
qui Meletium dudum de ecclesia pulsum quasi gro fide re¬
cta fuerat saequutus non se iunxerat ad priores catholico
idest qui cum Eustachio episcopo fuerant. ex quibus etiam Ø¬
Paulinus erat:sed suum principatum suumq conuenticulum
tenuit. Hos ergo cum in unum reuocare uoluisset Eusebius es
nec tamen pręuentus a Lucifero potuisset abscessit.Tunc re¬
gressus Meletius de exilio. quia cum eo numerosior pogulus

Expanded text:
ni comprehensum est, quia corpus quod susceperat Dominus, neque ni comprehensum est, quia corpus quod susceperat Dominus, neque sine sensu, neque sine anima suscepisset. Quibus omnibus caute moderateque compositis, unusquisque itinere suo cum pace perribi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat se ad priores catholicos, id est, qui cum Eustathio, et Eusebio Episcopo fuerant ex quibus etiam Paulinus erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus in trinitate aut creatum aut inferius posterius ue dice
retur. Sed & de fferentia substantiarum & subsistentiarum
sermo eis per scrigturam motus est: quod greci Oysir Setypos¬
Triseno uocant. Quidam & enim dicebant substantiam & subsi¬
stentiam unum uideri: & quia duas substantias non dicimus in e¬
deo nec tres subsistentias dicere debemus.Aliis uero quibus lon¬
ge aliud substantia ꝗͣ subsistentia significare uidebatur: dicebãt
quia substantia ipsam rei alicuius naturam rationemq qua con¬
stat designet: subsistentia autem uniuscuiusq persone hoc ipͣm
quod extat & subsistit ostendat: ideoq propter Sabellii heresi
tres esse subsistentias confitendas quod quasi tres subsistentes per¬
sonas significare uiderentur ne suspitionem daremus tanꝗͣ illiꝰ
fidei sectatores qui trinitatem in nominibus tantum & non inØ
rebus ac subsistentiis confitentur. Sed & de incarnatione domi¬

Expanded text:
prorsus in Triniprorsus in Triniretur. Sed et de differentia substantiarum et subsistentiarum sermo ejus per scripturam motus est. Graeci οὐσίασ et ὑποστάσεις, vocant. Quidam etenim dicebant substantiam et subsistentiam unum videri: et quia tres subsistentias non dicimus in Deo, nec tres substantias dicere debeamus. Alii vero, quibus longe aliud substantia, quam subsistentia significare videbatur, dicebant, quia substantia ipsam rei alicujus naturam rationemque, qua constat, designet: Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et non in rebus ac subsistentiis confitetur. Sed et de incarnatione Domi
Abbreviated transcription (Latin):
re aditum redeuntibus quin potius de eorum conuersione ga¬
udere: quia & ille euangelicus iunior filius paternae depopu¬
lator substantia&e in semetiosum reuersus non solum suscipi me¬
ruit. sed & dignus paternis complexibus deputatur & anu¬
lum fidei recipit & stola circundatur: per quam quid aliud
ꝗͣ sacerdotii declarantur insignia: Nec probabilis extitit a¬
pud patrem senior filius quod inuidit recepto: nec tantum
meriti habuit non delinquendo quantum notae contraxit
non indulgendo germano.
ctoritate prolatas ordo ille sacerdotalis apostolicus approbas¬
set ex concilii decreto Asterio caeterisq qui cum igsis erant. o¬
orientis iniungitur procuratio: occidentis uero Eusebio decer¬
nitur. Additur sane in illo concilii decreto etiam de spiritu
sancto plenior disputatio ut eiusdem substantiae ac deitatis Ø
cuius pater &: filius etiam spiritus sanctus crederetur: ne ꝗcꝗͣ

Expanded text:
re aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gaudere: quia et ille evangelicus junior filius, paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed et dignus paternis complexibus Al. amplexibus deputatur, et anulum fidei recepit, et stola circumdatur: per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? nec probabilis extitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit non delinquendo, quantum noxae contraxit non indulgendo germano. ctoritate prolatas ordo ille sacerdotalis et apostolicus approbasset, ex concilii decreto Asterio caeterisque qui cum ipsis erant, Orientis injungitur procuratio, Occidentis vero Eusebio decernitur: sancto plenior disputatio, ut ejusdem substantiae, ac deitatis, cujus Pater, et Filius, etiam Spiritus sanctus crederetur , nec quidquam
Abbreviated transcription (Latin):
multi. quo gacto post hereticorum grocellas & perfidiae turbi¬
nes tranquillitas reuocaretur ecclesi& omni cura & libratione
discutiunt. Aliis uidebatur fidei calore feruentibus. nullum de¬
bere ultra sacerdotium recipi qui se utcumq hereticae communi¬
onis contagione maculasset: sed qui unitantes apostolos quaere¬
bant non quod sibi utile esset sed quod pluribus: uel qui imita¬
rentur Christum qui cum esset omnium uita prosalute cuncto¬
rum humilians se descendit in mortem quo scilicet inuemiretur
& in mortuis uita dicebant melius esse humiliari paululum pro¬
oter deiectos & inclinari propter elisos ut eos rursus erigerent nec
sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent: sed es¬
se gloriosius sicum pluribus illuc mererentur intrare: & ideo re¬
ctum sibi uideri ut tantum perfidi&e auctoribus amgutatis. reli¬
re perfidiae ad fidem patrum statutaq conuerti: nec nega¬

Expanded text:
multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbimulti, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod sibi utile esset, sed quod pluribus, vel qui imitarentur Christum, qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum humilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, relire perfidiae, ad fidem patrum statutaque converti, nec nega
Abbreviated transcription (Latin):
Liberius urbis romae eoiscogus. Constantio uiuente regressuc
est: sed hoc utrum quod adquieuerit uoluntati sua ad subscri¬
bendum an ad poguli romani gratiam a quo proficiscens fuerat
autem cum exoraretur ab Eusebio quia uterq: in partibus uici-¬
nis aegygto fuerat relegatus ut ad uidendum Athanasium ale¬
xandriam pergerent communiq tractatu cum his qui superfu¬
erant sacerdotibus de statu ecclesiae decernerent oresentiams
sui abnegans legatum oro se dyaconum suum mittit atq: ipse Ø¬
intento animo anty ochiam pergit: ibiq dissidentibus adhuc par¬
tibus. sed in unum tamen reuocari posse sperantibus si ibi talis eli¬
geretur episcogus erga quem non una plebs sed utraq gauder&
ore oroperus catholicum quidem & sanctum uirum ac per omaia
dignum sacerdotio Paulinum episcogum collocauit: sed tamen
inquem adquiescere plebs utraq non posset.Capͦ. xxuiii.
concilio congregato gauci numero sed fide integri & meritis

Expanded text:
Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani gratiam, a quo proficiscens fuerat autem cum exoraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem et sanctum virum, ac per omnia dignum sacerdotio Paulinum Episcopum collocavit, sed tamen in quem adquiescere plebs utraque non posset. CAPUT XXVIII. concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis
Abbreviated transcription (Latin):
tum cum pãtre & filio nihil habere commune. Haec qui¬
dem inter illos gesta sunt. Sed sicut de talibus scrigtum Ø¬
est discissi suntꝰ & non sunt compuncti: plurimi sane eoru
qui uidebantur attentionem uitam gerere & monasteria Ø¬
permulta apud constantinopolim uicinasq prouincias & egi¬
scopi nobiles. Macedonii magis errorem saequuti sũt. Cã.xxui.
ED Constantius imgerator dum luliano quem Caes arem a¬
pud galliam reliquerat dignationem sibi Augusti sponte ore¬
sumenti armis ire obuiam parat uicesimo & quarto post occa¬
sum gatris imperii sui anno in ogido cilici&e moposcrenis die
ꝑfunctus est. Cap̃ .xxuii.
COST OUEM Iulianus presumgtum prius deinde ut le¬
gitimum solus obtinet grincipatum. Is primo uelut arguens
perperam gesta Constantii. episcogos uibet de exilis relaxa¬
ri. Post uero aduersum nostros tota nocendi arte consurgit
Interim qui superfuerant eoiscopi de exiliis relaxantur. namo

Expanded text:
tum cum Patre et Filio nihil habere commune. Haec quitum cum Patre et Filio nihil habere commune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur attentiorem vitam gerere, et monasteria apud Constantinopolim vicinasque provincias, et Episcopi nobiles Macedonii magis errorem sunt secuti. CAPUT XXVI.Sed Constantius Imperator, dum Juliano quem Caesarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunctus est. CAPUT XXVII.ost quem Julianus, praesumtum prius, deinde ut legitimum, solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dit. A quo etiam nunc eunomiana heresis aggellatur. Aliꝰ
quoq Macedonius nomine quem nostris expulsis immo
gotius necatis apud constantinopolim statuerunt episcogum
quia similem patri filium fatebatur: licet spiritum sanetũ
eque ut illi blasghemaret:tamen ab illis expellitur quia s¬
similia ut de gatre etiam de filio predicaret. Neq uero no¬
stris coniungitur a quibus de spiritu sancto diuersa sentiret.
Ita pestifera illa bestia que per arrium primo quasi de infer¬
nis extulerat caput. subito triformis aggaruit:per eunomi¬
anos qui dicunt ger omnia dissimilem filium gatri. quia nul¬
lo genere possit esse similis factura factori:per arrianos qui
dicunt similem quidem posse dici filium patri sed largita¬
te grauae. non orogrietate nature in quantum scilicet potest
creatori creatura conferri: per macedonianos qui dicunt si¬
milem quidem filium per omnia patri sanctum uero sgiri¬

Expanded text:
dit. A quo etiam nunc Eunomiana haeresis appellatur. Alius dit. A quo etiam nunc Eunomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine, quem, nostris expulsis, imo potius necatis, apud Constantinopolim statuerant Episcopum, quia 253 similem Patri Filium fatebatur, licet Spiritum Sanctum aeque ut illi blasphemaret, tamen ab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam de Filio praedicaret. Neque vero nostris conjungitur, a quibus de Spiritu Sancto diversa sentiret. Ita pestifera illa bestia, quae per Arium primo quasi de inferis extulerat caput, subito triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicunt, similem quidem posse dici Filium Patri, sed largitate gratiae, non proprietate naturae, in quantum scilicet potest creatori creatura conferri: Per Macedonianos, qui dicunt similem quidem Filium per omnia Patri, Sanctum vero Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
NTEREA ut aliquando in semetipsam grediues malitia
desaeuiret. sacerdotes & populi qui Arrio duce grimitus
fuerant ab ecclesia diuulsi. in tres denuo sectas partesq fin¬
duntur: nam illi quos paulo superius dixeramus non adqui¬
escentes Eusebii caeterorumq simulationibus cum Arrio e¬
xilium pertulisse. postmodum nec ipsi Arrio regresso de e¬
xilio communicare uoluerunt: eo quod simulata confessione
communicasset his qui de iosa substantia dei patris filium Ø¬
confiterentur: quia iosi ea quae primo docuerat Arrius ex
nullis extantibus creatum & factum non natum filium sa¬
tis libera seu potius imgudenti blasphemia confirmabant. O¬
Quoi & post illorum obitum Accius quidam. post Accium Ø¬
ualidius & latius asserebat Eunomius uir corpore & am¬
moleprosus & interius exteriusq morbo regio corruotꝰ
arte tamen dyaletica praepotens: plurima contra fidem Ø¬
nostram scripsit & disgutandi leges saequutoribus suis de¬

Expanded text:
nterea ut aliquando etiam in semetipsam praedives malitia desaeviret, sacerdotes, et populi, qui, Ario duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum Aetius quidam, post Aetium validius et latius asserebat Eunomius, vir corpore et anima leprosus, et interius exteriusque morbo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus suis de
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotio fungebatur. in exilium truditur: inq eius locu
Felix dyaconus suus ab hereticis subrogatur. & non tams
sectae diuersitate ꝗͣ communionis & ordinationis conue¬
nientia maculatur.Cap̃. xxiii.
sacerdotio confusa iam ordinatione susceoto aliquandos
in fide saegius in communione uariabat.Apud alexandri¬
am uero Cieorgius satis procaciter ui ragtum egiscogatum
gerebat: ita ut magis sibi iuris dicendi creditos fasces ꝗͣ sa¬
cerdotium ministrandum religiosis officiis estimaret. Cã. xxiii
dum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio cum Ø¬
multi diuersarum urbium episcopi ad illam sedem summa
ambitione niterentur ad ultimum Meletium de sebastia s¬
armeniae ciuitate contra decreta concilii illuc transs erũt.
Qui tamen ab ipsis rursum in exilium truditur: quoo contra
opinionem ipsorum non Arrii sea nostram fidem cepit Ø¬
in ecclesia predicare: quem magna plebs ecclesia degul¬

Expanded text:
sacerdotio fungebatur, in exilium truditur: inque ejus locum sacerdotio fungebatur, in exilium truditur: inque ejus locum Felix diaconus suus ab haereticis subrogatur. Et non tam sectae diversitate, quam communionis et ordinationis conniventia maculatur. CAPUT XXIII.sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Georgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magis sibi juris dicendi creditos fasces, quam sacerdotium ministrandum religiosis officiis aestimaret. CAPUT XXIV.dum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non Arii, sed nostram fidem caepit in Ecclesia praedicare. Quem magna plebs sede
Abbreviated transcription (Latin):
crationem sermo deductus est Christo se credere non Ho
mousion confirmantibus.Sic multorum preter paucos qui Ø¬
scientes prolapsi sunt animi decepti contra ea quae patres
apud nicenam conscripserant uenientes Homousion quasi e¬
ignotum & a scrigturis alienum sermonem auferri de fidei
expositione decernunt: communionemq: suam hereticorum
societate commaculant. Ea tempestate facies ecclesi&e feda Ø¬
& admodum turois erat: non enim sicut prius ab hesternis
sed a gropriis uastabatur: fugabat alius alius fugabatur. & e
uterq de ecclesia erat: ara nusꝗͣ nec immolatio nec libamina
prȩuaricatio tamen & lapsus erat ac ruina multorum: simulØ
pena sed imoar uictoria: similiter cruciabantur sed non sim¬
uiter gloriabantur. quia dolebat ecclesia etiam illius casum
qui impellebat ad lapsum. Cap̃.xxxii.
ster precesserat: successorem in urbe roma per idem temgꝰ

Expanded text:
crationem sermo deductus est, Christo se credere, non ὁμcrationem sermo deductus est, Christo se credere, non ὁμοουσίῳ, confirmantibus. Sic Al. Et sic multorum, praeter paucos, qui scientes prolapsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poena, sed impar victoria. Similiter cruciabatur, 251 sed non similiter glorificabantur: quia dolebat Ecclesia etiam illius casum, qui impellebat ad lapsum. CAPUT XXII. ster praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus
Abbreviated transcription (Latin):
BN O Cagua mediolanum episcoporum concilium conuo¬
catur: plures decepti: Dyonisius uero. Eusebius. Paulinus. Ro¬
danius & Lucifer dolum esse in negotio proclamantes asse¬
rentesq quod subscriptio in Athanasium non aliam ob cau¬
sam ꝗͣ deserend& fidei moliretur in exilio trusi sunt. His et
Hy larius iungitur caeteris uel ignorantibus uel non credenti¬
EDTALI consilio gestum fuisse negotium rei exitus docuit.
Illis nanq de medio sublatis continuo sinodus agud ariminũ
congregatur: ibi secundum ea quae orientales agud seleuciam
composuerant callidi homines & uersuti simplices etiam peri¬
tos occidentalium sacerdores facile circumueniunt hoc modo
proponendo eis quem magis colere & adorare uellent. Hom¬
usion an Christum: illisq uirtutem uerbi quid Homousion si¬
gnificaret ignorantibus uelut in fastidium quoddam & exe¬

Expanded text:
b hoc apud Mediolanum Episcoporum concilium convob hoc apud Mediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credenti De Ariminensi concilio. 250 Sed tali consilio gestum fuisse negocium, rei exitus docuit. Illis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colere et adorare vellent, ὁμοούσιον, an Christum? Illisque virtutem verbi, quid ὁμοούσιον significaret, ignorantibus, velut in fastidium quoddam et exse
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Ita unperator admiratus eius orudentiam properare Ø¬
ocius ad suscipiendam suam ecclesiam iubet. Sed cum Maxẽ¬
tii scelere imgerator Constans regno simul & uita fuisset exem¬
ptus rursum in Athanasium ueteres illi incentores. grincipis
odia resuscitare ceperunt: fugatoq de ecclesia in locum eius
Georgium quendam perfidi& & immanitatis sua& socium mittũt.
nam prius Gregorium quendam miserant. Qursum fuga
rursum latebre & edicta aduersum Athanasium principis per
omnem locum ponuntur premia & honores delatoribus polli¬
centia. Lose quoq cum ob uindictam necis fratern& regnũq¬
recuperandum ad occidentis partes uenisset & extincto Ma¬
xentio regni solus arce pouretur fatigare occidentales epi¬
scocos & per deceptionem ad consensum arrianae hereseos
cogere aggreditur. Athanasii prius condemnatione prȩmis¬
sa & uelut obicis ualidissimm obiectione sublata. Capͣ.xxx.

Expanded text:
bant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare bant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumqrecuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. CAPUT XX.
Abbreviated transcription (Latin):
unam ex multis quae sunt apud alex andriam ecclesiis con¬
cedas pogulis eorum qui tibi communicare nolunt.Tunc s¬
ille deo sibi suggerente paratum in temgore consilium repe¬
rit. Et quid est inquit impgerator quod poscenti tibi liceat s¬
denegari. qui potestatem habes omnium iubenda: Sed unũ
est quod oro ut meam quoq petitiunculam libenter admit¬
tas. Cumq se omnia quae uellet ꝗͣuis essent difficilia promit¬
teret grestaturum si hoc unum concederet libens Athanasi¬
us hoc est inquit quod rogo ut quia etiam hic nam apud
anty ochiam res agebatur sunt nostri populi qui istis commu
nicare nolunt unam eis tenere concedas ecclesiam. Equis¬
simum sibi uideri & ualde prestandum laetus spopondit Ø¬
imgerator. Sed cum rem detulisset ad eos quorum consiliis
utebatur neq: ibi se uelle accipere ecclesiam neq hic dare Ø
respondent: quia plus sibi singuli quiq ꝗͣ absentibus consule¬

Expanded text:
unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, conunam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud Antiochiam res agebatur sunt nostri populi qui istis Al. his communicare nolunt, unam eis tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consule
Abbreviated transcription (Latin):
ERUM ne graues alicui latebre sua fierent & occasio
calumni e innocentibus quaereretur: nihil sibi ultra iam
tutum in Constantii regno presumens. ad Constantis par¬
tes profugus abscedit: a quo satis honorifice religioseq su¬
sceptus est: quiq causa eius quam fama compererat dili¬
gentius cognita scribit ad fratrem pro certo se comperis¬
se quod sacerdos dei summi Athanasius iniuste fugas &
exilia pateretur. hunc itaq recte faceret. si absq u̾lla o¬
molestia loco suo restitueret: si id nollet sibi cure futu¬
rum ut ipse id adimpleret regni eius intima penetrans. &
penas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus
scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae
minitabatur conscius erat fratrem simulata benignitate
ultro uenire ad se Athanasium iubet: & leui increpatione
monitus tamen imperator ab imiis consiliariis est non est
inquit magnum Athanasi quod episcopi poscunt de te ut

Expanded text:
erum ne graves alicui latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis partes profugus abscedit Al. abcessit. A quo satis honorifice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se Athanasium jubet, et levi increpatione monitus tamen 248 Imperator ab impiis consiliariis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stella per uicos per omne rus per ripas fluminis per hẽ¬
remum quoq: siqua fana seu potius busta reperiri potuerũt
instantia uniuscuiusq episcopi obruta & ad solum dedu¬
cta sunt ita ut rus denuo culture redderetur quod in¬
iuste fuerat daemonibus deputatum. Cap̾¬

Expanded text:
stella, per vicos, per omne rus, per ripas fluminis, per estella, per vicos, per omne rus, per ripas fluminis, per eremum quoque, si qua phana instantia uniuscujusque Episcopi subruta, et ad solum deducta sunt, ita ut denuo rus culturae redderetur, quod injuste fuerat daemonibus deputatum.
Abbreviated transcription (Latin):
quantum respatiebatur ac religiosius congregantes. fur¬
tim se uel stugentibus uel insanientibus subtraxcere. & al
religiosum patrem Phylippum uenerandas reliquias per¬
tulere.Ille supra se ducens tantum thesaurum proprii
seruare uigiliis. ad pontificem maximum tunc Athanasi¬
um hostiae immaculatae reliquias per lulianum dyaconũ
suum post etiam palaestinae urbis episcopum mittit. Quas
ille susceptas paucis arbitris.sub cauato sacrarii parietes
inclusas prophetico spiritu profuturas generationi poste¬
re conseruauit: quibus tunc deiectis. & prostratis idola¬
triae uestigiis. in aedibus quondam profanis aurea tecta
consurgerent. Sed post occasum Serapis qui nunꝗͣ uixe¬
rat quae iam alterius daemonis stare delubra potuerunt
garum digerim si omnes quae erant alex andriae per &¬
singulas pene columnas cuiuscunq daemonis ediculae in¬
fultae ceciderunt: sed per cunctas aegypii urbes per ca¬

Expanded text:
quantum res patiebatur, ac religiosius congregantes, furquantum res patiebatur, ac religiosius congregantes, furtim se vel stupentibus, vel insanientibus subtraxere, et ad religiosum patrem Philippum venerandas reliquias pertulere. Ille supra se ducens, tantum thesaurum propriis servare vigiliis, ad Pontificem maximum tunc Athanasium, hostiae immaculatae reliquias per Julianum diaconum suum, post etiam Palaestinae urbis Episcopum mittit. Quas ille susceptas, paucis arbitris sub cavato sacrarii pariete inclusas, prophetico spiritu profuturas generationi posterae conservavit: quibus nunc dejectis et prostratis idololatriae vestigiis, in aedibus quondam prophanis aurea tecta consurgerent. Sed post occasum 302 Serapis, qui numquam vixerat, quae jam alterius daemonis stare delubra potuerunt? Parum dixerim, si omnes quae erant Alexandriae per singulas pene columnas cujuscumque daemonis aediculae infultae ceciderunt. Sed per cunctas Aegypti urbes, per ca
Abbreviated transcription (Latin):
gitiorum: cauern& ac ueternosa busta deiecta sunt & ueri
dei templa ecclesieq constructae. Nam & in Seragis sepul¬
chro profans aedibus complanatis. ex uno latere martyri¬
um ex altero consurgit ecclesia. Occasio autem martyrii
construendi unde data sit dignum arbitror memorare.Ø
in omnem saeuitiam feritas oaganorum: ex quo accidit. ut
apud sebastem palaestin& urbem sepulchrum Iohannis bap¬
tistae mente rabida & funestis mambus inuaderent. ossa
dispergerent atq ea rursum collecta igni cremarent. &¬
sanctos cineres pulueri immistos per agros & rura disperge¬
rent. Sed dei grouidentia factumest quosdam ex hyero¬
solimis ex monasterio Phylippi hominis dei orationis illuc
causa per idem tempus uenisse: qui cum tantum nefas huma¬
nis quidem manibus sed ferina mente fieri uiderent. mo¬
ri gratius habentes ꝗͣ huiuscemocu piaculo funestari. inter
eos qui ossa ad exurendum legebant misti: diligentius in

Expanded text:
gitiorum cavernae, veternosa busta 301 dejecta sunt, et veri gitiorum cavernae, veternosa busta 301 dejecta sunt, et veri Dei templa Ecclesiae celsae constructae. Nam et in Serapis sepulcro, prophanis aedibus complanatis, ex uno latere Martyrium, ex altero consurgit Ecclesia. Occasio autem Martyrii construendi unde data sit, dignum arbitror memorare. Cin omnem saevitiam feritas Paganorum. Ex quo accidit, apud Sebasten Palaestinae urbem sepulchrum Joannis Baptistae mente rabida et funestis manibus invaderent, ossa dispergerent, atque ea rursum collecta, igni cremarent, et sanctos cineres pulveri immixtos, per agros et rura dispergerent. Sed Dei providentia factum est, quosdam de Jerosolymis ex monasterio Philippi hominis Dei, orationis illuc caussa per idem tempus venisse. Qui cum tantum nefas humanis quidem manibus, sed ferina mente fieri viderent, mori gratius habentes, quam hujuscemodi piaculo funestari, inter eos qui ossa ad exurendum legebant, mixti diligentius, in
Abbreviated transcription (Latin):
sudans. defecatior ac purior redditur.Harum ille uname
cera foraminibus obturatis. desuper etiam uariis coloribus
pictam aqua repletam statuit ut deum: & excisum uete¬
ris simulachri quod Menelai gubernatoris ferebatur. ca¬
put desuper positum diligenter aptauit. Adsunt post haec
chaldei. Igitur in conflictum circa ydriam ignis accendit᷑:
cera qua foramina fuerant obturata resoluitur: sudante Ø¬
ydria ignis extinguitur: sacerdotis fraude Canopis chalde¬
orum uictor ostenutur. Unde ipsum Canopi simulachrũ
cedibus perexiguis attracto collo & quasi sigillato uentre Ø¬
tumido in modum ydri&e cum dorso aequaliter tereti for¬
matur: & ex hac persuasione uelut deus uictor omnium
colebatur. Sed profecerunt haec fortasse aliquando chalde¬
is: nunc uero aduentante sacerdote dei Theophilo nullus
profuit sudor nec cere fraus obtecta subuenit: uastata sũt
omnia & ad solum deducta

Expanded text:
sudans, defaecatior ac purior redditur  Al. redderetur. Harum ille unam sudans, defaecatior ac purior redditur  Al. redderetur. Harum ille unam cera foraminibus obturatis, desuper etiam variis coloribus pictam, aqua repletam statuit ut Deum. Et excisum veteris simulachri, quod Menelai gubernatoris ferebatur, caput desuper positum diligenter aptavit. Adsunt post haec Chaldaei: itur in conflictum: circa hydriam ignis accenditur: cera qua foramina fuerant obturata, resolvitur: sudante hydria ignis extinguitur. Sacerdotis fraude Canopus Chaldaeorum victor ostenditur. Unde ipsum Canopi simulachrum, pedibus perexiguis, attracto collo, et quasi suggillato ventre tumido in modum hydriae cum dorso aequaliter tereti formatur. Ex hac persuasione velut Deus victor omnium colebatur. Sed profecerint haec fortasse aliquando Chaldaeis. Nunc vero adventante sacerdote Dei Theophilo, nullus profuit sudor, nec ceris fraus obtecta subvenit. Vastata sunt omnia, atque ad solum deducta.
Abbreviated transcription (Latin):
gublica scola: quem locum uelut fontem quendam atq o¬
riginem daemonum intantum uenerabantur pagani. ut Ø¬
multo ibi maior celebritas ꝗͣ apud alex andriam habere¬
tur. Sed de huius quoq monstri horrore cuiusmodi origi¬
nem tradant absurdum non puto gaucis exponere. Ferut
aliquando chaldeos ignem deum suum circumferentes cũ
omnium prouinciarum deis habuisse conflictum: quo scilic&
qui uicisset hic esse deus ab omnibus crederetur: reliquarũ
prouinciarum dii aeris aut auri argenti ue aut ligni uel lapi¬
dis uel ex quacunq materia constabant qua&e per ignempro¬
cul dubio corrumgeretur: ex quo fiebat ut ignis locis om¬
nibus obtineret.Haec cum audisset Canopi sacerdos calli¬
dum quiddam excogitauit. Ydriae fieri solent in aegypti o¬
partibus fictiles undiꝰq crebris & minutis rimulis siue minu¬
tis ad modum foraminbus patul&. quibus turbida aqua de¬

Expanded text:
publica schola. Quem locum velut fontem quendam atque opublica schola. Quem locum velut fontem quendam atque originem daemonum intantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas, quam apud Alexandriam haberetur. Sed de hujus quoque monstri errore, cujusmodi originem tradant, absurdum non erit paucis exponere. Ferunt aliquando Chaldaeos Ignem Deum suum circumferentes, cum omnium provinciarum diis habuisse conflictum, quo scilicet qui vicisset, hic esse Deus ab omnibus crederetur. 300 Reliquarum provinciarum Dii  Al. Dei, aeris aut auri, argentive, aut ligni, vel lapidis, vel ex quacunque materia constabant, quae per ignem procul dubio corrumperetur. Ex quo fiebat, ut Ignis locis omnibus obtineret. Haec cum audisset Canopi sacerdos, callidum quiddam excogitavit. Hydriae fieri solent in Aegypti partibus fictiles, undique crebris, et minutis admodum foraminibus patulae, quibus turbida aqua de
Abbreviated transcription (Latin):
men impurum arte quadam lineolis obductis. repente lu¬
mina extinguebantur uniuersa. Tum descendens obstupe¬
fact& & consternat&e muliercul&e adulterii fucum profanis
commentationibus inferebat. Haec cum per omnes misero¬
rum matronas multo iam tempore gererentur accidit quã¬
dam pudicae mentis feminam horruisse facinus & attentius
de signantem cognouisse uocem Tyramni: ac domum regres¬
sa uiro de fraude sceleris indicasse: ille de iniuria coniugis
immo potius sua inflammatus inscriptum Tyramnum ad tor
menta deducit: quo conuicto atq confesso caeterisq fraudi¬
bus reuelatis pudor omnes &: dedecus paganorum peruase¬
rat domos adulteris matribus. incertis patribus liberis sou.¬
riis de prehensis.Quibus diuulgatis & proditis raptim cum Ø¬
simulachris & aedibus excidebantur & crimina. Cã.xxui
ubi prȩtexto sacerdotalium litterarum ita & enimꝰ appel¬
lant antiquas agyptiorum litteras magicae artis erat pene Ø¬

Expanded text:
men impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumen impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo iam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus et attentius designantem cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam viro de fraude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, immenta deducit. Quo convicto atque confesso, caecisque fraudibus revelatis, pudor omnis et dedecus Paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spuriis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum simulachris et aedibus excidebantur et crimina. CAPUT XXubi praetextu sacerdotalium litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptiorum litteras magicae artis erat pene
Abbreviated transcription (Latin):
ne: hic quasi ex responso numinis adorantibus in templo
nobilibus quibusq & orimariis uiris quorum sibi matron&e
ad libidinem placuissent. dicebat Saturnum precepisse
ut uxor sua pernoctaret in templo: tumis qui audierat Ø
gaudens quod uxor sua digna dignatione numinis uoca¬
retur: exornatam comotius insuper & donariis onustam
ne uacua scilicet repudiaretur: coniugem mitebat ad tem¬
plum.In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona
Tyramnus ianuis clausis & traditis clauibus discedebat.
Deinde facto silentio per occultos & subterraneos aditus in¬
tra ipsum Saturni simulachrum patulis irrepebat cauernis.
Erat autem simulachrum illud a tergo exesum & parieti
diligenter adnexum: ardentibusq intra aedem luminib
intentae supplicantiq muleri. uocem subito per simulachrũ
aeris concaui proferebat ita ut pauore & gaudio infelio e¬
mulierꝰ trepidaret. quod dignam se tanti numinis putar&
nem maiorem uel ad libidinis incitamentum disseruisset nu¬

Expanded text:
ne. Hic quasi ex responso numinis, adorantibus in templo nobilibus quibusque et primariis viris, quorum sibi matronae ad libidinem placuissent, dicebat Saturnum praecepisse, ut uxor sua pernoctaret in templo. Tum is, qui audierat, gaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onustam – ne vacua scilicet repudiaretur – coniugem mittebat ad templum. In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanti numinis alloquinem maiorem vel ad libidinis incitamentum disseruisset nu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nos uero unum ogus eius memorabimus ex quo caeteris
quae de eonarrantur merito possit fides adhiberi. Accidit
aliquando in die solemni uigiliarum pasche oleum deesse
luminaribus: cumq id per ministros innotuisset meror plebi
maximus fuit. Sed Marcissus fide fidens. ministris imgerat
haurire aquam sibiq deferri: cumq pertulissent: orauit & Ø
benedixit aquam & infundi luminaribus precepit: tune re¬
pente miro & inaudito seculis genere uirtutis: natura aquae in
olei pinguedine conuersa splendorem luminum etiam solito
reddiditꝰ clariorem. Ad fidem autem rei a plurimis religioso¬
rum fratrum ex eodem oleo quod uersum ex aqua fuerat Ø¬

Expanded text:
. Nos vero unum ejus memorabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem versa, splendorem etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
olum. Animi uero uirtus quanta in eo fuerit alionihilominꝰ
uno de eius gestis opere declarabitur.Is nanq: cum inter caetera
uirtutum suarum bona esset ualde constantis animi & iusti¬
rectiq in declinabiliter tenax. quidam homunculi neꝗͣ male
sibi conscii. metuentes ne criminum suorum si arguerentur Ø
non possent effugere uindictam preueniunt factionibus &
circumuenire parant eum cuius iudicium uerebantur. Onei¬
nauerunt igitur aduersum eum infame satis & noxium crim.
conueniuntꝰ auditores testes ex semetipsis producunt qui Ø¬
sub sacramento iuramenti qu&e obiciebantur confirmarent
Quorum unus testis ita si non igni consumereturꝰ uera se dice¬
re testabatur. alius ita. ne regio morbo corrumpereturꝰ terꝰ¬
tius. ita ne luminibus orbaretur. Et ꝗͣuis ne iuramentis qui¬
dem istis quisꝗͣ fidelium & deum timentium crederet. eo quod
uita Narcissi & institutio ac pudicitia ab omnibus noscerẽ.¬
tur iose tamen eorum qu&e mota sunt indignitatem ac mo¬

Expanded text:
um. Animi vero virtus quanta in eo fuerit, alio nihilominus uno ex ejus gestis opere declarabitur. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, rectique indeclinabiliter tenax quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt indignitatem ac mo
Abbreviated transcription (Latin):
libro haec ita gesta esse describit. Cuiq simile dat testimo¬
mum etiam Hierapolites episcopus nomine Papias qui & hoc
dicitꝰ quod Petrus in prima epistola sua quam de urbe roma Ø¬
scribit meminerit Marci: in qua tropyce romam baby lom¬
am nominaret.cum dicit. Salutat uos ea quae in babylone e¬
lecta est ecclesia & Marcus filiusmeu.

Expanded text:
libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimolibro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima Epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam nominarit, cum dicit: Salutat vos ea Ecclesia, quae in Babylone electa est, et Marcus filius meus.