comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ romane sedis antistitem suffragante
dño stilum conũtam: quatinꝰ qͥ continuis
infortuniis tenuatꝰ. amicis meis a quib ut¬
cumq sustentor. meritum rependere nequeo:
saltem uerba que ualeo minime denegare¬

Expanded text:
mentem Romanae sedis antistitem, suffragante mentem Romanae sedis antistitem, suffragante Domino, stilum convertam: quatenus qui continuis infortuniis tenuatus, amicis meis, a quibus utcumque sustentor, meritum rependere nequeo, saltem verba quae valeo minime denega
Abbreviated transcription (Latin):
manum diaconi qua facem magnam s¬
nere uidebatur arripiens. eiꝰq: Nlamiis
os faciemq petulantis exurens: ad instar
ethiopis denigrauit. Qua crustione ab ore
petulantis paruissima scintilla descencdens.
candentẽ tunicam dicto citius conflaguit:
sicq nigerrimus totus apparuit. Cumq
diaconu̾s diceret satis aduersarium deni¬
gratum: beatus gregorius nos inqͥt illum
non denigrauimus. sed nigrum illum fu¬
isse monstrauimus. Deinde infortumum
meum diũsis consolationib echortatꝰ ab¬
cessit. Et facem quidem secum detulit ÷ s
tanto lumine locum in quo dormiebam
reuera fulgentẽ dimisit. ut exꝑgefactus pu¬
eros ante me dormientes. crebrius inclama¬
rem: nec antequam sub graui sopore quoqͥi
modo responderent surgere potuissent: qͣm qͥ
relicta lucis copia. paulatim se subtrahens
penitꝰ effluxisset. At de his deus uiderit.
Ego autẽ dunne spei fiducia roboradꝰ: qͥa
nualdericus ep̃c uelit̾nus expostulat. ad ele¬

Expanded text:
manum diaconi, qua magnam facem tmanum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit. Qua exustione ab ore petulantis parvissima scintilla descendens, candentem tunicam dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. Cumque diaconus diceret satis adversarium denigratum, beatus Gregorius: Nos, ait, illum non denigravimus, sed nigrum fuisse monstravimus. 188 Deinde infortunium meum diversis consolationibus exhortatus, abcessit. Et facem quidem secum detulit, sed tanto lumine locum in quo dormiebam revera fulgentem dimisit, ut expergefactus, pueros ante me dormientes crebrius inclamarem; nec ante quidquam sub gravi sopore quoquo modo responderent, aut surgere potuissent, quam relictae lucis copia paulatim se subtrahens, penitus effluxisset. At de his Deus viderit: ego tamen divinae spei fiducia roboratus, quia Gaudericus, episcopus Veliternus, expostulat, ad cle
Abbreviated transcription (Latin):
nitum lectione. sinc ullo liuoris uel adula¬
tionis uitio retulissem: respondit. Tu sicut
iudeo qͦd uoluisti fecisti: at ego queq fact¬
re potero ñ cessabo. Hec dicens: lucernc flam¬
mas cuiꝰ lumine forte fruebar prorsus er¬
tinxit. Et lichinum quidem totum extingu¬
re ñ potuid ÷ me tamen in tenebris constitu¬
tum ita ꝑt̾ruit. ut putarem me gladiis
ꝓtinus ab eo iugulari: cum post paululũ
desꝑanti mͥ beatus gregoriꝰ. comitante sicũ
dextrorsum reuerende memorie papa ni
choldo. sinistrorsum uͦ sicut mͥ uidebatur
petro suo diacono. multo lumine clarifica¬
tus apparuit dicens. Modice fidei. quais
clubitasti: Cui dum ego pͥori pauore ꝑcus¬
sus. respondere ñ possem ÷ beniuolus mͥ pat
nicholaus. latentem adũsarium post cor¬
tinam quȩ tunc meum lectulum circum¬
clabat. cdigito manifestans: quia inquis
hic inuidꝰ lucerne ipsius flaminas quan¬
tum in se fuit extrxit. M ox gregorius sis

Expanded text:
nitum lectione, sine ullo livoris vel adulanitum lectione, sine ullo livoris vel adulationis vitio retulissem, respondit: Tu, sicut video, quod voluisti fecisti; at ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus lumine forte fruebar prorsus exstinxit; et lychnum totum quidem exstinguere non potuit; me tamen in tenebris constitutum ita perterruit, ut putarem me gladiis ab eo protinus jugulari. Cum post paululum desperanti mihi beatus Gregorius, comitante secum dextrorsum reverendae memoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono, multo lumine clarificatus apparuit, dicens: Modicae fidei, quare dubitasti? Cui dum ego priori pavore perculsus respondere non possem, benevolus mihi pater Nicolaus latentem adversarium post cortinam, quae tunc meum lectulum circumdabat, digito manifestans: quia, inquit, hic invidus lucernae ipsius flammas quantum in se fuit exstinxit. Mox Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
cerꝑe usseras. ad omnium sicut cepisti faci¬
as ꝑuenire noticiam: ut in eo qͦd sacrosc̃o
ur̃o iudicio placuisse me gaudeo. nulli
penitus dnudicandꝰ addicar: quin potuis
udicaturus inueniar. Siquidem nuꝑri¬
me quando hunc quartum librum dño
cooꝑante claudere gestiebam. nocte qua
dñice resurrectionis dies uenerabilis lucesce¬
bat. in sompniis describens. quidam sub
effigie cuiusdam ueteris insidiatoris palã
uidendum se prebuit: et candidissima tu¬
nica simulq tenuissima. cuiꝰ nimirũ rari¬
tate nigredo subterioris tunice transluce¬
bat. sacerdotalit̾ insignitus. mox ꝓpius
astitit: inflatis buccis risum continere non
potinit. Qui dum curulem p̃parare cogita¬
rem ⁊ hunc supra modum cachinnantẽ
conspiciens compellare iudebar: qͣmobrẽ
nocturno silentio tam petulant̃ uir officii
grauioris ꝑstreꝑet. At ille. Quia inquit
re. quanto incognitum facie. ñ autẽ incog¬

Expanded text:
cerpere jusseras, ad omnium, sicut coepisti, facicerpere jusseras, ad omnium, sicut coepisti, facias pervenire notitiam: ut in eo quod sacro sancto vestro judicio placuisse me gaudeo, nulli penitus dijudicandus addicar, quin potius judicaturus inveniar. Siquidem nuperrime quando hunc quartum librum, cooperante Domino, claudere gestiebam, nocte qua Dominicae Resurrectionis dies venerabilis illucescebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica simulque tenuissima, cujus nimirum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et inflatis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem nocturno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, re, quanto incognitum facie, non autem incog
Abbreviated transcription (Latin):
tam illic quam in apłorum basilicis.
netnon in patͥarchio nunc exhortans in no¬
xios. nunc uero deterrens obnoxios. in ipsa
sue cognitionis effigie apparescat. quia
nunc narrart ñ ualeo: hic huius oꝑis am¬
miniculante dño t̾minum facio: & reliqua
ciusdem patris miracula post mediocrib
memoranda relinquo. Quius nmirum ue¬
nerabile incritum. quousq huius mundi
orbita uoluitur. ut cum paulo uiro disertis¬
simo fatear semꝑ accipiet increm̃tum ÷ qͥa
ipsius sine dubio głe asscribitur. uel quod
angloꝵ eccłia noua semꝑ sobole fecundat᷑:
elongati. ad xp̃i clementiam reucitunt᷑ : uł
quod boni quiq ipsius suasionib inflam¬
mati. celestem patriam desiderant̃ inqͥrunt.
Icce studiosissime pontificum lxxxxix
iussionis tue uͥtute coactus. dum quedã
gestoꝵ beati gregorii p̃decessoris tui. saronũ
indelicet gentis apłi deflorare desidero: iurũ
descͥpsi rethoricum scͥptor ignarus. Sed dep̃¬
cor. ut ea curiositate qua me dudum hec de¬

Expanded text:
tam illic quam in apostolorum basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae adscribitur vel quod Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundatur, elongati ad Christi clementiam revertuntur, vel quod boni quique ipsius suasionibus inflammati coelestem patriam desideranter inquirunt. 100. Ecce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute coactus, dum quaedam gestorum beati Gregorii praedecessoris tui, Saxonum videlicet gentis apostoli, deflorare desidero, virum descripsi rhetoricum scriptor ignarus. Sed deprecor ut ea curiositate qua me dudum haec de
Abbreviated transcription (Latin):
silica beati apłi deferunt pctͥ: ut nunqͣm
antea a paucis cũ tam paruo portaretur
labore. Sed cũ om̃ium monachoꝵ deuota
fratnitas sollempni fide tradenda sepultu¬
re sc̃a deueherent m̃bra : et amore gestandi
om̃s leue sentirent. ad locum destinatum
ꝑuemiunt: ibiq iuxta reuelationẽ diuinit᷑
factam hymnoꝵ cũ laudib sc̃m condidere
corpꝰ. Quiꝰ sollempne pignus basilica insule
antrinsis. beati pet̾ apl̃i in honore sacrata:
amplecti ꝓmerit. Res mira post depositio¬
nem sc̃oꝵ m̃broꝵ in urnã artificum diligẽ¬
lla ad hocip̃m p̃paratam. in die t̾cio ibidẽ
claruit. Tantumq omnium aromatũ fra¬
glantiam miri odoris nectar eruberans. ex

Expanded text:
silicam beati apostoli deferunt Petri, ut numquam silicam beati apostoli deferunt Petri, ut numquam antea a paucis cum tam parvo portaretur labore. Sed cum omnium monachorum devota fraternitas sollemni fide tradenda sepulturae sancta deveherent membra et amore gestandi omnes leve sentirent, ad locum destinatum perveniunt, ibique iuxta revelationem divinitus factam hymnorum cum laudibus sanctum condidere corpus, cuius sollemne pignus basilica insulae Antrinsis, beati apostoli Petri in honore sacrata, amplecti promeruit. Res mira post depositionem sanctorum membrorum in urna, artificum diligentia ad hoc ipsum praeparata, in die tertio ibidem claruit. Tantum namque omnium aromatum flagrantiam miri odoris nectar exsuperans ex
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑuenissent refectorii ⁊ ferculum ac si m¬
mensis oncrarct᷑ saxoꝵ molib in quo corpꝰ
beatissimi confessoris deferebat᷑. inter manꝰ
portitoꝵ cepit grauari: ut t̾ratenus dep̃ssũ
non solum ab illis. uerum neq ab omnib
que circũquaq comitabantur possit leuari
Tunc in admirationẽ stuporis om̃s conũsi:
quid hoc facto beatus confessor ostendere
uelit ceꝑe conquirere: orantes dñm ne cliu¬
tius illius differretur ad p̃paratum locum
translatio. Oratione completa: uentrabi¬
lis dauid abba dĩe. Quia iam missarũ ẽ
completum officium ÷ arbitror beatissimum
patrem crm̃landum solite pietatis ꝓspectu
nos in refectorium ingredi uelle: quãtinus
ꝓ labore sue deuectionis. ueñationisq sue sc̃ĩ¬
tatis singulos poculi bibamus calices. Quod
cum factum ẽet. manibq accrectare sarco¬
fagum cepissent ÷ õi grauitudine ddeposita
ponderis. tanta uelocitate eleuantes in ba¬

Expanded text:
um pervenissent refectorii, ferculum, acsi ium pervenissent refectorii, ferculum, acsi inmensis oneraretur saxorum molibus, in quo corpus beatissimi confessoris deferebatur, inter manus portitorum coepit gravari, ut terra tenus depressus non solum ab illis, verum neque ab omnibus qui circumquaque comitabantur possit levari. Tunc in admirationem stuporis omnes conversi, quid hoc facto beatus confessor ostendere velit, coepere conquirere, orantes Dominum, ne diutius illius differretur ad praeparatum locum translatio. Oratione completa, venerabilis David abba dixit: 'Quia iam missarum est completum officium, arbitror beatissimum patrem Ermenlandum solitae pietatis prospectu nos in refectorium ingredi velle, quatenus pro labore suae devectionis venerationisque suae sanctitatis singulos poculi bibamus calices'. Quod cum factum esset manibusque adtractare sarcofagum coepissent, omni gravitudine deposita ponderis, tanta velocitate elevantes in ba
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderet quanto sue dilectionis ĩ beato
ermilando fũit gr̃a: multaꝵ ad sepulchrũ
eiꝰ diu̾saꝵq egͣtudinũ tabe laborantib. sa¬
lutis medelam oꝑari dignatus ẽ. Postẽ uͦ
ibi ꝑ plurimos urtutũ signis refulsit annõ:
uor quedam nocte facta est. ad uenabilem
sadreuertũ eiusdlem monasteri monachũ
dicens. Perge cũ surrȩxeris crastina & clic
duo abbati. ut transferat corpus beati er¬
m̃landi confessoris de oratorio ii uuandre¬
gisili in basilicã beati petri apłi: summoq
monasterii huiꝰcemͦi nuntium a uiro quem
ꝓ scĩtatis m̾ito minio diligebat amore aucdi¬
ens: numio repletꝰ gaudio. cum hẏmnorum
laudib m̃bra beatissimi confessoris cũ tumu¬
lo in quo iacebat eleuans. cũ fr̃ib deferebat
quo sͥ fuerat imꝑatum. Precedentib gͥ cũ
thuribulis & lampadib psallentium cho¬
ris: girabat claustra monasterii cũ p̃tioso
quem deferebat thesauro. Cumq ante osti¬

Expanded text:
ut ostenderet, quanta suae dilectionis in beato ut ostenderet, quanta suae dilectionis in beato Aermenlando fuerit gratia, multarum ad sepulchrum eius diversarumque egritudinum tabe laborantibus salutis medellam operari dignatus est. Postquam vero ibi per plurimos virtutum signis refulgeret annos, vox quadam nocte facta est ad venerabilem Sadrevertum eiusdem monasterii monachum, dicens: 'Perge, cum surrexeris crastina, et die tuo abbati, ut transferat corpus beati Aermenlandi confessoris de oratorio sancti Wandregisili in basilicam beati Petri apostoli summomonasterii huiuscemodi nuncium a viro, quem pro sanctitatis merito nimio diligebat amore, audiens, nimio repletus gaudio, cum hymnorum laudibus membra beatissimi confessoris cum tumulo in quo iacebant elevans, cum fratribus deferebat, quo sibi fuerat imperatum. Praecedentibus igitur cum turabulis et lampadibus psallentium choris, girabant claustra monasterii cum precioso quem deferebant thesauro. Cumque ante osti
Abbreviated transcription (Latin):
ti in t̾ris eoꝵ fuerat magister iusticie : ita
in celis dignaretur ẽẽ. ꝑpetuus intercessio¬
nis patronus. Qui cum om̃s uiritim ut
poris semet dñici sangumisq sacramento
mumiens. longruitate senectutis defessus.
m̃broꝵ compage ꝓtensa. sp̃m dño emit¬
tens comm̃dauit: et sic discipulis flentib
angłis cum uirginum choris. in quors
collegio m̃te uirgo et corpore ꝑmansit. cde¬
cantantib ⁊ letus ac si sopore dormiens. int̃
uerba orationis beatissimus xp̃i confessor in
medio fratrum eranime corpus linquens. tã
adolore mortis illesus. qͣm fuerat a contagio
libidinis alicnus. migrauit ad xp̃m: cũ quo
ꝑpetua coronatꝰ gła erultat ĩ scła scł̃oꝵ ameri.¬
ompleto itaq reuerent̃ a fratrib xuii
sc̃i uiri funere: sc̃a eiꝰ m̃bra in basilica
sci pauli apl̃i iuxta oratorium sc̃i uuanddre¬
gisili in absida meridiana. sepulture debi¬
to cũ honore tradiderunt. Dominꝰ namq

Expanded text:
ti in terris eorum fuerat magister iustitiae, ita ti in terris eorum fuerat magister iustitiae, ita in caelis dignaretur esse perpetuus intercessionis patronus. Qui cum omnes viritim, utporis semet dominici sanguinisque sacramento muniens, longevitate senectutis defessus, membrorum conpage protensa, spiritum Domino emittens commendavit; et sic, discipulis flentibus, angelis cum virginum choris, in quorum collegio mente virgo et corpore permansit, decantantibus, letus, acsi sopore dormiens, inter verba orationis beatissimus Christi confessor, in medio fratrum exanime corpus linquens, tam a dolore mortis inlesus, quam fuerat a contagio libidinis alienus, migravit ad Christum, cum quo perpetua coronatus gloria exultat in saecula saeonpleto itaque reverenter a fratribus sancti viri funere, sancta eius membra in basilica beati apostoli Pauli iuxta oratorium sancti Wandregisili in absida meridiana sepulturae debito cum onore tradiderunt. Dominus namque,
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾missis. paucis cõmemoratis: uͥtu¬
tes quas ꝑ cum dñs oꝑari dignatꝰ ẽ scriba¬
do digessimus. Nunc de eius obitu quo
regni celestis aditum penetrauit scribere
aggͦ ⁊. diar. Igitur postꝗͣ plurimos a
prauitatib suis ad fidem xpisti comicrti
fecit: postquam in cella multis dieb tila¬
sus. dño soli uacans. orationib suis multis
egrotis ad eiꝰ sc̃itatis famam undiq confluen¬
tib pͥstinam reddidit sanitatẽ ÷ cum iam lau¬
dabilis eius senectus tanta eniteret uirtutum
gr̃a. ut nil ei ꝑfectionis adli posse crederetur:
ꝓphico sp̃u quo multa futura p̃uidere solitꝰ
crat. suum etiam sacrum p̾noscens obitum :¬
ñnullis ante dieb fratrib suc transinigra¬
tionis certum p̃dixit diem. Fratres enim de
eius ꝓpħia frequentius exꝑti: serm dei dictis
certam adhibuerunt fidem. Eo die quo dis¬
solutionem sui p̾dixerat corporis. in unum
collecti: eius exorauerunt sc̃itatem. ut sicu¬

Expanded text:
praetermissis, paucis commemoratis, virtupraetermissis, paucis commemoratis, virtutes, quas per eum Dominus operari dignatus est, scribendo digessimus; nunc de eius obitu, quo regni caelestis aditum penetravit, scribere adgrediar. Igitur postquam plurimos a pravitatibus suis ad fidem Christi converti fecit, postquam in cella multis diebus reclausus, Deo soll vacans, orationibus suis multis egrotis, ad eius sanctitatis famam undique confluentibus, pristinam reddidit sanitatem, cum iam laudabilis eius senectus tanta eniteret virtutum gratia, ut nil ei perfectionis addi posse crederetur, profetico spiritu, quo multa futura praevidere solitus erat, suum etiam sacrum praenoscens obitum, nonnullis ante diebus fratribus suae transmigrationis certum praedixit diem. Fratres enim de eius prophetia frequentius experti, servi Dei dictis certam adhibuerunt fidem. Eo die, quo dissolutionem sui praedixerat corporis, in unum collecti, eius exoraverunt sanctitatem, ut, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ost int̾itum adalfredi abbatis:
conglobati simul fr̃s. beatum erm̃¬
landum submissis precib eroraũunt cdi¬
centes. Precamur sanctitatem tuam beme¬
nissime pat̾: quia nos desolatos reliq̃n
tua p̃sentia malinsti: ne nos sicuti olim
in electione abbatis aberrare ꝑmittas
s dignum deo elige nobis pastorem: qui
iuxta tuum cremplum uiam dm̃i nos do¬
cere queat. Flexus itaq p̾cib eoꝵ: iussio
accersiri unum e fratrib. qͦm ipse diunis
disciplinis instruens enutͥerat in bonis all¬
bus nõie donatum. Quem cũ uoluntate
om̃ium abbatem ordinans. fratrib q p̃p¬
nens: edocuit quem admodum in sp̃ualb
temporalibq reb ministrandis so sollictũ
exhiberet ac ꝓmptum. At ip̃e magistri se¬
quens monita. uiuamine. xp̃i fretus. ma¬
gistriq int̾cessione fultus. plenus humilitai¬
tis caritatisq gr̃a: monasterium cunctis
dieb uite sue laudabilit̃ rerit. Sed eius
hoc optinuit m̃ito: cuiꝰ p̾latus ẽ electione.

Expanded text:
ost interitum Adalfredi abbatis conglobati simul fratres beatum Aermenlandum submissis precibus exoraverunt, dicentes: 'Precamur sanctitatem tuam, benignissime pater, quia nos desolatos relinquere tua praesentia maluisti, ne nos sicuti olim in electione abbatis aberrare permittas; sed dignum Deo elige nobis patrem, qui iuxta tuum exemplum viam Domini nos docere queat'. Flexus itaque precibus eorum, iussit accersiri unum e fratribus, quem ipse divinis disciplinis instruens enutrierat in bonis actibus, nomine Donatum. Quem cum voluntate omnium abbatem ordinans fratribusque praeponens edocuit, quemadmodum in spiritalibus temporalibusque rebus ministrandis se sollicitum exhiberet ac promptum. At ipse magistri sequens monita, iuvamine Christi fretus magistrique intercessione fultus, plenus humilitatis caritatisque gratia, monasterium cunctis diebus vitae suae laudabiliter rexit. Sed eius hoc obtinuit merito, cuius praelatus est electione.
Abbreviated transcription (Latin):
una cum cucycdia nr̃a: er quoꝵ scrie om¬
na subtilit̾ potestis addiscere ÷ et tenebras
illoꝵ nobiscum ut filu lucis extinguere. Ic
circo studeat frat̃intas tua om̃ib cadem
innotescere: ut tam abhominandam he¬
resim nob̾cum crecrentur ÷ qͣmq sue salu¬
tis sacram̃ta indiscere ualcant: atq sino¬
teriorem enciclic a nob̾ directe scͥpta. una
cum subscͥptionib ur̃is nobismet destinã¬
da concelebrent ÷ confirmantes atq con¬
sentientes cis quȩ ꝓ orthodoxa fide. et de¬
structione hereticoꝵ uesame nuꝑ crorte. a no¬
precare dirigere nob̾ ex corpore fratrũ nostro¬
rum dilectissimos ep̃os. qui sedis aplice lega¬
tione diuina concedente ꝓpitiatione funge¬
re debeant: & quȩ in nr̃o concilio ꝑacta st̃.
cum his synodalib apicib nr̃is ad clem̃tis¬
simum pͥncipem nr̃m sine dubio aspor¬
tari faciemus ÷ ut nr̃oꝵ laborum particepᷤ

Expanded text:
una cum Encyclica nostra, ex quorum serie omuna cum Encyclica nostra, ex quorum serie omnia subtiliter potestis addiscere, et tenebras illorum nobiscum, ut filii lucis, exstinguere. 49. Idcirco studeat fraternitas tua omnibus eadem innotescere, ut tam abominandam haeresim nobiscum exsecrentur, quamque suae salutis sacramenta indiscere valeant, atque sydotenorem Encyclicae a nobis directae, scripta, una cum subscriptionibus vestris nobismet destinanda concelebrent: confirmantes atque consentientes eis, quae pro orthodoxa fide et destructione haereticorum vesaniae nuper exortae a noprecare, dirigere nobis ex corpore fratrum nostrorum, dilectissimos episcopos, qui sedis apostolicae legatione, divina concedente propitiatione fungi debeant, et quae in nostro concilio peracta sunt, cum his synodalibus apicibus nostris, ad clementissimum principem nostrum sine dubio asportari faciemus, ut nostrorum laborum particep
Abbreviated transcription (Latin):
remcarent. Et ñ solum quia hoc faccre¬
nullatenꝰ uoluerunt: sed & nunc successor
eiꝰ paulus temerator fidei ep̃c constantino¬
politanꝰ. aliud nequius excogitauit in pre¬
iuditio catholicȩ fidei conamen. quasi quȩ
a decessorib suis heretice exposita fuerant
destruens. et imꝑialcm typum sacrilego
ausu totiꝰ plenum ꝑfidię. a clementissimo
pͥncipe nr̃o fieri ꝑsuasit: in quo ꝓmulga¬
tum ẽ. ut om̃s ppłi xp̃iam credere debuus¬
sent. Ideoq necesse habuimus. ne ꝓ quadã
negligentia & animarum detͥmento que
nob̾ commisse st̃ culpe reatitudinis astrin¬
Quoꝵ presentia memoratoꝵ hereticoꝵ scele¬
rosa conscͥpta exammata atq denudata
sunt. & aplico mucrone patrumq defim¬
tionib uno ore unoq spiritu condempna¬
uimus: ut cognoscentes uniũsi errorẽ qui
in eis continctur. coꝵ pollutione nullatenus
maculent᷑. Inde prcuidimꝰ uolumina ge¬
stoꝵ sinodalium in presenti uob̃ dirigere.

Expanded text:
remearent. Et non solum hoc facereremearent. Et non solum hoc facerelatenus voluerunt, sed et nunc successor ejus Paulus, temerator fidei, episcopus Constantinopolitanus aliud nequius excogitavit in praejudicio catholicae fidei conamen, quasi quae a decessoribus suis haeretice exposita fuerant destruens, et imperialem typum, sacrilego ausu, totius plenum perfidiae, a clementissimo principe nostro fieri persuasit, in quo promulgatum est ut omnes populi Christiani credere debuissent. Ideoque necesse habuimus, ne pro quadam negligentia et animarum detrimento, quae nobis commissae sunt, culpa reatitudinis astrinQuorum praesentia memoratorum haereticorum scelerosa conscripta examinata, atque denudata sunt, et apostolico mucrone, Patrumque diffinitionibus, uno ore, unoque spiritu condemnavimus; ut cognoscentes universi errorem, qui in eis continetur, eorum pollutione nullatenus maculentur. Unde praevidimus volumina gestorum synodalium in praesenti vobis dirigere,
Abbreviated transcription (Latin):
cta quȩ nob̾ ad confortandos frat̾ntatis
ur̃e amimos poterant ministrari. largien¬
te suꝑne maiestatis clementia. nobis sint
ꝓculdubio manifesta: restat ut de alus
quȩ nos ꝑ sua scͥpta consuluit. fr̾ntati
ur̃e significemus. Credimus etenim ad
uos ꝑuenisse: quomͦ in contub̃natione rec¬
tȩ fidei & catholicȩ eccłiȩ conculcatione.
ante hos plus minus qͥndecim annos. a
sergio falio ep̃o constantinopolitano. i
aurilio habente tunc imꝑantẽ heraclium.
erecranda & abhominancda heresis pullu¬
lauit apollinaristarũ. et seuerianoꝵ: euthi¬
cianistaꝵ atq manicheoꝵ errorẽ renouas.
Quam successor ciꝰ pirrus idemq ep̃c: qͥ¬
ambitionis fastu constantinopolitanam
ledem arripuit. in det̾ius auxit. ꝑ qua re
sepiꝰ apłica sedes ꝑsuasionib. contestatio¬
nib atq increpationib plurimis admo
nuit eos. quatenꝰ ab huiusmi errore recede¬
rent: & ad lumen pietatis ex quo lapsi st̃

Expanded text:
cta quae ad confortandos fraternitatis cta quae ad confortandos fraternitatis uestrae animos poterant ministrari largiente supernae maiestatis clementia uobis sint procul dubio manifesta restat ut de aliis quae nos per sua scripta consoluit fraternitati tuae significemus. Credimus etenim ad uos peruenisse quomodo in conturbatione rectae fidei et catholicae ecclesiae conculcatione ante hos plus minus quindecim annos a Sergio falso episcopo Constantinopolitano in auxilio habente tunc imperantem Heraclium exsecranda et abominanda heresis pullulauit Appollinaristarum et Seuerianorum Eutychianistarum atque Manicheorum errorem renouantem quam successor eius Pyrrus idem qambitionis fastu Constantinopolitanam sedem arripuit in deterius auxit. Pro qua re saepius apostolica sedis persuasionibus contestationibus atque increpationibus pnuit eos; quatenus ab hujusmodi errore recederent, et ad lumen pietatis, ex quo lapsi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
deprehendat᷑ obnoxius. omnimodo ꝓhiben¬
dus est cum manib lutulentis atq pollu¬
tis misterium nr̃e salutis tractare: Sitq
huiusmͦi semꝑ uixta sacroꝵ canonum sta¬
tuta in hac u̾ita depositus : ut ab illo qui
mentis interiora scrutat᷑. nullumq de ouib
errare congaudet: dum aspererit sinceram
penitentiam cuis. in t̾ribili iudicio habeat
reconciliatũ. Ideoq iterum hortamur can¬
tatẽ tuam: eremplo eius qui ꝓ nob̾ pati
& mori uoluit. ꝓmptos uos in cunctis enus
seruitus ꝑmanere. Neq nos pigeat tempo¬
rales cruciatus ꝓ. xp̃i nomine sustinere: sed
emolum̃to futurȩ remim̃ationis huiꝰ seculi
uerationes tolerare ꝑsuadeant. S criptum
namq est. Quid retribuam dño ÷ ꝓ om̃ib
quȩ retribuit mͥ: Calicem salutaris accipi¬
am: et nom̃ dñi inuocabo. Tantum enim
a nob̾ exigitur: quantum possumꝰ famu¬
latus nr̃i obsequia cõmodare. Cumq cun¬

Expanded text:
deprehendatur obnoxius, omnino prohibendeprehendatur obnoxius, omnino prohibendus est cum manibus lutulentis atque pollutis mysterium nostrae salutis tractare? Sitque hujusmodi semper, juxta sacrorum canonum statuta, in hac vita depositus, ut ab illo qui mentis inerrare congaudet dum aspexerit sinceram paenitentiam eius in terribili iudicio habeat reconciliatum. Ideo que iterum ortamur caritatem tuam exemplo eius qui pro nobis pati et mori uoluit promptos uos in cunctis eius seruitiis permanere neque nos pigeat temporales cruciatus pro christi nomine sustinere sed emolumenta futurae remunerationis huius saeculi uexationis tolerare persuadeant. Scriptum namque est: quid retribuam domino pro omnibus quae retribuit mihi. Calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocabo. Tantum enim a nobis exigitur quantum possumus famulatus nostri obsequia commodare. Cum que cun
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationem. om̃s qui uoluerint in xpisto
km̃e. ñ uos afflictionum amaritudo a pio
mentis ur̃e ꝓposito coartet recedere: conside¬
rans quanta ꝓ absolutione nr̃i & liberati¬
one creator dominusq nr̃ ꝑtulerit: qͥb ue
contumeliis se affitiendum tradiderit: ut
nos a uniculis potestatis diabolicȩ liberaret
Propt̾ea nullatenus in huiusimͦ peccato de¬
linquentib : ad destructionẽ canonum com¬
passionem erhibeat. Nam qui semel post
suam ordinationẽ in lapsu ceciderit. dem¬
ceps iam depositꝰ erit: nullumq gradum
sacerdotii poterit adipisciz sed sufficiat ei
lam̃tationib fletibq assiduis quousq ad¬
uixerit in cadem penitentia ꝑdurare: ut
cominissum delictum diuina gr̃a extingue¬
re ualeat. Si enim tales querimus ad sacs
ordines ꝓmouendos quib nulla ruga. nul¬
magis si post ordinationẽ suam quispiam
in lapsu ceciderit. & preuaricationis peccato

Expanded text:
praedicationem omnes qui uoluerint in christo praedicationem omnes qui uoluerint in christo me non uos afflictionum amaritudo a pio mentis uestrae proposito coartet recedere considerans quanta pro absolutione nostri et liberatione creator dominus que noster pertulerit quibus ue se contumeliis afficiendum tradiderit ut nos a uinculis potestatis diabolicae liberaret. Propterea nullatenus in huiusmodi peccato delinquentibus ad distructione canonum compassionem exhibeat. Nam qui semel post suam ordinationem in lapsu ceciderit deinceps iam depositus erit nullum que gradum sacerdotii poterit adipiscere sed sufficiat ei lamentationibus fletibus que adsiduis quousque aduixerit in eadem paenitentia perdurare ut commissum delictum diuina gratia extinguere ualeat. Si enim tales quaerimus ad sacros ordines promouendos quibmagis, si post ordinationem suam quispiam in lapsum ceciderit, et praevaricationis peccato
Abbreviated transcription (Latin):
positis salutis suȩ suffragiis. atq redemp¬
toris nr̃i contempnentes seruitia ÷ uitiorum
federib ingrauant᷑. Quib ad p̃parandam
salutem quandoquidem tanto nos necesse
est impertunis predicationib imminere :¬
quantum nos ꝑfecte negotiationis creditoꝵ
nob̾ talentoꝵ duplicat assignatio: atq do¬
miice uocis ad suscipiendam eiꝰ requiem
ꝑsuadet assertio. Suggestum est namq
nob̾ eo qͦd prb̃ri seu diaconi. aliiq saccrdo¬
talis officii post suas ordinationes in lap¬
sum inquinant᷑ ⁊ et ꝓpt̾ea minio merore
frat̾intatem tuam astringi. uelleq pastora¬
le obsequium ꝓ eoꝵ mobedientia depoñe
& uacationem ab ep̃atus laborib eligere.
et silentio atq otio uitam degere. qͣm in
his quȩ tͥ commissa sunt ꝑmanere: dicen¬
te domino. Beatus qui ꝑseuerau̾it usq in
finem. Unde namq beata ꝑseuerantia. nisi
de uͥtute patientiȩ: Quia scd̾m apłicam

Expanded text:
positis salutis suae suffragiis atque redempositis salutis suae suffragiis atque redemtoris nostri contempnendo seruitia uitiorum foederibus ingrauantur. Quibus ad praeparandam salutem quandoquidem tanto nos necesse est inportunis praedicationibus imminere quantum nos perfectae negotiationis creditorum nobis talentorum duplicat adsignatio atque dominicae uocis ad suscipiendam eius requiem persuadit assertio. Suggestum est namque nobis eo quod presbiteri seu diaconi alii que sacerdotalis officii post suas ordinationes in lapsum inquinantur et propterea nimio merore fraternitatem tuam adstringi uelle que pastorale obsequium pro eorum inoboedientia deponere et uacatione ab episcopatus laboribus eligere et silentio atque otio uitam degere quam in his quae tibi commissa sunt permanere dicente domino: beatus qui perseuerauerit usque in finem unde namque beata perseuerantia nisi de uirtute patientiae quia secundum apostolicam
Abbreviated transcription (Latin):
amando: martinus. Frat̾ntatis
uȩ studio pietatis congestam
epłam suscipientes: animos nr̃os
teleuare cognoscitur. Quippe qm̃ huiꝰ scł̃i
fluctiuagas atq transitorias despitiens
oblectationes: illa que ꝑpetua et sublimia
dona ꝓ domino deo nr̃o obsequiis tribim¬
tur appetere ccita ẽ. Ex relatione gͥ iuxta te¬
norem tue frat̾ntatis epłȩ latoris presenti¬
um. laboꝵ tuoꝵ certamen cognouimꝰ : ex
quib celestis patͥe ascensum humilitatis
mentib. atq contͥtis corporib. uob̃ futuroꝵ
gaudioꝵ largienda sunt munera. Nam
cum sit nulle omnino comparationi coe¬
quandum. qͦd a creatore nr̃o ꝓ bonis serui¬
tiis compensatur⁊ dum breui atq paruo
temporis spacio fimunt᷑ labores quos pro
dilectione ipsius sustinemus. consideratiõe
refrigerii nos oportet libenti animo tolera¬
re presentis uite angustias. Sed quantum
lib̾tatem inducit: tantum ꝓ duritia sacer¬
dotum gentis illius conterimur: qͦd post¬

Expanded text:
Amando Martinus. Fraternitatis tuae studio pietatis congestam epistolam suscipientes, animos nostros releuare cognoscitur, quippe quoniam huius saeculi fluctiuagas atque transitorias dispiciens oblectationes illa quae perpetua et sublimia dona pro domino deo nostro obsequiis tribuuntur appetere certa est. Ex relatione igitur iuxta tenorem tuae fraternitatis epistolae latoris a praesentium laborum tuorum certamen cognouimus, ex quibus caelestis patriae ascensum humiliatis mentibus atque contritis corporibus uobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera. Nam cum sit nullae omnino comparationi coaequandum quod a creatore nostro pro bonis seruitiis reconpensatur dum breui atque paruo temporis spatio finiuntur labores quos pro dilectione ipsius sustinemus consideratione refrigerii nos oportet libenti animo tollerare praesentis uitae angustias. Sed quantum ubertatem inducit tantum pro duritia sacerdotum gentis illius conterimur quod post
Abbreviated transcription (Latin):
riliter defendere ualeant. Has uͦ pie mo¬
nitionis litterulas. ñ quasi nescienti direri:
sed ut uere caritatis in meo pectore ficlem
ostenderem. Quid facit amicus : si uerbis
scip̃m ñ ostendit: Si diuites pauꝑum
munuscula non sꝑnunt: cur & ur̃e flu¬
mina sapientie. nostrȩ riuulos intelligen¬
tiȩ respuere debent: Nam et maiores
amnes riuulis augentur influentib: etiã
ip̃e dominus uiduȩ laudauit duo minu¬
ta. quȩ ex inopia suç pauꝑtatis larga ma¬
nu deo qͦd habuit optulit. Et ego quãmi
scientia inops. tamcu frat̾uo fidelis amore.
nr̃e hec mimuscula direri pietati: obsecras
ut tam humili frat̾nitatis intuitu respicere
digñis. qͣm nos pia deuotionis caritate il¬
la uobis dirigere studuimꝰ. Omp̃s deus

Expanded text:
riliter defendere valeant. Has vero piae ammoriliter defendere valeant. Has vero piae ammonitionis litterulas non quasi nescienti direxi, sed ut verae caritatis in meo pectore fidem ostenderem. Quid facit amicus, si verbis se ipsum non ostendit? Si divites pauperum munuscula non spernunt, cur et vestrae flumina sapientiae nostrae rivulos intellegentiae respuere debent? Nam et maiores amnes rivulis augentur influentibus, etiam et ipse Dominus viduae laudavit duo minuta, quae ex inopia suae paupertatis larga manu Deo quod habuit optulit. Et ego, quamvis scientia inops, tamen fraterno fidelis amore vestrae haec munuscula direxi pietati, obsecrans, ut tam humili ea fraternitatis intuitu respicere digneris, quam nos pia devotionis caritate illa vobis dirigere studuimus. Omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
euramq ubiq habcas. marime paupe¬
rum: uiduarum et orphanoꝵ: ut audi¬
as in die tremeno a deo xp̃o cum alus
clemosinam facientib. Quandui uni
ex minimis istis fecistis: michi fecistis. Esto
miscris ut pater: & causam ad te clamã¬
tium diligent̾ discute. Et parce in te pec¬
cantib: ut deus tuis parcat peccatis. Esto
isericors in debitis. Magister uͥtutum:
morib honestus: uerbis iocundꝰ. Hita lau¬
labilis: i omni oꝑe dei deuotus. Eratres
quoq cohortare: ut scãs scͥpturas diligen¬
tissime legant. Non confidant in lingue
noticia : sed in ueritatis intelligentia: ut
possint contradicentib ueritati resistere.
quia multi pseudo doctores surgent. no¬
uas intͦducentes sectas: qui catholicȩ fi¬
dei puritatem impiis assertionib macu¬
lare nitentur. Ideo necesse est eccłiam plus
habere defensores. qui ñ solũ uite scitate:
sed etiam doctrina ueritatis. castra dei uu¬

Expanded text:
Curamque ubique habeas, et maxime paupeCuramque ubique habeas, et maxime pauperum, viduarum, et orphanoas in die tremendo a deo Christo cum aliis elemosinam facientibus: Quamdiu uni ex his minimis fecistis, mihi fecistis. Esto miseris ut pater et causam ad te clamantium diligenter discute et parce in te peccantibus, ut Deus tuis parcat peccatis. Esto misericors in debitis, magister virtutum, moribus honestus, verbis iocundus, vita laudabilis, in omni opere Dei devotus. Fratres quoque cohortare, ut sanctas diligentissime legant scripturas. Non confidant in linguae notitia, sed in veritatis intellegentia, ut possint contradicentibus veritati resistere. dixerunt, quia multi pseudodoctores surgent, novas introducentes sectas, qui catholicae fidei puritatem impiis adsertionibus maculare nituntur. Ideo necesse est, ecclesiam plurimos habere defensores, qui non solum vitae sanctitate, sed etiam doctrina veritatis castra Dei vi
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis & sedula ammonitione crudi¬
ant iuniores: illosq diligant ut filios:
et illi quasi patres cos honorificent: illoꝵ
omni alacͥtate obediant preceptis. Tua
uͦ uenerande fili conũsatio: omnib sit
etemplum salutis. Eaue ne minimus qͥs
in tua scandaliretur uita ÷ sed & edifice¬
tur et roboretur in uia ueritatis: quia tͥ
ex illoꝵ salute merces iudicabit᷑ eterna.
Cam capilli: extremum denuntiant ꝓpe¬
rare dicm. Qua ꝓpter: paratꝰ esto omm
hora in occursum dñi dei tui. Dilectio
frat̾na. et clemosine miseroꝵ. et uite ca¬
stitas: preparent tͥ gradam in celis. Dili¬
genter elabora: nunc nosti dies felices. Ho¬
nor scł̃aris quẽ habes: sp̃uali tibi abun¬
det in gła. Festiuis dieb ueniente in eccli¬
am popło: fac eis predicare ucrbum dei.
Et quocunq uadas: clerici qui scruitium
dei plemter ꝑagant tecum eant ÷ sobrie
tate ornati. non ebrictate assueti: quorũ
honestas uite. aliis sit doctrina salutis.

Expanded text:
exemplis et sedula ammonitione erudiexemplis et sedula ammonitione erudiant iet illi quasi patres eos honorificent, illorum cum omni alacritate obediant praeceptis. Tua vero, venerande fili, conversatio omnibus sit exemplum salutis. Cave, ut nec minimus quis in tua scandalizetur vita, sed aedificetur et roboretur in via veritatis: quia tibi ex illorum salute merces judicabitur aeterna. Cani capilli extremum denuntiant properare diem. Quapropter paratus esto omni hora in occursum Domini Dei tui. Dilectio fraterna, et eleemosynae miserorum, et vitae castitas praeparent tibi gradus in coelum. Diligenter elabora tibi aeternos dies felices. Honor saecularis, quem habes, spiritualem tibi abundet in gloriam. III. Festivis diebus veniente ad ecclesiam populo, fac eis praedicari verbum Dei; et quocunque vadis, clerici servitium Dei pleniter peragant; tecum eant, sobrietate ornati, non ebrietati assueti, quorum honestas vitae aliis sit doctrina salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
intercessorẽ. Sicut magno labore domũ
dei optime habes ornãtam. et largissimis
donis decoratam ÷ ita tͥ subiectos bonis mo¬
rib ornari contende: & eos in digna lau¬
de deuotissime fac consistere. Et quod
angłi semꝑ agunt in celis: hoc fratres u¬
giter faciant in eccł̃ns. Tuum est preciꝑe:
illoꝵ obedire. Tuum preire: illoꝵ subseqͥ
Omnium itaq in seruitio dei una debet
ẽẽ uoluntas: ut una fiat in regno dei re¬
mun̾atio Nullus horis canonicis se diui¬
nis subtrahat laudib: ne ꝓpt̃ aliquam
negligentiam eius locus in conspectu dei
uacuns inueniatur. Et uerba dei in eccłus
intimo cordis affectu ꝓferantur: & cum
magna reuerentia ommpotentis officia
celebrentur. Omne uͦ ministerium xpisti:
humiliter deuote impleat᷑. Omis itaq
obedientia in scl̃i necc̃itatib: fidelit̃ et
strenue ꝑagatur. Fiat equidem int̾ om̃s
concordissima par: et sanctissima caritã.
& deuotio uite regularis. Semores bon

Expanded text:
intercessorem. Sicut magno labore domum intercessorem. Sicut magno labore domum Dei optime habes ornatam et largissimis donis decoratam, ita tibi subiectos bonis moribus ornari contende et eos in divina laude devotissime fac consistere, et quod angeli semper agunt in caelis, hoc fratres iugiter faciant in ecclesiis. Tuum praecipere, illorum oboedire; tuum praeire, illorum subsequi. Omnium itaque in servitio Dei una debet esse voluntas, ut una fiat in regno Dei remuneratio. Nullus horis canonicis se divinis subtrahat laudibus, ne propter aliquam neglegentiam cuiuslibet locus in conspectu Dei vacuus inveniatur, et verba Dei in ecclesiis intimo cordis affectu proferantur, et cum magna reverentia Dei omnipotentis officia celebrentur. Omne vero ministerium Christi humiliter et devote impleatur. Omnis itaque oboedientia in saeculi necessitatibus fideliter et strenue peragatur. Fiat equidem inter omnes concordissima pax et sanctissima caritas et devotio vitae regularis. Seniores bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ulcissimo dilectionis filio
Radoni abbati: humilis le¬
uita albins salutem. Hile¬
ctionis ur̃e uencrabile secutꝰ
preccptum: uitam sancti uedasti patris
ur̃i & int̾cessoris nr̃i emendare studui.Nõ
qͦd aliquis illius excellentissimis meritis
cdignum dicere ualuissem: sed qͦd nichil
tuę reuerentiȩ uissis denegare ratum pu¬
tai. Iccuto ad te maxime ꝑtinet harũ
laus. uel intuꝑatio littcrarum. Utinam
tͥ & fratrib qualescunq sint placeand:
dep̾cans ut nicum laborem orationũ ur̃a¬
rum solatio remuncrare dignemim ÷ et
unꝰ increar ẽẽ ur̃m in caritatis cõmumo̾e:
illius semꝑ memores mandati qui dixit.
Hoc est mandatum meum: ut diligatiᷤ
mucẽ. In hoc cnim mandado: omnium
salus consistit. Hoc cunctis ꝑ necessariũ
li. gregem quem accepisti regendum frat̃¬
no amore diligenter crudire studeto: et
scis admonitionib cum ꝑ pascua uide
deducere satage. H abes in omni oꝑe bo¬
no xp̃m aduitorem: sc̃m quoq uedastũ

Expanded text:
ULCISSIMO DILECTIONIS FILIO RADONI ABBATI HUMILIS LEVITA ALBINUS SALUTEM. Dilectionis vestrae venerabile secutus praeceptum, vitam sancti Vedasti, patris vestri et intercessoris nostri, emendare studui, non quod aliquid illius excellentissimis meritis dignum dicere valuissem, sed quod nihil tuae reverentiae iussis denegare ratum putavi, – idcirco ad te maxime pertinet harum laus vel vituperatio litterarum; utinam tibi et fratribus, qualescumque sint, placeant! – depraecans, ut meum laborem orationum vestrarum solatio remunerare dignemini, et unus merear esse vestrum in caritatis communione: illius semper memores mandati, qui dixit: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem. In hoc enim mandato omnium salus consistit; hoc cunctis pernecessarium li, gregem quam accepisti regendum fraterno amore diligenter erudire studeto et sanctis ammonitionibus eum per pascua vitae deducere satage. Habes in omni opere bono Christum adiutorem, sanctum quoque Vedastum
Abbreviated transcription (Latin):
& crroꝵ laqueis captiuum. in uiam dirige¬
ret salutis eterne: et uere que in xp̃o est li¬
bertati restitueret. Sed ut hoc acceptabili
scdm apłm fieret tempore qui ait. ecce nc̃
tempus acceptabile eccc nunc dies salutis:
dñs ih̾c qui uult om̃s homines saluos
ficri ⁊ competentẽ suo famulo p̃uidebat
causam: quomͦ oportune ad ministerium
Iuerbi dei ꝑuenire ualuisset.

Expanded text:
et errorum laqueis captiuum in uiam dirigeet errorum laqueis captiuum in uiam dirigeret salutis aeternae et uerae quae in Christo est libertati restitueret. Sed ut hoc acceptabili secundum apostolum fieret tempore qui ait: «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis». Dominus Iesus qui uult omnes homines saluos fieri conpetentem suo famulo praeuidebat causam quomodo oportune ad ministerium uerbi Dei peruenire ualuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
querere ꝑditam de celis iN
hunc mundum ꝑ uirgina¬
lem uenerat uterum. & tota
sue dispensationis et nr̃e salutis ꝑacta ple¬
nitudine cũ triumpho głe eẽt ad sedem
pat̾ne maiestatis reuersus: ut tetricas igno¬
rantiȩ tenebras toto depelleret orbe: multa
sc̃oꝵ lumina deuotoꝵ euangłicȩ p̃dicatiõis
luce fulgentia. et toto diuiserat mundo:
ut sicut celum fulgentib ornatur stellĩ.
quȩ tamen omnes ab uno illustrantur
solẽ : sic et lata terrarum spacia scĩs splen¬
descerent doctorib. Qui tamen ab eterno
sole illumi. Iti ÷ dum p̾uemiente gr̃a ce¬
cas ignoranae tenebras uere fidei fulgore
& glorioso xp̃i nomine illustrarent: ut eis
ministrantib longa ab initio scłi esuries.
eterne uite epulis satiaret᷑. De quoꝵ nu¬
mero sanctus dei sacerdos uedastus & pre¬
dicator egregius. temporib fortissimi re
dirigente gr̃a ob multoꝵ salutes ꝑuenit
regiones ÷ quatinꝰ suꝑne pietatis Suffultꝰ
auxilio. ppłm diabolica fraude deceptũ

Expanded text:
quaerere perditam de caelis in hunc mundum per uirginalem uenerat uterum et, tota suae dispensationis et nostrae salutis peracta plenitudine, cum triumpho gloriae ad sedem paternae maiestatis reuersus, ut tetricas ignorantiae tenebras toto depelleret orbe, multa sanctorum lumina doctorum, euangelicae praedicationis luce fulgentia, toto diuiserat mundo ut, sicut caelum fulgentibus ornatur stellis, quae tamen omnes ab uno inlustrantur sole, sic et lata terrarum spatia sanctis splendescerent doctoribus, qui tamen ab aeterno sole inluminati, diuina praeueniente gratia, caecas ignorantiae tenebras uerae fidei fulgore et glorioso Christi nomine inlustrarent, ut, eis ministrantibus, longa ab initio saeculi esuries aeternae uitae epulis satiaretur. De quorum numero sanctus Dei sacerdos Vedastus et praedicator egregius temporibus fortissimi regdirigente gratia, ob multorum salutem peruenit regiones, quatenus supernae pietatis suffultus auxilio populum diabolica fraude deceptum
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut manib quia pedib nequibat repet:
sanctissumt confessoris expetens tumulum.
ut sui misercretur erorauit. Qui precib
multiplicib fusa orõne solotenus in herets

Expanded text:
ita ut manibus, quia pedibus nequibat, reperet, sanctissimi confessoris expetens tumulum, ut sui misereretur, exoravit. Qui precibus multiplicibus, fusa oratione, solo tenus inherens
Abbreviated transcription (Latin):
tionib roborantes. soluere concilium.
Uerum prius post diutinum multumq
tractatum placet omnib ac uelut uno
cunctorum ore & corde decernit᷑. oͣc cͦo¬
uͥcy cor scribi debere ÷ id est euisdem cũ
patre substantic filium confiteri: idq
firiissima omnium sententia ꝓnuntia¬
trecenti quidem decem & octo. & agno¬
sebius nichomedie presul: theognius in¬

Expanded text:
tionibus roborantes, solvere concilium.tionibus roborantes, solvere concilium.Verum post diutinum multumque tractatum placet omnibus, ac velut uno cunctorum ore et corde decernitur ὁμοούσιον scribi debere, idest, ejusdem cum Patre substantiae Filium confiteri, idque firmissima omnium sententia pronuntiatrecenti quidem decem et octo et agnosebius Nicomediae. Theogenus Nic
Abbreviated transcription (Latin):
quid de sacra lege sapiamus. Expellen¬
des igitur hostile certamen ex uerbis dus¬
nitus inspiratis: solutionem questionũ
mente ꝑcipiamus. Hec & his simila
tanquam filius amator ꝑatl. sactidab
ueluti patrib offerebat: apłicorum dogina¬
obediebat: & inter alterutros unanimita¬
tem et dogmatum salubritatem libenter
amplectebantur. Pauci uero quidam apo
stolicis resistentes dogmatib: arrium de¬
fendebant. Dictantes enim fidei petitio¬
nem: cetui commum dederunt. Que cum
lecta fuisset. ab uniuersis repente dirup¬
ta est: & adultera fraudulentaq ꝓmin¬
tiata. Turba siquidem et tumultu contͣ
cos ab omnib habito. cunctisq ꝓditionẽ
ab eis factam accusantib: formidantes
surrererunt. Et primi arrium abdicarunł:
excepto secundo & theona. Cum ergo funs¬
set impius ille destructus: concorditer u¬
nuersi fidem gloriosam dictantes que
hactenus in ecclesiis ꝑmanet. et subscrip¬

Expanded text:
quid de sacra lege sapiamus. Expellenquid de sacra lege sapiamus. Expellentes igitur hostile certamen ex verbis divinitus inspiratis, solutionem quaestionum mente percipiamus. Haec et his similia, tanquam filius amator patris, sacerdotibus veluti patribus offerebat, apostolicorum dogmaobediebat; et inter alterutros unanimitatem et dogmatum salubritatem libenter amplectebantur. Pauci vero quidam, quostolicis resistentes dogmatibus, Arium defendebant: dictantes enim fidei petitionem, coetui communi dederunt. Quae cum lecta fuisset ab universis, repente disrupta est, et adultera fraudulentaque pronuntiata. Turba siquidem et tumultu contra eos ab omnibus habito, cunctisque proditionem ab eis factam accusantibus pietatis, formidantes surrexerunt, et primi Arium abdicaverunt, excepto Secundo et Theona. Cum ergo fuisset impius ille destructus, concorditer universi fidem gloriamque dictantes, quae hactenus in Ecclesiis permanet, et subscrip