comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malorum ẜnus dominoꝵ/ etsi alcior cunctis appareat sceptio q aues at
ueste purpurea superbus incedit/ unq aey non est s proptes eporci¬
cium aut suplicium promotus preio eoq loci positus/ unde liberiore
seuiens fhagelo arq kat ꝓbans ulos puniens cunctos uexans et ex ꝯgitãs
ignauis quidem ac passioni obsequens/ nutu tamen illius qui mala Ro¬
nos uertit in usus uestum dei iudicium Iniustis licet ac scelestis manibus
exequatur quasi equam pii iudicis sententiam tortor seuui .b. Iustura
pim q regem habet patria. Rõ. Rarum bonum et rei publice felicissi¬
mus status nisi presens gaudium futuri metus/ rerum q felicium sempel
suspecta bieuitas minueret amissi q desiderium mox uenturas cumula¬
mrum miserias obuersaretue aninus humana nostentum/ uolubilemq¬
fortune rotam. que nil ꝓsperum longum sinit leuit quuem mali sensum

Expanded text:
malorum dominorum servus. Etsi altior cunctis appareat sceptroque aureo ac malorum dominorum servus. Etsi altior cunctis appareat sceptroque aureo ac veste purpurea superbus incedat, utique rex non est, sed propter exercitium aut supplicium populi promotus predo eoque loci positus unde liberiore seviens flagello atque hos probans, illos puniens, cunctos vexans et exagitans, ignarus quidem ac passioni obsequens, nutu tamen illius qui mala bonos vertit in usus, iustum Dei iudicium iniustis licet ac scelestis manibus exequatur, quasi equam pii iudicis sententiam tortor sevuus. Iustum piumque regem habet patria. Rarum bonum et reipublice felicissimus status, nisi presens gaudium futuri metus rerumque felicium semper suspecta brevitas minueret amissique desiderium mox venturas cumulaturum miserias observaretur animis humana noscentium volubilemqfortune rotam, que nil prosperum longum sinit: lenit quidem mali sensum
Abbreviated transcription (Latin):
dici uoluit/ quem sequti animo buius temporis latrunculi/ una urbe uł
ateia iux in sidiis oppiessis non cancum dominri diciuolunt s dici ho¬
nines erubescunt. atq adin iuriam trahint/. G. dominum habeo ue̾
optimum. Rõ. uere est inius dominus quem si habes honestissima re¬
quis q felicior ẜuins tua est .G. Iustum dominum regemq optimũ ha¬
Remus.ao. Inter regem et tyramnum non d̾iscermint grai secundu
q poeta ur̃ de rege loquens ait. pars michi pacis erir dextram renigisse
mnaimni. Apud uos autem ut intersit non nisi ꝓpositum uiteq se¬
is facit Qui cistitia. regit ac regitur ille demum uerus est rex it
qu ex alriore fastigio/ nõn salutis publice specularor/ s priuate libi¬
c̾iuiꝰ procurator quł rapinam cogirans ccł uindietam cupiditati aut
iucmdie sue paret/ et rapidis arq effeenis animi motibus cedit is

Expanded text:
dici voluit. Quem secuti animo huius temporis latrunculi, una urbe vel dici voluit. Quem secuti animo huius temporis latrunculi, una urbe vel altera vix insidiis oppressa, non tantum domini dici volunt, sed dici homines erubescunt atque ad iniuriam trahunt. Dominum habeo vere optimum. Vere unus est dominus, quem si habes honestissima regnisque felicior servitus tua est. Iustum dominum regemque optimum habemus. Inter regem et tyrannum non discernunt Graii, secundum quod poeta vester de rege loquens ait: Pars michi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Apud vos autem ut intersit nonnisi propositum viteque series facit. Qui iustitia regit ac regitur, ille demum verus est rex; at qui ex altiore fastigio non salutis publice speculator, sed private libidinis procurator, vel rapinam cogitans vel vindictam cupiditati aut iracundie sue paret et rapidis atque effrenis animi motibus cedit, is
Abbreviated transcription (Latin):
qus antus uo domindiat t Diei uoliut nam teue donimus augis¬
esm edicto uetuit sedominum dici / ille deorum deus iste hominum imꝑ¬
ata ille maiestacem tenuit/ iste modestiam deniq et suꝑ hoe populuim
comanum grauissi me corripuit sic de ip̃o enim scrip̃tum est erdm̃
appollarionem ut maledictum et obꝓ brium semꝑ exhoriuit quod suc¬
essorem quoq longe rebus om̃ibus imꝑaiem tñ ob ẜ uasse comꝑtum ẽ
qui licet dominandi auidus titulo cñ dominationis abstinũt Atq
ira se int̾ ambitionem et uerecondiam medium tenens esse domi nus uo¬
luit dici nokuuit ut qui sciret in iustum esse quod cuperet saltim exꝑ¬
bationis in iuuam uitarer durum enim supbum q et giaue nom esti
bminus illic maxime ubi amor lib̾taris ac ẜ uitii pudor est/ Securus
sorum uestigia a lex ander hic romanus princeps/ ut priuato sibi non
aliri scribi uolair nam ille alter macedo/ non dominus modo si deus

Expanded text:
qui se iure suo dominum dixit et dici voluit. Nam terre dominus AugusCesar edicto vetuit se dominum dici; ille deorum Deus, iste hominum imperator: ille maiestatem tenuit, iste modestiam. Denique et super hoc populum Romanum gravissime corripuit, sic enim de ipso scriptum est, et domini appellationem ut maledictum et opprobrium semper exhorruit. Quod successorem quoque longe rebus omnibus imparem tamen observasse compertum est; qui, licet dominandi avidus, titulo tamen dominatoris abstinuit atque ita se inter ambitionem et verecundiam medium tenens esse dominus voluit, dici autem noluit, ut qui sciret iniustum esse quod cuperet, saltem exprobrationis iniuriam vitaret. Durum enim superbumque et grave nomen est “dominus”, illic maxime ubi amor libertatis ac servitii pudor est. Secutus horum vestigia Alexander hic Romanus princeps ut privato sibi, non aliter, scribi voluit. Nam ille alter Macedo non dominus modo, sed deus
Abbreviated transcription (Latin):
scd loquende mos est sic dominũm haletis ut scabien siue ut
rurrim mulra sunt que habentur in uitis posreroribus mole¬
sie opes quibus non liceat caruisse/ . G. Ronum dominuam
habeo. Ro. libeitutem igitue amifisti. hunc et illam ino temteo reui¬
mõ babet iam neq soiores de quib mõ agebas near filie n eꝙy inurn
na co niun demum ip̃a neq pat̾mo niuni neq ulta i tuto sait ap
uiui ms quom bẽs dominum: habere simul om̃ia desusa . Gaan
michi et panr ie dminum so is ded̾ir cRio. Incompassibilia penoprq
coneraria nam si bonis ⁊ non domi nus si dominus non lonris abn¬

Expanded text:
sed loquendi mos est: sic dominum habetis ut scabiem sive ut sed loquendi mos est: sic dominum habetis ut scabiem sive ut tussim. Multa sunt que habentur invitis possessoribus, moleste opes, quibus non liceat caruisse. Bonum dominum habeo. Libertatem igitur amisisti: hunc et illam uno tempore nemo habet. Iam neque sorores de quibus modo agebas, neque filie neque nurus neque coniunx demum ipsa, neque patrimonium neque vita in tuto sunt. Propter unum quem habes dominum, habere simul omnia desiisti. Bonum michi et patrie dominum sors dedit. Incompassibilia penitusque contraria; nam si bonus non dominus, si dominus non bonus, pre
Abbreviated transcription (Latin):
muua: ac pierate deficatissi ma res est amor difficile quert . facile
desescentium gismnus labor quo se effecti sui uius ex ceant unde pͥman
uenis arn mndo sis famam querant. si Eonas Ro sorored. lioꝵ it r ur¬
ille bonum franem babeant teq suꝑstire etsi cõĩs pater obieur oibitatẽ non
senciaut stͣ. pulcrumo sumt soioies. R̾õ. Custos iei labilis iugilantib
ccculis Colos caue cu̾ tinfusa te piocox çohois excitet Difficilis est unius
forme eusto dia/ quid multauim reus : tanto exactiorem pudicitie ꝙ̃ au
iant curasn esre decet/ quanto et preciosior. et ieꝑ abilior illa est Sane
uiigi nean casfiratem niilla arte melius q̃r matiuo conlugio sẜuabis as
Soimose michis sorores ebmi suint. ħo. ne diutius ibi sint prouude
mnultas aptius ornabunt comos
de bono domino. gauduz¬
ominum bonim hoõ. Rõ. n habeas an uerius babeaus cogita

Expanded text:
mutua ac pietate; delicatissima res est amor: difficile queritur, facilmutua ac pietate; delicatissima res est amor: difficile queritur, faciladolescentium primus labor, quo se effecti sui iuris exerceant, unde primam pietatis atque indolis famam querant. Bonas habeo sorores. Cura ut ille bonum fratrem habeant teque superstite, etsi communis pater obierit, orbitatem non sentiant. Pulcherrime sunt sorores. Custos rei labilis vigilantibus oculis dolos cave. Circumfusa te procorum cohors excitet; difficilis est unius forme custodia: quid multarum reris? Tanto exactiorem pudicitie quam auri curam esse decet, quanto et pretiosior et irrecuperabilior illa est. Sane virgineam castitatem nulla arte melius quam maturo coniugio preservabis. Formose michi sorores domi sunt. Ne diutius tibi sint provide; multas aptius ornabunt domos. 85 DE BONO DOMINO Dominum bonum habeo. An habeas an verus habearis cogita;
Abbreviated transcription (Latin):
lla sit amoris co nueisatio tamen dispar/ diuersi q mores sunti fili
ei aito panes uideant sero agnoscunt patres et si filios statim ament
so ilos sepe et i senecture suscipiunt / fratres añ q nascantꝰ et postq
posurit in codem domicilio erdemq in cunabulis euo pares uers ant̃᷑
ẽ enorl buis allicet in lucem editi se uicisim cermint uno cilo aliti usdem
pestibus udem sicis isdem q ludis isdem scolis isdem p̃ceptoribus
it nurritoul asuefteti pariter pubescunt paurea ado lestĩmr imdiq pa¬
ors miustis ꝙ enualidis nexibus uietus amor nisi uos aduenacie sosuãt
nise duir q uennis asperitas frangur quoi comune est adeo ut nestiꝙ
feare: no uillus cunor esse maio defear an ullum odium maius sit as ⁊ͦ¬
gacio ula y fundior cam tuibida semꝑ equalitas tm paris impatiẽs
eos fiumana  Ee squos pios ꝙ fres habeo. Rõ. Serua ilos equrras

Expanded text:
bet sit amoris, conversatio tamen dispar diversique mores sunt; filii, bet sit amoris, conversatio tamen dispar diversique mores sunt; filii, etsi cito patres videant, sero agnoscunt; patres, etsi filios statim ament, sero illos, sepe etiam in senectute, suscipiunt. Fratres antequam nascantur et postquam nati sunt in eodem domicilio eisdemque in cunabulis evo pares versantur ac moribus; illicet in lucem editi se vicissim cernunt, uno cibo aliti, iisdem parentibus, iisdem sociis, iisdem ludis, iisdem scholis, iisdem preceptoribus ac nutritoribus assuefacti pariter pubescunt, pariter adolescunt: undique paritas multisque et validis nexibus iunctus amor, nisi hos adventitie solvant cause dureque mentis asperitas frangat, quod commune est, adeo ut nesciam an fraterno ullus amor maior esse debeat an ullum odium maius sit an indignatio ulla profundior: tam turbida semper equalitas, tam paris impatiens mens humana. Equos piosque fratres habeo. Serva illos equitate
Abbreviated transcription (Latin):
est habita/ preter parricidia in patrem sunul ac filum ad missmotri¬
ginta insuꝑ proprios fiarres trucidasse legitur non ueritus tanto ac
ali sanguine / et regnum male ꝑrum stabilire et metum omñe ĩ iuisi
onsortis extinguere/.6. fiantes boni sunt/ .Ro. Nundum puto parri¬
nonium d̾ iussistis. Eunc eiũpet iniquitas igne aurum auiro amimus ꝓ¬
lari solet magna sepe que uidetur pay panxilum auri se ad hibeas
se eut .G. pii sunt franies. Rõ. celibatus forsan tius aut orbitas illos
abi conciliat/ coniugio de tegentin tuo s prole meluis spe suctessio nis
amissa que imꝑacentissimos quoꝙ multa pati docuit /. Gr s mãtissi m¬
os mei fraries habeo. Rõ. debet id quilem ita esse insi liuor obstet aut
amor aus cupidiras et habendi sitis diuimi om̃is humaniq iuris
din copsori studet immemor Inter parentes enim filiosq quãtuli¬

Expanded text:
est habita, preter parricidia in patrem simul ac filium admissa, triest habita, preter parricidia in patrem simul ac filium admissa, triginta insuper proprios fratres trucidasse legitur, non veritus tanto ac tali sanguine et regnum male partum stabilire et metum omnem invisi consortis extinguere. Fratres boni sunt. Nondum puto patrimonium divisistis: tunc erumpet iniquitas; igne aurum, auro animus probari solet: magna sepe que videtur pax, pauxillum auri si adhibeas, lis erit. Pii sunt fratres. Celibatus forsan tuus aut orbitas illos tibi conciliat: coniugio detegentur tuo, sed prole melius, spe successionis amissa, que impatientissimos quoque multa pati docuit. Amantissimos mei fratres habeo. Debet id quidem ita esse, nisi livor obstet aut tumor aut cupiditas et habendi sitis, divini omnes humanique iuris, dum expleri studet, immemor: inter parentes enim filiosque quantumli
Abbreviated transcription (Latin):
genro dio. Et uociens hant aspicis si mnas teuam ntuens cogita ns
auaritie fienum stringe/ ⁊
auratr ib ou pioq sororib ac formosis gauorne¬
Ios fiarres ẜabeo. Ro. Rarum nam parentes Ferer rempero
mant fratres sepe munꝰ̾ent sepe despiciunt uaram apiõ¬
fiatrum gratiam/. nasonis ore uortas clamatirus iheb srasũ
et filiorum er onñum pene niss parentum notatiu aapie sese
finres mictui sunt c̃ptimis ałiõ. o uor planeꝰ bonos esse saresti sepx c̃
muli sunt Aliquando et pessimi/ eo q peiores hostibus, quo mi nus ⁊
dmesticas in sidias est cantele Quantus sit autem amor fi atrum ñe
latenites eiuamt neu piesentes ledam/ sans notissima paria micenei
thebani ꝙ fratres ac remani indicant que quidem in famia curu¬
nius urbis pocus q tocius orbis non uileo primos mũdi fr̃es
aspice/ alter alteruis oppecit manu / necdum rellatu horudum
stelus audis si quidem pbiaates rex parthorim ⁊ cuus supiti mõtio

Expanded text:
genitrix. Quotiens hanc aspicis, simul terram intuens cogita unde avaritie frenum stringe. 84 DE FRATRIBUS BONIS PIISQUE SORORIBUS AC FORMOSIS Pios fratres habeo. Rarum: nam parentes fere semper amant, fratres sepe invident, sepe despiciunt raramque idefratrum gratiam Nasonis ore veritas clamat, ubi et fratrum et filiorum et omnium pene nisi parentum notatur impietas. Fratres michi sunt optimi. Miror plane. Bonos esse sat est; sepe enim mali sunt, aliquando et pessimi eoque peiores hostibus quo minus contra domesticas insidias est cautele. Quantus autem sit amor fratrum, ne latentes eruam neu presentes ledam, satis notissima paria Mycenei Thebanique fratres ac Romani indicant; que quidem infamia cur unius urbis potius quam totius orbis sit non video. Primos mundi fratres aspice: alter alterius oppetiit manu; necdum relatu horridum scelus audis, si quidem rex Parthorum, cuius supra mentio
Abbreviated transcription (Latin):
tamon honestum q est ⁊ intei. parentes er filios de amors as puernte
⁊rta men Aoinca ne quibus laigius caritas fens celestos e fsaent
at nunc usq ini ncere. soliri sunt parentes nec Dum ado loscentom eo
est purad. aut maiorum reuerentia que sperare aliud cogte quro sifo¬
ce pierea spem euenerit nullum in terus celo gracius spestistuleu fuos
quert .b. est michi mat̾ optima. Ro. Esto cli boonus saltem file
scutote lili primun pondus ac tedium fure/ d laine accerimro eo¬
Roiem/ post contini laboiem trepidam q soliaitudiuem line mento csi
asgririum q uberum. quot illi sommnos quotq sen cibos senbus os
tius ffenbus ab iuperis quot aut metus aut dolores tuis cosibuis i¬
peseus et fortusis nõmimq̃ ꝑicusosa quoq gaud aa sope erim ulo¬
los fisiorum moltis . sic gaud uno uite muẜ as ma ties muodi cemiesu
panit sor ulri mium eo cfarius die quo resiguie esaso adsticans uos ur

Expanded text:
tamen honestumque est inter parentes et filios de amore ac pietate tamen honestumque est inter parentes et filios de amore ac pietate certamen: vincant quibus largius caritatis fons celestis affluxerit. At nunc usque vincere soliti sunt parentes, necdum adolescentium ea est pietas aut maiorum reverentia que sperare aliud cogat. Quod si forte preter spem evenerit, nullum in terris celo gratius spectaculum fingi queat. Est michi mater optima. Esto illi saltem bonus filius; scito te illi primum pondus ac tedium fuisse, dehinc acerrimum dolorem, post continuum laborem trepidamque sollicitudinem. Memento uteri altricumque uberum, quot illi somnos quotque seu cibos seu iocos tuis fletibus abruperis, quot aut metus aut dolores tuis casibus pepereris et fortasse nonnunquam periculosa quoque gaudia. Sepe enim ut dolor filiorum mortis, sic gaudium vite miseras matres mori compulit. Patuit hoc ultimum eo clarius die, quo reliquie cladis ad Transumenum
Abbreviated transcription (Latin):
nemos tanq̃ ex arbore ruinosa/ curo alreri in here quantum potes/ cupide
illum uide cen confestim abiturum/ cupidiuisq audi/ et extremos monitus
nemori menre recondito/. desertum q iter acturus necessariis ꝑ munitor
rebis illo consultoie/ queres eum nec in uenies domi/ .G. patiem hẽo
deciepitum. Rõ. p ropera nouissima pietatis officia in illum cõgererei
dum licet si quid nunc omiseris dblebis semꝑ .b. patiem pium ha¬
bo. Ro. habes qui ante mori cupiat/ post te uiuere meruat .b. bar¬
beo pariem optimũ/. Rõ. habes quem prius ꝙͣ habere desieus iux a¬
gnoscas ⁊ habes et quem ꝑditum suspires
de matre amantissima gaudiũ¬
M antissima mich est mater/. At tu illi iugis pauor. desideri¬
dum q ꝑpetium/. G. m ater est michi am antissimaꝵ Ro. Max¬
imus parris amor matris uehe mẽtissimus ut̃ꝙ ralis rantusq
ut uis eim nisi admodum filia pietas equauerit pulcemm

Expanded text:
tremos, tanquam ex arbore ruinosa. Caro lateri inhere quantum potes, cupide tremos, tanquam ex arbore ruinosa. Caro lateri inhere quantum potes, cupide illum vide ceu confestim abiturum cupidiusque audi et extremos monitus memori mente recondito desertumque velut iter acturus necessariis permunito: egebis illo consultore queresque eum nec invenies domi. Patrem habeo decrepitum. Propera novissima pietatis officia in illum congerere dum licet; si quid nunc omiseris, dolebis semper. Patrem pium habeo. Habes qui ante te mori cupiat, post te vivere metuat. Habeo patrem optimum. Habes quem priusquam habere desieris vix agnoscas, habes et quem perditum suspires. 83 DE MATRE AMANTISSIMA Amantissima michi est mater. At tu illi iugis pavor desideriumque perpetuum. Mater est michi amantissima. Maximus patris amor, matris vehementissimus, uterque talis tantusque ut vix eum nisi rara admodum filii pietas equaverit. Pulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
iecordabitur oderit/. G. Discipuli claritas in gens est / qua illustrari spero.¬
sio. Moderata clariras oculos dellectat ĩ moderara ꝑ stringit /. p̃terea null
te nisi tu luceas illustrat/ et si decegar uerum lumen ab intra est.G. ma¬
guus est michi disci pulus/. Rõ. Non maior puto q senece/ p̃ceptorum
ilos protexit / alios oppressir discipuli magnitu̾o his porrus fuit
sio sco pulus.
de patre optimo gaudiũ.¬
Abeo parem bonum/. Rõ. Bonum nosce tuum bieue est/.s ꝑa¬
ociem haleo optimum/. Rõ. Autrille tibi luctum pariet aut tu sibi¬
.G. Ind ulgentiss⁊ mus michi est pater . Rõ. si natuce ordo ẜ uar̾
magni fletus hereditas te manet / illum q si p̃uernt᷑ .G. parr¬
en ad buc babeo /.liõ. utere sedulo/ fugiciua iocunditas pater senexi.s.
parrem babeo grandeuum/. Rõ. Non est in hercie/ festina carpe fructus ex¬

Expanded text:
recordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari sperrecordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari spero. Moderata claritas oculos delectat, immoderata prestringit; preterea nullus te nisi tu luceas illustrabit: etsi detegat, verum lumen ab intro est. Magnus est michi discipulus. Non maior puto quam Senece. Preceptorum alios protexit, alios oppressit discipuli magnitudo: his portus fuit, his scopulus. 82 DE PATRE OPTIMO Habeo patrem bonum. Bonum nosse tuum breve est. Patrem habeo optimum. Aut ille tibi luctum pariet aut tu sibi. Indulgentissimus est michi pater. Si nature ordo servatur, magni fletus hereditas te manet illumque si pervertitur. Patrem adhuc habeo. Utere sedulo, fugitiva iucunditas pater senex. Patrem habeo grandevum. Non est locus inertie: festina carpere fructus ex
Abbreviated transcription (Latin):
Inqui eta sors euentub ambigui quedam igenia nullo studio eriginitur
est ub i pater impensam p̾ceptor opetam / puer tempus amittit docilem
doce/ in docilem ne fariges ne ue illum ceq si mul frustr a atteras/. egre
uincit ars naturam. G. discipulus tener nec ine̾bailis obtigit .Rõ. Etsi
in lubrico stas/ atq in fluxo struis / age tamen fidelirer cõmissum si plena
etas accesẜ̾it poterit memĩsse/ alioꝗn sua erit obliuio fides tua magnũ
saris ip̃a sibi uiitus est premium : conscientia lonoꝵ oporum nichil est
dulcius / non te retrabat ab honesto desꝑacio premiorum/ quia nullũ
eciam in bac uita recte factum piemio caiet / cuius ut sapientibus placet
fructus ubeu mus est fecisse atq in scilencio memiisse. G. Inueni discipu¬
lun magne spei. Rõ. Et magne solicitudmis/ et ꝓ fecto si bonus fiat filiũ
abi cor genuerit/ lingua pepererir sin malus hostem/ qui te d̾um. ti muisse

Expanded text:
Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia nullo studio eriguntur. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia nullo studio eriguntur. Est ubi pater impensam, preceptor operam, puer tempus amittit: docilem doce, indocilem ne fatiges neve illum teque simul frustra atteras. Egre vicit ars naturam. Discipulus tener nec indocilis obtigit. Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. Si plena etas accesserit, poterit meminisse; alioquin sua erit oblivio, fides tua. Magnum satis ipsa sibi virtus est premium; conscientia bonorum operum nichil est dulcius. Non te retrahat ab honesto desperatio premiorum, quia nullum etiam in hac vita recte factum premio caret, cuius, ut sapientibus placet, fructus uberrimus est fecisse atque in silentio meminisse. Inveni discipulum magne spei. Et magne sollicitudinis. Et profecto si bonus fiat, filium tibi cor genuerit, lingua pepererit; sin malus, hostem qui te dum timuisse
Abbreviated transcription (Latin):
quos q uintiliamus et seneca/ et ip̃e ph̃oꝵ parer sociates. B pieclare dil¬
pusis curiam s. umpsi. Ro᷑. Moluis si modeti ꝙ̃ꝙ̃ uera cfaritts sic̃ mar¬
ns iadio nusa rest. Gt. m agni discipuli curam gero.Lo. Enformi cogo¬
dus chmlie hine ur puero ꝓsis/ hinc ut parentibusplaceas illus
aut ut ien pubfice iõnem reddas quam de tuis manibus epigeri ud¬
q illum tib̾i creditum eiud itum ieperet .G. ꝑ ueu nobiłis mich. cuo c̃¬
mussa estil. Ro. q uspecta est eras/ et suspecta nobilitas/ illa spo ndes lne¬
mobem/ hac subbum. G. puer michi credinis me ueretur ałio. Ciue
dicet idum te dẽspiciet adbsestens uuii fortisse uix noueur nora fides
pueri mno ra constantia est / .G. ꝑ uor michi croditus me amar. Rõ. Inex¬
plocto parieti ymaginem im presisci/ illo crescente delebituri fu mus amor
solidam poscit eratem. G. Clarus puer edbcendus in sortem uenit. Rõ.¬

Expanded text:
quos Quintilianus et Seneca et ipse philosophorum pater Socratequos Quintilianus et Seneca et ipse philosophorum pater Socratepuli curam sumpsi. Melius si modesti, quamquam vera claritas sine virtutis radio nulla est. Magni discipuli curam gero. Triformi congrederis Chimere: hinc ut puero prosis, hinc ut parentibus placeas, illinc autem ut reipublice rationem reddas, quam de tuis manibus exiget rudemque illum tibi creditum eruditum repetet. Pueri nobilis michi cura commissa est. Suspecta est etas et suspecta nobilitas: illa spondet immemorem, hec superbum. Puer michi creditus me veretur. Quid dices dum te despiciet adolescens, vir fortasse vix noverit? Nota fides pueri, nota constantia est. Puer michi creditus me amat. Inexpleto parieti imaginem impressisti: illo crescente delebitur. Firmus amor solidam poscit etatem. Clarus puer edocendus in sortem venit.
Abbreviated transcription (Latin):
los atq ani mum habere ad illius tollerantiam intellectum tuͦ
uocrm qr sub mitteie / ꝙ si discipuli plures sunt cumu lacior fite ea¬
geues Raborium uerti continue huc illus / ut ꝙ ait satyricus tot pueris
osẜ uare manus occułos q in fine trementes .s. Unus isal carsi¬
mus est michi discipulus . Rõ. ꝓ uno claro discipulo multis obidi¬
us se iudicis obicis / quid quid ullo deliqueur in tum capue ⁊ e dunda¬
bit en decte mam inquient / on facondiami en mores / In hoc aagit¬
uum inspice/ nulia q ingeniorum cercior effigies iħ. Discipulũ se
martis illustiem. No. age eigo magna spes est glorio ꝑ fegus ingeũ
illius  defoctũs cuspe cue dabutur cum ur plucar cus plis ad rrauinu
puncipem distipulum siuum scribit Semo publicus debicta discipule
refundite sofeat in preceptoros / quod multi ur legimus passi scant autͥ

Expanded text:
los atque animum habere, ad illius tolerantiam intellectum tuum los atque animum habere, ad illius tolerantiam intellectum tuum vocemque submittere! quod si discipuli plures sunt, cumulatior fit congeries laborum verti continue huc illuc utque ait satyricus: tot puerorum observare manus oculosque in fine trementes. Unus isque clarissimus est michi discipulus. Pro uno discipulo claro multis obscuris iudiciis te obicis; quicquid ille deliquerit in tuum caput redundabit: en doctrinam, inquient, en facundiam, en mores! In hoc magistrum inspice: nulla quam ingeniorum certior effigies. Discipulum sum nactus illustrem. Age ergo, magna spes est glorie: profectus ingenio illius, defectus culpe tue dabitur, cum, ut Plutarchus philosophus ad Traianum principem discipulum suum scribit, sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Quod multi, ut legimus, passi sunt, inter
Abbreviated transcription (Latin):
pulus eius sis est deniꝙ non quod hẽas: s quod hẽre cupias erguod spere
id ꝙ non ingenti ruo studio ac lałore .G. Est michi preceptor assiduus uirta
rus . Rõ. At illi de quo diximus ciceronis filio duo erant sicut memiui
quo rim alter libuis eminus alter uerbis cominus in cum meubuerat et
quid ꝓ fecerint aud isti q̃ multos uero e filiis principum preceptores siul
tum plurnnos habuisse compeuimus sed quid refert esso qui docemtesi
qui discar nemo sit paciente ind isposito frustia nieitur uis agentis
cerre si doctos uiros spectare uel alloqui/ doctos faceier spectaores /e t si paues
usituris aut foctrine cupidos uideamus / magna cirta eos essethii et impn¬
tuna frequentia us
De insigni discipulo. gaudiũ.¬
risignem discipulun pene filio cariorem casus obtula /. e ih¬
portunum negocium pueulis ingenii / non equis gressibus
aingenium captare et in unum semper infantem defixos oci¬

Expanded text:
pulus eius sis. Est denique non quod habeas, sed quod habere cupias et quod speres pulus eius sis. Est denique non quod habeas, sed quod habere cupias et quod speres idque non sine ingenti tuo studio ac labore. Est michi preceptor assiduus vir clarus. At illi de quo diximus Ciceronis filio duo erant summi viri, quorum alter libris eminus, alter verbis cominus in eum incubuerat, et quid profecerint audisti. Quam multos vero e filiis principum preceptores simul complurimos habuisse comperimus! sed quid refert esse qui doceant, si qui discat nemo sit? Patiente indisposito frustra nititur vis agentis. Certe si doctos viros propius spectare vel alloqui doctos faceret spectatores, etsi paucos virtutis aut doctrine cupidos videamus, magna circa eos esset tamen et importuna frequentia. 81 DE INSIGNI DISCIPULO Insignem discipulum pene filio cariorem casus obtulit. Iportunum negotium puerilis ingenii non equis gressibus ingenium coaptare et in unum semper infantem defixos ocu
Abbreviated transcription (Latin):
nec ualuit/ Contra huius filius quãtus p̃ceptorib pix scilicet et cra¬
npo islius eratis pħorum principe s iquid ip̃i credimus ciceroni quã¬
in nebulo q̃r q famo se ebrietatis euaẜ it notum est qui solo patris
uł tacentis aspectur doctus ac sobrius euasisse debuerit plato et si ut su¬
pra memini so cratis magisterio glo rietur/ maior tamen est gloria so¬
ciarem excossisse q̃r sub socrare d idicisse/.G. Scienrifirus p̃ceptor
Et michi. Ro. Sclentia p̃ ceptoris discipulo utilis esse potest glori¬
osai esse non potest/ quin eci am quod muers/ est qui tibi famã mi¬
mar/ ⁊gnauiam exaggerer Iacrantie ex cusationibus q additum pre¬
cusisti/. quid quid sciueris p̃ceptori dabitur/ quid quid ingnoraueris
iim erit. Est ergo non unde glorieris sed unde aspires ad gło riam
babes et queni serui uelis atqi asserui non quem te esse pures q discai¬

Expanded text:
nec valuit. Contra huius filius quantis preceptoribus, patre scilicet et Cranec valuit. Contra huius filius quantis preceptoribus, patre scilicet et Cratippo, illius etatis philosophorum principe si quid ipsi credimus Ciceroni, quantus nebulo quamque famose ebrietatis evaserit notum est; qui solo patris vel tacentis aspectu doctus ac sobrius evasisse debuerit. Plato ipse etsi, ut supra memini. Socratis magisterio glorietur, maior tamen est gloria Socratem excessisse quam sub Socrate didicisse. Scientificus preceptor est michi. Scientia preceptoris discipulo utilis esse potest, gloriosa esse non potest; quin etiam, quod mireris, est que tibi famam minuat, ignaviam exaggeret; iactantie excusationibusque aditum preclusisti. Quicquid sciveris preceptori dabitur, quicquid ignoraveris tuum erit; est ergo non unde glorieris, sed unde aspires ad gloriam. Habes et quem sequi velis atque assequi, non quem te esse putes quod disci
Abbreviated transcription (Latin):
xcellenti pceptore glorior/ .Rõ. Alieno necdum desmis gloriari
quid ad te enim excellentia p̃ceptoris tui : crede michi quod
sepe. intra te sit oportet quod te faciat gloriosum/. G. pie¬
ceptore glorior excellonti. Rõ. Sine illum interim rebus suis
it uulerur uri/ et si liber eciam gloriari/ quãuis si ex cellons uere ẽ mi¬
nime id facturus sit de te autem post iuderimus / .G. Est michi precep¬
tor insignis. Rõ. Qualis tu sis discipulus expecto: Ante enim quid
ynũciem non habeo . q̃ multos stultos ati hebetes babuisse pucas
scolam sociatis ac plato nis / q multos absq preceptore ulio ꝑ se
nos̃ in altum euasisse ut p̃ceptores fierent aliorum. qui p̃ceptori¬
bus caruissent nuillum uirgilio p̃ceptorem legimus boracius flaccus
de suo nichil nisi ꝙ plagosum dixit uerberum puerilium credo me¬
minerat. Cicero autem suum laudibus amplissimis celebrate uo luit

Expanded text:
xcellenti preceptore glorior. Alieno necdum desinis gloriari: xcellenti preceptore glorior. Alieno necdum desinis gloriari: quid ad te excellentia preceptoris tui? Crede michi, quod sepe reitero: intra te sit oportet quod te faciat gloriosum. Preceptore glorior excellenti. Sine illum interim rebus suis ut videtur uti et, si libet, etiam gloriari, quamvis, si excellens vere est, minime id facturus sit; de te autem post viderimus. Est michi preceptor insignis. Qualis tu discipulus sis expecto; ante enim quid pronuntiem non habeo. Quam multos stultos atque hebetes habuisse putas scholam Socratis ac Platonis? Quam multos absque preceptore ullo per se ipsos in altum evolasse, ut preceptores fierent aliorum qui preceptoribus caruissent? Nullum Virgilio preceptorem legimus, Horatius Flaccus de suo nichil nisi quod plagosum dixerit: verberum puerilium, credo, meminerat; Cicero autem suum laudibus amplissimis celebrare voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit qui non filium s funestum diaiconem regie filiis ꝙ suis ĩri¬
seur quos et si morions horcenir ita uuere/ ne ipe meliores filus
fadoprasse uideatia q̃ genuisse/ sepe tamon melio res add ptantir
ꝙs gignuntur neq id mirum cum illud experientia et consilio muiat᷑
hoc uentro / sepe autem contra non peiores mõ s pessimi omium adoptant᷑
gusca enim et ambigua merx est homor.b. priuignum bonum habeo¬
.Rõ. Rarus est priuignus bonus Rarior s nitricus .G. Ronus ẽ pͥuig¬
nus michi / .lis. utsit bonus quidꝰ ad te / nisi forsan ut toniugis ꝓcũ¬
iator gaudes ribi eni m quid uirtus eliona contulorit / nisi ut tuoꝵ si
quos genueris pandat ignauiam /. G. priuignir est mi chi ꝓptimus atq
sid issi mus et milli filio secundus. Rõ. fieri id quidem porest talis aug¬
usto fuit drusus s non claudio talis nero.
de excelluti p̾ceptore gaudiũ.¬

Expanded text:
fuit, qui non filium, sed funestum draconem regie filiisque suis immifuit, qui non filium, sed funestum draconem regie filiisque suis immiserit, quos etsi moriens hortetur ita vivere, ne ipse meliores filios adoptasse videatur quam genuisse, sepe tamen meliores adoptantur am gignuntur. Neque id mirum, cum illud experientia et consilio mutatur, hoc neutro; sepe autem contra non peiores modo, sed pessimi omnium adoptantur. Fusca enim et ambigua merx est homo. Privignum bonum habeo. Rarus est privignus bonus, rarior est vitricus. Bonus est privignus michi. Ut sit bonus, quid ad te? Nisi forsan ut coniugis procurator gaudes. Tibi enim quid virtus aliena contulerit, nisi ut tuorum si quos genueris pandatur ignavia? Privignus est michi optimus atque fidissimus et nulli filio secundus. Fieri id quidem potest: talis Augusto fuit Drusus, sed non Claudio talis Nero. 80 DE EXCELLENTI PRECEPTORE E
Abbreviated transcription (Latin):
doptaui michi filium/. Rõ. Adoptio pedisequa est nature e¬
cum sit illa nobilior hec cautior/ quod q illa sine consilo
gnentis casu quodam. hec adbptantis certo uicio operana¬
b Adoptione bonum filium quesiui. Rõ. debuistitd
quidem si neglectum / non ut ge nitura sic ellectio ex cusabilis ncil
babes in conugem/ nichil in fortunam quod ietorgueas .s. filia
adoprani. Ro oportunum he nature subsidum ⁊ cuuli repertum iuie
multis utile/ multis fuisse pestiferur constat Ronum filium alay¬
tauit nerua/ co trayanum insua abbptione deceptum. q uibusdos
scrptoribus uisum scio Nam iugustum in agriupe nepotis aloptũ
cu cũuentum / mox seenta testatur abdicatio. In tiberii aurem uel
adoptio ne uł suctessione/ non deceptum s sucum mortibus pens
cs actum uileo/ quod et ẜmo eius indicat/ et prefaicio cestamenci
It Micipsa ille cuius paulo ante memini ꝓrsus in felix adoptais

Expanded text:
optavi michi filium. Adoptio pedissequa est nature eoptavi michi filium. Adoptio pedissequa est nature ecum sit illa nobilior, hec cautior quodque illa sine consilio gignentis casu quodam, hec adoptantis certo iudicio operatur. Adoptione bonum filium quesivi. Debuisti id quidem; si neglectum, non ut genitura sic electio excusabilis. Nichil habes in coniugem, nichil in fortunam quod retorqueas. Filium adoptavi. Opportunum hoc nature subsidium, civili repertum iure, multis utile multisque fuisse pestiferum constat. Bonum filium adoptavit Nerva, sed Traianum in sua adoptione deceptum quibusdam scriptoribus visum scio. Nam Augustum in Agrippe nepotis adoptione circumventum mox secuta testatur abdicatio, in Tiberii autem vel adoptione vel successione non deceptum, sed suorum mortibus pene coactum video, quod et sermo eius indicat et prefatio testamenti. At Micipsa ille cuius paulo ante memini, prorsus infelix adoptator
Abbreviated transcription (Latin):
ex soiore/ .Ro. Et platoni pseusipus ex sororo nepos at płne uo
lut heres fuit/ et pericti talis/ nepos alcibiades turs ator patue et bellox
giecie concitator/ Et tarquino suꝑbo brutus qui iegia illum sede deice̾t᷑
uirmagnus et patrie utilis s ad uersus auunculo. G. Narios ẽ nepos
ex filia. Rõ. Snnie ꝑacunius uerecundꝰ us ac grauisuir nopos ex filia
et poetice sucessor fuir / Antoni no autem pio cõmodui imꝑudentiss inͦ
Reuissimus q hominum/ .G. Est michi ex filia natus nepos . Rõ. łle¬
musus ke musq Numitoris ex filia nopotes anum matiumin alba¬
num regnum restiuerimr Anchus martius ex filia rit nepos autĩ
regnum rome renuit magna cum głorieꝵ Cyrus auten astiagis ne¬
posex filia maternum auum regno expulit medorum/ que historie
eo tondunt ut de Roc nopotum oitus quantum sperari potest/. cantin
possit et metus/
de filiis adptiuis et p̾uignis. gaudiũ¬

Expanded text:
ex sorore. Et Platoni Speusippus ex sorore nepos ac philosophie ex sorore. Et Platoni Speusippus ex sorore nepos ac philosophie velut heres fuit et Pericli talis nepos Alcibiades, turbator patrie et bellorum Grecie concitator, et Tarquinio Superbo Brutus, qui regia illum sede deiecit, et vir magnus et patrie utilis, sed adversus avunculo. Natus est nepos ex filia. Ennio Pacuvius verecundus ac gravis vir nepos ex filia et poetice successor fuit, Antonino autem Pio Commodus impudentissimus levissimusque hominum. Est michi ex filia natus nepos. Romulus Remusque Numitoris ex filia nepotes avum maternum in Albanum regnum restituerunt, Ancus Martius ex filia Nume nepos avitum regnum Rome tenuit magna cum gloria, Cyrus autem Astyagis nepos ex filia maternum regno avum expulit Medorum. Que historie eo tendunt, ut de hoc nepotum ortu, quantum sperari potest, tantum possit et metui. 79 DE FILIIS ADOPTIVIS ET PRIVIGNIS Ad
Abbreviated transcription (Latin):
cie allaturus est q̃ actulerit leticie / multi sunt uarii subiti mopini ho¬
minum casus s infantium in numeri/ si omnes uiuerent ꝙ nasc̾ut᷑
humanum genus terra non caperet uiueront dico non femp/ nã
si id facerent homines non essent sed usq ad senium usq salcem
ad legiptimam ercitem /. stultum est magnum gandium de ie breui utiq
⁊ incerta quo nam euasura sit quod et in filiis et in nepotibus uerum
et si eo magis in nepotibus magisq nunt eciam in ꝓ nepotibus quo
indice absunt longius/ .G. Nati michi sunt nepores/ ex fratre/ ex
filia ex sorore/. Roͦ. bi iam minus ad re ꝑtinent/ hoc gaud ium
hans parribus curam cede. G. Natus est michi nepos ex fiatie/. llõ. Et
an neo senece fucanus non exigua pars hispanice facundie/ et ancio¬
se numidarum regi Iugurta non ultimum oxemplum libice perfidio
nepos fuit regni euersoꝵ fiatrum mterfector/. G. Natus est mi chi nepo

Expanded text:
tie allaturus est quam attulerit letitie? Multi sunt varii, subiti et inopini hotie allaturus est quam attulerit letitie? Multi sunt varii, subiti et inopini hominum casus, sed infantium innumeri. Si omnes viverent qui nascuntur, humanum genus terra non caperet; “viverent” dico, non semper — nam si id facerent homines non essent —, sed usque in senium, usque saltem ad legitimam etatem. Stultum est magnum gaudium de re brevi utique et incerta quonam evasura sit. Quod et in filiis et in nepotibus verum est, sed eo magis in nepotibus magisque etiam nunc in pronepotibus, quo a radice absunt longius. Nati sunt michi nepotes ex fratre, ex filia, ex sorore. Hi iam minus ad te pertinent: hoc gaudium hanc patribus curam cede. Natus est michi nepos ex fratre. Et Anneo Senece Lucanus, non exigua pars Hispane facundie, et Micipse Numidarum regi Iugurtha, non ultimum exemplum Lybice perfidie, nepos fuit, regni eversor, fratrum interfector. Natus est michi nepos
Abbreviated transcription (Latin):
pierei enim feminas pueros qy et sacerdotes atqi in abiles/ suo dt sang¬
ui neꝑ aucis seculis sexcenta et eo amplus uiroꝵ bellancium nillia ꝓ¬
dicie/ I. nunc et nepotum exercitibus gloriare in quibus et si force
aliqui sint felices/ innumerabiles miseri sint oportet/ Qunꝰ ergo ͤ
amandi sunt non filii cantum ac nepotes/ s omnes ommino hies
amandi inquam millo. in quo fraties estis omnes/ nec curis . / nec
inmodico gandio in dulgendum ne et in presens contiariis crucieris
affecnbus/. Et aliquando ce gauissum esse peniceat ꝑ udeatq/ quẽ ue
in fantulum ualde dillexeris uirum ualde oderis/ quod psepe accidit¬
.b. natus est nepos michi / .ls. Quidꝰ ꝙ huno quem friustum purais uel
nepotis turpitudine uel ui forsiran fortune in faustum quandoq dioturus
es liem  quid ꝙ ribi narus tibi mox forsitan moriturus et plus tristi¬

Expanded text:
Preter enim feminas puerosque et sacerdotes atque inhabiles, suo de sangPreter enim feminas puerosque et sacerdotes atque inhabiles, suo de sanguine paucis seculis sexcenta et eo amplius virorum bellantium milia prodiere. I nunc et nepotum exercitibus gloriare! in quibus, etsi forte aliqui sunt felices, innumerabiles miseri sint oportet. Quid ergo? Amandi sunt non tantum filii ac nepotes, sed omnes omnino homines, amandi, inquam, in illo in quo fratres estis omnes nec curis tamen nec immodico gaudio indulgendum, ne et in presens contrariis crucieris affectibus et aliquando te gavisum esse peniteat pudeatque, quemve infantulum valde dilexeris, virum valde oderis, quod persepe accidit. Natus est nepos michi. Quid quod hunc quem faustum putas, vel nepotis turpitudine vel vi forsitan fortune, infaustum quandoque dicturus es diem? Quid quod tibi natus, mox forsitan moriturus, et plus tristi
Abbreviated transcription (Latin):
un merces quid sperare debent scoeri /.G. Nuptiis filie celebiatis ga¬
udeo/. Nõ. Quociens hane celebritatem dispar fedat euentus/ et cantus
er epusas et coreas. luctus secuntur et latrune et tumultus ineptum om̃e
gaudium immodicum ex his p̾sercim rebus quibus iolor oriri possit
et soleat. G. uxorem filio simul et filie uium dedi. Rs. Sarcinas ꝑ¬
nuitasti alienam tuis. alienis tuam curam humeris fers /
Epos ex filio natus est/. Rõ. Ingens amor filioꝵ iugis cuia
obabet camen et finem/ et metam aliquam/ Sin ultra ꝓ giedirur
nullus solicitudinum modus est/ et ex filio natus et ex filio nasci¬
turus omnes deniq tuam nascunt̾ in penam: quorum nume¬
uis quorsum pergat/ seu ꝑgere possit in telligis/ Ille quidem aslr̾tici
pater populii si sic affectiis ut tu es primorum patrum uite tompus ĩ¬
plesset/ quanta queso curarum sarcina humeris fessi senis in combẽt

Expanded text:
um merces, quid sperare debent soceri? Nuptiis filie celebratis gaum merces, quid sperare debent soceri? Nuptiis filie celebratis gaudeo. Quotiens hanc celebritatem dispar fedat eventus, et cantus et epulas et choreas luctus sequuntur et lacrime et tumultus? Ineptum omne gaudium immodicum, ex his presertim rebus quibus dolor oriri possit et soleat. Uxorem filio simul et filie virum dedi. Sarcinas permutasti, alienam tuis, alienis tuam humeris curam fers. 78 epos ex filio natus est michi. Ingens amor filiorum, iugis cura, habet tamen et finem et metam aliquam. Sin ultra progreditur, nullus sollicitudinum modus est; et ex filio natus et qui ex illo nascitur, omnes denique tuam nascuntur in penam, quorum numerus quorsum pergat seu pergere possit intelligis. Ille quidem Israelitici parens populi si sic affectus, ut tu es, primorum patrum vite tempus implesset, quanta, queso, curarum sarcina humeris fessi senis incumberet?
Abbreviated transcription (Latin):
benerosam filio coniugem quesiui et diuitem et formo sam /. Lõ. Cur
quod sequitur supprimis et suꝑbam et importimam/ et co niugi uite¬
q rue emulam/ Inter socrum et nurum uerus est bellum / nec socerit
maior est gracia s metus una est amboꝵ racio. nullum aĩal tam pͥmi
loci appetens q femina ilum sibi saluis uobis int̾dictim uidens quid
nune animo uoluat et quid oret h aud d ifficilis cometura est.ẜ.
uxorem filio dedi . Rõ. Quuiꝰ scis an immortale illi tedium tibi¬
ꝙ dederis in utriq clandestinum quoq discri men/ Multe uicos
so ceros q ꝑ hemni confeçere fastidio/ quedam ueneno ferio alle
pemere/ quor habebat filios egistus si nullam nurum habuisset
Inuenta est que precipiti libidine dominandi et scde sortis impae¬
entia/ quo maturius uirum seq regnantem cernerer genirori ꝓpͥo
causa morris cũ fuisser supra cessi currum corpus ageret. si Rec pati¬

Expanded text:
enerosam filio coniugem quesivi et divitem et formosam. Cur enerosam filio coniugem quesivi et divitem et formosam. Cur quod sequitur supprimis: et superbam et importunam et coniugi viteque tue emulam? Inter socrum et nurum vetus est bellum, nec soceri maior est gratia sed metus. Una est amborum ratio: nullum animal tam primi loci appetens quam femina; illum sibi salvis vobis interdictum videns, quid nunc animo volvat et quid oret, haud difficilis coniectura est. Uxorem filio dedi. Quid scis an immortale illi tedium tibique dederis, an utrique clandestinum forte discrimen? Multe viros socerosque perenni confecere fastidio, quedam veneni ferroque alie peremere. Quot habebat filios Egyptus, si nurum nullam habuisset? Inventa est que precipiti libidine dominandi et secunde sortis impatientia, quo maturius virum seque regnantem cerneret, genitori proprio causa mortis cum fuisset, supra cesi corpus currum ageret. Si hec patr
Abbreviated transcription (Latin):
nimium hinc gaulere M ultis anxie et in felicis uite principium
fuerunt nuptie/ Ut lere o muia succedant operosa res est conuu no
in laboriosam coloniam. durum q negocium quam amabas mi¬
sisti. nascentur filii. domi illi suus scaturiet fons curarum/ finge
non nasci/ et id ip̃m miserum molestumq sic fecunditas o nerosa
sterilitas odiosam facit m ansisse tecum forsan optabit pietatẽ ꝙ tua
hanc odecit .b. Filie uirum dedi. Rõ. Otiose finem uire principium
acruose sarcinam rei familiaris grauem mũdi noticiam/ expiẽte
sui ip̃ius .6. Filia uirum habet. idõ. At ꝑdidit libertatem urigin¬
tatem requiem/ non equa ꝑ mutacio.G. dedi filio uxorem. Rõ. bit
uior inmissa nuius q̃ emissa filia semꝑ intestinum malum ꝑicub¬
sius extor no est/ patefecisti arcem hosti forsita. aut ꝓ fecto ꝑticip
Iam non solus dominus ierum tuarum/ refert qualis in traueriti .G.¬

Expanded text:
nimium hinc gaudere. Multis anxie et infelicis vite principium nimium hinc gaudere. Multis anxie et infelicis vite principium fuerunt nuptie: ut lete omnia succedant, operosa res est coniunx; in laboriosam coloniam durumque negotium quam amabas misisti. Nascentur filii domi: illi suus scaturiet fons curarum. Finge non nasci: et id ipsum miserum molestumque. Sic fecunditas onerosam, sterilitas odiosam faciet; mansisse tecum forsan optabit pietatemque tuam hanc oderit. Filie virum dedi. Otiose finem vite, principium actuose, rei sarcinam familiaris, gravem mundi notitiam, experientiam sui ipsius. Filia virum habet. At perdidit libertatem, virginitatem, requiem: non equa permutatio. Dedi filio uxorem. Gravior est immissa nurus quam emissa filia; semper intestinum malum periculosius externo est. Patefecisti arcem hosti forsitan aut profecto participi, iam non solus dominus rerum tuarum; refert qualis intraverit. G
Abbreviated transcription (Latin):
ouis sis si ad te fienandum uxore opus est altera.G. ad scdas
mꝑtias festino/.Rõ. Age age dum ferior durat cum refriyerit do¬
libis/ non notasti q̃ dulcis est sopor in uacuo cubili solum illlm
fedum et miserum actum cogitas qui transit et uulnerat i
atorum nuptiis sobolem ꝓpagaui. Ro. honestior aliquanto
hec quidem cura q̃ suꝑior et tñ sepe uiriu propago qͣ so¬
bolis utilior fuit illa dulci dolium mero hec amaris curis
animum impleuit. G. Nuptui natam dedi. uõ. si prouibe
si q felicit̾ et filiam seruasti. et filium ut mõ dicebam uł filio meli
in uenisti. si minus/ et illam ꝑdidisti. et tibi hostem/ cyram num filie
quesiuisti.b. uiro filiam cõlocaui. Rõ. Si bonam d̾ulce pignus ac
suaue tibi ereptum/ a lienis laribus in uexisti/. At si malam graui fa¬
sce. quo alium premeres te leuasti /.G. Filiam uiro dedi . Rõ. Noli

Expanded text:
oris sis, si ad te frenandum uxore opus est altera. Ad secundas oris sis, si ad te frenandum uxore opus est altera. Ad secundas nuptias festino. Age, age dum fervor durat: cum refrixerit dolebis. Non notasti quam dulcis est sopor in vacuo cubili? Solum illum fedum et miserum actum cogitas, qui transit et vulnerat. 77 atorum nuptiis sobolem propagavi. Honestior aliquanto hec quidem cura quam superior et tamen sepe vitium propago quam sobolis utilior fuit. Illa dulci mero dolium, hec amaris curis animum implevit. Nuptui natam dedi. Si provide sique feliciter et filiam servasti et filium, ut modo dicebam, vel filio melius invenisti. Si minus, et illam perdidisti et tibi hostem, tyrannum filie quesivisti. Viro filiam collocavi. Si bonam, dulce pignus ac suave tibi ereptum alienis laribus invexisti; at si malam, gravi fasce, quo alium premeres, te levasti. Filiam viro dedi. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
pes memorandus/. G. Ad secundas nuptias intendo . Rõ. potes id ꝗdem
d̾m legos humanas diuinis tam̃ legibus patientibus mag̃ qͣ laui¬
amnbus riota omibus que de bac re paulus tractat appłus/ Certe ⁊̃
ipud gentiles ip̃os quibus laxior tallium libertas per missam rem po¬
cus q̃ probatam in telligere osti Siquidem multoꝵ matri moniorum
apientiam/. quasi legiptime cuiusdam in temꝑantie signum esse uri
muiores cred ideiunt que amplex us yero ni mũs q multa contra scdas
mptias q̃ q acriter scribat non est ꝓ misse breuitaris inẜere que
quãuis in feminas non in uirobdici omĩa iudeant᷑ et haud dubie sexus
ille maioris sit debitor castitatis at padoris ꝓlus tamen prudentie ac
constantie debent uiri /. G. Secundis michi nuptiis est opus. Rõ.¬
m iror nisi mores ur̃os mores nouerim / Non tantum superuacua
sed dam nosa eciam/ nobis neccessaria effẽcistis/ tu uero durissimi

Expanded text:
pes memorandus. Ad secundas nuptias intendo. Potes id quidem pes memorandus. Ad secundas nuptias intendo. Potes id quidem secundum leges humanas, divinis quidem legibus patientibus magis quam laudantibus: nota omnibus, que de hac re Paulus tractat apostolus. Certe etiam apud gentiles ipsos, quibus laxior talium libertas, permissam rem potius quam probatam intelligere est, si quidem multorum matrimoniorum experientiam quasi legitime cuiusdam intemperantie signum esse vestri maiores crediderunt; que amplexus Hieronymus quam multa contra secundas nuptias quamque acriter scribat, non est promisse brevitatis inserere; que quamvis in feminas, non in viros etiam dici omnia videantur et haud dubie sexus ille maioris sit debitor castitatis ac pudoris, plus tamen prudentie ac constantie debent viri. Secundis michi nuptiis est opus. Mirer, nisi mores vestros noverim: non tantum supervacua, sed damnosa etiam vobis necessaria effecistis. Tu vero durissimi