comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quẽ det̾ra leuauit desius actilii ĩ crepauit.
atq ĩ paucis ẜ moĩl cunctaq illi erãt uẽtura
ꝓuinciauit dicens. Fulta mala facis mł¬
ta fecisti. iã aliq̾n ab iniqͥtate ꝯpescere. Et qͥde
regrias. decuno morieris. Quilii auditis rex
uehem̃ter t̾rritꝰ. or̃one petita recessit. Atq
exillo iã tp̃r minꝰ crudelis fuit cũ nõ młto
pꝰ romã adut. adsiliciã perrex̾. anno autẽ
regni sui decimo oĩpotẽtis di iudicio. regnũ
cũ uita ꝑdidit. Pret̾ea ante̾stis canꝯ ad ecc̃a
ad eundem dm̃i famulũ uenire ꝯsueuerat ꝙͥ
uir dei ꝓuite sue merito. ualde diligebat.
le ⁊ romane urbus ꝑditionẽ colloqͥo hr̃et dix̃.
Per hũc rege cuuitas ista destruitur. ut iã am¬
plus nõ habitet᷑. cui uir domini ix. Roma
agentib nõ ext̾minabit᷑. s tẽpestatib chorꝰ¬
cis. ⁊ curbinilii lactere motu faticata mar¬
iã fc̃a sũt luce clariora qui ĩhac urbe dissolu¬

Expanded text:
is actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum ta perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. lae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marjam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oĩpotentẽ dñm dep̾cans sb̾ito ĩ tẽpesta. noc¬
tis ora respiciens. Didit fusã luce de suꝑ cũctaᷤ
noctis tenebras effugass tantoq spleniorecla¬
rescere ut diẽ uinceret. Iux illaq que mt̾ te¬
nebras radiass. Adira aut̃ ualde res ĩ hac spe¬

Expanded text:
m deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac spe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcauũ lecũ fecissent statĩ aqua repleta ẽ q̃¬
tam sufficient̾ emanauit. ut nũc usq uber¬
tim defluat absq ab illo mõtis cacumine usq
ei dare ferem̃tum iussit. qd̾ ad falcis siłitudĩe
falcastrũ uocat᷑ ut de loco quodã ue pres abscide¬
ret. quatenꝯ illic fi̾ ortus deberet. Locus aut̃ ip̃e
quẽ mũdanda gotus susceꝑat: suꝑ ip̃am laciri¬
pami iacebat. Cũq gotꝰ isdẽ desitate uebrium
manubrio ꝓ siliens ĩ lacũ oecidit: ubi scilic tan¬
ta erat aquarũ ꝓfuditas ut spes requirẽdi fera¬
m̃ti nlła iam ẽet. Itaq ferro ꝑdito tremebũdꝯ
ad maurũ monachũ cucurrit gotus. dãpnũ
qd̃ fecerat nũciauit ⁊reatꝰ sui egit penitẽcia.
Quod maurꝰ qͦ monachꝰ mox benedc̃o famło
dei curauit indicare. uir g̾ dñi benedc̾s hec audi¬

Expanded text:
um locum fecissent, statim aqua repletus tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audi
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ĩ crepatõ̾e ꝯpleta se secũ isdẽ fr̃ib ĩ oronẽ
dedit meo aut̃ loco ubi cũ fr̃ib orabat uacuꝰ
eãt ab oleo dolu ⁊ co oꝑtu. Cũq sc̃s uir ĩ oro¬
ne ꝑsisteret cepit oꝑimentũ eusdẽ doluei ole
ui crescente sbleuari. quo comoto atq suble¬
uato oleum qd̾ creu̾at. hora dulei tͣnsiens pa¬
ium̃tũ loci in quo ĩcubuerãt ĩ undabat. Qd̃
bñde̾s d̾ĩ famłs ut aspexit. ꝓtinꝯ or̃one ꝯple¬
uit atq inpanim̃tũ oleum difluere cessauit.
Tunc diffidentẽ mobedientẽ que fr̃em latiꝯ
ãmonuit ut fid̾e hr̃e disceret ⁊ hũilitatẽ. his¬
dem uero fr̃ salubrit̾ correptꝰ erubuit. Quia
uenerabilis pat̾ uͥtutẽ oĩpotentis dñi ꝙͣ ãmo¬

Expanded text:
Qua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente screverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pat
Abbreviated transcription (Latin):
do s respiciẽdo soluerat. Ecce ẽ petre qd̃ dix qr
hii qui õi potenti d̾o familiaris ẜ uiunt. ali¬
qn mira fa c̾e etiã expotestate possũt. Qui eĩ
feroci tate. gothi t̾ribilis sedens rep̾ssit. lora uͦ
nodos que ligature que ĩnocentis brachia ad¬
strinx̾ant occłos dissoluit. Ip̃e miracdĩ celeri¬
tate indicat qui ex potestate acceꝑat ħ̾re qd̾ fec̃:

Expanded text:
do, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia do, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui oquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habe
Abbreviated transcription (Latin):
eo tertore quo ꝯsueu̾at acturũ se existimans
magnis cepit uocib clamare dicens. Surge
surge ⁊ reᷤ istius rustici redde quas accepisti
ad cuiꝰ uoc̾ẽ uir dei ꝓtinꝰ occłs leuauit alectõe
eumq intuitꝰ mox etiã rusticũ qui ligatus
tenebat᷑ adtendit. Ad cuiꝯ brachia dum occłos
deflexiss mro mͦ tanta se celeritate ceperunt
inligata brachis lora deuoluerĩt ut dissolura
ꝯcite nulla hõinũ festinatõe potuissent. Cũq
his qui ligatꝰ uenerat cepiss subito stare so¬
luta ad tanita potestatis mintremefe̾s. zalla
adt̾ram corruit ⁊ ceruic̾e crudelitatis. rigide
ad eiꝰ uestigia inclinans or̃onibꝰ se illiꝯ co¬
mendauit. uir aut̃ sc̾s alectõe minime sur¬
rexit s uocatis fr̃ib eũ introrsus tolli ut be¬
nedc̃cem acciꝑet p̾cepit. Quẽ ad se reductu
ut atante crudelitatis insania qͥescere debe¬
ret amonuit qui fractꝰ recedens ĩ ulterius
petere arustico p̾sũpsit. quẽ uir dei nõ tangẽ¬

Expanded text:
eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangen
Abbreviated transcription (Latin):
lum ĩ fantis ĩcubuit. seseq erigens ad celũ
palmas tetendit dicẽs. Dñe nõ afpicias pec¬
cata mea. s fide hiuꝰ hõĩs qui resuscitari:
filiũ sui rogat. ⁊ redee ĩ ec corpacło aĩam ꝙͣ
abstulist. uix ĩ oronc u̾ba cõpleũat ⁊ regredt
sub cccłis qnim qui aderãt apparuerit cdcusi¬
one muificat trem̃do palpitasse. Ciuomor
lome deoit. Liquet petre qua bee miraculũ
inpotestate non habuit qd ꝓstrato petut ut
erhiberet potiass. petrus Si cuncta eet ueas

Expanded text:
lum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleveratsub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox lumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cun
Abbreviated transcription (Latin):
quia filio nũquã recedit. s quia discipłi ĩ carne
dũm cernentes corporeis hunc semꝑ ocłis uide¬
re. s ciebãt recte eis dr̃. Nisi ego abiero ꝑaclitꝰ
non ueniet. ac si aꝑte diceretur. si corpo nõ sb̃¬
traho qui sit amor sp̃s nõ ostendo ⁊ nͥ me descri¬
tis corꝑalit cernere. nũquã mediscitis sp̃alit̾¬
amare. petrus. Placet qd̾ dicis. Gregorius.
Aliqͣntũ iam alocutione cesandũ ẽ ũt sit ad
alioꝵ miracula enarranda tendimo loqudi
uures iaterim ꝑsilenciũ reparemꝰ. Cui ẽ ho¬

Expanded text:
qui a Filio numquam recedit? Sed quia discipuli in carne qui a Filio numquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hic semper oculis videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paraclitus non veniet. Ac si aperte diceretur: si corpus non subtraho, qui sit amor spiritus non ostendo, et nisi me desieritis corporaliter cernere, nunquam me discitis spiritamare. Petr. Placet quod dicis. Gregor. Aliquantum jam a locutione cessandum est, ut si ad aliorum miracula enarranda tendimus, loquendi vires interim per silentium reparemu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta bñ ficia ꝑreliqͥas ostendãt atq illic maio¬
ra signa faciant ubi minime ꝑ semetip̃os iacẽt.
Gregoriꝰ Ab insius corporiln sci mr̃es iacent
dubiũ petre nõ ẽ. qd multa ualeant signa :¬
monstrare. sic̃ ⁊ faciũt ⁊ puram̃te qͥrentib in¬
nuimera miracła ostendũt. S qͥa ab infirmi ᷤᷤ
pot̾ m̃titꝰ dubitari. utrũ ne ad exandiendũ
ibi p̾sentes sint ubi ꝯstat qͥa insuis corporil
nõ sunt ibi eos necesse ẽ. maiora signa ostẽde̾
ubi de eoꝵ p̾sentia pot̾ mens infirma dubi¬
tare. Quoꝵ uero mens ind̾o fixa ẽ. tanto mag̃
habebat fidei meritũ qͣnto illis eos nouit. et
nõ iacere corpore. ⁊ tñ nõ de ẽẽ ab exauditione.¬
Unde ip̃a quo nͣitas ut fide̾ discipulis augeret
di. Si nõ abiero paclitꝰ nõ uemet aduos. sũ
emĩ ꝯstet quia ꝑaclitꝰ sp̃s ex patre sẽꝑ ꝓcedat¬
⁊ filio. Cur se filiꝯ recessurũ dic̃ ut ille ueniat.

Expanded text:
quanta beneficia per reliquias ostendant, atque illic majora signa faciunt, ubi minime per semetipsos jacent? Gregor. Ubi in suis corporibus sancti martyres jacent, dubium, Petre, non est quod multa valeant signa demonstrare, sicut et faciunt, et pura mente quaerentibus innumera potest mentibus dubitari utrumne ad exaudiendum ibi praesentes sint, ubi constat quia in suis corporibus non sint, ibi eos necesse est majora signa ostendere, ubi de eorum praesentia potest mens infirma dubitare. Quorum vero mens in Deo fixa est, tanto magis habet fidei meritum, quanto illic eos novit, et non jacere corpore, et  Ipsa quoque Veritas ut fidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paraclitus non veniet ad vos . Cum enim constet quia Paraclitus spiritus ex Patre semper procedat et Filio, cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt te̾ptator ad fiut nã iigra paruaq aiis q̃
uulgo merula uocat᷑ cͥca eiꝰ faciẽ uolitare i¬
cepit eiꝯq uultui ĩportune ĩ sistere. ita ut capi
manu poss si hanc uir sc̃s tenere uoluiss. set
signo crucis edito recessit aius. Tanta aut̃ car¬
nis tẽptatio. aui ead̾e recedẽte secutaõ. qͣnta uir
uiderat. Quã malignꝯ sp̃s ante eiꝯ mentis ccłos
reduxit tantoq igne ẜui dei animũ ĩspecie illiꝯ
accendit. ut se ĩ eiꝯ pectoris amoris flama uix
caꝑet. etia pene deserere heremũ uolũptate uict
delibaret. Cñ subito suꝑna gr̾a respectꝰ. ad se¬
met ip̃m reu̾sus ẽ acq urticarũ. ⁊ ue priũ iuxta
densa sb̾crescere frutecta ꝯspiciens. Exutus in¬
dum̃to nudũ se ĩ illis spinarũ aculeis. eturtica¬
rũ ĩ cendiis ꝓiecit. Iibiq dii uolutatis toto ex
eis corꝑe uulneratꝰ exiit. ⁊ ꝑcutis uulnera edux̃
corpꝰ uulnꝯ m̃tis qͥa uoluptate traxit ĩ dolore.

Expanded text:
 tentatio adfuit. Num nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta est, quantam vir viderat, quam malignus spiritus ante oculos eius reduxit, tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in eius pectore flamma amoris vix caperet. Etiam paene deserere heremum votuptate victus deliberaret, cum subito superna respectus gratia ad semetipsum reversus est, atque urticardensa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem.
Abbreviated transcription (Latin):
dum puto. qd̾ inlustri uiro ab tonio narrante
ꝯgnoui qui agebat patͥs sui puerũ morbo e¬
leuantino fuisse correptũ. ita ut iam pilis ca¬
dentilii cutis intumesceret. atq ĩcrescent̾e sa¬
niẽ occultare nõ poss. Quia uirũ dei habeodẽ
patre eiꝯ missꝰ ẽ. ⁊ saluti pͥstine sub oĩ celerita
cipłs peregͥnꝰ noĩe narraret ⁊ꝯsueu̾at. quia die
qͣdam fidelis uir qͥdã necc̃itate debiti ꝯpulsus
unũ sibi fore remediũ credidit si add̾i uirũ ꝑ¬
geret ⁊ que eũ urgeret debiti nec̾citas ĩdicaret.
ueĩt itaq admõast̾iũ oĩpotẽtis dei famłm reppe¬
rit. qr adcreditori suo ꝑ .xii. solidis grauit᷑ ad fli¬

Expanded text:
dum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti cipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiectũ foras corpꝰ eiꝯ ĩuentũ ẽ. qd rursus tra
deret sepłture curau̾nt. s seq̃nti die. it̾m ꝓiectũ
alt̾iꝯ ext̾us atq ĩ humatũ sic̃ pͥus ĩuenerũt.
Tunc ꝯcite adbenedc̃ patͥs uestigia currentes
cũ magno fletu petierũt. ut ei suã gr̃am largi¬
re dignaret᷑. Quibn uir dei maru sua ꝓtinꝰ.¬

Expanded text:
projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus e curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protin
Abbreviated transcription (Latin):
rabilẽ ⁊ scĩssimũ uirũ adhuc tñ inhac carne
cormpt ibi degente potusse aias solu̾e in illo
iã in iusibłi iudicio ꝯstitutas. Gregorius.
Nũ qͥd nã petre inhac ad huc carne nõ erat qͥ
incelis.⁊ que solueris suꝑ t̾ram. soluta erũt
⁊ ĩ celis. Cmꝯ nc̃ uicẽ ⁊ ligando ⁊ soluendo ob¬
tinẽt. qͥ locũ sc̃ĩ regiminis fide ⁊ moribꝰ tenẽt.
s ut tanta ualeat. homo det̾ra: celi ea t̾rae cõ¬
ditor int̾ra uenit e celo. atq ut iudicare caro
etiam de fp̃ibꝯ possit. Hoc ei largire dignatꝰ ẽ.
tas nr̃a unde subse ĩfirmata ẽ. firmitas dei.
rxiisuboꝵ. Gregoriꝰ Quada quoq die dũ qͥdã eiꝰ pue¬
rulꝯ monachꝰ parentes suos. ultro ꝙͣ debebat
diligens atq ad eoꝵ habitadm tendens. fine
bñdcõe denionast̾io exiss eodẽ die mox ut ad
eos ꝑuenit defurictꝰ ẽ. Cũq ẽet sepłtꝰ die alio̾

Expanded text:
rabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne rabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui in celis, et que solveris super terram, soluta erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus esttas nostra,unde sub se infirmata est firmitas Dei. it. Gregorius. Quadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero
Abbreviated transcription (Latin):
retur. atq exmore diachonꝰ elãmare. siqͥs nõ
coĩcar det locũ nutͥx eaꝵ que ꝓ eis oblatce dño
deferret ꝯsueu̾at eas de sepłeris siuis ꝓgredi et
ex ire ec̃cam uidebut. Q uod dum sepiꝰ cerne¬
ret qͥ ad uocẽ diachoni clamantis. exiebant
foras atq intra eccͣa ꝑ manere nõ pot̾ant ad
memoriã rediit que uir der illis ad huc inuẽti¬
in mandauit. eas qͥppe se coĩoni pͥua redix̾at
nͥ mores suos ⁊ u̾ba corrigerẽt. Tune ẜuo dei
cũ graui memore ĩ dicatũ ẽ. qui manu sua
ꝓtinꝰ. oblatõ̾em dedit dicens. Ite ⁊ hanc obla¬
tionẽ ꝓeis offerri dño facite. ⁊ ulteriꝰ excoĩca¬
te nõ erunt. que dũ oblacio ꝓeis fuiss immo¬
lata. ⁊ diachonẽ iuxta morẽ. clamatũ ẽ. ut¬
nõ cõĩcantes ab ecc̃a exirẽt. ⁊ ille exire ab ecc̃a
ult̾ius uise nõ sũt. Qua exre nõ dubitant᷑
pacuit. quia dũ iit̾ eos qui cõĩone pͥuati st̃
cepissent. Petrus. Mirũ ualde quãus uene¬

Expanded text:
more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono a ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis vene
Abbreviated transcription (Latin):
indicens ut audita ꝑsilenciũ regeret abserai¬
In indicans. ꝙ uł quales eisignũ sieret gͣndo
eiꝰ aĩa decorpore exiret. Ante sextũ uͦ fui eraͦ
diem api sibi sepłturã iubet qui moreo ry¬
tꝯ febriłi agri cepit ardore fatigar. Cũꝙ ꝑ
dies singłos langor ingrauaces cduer. sexto
die portãr se in oratoruim addisclpłis fec. abiq

Expanded text:
ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
amoneret. ip̃e uͦ nlło mͦ ꝯsentiret. ⁊̃ cogregatõe
ꝯsistere. atq inportunꝰ p̾cibꝰ ut relaxaret᷑ imi¬
neret. Quadã die isdẽ uen̾abilis pat̾ nuirueta¬
tis eiꝯ tedio affectus iratꝰ uissit. ut discederet.
qui mox ut mõast̾ium exiit ꝯtra se adsist̾e̾ aꝑ¬
to ore drachonẽ irutinere ĩ uenit. Cũq eũ is dẽ
dracho qui apuerat deuorare uellet cepit ip̃e
tremens ⁊ palpitans magnis uocib clamare di¬
cens. Currite.currite quia dracho iste me deuo¬
rare uult. Currẽtes aut̃ fr̃s drachonẽ minime
ruderũt. s trem̃tem. acq palpitant̾e monachũ¬

Expanded text:
admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atq
Abbreviated transcription (Latin):
manere uixta religiosã feminã nouerat. Ciuꝰ
ingressi habitacłin sũpserũt ꝙẏbum. Cũꝙ iã
lices nõ bibistis: Cũq eis uen̾abilis pat̾ ⁊ hos¬
piciũ mulieris ⁊ gena ciboꝵ ⁊ numer pocionũ
dic̾et recognoscentes cunctaq egerãt adeiꝯ pedes

Expanded text:
manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam lices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũ diu goleraret perrex ad dei hoĩem qͣn¬
tasq pateret᷑ u̾boꝵ ꝯ tumelias ei narrauit.
uirant᷑ deibec de illis audiens eis ꝓtinꝰ mã¬
dauit dicens. C orrigite lingã ur̃am. qͥa si nõ
em̾daitis excoĩco uos. Quã iuidelic ex cõi¬
catõi sñ̾ia nõ p̾ferendo ĩ tulit s intentando.¬

Expanded text:
iu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ capd̃ in manib õĩpotente: dñm rogatura
extra locilimẽ quo ꝯsiderãt. pede̾ mou̾e potu¬
issent. Sc̃imonialis qͥppe femina cap̾ ĩmanib
decluians. lacͥmaꝵ fluiuos ĩ m̾sã funderat ꝑ
quos ẜuitatẽ eris. ad pluã traxerat nec pau¬
lo tardiꝰ ꝓꝯ or̃onẽ inundatõ illa secuta ẽ. Set
trta fuit ꝯuemencia or̃onis ⁊ ĩ undatõis. ut
dem̃sa cap̃sam cũ tonitruo leuaret qͣtenꝯ
unũ idẽq ẽet mom̾itũ ⁊ leuare cap̃ ⁊ pluuã
de ponere. Tunc iur dei int̾ corus os ⁊ tom¬
truos atquĩgentis plume ĩ iuidato̾em. iudẽs
se aduionastium nõ posse remeare: cepit

Expanded text:
et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non po
Abbreviated transcription (Latin):
or qui de carnis sue stimuloter dñm rogauit
ut tñ qd̾ uoluit obtinere nõ ualuit. Ex qua
re necesse ẽ ut tͥ deuenerabile patre benedãs.
narrẽ qr fuit implere. Soror namq eiꝰ soo
lastica noĩe oĩpotenti dño ab ip̃o infancie
ad quã iur dei nõ longe ertra ianuã inposses¬
sione monastii descendebat. Quadã udie ne¬
nat exmore. atq ad eã cũ discipulis uen̾abil
eiꝰ descendit frat᷑. qui cotũ diẽ indei laudibꝯ
sacrisq colloquiis ducẽtes incũbentib iam
noctis tenebris simł acceꝑunt eybos. Cũꝙ
ad huc adm̃sam sederet̃ ⁊ int̾ sacra colloquia
tardior se hora ꝓ traheret. ead̾e sc̃ĩ monialis
femuia soror eiꝰ: eũ regauit dicens. Que so
te ne ista nocte me deseras ut us mane ad
nullatenꝯ possũ canta uͦ erat celi cerenitas.
ut nlła manere nubes appareret. Sc̃i moni¬
alis aut̃ femina. cũ uba frĩs negantis audis¬
s inc̾tas digitis manũs suꝑm̃sam posuit

Expanded text:
or, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quilastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuando diachonꝰ atq eiꝰ allus monast̾ii qd̾
ĩ cãpanie ꝑtibꝰ aliberio ꝯdam patricio fu̾at
ꝯstruetũ ad eũ iisitatõis gr̃a ex more ꝯuene¬
rat eiꝯ quuppe moast̾iũ freq̃ntabat. Ut quia
isdẽ quoq uir doctͥna gr̃a celestis ĩ fluebat dul¬
cia sibi ĩ uice̾. iute u̾bã tͣnsfunderet. ⁊ suauẽ
cybũ celestis pat̾e. quia adhuc ꝑfc̃o gauder¬
do nõ poterat. saltẽ suspirando gustarẽt. Cñ¬
uero ora iã quietis exigeret ĩ cuiꝯ turris suꝑ¬

Expanded text:
andus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris sup
Abbreviated transcription (Latin):
dei cũ gr̃aꝵ actõe suscepit s eũ quẽ prestis la¬
tere ĩ pane nõ latuit adhorã uero refectõis illiꝰ
exuicina silua coruus uenire ꝯ suenerat. ⁊ pa¬
nẽ de manu eiꝰ accipere. Qui cũ more solito ne¬
nisset. panem quem p̃b̃r transmifat. iur
et tali eum ĩ loco ꝓice: ubi autto hom̃e
possit ĩueniri. Tune coruus aꝑtorore. expã¬
sis aliis cͥca eund̾e panẽ cepit discurrere atq
cracitare ac si aꝑta diceret. ⁊ obedite se uelle. ⁊
q coruus momordit. leuauit ⁊ recestit. post
triũ uero horarũ speciũ ab iecto pane rediit et
de manu hoĩs dei an nonã. quã ꝯsueuerat ac¬
pit. uenͣabis aut̃ pat̾ ꝯtra uitã suã marcescẽ
sac̃dotis. animũ uidens ibi magis ꝙͣ s doluit.
S p̾dẽs florenciꝰ qͥa magr̃i corpo negare nõ po¬
tuit. se ad extinguendas discipłoꝵ aĩas accen¬
dit ita ut ĩ horto celle cui bñdẽs inerat anteeoꝵ
occłes. nudas septẽ puellas mitt̾et que corã eis

Expanded text:
Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et doque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstantino ecc̃e eiꝯ antistite ꝑmłta fu̾at mar¬
tirũ loca tͣnsmissꝰ ut sanari potiuss set scĩ
martires noluerũt ei sanitatis domũ tribu¬
ere ut qͣnta in bñdc̃o grã de monstrarẽt duc¬
tus itaq ẽ adõĩpotentis dei famłm bñdc̾m.
qui iħu xp̃o dño pces fundens antichũ hostẽ
de obseso hoĩe ꝓtinꝯ expulit cui sanato p̾cep̃
dicens. Uade ⁊ p hac carnẽ nõ comedas adsa¬
duẽ lacro ne acordere p̃sumas. Quacũq aut
die sacrũ ordine temerare p̾sũpẜis statim ui¬
ri diaboli it̾m mãciparis. Discessit gͥ cłicus
sanꝰ. ⁊ sic̾ t̾rret sol animũ pena recens eaq
uir dei p̾ciperat interĩ custodunt. Cũ uͦ post
annos młtos om̃is pͥores illiꝯ deacluce migras¬
sẽt.⁊ inmores suos sibunet. suꝑ potu ĩ sacͥs

Expanded text:
sdem Ecclesiae antistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum, isto Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit dicens: Vade, et post haec carnem non comedas, et ad sauam accedere praesumas. Quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris, statim juri diaboli iterum manciparis. Discessit itaque clericus sanus ac sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praecepit interim custodivit. Cum ergo post annos multos omnes priores illius de hac luce migrasse
Abbreviated transcription (Latin):
ricie sue estu succensꝰ ĩ rapinã roꝵ inians.
geret eũq ꝑ supplicia diu̾salam aret uicto
penis rusticꝰ sese res suas bñdc̾o dei famło
com̃das se ꝓfessꝰ ẽ. ut dũ hoc atorq̃nte credi¬
tur suspensa interim crudelitate adutã ore
raperent᷑. Tunc isdẽ galla cessauit rusticum
torm̃tis affligere. s eiꝰ brachia loris fortibꝰ
adstringens ante equũ sum̃ cepit impellere.
ut quiş eet bñdẽs. qui eiꝰ res susceꝑat demõs¬
traret. Quẽ ligatis brachiis rusticus ante ce¬
dens.duxit ad sci uiri mõastium eũq ance ĩ¬
gressũ celle solũ sedente repperit ⁊ legent̾ẽ eidẽ
autẽ sb̃seqͥnti. ⁊ sementi z alle rusticꝰ. dixit.¬

Expanded text:
ritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, ritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, igeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem aute
Abbreviated transcription (Latin):
lent. quia eĩ utitq modo miracula exhibe¬
ant testatur petrus. quit abitã mortuã. orã¬
do suscitauit aĩam uͦ. ⁊ saffirã inenciẽtes
morti increpando credidio tradidit neq eĩ
orasse ineoꝵ extinctione legit᷑ s solũ modo
culpã ꝙͣ ꝑpetrauerãt ĩ crepasse. Constaͭ ergo
quia aliq̃n hec ex potestate. aliqn uero exhi¬
bent ex postulatõe. dũ ⁊ istis uitã increpãdo
abstulit. ⁊ illi reddidit orando. Nã duo qua
fidelis dei famłi bñdc̃i fc̃a uũc replico ĩ quilꝰ
a ꝑte clareat aliud hunc accepta diuinitꝰ ex
potestate. aliud ex oratõe potuisse .xxxi.¬
Gothoꝵ quidã galla noĩe ꝑfidie fuit arria¬
ne qui totile regis eoꝵ tprib contra catholi¬
ce ec̾ce religiosos uiros ardore inima nissĩe
crudelitatis exarsit. ita ut quis qͥs ei cł̾icus.
monachꝯ ue ante faciẽ ueniss ab eiꝰ manibꝰ
uiuus nullo mͦ exiret. Quadã uero die ana¬

Expanded text:
leant? Quia enim utroque modo miracula exhibeleant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse.Gothorum quidam Zalla nomine pertidiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatimonachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die ava
Abbreviated transcription (Latin):
QQuadam die dum adbeati ihoãnis oratoriũ
qd̃ in ip̃a montis celsitudine sitũ ẽ. ꝑgeret
ei anticꝯ hostis in mulo medici specie obiuã
lis benedõs adoratõem. Qua cõpleta cõcitus
rediit. Maligno uͦ sp̃s unũ seniorẽ mona¬
chũ in uenit. aquã aurient̾e̾ in quostatim
uexauit. st cũ uir dei ab or̃one rediens tam
crudeliter uexari ꝯspiceret ei solũ mͦ alapam
dedit ⁊ malignũ ab eo sp̃m ꝓtinꝰ excussit
ita ut ad eũ. redire ut ad ulteriꝰ nõ auderet.
petrus. uelun nosse hec tanta miracła. uir¬
tutẽ semꝑ oẽonis impetrabat an aliqn eciã
solo uoluntatis exhibebat nutu. Gregoriꝰ
Qui de uota m̃te deo adherent cũreru ne¬
cesitas exposcit. ex ibere signa modo utray so¬
lent ut miraq que aliq̃n ex prece faciant.
aliqñ ex potestate cũ enĩ iohãnes dicat. Qf¬
quot aute̾ receperunt eum dedit eis potesta¬
tem filios deifieri. Nui filii dei ex pocestate
sunt. quid nuirũ signa facere ex potestate ua¬

Expanded text:
Quadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam lis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate va
Abbreviated transcription (Latin):
lo colebat᷑. Circũqͣq etiã ĩcultu demonũlaci
subcieuerãt. in quibꝰ adhuc eode tp̃re ĩfide¬
liũ insana młtitudo sacrificiis sacrilegis ĩsu¬
dabat. Ibi itaq uir dei ꝑueniens cõteruit y¬
dolũ. subuertit aram. succiclit lucos. atq ĩ
ip̃o templo apollonis horaculũ beati martim
ubi u̾o ara eniscez apollonis fuit: oraculum
scĩ ioħis construxit. Et cõmorante cireũq̃q
młtitudine. p̾dicatõe ꝯtimia ad fidẽ uocabat.
Set hec anticus hostis tacite nõ ferens. non oc¬
culte uł ꝑ sompniũ. s aꝑta uisione eidem
patris. se oculis ĩgerebat᷑. ⁊ magnis clamo

Expanded text:
iam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum sancti Joannis construxit, et commorantem circumquaque multitudinem praedicatione continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis
Abbreviated transcription (Latin):
g qd suꝑeũ ip̃e ꝑse antic hostis cederet q̃ tantoꝵ
uuoꝵ manꝰ mou̾e nõ possent. Difticultate
gͥ fcõ ad iuirũ dei missũ ẽ ut ueniret orando hos¬
tẽ repelleret. ut lapidẽ leuare nõ potuissẽt. Qͥ
mor uenit or̾onẽ faciens benedc̃onẽ dedit. ⁊ tãt
lapis cełitate leuatus ẽ. hac si nullũ pͥus põ¬
cuit. ut inloco eodem t̾ram foderẽt. Q̾uã dum
fodiendo altius penetrarẽt ereũ illic ydolũ fr̃s
in uenerũt. quo adhoram cãu inquoqͥna pro¬
iecto oxire ignis repente uissus ẽ atq incunc¬
dificiũ ꝯsumeret᷑ ostendit. Cumq iacendo

Expanded text:
 ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius poncuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cuncdificium consumeretur ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
hostẽ mutauit nã tanto po grauiora p̾lia. ꝑ¬
tulit qͣnto ꝯtra se aꝑte pugnãte ip̃m magistͫ
malicie ĩ uenit. Castrũ namq qd̃ cassinũ dr̃
in excelsi mõtis latere situm ẽ. qui iudelicet
mons distens sinu hoc ide castrũ recipit. s per
tͥa milia. ĩ altũ se subridgns uł era cacumtũ
tentit ubi uetustissimũ fanũ fuit inqͦ exanti¬

Expanded text:
mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimu
Abbreviated transcription (Latin):
puer sci uiri mõachꝰ ad auriẽdã delacu ad aꝙͣ
egressus ẽ. Qui uas ꝙ detenuerat ĩ aqͣ huic i¬
aut̃ ĩ aqua sb̾mittens ip̃e quoq candendo secu¬
tus ẽ. Quẽ mox unda rapuit.⁊ pene ĩuniꝯ sagi¬
te cursũ at̾ra introsus traxit. Uir aut̃ d̾i cellã
positꝰ hoc ꝓtinꝯ agnouit ⁊ maurũ festine uo¬
cauit dicens. Frat maure curre qͥa puer ille qͥ
ad auriẽdã aꝙͣ perrex̾at ĩlacu cecidit iãq euz
longius unda trahit. Res mira ⁊ post petrum
apłm ĩ usitata. Benedcõe ⁊ eĩ pꝯtulata atq ꝑcep¬
ta ad patͥs sui imperiũ ꝯcitꝰ perrexit maurus.
atq us ad eũ locũ quo ab unda ducebat᷑ puer
ꝑt̾ra se ire existimans suꝑ aꝙͣ cucurrit eũq ꝑ
capillos tenuit rapido qͦ cursu rediit qͥ mox ter¬
ram tetigit: ad se reu̾sꝯ pꝯ erga respexit. Et qͥa
suꝑ aquas cucurriss agnouit. Et qd̾ p̾fumere
nõ potiuss ut fieret. miratꝰ ex tremuit fcm. re

Expanded text:
ri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Re
Abbreviated transcription (Latin):
nos om̃s accepuꝰ. Nã sc̃i dei hoĩes. potuer̃t
a dño u̾ͥtutes ħre nõ etiã malis trahere. Ile at
signa uͥtutis dedit subditis qui se daturũ sig¬
nũ ione ꝓmisit inimicis ut corã suꝑius mor
dignaretur corã humilibꝰ resurgere. Quate¬
nꝯ ⁊ illi uiderẽt ꝙ tẽpnerẽt. ⁊ isti qd̾ uen̾antes
amare debuissent. E x quo mist̾io fc̃m ẽ. ut
dum suꝑbi aspiciunt despectũ mortis hũiles
ꝯtra morte acciꝑent głiam potestatis. petrus.
Queso te pꝯhec atq loca uur sc̃s migran̾it uł¬

Expanded text:
accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir s
Abbreviated transcription (Latin):
oblitꝰ ꝑꝯ posuit atq sacrũ ordinẽ accessit. Auẽ
mox his qui relinq̾rat diabolꝯ tenuit eũ que
uexare quousq aĩam eiꝰ excuteret nõ cessanit.
petrus Iste uir dei diuinitatis ut ido etiam
secreta ⁊ penetrauit qui p̾spexit hunc clicum
id cͥco diabolo traditũ ne ad sacrũ ordinẽ acre¬
derc auderet. Gregorui Quare diuuinitatis secre¬
ta nõ nocet qui diuinitatis p̾cepta ẜuaret. cũ

Expanded text:
oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ spatariꝰ riggo dicebat᷑. eui calciam̃ta sua
quasi in ꝑsona sua ꝑgere ad dei hoĩem p̾cepit
ĩciuꝰ obsequio tres qui s p̾ceteris aderer cõ¬
sueu̾ant comites misit. scil uul ruderic. ⁊ li¬
bidm. utante ẜui dei occłos. ip̃m e̾e rege̾ toti¬
lam simłantes. eiꝯ lateri ob ambłarent. Cui
alia qͦ obsequia atq spatarios p̃buit. ut tã
ex eisdem obsequus ꝙͣ expurpure his uestiln
rex ẽẽ. putaret᷑. Cũq isdem riggo decoratus
uestib obseq̃nciũ freq̃ncia comtatꝰ mõastĩ¬
um fuiss ingressꝰ uir dei eminꝰ sedebat. Quẽ
ueniente ꝯspiciens. cũ iã habeo audire potiuss
damauit dices. pone fili porie hoc ꝙ portas
nõ ẽ tuũ. Qui riggo ꝓtinꝰ ĩt̾ra cecidit ⁊ quia
uelccitate fu̾ant dep̾hensi . xu. Iune ꝑse is¬
dem totila ad dei hoĩe accessit. cũ longe. sedentẽ
cerneret nõ ausus accede. se se incra dedit. Cui
dum uir dei bister que dicet. surges ⁊ ip̃e ante

Expanded text:
dicebatur, cui calciamenta sua quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque isdem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante
Abbreviated transcription (Latin):
eũq ꝑmex emendo. Cũq uir dei ueniss ĩ eodẽ
monast̾io ⁊ cõstituta hora ex pleta psalmo dia
sese fr̃s ĩ or̃onẽ dedissent aspexit qd̾ eundẽ mo¬
nachũ qui manere ĩ oronẽ nõ poterat. qͥdam
nger puerulus ꝑuestim̃ti funbriã foras tra¬
hebat. Tunc idem patͥ monast̾ii pompeiano
noĩe ⁊ mauro dei famłe: secreto dix̃. Nũ quid
nõ aspicitis qui ẽ istũ monachũ foras trait.
Qui redentes: dixunt. Non. Quiln ait. Ore¬
mꝰ ut uos etiã uideatis. que iste monachus
sequit᷑. Cũq ꝑbiduũ ẽẽt oratũ. maurus mo¬
nachus uidit pompeianꝯ aut̃ eiꝯdẽ mõasterii
pat̾ uidere nõ potuit. Die ig̾ alia expleta or̃o¬
ne uirdei oratoriũ egressꝰ. stantẽ foris mõa¬
chũ repperit. Quẽ ꝓcecitate cordis sui uͥga ꝑ¬
cussit. qui ex illo dienichil ꝑsuasioĩs ulteriꝰ
anigro iã puerulo ꝓtulit s ad oratoĩs studiũ
ĩm obilis ꝑmansit. sicq anticus hostis dñari

Expanded text:
um emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo smonachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis perman
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena aliqͣ ⁊ cͣnisitoria agebat. Cũq ab albate
suo sepiꝰ fuss ãmonitꝰ adiurũ dei ductꝰ ẽ qͥ
pauit. Et ad monasteriũ reũsus: iux duolii
dieb uiri dei ammonitõem tenuit. Nam die
c̾cio adusum ꝓpͥum reu̾sus uagari tẽpore or̃o¬
nis cepit. Qd̾ cũ ẜuo dei ab eodẽ monast̾ii pat᷑

Expanded text:
terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui pavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Pat
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sc̃s ĩ eadẽ solitudine uͥtutibꝰ signis G re¬
que sub cresceret: młti abeo in loco eodẽ goruis.
adoĩpotentis d̾i sũt ẜ uicio ꝯgregati. itant illic
duodecĩ monast̾ia cũ oĩpotẽtis iħu xͥ dñi opitu¬
latõe ꝯstrueret. inqͥb statutis pacribi duodenos
monachos deputauit. Paucos uͦ secũ retinuit
qͦs adhuc insua p̾sentia abtius erudiri iudi¬
cauit. Cepere etiã tunc adeũ romane urbis no¬
biles ⁊ religiosi cõcurrere suosq ei filios oĩpotẽ¬
ti dño nutriendos dare. Tunc qͦ bone spei suas
soboles. Euticius maurũ tertulus uͦ patͥcuis
placidũ tradidit. E quilii maurꝰ iuuenior cũ
bonis polleret morili magist̾ ad uitor cepit exis¬
tere. ꝑlacidꝰ uͦ puerilis adhuc ydolis annos¬
queltũ qͣq ꝯstruy̾at qͥdã monachꝰ erat. qͥ a dor̃o¬
nẽ stare nõ pot̾at. s mox ut se fi̾s adstudiũ õro¬
nis ĩdinassent. ip̃e egrediebat᷑ foras ⁊ m̃te uaga

Expanded text:
mino in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in loco eodem ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati, ita ut illic duodecim monasteria, cum omnipotentis Jesu latione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis rat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga
Abbreviated transcription (Latin):
iss ex uerbere. u Ex his aut̃ monast̾iis que
ineodẽ loco ꝯstrux̾at: tria sursũ in rupib mõ¬
tis erant. ⁊ ualde erat fr̃ibi laboriosum sẽper
ex de uexo montis lacere erat graue descẽdẽ¬
tibꝰ ĩtimore ꝑiculũ. Tunc collecti fr̃s ex eisdẽ
tribꝰ mõasteriis ad dei famulũ beriedc̃m uene
dimisit. Et nocte eadẽ cũ paruo puerulo noĩe
placido cuiꝯ suꝑiꝯ memoriã feci eiꝯdẽ mõtis
ascẽdit rupẽ ibiq diuitiꝰ orauit. Et or̃one cõ¬
ualet eĩ oĩp̃s d̾ etiã ĩ illo mõtis cacumine
aꝙͣ. ꝓduce̾ ut ub laborẽ tanti itineris digne¬
tur aufferre. Qui euntes rũpem mõtis ꝙͣ¬

Expanded text:
ice ex petra producta. Ex his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, sempere devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venedimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione comvalet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis