comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandamꝰ. In his uigilantiã tuã. In his curã frat̃nae
monita exortationis ostendimꝰ. his ea quanta
dignũ ẽ reuerentia custodit̾is. nullũ relinquit culpȩ
locũ scaẽ obseruationis obstaculũ. Ibi fas. nefasq:
p̃scriptũ ẽ. ibi ꝓhibitũ ad qđ nullus audeat aspirare.
ibi concessũ quid debeat mens dõ placitura p̃sumee.
uotiens uniuersale poscit religionis causa conciliũ.
te cuncti frs euocante conueniant. Et siquos eorũ
spetialissenotii pulsat intentio .: lurgia inter eos
oborta compesce. discussa sacralege de t̾minando
certamina. Quicquid aut̃ illic ꝓfide. & ueritate
constitutũ. ł ꝓuida dispensatione p̃ceptũ. ł ꝑsonae
nraẽ Auctoritate fuerit confirmatũ. totũ ad scien¬
tiã nram instructa legationis auctoritate ꝑueni¬
at: Eofit. ut & nrt animꝰ officii karitate dati. et
tuũ securitate ꝑfruatꝰ accepti. Dr̃ te incolum̃ custo¬

Expanded text:
mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custo
Abbreviated transcription (Latin):
differs. Prerogatiua igit᷑ denrĩ sũmpsimꝰ electio¬
ne ludicii. quando id operatũ te eẽ didicimꝰ. qđ cete¬
ris agendũ obnixius imperamꝰ ut in puinciis tanta
longinquitate disiunctis : & a postolicȩ sedis uigorem
& patrũ regulis studeas adhibere custodias: Uices itaq
salutiferã comitantib ad fidẽ cũ gente lntegra conuer¬
tisti. & sacri dono baptismatis consecrasti. salius priui¬
legus. quȩ & metropolitanis decreuit antiquitas p̃¬
senti auctoritate cõmittimꝰ. Augentes studii huud
participatione ministeru dignitatẽ. releuantes nrãs
eiusdẽ remedio dispensationis excubias. Et licet de
singulis non indigeas edocerĩ. a quo iã ꝓbauimꝰ a ca¬
tius uniuersa seruari. gratius tam̃ eẽ solet suturis
trames ostendit᷑. & laboraturis iniunctioperis
forma monstrat᷑. Paternas igit᷑ regulas. & dece¬
ta scissimis difinita concilus ab omnib seruaꝵ da

Expanded text:
differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electiodiffers. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaquesalutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda
Abbreviated transcription (Latin):
illi anastasius coronã cureã cũgemimis. & tdnicã blat¬
teã misit. & abea die consul. & augustus ẽ appellatꝰ.
Sed & ormisda romanȩ sedis pontifex. sc̃o REMIGIO an¬
tiquȩ metropolis ep̃o. quȩ tunc tẽporis habebat subse
duo decĩ ciuitates & totidẽ epos̃ eisdẽ p̃sidentes. uices
suas inregno hludouuici. nuꝑ cũ integra gente ad fidẽ
conuersi ꝑscam̃ eius p̃dicationẽ dnõ cooperante. & ser¬
monẽ confirmante sequentib signis. cõmisit hoc
modo. Dilectissimo fr̃ĩ REMIGIO ormisda Suscipi¬
entes plena frat̾nitatis tuȩ congratulatione colloquia
quib nos germanȩ salutis tuȩ letificauit inditio
corporali cũ sp̃ãlib officus incolemitate subnixa.
congruũ eẽ ꝑ spexim. hanc ipsã quã mente ogerimꝰ
uebis aporire laetitiã . Azis enĩ summi documenta
pontificis dũ & p̃dicanda facis. & ea insinuare non

Expanded text:
illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatilli Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit, et ab ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Ormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio antique metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates et totidem episcopos eisdem presidentes, vices suas in regno Hludowici, nuper cum Integra gente ad fidem conversi per sanctam eius predicationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non
Abbreviated transcription (Latin):
patroni sui adiuuit eũ. Patrata siquidẽ uictoria. S mul¬
tis ciuitatib suȩ dicioni subiugatis. usq tolosã ꝑ rexit.
⁊ thesauros alarici accipiens. ꝑ equolisinã ciuit atẽ cuius
muri ante conspectũ ei corruer᷑. Interfectis goths arni¬
anis quubierant. cũ glonosa uictona demultis ciuitao¬
tib ad ꝓpria reduit: Conferamꝰ fr̃s his quȩ in histo¬
ria ueteri legimꝰ. eaque in historia huiꝰpatroninrĩ re¬
uolium. Illic nãq scriptũ ẽ. Idria farinȩ non defecit
& lechitꝰ olei non ẽ imminutus donec dedit dns pluui¬
ass suꝑ terrã luxta uerbũ dnĩ qđ locut᷑ ẽ inmanu heliae
& flascones uini non defecer usq quo dõ cooperante pa¬
tratis uictoriis rex reuersus fuit ad ꝓpria. luxta uer¬
bũ dñi qđ lo cutus est inmanu REMIGLI XX
er idẽ tẽpus ab anastasio imperatore codicellos hludo¬
uuic rex ꝓconsolatu accepit. Cũ quib codicellis etiã

Expanded text:
patronis sui adiuvit eum. Patrata siquidem victoria et mulpatronis sui adiuvit eum. Patrata siquidem victoria et multis civitatibus suae ditioni subiugatis, usque Tolosam perrexit, et thesauros Alarici accipiens, per Equolisinam civitatem, cuius muri ante conspectum eius corruerunt, interfectis Gothis Arrianis, qui ibi erant, cum gloriosa victoria de multis civitatibus ad propria rediit. Conferamus, fratres, his quae in historia veteri legimus ea quae in historia huius patroni nostri revolvimus. Illic namque scriptum est: Idria farine non defecit, et lechitus olei non est imminutus, donec dedit Dominus pluviam super terram, iuxta verbum Domini, quod locutus est in manu Heliae; et flascones vini non defecerunt, usque quo, Deo cooperante, patratis victoriis, rex reversus fuit ad propria, iuxta verbum Domini quod locutus est in manu Remigii. 20. Per idem tempus ab Anastasio imperatore codicellos Hludowicus rex pro consulatu accepit; cum quibus codicellis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex. acre¬
galis familia & numerosa turba popłi . & exinde uberri¬
me satiant᷑. Etuas uni detrimentũ non patit᷑. sed bene¬
replet᷑. Mouit aut̃ rex cunctũ exercitũ suũ depopło fran¬
corũ uersus pictauis ciuitatẽ. ibi enĩ tunc alaricͦrexgo¬
thorũ cõmorabat᷑. & sic ꝑpagũ turonicũ ꝑgens. & reue¬
rentiã beato martino. atq scõ hilario exhibens. sicut lo¬
cis suis lector inueniet. cũ alarico rege gothorũ. incãplo
pictauis bellũ conseruit . illisq interse cõpugnantibus
gothi cũ rege suo nimis collisi terga uerterunt. Uludo
uuic sicut solebat uictor extitit. Cũq al aricũ int̾ficet
duo gothi cũ contis eũ ex ad uerso inlatera feriunt. sed
ꝓpt̃ loricã qua indutꝰ erat ledere ne quiuer. Magis aut
dns lorica fidei indutũ. ꝑ orationẽ scĩ REaoii patris. &

Expanded text:
dicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex ac redicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex ac regalis familia et numerosa turba populi, et exinde uberrime satiantur; et vas vini detrimentum non patitur, sed benerepletur. Movit autem rex cunctum exercitum suum de populo Francorum, versus Pictavos civitatem: ibi enim tunc Alaricus rex Gothorum commorabatur, et sic per pagum Turonicum pergens, et reverentiam sancto Martino atque beato Hilario exhibens, sicut locis suis lector inveniet, cum Alarico rege Gothorum in campo Pictavorum, bellum conseruit. Illisque inter se compugnantibus, Gothi cum wicus, sicut solebat, victor extitit. Cumque Alaricum interficeret, duo Gothi cum contis eum ex adverso in latera feriunt, sed propter loricam qua indutus erat ledere nequiverunt; magis autem Dominus lorica fidei indutum per orationem sancti Remigii patris et
Abbreviated transcription (Latin):
tis illusus est.
Ndieb: illis rex hludouuie cũ ue nisset parisius ciurta tẽ
ubi sedẽ suã constituit. Ait ad reginã. & ad popłm suũ
Satis mihi molestũ ẽ. qđ gothi arriani partẽ optimã
galliarũ tenent. Eamus cũ dĩ auxilio. & eiciamꝰ eos
deipsa terra. nrisq ditionib quia ualde bona ẽ eam
subiciamꝰ. habentes iustitiã aduersus alaricũ. adquẽ
ꝓamicitiȩ conditione legatũ direximꝰ. ꝑ quẽ nosdeci¬
in aurelianis̃ ciuitate. ep̃oꝵ sino dĩ conuocauit. inquo
conuentu. multa utilia inuenta fuere. Rex quo q:
deuotissimꝰ. ꝑ gens contra alaricũ arrianũ. benedic¬
tionẽ petut ascõ RENIGIo. Cui et benedictionẽ dedit. et
uictoriã in uerbo xpĩ spopondit. Deditq illi plenũ uas qđ
uulgaris consuetudo flasconẽ appellat deuino qđ benedixit.
sicut. & iã fecerat. p̃cipiens illi. ut tã diu adbellũ ꝓcederet.¬
quã diu illi . & suis quib inde dare uellet. illud uinũ deprae¬

Expanded text:
tis, illusus est. 19. In diebus illis rex Hludowicus cum venisset Parisius civitatem, ubi sedem suam constituit, ait ad reginam et ad populum suum: 'Satis mihi molestum est, quod Gothi Arriani partem obtimam Galliarum tenent. Eamus cum Dei auxilio et eiciamus eos de ipsa terra nostrisque ditionibus, quia valde bona est, eam subiciamus, habentes iustitiam adversus Alaricum, ad quem pro amicitiae conditione legatum direximus, per quem nos deciin Aurelianis civitate episcoporum synodum convocavit, in quo conventu multa utilia constituta fuere. Rex quoque devotissimus pergens contra Alaricum Arrianum benedictionem petiit a sancto Remigio, cui et benedictionem dedit et victoriam in verbo Christi spopondit. Deditque illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem appellat, de vino quod benedixit, – sicut etiam fecerat, quandiu illi et suis, quibus inde dare vellet, illud vinum de pre
Abbreviated transcription (Latin):
datur : Legimꝰ insacra historia quia transe unte apło
paro umbra eius sanabantur ȩgroti: Quo contra
suꝑbus hereticus obmutuit secus eũtranseunte c̃õ
af uioio: Illic meruerunt fides & humilitas sanitatẽ :
hic infidelitas & suꝑbia ultionẽ : Legimꝰ in scõ eu angelio
qr gabrihel archangelus qui ad stat ante dm̃ e uangeli¬
xans xachariȩ qm̃ habiturus e&̃ filiũ insenectate sua
deuxore quaȩ ꝓcesserat iam in dieb: suis : qm̃ p̃ credidit
eidẽ archangelo ꝑmansit mutus usque quo eaquȩ
nuntia uerat archangelus. cõpleta sunt intẽ poresuo:
Cõpletis aut̃ angelipmis sionibus : a pertũ est̃ os rachariȩ¬

Expanded text:
datur. Legimus in sacra historia, quia, transeunte apostolo datur. Legimus in sacra historia, quia, transeunte apostolo Petro, umbra eius sanabantur aegroti; quocontra superbus hereticus obmutuit, secus eum transeunte sancto Remigio. Illic meruerunt fides et humilitas sanitatem, hic infidelitas et superbia ultionem. Legimus in sancto euangelio, quia Gabrihel archangelus, qui adstat ante Deum, euvangelizans Zachariae, quoniam habiturus esset filium in senectute sua de uxore, que processerat iam in diebus suis; quoniam non credidit eidem archangelo, permansit mutus, usquequo ea que nuntiaverat archangelus completa sunt in tempore suo. Completis autem angeli promissionibus, apertum est os Zachari
Abbreviated transcription (Latin):
tione iustitiȩ uel in auctoritatis eaecutione : Non
aliud quã eandẽ quȩ rens iustitiã : hereticũ male
sentientẽ obmutescere uirtute dñifaciendo coram
ominib: redarguit & nutibus postulando ueniã indul¬
gendo ab soluit: Quoditẽ dñs figurate inlege prȩcipt:
Neaccipias inquiens locopigneris superiorẽ uel
inferiorẽ molam : Pignus ut prȩmisimus debitoris :¬
confesiĩ oest peccatoris : Superior & inferior mola :¬
est spes &timor Spes quippead alta subleuat: timor
aut̃ coradima premit: Sed mola superior & inferiorita
sibi necessario lungitur : ut una sine altera in utilit̃
habeatur qr incassũmiscđa speratur si n& iã iustitia
timeatur : Incas sũiustitia mecuitur : si non &iamde
miscđa confidatur : Mola ergo superior aut inferior
tollitur : si ꝑ prȩdicantis linguã uel actionẽ in peccato¬
ris pectore auttimor abspe: aut spes atimore diui¬

Expanded text:
tione iustitiae vel in auctoritatis executione non tione iustitiae vel in auctoritatis executione non aliud quam eandem querens iustitiam, hereticum male sentientem obmutescere virtute Domini faciendo coram omnibus redarguit et nutibus postulando veniam indulgendo absolvit. Quod item Dominus figurate in lege precipit: Ne accipias, inquiens, loco pigneris superiorem vel inferiorem molam. Pignus, ut premisimus , debitoris confessio est peccatoris. Superior et inferior mola est spes et timor; spes quippe ad alta sublevat, timor autem cor ad ima premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungitur, ut una sine altera inutiliter habeatur; quia incassum misericordia speratur, si non etiam iustitia timeatur, incassum iustitia metuitur, si non etiam de misericordia confidatur. Mola ergo superior aut inferior tollitur, si per predicantis linguam vel actionem in peccatoris pectore aut timor ab spe, aut spes a timore divi
Abbreviated transcription (Latin):
Ihde inlege quoq scriptũ t̃: Cũdebet tibi quippiã frat̃
tuus & absc̃uleris pignus abeo : inte solis occasũ pignus
restitue: Peccata quippe debitauocamꝰ: Ppoximꝰ aũt
nr̃ nob debitor efficit᷑ cũ innosaliquid de liquissẽ
monstrat᷑ : a quopignus accipimus quando ab eo qui
in nob peccassẽ cognoscit᷑ peccatiẽiã confesĩonem
tenemus ꝑ quã relaxa repeccatu qđ innob̾ ꝑpetratũ ẽ
postulam᷑ : QOui e ñ peccatũ qđ comisit fatetur & ueniam
pait ĩam quas ĩ ꝓdebitopignus dedit: Qđ nimirũ pignꝰ
ante solis occasũ reddere iubemur. qr priusquã ln nob
ꝑdolorẽ cordis soliustitiȩ occidat. debenus eiconfes¬
sionẽ ueniȩ reddere a quo confessionẽ accipimꝰ culpȩ
ut ꝗ se deliquissẽ innos meminit : a nob mox relaxatũ
sentut qđ cõmisit: Sic beatus &eMIliSiuxta prȩcep¬
ũ legis iuste qđ iustũ fuerat ẽ executus q inasser¬

Expanded text:
Unde in lege quoque scriptum est: Cum debet tibi quippiam frater Unde in lege quoque scriptum est: Cum debet tibi quippiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue. Peccata quippe debita vocamus; proximus autem noster nobis debitor efficitur, cum in nos aliquid deliquisse monstratur: a quo pignus accipimus, quando ab eo, qui in nobis peccasse cognoscitur, peccati eius iam confessionem tenemus; per quam relaxare peccatum, quod in nobis perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur et veniam petit, iam quasi pro debito pignus dedit; quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia, priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessionem accipimus culpae: ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat quod commisit. Sic beatus Remigius iuxta preceptum legis iuste quod iustum fuerat est executus, quia in asser
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ ante suꝑbus hereticus humilis iam& catho¬
licus : catholicam fidem desca & inse parabilitri¬
nitaitẽ & de xp̃i in carnatione cathoce confessus
est & in eadei confessionis suȩ fide se ꝑ mansurũ
professus est s̃cq anima ꝑ infidelitatẽ ꝑdito et
corporaliuoce propt̃ suꝑbiam condennato
uirtute diuina sC̃s REMigIs: & aniȩ & corporis
reddidit sanitatẽ: Cunctis qui aderant: uel
lecturi seu hȩc audituri erant sacer dotibus patenter
ostendens demile sentiendo peccante in xp̃m. qui ꝑ:
humaniatẽ proximus & frat̃ nobis fieri dignatusess
& erga postre cognoseentes & poenitentes debean
agere : Peccantes inquid apłs corã ominibus argur
ut ceterimecũ habeant: Et item scriptũ est: Qui
conferius fuerit peccata sua & reliquerit ea miscđam
consẽquetur: Pastores igitur ecđȩ poenã ei debent
tuus: increpa illũ : Si poenitentiã egerit : dimitte illi :

Expanded text:
vocem ante superbus haereticus, humilis jam et cathovocem ante superbus haereticus, humilis jam et catholicus, catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione catholice confessus est et in eadem confessionis sue fide se permansurum professus est. Sicque anima per infidelitatem perdito et corporali voce propter superbiam condempnato virtute divina sanctus Remigius et animae et corporis reddidit sanitatem, cunctis qui aderant vel lecturi seu haec audituri erant sacerdotibus patenter ostendens de male sentiendo peccante in Christum, qui per humanitatem proximus et frater nobis fieri dignatus est,  rebelies et erga post recognoscentes et paenitentes debeant agere. Peccantes, inquid apostolus, coram omnibus argue, ut ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui confessus fuerit peccata sua et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Pastores igitur aecclesiae penam ei debent tuus, increpa illum; si penitentiam egerit, dimitte illi.
Abbreviated transcription (Latin):
tisiinũ a inscripturis scis eruditissimũ : ac inaecdesias¬
ticis dogmatib exercitatũ adidẽ conciliũ uenire pe¬
tiern Eui synodas arrianus quidã heretit᷑ acerri¬
mꝰ disputator & dialecticis ꝓpositionib acconlu¬
sionib confisus . & inde nimis elatus int̾erat: In¬
grediente aut̃ sđo RẼMIGIO epoꝵ conciliũ. amul¬
titudine fratrũ expectantiũ. assurgentib: omb:
reuerent̃ sicut angelus di suscipit᷑ : Suꝑbus aut
heriticus & male de uero dĩ filio sentiens : de dignatꝰ
est ei assurgere : Qui protinus cũ scs RaVVS ante
eum transut : ita obmutuit : ut Nec uerbũ quidem
ullum effari potuerit : Ex pectantib: aũt omnib
ut post allocutionẽ sc̃ĩatuiii: hereticus ille aliqud
dicer& uihil potuit loqui sed aduestigia sc̃i s uSu
pronus cadens. Nutibus ueniam p&ut : Cui sc̃s
RE MIGis dixit: In nomine dñi nr̃iinuxp̃iuerifiludĩ¬
uiui : silta de eorecte sentis loquere: & de illosicut
hatolica credit ecłacrede & confitere: Adciuꝰ

Expanded text:
 in Scripturis sanctis eruditissimum, ac in ecclesiasticis dogmatibus exercitatum, ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arianus quidem haereticus, acerrimus disputator et dialecticis propositionibus ac conclusionibus confisus, et inde nimis elatus, intererat. Ingrediente autem sancto Remigio episcoporum concilium, a multitudine fratrum exspectantium, assurgentibus omnibus, reverenter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius dixit: 'In nomine domini nostri Iita de eo recte sentis, loquere, et de illo, sicut catholica credit Ecclesia, crede et confitere. Ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisim sed qđ ꝓmisimꝰ minime seruauimꝰ: Adex¬
ertenda praua opera ad concupiscendas mundipõ¬
pas dilapsi sumꝰ in quinati ergo pͥaquã salitis ronias¬
cum ex lacrimis. Apud miseri cordẽ nãq: ludicẽ nec
ille fallax habebit᷑ qui adueritatẽ reuertit᷑ et iã
post quã m̃tit᷑ qr omp̃s ds̃ dũlibent̃ nram̃ poeniterdiã

Expanded text:
promisimus, sed quod promisimus minime servavimus. Ad expromisimus, sed quod promisimus minime servavimus. Ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsi sumus; inquinati ergo post aquam salutis, renascamur ex lacrimis. Apud misericordem namque iudicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentit
Abbreviated transcription (Latin):
daenis Iauus dudicu in t̃p̃tat᷑ uia nimipa eleciiq ua¬
quo sellicitu sũã conscientiã discutiendo eamu sluiuo
colatiores ȩ cintimes cordisfonte lacromarũ fluuio
des su fragilitatis undis poententie dilu auidupar¬
uulos cogria tꝰ suos ad petrã uidelicet aã aliduriti
omsqi sensus ments. accorporis petra sp̃alis exui citui
cir cã cidore studegt. Setra in quit erat xps. Cuius
fidr spe &e Naritate. non solũ inbaptis mate sed &
in ori prsus actione deuota purificant᷑ corda bo¬
noꝵinquo pietatis exercitio sinos uiderit hic dom
N. opatron̾nrt̃ fidelit̃ laborare data hnt̃ cessioor
manu. cursũ nrm̃ luuabit. qualit̃ ad portũ at̃ nȩ
salutis puemre possimꝰ. Legit enĩ in lumine incir cũ¬
etipto cũbeatissimis spiritib głe conditor Mcr a¬
fii paratꝰ ẽ poenitentiã nram̃ nob̵ ad innocentiã
deputart Indie quippe baptis matis ominib: nos an¬
t iqui hiostis operib atq omnib: põpis abrenuntiare

Expanded text:
danis rivus judicii interpretatur: quia nimirum electi quo sollicitius suam conscientiam discutiendo examinant, eo latiores ex intimo cordis fonte lacrymarum fluvios des suae fragilitatis undis poenitentiae diluavulos cogitatus suos ad petram, videlicet Christum, allidunt, omnesque sensus mentis ac corporis petra spiritalis exercitus circumcidere student. Petra, inquit, erat Christus . Cujus fide, spe et charitate non solum in baptismate, sed et in omni prorsus actione, devota purificantur corda bonorum. In quo pietatis exercitio si nos viderit hic dominus et patronus noster fideliter laborare, data intercessionis manu cursum nostrum juvabit, qualiter ad portum aeternae salutis pervenire possimus. Legit enim in lumine incircumscripto cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui afuimus, paratus est penitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
caelestiũ numerũ. sortẽ accepit. Et sunt non nulli
qui acceptis uirtutib etiã electoꝵ hominũ merita
transcendunt. Cũq: et bonis meliores sunt. electis
quoq fratrib: principant᷑. Quo ergo isti sortẽ suã
nisi inter principatuũ numeros acceper᷑ : Etbeatus
REAGIꝰ huiꝰ remoꝵ ciuitatis archi ep̃s. scis fratribi
uedasto scilicet a se ordinato in atrabato. med ardo
inuiro mandis. lupo insuessionis. Genebaudo in lau¬
duno. & reliquis in subiectis sibi ciuitatib electis fra
tsunt nonnulli. quisic insemet ipsis cunctis uitus. om¬
nib q: desideriis dominant᷑ ut ipso lure munditiae
dii int̃ homines uocent᷑. Vnde & ad moysendicit᷑.
Ecce constitui tẽ dm̃ pharaonis. Quo ergo isti quoꝵ
cõparatione ceteri homines ut ita dixerĩ serui sunt
nisi lnt̃ numeros dominationũ curs ileocat bco
dominat lure munditiȩ solus faciẽ xp̃ĩ uidere po¬
tuit: quando ad cũ & ad regẽ hludor ucã Acresgura

Expanded text:
coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli, qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sint, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sRemigius huius Remorum civitatis archiepiscopus sanctis fratribus, Vedasto scilicet a se ordinato in Atrabato, Medardo in Viromandis, Lupo in Suessionis, Genebaudo in Lauduno et reliquis in subiectis sibi civitatibus electis fratEt sunt nonnulli, qui sic in semet ipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo isti, quorum comparatione ceteri homines, ut ita dixerim, servi sunt, nisi inter numeros dominationum currunt? Et beatudominatus, iure munditiae solus faciem Christi videre potuit, quando ad eum et ad regem Hludowicum ac reginam
Abbreviated transcription (Latin):
egroti In eo qđ telo lustitiȩ & uiuens in corpore ia
post̃ obitũ indelinquentes uindictas exeruit. Itẽ mo¬
psenꝰ fineen. losue &heliã. petrũ simonis magiganna¬
niȩ & saphirȩ ꝑcussorẽ. &paulũ elimȩ magi exe cato¬
re Ineo qđ sc̃s simũ corpus illius prius inde sigiaste
rio deloco adlocũ ẽ deportatũ. abbacueꝓ phetã. qui
manu angli deludea suꝑlacũ babilonis ẽdeportdi
indeq: iniudeã reuect᷑ Etmorsen qui adño angele
utiq ministerio fuit sepultꝰ. cuiꝰ sepulchrũ sicut nemo
usi: inp̃sens nouuit. lta cuiꝰ modiordme scpulchrũ
istiũ scĩ translatũ fuerit nemocogo seitor ostx
beedictionib sibi alegis latore dõ datis susiues u¬
alio in secti hui conualle lacrimarũ ascensiones la

Expanded text:
egroti : in eo, quod zelo justitiae et vivens in corpore, et post obitum in delinquentes vindictas exercuit, item Moysen, Phineen, Josue et Eliam, Petrum Simonis Magi, Ananiae et Saphirae percussorem et Paulum Elimae Magi excecatorem. In eo, quod sanctissimum corpus illius prius in designata nrio de loco ad locum est deportatum, Abbacuc prophetam, qui manu angeli de Iudaea super lacum Babilonis est deportatus, indeque in Iudaeam revectus, et Moysen, qui a Domino angelico utique ministerio fuit sepultus; cuius sepulchrum sicut nemo usque in presens novit, ita, cuiusmodi ordine sepulchrum istius sancti translatum fuerit, nemo cognoscit. 31. benedictionibus sibi a legislatore Deo datis, ipsius auxilio in seculi huius conval
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sacrũ baptisma panẽ caeli. & spãlẽ potũ dedit. heliseũ
quihostes uenientes insamaria conclusit. quib cibũ
& potũ dari prȩcepit. In eo qđ par uissimos liquores suꝑ¬
ab undari fecit : heliã & ltẽ heliseũ : In eo qđ regihludo¬
uuico p̃dixat ꝓphetioo spũ quȩ sibi. siusq posteris erant
uentura. esaiã qui regi etechiȩ quȩ illi. ac suis erant
futura p̃dixit Ineo qđ longe positꝰ corpore p̃ sens
spũ obitũ regis cognouit : Itidẽ heliseũ cuicor p̃sens
erat quando naaman in occursũ gieti de cur rusuo

Expanded text:
post sacrum baptisma panem caeli et spiritalem potum dedit, Heliseum, post sacrum baptisma panem caeli et spiritalem potum dedit, Heliseum, qui hostes venientes in Samaria conclusit, quibus cibum et potum dari precepit. In eo, quod parvissimos liquores superhabundari fecit, Heliam et item Heliseum. In eo, quod regi Hludowico predixit prophetico spiritu, quae sibi suisque posteris erant Ventura, Esaiam, qui regi Ezechiae, quae illi ac suis erant futura, predixit. In eo, quod longe positus corpore, presens spiritu, obitum regis cognovit, itidem Heliseum, cuius cor preerat, quando Naaman in occursum Giezi de curru suo
Abbreviated transcription (Latin):
ostensis ẽ ordinat᷑ eps̃. mathiã qui ab apłis. & ceteris fide¬
lib: electꝰ & oblatꝰ dnõ. diuina ẽ sorte ordinatꝰ apostolus
Ineo qđ int̃ amarissimos hui scłi fluct᷑. meritoꝵ atq uir¬
tutũ. orationũ. acp̃dicationũ remigis. scam̃ ecłam ad
portũ salutis guber nauit : noe quiarchã p̃signantem
aecłam indiluuio rexit. Ineo qđ splendida factaẽ eius
facies dep̃sentia xpĩ: morsen. In eo qđ int̾ flammas
& residua quȩ nec dũignis uora uerat stetit. & lncendiũ
se transire ꝓphibuit: aaron. In eo qđ reb insensibilib ma¬
ledicens cultores earũ dãpnauit sterilitate. dauid. bieo
qđ tria milia uroꝵ p̃dicatione sua conuersoꝵ uigilia
beatũ petrũ. qui inscõ pente coste tot milia ludeono
ad fidẽ conuertit. & bapti tari fecit. & dorcã amor¬
te resuscitauit: in eo qđ fero cissimos barbaros aferi¬
tate sua mitigauit. & remi adbaptizandũ c̃ clusit. quib

Expanded text:
stensis, est ordinatus episcopus, Mathiam, qui ab apostolis et ceteris fidelibus electus et oblatus Domino, divina est sorte ordinatus apostolus. In eo, quod inter amarissimos huius seculi fluctus meritorum atque virtutum, orationum ac predicationum remigiis sanctam aecclesiam ad portum aecclesiam in diluvio rexit. In eo, quod splendida facta est eius facies de presentia Christi, Moysen. In eo, quod inter flammas et residua que necdum ignis voraverat stetit et incendium se transire prohibuit, Aaron. In eo, quod rebus insensibilibus maledicens, cultores earum dampnavit sterilitate, David. In eo, quod tria milia virorum predicatione sua conversorum vigilia ot milia Iudeorum ad fidem convertit et baptizari fecit et Dorcam a morte resuscitavit. In eo, quod ferocissimos barbaros a feritate sua mitigavit et Remi ad baptizandum conclusit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ oscaran fluuiũ secus castrũ quidiuion dicit᷑ ibiq
inter se atrocit̃ confligentes. gundebaudus &gode¬
gislus cũbur gundionib terga uerter᷑ ⁊ uix fuga
lapsi euaser̃ Eludo uuico ut solebat exstente uictore
gundebaudus se in auione reclusit. & ꝑ arediũ consili¬
ariũ suũ pacẽ ahludo uuico expetut. Elludouuicꝰ ueo
ablatis tesauris cũ preda maxima & francoꝵ exer¬
atu ad ppria ẽ reuersus. Etmittens legatũ nomine
paternũ. uirũ industriũ. ad claricũ regẽ gothorũ. dea¬
mititiae inter eos conditione mandauit. Alaricꝰ uerocũ
ꝑ pater nũ uellethludo uucũ decipere. apat̾no explora¬
tis. quȩ circa eũ erant. & thesauris eius ingenio subarra

Expanded text:
super Oscharam fluvium, secus castrum quod Divion dicitur, ibique super Oscharam fluvium, secus castrum quod Divion dicitur, ibique inter se atrociter confligentes, Gundebaudus et Godegislus cum Burgundionibus terga verterunt et vix fuga lapsi evaserunt. Hludowico, ut solebat, existente victore, Gundebaudus se in Avione reclusit et per Aredium consiliarium suum pacem a Hludowico expetiit. Hludowicus vero, ablatis thesauris, cum preda maxima et Francorum exercitu ad propria est reversus. Et mittens legatum nomine Paternum virum industrium ad Alaricum regem Gothorum, de amicitiae inter eos conditione mandavit. Alaricus vero cum per Paternum vellet Hludowicum decipere, a Paterno, exploratis quae circa eum erant et thesauris eius ingenio subarra
Abbreviated transcription (Latin):
Egentis & enĩ mentẽ doc trinȩ sermo non penetrat. sihunas
apud eius animũ. manꝰ misericor diȩ non cõmendat
Tunc aut̃ uerbi sẽmen facile germinat. quetndo lnaudi¬
entis pectore pietas p̃dicantis rigat: Vnde rectoren
necesse ẽ. ut interiora possit in fundere. cogitatione
in noxia etiã exteriora ꝓuidere. Hlanc pastoꝵ sollia¬
tudinẽ paulus excitat dicens: Qui suoꝵ. ⁊ maxime
domesticoꝵ curã non habet. fidẽ nezauit. & est insi¬
deli deterior
Quebeati REMIOII sollicitudo. quantũ
d nõ placuerit miraculo ostenso in eũ. quibonis eius
Ita de uictoria sibi ab eo p̃dicta securꝰ & in mandatis ac¬
cipiens ut tã diu ad dimicandũ ꝑgeret. quã diu illi be¬
nedictũ uinũ sibi ab eo datũ incotidiano usu potatum
sufficeret. iter crripuit contragundebaudũ . & gode¬
gis lũ fratrẽ cius cõmoto exercitu maximo &bur¬
gundiones cũ ingenti multi tudine uener contra eũ

Expanded text:
Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud eius animam manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando in audientis pectore pietas predicantis rigat. Unde rectorem necesse est, ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Hanc pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior. Quae beati Remigii sollicitudo quantum Domino placuerit, miraculo ostenso in eum qui eius bonis ium accepta, de victoria sibi ab eo predicta securus et in mandatis accipiens, ut tandiu ad dimicandum pergeret, quandiu – illi benedictum vinum, sibi ab eo datum, in cotidiano usu potatum sufficeret, iter arripuit contra Gundebaudum et Godegislum, fratrem eius, commoto exercitu maximo. Et Burgundiones cum ingenti multitudine venerunt contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
securi ipsũ pertusũ ampliare tẽptauit & eleuans se¬
curĩ ut fustẽ ꝑcuteret. dextera manꝰ illiuꝰ exaruit:
& oculo ꝵ lumen amisit. Et qui famã scĩ Rtaugu ex¬
tnuere uoluit. laudis uenerationẽ ad auxit. Inhac
sollicitudine quã ses hieauousꝰ depice locis religiosis
remensis ȩcłȩ . suo ł successoꝵ suoꝵ tẽpore consulendis sat¬
egit. rectorib ecłȩ patent̃ ostendit. quia int̾noꝵ sollici¬
tudinẽ non relinquenfes. exterioꝵ ꝓuidentiã non de¬
bent minuere. ne aut exteriorib dediti. ab intimis
corruant. aut solis interiorib: occupati. quȩ foris de¬
bent ꝓximis Nonimpendant. sed sic sibimet adspiritu¬
alia ucent. ut exterioꝵ administrationẽ non reliti¬
quant. necũ curare tẽporalia funditꝰ neglegunt . sub¬
ditoꝵ necessitatib minime concurrant. Et sieis neces¬
saria p̃sentis uitȩ Nontribuunt. neq libent̃ audiunt᷑

Expanded text:
securi ipsum pertusum ampliare temptavit, et elevans sesecuri ipsum pertusum ampliare temptavit, et elevans securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit; et qui famam sancti Remigii extinguere voluit, laudis venerationem adauxit. In hac sollicitudine, quam sanctus Remigius de pice locis religiosis Remensis aecclesiae suo vel successorum suorum tempore consulendis sategit, rectoribus aecclesiae patenter ostendit, quia internorum sollicitudinem non relinquentes, exteriorum providentiam non debent minuere, ne aut exterioribus dediti, ab intimis corruant, aut solis interioribus occupati, quae foris debent, proximis non impendant; sed sic sibimet ad spiritalia vacent, ut exteriorum administrationem non relinquant, ne cum curare corporalia funditus neglegunt, subditorum necessitatibus minime concurrant, et si eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, neque libenter audiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
eis dẽ mansionilib: deuicina episcopii uilla que berna
dicit᷑ a francis sibi data manere disposuit. ut picẽ annu¬
atim religiosis locis aeđe remensis aimminis trarent
quib &ẽpensã dedit. quȩ usq hodie ab incolis ipsoꝵ locoꝵ
habet᷑. cũ qua debitũ suũ exsoluunt. Ipsiusq cõparati¬
onis suȩ fines ꝑgirũ adeo exterminauit. ut &omnib
uidentib pateat ipsa exterminatio. ⁊aꝓgenie. in ꝓ¬
genies acten ipsae exterminationes abeo factȩ nomi¬
netenꝰ designent᷑. ac uocitent᷑. Inquib: ex terminati¬
onib quodct̃ loco infuste cauo manu sua petrã misit.
quat̃ omnes qui uolunt manũ incauerna inqua petra
posita ẽ ponere possunt. & ipsã petrã uoluere. &eã
acauerna nullo ingenio ualent extrahere. Post quȩ¬
dã uero tẽpora quidã inuidens qđ multi adlaude¬
dĩ acscĩ RE aGii hocpreligione tenebant. manu ipsã
petrã decauerna extrahere uoluit. Qđ non ualens

Expanded text:
eisdem mansionilibus de vicina episcopii villa que Berna eisdem mansionilibus de vicina episcopii villa que Berna dicitur a Francis sibi data manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis aecclesiae Remensis administrarent, quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exolvunt. Ipsiusque comparationis suae fines per girum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies actenus ipsae exterminationes ab eo factae nominetenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna in qua petra posita est ponere possunt et ipsam petram volvere et eam a caverna nullo ingenio valent extrahere. Post quedam vero tempora quidam invidens, quod multi ad laudem sancti Remigii hoc pro religione tenebant, manu ipsam petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens,
Abbreviated transcription (Latin):
dominicã gratis accepistis. gratisdate . qđ dĩ gratia
id ÷ gratis dicta acceper. gratis etiã. id ÷ sine retri¬
butione tẽporali ꝓximis largiant᷑ : Vnde bene cũ
uirũ iustũ describeret ꝓpheta ait. Qui excutit manꝰ
sucis ab omni munere: Neq enĩ dicit qui excutit ma¬
nus suas amunere tantũ: sedadiunxit ab omni. quia
aliud est munꝰ ab obsequio. aliud munꝰ amanu. aliud
munꝰ alingua. Munꝰ quippe ab obsequio ẽ. sub iectio
indebite impensa. Munus amanu. pecunia. Munus
alingua. fauor. Quiergo sacros ordines tribuit ł
qđ cũq bonũ unde retributionẽ adõ sibi infuturo scło
reddi cupit : Tunc ab omni munere manꝰ excutit. cum
indiuinis reb non solũ ullã pecuniã. sed etiã gram̃ non
requirit. Partẽ etiã maximã siluȩ inuosazop̃tio com¬
parauit. & mansioniles ibidẽ constituit. qui ab aquissuꝑ
quib conftituti sunt cosla. ⁊gleni uocant᷑. hominesq in

Expanded text:
dominicam: Gratis accepistis, gratis date, quod Dei gratia, dominicam: Gratis accepistis, gratis date, quod Dei gratia, id est gratis data, acceperunt, gratis etiam, id est sine retributione temporali, proximis largiantur. Unde bene, cum virum iustum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere; neque enim dicit: Qui excutit manus suas a munere tantum, sed adiunxit: ab omni, quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite impensa, munus a manu pecunia, munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit vel quodcumque bonum, unde retributionem a Deo sibi in futuro seculo reddi cupit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum ullam pecuniam, sed etiam gratiam non requirit. Partem etiam maximam silvae in Vosago pretio comparavit et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis super quibus constituti sunt Cosla et Gleni vocantur; hominesque in
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ eulogiuꝰ uerecundiȩ confusione ad dictꝰ. quia contra
natales suos uita donari ꝑ alteriuꝰ indulgentiã meruit
Insȩculari habitu stare noluit. sc̃s RE MIGID ei dixit.
ut siꝑ fectꝰ eẽ uellet. uenderet omniat sua. & daret pau¬
perib: & sequeret᷑ xpm. Et sic de thesauro aedesiastico
taxatũ p̃tiũ. quinq: scilicet milia libras argenti eulo¬
zio dedit. & eandẽ uillã in possessionẽ aeđȩ compssta¬
uit. Bonũ exẽplũ omnib: epis . tã suo tẽpore incar¬
ne uiuentib: quã post eũ in ordine succedentib de¬
relinquens. ut pauperib: aut uidinis. ł pupillis ł ꝓhis
qui tdmisericor diã aecłe confugiunt qui in iuriã
patiunt᷑. aut qui peccantes in exilio ł insulisdam¬
nant᷑. auteer te quã cũq: sententiã suscipiunt. luxta
sacros canones subuenientes. ł quecũq agentes bona
ꝓ tẽporali retributione non faciant sed iuxta uoce

Expanded text:
idem Eulogius verecundiae confusione addictus, quia contra idem Eulogius verecundiae confusione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius mdulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut, si perfectus esse vellet, venderet omnia sua et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de thesauro aecclesiastico taxatum pretium, quinque scilicet milia libras argenti, Eulogio dedit et eandem villam in possessionem aecclesiae comparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus, derelinquens, ut pauperibus aut viduis vel pupillis vel pro his qui ad misericordiam aecclesiae confugiunt, qui iniuriam patiuntur, aut qui peccantes in exilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcumque sententiam suscipiunt, iuxta sacros canones subvenientes, vel quaecumque agentes bona pro temporali retributione non faciant; sed iuxta vocem
Abbreviated transcription (Latin):
bitꝰ circuitionis illiuꝰ continuit. ei p̃cepto sue auctori¬
tatis rexdonauit. quȩ usq hodie remensis aeđa. quarũ
rerũ capita sunt. luliacꝰ. & codiciacꝰ iure quieto possidet
dixisse. ut nec ros. nec pluuia ueniret suꝑ eos. neq eent
agri primitiarũ. Habemꝰ scm̃ REMIGĨ orȩꝓphetico
maledixisse insensibilib creaturis. ut possessores earũ
sterilitatis dãpno inuindicta retributionis ferirent᷑
ulogius quidã uir praepotens. conuictꝰ apud regem
hludo uuicũ decrimine regiȩ maiestatis. cũ se purgare
non posset. ad acłam scẽ MaRiae. & ad int̃ cessionẽ bea ti¬
possessionẽ apud regẽ obtinuit. Isdẽ aut̃ recõpensa¬
tionis grã scõ Reaubio sparnacũ uillã suã in ꝓprieta¬
te ditre uoluit. Sẽs aut̃ RENuGiD retributionẽ tẽporalẽ
ꝓ int̾ cessionis suȩ beneficio recipere noluit: Sed ꝗm

Expanded text:
bitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoribitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoritatis rex donavit. Que usque hodie Remensis aecclesia, – quarum rerum capita sunt Luliacus et Codiciacus, – iure quieto possidet.dixisse, ut nec ros nec pluvia veniret super eos, neque essent agri primiciarum. Habemus sanctum Remigium ore prophetico maledixisse insensibilibus creaturis, ut possterilitatis damno in vindicta retributionis ferirentur. XLVIII. Eulogius quidam vir praepotens, convictus apud regem Ludovicum de crimine regiae majestatis, cum se purgare non posset, ad ecpossessionem apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnacum villam suam in proprietatem dare voluit; sanctus autem Remigius retributionem temporalem pro intercessionis suae beneficio recipere noluit. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
loco deuenit. ut extunc & nunc. ⁊ usq in ꝑpetuũ mo¬
lendinus ibi ec̃ non possit. Et qui repulsusẽ aquib dũ
hominib: ne siluulã quandã intra terminos suos cort¬
duderet. dixit ut nec folia unquã deipsa silua bi tra
bide uersus illos terminos caderet. Qđ e obseruatũ e
quã diu illa silua mansit. Ab inde quoq: ꝓcedens ue¬
nit aduillã nomine cauiniacũ. Quã condudere
hntra illos fines uolens. ab hominib: eiusdẽ uille reiectꝰ
fut Tunc ille uultu hilari. modoreietꝰ modo re¬
ꝓpinquans signa ꝑsuũ iter misit . sicut loca demon¬
strant ꝑ que reiectꝰ. & ꝑ quȩ rȩppinquans ꝑrexit
Tandẽ repulsus dixit illis. Sẽꝑ laborate. & egestatẽ sus¬
tinete. sicut hodieq manentis sententiȩ uerboꝵ illius
uirtus ostendit. Surgente Interea rege a somno meri¬
diano . reuersus ẽ cideũ sc̃s REMIGu. x omnia quȩ am¬

Expanded text:
loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum moloco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra is inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectus et per quae reappropinquans perrexit. Tandem repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et egestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que am
Abbreviated transcription (Latin):
casis dĩ donauerat. non habebat Inciuitate ipsius ciui¬
tatis suessoꝵ. nisi unã uillulã. quȩ scõ nicasio data fu¬
erat. Vnde suadente religiosissima regina. & petor
tib locoꝵ incolis. qui mul tiplicib exenuf erant graua¬
ti. ut qđ regi debebant. adȩ remensi ꝑ soluerent. rex
scõ Realioio concessit. ut quantũ circuiret dũ ipse me¬
ridie quiesceret. totũ illi donaret. Dcs aut̃ Rea uou
ꝑ fines quae manifestissime parent ꝑgens. signa sui iti¬
neris misit. In quo fine quidã homo habens molen di¬
nũ. reppulit scm̃ REMIGĨ ne intra illos fines ipsum
molendinũ concluderet: Quẽ beatꝰ RE MGΩ blande
allo quens dixit. Amice non sit tibi durũ. ut simul
habeamꝰ hunc molendinũ. Ille aut̃ reiecit eũ. Et statĩ
rota molendini. uerti in inuersũ coepit. Isdem autẽ
homo damauit post beatũ REMIGI dicens Serue
dĩ ueni & habeamꝰ insimul hunc molendinũ. Cui scs
RECIVGVꝰ. Nec mihi nectibi. Et sic talis fossa ineo dẽ

Expanded text:
casis Dei donaverat, non habebat in vicinitate ipsius civitatis Suessorum nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde, stibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant ecclesiae Rhemensis persolverent, rex sancto Remigio concessit, ut quantum circumiret, dum ipse meridie quiesceret, totum igius per fines, quae manifestissime parent, pergens, signa sui itineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
neq disputationes eius sapintissimas delignoꝵ natura
herbarũq: omniũ. Itẽq: iumentoꝵ. uolucrũ reptilium
& pisciũ. uel qđ in libro uerba dierũ dicit᷑. Reliqua uery
operũ selomonis prioꝵ. & nouissimoꝵ scripta sunt in uerbis na¬
than ꝓphetȩ. & in libro ahiae silonitis. Inuisione quoq ad do
uidentis contra hieroboã filiũ nabath. & multa huiꝰ uolumina

Expanded text:
neque disputationes eius sapientissimas de lignorum natura neque disputationes eius sapientissimas de lignorum natura herbarumque omnium itemque iumentorum, volucrum, reptilium et piscium, vel quod in libro verba dierum dicitur; reliqua vero operum Salomonis priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Nathan prophete et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Addo Videntis contra Hieroboam, filium Nabath; et multa huius volumina
Abbreviated transcription (Latin):
sȩculi tepore delibro memorato. sed &s dealus accidit:
qđ antiquo tẽpore de autenticis scripturis euenisse ses
iohannes crisostomꝰ in omelia euuangelii secundum
matheũ memorat dicens: Multa enĩ exꝓpheticis
periere moni mentis. qđ dehistoria paralipomenon
ꝓbare possibile ẽ. Desides enĩ cũ eeñt iudaei. nec desides
modo sed . & impii. ali quidẽ ꝑdider̃ neglegenter:
alia uero tũ incenderunt. tũ concider̃ ꝓfanẽ : Et depro¬
fanitate quidẽ tali ieremias refert. De neglegentia uero
in quarto regũ libro legimꝰ: qm̃ post multũ tẽporis uix
deutero nomii sit uolumen reꝑtũ. defossũ quodã in loco
acpene deletũ. Sed . & plura descripturis in his quae
habemꝰ memorata legim quȩ habemꝰ. sicut ẽ liber iustorũ
qui cõmemorat᷑ in libris regũ. & sicut ẽ liber belloꝵ dñi.
cui in libro numeroꝵ mentio ẽ. Neq: carmina salomonis

Expanded text:
saeculi tempore de libro memorato, sed et de aliis accidit, saeculi tempore de libro memorato, sed et de aliis accidit, quod antiquo tempore de autenticis scripturis evenisse sanctus Iohannes Chrisostomus in omelia euvangelii secundum Mattheum memorat, dicens: Multa enim ex propheticis periere monimentis, quod de historia Paralipomenon probare possibile est. Desides enim cum essent Iudei, nec desides modo, sed et impii, alia quidem perdiderunt neglegenter, alia vero tum incenderunt, tum conciderunt profane. Et de profanitate quidem tali Hieremias refert; de neglegentia vero in quarto Regum libro legimus, quoniam post multum temporis vix Deuteronimii sit volumen repertum, defossum quodam in loco ac pene deletum. Sed et plura de scripturis in his quae habemus memorata legimus, quae non habemus: sicut est liber Iustorum, qui commemoratur in libris Regum, et sicut est liber bellorum Domini, cuius in libro Numerorum mentio est; neque carmina Salomonis