comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ oppugnar breui capicur magnaq głia rer gestaꝵ cõsules criũphanint
minutiuĩ cõsulem cũ uulnere giaui relatũ in castra mortuũ quidã auctores sut̃
.M. fuliuũ in locũ eiꝰ cõfulem suffecta ex ab eo cum ad excitũ innucii missus
eẽt Boiuanũ captũ. ¶ Eo año som arpinũ censẽma recepta ab sãnicib he̾¬
culis magnũ simulaciũ in capicolio positũ dedicatũq .p. suspitio aue̾nione
P. semꝑnio sopho cõsulib saiites seu finẽ seu dilationẽ belli quentes segatos
de pace romã misere quib supplicit̾ agentib respõsum est nisi sepe bellũ parãtos
pacẽ perisset̃ sãnites orõne ultro citroq hica de pace cm̃sigi pocuisse. Nuc̃ qñ
uerba uana ad id socoꝵ fuerit reb stamdũ eẽ. P. semꝑniũ cõsule cũ excitu breui
in sãnio fore eũ ad bellu pacẽ ne inclinẽt animi falli nõ posse cõpra Asenatui

Expanded text:
capitur magnaque gloria rerum gestarum consules triumpharunt. Minucium consulem, cum uolnere graui relatum in castra, mortuum quidam auctores sunt, et M. Fuluium in locum eius consulem suffectum et ab eo, cum ad exercitum Minuci missus esset, Bouianum captum. eo anno Sora Arpinum Cesennia recepta ab Samnitibus; Herculis magnum simulacrum in Capitolio positum dedicatumque. P. Sulpicio Sauerrione P. Sempronio Sopho consulibus Samnites, seu finem seu dilationem belli quaerentes, legatos de pace Romam misere. quibus suppliciter agentibus responsum est, nisi saepe bellum parantes pacem petissent Samnites, oratione ultro citro habita de pace transigi potuisse: nunc, quando uerba uana ad id locorum fuerint, rebus standum esse. P. Sempronium consulem cum exercitu breui in Samnio fore; eum, ad bellum pacemne inclinent animi, falli non posse; comperta omnia senatui
Abbreviated transcription (Latin):
missa. Eodem ãno arpinatib trebulanioq ciuitas data. ¶Eni¬
sinates tertia ꝑre agri dap̃nati ꝗd hernicos ab eis sollitatos cõ¬
expedicio in umbria frã est qd̾ nũtiabant᷑ exspeluca ouadam
excũsiones armator magios fien in cã spelucã penetratũ cũ signis est et er
eo soco obscuro msta nulnera accepta maximeq sapidũ ietu dones astõ specus
euis ore. Nã puius erat ĩuento utirq faucos cõgestis signis accẽse. Ita int

Expanded text:
missa. eodem anno Arpinatibus Trebulanisque ciuitas data. Frusinates tertia parte agri damnati, quod Hernicos ab eis sollicitatos comexpeditio in Umbria facta est, quod nuntiabatur ex spelunca quadam excursiones armatorum in agros fieri. in eam speluncam penetratum cum signis est et ex ea, loco obscuro, multa uolnera accepta maximeque lapidum ictu, donec altero specus eius ore— nam peruius erat—inuento utraeque fauces congestis lignis ac
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt capue qͦ occulte pͥncipũ cõuinitioes frẽ de quib cũ ad senatũ relatum
euis. ⁊ e̾ror itam siue timor seu cõsciẽ uis calabios obuiũ noumiq ea capi¬
ta cõuintiois fuemĩt pͥusꝙͣ noiarẽt᷑ apud dc̃ãtorẽ mors haud dubie ab ipis
ĩtpretando ios nõ noiãtĩ qui capne s n uniu̾sũ qui usꝙ̃r coisset couinisser¬

Expanded text:
essent, Capuae quoque occultae principum coniurationes factae. de quibus cum ad senatum relatum essent, Capuae quoque occultae principum coniurationes factae. de quibus cum ad senatum relatum us terror. itaque , sive is timor seu conscientia fuit, Calavios Ovium Noviumque—ea capita coniurationis fuerant—priusquam nominarentur apud dictatorem, mors haud dubie ab ipsis interpretando res: non nominatim qui Capuae sed in universum qui usquam coissent coniurassen
Abbreviated transcription (Latin):
te triaq oppida eadem hor. Eodẽa. cõsilio capta sed qr absentib duab ĩpenis
est fcũs Nussua modus cedib fuit deleraq ausonũ gos uie certo defectiois
crimine pinde ac si int̾no uecano ciuiliue bello ceͬcassẽr. ¶ Erde ãne ꝓdico hosa¬
b romano p̃sidio lucena sãnitiũ ftã nec diui ꝓditonb ĩpunita res fuit haue
pcul inde exat̾ roman enit. Cui pͥmo ĩpeni urbs sita in plano apitur su¬
cenni ac sanites ad int̾ritione cesi. Eoq uu xcessit ut rome qͦ cũ de colonis
nucrendis lucenã cõsuleret᷑ senatus muiti delendã urbem cõserẽt pt̾ odium
qd̾ exsembile inbis captos cẽt longinquitas qͦ ab horirie a resegundio. Tam
ꝓcul ab domo ciub int tã infestas gẽtes cagebat. Uicit tñ sina ut micten¬
tur coloni. duomilia et ꝗngẽti missi.¶Eodẽ ãno cũ om̃a infida romanis

Expanded text:
tae triaque oppida eadem hora eodemque consilio capta; sed quia absentibus ducibus impetus tae triaque oppida eadem hora eodemque consilio capta; sed quia absentibus ducibus impetus est factus, nullus modus caedibus fuit deletaque Ausonum gens uix certo defecello certasset. eodem anno prodito hostibus Romano praesidio Luceria Samnitium facta. nec diu proditoribus impunita res fuit: haud procul inde exercitus Romanos erat, cuius primo impetu urbs sita in plano piano capitur. Lucerini ac Samnites ad internecionem caesi; eoque ira processit ut Romae quoque, cum de colonis mittendis Luceriam consuleretur senatus, multi delendam urbem censerent. praeter odium, quod exsecrabile in bis captos erat, longinquitas quoque abhorrere a relegandis tam procul ab domo ciuibus inter tam infestas gentes cogebat. uicit tamen sententia ut mitterentur coloni; duo milia et quingenti missi. eodem anno, cum omnia infida Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
ausona minturne et uescina urbes enit ex quib ynapes uiuẽtutis duode¬
cim numero in ꝓdicionẽ urbiũ suaꝵ comurati ad cõsules ueniũt docet suos
lam p̾dem ex optantes sãnitiũ aduẽtũ simul ad lauculas pugnatũ andienit
piuctis romanos habuisse uiuẽtutẽ ãmis sãnite uiuisse fugatis. Inde sãni¬
tibi ĩce̾ta pace agere nec cdaude̾nt porcas romanis. Ne arcessat̾ bellũ et ob̾¬
stinatos clauderẽ. si exat admoueat᷑. In ea fluctuatioẽ animor oppnmi ĩ cu¬
cos posse his anctonb mota ꝓpius castra missiꝙ Eodem tp̃r cura tna oppilli
milites piͥtim amiti qui cocułci ꝓpinqua menib in siderẽr soca parti fogati tectis
ueste gladiis qui sub lucẽ aptis portis arbes ingirdent abhuis simł custodes
truadan cepti sanl datũ signũ armatis ut ex insidiis cõcu̾rerẽt ita porte aacura¬

Expanded text:
Ausona et Minturnae et Uescia urbes erant, ex quibus principes iuuentutis duodeAusona et Minturnae et Uescia urbes erant, ex quibus principes iuuentutis duodecim numero in proditionem urbium suarum coniurati ad consules ueniunt. docent suos iam pridem exoptantes Samnitium aduentum, simul ad Lautulas pugnatum audierint, pro uictis Romanos habuisse, iuuentute, armis Samnitem iuuisse; fugatis inde Samnitibus incerta pace agere nec claudentes portas Romanis, ne arcessant bellum, et obstinatos claudere si exercitus admoueatur; in ea fluctuatione animorum opprimi incautos posse. his auctoribus mota propius castra missique eodem tempore circa tria oppida milites, partim armati qui occulti propinqua moenibus insiderent loca, partim togati tectis ueste gladiis qui sub lucem apertis portis urbes ingrederentur. ab his simul custodes trucidari coepti, simul datum signum armatis ut ex insidiis concurrerent. ita portae occupa
Abbreviated transcription (Latin):
manor ꝙ fortissun iun estis er lac ꝓ uob er nox ent que onã ex ĩ ceto mnaiora
copsent᷑ porteq ab seauis om̃s ac mapimia pte ifiermib ĩb sungat᷑ aEa uacra
punã p̃sidiũ romanũ samore excitatũ ĩ rũpit et çotũsantes ꝑniã pauidos &¬
die. Nam sora capt ent. En cõsules yma llcae aduen et quar iellandes ce¬
mã deducũt. Ceteiĩ młncudinẽ ĩcoltm̃ p̃sidio ĩposito qui romã deduc enit¬
urgio in foro cesi ac seam ocussi sumo grudio plebis cui maxime int̾ enit
Tutã ubiq q̃ passim ĩ colemias mietẽtur młatudinẽ eẽ. ¶ Cõsules ab sora
ꝓfecti in agios atq urbes an sonũ belui intulerũt mora nãq omiã ad̾nẽtu
sãnitiũ cũ apud lancułas dimicatũ est fuerãt coriratioẽsꝙ cum cãpania pas
dos uẽtũ est. Cereꝵ ausonũ ges pdicnoẽ urbiũ ic̃ som in potestate uenit

Expanded text:
omanorumque fortissimi uiri estis. et locus pro uobis et nox erit, quae omnia ex incerto maiora omanorumque fortissimi uiri estis. et locus pro uobis et nox erit, quae omnia ex incerto maiora complentur portaeque ab semisomnis ac mapraesidium Romanum clamore excitatum inrumpit et concursantes per vias pavidos caedit. iam Sora capta erat, cum consules prima luce advenere et quos reliquos fortumam deducunt; ceteram multitudinem incolumem praesidio imposito Sorae revirgis in foro caesi ac securi percussi, summo gaudio plebis, cuius maxime intererat tutam ubique quae passim in colonias mitteretur multitudinem esse. consules ab Sora profecti in agros atque urbes Ausonum bellum intulerunt. mota namque omnia adventu Samnitium cum apuddo uentum est. ceterum Ausonum gens proditione urbium sicut Sora in potestatem uenit.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ inde redicũ. Nouiq cõsisos.m poreliuis .c. suspiti exatũ ab̃ dictatores fi¬
bio acapiũt magna ꝑte uereꝵ misitũ dimissa nouisq cosoitib in surosemen¬
cosules uibet. dedurꝰ q cuiditu urbe ꝓmctit uissis inde as quonã modo
mbi aomara castra uc ui mił ab oupido rrmouerent fore pt auiuiten cene
ustodiũ urbis diurne stanones ac nocturno igilie eẽnt   pt i seqͣtie nocte
sub opprdo sil uestnb locis cosortib inside uissis decẽ milites Reletboyse ucer
ard̾ua ac ꝑpe ĩuia. In arcẽ ducit płib ꝙͣ ꝓ nuo uiroꝵ missilib resis es coslacis
adho saꝑa em̃t er teme iacẽtia ur sic iy asp̃tis er de indiistio eria quo socus ta¬
cer eer ab oppidanis crgesta ubi cũ cost tuisset romand semieno. asastam
er arduã erectã ex oppido in anẽ oscendisset hoe quide as censuinquati tilstamo
armati qualibet msticud̾inẽ anueñt uos ec dece nuo ex ꝙ plls esh romanies¬

Expanded text:
uique consules M. Poetelius C. Sulpicius exercitum ab dictatore Fabio accipiunt magna parte ueterum militum dimissa nouisque cohortibus in supplemenconsules iubet deductusque traditurum urbem promittit. uisus inde, cum quonam modo nibus Romana castra ut sex milia ab oppido removerentur: fore ut minus intentae in custodiam urbis diurnae stationes ac nocturnae vigiliae essent. ipse insequenti nocte sub oppido silvestribus locis cohortibus insidere iussis decem milites delectos secum per ardua ac prope invia iad hoc saxa erant et temere iacentia, ut fit in aspretis, et de industria etiam, quo locus tutior esset, ab oppidanis congesta. ubi cum constituisset Romanos semitamque angustam et arduam erectam ex oppido in arcem ostendisset, hoc quidem ascensu inquit vel tres armati quamlibet multitudinem arcuerint: vos et decem numero, et quod plus es
Abbreviated transcription (Latin):
piscendor ca fras ad̾uisus Romanũ połm ẽẽ saciorq er re et ꝑsonis questio
fier handabiuẽte di eratore siñ fiñ ulla qõnis sue ius ce postulabant enpo
nobiles hoĩes apessatib ꝯ tribunos nemo eint auxilio quin noĩa imperẽt᷑
Inde nobilitas nee spps modo in ꝯuos crim̃ intendebat᷑ ẜ inuisi simł nera
uor ipos adeo dictatorẽ magrũmor equitũ reos magis ꝙͣ q̃sitoros ndoneos
cius cuminis eẽ intellecturos ita id̾ eẽ simus magrãtu abissent. r̃
ferit. ¶ Et oos anceacre uite uos cõscios habeo ꝯuintes er hie ixẽ honos
desat̾ ad me testis est ĩnocẽtie mec. ⁊leq eĩ ad sepe alias qr ita tp̃m posti¬
sabunt irci peł. qui bello clanssim eẽt sed qui maxiẽ paus abhs cõtiom¬
nobiles hoĩes qua de causa uos eristimare m̃ me ꝓ maguaicu qay ĩcũ pnĩ¬

Expanded text:
 re et personis quaestio fieri haud abnuente dictatore sine fine ulla quaestionis suae ius esse. postulabantur ergo nobiles homines appellantibusque tribunos nemo erat auxilio quin nomina reciperentur. inde nobilitas, nec ii modo in quos crimen intendebatur sed uniuersi, simul negarinum nouorum; ipsos adeo dictatorem magistrumque equitum reos magis quam quaesitores idoneos eius criminis esse intellecturosque ita id esse simul magistratu abissent. tumfecit: 'et omnes ante actae uitae uos conscios habeo, Quirites, et hic ipse honos delatus ad me testis est innocentiae meae; neque enim, quod saepe alias, quia ita tempora postulabant rei publicae, qui bello clarissimus esset, sed qui maxime procul ab his coitionnobiles homines—qua de causa uos existimare quam me pro magistratu qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad id̾ uiu potẽtes eũt ue cam dicerẽt in p̾sidia adu̾sanoꝵ arposlationemꝰ
et tnbunitiũ auxiliũ uitrici cõfugerũt. postremo iepulsi inde adeo om̃a cu¬
ciora qiẽ ĩ nocentiã sua uuingruẽr iuisa ĩnos ir̃erĩt et pͥuatis d̾ictatoren
posere reũ uenundie nõ fuit ut or̃s dn hoieeq sciãt ab ilłis eniã que non
ressit̾ rep̃tan. Ne io̾nẽ uite reddãt me obuiã ire cum̃ ex offe̾te me ũ¬
mios xii.Dicintura me abdico uos q̃so cosules si nob̾ dunĩ ab senatu negon
ios nõ maiestate honons tutos a crminationib istis eẽ. abdiant inde
ub senatu mandita ros est rei fucti adusus nobiliũ testimonia egrarie ab̃sol¬
nuĩcr. Publius etia pdilo muscipsicatia sũmis hononb rost res tot do¬
in belsoy gestas ceteꝵ ĩuisus nobilitti am̃. dixit obsolut qr est. Nec duin̾¬

Expanded text:
dicerent, in praesidia adversariorum, appellationem et tribunicium auxilium, patricii confugerunt; postremo repulsi inde adeo omnia tutiora quam ut innocentiam suam purgarent visa—in nos inruerunt et privatis dictatorem poscere reum verecundiae non fuit; —ut omnes di hominesque sciant ab illis etiam quae non possint temptari ne rationem uitae reddant, me obuiam ire crimini et offerre me inimicis reum, dictatura me abdico. uos quaeso, consules, si uobis datum ab senatu negotinos, non maiestate honoris tutos a criminationibus istis esse.' abdicat inde is enim ab senatu mandata res est—rei facti aduersus nobilium testimonia egregie absoluuntur. Publilius etiam Philo multiplicatis summis honoribus post res tot domi belloque gestas, ceterum inuisus nobilitati, causam dixit absolutusque est. nec di
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽdant dap̃na nĩa milites om̃iũ anu qui defecenĩt ppło ⁊ r̃da sarerent᷑. Et
orõne dictatonis que nai̾tatis ustie indox erat misites accensi Audet inbo¬
stem et respat̾ ipẽ ardentii aastroꝵ quãꝙ ꝓximis cãtũ itã es uissemtꝰ di datbo¬
ignis est subdit᷑ hout̾ ꝑaͥnũ fuit initam̃tũ itaq uelid uetordes uati sictua y¬
mo mpetu sostiũ turbac. Et in tpre poscꝙͣ ardencia ꝓuis indic eustaa aguiar
equitum id cõuener̃t signũ hostiũ tenga inuadit. Ita ci auet. sĩnites anã
rot quisq fugã ꝑ du̾isa petũt ingens młntudo in unĩ metu coatodsta ua
semeripim turbuam impediẽs in medio cesa. Castm captri dreptaq quou ꝓrt̾

Expanded text:
incendant; damna uestra, milites, omnium circa qui defecerunt populorum praeda sarcientur.' et incendant; damna uestra, milites, omnium circa qui defecerunt populorum praeda sarcientur.' et oratione dictatoris, quae necessitatis ultimae index erat, milites accensi uadunt in hostem, et respectus ipse ardentium castrorum, quamquam proximis tantum—ita enim iusserat dictator—ignis est subditus, rimo impetu hostium turbant; et in tempore, postquam ardentia procul uidit castra magister equitum—id conuenerat signum—hostium terga inuadit. ita circumuenti Samnites, qua potest quisque, fugam per diuersa petunt; ingens multitudo in unum metu conglobata ac se
Abbreviated transcription (Latin):
alibi ꝙͣ in semetipõ cuꝙͣ relictã spem de magiõ equitũ nouoq excitu miłitẽ
celauit et tũꝙͣ nłła nͥ in empcioẽ spes eẽt sercis in quit angustis milites dep̃łe¬
si nisi quã uictoria patefeceraꝰ uiã. Nulla habem statuia urã munim̃to satis
tuta sũt sed̾ ĩ opia eadẽ infesta nã et cimi om̃a defecerũt unde subuehi cõmea¬
tus potem̃t et si oẽs uiua re uelit iniqua lõca sũt: Itaq nõ frustrabor ego uos
castra hic reliquẽdo ĩque infecra uictoria sicut pͥstinodie uos recipiatis aͥmis
munim̃ta. Nõ munim̃tis aͥma tuta eẽ debet̃ castra habeat̃ reperauntq quib¬
opere est tiahere bellu. Nos oĩm reꝵ respectũ p̃ter quã uictone nob ab̾sa¬
dum ferce signa in hostem ubi ex̃ ualsũ ag̃mn exresẜit castiu quib ĩperata est

Expanded text:
alibi quam in semet ipso cuiquam relictam spem de magistro equitum nouoque exercitu militem alibi quam in semet ipso cuiquam relictam spem de magistro equitum nouoque exercitu militem celauit et, tamquam nulla nisi in eruptione spes esset, 'locis' inquit 'angustis, milites, deprehensi, nisi quam uictoria patefecerimus uiam nullam habemus. statiua nostra munimento satis tuta sunt sed inopia eadem infesta; nam et circa omnia defecerunt unde subuehi commeatus poterant et, si homines iuuare uelint, iniqua loca sunt. itaque non frustrabor ego uos castra hic relinquendo, in quae infecta uictoria sicut pristino die uos recipiatis. armis munimenta, non munimentis arma tuta esse debent. castra habeant repetantque quioperae est trahere bellum: nos omnium rerum respectum praeterquam uictoriae nobis abscidamus. ferte signa in hostem; ubi extra uallum agmen excesserit, castra quibus imperatum est
Abbreviated transcription (Latin):
cosõmiã magnis itinib p̃uenisser spãsi ꝑ uias specusatores sequi segiones sãn¬
ciũ nec iã ꝓcus abeẽ alii suꝑ alios nĩtiarẽt obĩa itũ hosti atq ad lantiuas anci¬
piti p̃lio dumicatũ est. Nõ cedes nõ fuga alteri ꝑtis scd̾ nox ĩ ce̾tos uicti uicto¬
res ne essent diremit. ¶ Inuenio apud quosdã ad̾ue̾sam eã pugnã romanis
fuisse atq in ea cecidisse.q. auliũ magm̃n equitũ. Suffectus in locũ aulii .c.¬
fabi magr̃ equitũ cã ex̃ctu nouo ab roma aduenit et ꝑ p̃missos nũcios cõ¬
sulto dictacor ubi subsistẽt quoue ipr̃e et qua ex ꝑte hostẽ adgirdetur sub¬
sticit occult᷑ ad oiã sacis expłonins cõsiliis dictator cũ ꝑ aliquot dies post
puguã cõtinusset suos intra uallũ obsessi mag̃ ꝙͣ obsidens modo signũ re¬
pente pugne ꝓposuit et efficati int̾ ad accendendos uiroꝵ fortiũ aiõs nulła

Expanded text:
equi legiones Samnitium nec iam procul abesse alii super alios nuntiarent, obviam itum hosti atque ad Lautulas ancipiti proelio dimicatum est. non caedes non fuga alterius partis sed nox incertos victi victoresne essent diremit. invenio apud quosdam adversam eam pugnam Romanis fuisse atqFabius magister equitum cum exercitu nouo ab Roma aduenit et per praemissos nuntios consulto dictatore ubi subsisteret quoue tempore et qua ex parte hostem adgrederetur, substitit occultus ad omnia satis exploratis consiliis. dictator cum per aliquot dies post pugnam continuisset suos intra uallum obsessi magis quam obsidentis modo, signum repente pugnae proposuit et efficacius ratus ad accendendos uirorum fortium animos nullam
Abbreviated transcription (Latin):
cura corpora ducũ pedestre p̃siũ miit quo haud̾ dubie suꝑat roman recupem¬
tum q ausii corpus mixta cuã dolore sentia uictores in castra referũt. Sãnites
duce amisso et ꝑ equestre ce̾tam cep̃tatis uinb omissa satricula quã ne ꝗcꝙͣ
defendi rebant᷑ ad plistie obsidionẽ redeut̃. Incraq paucos dies sacricula roma¬
n per deditioẽ plistia ꝑ uim saninis potit᷑. mutata ad sãnites defecenit ĩt̾fectis

Expanded text:
circa corpora ducum pedestre proelium iniit, quo haud dubie superat Romanus, reciperatumque Auli corpus mixta cum dolore laetitia uictores in castra referunt. Samnites duce amisso et per equestre certamen temptatis uiribus, omissa Saticula, quam nequiquam defendi rebantur, ad Plisticae obsidionem redeunt intraque paucos dies Saticula Romanus per deditionem, Plistica per uim Samnis potitur. mutata inde belli sedes
Abbreviated transcription (Latin):
equitũ euect᷑ submouit hostẽ. Cũ in mĩme ꝑtinaci genẽ pugne sic fortuna ext¬
aut opes ut insignis utũ q dades et clana ipoꝵ ducũ ed̾erer funera. Pnor sã¬
nitũ ĩpenator egrẽ patios̃ ꝯd tã feroit᷑ adequitasser inde se fundi fuganq¬
orando hortandoq equites p̃liũ intrgiauit inquẽ insignẽ int̾ suos cientẽ pugͣ
magr̃ equitũ roman infesta cuspide ita ꝑmisit equm ut uno ictu exañac̃equo
p̃cipitaret. Nec ut fit ad̾ ducis casũ ꝑculsa mag̃ quã ĩntata est mstitudo

Expanded text:
equitum euectus summouit hostem. tum in minime pertinaci genere pugnae sic fortuna exeequitum euectus summouit hostem. tum in minime pertinaci genere pugnae sic fortuna exercuit opes ut insignes utrimque clades et clara ipsorum ducum ederet funera. prior Samnitium imperator aegre patiens, orando hortandoque equites proelium iteravit; in quem insignem inter suos cientem pugnam magister equitum Romanus infesta cuspide ita permisit equum ut uno ictu exanimem equo praecipitaret. nec , ut fit, ad ducis casum perculsa magis quam inritata est multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩ sonios romanor ut parẽ dolorẽ hosti redderẽt circũsidũt.¶Anno cicũacto
bellũ deinceps ab dicratore .q. fabio gestũ est coñs. Noui sic̃ supiores rome
mansenĩt fabius ad accpiendũ ab emilio excitũ ad sanncuła cũ supplemento
uenit. ⁊ leq enĩ sãnites ad plistiã mansem̃t sed acaitis ab domo nonis mili¬
tib mlcitudine fra castra. Codem quo aña sdco posuem̃t lacossontrs prelio¬
romanos auertere ab obsidione conabant᷑. Eo intẽtus dicrator ĩmenia hostiũ
uersuo id̾ bessum canci dicẽ quod urb̾em oppugnabãt. Eecurio ab sãmtib. agẽ
stationib mod̾o oppossicis. nequa in casti uis fieret. Eo feroci ad equitare sã¬
uites nassonieq ociũ pati et cũ iã ꝓpe in portis castroꝵ eẽt hostis. Nicħ cõsulto
dictatore magr̃ equitũ q ausius ceretanus magno tumustu cũ oĩb turmis

Expanded text:
ipsi, socios Romanorum, ut parem dolorem hosti redderent, circumsidunt. anno circumacto ipsi, socios Romanorum, ut parem dolorem hosti redderent, circumsidunt. anno circumacto bellum deinceps ab dictatore Q. Fabio gestum est. consules noui, sicut superiores, Romae manserunt; Fabius ad accipiendum ab Aemilio exercitum ad Saticulam cum supplemento uenit. neque enim Samnites ad Plisticam manserant sed accitis ab domo nouis militibus multitudine freti castra eodem quo antea loco posuerunt lacessentesque proelioRomanos auertere ab obsidione conabantur. eo intentius dictator in moenia hostium uersus id bellum tantum ducere quod urbem oppugnabat, securior ab Samnitibus agere stationibus modo oppositis ne qua in castra uis fieret. eo ferocius adequitare Samnites uallo neque otium pati; et cum iam prope in portis castrorum esset hostis, nihil consulto dictatore magister equitum Q. Aulius Cerretanus magno tumultu cum omnibus turmis
Abbreviated transcription (Latin):
emilio segiones cindidem̃t. Is cũ.s. fuliuo magr̃o equitũ satricusa orpugna re
adortus irbessandi cam̃ sãntib dedit. Suoser inde tẽror illat romanis hiẽ sã¬
nis magno extitu coatto ad eximẽdos obsidione sotios hand pail castrs roma¬
nor castra posuit. hiẽ satricani magno cũ tumultu patefactis repente portis
instaticẽs hostiũ ĩ currerũt. Inde pars utrnq spe alieni mag̃ auxilii ꝙͣ uinb
sieta suis iusto mox p̃lio Inito romanos ungẽt er quãꝙ anceps dimicacio emit
tam̃ ucñq cutã aciẽ dicrator hiũt quia er locũ haud facilem ad cicũueniendĩ
cepit et diu̾sa statuit signa. Infestior tam̃ in eñpẽtes ĩcessit. Nec magno cer¬
tamine intra menia cõpulit. Tũ totã aciẽ ĩsãntes obũtit ibi plus ce̾tamĩs
fuit nctona sic̃ sem ita nec dubia. Ncc uaria fuit fusi in castii sãnites extĩc¬
tis nocte ignib cacito agmine abeũt et spos abiecta sacnicuse tuende plistiã

Expanded text:
iculam oppugnare adortus rebellandi causam Samnitibus dedit. duplex inde terror inlatus Romanis: hinc Samnis magno exercitu coacto ad eximendos obsidione socios haud procul castris Romanorum castra posuit; hinc Saticulani magno cum tumultu patefactis repente portis in stationes hostium incurrerunt. inde pars utraque, spe alieni magis auxilii quam uiribus freta suis, iusto mox proelio inito Romanos urgent et quamquam anceps dimicatio erat, tamen utrimque tutam aciem dictator habuit, quia et locum haud facilem ad circumueniendum cepit et diuersa statuit signa. infestior tamen in erumpentes incessit nec magno certamine intra moenia compulit; tum totam aciem in Samnites obuertit. ibi plus certaminis fuit; uictoria sicut sera ita nec dubia nec uaria fuit. fusi in castra Samnites exstinctis nocte ignibus tacito agmine abeunt et spe abiecta Saticulae tuendae Plisticam
Abbreviated transcription (Latin):
huius qua uinimꝰ pacis amor et cuulis aui concordie ¶ Follius flaccina
uide ⁊ l. ꝓlauaus mox cõsules facri eo anno ab freꝙ̃tib sãnitiũ iplis de federe
renouando segati cũ senatũ humi stante monisset reiecti ad ppłm haus quã ꝙͣ
tã efficaces habebut p̃ces. Itaq federe negato inducie bienni cũ ꝑ aliquot
dies fatigassẽt̾ singulos p̃ab impetiute. Et ex apusia tranẽsos caniisimq pplãno¬
nib fessi obsidib .s. plantio. cos datis in dedicionẽ uenerũt eodem ano ꝯͥmũ
reb discordia incestina penssẽt et due rome addite cub ufentina ac falerna
Indinatis semel in apulia reb teates qͦ apuli ad nouos cõsules.e. uiniũ bu¬
oipido uinius potitus eiit in sucanos ꝑ recnũ. Inde iepentino aduẽtu emusi cõ¬
sulis. Nenilũ captũ et postꝙ res capue srabilitas romana discipłina fama ꝑ

Expanded text:
huius qua uiuimus pacis amor et ciuilis cura concordiae.— M. Folius Flaccina huius qua uiuimus pacis amor et ciuilis cura concordiae.— M. Folius Flaccina inde et L. Plautius Uenox consules facti. eo anno ab frequentibus Samnitium populis de foedere renouando legati cum senatum humi strati mouissent, reiecti ad populum haudquaquam tam efficaces habebant preces. itaque de foedere negatum; indutiae biennii, cum per aliquot dies fatigassent singulos precibus, impetratae. et ex Apulia Teanenses Canusinique populationibus fessi obsidibus L. Plautio consuli datis in deditionem uenerunt. eodem anno primum rebus discordia intestina petissent; et duae Romae additae tribus, Ufentina ac Falerna. inclinatis semel in Apulia rebus Teates quoque Apuli ad nouos consules, C. Iunium Buoppido, Iunius potitus erat—in Lucanos perrectum; inde repentino aduentu Aemili consulis Nerulum ui captum. et postquam res Capu
Abbreviated transcription (Latin):
sse ferũt. Sortẽ belloꝵ in asia gestoꝵ abhoc ip̃o uiuene cũ sua cõferẽtem
equidẽ cum ꝑ ãnos .iiiͦiʳ. et iuginti pͥmo punico bello classib certatũ cum
penis recordor iux eratẽ alexandri suffectum̃ fuisse reor ad unũ bellum
Et forsitan cũ et fẽdenb uetustis uic̃ta res pi ꝰ oͣmane eẽt et timor par ad¬
u̾sus cõe hostẽ duas pocẽtissimas armis uinsq urbes armaret et simł
punico romanoq obpnitus besso eẽt nõ quidẽ alexandro duce nec ĩtegns
macẽdonũ reb s expti cam̃ sũt roman macedonẽ hostẽ adusus antiochũ dħo¬
lipũ pseñ nõ mõdo cũ clade sed̾ne cũ piculo quide suo absit ĩuidia uero et¬
sastus impeditos a uia cõmeatib soca grauis armis miles timẽ põt̃. M ilse. ac¬
es grauiores ꝙͣ iacedum atq a lex and̾n aue̾nt. Auẽt̾et modo sit ppenius

Expanded text:
sse ferunt, sortem bellorum in Asia gestorum ab hoc ipso iuuene cum sua conferentem. sse ferunt, sortem bellorum in Asia gestorum ab hoc ipso iuuene cum sua conferentem. equidem cum per annos quattuor et uiginti primo Punico bello classibus certatum cum Poenis recordor, uix aetatem Alexandri suffecturam fuisse reor ad unum bellum. et forsitan, cum et foederibus uetustis iuncta res Punica Romanae esset et timor par aduersus communem hostem duas potentissimas armis uirisque urbes armaret, et simul Punico Romanoque obrutus bello esset. non quidem Alexandro duce nec integris Macedonum rebus sed experti tamen sunt Romani Macedonem hostem aduersus Antiochum Philippum Pesaltus impeditos, auia commeatibus loca grauis armis miles timere potest. mille acies grauiores quam Macedonum atque Alexandri auertit auertetque, modo sit perpetuus
Abbreviated transcription (Latin):
domi supplem̃tũ eẽt. Alexandro qd̾ postea hanibali accidit alieno in agro bel¬
lanti excit̾ cõsenuisset. Arma clippeus ceterẽ sede illis. idest haste. Romano
scutũ manis corporis tegum̃tũ ec prłu haud paulo ꝙͣ hasta uen̾emẽti ictum
missũq telũ stat arius uterq miles ordines ẜuas sed̾ illa phalanx ĩmobi¬
lis etsnin genia romana acies distic̃tior ex plib ꝑtib cõstãs faciłis pacien¬
ti qͥuacũq opus eẽt facilisũgẽti. Iam in oꝑe quis par romano miles ꝗs
ad tolleidũ saborẽ mesior uno p̃łio uĩct asexander besso uictus eẽt. Roma¬
nũ quẽ candiũ quẽ cãne nõ firgorũt que fregisset acies. Neͤ ille sepe etiã
si pͥma ꝑspe euenissẽt psas er indos er ĩbelle asiam quesisset. Et cũ femins
dibibellũ fuisse dixisset ꝙ epm regẽ alexandrũ mortifero uulne̾ ictũ dixi¬

Expanded text:
domi supplementum esset, Alexandro, quod postea Hannibali accidit, alieno in agro beldomi supplementum esset, Alexandro, quod postea Hannibali accidit, alieno in agro bellanti exercitus consenuisset. arma clipei essent illis sarisaeque : Romano scutum, maius corpori tegumentum, et pilum, haud paulo quam hasta vehementius ictu missuque telum. statarius uterque miles, ordines servans; sed illa phalanx immobilis et unius generis, Romana acies distinctior, ex pluribus partibus constans, facilis partienti, quacumque opus esset, facilis iungenti. iam lam in opere quis par Romano miles, quis ad tolerandum laborem melior? uno proelio victus Alexander bello victus esset: Romanum, quem Caudium, quem Cannae non fregerunt, quae fregisset acies? ne ille saepe, etiam si prima prospere evenissent, Persas et Indos et imbellem Asiam quaesisset et cum feminis sibi bellum fuisse dixisset, quod Epiri regem Alexandrum mortifero volnere ictum dixi
Abbreviated transcription (Latin):
quisq fato sine puͣ discumine uiueret morerecͥq restat ut copie copiis cõ¬
parent᷑ uł nũo uł militũ gne̾ uł młtitudine auxilior. Censebant᷑ ei etatis
lustris ducẽta ꝗnauagena milia capitũ. Itaq in omẽ defecnoẽ sotioꝵ latini
noĩs urbano ꝓpe desctu decẽ serbebũt᷑ segiones quat̾ui qnͥq ex̾cit᷑ sepe ꝑ eos an¬
nos in etiuria in ũbria gallis hostib adu̾ctis. Insãnio ĩlucanis gerebant bel¬
sum sanũ dem̃ oc̃ cum sq̃binis et uulscis et equis et om̃i cãpania et ꝑte ũb̾ne
etruneq et picenib er marsis peligisq ac uestiuis ãtq apulis adiuc̃ta oĩ
ora grecoꝵ uifen maris athuns neapoli et cum is er iunde antio atq hostiis ten
sãnites aut socios ualidos romanis aut fructos bello ĩ uenisset hostes. Ipe tra
xisset gẽtes ĩpedim̃tũ mai ꝙ auxiliũ traseret. Adde ꝙ romanis ad̾ manu

Expanded text:
quisque fato sine publico discrimine viveret morereturque. restat ut copiae copiis comquisque fato sine publico discrimine viveret morereturque. restat ut copiae copiis comparentur vel numero vel militum genere vel multitudine auxiliorum. censebantur eius aetatis lustris ducena quinquagena milia capitum. itaque in omni defectione sociorum Latini nominis urbano prope dilectu decem scribebantur legiones; quaterni quinique exercitus saepe per eos annos in Etruria, in Umbria Vmbria Gallis hostibus adiunctis, in Samnio, in Lucanis gerebant bellum. Latium deinde omne cum Sabinis et Volscis et Aequis et omni Campania et parte Umbriae Etruriaeque et Picentibus et Marsis Paelignisque ac Uestinis atque Apulis, adiuncta omni ora Graecorum inferi maris a Thuriis Neapolim et Cumas et inde Antio atque Ostiis tenus †Samnites† aut socios ualidos Romanis aut fractos bello inuenisset hostes. ipxisset gentes, impedimentum maius quam auxilium traheret. adde , quod Romanis ad manum
Abbreviated transcription (Latin):
in añalib magm̃tuũ fastisq ꝑcũre lidet cõsulũ dictatoꝵq quoꝵ nec uĩtutis
nec forcune ullo die ppłm roma ͬ penicuit. E quo sit̃ mirabiliores quã alexan¬
der aut quisꝙͣ rex denos uicenosq dies ꝯuidam dicratum̃. N emo plusꝙͣ an
tos comitioꝵ cã reuarati sut̃. In ip̃o conatu reꝵ cutũegit se anus college nẽ
temitas. Nũc p̃uitas impedim̃to aue dup̃no fuit. Mase gestis reb alten suc¬
cessum est. Tironẽ aut mala disciplina institucũ excitũ acceꝑunt. At hercule
secũt᷑. Inuict᷑ ergo alexander cum ĩuictis ducib bellagessisset. Et eadẽ fortune
pignora ĩdiscrim̃ derulisset imto eriã eo plus picali subisset qd macedones ⁊¬
unũ alexandrũ habusset. Multis casib nõ solũ obnoxiũ sed̾ eriã offerẽtẽ se
romani multi fuissẽt̃ alexandro us glia uł roꝵ magnitudine pares quor suoi

Expanded text:
in annalibus magistratuumque fastis percurrere licet consulum dictatorumque quorum nec uirtutis in annalibus magistratuumque fastis percurrere licet consulum dictatorumque quorum nec uirtutis nec fortunae ullo die populum Romanum paenituit. et quo sint mirabiliores quam Alexander aut quisquam rex, denos uicenosque dies quidam dictaturam, nemo plus quam s comitiorum causa revocati sunt; in ipso conatu rerum circumegit se annus; collegae nunc temeritas nunc pravitas impedimento aut damno fuit; male gestis rebus alterius successum est; tironem aut mala disciplina institutum exercitum acceperunt. at hercule s cuncta, non sequuntur. invictus ergo Alexander cum invictis ducibus bella gessisset et eadem fortunae pignora in discrimen detulisset; immo etiam eo plus periculi subisset quod Macedones unum Alexandrum habuissent, multis casibus non solum obnoxium sed etiam offerentem se, Romani multi fuissent Alexandro vel gloria vel rerum magnitudine pares, quorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
Orõnũ patet adusus eũ tiemo ex tor ꝓoenb romanis uocẽ liberã missuris
fuent. Quãtalibet magnitudo hois cõcipiat᷑ aĩo uniꝰ tam̃ ea magnitudo hoĩs
ent. Collecra paulo plus decẽ ãnoꝵ felicitate ꝙͣ ꝯui eo excolłat qd̾ ꝑpls̃. Eo
et si nłło bello młtis tam̃ p̃liis uictus sit. Alexandro nullius pugne nõ scd̃a
fortuna fuerit. Nõ ĩcelligũt se hoĩes res gestas er ei uiuenis cũ ipłi iã octm¬
gentesimũ bellantis ãnũ rob cõferre.Minimͣ si cũ ex hac ꝑte scła płuma nrasic
rent᷑ ꝯ̃ ex ilła ãn płus ĩ tã sõgo sꝑacio ꝙͣ in etate.xii. ãnoꝵ fortuna. uanãne¬
nt. Quin tu hoĩs cũ hoĩe et ducis cum duce fortunã cũ fortuna cõfers. Quid̃
romanos duces. Nominẽ quib nõ ũꝙͣ adusa fortuna pugne fuit. Pagina

Expanded text:
orationum patet, aduersus eum nemo ex tot proceribus Romanis uocem liberam missurus orationum patet, aduersus eum nemo ex tot proceribus Romanis uocem liberam missurus fuerit. quantalibet magnitudo hominis concipiatur animo; unius tamen ea magnitudo hominis erit collecta paulo plus decem annorum felicitate; quam qui eo extollunt quod poetsi nullo bello multis tamen proeliis uictus sit, Alexandro nullius pugnae non secunda fortuna fuerit, non intellegunt se hominis res gestas, et eius iuuenis, cum populi iam octingentesimum bellantis annum rebplus in tam longo spatio quam in aetate tredecim annorum fortuna uariauerit? quin tu homines cum homine, et duces cum duce, fortunam cum fortuna confers? quot Romanos duces nominem quibus nunquam aduersa fortuna pugnae fuit? paginas
Abbreviated transcription (Latin):
similis ꝙ̃ alexandro in italiã uenisset. Et excitũ macedonie obbitũ degenencẽa
iã ĩpsaꝵ mores abduxisser. Referre in canto rege piget sapbam mutationem
uestis et desideratas humi iacẽtiũ adulatioẽs etͣ uictis maredonib ꝯnnes ne¬
dũ uictonib ec feda supplicia ec ĩt᷑ uinũ et epułas cedes amicoꝵ e uanicate
em̃tiende scirpis. Cuid si ium amor indies fieret acrior quid si diur ac ñferũ¬
da in. Nec quiaꝙͣ dubiũ int̾ scpͥtores refero nłła ne hec dapna ĩptoru ui¬
tucib ducmꝰ. Id uõ ꝑicułũ euit qd leuissimi ex grecis qui parcłoꝵ ꝙͣ ꝯti
ne fama quidẽ ilłis notũ arbitror fuisse sustine nõ potui̾t ꝓpbñs romaniis et̃
adusus quẽ acheus in ciuitate fracra macedonũ armis ce̾nẽtes tũ mayime
ꝓpe fumãtes thebaꝵ rumas cõtionan libere ausi sut hoĩes id qd monum̃tis

Expanded text:
similis quam Alexandro in Italiam uenisset et exercitum Macedoniae oblitum degenerantemque similis quam Alexandro in Italiam uenisset et exercitum Macedoniae oblitum degenerantemque iam in Persarum mores adduxisset. referre in tanto rege piget superbam mutationem uestis et desideratas humi iacentium adulationes, etiam uictis Macedonibus graues nedum uictoribus, et foeda supplicia et inter uinum et epulas caedes amicorum et uanitatem ementiendae stirpis. quid si uini amor in dies fieret acrior? quid si trux ac praeferuida ira?—nec quicquam dubium inter scriptores refero—nullane haec damna imperatoriis uirtutibus ducimus? id uero periculum erat, quod leuissimi ex Graecis qui Parthorum quoqune fama quidem illis notum arbitror fuisse, sustinere non potuerit populus Romanus; et aduersus quem Athenis, in ciuitate fracta Macedonum armis, cernente tum maxime prope fumantes Thebarum ruinas, contionari libere ausi sunt homines, id quod ex monumentis
Abbreviated transcription (Latin):
uero eme picasum ne sosserti ꝙ̃ quiłib unꝰ exħis quos noiami castris socu
capẽt cõmait expediret ab insidiis p̃cauet cp̃s pugate deligẽt aciẽ instiueret
subsidiis firmaret. Nec cum dano rem eẽ dixisset quẽ mulieñ ac spadonũ agħ
tiasrentẽ int pu̾purũ atq aur oneratũ fortime appamitib sue pdem uenua
ꝙͣ hostẽ nich aliud ꝙͣ bñ ausus uana cõtepne ĩcuent̾ deuicit. longo alius
icasie ꝙͣ indie ꝑ quã cemulento agmine cõmensabundus incessit uisus illi hit
eẽt salt̾ apulie ac mõtes lucaos ce̾nẽti et uestigia recẽtia domestide dadis
ubi anũcusus eius nuꝑ epm rex alexander absunt᷑ eit. Et saquim de asernn¬
dro. Nodũ me̾so scd̾is reb quaꝵ nemo ĩ cossem̃tior fuit. Qui si exhatu noue
fortune noiuq ut ita dicũ ingenii qd̾ sibi uictor induenit spectet᷑ dano mag

Expanded text:
vero erat periculum, ne sollertius quam quilibet unus ex his quos nominavi castris locum vero erat periculum, ne sollertius quam quilibet unus ex his quos nominavi castris locum caperet, commeatus expediret, ab insidiis praecaveret, tempus pugnae deligeret, aciem instrueret, subsidiis firmaret! non cum Dareo rem esse dixisset, quem mulierum ac spadonum agmen trahentem, inter purpuram atque aurum onem hostem, nihil aliud quam bene ausus uana contemnere, incruentus deuicit. longe alius Italiae quam Indiae, per quam temulento agmine comisabundus incessit, uisus illi habitus esset, saltus Apuliae ac montes Lucanos cernenti et uestigia recentia domesticae cladis, ubi auunculus eius nuper, Epiri rex Alexander, absumptus erat. et loquimur de Alexandro nondum merso secundis rebus, quarum nemo intolerantior fuit. qui si ex habitu nouae fortunae nouique, ut ita dicam, ingenii quod sibi uictor induerat spectetur, Dareo magis
Abbreviated transcription (Latin):
punicũ romano p̃uertisser belłũ seniorq in taliã taar ecisset. hoꝵ in quolibet
cũ indoles eadem que in alexandro eiut animi ingeniiq tũ disapliua mili¬
taris iam uide ab iniciis urb̾is tindica ꝑ man̾ mnartes ppetuis p̃ceptis qrdi¬
nate mod̾ũ uenenc Ita reges gessem̃t bella ita dem̃ exactores regũ uinii
ualeniq. Ita de inceps fabii ꝯncii cornelii ita fun camillus quẽ uiuenes duo
quib cu alexandro dimicandũ erat senem uidem̃t militaria oꝑa pugnando
obeũti alexandio. Nã ea qͦ haud̾ min cłaꝵ eũ faciũt cessisset uidesicet in acie
oblat par mallius corquat aut uasenus coruus insignes añ milites quã
duces cessi sset deci deuotis corponb in hostẽ mentos cessissec papin cusor
isso corponis robore isso aĩuictus eec̃ cõsisiis uiuenis uiu̾ ne singusos nominẽ
senat᷑ ille quẽ qui ex regib cõstare dixit unꝰ uem̃ spẽm romani senat᷑ depit uaͣ

Expanded text:
Punicum Romano praeuertisset bellum seniorque in Italiam traiecisset. horum in quolibet cum indoles eadem quae in Alexandro erat animi ingeniique, tum disciplina militaris, iam inde ab initiis urbis tradita per manus, in artis perpetuis praeceptis ordinatae modum uenerat. ita reges gesserant bella, ita deinde exactores regum Iunii Ualeriique, ita deinceps Fabii, Quinctii, Cornelii, ita Furius Camillus, quem iuuenes ii quibus cum Alexandro dimicandum erat senem uiderant. militaris opera pugnando obeunti Alexandro—nam ea quoque haud minus clarum eum faciunt—cessisset uidelicet in acie oblatus par Manlius Torquatus aut Ualerius Coruus, insignes ante milites quam duces, cessissent Decii, deuotis corporibus in hostem ruentes, cessisset Papirius illo corporis robore, illo animi. uictus esset conssenatus ille, quem qui ex regibus constare dixit unus veram speciem Romani senatus cepit! id
Abbreviated transcription (Latin):
res hoiẽs uim̃triq. ⁊lec ullũ suꝑfuisset aĩal ni cõsules receptui signũ ded̾i¬
ssoc̃ auĩdosq red̾is milites acastus hostiũ imꝑio ac minis expulisser. Itriq a¬
pud̾ ĩfensos ob̃ inc̾polatã dulcedinẽ ire cõfestim oritio ħica est ut doceret᷑ mi¬
eses. Miiume auꝙͣ militũ cõsales od̾io in hostes cessisse aut. cessuros. Qui
duces. siẽ belltita ĩ faciabilie supplicii futuros fuisse tu respect equitũ sexcẽtoꝵ
qui lucenas obsides ceuerẽt᷑ p̃pedisser aĩos. N e desꝑata uenia hostes/ ceros ĩ

Expanded text:
s, homines iumentaque; nec ullum superfuisset animal, ni consules receptui signum dedis, homines iumentaque; nec ullum superfuisset animal, ni consules receptui signum dedissent auidosque caedis milites e castris hostium imperio ac minis expulissent. itaque apud infensos ob interpellatam dulcedinem irae confestim oratio habita est, ut doceretur miles minime cuiquam militum consules odio in hostes cessisse aut cessuros; quin duces sicut belli ita insatiabilis supplicii futuros fuisse, ni respectus equitum sescentorum qui Luceriae obsides tenerentur praepedisset animos, ne desperata uenia hostes caecos in
Abbreviated transcription (Latin):
contate tarẽtinor manẽ. Nec descendẽ in aciẽ. Nec exͣ uassu ama fereͣ deceptos
poti. quõcũq caũs femc passuros q̃r ut spreuisse pacis ancrores carẽtinos
uideant accipe se omen cõsules aũt ec eã p̃cari m̃tẽ hostib ut ne uallũ quide
defendat. Ipsi int̾ se uaitis copiis succedũt hostiũ muim̃tis et simł undiq ado¬
ai cum po fossas expleret ꝑa uellerẽt uallum atq infossas ꝓruerẽs. Nec uitus
modo ĩsita sed̾ in enã exusceratos ignomĩa stimularet aĩos castra ĩ uasere et
ꝑse quisq dnõ hec furulas. nec caudiũ Nec salt̾ iauios ẽẽ ubi e̾rorẽ fraus
supbe iutisset. Sed̾ romanã uĩcutẽ quã nec uallũ. Nec fosse aperẽt memoniteᷤᷤ
codũt pant̾ resistẽtes fusoeq mõmes atq ãmatos ẜuos sibos puberes ĩ pube¬

Expanded text:
toritate Tarentinorum manere nec descendere in aciem nec extra uallum arma ferre; deceptos toritate Tarentinorum manere nec descendere in aciem nec extra uallum arma ferre; deceptos potius quodcumque casus ferat passuros quam ut spreuisse pacis auctores Tarentinos uideantur. accipere se omen consules aiunt et eam precari mentem hostibus ut ne uallum qdefendant. ipsi inter se partitis copiis succedunt hostium munimentis et simul undique adorti, cum pars fossas explerent, pars vellerent vallum atque in fossas proruerent nec virtus modo insita sed ira etiam exulceratos ignominia stimularet animos, castra invasere; et pro se quisque, non haec Furculas nec Caudium nec saltus invios esse, ubi errorem fraus superbe vicisset, sed Romanam virtutem, quam nec nee vallum nec fossae arcerent memorantes, caedunt pariter resistentes fusosque
Abbreviated transcription (Latin):
piñ ac mot̾ dictis eoꝵ cũ cossega se coĩcatuꝵ respondit accitoq eo cũ tõs oẽ
m apaanitił pugne cõsũpsisset collant de re haut dubia signũ uugne ꝓposuit. agẽ¬
tibus diuma huãnaq que a ssolec eẽ cũ acie dimicandũ ẽ cõsulib tarentim lega¬
ti cn̾sare respõsũ expectãtes quib papimis nũciat litatũ p̃co̾n est egregie aucton
bus diis ur iidetis ad rẽ gerendã ꝓfiai scim. Signa indefer̾e iussit er copias ed̾i¬
uit uanissimã increpãs gẽtẽ que sua ĩpotẽs reꝵ r̃domestics sedicionib discordiia
alus modũ dncis ac belli facere eqñ cẽseret. Sãnites ex ꝑte altã cũ oẽ aurã belli
remisissẽr quia aut pacẽ uere cupiebãt aue exrediebar simulare ut tarennos sibi
cõciliaiẽt Cũ instuictos repẽte ad pugnã romanos cõspexissẽt uocferan se in auc¬

Expanded text:
perinde ac motus dictis eorum cum collega se communicaturum respondit; accitoque eo, cum tempus omne perinde ac motus dictis eorum cum collega se communicaturum respondit; accitoque eo, cum tempus omne in apparatu pugnae consumpsisset, conlocutus de re haud baud dubia signum pugnae proposuit. agentibus divina humanaque quae adsolent cum acie dimicandum est consulibus Tarentini legati occursare responsum exspectantes; quibus Papirius ait: auspicia ibus dis, ut videtis, ad rem gerendam proficiscimur. signa inde ferre iussit et copias eduxit, vanissimam increpans gentem quae, suarum impotens rerum prae domesticis seditionibus discordiisque, aliis modum pacis ac belli facere aequum censeret. Samnites ex parte altera, cum omnem curam belli remisissent, quia aut pacem vere cupiebant aut expediebat simulare, ut Tarentinos sibi conciliarent, cum instructos repente ad pugnam Romanos conspexissent, vociferari se in auc
Abbreviated transcription (Latin):
m̃stmbãt᷑. Ceteꝵ a deo exigue ut militi ompaco stũtionib iugiliisq er oꝑe¬
ex quo frum̃to pugnare. Et obsessis pͥus ꝙͣ alt̾ cõsul uictore ex̾citli ad ueĩt
et cõmeat᷑ ex mõtib sãniũ ĩuerti erãc er auxilia ĩcromissa. Artioni oĩa aduẽ¬
cus publit fecit qui obsidiõe delegata in cinũ college uacuus ꝑ agros cuc̃ta in¬
festa cõmeatib hostiũ fecent. Ituq cũ spos nulsa eẽt duit̾i obsessos in opiam
saturos coacti sãnices qui ad lucenã castra habebãt. undiq cõtractis uinb sig
cũ papino cõfeͣrepid̾ tp̃s panĩtib utrisq se ad p̃liũ segati tarẽtini ĩt̾uenuint
denũtiãtes sãnitib romanisq ut bellu omictoiẽt ꝑ utros stetisser qͦmin
discede̾t᷑ armis ad u̾sus eos se ꝓ altis pugnaturos. Ea legaticẽ papmͣ audita

Expanded text:
peditabantur, ceterum adeo exigue ut militi occupato stationibus uigiliisque et opepeditabantur, ceterum adeo exigue ut militi occupato stationibus uigiliisque et opeex equo frumento pugnare: obsessis priusquam alter consul uictore exercitu aduenit, et commeatus ex montibus Samnitium inuecti erant et auxilia intromissa. artiora omnia aduentus Publili fecit, qui obsidione delegata in curam collegae uacuus per agros cuncta infesta commeatibus hostium fecerat. itaque cum spes nulla esset diutius obsessos inopiam laturos, coacti Samnites, qui ad Luceriam castra habebant, undique contractis uiribus signa cum Papirio conferre. per id tempus parantibus utrisque sdenuntiantes Samnitibus Romanisque ut bellum omitterent: per utros stetisset quo minus discederetur ab armis, adversus eos se pro alteris pugnaturos. ea legatione Papirius audita
Abbreviated transcription (Latin):
sicans ꝓpe uesano impeni egit. Itaq nõ fusi mod̾o hostes sũt sed̾ ne castuo ꝯuid̾em
sius fugã impedire ausi apulia dissipati petiẽr lucenã tam̃ coacto nĩsus munu
agmine est ꝑuẽtũ. Romanos mi eadẽ que ꝑ mediã aciẽ hostiũ cullent ex ĩ cason
ꝑtulit ibi plusꝙͣ in acie sangiũs ac cedis factũ predeq ꝑs maigi ira cormipta ¶ Exẽ¬
cit᷑ alter cum papino cõsule locis mantinis ꝑuenenic. Arpos ꝑ onĩa pacata ma¬
cuenit fere soci simili genẽ ip̃i mõtuni acq agrostos. depopulabãt᷑ que regio si fidi
sãnitib fuisse aut ꝑuenur Arpos ex̾cit᷑ roman̾ nequisset auc int̾iecta int̾ ro¬
mã er arpos penuna roꝵ oĩ exclusos a cõmeatib ab sũpsissec. Cũ qͦ ꝓfecco ĩde
ad sucenã uix̃ obsidẽtes obsessosq iopia uexauit . Oiã ab aipis romanis ad̾¬

Expanded text:
litaris prope uesano impetu egit. itaque non fusi modo hostes sunt sed ne castris quidem litaris prope uesano impetu egit. itaque non fusi modo hostes sunt sed ne castris quidem suis fugam impedire ausi Apuliam dissipati petiere; Luceriam tamen coacto rursus in unum agmine est peruentum. Romanos ira eadem, quae per mediam aciem hostium tulerat, et in castra pertulit. ibi plus quam in acie sanguinis ad caedis factum praedaeque pars maior ira corrupta. exercitus alter cum Papirio consule locis maritimis peruenerat Arpos per omnia pacata Saeuenit fere, locis simili genere ipsi montani atque agrestes depopulabantur. quae regio si fida Samnitibus fuisset, aut peruenire Arpos exercitus Romanus nequisset aut interiecta inter Romam et Arpos penuria rerum omnium exclusos a commeatibus absumpsisset. tum quoque profectos inde ad Luceriam iuxta obsidentes obsessosque inopia uexauit: omnia ab Arpis Romanis sup