comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ladelfia recedit mȩtu ꝑculsus: & scaurꝰ
damascũ redit. Hircanꝰ uͦ ⁊ antipat̃ arabũ
priuati auocilio: spẽ in aduersarios c̃tule¬
rt̃. & cũ pompeiꝰ siria trangressus damas-¬
cũ ꝑuenisset: ad ipsũ confugiunt. Multis¬
q munerib ei datis: illa tantũ quib apđ̃
aretã usi fuerant. allegantes magnopere
predicabant ut aristoboli uolentiã odio
dignã putaret regnoq hircanũ restitu¬
eret
cun tam ȩtate quã morib deberet᷑. Itaq ari¬
stobolus auxilio scauri fretꝰ. pompeio nec
defuit. S dũ ipsius gr̃am mimme adeptũ
se cognosceret. in ierosolimã cũ indignatio¬
ne discesnt: belloq iã congredi cũ põpeio
cogitabat. P ompeiꝰ autẽ nec ei tẽpus appara¬
tin dandũ putauit: statĩ sequit᷑. multũ qͥppe
alacritati eiꝰ addiderat circa ihericunta mi
tridati mors nunciata. Cumq illic ꝑ notas¬
set: mane in ierosolimã ꝓperabat. Itaq hoc

Expanded text:
ladelphiam recedit metu perculsus, et Scaurus ladelphiam recedit metu perculsus, et Scaurus Damascum redit. Hircanus vero et Antipater, Arabum privati auxilio, spem in adversarios contulerunt. Et cum Pompeius Syriam transgressus Damascum pervenisset, ad ipsum confugiunt multisque muneribus ei datis, illa tantum quibus apud Aretham usi fuerant, allegantes magnopere praedicabant ut Aristoboli violentiam odio dignam putaret, regnoque Hircanum restitueret, cui tam aetate quam moribus deberetur. Itaque Aristobolus, auxilio Scauri fretime adeptum se cognosceret, in Hierosolymam cum indignatione discessit, belloque jam congredi cum Pompeio cogitabat. Pompeius autem nec ei tempus apparatui dandum putavit, sed statim eum sequitur, multum quippe alacritati ejus addiderat circa Hiericunta mors Mitridatis nuntiata. Cumque illic pernoctasset, mane in Hierosolymam properabat. Itaque hoc ejus
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ deduceret᷑ effecit. Igit᷑ rex collectũ
undiq exercitũ: in uideã direacit. Crant
autẽ peditũ ȩquitũq milia qͥnqua ginta
quib nequaquã restitit aristobolus. Sed
primo impetu suꝑatꝰ. in ierosolimã fugere
cogit᷑. Atq om̃ino captꝰ eet nisiduxx roma¬
noꝵ scaurꝰ hoꝵ ĩminens soluisset obfidionẽ.
Namq his ex armena quidẽ in firiã missus
erat a pompeio magno qui cũ tigrane bel¬
lũ gerebat. S ubi dam̃ascũ uenit quã re¬
tentã a metello & lollio consulib ⁊ captã
repperit. his inde submotis cognito in uidea
quid ageret᷑: illuc uelut ad questũ cucur
potiꝰ adiumto ee̾t orantib. S trecentis ta¬
lentis quȩ aristobolꝰ emiserat: iusticia post¬
habita ẽ. Tot enĩ acceptis scaurꝰ ad hircanũ¬
& ad arabas legatos dirigit: romanoꝵ eis
⁊ pompeii nom̃ intentans. nisi obsidione
desisterent. Itaq ⁊ area ex iudea in phi¬

Expanded text:
regnum deduceretur, effecit. Igitur rex collectum regnum deduceretur, effecit. Igitur rex collectum undique exercitum in Judaeam direxit. Erant autem peditum equitumque millia quinquaginta. Quibus nequaquam restitit Aristobolus, sed primo impetu superatus, in Hierosolymam fugere cogitur. Atque omnino captus esset, nisi dux Romanorum Scaurus horum imminentem solvisset obsidionem. Namque is ex Armenia quidem in Syriam missus erat a Pompeio Magno, qui cum Tigrane bellum gerebat. Sed ubi Damascum venit, quam retentam a Metello et Lollio consulibus et captam reperit, his inde submotis, cognito in Judaea quid ageretur, illuc velut ad quaestum cucurrpotius adjumento esset orantibus. Sed quadringentis talentis, quae Aristobolus miserat, justitia posthabita est. Tot etiam acceptis Scaurus ad Hircanum et Arabas legatos dirigit, Romanorum eis et Pompeii nomen intentans, nisi ab obsidione desisterent. Itaque et Aretha ex Judaea in Phi
Abbreviated transcription (Latin):
tobolo. E rat autẽ genere idumeus ⁊ nobi¬
litate ac dunciis aliarũq rerũ copia: gentis
suȩ pͥnceps. Is igit᷑ & hircanũ ut ad aretam
regẽ arabiȩ confugeret eiꝰq auxilio regnũ
repeteret hortabat᷑. & ipse arethe ut hirca¬
nũ susciꝑet atq in regnũ deduceret: suade¬
bat. Multa detrahens aristoboli morib.
multisq hyrcanũ laudib pͣdicans. simulq
admonebat qđ eũ deiceret regno clarissimo
pͣsidentẽ iniquitate. oppͣssis manũ porrigere.
Hircanũ autẽ iniuriã pati: qui pͥncipatu iurȩ
successionis sibi dedito caruisset. Sic instruc¬
tis & pͣparatꝰ ambob noctu cũ hircano ex
cuntate ꝓfugit. Citatoq cursu in oppidũ
qđ petra dicit᷑ saluus euadit: qđ regni sedeᷤᷤ
esset arabiȩ. Ibiq postquã hircanũ in manũ
regis araethe tradidit. multis dictis multis¬
q mimerib ut auxciliũ ei p̾beret: quo in

Expanded text:
tobolo. Erat autem genere Idumaeus, et nobitobolo. Erat autem genere Idumaeus, et nobilitate ac divitiis aliarumque rerum copia gentis suae princeps. Is ergo et Hircanum ut ad Aretem regem Arabiae confugeret, ejusque auxilio regnum repeteret hortabatur, et ipse Arete ut Hircanum susciperet atque in regnum deduceret suadebat, multa detrahens Aristoboli moribus, multisque Hircanum laudibus praedicans. Simulque admonebat quod eum diceret regno clarissimo praesidentem, iniquitate oppressis manum porrigere: Hircanum autem injuriam pati, qui principatu jure successionis sibi debito caruisset. Sic instructis et praeparatis ambobus, noctu cum Hircano ex civitate profugit, citatoque cursu in oppidum quod Petra dicitur salvus evadit, quod regni sedes esset Arabiae. Ibique postquam Hircanum manum regis Aretae tradidit, multis dictis multisque muneribus, ut auxilium ei praeberet, quo in
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ erat. etiã regni gubnacula matre
ei c̃tradente ut pͣmisimꝰ susceꝑat. Ueruntam̃
frat eiꝰ aristobolus uirib atq auctoritate
p̃stabat. Habito autẽ int̾ eos circa iherichun¬
ta de rerũ sũma conflictu: pleriq hircano
relicto transeunt ad aristobolũ. Hircanꝰ au¬
tẽ cũ reliquis fuga pͣuenit castellũ antoniã
Uibiq salutis obsides nactꝰ. Erat itaq ibi
in custodia ut pͣmisimꝰ ciua aristoboli cũ fi¬
liis. S priꝰquã graue quid fieret: ea lege
in ccordiã redit ut regnũ quidẽ aristobolꝰ
hab̾et. hyrcanꝰ uͦ excedet qͦsi regiᷤ fr̾ aliis con¬
tentꝰ honorib. Hoc modo in fano reconci¬
lati: cũ ins̾pectu circũstantis pͦpłi benignissi¬
me alt̾ alterũ ualere ussissent domos ꝑmu¬
tant: & aristobolus quidẽ recedit in regiã :
hircanꝰ autẽ in aristoboli domũ. Metꝰ uero
& alios eiꝰ inunicos pret̾ spem dñantis occupat¬
& maxime antipatrũ iam dudũ ininsũ aris¬

Expanded text:
matre ei contradicente ut praemisimus susceperat. Verumtamen frater ejus Aristobolus viribus atque auctoritate praestabat. Habito autem inter eos circa Hiericunta de rerum summa conflictu, plerique, Hircano relicto, transeunt ad Aristobolum. Hircanus autem cum reliquis fuga praevenit castellum Antonium, ibique salutis obsides nactus est. Erat itaque ibi in custodia ut praemisimus conjux Aristoboli cum filiis. Sed priusquam grave aliquid fieredit, ut regnum quidem Aristobolus haberet, Hircanus vero excederet quasi regis frater aliisque contentus honoribus. Hoc modo in fano reconciliati, cum in conspectu circumstantis populi benignissime alter alterum valere jussissent, domos permutant, et Aristobolus quidem recedit in regiam, Hircanus autem in Aristoboli domum. Metus vero et alios ejus inimicos praeter spem dominantis occupat: et maxime Antipatrum, jam dudum invisum Aris
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Quoꝵ unꝰ berosus caldeus narrans enĩ¬
de diluuio: talit̃ ẽ. Effatꝰ. Dicit᷑ autẽ & nauiꝰ
eiꝰ que in armeniã uenit circa montẽ car¬
dieũ & adhuc aliqua pars eẽ. & quosdã bi¬
tum̃ exinde tollere: quo maxime homines
ad expiationes utunt᷑. Meminit autẽ ho¬
rũ iheronimꝰ egiptiꝰ: qui antiquitatẽ pheni¬
ce noscit᷑ conscripsisse. S ⁊ manaseas damas¬
cenꝰ in nonagesimo sexto historiarũ libro:
ita de hoc diluiuo dicit. Est & suꝑ munia¬
dã excelsus mons in armenia qui baris ap¬
pellat᷑: in qͦ multos fugientes sermo ẽ. di¬
luuii tẽpore lib̾atos: & quendã simul in ar¬
cha deuectũ in solice montis uenisse sumita¬
tẽ: lignorũq reliquias multo tẽpore ibi
c̃seruatas fert̃. E uit autẽ iste quẽ etiã mo¬
yses uideoꝵ legis lator scripsit.

Expanded text:
bo. Quorum unus Berosus Chaldaeus, narrans bo. Quorum unus Berosus Chaldaeus, narrans de diluvio, taliter est effatus: Dicitur autem et navis ejus, quae in Armeniam venit, circa montem Cardicum, et adhuc aliqua pars est, et quosdam bitumen exinde tollere, quo maxime homines ad expiationes utuntur. Meminit autem horum et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem Phoenicae noscitur conscripsisse. Sed et Manaseas Damascenus in nonagesimo sexto historiarum libro ita de hoc diluvio dicit: Est et super muniadam excelsus mons in Armenia, qui Baris appellatur, in quo multos fugientes sermo est diluvii tempore liberatos, et quemdam simul in arca devectum, in Siciliae montis venisse summitatem, lignorumque reliquias multo tempore ibi conservatas ferunt. Fuit autem ista arca quam etiam Moses Judaeorum legislator scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui etiã potuit ut sine cibo uiuerent
dͥnuna facilitate
ad pͥmi hominis conditionẽ: erant anni tͣns¬
acti: duo milia ducenti quadraginta duo
Ergo ut quedã ꝑstrinximꝰ libando: ita se pͥ¬
mũ habuit scłm. Noe uero cũ filiis suis sem
cham & iaphet uxoribq eoꝵ ingressus in
archã mense secundo septima decima die m̃¬
sis: impetu uiolentiũ aquarũ in sublumne sub¬
lat᷑. Archa autẽ residente in uertice mon¬
tis armenie: egressus ẽ. dño monente ex ea
mense scdo septima et uigesima die mensis.
Quẽ locũ : egressoriũ armenii uocant. Illic
enĩ archȩ solute reliquias ꝓuinciales osten¬
dunt. Huiꝰ enĩ diluuii indiciũ hactenꝰ uide¬
mꝰ in lapidib qͦs in remotis montib concis
⁊ ostreis c̃gregatos. sepe etiã can̾atos aquis
uisere solemꝰ. Attam̃ qui de archa hac atq
hoc diluuio gentiũ historiographi sapien¬
tesq eoꝵ scripsert̃: paucis innotescere cura¬

Expanded text:
qui etiam, ut sine cibo uiuerent. qui etiam, ut sine cibo uiuerent. diuina facilitatead primi hominis conditionem erant anni transacti duo millia ducenti quadraginta duo. Ergo ut quaedam praestinximus libando, ita primum se habuit saeculum. Noe vero cum filiis Sem, Cham et Jafeth, uxoribusque eorum ingressus in arcnsis, impetu violentiae aquarum in sublime sublatus est. Arca autem residente in vertice montis Armeniae, egressus est, Domino monente, ex ea, mense secundo septima et vicesima die mensis. Quem locum egressorium Armenii vocant, illic enim arcae solitae reliquias provinciales ostendunt. Hujus enim diluvii indicium hactenus videmus in lapidibus, quos in remotis montibus conchis et ostreis scabros etiam saepe cavatos aquis visere solemus. Attamen quid de hac arca atque hoc diluvio gentium historiographi sapientesque eorum scripserint, paucis referre cura
Abbreviated transcription (Latin):
s uenientia & intrare uolentia ꝑmittebat.
Ad hoc enĩ ualet qđ dictũ ẽ. intrabt̃ ad te :¬
ñ scilicet hominis actu s dĩ nutu. Ita sane
ut ñ illic fuisse credenda sint que sexu carenT
uł ea etiã que ex diuersis generib ꝓcre¬
ant᷑ ut muli. ẜ¬
olet etiã
Ymouere ñnullos que genera escarũ illic
hab̾e poterant animalia. que ñ nisi carnib
uesci putant᷑: utrũ pret̾ numerũ ibi fu¬
erint animalia sine tͣns gressione manda¬
ti: que alioꝵ alendoꝵ necessitas illic coe¬
gisset includi: an uͦ quod potiꝰ ẽ. credendũ
pret̃ carnes aliqua alimenta ibi fuisse que
om̃ib c̃uenirent. Nouimꝰ enĩ quã multa
animalia quib caro cibus ẽ. frugib pomis¬
q uescant᷑: & maxime ficu atq castaneis.¬
Quid gͦ mirũ si uir ille sapiens ⁊ iustꝰ. etiã
Quid ẽ. autẽ qͦdluesci ñ cogeret fames. aut
quid ñ suaue ac salubre facere posset d̃s

Expanded text:
sed venientia, et intrare volentia, permittebat. sed venientia, et intrare volentia, permittebat. Ad hoc enim valet quod dictum est: Intrabunt ad te, non scilicet hominis actu, sed nutu; ita sane ut non illic fuisse credenda sint quae sexu carent, vel ea etiam quae ex diversis generibus procreantur, ut muli. olet etiam movere nonnullos quae genera escarum illic habere poterant animalia quae non nisi carnibus vesci putantur, utrum praeter numerum ibi fuerint animalia sine transgressione mandati, quae aliorum alendorum necessitas illic coegisset includi; an vero, quod potius est credendum, praeter carnes aliqua alimenta ibi fuisse, quae omnibus convenirent. Novimus enim quam multa animalia, quibus caro cibus est, frugibus, pomisque vescantur, et maxime ficu atqQuid ergo mirum, si uir ille sapiens et iustus, etiaQuid est autem, quo uesci non cogeret fames? aut quid non suaue ac salubre facere posset Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amplioris numeri in archa illa fuerint
quã qui ẽ. diffinitꝰ cũ hoc imꝑaret ds̃. prius
ãmonendi sunt qͦs hoc mouet. sic accipiendũ
eẽ. qđ dictũ ẽ. que repunt suꝑ t̾ram: ut ne¬
cesse ñ fuerit conseruari in archa que possunt
in aqͥs uiuere. Non solũ mersa sic̃ pisces. ue¬
rũ etiã suꝑ natantia: sic̃ multe alite ᷤ. Dein-¬
de quod dicit᷑ masculus & femina ert̃ ꝓfecto
intelligit᷑ ad reparandũ genus dici. ac ꝑ hoc nec
illa necesse fuerat ibi ẽẽ: que possunt sine concu¬
bitu de quibusq reb uł rerũ corruptionib
nasci. Uł si fuerint que in domib ẽẽ con¬
suert̃: sine ulla numeri definitione ẽẽ po¬
facti alit̃ ñ posset impleri: nisi illa ut om¬
nia ibi certo illo numero ee̾nt: qui uiuere
in aqͥs natura ꝓhibente ñ possunt: ñ fuit
ista cura illiꝰ hominis uł illoꝵ hominũ: sed
diuina. Non enĩ ea noe capta intromittebat:

Expanded text:
non amplioris numeri in arca illa fuerint, non amplioris numeri in arca illa fuerint, quam qui est definitus, cum hoc imperaret Deus: prius admonendi sunt, quos haec mouent, sic accipiendum esse quod dictum est: Quae repunt super terram, ut necesse non fuerit conseruari in arca, quae possunt in aquis uiuere, non solum mersa, sicut pisces, uerum etiam supernatantia, sicut multae alites. Deinde cum dicitur: Masculus et femina erunt, profecto inteilla necesse fuerant ibi esse, quae possunt sine concubitu de quibusque rebus vel rerum corruptionibus nasci; vel si fuerint, quae in domibus esse consuerunt, ne ulla numeri deffinitione esse pofacti, aliter non posset impleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, quae vivere in aquis natura prohibente non possunt, non fuit ista cura illius hominis, vel illorum hominum, sed divina. Non enim ea Noe capta intromittebat,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt fuisse inferiores partes distinctas.
Suꝑiores uero partes que tricamerate dicunt᷑.
pͥmo ad habitaculũ bestiarũ : uł in midĩ
animaliũ serpentiũq. h inc c̃tigua suꝑi¬
orib loca: mitiorib animantib stabula fu¬
isse. Supra uero om̃ia in excelso auib et ho¬
minib sedẽ locatã: ut pote sicut honore &
sapientia homo antecedit om̃ña: ita ⁊ loco
siones in eadẽ archa fuisse intelligunt᷑. Pri¬
ma stercoraria. secunda potecaria: t̾cia fe¬
ris animantib. quarta mansuetis quinta
& bina: de mundis uero septena & septena:
has eẽ. tradunt causas ut que hominib
ꝓfutura ẽẽnt. de his plura c̃seruarent᷑ in
archa : & ut haberet noe post egressũ ar¬
che unde gratificas dño offerret hostias.
Quod autẽ scrupulo fissime queri solet &¬
de minutissimis bestioł ñ solũ quales funt
mures ⁊ steliones. uerũ etiã quales locuste
scarabi & musce. deniq & pulices: utrum

Expanded text:
dunt fuisse inferiores partes distinctas; dunt fuisse inferiores partes distinctas; superiores vero partes quae tricameratae dicuntur, primo ad habitaculum bestiarum, vel immitium animalium serpentiumque: hinc contigua in superioribus loca mitioribus animantibus stabula fuisse; supra omnia vero in excelso avibus et hominibus sedem locatam, ut pote sicut honore et sapientia homo antecedit omnia, ita et loco siones in eadem arca fuisse intelliguntur. Prima stercoraria, secunda apothecaria, tertia feris animantibus, quarta mansuetis, quinta bina, de mundis vero septena et septena, has tradunt esse causas, ut quae hominibus profutura essent, de his plura conservarentur in arca, et ut haberet Noe post egressum arcae unde gratificas Domino offerret hostias.Quod autem scrupulosissime quaeri solet de minutissimis bestiolis, non solum quales sunt mures et stelliones, verum etiam quales locustae, scarabaei, muscae denique et pulices, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
te moł fabricã humanofieri ñ posse inge¬
nio. spaciũ centũ annoꝵ consid̾ent quod
ẽstructionis gr̃a acceꝑat noe : hominũq
fortitudinẽ qui pͥmo uigebant scło. cũ
sciant inm̃sas urbes fuisse constructas.
isi forte lapis lapidi adherere potest sola
calce c̃iunctꝰ : ut murꝰ ꝑ tot milia circũ
tũ gluten bituminis ñ potest adherere
ut fabricet᷑ archa. ñ curuis s rectis lineis
longe lateq porrecta: quã nullus in ma
re mittat conatꝰ hominũ: s leuet unda
cũ uenerit naturali pondum ordine : ma¬
gisq diuna ꝓuidentia quã humana pru¬
dentia. Legit᷑ etiã hec habuisse archa. cena¬
cula & tristega: quod alia translatio bicame¬
rata ⁊ tricamerata uoluit nominare. Itaq
ut quinq habitationes distinctas in ea ẽẽ
aduertamꝰ. Inferiora loca stercorib ẽẽ depu¬
tata : & contigua bicamerata que c̃serua¬
rent pabula animaliũ. In hos gͦ usus: tra¬

Expanded text:
tae molis fabricam humano fieri non posse ingetae molis fabricam humano fieri non posse ingenio, spatium 100 annorum considerent, quod constructionis gratia acceperat Noe, hominumque fortitudinem, qui primo vigebant saeculo, cum sciant immensas urbes fuisse constructas, isi forte lapis lapidi adhaerere potest sola calce coniunctus, ut murus per tot milia circumas, clauos, gluten bituminis non potest adhaerere, ut fabricetur arca non curuis, sed rectis lineis longe lateque pre mittat conatus hominum, sed levet unda cum venerit, naturali ordine ponderum, magisque divina providentia, quam humana prudentia. Legitur etiam haec habuisse arca coenacula et tristega, quod alia translatio bicamerata et tricamerata voluit nominare, ita ut quinque habitationes distinctas in ea esse advertamus: inferiora loca stercoribus esse deputata et contigua bicamerata, quae conservarent pabula animalium. In hos ergo usus tra
Abbreviated transcription (Latin):
escerent ad talia: s uehement̃ maloꝵ libi¬
dine detinerent᷑ : metuens ne ipsũ quoq
cũ uaxore & filiis suis int̾ficerent: discessit
ab ea t̾ra. Ds itaq noeꝰ iusticiã dilexxit: con¬
dẽpnauit autẽ ñ solũ illoꝵ maliciã: s om̃e
genꝰ humanũ. Quod cũ ei disꝑdere placuis-¬
meras habentẽ et longitudinẽ cubitoꝵ tre¬
ta latitudinẽ: Qua ꝓtectꝰ cũ filiis ⁊ uxori¬
b remansit. ex hominib solus post diluui¬
ũ cũ domo sua ut p̾misimꝰ. Hec iuxta intel¬
ligentiã iosephi : de noe actib sufficiant.
p̾utantes : ut tot genera animaliũ. uolucrũ¬
repentiũ hec archa caꝑe potuisset: et ea
que sibi ꝓ solatio uite forent necessaria:
ꝑ tantũ tẽporis spaciũ. Qui ñ adtendunt
moysen in om̃i egiptiaca eruditũ sapien¬
tia : & cubitũ geometricȩ discipline quo
utunt᷑ egiptii tantũ ualere quantũ sex
cubiti quib utim᷑. Qui autẽ dicunt tan¬

Expanded text:
escerent ad talia, sed vehementer malorum libiescerent ad talia, sed vehementer malorum libidine detinerentur, metuens ne ipsum quoque cum uxore et filiis suis interficerent, discessit ab ea terra. Deus itaque Noe quidem justitiam dilexit, condemnavit autem non solum illorum malitiam, sed omne genus humanum. Quod cum ei disperdere placuismeras habentem, et longitudinem cubitoret altitudinem 30: qua protectus cum filiis et uxoribus remansit ex hominibus solus post diluvium cum domo sua, ut praemisimus. Haec, juxta intelligentiam Josephi, de Noe actibus sufficiunt.putantes ut tot genera animalium, repentium, haec arca capere potuisset, et ea quae sibi pro solatio vitae forent necessaria, per tantum temporis spatium. Qui non attendunt Mosen in omni Aegyptiaca eruditum sapientia, et cubitum geometricae disciplinae quo utuntur Aegyptii tantum valere, quantum sex cubiti quibus non utimur. Qui autem dicunt tan
Abbreviated transcription (Latin):
scelere uisitat᷑. Porro ne uideret᷑ in eos
ẽẽ crudeł quod peccantib locũ penitentie
ñ dedisset adiecit. Sed ert̃ dies eoꝵ centũ
uiginti annoꝵ. hoc ẽ. habebt̃ centũ iuginti
annos: ad agendã penitentiã. Non gͥ hu¬
mana uita ut multi er̾ant incentũ uigin¬
ti annos c̃tracta ẽ. s generationi illi: cen¬
tũ uginti anni ad penitentiã dati sunt.
Siquidẽ inuenimꝰ: qđ post diluinũ abrahã
uixxerit annos centũ septuaginta quinq.¬
s uiginti annoꝵ spaciis amputatis indix̃
diluuiũ : anno seacentesimo agende peni¬
tentie destinato.
oe uͦ pͥncipatũ tenens quẽ ꝑ successi¬
ones patris habuerant scilicet ꝑ gene¬
eationes decẽ. id ẽ. a noe usq ad primũ
parente filii patrib fuccedentes. Qui dũ
ẽet ab adã decimꝰ: grauit̃ ferens actꝰ ho¬
agebat ut ad meliora mentẽ eoꝵ actusq
transferret. Cũ autẽ uideret quod ñ ad qͥ¬

Expanded text:
eis . Porro ne videretur in eo eis . Porro ne videretur in eo esse crudelis, quod peccantibus locum poenitentiae non dedisset, adjecit: Sed erunt dies eorum centum viginti anni. hoc est, habebunt centum viginti annos ad agendam poenitentiam. Non igitur humana vita, ut multi errant, in centum viginti annos contracta est: sed generationi illi, centum viginti anni ad poenitentiam dati sunt. Siquidem invenimus, quod post diluvium Abraham vixerit annos centum septuaginta quinquesed viginti annorum spatiis amputatis, induxit diluvium anno centesimo agendae poenitentiae destinato.Noe vero principatum tenens, quem per successiones patres ejus habuerant, scilicet per generationes decem, id est, a Noe usque ad primum parentem, filii patribus succedentes, dum esset ab Adam decimus, graviter ferens actus hoagebat ut ad meliora mentem eorum actusque transferret. Cum autem videret quod non acqui
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipiendũ ẽ: quasi pͣnunciatũ sit.
P ost hec homines centũ uiguiti anñ uiuen¬
do ñ tͣnsgredi cũ & post diluuiũ etiam
qͥngentos quosdã excessisse inueniamꝰ. Sed
intelligendũ ẽ. hoc dm̃ diltocisse. cũ circa
finẽ qͥngentoꝵ annoꝵ e̾et noe: qͣuadrin
more suo scriptura qͥngiitos uocat. nom̃
totiꝰ sũme ꝑ maximã partẽ plerũq sig¬
nificans. Sexcentesimo quippe anno uite
noe scđo mense factũ ẽ. diluuiũ. Ac sic
centũ uiginti anni pdicti sunt futurȩ¬
uite hominũ ꝑituroꝵ: quib tͣnsactis di¬
luuio delerent᷑. Iheronimꝰ autẽ in hebreo
habet: ñ iudicabit sp̃s m̃s homines istos in
sempiternũ qm̃ caro sunt hoc ẽ. qr fragił
ẽ. in homine conditio: ñ ad et̃nos seruabo
cruciatꝰ s ilł hic restituã quod merent᷑.
Ergo ñ seueritatẽ ut in nris codicib legit᷑
s clem̃tiã sonat dĩ. dũ peccator hic ꝓ suo

Expanded text:
sic accipiendum est, quasi praenuntiatum sit sic accipiendum est, quasi praenuntiatum sit post haec homines centum uiginti annos uiuendo non transgredi, cum et post diluuium etiam quingentos excessisse inueniamus; sed intellegendum est hoc Deum dixisse, cum circa finem quingentorum annorum esset Noe, id more suo Scriptura quingentos vocat, nomine totius maximam partem plerumque significans. Sexcentesimo quippe anno vitae Noe, secundo mense, factum est diluvium, ac sic centum viginti anni pvitae hominum periturorum, quibus transactis, diluvio delerentur. Hieronymus autem sic ex Hebraeo vertit: Non judicabit spiritus meus homines istos in sempiternum, quoniam caro sunt: hoc est, quia fragilis est in homine conditio, non eos ad aeternos servabo cruciatus, sed hic illis restituam quod merentur. Ergo non severitatem, ut in nostris codicibus legitur, sed clementiam Do
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud euangłicũ in quo dictũ ẽ. Petro
apło. Non solũ septies sed etiã septuagies
septies si penituerit fr̃i remittendũ: iu
deũ scilicet reuertentẽ post septuaginta
septẽ uindictas statutas recipiendũ ad in¬
dñs ds qr multiplicate sunt malicie homi¬
nũ suꝑ t̾rã. dixit. Deleã hominẽ
quẽ feci a facie tre ab homine usq ad pec¬
cus. & a repentib usq ad uolatilia celi:
ꝗt̾ iratꝰ sũ qm̃ feci eos. Ira dĩ ñ ꝑturba
tio animi eiꝰ ẽ: s iudiciũ quo in rogat᷑
pena peccatori. Cogitatio uͦ eiꝰ & recogi¬
tatiomutandarũ rerũ ẽ: inmutabił ra¬
tio. Neq enĩ sic̃ hominẽ ita dm̃ cuiꝰquã
facti sui penitet: cuiꝰ ẽ. de om̃ib omino
reb tã fixa sententia. quã certa p̾scien¬
tia. S si ñ utat᷑ scriptura talib uerb̃:
ñ se quodã modo familiariꝰ insinuabit
onũ generi hominũ quib uult ẽe consul¬
erunt dies eoꝵ centũ uiginti annoꝵ ñ

Expanded text:
uxta illud Evangelium, in quo dictum est Petro apostolo: Non solum septies, sed etiam septuagies septies, si poenituerit, fratri remittendum : id est, Judaeum revertentem post septuaginta septem vindictas statutas recipiendum aDeus, quia multiplicatae sunt malitiae hominum super terram, dixit: Delebo hominem quem feci a facie terrae ab homine usque ad pecus, et a repentibus usque ad volatilia coeli, quia iratus sum quoniam feci eos. Ira Dei non perturbatio animi eius est, sed iudicium quo inrogatur poena peccato. Cogitatio uero eius et recogitatio mutandarum rerum est inmutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cuiusquam facti sui paenitet, cuius est derebus tam fixa sententia, quam certa praescientia. Sed si non utatur Scriptura talibus verbis, non se quodammodo familiaribus insinuabit omni generi hominum, quibus vult esse consulErunt dies eorum centum uiginti anni, non
Abbreviated transcription (Latin):
die moto exercitu paganoꝵ appropinqua¬
uerunt ciuitati ⁊ castrametati st̃ int̾ duo
flumina. stetert̾q ibi ꝑ duos dies. Recepto
itaq castro tunc eurbalans confestimꝰ aduo¬
cauit unũ amiraliũ ẽ suis quẽ sermone
sciebat ueracem: mitẽq ⁊ pacificũ. ⁊ ait
illi. Uolo ut intres infidelitatẽ meã hoc
simo scio te ualde fidelissimũ i dõq p̃cor
te ut sũma cautela hoc contineas oppidũ.

Expanded text:
die, <amoto exercitu Paganorum>, appropinquauerunt usque ciuitatem et castrametati sunt inter duo flumina, steteruntque ibi per duos dies. 10.27 Recepto itaque castro, tunc Curbanas confestim aduocauit unum ammirarium ex suis, quem sermone sciebat ueracem mitemque et pacificum, et ait illi: 10.28 «Uolo, ut intres in fidelitate mea hoc simo scio te michi nimis fidelissimum; ideoque precor te, ut summa cautela hoc contineas oppidum.
Abbreviated transcription (Latin):
inquid o patres iubetis dilect̾um celestis
sponsi egoletissime accipio. ac ꝓ magnitu¬
ame sui atq reuerentia multoties ex oscu¬
latum ur̃is uisib rep̃sento. Cuiꝰ ꝓfessioni
dũ om̃s alluderent. solempni p̾missa orati¬
one ad scãs gazas supplex accessit: deterit.
om̃iq multitudim expositas ꝑ duarũ ferie
horarum spacium demonstrauit. Quo ex¬
pleto dum eum recondendum om̃s annu¬
erent: diu multũq ꝓlixam orationẽ simu¬
lauit. scĩsq edentib unũ in ore occuluit.
Uerum max condigno multatꝰ uerbere.
nã tum oculorũ caruit lumine: que fece¬
rat his qui astabant uere cunde licet rese¬
rat. deinde male amissam ualitudinem.
confitendo digne: secum reportat. Hȩc
ꝓ ostentando uiri uoto erga scoꝵ pignera
inseruisse suffecerit: iam uero stilum retor¬
queamus ad id quomodo desiderio ipsius

Expanded text:
inquit, o Patres, jubetis, dilectum coelestis sponsi ego libentissime accipio, ac prae magnitudine sui ac reverentia multoties exosculatum vestris visibus repraesento. » Cujus professioni dum omnes alluderent, solemni praemissa oratione ad sanctas gazas supplex accessit, detexit, omnique multitudini expositas per duarum ferme horarum spatium demonstravit. Quo expleto, dum eum recondendum omnes annuerent, diu multumque prolixam orationem simulavit, sanctisque e dentibus unum in ore occulit. Verum mox condigno multatus verbere, nam tum oculorum caruit lumine: quae fecerat, his, qui astabant, verecunde licet, reserat, deinde male amissam valetudinem confitendo digne secum reportat. Haec pio ostentando viri voto erga sanctorum pignera inseruisse suffecerit. Jam vero stylum retorqueamus ad id quomodo desiderio ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
rilt᷑ pugnaant cũ tci. Balduinꝰ
itaq mirificꝰ comes alinani ⁊ lici¬
ganͣs cũ prudentissimo̾ tancredo¬
& dicebat. Intremꝰ insumuͥ & ecpo¬
liemꝰ ciuitatẽ qͥ p us poterit habe
habest: & qͥ potest caꝑe capiat.
Cui obstans cancreꝰ dic̃e. Absit hoc
a me. Ego eru apianos nolo expo

Expanded text:
riliter pugnavit cum Turcis. Balduinus itaque mirificus comes altercans et litigans cum prudentissimo Tancredo, dicebat: « Intremus insimul, et exspoliemus civitatem; qui plus poterit habere, habeat; et qui potest capere, capiat. » Cui obstans Tancredus, dixit: « Absit hoc a me! Ego enim Christianos nolo exspo
Abbreviated transcription (Latin):
tͦ taa ae ipuert̃ fugã. se xi¬
noctis obscuritate cl nnantesatq
dicentis excelsa uoce. Currite in¬
uictissimi franci currite qr turci
eacꝓgesacti uro umore om̃s parit̃¬

Expanded text:
t una arripuerunt fugam: exinoctis obscuritate, clamantes atque dicentes excelsa uoce: 8.16 «Currite, inuictissimi Franci, currite, quia Turci exterriti uestro timore omnes parit
Abbreviated transcription (Latin):
aut tractos in arundineta cũ ee̾nt speciȩ
mirabiles affectu suo auide uictos rũpe¬
bant. aut uenaria examinabant uokn¬
tate. Quarũ nos duas tantũmodo cepimꝰ
colore nueo similes nimphis defusis ꝑt̃ga
capillis: & gange flumine erant admira¬
bila portenta. De quibꝰ ne tibi fabulosus
uiderer. scribendũ ñ putaui. nisi quod
ire ꝑ caspias portas ad porũ in fasciacen
cantes flatꝰ euriuenti sequuti incedimꝰ
in et̾nas feras. De quarũ capitib uelut a¬
uertice acuti serrata eminebant ossa : que
os cornu suo transuerberabant. Quibꝰ
ego occisis admodũ octo milib trecentiᷤᷤ
quinquaginta. sic deinde excercitꝰ meus¬
ad porũ cũ summo tandẽ labore ac ꝑicu
aureas duas pedũ uicenũ quinũ. & in his
omĩa facta scriberet faceretq in ultima
india ultraliberi & hercuł trophea. quo¬
rũ centũ erant. s ego quinq mea ȩque¬
aurea eis altiora denis pedib statui imꝑa¬

Expanded text:
aut tractos in arundineto, cum essent specie aut tractos in arundineto, cum essent specie mirabiles, in affectu suo avide victos rumpebant aut veneria exanimabant voluptate. Quarum nos duas tantummodo cepimus colore niveo, similes nymphis, diffusis per terga capillis. Et in Gange flumine erant mirabilia portenta. De quibus, ne tibi fabulosus viderer, scribendum non putavi nisi quod per Caspias portas ad regem Porum in Fasiacen atum Euri venti secuti incidimus externas feras, de quarum capitibus velut gladii a vertice serrata eminebant ossa, quae os cornu suo transverberabant. Quibus ergo occisis admodum novem milibus quadringentis quinquaginta sic inde ad Porum exercitus meus cum summo tandem labore ac pericaureas duas pedum vicenum quinum et in his omnia facta mea scriberet. Atque in ultima India ultra Liberi et Herculis trophea, quae centum erant, ego quinque mea aurea altiora denis pedibus statui impera
Abbreviated transcription (Latin):
rũq contecti pellib ñ fuere in hospitales
qui n ob spongias albas purpureasq in ma¬
nus dedere cũ bucinis & genere colearũ
capentes binos t̃nosq: congios. & stragu¬
las mollesq tunicas ex uituloꝵ marinoꝵ
pellib factas. Cocleas p̃terea sextariales.
esce pulcherrime. Itẽ uermes ex ipso flu¬
mine extracti femore humano crassioreᷤᷤ
qui nob̃ om̃i genere pisciũ sapore p̾feren¬
dis & fungos inm̃sȩ magnitudinis inginti
cocco rubriores posuert̾ nob & murenas
habentes pondera ducenta affirmantes ẽẽ
maiores in uicino ipsis oceano: quod erat
ad miliariũ tertiũ ⁊ uigesimũ. pisces pret̃¬
eas caruos pondꝰ centenũ quinquaginta.
qui in gurgitib nassis eburneis capieban¬
tur. ne arundines morsu confringerent
atq capillate muheres qui pisce uiuebant
aquis in mersȩ pͣtenderint. Quȩ ignaroᷤ
regionũ homines in flumine natantes.
aut tenendo in gurgite suffocabant:

Expanded text:
rum contecti pellibus; non fuere inhospitales, rum contecti pellibus; non fuere inhospitales, qui nobis spongias albas purpureasque in manus dedere cum bucinis et genere coclearum, capientes binos et ternos congios, et stragula mollesque tunicas ex vitulorum marinorum pellibus factas. Cocleas praeterea sextariales escae pulcherrimae, item vermes ex ipso flumine extractos, femore humano grossiores, qui nobis omni generi piscium sapore praeferendi sunt et fungos immensos magnitudine vincentes, cocco rubriores, posuerunt nobis et murenas habentes pondera ducentena, affirmantes esse maiores in vicino ipsis oceano, qui erat ad miliarium tertium et vicesimum, pisces praeterea scaros pondus centenum quinquagenum, qui gurgitibus nassis eburneis capiebantur, ne arundines morsu confringerent aut capillatae mulieres, quae pisce vivebant, aquis immersae pranderent. Quae ignaros regionum homines in flumine natantes aut tenendo in gurgitibus suffocabant
Abbreviated transcription (Latin):
utiles fiebant. his erant int̃mixti grifi. ro¬
stra habentes aquilarũ : & alia parte cor¬
poris dissimili. Qui mira cęleritate in ora
gittis. partĩ contĩmilitarib configebant᷑.
Perdidi in eo certamine trecentos octo mi¬
lites: bestiarũ utriꝰq generis morsu.
Occidimꝰ ad decẽ ⁊ octo milia indie ad ocli¬
uas flum̃ uenimꝰ. qđ sine flexu rectũ ad
oceanũ ferebat᷑. latũ stadio ad ripã alte¬
rã uiginti uestiebant arundines trecente
ꝑ littora quarũ unã triginta milites uix¬
ꝓcerissimarũ altitudinẽ in his arundine¬
tis stratũ potentissimo euro uidimꝰ. In habi¬
cabant
enĩ locũ eundẽ milia elefantoꝵ innumera
qui nos nescio qͦ facto nec lacerare tẽpta¬
bant. Ahoquin crudelissime ꝑcalcari era¬
mus multis collectis dentib & ratibꝰ exx a¬
rundine factis trasnauigauimꝰ amnem.
In habitabant litꝰ olteriꝰ ndu balnarũ fera¬

Expanded text:
utiles fierent. His erant intermixti grifi, routiles fierent. His erant intermixti grifi, rostra habentes aquilarum et alia parte corporis dissimiles. Qui mira velocitate in ora gittis, partim contis militaribus conficiebantur. Perdidi in eo certamine ducentos sex milites bestiarum utriusque generis morsu; occidimus admodum sedecim milia. Inde ad Occluadas fluvium venimus, qui sine flexu rectus ad oceanum ferebatur, latior stadiis ad ripam alteram viginti; erant arundines ac trecentae per litora, quarum unam vix triginta milites posprocerissimarum altitudinem. In his arundinibus stratum potentissimo ebore vidimus. Inhabitabant enim locum eundem milia elephantorum innumera, qui nos nescio quo facto lacessere non temptabant; alioquin crudelissime percalcati eramus. Multis collectis dentibus ratibus ex arundine factis transnavigavimus amnem. Inhabitabant litus ulterius Indi beluarum fera
Abbreviated transcription (Latin):
audiert̃ ex sua fide: & meo tegebant
c̃silio. Iamq ex sacris excesseramꝰ arborib
s iã odore turis opo balsamiq nares
uerberabant᷑. ind enĩ sacra deoꝵ ad occe¬
q ẽẽ in mortalẽ qui usq eo penetrare po¬
tuissẽ. Quibꝰ ego quod de nob̃ opinaret᷑
insinuasis: gras agebã. Peruenimꝰ deinde
in uallẽ iordiã in qua serpentes habita¬
bant habentes collo lapides: qui smarag¬
unt. Hi uallẽ nulli ad eundẽ incolunt.¬
Nam fupra uallẽ hanc sunt piramides ins¬
titute pedũ tricenũ quȩ numina ab an¬
tiquis indoꝵ ad hanc causã ȩdificata. S
hi serpentes qͦs paulo ante descripsimꝰ: in¬
t̃ se quod annis uere pͥmo depugnant. mul¬
tiq morsibꝰ deꝑeunt. Inde nos paucos ex¬
tulimꝰ ingenti forme smaragdos. Per
magna enĩ ꝑicula incidimꝰ: & inscitas tał
generis bestias habentes capita leonũ &
caudas unguib binis late ad sex quippe
pedũ quib uerberabant᷑ homines: & in¬

Expanded text:
ex sua fide et meo tegebant consilio. Iamque a sacris excesseramus arboribus. sed iam odore turis opobalsamique nares. Indi enim sacra deorum ad oceque esse immortalem, qui usque eo penetrare potuissem. Quibus ego, quod de nobis opinarentur insinuans, gratias agebam. Pervenimus deinde in vallem Diardinis, in qua serpentes habitabant, habentes in collo lapides qui smaragvallem nulli adeundam incolunthanc vallem sunt piramides institutae pedum tricenum quinum, ab antiquis Indorum ob hanc causam aedificatae. Sed hi serpentes, quos paulo ante descripsimus, inter se quotannis vere primo depugnant multique morsibus depereunt. Inde nos paucos extulimus ingentis formae smaragdos. Per magna deinde pericula incidimus inscitas talis generis bestias, habentes capita leonum, caudas unguibus binis, latae ad mensuram sex pedum, quibus verberabantur homines, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
uo puro ex uicino monte potant aquã
homines accũbentes. & quiescentes sine
ullis ceruicalibꝰ stratisq tantũ pellibus
ferarũ. Hoc amictu ctenti uiuunt: id¬
ẽ. annis fere trecentis. Excitato sacer¬
dote locũ intraui. t̾cio consulturꝰ eadẽ¬
michi sacratissima soł arbor. cuiꝰ mortẽ¬
exitũ mat̾ mea sororesq mee habiture
sunt. Arbor grece dicit. Si mortis tuȩ
insi diatorẽ ꝓdidero: sublato eo facile
instantia fata mutab̾. O michi quoq
tres irascent᷑ sorores quod ueridico ora¬
culo earũ impensa impenderẽ clothos
lacissis atrophos. Igit᷑ ad annũ ⁊ menses
octo: in babilone morieris. Non quod

Expanded text:
vo puram ex vicino monte potant aquam vo puram ex vicino monte potant aquam homines, accubantes et quiescentes sine ullis cervicalibus stratisque, tantum pellibus ferarum. His amictibus contecti vivunt ibidem annis fere trecentis. Excitato sacerdote lucum intravi tertio consulturus eandem sacratissimam solis arborem, cuius morteexitum mater mea sororesque meae habiturae sint. Arbor Graece dixit: “Si mortis tuae tibi insidiatorem prodidero, sublato eo facile instantia fata mutabis mihique tres irascentur sorores, quod veridico oraculo earum pensa impedierim, Clotho Lachesis Atropos. Igitur post annum et menses novem Babilonia morieris
Abbreviated transcription (Latin):
fici. Consulto igit᷑ ubi moriturꝰ essẽ: &¬
cũ ad primũ luna eoꝵ ꝑcussa cornu. splen¬
doreq accepto: arbor grece respondets
bes s sequenti anno m̃se maio in babilone
morieris: a quo minime sꝑas decipieris.
Tũ lacrimas effudi. amiciq mei circũsisten¬
delissimis michi amicis c̃sulierã. an illos
cauendos ẽẽ alexandro pͣmoneret oracłm.
Discessu deinde facto iã cũ ad epulas reuer
tib amicis ne me anxietate & ieuinio con¬
ficerẽ. Paululũ cibi ẽtra anum mei uoln¬
tatẽ acciꝑe cepi meq ut presto ẽem ad
primũ soł ortũ in sacrario collocaui. Pos¬
tera die matutinis exꝑgefactꝰ diluculo
amicos etiã semi sopore somno eacitos. s
adhuc ipse sacerdos uelatꝰ pellibꝰ ferinis
quiescebat. positaq ante eũ in tabula¬
hebenina ingens eliberatis erat. quȩ illi
ex pridi ante cena suꝑfuerat: & culter
eburneus. Nam ȩre & ferro ⁊ plumbo
& argento egent. auro abundant: opo¬
balsamo & ture uescunt᷑. Cadenteq ri¬

Expanded text:
. Consulens igitur ubi moriturus essem, tum ad primum lunae ortum percusso cornu splendoreque accepto arbor Graece respondit: bes. Sed sequente anno mense nono Babilonia morieris: a quo minime speras, decipieris”. Tum lacrimas effudi et amici mei circumsistendelissimis mihi amicis consulerem, ut illos cavendos esse Alexandro praemoneret oraculum. Discessu deinde facto, cum iam ad epulas revert Rogantibus amicis, ne me anxietate et ieiunio conficerem, paululum cibi contra animi voluntatem sumere coepi meque, ut praesto essem ad primum solis ortum, in sacrario collocavi. Postero die matutino expergefactus diluculo amicos etiam semisopore somno excito. Sed adhuc ipse quoque sacerdos velatus pellibus ferinis quiescebat, positaque ante eum in tabula ingens cliba turis erat, quae illi ex pridiana cena superfuerat et culter eburneus. Nam aere et ferro et plumbo et argento egent, auro abundant. Opobalsamo et ture vescuntur cadenteque ri
Abbreviated transcription (Latin):
essẽ gregariꝰ ex macedonico exercitu mi¬
les. Tradidit uͦ michi nimis plenã epłam
quã si regi alexandro darẽ: pollicitꝰ pre¬
miũ. Cui urans diai futurũ : ut in manu
eiꝰ hȩc littere ꝑuenirent Reuersusq pro
& postꝗͣ legi: magno risu sũ solutꝰ. Cuiꝰ
tibi ⁊ matri meȩ sororibꝰq meis suꝑbiã
inclitãq barbari temeritatẽ : mirari

Expanded text:
essem gregarius ex Macedonico miles exercituessem gregarius ex Macedonico miles exercitu. Tradidit mihi minis plenam epistolam quam regi Alexandro darem; pollicitus est praemium.Cui iuratus dixi futurum, ut in manus eius hae litterae pervenirent; reverpistolam, magno risu sum dissolutus. Cuius tibi et matri meae sororibusque meis, ut superbam inclinatamque barbari temeritatem mirareris,
Abbreviated transcription (Latin):
arua. auro diuitusq opulentã ꝑuenimꝰ.
Benignꝰq accepti a comitib cũ ꝑsarũ confi¬
nia adiacerent agri: in reparando bello
castra ꝑ dies triginta statui onofacto
mox dierũ septẽ itinere ꝑuenimꝰ eo ubi¬
atꝰ nob̾ palã ñ ut hostis dedit potestatẽ.
Cupiensq me nosse & milites meos subin¬
de comeantes uł comitantes int̾rogabat
ubi ego eem: uł quid agerẽ. Qui cũ in¬
certa responderent: ipse auditis eiꝰ int̾ro¬
gationib. om̃ia enĩ michi in regi mag¬
no: macedoni ferebant. Ego autẽ sũpto
int̾rogauit quid faceret alexander: aut
cinꝰ etatis ẽet. Quẽ ludens m̃datio tẽpo¬
ris tanquã homo senior in quã dua nr̃
in tabnaculo suo se accenso ignis calore:¬
reficit. Tũ ille gaudio alacer. qr cũ decre
tus tumore. Quid gͦ inquit ñ respiciens¬
etatẽ suã : respondi ei uno id ꝓposito ig¬
norare me: quid faceret alexander: cũ

Expanded text:
rum auro divitiisque opulenta pervenimus; rum auro divitiisque opulenta pervenimus; benigneque excepti a commeantibus, cum Persarum confinia adiacerent agri, in reparando bello castra viginti dies statui otio facto. Mox dierum quattuor itinere pervenimus ubialam non ut hostis dedit potestatem, cupidusque me nosse milites meos subinde commeantes interrogabat ubi ego essem quidve agerem. Qui cum incerta responderent, ipse auditis eius interrogationibus - omnia enim mihi regi magno Macedonum referebantur - sumpto interrogabat quid faceret Alexander aut cuius esset aetatis. Quem ludens mendacio temporis “Tamquam homo senior” inquam “dux noster in tabernaculo se accenso igni calefacit.” Tum ille gaudio alacer, quia cum decreptus tumore “Quid ergo” inquit “non respicit aetatem suam?” Respondi uno id proposito ignorare me quid faceret Alexander, cum
Abbreviated transcription (Latin):
stagni repleuere ripã. ñ nob̾ ꝑniciẽ c̃fe¬
rentes: s solitos pisces cũ unguł detrahe¬
nib de c̃spectu nr̃o abicere. Tunc ego loco¬
rũ demonstratores qui nos semꝑ in insidi¬
as deducebant: pessime meritos crurifra¬
gio puniri tussi. ut nocte uiui sꝑantesq
a serpentib c̃sumerent᷑ : ut nos c̃sumi uo¬
luert̃. Manꝰ quoq eis confringi imꝑaui.
ut merita ꝓ factis suis uterent᷑ supplicia.
Habita deinde c̃tione ut fortes milites ee̾nt
&̾ ne aduersis ut femine casib afficeren¬
t᷑: castra c̃̾centu buccine. repente adno¬
thi uenti specola tendens. Ubi collectis
barbaroꝵ indorũq uirib: noua c̃spiran¬
tes bella cognouimꝰ. & militib meis in¬
gentes erant animi. quibꝰ ⁊ census uicto¬
riarũ suppeditabat ⁊ fesicitas. Relictis
uͦ ꝑiculosis inuisisq locis montiũ uix tan¬
dẽ munitũ it̃ calcauimꝰ. ut in bactrianoꝵ¬

Expanded text:
stagni complevere ripam non nobis perniciem festagni complevere ripam non nobis perniciem ferentes, sed solitos pisces consumebus de conspectu nostro abiere. Tunc ego locorum demonstratores qui nos semper in insidias deducebant, pessime meritos, crurifragio puniri iussi ut et nocte vivi spirantesque a serpentibus consumerentur, ut nos consumi voluerunt. Manus quoque eis confringi imperavi, ut merito pro factis suis uterentur supplicio. Habita deinde contione, ut fortes milites essent neve adversis ut feminae casibus deficerent, castra concentu bucinarum repente ad Noti venti spiracula tetendi, ubi a collectis barbarorum Indorumque viris nova conspirari bella cognoveram. Militibus meis ingentes erant animi, quibus et census victoriarum suppeditabat et felicitas. Relictis periculosissimis locis munitum vix tandem iter calcavimus et in loca Bactriano
Abbreviated transcription (Latin):
Una preterea noui generis bestia maior elefan¬
te ceopartut. tribꝰ armata in fronte cornib.
quã indi appellare odonta tirannũ soliti funt.
equo sumle caput gerentẽ atricoloris nec
potata aqua intuens castra subito impetũ¬
in nos dedit. nec ignis oppositi tardat᷑ ardo¬
rib odorib ad quã sustinendã cũ opposuissẽ
macedonũ manũ. triginta sex occidit. &
qͥnquaginta tres calcatos inutiles fecit. Uiac¬
q ipsis defiaxcã uenabuł occidimꝰ. Ante luca¬
nui deinde tẽpus &e cȩlo pestes uenere candi¬
do uersi colore: in modũ zonarũ. Cũ quib
muros in castra ꝑgebant uulpib fimiles.
quoꝵ morsib uulnerata quadrupedia:
statĩ eapirabant. Hominib autẽ: idẽ mor¬
sus ñ usq ad interitũ nocebat. Appropin:¬
quante luce: coraces uenere aues uulturib
similes corpora magnitudine seruabant
colore. fuluo rostro: & pedib nigris totã

Expanded text:
Vna praeterea novi generis bestia maior elephanVna praeterea novi generis bestia maior elephanto affuit, tribus armata in fronte cornibus, quam Indi appellare dentityrannum soliti sunt, equo simile caput gerens atri coloris. Haec potata aqua intuens castra in nos subito impetum dedit nec ignium compositis tardatur ardoribus. Ad quam sustinendam cum opposuissem Macedonum manum, triginta sex occidit, duos et quinquaginta calcatos inutiles fecit vixque ipsis defixa est venabulis. Ante lucanum deinde tempus caelo pestes venere candido versicolores in modum ranarum, cum quibus mures Indici in castra pergebant vulpibus similes, quorum morsu vulnerata quadrupedia statim exspirabant; hominibus idem morsus non usque ad interitum nocebant. Appropinquante luce nocticoraces venere aves vulturibus similes, corporum immanitate superabant, colore fulvo, rostro pedibusque nigris. Totam
Abbreviated transcription (Latin):
alitus quoq erat pestifer cũ his hora
seruis : & uiginti militib. Orabãq macẽ¬
dones ne aduersis casib cederent. Neue
dura ẽet penitentia: om̃s se officiebant¬
in modice multitudinis uenert̃ corcodril¬
ta ignib asta multa se in stagnũ rece¬
ꝑunt. Iam nos uigiliis inquietos. quinta
noctis hora bucina monebat ad quies¬
cendũ. S affuere albi leones tauroꝵ cõ
c̃cussis ceruicibꝰ stantib altenib in modũ
fulminũ in nos impetũ faciunt. excepti¬
bat᷑ cumultꝰ cumulante ceca nocte. nec
minꝰ a prungentis formȩ icti ueluti ual¬
lo horrentib metuendi mixti. maculo¬
sis lincib tygridibꝰq & horribilib pan¬
theris miscebant᷑ prelia. Hulla iã peste¬
se cõparante s ⁊ uesꝑtilionũ uis ingets
columbis corpore ȩquales in ora uultꝰq
nros inferebant᷑. Habebant autẽ dentes
in morẽ hominũ: quib artꝰ milituũ uior

Expanded text:
um halitus quoque erat pestifer. Cum his hora non um halitus quoque erat pestifer. Cum his hora non servis et viginti militibus amissis. Orabam Macedones, ne adversis casibus cederent neve dura esset patientia. Omimmodicae multitudinis, corcodrilta ignibus usta, multa se in stagnum receperunt. Iam nos vigiliis inquietos quinta noctis hora bucina admonebat quiescendum. Sed affuere albi leones taurorum coconcussis cervicibus, stantibus alte iubis in modum fulminum in nos impetum faciunt exceptibatur tumultus cumulante caeca nocte; nec minus apri ingentis formae, setis veluti vallo horrentibus metuendi, mixti maculosis lyncibus tigridibusque et horribilibus pantheris, miscebant proelia nulli iam pesti comparanda. Sed et vespertilionum vis ingens columbinis corporibus aequales in ora vultusque nostros ferebatur, habentes dentes in morem hominum quibus artus militum violabant.
Abbreviated transcription (Latin):
erat quȩ ad nocendũ prõptissima sunt.
Hec ꝓdigia insequuta ẽ. inm̃sa uis terastri¬
ũ humidoꝵq serpentiũ : uarus distinc¬
ta colorib. Nam quedã rubentib erant.
quedã nigri : & candidi coloris. quȩdã
auri colores c̃similes inspiciebant᷑. Sibi¬
labat tota regio. ñ paruũ nob̃ inferen¬
tes metũ: s frontẽ castroꝵ densauerã
clipeis. & in manib longas habebamꝰ has¬
tas: quarũ acutissimis spicuł malas pes¬
tes configebamꝰ : & in ignibꝰ phares ali¬
quando necabamꝰ. Quȩ res nos prope
duas horas in eo oꝑe sollicitos tenuit.
potataq aqua minores abire cepert̃. Ser¬
pentes autẽ maiores cũ ingenti nr̃o gaudio
Colũpnarũ crassitudine consimiles aliquan¬
to ꝓceriores ad potandũ aquã ex uicinis
montiũ speluncis ꝓceriorib squamisq su¬
is humũ atterentes. Quoꝵ pectora erec¬
ta. & cũ trisulcis linguis fauces exerta¬

Expanded text:
erat, sed ad nocendum promptissimi erant. erat, sed ad nocendum promptissimi erant. Haec prodigia est insecuta immensa vis cerastarum humidarumque serpentium variis distincta coloribus, nam quaedam rubentibus squamis erant, quaedam nigri et candidi coloris, quaedam auri fulgori similes inspiciebantur – sibilabat tota regio – non parvum nobis inferentes metum; sed frontem castrorum densabamus clipeis et in manibus longas habebamus hastas, quarum acutissimis spiculis malas pestes configebamus et ignibus plures aliquando necabamus. Quae res nos prope duas horas in eo opere sollicitos tenuit. Potata aqua minores abire coeperunt serpentes, maiores cum ingenti gaudio nostro columnarum grossitudine, aliquantulum proceriores, ad potandum aquam ex vicinis montium speluncis processere oribus squamisque suis humum atterentes; quorum pectora erecta cum trisulcis linguis fauces exsere