comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xliũ p̃sens auobis petitũ qua msi secundis reb nr̃s peaissemus sicut coeta cgͣiusita infirmiore uinculo ꝯtracta e
tuncenim utquiex aequo nosuenis se in amicitiã meminissemus amici forsitan pariter : Aenunc subieti atq ob noxi¬
uobisminus essemus nunc misericordia uñt ꝯciliati auxilioque in dibiis rebus defensi beneficium qq̃ acceptũ cola¬
mus oport& nemgniti atqromniope diuina humanaq in digni uid eamur Ne hercule quodsam nites priores
amici socuiq uobis factisunt adidualere arbitror nenos in amicitiam suscipiamur sedut uetustate gnadu ho¬
noris nosprestent: Neque enim foedere samnitiũ nequa noua iungeretis foedera cautũ ÷ fuit quidem apuduos
sempsatis iusta causa amicitiae uelle eum uobis amicũ eẽ quiuos appeter& campani &si fortuna presens magnifice

Expanded text:
xilium in praesens a uobis petitum. quam si secundis rebus nostris petissemus, sicut coepta celerius, ita infirmiore uinculo contracta esset; xilium in praesens a uobis petitum. quam si secundis rebus nostris petissemus, sicut coepta celerius, ita infirmiore uinculo contracta esset; tunc enim, ut qui ex aequo nos uenisse in amicitiam meminissemus, amici forsitan pariter ac nunc, subiecti atque obnoxiuobis minus essemus; nunc, misericordia uestra conciliati auxilioque in dubiis rebus defensi, beneficium quoque acceptum colamus oportet, ne ingrati atque omni ope diuina humanaque indigni uideamur. neque hercule, quod Samnites priores amici sociique uobis facti sunt, ad id ualere arbitror ne nos in amicitiam accipiamur sed ut ii uetustate et gradu honoris nos praestent; neque enim foedere Samnitium, ne qua noua iungeretis foedera, cautum est. fuit quidem apud uos semper satis iusta causa amicitiae, uelle eum uobis amicum esse qui uos appeteret: Campani, etsi fortuna praesens magnifice
Abbreviated transcription (Latin):
belli uerterunt Namq samnites omisis sidicinis ipsam arcem finitimorum fapanas addor a unde aeta facqis naar¬
belli uerterunt Namq samnites omisis sidicinis ipsam arcem finitimorum cãpanos adorti unde aeq facilis uictoria
p̃de atr gloriae pluseẽ tisata inminentis capuae collis cũ prȩsidio firmo occupasient descendunt indequadnito ag¬
mine inplanitiem quȩ capuam tifataq interiac& ibirursus aciedimicatũ aduersoq: pelio cãpani in tntmoenia con¬
pulsi. cũ robore iuuentutis suae accsonulla ꝓpinqua spese& coactisunt ab romanis petere auxiliũ lgatiintroducti in se¬
natũ maxime in hanc sententiã locutisunt populus nos campanus legatas aduos p̃c̃ misit amicitiã in ꝑpetuum au¬

Expanded text:
belli uerterunt. namque Samnites, omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis belli uerterunt. namque Samnites, omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis belli uerterunt. namque Samnites, omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis uictoria, praedae atque gloriae plus esset, Tifata, imminentes Capuae colles, cum praesidio firmo occupassent, descendunt inde quadrato agmine in planitiem quae Capuam Tifataque interiacet. ibi rursus acie dimicatum; aduersoque proelio Campani intra moenia compulsi, cum robore iuuentutis suae acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium. legati introducti in senatum maxime in hanc sententiam locuti sunt. 'populus nos Campanus legatos ad uos, patres conscripti, misit amicitiam in perpetuum, au
Abbreviated transcription (Latin):
cornelius cossus maiontiam hinc bella & uirib: hostium & longinquitate uel regionbm uel temporũ spatio quibus
bellatum ÷ dicent᷑ nãq eo anno aduersus samnites gentem opib armisq ualidam mota arma samnitiũ bellum aȩcipi¬
ti marte gestũ prrrus hostis prrrum poeni secuti quanta rerum moles quotiens in extrema periculorũ uentum.
ut in hanc magnitudinem quaeuix sustinet᷑ erigi imperium poss& belli autem causa cũ samnitib: romanis cũ Gaetate
amiutiaq iunctiessent ex trinsecus uenit non orta interipsos ÷ samnites sidicinis in iusta arma quia uirib plus poteraNt
cumintulissent coata in opes adopulentiorũ auxiliũ ⁊fugere cãpanissese siungunt campani magis nomen ad p̃sidiũ
sociorũ quã uires cũ at tulissent fluentes luxu abdunitis usuarmorũ insidicino pulsi agro insede in dȩ molem omnem

Expanded text:
Cornelius Cossus . maiora iam hinc bella et uiribus hostium et longinquitate uel regionum uel temporum spatio quibus Cornelius Cossus . maiora iam hinc bella et uiribus hostium et longinquitate uel regionum uel temporum spatio quibus anno aduersus Samnites, gentem opibus armisque ualidam, mota arma; Samnitium bellum ancipiti Marte gestum Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti. quanta rerum moles. quotiens in extrema periculorum uentum, ut in hanc magnitudinem quae uix sustinetur erigi imperium posset. belli autem causa cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus uenit, non orta inter ipsos est. Samnites Sidicinis iniusta arma, quia uiribus plus poterant, cum intulissent, coacti inopes ad opulentiorum auxilium confugere Campanis sese coniungunt. Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam uires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum in Sidicino pulsi agro in se deinde molem omnem
Abbreviated transcription (Latin):
lio torquato ũ cons ꝓdigium ex templo dedicationem secutũ simile uetus tomontis albani ꝓdigio nãq & lapidib pluit¬
& noxinter diu uisa intende librisq inspectis cũ plena relegione ciuita s e& senatui placuit dictatorẽ feriarũ consti¬
tuendam̃rum causa dicdictus p̃ ualerius publicola. mag̃ equitum & quintus fabius ambustus datus ÷ ñ trib: tantum
supplicatũ ireplacuit sed finitimos &iampopulos ordoq is quoquisq die supplicarent statutus iudicia eo annopopuli
tristitia infeneratores facta quib: ab a edilib: dictadies essent tnardunt᷑ : &res haud ulla in signi ad memoriã causa
adinterregnum redit ex interregno utidactum uideri poss& ambo patricii coss creatisunt m̃ ualerius coruus iia

Expanded text:
nlio Torquato iterum consulibus. prodigium extemplo dedicationem secutum, simile uetusto montis Albani prodigio; namque et lapidibus pluit etnlio Torquato iterum consulibus. prodigium extemplo dedicationem secutum, simile uetusto montis Albani prodigio; namque et lapidibus pluit et nox interdiu uisa intendi; librisque inspectis cum plena religione ciuitas esset, senatui placuit dictatorem feriarum constituendarum causa dici. dictus P. Ualerius Publicola ; magister equitum ei Q. Fabius Ambustus datus est. non tribus tantumsupplicatum ire placuit sed finitimos etiam populos, ordoque iis, quo quisque die supplicarent, statutus. iudicia eo anno populi tristia in feneratores facta, quibus ab aedilibus dicta dies esset, traduntur; et res haud ulla insigni ad memoriam causa ad interregnum redit. ex interregno, ut id actum uideri posset, ambo patricii consules creati sunt, M. Ualerius Coruus tertium A.
Abbreviated transcription (Latin):
tus fiei solitũ enat iustitioindicto dilectus sineuacationib habitus e&̃ . legiones quantũ matunari potuit
in aruncos ductaibi p̃donum magisquã hostium animi inuenti. primaitaq acie debellatum ÷ dictator
autem quia & ultrobellum intulerunt & sinedetnactione secertamine offerebant. deorũ q̃q opes adhiben¬
das ntus. inter ipsam dimicationem aedem iunoni monetae uouit : cuius dam natus uoti cumuictor romã reuer¬
tiss & dictatun seabdicauit senatus duumuiros adeã edem ꝓamplitudine pr̃ faciendam creariius sit locus in ar¬
cedistinatus quae area aedium m̃. manli capitolini fuerat coss dictatoris infestũ exercitu adbellũ uolscũ usisorã
exhostib: in cautos adorti ceperunt annopost quam uotaenit a edesmonetȩ dedicatur c̃ marcio rutilo .iii. t̃ man

Expanded text:
tus fieri solitum erat—iustitio indicto dilectus sine uacationibus habitus esset, legiones quantum maturari potuit tus fieri solitum erat—iustitio indicto dilectus sine uacationibus habitus esset, legiones quantum maturari potuit in Auruncos ductae. ibi praedonum magis quam hostium animi inuenti; prima itaque acie debellatum est. dictator tamen, quia et ultro bellum intulerant et sine detractatione se certamini offerebant, deorum quoque opes adhibendas ratus inter ipsam dimicationem aedem Iunoni Monetae uouit; cuius damnatus uoti cum uictor Romam reuertisset, dictatura se abdicauit. senatus duumuiros ad eam aedem pro amplitudine populi Romani faciendam creari iussit; locus in arce destinatus, quae area aedium M. Manli Capitolini fuerat. consules dictatoris exercitu ad bellum Uolscum usi Soram ex hostibus, incautos adorti, ceperunt. anno postquam uota erat aedes Monetae dedicatur C. Marcio Rutulo tertium T. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
infensos diutino odiodimicandi facta ÷ uols cifferocior ad rebellandum quam adbellandum genscertam ine
uicti fuga effusa satrici moenia petunt & nein muris quidem satis firma speũ coronamilitum cinctaiam sca¬
ab aede tantum matris matutae abstinuere ignem p̃da omnis militidata extrar p̃dam .iiii. milia deditorũ
habita eos uinctos cõs ante currũ triumphans egit : uenditis deinde magnam pecuniam inaenariũ radegit
sunt qui hanc mulatudinem captiuam seruorum fuis se scribant idq magis ueri simile ÷ quam deditos uenisse
hos coñs secut suntm̃ fabius dorsuo ser̃ sulpicius camerinus a uruncum in debellum abrepentina populatione
coeptũ metuq ned factum populi unius ⁊silium omnis nominis latiniess& dictator uelut aduersum¬
armatũ iam latium l. furius creatus mãg ã eñ manlium capitolinũ dixit & cum quod ꝑ magnos tumul¬

Expanded text:
infensos diutino odio dimicandi facta est. Uolsci, ferocior ad rebellandum quam ad bellandum gens, certamine infensos diutino odio dimicandi facta est. Uolsci, ferocior ad rebellandum quam ad bellandum gens, certamine uicti fuga effusa Satrici moenia petunt; et ne in muris quidem satis firma spe, cum corona militum cincta iam scaab aede tantum Matris Matutae abstinuere ignem: praeda omnis militi data. extra praedam quattuor milia deditorum habita; eos uinctos consul ante currum triumphans egit; uenditis deinde magnam pecuniam in aerarium redegit. sunt qui hanc multitudinem captiuam seruorum fuisse scribant, idque magis ueri simile est quam deditos uenisse. hos consules secuti sunt M. Fabius Dorsuo Ser. Sulpicius Camerinus . Auruncum inde bellum ab repentina populatione coeptum; metuque ne id factum populi unius consilium omnis nominis Latini essarmatum iam Latium— L. Furius creatus magistrum equitum Cn. Manlium Capitolinum dixit; et cum—quod per magnos tumul
Abbreviated transcription (Latin):
a societatem petentes uenissent Idemotium domi forisq mansit t̃ manilio torquato .ii. c̃plautio cõs semuntia¬
rium tantũ exuncario foenus factum. & inpensiones aequas triennii. Itaut quarta p̃sens ess& solutio aeris alienis
dispensata ÷ &sicquoq parteplebis ad fectafides tamen publica priuatis difficultatib: potior ad cunm sena tui
fuit leuatȩ maxime resquia tributo acdilectu suꝑsessum tertio anno postsatricum restitutũ a uolscis m̃ ua¬
lerius coruus ñ cõscũ c̃. pealio factus cũ exlatio nuntiatũ e& legatos ab antio crcũ ire populos latinorũ ad
utandum bellum prius quã plus hostium fie& uolscis arma inferre iussus adsatricũ exercitu infesto pergit
quocũ antiates aliiq uolsci p̃panitis iamante siquid abroma moueret᷑ copiis occurrissent. nulla mont inter

Expanded text:
ac societatem petentes uenissent. idem otium domi forisque mansit T. Manlio Torquato ii† C. Plautio consulibus. Semunciaac societatem petentes uenissent. idem otium domi forisque mansit T. Manlio Torquato ii† C. Plautio consulibus. Semunciarium tantum ex unciario fenus factum et in pensiones aequas triennii, ita ut quarta praesens esset, solutio aeris alieni dispensata est; et sic quoque parte plebis adfecta fides tamen publica priuatis difficultatibus potior ad curam senatui fuit. leuatae maxime res, quia tributo ac dilectu supersessum. tertium anno post Satricum restitutum a Uolscis M. Ualerius Coruus iterum consul cum C. Poetelio factus, cum ex Latio nuntiatum esset legatos ab Antio circumire populos Latinorum ad concitandum bellum, prius quam plus hostium fieret Uolscis arma inferre iussus, ad Satricum exercitu infesto pergit. quo cum Antiates aliique Uolsci praeparatis iam ante, si quid ab Roma moueretur, copiis occurrissent, nulla mora inter
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ popilius lenas iiii coñs futurus datus ÷ cũ grȩcis a camillo nulla memorabilis gestares net illiterra ne roma¬
nus maribellator enet: postremo cũ litorib: arterent᷑ a qua &iam p̃tercetenr necessaria usui deficiente . Italiã relique¬
re cuius populi ea cuius gentis dassis fuerit nihilcertiest maxime siciliȩ fuiss& trnaennos crediderim nã ulterior
greua eatempestate intestino fessa bello iam macedonum opes horrebat exerctib: dimisis cũ & foris pax& do¬
mi concordia ordinum otium ess& nenimis laeteres essent. pestilentia cuitatẽ adorta coegit senatũ inperare
decem uiris ut libros sybillinos inspicerent eorũq monitu lecti sternium fuit eodem anno satricũ ab antiatibus
colonia deducta restitutaq urbs quã latini diruerant : & cũ cart haginiensib: legatis romaȩ foedus ictũ cũ amicitiã

Expanded text:
M. Popilius Laenas , quartum consul futurus, datus est. cum Graecis a Camillo nulla memorabilis gesta res; nec illi terra nec RomaM. Popilius Laenas , quartum consul futurus, datus est. cum Graecis a Camillo nulla memorabilis gesta res; nec illi terra nec Romanus mari bellator erat. postremo cum litoribus arcerentur, aqua etiam praeter cetera necessaria usui deficiente Italiam reliquere. cuius populi ea cuiusque gentis classis fuerit nihil certi est. maxime Siciliae fuisse tyrannos crediderim; nam ulterior Graecia ea tempestate intestino fessa bello iam Macedonum opes horrebat. exercitibus dimissis, cum et foris pax et domi concordia ordinum otium esset, ne nimis laetae res essent, pestilentia ciuitatem adorta coegit senatum imperare decemuiris ut libros Sibyllinos inspicerent; eorumque monitu lectisternium fuit. eodem anno Satricum ab Antiatibus colonia deducta restitutaque urbs quam Latini diruerant. et cum Carthaginiensibus legatis Romae foedus ictum, cum amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
interprimos quorum ꝯursus alios exiuentt atrox proeliũ fuit. Alia multitudo priusquam adconietũ teliuen¬
r& tergauerat. primo ꝑuulscos falernumq a grum dissipatisunt inde apuliam acmare inferũ petierunt cõs
itione aduocata laudatũ tribunũ decembub: aureaq corona donat ipse iussus ab senatu bellum maritimum
cuntre cũp̃tore iunxit castra ibi quia res trchi segnitia grecorũ non committentium se inaciem uidebant᷑ dicta¬
torem comitiorũ causa t̃ manilium torquatũ ex auctoritate senatus dixit dictator mag̃ equitũ a. cornelio
cosso dicto comitia ꝯsularia habuit aemulũq decoris q sui ab sentẽ m̃ ualerium coruum idenimilli deinde
cognominis fuit summo fauore populi iii & xxnatum annos coñsrenuntiauit. Collega coruo deplebe

Expanded text:
inter primos, quorum concursus alios exciuerat, atrox proelium fuit: alia multitudo, priusquam ad coniectum teli ueninter primos, quorum concursus alios exciuerat, atrox proelium fuit: alia multitudo, priusquam ad coniectum teli ueniret, terga uertit. primo per Uolscos Falernumque agrum dissipati sunt; inde Apuliam ac mare inferum petierunt. consul contione aduocata laudatum tribunum decem bubus aureaque corona donat; ipse iussus ab senatu bellum maritimum curare cum praetore iunxit castra. ibi quia res trahi segnitia Graecorum non committentium se in aciem uidebantur, dictatorem comitiorum causa T. Manlium Torquatum ex auctoritate senatus dixit. dictator magistro equitum A. Cornelio Cosso dicto comitia consularia habuit aemulumque decoris sui absentem M. Ualerium Coruum — id enim illi deinde cognominis fuit—summo fauore populi, tres et uiginti natum annos, consulem renuntiauit. collega Coruo de plebe
Abbreviated transcription (Latin):
semel sedem sed quotiens cumq certamen in itiũ ÷ leuansse aliosoculosq hostis rostro & unguib: adpetit
donec territũ ꝓdigutalis uisuoculisq simul agͥmente turbatũ ualerius obtruncat coruus ex conspestu
elatus onentem petit: atenus quietȩ utrimq stationes fuere post quã spoliare corpus caqsi hostis
tribunus coepit ne galli sestatione tenuerunt & romanorũ cursus aduictorem &iã otior fuit ibi cirta
iacentis galli corpus contracto cetamine pugna atrox uta t᷑ iam ñ manipulis ꝓximarũ stationũ
sellogionib: utrimq effusis regerit᷑ camillus lȩcũ militem uictoria tribuni laetũ tã p̃sentibus
acseundis dus ire inpelium iub& hostentansque in signem spoliis tribunum huncimitare miles aiebat & ur¬
caiacentem ducem ster ne gallorũ caterua sdi hominesq illia cfuere pugna depugnatumq haud qua quã
certamine ambiguo cumgallis ÷ ad eoduorũ militũ cuentum inter quos pugnatũ erat utiqacics anmis p̃cepeat

Expanded text:
semel sedem sed, quotienscumque certamen initum est, leuans se alis os oculosque hostis rostro et unguibus appetit, donec territum prodigii talis uisu oculisque simul ac mente turbatum Ualerius obtruncat; coruus ex conspectu elatus orientem petit. hactenus quietae utrimque stationes fuere; postquam spoliare corpus caesi hostis tribunus coepit, nec Galli se statione tenuerunt et Romanorum cursus ad uictorem etiam ocior fuit. ibi circa iacentis Galli corpus contracto certamine pugna atrox concitatur. iam non manipulis proximarum stationum sed legionibus utrimque effusis res geritur. Camillus laetum militem uictoria tribuni, laetum tam praesentibus ac secundis dis ire in proelium iubet; ostentansque insignem spoliis tribunum, 'hunc imitare, miles' aiebat, 'et circa iacentem ducem sterne Gallorum cateruas.' di hominesque illi adfuere pugnae depugnatumque haudquaquam certamine ambiguo cum Gallis est; adeo duorum militum euentum, inter quos pugnatum erat, utraque acies animis praeceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
nam que galli seu uestigio notato humano quanuntius aueis peruenerat seu sua sponte anim aduerso ad carmm̃s saxo
aequo nocte sublustri cumprimo inermem qui temptar& uiam praemisissent : tnedentes inde arma ubi
quidiniqui ess& alterni innixi sub leuantesque inuicem & traehentes alii alios prout postular& locus tanto
silentio in summum euasere : ut non custodes solum fallerent sed necanes quidem sollicitum animal ad noc¬
turnosstrepitus excitarent : anseres non felfellere quibus sacris iunones in summa inopia cibitamen absti¬
nebatur qua eres saluti fuit: namque langore eorum alarumque crepitu. excitus ĩ manlius quitriennio
ante consulfuerat. uirbello agregius armis abreptis simula darma ceterosciens : &dum cȩteri trepidant

Expanded text:
namque Galli, seu uestigio notato humano qua nuntius a Ueiis peruenerat seu sua sponte animaduerso ad Carmentis saxnamque Galli, seu uestigio notato humano qua nuntius a Ueiis peruenerat seu sua sponte animaduerso ad Carmentis saxo in adscensum aequo, nocte sublustri cum primo inermem qui temptaret uiam praemisissent, tradentes inde arma ubi quid iniqui esset, alterni innixi subleuantesque in uicem et trahentes alii alios, prout postularet locus, tanto silentio in summum euasere ut non custodes solum fallerent, sed ne canes quidem, sollicitum animal ad nocturnos strepitus, excitarent. anseres non fefellere quibus sacris Iunonis in summa inopia cibi tamen abstinebatur. quae res saluti fuit; namque clangore eorum alarumque crepitu excitus M. Manlius qui triennio ante consul fuerat, uir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens uadit et dum ceteri trepidant
Abbreviated transcription (Latin):
todias enrt: adeam rem pontius quominus inpiger iuuenis opentm pollicitus. incubans cortici secundo tibe¬
rim adurbem defertur in dequa proximum fuit aripa perpͥrceruptum eoque nelatum hostium aistodiam
saxum in capitolium euadit : & ad magistratus ductus mandata exertitus edit: accepto in deso ut est comitiũs
curiatis reuocatus deexilio iussu populi camillus dictator ex templo diceretur : milites que haberent impe¬
nitora quemuellent: eadem digrasus nuntius ueos contendit : missique ardeam legati ad camillũ ueioseũ
perduxere : seu quodmagis credere lib& non prius profectum ab ardea quam conperit legem latam: quodnec
iniussu populi mutari finibus poss&. nec nisidictator dictus auspicia in exercitu habere lexcuriata lata ÷
dictatorque absensdictus: dumhȩc ueis agebantur. interim arxromȩ cap̃itolium que iningenti pericu lo fuit:

Expanded text:
todias erat. ad eam rem Pontius Cominus impiger iuuenis operam pollicitus, incubans cortici secundo Tibetodias erat. ad eam rem Pontius Cominus impiger iuuenis operam pollicitus, incubans cortici secundo Tiberi ad urbem defertur. inde qua proximum fuit a ripa, per praeruptum eoque neglectum hostium custodiae saxum in Capitolium euadit, et ad magistratus ductus mandata exercitus edit. accepto inde senatus consulto uti comitiis curiatis reuocatus de exsilio iussu populi Camillus dictator extemplo diceretur militesque haberent imperatorem quem uellent, eadem degressus nuntius Ueios contendit; missique Ardeam legati ad Camillum Ueios eum perduxere, seu— quod magis credere libet, non prius profectum ab Ardea quam compererit legem latam, quod nec iniussu populi mutari finibus posset nec nisi dictator dictus auspicia in exercitu habere—lex curiata lata est dictatorque absens dictus. dum haec Ueiis agebantur, interim arx Romae Capitoliumque in ingenti periculo fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ueis interim non animitantum indies sed &iam uires crescebant: nec romanis solum eo conuesentibus ex a¬
gris qui aut proelio aduerso aut cladecapte urbis palati fuenent : sed &iam exlatio uoluntarus confluen¬
tibus ut in parte praedae essent maturum iamuidebatur repeti patriam eripique ex hostium manibus sed
corpori ualitudo caput deerat. locusipse admonebat camilli & magna pars militum erat quiductu aus¬
picioque eius res prospere gesserant. & caedicius negarese commisurum cursibus aut deorum aut hominũ
quis quam imperium finir& potius. quam ipse memor ordinis sui poscer& impenttorem: consensu omnium
placuit ab ardea camillum acuri sed antea a consultum senatu quiromae ess& adeoregebat omnia pudor
distẽ crimina que rerum prope perditis rebus seuabant : ingenti periculo transeundum perhostium cus¬

Expanded text:
Ueiis interim non animi tantum in dies sed etiam uires crescebant. nec Romanis solum eo conuenientibus ex aUeiis interim non animi tantum in dies sed etiam uires crescebant. nec Romanis solum eo conuenientibus ex agris qui aut proelio aduerso aut clade captae urbis palati fuerant, sed etiam ex Latio uoluntariis confluentibus ut in parte praedae essent, maturum iam uidebatur repeti patriam eripique ex hostium manibus; sed corpori ualido caput deerat. locus ipse admonebat Camilli, et magna pars militum erat qui ductu auspicioque eius res prospere gesserant; et Caedicius negare se commissurum cur sibi aut deorum aut hominum quisquam imperium finiret potius quam ipse memor ordinis sui posceret imperatorem. consensu omnium placuit ab Ardea Camillum acciri, sed antea consulto senatu qui Romae esset: adeo regebat omnia pudor discriminaque rerum prope perditis rebus seruabant. ingenti periculo transeundum per hostium cus
Abbreviated transcription (Latin):
caedem aedider& publicaque uictoria ouantes ueios redeunt : romae interim plerumque obsidio segnis & utrĩq
silentiumef se adidtantum intentis gallis nequis hostium euadere interstationes poss& cum repente iuuenis
romanus adminatione insetiues hostesque conuetit: sacrificiumerat statum in quirinali collegenti fabiaȩ
adidfaciendum .c. fabius dorsuo gabino cinctus sacrox manibus gerens cum de capito lious descendiss& per
medias hostium stationes egressus nihiladuocem cuius quam terrorem uemotus in quirinalem collem ꝑuenit
ibi que omnibus sollemniter ꝑ actiseadem reuertens similiter constanti uultu graduque satis spertns
ppitia sesse deos quorumcultum ne mortis quidem metu prohibitus deseruiss& incapitolium ad suos redut:
seu at tontas gallis mintculo audaciȩ seu religione &iam motis. cuius haud quaquam neglegens gensest:

Expanded text:
caedem edidere, duplicique uictoria ouantes Ueios redeunt. Romae interim plerumque obsidio segnis et utrimque caedem edidere, duplicique uictoria ouantes Ueios redeunt. Romae interim plerumque obsidio segnis et utrimque silentium esse, ad id tantum intentis Gallis ne quis hostium euadere inter stationes posset, cum repente iuuenis Romanus admiratione in se ciues hostesque conuertit. sacrificium erat statum in Quirinali colle genti Fabiae. ad id faciendum C. Fabius Dorsuo , Gabino <cinctu in>cinctus sacra manibus gerens cum de Capitolio descendisset, per medias hostium stationes egressus nihil ad uocem cuiusquam terroremue motus in Quirinalem collem peruenit; ibique omnibus sollemniter peractis, eadem reuertens similiter constanti uoltu graduque, satis sperans propitios esse deos quorum cultum ne mortis quidem metu prohibitus deseruisset, in Capitolium ad suos rediit, seu attonitis Gallis miraculo audaciae seu religione etiam motis cuius haudquaquam neglegens gens est.
Abbreviated transcription (Latin):
nihilmi seriti sunt. ut in agrum romanum eo tempore incursiones facerent. plenique praedȩ ueios &i am
p̃sidiumque &spen ultimam romani nominis inanimo habuerint oppugnare uiderant eos milites roman
uagantes ꝑagros & congregatos agmine praedam praese agentes & castntcernebant haud procul ueis
posita inde primum misenatio sui. deinde in dignitas atque exeo ira animos cepit etruscin &iam a quibus bellũ
gallicum in se auertissent ludibrioesse cladessuas uixtempentuere animis quinex templo impetum facerent :
conpresia q̃ caedidiciocenturione quem sibi m&ipsi praefecerant : ranin noctem sustinuere : tantũ parcamillo
defuit auctor : cetenr eodem ordine eodemque fortunȩ euentu gesta: quin &iam ducibus captiuis quica edi noc¬
turnae superfuerent ad aliam manum tuscorum adsalinas profectinoctem in sequentem ex in prouiso maiorẽ

Expanded text:
nihil miseriti sunt ut in agrum Romanum eo tempore incursiones facerent, plenique praedae Ueios etiam nihil miseriti sunt ut in agrum Romanum eo tempore incursiones facerent, plenique praedae Ueios etiam praesidiumque, spem ultimam Romani nominis, in animo habuerint oppugnare. uiderant eos milites Romani uagantes per agros et congregato agmine praedam prae se agentes, et castra cernebant haud procul Ueiis posita. inde primum miseratio sui, deinde indignitas atque ex ea ira animos cepit: Etruscisne etiam, a quibus bellum Gallicum in se auertissent, ludibrio esse clades suas? uix temperauere animis quin extemplo impetum facerent; compressi a Q. Caedicio centurione quem sibimet ipsi praefecerant, rem in noctem sustinuere. tantum par Camillo defuit auctor: cetera eodem ordine eodemque fortunae euentu gesta. quin etiam ducibus captiuis qui caedi nocturnae superfuerant, ad aliam manum Tuscorum ad Salinas profecti, nocte insequenti ex improuiso maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ habui : equis que iniquis que persuarum erat tantum bello uirum neminem us quam ea tem pestate
ese contione dimisa corpora cunint. intenti quam mox signum daretur: quodato primae silentio noctis
ad portas camillo praesto fuere : egresi haud procul urbessicut praedictumerat castrx gallorum intuta
ne lectaque ab omni parte nacti cumingenticlamore inuadunt: nusquam proelium. omnibus locis caedes est
nuda corpora & soluta somno trucidantur: ex tremos tamen pauor cubi libussuis excitas quae aut undeuis
ess& ignaras infugam & quosdam in hostem ipsum in prouidostulit : Magna pars ina grumanti atandela¬
ti incursione ab oppidanis inpalatos facta. circum ueniuntur : similis in agro uaenti tuscorum facta strages
est: quiurbis iam ꝓpe quadringentes imum annum uicinae oppressae ab hoste inuisitato in audito. adeo

Expanded text:
mae habui'. aequis iniquisque persuasum erat tantum bello uirum neminem usquam ea tempestate mae habui'. aequis iniquisque persuasum erat tantum bello uirum neminem usquam ea tempestate esse. contione dimissa, corpora curant, intenti quam mox signum daretur. quo dato, primae silentio noctis ad portas Camillo praesto fuere. egressi haud procul urbe, sicut praedictum erat, castra Gallorum intuta neglectaque ab omni parte nacti cum ingenti clamore inuadunt. nusquam proelium, omnibus locis caedes est; nuda corpora et soluta somno trucidantur. extremos tamen pauor cubilibus suis excitos, quae aut unde uis esset ignaros, in fugam et quosdam in hostem ipsum improuidos tulit. magna pars in agrum Antiatem delati incursione ab oppidanis in palatos facta circumueniuntur. similis in agro Ueienti Tuscorum facta strages est, qui urbis iam prope quadringentensimum annum uicinae, oppressae ab hoste inuisitato, inaudito, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
referendae & huic urbi decus ingent belli exhofte communi pariendi. quieffuso agmine adugrtat. gensest
cuinatunt corpent animosque magna magis quam firma dederit: eo incertamen omneplus terroris quã uiriũ
ferunt: argumentosit clades romana patentem cepere urbemex arce capitolioque his exigua resistitur manu:
iamobsidionis taedio uicti abscedunt : uagique peragros palantur. cibo uinoque iptim hausto repletr ubi
nox adpeat properiuos aquarum sine munimento sinestationibus accustodus passimferarum ritus terrunt᷑
Nunc absecundis rebus magis &iam solito in cauti siuobis in animo est tueri moenia uestre ne pati hȩc omnia
galliam fieri. prima uigilia capite arma frequentes me sequimini ad caedem non ad pugnam nisi uictos
somno uelut pecudes trucidandos tracdidero non recusso aundem ardeae rerum mearum exitum quemro¬

Expanded text:
referendae et huic urbi decus ingens belli ex hoste communi pariendi. qui effuso agmine aduentant gens est referendae et huic urbi decus ingens belli ex hoste communi pariendi. qui effuso agmine aduentant gens est cui natura corpora animosque magna magis quam firma dederit; eo in certamen omne plus terroris quam uirium ferunt. argumento sit clades Romana. patentem cepere urbem: ex arce Capitolioque iis exigua resistitur manu: iam obsidionis taedio uicti abscedunt uagique per agros palantur. cibo uinoque raptim hausto repleti, ubi nox adpetit, prope riuos aquarum sine munimento, sine stationibus ac custodiis passim ferarum ritu sternuntur, nunc ab secundis rebus magis etiam solito incauti. si uobis in animo est tueri moenia uestra nec pati haec omnia Galliam fieri, prima uigilia capite arma frequentes, me sequimini ad caedem, non ad pugnam. nisi uinctos somno uelut pecudes trucidandos tradidero, non recuso eundem Ardeae rerum mearum exitum quem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ates consultare: nec secus quam diuino spiritu tactus cum in semiliam contione intulis s& abstinere suetus
ante talibus consilis. ardeates inquiđ ueteres amici. noui &iam ciues ma. quando ẽxuestrum beneficium ita tu¬
lit &fortuna hoc egoitamea nemouestrum condicionis mea e oblitum mehuc processisse put& sedres ac periculũ
commune cogit quod quisque possit in retrepida praesidi in medium conferre : & quando ego uobis protantis
uestris in me meritis gratiam reseram sinunc cessauero : autubiusus erit inei uobis sinbello non fuerit : hacarte
in patria steti & inuictus bello inpace ab ingnetis ciuibus pulsussum: uobis autem ardeates fortuna ablata est : & ꝓ
tantis pristinis pir. beneficiis quanta ipsi meministis. nec enim ex probntn dae apud memores sunt gnitiae

Expanded text:
ates consultare. nec secus quam diuino spiritu tactus cum se in mediam contionem intulisset, abstinere suetus ates consultare. nec secus quam diuino spiritu tactus cum se in mediam contionem intulisset, abstinere suetus ante talibus conciliis, 'Ardeates' inquit, 'ueteres amici, noui etiam ciues mei, quando et uestrum beneficium ita tulit et fortuna hoc eguit mea, nemo uestrum condicionis meae oblitum me huc processisse putet; sed res ac periculum commune cogit quod quisque possit in re trepida praesidii in medium conferre. et quando ego uobis pro tantis uestris in me meritis gratiam referam, si nunc cessauero? aut ubi usus erit mei uobis, si in bello non fuerit? hac arte in patria steti et inuictus bello, in pace ab ingratis ciuibus pulsus sum. uobis autem, Ardeates, fortuna oblata est et pro tantis populi Romani pristinis beneficiis quanta ipsi meministis—nec enim exprobranda ea apud memores sunt —gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
gallos. utnum quam postea necpars nec uni uersi temptauerint talepugnae genus: omissa itaq spȩperuim atq
arma subeundi obsidionem panent : cuius adidtempus inmemores & quo dinurbe fuerat frumentum incendis
urbis ab sumserant : & exagris ꝑipsos dies raptũomne ueios erat: Intur exetitu duiso partim ꝑfinitimos¬
populos praedari placuit partimobsideri arcemut obsidentibus fumentum populatores a grorum
preberait: proficiscentes gallos aburbe ad romamꝰ experiendam uirtute in fortuna ipsa ardeam ubicamil¬
lus exulabat duxit quimestior ibifortuna publica quam sua cumdiis hominibusque accussandis sene¬
cer& indgnando mintndoque ubuilli uiriessent quisetumueios faleriosq cepissent quialia bella fortius
semper quam felicius gesissent repente audiuit gallorum exaritum aduentare. atquedȩeo pauidos arde¬

Expanded text:
Gallos; ut nunquam postea nec pars nec uniuersi temptauerint tale pugnae genus. omissa itaque spe per uim atque Gallos; ut nunquam postea nec pars nec uniuersi temptauerint tale pugnae genus. omissa itaque spe per uim atque arma subeundi obsidionem parant, cuius ad id tempus immemores et quod in urbe fuerat frumentum incendiis urbis absumpserant, et ex agris per eos ipsos dies raptum omne Ueios erat. igitur exercitu diuiso partim per finitimospopulos praedari placuit, partim obsideri arcem, ut obsidentibus frumentum populatores agrorum praeberent. proficiscentes Gallos ab urbe ad Romanam experiendam uirtutem fortuna ipsa Ardeam ubi Camillus exsulabat duxit; qui maestior ibi fortuna publica quam sua cum dis hominibusque accusandis senesceret, indignando mirandoque ubi illi uiri essent qui secum Ueios Faleriosque cepissent, qui alia bella fortius semper quam felicius gessissent, repente audit Gallorum exercitum aduentare atque de eo pauidos Arde
Abbreviated transcription (Latin):
animos arma tantum ferrumq indextris uel ut solas reliquas spe sue intuentes : galliquoque ꝑali quot
dies intata modo urbis nequic quam belliꝰgesto cuminter incendia a cruinas captaẽ urbis nihilsuper esse
prȩter armatos hostes uiderent : ne quicquam totcladibus territos nec flexuros addeditionem animos niuis
adhiberetur experiti ultima &impetum facer & in artem statuunt : prima luce signodato multitudo omnis
inforo intruitur: indeclamore sublato actestudine facta subeunt : aduersus quos romani ni hil temere nec
trepide adomnis aditus stationibus firmatis qua signa ferri uidebant: ea robore uirorum appositoscandere
hostem sinunt . quo successerit magis in arduum eopelli posse perꝓcliue facilius ntti me dofere diuoresti¬
tere atqueinde exdo co superiore qui ꝓpesua ponte in hostem in ferebat impetufacto strage acruina fudere

Expanded text:
animos, arma tantum ferrumque in dextris uelut solas reliquias spei suae intuentes. Galli quoque per aliquot animos, arma tantum ferrumque in dextris uelut solas reliquias spei suae intuentes. Galli quoque per aliquot dies in tecta modo urbis nequiquam bello gesto cum inter incendia ac ruinas captae urbis nihil superesse praeter armatos hostes uiderent, nec quicquam tot cladibus territos nec flexuros ad deditionem animos ni uis adhiberetur, experiri ultima et impetum facere in arcem statuunt. prima luce signo dato multitudo omnis in foro instruitur; inde clamore sublato ac testudine facta subeunt. aduersus quos Romani nihil temere nec trepide; ad omnes aditus stationibus firmatis, qua signa ferri uidebant ea robore uirorum opposito scandere hostem sinunt, quo successerit magis in arduum eo pelli posse per procliue facilius rati. medio fere cliuo restitere; atque inde ex loco superiore qui prope sua sponte in hostem inferebat impetu facto, strage ac ruina fudere
Abbreviated transcription (Latin):
plonitus sonitus flammae & flagor ruentium tetorum auertiss& pauentes adomnia animos ontque
&oculos flatebant uelut adspectaculum a fortuna positi occidentis patriae. nec ullius rerum suarum relicti
prȩte quam corporum uindices tanta᷑ ante alios mistrandi magis quium quam obsessisunt. quod interdusi
apatria obsidebantur omnia suacernentes in hostium potes tate : nectran quillior noxdiem tam foedeactũ
excepit lex deinde noctem in quietã insecuta est : ne ullum erat tempus quoda nouȩ sem ꝑcladis alicuius ex¬
spectaculo cessar& nihiltamen tot onerati atq obruti malis flexerunt animos. quin& siomnia flammis acrui¬
nis aequataui dissent . quamuis inopem paruum que quemtenebant collem libertati relictum uirtute de¬
fenderent &iã cũ eadem cotudie acciderent. uelut ad suetimalis ab alienauerant absens u rerum suarum

Expanded text:
ploratus, sonitus flammae et fragor ruentium tectorum auertisset, pauentes ad omnia animos oraque ploratus, sonitus flammae et fragor ruentium tectorum auertisset, pauentes ad omnia animos oraque et oculos flectebant, uelut ad spectaculum a fortuna positi occidentis patriae nec ullius rerum suarum relicti praeterquam corporum uindices, tanto ante alios miserandi magis qui unquam obsessi sunt quod interclusi a patria obsidebantur, omnia sua cernentes in hostium potestate. nec tranquillior nox diem tam foede actum excepit; lux deinde noctem inquieta insecuta est, nec ullum erat tempus quod a nouae semper cladis alicuius spectaculo cessaret. nihil tamen tot onerati atque obruti malis flexerunt animos quin etsi omnia flammis ac ruinis aequata uidissent, quamuis inopem paruumque quem tenebant collem liberati relictum uirtute defenderent; et iam cum eadem cottidie acciderent, uelut adsueti malis abalienauerant ab sensu rerum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
eburneo incaput in cusso inem mouisse atque abeo initium caedis ortum ceteros insedibus suis trucidatos:
postprincipum caedem nulli deinde mortalium parti diripi tata ex haustiinia ignes ceterum seuno nomnib:
delendȩ urbem libido erat seuita placuentt principibus gallorum & ostentari quȩdam incendia tertoris
causa si com pelli a deditionem caritate sedium suarum obsesi possent. & non omnia concrem ariteta ut qđ¬
cumque suꝑess& urbis ad pignos adflectendos hostium animos haberent nequa quam ꝑinde atq in capta
urbe primadie aut passim autlate uagatos est ignis romaniex arce plenam hostium urbem cernentes uagosq
ꝑuias omnescursõs cumalia at que alia parte noua aliqua clades oreretur : non mentibus solum concipere
sed neauribus quidem atq oculis satis constare poterant. quocũq clamor sonitus hostium mulierũ puerorũ q

Expanded text:
eburneo in caput incusso iram mouisse, atque ab eo initium caedis ortum, ceteros in sedibus suis trucidatos; eburneo in caput incusso iram mouisse, atque ab eo initium caedis ortum, ceteros in sedibus suis trucidatos; post principium caedem nulli deinde mortalium parci, diripi tecta, exhaustis inici ignes. ceterum, seu non omnibus delendi urbem libido erat, seu ita placuerat principibus Gallorum et ostentari quaedam incendia terroris causa, si compelli ad deditionem caritate sedum suarum obsessi possent, et non omnia concremari tecta ut quodcumque superesset urbis, id pignus ad flectendos hostium animos haberent, nequaquam perinde atque in capta urbe primo die aut passim aut late uagatus est ignis. Romani ex arce plenam hostium urbem cernentes uagosque per uias omnes cursus, cum alia atque alia parte noua aliqua clades oreretur, non mentibus solum concipere sed ne auribus quidem atque oculis satis constare poterant. quocumque clamor hostium, mulierum puerorumque
Abbreviated transcription (Latin):
indemodico relicto praesidio nequis indissipatos exarce aut capitolio impetus fier&. dilapsi ad praelam uacuis
occursu hominum uiis parsmm pxima quaeque tetorum agmineruunt. parsultima uelut ea demum in¬
tacta &referta praeda petunt: inderursus ipsa solitudine absterriti nequa fraus hostilis uagos exciper&
inforum acpropinqua foro loca conglobati rediebant : ubieos plebis aedificiis obseratis patentibus atriis
principum maior prope cunctatio tenebat aperta quam clausa inuadendi abeo haudsecus quã uenerabundi
intuebantur in aedium uestibulis sedentes uiros praete ornatum habitum que humano augustiorem
maiestatem &iam quã uultus gnituitas que oris praese ferebant simillimos dis ad eos uelut similacnt uersicũ
starent .m̃ papirius unus ex hnsdicitur gallo barbam suam ut tum omnibus ꝓmissaetat permulcendi scipione

Expanded text:
inde, modico relicto praesidio ne quis in dissipatos ex arce aut Capitolio impetus fieret, dilapsi ad praedam uacuis inde, modico relicto praesidio ne quis in dissipatos ex arce aut Capitolio impetus fieret, dilapsi ad praedam uacuis occursu hominum uiis, pars in proxima quaeque tectorum agmine ruunt, pars ultima, uelut ea demum intacta et referta praeda, petunt; inde rursus ipsa solitudine absterriti, ne qua fraus hostilis uagos exciperet, in forum ac propinqua foro loca conglobati redibant; ubi eos, plebis aedificiis obseratis, patentibus atriis principum, maior prope cunctatio tenebat aperta quam clausa inuadendi; adeo haud secus quam uenerabundi intuebantur in aedium uestibulis sedentes uiros, praeter ornatum habitumque humano augustiorem, maiestate etiam quam uoltus grauitasque oris prae se ferebat simillimos dis. ad eos uelut simulacra uersi cum starent, M. Papirius , unus ex iis, dicitur Gallo barbam suam, ut tum omnibus promissa erat, permulcenti scipione
Abbreviated transcription (Latin):
interim satis iamamnibus udͥntalire adtuendam arcem compositis turba seniorum domos regress& aduentũ
hostium obstinato ad mortem animo exspectabat : quieorum curules gesserant magistratus. ut in fortunȩ
pristinae honorumque autuirtutis in signibus morerentur quae augustissima uestis est tensas ducentibus
trium phantibus uexa uestiti medio aedium eburnissellis sederȩsunt quim̃ fabio pontifice maximo praẽ¬
fante carmendeuouisse eossȩppatria quiritibusque romanis tnerdant galli quia interpositi a nocte a con¬
tentione pugnae remisserant animos & quod nec in acie ancipitius quam certauerant proelio natum impetu
autui capiebant urbem sine int sineardore animorum in gressi postero die urbem patente collina porta
inforum perueniunt: circum ferentes oculos ad templa deum artem totamque solam belli speciem tenentẽ

Expanded text:
interim satis iam omnibus, ut in tali re, ad tuendam arcem compositis, turba seniorum domos regressi aduentum interim satis iam omnibus, ut in tali re, ad tuendam arcem compositis, turba seniorum domos regressi aduentum hostium obstinato ad mortem animo exspectabant. qui eorum curules gesserant magistratus, ut in fortunae pristinae honorumque aut uirtutis insignibus morerentur, quae augustissima uestis est tensas ducentibus triumphantibusue, ea uestiti medio aedium eburneis sellis sedere. sunt qui M. Folio pontifice maximo praefante carmen deuouisse eos se pro patria Quiritibusque Romanis tradant. Galli et quia interposita nocte a contentione pugnae remiserant animos et quod nec in acie ancipiti usquam certauerant proelio nec tum impetu aut ui capiebant urbem, sine ira, sine ardore animorum ingressi postero die urbem patente Collina porta in forum perueniunt, circumferentes oculos ad templa deum arcemque solam belli speciem tenentem.
Abbreviated transcription (Latin):
flamem interim quirinalis uirgines que uestales omisarerum suarum cunt . quae s acrorum secum ferenda
quȩ quia uires a domnia ferenda deerunt relinquenda essent consultantes qui suee aglocus fideli ad seruaturus
custodia ess& optimum ducunt condita indoliolis sacello ꝓximo aedibus flaminis quirinalis ubinunc despui
religio est defodere : cetera interse onere partito feruntur uia que sublicio pqeteducit adianiculum Ineo diuo
eas cum.l. albinius depleberom homo cons pexiss& plaustro coniuge adiberos habens interceteram urbem
quaeinutilis bello urbe accedebat. saluo &iam tumdis crimine diuinarum humanarum quererum. in religiosũ
ractus sacer dotes publicos. sacnaque pir pedibus ire ferrique se acsuos inuehiculo conspic descendere uxorem
acpueros iussit uirgines sacraque in plaustrum in posuit . & caerae quo iter sacerdotibus erat peruixit : romae

Expanded text:
flamen interim Quirinalis uirginesque Uestales omissa rerum suarum cura, quae sacrorum secum ferenda, flamen interim Quirinalis uirginesque Uestales omissa rerum suarum cura, quae sacrorum secum ferenda, quae quia uires ad omnia ferenda deerant relinquenda essent consultantes, quisue ea locus fideli adseruaturus custodia esset, optimum ducunt condita in doliolis sacello proximo aedibus flaminis Quirinalis, ubi nunc despui religio est, defodere; cetera inter se onere partito ferunt uia quae sublicio ponte ducit ad Ianiculum. in eo cliuo eas cum L. Albinius de plebe Romana homo conspexisset plaustro coniugem ad liberos uehens inter ceteram turbam quae inutilis bello urbe excedebat, saluo etiam tum discrimine diuinarum humanarumque rerum religiosum ratus sacerdotes publicas sacraque populi Romani pedibus ire ferrique, se ac suos in uehiculo conspici, descendere uxorem ac pueros iussit, uirgines sacraque in plaustrum imposuit et Caere quo iter sacerdotibus erat peruexit. Romae
Abbreviated transcription (Latin):
annos omnibus bellis uictricis quȩ cumque reliqua ess& fortuna digredentibus quis pem omnem atquẽ opem
setum ferebant ab hisqui captae urbis non supereẽ statuerant exitio. cumipsares speciesque misetbili serat:
tum muliebris fletus & concursatio incerta nunchos nuncillos sequentium rogantium que iu ros natosque cuise
fato darent ni hil quod humanis superess& malis relinquebant : Magna pars tamen earum in artem suos ꝑsecutes
nec ꝓhibente ullo nec uocante quia quodutile obsessis adminuendam in bellum multitudinem id parum huma¬
numenit : alia maxime plebis turba quam na capere tamexiguus collis necalere intanta in opia frumenti
potentt : exurbe effusa uelut agmine iamuno pecit ianiculum : indepars peragros dilapsi parsurbes pecunt
finitimas sineuno duce aut consensu suam quisque spem sua consilia communibus deplonitis ex sequentes:

Expanded text:
annos omnibus bellis uictricis quaecumque reliqua esset fortuna. digredientibus qui spem omnem atque opem annos omnibus bellis uictricis quaecumque reliqua esset fortuna. digredientibus qui spem omnem atque opem secum ferebant ab iis qui captae urbis non superesse statuerant exitio, cum ipsa res speciesque miserabilis erat, tum muliebris fletus et concursatio incerta nunc hos, nunc illos sequentium rogitantiumque uiros natosque cui se fato darent, nihil quod humani superesset mali relinquebant. magna pars tamen earum in arcem suos persecutae sunt, nec prohibente ullo nec uocante, quia quod utile obsessis ad minuendam imbellem multitudinem, id parum humanum erat. alia maxime plebis turba, quam nec capere tam exiguus collis nec alere in tanta inopia frumenti poterat, ex urbe effusa uelut agmine iam uno petiit Ianiculum. inde pars per agros dilapsi, pars urbes petunt finitimas, sine ullo duce aut consensu, suam quisque spem, sua consilia communibus deploratis exsequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
munito deos hominesque & romanum nomendefendere. flaminem sacerdotesque uestales sac ra publica
acaede ab incendiis proculauferre. necante deseri cultum eorum quam non super essent quicolerent siarx
capitolium que sedes deorum sisenatus caput publici consilii similitaris iuuentus superfuerit inminentẽ
ruinȩ urbis facilem iactuntmesse : seniorum relictȩ u inurbe utique peritunte turbae : & quoid aequiore
animo deplebemultitudo fer& senes trium phales consulares que simulsecum illis palam dicere obituros
nechis corporibus quibus non arma ferre nontueri patriam possent onent turos in opiam armatorum : haec
interseniores morti destinatos iactata solaua uesae inde adhortationes ad agmen iuuenum quos in capitoliũ¬
atque marcem prose quebantur. cominendantes uirtuti eorum iuuentaeque urbes pertreentos sexagint a

Expanded text:
munito deos hominesque et Romanum nomen defendere; flaminem sacerdotesque Uestales sacra publica munito deos hominesque et Romanum nomen defendere; flaminem sacerdotesque Uestales sacra publica a caede, ab incendiis procul auferre, nec ante deseri cultum eorum quam non superessent qui colerent. si arx Capitoliumque, sedes deorum, si senatus, caput publici consilii, si militaris iuuentus superfuerit imminenti ruinae urbis, facilem iacturam esse seniorum relictae in urbe utique periturae turbae. et quo id aequiore animo de plebe multitudo ferret, senes triumphales consularesque simul se cum illis palam dicere obituros, nec his corporibus, quibus non arma ferre, non tueri patriam possent, oneraturos inopiam armatorum. haec inter seniores morti destinatos iactata solacia. uersae inde adhortationes ad agmen iuuenum quos in Capitoliuatque in arcem prosequebantur, commendantes uirtuti eorum iuuentaeque urbis per trecentos sexaginta