comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thus postꝙͣ annoꝵ tuũ excedit. tum ballena
coit im ꝓprio mox coitũ. untute iurge gem¬
tał euuituatur. ita ut ultra coie nequid. S
intrans alti manꝰ pelagus in tm̃i excrescit ut
nulla homi aite capi possit. Infra igitur tres¬
annos etatis sue capi p̃t. inlie fetus suos
te faciunt ⁊ post tempestatem illor cuonunit
uitos ⁊ du comitatur. adolescunt aut̃ scełit̃¬
⁊ .x. annis crescunt. branchias nõ hñtes fisdu¬
la spirant ⁊h̾emarins panci faciunt. ¶ Capi¬
ninur ꝓ sic. piscatores loum uͥ cetus e nocan¬
tes illi ag̾gantur. tum nauib inuitis facco¬
q ccͣ eum fistulaꝵ ac tibiaꝵ concentu alliciũt
tib feuris. icrumĩatũ incius dorsũ dam ꝓici¬
uit. clam diffugiũt. Nec mora si ccrtũ laũ¬

Expanded text:
um balena um balena coit et in ipso mox coitu virtute virge genitalis emutilatur, ita quod ultra coire nequit, sed intrans alti maris pelagus intantum excrescit, ut nulla hominem arte capi possit. Infra tres igitur annos etatis sue capi potest. Balene fetus suos te faciunt et post tempestatem illos evomunt. ultos etiam diu comitatur. Adolescunt autem celeriter et X annis crescunt, branchias non habentes fistula spirant et hoc e marinis pauci faciunt. Capiuntur autem sic. Piscatores locum ubi cetus est notantes, illic aggregantur cum navibus multis, factoque circa eum fistularum ac tibiarum concentu, alliciunttibus ferreis acuminatum, in eius dorsum clam proiiciunt citoque defugiunt: nec mora si certum vu
Abbreviated transcription (Latin):
ethus est oĩm pisciũ marmius. lnñs
os introntt magnũ ⁊ patutum. S
oris meatus scritos. unde nõ nisi ꝑuõs
piscicuios deglutit. quos odorifero hanelitu
suo attrantus ad se. ic deuorans iuentrẽ suĩ
mutit. lit enĩ in gutture quidam pellem inẽ¬
orane siłem: que nuutis meatib ꝑforata no
sunt quiqꝙͣ magnũ ingredi uentiem. In i¬
uentute deutos ħt nigios. Insenectute asto
hn pisces at̃ fuictus haustos ita cuictuant
ut auie iubosa psin cdassem nauiganciũ
deprimant. S ⁊ cum in mari tempestas oeit᷑
se suꝑ fuctus accollont ⁊ a ꝯmocionib act¬
binib naues megunt. hairnas alũ dorsis
teiram le ĩuenisse gaudente: anchoris iactis
fła firinitate quisesauit. at ignes accensos
belua sentiens. sbito ꝯmota se mergit ⁊ hoĩes
cum nambꝰ m ꝓfimidum trahit. In athlatico
man dicit ambrosiꝰ. ħ monstra fut infimte
magnitudinis. ita ut si ca udis montes
putes altissimus ad celum u̾ticb enmũe. ¶E

Expanded text:
etus est omnium piscium maximus, habens os in fronte magnum et patulum, sed oris meatus strictos. Unde non nisi parvos pisciculos deglutit, quos odorifero anhelitu suo attrahens ad se ac devorans, in ventrem suum mittit. Habet in gutture quandam pellem membrane similem, qt quicquam magnum ingredi ventrem. In iuventute habet dentes nigros, in senectute albos. Hi pisces aliquando fluctus haustos ita eructuant, ut alluvie nimbosa plerumque classes navigantium deprimant; sed et cum in mari tempestas oritur, se super fluctus attollunt et commotionibus ac turbinibus naves mergunt. Arenas aliquando dorsisterram se invenisse gaudentes, anchoris iactis falsa firmitare quiescunt, at ignes accensos belua sentiens, subito commota se mergit et homines cum navibus in profundum trahit. In Athlantico mari, sicut dicit Ambrosius hec monstra sunt infinite magnitudinis, ita ut si ea videris, montes putes altis
Abbreviated transcription (Latin):
se defend̾e p̃t. s staom agitatur. ad fugam huic
stimo libentissime iaaudi gr̃a se afflicat. quẽ
exox statim. ut sencit ad iatibuia fugit. que
sͥ licy adtutamen inlutorib effocere. S qñ
sturio importimꝰ eicit latitantem. sequitur
fugientem. ⁊ quia magni funt amibo. n x
ĩualidissimis aquis latere possut discirẽ¬
do ⁊ ante se aquus agitando sepe fĩur apis¬
cantib capiũtur. piscis ute captus uino for¬
tissimo. ux lacce potatur quia uiuo mebri¬
atus uiue pt̃ purib dieb ⁊ h̃ ut ad remo¬
tas terras abi gracia deferatur.. bi bit aut̾
uini sextaria .iiii. anteꝙͣ inebrietur. Gobie
pisciculꝰ ẽ forma fere rocunda. squamis
ꝑuis argento similib. hic uͥ aquas hareno¬
sas lapuiutir ĩmitiirũtum ht. accomodaci¬
orem utiq cibum ubet. GRams ẽ piscil
dens semꝑ isidias cauet. De hiis q̃ mapiũt
c̃. ani huiꝰ nominus. ħ ad modũ lu cxxx¬
ligmiis in aquaman ut piscis. ⁊ alas hũ
ad amena eleuatur etheris. Hlaõx. est

Expanded text:
se defendere potest, sed statim agitatur ad fugam. Huic sturio libentissime gratia iocandi se affricat, quem esox statim ut sentit ad latibula fugit, que sibi solet ad tutamen in litoribus effodere. Sed quandoque sturio importunus eiicit latitantem, sequiturque fugientem; et quia magni sunt ambo, nec etiam in validissimis aquis latere possunt, discurrendo et ante se aquas agitando, sepe simul a piscantibus capiuntur. Piscis iste captus , vino fortissimo vel lacte potatur; quia vino inebriatus vivere potest plurimis diebus et hoc ut ad remotas terras cibi gratia deferatur: bibit autem vini sextaria quatuor antequam inebrietur. Gobio pisciculus est forma fere rotunda, squamis parvis argento similibus, hic aquas arenosas lapillulis in nutrimentum habet, accommodatiorem utique cibum prebet. Gravas est piscis dens semper insidias caver. DE HIS QUE INCIPIUNTest avi huius nominis: hec ad modum luliginis in aqua manet ut piscis et alas habens ad amena elevatur etheris. Kalaon est
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̾ oua ꝯcipienda ⁊ formanda. unde soboles
i amo futuro satur. Semin cape nonũꝙ
in anno primo natuutatis nigeruetinncuꝰ
co ꝙ tube moritur. letaediũ cus ẽ aqnã diu̾¬
aic ⁊ fluuiatu. hiuꝰ soboles paucis aquis pro¬
uenit.si in singui fossis.x. tubitoꝵ recenter
borata fossis reiecta reporitur n ͥ ht trestere tu
ꝑfetis. Ist hic pistis astucias nultas ut iethi
inpicudus cuadat. Cum enĩ iethe intrau̾it
curuiens foramẽ quent. Q si nõ nuener
sattare mtitur in auras tib̾as sr̃ ixthe ut tx̃¬

Expanded text:
 ad ova concipienda et formanda, unde soboles in anno futuro speratur. Semini carpare nonnunquam in anno primo nativitatis, niger vermiculus eoque tabo moritur: remedium eius est aqua dulcis et fluvialis. Huius soboles paucis aquis provenit, si in singulis fossis X cubitorum recenter borata, fossis reiecta reponitur, ubi habet crescere cum perfectis. Habet hic piscis astutias multas, ut reti capiendus evadat: cum enim rete intraverit, circumiens foramen querit, quod si non invenerit, saltare nititur in auras liberas super rete, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
gerit. s ħ ami cuñ in longum ducer . Inp̃g¬
Septemptnionali. Simili ⁊ piscer qui miõgi¬
tudmem eualescunt. femina p̾gnans adͥs
ascendit qnͣtum pt̾ remocius aicco suo in
qͣuo ħitare consueuit. iͥ ꝙ oua ꝑit. ut fiui¬

Expanded text:
longum duxerit. Impregeptentrionali, similiter et pisces qui in longitudinem evalescunt, femina pregnans aquas ascendit, quantum potest remotius a loco suo in quo habitate consuevit, ibique ova parit, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentit. marem suũ adut. ⁊ ore ĩunt pusirie¬
ui ut ad umiet parituram. tũc ie lero senins
las ermtit. eulla suscipiens ore. stationa
pant. i soboiem ꝓfutura. Ram oua patene
quit mnsi priꝰ ore semen iecepit. Scine pautõ

Expanded text:
serit, marem suum adit et ore innuit pulso leni, ut adiuvet parituram: tunc ille loco seminis lac emittit, quod illa suscipiens ore, statim ova parit in sobolem profutura; nam ova parere nequit, nisi prius ore semen receperit. Semen autem
Abbreviated transcription (Latin):
ioͣ qr carnem nõ comedit omino. eluidã
pudes ut dicit piimꝰ nacuraur̃ taute leuita¬
tis sunt. ut insi capita maxima porcione
corpoꝵ herent in aquis nĩgi nõ possent. õs
pisce: ⁊ animalia mols tesde modicũ dormi¬
uut. e tamẽ ꝑ clausionem puꝑebran
nõ ppendr̃. quia palpebras nõ hñt. s qr ina
uu capm̃tur ⁊ in sompnis ferco tridente ꝑ¬
usi in cauda ⁊ boc parum. Noctib eque¬
sicut sicut in die cenut. olei gustu morĩt.
m elius capiũtur ante soł ortum. qr tunc
mamine fallitur uisus coꝵ ¶ Quid̾ ⁊ qnͣ̃do
fecificant infirmantur. ⁊ ob ħ̃ tempore faci¬
lius płin capiũtur. Quidam tamẽ tang̃t
uas quo uenatur nisi recens sit. niñt em̾
sensũ taccꝰ. alii uero qui nõ hñt titiꝰ capi¬
ũtur. Est aut̃ moduc uenationis ꝑistium
ut fiat fossa ux̃ auiuũ ita ꝙ aqua ingre¬
diatur iͥ q ligna poͣntur. tunc enĩ pisce̾s
hiyeme magis leditur ꝙͣ qui nõ ht̃. quia

Expanded text:
uidam pisces; ut dicit Plinius, tante levitatis sunt, ut nisi capita maxima proportione corporum haberent, in aquis mergi non possent. Omnes pisces et animalia mollis teste, modicum dormiunt; quod tamen per clausionem palpebrarum non perpenditur, quia palpebras non habent, sed quia manu capiuntur et in somno ferro tridente pnisi in cauda, et hoc parum. Noctibus eque sicut in die cernunt, olei gustu moriuntur; melius capiuntur ante solis ortum, quia tunc maxime fallitur visus eorum. Quidam etiam quando fetificant infirmantur et ob hoc eo tempore facilius plerumque capiuntur. Quidam non tangunt vas quo venantur, nisi recens sit; habent enim sensum odoratus, alii vero qui non habent citius capiuntur. Est autem modus venationis piscium, ut fiat fossa iuxta fluvium, ita quod aqua ingrediatur, ibique ligna ponantur; tunc enim pisces ahyeme magis leditur quam qui non habet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
re. uñ nͦ de faciui eo cedit caccom ¶unces
conche marine sunt. que latent cc̃ cmisortũ
istutinto tempe excunt. pͥciosum liquorem
tingendis uestib hñt utilem. s mi s color
insola uea candida reppitur ueliquu no
corpo stenie ẽ uiiis quoq tm̃ hic color exp̃¬
mitur. quia cũ nita succũ euonũt. no hm̃¬

Expanded text:
re, unde nec de facili cedunt coctioni. Murices conche marine sunt, que latent circa canis ortum et statuto tempore exeunt; pretiosum liquorem tingendis vestibus habent utilem, sed his color in sola vena candida reperitur, reliquum vero corpus sterile est: vivis quoque tantum hic color exprimitur; quia cum vita succum evomit non h
Abbreviated transcription (Latin):
sicq coitus ꝯpletur. latent hyeme m̃sib
quis uens temꝑe senectutem eruũt uelut an¬
guis ¶ Cant̾ lacte potutus sine a qua uiure
multis dieb. C aut seniut duo iapide
albi coloris int̾mirto iubore ĩuemiũtur mei
capite. quos tante iurtutis ẽẽ dicunt. nt n
potũ dati cordis pũcciones sanent. Cancu co¬
icursiui pugnant. nnt̾ se sole cancu lgñ
tũseunte. In cccidenti man. ut dicit solu
annucm sunt qui ipminies a ppͥhensos sbmg̃t¬
tat colorem cum coctus fu̾it. quia si uindis. ut
ausos mordet hamos mestatos. n  etiam deuo¬
rat. s sron it ¶ ꝓpitatus ẽpiscis ad iodm

Expanded text:
sicque coitus completur. Latent hyeme mensibus quinis; veris tempore senectutem exuunt, velut anguis. Cancer lacte potatus, sine aqua vivit multis diebus: cum autem senuerit, duo lapides albi coloris, intermixto rubore, inveniuntur in eius capite, quos tante virtutis esse dicunt, ut in potum dati, corporis punctionem sanent. Cancri corniculis suis pugnant inter se, sole cancri signum transeunte. In occidenti mari, ut dicit Solinus, cancri sunt, qui homines apprehensos submertat colorem cum coctus fuerit, quia qui viridis aut aversus mordet hamos inescatos, nec eos devorat, sed spoliat. Capitatus est piscis admodum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt a infiora continua. horyori ẽ cet̾is ꝑit¬
tib. qr spims hyspidus unde̾ de facili fit. iu¬
li piscium p̾da. Caruer eius nehem̃t iubee
fiit: colori minio simues. ut dicit plimus
xox c̾ piscis dambii maximꝰ ita nti
nix ita ut uix trahi possit ab equis quatuor

Expanded text:
sunt et inferiora continua: horrori fit ceteris piscibus, quia spinis hispidus; unde non de facili fit ulli piscium preda. Carnes eius vehementer rubee sunt, colori minio similes, ut dicit Plinius. Esox est piscis Danubii maximus, ita ut vix in biga trahi potest ab equis t
Abbreviated transcription (Latin):
ad hesione. tm̃ nauem .cr. pedum cũ sius ĩt
pondenb retin. ita ꝙ n ͨ ad ꝑuctum mo¬
i ual. N ͨ ẽ alia racio incam stupendo pro¬
digio nͥ ꝙ deus inciratuus suis predicctur ni¬
rabilis. ꝑiscis ude comedi nõ ꝑt. qr tomĩes
astatu dispõnis sue dissolucudo mortem in¬
feit. Enciꝰ ẽ uistis marur⁊ hñs caput ⁊os

Expanded text:
navem CC pedum cum suis intus ponderibus retinet, ita quod nec ad punctum moveri valet: nec est alia ratio in tam stupendo prodigio, nisi quod deus in creaturis suis predicetur mirabilis. Piscis ille comedi non potest, quia homines a statu dispositionis sue dissolvendo, mortem infert. Ericius est piscis marinus, habens caput et os
Abbreviated transcription (Latin):
impositum. Q si omis ei granc uitra uolũ¬
tatem suam imponatur statim ꝯmotus ĩ
terra st̾̃nitur. nͨ facile utib ad singendum
cogitur. insi aucuiato oñe quo granatur.
hic alio nomine biscutes dr̃. De quo dicit
lac bubalinũ facile nentcem emoluit nulu̾a
retencia sanat. ⁊ hus qui uenenũ an haufit¬

Expanded text:
impositum. Quod si onus grave ei ultra volunimpositum. Quod si onus grave ei ultra voluntatem suam imponatur, statim commotus in terram sternitur, nec facile ictibus ad surgendum cogitur, nisi alleviato onere quo gravatur. Hic alio nomine bisontes dicitur, de quo dicit Lac bubalinum facile ventrem emollit, vulnera recentia sanat et his qui venenum hau
Abbreviated transcription (Latin):
qũ cocunt᷑ equi s in estate. Intr a u̾o seꝑtem¬
tnoms que ẽ fugidissiina nõ ĩuenicur qnͣdo
illic uiu̾e nõ p̃t  Gestat autem inut̃o ꝑ an
to tupior fit ¶ Asmam si uix̃ pultum sum
põitam ãmoneas. ꝓmlum sequi cohẽar
ieodem lico remanebit. n ͨ ad .u. passus
alias gressũ mouebit. s mĩem uͥ cũ diif¬
at cxpectabit. asinoꝵ ossa pre cecis canora
sunt. dicit plim. asme Iac candidissimũ ẽ
mat reoꝵ dolores sedat. asim ce maiori ꝑ¬
te in fumantur in unolacere. Reuma hñcer
si fiuat a narib nitiꝰ srͣ pulmone moritir.
alcius. corpe. ingrum colore. h̃t
cormia longa ⁊ tortuosa. collũ
longum capud ingens. membra in acilẽta
caudam ꝓuam aspectum benignũ ac simpli
nis acromodatissumũ est fortitudine maxima
pollz. bubalus paciens ẽ laporis. ꝑuos ht̃
paucos uocem terabiem. froncem asꝑimã
cutem durissimam pede sꝑgit t̾ram ¶ In hꝰ
nare anuius trtus tum funicuuo ponitur
ut facilius homini cedat in oꝑus ꝙ ei fuent

Expanded text:
qui, sed in estate. In terra quoque septentrionis que est frigidissima, non invenitur, quoniam illic vivere non potest. Gestat autem in utero perto turpior fit. Asinam si iuxta pullum suum positam amoveas, pullumque sequi cohibeas, in eodem loco remanebit, nec ad quinque passus gressum movebit, sed matrem ubi eum dimisit expectabit, asinorum ossa pre ceteris canora sunt, ut dicit Plinius. Asine lac candidissimum estmat et eorum dolores sedat. Asini ex maiori parte infirmantur in uno latere. Rheuma habens, si fluat a naribus interius super pulmonem, moritur.altius corpore, nigrum colorem habet, cornua longa et tortuosa, collum longum, ingens caput, membra macilenta, caudam parvam, aspectum benignum ac simplicnis accommodatissimum est, fortitudine maxima pollet. Bubalus patiens est laboris, pilos habet paucos, vocem terribilem, frontem asperrimam, cutem durissimam pede spargit terram. In huius nare annulus ereus cum funiculo ponitur, ut facilius homini cedat in opus quod ei fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fioret siccate gaud. Itaq st̾ilis yeme fit fe¬
cundior autem demipsissimis neprib ꝓueĩt.
¶ sira ẽ arbor sꝑmosa ⁊ aculeata durior a
iadice. ꝙͣ reliqua sui ꝑte. Corticem ħt lcuemi
foliũ oliue. s cnspius. ⁊ acuicatũ atq rotũ diꝰ
huiꝰ fiores ⁊ frontes collta ⁊ ad solcm desicca

Expanded text:
r, siccitate gaudet: itaque sterilis imbre fit, fer, siccitate gaudet: itaque sterilis imbre fit, fecundior autem a densissimis vaporibus provenit. Myrrha est arbor spinosa et aculeata, durior a radice quam reliqua sui parte, corticem habet lenem, folium olive, sed crispius et aculeatum atque rotundius. Huius flores et frondes collecti et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ii arbor sine frutex olim in india tm isscĩs¬
batur in Icricho. s postinodum. ab egypciis
transiata ẽ in campũ babilonie excoliturã
racenis exalta st̾ił remanr ⁊ incultura ma¬
nuũ eoꝵ fructũ face dedignatur. Sunt aͥ ĩ
pͥcco cumpo .ui. fontes. in quoꝵ uno xp̃m bal¬
ncasse feitur beata uirgo. hec fonte. dim te¬
tis .do̾. campꝰ ille bnsamtitꝰ migatur. al
ũde u̾o fuitex ille nũqͣ balsamũ reddit liqr
ip̃e uĩ b̃t peuetratiuam. si om̃c liquoreꝰ m¬
tantũ ut cũ sol incandu̾it. gucta cuis ĩma¬
in fusa sustim no possit. s statim penetret
tempore quo de arbore recipitur. uirgultũ crꝰ
lapideis aut intiris tultris plaga temussima
tatiditur. ⁊ tunc suctus in intrris uci sic suppo¬
sins guctatiꝵ distiuat. ferro namq si made¬
retur int̾ir Eynamoniũ uigulta aĩ dãne
rotanda spnt. ħ artor ande simił ẽ cum uir¬

Expanded text:
mi arbor, sive frutex, olim in India tantum inveniemi arbor, sive frutex, olim in India tantum inveniebatur in Hierico, sed postmodum ab Egyptiis translata est in campum Babilonie: excollitur racenis exculta sterilis permanet et in cultura manuum eorum fructum facere dedignatur. Sunt autem in predicto campo, VI fontes, in quorum uno Christum balneasse fertur beata virgo, hoc fonte cum ceteris quinque campus ille bethsamiticufrutex ille nunquam balsamum reddit. Liquor ipse vim habet penetrativam super omnes liquores, intantum ut cum sol incanduerit, gutta eius in manu fusa sustineri non possit, sed statim penetret. Tempore quo de arbore recipitur virgultum eius, lapideis aut vitreis cultris, plaga tenuissima inciditur et tunc succus in vitreis vasis suppositis guttatim distillat; ferro namque si incideretur interiret. Cinamomum, virgulta quasi canne rotunda sunt: hec arbor arido similis est, cum vir
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile. ꝙ adhuc p in arthance que eit
si ͨ montes ameniẽ: Siliqua ẽ attor curꝰ¬
fuictꝰ duicis de quo succus ꝯͣppͥssus ħił ẽ ad bibẽ¬
dumi s fuictus magis ẽ tib porcoꝵ. ꝙͣ hõmi.
Thumꝰ ẽ arbor orientis nobinssima. cus
genis ligna salamoui cictulit regina salua.
Sunt autẽ impumbilia spinosa ⁊ alba. ful¬
frutex int̃. onũa ugna fructu hnũdantiaor.
cuiꝰ botriones p̃ ub̃tate ne cadant or sustẽ
cli ⁊ impetigĩem ledatifios ⁊̃ scipentes necat
unarm esu forte om̃c animal dełctatur:. uua
ĩdibanũ calidum ponitur ibiq deficcata
uua passa dr̃. une gucta duꝑir ẽ alba .s.¬
crem nõ h̾at matias solidisimas penetrat.
tambia. Cuuis lignum ince thuma
mo dep̾hendere potuit. s cipulsione uentoꝵ
kanu de mõtib ex temporis uetustate caden¬
tes in flum̃e babuonico rethib capiũtur.
uñ quid dicunt. ꝙ de terrestri paradiso ꝑ medi¬
t̾raneos flumos lignũ alces deferatur. ¶Aisa¬

Expanded text:
ruptibile, quod adhuc pater in arca Noe, que est super montes Armenie. Siliqua est arbor, cufructus dulcis, de quo succus expressus habilis est ad bibendum; sed fructus magis est cibus porcorum, quam hominum. Thimus est arbor orientis nobilissima, cuius generis ligna Salomoni attulit regina Saba; sunt autem imputribilia, spinosa et alba, fulfrutex inter omnia ligna fructu abundantior, cuius botriones pre ubertate ne cadant oportet suem et impetiginem sedat, flos autem serpentes necat. Vuarum esu forte omne animal delectatur, vua in clibanum calidum ponitur, ibique desiccata vua passa dicitur. Vue gutta duplex est, alba srias etiam solidissimas penetrat. rabia, cuius lignum vice thimiammo deprehendere potuit, sed expulsione ventorum rami de montibus ex temporis vetustate cadentes, in flumine Babilonico retibus capiuntur: unde quidam dicunt quod de terrestri paradiso per mediterraneos fluvios lignum aloes deferatur. Balsa
Abbreviated transcription (Latin):
Acis monstiũ ẽ marchadia ixxuii.
totũ secosu ut porcꝰ ⁊ ut scribit a de¬
Imus. hanclicu suo de pectore flamas
moratur. et inuadit subito touroꝵ naccaꝵ¬
qr greges ꝑ candas. tres. uł qua tuor appre¬
licũdens. et insue fortituo inis in antrum.
occuite trahens gressu ixtirgnido. ne.s. de
facili possit inuestigan. nec solũ animalib
ẽ infestus. s ⁊ homłm granissime insidiar
cũ tamcu ip̃m lomĩem płimũ timeat si
quentur. quõ de amnał ore flanma possit¬
euomi tam efficax pxime ꝯtrectata aburat
usqr qua nõ exub̾atur inflanmas. Si
entuatus ꝯtinuatur ac multiplicatur
obiatum aliꝙ corpꝰ mitutemq recpit s¬
binendi. sicutuidemꝰ ꝑ mediũ btrilli lum̃¬

Expanded text:
Cacus monstrum est in Archadia, totum setosum ut procus, ut scribit Adelinus anhelitu suo de pectore flammasmmoratur et invadit subito taurorum vaccarumque greges, per caudas tres vel quatuor apprehendens et vi sue fortitudinis in antrum occulte trahens, gressu retrogrado, ne scilicet de facili possit investigari. Non solum animalibus est infestus, sed etiam homini gravissime insidiatur, cum tamen ipsum hominem plurimum timeat. Sed queritur quomodo de animalis ore flamma possitevomi tam efficax, ut proxime contrectata comburat usquequaque non exuberat in flammas, sed eructuatus continuatur ac multiplicatur in obiectum aliquod corpus, virtutemque recipit comburendi, sicut videmus per medium berilli, lum
Abbreviated transcription (Latin):
malia nõ possent alit̾ herbis iinuti ssimis
quia nõ int̾ram pascendi gr̃a teruitem ⁊
ora deflectunt. s aut cerusi iuadũt. aut bo¬
uẽ aut ouem dec̾cepunt. It̾m aĩalia nũnan¬
tia nõ hñt t dentes. insi ex lina ꝑre. qr nõ erat
ncc̃c. Eum .ni. ruminant. cum delib̾atione in¬
masticant ⁊ tibos tnͣsmitiunt Omĩa uerõ
esca eoꝵ dentib aufferatur. ¶ m̃e inimai

Expanded text:
malia, non possent aliter herbis minutissimis malia, non possent aliter herbis minutissimis quia non in terram pascendi gratia cervices et ora deflectunt, sed aut cervum invadunt, aut bovem, vel ovem decerpunt. Item animalia ruminantia non habent dentes, nisi ex una parte, quia non erat necesse; cum enim ruminant cum deliberatione masticant et cibos transmittunt. Omnia vero esca eorum dentibus auferatur. Omne animal
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cencelia. q̃ mouent suoren. om̃e aĩal
egite seram hñs in deutib comedit cames. Et
om̃e aĩal hñs dentes seirales: hauit aqmͣ lĩgͣ
ammnalia dentes hñcia equatia suggendo tra¬
bestie gramores fiuge uescũtur agiliores aũ
came ¶euraut̃ quedam. animalia numant¬
uat. gͥ mimalia calidum stomiachum hnci.
cibo: facile coquñt. Queu̾o fugide nature st̃
eos aquere nequenut. ¶Ob hoc illos ad dẽter
pingued̾iem ficcam ⁊diiorem ac solidiorẽ
ꝙͣ ilia ut bouer ⁊ simmina ¶ E ilidiora uo ut
portus. et ouis ꝑiguedinem hñt molliorẽ
magis q decoctam. ruiuinat tam̃ ons q̃
calid̾e nature sut. s ħ qr denciũ efficatia ca¬
r.uñ et dur̃ ⁊ bidentes. animalia iuuẽtia
ał numm̃ancia multũ inuantur ⁊ mehorãt
oq citiꝰ auimalib cetis inꝑiguant᷑ ꝑuo
cibo. Item ammalia. que rurainant ⁊ sepu
hũt a post̾ion ꝑte prius accũbunt .m. uor
inimialib songiora cona formauit deus

Expanded text:
 centeliam, que movent superiorem. Omne animal agreste serram habens in dentibus, comedit carnes et omne animal habens dentes serrales, haurit aquam lingua. Animalia dentes equales habentia, sugendo trabestie graviores, fruge vescuntur; agiliores autem carne. Cur autem quedam animalia nonlvat. Igitur animalia calidum stomachum habentia, cibos facile coquunt. Que vero frigide nature sunt, eos coquere nequeunt: ob hoc illos ad dentes pinguedinem siccam et duriorem ac solidiorem quam alia, ut boves et similia. Calidiora vero ut porcus et ovis, pinguedinem habent molliorem, magisque decoctam. Ruminat tamen ovis, que calide nature est, sed hoc quia dentium efficacia caret; unde et dicuntur bibentes. Aniiuvantur et meliorantur Ideoque citius animalibus ceteris impinguantur parvo cibo. Item animalia que ruminant et sebum habentia, posteriori parte prius accumbunt. Maior animalibus longiora colla formavit deus,
Abbreviated transcription (Latin):
tam mm susciꝑe ignem q effici molentu
huic ałi similia fisint ilła de quib inubro
sapiencie legitur ⁊ ꝙ igner ex ore suo spi¬
rabant. Cameiuc ẽ m̾imal deforme gib¬
bosum. hñs collum longum. crima poplix¬
a lcutum incessum ⁊ dułu gradr̃. nuĩquł
pedes acit. Sunt ens illi reci ꝓcis qui buid̾
pulmũculis uestigia carũculata. noꝵ qͥd
dati¶S nec isti ultra iustũ pondera recipi¬
unt. n ͨ illi apaplius ꝙͣ solita spacia egredi
uolunt. ¶Cum aũt ou̾andi sint paululu
sĩ genuo paicĩtur ⁊ statim ad oña fłris
c̃ uib icmantur. aquas puras refugi¬
ũt lutulentas bibunt ⁊ ħ gr̃a nutrim̃ti. õe
eiuĩ elem̃tum. qnͣto plus ꝯmixtum ẽ alur
tanto plus mitat ⁊ eꝯͣrio. Irati cameli stri

Expanded text:
gnemque effici violentum. Huic animali similia fuerunt, illa de quibus in libro sapientie legitur, quod ignes e ore suo spirabant. Camelus est animal deforme gibbosum, habens collum longum, crura prolixa, lentum incessum et dum graditur nunquam pedes atterit. Sunt enim illi reciprocis quibusdam pulmunculis vestigia carunculata: horum qudati, sed nec isti ultra iustum pondera recipiunt; nec illi amplius quam solita spatia egredi volunt. Cum autem onerandi sunt, paululum super genua percutiuntur et statim ad onera flexis cervicibus inclinantur, aquas puras refugiunt, lutulentas bibunt et hoc gratia nutrimenti. Omne enim elementum quanto plus commixtum est aliis, tanto plus nutrit; et econverso. Irat
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ Aper uestia fortis ẽ. nigri coloris. qs
nullamu bonoꝵ bo moꝵ doccrinam recipit nũ¬
ꝙͣ. s semp scua ac ferox ẽ. dentes ht̃ magnos
⁊ recuruos incisionib aꝑtos. In quib ħ iia¬
bile ẽ. ꝙ in uiua quid bestia possut Idem
ꝙ ferrũ. mortue u̾o detracti. suñ incisionis
amisisse ꝓ bantur. ħ ar si mane añꝙͣ mĩgat
auenatorib impetatur de facili lastati. Si
ilo ciũ uł int̾im dũ uenatur uriuam fec̾it
difficult capture cedit. umptũ ⁊̃ lassacum

Expanded text:
is, que nullam bonorum morum doctrinam capit unquam, sed semper seva, ac ferox est. Dentes habet magnos et recuruos, incisionibus aptos. In quibus hoc mirabile est, quod in viva quidem bestia possunt idem quod ferrum, mortue vero detracti vim incisionis amisisse probantur: hoc animal si mane antequam mingat a venatoribus impetatur, de facili lassatur. Si vero ante, vel interim dum venatur, urinam fecerit, difficulter capture cedit. Veruntam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qucui nsibilis sp̃c diffiuiditur. alius u̾o
ng̃ ꝑ quem cauetur. ue humor albꝰ acͥ
spłcndidus in unũ disg̾getur. Illa igitur
ammalia. que miꝰ ce die uident dn . albil¬
simo humore huñdant. unde fit ut magͥ
ht diffimdatur. ⁊ rõne diffusionis indiẽ
disctio idendoꝵ amitctur. nocte u̾o. ꝓpter
tenebras sp̃t cosligitur. ⁊ ita discrrao maio
efficitur. stam ⁊ nos. cum auquid diarete iu¬
derr uosumꝰ sicilia strĩgimꝰ. ut colsctus cu¬
li s̃t nõ uagetur. etuũ hominis appropu
pebras claudit cas in sompuo pret̾ leporẽ
uconem. Omĩa auiualia marma. hũt
ociuios osscos ⁊ corriũ durũ. qm̃ aqua salla

Expanded text:
sibilis spiritus diffunditur, alius vero niger, per quem cavetur ne humor albus ac splendidus nimium disgregetur. Illa igitur animalia que minus de die vident, in albissimo humore abundant, unde fit ut magis spiritus diffundatur et ratione diffusionis in die, discretio videndorum amittitur: nocte vero propter tenebras spiritus colligitur et ita discretio maior efficitur. Nam et nos cum aliquid discrete videre volumus, supercilia stringimus, ut collectus oculi spiritus non vagetur. Oculi hominis appropinpebras, claudit eas in somno, preter leporem et leonem. Omnia animalia marina habent oculos osseos et corium duru
Abbreviated transcription (Latin):
pumo dd̾ ẽ gen̾alit. anmana ia
sicut dicit anstocił q̃ duos hñt pedes
aut quatuor aut nullos. hñt sangnĩom. Q
uclnes ut pediami ur pulices nõ hñt. quii
uenis carent. anma brucoꝵ sangiuis est.

Expanded text:
dum est generaliter. Animalia illa, sicut dicit Aristoteles, que duos habent pedes, aut quatuor, aut nullos, habent sanguinem. vermes et pediculi, vel pulices non habent, quia carent venis. Anima brutorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
s ueh eiĩ tissimo dolore gͣuͣat᷑. qũ duras ⁊ ia¬
boriosas mas incedrnt᷑. nõ enihñt in pedibꝰ
de forti corio sotulare. ¶ Ordicito tnͣigintie:i¬
tes resuant. at nusum nimiando fora nec¬
detentus nõ mandus. aiii ꝯꝑaticntes a poti¬
neant. ini qui rẽe camicli dur᷑ unũ ñ hñt
quor drõmedarios uocant cursũ mirabiu
nigentes ⁊ uina tuba indorso hñtes. eame¬
loꝵ mares hñt uirgas ad postiorem uarter
uñ ausi oocunt. Sunt uit uirge uuose ac
dure. tude excis aituũ corde tuu̾t. cortus te

Expanded text:
sed vehementissimo dolore gravantur, quando duras et laboriosas vias incedunt; non enim habent in pedibus de forti corio sotulares. Hordeum cito transglutietes reservant, ut rursum ruminando tota nocdetentus non manducet, alii compatientes abstineant. Illi qui recte cameli dicuntur, unum quos dromedarios vocant, cursu mirabili vigentes et bina tubera in dorso habentes. Camelorum mares habent virgas ad posteriorem partem, unde aversi coeunt: sunt autem virge nodose ac dure, unde ex eis arcuum chorde fiunt, coitus
Abbreviated transcription (Latin):
anuit eẽ frigidum fructum. de quo dominꝰ
mieuitico dicit. Sumetis nobis die primo
fructꝰ arboris pulchr̃ime. Enta montẽ lita¬
nuĩ cedri sunt pultre ualde ac sb̾limes. s sẽꝑ
manent st̾ues Etenus ẽ artor. tuiꝰ lignũ
durissimũ ẽ. ⁊ ĩpͥutribile nõ facile cedens
igni. & eciam l in ignem uchem̃tissimũ ar
ẽ ut lauri. lignũ ħ puli̾uzatum laꝑidem
uesica fnͣgit. E sculus ab esta dr̃ artor eat
mie lapiloc.b. In arbore quid̃ durus est
acerbus. s colsctus mollestit ⁊ dulcis fit.
Lagus ẽ arbor glandifera. cuiꝰ fructus ẽ
dulcil. s pectori nociuus Olemu u̾o clanissi¬
mũ laꝑidio administrat. lignũ cius satis
Id modũ durũ. s uerinib penetrabile. nͥ
fuo plene fu̾it ꝯtinue delibutũ. uinde. x
in aquis põitum ꝑ longa tempora ferti
in lapidem durestere. EIcus ẽ arbor tuie
uastis estidr̃ ramis ac foliis. quoꝵ .s. ra¬

Expanded text:
aiunt esse fructum de quo dominus aiunt esse fructum de quo dominus in Levitico dicit: Sumetis vobis de primo fructu arboris pulcherrime. Circa montem Libanum cedri sunt pulchre valde ac sublimes, sed semper manent steriles. Ebenus est arbor cuius lignum durissimum et imputribile non facile cedens igni, quod etiam licet in ignem vehementissimum si est ut lauri, lignum hoc pulverizatum lapidem in vesica frangit. Esculus ab esca dicitur, arbor est in se lapillos V. In arbore quidem durus est et acerbus, sed collectus mollescit et dulcis fit. Fagus est arbor glandifera, cuius fructus est dulcis, sed pectori nocivus: oleum vero clarissimum lampadibus administrat, lignum eius satis admodum durum, sed vermibus penetrabile, nisi fumo pene fuerit continue delibutum, viride autem in aquis positum per longa tempora, fertur in lapidem durescere. Ficus est arbor que fastis diffunditur ramis ac foliis, quor
Abbreviated transcription (Latin):
mes c̃ arbor lenis ⁊absqi nodositͣate q̃ diffici¬
hine cedit putredim. uermib. aͥ nũꝙͣ.
Gnis castus ẽ arbor calida ⁊is. sic dc̃a
eo ꝙ homĩem castum facit. ut agnũ. ħ nõ
cum cec̾is inuere folia producit᷑. s munto
non sentirent. Inugdalus in locis calidis
fuictu hm̃dat frigidiorib aut̃ locis arbornes¬
tita flore fecundit᷑atem negat.Uelliũ
ẽ arbor moriente nobilissima calore ngra la¬
trimam h̃s ngram. que m offas uoluttur.
eisq uatura ẽ. que ⁊ guminꝰ ¶ Edrus est
arbor nobiissima alticũdine qiͣ ad mibes ela¬
ta odorifera spentib inimica ¶ Nuiꝰ duo sũt
gen̾a. ꝙ fioret fructum nd̃ fcit Et fiuctifa
nõ floret. fuictum ⁊ añcedentem in ea occupat
nonus. Queno fructificant maritime dicũt᷑
⁊ pue sunt. frictus cius ẽ sinhumam cuapi¬
que deforis ẽ sb̾am ħ̾t caudam. In sn que
ẽ int̾ior tempatiuam. Mediũ uo pomi. qi cor
cius int̾usecus latens frigidum exutit. Inĩc

Expanded text:
est arbor levis et absque nodositate, que difficillime cedit putredini, vermibus autem nunquam. Agnus castus, est arbor calida et sicca, sic dicta eo quod hominem castum facit ut agnum, hec non cum ceteris in vere folia producit, sed multo non sentirent. Amygdalus in locis calidis fructu abundat, frigidioribus autem locis arbor vestita flore, fecunditatem negat. Bdellium est arbor in oriente nobilissima, colore nigra, lachrymam habens nigram, que in offas volvitur, eiusque natura est que et gummi. Cedrus est arbor nobilissima, altitudine quasi ad nubes elata, odorifera, serpentibus inimica, huius duo sunt genera; que floret, fructum non fert; et fructifera non floret, fructumque antecedentem in ea occupat novus. Que vero fructificant maritime dicuntur et parve sunt; fructus eius est secundum humani capique deforis est, substantiam calidam: in secunda que est interior, temperatum est: medium vero pomi, quasi cor eius intrinsecus latens, frigidum existit, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
lgentum ductile ẽ ⁊ tracta sittum¬
bile sonor q ac timitu dulcissimu.
⁊ ħ maxime̾ fr̾ misceatur. uñ tubas
te argento ductiles p̾cepit fĩ moyser ad tro¬
nenda quoꝵ castra ⁊ pͥmũ ad epulas ꝯuo

Expanded text:
gentum ductile est et tractabile, sonorumque ac tinnitu dulcissimum et hoc maxime si eri admisceatur. Unde tubas ex argento ductiles precepit moyses fieri, ad terrovenda quoque castra et primum ad epul
Abbreviated transcription (Latin):
caro dorupta regdit in t̾mim . m̾ito ergo
rabida ẽ anima uimencoꝵ. Est aut̾ sangͥs
huunditas natuxalis sꝑ remanens in hñtib
sangiiem ⁊ nõ ẽ sanguis uitalis. nisi ĩueĩ
⁊ in corde. Giutus eius ẽ duicis ⁊ coloreius
rultusansi fit corruptꝰ. Onne animal bã¬
bulat. dulsificantur &ͥ anmalia sui loca ĩ
quib hĩtant. utporci qui in locis calidis ma
pendeutes. sic ⁊ laua monib. homo an .u.
sensib suꝑatur a multis animalib. Ip̃m nã
p̾cco it calpa. ux aꝑ siluatitus auditun lur
t.aquila iisu. sima gustu. nuit odoratu¬

Expanded text:
upta redit in terram: merito ergo tabida est anima iumentorum. Est autem sanguis humiditas naturalis, semper remanens in habentibus sanguinem et non est sanguis vitalis, nisi in venis et in corde. Gustus eius est dulcis et color eius rubeus, nisi sit corruptus. Omne animal habulat. Diversificantur autem animalia secundum locum in quibus habitant, ut porci qui in locis calidis, mapendentes; sic et lana in ovibus. Homo in quinque sensibus superatur a multis animalibus: ipsum quoque precedit talpa vel aper sylvaticus auditu, linx et aquila visu, simia gustu, vult
Abbreviated transcription (Latin):
annmal magnitudine ceni pĩt. ꝑ .a.¬
ꝯtra ꝯsuetudĩem om̃i animaliũ lexu.¬
hñs fel in aure. simle felli homĩs incolore co¬
t ẽ amarum ual de cansatinũ uehem̃tis ire fe¬
rocitatisq. loy ẽ animal mur ꝓpe ꝯsmule
cuiꝰ genua flecci nõ queunt. ficut elephãtis
Ioq nõ cubat dum dormieud̾ ẽ. s artori ĩmi

Expanded text:
animal magnitudine cervi, contra consuetudinem omnium animalium, habens fel in aure, simile felli hominis in colore et est amarum valde canativum vehementis ire ferocitatisque. Aloy est animal mulis prope consimile cuius genua flecti non queunt, sicut elephantis. Ideoque non cubat dum do
Abbreviated transcription (Latin):
pidis letale unlmꝰ int̾. mnnũ ⁊lataser costas
ded̾it piclicari deuita pot̾it. insi forte uixͣ . ad re¬
fugiũ arborem ĩueniat qm̃ ascendat. aut in
humilion loco terre reliqua t̾re plancie totis
mẽbris se p̃mat. au sienĩ ac recurui dentes
bestie nõ possunt qu ẽꝙͣ msi elatũ ac rectum
acting̾e. Bustinebit tam̃ pedum erur ꝯculta¬
cõem. quous fic Iacencia ꝓximo succiurat᷑
aper. cunctas bestias p̃cedit. auditu. adexis

Expanded text:
laterales costas dederit, periclitari de vita poterit, nisi forte iuxta ad refugium arborem inveniat quam ascendat, aut in humiliori loco reliqua terre planicie totis membris se premat: aversi enim ac recurui dentes bestie non possunt quenquam in se elatum ac rectum attingere: sustinebit tamen pedum illius conculcationem, quousque sic iacenti a proximo succurratur. Aper cunctis bestiis precedit audi
Abbreviated transcription (Latin):
ante solfian estiuale colłctam .i. tecta iour
n aere suspendent ip̃a sine ullo tempe aq̃¬
c̾oe uł aque ad inuam̃to fere ꝑ totum an¬
nũ ꝑmuians geam̃abit a in un̾a sui parte
arestens. ceasta renirescit. Nuta calida ⁊̃

Expanded text:
ante solstitium estivale collectam, infra tecta domus in aere suspenderit, ipsa sine ullo terre vel aque adiumento, fere per totum annum pullulans germinabit et in una sui parte arescens, ex altera revirescit. Ruta calida est et
Abbreviated transcription (Latin):
bosioꝵ cuis uoc que sb̾ eis crescunt fructum
glginit crctum sole pre dułti sapore. auuis
fiutum sapiences in diemuñt. Iuic enĩ est
ficus dulcior s exͣneoꝵ ualitudim infesta.
uñ altander ami illas partes occuparet. edrẽ
excetitui ne quis hoc fructus attingerz. hec
arbor ante folia fructum ꝓducit. Succus .n. eͥ
lacteus medetur uenenatoꝵ morsib. Contͥ
Impetiginem ĩ maculas in ocurual Hlex
ẽ arbor cuiꝰ fructũ homĩes p̾mũ sͥ adũctis
elegenint. unde poeta. Mortales primi ruc¬
tabant gutture glandem. Ad huc de code¬
Iituł ẽ arbor que calores niunos lxxi¬
aut frigora corporis tempare dr̃. ħ alio
flos ẽ odoris. iocundissimi ⁊ ponit᷑ in potib
qui fiunt ex aqua uł ex et frimĩto uł ordoo
¶Nea ẽ arbor. tuiꝰ fruct̃us oliua. succus olcũ
uiride. ac suaue. lum̃ p̃bens oculis ⁊ amicum
infirims. prima cuis gucta dulassima est.
d̾a minꝰ cercia ño amara sacis ⁊ a sꝑa gustu.

Expanded text:
bus nocet que sub eis crescunt, fructum gignit coctum sole, predulci sapore, cuius fructu sapientes Indie vivunt. Illic enim est ficus dulcior, sed extraneorum valetudini infesta, unde Alexander cum illas partes occuparet, edixit exercitui ne quis homo fructus attingeret, hec arbor ante folia fructum producit. Succus eius lactens me detur venenatorum morsibus: contra impetiginem etiam et maculas in oculsis valet. Ilex est arbor cuius fructus homines primum ad fructum elegerunt. Unde poeta: mortales primi ructabant gutture glandes. ADHUC DE EODEtus est arbor, que calores nimios aut frigora corporis temperare dicitur, hflos est odoris iucundissimi et ponitur in potibus qui fiunt ex aqua et frumento, vel hordeo. Olea est arbor, cuius fructus oliva: succus oleum viride ac suave, lumen prebens oculis et amicum infirmis, prima eius gutta dulcissima est, secunda minus, tertia vero amara satis et aspera gustu.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑtib fruccib hnũdanciuis. hec mans ac
femine socum hũt. nec muꝙͣ fruccificant nͥ
pares ita uicine sunt: ut raris supioribus
inclinatis se. adĩnicem ampłctantur. Eth
femina ct florem gemumat. primo q
nastitur dacciloꝵ taro. deinde ꝙ dam duru
demde u̾o ponũtur int̾ra. iti ꝙ ps acutor
inferior grossior aut̃ sr̃iꝰ. uł suppine ut
quia cum caꝵ plante debilec sunt. sic mreta
le posite roborantur. primo anno ꝯͣ hyemẽ
minim debent. postea ualide sunt ꝯͣ frigus.
alceandri milites iridiorib palme fuucti¬
bi stngulati sunt. ¶ Est autem eis multa su¬
auitãs: ut coꝵ esus nõnisi cum ꝑiculo fiat
dũmitar folioꝵ cuis tante temtudinis
ac sugtuitatis ẽ ut albaꝵ uittiũ dulcorem
crcedat. palma quid̾ in imo corticis aspera
est ac nodosa s gracił. in sũmo ño plemꝰ
dilatatur Plantanus dr̃ alatitudine folior
arbor altã ramis qr diffusa ¶Inlitia plata

Expanded text:
he maris ac femine sexum habent, nunquam fructificant nisi pares ita vicine sint, ut ramis superioribus inclinatis se invicem amplectantur et hofemina citra florem germinat; primoque nascitur dactylorum caro, deinde quoddam durum de vero ponuntur in terra, ita quod pars acutior inferius, crassior autem superius, vel supine, ut quia cum earum plante debiles sint sic iuxta se posite roborantur. Primo anno contra hyemem muniri debent, postea validem sunt contra frigus. Alexandri milites viridioribus palme fructibus strangulati sunt. Est autem eis multa suavitas, ut eorum esus non nisi cum periculo fiat. Summitas foliorum eius tante teneritudinis ac suavitatis est, ut albarum vitium dulcorem excedat. Palma quidem in imo corticis aspera est ac nodosa, sed gracilis; in summo vero plenius dilatatur. Platanus dicitur a latitudine foliorum, arbor alta, ramisque diffusa. In licia plata
Abbreviated transcription (Latin):
uomitũ multus q usꝰ cius ab homĩacõm
facit ¶ ucurbita fu. ẽ ⁊ humida. s in iin
cialitatib satis tempata. In ralidis p̾ci¬
pue regionib inuenitur. Senĩa que in¬
tra fructum eius sunt tibis ac medicuns cõ¬
tractis sb̃cilit᷑ aptꝰ ẽ potib ad portandu
¶andragora hba ẽ orientalis fugida
dolorem capitis ex aualitate. Olcum qi
cius ad Idem u. si txco fions ⁊ temꝑa in iñ¬
gantur febrĩq calorem rep̾mit. Q e̾n¬
ca calida ẽ ⁊ sicca. Siluestris cailidior. sed
domestica magis competit medicine. unde
ẽ hba aromatica calida ⁊ .s. eõnͣ sincopin¬

Expanded text:
s abominationem facit. Cucurbita frigida est et humida, sed in his qualitatibus satis temperata. In calidis precipue regionibus invenitur. Semina que intra eius fructus sunt, cibis ac medicinis comtractis subtiliter, aptus est potibus ad portandum. Mandragora est herba orientalis frigida dolorem capitis ex caliditate: oleum quoque eius ad idem valet, si ex eo frons et tempora inungantur, febriumque calorem reprimit. Menta calida et sicca, sylvestris calidior: sed domestica magis competit medicine: valetest herba aromatica calida et sic
Abbreviated transcription (Latin):
paradysum intpõito tanꝙͣ ignotas desce
tis sue comed̾unt parentes pͥmi arorẽ
quo uite de nuꝰ fuictu qui comederz meo¬
demstam semꝑ ĩmorta ł inuolabir ꝑma
abi iacob. que ponia puichumia fenĩ
citrma coiorem quib qi morsꝰ bomnus
cũ dentib aꝑꝑi manifeste. Idcirco poma a¬
dam ab omib appłinitur. ẽt h mirũ est
ꝙ deuc romns prim scelus uolutt adhuc
in frctu pomu demonstiare mortalibis.
Eores quoq soli ⁊ uiine m adiuira cõe
pomitur eo ꝙ nõ solũ cetere. si diuma sep

Expanded text:
paradisum interposito: tamquam ignotas descrintum posteritatis sue comederunt parentes primi: arborem quoque vite, de cuius fructu qui comedet, in eodem statu semper immortalis et inviolabilis abilis Iacobus, que poma pulcherrima, citrina colore, in quibus quasi morsus hominis cum dentibus apparet manifeste. Idcirco poma Adam ab omnibus appellantur; et hoc mirum est, quod deus hominis primi scelus voluit adhuc in fructu pomi demonstrare mortalibus. Arbores quoque solis et lune in admiratione ponuntur, eo quod non solum c
Abbreviated transcription (Latin):
tantus honos atiquitꝰ fuit ut in acrus regũ
infuguso incro miturentur Oucitus dr̃ quas
ciuemuꝰ quia ꝑ eam solebant᷑ dii gencium
precan̾e reussi q̃rentib. ħ difficile cedit
putredini. uł nũꝙͣ insicco biata. S Echim
est arbor orientis nobilissima sumł albe spi¬
ne s multo maior ⁊ alcior crescit. lignũ ciꝰ

Expanded text:
tus honos antiquitus fuit, ut in atriis regum infuso mero nutrirentur. Quercus dicitur quasi quernus, quia per eam solebant dii gentium precanere responsa querentibus, hec difficile cedit putredini, vel nunquam in sicco servata. Sethin est arbor orientis nobilissima, similis albe spine, sed multo m
Abbreviated transcription (Latin):
Exl. de natura rerum. Wgdam hbe uł arborc
ꝓpigacionissne semĩa iccũt. qued̾ in radicib¬
⁊ In fundo mitutem semmis obtinent. ⁊¬
porrectinam ¶Semen gͦ tum inc̾ia tecidit
⁊ mediont᷑ humore całore qr mollitum fu̾
mor grenns icire ꝯuectitur. qued sb̾uide ge¬
neiat̾iua fomienta suscipiens ⁊ in uenis eu̾s
sensim laltudo dnugitur. S psis qr niuuns¬
sumis libris nimiorem smpicite felluris nascẽdo
prumpit. fui ditĩ q firiuit iam facile cõsing̃
dot imio sirsmi tu lamor ceplians quos̾
de orsun mditer extencent. epua teuiuco

Expanded text:
dam herbe vel arbores propagationis sue semina ferunt, quedam in radicibus et fundo virtutem seminis obtinent et porrectura. Semen ergo cum in terra ceciderit et mediocriter humore caloreque molitum fuerit, mox gremio terre connectitur, quedam subinde generativa fomenta suscipiens et in venis eius sensim labendo dimergitur. Sparsisque minutissimis fibris tumorem superiecte telluris nascendo perrumpit, fundatumque firmiter, iam facile consurgit, tot numero sursum calamos explicans, quot deor
Abbreviated transcription (Latin):
uł angento. uł aupo mixtũ sonoꝵ ẽ ⁊ ammioĩ¬
omi fuig mnt̾ꝰ. s foris de facili trahit cor¬
sb̃ terra ficri solebant ex ꝑlumbo ⁊ꝯsolidan sca¬
gno modenus temporib ex calido ⁊ fusili
plumbo ꝯsolidare arc hominũ cecogitauit
quia solidate stagno diuure nõ poterant
inlonguiquũ plunibiĩ u̾o sb terra semꝑ
fugidum ẽ ⁊ ẽ in eo siccitas Illud melius
ẽ. ꝙ mĩme sb̃dentib frend ⁊strid ⁊ in eo st̃
quedam u̾tutee. aquose. Si fricetur ad lapi¬
dem cuui modico nino ⁊ oleo oline ꝓdent a¬
postematib que cc̃ ⁊ suꝑ u̾enda fuu̾it ⁊ in
lumbis. Item si cũ cius fiusto empunietur.
ami.s inferiꝰ sedat appetitum coitus.

Expanded text:
ento, vel auro mixtum, sonorum et harmonicum: fulget interius, sed foris de facili contrahit corsub terra fieri solebant ex plumbo et consolidari stanno, modernis temporibus ex calido et fusili plumbo consolidare ars hominum excogitavit, quia solidati stanno durare non poterant in longinquum, plumbum vero sub terra semper gidum est et est in eo siccitas, illud melius est quod minime sub dentibus frendet et stridet; et in eo sunt quedam virtutes aquose. Si fricetur ad lapidem cum modico vino et oleo olive, proderit apostematibus, que circa et super verenda sunt et in lumbis. Item si cum eius frusto empulizetur anus inferius, sedat appetitum coitus.
Abbreviated transcription (Latin):
pipis arboreui hũit ytalia quod. ut ait pli¬
mꝰ s magnam ut c̃ mutꝰ.Indica u̾o parua
ẽ. porio ytalite piꝑ amarũ ẽ tosta quoqͥ
maturitas illi decst. Est ⁊ in hyspania pipis
arbor. cuiꝰ fruttus ẽ amanssimꝰ ⁊ in die pi¬

Expanded text:
 ut ait Plinius, sed magnam ut est myrtus indica vero parva est, porro Italie piper amarum est, tosta quoque maturitas illi deest. Est eriam in Hispania piperis arbor, cuius fructus est amarissimus et Indie pi
Abbreviated transcription (Latin):
niura. uridis. ẽ ⁊ amara. Gacis ẽ arbor
mindia. cortice tutro. radice magn̾a. ¶ Ex
hac fluit gucta que mastrir dr̃. odorifera
multu coioris prnicei. ħ granomastrix dr̃.
eo ꝙ in modum granoꝵ Aliis guitis ẽ ad¬
mxta. Sꝑlendorem facie ꝯfeit. In aua u̾o

Expanded text:
yrrha viridis est et amara. Macis est arbor in India, cortice prope rubeo, radice magna. Ex hac fluit gutta que mastix dicitur, odorifera multum, coloris punicei, hec granomastix dicitur, eo quod in modum granorum aliis guttis est admixta; splendorem faciei confert: in alia vero
Abbreviated transcription (Latin):
solidum ⁊ luscosum ¶ Omĩa fortiadie¬
sa domat ⁊ ase cm̃ conspnitur. sr õia
nilessit ⁊ duccile fit. ex cofuint arma duersa¬
fit multis tũsionib induratur ut urcutem
h̾at słͥ ferũ ⁊ ħ ferri ge ñe acuitur acies aruoꝵ
ut ualeant. ¶ Est ⁊ aliud fe genꝰ inorien¬
tis partib ꝙ uulgant̾ alidena dicitur. Incili¬
omoi aptum est ⁊ fusile fit sicut cuprum uł
argentum. s duccile nõ ẽ sicut fecrum aliaꝵ

Expanded text:
solidum et incisivum; omnia fortitudine domat et a se tantum consumitur. Super omnia rubescit et ductile fit; ex eo fiunt arma, diversafit, multisque tunsionibus induratur, ut virtutem habeat super ferrum et hoc ferri genere acuitur acies armorum, ut valeat. Est et aliud ferri genus in orientalibus partibus quod vulgariter alidena dicitur. Incisionibus aptum est, fusile sicut cuprum vel argentum, sed ductile non est sicut ferrum aliarum
Abbreviated transcription (Latin):
Hali uͥ supͣ. Durgam̃tu fecti nclius est
docurtens clarũm in quo nb ẽ asꝑitas ꝑius
frustuus. teuc. pianũ marime desiccacioĩe
ẽ. Si teratur dibãt̾ ⁊ infundatur accto ⁊ desic¬
cetur ac bibatur cum uiuo ł nuaꝵ passarũ
succo ⁊ melle humidicatis stomacho ꝓdest
⁊ doione splenis. amĩ qua defluit sames in¬

Expanded text:
alis Purgamentum ferri melius est decurrens clarum, in quo non est asperitas parvis frustulis, tenue, planum, maxime desiccationis est, si teratur diligenter et infundatur aceto et desiccetur, ac bibatur cum vino, vel unarum passarum succo et melle multe humiditatis: stomacho prodest et doloribus splenis. Auri qu
Abbreviated transcription (Latin):
cum p nũstũ aingelor do̾ uolente. qͣui
⁊ i etigie pontificie uideoꝵ eidignant
aͥput. segitur aut̃ iͥ. ꝙ du orente sole
splentor tangebat ailor simmutate usz
d sadites ecocuciebautur ⁊ tuuc mictgamn¬
tib reusa dabantur. haatiun pomis sac̾dotes
eaꝵ uescebantur. et us ad annos. ccc. uiuebant
ulesi. Nec unꝙͣ licebat earũ intrare ambitu
qui amimo leuis ess et ĩmũdꝰ ꝯͣctu mulieꝵ.
¶ rbores p̃c̾ea funt. ut dicit Iosephꝰ si ͥ ripas

Expanded text:
dam per ministerium angelorum, deo volente, qui etiam in effigie pontificis Iudeorum ei dignanter apparuit. Legitur autem quod dum oriente sole splendor tangebat arborum summitatem, usque ad radices concutiebantur et tunc interrogantibus responsa dabantur. Horum pomis sacerdotes earum vescebantur et usque ad annos CCC vivebant illesi: nec cuiquam licebat earum intrare ambitu, qui animo levis esset et immundus contactu mulierum. Arbores preterea sunt, ut dicit Iosephus, super ripa