comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stans dr. Colore uiridis ẽ caput hñs form̃¬
tum ut equus os ad mod̃ quadrangłi acule¬
um ꝓcauda. crura longiora ⁊ ad se ip̃am re-¬
flexa. Unicum intestinum sanie ⁊ ĩmundi-¬
septemt̾onali moriunt᷑ ⁊ aqͥlonari florib ar¬
boꝵ amigdaloꝵ citiꝰ impinguant᷑ infirmita¬
tis sue remedium hñt. nam folia lauri obro¬
sa eas ab egritudine lib̾ant. Mutuo se comed̃t
maioresqz minores deuorant. hoc animal est¬

Expanded text:
stans; colore viridis est, caput habens formatum ut equus, os ad modum quadranguli, aculeum pro cauda, crura longiora et ad seipsam reflexa, unicum intestinum, sanie et immunditseptentrionali moriuntur et aquilonari. Floribus arborum amygdalarum citius impinguantur. Infirmitatis sue remedium habent, nam folia lauri obrosa, eas ab egritudine liberant. Mutuo sese comedunt, maioresque minores devorant. DE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
n̾i color ẽ. Tygr̃ hyrcam ⁊ indi ferũt aĩal fe¬
it marib enim soboł cura ñ ẽ: fert᷑ p̃ceps o¬
dore uestigigans raptor appropĩꝙͣte fmitu abic̃
unum ex catulis. Tollit illa morsu et põd̾e
⁊ ocior acta teneat. Itef̃ ꝯsequit᷑ ac sb̃iñ doñ eo
in nauim reg̾sso irrita fĩtas seuit in littore.
qui cumeadẽ spetie sint ut cerui

Expanded text:
imul IIII. Tigrim Hyrcani et Indi ferunt, animal vea— maribus enim subolis cura non est —, fertur praeceps odore vestigans. raptor adpropinquante fremitu abicit unum ex catulis; tollit illa morsu et pondere etiam ocior acta remeat iterumque consequitur ac subinde, donec in navem regresso inrita feritas saevit iquum eadem specie sint ut cervi
Abbreviated transcription (Latin):
ygris uocata ẽ pp̃uolucr̃ fugã. sic eĩ no¬
minant ꝑse ⁊ medi sagittã. Est ã be-¬
stia uariis distincta macłis uirtute ⁊ ue-¬
locitate mirabilis ex cuiꝰ nomĩe fluuiꝰ tyg̾s
appellatiuz eo ꝙ rapidissimꝰ sit oĩm fluuioꝵ¬

Expanded text:
gris vocata propter volucrem fugam; ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluvior
Abbreviated transcription (Latin):
axi sagina luna crescente auget decrescẽte mi¬
nuit᷑ ita ꝙ si occidat᷑ in ultimo lune defe¬
ctu nõ inuenit᷑. huiꝰ sagina ꝯficiunt᷑ unguẽta
quibz sedant᷑ renũ dolores m̃broꝵqz lesiones.
⁊ hoc mir̃ ꝙ bestia licet ex una ꝑte sit medicĩa
lis morsus tam̃ eius pler̃q gͣnissimꝰ est ⁊ exi¬
cialis. S huiꝰ rõ est qr uiuit scrabonib ⁊ aĩali¬
b q̃ in t̾ra repunt ac uenifera s̃ iõq dẽtes eiꝰ ĩfi¬
ciunt. Qmͣqm ⁊̃ sine cibo uenenoso lupoꝵ. ac
uulpium ⁊ multoꝵ aĩaliũ dentes ẽẽ uenena¬
tos exꝑientia ⁊ ꝓbau̾it. Unde morsꝰ lupoꝵ besti¬
is inflicti fr̃o calido adurunt᷑ ne morsus utiq
nocuius ⁊tͣhat corruptõem. Cibz aũt uenenatꝰ
int̾noꝵ mediante naͣ benedisposita ĩ optĩam
mat̾iam transit ⁊ ꝙ ex ꝑte ueneni digestio¬
ꝓpellit reliquũ uͦ purgat. ⁊ ĩ nit̾m̃tum carnis
mundificate tͣnͣsmittit. hacitaq ratõe fit. ut

Expanded text:
alis sagina luna crescente augetur, decrescente minuitur, ita quod si occidatur in ultimo lune defectu, non invenitur. Huiusmodi sagina conficiuntur unguenta, quibus sedantur renum dolores, membrorumque lesiones. Et hoc m eius plerumque gravissimus est et exitialis. Sed huius ratio est, quia vivit crabonibus et animalibus que in terra repunt, ac venenifera sunt; ideoque dentes eius inficiunt, quanquam etiam sine cibo venenoso, luporum, ac vulpium et multorum animalium dentes esse venenatos, experientia comprobaverit. Unde morsus luporum bestiis inflicti, ferro calido aduruntur, ne morsus utique nocivus contrahat corruptionem. Cibus autem venenatus internorum, mediante natura bene disposita, in optimam matpropellit, reliquum vero purgat et in nutrimentum carnis mundificat. Hac itaque ratione fit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝓbat᷑ cum catuloꝵ insistunt raptorib. Suc¬
cedant sͥ eqͥtes licet ⁊ actu qͣntol amoliri pre-¬
dã uelint nisi in p̾sidio maria fu̾int frustra
ẽ ausum cẽ. Notant᷑ freq̃ntissime si q̃n latͦnes
suos renaingantes uident in littore urita ra¬
bie ta tenuari. uelut ꝓpriã tarditatẽ uolunta¬

Expanded text:
tantur, cum catulorum insistunt raptoribus; succedant sibi equites licet et astu quantolibet amoliri praedam uelint, ni in praesidio maria fuerint, frustra est ausum omne. Notantur frequentissime, si quando latrones suos renauigantes uident, in litore irrita rabie cernuari, uelut propriam tarditatem uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tygris uͥ uacuũ rapte sue sobolis cubile ĩue¬
mit illico raptoris uestigiis insistit. At ille ꝙͣ¬
uis equo uectus fugaci uidẽs tam̃ uelocitatẽ
speram de iutro ꝓicit. At illa ymagĩe sui il¬
secum desiderans. Rursꝰ uiam sp̃e retenta to
le it̾um spere obiectu seq̃ntẽ recardat. nec
tam̃ sedulitatẽ mag̃ memoria fbaudis exclu¬
dit. Cassam u̾sat ymaginẽ ⁊ qͣi lactat᷑a fetũ
residet. sioq pietatis sue studio decepta ⁊ uin¬

Expanded text:
i uacuum raptae subolis cubile reppererit, ilico uestigiis raptoris insistit. at ille quamuis equo uectus fugaci, uidens tamen uelocitate sphaeram de vitro projicit: at illa imagine sui fetum desiderans. Rursus inani specie retenta totle iterum sphaerae objectu sequentem retardat; nec tamen sedulitatem matris memoria fraudis excludit: cassam versat imaginem, et quasi lactatura fetus residet. Sic pietatis suae studio decepta, et vin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sicut anima celi mouet celum. ita ꝙ
conformetur intelligentie agenti ita in
tellẽs humanus possibil̾ mouet hoĩem
ad hoc ꝙ conformet᷑ intelligentie agẽti
decimi ordĩs. Et hoc mͦ fluũt bonitates
ab intelligentia agente ad intellectũ
possibilẽ. S nos nicħ hoꝵ dicimus. Se

Expanded text:
d sicut anima caeli movet caelum ad hoc quod conformetur intelligentiae agenti, ita etiam intellectus humanus possibilis movet hominem ad hoc quod conformetur intelligentiae agenti decimi ordinis; et hoc modo fluunt bonitates ab intelligentia agente in intellectum possibilem. Sed nos nihil ho
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ inuicẽ pr ⁊ filius s ille gignendo iste
unusquisq eoꝵ simul uidet ñ ꝑticulatĩ
aut sigillatim uelut alt̾nante ꝯspecta
hinc illuc ⁊ iñ. huc ⁊ rursꝰ uł inde uł ĩn
in aliud atq aliud ut alia uid̾e̾ ñ possit
nisi ñ uidẽs alia. s ut dixi simul ⁊ oĩa
uidet.¬

Expanded text:
ergo invicem Pater et Filius, sed ille gignendo, iste unusquisque eorum simul videt, non particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi non videns alia: sed, ut dixi, simul omnia videt
Abbreviated transcription (Latin):
Nosse enĩ ⁊ ẽẽibiunũ ẽ. ꝓinde tãqͣm se ip̃m
dicẽs p̃rgenuit u̾bũ sͥ eqͣle ꝑ oĩa. Nõ eĩ seip¬
sũ ĩtegre ꝑfc̃eq dixisset si aliq si aliquid
minus uł amplius ẽẽt in u̾bo eius ꝙͣ in
seip̃o. Ibi sum me illd̃ agnoscit᷑. est ẽ ñ nõ.

Expanded text:
e. Proinde tanquam se ipsum dicens Pater genuit Verbum sibi aequale per omnia. Non enim se ipsum integre perfecteque dixisset, si aliquid minus aut amplius esset in ejus Verbo quam in ipso. Ibi summe illud agnoscitur, Est, est; Non, non .
Abbreviated transcription (Latin):
nualib minorẽ Igit᷑ om̃s fere bestie mãmil¬
las hñt in post̾iorib ͣ renes ut eas inferius
positas fetus atting̾e possint ⁊ ꝓnitas hr̃e cũ
ueluit. homo uͦ et symia hñt eas in pectore
qr naͣ dedit eis manꝰ hĩles ad omnẽ actũ qͥb
eleuare possint fetus a t̾ra ⁊ aptare illos
ad ubera. hoc aũt illi deest humant corꝑis qr
caret umbilico. uirge qͦ mascłi ẽ ut uirga
canis. Calcaneum h̃t in pedib ⁊ pp̃ hoc erigit᷑
Nam solꝰ hõnaͣlit̾ erectã ħt stat᷑am. Hec bestia
gestu ĩ quieta ẽ morsu ferox. Cauda caret ⁊¬
pre cet̾is animalib gustu uiget. Nuces et
poma libenter comedit sz cũ in eis amarecor-¬
ticẽ sentit totum proicit. Sicq pp̃ amaꝵ dl¬

Expanded text:
nimalibus minorem. Igitur omnes fere bestie mammillas habent in posterioribus contra renes, ut eas inferius positas fetus attingere possint et promptas habere cum velint. Homo vero et simia habent in pectore, quia natura dedit eis manus habiles ad omnem actum, quibus elevare possint fetus a terra et aptare illos ad ubera. Hoc autem illi deest humani corporis, quia caret umbilico. Virga quoque masculi est ut virga canis. Calcaneum habet in pedibus et propter hoc erigiturnam solus homo naturaliter erectam habet staturam. Hec bestia gestu inquieta est, morsu ferox, cauda caret pre ceteris animalibus gustu viget. Nuces et poma libenter comedit, sed cum in eis amarum corticem invenerit, totum proiicit, sicque propter amarum dul
Abbreviated transcription (Latin):
rib. U̾nde simias dm̃s eo ꝙ supp̃ssis nari¬
b sint ⁊ facie feda. rugis turpit᷑ follicantib
licet et capellarx sit p̃ssũ hr̃e nasum. Alii sy¬
mias latine uocatos arbitrant᷑ eo ꝙ multa in
eis similitudo ratonis humane sentit᷑ s⁊ fal-¬
sum est hoc. h ii elem̃toꝵ sagaces noua luna
exultant media et caua tristant᷑. arx Sͦ ymia¬

Expanded text:
ribus; unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus,
Abbreviated transcription (Latin):
de nã i Qd̾ ergo dicit galienus caseum ge¬
neralit̾ ẽe malum de suba caseata pura est
intelligendum. Nam extriplici lactis su¬
bstantia serum quidẽ bonũ est. ⁊ buthyꝵ
melius ẽ casensã ꝑ se est pessimꝰ. Itaq caseꝰ
lacti iucinus et crassus ac butyrosus bonꝰ
est ⁊ sanis sanus. Unde dicit plimꝰ zorca¬
strem in deserto solo caseo uixisse annis .xx.
ita temꝑate ut nõ sentiret dolorẽ alicuius
morbi.

Expanded text:
d autem dicit Galenus caseum generaliter esse malum, de substantia caseata pura est intelligendum: nam triplex est lactis substantia, serum quidem bonum est et butyrum melius, caseus autem per se est pessimus. Itaque caseus lacti vicinus et crassus ac butyrosus bonus est et sanis sanus. Dicit Plinius Zoroastrem in deserto, de solo caseo vixisse annis viginti ita temperate, ut non sentiret dolorem alicuius morbi.
Abbreviated transcription (Latin):
Corpꝰ enim necessitate moriendo nõ pec-¬
cat ut uitam nũꝙͣ recipiat. Uoluntas
uͭ ꝑ se rectitudinẽ desendo m̾etur u̾ illa sẽ¬
ꝑ incligeat. Et si quis sponte morte s in¬
uoluntatis rectitudinem desi̾t hoc abic̃
ꝙ ex debito semꝑ erat seruatur.¬

Expanded text:
on peccat, ut vitam nunquam recipiat; voluntas vero per se rectitudinem deserendo, meretur ut illa semper indigeat. Et si quis sponte sibi mortem involuntatis rectitudinem deserit, hoc abjicit quod ex debito semper erat servatur
Abbreviated transcription (Latin):
pe sicut nulla uoluntas anteꝙͣ hr̃et re¬
ctitudinẽ potuit eã deo ñ dante caꝑe ita
cũ desit acceptam ñ potest eam nͥ deo red-¬
dente reciꝑe ⁊ maius miraculũ existimo
cum deus uoluntati desertam rectitudi-¬

Expanded text:
ut nulla voluntas, antequam haberet rectitudinem, potuit eam, Deo non dante, capere; ita cum deserit acceptam, non potest eam nisi Deo reddente recipere. Et majus miraculum existimo, cum Deus voluntati desertam reddi
Abbreviated transcription (Latin):
aut salutẽ cogitur deser̾e timore mortis
aut torm̃tis uitatem ñ ẽ uerx. Nõ enĩ¬
mul ip̃a eligit ꝙ manult. S̾ ponte ita¬
q ⁊ non inuita qͣmius ĩuita necessita-¬
te utramlib desendi poĩta nõ sponte sit
sed inuita. Non enim minꝰ po fortis ẽ
ad uolendũ u̾itatẽ ꝙͣ ad uolend̃ salitẽ.¬

Expanded text:
aut salutem, cogitur deserere timore mortis, aut tormentis veritatem: non est verum. Non enimul, ipsa eligit quod mavult, sponte utique, et non invita; quamvis in necessitate utramlibet deserendi posita sit non sponte, sed invita. Non enim minus fortis est ad volendum veritatem, quam ad volendum salute
Abbreviated transcription (Latin):
cibum ꝑmixtum piux cumimpuro.
deoq turbatam euaporatõem s̾ eleuat
ad caput in qua nõ bene resultant yma¬
gines. At in fine cum impurior sangͥe
residet deorsum ⁊ sb̃tilis tantũ elenat᷑
sursum tunc purificat᷑ sp̃c animalis et
incipunt resultare simulachra ĩ sop¬

Expanded text:
cibum permixtum purum cum impuro, et ideo turbatam evaporationem sic elevat ad caput, in qua non bene resultant imagines. In fine autem quando impurior sanguis residet deorsum et subtilis tantum elevatur sursum, tunc purificatur spiritus animalis, et incipiunt resultare simulacra in som
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nec rõnem cause nͨ signũ hñt ad res
signandas. In talib freq̃nt̾ mouẽt ꝑhã¬
tasmata fortius ĩpressa sicut ĩmediate
de forti studio uenienti ad dormitõnẽ ac-¬
cidit qui sompniat idẽ ꝙ studuit et ta
censum. Quedam enĩ inclinant᷑ ꝑ mod̾

Expanded text:
t ad res significandas, et in talibus frequenter movent phantasmata fortius impressa , sicut accidit immediate de forti studio venienti ad dormitionem, qui somniat idem quod studuit, et tacensum; quaedam enim inclinantur per modum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bestiola panis cupida ⁊ eoꝵ q̃ ex frugib adhũ¬
manos usus fiunt. In ꝑqͥrendis cibis solłtissĩa
dine duriores solidasq mat̾ias demollit᷑. porro
si aqͣm bib̾it morit᷑ qr ualde humide ne ẽ. pli¬
nuis dic̃ murẽ lybitũ ñ bib̾e. qr uͭ murẽ c̾tum ẽ¬
ming̾e: ꝓbabile ẽ eius cibum inurina u̾ti sic̃ ho¬
mines quidã fe̾ nich bibunt ⁊ tam̃ mutatis ĩ
liqͥdam sb̃am cibis urinsi płimam faciũt. Mus
płimos caseos in uno loco reꝑiẽs om̃s attẽptat.
⁊ illum quẽ optimũ inuen̾it comedẽs det̾iores
dãpnat. O dor muriũ elephantes uexat. harx sb̃i¬
to multitudinẽ orruri ac repente occid̾e̾ manife¬
stũ ẽ ne tam̃ exanimes reꝑiunt᷑ lapillos. ⁊̃ tãdi¬
dos cũ eax fetib inuenir freq̃nt̾ certũ est. uñ
uulgꝰ edocuit eas ñ posse ꝑere nisi p̃sente lapillo
in egyptiacis chebis si pliuiias largiores estino¬
murib regio tota replet᷑. Murib in plemlu¬

Expanded text:
 bestiola panis cupida et eorum que ex frugibus ad humanos usus fiunt. In perquirendis cibis solertissima, dine duriores solidasque materias demollitur. Porro si aquam biberit moritur, quia valde humide nature est. Plinius dicit murem libicum non bibere, quia vero certum ebabile est eius cibum in urinam verti. Sicut homines quidam fere nihil bibunt et tamen mutatis in liquidam substantiam cibis, urinam plurimam faciunt. Mus plurimos caseos in uno loco reperiens, omnes attentat et illum quem optimum invenerit comedens, deteriores damnat. Odor murium elephantes vexat, harum subito multitudinem oriri, ac repente occidere manifestum est, nec tamen exanimes reperiuntur. Lapillos etiam candidos cum earum fetibus inveniri frequenter certum est: unde vulgus edocuit, non posse parere nisi presente lapillo. In Egyptiacis Thebis, si fluvias largiores estivous regio tota repletur. Muribus in plenilu
Abbreviated transcription (Latin):
da ip̃ius intentõis uasa sopiunt᷑ ur
turbantur uł int̾cluduntur qͥb utitꝰ
format similia ut ymagĩes corꝑaliũs
a corpib discern̾e ñ ualẽs utrum in istiˢ
an in illis sit nesciat. ⁊ cum scit lõge
alio modo sciat qͣm in cogitando u̾sant᷑ y

Expanded text:
da; ipsius intentionis vasa sopiuntur, vel da; ipsius intentionis vasa sopiuntur, vel turbantur, vel intercluduntur, quibus nititur format similia, ut imagines corporalium a corporibus discernere non valens, utrum in illis an in istis sit nesciat; et cum scit, longe alio modo sciat, quam dum in cogitando versantur
Abbreviated transcription (Latin):
oculi uł extincti sunt qr nõ ẽ cã
in sede cebri. Unde ip̃a dirigit᷑ intentõ
qͣiͣ cernendis corꝑalib obstaculiũ existat
a corꝑe. Magis enim ceci dormientes ꝙͣ
uigilantes aliquid uident. dormienti¬
b quippe ĩ cebro concip̃r uia sentiendi
q̃ intentõnẽ ad oculos deducit. Itaq
ip̃a intentio in aliud adu̾sa cernit ui-
gilant ceu ducitur ꝑ ista itin̾a intentõ
cernendi. Q cum ad loca uen̾it oculoꝵ
ñ exitur foras s ibi remanet ut nigi¬
lare se sentiat potiusq ẽẽ in tenebris
uigilando etiam ꝑ diẽ qͣm dormiendo
siue ꝑ diẽ siue ꝑ noctem. Tantum ig¬
int̾est ubi sit impedim̃tum sentiendĩ
corꝑalia: cum fit corpe. Si enim nõ fit nͥ
in ip̃is aditib ⁊ qͣi ianuis sensuum
uelut ĩ oculis in aurib cet̾isq sensib
corꝑis sola impedit᷑ ꝑceptõ corpalium
Nam anime intentio in aliud s̾ adu̾¬
Si aũt causa est untus in cẽbro unde
dingunt᷑ iue ad ea que foris s̃ sentiẽ¬

Expanded text:
olent uel extincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentioquamuis cernendis corporalibus obstaculum existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes quam uigilantes uident; dormientibus quippe in cerebro consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud auersa cernit uisauigilant caeci, ducitur per illa itinera intentio cernendi, quae cum ad loca uenerit oculorum non exeritur foras, sed ibi remanet, ut uigilare se sentiant potiusque esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo siue per diem siue per noctem. nam interest, ubi fiat impedimentum sentiendi corporalia, cum fit in corpore. Si enim non fit nisi in ipsis aditibus, et quasi januis sensuum, velut in oculis, in auribus, caeterisque sensibus corporalibus, sola impeditur perceptio corporalium; non autem animae intentio in aliud sic aversi autem causa est intus in cerebro, unde diriguntur viae ad ea quae foris sunt, sentien
Abbreviated transcription (Latin):
dam instincteu ingestas ẽẽ cogitatões
qͣs ꝓm̾endo diuinarent ñ solum aliud
agentes sicut cayphas pontifex sine in-
ut diuinancli mͦ aͥd dic̾ent nouimus.
ant: utrum ibi primitus forment᷑ uł
formata ing̾antur ⁊ qͣdam ⁊iunctõe cer-¬
nantur ut sic angłi hoĩb ostendant co-¬
gitatces suas ⁊ corꝑalium rerx simili-¬
tudines qͣs in suo sp̃i fut᷑oꝵ cogitatõe
p̃formant quẽadmod̾ ⁊ ip̃a nr̃as cogi-¬
tatd̃es non utiq oculis qr non corꝑe l
sp̃u uident. uerum hoc int̾sit qr illi nr̃aᷤ¬

Expanded text:
odam instinctu ingestas esse cogitationes, quas promendo diuinarent, non solum aliud agentes, sicut Caiphas pontifex prophetauut diuinandi modo aliquid dicerent, nouimus. ant, utrum ibi primitus formentur an formata ingerantur et quadam coniunctione cernantur, ut sic hominibus angeli ostendant cogitationes suas et corporalium rerum similitudines, quas in suo spiritu futurorum cognitione praeformant, quemadmodum et ipsi nostras cogitationes non utique oculis, quia non corpore, sed spiritu uident, uerum hoc intersit
Abbreviated transcription (Latin):
sole ac certos nou̾e penates. Uent᷑eq hyemis
memores et estate laborẽ exꝑunt᷑ ⁊ ĩ medi¬
fed̾e̾ pacto ex̾cent᷑ agͥs ꝑs intͣ septa domoꝵ
narcisi lacrimam ⁊ lentũ decortite glutẽ.
prima fauis ponunt fundamĩa. demde te¬
naces suspẽdunt ceras. alie spegentes adul¬
tos educunt fetꝰ. alie pͣissima mella scipãt.¬
⁊ liquido distendunt nectare cellas. Sunt
qͥb ad portas cecidit custodia sorti inq ui¬
cẽ speculant᷑ aqͣs ⁊ nubila celi aut on̾a ac¬
cipiunt ueniẽt aut agnũe fc̃o: ignauũ fu¬
cos pecus a p̾sepibz aicent. Omnib una qͥes

Expanded text:
solae et certos nouere penates uenturaeque hiemis memores aestate laborem experiuntur et in medifoedere pacto exercentur agris; pars intra saepta domorum Narcissi lacrimam et lentum de cortice gluten prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces suspendunt ceras: aliae spem gentis adultos educunt fetus, aliae purissima mella stipant et liquido distendunt nectare cellas. Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, inque vicem speculantur aquas et nubila caeli aut onera accipiunt venientum aut agmine facto ignavum fucos
Abbreviated transcription (Latin):
hamur dr̃ u̾mis salomoĩs. Nam salomõ
cum marmor ꝑium ad edificatõem tẽpli
de remotis ꝑtib ꝯuehi p̃cepiss ꝯscius ꝓhibitõ¬
nis legis q̃ uetuit altaris elificandi lapides
fr̾o incidi q̃ siuit exꝑim̃tũ in u̾mib ꝙ ars hu¬
mana nesciit. Nam pullũ structõis ĩuitreo
nase reclusit quẽ cum uid̾et structio ⁊ hr̃e ne¬
qͥret naturalit̾ agnitam artẽ attẽptans ad de-¬
sertũ cucrit rediẽsq u̾micłm tulit cꝰ sangͥne
uitrũ liniuit ⁊ ꝯfractũ ẽ sicq fetũ eripuit. sx
uidẽs salomon hoc exꝑim̃to eodẽ gn̾e u̾mis in¬
cisione diͣssimi marmoris usus ẽ ⁊ effectũ ⁊se¬
cutꝰ est. Tappula u̾mis ẽ qͣdrupes ĩ t̾ra ⁊ aqͣ eqͣli¬
t̾ niuẽs. In t̾ra quidẽ uelocissime currit. s mag̃¬

Expanded text:
ur vermis Salomonis, nam Salomon cum marmor parium ad edificationem templi de remotis partibus convehi precepisset, conscius prohibitionis legis, que vetuit altaris edificandi lapides ferro incidi, quesivit experimentum in vermibus, quod ars humana nescivit. Nam pullum strutionis in vitreo vase reclusit, quem cum videret strutio et habere nequiret, naturaliter agnitam artem attentans, ad desertum cucurrit, rediensque vermiculum tulit, cuius sanguine vitrum linivit et confractum est, sicque fetum eripuit. Quod videns Salomon, hoc experimento eodem genere vermis incisione durissimi marmoris usus est et effectum consecutus est. Tappula vermis est quadrupes, in terra vel aqua equaliter vivens. In terra quidem velocissime currit, sed magi
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ia seĩs ⁊ in sanguine ⁊ ĩ humorib. Calor
enum digestuius qͥ ꝯgregat ꝑtes hmogeneaᷤ
sͥ hoc ẽ sb̃tile spiritale dulce humid̃ ⁊ disgre¬
gat ethogenea sͥ hoc ẽ grossum t̾restre aqͦsum
expellendo ille ẽ de natura ignis. Sz calor qͥ
ẽ principium uiuificabilitatis in ꝑte cibi q̃

Expanded text:
ateriam seminis et sanguinem et humores . Calor enim digestivus qui congregat homogenea sibi, hoc est subtile, spirituale, dulce, humidum, et disgregat heterogenea sibi, hoc est grossum, terrestre, aquosum, expellendo, ille est de natura ignis. Sed calor qui est principium vivificabilitatis in parte cibi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
do ã crus eleuant ⁊ urinas suas odorant. Nã
q̃ dam ex eis aliq̃n suaus sunt odoris et hoc a¬
nimal młtũ afficit᷑ odore suaui maxĩeq ⁊̃ hiꝰ
canuim urinis. ⁊ ob hoc etiã innicẽ post̾iora su¬
tatc̃em sit furiis agitari. Canis lingͣ medici¬
nał̾ ẽ lambendoq sua uuln̾a uł aliena sa¬
nat. Qd̃ si uulnus ꝓpͥum atting̾e lingͣ nõ
possit pedẽ lambit ⁊ saliue medicanñe deli¬
nitũ ad uulnus apponit. certꝰ de medicamĩe
ꝙ lingue sue nã indidit. plintꝰ. L.xi. Canes¬
De be¬

Expanded text:
do autem crus elevant et urinas suas odorant, quia quedam ex eis aliquando suavis sunt odoris et hoc animal multum afficitur odore suavi maximeque in huiusmodi canum urinis et ob hoc etiam invicem posteriora suitationem sit, furiis agitari. Canis lingua medicinalis est, lambendo que sua vulnera vel aliena, sanat. Quod si vulnus proprium attingere lingua non possit, pedem lambit et salive medicamine delinitum ad vulnus apponit, certus de medicamine quod lingue sue natura indidit. Sunt et alie be
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudĩe paulo infra elephantos sp̃e et co¬
lore ⁊ figura tauri. Magna uis eoꝵ ẽ ⁊ mag¬
na uelocitas. Neq hõi neq fere qͣm ꝯpex̾int ꝑ¬
cunt. hos studiose foueis captos int̾ficiunt
⁊ relatis ĩpublicum cornib q̃ sint testĩomo
magnam laudẽ ferunt. Sz assuesc̾e ad hoĩes ⁊
mansueti fi̾ nec ꝑnuli quid̃ excepti possunt.¬
Amplitudo corniũ et figa᷑ et spes. multũ a
nr̃oꝵ boum simil cornib differt. hec studiose
ꝯquisita a laboris argento currunclude̾ sicq¬
hiis im amplissimis epulis ꝓ poculo utunt᷑¬

Expanded text:
magnitudine paulo infra elephantos, specie et colore et figura tauri. Magna vis eorum est et magna velocitas, neque homini neque ferae quam conspexerunt parcunt. Hos studiose foveis captos interficiu, relatis in publicum cornibus quae sint testimonio, magnam ferunt laudem. Sed assuescere ad homines et mansueti fieri ne parvuli quidAmplitudo cornuum et figura et species multum a nostrorum boum cornibus differt. Haec studiose conquisita ab labris argento circumcludunt atque in amplissimis epulis pro poculis utunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpria ꝓpinqua uł remota. Si ꝑ ppinqͣ
tunc cognoscit᷑ ex signis qr ꝓpinqua accidẽ¬
tia sunt signa. Si uero ꝑ remota tunc cog-¬
noscit᷑ ꝑ ĩcursum accidentalẽ. Quocunq ã
modo cognoscat᷑ in sompnis res futura
semꝑ ꝯmunior motus cognoscendi erit ꝑ
ꝓprietates metaphoricas Si uͦ cognoscat᷑¬
to ex eo ꝙ in toto uł in ꝑte ĩnaturali ca¬
lore calefc̃s ẽ. Et aliqͥs sõpmiat se comede
mel eo ꝙ flueuma dulce tangit palatũ
⁊ lingͣm. Aliqͥs sompniat se ẽẽ in niue
⁊ ĩ aqua ⁊ glacie eo ꝙ ĩ ꝑte uł in toto aqͣ¬
niuis infrigidatus est. Et adhunc mod̾
redutunt᷑ sompnia seq̃ntia complexio¬
nes hoĩm. sicut ꝙ coleriti freq̃nt̾ sõpniãt
se ardere et fleginatici se natare. ⁊ sb̃mer¬
ꝑ nam hoc cib facit ex accidente. EEt eo
tus ꝙͣ sit. hoc conting̃ pp̃duas cãs. Qͣr
ta. ⁊ tota fert᷑ ad motũ unũ. S cd̾a ẽ qr sp̃t

Expanded text:
t per propinqua vel remota. Si per propinqua, tunc cognoscitur ex signis, quia propinqua accidentia sunt signa. Si vero per remota, tunc cognoscitur per incursum accidentalem. Quocumque autem modo cognoscatur in somnis res futura, semper communior modus cognoscendi erit per proprietates metaphoricas , et huius ratto, ex eo quod in toto vel in parte in naturali calore calefactus est; et aliquis somniat se comedere mel, eo quod flegma dulce tangit palatum et linguam. Aliquis etiam somniat se esse in nive vel aqua vel glacie, eo quod in parte vel in toto nimis infrigidatus est. Et ad hunc modum reducuntur somnia sequentia complexiones hominum, sicut quod cholerici frequenter somniant se ardere, et flegmatici natare vel submerper naturam, hoc cibus facit ex accidente; et eodem tus quam sit, hoc contingit propter duas causas. Quarum et tota fertur ad motum unum.
Abbreviated transcription (Latin):
colostram uocant. hoc enim agnis nisi aufãt᷑
noceb̾. Ac primo ꝑbiduũ natus cum matre
claudatur. ⁊ tc̃ septis obscuris calidisq ser
ua uetur. Ita secluso ꝑuuloꝵ grege matres
ꝓcedant ⁊ cum sature reu̾tunt᷑ ad uesꝑam. ag¬
nus ubera hauriẽda ꝑmitt̾e. Qͥ donec firmẽt᷑
intͣ stabulum furfurib uł medica herba uł
si est copia farina ordei pascant᷑ ingesta donec
ꝯcepto pausisꝑ etatis robore pascuum matri-¬

Expanded text:
colostram vocant: namque hoc agnis nisi auferatur nocebit. Ac primo per biduum natus cum matre claudatur: tunc septis obscuris servetur et calidis; ita secluso parvulorum grege, matres mane et cum sature revertuntur ad vesperam, agnis ubera haurienda permittere; qui donec firmentur, intra stabulum, furfuribus, vel medica herba, vel si est copia, farina hordei pascantur ingesta, donec conceptum paulisper robur etatis, pascua matri
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t tp̃s debit᷑ q̃rit coitũ malũ ẽ signũ. In ml¬
tis orbis ꝑtib oues faciunt duos fetus ⁊ ma-¬
xime ĩ exhyopia. Sicut ã agnus matrẽ ꝓpͥam
int̾ alias oues balatu cognoscit: sic mater et¬
agñ cũ eũ odorat᷑ in cauda ub̃ib q admitrit

Expanded text:
ebitum, querit coitum, malum est signum. In multis orbis partibus faciunt oves duos fetus et maxime in Ethiopia. Sicut autem agnus matrem propriam inter alias oves balatu cognoscit, sic mater agnum cum eum odoratur in cauda uberibusque admittit
Abbreviated transcription (Latin):
Tomtrua solitariis ouib abortus infeĩt. Re-¬
nis flatu mares ꝯcipi dñt austri fem̃ias. Atz
in eo gen̾e arietum maxĩe spectant᷑ ora qi cuiꝰ
coloris sb̾ linguis hu̾it uenas eius lanficiũ
ĩ fetu ẽ uariumq si fl̾unt plures ⁊ mutatõ a¬

Expanded text:
tonitrua solitariis ovibus abortus inferunt; renis flatu mares concipi dicunt, austri feminas, atque in eo genere arietum maxime spectantur ora, quia cuius coloris sub lingua habuere venas, eius et lanicium in fetu est variumque, si pl
Abbreviated transcription (Latin):
cibis carent ut possint ĩ mandendo solida de¬
uorare nec capiente auiditatẽ aluo coniectis
in fauces unguibz extrahere. aut si fugiend̾¬
similia ⁊dita corꝑis in uaginas ungniũ
mucrone ne restringant᷑ aut heberent᷑ inced̾e
au̾sisq falculis cuir̾e nec insi in appetendo ꝓ¬

Expanded text:
cibis carere. quae possint, in mandendo solida devorare, nec capiente aviditatem alvo coniectis in fauces unguibus extrahere aut si fugiendsimilia condito in corporis vaginas unguium mucrone, ne refringantur hebetenturve , ingredi aversisque falculis currere nec nisi in adpetendo p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut dicit pliniꝰ qͥ nocte ut stella lucet. Nũꝙͣ
nisi magnis ymbrib ꝓuenit ⁊ serentatẽ
adeẽ significat. huius tantus rigor ẽ: ut ignẽ
tangens non alio mͦ ꝙͣ glacies extinguat. huiꝰ
same si caro hoĩs ꝯtacta fu̾it toticapilli deflu¬
unt. idq ꝙ ꝯtaptum ẽ colorẽ in uirorẽ mutat.
hii u̾mes nicħ gignunt. nͨ est ĩ eis mas uł fe¬
mina.
De tabano ysidorꝰ. chaix.

Expanded text:
est ut dicit Plinius, qui nocte ut stella lucet; nunquam nisi magnis imbribus provenit et serenitatem adesse significat. Huic tantus rigor est, ut ignem tangens, non alio modo quam glacies extinguat. Huius sanie si caro hominis contacta fuerit, toti capilli defluunt; idque quod contactum est, colorem in virorem mutat. Hi vermes nihil gignunt, nec est in eis mas vel femina. DE
Abbreviated transcription (Latin):
heuic gn̾t morbos creabit. At tc̃ semel adaqͣre
suficiet g̾ca̾ou̾sic̃ asianas uł tarẽtinas moris
ẽ stabło potius mun̾e nut̾re qͣm qͣm cãpo. ⁊
ꝑtusis stabulis solũ in qͦ claudẽt᷑ inst̾nere.
ut sic tuta cubilia pp̃ iniuriã p̃ciosi uelł̾is
eb aprico die lotas oues unge̾ oleo oportebit
⁊ nino pp̃serpentes qui pler̃q sb̃ p̃sepib la¬
tent. Cedrum uł galbanũ uł mulieris capil-¬
los aut ceruina cornua freq̃nt̾ uri oportet.

Expanded text:
huic generi morbos creabit: at tunc semel adaquare huic generi morbos creabit: at tunc semel adaquare sufficiet. Grecas oves, sicut Asianas, vel Tarentinas, moris est stabulo potius nutrire quam campo; et pertusis tabulis, solum in quo claudentur insternere, ut sint tuta cubila et propter iniuriam pretiosi velleris, m diebus, aprico die, lotas oves ungere oleo oportebit et vino: propter serpentes qui plerumque sub presepibus latent, cedrum, vel galbanum, vel mulieris capillos, aut cervina cornua frequenter uramus. DE
Abbreviated transcription (Latin):
Pascua ouillo gn̾i utilia s̃ q̃ uł in noualib
uł in pͣtis sicciorib excitãt᷑ Palust̾a uͦ noxia
s̃. siluest̾a dampnosa lanatis. Salis tam̃ crebͣ
cõsꝑsio uł pascuis mixta uł canalib freq̃nt obla¬
ta debet pecons leuare ul fastidiũ. Nã ꝑ hyemẽ
si penuria ẽ fenũ uł palee uł uicia ł facilior
uictus ulmi seruatis frondib p̃beat᷑ aut fraxi¬
ni. Estiuis m̃aib pascant᷑ sb̃ lncis ĩicio cũ gͣ¬
m̃is tem̾ suauitatẽ roris mixta ⁊m̃dat. ¶rta
hora calescente potus puri fluminis aut putei
p̃beat᷑ aut fontis. medios solis calores ualẽ
aut arbor umbrasa declinet. Deinde uͥ flexo iã
die ardor infringit᷑ ⁊ solũ pͥmo ymbre uesꝑ¬
tin poris humescit gregẽ reuocemꝰ ad pascua.
O camcularib ⁊ estinis dieb ita pascẽdes
ones: ut capita gregis seꝑ au̾tant᷑ a solis ob¬
iectu. hyeme ã uł u̾e nisi resolutis gelicidiis
ad pascua ꝓdire a ñ debent. Nã pruinosa hba

Expanded text:
Pascua ovilo generi utilia sunt, que vel in novalibus, vel in pratis siccioribus excitantur. Palustria vero noxia sunt, sylvestria damnosa lanatis: salis tamen crebra conspersio, vel pascuis mixta, vel canalibus frequenter oblata, debet pecoris levare fastidium: nam per hyemem, si penuria est, fenum, vel palee, vel vicia, vel facilior victus ulmi, servatis frondibus prebeatur, aut fraxini. Estivis mensibus pascantur sub lucis initio, cum Graminis terreni suavitatem, roris mixtura commendat. Quarta hora calescente, potus puri fluminis, aut putei prebeatur, aut fontis. Medios solis calores, vallis aut arbor umbrosa declinet: deinde ubi flexo iam die ardor infringitur et solum primo imbre vespertini roris humescit, gregem revocemus ad pascua. Sed canicularibus et estivis diebus, ita pascende oves, ut capita gregis semper avertantur a solis obiectu. Hyeme autem vel vere, nisi resolutis gelicidiis ad pascua prodire non debent. Nam pruinosa herba,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qͣ ramos gens. In capite namq tres ordĩes
gerit cornuũ in iod̾ uirgultoꝵ. Qͦre duo ma-¬
iora cet̾is ht eoloco qͦ c̾ius s maiora ⁊ longiora
fere ut cornua dãme lata dumtaxat ramus-¬
culis circumstantib breuib tam̃. Porro alia du-¬
o contra frontẽ ht̃ cornua ñ cornib s ossib q̃
in scaplis ẽẽ solent ꝓpe ⁊similia. hiis itaq cor¬
Rosurella ẽ animal circa aqͣs hĩtans ut fre¬
q̃nter mustela mauis ⁊ pytolo minus in dor¬
so sb̾rufum in uentre candid̃. In t̾ra facit hĩ¬
tacula. dig̾it st̾cus odorifere. ualde ⁊ musco si¬
mile inodore s impar uirtute ⁊ odoris uio-¬
lentia. Uisus hoĩm fugit. uno tam̃ in loco st̃¬
tus illd̃ ꝯg̾it. ⁊ hoc mix ĩ bestia qr boñ suũ p̃¬
sto oĩb accipiẽdum ponit qͦ uideat᷑ hõi ñ in¬

Expanded text:
 ramos gerens. In capite vero tres ordines gerit cornuum, in modum virgultorum; quorum duo maiora ceteris, habet eo loco quo cervus, sed maiora et longiora, fere ut cornua dame, lata dumtaxat, ramusculis circumstantibus, brevibus tamen. Porro alia duo contra frontem habet cornua, non cornibus, sed ossibus que in scapulis esse solent prope consimilia. His itaque corRosurella est animal circa aquas habitans ut frequenter, mustela maius et phyrolo minus, in dorso subrufum, in ventre candidum. In terra facit habitacula, digerit stercus odoriferum valde et moscho simile in odore, sed impar virtute et odoris violentia. Visus hominum fugit, uno tamen in loco stercus illud congerit et hoc mirum in bestia, quia bonum suum presto omnibus accipiendum ponit, quo videatur homini non in
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃nis incipit s inferiꝰ in pedes bestie de¬
sinit. qͣlẽ beatus iheromimꝰ in uita pauli hẽmi¬
te primi describit. Pyrolus ẽ bestia ꝑua ma¬
ior quidẽ s nõ longior qͣm m̾tela colore rube¬
a sz in uentre candida. Mira agilitate uiget
ĩ arborib hĩtat ⁊ fetꝰ fouet Inquiete se gͣit ⁊¬
de arbore in arborẽ saltu potius qͣm uolatu tnͣsit
qͣmͣuis aliqñ cauda ꝓ pennis utatur. Caudã eĩ
uillosam ꝓpe ad sui magnitudinẽ h̃t cuius ad
nisum in saltu mouet. Et si q̃n gr̃a pastus aꝙͣ
transire cupit lignum ad mod̃ lene suꝑ aqͣmi ⁊¬
gerit. cui suꝑsedens qͣi uelũ nauis caudam suã
erig̃sq uẽto flante uelificans ligno tnͣsuehit᷑.
putore dc̃s ẽ qui mmũ fetet ⁊ hoc maxĩe cũ
trascit᷑. hic sicut et taxus ht crura in sinstro
lat̾e breuia in dextro longiora. Arlua domoꝵ
mhĩtat. ⁊ penetralia. Gallinar ac pulloꝵ cu-¬
pidissima ⁊ talib enĩ niuit. Cumq gallinã

Expanded text:
rius incipit, sed inferius in pedes bestie desinit, qualem beatus Hieronymus in vita Pauli heremite primi describit. Phyrolus est bestia parva, maior quidem, sed non longior quam mustela, colore rubea, sed in ventre candida, mira agilitate viget, in arboribus habitat et fetus fovet. In quiete se gerit et de arbore in arborem saltu potius quam volatu transit, quamvis aliquando cauda pro pennis utatur. Caudam enim villosam prope ad sui magnitudinem habet, cuius ad nisum in saltu movetur et si quando gratia pastus aquam transire cupit, lignum admodum leve super aquam congerit, cui supersedens, quasi velum navis caudam suam erigit, sicque vento flante velificans ligno transuehiturputore dictus est, quia nimium fetet et hoc maxime cum irascitur. Hic sicut et Daxus habet crura in sinistro latere breviora, in dextro longiora. Ardua domorum inhabitat et penetralia. Gallinarum pullorum cupidissimus est, talibus enim vivit. Cumque gallinam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ corruptõ memorie. Unde sicut medi-¬
tatões que saluãt memoriã ꝑ seagũt
ĩ uigilia. ita desitõ meditatõm ꝑ sere-¬
ducitur ad ugliam. Opposita: ẽnim
reducunt᷑ ad idẽ. In sompno aũt nec est
obliuio nec scĩe acceptõ. nec salus eiꝰ. Cu¬
ius eĩ ñ est unum oppoĩtoꝵ illus neq
reliquũ ent. Ex hoc patet solutõ ad ob-¬
iectum. Non enim seqͣ si in sõꝑno nõ sal

Expanded text:
el corruptio memoriae. Unde sicut meditationes, quae salvant memoriam per se, agunt in vigilia, ita desitio meditationum per se reducitur ad vigiliam; opposita enim reducuntur ad idem. In somno autem nec est oblivio nec acceptio scientiae vel salus eius; cuius enim non est unum oppositorum, illius neque reliquum erit. Et ex hoc patet solutio ad obiectum. Non enim sequitur , si in somno non
Abbreviated transcription (Latin):
latiuo concano. ꝑforabili asꝑo ⁊ leni.
Quoꝵ primũ adeqͣt ꝑtes complanan¬
do extius. Scd̃m aũt cauat q̃ dant m̃¬
bra ut sint uasa humidi. Tertiũ u̾o
ꝑforat spondilia ut sit concauus tͣnsi-¬
tus nuche. ut hẽatur uicarius ce̾bri ĩ
collatõe motus ⁊ sensꝰ ꝑ totum corpꝰ
Quartũ uͦ exasꝑat q̃dam m̃bra ut sto¬
machcum facit int̾ius uillosũ qͦ ma¬
gis retineat cibũ. ⁊ mat̾cẽ int̾ius uil¬
losam quo magis retineat semen con¬
ceptum. Quintum ã lenificat ⁊ hoc ĩ
multis membris q̃ lenia sunt. Annexũ
aũt ꝑ accidẽs ẽ motus uoluntarius ⁊
delectabile tactꝰ hoc enim ñ in om̃ib h̃t
unum s illa respicit ad animam sen-¬
sibilẽ ⁊ ult̾ius ad rõẽm. Similit̾ dicẽ¬
dum ẽ de nutrituia. Oꝑa enim subalia
sp̃e m̃bri. Quartum ad hoc non ordĩat᷑
a rõne. s qͣntum ad annexa ꝑ accidẽs
q̃ non ht̃ in omnib sicut ẽ tempus ⁊ qͣ¬
litas cibi ⁊ delectatõ sensibilis. Scd̃m hoc¬

Expanded text:
lativo, concavo, perforabili, aspero et leni. Quorum primum adaequat partes complanando exterius. Secundum autem cavat quaedam membra, ut sint vasa humidi. Tertium vero perforat spondilia, ut sit continuus transitus nuchae, ut habeatur vicarius cerebri in collatione motus et sensus per totum corpus. Quartum vero exasperat quaedam membra, ut stomachum facit interius villosum, quo magis retineat cibum, et matricem interilosam, quo magis retineat semen conceptum. Quintum autem lenificat, et hoc in multis membris quae lenia sunt. Annexum autem per accidens est motus voluntarius et delectabile tactus. Haec enim non in omnibus habet unum, sed illa respicit ad animam sensibilem et ulterius ad rationem. Similiter dicendum est de nutritiva. Opera enim substantialia e membri; et quantum ad hoc non ordinatur a ratione, sed quantum ad annexa per accidens, quae non habet in omnibus, sicut est tempus et qualitas cibi et delectatio sensibilis; secundum h
Abbreviated transcription (Latin):
uicolores nulli sunt: s cũ candore oib
mediusclo diffe̾ntes. Nec ulla ex ꝑte maio
ris tristicie leticie. Contuitu qͦ multiforme¬
ceu uasa qnedã iusibilem eiꝰ ꝑtem accipiũt
atq tnͣsmittunt. Sic magna cogitato obce¬
tat abducto intlis iusu. S ic ĩ morbo comi¬
cos pp̃ incursantia ⁊ mobiles. uni aĩali
lucem iaculant᷑: Uituli marini ⁊ hyene ĩ
nille colores transeunt subinde. Quin
⁊ in tenebris multoꝵ pisciũ refulgent si¬
cuagi totos tradunt. Cancri ĩ obliqͣm as¬
piciunt crusta fragili ĩclusus rigentes. Qͦx¬
duri sũt oculi minꝰ cernunt qͣm qͦꝵ humidi
serpentiũ catulis ⁊ yrundiñ pullis. Si qͥs
eruat renasci tradunt. Insectoꝵ oĩm ⁊ qͥ¬

Expanded text:
icolor nulli; communi candore omnibus medius colos differens. neque ulla ex parte maiorris, tristitiae, laetitiae. contuitu quoque multiformeceu vasa quaedam visibilem eius partem accipiunt atque tramittunt. sic magna cogitatio obcaecat abducto intus visu. sic in morbo comicos propter incursantia et mobiles. lv 148 lucemque iaculantur. vituli marini et hyaenae in mille colores transeunt subinde. quin et in tenebris multorum piscium refulgent, ar ipsos circumagi totos tradunt. cancri in oblicum aspiciunt crusta fragili inclusos gerentes. duri sunt, minus cernunt quam quorum umidi. serpentium catulis et hirundinum pullis, si quis eruat, renasci tradunt. insectorum
Abbreviated transcription (Latin):
bii. Pectines enim sicut siqͥs digitos adu̾¬
sum ante eos moueat ꝯtrahunt ⁊ uidentes
⁊ olentes fugiunt admota ferram̃ta. Qͣd̾¬
pedum talpis uis nõ est oculorũ effigies
inẽ si qͥs p̾tentam detrahat m̃branã. Int̾¬

Expanded text:
bii. pectines enim, si quis digitos adversum hiantes eos moveat, contrahuntur ut videntes, et solenes fugiunt admota ferramenta. quadripedum talpis visus non est; oculorum effigies inest, si quis praetentam detrahat membranam.
Abbreviated transcription (Latin):
dis qui latine situla dr̃ qr quẽ mo .iiii¬
ut d̾ calcat᷑ non uideat᷑ cuiꝰ uenenũ extinguit
anteqͣm sentiat᷑. ⁊ facies p̃uenta morte nec
tristiciã indicat moritõ. De qͦ poeta. Signifere
uuienẽ t̾reni sang̾nis aulũ corta caput retͦ
dypsas calcata momordit. Uix dolor aut sẽ¬

Expanded text:
dis, qui Latine situla dicitur, quia quem mour non videatur; huius venenum ante extinguit quam sentiatur, ut facies praeventa morte nec tristitiam inducat morituro. De quo poeta ‘signiferum iuvenem Tirreni sanguinis Aulum / torto capite retro dipsas calcata momordit: / vix dolor aut sen
Abbreviated transcription (Latin):
Strictte ã dr̃ appetitus rõnalis aĩe. ⁊ ĩ hac
significatõe ꝓpriissĩe accipr. Et adhec dr̃
trib modis in illa significatõe scd̃ tui¬
plex eius obiectũ. Obiectũ enĩ eius aĩn
est intra aut extra. Intra: sicut potẽne
aĩe qͣs oĩs uoluntas ĩclinat ad actum
scd̃m ꝙ dicimus uolo intellig̾e. ⁊ uolo

Expanded text:
icitur appetitus rationalis animae, et in hac significatione propriissime accipitur. Et adhuc dicitur tribus modis in illa significatione secundum triplex eius obiectum. Obiectum enim eius aut est intra aut extra. Intra, sicut potentiae animae, quas omnes voluntas inclinat ad actum, secundum quod dicimus ‘volo intelligere’ et ‘volo
Abbreviated transcription (Latin):
tactus diu̾sa gn̾e h̃t sensata q̃ etiam s̃ cau¬
se alioꝵ sensatoꝵ ideo poss aliqͥd crede̾ ꝙ ħ
fierat tactu. Et ideo ꝓbat ꝙ nõ. qr si taro ẽẽt
ultimum ut mediũ tangendi tangendi
talia tunc non sentiremus alt̾itatem talẽ
nisi tangentes. Qd̃ patet ẽẽ falsum quia po¬
nimus alt̾itatẽ int̾ colorẽ. ⁊ sonũ quoꝵ neu¬
trum tangimꝰ. ⁊ dr̃ hic caro ultimũ ex ꝑte
tangentis non tangibilis. qr cum tangẽtis
⁊ tacti ultima sint sumul ibi ultimum tã¬
gens ẽ caro. Ex hiis ã adhuc dr̃e posset aͥs¬
ac si ego album tu uͭ dulce sentires. et ex hyec
neut᷑̃ nostrum .s. alt̾itatem. Et fundat᷑ in
hoc ꝙ comꝑafonem ponẽs int̾ aliqͣ iudicat
tellcu speculatino de falso et uero ⁊ in practi-¬
co de bono et malo ⁊ gn̾alit̾ de diu̾sis intelli-¬
gentib ideo inducit concludẽs ꝙ si unum
hinc inde dicit iudicium ꝙ ⁊̃ unum ⁊̃ est
intelligẽs ⁊ sentiẽs ip̃m. Ple̾s q̃ ratões ad

Expanded text:
ctus diversa genere habet sensata, quae etiam sunt causae aliorum sensatorum, ideo posset aliquis credere quod hoc fieret tactu; et ideo probat quod non, quia si caro esset ultimum ut medium tangendi talia, tunc non sentiremus alteritatem talem nisi tangentes, quod patet esse falsum, quia ponimus alteritatem inter colorem et sonum, quorum neutrum tangimus . Et dicitur hic caro ultimum ex parte tangentis, non tangibilis, quia cum tangentis et tacti ultima sint simul, illud ultimum tangens est caro. Ex his autem adhuc posset aac si ego album , tu vero dulce sentires, et ex hoc neuter nostrum sciret alteritatem; et fundatur in hoc quod comparationem ponens inter aliqua iudicat tellectu speculativo de vero et falso, et in practico de bono et malo, et generaliter de diversis intelligibilibus, ideo inducit concludens quod si unum hinc inde dicit iudicium, quod etiam unum est intelligens et sentiens ipsum. Plures etiam rationes ad
Abbreviated transcription (Latin):
minatur aĩa ut omĩa uł in se uł in illo
ueracit̾ in intellecta conspiciat. Nam illõ
ad eius ymaginẽ fc̃a q̃ cum conat᷑ lum̃
illd̃ intu̾i palpitat infirmitate ⁊ minꝰ
spaciis localib s mͦ quodã suo etiam s̃ se
uidet illd̃ quo adiuta uidet qͥcꝙͣ seintel¬

Expanded text:
stratur anima, ut omnia uel in se uel in illo ueraciter intellecta conspiciat. nam illud ad eius imaginem facta, quae cum conatur lumen illud intueri palpitat infirmitate et minus spatiis localibus, sed modo quodam suo, etiam supra se uidet, quo adiuta uidet quidquid e
Abbreviated transcription (Latin):
pespũi quodammꝰ suggunt᷑ sicut si fu̾i¬
mus affecti uł carne uł aĩo. Non solum
enim iugilantes curas suas cogitando
mientes hoc sepe sompniãt quo indigẽt
Nam et negotia sua gerunt ex ammi-
cupiditate ⁊ epulis poculisq in hiantes
insistunt si forte esurientes ⁊ sitiẽtes

Expanded text:
ui quodammodo suggeruntur, sicut fuerimus affecti vel carne vel animo. Non solum enim vigilantes homines curas suas cogitando m etiam dormientes hoc saepe somniant, quo indigent: nam et negotia sua gerunt ex animi cupiditate, et epulis poculisque inhiantes insistunt, si forte esurientes sitientesque
Abbreviated transcription (Latin):
lia ⁊ humana sepe demonstrata s̾ hiis
qui rapti a corꝑis sensib motiuis simi-¬
les iacuer̃t ⁊ infernales penas uider̃t. cũ
⁊ ip̃i in seip̃is g̾erent qͣndã siłitudinẽ
corꝑis sui ꝑ qͣm possent ad loca penalia

Expanded text:
lia saepe demonstrata sunt his, qui rapti sunt a corporis sensibus et mortuis similes iacuerunt et infernas poenas uiderunt, cum et ipsi in se ipsis gererent quandam similitudinem corporis sui, per
Abbreviated transcription (Latin):
i. forme q̃ fit in sensu c̾nentis qͣi pa-¬
rẽs est forma corꝑis ex qͣ fit. Sz parẽs illa
ñ uera. unde nec illa uera ꝓles est. Neq eĩ
Quo cura id amare alienari an ẽ. Itaq uo¬
luntas q̃ utrumq ⁊iungit qͣi ꝑentẽ ⁊ ꝓ¬
lẽ. mag̃ spũalis est qͣm utrumlibet eoꝵ
Nam corpꝰ illud ꝙ c̾int᷑ omĩo spũale nõ ẽ
Uisio uͦ non ẽ q̃ fit in sensu ht ad mixtũ a¬
liqͥd spnale. qr sine aĩa fi̾ nõ potest. S nõ
totum ita ẽ qr ille qͥ format᷑ corꝑis sensꝰ est¬

Expanded text:
 formae quae fit in sensu cernentis, quasi parens est forma corporis ex qua fit. Sed parens illa non vera; unde nec ista vera proles est: neque enim Quocirca id amare, alienari est. Itaque voluntas quae utrumque conjungit quasi parentem lem, magis spiritualis est quam utrumlibet illorum. Nam corpus illud quod cernitur, omnino spirituale non est. Visio vero quae fit in sensu habet admixtum aliquid spirituale, quia sine anima fieri non potest. Sed non totum ita est: quoniam ille qui format
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntates ⁊ om̃es sͥmz religate si bona
est illa quo cuncte referuntur. Si ã pra¬
ua ẽ praue s̃ om̃s ⁊ idõ rectaꝵ uoluntatũ
connexio it̾ est ꝙdam accendentiũ ad bea-¬
titudinẽ ꝙ c̾tis uelut passib agit᷑. Pra-¬
uarum hec atq distortaꝵ uoluntatum
implicatõ uinculum ẽ quo alligabit᷑ qui
hoc ag̾ ut ꝓiciat᷑ in tenebras ext̾iores. Bea-¬
ti gͦ qui fc̃is ac morib cantant canticũ
graduũ ⁊ uehus qͥ thunt pcc̃a uelut restẽ.¬
S̾ ic ẽ aut requies uoluntatis ꝙ̃dicimꝰ
finẽ si adhuc referat᷑ ad aliud sicut possu¬
mꝰ dice̾ requiẽ pedis ẽẽ in ambulando cũ
ponit᷑ unde aliud mnitat᷑ qͦ passib ꝑgit᷑. Sic c̃
aliqͥd ita placet ut in eo cum aliqͣ delecta-
tõe uoluntas acquiescat. nond̾ est tam̃
illud quo tendr̃. s et hoc ad aliud refert᷑

Expanded text:
voluntates et omnes sibimet religatae, si bona est illa quo cunctae referuntur: si autem prava est, pravae sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur: pravarum autem atque distortarum voluntatum implicatio, vinculum est quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in tenebras exteriores . Beati ergo qui factis et moribus cantant canticum graduum: et vae iis qui trahunt peccata, sicut resteSic est autem requies voluntatis quem dicimus finem, si adhuc refertur ad aliud, quemadmodum possumus dicere requiem pedis esse in ambulando, cum ponitur unde alius innitatur quo passibus pergitur. Si autem aliquid ita placeione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio ẽ quidã m̃tis a spectus ratõcinati
aũt ẽ ratõis inquisitõ .i. aspectus illire
ꝑ ea q̃ aspicienda sunt motio. Cumq¬
illam scĩa nominatur. Cum aut ñ ui
Ratõ quidẽ estimat luce u̾itatis ntre-¬
cto iudicio sb̃dat minora maiorib. Us
añt ⁊suetudine ꝯmoditatis plerũq ĩcbi¬
natur ut ea pluris estimz q̃ u̾itas mi¬
nora ẽẽ ꝯuincit. Cum enĩ corꝑa celestia
t̾restrib ñ p̃ponat qͥs tñ carnaliũ hõm
ñ mallet uł pła deesse in celo sẏdera ꝙͣ
unam arbuscłam in agro suo aut nac¬

Expanded text:
ratio sit quidam mentis aspectus, ratiocinatio autem rationis inquisitio, id est, aspectus illius, per ea quae aspicienda sunt, motio. Quillam, scientia nominatur: cum autem non Ratio aestimat luce veritatis, ut recto judicio subdat minora majoribus: usus autem consuetudine commoditatis plerumque inclinatur, ut ea pluris aestimet quae veritas minora esse convincit. Cum enim corpora coelestiaratio praeponat, quis tamen carnalium hominum non mallet, vel plura deesse in coelo sidera, quam unam arbusculam in agro suo, aut vac