comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consticutus. meis consiliis. meis laborib. mei capitis ꝑiculis. sine tumltu
sie delectu. sine armis. sine exercitu. quinq hom̃b reprehensis acq con¬
fossis. incensione urbem. int̾nitõne ciues. nastitate ytaliam. niteritu. R¬
P. liberaui. Ego uitam om̃ĩum cuuũ statum orbis t̾re. urbem hanc de
mq sedem om̃um nr̃m. aitem regũ ac nationũ exterarũ lumen gen¬
extimasti hȩc nuuratũ in iudicio nõ esse dicturũ. que uiratus ĩ maxĩa
contione dixissem. Atq eciam illud addam. ne qui forte incipiat ipro¬
bus subito te amare torquate. & aliquid sperare de te. Atq ut idem om̃s
exaudiant. clarissima uoce dicam. Harũ om̃um reꝵ quas ego in consu
contubernalis in consulatu. cum signifer eẽt uiuentutis. atq i pretura
aniimi. sũmi consilii. singularis constantie cum eẽt eger tamen omĩb

Expanded text:
constitutus: meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, constitutus: meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine delectu, sine armis, sine exercitu, quinque hominibus comprehensis, arque confossis, incensione urbem, internecione cives, vastitate Italiam, interitu Rempubl. liberavi. Ego vitam omnium civium, statum orbis ternique, sedem omnium nostrum, arcem regum ac nationum exterarum, lumen genexistimasti haec iniuratum in iudicio non esse dicturum quae iuratus in maxima contione dixissem? atque etiam illud addam, ne qui forte incipiat improbus subito te amare, Torquate, et aliquid sperare de te, atque ut idem omnes exaudiant clarissima voce dicam. harum omnium rerum quas ego in consulcontubernalis in consulatu atque etiam in praetura animi, summi consili, singularis constantiae, cum esset aeger, tamen omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
rum uoluntatẽ uendicabas. aut tam sceleratũ statuis fusse. ut hec or̃a
pire uoluerit. aut tam muiserum ut et se pue cuperet. et ihil haberet
quod saluũ esse uellet. An uo̾ clarissimũ uirum gemis ur̃i ac nom̃s nẽo
reprehendit. qui filium suũ uita priuaiit ut in cetis firmaret impium.
uit. Itaꝙ actende iam toequate qm ego defugiam auctoritatem cõsuilatꝰ mei
ulaxima uoce ut omnes exaudire possint dico semꝑq dicam. Adestote ͤ¬
ounies ãmuis qui adestis. quor ego fiequentia magnope letor. Engite mẽtes
aures q urãs. et me de niudiosis reb ut ille putat dicentem actendite. Ego
consul cum exercitus ꝑditorũ ciuum clamdestino scelere conflatus crudelis¬
simũ et luctuosissimũ exicium patrie comꝑasset. cum ad octasum intitũ¬
q. Pt.P.cacilia in castris. in his autẽ tenpplis atq tectis dux leutulꝰ eẽt

Expanded text:
rum voluntatem venditabas, aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec omnia rum voluntatem venditabas, aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec omnia perire voluerit, aut tam miserum ut et se perire cuperet et nihil haberet quod salvum esse vellet? an vero clarissimum virum generis vestri ac nominis nemo reprehendit, qui filium suum vita privavit ut in ceteros firmaret imperiumvit? itaque attende, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire possint dico semperque dicam. adeste omnes animis, Quirites, quorum ego frequeauresque vestras, et mede invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite. Ego Consul, cum exercitus perditorum civium, clandestino scelere conflatus, crudelissimum et luctuo sissimum exitium patriae comparasset: cum ad occasum, interitumque reipubl. Catilina in castris, in his autem templis, atque tectis dux Lentulus esset
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium stabant. audire uolebat. nõ intelligebat ea quȩ clare diceret ita il¬
los audituros quib se uendicabat. ut uos quoq audiretis qui non id pro¬
babatis. Pemde alterum iam oratoris uicium nõ uidere quid queq causa
postulet. Nlihil est enim tam alienũ ab eo qui alterũ conuirationis accu
set. qmͣ uideri comuratoꝵ penam mortemq lugere. Quod cum is. R
.Pl facit qui unus ur̃ ex illis ad lugendos comuratos relictus re
iirũ est. Difficile est enim tacere cum doleas. Te si quid eiusmodi fatis
non modo talem adolescentẽ. sed in ea causa in qua te uindicem conuira¬
tõuis uelis esse. uehement̾ admiror. Sed reprehendo tñ illud maxime qd̾
isto ingenio et prudencia preditus causam. R.P. non tenes. qui arbitrare.
plebi romanȩ res eas non probari. quas me consule om̃s boni pro salu¬
te cõmuni gesserunt. Et quem tu hoꝵ qui assunt. quib te contͣ ipõ¬

Expanded text:
iudicium stabant; audire nolebat: non intelligebat, ea, quae clare diceret, ita iliudicium stabant; audire nolebat: non intelligebat, ea, quae clare diceret, ita illos audituros, quibus e venditabat, ut vos quoque audiretis, qui id non probabitis. Deinde alterum iam oraroris vitium, non videre, quid quaeque caus postulet. Nihil est enim tam alienum set quam videri coniuratorum poenam mortemque lugere. quod cum is tribunus pl. facit qui unus videtur ex illis ad lugendos coniuratos relictus, nemini mirum est; difficile est enim tacere, cum doleas; te, si quid eius modi facis, non modo talem adulescentem sed in ea causa in qua te vindicem coniurationis velis esse vehementer admiror. sed reprehendo tamen illud maxime quod isto ingenio et prudentia praeditus causam rei publicae non tenes, qui arbitrere plebi Romanae res eas non probari quas me consule omnes boni pro communi salute gesserunt. ecquem tu horum qui adsunt, quibus te contra ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cousolare te qd̃ om̃i mentes improboꝵ mͥ uui maxime sunt infense
& aduerse. Qui me non modo solum idcuto oderunt. qd̾ eorum conatus
impios & furorem consceleratũ repressi. sed eo eciam magis qd̾ inhil iam
simile se me uiuo conari posse arbitrantur. At uo̾ quid ego miror si quid
ab improbis de me improbe dicitur. cum. LTorquatus pͥmum ip̃e his fũ¬
damentis adolescentie iactis. ea spe ꝓposita amplissimȩ diguitatis. temde.L
torquati fortissimi consulis. coustantissimi senatoris. sẽper optimi ciuis
filius interdum efferatur ĩmoderatõne uerboꝵ. Qui cum suppressa uoce¬
de scelere .P. lentuli. de audacia comuratoꝵ om̃ium dixisset tantũ modo ut
uos qui ea probatis exaudire possetis. de supplicio.P. lentuli. de cartere mag¬
na et queribunda uoce dicebat. In quo primũ illud erat absurdum. qd̾
cum ea quȩ leuiter dixerat uobis probare uolebat. eos autem qui citum

Expanded text:
consolare te quod omnium mentes improborum mihi uni maxime sunt infensae consolare te quod omnium mentes improborum mihi uni maxime sunt infensae et adversae; qui me non modo idcirco oderunt quod eorum conatus impios et furorem consceleratum repressi, sed eo etiam magis quod nihil iam se simile me vivo conari posse arbitrantur. at vero quid ego mirer, si quid ab improbis de me improbe dicitur, cum L. Torquatus primum ipse his fundamentis adulescentiae iactis, ea spe proposita amplissimae dignitatis, deinde L. Torquati, fortissimi consulis, constantissimi senatoris, semper optimi civis filius, interdum efferatur immoderatione verborum? qui cum suppressa de scelere P. Lentuli, de audacia coniuratorum omnium dixisset, tantummodo, ut vos, qui ea probatis, exaudire possetis; de supplicio P. Lentuli, de carcere, magna et queribunda voce dicebat. In quo primum illud erat absurdum, quod cum ea, quae leviter dixerat, vobis probare volebat; eos autem, qui circum
Abbreviated transcription (Latin):
sumis eriꝑuerim piculis urbem hant et uitam onñum cuiiũ. satis
adeptum fore si ex hoc tanto in om̃s mortales leueficio nullũ in me
ꝑiculum redundabit. E enim in qua ciuitate res tantas gesserim me¬
mini. E in qua urbe intelligo. Plenum forũ est eoꝵ hominũ quos ego
a urĩs ceruicib depuli iudices a meis non remoni. uisi uõ paucos fuisse ar¬
bitramini. qui conari aut sperare possent se tantũ iꝑium posse delere.
Horum ego faces eripere de manib et gladios extorquere potui sicut
feci. uoluntates uo̾ consceleratas ac nepharias nec sanare potui nec tollere
Quare non sum nescuis qnͣto ꝑiculo uiuam in tanta multitudĩe impro¬
borum. cũ mhi um cum omĩb improbis ȩteruũ uideam bellum ẽẽ suscep¬
tum. Qd̃ si illis meis presidiis forte mides. & si ea tibi regia uidentur qd̃
om̃s boni om̃ium generum atq ordinũ suam salutẽ cum mea cõuingunt.

Expanded text:
summis periculis eripuerim urbem hanc et vitam omnium civium satis summis periculis eripuerim urbem hanc et vitam omnium civium satis adeptum fore, si ex hoc tanto in omnis mortalis beneficio nullum in me iculum redundarit. etenim in qua civitate res tantas gesserim memini, in qua urbe verser intellego. plenum forum est eorum hominum quos ego a vestris cervicibus depuli, iudices, a meis non removi. Nisi vero paucos fuisse arbitramini qui conari aut sperare possent se tantum imperium posse delere. Horum ego faces eripere de manibus et gladios extorquere potui, sicuti feci, voluntates vero consceleratas ac nefarias nec sanare potui nec tollere. qua re non sum nescius quanto periculo vivam in tanta multitudine improborum, cum mihi uni cum omnibus improbis aeternum videam bellum esse susceptum. quod si illis meis praesidiis forte invides, et si ea tibi regia videntur quod omnes boni omnium generum atque ordinum suam salutem cum mea coniungunt,
Abbreviated transcription (Latin):
postulo. Si ille labor meus pristimis. si sollicitudo. si officia. si opere.si iugi¬
ie deseruiunt amitis. ppesto sunt omib. si neq annci in foro requirunt
studium meñ. neq. R. P. in curia. si me non mõ non rerũ gestarũ ua¬
catio. sed neq honoris. neq etatis extusatio uinditat a labore. si uolun¬
tas mea. si industria. si domus si animꝰ. si aures patent om̃ib ħ m
ne ad ex quidem quȩ pro salute om̃ium gessi iecordanda & cogitanda
quicꝙͣ uelmquitur temꝑis. tñ hoc regnum appellabitur: Cuius iucariꝰ
que uelit esse mueniri nemo potest. Longe abest regni suspicio. Si
queris qui sint rome regnũ occupare conati ut ne replices annaluu
memoriami ex domesticis ymagiib nuemes. Res enun geste credo mee
me uins extulerunt. ac mihi nescio quos spũs attulerunt. Quib
de rebus tam claris tam ĩmortalibus uidices hoc possum dicẽ. me qui e

Expanded text:
postulo? si ille labor meus pristinus, si sollicitudo, si officia, si operae, si vigipostulo? si ille labor meus pristinus, si sollicitudo, si officia, si operae, si vigiliae deserviunt amicis, praesto sunt omnibus; si neque amici in foro requirunt studium meum neque res publica in curia; si me non modo non rerum gestarum vacatio sed neque honoris neque aetatis excusatio vindicat a labore; si voluntas mea, si industria, si domus, si animus, si aures patent omnibus; si mihi ne ad ea quidem quae pro salute omnium gessi recordanda et cogitanda quicquam relinquitur temporis: tamen hoc regnum appellabitur, cuius vicarius qui velit esse inveniri nemo potest? longe abest a me regni suspicio; si quaeris qui sint Romae regnum occupare conati, ut ne replices annalium memoriam, ex domesticis imaginibus invenies. res enim gestae, credo, meae me nimis extulerunt ac mihi nescio quos spiritus attulerunt. quibus de rebus tam claris, tam immortalibus, iudices, hoc possum dicere, me qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. Quare neq me pegrium posthac dixeris ne grauuis refute̾
Neq regem. ne derideare. isi forte regium tibi iudetur ita uiuere ut
nor modo homim ueunui. sed ne cupiditati quidem ulli seruias. Contẽp¬
uere omues libidines non auri. non argenti. non ceteraꝵ terum indigẽ
in senatu sentue libere. ꝓopłi itilitati magis consulere ꝙͣ uoluntati. ne¬
num cȩdere. multis obsistere. si hoc putas esse regium me regem eẽ con¬
fiteor.Smn te potencia mea. si dominatio. si demq aliquod dictũ arrogans.
aut supbum mouet. quin tu id pocuis profers ꝙͣ uerbi muidiam. cõtu¬
meliamq maledicti. Ego tantis a me beneficiis m. R. P positis. si nullũ
non concederet: Sibi hẽrent honores. sibi imꝑia. sibi prouĩcias sibi tra¬
umphos. sibi alia preclare laudis insigina. Nliħi liceret eius urbis quã
conseruassem conspectu tranquillo ammo & quieto frui. Quid si hoc nõ

Expanded text:
ponere. qua re neque tu me peregrinum posthac dixeris, ne gravius refutere, ponere. qua re neque tu me peregrinum posthac dixeris, ne gravius refutere, neque regem, ne derideare. Nisi non modo homini nemini, sed ne cupiditati quidem ulli serviat: conremnere omnes libidmes, non auri, non argenti, non ceterarum rerum indigere: in Senatu sentire libere populi utilitati magis consulere, quam voluntati: nemini cedere, multis obsistere: si hoc putas esse regium, me Regem confiteor esse, Sin te potentia mea, si dominatio, si denique aliquod dictum arrogans, aut superbum movet; quin tu id profers, quam verbi invidiam, contumeliamque maledicti. Ego tantis a me beneficiis in republ. positis, si nullum non concederet? sibi haberent honores, sibi Imperia, sibi Provincias, sibi triumphos, sibialia praeclarae laudis insignia: mihi liceret eius urbis, quam conservassem, conspectu, tranquillo animo et quieto frui? quid si hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
equales tui ꝓpter istam causam abste ãmri putant. Ac si tibi nos ꝑegri¬
i uideniur. quorũ iam & nomen & honos iuet̾auit & huic urbi & ho¬
muiũ fanȩ ac sermonib. qm̃ tibi illos competitores tuos pegrinos uideri¬
necesse erit. qui iam ex tota ytalia delecti tecum de honore & de oñi dig¬
ritate contendunt. Quoꝵ caue tu quẽqͣm peregrmũ appelles. ne peregrino¬
rum susfiragiis obruare. Qui si attulerit neruos et industriam mnhi
crede extucient tibi istam uerboꝵ iactatõnem. & te a sompno Excitabiuit.
Nes pacientur se abs te msi uirtute uncentur honore suꝑati. Ac suui¬
dices ceteris patricis me et uos peregrmos uideri oporteret. a Corquato
tũ hoc uicium sileretur. Est enim ip̃e a mat̾no genere municipalis ho¬
nestissimi & nobilissiii generis. sed tamen asculam. Aut gͥ doceat picẽ¬
tes solos non esse peregrmos. aut gaudeat suo generi me meũ ante non¬

Expanded text:
aequales tui propter istam causam abs te anteiri putant. ac si tibi nos peregriaequales tui propter istam causam abs te anteiri putant. ac si tibi nos peregrini videmur, quorum iam et nomen et honos inveteravit et urbi huic et hominum famae ac sermonibus, quam tibi illos competitores tuos peregrinos viderinecesse erit qui iam ex tota Italia delecti tecum de honore ac de omni dignitate contendent! quorum cave tu quemquam peregrinum appelles, ne peregrinorum suffragiis obruare. qui si attulerint nervos et industriam, mihi crede, excutient tibi istam verborum iactationem et te ex somno saepe excitabunt nec patientur se abs te, nisi virtute vincentur, honore superari. ac si, iudices, ceteris patriciis me et vos peregrinos videri oporteret, a Torquato tamen hoc vitium sileretur; est enim ipse a materno genere municipalis, honestissimi ac nobilissimi generis, sed tamen Asculani. aut igitur doceat Picentis solos non esse peregrinos aut gaudeat suo generi me meum non ante
Abbreviated transcription (Latin):
grinũ cur me ẽẽ dixeris: Nam si ita sum non tam est adnurandum
regem esse me. quia ut tu uis eciam pegrim reges romȩ fuerit. qmͣ cõ¬
sulem romȩ fuisse peregrinũ. Hoc dico inquit te ẽẽ ex municipio. Fateor.
& addo eciam ex eo muincipio unde iterũ iam salus huic urbi impioq
uussa est. S scire ex te ꝑuelim. qmͣ obrem qui ex iumcipiis uemiant ꝑe¬
grini tibi esse uideantur. Nemo enĩ istuc. Al. illi catom seni cũ pluri¬
mos hẽret inimicos. nemo li. Corũcamo. nemo Curiomi. nemo huic ip̃i nr̃o
Cmario. cum ei multi muiderent obiecit unqͣm. Equidem uehementer
letor eum ẽẽ me. in quen tu cũ cuperes. nullam contumeliã iacere potu¬
eris. quȩ non ad maximam ꝑtẽ cuuũ conueniret. Sed tamen te a me
pro magnis causis nr̃e necessitudinis monendũ esse eciam atq eciã puto.
on pũt om̃s esse patricii. Si uerum queris. ne curant quidem. nec se

Expanded text:
grinum cur me esse dixeris. nam si ita sum, non tam est admirandum grinum cur me esse dixeris. nam si ita sum, non tam est admirandum regem esse me, quoniam, ut tu ais, duo iam peregrini reges Romae fuerunt, quam consulem Romae fuisse peregrinum. 'hoc dico,' inquit, 'te esse ex municipio.' fateor et addo etiam:ex eo municipio unde iterum iam salus huic urbi imperioque missa est. sed scire ex te pervelim quam ob rem qui ex municipiis veniant peregrini tibi esse videantur. nemo istuc M. illi Catoni seni, cum plurimos haberet inimicos, nemo Ti. Coruncanio, nemo M'. Curio, nemo huic ipsi nostro C. Mario, cum ei multi inviderent, obiecit umquam. equidem vehementer laetor eum esse me in quem tu, cum cuperes, nullam contumeliam iacere potueris quae non ad maximam partem civium conveniret. sed tamen te a me pro magnis causis nostrae necessitudinis monendum esse etiam atque etiam puto. non possunt omnes esse patricii; si verum quaeris, ne curant quidem; nec se
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt. quem defendis sperat absolutum iri. Hic tibi ego de testimo¬
uiis meis hoc respondeo. si falsum dixerim. te in eos dixisse. sin uerũ. non
esse hoc regnare cum uerũ uiratos dicas probare. De eius sꝑe tantũ dico
nullas a me opes .P. syllam. nullam potentiam. inhil deniq preter fidem
defensionis expectare. Nisi tu inquit causam recepisses nunqm mͥ resti¬
tisset. sed in dicta causa profugisset. Si iam hoc tibi concedam. Q. hortẽ¬
sium tanta grauitate hominẽ. si hos tales uiros non suo stare uidicio sed
meo. si hoc tibi idem quod cedi non potest. msi ego huit adessem hos affu¬
turos non fuisse. uter tandem rex est.is ne cui inuocentes homĩes non re¬
sistunt: an is qui calamitosos non deserit: At hic eciãm id quod tibi nct̃e
nimine fuit. facetus eẽ uoliuisti. cum tarquiniũ & munã ꝙ me terciũ
peregrimũ regem ẽẽ dixisti. A litto iam de rege querere. illud quero pere¬

Expanded text:
nati sunt; quem defendis, sperat se absolutum iri.' hic tibi ego de testimonati sunt; quem defendis, sperat se absolutum iri.' hic tibi ego de testimoniis meis hoc respondeo, si falsum dixerim, te in eosdem dixisse; sin verum, non esse hoc regnare, cum verum iuratus dicas, probare. de huius spe tantum dico, nullas a me opes P. Sullam, nullam potentiam, nihil denique praeter fidem defensionis exspectare. 'Nisi tu,' inquit, 'causam recepisses, numquam mihi restitisset, sed indicta causa profugisset.' si iam hoc tibi concedam, Q. Hortensium, tanta gravitate hominem, si hos talis viros non suo stare iudicio, sed meo; si hoc tibi dem quod credi non potest, nisi ego huic adessem, hos adfuturos non fuisse, uter tandem rex est, isne cui innocentes homines non resistunt, an is qui calamitosos non deserit? at hic etiam, id quod tibi necesse minime fuit, facetus esse voluisti, cum Tarquinium et Numam et me tertium peregrinum regem esse dixisti. Mitto iam de rege quaerere; illud quaero pere
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuis illius. maitellis prĩ & filio. quorũ alter apud me parentis graui¬
tatem. alter filii suauitatẽ obtmebat. Neq me arbitrabar sine sũmo
scelere posse. quod maleficiũ in aliis uniditassem. idem in illoꝵ sotio tũ
scirem defendere. Atq idem ego neq .P. syllam supplicem ferre. Neq
msericordiȩ meȩ repugnauit. Nusqm̃ nomen. nusqm fastigiũ fuerat. Nul¬
lum crimen. nullũ uidiciũ suscepi Causam Torquate suscepi. E feci libẽ¬
ter. ut me quem boni constantem ut spero semꝑ existimassent eũdem ne
improbi quidem crudelem dicerẽt. Hic ait se ille uidices regnũ meũ ferre
non posse. Quod tandem Torquate regnũ: Consulatus credo mei. In qͦ ego
istitutũ est a me iudices regnũ. sed non pmissum. An cũ in tanto¬
imꝑio. tanta potestate non dicis fuisse regem. nũc priuatum regnare
dicis. Quo tandem nomĩe: Quod in quos testimonia dixisti inquit dãp¬

Expanded text:
quis illius, Marcellis, patri et filio, quorum alter apud me parentis graviquis illius, Marcellis, patri et filio, quorum alter apud me parentis gravitatem, alter fili suavitatem obtinebat; neque me arbitrabar sine summo scelere posse, quod maleficium in aliis vindicassem, idem in illorum socio, cum scirem, defendere. atque idem ego neque P. Sullam supplicem ferre, neque isericordiae meae repugnavit. nusquam nomen, nusquam vestigium fuerat, nullum crimen, nullum indicium, nulla suspicio. suscepi causam, Torquate, suscepi, et feci libenter ut me, quem boni constantem, ut spero, semper existimassent, eundem ne improbi quidem crudelem dicerent. hic ait se ille, iudices, regnum meum ferre non posse. quod tandem, Torquate, regnum? coninstitutum est a me, Iudices, regnum, sed non permissum. An fortimperio, tanta potestate non dicis me fuisse regem, nunc privatum regnare dicis? quo tandem nomine? 'quod, in quos testimonia dixisti,' inquit, 'dam
Abbreviated transcription (Latin):
rulla ecĩam sua m me ꝓroferebat officia. Quib ego rebus iudices ia
frectebar animo atq iufrangebar ut etiam ex memoria quas inuihi ip̃i
fecerat insidias deponerem. ut iam ĩmissum ab eo eẽ .C. torneliũ qui
me in sedibus meis. in conspectu uxoris meȩ ac liberoꝵ meorũ trucida¬
ret obluuscerer. Que si de uno me cogitasset. qua mollicia sum anmi
ac lenitate nũꝙͣ me hercule illus lacriis ac precib restitissem. Sed
cum nnhi patrie.cũ urõrum ꝑiculoꝵ. cum huiꝰ urbis. cum illoꝵ delu¬
brorũ atq semploꝵ. cũ pueroꝵ infantiũ. cum matronaꝵ ac uirginũ
ueniebat in mentem. ẜ cum ille infeste ac fimeste faces unnu̾lumq
totius urbis incendiũ. cum tela. cũ cedes. cum ciuiiũ cuior. cũ cinis pa¬
trie uersari ante oculos. atq animũ inemoria refricare ceperat tũ dem¬
q ei resistebam. Neq solum illi hosti ac parricide. sed his eciam ꝓpin¬

Expanded text:
nulla etiam sua in me proferebat officia. quibus ego rebus, iudices, ita nulla etiam sua in me proferebat officia. quibus ego rebus, iudices, ita flectebar animo atque frangebar ut iam ex memoria quas mihi ipsi fecerat insidias deponerem, ut iam immissum esse ab eo C. Cornelium qui me in meis sedibus, in conspectu uxoris ac liberorum meorum trucidaret obliviscerer. quae si de uno me cogitasset, qua mollitia sum animi ac lenitate, numquam me hercule illius lacrimis ac precibus restitissem; sed cum mihi patriae, cum vestrorum periculorum, cum huius urbis, cum illorum delubrorum atque templorum, cum puerorum infantium, cum matronarum ac virginum veniebat in mentem, et cum illae infestae ac funestae faces universumque totius urbis incendium, cum tela, cum caedes, cum civium cruor, cum cinis patriae versari ante oculos atque animum memoria refricare coeperat, tum denique ei resistebam, neque solum illi hosti ac parricidae sed his etiam propin
Abbreviated transcription (Latin):
uidices. illum młtorum lix̃ ac nũcii coarguerũt. Sylam intẽa nemo młi¬
mulauit. Nlemo nonñauit. Postremo eiecto siue emisso iam ex urte ca¬
tilma ille arma misit. cornua. tubas. falces signa. legiones. Ille relictus
nitus. expectatus foris. lentuli pena compressus conuertit se aliqͣndo ad
timorem nunqͣm ad sanitatem. Hic contra ita quieuit ut eo tempe
oñi neapoli fuerit. ubi ueq homines fuisse putant huiꝰ affines suspi¬
cionis. U locus est ip̃e non tam ad inflãmandos calamitosoꝵ ammor
qͣm ad consolandos actõmodatus. Eopt̾ hant gͥ tantam dissimilitudinẽ
homunũ atq causarũ dissiulem me in utroq predui. Uemebat emim
ad me s seꝑe ueniebat. Antromus multis cum latrums supplex ut se
defenderem.E se meũ condiscipulũ in puericia. fanliarem m adolescen¬
tia. collegam in questura cõmemorabat fuisse. A lulta mea in se non

Expanded text:
indices, illum multorum litterae ac nuntii coarguerunt; Sullam interea nemo insiindices, illum multorum litterae ac nuntii coarguerunt; Sullam interea nemo insimulavit, nemo nominavit. postremo eiecto sive emisso iam ex urbe Catilina ille arma misit, cornua, tubas, fascis, signa, legiones, ille relictus intus, exspectatus foris, Lentuli poena compressus convertit se aliquando ad timorem, numquam ad sanitatem; hic contra ita quievit ut eo tempore omni Neapoli fuerit, ubi neque homines fuisse putantur huius adfines suspicionis et locus est ipse non tam ad inflammandos calamitosorum animos quam ad consolandos accommodatus. propter hanc igitur tantam dissimilitudinem hominum atque causarum dissimilem me in utroque praebui. veniebat enim ad me et saepe veniebat Autronius multis cum lacrimis supplex ut se defenderem, et se meum condiscipulum in pueritia, familiarem in adulescentia, conlegam in quaestura commemorabat fuisse; multa mea in se, non
Abbreviated transcription (Latin):
suus pudor ac dignitas non prodesset nullum auxiliũ requisiuit. Ile
dampͥnatus ita se gerebat non solum consiliis ꝙ sermonib. uerũ eciã
aspectu atꝙ uultu. ut mimicus eẽ auplissimis ordinb infestus bons
omũb. hostis patriȩ uideretur.Hic se ita fractum illa calamitate atq
afflutum putauit. ut ihil sibi ex pristina dignitate supesse arbitra¬
ietur. nisi quod modestia retuuusset. hac uo m cõiuratione quid tã
coniũtum qm̃ ille cum catilia. cum lentulo: Quȩ tanta societas ullis
inter se aerum optimarũ qnͣta ei cum illis sceleris. libidins. audatie
Quod flagitium leutulus nom cũ antromo concepit. Quod sine eodem
illo catilma facius admisit: Cum interim Sylła cum eiscem illis non
solum noctem solitudincinq non quereret. sed ne mediotri equidem ser¬
more et cõgressi comũgeretur. illum allobroges maximaꝵ. terũ uerissimi

Expanded text:
suus pudor ac dignitas non prodesset, nullum auxilium requisivit. ille suus pudor ac dignitas non prodesset, nullum auxilium requisivit. ille damnatus ita se gerebat non solum consiliis et sermonibus verum etiam aspectu atque voltu ut inimicus esse amplissimis ordinibus, infestus bonis omnibus, hostis patriae videretur; hic se ita fractum illa calamitate atque adflictum putavit ut nihil sibi ex pristina dignitate superesse arbitraretur, nisi quod modestia retinuisset. hac vero in coniuratione quid tam coniunctum quam ille cum Catilina, cum Lentulo? quae tanta societas ullis inter se rerum optimarum quanta ei cum illis sceleris, libidinis, audaciae? quod flagitium Lentulus non cum Autronio concepit? quod sine eodem illo Catilina facinus admisit? cum interim Sulla cum isdem illis non modo noctem solitudinemque non quaereret sed ne mediocri quidem sermone et congressu coniungeretur. illum Allobroges, maximarum rerum verissimi
Abbreviated transcription (Latin):
dum putauit. de quo aliquid scire ip̃e atq existimare potuisłet.  qũ
de criminib supioris cõuirationis hortensiũ diligenter audistis de hat
cõuiracione quȩ me consule facta est hoc primũ actendite. Alulta cũ
eẽm consul de sũmis. R. P. piculis audiui. multa quesiui. multa cogno¬
ui. Nullus unqm de Silla nũcius ad me. nullum indicium. nulle
lrẽ ꝑuenerunt. nulla suspicio. M lultum hȩc uox fortasse deberet ua¬
lere eius hom̃s qui consul insidias. R.L. consilio inuestigasset iu̾itate
apuisset. maguitudine animi uinditasset cum ip̃e inhil audisse de P
Torquatus desmat me qui Antiomo abfuerim Syllam defendere. Que
eĩ antronii fuit causa. Quȩ Syllȩ est: Ille ambitus iudiciũ tollere ac
disturbare primũ conflato uoluit gladiatoꝵ ac fugitiuoꝵ tumultu.
Pende d quod iudimus om̃s lapidatione acq concursu. Sylla si sibi

Expanded text:
dum putavit de quo aliquid scire ipse atque existimare potuisset. et quoniam dum putavit de quo aliquid scire ipse atque existimare potuisset. et quoniam de criminibus superioris coniurationis Hortensium diligenter audistis, de hac coniuratione quae me consule facta est hoc primum attendite. multa, cum essem consul, de summis rei publicae periculis audivi, multa quaesivi, multa cognovi; nullus umquam de Sulla nuntius ad me, nullum indicium, nullae litterae pervenerunt, nulla suspicio. multum haec vox fortasse valere deberet eius hominis qui consul insidias rei publicae consilio investigasset, veritate aperuisset, magnitudine animi vindicasset, cum is se nihil audisse de P. Torquatus desinat me qui Autronio non adfuerim Sullam defendere. quae enim Autroni fuit causa, quae Sullae est? ille ambitus iudicium tollere ac disturbare primum conflato voluit gladiatorum ac fugitivorum tumultu, deinde, id quod vidimus omnes, lapidatione atque concursu; Sulla, si sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ceps et consilii ur̃i fuit & timoris. Fius in hoc crimine ꝓpulsando cum
eẽt copiosissima acq oruatissima orõ. tum non minꝰ nierat auctoritatis
in ea qͣm facultatis. Illuis igit᷑ conuirationis quȩ facta coutra uos. dela¬
ta ad uos. a nobis prolata esse dicitur. ego testis eẽ non potui. Nec mõ
eñ uihil comperi. sed iux ad aures meas istuis suspitionis fama pueĩt.
Qui uobis in consilio fuerunt. qui uobiscũ illa cognoruit. quib ipñis
piculum tum conflari putabatur. qui antronio non affuerunt. qui
ni illũ testimona grauia dixerunt. hũc defendunt. huic assunt. in
huiꝰ piculo declarant se non crimine cõiuratõins ne adessent ceteris. s
hommũ maleficio det̾ritos ẽẽ. A lei consulatus ac tempus & crimen
fortuito uidices nec temere facta. Sed cum uideremꝰ eoꝵ cruninũ nos
patronos adhiberi quoꝵ testes eẽ possemus. uterq nr̃m id sibi suscipiẽ¬

Expanded text:
ceps et consili vestri fuit et timoris; cuius in hoc crimine propulsando cum ceps et consili vestri fuit et timoris; cuius in hoc crimine propulsando cum esset copiosissima atque ornatissima oratio, tamen non minus inerat auctoritatis in ea quam facultatis. illius igitur coniurationis quae facta contra vos, delata ad vos, a vobis prolata esse dicitur, ego testis esse non potui; non modo animo nihil comperi, sed vix ad auris meas istius suspicionis fama pervenit. qui vobis in consilio fuerunt, qui vobiscum illa cognorunt, quibus ipsis periculum tum conflari putabatur, qui Autronio non adfuerunt, qui in illum testimonia gravia dixerunt, hunc defendunt, huic adsunt, in huius periculo declarant se non crimine coniurationis, ne adessent ceteris, sed hominum maleficio deterritos esse. mei consulatus autem tempus et crimen fortuito, iudices, nec temere facta; sed cum videremus eorum criminum nos patronos adhiberi quorum testes esse possemus, uterque nostrum id sibi suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
set. Duȩ cõniuratõnes abs te Torquate constituũtur. Una que lepido &
uoltatio. Coñs pr̃e tuo. Coñs. designato facta esse dicitur. Altera q̃
me consule. Harum ĩ utraq Syllam dicis fuisse. Patris tui fortissumm
uiri atq optimi consulis scis me consiliis non interfuisse. Scis me cum
nuili suminꝰ tecum usus ẽẽt tum illoꝵ exꝑtem tempoꝵ & sermonũ
fuisse. Credo qd̃ nudũ penitus in. R. Puersabar. qd̾ nũdum ad ꝓ¬
positum mihi fiuem honoris ꝑueneram. qd̾ mea ambicio et forensis
labor ab om̃i illa cogitatõne abstrahebat. Quis gͦ int̾erat ur̃is con¬
siliis.: Om̃s hi quos uides huic adesse. & in primis. Q hortensius.¬
Qui cum propter honorem ac dignitatem atq auinũ eximiũ in .R. P
cõmumibus tum p̃cipius prĩs tui ꝑiculis cõmouebatur. Eigo istius conui¬
rationis crimen defensum ab eo est qui interfuit. qui coguouit. qui ꝑti¬

Expanded text:
set. duae coniurationes abs te, Torquate, constituuntur, una quae Lepido et set. duae coniurationes abs te, Torquate, constituuntur, una quae Lepido et Volcatio consulibus patre tuo consule designato facta esse dicitur, altera quae me consule; harum in utraque Sullam dicis fuisse. Patris tui, fortissimi viri atque optimi consulis, scis me consiliis non interfuisse; scis me, cum mihi summus tecum usus esset, tamen illorum expertem temporum et sermonum fuisse, credo quod nondum penitus in re publica versabar, quod nondum ad propositum mihi finem honoris perveneram, quod me ambitio et forensis labor ab omni illa cogitatione abstrahebat. quis ergo intererat vestris consiliis? omnes hi quos vides huic adesse et in primis Q. Hortensiusqui cum propter honorem ac dignitatem atque animum eximium in rem pcommunibus tum praecipuis patris tui periculis commovebatur. ergo istius coniurationis crimen defensum ab eo est qui interfuit, qui cognovit, qui parti
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris. Poloris uero et timoris et ꝑiculi fuit illa causa cõmunis. Ne
luissent. Quare necesse est qd mnhi consuli p̃cipuũ fuit p̃ter alios
id iam priuato cum cęteris esse cõmune. Neq ego hoc partiende iiidie
sed cõmunicande laudis loquor. Oneris mei partem nemini mmptio. głe
honis om̃ib. In antromũ testimoniũ dixisti inquit. Syllam defendis.
Hoc totum ciusmodi est iudices. ut si ego sim inconstans ac leuis. nec
testimomo fidem tribui conuenerit. nec defensiom auctoritatẽ. Sm est
in me rõ. R. P. religio priuati officii. studium retiuende uoluntatis bo¬
norum. inhil umꝰ accusator debet dicere qmͣ a me defendi dillam. te¬
stimonio lesum ẽẽ Antroniũ. Uideor enim nõ solum studiũ ad defen¬
dendas causas. uerum opimonis aliquid et auctoritatis afferre. Qua &
moderate ego utar iudices. et om̃mno non uterer si ille me non coegis¬

Expanded text:
ceteris, doloris vero et timoris et periculi fuit illa causa communis; neqceteris, doloris vero et timoris et periculi fuit illa causa communis; neqluissent. qua re necesse est, quod mihi consuli praecipuum fuit praeter alios, id iam privato cum ceteris esse commune. neque ego hoc partiendae invidiae, sed communicandae laudis causa loquor; oneris mei partem nemini impertio, gloriae bonis omnibus. 'in Autronium testimonium dixisti,' inquit; 'Sullam defendis.' hoc totum eius modi est, iudices, ut, si ego sum inconstans ac levis, nec testimonio fidem tribui convenerit nec defensioni auctoritatem; sin est in me ratio rei publicae, religio privati offici, studium retinendae voluntatis bonorum, nihil minus accusator debet dicere quam a me defendi Sullam, testimonio laesum esse Autronium. videor enim iam non solum studium ad defendendas causas verum etiam opinionis aliquid et auctoritatis adferre; qua ego et moderate utar, iudices, et omnino non uterer, si ille me non coegis
Abbreviated transcription (Latin):
ferum preter cęteros. me asperum. me inhumanũ existimari. me singu¬
lari immanitate et crudelitate ꝑditum. Hanc nuhi tu si propt̾ res
meas gestas imponis in om̃i uita mea personam Torquate uehem̃ter
erras. Mle natura misericordem. patria seuerũ. crudelem nec patria
uec natura esse uoluit. Deniq istam ipsam ꝑsonam uehementẽ ꝙ acrẽ
quã unhi tamen tempꝰ et. R.P. imposuit. iam uoluntas & natura ip̃a
detraxit. Illa enim ad brene tempꝰ seui̾tatem postulauit. Hec in om̃
uita usericordiam lenitatẽq desiderat. Quare mhil est quod ex tan¬
to comitatu uiroꝵ amplissimoꝵ me unũ abstrahas. Simplex officiũ
atq uua est bonoꝵ om̃ium causa. Nihil erit quod admirere posthac si
ui ea parte in qua hos aĩaduerteris me uidebis. Nulla est em̃ in. R
.P. causa mea propͥa. Tempus agendi fuit magis mihi propriũ qm

Expanded text:
ferum praeter ceteros, me asperum, me inhumanum existimari, me singuferum praeter ceteros, me asperum, me inhumanum existimari, me singulari immanitate et crudelitate praeditum. hanc mihi tu si propter meas res gestas imponis in omni vita mea, Torquate, personam, vehementer erras. me natura misericordem, patria severum, crudelem nec patria nec natura esse voluit; denique istam ipsam personam vehementem et acrem quam mihi tum tempus et res publica imposuit iam voluntas et natura ipsa detraxit. illa enim ad breve tempus severitatem postulavit, haec in omni vita misericordiam lenitatemque desiderat. qua re nihil est quod ex tanto comitatu virorum amplissimorum me unum abstrahas; simplex officium atque una bonorum est omnium causa. nihil erit quod admirere posthac, si in ea parte in qua hos animum adverteris me videbis. nulla est enim in re publica mea causa propria; tempus agendi fuit mihi magis proprium quam
Abbreviated transcription (Latin):
scelere cõmisso om̃ium officiorũ societatem diremisset. Quis nr̃m seruiũ
syllam. quis publium: quis. M. lectã: quis corueliũ defendendũ puta¬
uit: Quis his horum affuit: Nemo. Quid ita: quia ceteris in causis
eciam nocentes uiri bom si necessarii sut. defendendos esse non putant.
In hoc crimine non solum leuitatis est culpa. uerum eciam quedam cõ¬
tagio sceleris. si defendas eum quẽ obstrictum eẽ patrie suspicere. Qͥd
antromo: Nonne sodales. non college sui. non ueteres amici. quorũ ille
copia quondam abundarat. non hi om̃is qui sunt in. R.ł. principes defu¬
erunt. Uuo eciam testimonio płiq leserunt. Statuerant tantũ illud
ẽẽ maleficium. qd̃ non modo non occultari ꝑ se sed etiã aꝑiri illustrariq¬
deberet. Qmobrem quid est quid mirere si cum iistem me in hac causa
iudes adẽẽ. cum quib in cȩteris intelligis affuisse: Nisi uo̾ me unũ us

Expanded text:
scelere commisso omnium officiorum societatem diremisset. quis nostrum Serv. scelere commisso omnium officiorum societatem diremisset. quis nostrum Serv. Sullam, quis Publium, quis M. Laecam, quis C. Cornelium defendendum putavit, quis eis horum adfuit? nemo. quid ita? quia ceteris in causis etiam nocentis viri boni, si necessarii sunt, deserendos esse non putant; in hoc crimine non solum levitatis est culpa verum etiam quaedam contagio sceleris, si defendas eum quem obstrictum esse patriae parricidio suspicere. quid? Autronio nonne sodales, non conlegae sui, non veteres amici, quorum ille copia quondam abundarat, non hi omnes qui sunt in re publica principes defuerunt? immo etiam testimonio plerique laeserunt. statuerant tantum illud esse maleficium quod non modo non occultari per se sed etiam aperiri inlustrariqdeberet. quam ob rem quid est quod mirere, si cum isdem me in hac causa vides adesse cum quibus in ceteris intellegis afuisse? Nisi vero me unum vis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ posita est in or̃one. Om̃s qui assunt. qui laborant. qui saluũ uolũt.
pro sua ꝑte atq auctoritate defendunt. An uõ in quib subselliis hec or
nameuta ac lumima. R. P.uiderem. in his me apparere nollem. quor uiñ¬
ego illum in locum atq in hanc celsissimam sedem dignitatis atq hono¬
ris multis meis ac magnis laborib & piculis ascendissem: Atq ut intelli¬
gas Torquate quem actuses. si te id offendit qd̾ ego qui hoc genere questi¬
oms defenderim neminẽ. non desim .P. Sylle. recordare de cȩteris quos adesse
huic uides. intelliges & de hoc & de cęteris iudicium meũ et hor par at
unũ fuisse. Quis ur̃m affuit uarganteio: Nemo. I le hic quidem. Qͥ
hortensius presertim qui illum solus antea de ambitu defendisset. Non
enum iam se ullo officio cum illo conunctũ arbitrabatur. cum ille tanto

Expanded text:
quae posita est in oratione; omnes qui adsunt, qui laborant, qui salvum volunt, quae posita est in oratione; omnes qui adsunt, qui laborant, qui salvum volunt, pro sua parte atque auctoritate defendunt. an vero, in quibus subselliis haec ornamenta ac lumina rei publicae viderem, in his me apparere nollem, cum ego illum in locum atque in hanc excelsissimam sedem dignitatis atque honoris multis meis ac magnis laboribus et periculis ascendissem? atque ut intellegas, Torquate, quem accuses, si te forte id offendit quod ego, qui in hoc genere quaestionis defenderim neminem, non desim P. Sullae, recordare de ceteris quos adesse huic vides; intelleges et de hoc et de aliis iudicium meum et horum par atque unum fuisse. quis nostrum adfuit Vargunteio? nemo, ne hic quidem Q. Hortensius, praesertim qui illum solus antea de ambitu defendisset. non enim iam se ullo officio cum illo coniunctum arbitrabatur, cum ille tanto
Abbreviated transcription (Latin):
odium afferre debent. meuin deuiq grauuis esse iudiciũ. qui adiuuãdꝰ
in his causis. qui oppugnandus. qui defendendus. qui deserendus ẽẽ uide¬
atur. Ita inquit. Tu enim inuestigasti. tu patefecisti cõuratõnem. Qd̾
cum dicit. non attendit eum qui patefecerit hoc curasse. ut id om̃s uide¬
rent. quod antea fuisset occultum. Quare ista conuratio si patefacta ꝑ
me est. tam patet hortensio qm mihi. Quem cũ uideas honore hoc. auc¬
toritate. uirtute. consilio preditũ. non dubitasse quin m̃nocentem. P. sillã¬
in defenderet. quero cur qui aditus ad causam hortensio patuerit. mihi
interclusus esse debuerit: Quero illud eciam. si me qui defendo repre¬
hendendum putas esse. quid tandem de his existimes sũmis iuris & cla¬
rissimis ciuub. quoꝵ studio et dignitate celebrari hoc iudicio ornari cau¬
sam defendi luiꝰ nnocentis udes: Non enim una est ratio defensioms ea

Expanded text:
odium adferre debent, meum denique gravius esse iudicium, qui adiuvandus odium adferre debent, meum denique gravius esse iudicium, qui adiuvandus in his causis, qui oppugnandus, qui defendendus, qui deserendus esse videatur? 'ita,' inquit; 'tu enim investigasti, tu patefecisti coniurationem.' quod cum dicit,non attendit eum qui patefecerit hoc curasse, ut id omnes viderent quod antea fuisset occultum. qua re ista coniuratio, si patefacta per me est, tam patet Hortensio quam mihi. quem cum videas hoc honore, auctoritate, virtute, consilio praeditum non dubitasse quin innocentiam P. Sullae defenderet, quaero cur qui aditus ad causam Hortensio patuerit mihi interclusus esse debuerit; quaero illud etiam, si me, qui defendo, reprehendendum putas esse, quid tandem de his existimes summis viris et clarissimis civibus, quorum studio et dignitate celebrari hoc iudicium, ornari causam, defendi huius innocentiam vides. non enim una ratio est defensionis ea
Abbreviated transcription (Latin):
trahere. cum huiꝰ piculi propulsatõne cõiungani defeusionem officui
mei. Quo quidem genere non uterer or̃onis iudices hoc temꝑe si mea nõ¬
solum inceresset. Multis cuim mihi locis & data facultas est & sepe da¬
bitur de mea laude dicendi. Sed ut ille iudices quãtum de mea auctori¬
tate deripiusset tantũ se de huius presidiis dimnuturũ putauit. sic
hoc ego sencio si mei facti rõnem uobis constantiamq huiꝰ officii at
defensionis probaro. causam ꝙͦ me .P. Sillȩ probaturũ. At pͥmũ abs
te illud.L. Torquate quero. cur me a cȩteris clarissims uiris at prmcipi¬
bus ciuitatis. i hoc officio ac in defensionis iure secernas: Quid em̃
est qͣm̃ obrem abste. Q. hortensii factum clarissum iuri atq ornatis¬
sum uiri non reprehendatur. reprehendatur meũ: Nam si mitum est
lende urbis imhi maiorem hȩ res dolorem. qmͣ.Q hortensio. mihi iaius

Expanded text:
trahere, cum huius periculi propulsatione coniungam defensionem offici trahere, cum huius periculi propulsatione coniungam defensionem offici mei. quo quidem genere non uterer orationis, iudices, hoc tempore, si mea solum interesset; multis enim locis mihi et data facultas est et saepe dabitur de mea laude dicendi; sed, ut ille vidit, quantum de mea auctoritate deripuisset, tantum se de huius praesidiis deminuturum, sic hoc ego sentio, si mei facti rationem vobis constantiamque huius offici ac defensionis probaro, causam quoque me P. Sullae probaturum. ac primum abs te illud, L. Torquate, quaero, cur me a ceteris clarissimis viris ac principibus civitatis in hoc officio atque in defensionis iure secernas. quid enim est quam ob rem abs te Q. Hortensi factum, clarissimi viri atque ornatissimi, non reprehendatur, reprehendatur meum? nam, si est initulendae civitatis, mihi maiorem hae res dolorem quam Q. Hortensio, mihi maius
Abbreviated transcription (Latin):
AMITE UELIEM IDICES .UT.PSILA
et antea dignitatis sue splendorem obtineret. ꝙ post
calamntatem acceptam modestię fructum aliquem
amplissimo in honore cum cõmuni ambitionis iniudia
tum singulari antomi odio eũteretur. E in his pristi¬
ne fortiume reliquiis miseris et afflictis tamen hẽret quosdam quoꝵ aĩos
ne supplicio quidem suo saiciare posset. Qmͣq ex huius incõmodis magnã
auimo molestiam capio. tũ ii cęteris malis facile patior oblatũ mihi tem
pus. in quo bom uiri leuitatem meam misericordiamq notã om̃ĩb qndã
nunc quasi int̾missam agnoscerẽt. Improbi ac ꝑditi ciuies redomiti atq
uicti precipitante. R.P. uehementẽ me fuisse atq fortem. conseruata mi¬
tem ac misericordem faterẽtur. Et qm̃ . L. Torquatus meus faunliaris ac
necessarius iudices existimauit. si nãm in accusatõne sua necessitatẽ fa¬
miliaritatẽq molasset aliquid se de auctoritate mee defensionis posse de¬

Expanded text:
me vellem, iudices, ut P. Sulla et antea dignitatis suae splendorem obtinere et post calamitatem acceptam modestiae fructum aliquem in amplissimo honore cum communi ambitionis invidia tum singulari Autroni odio everteretur, et in his pristinae fortunae reliquiis miseris et adflictis tamen haberet quosdam quorum animos ne supplicio quidem suo satiare posset, quamquam ex huius incommodis magnam animo molestiam capio, tamen in ceteris malis facile patior oblatum mihi tempus esse in quo boni viri lenitatem meam misericordiamque, notam quondam omnibus, nunc quasi intermissam agnoscerent, improbi ac perditi cives domiti atque victi praecipitante re publica vehementem me fuisse atque fortem, conservata mitem ac misericordem faterentur. et quoniam L. Torquatus, meus familiaris ac necessarius, iudices, existimavit, si nostram in accusatione sua necessitudinem familiaritatemque violasset, aliquid se de auctoritate meae defensionis posse de
Abbreviated transcription (Latin):
queso memoria teneatis non mihi hoc eẽ ꝓpositum ut accusem oppi¬
anncum mortuũ. sed cum hoc ꝑsuadere uobis uelim iudiciũ ab hoc
non ẽẽ corruptum. hoc uti mitio ac fundamento defensionis oppiani¬
cum hominẽ sceleratissimũ & nocentissimũ esse dampnatũ. Qui
uxori sue cluencie quȩ amita huiꝰ habiti fuit cum ip̃e poculum de¬
disset subito illa in media potione exclamauit se maximo cũ dolore¬
mori. Nec diucius iuxit qm locuta est. Nam in ip̃o sermone hoc et
uociferatione mortua est.E ad hanc mortem tam repentinã uocesq
morientis omĩa prete̾a que solent esse indicia et uestigia uenem in
illius mortue corpore fuerunt. Eodemq ueneno. C. oppianicum frẽm
necauit. Neq est hoc satis. tametsi in ip̃o frateruo parricidio nullum
scelus pretermissũ uidetur. tamen ut ad hoc nefarium facinus acte

Expanded text:
quaeso, memoria teneatis non mihi hoc esse propositum ut accusem Oppiquaeso, memoria teneatis non mihi hoc esse propositum ut accusem Oppianicum mortuum sed, cum hoc persuadere vobis velim, iudicium ab hoc non esse corruptum, hoc uti initio ac fundamento defensionis, Oppianicum, hominem sceleratissimum et nocentissimum, esse damnatum. qui uxori suae Cluentiae, quae amita huius habiti fuit, cum ipse poculum dedisset, subito illa in media potione exclamavit se maximo cum dolore emori nec diutius vixit quam locuta est; nam in ipso sermone hoc et vociferatione mortua est. et ad hanc mortem repentinam vocemque morientis omnia praeterea quae solent esse indicia et vestigia veneni in illius mortuae corpore fuerunt. eodemque veneno C.Gaium Oppianicum fratrem necavit. neque est hoc satis; tametsi in ipso fraterno parricidio nullum scelus praetermissum videtur, tamen ut ad hoc nefarium facinus acce
Abbreviated transcription (Latin):
de eo quem odisse iam non potestis. de eo qui et nature et legib satis
fecit. quem leges exilio. natura morte mulctauit. Auditis non ab ini¬
mico. Auditis sine testib. Auditis cum ea quȩ copiosissime dici possũt
breuiter a me strictimq dicuntur. Illi audiebant de eoꝰ quo iurati sen¬
tencias ferre debebant. de eo ciuus pñtis nefarium & consceleratũ uultũ
intuebantur. de eo quem oderant ꝓpter audaciam. de eo quem ouũ sup¬
licio dignum ẽẽ ducebant. Audiebant ab accusatorib. Audiebant uer¬
ba multoꝵ testium. Audiebant cum unaquaq de re a .P. camitio
homine eloquentissimo grauiter et diu diceretur. E est quisqͣm qui
cum hec cognouerit suspicari possit oppianicum iudicio oppressum &
cutũuentum ẽẽ innocentem: Aceruatim iam reliqua iudices dicam.
ut ad ea quę propriora huiusce cause & adiunctiora sunt ꝑuemã. Uos

Expanded text:
de eo quem odisse iam non potestis, de eo qui et naturae et legibus satis de eo quem odisse iam non potestis, de eo qui et naturae et legibus satis fecit, quem leges exsilio, natura morte multavit, auditis non ab inimico, auditis sine testibus, auditis cum ea quae copiosissime dici possunt breviter strictimque dicuntur. illi audiebant de eo de quo iurati sententias ferre debebant, de eo cuius praesentis nefarium et consceleratum voltum intuebantur, de eo quem omnes oderant propter audaciam, de eo quem omni supplicio dignum esse ducebant; audiebant ab accusatoribus, audiebant verba multorum testium, audiebant cum una quaque de re a P.Publio Cannutio, homine eloquentissimo, graviter et diu diceretur. et est quisquam qui, cum haec cognoverit, suspicari possit Oppianicum iudicio oppressum et circumventum esse innocentem? acervatim reliqua iam, iudices, dicam ut ad ea quae propiora huiusce causae et adiunctiora sunt perveniam. vos,