comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei habuisset inumuł. Et auferens ex ma¬
nib eoꝵ ferreos nexus: genua eoꝵ ample¬
dicens. O quã beatus essẽ si ꝓ ur̃a mereri poᷤ¬
sem salute constringi: forsitan sanguinis
mei effusione abluerer ut mortẽ illã pena¬
rum eternarũ euadem: et ad illã uitã ꝑtin¬
gerẽ qͣm nob̾ d̾s ꝑ os dñi mei sebastiani
cellinum et marcũ ut abscede̾nt: dixert̃ ei.
Si tu fidci głam qͣm nunqͣm habueras acce¬
tia nr̃a relinquentes tͥ passionis nr̃e calicẽ
se uenientib meliora exhibet qͣm rogatur
Si eñi cũ eẽtis increduli donatum uob̾ est
lum̃ ueritatis agnoscere: qͣntomagis cre¬
dentib uob̾ o

Expanded text:
Dei habuisset in vinculis: et auferens ex maDei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum ampledicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Sebastiani cellianum et Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras accetia habuimus, relinquentes, tibi passionis nostrae calicem s venientibus meliora exhibet quam rogatur. Si enim cum essetis increduli, donatum est vobis lumen veritatis agnoscere; quanto magis credentibus vobis o
Abbreviated transcription (Latin):
ani: exclamauit mulier uoce magna di¬
cens. Beatus es tu et benedictꝰ sermo oris tui:
et beati qui credunt ꝑ te xp̃m filiũ d̃ĩ ui¬
ui. Ego enim uidi ocłis meis angłm ad te
uenientẽ de celo⁊ et librũ ante ocłos tuoste¬
nentẽ: ex cuiꝰ lectione uniu̾sa sermonis tui
oratio decurrebat. Benedicti qui in õib qͦ
locutꝰ es credunt ⁊ et maledicti qͥ dubita¬
uerint uł in uno u̾bo ex bis oĩb que auchi¬
er̃t: q̃m sicut aurora suꝑueniens uniu̾sas
tenebras noctis excludit. et õĩum ocłis lum̃
qd̃ nox ceca negauerat reddit: ita lux ser¬
monũ tuoꝵ omnẽ caliginẽ omnẽq igno¬
rantie cecitatẽ ext̾sit: et ocłis recte creden¬
tium serenũ post noctis tenebras diẽ men¬
tib dedit. Ame autẽ ñ solũ incredulitatis
tenebras exclusit:uerũ etiã sermonis mes
ostium qd̃ ꝑ sex annos clausũ erat patefe
pedib eiꝰ aduolui: et indulgentiã petere
ꝓpter hoc qd̾ imꝑiali et p̃fectorio iussu scõs

Expanded text:
ani, exclamavit mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo oris tui: et beati qui credunt per te Christum Filium Dei vivi. Ego enim vidi oculis meis angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt, et maledicti qui dubitaverint vel in uno verbo ex his omnibus quae audierunt: quoniam sicut aurora superveniens universas tenebras noctis excludit et omnium oculis lumen, quod nox caeca negaverat reddit; ita lux sermonum tuorum omnem caliginem, omnemque ignorantiae caecitatem extersit, et oculis recte credentium serenum post noctis tenebras diem reddidit: a me autem non solum incredulitatis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clausum erat, patefepedibus ejus advolvi, et indulgentiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
guntur: transiens beatꝰ tyburtiꝰ occurrit ho¬
mni qui de alto lapsus et caput et oĩa m̃¬
bra qͣssauerat : ita ut de sepultura eiꝰ ag̾ent
hii quoꝵ filiꝰ eẽ dinoscebat᷑. Tc̃ dicit eis flenti¬
bus. ꝑmittite me p̾cantare ei: forsitan retii¬
ꝑabit sanitatẽ. Cum om̃s dedissent spaciũ.
accessit iuxta eũ ÷ et dicens supͣ uuln̾a eiꝰ len¬
te oronem dñicã et simbolũ. ita solidata st̃

Expanded text:
guntur, transiens B. Tiburtius occurrit hoguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quassaverat, ita ut de sola sepultura ejus agerent hi, quorum filius esse dignoscebatur. Tunc dicit eis flentibus: Permittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidat
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ sub specie miliue latitabat. defensorẽ
eccł̃ie instituit: ceteros subdiaconos fecit. S
qr tutus nullus inueniri pot̾at locus ad la¬
tebrã contuendã: morabant᷑ om̃s apd̃ castii¬
Qui castulus ibidẽ in palatio uidelicet suꝑi¬
ori loco et ualde tutissimo cõmanebat.Ideo
autẽ hec apta mansio ꝓbabat᷑ qr ipse cas¬
ẽẽ poterat celabat᷑. Erant gͦ ut diximꝰ om̃s
hii morantes cũ sc̃o papa gaio apd̃ castulĩ
retariũ in ipsis suꝑiorib partib palacii:
et die noctuq gemitib ac fletib et ienimis
atq orationib occupati: exorabant dm ut
digni hab̾entur tolerantia confessionis eiꝰ
innumero scõꝵ mr̃m sociari. Ascendebant
autẽ ad eos occulte religiosi uiri et religiose
femine: et ut pote a scĩs diu̾sas sͥ sanitatum
gr̃as impetrabant.Corroboratos nãq uere
fidei firmitate. et solidato fundam̃to uirtutũ:
sanitatũ gr̃a ꝓsequebat᷑. Nã cecoꝵ ocłi illii¬

Expanded text:
fectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castuqui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Casesse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque orationibus occupati, exorabant Dominum, ut digni haberentur tolerantia confessionis ejus, in numero sanctorum martyrum sociari. 70. Ascendebant autem ad eos occulte religiosi viri et religiosae feminae, et a Sanctis diversas sibi sanitatum gratias impetrabant. Corroboratos namque verae fidei firmitate et solidato fundamento virtutum, sanitatum gratia prosequebatur. Nam et caecorum oculi illu
Abbreviated transcription (Latin):
i iũ fecisset: cepit ire. Tenebant autẽ illũ
parentes eiꝰ: dicentes. Ueni et habe eũ seruii.
et oĩa bona nr̃a tͥ tradimꝰ cũ eo: qr ipsũ uni¬
cum quẽ habebamꝰ nob̾ iã mortuũ reddidi¬
sti. Dicit eis. Si ea que uob̾ dixero feceritiꝰ.
magnipendã mercedẽ sanitatis huiꝰ. Di¬
cunt ei parentes eiꝰ. Si nosmet ipsos seruos ha¬
bere dignaueris. contra ire ñ possumꝰ: quin
immo optamꝰ si ipse iudicaueris dignũ. Tẽ
apprehendens manꝰ eoꝵ segregauit eos atur¬
bis: et indicauit eis uirtutẽ nõis xp̃i. Et ui¬
dens animũ eoꝵ fixũ fortit̾ intimore dñi: ꝑ
duxit eos ad papã gauim. Et dix̃ ei. Uenera¬
bilis papa ac diuine legis antistes. ecce qͦs
fructũ. Tc̃ sc̃s gauis ep̃s bapti⁊auit eos: hoc ẽ
iuuenẽ cũ parentib suis d̃o grãs referentẽ.

Expanded text:
que cum fecisset coepit ire. Tenebant autem illum parentes ejus dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos fructum. Tunc S. Caius episcopus baptizavit eos, hoc est, juvenem cum parentibus suis, Deo gratias referentes.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc opͦ p̃ciosũ et p̃cipuũ et incõparabile
deici. S ne pat̾ne saluti uidear uenire contͣ¬
rius : deferant᷑ duo clibam. et accensi ante
ianuam cubiculi p̾parentur: ut dũ destrii¬
ctum ab eis fuerit et pat̾ m̃s ñ receꝑit sani¬
tatẽ: ambo insingulis clibanis ardentib
demergantur. Audiens hec pater: ꝓhibebat
fieri. Sc̃i uͦ ñ solũ ñ metuebant ꝓmissũ exi¬
tium: uerũ etiã constant̾ p̃parari clibanos
hortabant᷑. Tunc accesser̃t ad uniu̾sa idola
christallina et olouitrea: et om̃e illud opꝰ
mechanicũ. Et subito dũ scõꝵ manib fran¬
gerent᷑. apparuit ante ocłos chromatii iuue¬
nis : cuiꝰ facies flãmeo radiabat aspectu. et
sti: ut õium m̃broꝵ tuoꝵ recipias sanitatẽ.
Ad hanc uocẽ sanissimꝰ redditꝰ: cepit curre¬
re pꝰt iuuenẽ ut pedes eiꝰ oscularet᷑. At ille
dixit ei. uide

Expanded text:
hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, ambo in singulis clibanis ardentibus demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et sti, ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide
Abbreviated transcription (Latin):
tum contulert:nec meretrix uituꝑanda est.
nec casta laudanda. Certe legis latores et pͥn¬
cipes. sacra sua p̾uaricata puniunt ⁊ et ideo
foꝵ. ideo iudex. ideo uira. ut iusti recte lau
dent᷑: et iniusti merito puniant᷑. Et hoc no¬
lo ut ociosũ ẽẽ existimes: qd̾ te ipsũ nondũ
saluatũ attendis. Nã si ex integro ate inimi¬
ci generis humani cerimonias abiceres in
te ipso qd̾ uerũ est didicisses. Audiens hec chro¬
matiꝰ: dixit. Uerus ille d̾s ẽ: qͥ uos tales pro¬
batur habere cultores. Nam oĩs sermo ũr ita
rationib affluit: ut et pecudũ ad rationẽ
uerã mentes mclinet. Inde etiã hoc ipsum
qd̾ ad ornatũ domꝰ uisus sũ excepisse: neim¬
pediat saluti meẽ eiꝰ incolumitas dissipetur.
Credo eñi et hec fides mea ẽ. qd̾ his õĩb que
xp̃ianitatis lex ab hominatur ac ꝓhibet:
rear salutẽ conseqͥ et futurã. Audiens hec fi¬
lius eiꝰ tyburtiꝰ: dixit. Nulla patiar ratione

Expanded text:
tum contulerint, nec meretrix vituperanda est, tum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his omnibus quae Christianitatis lex abominatur et prohibet, rear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione
Abbreviated transcription (Latin):
aut immobilis circa te extitit cursus instelł.
hec et his similia dũ dixerit: rationis tͥ ueri¬
simile assignare nititur aliqͥd et ꝓbare. Age
nunc. int̾roga alterũ mathematicũ: tui ipsaᷤᷤ
horas ipsũq tẽpus inbonis tͥ exuberasse casi¬
bus dicas. Ilico uideb̾ eum tͥ rationabilia sce¬
mata in finita afferre: qͥb approbet qr in ip
sis tẽporib tͥ euenire debuerint bona. Cir¬
culũ et eñi tenet ex om̃i parte collectũ: in quo
diu̾sas ac uarias causas accipit ⁊ ex qͥb occas¬
onẽ capiat dicendi qd̃ uoluerit. Nã futura
dum penitꝰ preuide ñ possunt: dimacteri¬
cas dixer̃t. id ÷ nature rei incerta ꝓfugia.
Nam diu̾sis tẽporib nati: uno naufragio
ꝑier̃t. Et una hora diei uł noctis exorti: alt̾
sternitur: et uno die. immo uno puncto ii
na domo due nate femine⁊ puditissima u¬
na. alt̾a efficit᷑ impudica. Utͥsq si stelle meri¬

Expanded text:
aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climacteriid est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alterrosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meri
Abbreviated transcription (Latin):
horarũ spacia distingunt᷑. et limaris globi
plenitudo uł diminutio digitoꝵ motu ratioĩs
magisterio. et calculi supputatione p̃uidet᷑:
sagittarii et scorpionis et tauri st̃. Illic in a¬
riete luna. in cancro hora. in ioue stella. in
merturio tipica. inuenere mars: et in om̃ib
istis mostruosis demonib ars deo inimica cog¬
noscit᷑. Ista xp̃iani ita recusant: ut ñ solum
ipsi ñ habeant. ñ colant. ñ credant. ñ teneanł:
uerũ etiã nec amicos illos habeant. qͥ huiꝰce¬
modi nugis suũ occupant pectus. Omĩa enim
ista falsa. deceptionisq ministra st̃. Si militu¬
do in eis ueritatis ẽ:ñ ipsa ueritas. Dicit ei
chromatiꝰ. Quid qd̾ ñ nunqͣm futura ꝓnunti¬
te casib laborasse: et inqͥre ꝑ quas stellas hoc
nus tuus exdiametro susceptꝰ ẽ. aut climate¬
rica tͥ incentro sunt nata: aut sincletos fu¬
it cũ malo. aut inuisibił. aut in scemate:

Expanded text:
horarum spatia distinguuntur? et lunaris globi horarum spatia distinguuntur? et lunaris globi plenitudo vel diminutio, digitorum motu, rationis magisterio, et calculi computatione praevidetuSagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenuntiperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc nus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate,
Abbreviated transcription (Latin):
tius qͣm ferro. Chromatiꝰ dixit. Fiat uoluntas ch
et ur̃a. Tc̃ sc̃s policarpꝰ prb̃r et beatꝰ sebastianꝰ
p̃cingentes se orauer̃t. Et pꝰt or̃onẽ ampliꝰ qͣm
ducenta idoloꝵ signa confringentes: ceperunt
matiũ: dicentes ei. Confringentib nob̾ idola tu
debusti sanitatẽ reciꝑe: nͥ forte aliqua tͥ in aĩo
signa infidelitatis ad huc st̃. Hoc eñi apud
nos certũ gerimꝰ: qd̾ aud ẽ aliqͥd qd̾ ñdũ ẽ frac¬
tum: aut si oĩa fracta st̃ qͥd in aĩo geras nobis
euidentiꝰ manifesta. Tc̃ ille. habeo inqͥt cubi¬
culum olouitreũ: in qͦ oĩs disciplina stellaꝵ ac
mathesis mecanica arte constructa ẽ. In cuiꝰ
fabrica pat̾ m̃s tarqͥniꝰ ampliꝰ qͣm ducenta
talenta auridinoscit᷑ expendisse. Cui sebastia¬
nus ait. Si hunc integrũ habere uolueris: te
ipsum frangis. Chromatiꝰ dix̃. Etͥo eñi: Mathe¬
aut m̃sium et annoꝵ cursus certo numero per

Expanded text:
mati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei mati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei et vestra. Tunc S. Polycarpus presbyter, et B. Sebastianus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta idolorum signa confringentes, coeperunt matium dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathetur, cum tantum eis mensium et annorum cursus certo numero per
Abbreviated transcription (Latin):
Chromatiꝰ dix̃. Nolite uomet ipsos ad hanc inui¬
riam deponere. s seruis meis p̃cipiã. et ip̃i uni¬
uersa confringent. Sebastianꝰ sc̃s dix̃. Dubii et
timidi et infideles si ea confregerint ⁊inuemet
diabolus ꝑ qͣmcũq negligentiã eoꝵ. occasionẽ
ledendi eos: et statim ut lesi fuerint dicent in¬
fideles ꝓpt̾ea eos lesos ẽẽ qr idola confreger̃t. Ni¬
si eñi loricam habens: ñ eripit᷑ ictib sagitaꝵ.
Galea eñi et scuto et hasta utit᷑ docta manꝰ in
p̾lio: ut ex munimine armoꝵ et impetu ferien¬
di sumat audatiã. et terga ñ uertat. Similiter
et milites dei qui scuto fidei muniunt᷑. et lori¬
ca tegnunis xp̃i ꝓtegunt᷑: habentes galeam
spei et salutis. ipsis ẽ tutũ inire certam̃. Pug¬
nant acerrime et fortiter uincunt:qr contra
inuisibilẽ hostẽ die noctuq in fatigabiliter p̾l¬
antur ⁊ et st̃ tecti in oĩb mẽbris fide armati po¬

Expanded text:
Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuChromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manus in praelio, ut ex munimine armorum et impetu feriendi assumat audaciam, et terga non vertat. Similiter et milites Dei, qui scuto fidei muniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius ar
Abbreviated transcription (Latin):
ad fontẽ uen̾it aspicit pͥus ne sordes alique intꝰ
lateant in lagena: et ñ ẽ ausus aqͣm inuas
mitt̾e. nͥ mundatũ a sordib uid̾it. Nos tͥ qͦmͦ
poterimꝰ tradere fontẽ ueritatis: nͥ priꝰ te ab õi¬
bus idoloꝵ sordib et squalorib feceris alienũ:
Chromatiꝰ dix̃. Et qͦ ordine alienꝰ effici potero
ab his: Sõs sebastianꝰ dixit. Da nob̾ potestatem
ut omĩa idola que in domo tua inuenerimꝰ la¬
pidea confringamꝰ i lignea incendamꝰ. aurea uͦ¬
uł argentea uł erea conflemꝰ: et p̾cia eoꝵ egentib
diuidamꝰ. Chromatiꝰ dix̃. Et dum hec feceritis mͥ
qͥs fructꝰ accedet: Sebastianus dixit. Omnium
neruoꝵ tuoꝵ quoꝵ nodositate constringeris.
statim consequeris sanitatẽ. et qͣsi cui nunꝗͣ ni¬
chil doluerit. ita pedib tuis currere incipies ⁊
et agnosces qd̾ inimicos tue salutis deos dilexeriᷤ:
tuũ uͦ creatorẽ ħc ẽẽ. qui te statim ut eiꝰ noticiã
atq culturam inueneris. restaurat et saluat.

Expanded text:
ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant in lagena, et non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos tibi quomodo poterimus tradere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53.
Abbreviated transcription (Latin):
se ÷ ac sicut memoria hospitis uno die apd̃
nos manentis uestigia reliqͥsse: Illa autẽ
uita manet iugit̾: ꝑseuerat instant̾. Anniᷤ
qͦq labentib iuuenescit ⁊ pollet: et inde
renouationis sumit iniciũ unde finis acci¬
pit᷑. O uere illũ degenerẽ et õium bonor exꝑ¬
tẽ. qͥ huiꝰ tam formose uite amore ñ capitur:

Expanded text:
se, et ac memoria hospitis uno die apud nos manentis vestigia reliquisse? Illa autem vita manet jugiter, et perseverat instanter, annis quoque labentibus juvenescit et pollet, et inde renovationis sumit initium unde finis accipitur. O vere illum degenerem et omnium bonorum expertem, qui hujus tam formosae vitae amore non capitur!
Abbreviated transcription (Latin):
uictorino fr̃e suo: et cũ filio suo felitissimo
qͥ fuerat amorbo ydropis liberatꝰ. Hii tan¬
tum uniu̾sis cũ chromatio ꝓficiscentib cũ
gaio ep̃o remansert̃ ⁊ qͥ martũ et marcelli¬
anũ diaconii honore sc̃ificauit: tͣnqͥllinũ iͦ¬

Expanded text:
ictorino fratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus, cum Caio episcopo remanserunt: Marcum et Marcellianum diaconii honore sanctificavit, Tranquillinum
Abbreviated transcription (Latin):
plicatũ recipiat: alius diu̾sa semina terre
cõmittit ut si possit fieri qd̃ simplũ tͣdit
centuplũ que at reciꝑe. Et debitor aurum
creditori reddit duplicatũ: et t̾ra sem̃ red¬
dit centuplicatũ. Prohnefas. Fenꝰ debitor
feneratori redde p̾ualet duplicatũ. et t̾ra
agricole suo restituere centuplicata semina
potest: ds diuitias tuas si ate acceꝑit eas tͥ

Expanded text:
e committit, ut si possit fieri quod simplem tradit centuplum quaerat recipere: et debitor aurum creditori reddit duplicatum, et terra semen reddit centuplicatum. Proh nefas! fenus debitor feneratori reddere praevalet; et terra agricolae suo restituere centuplicata semina potest; Deus divitias suas
Abbreviated transcription (Latin):
marcꝰ: simul qͦq et pater ipsoꝵ uir clarissimꝰ
tͣnqͥllinus. Itẽ beatꝰ sebastianꝰ. et pulcherrimuᷤᷤ
iuuienis: s et m̃te pulchrior sc̃s tyburtiꝰ. Ni
costratꝰ pͥmiscriniꝰ cũ fr̾e suo castorio: et tũ
coniuge sua ⁊oe nomine.Itẽ claudius cum

Expanded text:
t pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; item Claudius cum
Abbreviated transcription (Latin):
matio et tyburtio: et metũ in hac urbe qͥ uo¬
luerint maneant. Non eñi nos terrarũ spacia
diuidunt: qͦs xp̃i caritas nectit. Nec absentiã
urãm sentiunt ocłi nr̃i: qr de interioris hõis
uos intuem᷑ aspectib.Hec et his similia dicen¬
te papa gaio exclamauit tyburtiꝰ uir clariss¬
patiaris t̾ga ꝑseq̃ntib dare. Michi eñĩ ual¬
de iocundũ ẽ et optabile ꝓ uero deo milies s¬
ueniã qͣm nullus mͥ successor eripiat ⁊ nulla tẽ
manserant certamine uictores existerent :tri¬
umphũ martyrii capientes. Remanserant

Expanded text:
matio et Tiburtio, et mecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exclamavit Tiburtius, vir clarissipatiaris terga persequentibus dare. Mihi enim valde jucundum est et optabile, si possem millies eniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tmanserant certamine victores existerent, triumphum martyrii capientes. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
terat. Et qͥ in alienis afflictionib pͥus gratu¬
labatur: in suis post modũ ꝑsecutionib leta¬
bat᷑. Ipse gͦ qui tec̃ in apło suo uirtutẽ istam
tem eripuit: et uob̃ ñc atenebris ad lucem
remeantib et̾ne uite ianuas patefecit. Quia
gͦ om̃s demones qui st̃ tenebrarũ filii contri
tulant᷑⁊ accedat unusqͥsq ur̃m et det nom̃
suũ: ut hodierno die usq ad uesꝑũ ꝑturren¬
te ieiunio. festiuũ baptismatis sacram̃tum
oportunũ tẽpus inueniat. Iustũ ẽ eñi ut lux
amortali mundo abscedens. ad nr̃as m̃tes
immortales accedat: ut qͥ in isto scło uolu¬
tati in luto tenebraꝵ sumꝰ⁊ aqua sc̃ificatio¬
nis abluti et mundati. ac sinceritate induti
alacres ꝑ ueniamꝰ ad xp̃m. Hec et his similia
ꝓseq̃nte policarpo: uniũsi gauisi st̃. Et uniᷤᷤ¬
quisq nom̃ suũ festinabat pͥusꝗͣ int̾roga.¬
cõm̾tariens

Expanded text:
terat: et qui in alienis afflictionibus prius gratuterat: et qui in alienis afflictionibus prius gratulabatur, in suis postmodum persecutionibus laetabatur. Ipse ergo qui tunc in apostolo suo virtutem istam tem eripuit, et vobis nunc a tenebris ad lucem remeantibus aeternae vitae januas patefecit. Quia ergo omnes daemones, qui sunt tenebrarum filii, contritulantur; accedat unusquisque vestrum, et det nomen suum, ut hodierno die usque ad vesperam percurrente jejunio, festivum baptismatis sacramentum opportunum tempus inveniat. Justum est enim, ut lux a mortali mundo abscedens ad nostras mentes immortales accedat, ut qui in isto saeculo volutati in luto tenebrarum sumus, aqua sanctificationis abluti ac mundati, et sinceritate induti alacres pergamus ad Christum. Haec et his similia prosequente S. Polycarpo universi gavisi sunt, et unusquisque nomen suum festinabat priusquam interrogacommentariens
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i qͦs baptismatis unda diluit. et conse¬
crando deo om̃ipotenti km̃os filios fecit: ꝓ
hoc qd̃ aꝓposito suo sc̃o reuocare conati estis
beatissimos milites xp̃i⁊ opꝰ uob̃ erat peni¬
tentia: ut ꝑ ipsam ad indulgentiã uenire¬
tis. Nunc autẽ qr ad tantã głam accessistis:
ut etiã ad passionẽ aqua dolenter alios reuo¬
care uoluistis. ad ipsam desidetis gratanter
uelle currere. et libenter amplecti:sciatis uos
et ad indulgentiã ꝑuenisse ⁊ et ad palmã
atting̾e. Uetus hoc artificiũ xp̃i ẽ. Nã ipsum
quẽ uas electionis sue ẽẽ dignatꝰ ẽ et uoluit
magistrũ gentib dare ÷ qͥ ñ solũ fideliũ aĩos
apietatis ꝓposito reuocabat. s etiã nolentes
a xp̃o discedere lapidib obruebat: hunc no¬
bis ipse dñs apłm condonauit. tͥbuitq nob̾
ex saulo paulũ ⁊ ex apostata fecit apłm: et de¬
dit eccłie sue ex ꝑsecutore doctorẽ. Amator paᷤ¬
sionis factꝰ ẽ is: qui ꝑsecutionis auctor exti¬

Expanded text:
nondum baptismatis unda diluit, et consecrando Deo omnipotenti charissimos filios fecit, pro hoc quod a proposito sancto revocare conati estis beatissimos milites Christi, opus vobis erat poenitentia, ut per ipsam ad indulgentiam veniretis. Nunc autem quia ad tantam gloriam accessistis, ut etiam ad passionem a qua dolenter alios revocare voluistis, ad ipsam desideretis gratanter velle currere et libenter amplecti, sciatis vos et ad indulgentiam pervenisse, et ad palmam attingere. Vetus hoc est artificium Christi. Nam ipsum quem vas electionis suae dignatus est et voluit magistrum gentibus dare, qui non solum fidelium animos a pietatis proposito revocabat, sed etiam nolentes a Christo discedere lapidibus obruebat; hunc nobis ipse Dominus apostolum condonavit, tribuitque nobis ex Saulo Paulum, ex apostata fecit apostolum, et dedit Ecclesiae suae ex persecutore doctorem. Amator passionis factus est is, qui persecutionis auctor exsti
Abbreviated transcription (Latin):
nulus restituti. Nunqͥd serui qui te negauer̃t
dñm suũ dum te in habitu seruili respic̾ent⁊
exinaniuit et formã serui suscepit: nullate¬
nus pot̾unt ignis eterni penas euad̾e. Ideo de¬
niq nob̃ qͥ in eũ credimꝰ et̾ni fontis unda sub¬
uenit: ut et̾nus ignis ab et̾no fonte uicat᷑ : et
ifidelitaᷤ ã fidelitate suꝑetur. Prefectus cdxtc:¬

Expanded text:
nulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt nulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus d
Abbreviated transcription (Latin):
tibi p̾ciosus sit anulus: longe satis homo p̃cio¬
sior centuplũ et carꝰ xp̃o. Tu misisti seruos tuos
ut anulũ de sordib eriꝑent: et nulla ratione
eũ exruere potuer̃t. Misit et ꝓpħas suos ds. de
celo loquens ad eos: ut humanũ genꝰ a sordib
huius mundi eriꝑent: et nulla ratione om̃i¬
no hoc fac̾e : nulla instantia potuer̃t. Tu de¬
posuisti aureas uestes. et seruili indum̃to in¬
dutus descendisti incloacã. et manꝰ tuas misisti
insordib: ut anulũ de sordib lib̾ares. Exuit
se et maiestas diumitatis sue splendore ñ tam̃
suꝑna relinquens: et induit se seruili nr̃i cor¬
poris indum̃to. et huc incloacã huiꝰ mundi de¬
celo descendens misit manꝰ suas in sordib pas¬
sionum nr̃aꝵ ⁊ et passionẽ que meritis nr̃is de¬
bebatur insemet ipso suscipiens: głe suoꝵ nos
reddidit digitoꝵ. Nã qui ꝑ incredulitatẽ uo¬
lutabam᷑ in squalorib mundi: ꝑfidẽ abluti
asordib diuinis sumꝰ manib ut ille tuus a¬

Expanded text:
tibi sit annulus, longe satis homo pretiosior est centuplum et charus Christo. Tu misisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus an
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo diu̾sis cladib romanꝰ orb̾ opͥmit᷑. Tran¬
qͥllinꝰ respondit. Non ẽ uerũ. Nam si recen¬
seas decadas stilo liuii digestas: illic inue¬
mes iori thura ponentes una die .xx. tͥa
milia romani exercitus iuuenes cecidisse.
S et illud ñ es immemor qd̾ uenientes
galli etiã capitoliũ occupauer̾t ⁊ et omnẽ
romanã m

Expanded text:
ex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse. Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam m
Abbreviated transcription (Latin):
Intantum ñ st̃ dii: ut legat᷑ incodicib pii¬
blicis. et qͣm male sint nati. et qͣm iniqͦs
et crudeles et scełatos parentes habuerił:
et qͣm inique et dolose et fraudulent̃ uixe¬
rint: et qͣm miserabilit̾ mortui sint. Nun¬
creta insula habebat regẽ⁊ et celi ñ habe¬
bant dm: Ualde errat qui putat iouẽ fili¬
um eiꝰ imꝑare fulminib: homuntionem
in qͦ malicia et libido regnabat. Quẽ ñ ꝑse¬
cutus ẽ qui patri ñ peꝑcit: Aut qͣm sordẽ
ñ exereuit : qui suã germanã accepit ux¬
orẽ: Inforo. in plateis. in domib. atq in
om̃i loco cotidie legit᷑ sordidissima uino. qd̾
et soror et comunx fuerit głata. et rapti ga¬
nimedis honor turpissimꝰ atq in cestissimꝰ:
ab ipsis aquib colitur iouis ñ negat᷑. Non
gͦ erras uir sullimissime qͥ tales colis quales
romane iubent leges ꝓ sui facti qualita¬
te damnare⁊ et relicto deo om̃ipotente qui

Expanded text:
Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus puIntantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male sint nati, et quam iniquos et crudeles et sceleratos parentes habuerint; et quam inique et dolose et fraudulenter vixerint; et quam miserabiliter mortui sint. NumCreta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qui
Abbreviated transcription (Latin):
sare: agnoscere poteritis hoc xp̃ianũ uoca¬
bulũ magne ẽẽ uirtutis. Prefectꝰ dixit. In sa¬
nis tranquilline. Tranqͥllinꝰ dixit. Insaniã
passus sum et aĩe et corporis: s statim ut
credidi xp̃o et aĩe mee et corporis recepi sa
nitatẽ. Prefectus dixit. Ego ut uideo ad
hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse
cognoscor: ut ñ solum tu illos ab errore ñ
tolleres ⁊ s illi te suis errorib irretirent.
sum erroris discutite: et uidete que opera
erroris nõie nuncupent᷑. Prefectꝰ dixit. Li
dic: que oꝑa nom̃ erroris accipiant. Tran¬
qͥllinꝰ dixit. Primꝰ error ẽ uiã uite relinq̃re:
et ꝑ uiã mortis gratanter in ced̾e. Orefestꝰ
dixit. Et que ẽ uia mortis: Tranqͥllinꝰ dix̃.
Non tͥ uidet᷑ uia mortis ẽẽ mortuis hõib
deitatis nom̃ impon̾e ⁊ et figuras eoꝵ per
ligna et lapides adorare: Prefectꝰ dixit.
Ergo ñ sunt dii quos colimꝰ: ł ranqͥllmnꝰ dix̃.

Expanded text:
sare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocasare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut credidi Christo, et animae meae recepi et sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent.  nomen ipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
chromatiꝰ urb̃ rome p̾fectus ad
se tranqͥllinũ patrẽ marcelliani
et marci uenire iubet. Que cum
de suoꝵ ꝑ quireret arbitrio filioꝵ: tranqͥllinꝰ
respondit. Ad referendas beneficii uri gr̃as:
nullus mei oris sufficit sermo. Nisi eñi cur¬
rentes sententias frena ur̃i moderaminiꝰ te¬
nuissent: et ego filios amisissẽ : et me patrẽ
filii ñ haberent. Congratulant᷑ mͥ om̃s quos
tenet pat̾nus affectꝰ: et pungit caritatis sti¬
mulus. Etiam ur̃a credo qd̃ mͥ congaudeat
celsitudo: qͣndo morituris uita collata est.
anxiis leticia reddita ÷ sollicitis securitas re¬
stituta. Tunc p̃fectus estimans filios eiꝰ suas
uelle idolis inclinare ceruices: ait. Heniente
die debita. numinib a filiis thura reddant᷑:
ꝑ que et tufiliis ꝑseueres incolumis ⁊ et tͥ fi¬
lii condonent᷑. Audiens hec tͣnqͥllinus dixit.
Illustrissime uiroꝵ. examinis ur̃i librã si ue¬
litis erga me et filios meos equa lance pen¬

Expanded text:
Chromatius urbis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pen
Abbreviated transcription (Latin):
Tranqͥllinus dixit. Audi similitudinẽ: et in¬
tellige ueritatẽ. Uerbi gr̃a. Si hodie anu¬
lum tuũ habentẽ gẽmam p̃ciosam uideas
in doaca aut insterquilinio uolutantẽ. et ad
hunc eruendum mittas seruos tuos: illi autẽ
nec illũ potuerint lib̾are. s et se ipsos in aliqͦ
dum illũ conantur eriꝑe polluerint: postea uͦ
tu ipse deponens has sericas uestes quas indii
tus es. induas te seriulẽ tunicã. et descendens
incloacã nuitas manꝰ tuas instercorib ⁊ et anii¬
lum aureũ simul tuis manib rẽp̾sentas et gẽ¬
mam. p̃ gaudio om̃s amicos tuos inuitas ad e¬
pulas: et letaris suꝑ anulũ et gẽmã qd̾ sint de
nimiis squalorib lib̾ata. Prefectꝰ dixit. Hanc ꝓ¬
positionẽ ad cuiꝰ similitudinẽ adduxistiꝰ Tran¬
quillinus respondit. Ut ostenderẽ tͥ unũ mui

Expanded text:
Tranquillinus dixit: Audi similitudinem et inTranquillinus dixit: Audi similitudinem et intellige veritatem: Verbi gratia, si hodie annulum tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manibus repraesentes et gemmam, prae gaudio omnes amicos tuos invitas ad epulas et laetaris super annulum et gemmam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus resp
Abbreviated transcription (Latin):
naues romanis alim̃ta defer̃t. nauib potiꝰ¬
qͣm regib gratie referunt᷑: Sigͦ non naui
bus s imꝑantib hoĩes qd̾ annonantur as¬
cribunt ⁊÷ qͣntomagis soli deo agende sunt
gr̃e. cuiꝰ nutu et hec om̃ib usib nr̃is elem̃¬
ta deseruiunt ⁊ et sol ipse cotidie terra ma¬
riq pariter et clauditur in fine diei. et inz
diei it̾um renouatione aꝑit᷑: Prefectũ dixit.
Sigͦ unus et iniisibił ẽ quẽ colitis ⁊ xp̃m
quẽ iudei crucifixer̃t ñ colitis: Tranqͥllinus
dixit. Recte hoc inqͥreres: si credere destina¬
declinans. om̃e qd̾ uituꝑat uituꝑari desid̾at:
et uult ut laudet᷑ ab omib om̃e qd̾ laudat.
S sapientes ꝓ merito suo. cuicũq rei aut ini¬
Si eñi a uobis hoc colitur qd̾ istis ocłis ñ ui¬
detur ⁊ xp̃m ñ colitis qui et uisus ẽ et auditꝰ
et interrogatꝰ. et oĩa que humane fragilita¬
ti cõpetunt in eiꝰ leguntur passione cõpleta:

Expanded text:
naves Romanis alimenta deferunt, navibus potiunaves Romanis alimenta deferunt, navibus potiusquam regibus gratiae referuntur? Si ergo non navibus, sed imperantibus, homines quod annonantur ascribunt, quanto magis soli Deo agendae sunt gratiae, cujus nutu et haec omnibus usibus nostris elementa deserviunt, et sol ipse quotidie terrae marique pariter et clauditur in fine diei, et in diei iterum renovatione aperitur? CAPUT XIII.Si ergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinaum declinans, omne quod vituperat vituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut viSi enim a vobis hoc colitur quod istis oculis non videtur, Christum non colitis qui et visus est, et auditus, et interrogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa?
Abbreviated transcription (Latin):
romanã manum suis ludibriis subiugar̃t:
nis romanus orbis ẽ passus⁊ anteqͣm unum
colerent hoĩes d̾m. Nunc uͦ ex quo inuisibilis
et uerus d̾s cepit a credentib coli: aucta pace
exultat romanũ imꝑium. S qd̃ peiꝰ ẽ d̾s qͥ
hoc prestat ñ cognoscitur: s creature a scͥbit᷑¬
qͥ cqͥd acreatore p̾statur. Prefectꝰ dixit. Si il¬
le colendus ẽ qͥ humanis cõmodis p̃stat ef¬
fectum: nullus nisi sol habebit᷑ d̾s qͥ aspectii
suo terre uiscera uegetat. ut semina suscepta
parturiat ⁊ et genuine sobolis grana incul¬
mo restituat: atq uniu̾sis salutis nr̃e utili¬
tatib et lum̃ et restaurationẽ pariter tͥbii¬
at et uigorẽ. Tranqͥllinꝰ respondit. Et in hoc
error ẽ infinitus. Nam si hodie ꝑ seruũ sũ
qͥspiam clientib suis tͥbuat qd̾ rogat᷑ infini¬
ta stulticia ẽ. si neglectꝰ ille qui prestitit ser¬
uus ꝑ quẽ p̾stiterit honoretur. Et ut aliꝗͣ
huiꝰ dicti cõparationẽ exhibeã: nunqͥd cum

Expanded text:
Romanam manum suis ludibriis subjugarunt. nis Romanus orbis passus est, antequam unum colerent homines Deum. Nunc vero ex quo invisibilis et verus Deus coepit a credentibus coli, aucta pace exsultat Romanum imperium. Sed quod pejus est, Deus, qui hoc praestat, non cognoscitur; sed creaturae ejus ascribitquid a Creatore praestatur. 43. Praefectus dixit: Si ille colendus est, qui humanis commodis aliquid praestat, nullus nisi sol habebitur deus, qui aspectu suo terrae viscera vegetat, ut semina suscepta parturiat, et genuinae sobolis grana in culmo restituat, atque universis salutis nostrae utilitatibus, et lumen et restaurationem pariter tribuat et vigorem. Tranquillinus respondit: Et in hoc error est infinitus. Nam si hodie per servum suum quispiam clientibus suis tribuat quod rogatur, infinita stultitia est, si neglectus ille qui praestitit, servus per quem praestiterit honoretur. Et ut aliquam hujus dicti comparationem exhibeam; numquid cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatur. Et si hunc derelinquentes ad illũ ab¬
istis qui intantũ ũr extitit inimiuis ut uos
ad penas ꝑpetue mortis ꝑduceret. et ad istũ
letalẽ faceret exitũ deuenire ⁊ qͣntomagis ad
eum redeundũ ẽ. qui unicũ filiũ suũ passiõi
et morti tradidit. ut nos a passionib et̾nis. et
redde: et se peccasse et impie egisse penitentie
uocib exclamare. Fundebant gͦ amaras lacri¬
mas: et se uelle xp̃o credere unanimis uocib
resonabant. Tunc beatꝰ sebastianꝰ iubet eos
om̃s uincuł cathenarũ exsolui. Post hec
sc̃s sebastianꝰ abiit ad policarpũ prb̃rm uͥ
erat causa ꝑsecutionis occultus:et narrauit
ei oĩa que gesta st̃. Quib auditis sc̃s ac bea¬
tissimꝰ policarpꝰ gr̃as egit deo: et una cũ eo
uenit ad domũ nicostrati pͥmiscrinir⁊ et ui¬
dens turbas credentium salutans eos ait eĩi¬

Expanded text:
probatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abprobatur. Et si hunc derelinquentes ad illum abistis, qui in tantum vestri exstitit inimicus, ut vos ad poenas perpetuae mortis adduceret, et ad istum lethalem faceret exitum devenire; quanto magis ad eum redeundum est, qui unicum Filium suum passioni et morti tradidit, ut nos a passionibus aeternis, et reddere, et se peccasse et impie egisse poenitentia vocibus exclamare. Fundebant ergo amaras lacrymas, et se velle Christo credere, unanimis vocibus resonabant. Tunc B. Sebastianus jubet eos omnes a vinculis catenarum exsolvi. CS. Sebastianus abiit ad Polycarpum presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis S. Polycarpus gratias egit Deo, et una cum eo venit ad domum Nicostrati primiscrinii, et videns turbas credentium, salutans eos cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne uite gaudiis redolentes. Audiens hec nico¬
stratus pͥmiscriniꝰ abiit ad claudiũ cõmen¬
tariensem: et iussit uniu̾sas ꝑsonas ad do¬
mũ suã adducere dicens. Qm̃ ꝓxima sessiõe
om̃s discutiendi st̃: uolo ut cum illis xp̃ia¬
nis qui apud me st̃ presto sint. ne aliqua p̃
starent cathenarũ nexib uincti: hoc mͦ eos
uirdei sebastianꝰ alloqͥtur.Erimina diaboli¬
ca si diuinis uirtutib cedant: reatꝰ u̾r amorte
excludit᷑ i et agaudiis fugitiuis reuocat᷑. Ege¬
rat eñi ꝑ suos satellites hostis iniustꝰ. ut aĩos
militũ xp̃i ad uirtutũ culm̃ erectos eu̾teret:
et in ipso ꝑfectionis fastigio positos. ad cenĩ
conaretur mergere inferoꝵ.Hac de causa in¬
caluit animꝰ hostiũ dimicatiõe ꝓuocatꝰ: ut
uos qͦs iam lucratꝰ fuerat inimicꝰ ⁊ de eiꝰ capti¬
uitate tollentes ur̃o uos creatori reddamꝰ. Di¬
abolus enĩ nec dñs ũr nec creator nec pat̾ esse
dinoscit᷑: ds autẽ et pat̾ et dñs et conditor eẽ¬

Expanded text:
nae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere, dicens: Quoniam proxima sessione omnes discutiendi sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesto sint, ne aliqua prastarent, catenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant, reatus vester a morte excluditur, et a gaudiis fugitivis revocatur. Egerat enim per suos satellites hostis injustus, ut animos militum Christi ad virtutum culmen erectos everteret, et in ipso perfectionis fastigio positos, ad coenum conaretur mergere inferorum. Hac de causa incaluit animus hostium dimicatione provocatus, ut vos, quos jam lucratus fuerat inimicus, de ejus captivitate tollentes, vestro vos Creatori reddamus. Diabolus enim nec dominus vester, nec creator, nec pater esse dignoscitur: Deus autem et Pater et Dominus et Conditor com
Abbreviated transcription (Latin):
ridebat. Uidens itaq simphroniꝰ p̃fectꝰ tantã
in puella constantiã: parentes eiꝰ alloquit᷑. Et
qr erant nobiles et uim eis inferre ñ poterat:
titulum eis xp̃ianitatis opposuit. Sequenti
nãq die agnẽ qͥ p̃sentari iubet: et iterum
atq iterũ repetens⁊ replicare cepit de iuiue¬
nis amore sermonẽ. Cumq oĩs sermo eiꝰ cas¬
so labore deficeret: sisti eam iterũ suis tͥbii¬

Expanded text:
ridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam ridebat. Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tri
Abbreviated transcription (Latin):
et fecunditas cotidiana cumulat᷑. Audienᷤ¬
hec in sanissimꝰ uiuenis amore corripit᷑ ceco:
et inter angustias animi et corporis anhe¬
lo cruciabatur sp̃u. Inter hec lecto ꝓsterni¬
tur: et ꝑ alta suspiria amor amedicis aꝑitͦ
fiunt nota patri: que fuerant inuenta
a medicis. Et eadẽ paterna uoce que fuerant
iam dicta a filio: ad peticionẽ uirginis re¬
uoluunt᷑. Abnegat agnes beatissima: et
se nullo pacto asserit pͥoris sponsi federa ui¬
olare. Cũq pater dic̾et in fascib constitu¬
potestate iactaret. Tc̃ extitit quidã ex para¬
sitis eiꝰ qui diceret hanc xp̃ianã ẽẽ ab infai¬
strepitu suis eam tͥbunalib sisti p̃cepit. Et pri¬
mum qͥdem blandis eã sermonib secretiꝰ ꝓ uo¬
cat: de hinc terrorib pulsat. S xp̃i uirgo
nec blandim̃to seducitur. nec t̾rore concuti¬
tur: s eodẽ uultu. eodemq animo ꝑseuerans
et t̾rentẽ similiter sicut blandientẽ animo de¬

Expanded text:
et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audienet fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitupotestate gloriaretur. Tunc exstitit quidam ex parasitis ejus, qui diceret hanc christianam esse ab infanstrepitu, suis eam tribunalibus praecepit sisti. Et primo quidem blandis eam sermonibus secretius provocat, deinde terroribus pulsat. Sed virgo Christi nec blandimento seducitur, nec terrore concutitur: sed eodem vultu, eodem animo perseverans, et terrentem similiter sicut blandientem animo de