comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet egregius tam̃ sacro merito ipsis
quoq p̾cipus pontificib honorandus.
ante finẽ uitȩ. Ita recti itineris tramite de¬
sud auit. ut & lapsum erroris ꝓprii cautus
euaderet. & urbem celestis patriȩ possessurus
cuus inclytus introiret. Nam qualẽ se in ele¬
mosina pauperum pastor reddiderit. quantũ
abstinentiȩ rigore parcus restrinxerit. quid
circa germen a eccłe pat̾ caritatis impenderit.
qualit̾ int̾ discordes lingua pacis cucurrerit.
aut in uigilantia psallens ꝑ nox. quid egerit.
reclinass&. & sopore lassa membra post labo¬
rem resoluerer. ad monitus ẽ ꝑ angelũ sibi
dicentem. Necessarium ẽ aquitame partes
te submomento requirere. urbem quoq bur¬
dogalam ad saluandum populũ te conuenit
uisitare. qđ dum plebi dabitur correctio.
iter tibi crescat ad fructum. Hoc uenerabilis
ut scõ uiro redderet festinant᷑ occursum. &
eodem intro misfo cathedre cederet solio
sacerdos. Plebẽ alloquat᷑. narrat᷑ ordine iusio.

Expanded text:
licet egregius, tamen sacro merito ipsis quoque precipuis pontificibus honorandus, qui ante vitae ita recti itineris tramite desudavit, ut et lapsum erroris propere cautus evaderit et urbem celestis patriae possessurus civis incletus introierit. Nam qualem se in elymosina pauperum pastor reddiderit, quantum abstinentiae rigore se parcus restrinxerit, quid circa germine eclesiae pater caritatis inpenderit, qualiter inter discordis lingua pacis concurrerit aut in vigilantia psallens pernox quid egerit, reclinassit et sopore lassa membra post laborem resolverit, admonitus per angelum sibi dicentem: 'Necessarium est Aquitaniae partis te sub momento requirere, urbem quoque Burdegala ad salvandum populum te convenit visitare, quod, dum plebi datur correctio, iter tibi crescat ad fructum'. Hoc venerabilisut sancto vero reddere festinaret occursum et eidem intromisso cathedre cederet solium. Sacerdus plebem adloquitur, narratur ordine visio,
Abbreviated transcription (Latin):
cultus uelut exalando sitiret. & aferuore solis
nec ipsa suo tegmine se frutecta defenderenT.
cũ tanta refrigerii disperatio ꝑ urgueret. &¬
plebs adsalutiferi sepulchri remedia conuola¬
ret. indictis sollempnit᷑ a sacerdote uigilus.
ad beati hasilicã mox popłs euocat᷑: atria con¬
gestantur psalli choris incipit᷑. Et tunc ꝓpe
noctis dimidium. helye more curri uagi
caligo cęlo distenditur. aer nebula inuoluitꝰ:
celat᷑ lux siderũ nube. t̾rȩ frigor inducit᷑.
guttȩ tecta concutiunt. pluuiȩ manant de
nubilo. herbarũ sitis expellit. segetes in ebri¬
antur. & uniuersi germinis ariditas irrigat᷑.
Quid plura: Scĩ intercessione actum ẽ hre¬
uissimo tempore ut rura idem re extinguer&:
& suꝑ actis imbrib ripas flumina transiliren.¬

Expanded text:
cultus velud exalando setiret et a fervore solis cultus velud exalando setiret et a fervore solis nec ipsa suo tegmine se frudicta defenderent, cum tanta refrigerii disperatio perurgueret et plebs ad salutiferi sepulchri remedia convolaret, indictis solemniter a sacerdote vigiliis, ad beati basilicam mox populus evocatur, atria congestantur, psalmi choris incipientur. Tunc prope noctis dimidium Heliae more currivago caligo caelo distenditur, aer nymbis involvetur, celaturnube lux siderum, terre fragor inducitur, guttae tecta concutiunt, pluvie manant de nubilo: erbarum setis expellitur, segetes inebriantur et universi germinis ariditas inrigatur. Quid plura? Sancti intercessione actum est brevisub tempore, ut rura setem restinguerent, et superactis inbrebus, ripas flumina transilieren
Abbreviated transcription (Latin):
quisq iusta poposcerit ad domũ redit
cum munere. & sumit uota desepulchro.
qui mestus uenit ad tumulũ. Et quoniã
a mico xp̃i concessum ẽ a redemptore que
poposcerit impetrare. qͥd eiꝰ beneficus
adhuc nuꝑ actum sit adiciatur pagine.
res explicita ꝓsalute. Cum burdegalensẽ
pagum p̃meret tanta uis imbrium. ut
putaretur diluuiũ. ac segetes marcesce¬
rent. & usus negar et᷑ culturȩ. nec oꝑatio
fieret. nec opressa satio ꝓcederet. sollemp¬
nitas inolicttur. ad beati uiri sepul chrum
concurritur uigiliȩ celebrantur. sine mora
confessoris benefitia deferuntur Statĩ
imber restringit᷑: nubila desecantur.
ante serenita s reddit᷑. quã nox impler&
curriculum. aut aperitur diluculũ. Sie
sub aurora crepusculũ nec caligine pre¬
mitur & deterso nubilo mundus luce
pura repletur. Idem sequenti tempore
cum duturna siccitate negata temperie
herbarũ uirora rescere it.a omnis trȩ

Expanded text:
quisque iusta poposcerit, ad domum redit quisque iusta poposcerit, ad domum redit cum monere, et sumet vota de sepulcro, qui mestus venit ad tomolo. Et quoniam amico Christi concessum est a redemptore que poposcerit inpetrare, quod eius beneficiis adhuc nuper actum sit, adiciatur pagenae res expleceta pro salute. 8. Cum Burdegalensem pagum premeret tanta vis imbrium, ut putaretur delubium, hac segetes marciscerent et usus negaretur culturae nec operatio fieret nec oppressa sacio frodegaret, sollemnitas indicetur, ad beati viri sepulchro concurretur, vigiliae celebrantur: sine mora confessores beneficia deferuntur. Statim imber restringetur, nubila desiccantur; ante serenitas redditur, quam nox impleret correcolo aut aperiretur deluculo. Sic sub aurore crepuscolum nec sol caligene premitur, et deterso nubilo, mundus luce pura repletur. 9. Itemque sequenti tempore, cum diuturna siccetate, negata temperie, erbarum viror arisceret et omnis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
pesi dum putant popim sibt son ⁊ panis
renstere. quẽ cognoueri t n agis atmn
sollempnitate tractare. Quo audito ciues
omnes ad scĩ sepulchrum confugiunt ut
contra hereticos ꝓceder et belligerator
seuerinus detumulo. requiescente scm̃ priꝰ
appellant uocib rursum execitant lacrimis.
Tuigilar fortis proelus. fit caligo densissima
tenditur nox de nebulis. sub ducit᷑ ciuitas
oculis. hostis edecitatur in castris. nec fugni¬
ius reppetit. nec p̃ daturus iter intendit.
noluditur in campo caligine debilis arma¬
tura. quo loci ꝑ dies nube pressus hostis
assistens pena erat arma tenere. cui nec
pugnare fugere ipsum nec licuit. deinde¬
ipsum uisum ipsi quod exercitu ualido
aduentante subito p̃meret᷑: Tunc dato
sibi adito relictis equis & tentoriis tandẽ
fuga uersi discedunt. & gaudent dedisse
p̃dam. tollere predam qui uenerant. Sic̃
merito scĩ pontificis hostis pauore uincit᷑.
plebs periculo liberatur. Ad euiꝰ tumulũ
de crismate. & ad redemptoris laudem

Expanded text:
ret, dum putat populum sibi non armis resistere, quem cognoverat magis de sollemnitate tractare. Quo audito, cives omnes ad sancti sepulchro confugiunt, ut contra heredicus procederet belligeratur Severinus de tumolo. Requiescentem sanctum prius appellant vocibus, rursus excitant lacrimis. Evegelat fortis in praeliis, fit caligo de nymbis, tendetur nox de nebolis, subducetur civitas oculis, hostis excecatur in castris nec fugitivus repetit nec praedaturus iter intendit. Includitur in campo caligine debilis armatura. Quo loci per dies nube pressus hostis adsistens, pena erat arma tenere, cui nec pugnare, fugire ipsum nec licuit. Deinde visum ipsi, quod exercito valedo adventante subito premeretur. Tunc dato sibi adeto, relictis equis tenturiis, tandem fuga versi discedunt et gaudent dedisse praedam, tollere praedam qui venerant. Sic merito sancti pontificis hostis pavore vincetur, plebs periculo liberatur. 7. Ad cuius tode crisinate; et ad redemtores laudem,
Abbreviated transcription (Latin):
offensus dno huussacerdoti orator senni
expetiuit. sed ille elatus suꝑbia absente beato
uiro seruũ abstrahit ceciditq sed mox afebre
correptus spm̃ ex alauit. Quartanarũ terti¬
anarum ue uł reliquarum accinctos febrium
oratione facta sepius mitigauit. Uenenum
male postulȩ impositum salutare signum
restinit. Ob sessos doemoniis in uocato
trinitatis nomine emundauit. Sed ab ipsis
demonib sepius impulsatus ẽ. sed uictor incer¬
tamine ꝑstitit. Nam surgente eo quadam
nocte de stratu suo adreddendum offitium
uidit duos arietes magnos suis forib assisten

Expanded text:
omino suo, hujus Sacerdotis oratorium expetivit: sed ille elatus superbia, absente beato Viro, servum abstrahit, ceciditque. Sed mox a febre correptus spiritum exhalavit. Quartanarum, tertianarumve, vel reliquarum accessus febrium oratione facta saepius mitigavit. Venenum malae pusulae, imposito salutari signo, restinxit, obsessos daemonibus, invocato Trinitatis nomine, emundavit. Nam et ab ipsis daemonibus saepius impulsatus est, sed victor in certamine perstitit. Nam surgente eo quadam nocte de stratu suo ad reddendum officium, vidit duos arietes magnos suis foribus assisten
Abbreviated transcription (Latin):
seperunt certatim ad scõs dei currere. et sacri
arrismaeis unda sitienter expetere. Tantaq
u nt es dies ad illos populi concursio. ut in
umine quod ꝑ mediam ciuitatem cũrit cos
ormoir. nde et accidisse creditur. ut ex
s denporte ipse tiuulus obinfusionem saciti or¬
bapodsusione idolorum munddatur. errox
upsteiosus abicitur destruuintur demonum
ul eatorem suum non cognoscendo erat

Expanded text:
coeperunt certatim ad sanctos Dei currere et sacri coeperunt certatim ad sanctos Dei currere et sacri baptismatis undam sicienter expetere. Tantaque fuit per tres dies ad illos concursio, ut in flumine quod per mediam civitatem currit eosrent, unde et accidisse creditur, ut ex eo tempore ipse rivulus ob infusionem sancti ola pollutione idolorum mundatur, error superstitiosus abjicitur, destruuntur demonum eatorem suum non cognoscendo erat
Abbreviated transcription (Latin):
Et prius genua flectens in orationem se dedit¬
ac deinde ab oratione surgens. ad corpus exam¬
me accessit. tenensq manum eius. cum fidutia
uixit. Dico tibi iuuenis. ut in nomine iħu xp̃i
qui unicum filium uidue sua uirtute resusci¬
tauit. tu quoq ad p̃sentem lucem redeas. et cre
mens sẽs eucharius secum extra domum duxit.
nauit. Tunc omnes qui aberant magnis uocibe
baptitata est albana cum filio ac tota familia.
bilis eiusdem urbis senator. uidit somnium ad
salutem ciuium cunctorum ꝓfuturum. Eua¬
dam uͦ nocte aspexit ꝑ somnium quendam
urum contra se stantem. uultu eligantem:
plendidissimis uestib coruscantem. crucemꝙ
mire estimationis in manu ferentem. ac sibi
dicntem. Isti uiri qui huc uenerunt serui st̃
uei excelsi. et ꝓpter ur̃am salutem huc destina¬
uset ueo limortem euadere et ad uuitam eter¬
nam uultis ꝓuenire. omnia quecunq dixerint¬
nobis facite. et p̃ceptis illorum obedite. Et hec
maens ad oculis eius sublatus est. Facto autem

Expanded text:
tens genua, in orationem se dedit, et ab oratione surgens, ad corpus exanime accessit, tenensque manum ejus cum fiducia dixit: Dico tibi, juvenis, ut in nomine Jesu Christi qui unicum filium viduae sua virtute resuscitavit, tu quoque ad praesentem lucem redeas, et deinmens sanctus Eucharius, secum extra domum duxit, navit. Tunc omnes qui aderant magnis vocibusbaptizata est Albana cum filio ac tota familia, bilis ejusdem urbis senator vidit somnium ad salutem cunctorum civium profuturum . Quadam autem nocte aspexit per somnium virum quemdam coram se stantem, vultu elegantem, splendidissimis vestibus corruscantem, crucemque mirae estimationis in manu ferentem ac sibi dicentem: Isti viri, qui huc venerunt, servi Dei sunt excelsi, et propter vestram salutem huc destinati. Et ideo si mortem evadere et ad vitam aeternam vultis pervenire, omnia quae vobis dixerint facite, et praeceptis illorum cum omni devotione obedite. Et haec dicens, ab occulis ejus sublatus est. Facto autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui aderant in celum laudes extulerunt. et
multi ex paganis baptismi gr̃am consequentes
unicati fidei se coniunxerunt. Sicq impleta ẽ¬
multorum fieret ad uitam resurrectio. In quo
loco postea xp̃iani eccłam construxerunt. eiq
ex eo quod ibi acciderat nomen resurrectionis
imposuerunt. Illi uero postquam ibidem multeᷤ
ad fidem imbuerant. et iam ad alia loca dempus
transmigrandi adesse uiderant uale dicentes fr̃ibꝰ¬

Expanded text:
immensas in coelum extulerunt, et multi paganorum baptismi gratiam indepti unitati fidei se conjunxerunt. multorum fuit ad vitam resurrectio. In quo loco postea christiani aecclesiam construxerunt, eique ex eo quod ibi acciderat nomen Resurrectionis imposuerunt . Illi vero postquam multos ad fidem Christi imbuerunt, et jam ad alia loca tempus transmigrandi videntes, valedicentes fr
Abbreviated transcription (Latin):
felicicer intro ducaris. Hȩc dicente sco euicha¬
rio. subito cunctis qui aberant cernentib
lus clara uelut fulgur emicuit. ac pene ꝑ
anius hore spatium. totam cellusam eius
migrant ad xp̃m. Tunc discipuli ꝑ eiis
eritu saccus erequias celebtauerunt. et corpꝰ
eus in cecla que est erta mema auratisr
meridianam plagam sitam cum ymnis et lacri¬
mis sepulture tradiderunt. prestante domino¬

Expanded text:
feliciter introducaris. Haec dicente sancto Euchafeliciter introducaris. Haec dicente sancto Euchario, subito cunctis qui aderant cernentibus, lux clara velud fulgur emicuit, ac pene per unius horae spacium totam cellulam ejus migravit ad Christum . Tunc discipuli pro ejus exitu sacras exequias celebraverunt, et corpus ejus in aecclesia, quae est extra moenia civitatis ad meridianam plagam sita, cum ymnis et piis lacrimis sepulturae tradiderunt. 12. De vi
Abbreviated transcription (Latin):
et ornnes languores curabant. Eumq sc̃s eu
cngle. domin diceno. Etchari fidelit i man¬
cats uomi laborasti. uurilitoer Iogone maen¬
sontis urte certasti ueniam in requagone pr
parnssam. et aecipe certaminis tui in corrupti¬
dionis ue intrepidus expectabat. Eli m uen
basnane conditionis expleturum. e adeo
uos togo ue fidem firmam. spem in concissam
cernarein ueram inter habeatis. et nreqtuasi
deunceps diaboli errorib consentiatis. Qdo
de me terrenum est terre commendate. et
quod ꝓuale spiritalib quoq exequiis ꝓcũ¬
rate. d beatum autem ualerium dixitꝰ. Com
psius uirtute ad quisiui. ut illam caste custo¬
dias ee nullis tam errorum deceptionib in
dieb tuis polluas. Mensuram euuangelici¬
ni et familie largiter eroga. Commissa tibi
talenta in eis fideliter multiplica. uit dum
iuder rationem ponere cum seruis suis uene¬
rit. non ut seruus nequam et desidiosus ꝓ
uifossis talentis pumientis. seo potius pro
duplicatis chesauris ad gaudium domim tui

Expanded text:
et omnes languores curabant. 11. De obitu bangelus dicens: Euchari, fideliter in mandatis Domini laborasti, viriliter in agone praesentis vitae certasti; veni jam in requiem tibi promissam, et accipe certaminis tui incorruptitionis intrepidus expectabat. Cum vero humanae conditionis expleturum, et ideo vos rogo ut fidem firmam, spem inconcussam, karitatem veram inter vos habeatis, et nequaquam deinceps diabolicis erroribus consentiatis. Quod de me terrenum est, terrae commendate, et quod spirituale, spiritualibus quoque exsequiis procurate . Ad beatum vero Valerium dixit: Commeipsius virtute adquisivi, ut illam caste custodias et nullis eam errorum deceptionibus in diebus tuis pollui sinas. Mensuram evangelicliae largiter eroga, commissa tibi talenta in eis fideliter multiplica, ut cum judex rationem ponere cum servis suis advenerit, non ut servus nequam et desidiosus pro infossis talentis puniaris, sed potius pro duplicitatis thesauris ad gaudium Domini tui
Abbreviated transcription (Latin):
tenerentur: ceperunt omnes iam nimio do¬
ore fargati absolutionem menbrorum suorum
humiliter petere. seq credituros si absoliueren¬
tir elamare. Eunc sc̃s eucharius iterum ora¬
aionem ad dñm fundens. omnem illam rebel¬
lantium multitudinẽ a uinculo doloris ab sol¬

Expanded text:
tenerentur, coeperunt omnes jam nimio dotenerentur, coeperunt omnes jam nimio dolore fatigati absolutionem suorum membrorum humiliter petere, seque credituros si absolverentur clamare. Tunc sanctus Eucharius iterum orationem ad Dominum fundens, omnem illam rebellantium multitudinem a vinculo doloris absol
Abbreviated transcription (Latin):
Cumꝙ sẽs eucharius per singulos dies ammo¬
neret ut idola uana colere cessarent. et ut ad
uerbis cius ad quieuissent quodam die cum so¬
cis urbem ingressus est eundem sermonem ad
popłm habi turus. Qua ꝓpter pontificas ca¬
pitali plo contra eos accensi. maximam par¬
ten populi aduersus eos concitauerunt. et ex¬
uelentes cos extra ciuitatem lapidib obruere
noluerunt. Quod uidens beatus eucharius
aatina orationis se cum siis conuertit. obse
dians eum lacrimis omnipotentis dei cdemen¬
dam ut et illis contra incredulos pium prebe¬
sec auseiliur. et insanis in fidelium turbis ad
euios endam fidei ueritatem capabilem api¬
dr sensum. Inter hȩc omnes illa seuientium
di la nirum in modum ita celitus obligata
d al ii ex eis incassum iactui immiccentes
onos ertentis. inflexibiles starene: Alite
immobiles et obstinati ꝑdurarent. Dumq hoc
fere punius hore spatium ageretur. et cuncti
puarios modos nexib suꝑni numinis astricti

Expanded text:
us Eucharius per singulos dies populum admoneret ut idola vana colere cessarent et ad Deumverbis ejus adquievissent, quodam die cum sociis urbem ingressus est, eundem sermonem ad populum habiturus . Quapropter pontifices capitolii zelo contra eos accensi, maximam partem populi adversus eos concitaverunt, et expellentes eos extra civitatem lapidibus obruere voluerunt. Quod videns beatus Eucharius , ad arma orationis se cum suis convertit, obsecrans videlicet cum lacrimis omnipotentis Dei clementiam, ut et illis contra incredulos pium praeberet auxilium et insanis infidelium turbis ad cognoscendam fidei veritatem capabilem aperiret sensum. Inter haec omnis illa sevientium turba mirum in modum ita coelitus obligata est, ut alii ex eis incassum jactui innitentes, brachiis extentis inflexibiles starent, alii immobiles et obstinati perdurarent. Dumque hoc fere per unius horae spatium ageretur, et cuncti per varios modos nexibus superni numinis astricti
Abbreviated transcription (Latin):
gni cesaris suꝑna ꝓuisione ordinante romam
ingressus. salutarem cunctis credentib fidẽ
constantissima assertione p̃dicauit. eandemq
potentissimis signis atq uirtutib compbauit
et eiusdem urbis pontificatum uiginti quinq¬
annis strenuissime rexit. Ubi dum firmit̃¬

Expanded text:
no 4, superna provisione ordinante Romam ingressus, salutarem cunctis credentibus fidem constantissima assertione praedicavit eandemque potentissimis signis atque virtutibus comprobavit et ejusdem urbis pontificatum 25 annis strenuissime rexit. Fundata it
Abbreviated transcription (Latin):
demonstretu&. Hec p̃dicante sc̃o euchario
compuncti sunt corde. ac se nunquã talia
audisse uel comperisse testati sunt. Affurt
etiam huic salutifere ammonitioni diuine
uirtutis confirmatio. et eam in ox sub secuta
est stupendi miraculi attestatio. Nam fuit
in eodem spectaculo quedam uidua nomine
albana. genere preclara. reb opulentissima¬
festinatione currentib triste accepit nuntiũ
uidelicet unicum filium suum quem domi
reliquerat infirmum. rediente ad uitalia ẽẽ
mortuum. Quod illa audiens misit se statĩ
cum lacrimis ad pedes sci eucharii dicens.
re iam bis orbate miserearis. et uiscera pi¬
etatis suꝑ me infelicissima habere digneris.
Nuꝑ enim sum marito uiduata. et heu ho¬
die miserabilit̾ unici filii morte sum desti¬
tuta. Quod si eum resuscitaueris: scial me
certissime post hec p̃ceptis tuis libentisimns
obedire. ec cum ipso filio meo ac tota familil
in xp̃m tuum credere. His gemitib mocl
eucharius ibat cum illa. et pro tanti mira¬

Expanded text:
erit. Praedicante sancto Euchario, conpuncti sunt corde, ac se numquam talia audisse vel comperisse testati sunt . Affuit etiam huic salutiferae ammonitioni divinae virtutis confirmatio, et eam mox subsecuta est stupendi miraculi attestatio. Nam fuit in eodem spectaculo quaedam vidua nomine Albana, genere praeclara, rebus opulentissimafestinatione currentibus triste accepit nuncium, videlicet unicum filium suum, quem domi reliquerat infirmum, redeunte ad vitalia dolore esse mortuum. Quod illa audiens, misit se statim cum lacrimis ad pedes sancti Eucharii dicens: rae jam bis orbatae miserearis, et viscera pietatis super me infelicissimam habere digneris. Nuper enim marito sum viduata, et heu! hodie miserabiliter unici filii morte sum destituta. Quod si eum resuscitaveris, scias me certissime post haec praeceptis tuis libentissime obedire et cum ipso meo filio ac tota familia in Christum tuum credere, His gemitibus motus beatus Eucharius ibat cum illa, et pro tanti mira
Abbreviated transcription (Latin):
nitentẽ exchibuit. atͣqͣ equi potentis uehiculũ¬
requisiuit. sed humilis as elli terga insidens.
cultorib suis humilitatis exempla reliquit.¬
Tunc imperator gaudens indnõ deuisitatu
angelico. depositis imperii uestib insignibus
discalciatus ꝓtinus. lin ea tantũ Zona p̃cinetus.
crucẽ dñi manu suscipiens. ꝑfusus faciẽ laeri¬
mis. ad celũ oculos erigens. ꝓperabat adportã.
usq ꝓgrediens. M ode illo humilit̃ ꝓpinqͣnte
duritia lapidum cęleste ꝑsensit imperium.
statimq porta se subrigens. liberũ intrantibꝰ.
patefecit ingressum. Odor qͦq suaussimus
qui uolitante diuunitus aura de persarum
ꝓuintia ꝑ longa terrarũ spatia hierosolimis
fuerat illapsus. momento eodẽ quo de fano
chosdroe scã crux fuerat abheraclyo baui¬
lata egressus tunc rediit.imuũq se pecto¬
ribꝰ gratant̃ infudit. Uincebat enĩ aromata
omnia. terebinti naturã. balsami atq myrrȩ

Expanded text:
nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculunitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculurequisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit.Tunc imperator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae.
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ uero uel gemmas. inuasis uel utensilibꝰ
adrestaurationẽ aeccłarũ quas tyrannus
destruxerat reseruauit. Suscipiens igitur¬
lignum gloriosissimȩ crucis quod impius
palinarum. cum cereis. eum lampadib uel
diuerso głȩ apparatu. cum hymnis & canticis
obuiã alii ꝑgunt. atq alii subsequuntur Cũq
imperator demonte oliueti descendens. ꝑ eã
portã quã dñs intrauerat equo regio or
namentis imperialib decorato. sedens uoluisae
intrare. repente lapides portȩ descendentes
eliuserunt se inuicẽ. & factus ẽ paries unus
Cuinꝙ mirarentur antonii. & mmio merore
constrict. respicientes in altum. uiderunt
signum crucis incelo flamineo fulgor e
resplendere. Angelus enim dñi accipiens
illud inmanib stenit suꝑ portã & dixit
Nonando rex celoꝵ dñs totius mundi pas¬
sionis sacramenta ꝑhoc aditum completur
introuut non se purpuratũ nec diademate

Expanded text:
aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Suscipiens igitur gloriosissimum lignum crucis, quod impius palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat quando ad namentis imperialibus decoratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate
Abbreviated transcription (Latin):
belli aliquatenus nuntiaret. quia ꝓpt̃ suę
crudeliratis in solentiã. exosũ eũ habebant.
Hec inmerito. Quippe qui manifeste deo
erat contrarius. quomodo acreatura dei
posset ẽẽ amatus: Cumq tremefactus salu¬
tationis uerba ꝓferret heradyo. ille respon¬
dit. Si uis salutẽ habere ꝓ eo. quod lignum
sc̃ẽ crucis quamus indignus honorifice uxta
modulum tuum tractasti. si credere dñõ nr̃o
ego sum famulus inueritate confessus fue¬
ris. regnum tibi persarum tantum cũ pa¬
trimonio etuita acceptis ate pacis obsidib
dabo. Sin aut̃ aliud egeris. mox meo gladio
interibis. Cumq ille nequaquã adquiescer&.
heraclẏus exetracto gladio caput illiusam¬
putauit. Sepeliri eum quia rex fuerat uissit.
sacro fonte suscepit. Erat enim iam decẽ
annoꝵ. Descriptiones &iã regni ꝑsarum
subeuis nomine fecit. totumq argentum
turris illius. in p̃dã sui excercitus depurauit.

Expanded text:
belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae crudelitatis superbiam eum omnes exosum habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis, quamvis indignus, honorifice juxta modulum tuum tractasti, si credere Domino Jesuego sum famulus, in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen sepeliri eum jussit, quia rex fuerat, sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumpsisset. crurib excisis & brachiis. ab eo¬
influmine mergeretur. Cumq utriq: ppło
hȩc pactio placuisset. inuicẽ ut dictum est
dimicantes du multũq. inpontis medio st̃
congressi. Tandẽ pulsatus dñs lacrimis dep̃i¬
anorũ. ꝑ uirtutẽ scę crucis cui se die eodẽ
inuasit exercitũ. ut nonsolũ p̃dictã pactionẽ
nequaquã uellent transcendere. sed etiam
uoluntarii cum omni familia sua atq prole
heraclyi se subderent tã potestati quã fidei.
Quos ille benigne suscipiens. in hoc illis de¬
mentiã p̃stitit. ut omnes adbaptismũ con¬
uolarent. Quod ita se facturos ẽẽ omnes
spoponderunt. Ipse aut̃ xp̃ianissimus prin¬
ceps. cũ suo tantũ exercitu regna quȩ chos¬
droe tenuerat circũ quaq ꝑlustrans d sedẽ
ipsius uenit. & cũ paucis ad eũ ascendit se¬
dentẽq eũ inthrona aureo repperit Nullus
namq exeius exercitu fuerat. qui ei exitũ

Expanded text:
praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, invicem ut dictum est dimicantes, adeoque in pontis medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium
Abbreviated transcription (Latin):
gitum tonitrui uixta possibilitatẽ artificis
mennebatur. In hoc itaq loco sedẽ sibi para¬
uerat. atq iuxta eam quasi collega dõ erucẽ
dominicam posuerat. filioq suo regno tradito.
ipse infanum huiuscemodi residebat. Illo itaq
tempore eraclius arcẽ tenebat imperii. uir
armis streniuuis. lingua eruditus. corpore decor.
& quã uis seculari actu deditus totus tamen
erat fide catholicus. & erga dei cultores sup¬
plex. benuiolus. ac deuotus. Pergens igit᷑ filius
cosdroe contra eraclium iuxta danubium
magnum fluuium. cum suo consedit exercitil.
Tandẽ inspirante clementia saluatoris. utrisq
principibus placuit. ut ipsi singuli in medio
pontis flumine dimicaturi confligerent.
& cui sors uictoriã contulisset. ipse sine dãpno
utriusq exercitus imperium usurparet. De¬
cretum etiã cum uiramento ꝓcessit. ut siquis
exeor populo principi suo uenire in auxiliũ

Expanded text:
gitum tonitrui juxta possibilitatem artificis gitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus, totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento processit ut si aliquis ex eorum populo principi suo venire in auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hoc solũ suffecit ei ad suȩ dampnatio¬
nis interitũ. uerũ etiã syriã && palestinam
cũ subiuigasset & egyptum. regnaq quȩ
exetra & infra limitaneũ glomerabantur ꝑ
circulũ. suo crudelissimo sub egisset domi¬
natui. hierosolimã adut. aeccłas dep̃i subuer
tit. totãq finitimã regionẽ uastauit. incen¬
dit atq prȩdauit. Ad sepulchrũ gͦ dñi
cum uoluisset accedere. territus redut. sed
tam̃ ligni salutaris partẽ quã religiosa re¬
gina ibi intestimoniũ uirtutis reliquerat
asportauit. Fecerat namq turrĩ argenteã.
inqua inter lucentib gemmis thronum
extruxerat. aureũ ubi solis quadrigã. &
lunȩ stellarũq imaginẽ collocauerat. atq
ꝑ occultas fistulas aquȩ meatus adduxerat.
ut quasi deus pliniã desuꝑ uderet᷑ infun¬
dere. Etdũ sub terraneo sƿecu equis in
circuitu trahentib circum acta turris fabrica
moueri udebatur. quasi quodam moio ru¬

Expanded text:
Nec hoc solum ei abundavit ad suae damnatioNec hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolymam advenit, ac ecclesias Chramque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo ru
Abbreviated transcription (Latin):
PMPOREIILO POST QUAM
constantino augusto contra maxentium
fuisset ostensũ. & ipso feliciter obtinente tro¬
pheum. abhelena iam dicti principis maire
scã crux fuiss et inuenta. atq ꝑsanitatẽ ȩgro¬
ti. & suscitationem mortui fuisset euidenti
indito uirtutis declarata. regina uoti cõpos
effecta. ita salutare li gnum fecit secari per
medium. ut & crucẽ constantinopolim defer¬
ret adfilium. & crucẽ hierosolimis thecis
usa consilio. scilicet ut ubi fuerat membris
dominicis aptata supplicio. ibidẽ glor ifice
uenerar etur apopulo. Multoꝵ itaq tẽpoꝵ
labente curriculo. cum exigente mole pec
caminum flagellari ꝑmitteret dñs populũ
suum xp̃ianum ꝑ seuitiã paganoꝵ cos droe
quidam ꝓfanus & impius regnum adeptus ẽ¬
ꝑsarum. Qui intantam ꝓrũpere ausus est¬
ꝓteruiã. ut ab incolis uicinarũ gentiũ quas
impetu uastans barbarico suo nefando sub¬
uigarat dominio. coli se iuberet ut dm̃. &
uocari se regẽ regum. & dominũ dominantiũ.

Expanded text:
Tempore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis thecis  usa sapiente consilio, scilicet ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret Dominus populum Christianum per saevitiam paganorum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium.
Abbreviated transcription (Latin):
sar audito quia multi ei scriberent etiam et
palladis. Quẽ ita aggredit᷑ dicens. Sic definisti
nec nr̃is minis t̾rearis. ut contrã rẽ publicam
litteras accipias & dirigas : Beatissimꝰ cornelius
ep̃c respondir dicens. Ego de corona d̾ni litteras
animas redimendas: Tc̃ decius cesar iracundia

Expanded text:
sar audito quod multi ei scriberent: et de Palladis. Cui ita dixit: Sic definisti, nec nostras minas timeas, ut contra Rempublicam litteras accipias et dirigas? Cornelius episcopus respondit dicens: Ego de corona Domini litteras animas redimendas. Tunc Decius, iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
sectabat᷑ iocunditatẽ. istius lenitatẽ. illius iugi
mirabat᷑. Unius patientiam. alterius mansue¬
tudinẽ predicabat. Om̃iuni quoq cirea se uca
riam retinens karitatẽ. atꝙ uniuersis uirtutũ
generib irrigatus. ad sedem propriã remeabat.
ibiꝙ secũ omiã tractans. om̃ium in se bona¬

Expanded text:
sectabatur; istius lenitatem, illius vigilmirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bon
Abbreviated transcription (Latin):
pondera. salua p̃sentẽ cateruã. in tuis hodie
laudib congregatam. tuo uexillo signatam.
de tulerat. loco suo restituit. Tune renouant᷑
adõ antiqua miracula. Die eodẽ mortuus
sanitatẽ amissã. lȩpsi decẽ cutẽ receperunt
mundã. Quindeciꝰ quoq cȩci lucis sunt res¬
tium. Plurimi quoq ad oemonib erepti
multiq infirmi auariis sunt infirmitatibꝰ
liberati. Tunc imperator oratione ꝑacta
offerens multa donaria. aeccłas dĩ reparari
fecit. ex regiis sumptib. &e reddens pͥulegia
auctoritate p̃lata. restituit captiuos in ꝓpria.
dansq eis oportuna p̃sidia. constantinopolim

Expanded text:
nuit. Salva praesentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. am secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperator, oratione peracta, offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim
Abbreviated transcription (Latin):
rectas in singulis fascib. Quod cum fe¬
se sunt in aurum. Item dixit eis. Deferte
michi lapides minutos a littore maris.
Quod cum fecissent. inuocata maiestate
aurifices et gemmarios. et dum ꝓbaueri-¬
tis uerum aurum et ueras geminas: nũ¬

Expanded text:
rgas in singulis fascibus». Quas cum atte sunt in aurum. Itemque dixit: «Deferte michi lapides Quod cum fecissent, invocato nomine Domaurifices et gemmarios et dum probaueritis uerum aurum et ueras gemmas nun
Abbreviated transcription (Latin):
nomine nicetio deȩ dianȩ sacrificare exi¬
eugenia. extensis manib fudit orationem.
Qua orante : ita simulacrum diane in frau¬
mento conuersum est: ut sola pulueris
eius indicia remansissent. Magicis artib
hȩc reputantes. saxo circa scapulas eiꝰ ingend¬
constricto tiberi eam p̃cipitem dederunt. Sta¬

Expanded text:
 Dianae sacrificia exhi extensis manibus fudit orationem. Qua orante, ita simulacrum Dianae comminutum est, ut sola pulveris ejus indicia remanerent. Sed magicis artibus hoc reputantes, ingenti saxo circa scapulas econstricto, Tiberi eam praecipitem dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Credit factum pater. et fletum ad con¬
solationem reuocans dat festa responsis: at¬
ꝙ deorum illam numero consecraus ex auro
puro eius fusile fecit simulacrum. Mater
tamen eius claudia et fr̃s eius auitus et
ri: sed erant intolerabiliter flentes eam. Beata¬

Expanded text:
t Credit factum pater . et fletum ad consola| cionem reuocans dat festa responsis Et deorum illam | numero consecrans ex auro puro . eius fecit fusile | simulachrum tamen ejus Claudia, et fratres Avitus et m accipere, sed erant intolerabiliter lugentes eam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ens eos in medio foro coram omni populo¬
et aut recede ab ista doctrina qua ad eoru¬
si postea quam biberis potueris incolumis
et constans accipiens calicem et signaculu
crucis faciens in eo dixit. Deus meus et p¬
sunt. cui omnia subiecta sunt. cui omins
creatura deseruit. et omnis potestas subia¬
est et metuit et expauescit. cum nos te ad
auxilium inuocamus. tuo audito nomine
serpens conquiescit. draco fugit. silet ur¬
pescit. scorpio extinguitur. regulus uinds¬
et spalanguis nichil nocuum operatur et s¬

Expanded text:
ens eos in medio foro coram omni populor: aut recede ab ista doctri- na, m tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis s accepit calicem, et signacu- lum crucis faciens in eo dixit: «Deus meus, PSactus, cui omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium prouocamus, cuius audito serpens conquiescit. draco fugit. vyptorpescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxium operatur et
Abbreviated transcription (Latin):
hora omnium erat sollicita: ut nullum pa¬
teretur in iniuria menti uerba ꝓrumpe¬
re. et in sermone aliquo ocioso garrire.
consticuamus. que non debeat contemni in ullo
precepto. Contemnit quodammͦ dominum

Expanded text:
os omnium auribus erat sollicita, ut nullum pateretur in juramenti verba prorumpere, vel de sermone aliquo otioso garrire; constituamus, quae non debeat in nullo praecepto contemni. Ideo enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quib sc̃s apłs hoc dedit in responsis. ut
ꝑ.xxx. dies deo penitentiam offerrent.
In quo spatio maxime hoc precarentua
tem qua nati fuerant remearent. Factũ
est autem ut .xxx. dierũ transiret spa¬

Expanded text:
us Joannes dedit in responsis ut per XXX dies Deo poenitentiam offerrent, in quo spatio maxime hoc a Deo poscertem, qua nati fuerant, remearent. Factum est autem ut XXX dierum transiret spa
Abbreviated transcription (Latin):
tum firmabat exemplis. Nam cum dice-¬
rent ei quis huc inde uenit ut credamus
ei. ille ait. Deferte huc mortuos quos habe¬
tis. Cumq adportarent coram illo tria cor¬
pora mortuorum uelut dormientia excita¬

Expanded text:
tum firmauit exemplis. Nam cum dicerent ei: «Quis inde huc uenit ut credamus ei?», «Deferte», inquit, «mortuos quos habetis». Cumque attulissent coram eo tria corpora mortuorum, uelut dormitantium exci
Abbreviated transcription (Latin):
lesos. atq cum his qui illic deportati fuerant
die noctuq in dei sui laudiby ꝑmanere. Tunc
misit et uniuersis posuit munera ante ocłos
eorum. et gladios euaginatos dicens. Qui uo¬
luerit sacrificare. dabitur et honorabitur. qͥ¬

Expanded text:
laesus atque cum his qui illic deportati habibantur laesus atque cum his qui illic deportati habibantur die noc| tuque in dei sui laudibus permanire. Tunc misit et uniuersus | inde deponens posuit munera ante oculus eorum et gla| dius euagenatus dicens qui uoluerit sacrifecare ditabitur| concremabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cum diues esset hic innocentissime nature
etiam aristoteli quos superauit. nam sub
altum ꝑductis suffurie pelagus. et ut pre¬
ceptum est illis illuc ꝑtulerunt nauim. et
ibi eos reliquerunt. Tunc apparute sc̃a mar
tyra theodote et suꝑ ipsam plagam nauis
confidens nauim a periculo subleuauit.
nua eius dicens. Da orationem. et baptizentur
uniuersi. Qui cum orassent et orante scã anas¬
tasia uniuersi crediderunt uno die. et una no¬
cte in medio pelago ita fuerunt. ut putarent
se in terra esse sine metu. sine metu exitu. sine
fluctuatione. Tercia uͦ die deuoluti sunt ad
pb̃ri. et multi religiosi uiri. temporily diuersis
fuerant religati exilio. Et descendentes cum
hẏmnis et psalmis suscepti sunt. Piscatores au¬
tem ꝑ diuersa littora missi sunt tercia die. ut
renuntiarent prefecto ubi eos mortuos ꝓcelle
iactassent. Et nuntiauerunt omnes factos¬
xp̃ianos. et ad palmarias insulas deuenisse in

Expanded text:
cum diuis esset hic innocentissime naturae cum diuis esset hic innocentissime naturae etiam aris| totilicos superauit . saltum perductis ubi fuerit pelagus| ut praeceptum est illic pertuderunt nauem et ibi eos| reliquerunt. Tunc apparuit ibi sancta martyr theodote| et super ipsa plagam naues consedens nauem a periculo| subleuauit. nua eius dicens adorationem et baptizentur uniuersi | quique cum orassent exortante sancta anastasia . uniuersi| crediderunt uno diae . et una nocte in medio pelago. Ita fue| runt se in terra esse. Sine metu . sine aestu . sine fluctuatione| tercia uero die deuluuti sunt ad copi et presbyteri et multi religiosi ui| ri temporibus diuersis fuerant relegati exilio et discendentis| cum hymnis et psalmis suscepti sunt. Piscatores autem| per diuersa missi sunt die terciam ut renunciarent prae| fecto ubi eos mortuos procella iactasset et nunciauerunt| omnes christianus factus ad palmarias insolas deuenisse in|
Abbreviated transcription (Latin):
dysi delitie parate sunt. ut omnis in te ange¬
lorum letetur exercitus. ideo mͥ licentia da-
ta est ut tibi solatium p̃beam. Et orantes si¬
mul tota nocte usq ad pullorum cantus.
loquendi secum et uidendi se terminum ca¬
issent. lucius putans eam fame iam et ex¬
ri si uiueret. Cui cum fortior quam fuerat
nuntiaretur effecta: iussit eam adduci.
Uidens autem eam robustiorem et letiorẽ
indignatus est custodibus dicens se contẽ
se iussit eam scđm pristinam sententiam
custodiri ita ut anulo suo iuberet claustra
signari. uolens eam in ipsa claustra deficere.
Cumq ut diximus diuino ꝑ sodalem marty¬
rem cybo refecta pinguior fieret: iussit eã
innaui imnoni. et cum multis aliis quos le¬
ges iure punierunt. pelagi fluctib demer¬
gi. Erant enim alii homicide. alii ꝓ adulte¬
rio. aliis pro diuersis damnati sacrilegiis.
inter quos omnes unus erat xp̃ianus nomine
eutichianus. cui predia sublata paterna st̃.

Expanded text:
dysi dilicias paratae sunt et omnis in te an| gedysi dilicias paratae sunt et omnis in te an| gelorum letatur exercitus. Ideo mihi licentia est data ut tibi| solacium praebeam et orantes simul tota noctem usque ad| pullorum cantum loquendi secum et uidendi se terminum+| cagesta Lucilius| potans eam iam fame et teri si uiueret cui cum fortior quam fuerat| nunciaretur . effecta iussit eam aduci . et uidens eam robostiore| et letiore. Indignatus est custodibus dicens quod contese iussit eam secun| dum pristina custodire sententia . ita ut anolo suo iuberit| claustra signare uolens eam in ipsa clusura deficire cum| que ut dixemus diuino per sodalem martyram cibo refecta| pinguior fierit iussit eam in naui inponi et cum multis aliis| quos leges iure poniebant pelagi fluctibus dimersare.| Erant enim alii homicidiae alii pro adulterio . alii pro di| uersis sacrilegiis inter quos omnes unos erat christianus no| mine Euthycianus . cui praedia sublata sunt paterna |
Abbreviated transcription (Latin):
subiacuit: Anastasia dixit. Iouis iniuriam
fecit. xp̃c passus est. tu imitare dm tuum.
et ego đm meum. Lucius dixit. Et expe¬
dit tibi ut imiteris dm tuum: Anastasia
dixit. Expedit. Lucius dixit. Interim blan
natam addidici. Si in hac obstinatione ꝑ-
manentem uidero. sepius uindicabo. Ana-¬
stasia dixit. Incipe uindicare. quia xp̃i me
ancillam. quam du uixero confiteboR.
Tunc lucius iussit eam in carceris ima con¬
cludi. et acerrimis tortionib. farigari. cy¬
bum uero ꝑ modicum ei serotinis horis
offerri. Anastasia uͦ que afferebantur ei
penitus recusabat. Apparebat autem et
et mensam honustam refectionib uariis
ponebat ante eam. et orabat simul ita ut dice
ret ad eam anastasia. Iam passa es ꝓ xp̃i nomi
dote. quia hanc dominus martirib suis tri¬
buit potestatem. ut scĩs et castis et pure co¬
lentily se demonstrent. et loquantur cum
eis et consolentur eos. Et quia tibi iam para¬

Expanded text:
subiacuit | Anastasia dixit Iouis inrias subiacuit | Anastasia dixit Iouis inrias fecit . christus passus est . tu| imitare deum tuum. Ego deum meum . Lucius dixit . et expedit| tibi . ut imiteris deum tuum. Anastasia dixit et plus quam expe| dit. Lucilius dixit interim blandnata addidici . si in hac obstenationem per| manentem uidero . in te seuius uindicabo. Anastasia dixit .| incipe uindicare quia christi me ancilla quamdium uixero con| fiteor. Tunc lucilius iussit eam in carceris ima concludi et ac| cerimis terroribus fatigare . cibum uero permodicum ei seroti| nus horis offerri. Anastasia uero etiam que offeribantur ei .| penitus recusabat. Apparebat autem ei et mensam honestam refectionibus| uariis plena ponibat ante eam . et erant simul ita ut dice| rit ad eam anastasia iam passa es pro christdotem quia| hanc dominus suis tribuit potestatem ut castis ut pure colentibus| se demonstrent et loquantur cum eis et consolentur eos et quia| iam tibi para
Abbreviated transcription (Latin):
in euuangeliis ita dixisse. Uende omnia
que habes et da pauperily et habebis thes¬
aurum in celo et ueni sequere me. Tu diues
es: et qui tibi dederit contra precepta xp̃i¬
sui aget.Non enim dixit da diuitibus. Nam
et ad ipsam mensulam xp̃ianorum uos ꝓba-¬
bit indignos dicens. dum uocaueris ad men¬
sam tuam qui conuiuant tecum. noli uoca-¬
re diuites uel eos qui te possint pascere. sed
cratissimam saluatoris uocem ac si misero et
egenti me dare compellaris. sed in quo te
pauperem noui: in eo si iubes accipe. E go¬
nosco. Lucius dixit. In quo ego pauꝑ sum:
Anastasia dixit. In fide. Dicit ei lucius. Tu
gͦ quam fidem te dicis habere: Dic mon¬
tiby ut tranfferantur. quia hoc dicit magi¬
ster tuus. Anastasia dixit. Iudeus non es:
ut quid signa a me ultima ancilla xp̃i re-
quiris: Lucius dixit. Iudeis enim solis licet
Si dominus tuus crucifixus est: ut quid io¬
uem non colis. qui nulli umquam iniuriȩ

Expanded text:
in euangelio . ita| dicentem. Vinde omnia in euangelio . ita| dicentem. Vinde omnia que habes et da pauperibus et habibes| thesaurum in caelo . et ueni sequire me . tu diuis es et qui tibi de| dirit . contra praecepta illius facit . non dixit . da diuitibus| nam et ad ipsam mensulam christianorum uos probauit indignus| dicens dum uocaueris ad mensa tua qui conuiuant tecum noli| uocare diuites uel eos qui te possunt repascire sed cratissemi saluatores uocem| hac si misero et egeno me dare compellas sed in quo te paupe| rem noui in eo si iubes accipctus dixit in quo| ego pauper sum. Anastasia dixit in fidem dicit ei . lucilius| tu ergo que fide te dicis habire dic montibus et transfe| rantur quia hoc dicit magister tuus. Anastasia dixit| Iudeus non es . utquid signa a me ultima ancilla christi re| quiras. Lucidius dixit iudeis enim solis lecit si deus tuus crucifixus| est . utquid iouem non colas qui nulli iniura