comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ igitur p̃dictas solempnitates
quas illi sinaxis uocant. cęlebraturi
conueniunt. tantũ p̾betur acunctis
silentiũ. ut cũ in unũ tã numerosa
fratrũ multitudo cõueniat. p̃ter illu
qui cõsurgens psalmũ decatat in me¬
dio. nulsus hominũ pęnitus ad esse
credatur. Hac p̾cipuȩ cũ cõsumatur
oratio. Inqua ñ sputus emittit᷑. non
excreatio obstrepit. nõ tussis int̾ sonat.
nõ oscitatio somnolenta dissutis malis
& hiantibꝰ trahit᷑. Nulli gemitus.
nulla suspiria giã adstantes impedi¬
tura ꝓminitur. Non ulla nox ab¬
sq sacerdotis p̾ce cõcludentis auditur.
nisi forte hȩc quȩ ꝑexcessũ mentis
claustra oris effugerit. Queq ino¬
pinate cordi subrepserit in moderato
scilicet attꝑ intolerabili sp̃s feruore
suecenso. dũ ea quȩ ignitt mẽs
insemetipsa nõ p̃ualet cõ tinere
ꝑineffabilẽ quendã gemitũ ex inti¬
mis pectoris sui cõclauib euaporare
conatur. Illũ uero qui cõstitutus in

Expanded text:
cum igitur praedictas sollemnitates, quas illi synaxis uocant, celebraturi conueniunt, tantum praebetur a cunctis silentium, ut, cum in unum tam numerosa fratrum multitudo conueniat, praeter illum, qui consurgens psalmum decantat in medio, nullus hominum penitus adesse credatur, ac praecipue cum consummatur oratio: in qua non sputus emittitur, non excreatio obstrepit, non tussis intersonat, non oscitatio somnolenta dissutis malis et hiantibus trahitur, nulli gemitus, nulla suspiria etiam adstantes inpeditura promuntur, non ulla uox absque sacerdotis precem concludentis auditur nisi forte haec, quae per excessum mentis claustra oris effugerit quaeque insensibiliter cordi obrepserit, inmoderato scilicet atque intolerabili spiritus feruore succenso, dum ea, Quae ignita mens in semet ipsa non praeualet continper ineffabilem quemdam gemitum ex intimis pectoris sui conclavibus evaporare conatur. Illum vero qui constitutus in
Abbreviated transcription (Latin):
et̃uã. Et m̃scibꝰ ẽ : ut faciã uoluntatẽ pa
ad suunt᷑. ut contegãt potiꝰ nuditatẽ ocio¬
sitatis. ac uerecundie nĩe. quã ut calefa¬
ciãt ⁊exornẽt nos illa p̃ciosa ueste ꝑfec¬
taq uirtutum qua in ꝓu̾biis mulier illa
sapiẽs q̃ fortitudine ⁊ decore induta ẽ.
uł sibi uł uiro suo fecisse descͥbit᷑. D̾qͣ
etiam consequẽt infertur. Fortitudine
& qcore induta ẽ. ⁊ letata ẽ indiebꝰ no¬
salomon ita coramemorat. Wiȩ nicħ oꝑã¬
tium: strate sut spmis. Id ẽ illis acsimi
Multa enim mala docuit ociositas. Quȩ
euident̃ apłs inhis q̃ supͣ exposiumꝰ. enu¬
merauit dicens. Nicħ oꝑantes: s cu¬
riose agentes. Huic q̃ uitio: subiunx̃
aliud. Ox oꝑam detis ut qͥeti sitis: &
deind̃ ut ur̃a negocia agatis. Et ut ho¬
ueste ambuletis adeos quiforis sunt:
& nulliꝰ aliqͥd dsid̾etis. Qͦs etiã mor¬
dinatos ac rebellet notat. abhis studio¬
sos qͦsq agg̾gari p̃cipiens. Ut subtra¬

Expanded text:
uoluntatem patadsuuntur, ut contegant potius ignominiam otiositatis ac uerecundiae nostrae quam ut calefaciant et exornent nos illa pretiosa ueste perfectaque uirtutum, quam in Prouerbiis mulier illa sapiens, quae fortitudine et decore induta est, uel sibi uel uiro suo fecisse describitur: de qua etiam consequenter infertur: fortitudine et decore induta est, et laetata est in diebus noSalomon ita commemorat: uiae nihil operantium stratae sunt spinis, id est illis ac simimulta enim mala docuit otiositas. quae euidenter apostolus in his quae supra exposuimus enumerauit dicens: nihil operantes sed curiose agentes, huicque uitio subiunxit aliud: et operam detis ut quieti sitis, et deinde ut uestra negotia agatis, et ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis. quos etiam inordinatos ac rebelles notat, ab his studiosos quosque segregari praecipiens: ut subtra
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe ⁊ dans p̃cepta que admodũ rege aclam
dĩ. eo absente deb̾ent: ait. Argenta .
rantes oportet susciꝑe infirmos ac mintͥ¬
ubi dinibi: qm̃ipse dix̃. b̾atꝰ ẽ magis dare ꝗͣ
acciꝑe. Qraue nb̾ suȩ conu̾sationis reliqͥd erẽ¬
plum. cum se ñ solum id oꝑatũ ẽẽ testat᷑. qs̾
necessitate sui tantumodo corporis expediret:
s etiã qd usibꝰ eoꝵ qͥ secum erãt poss sufficere.
Nis uidelicet qͥ cotidie necessariis ministeriis
occupati. neqͣ ꝗͣsibi parare similit̃ uictũ sui
manibꝰ occiurebãt. Et sic̃ ad tesalonicense oꝑa¬
tum se dix. ut illis formam daret ad iminitan¬
dũ eũ ⁊ hic tale qͥd intulit dicẽs. x uiiii.¬

Expanded text:
 praecepta, quemadmodum regere ecclesiam dei se absente deberent, ait: argentum et rantes oportet suscipere infirmos ac muoniam ipse dixit: beatius est magis dare quam accipere. graue nobis suae conuersationis reliquit exemplum, cum se non solum id operatum esse testatur, quod necessitatem sui tantummodo corporis expediret, sed etiam quod usibus eorum qui secum erant posset sufficere, his uidelicet qui cotidie necessariis ministeriis occupati nequaquam sibi parare similiter uictum suis manibus occurrebant. et sicut ad Thessalonicenses operatum se dixit, ut illis formam daret ad imitandum eum, et hic tale aliquid intulit dicens: omni
Abbreviated transcription (Latin):
se. s etiam oꝑe ꝑfecisse similit̃ muenimnꝰ. Ma
cũ ueniss chorintum. alibi se mane ñ patti.
nͥ ap̃ aq̃lã ⁊ priscillã eo qd̃ eiꝰdẽ artis ẽct
opificis. quan ipse erat solitus exercere h
emim ibi habes. Post ħ paulus egͥssꝰ abateis.
uenit corinthum. ⁊ inueniẽs quedã uidci¬

Expanded text:
sed etiam opere perfecisse similiter inuenimus. nam cum uenisset Corinthum, alibi se manere non patitur nisi apud Aquilam et Priscillam, eo quod eiusdem artis essent opifices quam ipse erat solitus exercere. ita enim habes: post haec Paulus egressus ab Athenis uenit Corinthum, et inueniens quendam Iud
Abbreviated transcription (Latin):
D debito qd̾ abbas arehebius mainiũ suaꝵ oꝑe
ꝓmatre dissoluit. Xxx.uiiii.Iui simulatione
cuusds̃ senis abb̃i symeoni cũ xiosus esset opus
manuu sit ꝓusũ. xL. D pueris qui cdif¬
ferenttes adegritantẽ sichus. ñ degustirtis eisdẽ
faine inheremo defecerunt. ALi. Sententia
abb̃is machari de obseruantia monachi. uł
tãquã ditissimȩ uicturi. uł tũquã ectidiȩ mo

Expanded text:
De debito quod abbas Archebius manuum suarum opere De debito quod abbas Archebius manuum suarum opere pro matre dissoluit. XXXVIIII. Qua simulatione cuiusdam senis abbati Symeoni, cum otiosus esset, opus manuum sit prouisum. XL. De pueris, qui deferentes ad aegrotantem ficus non degustatis eisdem fame in heremo defecerunt. XLI. Sententia abbatis Macari de obseruantia monachi uel tamquam diutissime uicturi uel tamquam cotidie mo
Abbreviated transcription (Latin):
sub aduentu nr̃o sollui cotidiana ieunia. xxiiii.
continentia senis. qui tta sexies cibii sũpsit
ut seruaret esuriem .xXU. Seo sene qui incella
suã escã nunquã solus accepit .XXUI. Quio
machete int̾ colationes spałes numquã dormitante.
& semꝑ intenenas fabulas ob dormiente .xxx.
Eiusdem senis denemini iudicando. xXXIIncre¬
patio eiusdem senis. cũ fr̃s int̾ spałes colationes
doriuitantes. ad nantitionem ociose fabulȩ uidisset
erꝑge factos. xXX. II Depłis prius quã rele¬
gerentur uncensis. XXX III. D. absolitione
questionis. quã abhis teledonis orando ꝓmerut¬
.xxxXX IIII.D sententiã euisdẽ senis. qui docuit
ptumarii.xXXU. Increpatio eiusdẽ senis. eum
ad meã cellulã media nocte uenisset .XXX.UI.
Discreptio heremi quę est indiolcho uqua ana¬
corete comorantꝰ. XXXUII. D maditis nb̃ abab¬
bute archebio. cũ instructo suo cellilis . XXXUIII.

Expanded text:
suo aduentu nostro solui cotidiana ieiunia. XXV. De suo aduentu nostro solui cotidiana ieiunia. XXV. De continentia senis, qui ita sexies cibum sumpsit ut seruaret esuriem. XXVI. De eo sene qui in cellula sua escam numquam solus accepit. XXVII. QuidMachete inter conlationes spiritales numquam dormitante et semper inter terrenas fabulas obdormiente. XXX. Eiusdem senis de nemine iudicando. XXXI. Increpatio eiusdem senis, cum fratres inter spiritales conlationes dormitantes ad narrationem otiosae fabulae uidisset expergefactos. XXXII. De epistulis priusquam legerentur incensis. XXXIII. De absolutione quaestionis, quam abbas Theodorus orando promeruit. XXXIIII. De sententia eiusdem spturarum. XXXV. Increpatio eiusdem senis, cum ad meam cellulam media nocte uenisset. XXXVI. Descriptio heremi quae est in Dioleo, in qua anachoretae commorantur. XXXVII. De traditis nobis ab abbate Archebio cum instructu suo cellis. XXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
dost sufficere.XI. Concupiscentias apors nõ
megua. nisi cũ oninũ ertirpatione uicioꝵr aiii.
De agne carnali. &ĩa spał̃is agonis immittationẽ
esse sumendã. XIII. Qd nisi agule fuerimus uicio
liberati. nequaquã possum adpuguas interioris homi¬
nis ꝑuenire. XIIII. Quomad possimꝰ gule cõ¬
cupiscentiã suꝑare.XU. Quomodo adcustodi¬
endĩ corporis sui puritate. monachus esse debeat
semꝑ intentus. XUI. Qd monacbus scđ̃m olim¬
piaci certaminis morem. nõ possit spałes cõficere
pugnas. iusi obtinuerit bella carnalia. XUII.
Qu fundamtũ ac uasis spałis agonis incastrimar¬
gie sit certamine collocata XUIII. E quor go¬
nera certamuiuĩ atq palmaꝵ beatus apłs ad coronã
lublimissimi agonis ascenderet. XUIIII. Qo at
Qoͥ nõ debeat monachus sum̃di cibi tempus
excedere: si uult adpugnas interioꝵ certamunum
ꝑuenire.X.X. De interiore monachi pace.⁊
debeat. XXIII. Qo inegipto indifferent̃ uiderinꝰ.

Expanded text:
se sufficere. XI. Concupiscentias corporis non extingui nisi cum omnium exstirpatione uitiorum. XII. De agone carnali etiam spiritalis agonis imitationem esse sumendam. XIII. Quod, nisi gulae fuerimus uitio liberati, nequaquam possumus ad pugnas interioris hominis peruenire. XIIII. Quomodo possit gulae concupiscentia superari. XV. Quomodo ad custodiendam cordis sui puritatem monachus esse debeat semper intentus. XVI. Quod monachus secundum Olympiaci certaminis morem non possit spiritales conficere pugnas, nisi obtinuerit bella carnalia. XVII. Quod fundamentum ac basis spiritalis agonis in gastrimargiae sit certamine conlocata. XVIII. Per quot genera certaminum atque palmarum beatus apostolus ad coronam sublimissimi agonis ascenderit. XVIIII. Quod aQuod non debeat monachus sumendi cibi tempus excedere, si uult ad pugnas interiorum certaminum peruenire. XXI. De interiore monachi pace etcibus. XXIIII. Quod in Aegypto indifferenter uiderimus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indignũ. UIII Oetauo si semeti¬
psũ cunctis inferiorẽ nõ suꝑficie
ꝓnunciet labioꝵ. sed intimo cordiᷤᷤ
credat affectu. uiiii. Nono: si
linguã choibeat. uł nõ sit clamo¬
sus inuoce. .x. Decimo: si non
sit facilis ac ꝓmptus inrisu. calib
namq indiciis & his similib. hu¬
militas uera dinoscit᷑. Quȩ cũ fue¬
rit inueritate possessa. cõfestim te
ad caritatem quę timorẽ nõ habet
gradu excelliore ꝑducet. ꝑ quã
uniusa quȩ prius nõ sine pęna for¬
midinis obseruabas. absq. ullo
labore ułut naturalit̃ incipiens cu¬
stodire. Non iã contẽplatione sup¬
plicii. uł timoris ullius.: sed amore
ipsius boni & delectatione uirtutũ.

Expanded text:
 indignum, octauo si semet i indignum, octauo si semet ipsum cunctis inferiorem non superficie pronuntiet labiorum, sed intimo cordis credat affectu, nono si linguam cohibeat uel non sit clamosus in uoce, decimo si non sit facilis ac promptus in risu. talibus namque indiciis et his similibus humilitas uera dinoscitur. quae cuni fuerit in ueritate possessa, confestim te ad caritatem, quae timorem non habet, gradu excelsiore perducet, per quam uni-uersa, quae\tprius 11011 sine poena formidinis obseruabus, absque\t ullo labore\tuelut naturaliter incipies custodire non iam con- templatione supplicii uel timoris ullius, sed amore ipsius boni et delectatione uirtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
minis mentẽ. cõtẽptũ rerũ om̃ium
parit obluuonẽ parentũ. mundiq ip¬
suis gignit. oirorẽ. Contemptu aũt
ac priuatione om̃ium facultatũ. hu¬
militas ad quiritur. Humilitas uero.
his indiciis cõꝓbatur. Prio.
si mortificatas inseom̃s habeat uolup¬
tates. I. Scđo ÷. si nõ solũ. suoꝵ
bactuũ. ueꝵ exĩa cogitationũ nichil
luo celauerit semori.III. Tercio.
sinichil suę discretioni. sed iudicio
eiꝰ uniu̾sa cõmittat. ac monita eiꝰ.
siciens ac libent̃ obscultet. IIII. Quar¬
to: si in om̃ibus seruet obȩdientiȩ
mansuetudinẽ. patientiȩq constantiã.¬
A Quinto. si nõ solũ iniuriã in¬
fercit nulli. sed ne abalio quidem
sbi met in rogatã doleat atq tristet᷑.
Sexto: si nichil agat. nichil
plmat. qd̃ nõ uł cõmimis regula
ISSeptimo: si om̃i iulitate con¬
antus sit. ⁊ omĩa sequiȩ sibi p̃bentꝰ.
ułut oꝑariũ malũ iudicauerit¬

Expanded text:
minis mentem, contemptum rerum omnium minis mentem, contemptum rerum omnium parit, obliuionem parentum mundique ipsius gignit horrorem: contemptu autem ac priuatione omnium facultatum humilitas adquiritur. humilitas uero his indiciis conprobatur: primo si mortificatas in sese omnes habeat uoluntates, secundo si non solum suorum actuum, uerum etiam cogitationum nihil suum celauerit seniorem, tertio si nihil suae discretioni, sed iudicio eius uniuersa committat ac monita eius sitiens ac libenter auscultet, quarto si in omnibus seruet oboedientiae mansuetudinem patientiaeque constantiam, quinto si non solum iniuriam inferat nulli, sed ne ab alio quidem sibimet inrogatam doleat atque tristetur, sexto si nihil agat, nihil praesumat, quod non uel communis regula tate contentus sit et ad omnia se quae sibi praebentur uelut operarium malum iudicarit
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nos introire in regnũ dei. Au¬
gusta namq est porta. & archa us
quȩ ducit aduitã. ce pauci sũt qul
inue niunt eã. Considera ergo te de
paueis ⁊ electis effectii: ⁊ ne erẽpo
ac tepore multitudinis refrigescal.
sed time ⁊ iuue ut pauci. ut cum
paucis inueniri merearis inregno ie
Multi emm sũt uocati: pau̾ei ueni
electi. Et pusillus est grex. cuicopd¬
cuit patri dõ dare hereditate. erd
no leue nouerisꝰ esse peccatũ ꝑse siꝰ¬
nem ꝓfelsũ quẽ piã: ⁊ ea que sit̃
inꝑfecta sectam. Ad quẽ ꝑfectionis
statũ. his gradibus atq hoc ordine
puenit᷑. xxx. uiiii. Quo ordine.¬
nẽ ualeat ꝑuenire. ꝑ quã detimo¬
re dei ad caritatẽ ascendat.¬
rincipium nr̃ȩ salutis euisdeq
custodia. timor dñi est. ꝑ hũc
enim ⁊ iniciũ cõuersionis. ⁊ ui¬
cioꝵ purgatio. ⁊ uirtutũ custodia.
his qui imbuunt᷑ adiuã ꝑfectionis
ad quiretur. Qui cũ penetrauerit ho¬

Expanded text:
oportet nos introire in regnu ? dei: anoportet nos introire in regnu ? dei: angusta namque est porta et arta uia quae duc ? ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. considera ergo te de paucis et electis effectum et ne exemplo ac tepo? multitudinis refrigescas, sed uiue ut pauci, ut cum paucis ii ueniri merearis in regno: multi enim sunt uocati, pauci uero electi, et pusillus est grex cui conplacuit pater dare hereditatem. itaque non leue noueris esse peccatum, perfectionem professum quempiam ea quae sunt inperfecta sectari. ad quem perfectionis statum his gradibus atque hoc ordine is. XXXVIIII. Quo ordinnem ualeat peruenire per quam de timore dei ad caritatem conrincipium nostrae salutis eiusdemque custodia timor domini est. per hunc enim et initium conuersionis et uitiorum purgatio et uirtutum custodia his qui inbuuntur ad uiam perfectionis adquiritur. qui cum penetrauerit ho
Abbreviated transcription (Latin):
eni serpens. calcanea nr̃a semꝑ ob
seruat.: id est insidiat᷑ exitu nr̃o. &
usq adfinem uitȩ m̃x nos subplan¬
tire conatur. Et id cireo bene cepise
uichil ꝓderit. nec pleno feruore re¬
nunciationis amipiusse pͥncipia:
si ad hȩc cõgruus &ĩa finis com̃di¬
litas atq pauꝑtas quã nime cora
ipso ꝓfessus es. usq ad extremũ ut
quẽ admodũ arepta est ate. non
fuerit custodita. Qd ut possis im¬
plere. tu eiꝰ capud  est cogitationu
pͥncipia semꝑ obserua. adseniore
scilicet mox ea deferens. Ita enim
disces ꝑniciosa inicia eiꝰ. cõterere:
si nichil exeis seniori tuo erubuenᷤ
reuelare.xXX.UIII. De renuntian¬
tis p̃parcitionẽ aduersus temptatio¬
nes: ⁊ depaucis imiitandis.
ua ꝓpt̾ scd̾m scripture senten¬
tiamꝰ egressus adseruiendũ dno
sta intumore dei. ⁊ p̃para anima tua
nõ ad requiem. nõ adsecuritatẽ. nõ
ad delicias. sed ad teptationes & an¬
gustias. ꝑ multas enĩ tribulationes.

Expanded text:
enim serpens calcanea nostra semper ob seruat, id est insidiatur exitui nostro et usque ad finem uita nostrae nos subplantare conatur. et idcirco bene coepisse ni proderit nec pleno feruore renuntiationis arripuisse principai ?? si haec congruus etiam finis non silitas atque paupertas, quam nunc coram ipso professus es, usque ad extremum vitae, quemadmodum arrepta est, a te non fuerit custodita. Quod ut possis implere, tu ejus capita, id est, cogitationum principia semper observa, ad seniorem scilicet mox ea deferens. Ita enim disces perniciosa ejus initia conterere, si nihil ex eis seniori tuo erubueris revelare. CAPUT XXXVIII. De renuntiantis praeparatione, adversum tentationes, et de paucis imitandis. Quapropter secundum Scripturae sententiam egressus ad serviendum Domino, sta in timore Dei, et praepara animam tuam non ad requiem, non ad securitatem, non ad delicias, sed ad temptationes et angustias. per mu tas enim tribulationes
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̃ examinata uita atq id purũ
excocta reꝑitur in paucis: &ĩa istud
exhoc utilitatis accedit. qd̾ ad ꝑfec¬
tionẽ ꝓpositi huuis. id est cenobiał
uitȩ dil igentius quis unius imbuit᷑
ac format᷑ exemplo. xl.i. Quaꝵ¬

Expanded text:
id quod examinata et ad purum excocta reperitur in paucis, etiam istud ex hoc utilitatis accidit, quod ad perfectionem propositi hujus, id est, coenobialis vitae diligentius quis unius imbuitur ac formatur exemplo. §
Abbreviated transcription (Latin):
sius euagandi. nichil amplius in¬
tueantur quã męnsã. ⁊ ad positos
inea uł quos exea capiunt cibos. Ita
ut quẽ ad modũ uł quantũ refficiãt
alius. nullus inuicẽ notet.
gustare. Ente quã uł post qua
legitima conuimeq reffectionẽ. suma
cautione seruet᷑. ne extra mensa que¬
quã cibi pęnitus ori suo quisquã in¬
dulgere p̾summat. ut in cedentibus
ꝑ ortos & pomeria cũ passim blande¬
q ꝑ arbores poma pendentia. ñ solu
obiciant se pectoribꝰ transeuntiũ uer
xiã strata ꝑterrã cõculcanda pedib
offerant. atq ad colligendũ parata
facile consensũ cõcupiscentię uiliscere
audeant intuentes. & oportunitate
uł copia quã uis districtus atq ab¬
stinentissimis. ad sui desideriũ ꝓuo¬
care sacrilegiũ ducat᷑. ñ modo que¬
quã exhis degustare. ueꝵ xia ma¬
nu cõtĩgere. absq eo qd̃ pala cunca
in cõmune refficentib. exibet᷑. & ad
ꝑcipiendũ echonomi dispensatione

Expanded text:
sius euagandi, nihil amplius insius euagandi, nihil amplius intueantur quam mensam et adpositos in ea uel quos ex ea capiunt cibos, ita ut, quem admodum uel quantum reficiat alius, nullus inuicem notet. et. Ante quam uel post quam legitimam communemque refectionem summa cautione seruatur, ne extra mensam quicquam cibi penitus ori suo quisquam indulgere praesumat, ut incedentibus per hortos et pomaria cam passim blandeque per arbores poma pendentia non solum obiciant se pectoribus transeuntium, uerum etiam strata per terram conculcanda pedibus offerant, atque ad colligendum parata facile ad consensum concupiscentiae inlicere ualeant intuentes et oportunitate uel copia quamuis districtos atque abstinentissimos ad sui desiderium prouocare, sacrilegum ducatur non modo quicquam ex his degustare, uerum etiam manu contingere absque eo, quod palam cunctis in commune reficientibus exhibetur et ad percipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
llud aũt ut pefficientib frĩb¬
sacrȩ lectiones incęnobiis re¬
citent᷑. nõ de egiptioꝵ tẏpo ꝓcessisse.
sed de cappadocum cõsuetudine no¬
uerimꝰ quos nulli dubiũ est. nõ tam
sp̃alis exercitationis causa. quã con¬
pescendę suꝑ fluȩ ociosoq cõfabula¬
tionis grã. & maximȩ cõtentionũ
quȩ plerũq solent in cõuuus gerͣam
hoc statuere uoluisse. uidentes eas
alit̃ apud se nõ posse choibe. Apud
egiptios enĩ uł maxime thabennen¬
sictas. tantũ silentiũ ab om̃ib exibe¬
tur. ut cũ inimnũ tanta numerositas
fratrũ reffectionis obtentu cõsede¬
rit: nullus ne mutire quidẽ aude¬
at. p̃ter eũ qui suę dechaniȩ p̃ est.
Qui tam̃ si quid m̃se suꝑ inferi. uł
aufeiri necessariũ ẽẽ ꝑuiderit. so¬
nitu potius quã uoce significat.
t̃antaq uescentibus eis silentii hui
disciplina seruat᷑ ut cucullis ultra
oculoꝵ palpebris dimissis. ne scilicet
liber aspectus habeat copiã curio¬

Expanded text:
ud autem, ut reficientibus fratribusacrae lectiones in coenobiis recitentur, non de typo Aegyptiorum processisse, sed de Cappadocum noverimus. Quos nulli dubium est non tam spiritalis exercitationis causa, quam compescendae super Suae otiosaeque confabulationis gratia et maxime contentionum? quae plerumque solent in conuiuiis generari, hoc statuere uoluisse, uidentes eas aliter apud se non posse cohiberi. apud Aegyptios enim uel maxime Tabennesiotas tantum silentium? ab omtur, ut cum in unum tanta numerositas fratrum refectionis obtentu consederit, nullus nec mutire quidem audeat praeter eum, qui suae decaniae praeest. qui tameu? si quid mensae superinferri uel auferri necessarium esse peruiderit, sonitu potius quam uoce significat. tantaque uescentibus eis silentii huius disciplina seruatur, ut cucullis ultra oculorum palpebras demissis, ne scilicet liber aspectus habeat copiam curio
Abbreviated transcription (Latin):
tum. A ortificatione uoluptatũ. ex¬
tirpantur atq marcescunt inuu̾sa
uicia. Expulsione uicioꝵ. uirtutes
fructificant atq succrescunt. Pullula¬
none uirtutũ. puritas cordis adqui¬
ritur. Puritate cordis. apłicȩ caritartiᷤ

Expanded text:
tum. mortificatione uoluntatum exstum. mortificatione uoluntatum exstirpantur atque marcescunt uniuersa uitia. expulsione uitiorum uirtutes fruticant atque succrescunt. pullulatione uirtutum puritas cordis adquiritur. puritate cordis apostolicae caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tatus. Qd̾ ut possit nõ euenire. muę
nõ sub iacet potestati. sed potuis de
humilitate tua ⁊ longanimitate: quiꝰ
intuo pendit arbitrio. xl.iii. Ne¬
capitulatio expositionis. ꝑ quã moni¬
chus adꝑfectionem possit ascender.
Et ut hȩc om̃ia quȩ latiore le¬
mone digesta sũt. cordi tuo hã
inculcentur. ac tenacissime tuis sedl¬
bus ualeant inherere. quoddo exbil
breuiarũ tibi colligã. ꝑ qd̾ possis bral¬
tate ⁊ conpendia mandatoꝵ. memoia
umniu̾sa cõplecti. Audi ergo paueis
dinem. ꝑquẽ scandere adꝑfecuoneti
sumia sine ullo labore ac difficultate r¬
ualens. Erincipiũ m̃ȩ salitis ae serẽ¬
tię scđ̃m scripturas. timor diĩi est.
De timore dñi. nascitur cõpunctio
salutaris. De conpunctione cordis:
ꝓcedit abrenunciatio. idest nuditas.
&e conteptus omniũ facultatũ. De nu¬
ditate. humilitas ꝓcreatur. O humi¬
litate. generat᷑ mortificatio uolũpta¬

Expanded text:
quod ut possit non evenire, tuae quod ut possit non evenire, tuae non subjacet potestati; sed potius de humilitate tua et longanimitate, quae in tuo pendet arbitrio. CAPUT XLIII. Recapitulatio expositionis per quam monachus ad perfectionem possit ascendere. Et ut haec omnia quae latiori sermone digesta sunt cordi tuo facilius inculcentur, ac tenacissime tuis sensibus valeant inhaerere, quoddam ex his breuiarium colligam, per quod possis breuitate et conpendio mandatorum memoriter uniuersa conplecti. audi ergo paucis ordinem, per quem scandere ad perfectionem summam sine ullo labore ac difficultate praeualeas. principium nostrae salutis ac sapientiae secundum scripturas timor domini est. de timore domini nascitur conpunctio salutaris. de conpunctione cordis procedit abrenuntiatio, id est nuditas et contemptus omnium facultatum. de nuditate humilitas procreatur. de humilitate generatur mortificatio uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
inlinqua m̃a. Posui ori mo custodiã:
cũ cõsisteret peccator aduersũ me.
obniutui & humiliatus sũ. & siliu
abonis. Ueꝵ ⁊ quartũ hoc p̃ om̃ibꝰ
excole. qd̾ hȩc quȩ supra diximꝰ tria
ut sis sapiens. Nichil scilicet discer¬
nens. nichil iudicas exhis quȩ tibi
fuerint imꝑata. sed cũ om̃i simplici¬
tate ac fide obedientiã semꝑ eribe.
Illud tantũ modo scm. illud utile illid
sapientius esse iudicans. quicquid tibi
lex dei. uł senioris exam indixerit.
tali o enĩm institutione fundatus.
sub hac disciplina poteris durare per¬
petuo. ⁊ decȩnobio nullis temptatio¬
nib ininici. nullis factionib deuoli¬
eris. X L.II. Qd bonum patientiȩ
suȩ no debeat monachis de alioꝵ sꝑa¬
re uirtutem. sed desua potius longa¬
nimitate. Eigo patientiã tuam
nõ debes declioꝵ sꝑare uirtute. id est
ut tunc eam tantũ modo possideas.
cũ anemine fueris temptatus uł m¬

Expanded text:
in lingua mea. posui ori meo custodiam, in lingua mea. posui ori meo custodiam, dum consistit peui et humiliatus sum, et silui a bonis . Verum et quartum hoc prae omnibus excole, quod haec quae supra diximus tria ut sis sapiens: nihil scilicet discernens, nihil dijudicans ex his quae tibi fuerint imperata; sed cum omni simplicitate ac fide obedientiam semper exhibeas, illud tantummodo sanctum, illud utile, illud sapiens esse judicans, quicquid tibi, vel lex Dei, vel Senioris examen indixerit. Tali enim institutione fundatus, sub hac disciplina poteris durare perpetuo, et de coenobio nullis tentationibus inimici, nullis factionibus devolveris. CAPUT XLII. Quod bonum patientiae suae non debeat monachus de aliorum sperare virtute, sed de sua longanimitate. Ergo patientiam tuam non debes de aliorum sperare virtute, id est, ut tunc eam tantummodo possideas, cum a nemine fueris irritatus:
Abbreviated transcription (Latin):
quã surdus nõ audiebã: & sic mutus
nõ aꝑies os suu. Et factus sũ sic̃ homo
nõ audiens. & nõ habens in ore suo re¬
dargutiones. T̃i quoq ułut mutus
& surdus. ⁊ cecus incedas. ut absqꝑ
ullius cõtemplatione qui tibi fuerit
ad im mittandũ merito ꝑfectionis ele¬
etus imiu̾sa quecũq uideris minus
edificationis abentia uł ut cecus nõ uides.
nec animatus eoꝵ qui hȩc agunt aue¬
tortate uł forma: adid qd̃ deterius est
&x qd̾ ante dampnaueras traducaris.
Si inobedientẽ. si cotumacẽ. si detraen¬
tem audieris. uł. secus quã tibi tradi¬
tum est aliquid admittentem. nõ of¬
fendas. nec ad immitandũ eũ tali
sub uertaris exemplo: sed ut surdus
qui hȩc penitus nec audieris uniu̾sa
trans mittas. Si tibi uł cuiquã cõuicia.
si in rogantur iniuriȩ. esto immobiliᷤᷤ.¬
& adresponsionem talionis ut mutus
ausculta. semꝑ hunc psalmiste uer¬
siculũ in tuo corde decantans. Drai.
custodiã uias m̃as ut nõ delinquã

Expanded text:
am: et sicut mutus non aperiens os suum, et factus sum sicut\t homo non audiens: et non habens in ore suo redargutiones, tu quoque uelut surdus et mutus et caecus incedas, ut absque illius contemplatione, qui tibi fuerit ad imitandum merito perfectionis electus, uniuersa, quaecumque uideris minus aedificationis habentia, uelut caecus non uideas, nec animatus eorum qui haec agunt auctoritate uel forma ad id quod deterius est et quod ante damnaueras traducaris. si inoboedientem, si contumacem, si detrahentem audieris uel secus quam tibi traditum est aliquid admittentem, non offendas nec ad imitandum eum tali subuertaris exemplo, sed ut surdus, qui haec penitus nec audieris, uniuersa transmittas. si tibi uel cuiquam conuicia, si inrogantur iniuriae, esto inmobilis et ad responsionem talionis ut mutus ausculta, semper hunc Psalmistae uersiculum in tuo corde decantans: dixi: custodiam uias meas: ut non delinquam
Abbreviated transcription (Latin):
delicet tanto tpr̃e int̾ uiiores ac
paruulos deputassent. in uitũ ac
flentẽ qd̾ inuidia diaboli digna
sibi fuisset cõu̾satione atq humili¬
tate fuuidatus : quã diutissime re¬
qͥsitã. tandẽ se aliquando ĩuenisse
gaudebat. Nec meruisset uitam
suã in illa quã amipuerat subiec¬
tionem finire: ad ꝓpͥum cenobiũ
reduxer̃. custodientes eũ sũma di¬
ligentia. ne abeis quoq similiter
quoquã dilapsus aufugeret.xX.i.¬

Expanded text:
delicet tanto tempore inter iuniores ac delicet tanto tempore inter iuniores ac paruulos deputassent, inuitum ac flentem, quod inuidia diaboli digna sibi fuisset conuersatione atque humilitate fraudatus, quam diutissime requisitam tandem se quando inuenisse gaudebat, nec meruisset uitam suam in illa quam arripuerat subiectione finire, ad proprium coenobium? reuxerunt, custodientes eum summa diligentia, ne ab eis quo que similiter quoquam dilapsus aufugeret. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
diplis ubiq fr̃ib quereret᷑. aquo¬
dam tandẽ uisus qui de egipti par¬
tibus comearat. uix potuit ꝓhumi¬
llate habitus sui ac uilitate officii
qd gerebat agnosci. Nam sarculo
deorsũ incuruans. laxabat olerib
ara. deinde stereoris funũ humeri
suis aduectans eoꝵ radicibus inge¬
rebat. Cũq hȩc intuens firit. supͥ
aguitionẽ ei. duitissima suisset he
sitatione detentus. ꝓpius tandẽ ac¬
cedens. ⁊ nõ solũ nultũ. sed geiã
sonũ uocis diligent̃ explorans. ad
pedes eiꝰ. cõminꝰ ꝓcidisset. pͥmo
quidẽ suꝑ hoc stuporẽ simui uiden¬
tib cumctis incussit: cur uidelicet
istud fecerit. qui apud ipsos uł ut
nouicus. ac de scło nuꝑ egressus
habebatur extiem. ꝑ ost uero mi¬
racło sũt maiore ꝑculsi. cũ eiꝰ. nom̃
qd̃ apud ipsos quoq magna fuerat
opunone cõꝑtũ ꝓtinus ꝓdidisset.
a quo unuiersi frs prioris ignoran¬
tię ueniã postulantes. qd̾ eum ui¬

Expanded text:
dispersis ubique fratribus quaereretur, a quodispersis ubique fratribus quaereretur, a quodam tandem uisus, qui de Aegypti partibus commearat, uix potuit pro humilitate habitus sui ac uilitate officii qdeorsum incurvus, praeparabat oleribus terram; deinde stercus humeris suis apportans, eorum radicibus ingerebat. Cumque haec intuens frater, super agnitione ejus diutissima haesitatione sitatione detentus, propius tandem accedens et non solum uuItum, sed etiam sonum uocis diligenter explorans ad pedes eius comminus cecidisset, primo quidem super hoc stuporem summum uidentibus cunctis incussit, cur uidelicet istud fecerit ei, qui apud ipsos uelut nouicius ac de saeculo nuper egressus habebatur extremus, post uero miraculo sunt maiore perculsi, cum eius nomen, quod apud ipsos quoque magna fuerat opinione conpertum, protinus prodidisset. a quo uniuersi fratres prioris ignorantiae ueniam postulantes, quod eum ui
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ suã ꝑuxisset ętatẽ. ingredi
cenobiũ postularet. quo tpre iã ne
deseriure quidẽ sius uoluptatib p̃¬
ualeret. ac ne hoc ipsũ quidẽ causa
religionis expetere eũ assererent.
sed famis ⁊ inopię necessitate cõ¬
stri tũ: ut seni nulliq oꝑi pęnituꝰ
apto orti cura diligentiaq man¬
datur. Quã sub alio fratre uiue¬
nȩ. qui eũ sibi creditũ retinebat
exercens. sic eidẽ subdebatur. Tantaq
bedientia desideratã humilitatis ex¬
colebat uirtutẽ. ut nõ solũ ea quȩ
ad orti diligentiã ꝑtinebant. uenĩ
xia umiu̾sa officia quȩ erant cu¬
netis asꝑa uł indigna. atq ab oĩb
ducebant᷑ orrori. tota cotidie sedu¬
ltate cõpleret. Conplura uero gĩa
nocte consurgens. ita furtim nullo
teste uł cõscio tenebris occulentib
efficiebat. ut penitꝰ auctorẽ oꝑis
nemo dephenderet. Cũq ibidẽ tri¬
ennio delitiscens. ꝑuniu̾sã egiptum

Expanded text:
omnem suam peruixisset aetatem ingredi omnem suam peruixisset aetatem ingredi coenobium postularet, quo tempore iam ne deseruire quidem suis uoluptatibus praeualeret, ac ne hoc ipsum quidem causa religionis expetere eum adsererent, sed famis et inopiae necessitate constrictum, ut seni nullique operi penitus apto horti cura diligentiaque mandatur. quam sub alio fratre iuniore, qui eum sibi creditum retinebat., exercens sic eidem subdebatur tantaque oboedientia desideratam humilitatis excolebat uirtutem, ut non solum ea, quae ad horti diligentiam pertinebant, uerum etiam uniuersa officia, quae erant cunctis aspera uel indigna atque ab omnibus ducebantur horrori, tota cotidie sedulitate conpleret. conplura uero etiam nocte consurgens ita furtim nullo teste uel conscio tenebris occulentibus efficiebat, ut penitus auctorem operis nemo deprehenderet. cumque ibidem triennio delitescens per uniuersam Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
tis exemplũ. qd̾ ño ab incipiente. sed
aꝑfecto abbate cõpletũ. nõ solu ui¬
niores instruere. sed &iã seniores
ad ꝑfectã humilitatis uirtutẽ lectio¬
ne sua poterit in citare. Uidimꝰ
uenerandus existeret. uidens se phoc
ipso humilitatẽ illã quã scđ̃m sue
mentis ardorẽ cõcupierat excercers
no posse. nec habere quo uirtutem
desiderate subiectionis extenderet
elam fugiens decenobio secesst
solus inthebaidis ultimas partes.
Ibiq deposito habitu monachoꝵ
assũpta scłari ueste. cȩnobiũ tra¬
bennensiotoꝵ expetiit. qd scens
cuctis esse districtus. Et inquo l
uł ꝓlongitudine regionis credior
ignorandũ. uł ꝓmaͣgni tudine in¬
nasteri. ac nultitudine fratiuim
facile possit celari. Dbi durtsis
p̃forib ꝑseuerans. cimctoꝵ fratrii
genibus ꝓuolutus. ut susciperetur
summis p̃cibus ambiit. Cũq mul¬
to dispectu tandẽ fuisset admissus.
quo scilicet decrepitus senex: qui

Expanded text:
tis exemplum, quod non ab incipiente, sed tis exemplum, quod non ab incipiente, sed a perfecto atque abbate conpletum non solum iuniores instruere, sed etiam seniores ad perfectam humilitatis uirtutem lectione sua poterit incitare uidimus rabilis ac uenerandus existeret, uider se pro hoc ipso humilitatem illam, quam secundum suae mentis ardorem concupierat, exercere non posse nec habere quo uirtutem desideratae subiectionis extenderet, clam fugiens de coenobio secessit solus in Thebaidos ultimas partes, ibique deposito habitu monachorum adsumpta saeculari ueste coenobium Tabennesiotarum expetit, quod sciebat cunctis esse districtius, et in quo se uel pro longitudine regionis credidit ignorandum uel pro magnitudine monasterii ac multitudine fratrum facile posse celari. ubi diutius pro foribus perseuerans cunctorum fratrum genibus prouolutus ut susciperetur summis precibus ambiuit. cumque multo despectu tandem fuisset admissus, quod scilicet decrepitus senex et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnñe acdesiderio xp̃i calcata. spor¬
tas humeris suis imponens. p̾cio sta¬
tito distraxit. ac peccuniã ad mona¬
steriũ reportauit. Nequa quã ꝑ¬
teritus tam uilis ⁊ insuetis officii no¬
uitate. nec cõsiderans indignitatẽ
rei. nataliũq splendorẽ ac uinditio¬
nis in iuriam. dũ illã xp̃i humili¬
tatẽ quȩ est uera nobilitas ꝑ obedi¬
entiȩ grãm desiderat obtinere .xxx.
De abbatis pinuphi humilitate. qui
relicto cenobio celebenimo cui pbr
erat. longincũ monasteriũ inquo
ułut incipiens susciꝑetur. desi derio
subiectionis expetiit.
nos libelli modꝰ. ac¬
tudo adfinẽ tendere : sed obedientiş
bonũ quȩ it̾ ceteras uirtutes pͥma¬
tum tenet. nõ patitͦ nos eoꝵ gesti
qui ꝑ anc claruer̃ pęnitus silentio p̃¬
terire. Propt̃ qd̃ utrũq cõgrue tem¬
ꝑantes. id est tã breuitati quã subo¬
soꝵ desideriis atq utilitatib seriuen¬
tes: unũ adhuc ponimus humilita¬

Expanded text:
pro nomine ac desiderio Christi calcata sporpro nomine ac desiderio Christi calcata sportas umeris suis inponens pretio statuto distraxit ac pecuniam ad monasterium reportauit, nequaquam perterritus tam uilis et insueti officii nouitate nec considerans indignitatem rei nataliumque splendorem ac uenditionis iniuriam, dum illam Christi humilitatem, quae est uera nobilitas, per oboedientiae gratiam deDe abbatis Pynuphii humilitate, qui, relicto coenobio celeberrimo, cui presbyter praeerat, longinquum monasterium, in quo velut incipiens susciperetur, desiderio subjectionis expetiit. nos libelli modus d finem tendere, sed obedientiae bonum, quae inter caeteras virtutes primatum tenet, non patitur nos eorum gesta qui per hanc claruerunt penitus silentio pterire. propter quod utrumque congrue temperantes, id est tam breuitati quam studiosorum desideriis atque utilitatibus seruientes unum adhuc ponemus humilita
Abbreviated transcription (Latin):
huius cõmoratione migraret ad xp̃m:
hunc p̃ponens cunctis fr̃ibꝰ. successorẽ
sui atq abbate monasterio dereliqͥo.
frĩs. qui decem sportas circũ ferens
publice distraxit ad abb̃is imꝑium
on tacebimus ꝯĩa nobis cogni¬
tum fratrẽ. scdđm scłi huius or¬
diuem sũmę familię. Nam patre
comite. ac ditissimo oruindus fuit.
Studiis quoq liberalib. nõ medioerit᷑
inissitutꝰ. Qui relictis parentib. cum
ad monasteriũ ꝑuolasset ad cõꝓbandũ
mentis humilitatẽ. uł fidei eiꝰ ardorẽ.
cõfestim ab abbate ei p̃ceptũ est. ut
decem sportas quas necesse nõ erat.
publice uenundari ceruicib suis ho¬
nerans. distrahendas ꝑplateas cireũ¬
fenet. Adiecta cõditione. quo duti
in hoc officio petineret᷑. ut si forte unꝰ
eas parit̃ cohemere uoluisset. nõ cõ¬
cederet sed singllatim eas querentibus
uenundaret. Qd̾ ille tota deuotione
cõpleuit. ⁊ om̃i cõfusionis uerecundia

Expanded text:
hujus commoratione migraret ad Dominum, hujus commoratione migraret ad Dominum, hunc praeponens cunctis fratribus, successorem sibi atque abbatem monasterio dereliquit. tris qui, decem sportas circumferens, publice distraxit ad abbatis imperium. Non tacebimus etiam nobis cognitum fratrem secundum saeculi hujus ordinem summae familiae. Nam patre comite ac ditissimo oristudiis quoque liberalibus non mediocriter institutus. qui relictis parentibus cum ad monasterium peruolasset, ad conprobandam mentis humilitatem uel fidei eius ardorem confestim ei a seniore praeceptum est, ut decem sportas, quas necesse non erat publice uenditari, ceruicibus suis onerans distrahendas per plateas circumferret, adiecta condicione, qua diutius in hoc officio retineretur, ut, si forte unus eas pariter coemere uoluisset, non cederet, sed singillatim eas quaerentibus uenundaret. quod ille tota deuotione conpleuit et omni confusionis uerecundia
Abbreviated transcription (Latin):
simul ans se aduersus eũ cõmotũ p̃ce¬
pit patri. ut tollens eũ iactaret in flu¬
sibi esset p̃ceptũ: confestim celeri cur¬
su rapiens filiũ ulnis ꝓpriis usq ad
horã fluminis iactaturus aduexit.
Qd̃ ꝓfecto feruore fidei ⁊ obedientiȩ
eiꝰ fuisset oꝑe cõsinnatũ. nisi ꝓcurati
fiussent de industria fr̃s. qui sollicite
ripã fluminis obsederent. ꝓiectũq
rtipussent ⁊ cosumationẽ p̃cepti obse¬
quio patris ac deuotione cõpleta. ab
affectu oꝑis atq abipso fine reuocassẽt¬
sit depafnutio. opus eũ abite feci¬
sse.⁊ qd̾ defimcto eidẽ abbati.
id est pafiuitius in monasteri ad¬
ministratione successerit. Ed qd¬
tantũ dõ fuit accepta: ut diumo
statim testimonio patri cõꝓbata sit
Reuelatũ namq est cõtinuo patri¬
monasteri.. hac eũ obedientia abrahe
opus implesse. Cũq breui tpre trans¬
hacto idem abbas cenobi demundi

Expanded text:
simulans se aduersus eum commotum praecesimulans se aduersus eum commotum praecepit patri, ut tollens eum iactaret in flusibi esset praeceptum, confestim celeri cursu rapiens filium ulnis propriis usque ad oram fluminis iactaturus aduexit. quod profecto feruore fidei et oboedientiae eius fuisset opere consummatum, ni procurati fuissent de industria fratres, qui soripam fluminis obsiderent, projectumqrapuissent, et consummationem praecepti obsequio patris ac deuotione conpletam ab effectu operis atque ab ipso fine reuocassenti de Patermutio opus eum Abrahae fecisse, et quod defuncto eidem abbati idem Patermutius in monasterii administratione successerit. tantum Deo fuit accepta, ut divino statim testimonio comprobata sit. Revelatum namque est continuo seniori, hac eum obedientia Abrahae patriarchae opus implesse. Cumque brevi tempore transacto idem abbas coenobii de mundi
Abbreviated transcription (Latin):
lectare pat̾nos ocłos posset. quoties
abeo fuisset aspectus. S &ia colaphi
atq alapis expositus diu̾soꝵ: quas ple¬
q sub obtutib siuis in nocenti paruulo
&iã gratis cernebat inferri. ita ut nũ¬
quã genas eiꝰ nisi lacrimaꝵ sordenti¬
bus uestigiis uideret infectas. Cũq
talit̃ infans sub ocłis eiꝰ ꝑdies singłos
ageretur. ꝓamore nichilominus xp̃i.
iobedientiȩ uirtute. rigida semꝑatq
in mobilia patris uiscera ꝑmanser̃.
on enĩ reputabat iã filiũ suũ: quẽ
secũ pariter obtulerat xp̃o. Nec cura¬
bat depsentib eiꝰ inuiriis: sed potius
eultabat qd̾ eas nequaquã infructu¬
se tolerari cernelat: purii cogitans
delacrimis eiꝰ. sed deꝓpͥa humilitate ac
ꝑfectione sollicitus. Quã districtio¬
nẽ mentis illius atq immobilẽ rigo¬
rem p̃uidens cenobii senior. ad cõꝓ¬
bandã penitus animi eiꝰ costantiã
cũ plorare quadã die uidisset. infantẽ.

Expanded text:
lectare paternos oculos posset, quotiens lectare paternos oculos posset, quotiens ab eo fuisset aspectus, sed etiam colaphis atque alapis expositus diuersorum, quas plerumque sub obtutibus suis innocenti paruulo etiam gratis cernebat infligi, ita ut numquam genas eius nisi lacrimarum sordentibus uestigiis uideret infectas. cumque tauter infans sub oculis eius per dies singulos ageretur, pro amore nihilominus Christi et oboedientiae uirtute rigida semper atque inmobilia patris uiscera permanserunt. non enim reputabat iam suum filium, quem secum pariter obtulerat Christo, nec curabat de praesentibus eius iniuriis, sed potius exultabat, quod eas nequaquam infructuose tolerari cernebat, parum cogitans de lacrimis eius, sed de propria humilitate ac perfectione sollicitus. quam districtionem mentis illius atque inmobilem rigorem peruidens coenobii senior, ad conprobandam penitus animi eius constantiam, cum plorare quadam die uidisset infantem,
Abbreviated transcription (Latin):
uit implere. Puc usq abb̃is
ioħis pauea demultis dixisse sufficiat.
nũc abbis pabnutis factũ. dignũ me¬
moria cõp̃hendã. hic namq abrenun¬
ciare desiderans huic mundo. tandil
ut susciꝑetur obtineret. Cũq tandem
recepti fuissent. cõfestim nõ solũ diu̾sis
ỹpositis traditi. uerũ &iã celle habita¬
tione se uincti sũt . ne scilicet iugi ui¬
sione paruuli. reminisceretur pat̃ exom̃i
sua quã renuncians abiecerat faculta¬
te. atq abiectione carnali. saltim sibi
filiũ suꝑesse. Et quẽ admodũ diuitẽ
se iã nõ esse sciebat. ita oeiã patrẽ se
esse nesciret. Qd̃ ut plenius ꝓbaretur.
utrũ uidelicet plus faceret affectione
sanguinis. ac suoꝵ usceꝵ caritatem.
an obedientiã ⁊ mortificationẽ xp̃i
quã renuncians quisq ꝓ eiꝰ. debet amo¬
re pͥfene. deindustria neglebat᷑ paru¬
ulus pannis potius quã uestit̃tis in¬
dutus. Sordib quoq ita obsitus arc
fedatus. ut offendere potius quã de¬

Expanded text:
ipere. Huc usque abbatis Iohannis pauca de multis dixisse sufficiat. nunc abbatis Patermuti factum dignum memoria conprehendam. hic namque abrenuntiare desiderans huic mundo tamdiu ut susciperetur eliceret. Cumque tandem recepti fuissent, confestim non solum diversis praepositis traditi, verum etiam cellae habitatione sejuncti sunt, ne scilicet jugi visione parvuli, reminifacultate quam renuntians abiecerat facultate atque affectione carnali saltim sibi filium superesse, et quemadmodum diuitem se iam non esse sciebat, ita etiam patrem se esse nesciret. quod nt plenins probaretur, utrum uideHoet plus faceret affectionem sanguinis ac suorum uiscerum caritatem, an oboedientiam et mortificationem Christi, quam renuntians quisque pro eius debet amore praeferre, de industria neglegebatur paruulus, pannis potius quam uestimentis indutus, sordibus quoque ita obsitus ac foedatus, ut offendere potius quam de
Abbreviated transcription (Latin):
in hac nuditate quã corã dõ ⁊ angli
eiꝰ ꝓfessus es. ad finẽ usq ꝑdures.
In ae quoq humilitate ac pacientiae
quã ut suscipereris in monasterio.
decem dieb. ꝓforibus ꝑseuerans mul¬
tis lacrinus implorasti. nõ modo ꝑ¬
sistas. ueꝵ oiã ꝓficias attr succres¬
cas. Sans enĩ miserũ est. ut cũ de¬
beas arudim̃tis ac pͥmordis tuis pro¬
uei. ⁊ ad ꝑfectionem tendere. &ĩa
abipsis incipias ad inferiora recidere.
Non eni qui ceꝑit hȩc . sed qui ꝑse¬
uerauerit inhis usq infinẽ: hic
saluus erit. axx.uII. Qõ diabol¬

Expanded text:
in hac nuditate, quam coram deo et angelis in hac nuditate, quam coram deo et angelis eius professus es, ad finem usque perdures, in hac quoque humilitate ac patientia, qua ut suscipereris in monadecem diebus pro foribus perseverans multis lacrymis implorasti; non modo persistas, verum etiam proficias, atque succrescas. Satis enim miserum est ut cum debeas a rudimentis ac primordiis tuis provehi, et ad perfectionem tendere, etiam ab ipsis incipias ad inferiora recidere. Non enim qui coeperit haec, sed qui perseveraverit in his usque ad finem, hic salvus erit . CAPUT XXXVII. Quod diabol
Abbreviated transcription (Latin):
nequid eoꝵ p̾sumas quę renuntians
abiecisti. ⁊ cõtra int̾ dictũ dñi de
agro eugłicȩ oꝑationis reu̾sus. inue¬
niaris te ttmica tua qua te spolia¬
ueras reuestiri. Neue adhumiles
terrenasq mundi huius concupiscen¬
tias ac studia reuoluaris. ⁊ cõtra xp̃i
mandatũ deꝑfectionis tecto descen¬
dens tollere aliquid p̾sumas exhis
quȩ renuntiãs abdicasti. Caue ne
parentũ. ne affectionis pͥstine recor¬
deris. ⁊ adcuras scłi huius solliettudi¬
nesq reuocatus. scd̃m saluatoris sen¬
tentiã. ponens manũ tuã suꝑ ara¬
trũ ac respiciens retro. regno celoꝵ
aptus eẽ ño possis. Caue nequam¬
do suꝑbiã quã nũc incipiens ardo¬
re fider ac plena humilitate calcasti
cũ ceꝑis psalmoꝵ uł ꝓfessionis hui
quandã noticiã degu̾stare. paula¬
tim elatus resuscitare mediteris.
ac scãm apłi sententiã quȩ destru¬
aisti iteꝵ rehedificans. p̃uaricatorẽ
cõstiruas temetipsũ. Sed potius ut

Expanded text:
ndo eorum resumas, quae renuntians abiecisti, et contra interdictum domini de agro euangelicae operationis reuersus inueniaris tunica tua qua te spoliaueras reuestiri, neue ad humiles terrenasque mundi huius concupiscentias ac studia reuoluaris et contra Christi mandatum de perfectionis tecto descendens tollere aliquid praesumas ex his quae renuntians abdicasti. caue ne parentum, ne affectionis pristinae recorderis et ad curas saeculi huius sollicitudinesque reuocatus secundum saluatoris sententiam ponens manum tuam super aratrum ac respiciens retro regno I caelorum aptus esse non possis. cane ne quando superbiam, quam nunc incipiens ardore fidei ac plena humilitate calcasti, cum coeperis psalmorum uel professionis huius quandam notitiam degustare, paulatim elatus resuscitare mediteris ac sec-undum apostoli sententiam quae destruxisti iterum reaedificans praeuaricatorem constituas temet ipsum, sed potius ut
Abbreviated transcription (Latin):
a scomlucetationẽ octo principaliũ uicioꝵ. II Quod
causȩ uicioꝵ sic inominb immorant᷑. ita abomibꝰ
gnorentur. & quia admanifestendas eas dñi egeamꝰ
autillo.III. Qo pͥma nb coluctatio sit adusus sp̃m
hastumangie. idest cocupiscentia gule. IIII Testimo¬
num abb̃is antonii. qui dacet unã quãq iurtutẽ
doslo qui eam pecculiarius posidet erpetendã.y.
Euo nõ possit abom̃ibus uniformis ieumioꝵ regula
ustiem.UI. Qd̃ nõ solũ uno mens inebrietur.
.UII. Qua iatione infirmitas carnis puritatem

Expanded text:
ad conluctationem octo principalium uitiorum. II. Quod causae uitiorum, sicut in omnibus immorantur, ita ab omnibus ignorentur, et quia ad manifestandas eas domini egeamus auxilio. III. Quod prima nobis conluctatio sit aduersus spiritum gastrimargiae, id est concupiscentiam gulae. IIII. Testimonium abbatis Antonii, quo docet unamquamque uirtutem ab illo qui eam peculiarius possidet expetendam. V. Quod non possit ab omnibus uniformis ieiuniorum regula custodiri. VI. Quod non solo uino mens inebrietur. VII. Qua ratione infirmitas carnis puri
Abbreviated transcription (Latin):
huc aduolue quantotius. Qui cõfesti
saxũ immane qd̃ multȩ hominũ tur¬
bȩ mouere nõ possent. ad plicita nũe
ceruice. nunc toto pectore toto nisu ate
conatu ꝓuoluere cõtendebat. ut sude¬
ipsũ suis ceruicibus huc mectaret.
In hoc quoq parũ mentiens inpossibi¬
litatẽ p̃cepti uł facti. ꝓreuerentia seni
⁊ obsequi simplicitate sincera qua
credebat senẽ totai fide nichil posse i
cassum ac sine ratione p̾ciꝑe .xx.ul¬

Expanded text:
huc aduolue quantocius. qui confestim huc aduolue quantocius. qui confestim saxum inmane, quod multae hominum turbae mouere non possent, adplicita nunc ceruice nunc toto corpore, tanto nisu atque conatu prouoluere contendebat, ut sudoipsum suis ceruicibus umectaret, in hoc quoque parum metiens inpossibilitatem praecepti uel facti pro reuerentia senis et obsequii simplicitate sincera, qua credebat. senem tota fide nihil posse in cassum ac sine ratione praecipere.