comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patriam rediit at que ep̃s in prouincia lindissi factus mul¬
to ecdesiam tempore nobilissime rexit, hu ergo cum
essent in monasterio quod lingua scottorum rathmel sigi
bo ciusdem mortalitatis. & grauissime ad flicti: equibus
egbert sicut michi referebat quidam ueracissimus & ue¬
nerande canitiae presbit̃ quise haec ab ipso audisse ꝑ¬
hibebat Cumse aestimabat esse moriturum. egressus est
tempore iatutino decubili in quo infirmi quiescebant:
& residens solus in loco oportuno. coepit sedulus cogita¬
re deactibus suis. & conpunctus memoriae pecatorũ¬
suorum faciem lacrimis abluebat. atque intimo excorde dm̃
precabatur : Nead huc mori deber& priusquam uł p̃teritas
neglegentias quas inpueritiasiue infantia cõmiserat. ꝑfectius
extempore castigar&. uł in bonis seo peribus habundantius
exercer&: Uouit &iam uotũ quia adeo peregrinus uiuem
uell& ut numquam in insulam inqua natus id est britta¬

Expanded text:
patriam rediit, atque episcopus in provincia Lindissi factus, mulpatriam rediit, atque episcopus in provincia Lindissi factus, multo Ecclesiam tempore nobilissime rexit. Hi ergo cum essent in monasterio quod lingua Scottorum Rathmelsigi bo ejusdem mortalitatis, et gravissime adflicti; e quibus Ecgbert, sicut mihi referebat quidam veracissimus et venerandae canitiei presbyter qui se haec ab ipso audisse perhibebat, cum se aestimasset esse moriturum, egressus est tempore matutino de cubiculo quo infirmi quiescebant, et residens solus in loco opportuno, coepit sedulus cogitare de actibus suis, et conpunctus memoria peccatorusuorum faciem lacrymis abluebat, atque intimo ex corde Deum precabatur, ne adhuc mori deberet, priusquam vel praeteritas neglegentias quas in pueritia sive infantia commiserat, perfectius ex tempore castigaret, vel in bonis se operibus abundantius exerceret. Vovit etiam votum, quia adeo peregrinus vivere vellet, ut nunquam in insulam in qua natus est, id est, Britta
Abbreviated transcription (Latin):
himbrorum quoquȩ prouintia corripiens at que acerua clade
diutius longe lateque deseruens. magnum hominum multitu¬
dinem serauit: Qua plaga prefatus dñi sacerdos tuda raptis
est demundo. & in monasterio quod dicitur pegnalech hono¬
nfice sepultus Haec autẽ plaga hiberniam quoque inlusa
pan clade premebat. Erant ibidem eo tempore multi nobili¬
um simul & mediocrũ degente anglorum. qui tempore sinani
& colmani episcoporum relicta insula patria uł diuinȩ lec
dam quidem mox semonasticae conuersationi sideliter man¬
cipauerunt alii magis circum uendo per cellas magistro¬
rum lectioni operam dare gaudebant Quos om̃s scotti
libentissimȩ suscipientes. uictum eis cotidianum sine
precio. libros quoquae adlegendum & magisterium gratiu¬
tum prebere curabant: Frant inter os duo iuuenes magne
indolis denobilibus anglorum edilhun & ebreot quorum pri¬
or frater suit edilium uri ieque dõ dilecti. qui & ipse a euo
sequente hrberniam gram legendi aduit & bene instructꝰ

Expanded text:
hymbrorum quoque provinciam corripiens, atque acerba clade diutius longe lateque desaeviens, magnam hominum multitudinem stravit. Qua plaga praefatus Domini sacerdos Tuda raptus est de mundo, et in monasterio quod dicitur Paegnalaech, honorifice sepultus. Haec autem plaga Hiberniam quoque insulam pari clade premebat. Erant ibidem eo tempore multi nobilium simul et mediocrium de gente Anglorum, qui tempore Finani et Colmani episcoporum, relicta insula  Al. om. insula patrdam quidem mox se monasticae conversationi fideliter mancipaverunt, alii magis circumeundo per cellas magistrorum, lectioni operam dare gaudebant: quos omnes Scotti libentissime suscipientes victum eis quotidianum sine pretio, libros quoque ad legendum, et magisterium gratuitum praebere curabant. Erant inter hos duo juvenes magnae indolis, de nobilibus Anglorum, Aedilhun et Ecgberct, quorum prior frater fuit Aediluini, viri aeque Deo dilecti, qui et ipse aevo sequente Hiberniam gratia legendi adiit, et bene instructus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsadie: puer desunctus ẽ suaque moste probauit. uera
suisse uerba quae ab apło xpi audierat᷑ Sed & hoc eius uer¬
bis testimonium ꝑbibuit : quod nemo p̃t̃ ipsum tem pore
illo exeodem monasterio raptus est demundo Se quani¬
mirum iusione multi quibaec audire. potuer̃. & exoran¬
dandã in aduersis diuinam clem̃tiam. ad salutaria ieuim¬
orum remedia sub eunda sunt mirabilit̃ accensi : & exeo
tempore non solum in eodem monasterio. sed & inpleris que
locis alus eoepit annuatim eusdẽ regis acmilitis xp̃i na¬
talicu dies missarum caelebratione uenerari: Interea supue
geusso rum. Icumexular& apatria sua intfecit regem aedi
anuno. quideinceps regnũ prountia& tenuerunt: Quorum
prior postta ab eodem cedualla cumess& rex geiussorum
occisus est & prouintia grauiore seruicio subacta. Sed& hi¬

Expanded text:
ipsa die puer defunctus est, suaque morte probavit vera ipsa die puer defunctus est, suaque morte probavit vera fuisse verba quae ab apostolis Christi audierat. Sed et hoc ejus verbis testimonium perhibuit, quod nemo praeter ipsum tempore illo ex eodem est monasterio raptus de mundo; ex qua nimirum visione multi qui haec audire potuerunt, ad exorandam in adversis divinam clementiam, et ad salutaria jejuniorum remedia subeunda sunt mirabiliter accensi; et ex eo tempore non solum in eodem monasterio, sed et in plerisque locis aliis, coepit annuatim ejusdem regis ac militis Christi natalitius dies missarum celebratione venerari. CAPUT genere Geuissorum, cum exularet a patria sua, interfecit regem AedilAndhuno, qui deinceps regnum provinciae tenuerunt: quorum prior, postea ab eodem Caedualla, cum esset rex Geuissorum, occisus est, et provincia graviore  Al. add.
Abbreviated transcription (Latin):
& cunctis conuenientibus ad ecdesiam fratribus. commumcen
om̃s sacrisitiis caelestibus. & ita soluto ieuinio. corpus quoq
suis reficiant alim̃tis: Quȩcum oma uocato ad se presbiter
puer uerba narras set. interrogauit eum sollicitus quales
essent habitu. ułspecie uiri quisibi apparuissent Respondi
Preclari omnino habitus & uultus erant laissimi ac pul¬
cberrimi quales numquam ante uiderĩ. neque aliquos hominu
tanti decoris ac uenustatis esse posse credebam Unis qui¬
dem ad tonsus erat ut clericus. alius barbam a habebat pro¬
lixam, dicebantque : quod unus eorum p& rus alius uocart᷑
er go uerbis pueri presbit̃. E statim egessus requisiuut ian
emptum Vocatisq fratribus parari prandium. iussas fieri. atq
om̃s communi care more solito precepit simul & in sirman¬
cipuero decodem sacrisicio dominice oblationis pasticulam
deferri mandauit. Quibus ita gestis. nonmulto post eadẽ

Expanded text:
et cunctis convenientibus ad ecclesiam fratribus communicent et cunctis convenientibus ad ecclesiam fratribus communicent omnes sacrificiis caelestibus, et ita soluto jejunio corpus quoque suis reficiant alimentis. » Quae cum omnia vocato ad se presbytero puer verba narrasset, interrogavit eum sollicitus quales essent habitu vel specie viri qui sibi apparuissent. Respondit: « Praeclari omnino habitus et vultus erant, laetissimi ac pulcherrimi, quales nunquam ante videram, neque aliquos hominum tanti decoris ac venustatis esse posse credebam. Unus quidem attonsus erat ut clericus, alius barbam habebat prolixam: dicebantque quod unus eorum Petrus, alius vocaretur ergo verbis pueri presbyter, ac statim egressus requisivit  Alemptum: vocatisque fratribus, parari prandium, missas fieri, atque omnes communicare more solito praecepit: simul et infirmanti puero, de eodem sacrificio dominicae oblationis particulam deferri mandavit. Quibus ita gestis, non multo post, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
borant resurrecturi alanguore : pristina sunt sospitate recupe¬
randi: Pract̃te solum quia bodierna es die liberandus amoste
& ad usionem dñi xp̃i cui fidelit̾ seriusti ꝑducendus incaelum
gis os ualdi qui condam genti nor dan brmbrorum & regnitem¬
poralis auctoritate : & cristianae piaeatis quae ad regnum
ꝑebenne ducit deuotione sublimit̃ p̃fuit. conferre dignaest:
Ac & enim die idem rex ab infidelibus inbello corporalit̃ ex¬
tinctus. mox ad sempit̃ nam animarum gaudia ad sumtus
bus inquibus defunctorum est ad notata depositio: & inuenien
illum. hac ut diximus die raptum esse descło. Caelebrent
missas ꝑcuncta monasteru oratoria huius. siue ꝑgratiarum
p̃fati regis osualdi. quicondam ipsorum genti p̃suerat: Id eoqo
ꝓeis quasi prosiue gentis aduenis supplex orabat. ad dnm̃

Expanded text:
borant, resurrecturi a languore, pristina sunt sospitate  Al., pristinae sospitati recupeborant, resurrecturi a languore, pristina sunt sospitate  Al., pristinae sospitati recuperandi, praeter te solum qui hodierna es die liberandus a morte, et ad visionem Domini Christi cui fideliter servisti, perducendus in caelum:gis Osualdi, qui quondam genti Nordanhymbrorum et regni temporalis auctoritate et Christianae pietatis quae ad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre dignata est. Hac etenim die idem rex ab infidelibus in bello corporaliter exstinctus, mox ad sempiterna animarum gaudia adsumptus bus in quibus defunctorum est adnotata depositio, et invenient illum hac, ut diximus, die raptum esse de saeculo. Celebrent ergo missas per cuncta monasterii oratoria hujus, sive pro  Al., praefati regis Osualdi, qui quondam ipsorum genti praeerat. Ideoque pro eis quasi pro suae gentis advenis supplex orabat ad Dominum:
Abbreviated transcription (Latin):
ferme scda diei in loco in quo aeger iacebat solum inueniri.
cipes dignati sunt apparere⁊ Erat enimpuer multum sumn¬
plicis ac mansu&ĩ animi sinceraque deuotione: sacram̃ta
sidẽi quae sus ceperat seruans: Salutantes ergo ill um. uer¬
bis pussimi apłi dicebant. Nolitimere fili mortem: pro
qua sollicitus es: Nos enimte hodierna die ad caelestia sumꝰ
regna ꝑducturi: Sed primum expectare habes donec missae
caelebrentur ac uiatico dominici corporis ac sangninis ac¬
cepto. sic insirmitate simul & morte absolutus. ad a& na
in caelis gaudia subleueris. Clama ergo adte presbiterũ
cappan: & dicito illi. quia dñs exaudiuit preces uras & deuotio¬
nem acieiunia propicius aspexit : Neque aliquis dehoc mo
nasterio sine ad iacentibus ei possessiunculis ab acchde ultra
moriturus est : sed om̃s quialicubi deurĩs inac egritudine la¬

Expanded text:
ferme secunda diei, in loco in quo aeger jacebat, solum inveniri:ferme secunda diei, in loco in quo aeger jacebat, solum inveniri:cipes dignati sunt apparere. Erat enim puer multum simplicis ac mansueti animi, sinceraque devotione sacramenta fidei quae susceperat servans. Salutantes ergo illum verbis piissimis apostoli dicebant: « Noli timere, fili, mortem pro qua sollicitus es: nos enim te hodierna die ad caelestia sumus regna perducturi. Sed primum exspectare habes donec missae celebrentur, ac viatico dominici corporis ac sanguinis accepto, sic infirmitate simul et morte absolutus ad aeterna in caelis gaudia subleveris. Clama ergo ad te presbyterum Eappan, et dicito illi quia Dominus exaudivit preces vestras, et devotionem ac jejunia propitius aspexit: neque aliquis de hoc monasterio, sive  Al. add. de adjacentibus ei possessiunculis hac clade ultra moriturus est; sed omnes qui alicubi de vestris hac aegritudine la
Abbreviated transcription (Latin):
nquo tunc monasterio non nulla caelestis gã dona specia
sa diaboli trrannide: xp̃s iamregnare coeperat. Aequih
solebat momoriae mandare commodum duximus. Eodẽ
ferme tempore quo ipsa prouincia nomen xp̃i sus ceperat.
multas bnttaniae prouinciae prouincias mortalitas sae¬
ua compiebat Quȩ cum p̃fatum quoque monasterium
cui tunc regendo religiosissimus xp̃i sacerdos uocabulo
eappa p̃suit nutu diuunae dispensationis ad tinger&. mul¬
tique siue dehis quicum antestite ilło uenerant: siue deil¬
lis quide eadem prouincia saxonum nuper ad sidem sue¬
rant uocati passim debac uita raperentur isum est
fratribus triduanum ieiunium agere. & diuinam supplicit̃
liberare: seu raptos emundo aꝑp&ua animȩ damnatione
seruar& Erat tunc temporis in eodem monasterio puerulis
eadem tactus infirmitate non pauto tempore recubans in lec¬
tulo iacebat Cumergo secunda memorati ieumu ac supplica¬
tionum diesagere tur: contigit forte ipsum puerum hora

Expanded text:
quo tunc monasterio nonnulla caelestis gratiae dona specialsa diaboli tyrannide Christus jam regnare coeperat: e quibus solebat, memoriae mandare commodum duximus. Eodem ferme tempore quo ipsa provincia nomen Christi susceperat, multas Brittaniae provincias mortalitas saeva corripiebat, quae cum praefatum quoque monasterium, cui tunc regendo religiosissimus Christi sacerdos, vocabulo Eappa, praefuit, nutu divinae dispensationis attingeret; multique sive de his qui cum antistite illo venerant, sive de illis qui de eadem provincia Saxonum nuper ad fidem fuerant vocati, passim de hac vita raperentur; visum est fratribus triduanum jejunium agere, et divinam suppliciterliberaret, seu raptos e mundo a perpetua animae damnatione servaret. Erat tunc temporis in eodem monasterio puerulus eadem tactus infirmitate, non pauco tempore recubans in lectulo jacebat. Cum ergo secunda memorati jejunii ac supplicationum dies ageretur, contigit forte ipsum puerum, hora
Abbreviated transcription (Latin):
nemo gradum ministerii ac sedis episcopalis ante danihe¬
est autẽ haec insula contra medium australium saxo¬
num & geuissorũ int̃posito pelago latitudinis trium mi¬
lum. quod uocatur soluente. in quo uidelic& pelago bini
estus oceani qui circum brit taniam ex insinito oceano sep¬
cen trionali erumpunt sibim& inuicã cotidie conpugnan¬
tes occurrunt ultra hostium fluminis omeleã. quod ꝑ
terras uitorum quae ad regionen geuissorum ꝑtinent
p̃fatum pelagus intrant: Finitoque conflictu in oceanum
refusi unde uenerant redeunt

Expanded text:
nemo gradum ministerii ac sedis episcopalis ante Danihenemo gradum ministerii ac sedis episcopalis ante Daniheest autem haec insula contra medium Australium Saxonum et Geuissorum, interposito pelago latitudinis trium millium quod vocatur Solvente: in quo videlicet pelago bini aestus Oceani qui circum Brittaniam ex infinito Oceano septentrionali erumpunt, sibimet invicem quotidie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluminis Homelea, quod per terras Jutorum, quae ad regionem Geuissorum pertinent, praefatum pelagus intrat; finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde venerant, redeunt
Abbreviated transcription (Latin):
uictoris credidissent : proditi sunt at que occidi iussi:
Quod cum audiss& abbas quidam & presbit̃ uocabu¬
lo cinibertꝰ habens non longe ab inde monasterium in lo¬
co quiuocatur reut frot id est uadum arundinis. uenit
adregem quitunc eisdem in partibus occultus curabatus
auulneribus quae einflicta fuerant proelanti in insula
uecta Postulauit que abeo: ut sinecesse ess& pueros int̃¬
sici prius eos licer& sidei cristianȩ sacramentis inbui
Conces sit rex: & ipse instructos uerbo ueritatis ac salutaris ab
solutos deingessu regni a&ni certos reddidit Moxque
illi instante carnisice mortem laeti subire cupiebant tem¬
poralem ꝑ quam se aduitam animae ꝑp& uam non dubitabant
esse transituros hoc ergo ordine post quam om̃s brittania¬
rum proiuntiae fidem xp̃i susciperant. suscepit & insula
uecta inquã tantum aberumnam externae subiectionis.

Expanded text:
victoris credidissent, proditi sunt, atque occidi jussi. victoris credidissent, proditi sunt, atque occidi jussi. Quod cum audisset abbas quidam et presbyter, vocabulo Cyniberct, habens non longe ab inde monasterium in loco qui vocatur Hreutford, id est, Vadum harundinis, venit ad regem, qui tunc eisdem  Al. iisdem in partibus occultus curabatur a vulneribus quae ei inflicta fuerant praelianti in insula Vecta: postulavitque ab eo, ut si necesse esset pueros interfici, prius eos liceret fidei Christianae sacramentis imbui. Concessit rex, et ipse instructos verbo veritatis, ac fonte salvatoris  Al., salutari ablutos, de ingressu regni aeterni certos reddidit. Moxque illi, instante carnifice, mortem laeti subiere temporalem per quam se ad vitam animae perpetuam non dubitabant esse transituros. Hoc ergo ordine, postquam omnes Brittaniarum provinciae fidem Christi susceperant, suscepit et insula Vecta, in qua tamen ob aerumnam aeternae subjectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
exterminare: Ac suȩ prouintiae homines prohis substicue¬
partẽ eiꝰ simul & praede dño dar&: quodita soluit. Eehane
uil frido ep̃o quitunc forte degente sua suꝑueniens adhiera.
utendam pro dño offerr& Est autem mensura eiusdem in¬
sulae iuxta estimationẽ anglorum. mille ducentarum.
familiarum : unde data est epõ possessio terrae trecentarũ
familiarum Acipse partẽ quam accepit commendaut
cuidam declericis suis: cii nomen bernium. & erat filius
sororis eius. dans illi pres biterum nomine iddila: qui omn¬
bus quisaluari uellent: uerbum ac lauacrũ uitae miniscn¬
r& Ubi filentio pret̾ eund um nonesse reor. quod in pri
mitias corum quide eadem insula credendo saluati sunt
duo regi pueri fratres uidelic & arualdiregis insulae spe¬
ciali sunt dĩ gratia coronati Siquidem inminentibus
insulae hostibus: fuga lapsisunt de insula: & in proxi
locum quiuocatur ad lapidem occulendosse a facie regis

Expanded text:
exterminare, ac suae provinciae homines pro his substituepartem ejus, simul et praedae, Domino daret. Quod ita solvit, ut hanc Uilfrido episcopo, qui tunc forte de gente sua superveniens aderat, utendam pro Domino offerret. Est autem mensura ejusdem insulae, juxta aestimationem Anglorum, mille ducentarum familiarum. Unde data est episcopo possessio terrae trecentarum familiarum. At ipse partem quam accepit, commendavit cuidam de clericis suis, cui nomen Bernuini, et erat filius sororis ejus, dans illi presbyterum nomine Hiddila, qui omnibus qui salvari vellent, verbum ac lavacrum vitae ministraret. Ubi silentio praetereundum non esse reor, quod in primitias  Al., primitia eorum qui de eadem insula credendo salvati sunt, duo regii pueri, fratres videlicet Arualdi regis insulae, speciali sunt Dei gratia coronati: siquidem imminentibus insulae hostibus, fuga lapsi sunt de insula, et in proxilocum qui vocatur Ad lapidem, occulendos se a facie regis
Abbreviated transcription (Latin):
elegeundiquȩ est aquis ac baludibus circumdata. neque
desolatam non procul inde sitam. quae lingua anglorum
grantacestir uocatur: & mox inuenerunt iuxta muros
ciuitatis locellum demarmore albo pulcherrimae factum oꝑ¬
culum quoque similis lapidis aptissimae tectum Unde in¬
tellegentes adño sium iter esse prosperatum. aratias agentes
retulerunt ad monasterium: Cumque corpus sacrae uirgmis
ac sponsac xp̃i aperto sepulcro ess& pro latum: ita incor¬
ruptum inuentum est ac sieodem die fuisset defuncta. siue
bumo condita: sic ut & p̃fatus antestis uil fridus & ultiali i qui
nouere testantur: Sed certiori notitia medicus cimfrid qui&
morienti illi & el euate detumulo ad fuit. qui referre erat. solit̃
quod illa infirmata. habuerit tumorem maximum sub maxil¬
la iusseruntq me inquit. incidere tumorem illum ut efflu¬
er& noxius humor qui inerat. Quoddum facerera: uideba¬

Expanded text:
Elge undique est aquis ac paludibus circumdata, neque Elge undique est aquis ac paludibus circumdata, neque desolatam, non procul inde sitam, quae lingua Anglorum Grantacaestir vocatur: et mox invenerunt juxta muros civitatis locellum de marmore albo pulcherrime factum, operculo quoque similis lapidis aptissime tectum. Unde intelligentes a Domino suum iter esse prosperatum, gratias agentes retulerunt ad monasterium. Cumque corpus sacrae virginis ac sponsae Christi aperto sepulcro esset prolatum in lucem, ita incorruptum inventum est ac si eodem die fuisset defuncta, sive humo condita; sicut et praefatus antistes Uilfrid, et multi alii qui novere, testantur. Sed certiori notitia medicus Cynifrid, qui et morienti illi, et elevatae de tumulo adfuit: qui  Al. om. qui referre erat solitus quod illa infirmata habuerit tumorem maximum sub maxilla. « Jusseruntque me, inquit, incidere tumorem illum, ut efflueret noxius humor qui inerat: quod dum facerem, videba
Abbreviated transcription (Latin):
lauare uoluerit: & tunc nouissima om̃ium lotis prius suo su¬
rumq ministrarum obsequio c&eris quae ibi essent famulis
tem. plusquam semel ꝑdiem manducauerit. semꝑ si non in¬
sirmitas grauior ꝓhibius s&, Ex tempore matutinȩ sims¬
eos usq ad ortum diei inecdesia p̃cibus intenta ꝑst tert
ende ᷤ plagam. c̃unctis p̃sentibus intimauerit: Raptaẽ
tissae gradum susceperat. & eaque & ipsa uiserat. nona¬
libi quam inmedio eorum uixta ordinem quo trans iert
ligneo in locello sepulta. cui successit inminiscerium
abbatissae soror eius sexburo. quamhabuerat in conu¬
gem ear comb̃tus rex cantuariorum: & cum sed ecim an¬
nis ess& sepulta : placuit eidem abbatissae leuari ossad
& in locello nouo posita inecclesiam trans ferri lussit qui
quosdam efratribus quaerere lapidem dequo locellum
in hoc facere possent: Quiascensanaui ipsa enĩ regio

Expanded text:
lavari voluerit; et tunc novissima omnium, lotis prius suo sulavari voluerit; et tunc novissima omnium, lotis prius suo suarumque ministrarum obsequio caeteris quae ibi essent famulis tem, plus quam semel per diem manducavit: semper, si non infirmitas gravior prohibuisset, ex tempore matutinae synaxeos, usque ad ortum diei, in ecclesia precibus intenta perstiterit. endi, palam cunctis praesentibus intimaverit. Rapta est tissae gradum susceperat: et aeque ut ipsa jusserat, non alibi quam in medio eorum, juxta ordinem quo transierat; ligneo in locello sepulta. Cui successit in ministerium abbatissae soror ejus Sexburg DCXCV, quam habuerat in conjugem Earconberct rex Cantuariorum. Et cum sedecim annis esset sepulta, placuit eidem  Al. add. sorori abbatissae levari ossa ejus, et in locello novo posita in ecclesiam transferri; jussitque quosdam fratribus quaerere lapidem, de quo locellum in hoc facere possent: qui, ascensa navi, ipsa enim regio
Abbreviated transcription (Latin):
historae narrant donante uno eodemque dnõ. quise nobiscum
usque insinem scła manere polic&ur. Nam &iam signum di¬
ium mira culi quociusdem femine sepulta caro corrumpi non
potuit in dicio est quia aiuri contactu in corrupta durauerit.
quae multum du regem postulans. ut scłi curas relinquere atq
inmonasterio tantum uero regi xp̃o seruire ꝑmit teretur
Ubiuix aliquando impa rauit : Intrauit monasterium ebbe
abbatis sae. quae erat amita regis egfridi: positum in loco quẽ
coludi urbem nominant: Accepto uolamine sc̃ĩ monialis
ab batissa in regione queuocatur elge ubi constructo monasterio
urginum dõ deuotarum. ꝑ plurimum mat̃ uirgo & exemplis
monasterio p& ut . numquam lineis. sed solum laneis uestim̃¬
tis uͣt uoluerit : raroq incalidis balneis propt̃ inminentibis
sollempnus maioribus. uerb i grã. paschȩ. pente costes. Ephani

Expanded text:
historiae narrant: donante uno eodemque Domino, qui se nobiscum historiae narrant: donante uno eodemque Domino, qui se nobiscum usque in finem saeculi manere pollicetur. Nam etiam signum divini miraculi, quo ejusdem feminae sepulta caro corrumpi non potuit, indicio est quia  Al., quod a viri contactu incorrupta duraverit. Quae multum diu regem postulans ut saeculi curas relinquere, atque in monasterio, tantum vero regi Christo servire permitteretur; ubi vix aliquando impetravit, intravit monasterium Aebbae abbatissae, quae erat amita regis Ecgfridi, positum in loco quem Coludi urbem nominant, accepto velamine sanctimonialis abbatissa in regione quae vocatur Elge; ubi constructo monasterio virginum Deo devotarum perplurium mater virgo, et exemplis monasterium petiit, nunquam lineis, sed solum laneis vestimentis uti voluerit: raroque in calidis balneis, praeter imminentibus sollemniis majoribus, verbi gratia Paschae, Pentecostes, Epiphaniae,
Abbreviated transcription (Latin):
sidei andorum romam ꝑlatum est : at que ab apostolico papa
omnibusque quiaudiere uł legere gratantissime. susceptum:
filiam annat regis orientalis anglorum cuius saepius mentio¬
nem fecimus uiri bene religosi ac ꝑ omia mente & opere egre¬
qu quam & alter ante illum uir habuerat uxorem. princeps
indelic& australium gpriuorum uocabulo tonbertoᷤ sed illo post
modicum temporis ex quo eam accepit desuncto data est regi
p̃fato, Cuius consortio cumxu annis uteretur. ꝑp&ua ta¬
men mansit uirgini tatis integritate gloriosa sic ut michi¬
m& sciscitanti. cum ocita ess& & quibus dam uenis s& indu¬
natis haereticis extitit: uil fridis ep̃s referebat: Dicens se tes
rit se eiterras ac peccunias multas esse donaturum. si regione
poss& ꝑsuadere eiuis uti conubio. quia sciebat illam nullum
uirorum plus illo diligere. Nec diffidendum est nr̃a &iam a&ã¬
te sieri potuissoe quodaeuo p̃cedente aliquocies factum fideles

Expanded text:
fidei Anglorum Romam perlatum est, atque ab apostolico papa fidei Anglorum Romam perlatum est, atque ab apostolico papa omnibusque qui audiere vel legere, gratantissime susceptum. filiam Anna regis Orientalium Anglorum, cujus saepius mentionem fecimus, viri bene religiosi, ac per omnia mente et opere egregii: quam et alter ante illum vir habuerat uxorem, princeps videlicet Australium Gyruiorum, vocabulo Tondberct. Sed illo post modicum temporis ex quo eam accepit defuncto, data est regi praefato: cujus consortio cum duodecim annis uteretur, perpetua tamen mansit virginitatis integritate gloriosa; sicut mihimet sciscitanti cum hoc an ita esset quibusdam venisset in duatae memoriae Uilfrid episcopus referebat, dicens se testrit se ei terras ac pecunias multas esse donaturum, si reginae posset persuadere ejus uti connubio, quia sciebat illam nullum virorum plus illo diligere. Nec diffidendum est nostra etiam aetate fieri potuisse, quod aevo praecedente aliquoties factum fideles
Abbreviated transcription (Latin):
qualis eẽt status ecclesiae quam abhi& ĩcorum contagus. cãstus e¬
discere hoc negotium reuerentissimo abbati iohannis brittani
destinato inuixit Quam obrem collecta prohoc inbrittama si¬
nodo quam diximus inuenta est in omnibus fides in uiolata
catholica datumque illi exemplar eius romam ꝑferendum
Uerum ille patriam reuertens non multo postquam oceanum
transut areptus infirmitate ac defunctus est. corpusque
eius ab amicis propt̃ amorem scĩ martini cius monasterio
pre crat turorus delatum. atque honorifice sepultũs est
Nam & benigno ecclesiae illius ospitio cumbrataniam ir&
exceptus est: rogatusque multum a fratribus ut romam
deuertens illo itinere uenir&: At que ad eadem diuestera
ecdesium. Denique ibidem adiutorem iteneris & inuncti operis accepit
qui& si itinere defunctus est: nichilominus exemplum catholicae

Expanded text:
qualis esset status Ecclesiae, quam ab haereticorum contagiis castus, equalis esset status Ecclesiae, quam ab haereticorum contagiis castus, ediscere; hoc negotium reverentissimo abbati Johanni Brittaniam destinato injunxit. Quamobrem collecta pro hoc in Brittania synodo quam diximus, inventa est in omnibus fides inviolata catholica: datumque illi exemplar ejus Romam perferendum. Verum ille patriam revertens, non multo postquam Oceanum transiit, arreptus infirmitate, ac defunctus est DCLXXXI: corpusque ejus ab amicis propter amorem sancti Martini cujus monasterio praeerat, Turonis delatum, atque honorifice sepultum est. Nam et benigno Ecclesiae illius hospitio, cum Brittaniam iret, exceptus est: rogatusque multum a fratribus, ut Romam revertens, illo itinere veniret, atque ad eam diverteret Ecclesiam. Denique ibidem adjutores itineris et injuncti operis accepit: qui etsi in itinere defunctus est, nihilominus exemplum catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
bat uerum deomnibus poene eius dem prouintiae monas cerus
adaudiendum eum quicantandi erant periti confluebant
Sed & ipsum ꝑloca in quibus docer& multi inuitare curabant:
Ip̃se autẽ excepto cantandi uł legendi munere: & aliud inmanda
tis apostolico papa acceperat : ut cuius ess&e fidei anglorũ eccle
sia diligent̃ ediscer&: romamq rediens referr&: Nam & sinodi¬
dumbeati papae mastini centum quinq episcoporum consen¬
su non multo ante romȩ celebrata contra eos maximae qui
ueram inxp̃o operationem & uoluntatẽ p̃dicabant secum
ueniens ad tulit: atque in pfat breligiosissimi ab batis bene¬
dicti monasterio transcribendam cõmodauit Tales namque eo
tempore sidem constantinopolitane ecclesiae multum conturbi¬
uerant sed dño donante proditi iam tun& & iuctisunt: unde uo¬
lens agaton papa sicut in aluis prouincus. ita &iam in brit tanu

Expanded text:
bat, verum de omnibus pene ejusdem provinciae monasteriis bat, verum de omnibus pene ejusdem provinciae monasteriis ad audiendum eum, qui cantandi erant periti, confluebant. Sed et ipsum per loca in quibus doceret, multi invitare curabant. Ipse autem excepto cantandi vel legendi munere, et alitis ab apostolico papa accepisse, ut cujus esset fidei Anglorum Ecsia, diligenter edisceret, Romamque rediens referret. Nam et synodum beati papae Martini, centum quinque episcoporum consensu non multo ante Romae celebratam, contra eos maxime qui unam in Christo operationem et voluntatem praedicabant, secum veniens attulit; atque in praefato religiosissimi abbatis Benedicti monasterio transcribendam commodavit. Tales namque eo tempore, fidem Constantinopolitanae Ecclesiae multum conturbaverunt; sed Domino donante proditi jam tunc et victi sunt. Unde volens Agatho papa, sicut in aliis provinciis, ita etiam in Brittania
Abbreviated transcription (Latin):
dictus construxiss& monasterium brittania e. in honorem beatis
mam cumcooperatore ac socio eiusdem operis ceolsido. qui post
ipsum eiusdem monasterii abbaspͥfuit Quod & ante saepius face¬
re consueuerat: atque honorifice abeatȩ memoriae papa agatho
apłica firmatã : iuxta qđ eogfridum regemuoluisse ac licentiã
dedisse nouerat. quo concedente & possessionem terrae lar¬
giente ipsum monasterium fecerat: Accepit & prefatum
iohannem abbatem brit taniam ꝑ ducendum quatenus mo
nasterio suo cursum canendi annuum sicut ad scm̃n p& rũ
acceperat pontificis. & ordinem uidelic& ritumq canen¬
diac legendi uiua uoce prefatimonas terii cantores edocendo
& eaque totius anni circulus incaelebratione dierum festorum
poscebat: &iam litteris mandando. que actenus in eodem mo¬
nasterio seruata. & amultis iam sunt circum quaque transcripta
Non solum autem idem iohannes ipsuis monasterii fratres doce¬

Expanded text:
dictus construxisset monasterium Brittaniae, in honorem beatissimam cum cooperatore ac socio ejusdem operis Ceolfrido, qui post ipsum ejusdem monasterii abbas fuit, quod et ante saepius facere consueverat, atque honorifice a beatae memoriae papa Agathonapostolica firmatam; juxta quod Ecgfridum regem voluisse, ac licentiam dedisse noverat, quo concedente et possessionem terrae largiente, ipsum monasterium fecerat. Accepit et praefatum Johannem abbatem Brittaniam perducendum; quatenus in monasterio suo cursum canendi annuum  Al., per annum, sicut ad sanctum Petrum acceperat pontificis, et ordinem videlicet, ritumque canendi ac legendi viva voce praefati monasterii cantores edocendo, et ea quae totius anni circulus in celebratione  Al., celebrationem dierum festorum poscebat, etiam literis mandando: quae hactenus in eodem monasterio servata, et a multis jam sunt circumquaque transcripta. Non solum autem idem Johannes ipsius monasterii fratres doce
Abbreviated transcription (Latin):
re desideras. cristianũ iã me esse cristianũque officus uaccare cognosce.
Atuid ex. Nom̃ tuũ quero Quod fine mora micbi insinua. & ille. Albanꝰ

Expanded text:
re desideras, Christianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. re desideras, Christianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaer
Abbreviated transcription (Latin):
at que adiudicẽ uinctus ꝑductus est. Contigit autẽ iudicẽ ea hora qua ad
cum albanus adducebatur aris ad sistere ac demonibus hostias offerri.
Cumq uidiss& albanum moxira succensufmimia quod se ille ultro ꝓ
ospite queinciperat militibus offerre ac discrimini dare p̃sũpsiss&.
ad simulacia doemonum quibus ad sistebat eumiussit pertrahit. Quib
rebellem inquiens ac sacrlegum caclart quam militibus reddere mallius¬
ti ut contemptor duum meritã blas pheniae suae penam luer&.
Quȩcumq illidebebant supplicia tusoluere habes siã cultu nãẽ rebi¬
gionis discedere tẽptas. At sc̃s albanus quise ultro ꝑsecutoribus sideicris¬
tianum esse prodiderat Nequaquã minas principis m&iut. sed hac int̾
armis milicue spiritalis palam se iussit illius parere noll& pronuntiabat
Tunc iudex cuius inquid familiae uel generis es: Albanus respondit

Expanded text:
atque ad judicem vinctus perductus est. Contigit autem judicem ea hora qua ad atque ad judicem vinctus perductus est. Contigit autem judicem ea hora qua ad eum Albanus adducebatur, aris adsistere ac daemonibus hostias offerre, numque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susceperat militibus offerre ac discrimini dare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret, quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoribus fidei Christianum esse prodiderat, nequaquam minas principis metuit; sed accinctus armis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, inquit, familiae vel generis es? Albanus respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
laude uirginum cum beatorum mas trrum quidetoto orbe ad dnm
profert. Quiud elic& albanus paganus ad huc cum perfidorum.
principum mandata aduersum cristianos. seurent. Clericum quen¬
dam persetutores sugentem aspicio recepit Quendumarationibus
nagrata res pectus. exemplum sidei nepla&atis illius coepit emula¬
rit Ac salitaribus eius exostationibus paualat edoctus relic¬
tis idolatriae tenebris cristianus ineegͥro excorde facdus ẽ. Clmq:
p̃fatus dericus aliquod diebus apud eum hospitaretur. peruent
adaures nefando. principis confessort̃ xp̃i cua necdũ suerat locus
mas trru deputatus paenes albanum latere. Vnde stitim us sid
milit es cum diligentius in quirtrt. Quicum adtugariũ mastitis.
peruenissent mox se sos albanus. pro ospite ao magistro suo ipsuis
habitu id est tara calla quauestiebantur inducus. militibus exibuit

Expanded text:
Laude virginum, cum beatorum martyrum qui de toto orbe ad DomiLaude virginum, cum beatorum martyrum qui de toto orbe ad Domiprofert. Qui videlicet Albanus paganus adhuc, cum perfidorum principum mandata adversum Christianos saevirent, clericum quemdam persecutores fugientem hospitio recepit: quem dum orationibus ina gratia respectus exemplum fidei ac pietatis illius coepit aemulari, ac salutaribus ejus exhortationibus paulatim edoctus, relictis idolatriae tenebris Christianus integro ex corde factus est. Cumque praefatus clericus aliquot diebus apud eum hospitaretur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii deputatus, penes Albanum latere. Unde statim jussit milites eum diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, id est, caracalla qua vestiebatur indutus, militibus exhibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nna incarnatiorus ccł xxxxui dio ocianus crigesinia tercio abaugus¬
Ato imperatore ab exercitu dectus anntus x& fint mnaximuanumq
cognomento erculium sociũ crtauit imperi quorum tempore corusi¬
us quidam genere quidemin simis sed consilio & manu prõptus. Cuad
obseruanda oͥceana litoraq tune srinci & saxones in festibant Positus
plus in pnaciem quamin prouectum rei publicȩ ager&: Treptam p̃donibus
p̃dam nulla ex parte nestituendo. dominif sed sibi soli uindicando a
cendens suspicionẽ quaipsos quoque ostes ad incursandos. fines artifi
purpura sucxit. Acbrittanos. occupauit quibus sibi perseptẽ ahnos
fortissimae uindicatis. Acretentis tandem fraude alecti socii sui int̾ fectꝰ ẽ
recepit. Interea diucletianus in oriente maximus herculius in oc cien¬
te uastari ecclesias affligit interficiquȩ cristianos. decimo post nerene
in manior fuit. Nam ꝑdecẽ annos incendis et clesiarum. proscriptiani¬
bus in nocentã cedibus mastrrum incessabilit̃ Acta est. Denique

Expanded text:
esimus tertius ab Augusto imperator ab exercitu electus, annis viginti fuit, Maximianumque cognomento Herculium socium creavit imperii. Quorum tempore Carausius quidam, genere quidem infimus, sed consilio et manu promptus, cum ab observanda Oceani litora quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam praedonibus praedam nulla ex parte restituendo dominis, sed sibi soli vindicando; accendens  Al., accedens suspicionem, quia ipsos quoque hostes ad incursandos fines artificpurpuram sumpsit ac Brittanias occupavit; quibus sibi per septem annos fortissime vindicatis ac retentis, tandem fraude Alecti socii sui interfectus esrecepit. Interea Diocletianus in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente, vastari Ecclesias, affligi interficique Christianos decimo post Neronemimmanior fuit; nam per decem annos, incendiis Ecclesiarum, proscriptionibus innocentum, caedibus martyrum incessabiliter acta est. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
ut opus bonũ quod auxiliante dñõ coepistis impleatis: Nec labor uos
ergo itineris nec maledicorum hominum linguȩ deterreant: sedomni
instancia om̃iq feruore quae inchoastis. Dõ auctore ꝑagite. Scien¬
tes quod laborẽ magnum. maior a& nȩ retributionis gloria sequitur
Remeanti autẽ agustino p̃posito ur̃o quẽ & abbatẽ uobis constituimus
in ominibus humilit̃ oboedite : Scientes hocurĩs animab ꝑ omĩa pro¬
suturũ quicquid auobis suerit ineius ad monicione conpl&um,
Omp̃s ds̃ suauos grã protegat : & ur̃ laboris fructum : ina& name pa¬
tria uidere concedat: Quatenus & siuobiscũ laborare nequeo: simul
ingaudio retributionis inueniar. quod laborare scilic& uolo ds̃ uosin¬
colomes custodiat dilectissimi silii: Data diex hł ag̃ imp̃r docno

Expanded text:
ut opus bonum quod, auxiliante Domino, coepistis, impleatis. Nec labor vos ut opus bonum quod, auxiliante Domino, coepistis, impleatis. Nec labor vos ergo itineris, nec maledicorum hominum linguae deterreant: sed omni instantia, omnique fervore, quae inchoastis, Deo auctore, peragite: scientes quod laborem magnum major aeternae retributionis gloria sequitur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite: scientes hoc vestris animabus per omnia profuturum, quidquid a vobis fuerit in ejus admonitione completum. Omnipotens Deus sua vos gratia protegat, et vestri laboris fructum in aeterna me patria videre concedat. Quatenus et si vobiscum laborare nequeo, simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare scilicet volo. 830 Deus vos incolumes custodiat, dilectissimi Filii. Data die decima Kalendarum Au
Abbreviated transcription (Latin):
alios plures cũ eo monachos timentes dnm̃. p̃dicare uerbũ dĩ genti anglorũ
Quicumussis pontificalibus obtẽperantes memonitum opus ad gredi coe
redire domum potius quam barbaram feram incredulam que gentem
cuius nelinguam quidẽ nossent adire cogitabant, & hoc esse totius
commun consilio decernebant: Nec mora augustinum quem eis episco¬
pum ordinandum si ab anglis susciperentur disposuerat. domumre¬
mittunt quia beato gregorio humilis supplicatu obtiner& : Nec tam
periculosam tam laborio sĩ tamincertam peregrinationem adire de¬
berent: Quibus ille exortatorias mitens litteras in opus eos uerbi diumo
consisos auxilio proficisci suad&. Quarum uiddic& litterarum ista est ftnra
regorius seruus seruorũ dĩ serus dñi nr̃i Quia melius fu¬
erat bona non incipere. quamabhis quaeceptas. cogitatione
retrorsum redire . summo studio dilectissimi silu oport&

Expanded text:
vum Dei Augustinum, et alios plures cum eo monachos timentes Dominum, praedicare verbum Dei genti Anglorum. Qui cum jussis pontificalibus obtemperantes, memoratum opus adgredi coepredire domum potius, quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem nossent, adire cogitabant, et hoc esse tutius communi consilio decernebant. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum ordinandum si ab Anglis susciperentur disposuerat, domum remittunt, qui a beato Gregorio humili supplicatu obtineret ne tam periculosam, tam laboriosam, tam incertam peregrinationem adire deberent. Quibus ille exhortatorias mittens litteras, in opus eos verbi, divino confisos auxilio, proficisci suadet. Quarum videlicet litterarum ista est forma: Gregorius servus servorum Dei, servis Domini nostri. « Quia melius fuerat bona non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi filii, oportet
Abbreviated transcription (Latin):
dotes habentes dõ placitam caritatẽ. religiosi iuri nullius commenda¬
cione indigeant. Qui tamen aptã apud scribendi sẽtẽpus ingessit fiac¬
nitati urãe noñam mittere scripta curauimus ꝵ Insinuantes lacore
presentium agistinum seruum dĩ. decuius certisumus studio cumali¬
is seriuis dĩ illic nos proualitate animarum auxiliante dño direxisse.
quae necesse est : ut sac erdotali studio scitas urã adiuuare & sua ei
solatia p̃bere festin&. Cui&iam ut prõptiores ad suffagan dum
possias existere causam uobis iniuncximus suptiliter indicare sci¬
ones quodea cognta tota uos propt dm̃ deuotione ad sola cundum qua
res exigi commod&is, Candidum preterea presbiterum commu¬
nem silium quemad gubnationem patrimoni olĩ eccdaesue nrãe transimi

Expanded text:
dotes habentes Deo placitam charitatem religiosi viri nullius commendationis indigeant, quia tamen aptum se scribendi tempus ingessit, fraternitati vestrae nostra mittere scripta curavimus, insinuantes latorem praesentium, Augustinum servum Dei, de cujus certi sumus studio, cum aliis servis Dei illuc nos pro utilitate animarum, auxiliante Domino, direxisse. Quem necesse est ut sacerdotali studio sanctitas vestra adjuvare et sua ei solatia praebere festinet. Cui etiam ut promptiores ad suffragandum possitis existere, causam vobis injunximus subtiliter indicare, scientes quod ea cognita, tota vos propter Deum devotione ad solatiandum, quia res exigit, commodetis. Candidum praeterea presbyterum communem filium, quem ad gubernationem patrimonioli Ecclesiae nostrae transmi
Abbreviated transcription (Latin):
esse non nego qui simplicitate rustica. sedintentione pia dm̃¬
multum dilexer̃. neque illis obesse reor talem paschae obser¬
uantiam quam diu nullus aduenerat. qui eis instituti perfec¬
tioris decr&a. quae sequerentur ostender&: quos utique credo
siqui tunc ad eos catholicus calculator aduenir&. sic que¬
eius monita fuisse secuturos. quomodo eaque nouerant ac
didicerant dĩ mandata probantur suisse secuti Tuautẽ
& sotutui siaudita decr&a sedis apostolicae immo uniuer¬
salis cclesiae. & haec litteris sacris consirmata sequi contẽp¬
sci fuerunt. numquid unuersali quȩ ꝑ orbem est ec desiae xp̃i eorũẽ.
paucitas uno de angulo extressȩ insulae praeferenda  & sisẽs
dñs ait Tues p&rus & suꝑ hanc p&rame &c&era ufquereg

Expanded text:
esse non nego, qui simplicitate rustica, sed intentione pia Desse non nego, qui simplicitate rustica, sed intentione pia Deum dilexerunt. Neque illis multum obesse reor talem Paschae observantiam, quandiu nullus advenerat, qui eis instituti perfectioris decreta quae sequerentur, ostenderet: quos utique credo, si qui tunc ad eos catholicus calculator adveniret, sic ejus monita fuisse secuturos, quomodo ea quae noverant ac didicerant, Dei mandata probantur fuisse secuti. Tu autem et socii tui, si audita decreta sedis apostolicae, immo universalis Ecclesiae, et haec literis sacris confirmata sequi contemsancti fuerunt, numquid universali quae per orbem est Ecclesiae, Christi, eorum  Al., horum est paucitas uno de angulo extremae insulae praeferenda? Et si sanctus Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram ae
Abbreviated transcription (Latin):
mores & disciplinam. sequi non desisto: At uinl fridus: Cons¬
tat inquit anatholium uirum scĩssimum. doctissimum. ac
laude esse dignis simum: sed quiduobiscum illorum nec eius
decr&a seru&is & Ille enim in pascha suo regulam utique ueri¬
uos aut ignoratis aut agitum & a tota xp̃i ecclesia custoditum
pronichilo contempnitis: Ille sic inpascha dominico xiiii lunam
conputauit. ut hanc eadem ipsa die more aegyptiorum xulunã
regulam distinctionis uos ignorasse probat: quod aliquotios
ma luna facitis. Depatre autẽ ur̃o columba. & sequa cibus eiꝰ
quorum sc̃itatẽ uos imitari & regulam ac prȩcepta caelestibus
tis inudicio dicentibus dño quod in nomine eius proph& a¬
uerint & daemonia eiecerint. & uirtutes multas fecerint. respan¬
surus sit dñs. quicnum quam eos nouerit: sed absit hoc depatri¬
bus ur̃is dicam. quia iustius multo est dein cognitis bonum cre¬
dere quammalum: Vnde & illos dĩ famulos ac dõ dilectos

Expanded text:
mores et disciplinam sequi non desisto. » At Uilfridus: « Constat, inquit, Anatolium virum sanctissimum, doctissimum, ac laude esse dignissimum; sed quid vobis cum illo, cum nec ejus decreta servetis? Ille enim in Pascha suo regulam utique verivos aut ignoratis, aut agnitum et a tota Christi Ecclesia custoditum, pro nihilo contemnitis. Ille sic in Pascha dominico quartam decimam lunam computavit, ut hanc eadem ipsa die more Aegyptiorum quintam regulam distinctionis vos ignorasse probat, quod aliquoties ma luna facitis. De Patre autem vestro Columba et sequacibus ejus, quorum sanctitatem vos imitari, et regulam ac praecepta caelestibus tis in judicio dicentibus Domino, quod in nomine ejus prophetaverint, et daemonia ejecerint, et virtutes multas fecerint, responsurus sit Dominus quia nunquam eos noverit. Sed absit ut de patribus vestris hoc dicam: quia justius multo est de incognitis bonum credere, quam malum. Unde et illos Dei famulos, ac Deo dilectos
Abbreviated transcription (Latin):
ad xxluna diem dominicum paschae obseruatis. ita xiu
luna aduesperam saepius pascha incipiatis. Cuius neque
lex ulłam fecit mentionem neq auctor acdator euangelu
suae passionis ecclesiae ccielebranda tradidit: Item lunã xx.
ne ur̃i paschae funditus eliminatis: sic que ut dixi incaele¬
bratione sum me festiuitatis. neque iohanni. neque p& ro. neq
legi. neque euangelio concordatis: his contra colmanus
Num quid ait. anatholius uir sc̃s & in prefata historia ecde¬
siatica multum laudatus. leqi uł euangelio contraria sapue
num quid reuerentissimum patrem nr̃m columbam. & suc
runt diuinis paginis contraria sapuisse. uł legisse creden¬
dum est & cum plurimi fuerint in eis quorum scĩtate
cae lestia signa & uirtutũ quȩ fecer̃ mira cula testimoniũ
prebuer̃ quos ipse scõs esse nondubitans. semꝑ eorũ uitã

Expanded text:
am lunam diem Dominicum Paschae observatis; ita ut tertia decima luna ad vesperam saepius pascha incipiatis, cujus neque lex ullam fecit mentionem, neque auctor ac dator Evangelii suae passionis, Ecclesiae celebranda tradidit. Item  Al., itevestri Paschae funditus eliminatis: sicque, ut dixi, in celebratione summae festivitatis, neque Johanni, neque Petro, neque Legi, neque Evangelio concordatis. » His contra Colmanus: « Numquid, ait, Anatolius vir sanctus, et in praefata Historia ecclesiastica multum laudatus, legi vel Evangelio contraria sapuitNumquid reverentissimum Patrem nostrum Columbam  Alrunt, divinis paginis contraria sapuisse, vel egisse credendum est? cum plurimi fuerint in eis, quorum sanctitati caelestia signa, et virtutum quae fecerunt miracula, testimonium praebuerunt: quos ipse sanctos esse non dubitans, semper eorum vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
dogmata: &iterum in constantino poli. quinto congregatis
concilio intẽ por̃ iustimaniminoris. contra theodorum. & tho¬
dor&i. & iba: epistolas eorũ & dogmata contracirillum: & pu
& sinadum quae facta est inurbe roma intempore martini pa¬
pae beatissimi. indict̃ .UIii. imperante constantino pussimo: an¬
sicauer̃ nichil ad dentes uł sub trahentes. & anathe matizamus cor¬
de &ore. quos anathe matitarunt: & quos susceper̃ suscipimus.
glorificantes dm̃ patrem sine initio. & filium eius unigenitum.
& filio inenarrabilit̃ . sicut p̃dicauerunt hi quos memorauimus supͣ.¬

Expanded text:
dogmata, et iterum in Constantinopoli quinto congregati sunt concilio in tempore Justiniani Minoris contra Theodorum et Theodoreti, et Ibae epistolas, et eorum dogmata contra Cyrillium. Et paulo post: Et synodum quae facta est in urbe Roma in tempore Martini papae beatissimi, indictione prima, imperante Constantino piissimo anficaverunt, nihil addentes vel subtrahentes; et anathematizamus corde et ore quos anathematizaverunt; et, quos susceperunt, suscipimus, glorificantes Deum Patrem sine initio, et Filium ejus unigenitum et Filio inenarrabiliter, sicut praedicaverunt hi, quos memoravimus sup