comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pontio sena¬
toriȩ dignitatis uiro.
dignũ est
ut cuiꝰ fidẽ in xp̃m cepi mus pronun¬
ciare. eius quoq uocabu lum iã inei¬
piamus cum debito honore parit̾ no¬
minare. qui sane quemad modũ initiatꝰ
xp̃iano nomine fuerit. qm̃ locus uidetꝰ
exigere. minime nos pigebit aperire.
Quando enim religiosa uitula ñdu
de partus ꝑiculo liberata megetia ad
amicũ dĩ fuerat profecta. ibi in suis p̾cibꝰ
etiam de huius uiri sui honorabilis¬
pontu credulitate instruxerat. ut ille
imbueret᷑ fide ao nomine xp̃iano. Qa
sane eidem illa ipsa nocte taliẽ. uisio¬
ne reuelatum. Unsa est quippe
sibimet uidere iuxta ipsa beati
martyris memoriã duo ceroferaria
luminosa parit̾ igne flammantia.
Ibidemꝙ asistente secui atq apparen¬
te memorato pontio uiro suo. sibimet
dictum fuisse. Uitula. melius lucet
ceroferariũ nr̃m. Unde uolo scias
me posuisse iam iugulos. Quo uiso au¬
ditoq religiosa uitula somnio. exꝑ¬

Expanded text:
Pontio, senaPontio, senatoriae dignitatis viro dignum est ut cujus fidem in Christo coepimus pronuntiare, ejus quoque vocabulum jam incipiamus cum debito honore pariter nominare: qui sane quemadmodum initiatus christiano nomine fuerit, quoniam locus videtur exigere, minime nos pigebit aperire. Quando enim religiosa Vitula, nondum de partus periculo liberata Megetia, ad Amicum Dei fuerat profecta, ibi in suis precibus etiam de hujus viri sui venerabilis credulitate instruxerat, ut ille imbueretur fide ac nomine christiano. Quod sane eidem illa ipsa nocte tali est visione revelatum. Visa est quippe sibimet videre juxta ipsam beati Martyris Memoriam duo cerofaria luminosa, pariter igne flammantia, ibidemque assistente secum atque apparente memerato Pontio viro suo, sibimet dictum fuisse: Vitula, melius lucet cerofarium nostrum; unde volo scias me posuisse jam jugulos. Quo viso auditoque, religiosa Vitula somno exp
Abbreviated transcription (Latin):
misere usq nunc. nec¬
resistere uitis mulieres ualuimꝰ. Diu
urãs ptulimus uoluntates. ex quibꝰ nul
lus salutis filiȩ fructꝰ. nullus cessit effec¬
tus. ita ut ecce ꝑ annũ & quot excurrunt
amplius menses. int̾ manus medicoꝵ
corpus filiȩ meȩ tantũ modo fatigat᷑
nec omnino sicut uidetis aliqͥd proficien¬
do sanat̃. R ogo aliquando ꝑmittite
& nobis. ut faciamus & nos quȩ expediunt
nobis. Eamus & nos ad medicum nr̃m.
Credo in illum. quia qui noluit megetiã
cum suo partu mortuo mori. ipse etiam
ettã faciet uultu suo int̾ homines conuer¬
sari. His itaq huiuscemodi querimonus
deploratis iustis ac ueris. nequaqͣm illi ui¬
ri tali femine uirili animo indutę ua¬
luerunt resistere. Maluert̃ sponte cede¬
re. quam quolibet alio iudicante uicti
discedere. Flexis itaq illis in hac senten¬
tia matris uitulȩ. marito scilicet. simulq
patre megetiȩ. sed marito quidẽ ad¬
huc pagano patre uͦ iã xp̃iano cate¬
cumino effecto nomine

Expanded text:
misere usque nunc, necresistere viris mulieres valuimus: diu vestras pertulimus voluntates, ex quibus nullus fructus salutis filiae, nullus cessit effectus, ita ut ecce per annum et quot excurrunt amplius menses inter manus medicorum corpus filiae meae tantummodo fatigetur, nec omnino, sicut videtis, aliquid perficiendo sanetur. Rogo, aliquando permittite et nobis, ut faciamus et nos quae expediunt nobis: eamus et nos ad medicum nostrum. Credo in illum, quia qui noluit Megetiam cum suo partu mortuo mori, ipse etiam eam faciet sano vultu suo inter homines conversari. His atque hujuscemodi querimoniis deploratis justis ac veris, nequaquam illi viri tali feminae virili animo indutae valuerunt resistere. Maluerunt sponte cedere, quam quolibet alio judicante victi discedere. 4. Flexis itaque illis in hanc sententiam matris Vitulae, marito scilicet simulque patre Megetiae, sed marito quidem adhuc pagano, patre vero christiano catechumeno effecto nomine
Abbreviated transcription (Latin):
turnarũ horarũ diuinũ officiũ. dũ irẽ
repausationis cubitũ. & uellẽ dormitionis
capere somnũ. uenit uox ad me t̾ribilit᷑
dicens. Karole. exiet modo ate sp̃s tuus.
& uenies & uidebis iusta di iudicia. & t̾
suꝑ montes altissimos igneos de quib oris¬
bant᷑ paludes & flumina feruentia. & om̃a
metalloꝵ genera bullientia. Ubi repperi
innumeras animas hominũ & principũ pa¬
trismei & fratrum eoꝵ & meoꝵ precipita¬
ũbilicum. Clamaueruntq ad me hriulan¬
do. Dum uiximꝰ. amauimꝰ tecũ & cum pa¬
tre tuo & cum fr̃ib tuis. & cum auunculis
tuis facere p̾lia & homicidia & rapinas
pro cupiditate terrena. ideo in ista bul¬
lientia flumina. & metalloꝵ diuersa ge¬
nera sustinemꝰ torm̃ta. Et cum ad hȩc
timidus uitenderẽ. audiui retro me ani¬
mas clamare. Potentes potent̾ torm̃ta pa¬
tiunt᷑. Et respexi. & uidi suꝑ ripas flumi.¬
nis bullientis fornaces piceos & sulphureos

Expanded text:
turnarum Horarum divinum officium, dum irem turnarum Horarum divinum officium, dum irem repausationis cubitum, et vellem dormitionis carpere somnum, venit vox ad me terribiliter dicens: Carole, exiet modo a te spiritus tuus, et videbis justa Dei judicia, et super montes altissimos igneos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia, ubi reperi innumeras animas hominum et principum patris mei et fratrum meorum praecipitaumbilicum; clamaveruntque ad me ejulando: Dum viximus, amavimus tecum, et cum patre tuo, et cum fratribus tuis, et cum avunculis tuis, facere praelia, et homicidia, et rapinas pro cupiditate terrena; ideo in ista bullientia flumina, et metallorum diversa genera, sustinemus tormenta. Et cum ad haec timidus intenderem, audivi retro me animas clamare: Potentes potenter tormenta patientur. Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaces piceas et sulphureas,
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃dicare. seminatiimꝰ discordias. & in¬
centores maloꝵ fuimꝰ. unde nos incendi¬
mur in istis tartareis suppliciis. & nos
& alii homicidioꝵ & rapinarũ amato¬
res. Huc etiã & tui ep̃i & satellitũ popłi¬
uenient. qui similit̾ amant nc̃ facere.
Et dum hec tremebundus auscultarem.
eoce nigerrimi demones auolantes cum
uncinis igneis uolebant app̃hendere
filum glomeris qͣm in manu tenebã & ad
se trahere. s reuerberantib radiis illiꝰ
glomeris. ñ ualebant filũ contingere.
Dainde pꝰ tergum meũ currentes uoluert̃
me adincinare. & in ipsos sulphureos
putens preipitare. s ductor m̃s qui porta¬
uit glomerẽ. iactauit suꝑ scapulas meas
filum glomeris & duplicauit illũ. tra¬
xitq me post se fortit̾. sicq ascendimꝰ¬
isio qm uidit karolus
mine. In nomine dĩ sũ¬
mi regis regũ ego Raro¬
lus gratuito di dono
sacra nocte dominici diei pꝰ celebratũ noc¬

Expanded text:
et praedicare, seminavimus discordias, et inet praedicare, seminavimus discordias, et incentores malorum fuimus; unde nunc incendimur in istis Tartareis suppliciis, et nos, et alii homicidiorum et rapinarum amatores: huc etiam 162 tui episcopi et satellites venient, qui similiter amant nunc facere. Et dum haec tremebundus auscultarem, ecce, nigerrimi daemones advolantes cum uncis igneis volebant apprehendere filum glomeris quem in manu tenebam, et ad se attrahere; sed, reverberantibus radiis illius glomeris, non valebant filum contingere. Deinde, post tergum meum currentes, voluerunt me aduncinare, et in ipsos puteossulphureos praecipitare; sed ductor meus qui portabat glomus, jactavit super scapulas meas filum glomeris et duplicavit illum, traxitque me post se fortiter, sicque ascendimisio quam vidit Karolus mine: « In nomine Dei summi Regis regum. Ego Carolus gratuito Dei donoFrancorum, sacra nocte Dominici diei post celebratum noc
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua presagia. & tam̃ reuertet᷑ ad te
iterum sp̃s tuus in hora ñ modica. Statĩq
fun raptꝰ in sp̃u. & qui me sustulit in sp̃u¬
fuit candidissimꝰ. Tenuitq manu sua glo¬
merẽ lineu̾ clarissimi iubar luminis
emittentẽ. sic̃ solent facere comẽtȩ qͥndo
apparent. cepitq illũ dissoluere. & dixit
ad me. Accipe filũ glomeris micantis. &
liga ac noda firmit᷑ in pollice tuę manꝰ dex¬
terȩ. quia ꝑ illũ duceris in laberintheas
infernoꝵ penas. Et hoc dicto. p̃cessit me
uelocit᷑ discorquens lucifluũ glomus. dux̃q
me in ꝓfundissimas ualles & igneas quȩ
erant plenę puteis ardentib pice & sul¬
phure plumboq & cera & adipe. Ubi
inueni pontifices patris mei ⁊ auunculoꝵ
meoꝵ uos cum pauens in t̾rogarẽ. ob qͥd
tam grauia torm̃ta paterent᷑. responde¬
runt mͥ. fuimꝰ ep̃i patris tui & auuncu
loꝵ tuoꝵ. & dum debuimꝰ illos & popu¬
lũ illoꝵ de pace & concordia ad monere

Expanded text:
aliqua praesagia, et tamen revertetur ad te iterum spiritus tuus in hora non modica. Statimque fui raptus in spiritu, et qui me sustulit fuit candidissimus, tenuitque in manu sua glomus lineum clarissimi jubar luminis emittens, sicut solent facere cometae, quando apparent, coepitque illum dissolvere et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liga ac noda firmiter in pollice tuae manus dexterae, quia per illum duceris in labyrintheas infernorum poenas. Et hoc dicto, praecessit me velociter distorquens lucifluum glomus, duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice et sulphure, plumboque et cera et adipe: ubi inveni pontifices patris mei et avunculorum meorum. Quos cum pavens interrogarem ob quid tam gravia paterentur tormenta, responderunlorum tuorum, et dum debuimus illos, et populum illorum, de pace et concordia admonere
Abbreviated transcription (Latin):
ducti sunt ingaudio paradysi dĩ. Drc̃q
mͥ. Respice sinistrorsum. Cumq respexis¬
sem. uidi ibi duo altissima dolia bullien¬
tia. ista inquit tͥ sunt p̃parata. nͥ te em̃-¬
daueris. & penitentiã egeris de tuis nefan¬
dis delictis. Cepiq tunc grauit̾ horre¬
re. Cumq cerneret comes m̃s in tanto
pauore. c̾e̾. sp̃m meũ. dixit ad me. Seque¬
re me ad dexterã partẽ luculentissimȩ
uallis paradysi. Et gradientes. contem¬
platus sũ ingenti claritate cum glorisis re¬
gib sedere hlothariũ auunculũ meũ
suꝑ lapidẽ topazion mirȩ magnitudi¬
nis. coronatũ diademate p̾cioso. ica su
corona ornatũ. Uidensq cominꝰ me: ac¬
cersiuit me blanda uoce dicens. karole
successor m̃s nc̃ tertiꝰ in imꝑio romanoꝵ.
ueni ad me. Sapio qm̃ uenisti ꝑ penale
locũ ubi ẽ pat̾ tuus frat̃q m̃s positꝰ in
thermis sibi destinatis. s ꝑ miscdam¬

Expanded text:
ducti sunt in gaudium paradisi Dei. Dixitque ad ducti sunt in gaudium paradisi Dei. Dixitque ad me: Respice sinistrorsum. Cumque respexissem, vidi ibi duo altissima dolia bullientia. Ista, inquit, tibi sunt praeparata, nisi te emendaveris et poenitentiam egeris de tuis nefandis delictis. Coepique tunc graviter horrere. Cumque cerneret comes meus in tanto pavore esse spiritum meum, dixit ad me: Sequere me ad dexteram partem luculentissimae vallis paradisi. Et gradientes contemplatus sum ingenti claritate cum gloriosis regibus sedere Hlotharium meum avunculum super lapidem topasion mirae magnitudinis, coronatum diademate pretioso, et jucorona ornatum, vidensque me cominus accersivit me, blanda voce magna dicens: Karole, successor meus nunc tutius in imperio Romanorum, veni ad me; sapio quoniam venisti per poenalem locum, ubi est pater tuus fraterque meus positus in thermis sibi destinatis, sed per m
Abbreviated transcription (Latin):
fluere: unus nimiũ calidus. alt̃ uͦ tepidus
& clarus. & erant ibi duo dolia. Cũq illuc
irem filo glomeris regente gressus meos
intuitꝰ suꝑ unu̾ doliũ ubi erat feruens
aqua. uidi ibi stare genitorẽ hludouicũ
usq ad femora. & nimio dolore ꝑculsus
& angore aggrauatꝰ. dixit ad me. Dñe
mñs noli timere. Scio quia rursus reuerte¬
tur spirtꝰ tuus ad corpꝰ tuũ. & ꝑmisit te
ds̃ huc uenire. ut uideres ꝓpt quȩ pecca¬
ta ego talia & om̃s qͦs uidisti toleramꝰ¬
uentis balnei dolio. s alia die transmu¬
tor in isto altero suauissimȩ aquȩ dolio.
hocq fit p̃cib sc̃ĩ petri scĩq remigii cuiꝰ
patrociniis hactenꝰ genus nr̃m regale reg¬
nauit. s simͥ subueneris cito tu & mei fi¬
deles ep̃i &. abbates & om̃is ordo ȩccłasticͤ
missis. oblationib. psalmodiis. uigiliis
elemosinis. uelocit̾ liberatꝰ erode isto bul¬
remigii exempti st̃ de istis penis. & iã de¬

Expanded text:
fluere, unus nimium calidus, alter vero clarufluere, unus nimium calidus, alter vero clarus et tepidus; et erant ibi duo dolia. Cumque illuc irem filo glomeris regente gressus meos, intuitus super unum dolium in quo erat fervens aqua, vidi ibi stare genitorem meum Hludogvicum usque ad femora, et nimis dolore perculsus, et angore aggravatus dixit ad me: Dominus meus Karole, noli timere; scio quia rursus revertetur spiritus tuus ad corpus tuum, et permisit te Deus huc venire ut videres propter quae peccata ego talia, et omnes quos vidisti, toleramventis dolii balneo, et altero die transmutor in isto suavissimo altero aquae dolio; hocque fit precibus sancti Petri sanctique Remigii, cujus patrociniis hactenus genus nostrum regale regnavit. Sed si mihi subveneris cito tu, et mei fideles episcopi et abbates, et omnis ordo ecclesiasticus missis oblationibus, psalmodiis, vigiliis, eleemosynis, velociter liberatus ero de illo bulue precibus Remigii exempti sunt de istis poenis, et jam
Abbreviated transcription (Latin):
lia quȩ regib nr̃is & tͥ dedimꝰ propt̾ rẽ
concupiscentiẽ. Cumq hȩc dolendo conge¬
miscerem. cucurrerunt contra me dra¬
cones aꝑtis & plenis faucib igne & sul¬
phure & pice uolentes me inglutire.
At ductor m̃s triplicauit suꝑ me enixiꝰ
filũ glomeris. a cuius claritatis radiis supe¬
rata st̃ ora illoꝵ ignea. & protraxit me ua¬
lidius. & descendimꝰ in unã maximã uallẽ
quȩ erat ex una parte tenebrosa ardens
uelut clybanus ignis. ex alia uͦ parte tã¬
amenissima & splendidissima. ut nulla
ratione dicere ualeam. Uertiq contra
tenebrosã & flãmiuomã partẽ. uidiq
ibi aliqͦs reges mei generis esse in magnis
supplicus. & cunc uimis constrictꝰ angu¬
stia. putaui me statĩ demergi in ipsis sup¬
pliciis agigantib nigerrimis. qui ipsã
uallẽ inflammabant cunctis generibus
igniu̾. Et ualde tremens filo glomeris il¬
luminante oculos meos uidi elatere uallis
paulisꝑ albescere lucẽ. ibiq duos fondes

Expanded text:
lia quae regibus nostris et tibi dedimus propter rem cupidicitiae. Cumque haec dolendo ingemiscerent, cucurrerunt contra me dracones apertis et plenis faucibus igne et sulphure et pice, volentes me inglutire; at ductor meus triplicavit super me enixius filum glomeris, a cujus claritatis radiis superata sunt ora eorum ignea, et protraxit me validius. Et descendimus in unam vallem quae erat ex una parte tenebrosa, ardens velut clamoenissima et splendidissima ut nulla ratione dicere valeam. Vertique me contra tenebrosam et flammivomam partem, vidique ibi aliquos reges mei generis in magnis suppliciis: et tunc, nimis constrictus angustia, putavi me statim in ipsis demergi suppliciis a gigantibus nigerrimis, qui ipsam vallem inflammabant cunctis gignium. Et valde tremens, filo glomeris illuminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lucem, ibique duos fontes
Abbreviated transcription (Latin):
obiit.iiͦ. nonas augusti. anno dñi. dcec.¬
octogesimo quarto. indictione secunda.
octauo is decembris. Demde karolus rex
suauoꝵ filiꝰ hludouici regis noricoꝵ. mo¬
narchiam totiꝰ imperii francoꝵ & romanoꝵ
assumit anno uerbi incarnati octingen¬
tesimo ostogesimo quinto. indictione.iii.¬

Expanded text:
obiit, pridie nonas Augustas, anno Domini ocobiit, pridie nonas Augustas, anno Domini ococtogesimo quarto, indictione secunda, octavo idus Decembris. Deinde Karolus rex Suavorum, filius Lodowici regis Noricorum, monarchiam totius imperii Francorum et Romanorum assumit anno Verbi incarnati octingentesimo octogesimo quinto, indictione
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Et post hȩc hludouicꝰ rex obiit anno
dominicȩ incarnationis octingentesimo
septuagesimo sexto. cum regnasset annis
ni sui in italiam ꝑgens. orandi cansa ad li
romano imꝑator eligit᷑. & a iohanne papa
in imꝑatorẽ consecrat᷑. octauo kalendas ia¬
nuarii. anno dominicȩ incarnationis oc¬
tingentesimo septuagesimo qͥnto. inde
te in italiã iterũ ꝑrexit. & colloquio io¬
hannis papȩ in galliã reuertens. transcenso
ciniso inonte p̾sentis luminis caruit uisu.
nri iħu xp̃i octingentesimo septuagesi
mo.uiiͦ. Cui successit in regno filiꝰ eiꝰ hlu¬
douicus. Deinde anno regni sui secundo
necdũ expleto. isdẽ hludouicus obiit
compendio palatio. quinto id aprił. in¬
dictione duodecima. anno dñi octingen¬
tesimo septuagesimo uini. Demde filii
eiꝰ hludouicꝰ & Rarolomannꝰ regnũ eiꝰ int̾
se disꝑtiunt. Predictꝰ uͦ rex hludouicꝰ in
pago uiminaco cũ nortmannis bellũ ge¬
rens triumphũ adeptꝰ. ẽ. & ñ multo post

Expanded text:
. Et post haec obiit Lodowicus rex anno Dominicae incarnationis octingentesimo septuagesimo sexto, cum regnasset annis ni sui in Italiam pergens orandi causa, ad liRomano imperator eligitur, et a Johanne papa in imperatorem consecratur, octavo kalendas Januarii, anno Dominicae incarnationis octingentesimo septuagesimo quinto. Inde te, in Italiam iterum perrexit; et colloquio Johannis papae usus, in Galliam revertens, transcenso Ciniso monte, 159 praesentis luminis caruit visu, ni nostri octingentesimo septuagesimo septimo: cui successit in regno filius ejus Lodowicus. Deinde, anno regni sui secundo necdum expleto, idem Lodowicus obiit Compendio palatio, sexto idus Aprilis, indictione duodecima, anno Domini octingentesimo septuagesimo nono. Deicus et Karlomannus, regnum ejus inter se dispartiunt. Praedictus vero rex Lodowicus in pago Vimniaco, cum Normannis bellum gerens, triumphum adeptus est; et non multo post
Abbreviated transcription (Latin):
da filia hugonis tresfilios habuit. id est
hludouicũ. cui regnum romanoꝵ & ita¬
liam tradidit. Alterũ aut̃ hlotharium.
cui sedem imperialẽ dereliqtͥ. Tertiũ uͦ Ra¬
rolum. cui prouintiã gub̃nandã dimisit.
Decessit qͦq hlothariꝰ anno in carnationis

Expanded text:
da filia Hugonis, tres filios habuit, id est, da filia Hugonis, tres filios habuit, id est, Lodowicum, cui regnum Romanorum et Italiam tradidit; alterum autem Lotharium, cui 157 sedem imperialem reliquit; tertium vero Karolum, cui Provinciam gubernandam dimisit. Decessit quoque Lotharius anno incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
& Karolũ exercitũ duxit. adiuncto sibi
pippino cum aquitanoꝵ populo. in pago
autisioderensi. in loco qui uocat᷑ fonta¬
netum. In quo loco franci cum om̃ib na¬
tionib sibi subiectis inutua se cede pro¬
sternentes. ad ultimũ hludouicꝰ & karolͦ
hlothario fugato triumphũ adepti st̃. Post
cruentissimũ uͦ pͣliũ pace int̾ eos fasta. di¬
quidc̃ accepit regnũ romanoꝵ & totã ita¬
liam. & partẽ franciȩ orientalẽ. totãq
habebat. tenuit regna quȩ pat̾ suus illi
dederat. id. ẽ. alemanniã. turingiã. au¬
strasiã. saxoniã. & auaroꝵ id.ẽ. hunoꝵ
regnũ. Rarolus autẽ medietatẽ franciȩ
ab occidente. & totã neustriã. brittan¬
niam. & maximam partẽ burgundiȩ
gociam. uuasconiã. aquitaniã. sũmoto
inde pippino filio pippini. & in mona¬
sterio sci medardi atconso. Qui postea
inde ꝑ fugam elapsus. aquitaniã regres¬
sus multo tempore fugiendo . latuit. iterũq
ad Rarolũ adductꝰ. siluanectũ ꝑpetuo ẽ.

Expanded text:
et Karolum, exercitum duxit; adjuncto sibi Pippino cum Aquitanorum populo in pago Autisiodorensi, in 156 loco qui vocatur Fontanetum: in quo loco cum Franci, cum omnibus nationibus sibi subjectis, mutua se caede prosternerent, ad ultimum Lodowicus et Karolus, Lothario fugato, triumphum adepti sunt . Post cruentissimum vero praelium, pace inter eos facta, di totam Italiam, et partem Franciae orientalem totamque habebat, tenuit regna quae pater suus illi dederat, id est Alamanniam, Turingiam, Austrasiam, Saxoniam et Avarorum, id est Hunnorum regnum. Carolus vero medte, et totam Neustriam, Brittaniam, et 155 maximam partem Burgundiae, Gothiam, Wasconiam, Aquitaniam, submoto inde Pippino filio Pippini, et in monasterio sancti Medardi attonso: qui postea inde per fugam elapsus, et Aquitaniam regressus, multo tempore fugiendo ibi latuit, iterumquead Karolum adductus Silvanecto, perpetuo est
Abbreviated transcription (Latin):
Qui nisi quisquilias nr̃ȩ propaginis suf¬
fragatꝰ fuerit & adiuuerit. iam deficiet
nr̃a genealogia regnando & imꝑando.
Unde scito qm̃ modernis tolletͥ otiꝰ diebꝰ
potestas imꝑii de manu tua. & postea
paruissimo uiues tempore. Tunc conũsꝰ
hludouicꝰ cont᷑ me dix̃ mͥ. Imꝑiũ roma¬
noꝵ quod actenꝰ tenuisti. iure heredita¬
rio debet reciꝑe hludouicꝰ filiꝰ filiȩ meę.
Et hoc dicto. uisũ ẽ mͥ affore in p̾sentiarũ
hludouicũ infantulũ. Tunc contuens hlo¬
thariꝰ auus illiꝰ dixit mͥ. Talis uidet᷑ iste
esse infans. qualis ille puer fuit qͦm sta¬
tuit dñs in medio discipłoꝵ & dixit. ta¬
lium ẽ inquit regnũ celoꝵ. Dico uobis.
quia angłi eoꝵ semꝑ uident faciẽ patris
mei qui in celis ẽ. Tu uͦ redde illi potestatẽ
imꝑn ꝑ illum filũ glomeris qͣm in manu
tenes. Disnodans filũ de pollice meȩ dexte¬
rȩ donabam illi omnẽ monarchiã imꝑu
ꝑ ipsũ filũ. Statĩq ipsũ glomũ fulgidũ

Expanded text:
Qui nisi reliquias nostrae propaginis suffragatus fuerit et adjuverit, jam deficiet nostra genealogia regnando et imperando. Unde scito quoniam tolletur ocius potestas imperii de manu tua, et postea parvissimo vives tempore. Tunc conversus Hludogvicus contra me, dixit mihi: Imperium Romanorum quod hactenus tenuisti, jure haereditario, debet recipere Hludogvicus filius filiae meae. Et hoc dicto, visum est mihi adfore inpraesentiarum Hludogvicum infantulum. Tunc contuens Hlotharius avus illius, dixit mihi: Talis videatur iste esse infans qualis ille puer fuit quem statuit Dominus in medio discipulorum, et dixit: Talium est regnum coelorum; dico vobis quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . Tu vero redde illi potestatem imperii per illum filum glomeris quem manu tenes. Disnodans filum de pollice meae dexterae, donabam illi totam monarchiam imperii per ipsum filum. Statimque ipsum glomus fulgidum
Abbreviated transcription (Latin):
uicus aut̃ rex noricoꝵ id ẽ baioarioꝵ hlu
douici imꝑatoris filiꝰ. anno incarnationis
dñi octingentesimo quinquagesimo qͥnto
post festiuitatẽ paschalẽ regnu̾ suũ int̾
filios suos diuisit. Et karolo manno quidẽ
dedit noricã id ẽ baioariã. & marcas con¬
tra selanos & longabardos. Hludouico uͦ
tur ingiã. austrasios francos. & saxoniã
dimisit. Rarlo qͦq alemanniã & curuua¬
lam id ẽ comitatũ cornugallię reliquit.

Expanded text:
id est Bajoariorum, Lodowici imperatoris filius, anno incarnationis Domini octingentesimo sexagesimo quinto, post festivitatem paschalem regnum suum inter filios suos divisit, et Karlomanno quidem dedit Noricam, id est Bajoariam, et Marcas contra Selavos et Longobardos; Lodowico vero Turingiam, Austrasios Francos, et Saxoniam dimisit; Karolo quoque 158 Alemanniam et Curwalam, id est comitatum Cornusgualliae, reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
dur. genuit pippinũ seniorẽ & ducẽ. Pip¬
pinus aut̃ senior& dux genuit Karlũ
seniorẽ et ducẽ. Iterũ karlus senior &
dux. genuit pippinũ. quẽ stephanus ro¬
regẽ. Pippinus rex genuit domnũ karolũ

Expanded text:
dis Pipinum seniorem et ducem. Pipinus senior et dux genuit Karolum seniorem et ducem. Karolus senior et dux genuit Pipinum quem Stephanus ipse Pipinus rex genuit Karolum
Abbreviated transcription (Latin):
giminis qͥnto. qui erat ab incarnatione¬
integri ab om̃i corruptione cũ uestim̃tis
quibꝰ induti fuerant reꝑti st̾. quasi eodem
chorꝰ. una cũ fidelib aderant plebibꝰ. Tũ
cũ ẏmnoꝵ laudib tumuli aꝑiunt᷑. De qͥbꝰ
tantꝰ in effabilis frablantiȩ odor ꝓdiit. ut
mira dulcedine ñ solum in ȩccła circũstan¬
tẽ popłm. ueru̾ etiã in atriis sitã reple
plebẽ. Illati sunt aut̃ in eccłam scĩ apłi pe¬

Expanded text:
giminis sui quinto, qui erat ab incarnationeintegri ab omni corruptione cum vestimentis quibus induti fuerant reperti sunt, quasi eodem die chori una cum fidelibus aderant plebibus. Tunc cum ymnorum laudibus tumuli aperiuntur, de quibus tantus ineffabilis fraglantiae odor prodiit, ut mira dulcedine non solum in ęcclesia circumstantem populum, verum in atriis sitam repleret plebem. Inlati sunt autem in ęcclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
signo salutari cor iacentis signauit.
eiq dixit. Surge iam saluus. Et sur¬
suas transferre presumeret.
odem tempore uenerabilis ep̃s
nr̃ de eiusdẽ scĩs reliquuis ali¬
quam partẽ disposuerat & in promun¬
ctoriensi eccła collocare. Dies enĩ quo
id ficret statutus erat. Ecce ante dic̃ ter

Expanded text:
signo salutari cor jacentis signavit, eique dixit: Surge jam salvus. Et surreliquias suas transferre praesumeret. Eodem tempore venerabilis episcopus noster de ejusdem sancti reliquiis aliquam partem disposuerat in Promontoriensi ecclesia collocare: dies etiam quo id fieret statutus erat. Ecce ante diem fer
Abbreviated transcription (Latin):
re. cęlestis głe spectaculum. Ubi enĩ
pronunciauerat lector quãlibet hy¬
storiam. uerbi grã primitꝰ de quadã
cȩca postea illuminata. statĩ termina¬
to sermone hȩc eadem ꝑsona requi¬
sita in populo & inuenta. & in me¬
eminus conspicienda astabat. & testi¬
moniu̾ in se diuine gr̃e ipsoꝵ suorum¬
oculoꝵ illuminatione ueluti fideliũ
testium tacita quadã p̃dicatione pro¬
clamabat. Item cum de paralytico
sanato multis anta cognico p̾cessit
lectio. continuo idam qui ab drusmodi

Expanded text:
re coelestis gloriae spectaculum grande. Ubi enim re coelestis gloriae spectaculum grande. Ubi enim pronuntiaverat lector quamlibet historiam, verbi gratia primitus de quadam caeca, postea illuminata, statim terminato sermone haec eadem persona requisita in populo, et inventa, et in meeminus conspicienda astabat, et testimonium in se divinae gratiae, ipsorum suorum illuminatione oculorum veluti fidelium testium tacita quadam praedicatione proclamabat. Item cum de paralytico sanato multis antea cognito praecessit lectio, continuo idem qui ab ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
mi patres & fr̃s.
quod cũ in conuen¬
tu nr̃ȩ huiꝰ uza¬
lensis ęccłȩ. cum
domini Scephani
primi martẏris
xp̃i miracula
sidelit̾ descripta
& publica actentatione comprobata.
ante hoc tempis uobis qui affuistis
de publico recitarent᷑. Hoc quoq
plenissimȩ gratulationis munꝰ ipso
amico di ut credimus procurante
dilectioni ur̃ȩ exhibitum. ut post re¬
citationẽ diuinoꝵ oꝑu̾ atq gestoꝵ.
ipsarum etiã ꝑsonarum in quibꝰ illa
mirabilia facta quecũq in p̾senti
repperiri potuert̃. demonstratio ꝑ¬
spicua & confessio propͥa ñ solũ scrip¬
tis nr̃is cestimoniũ ꝑhiberent. uerũ
etiã oculis aspectibq ur̃is fidẽ ueri¬
tatis ingererent. Unde factum ẽ
ut dum ipsȩ uirtutes dĩ ur̃is auribꝰ
primitus ꝑ lectionẽ intimarent᷑. etiã
uisib ur̃is oculata fide p̾scutarent᷑.
illud in uobis quod in psalmis scrip¬
tum ẽ compleret᷑. Sicut audiuimus
ita & uidimus. Erat quippe in tanta

Expanded text:
mi patres et fratres, quod cum in conventu nostrae hujus Uzalensis Ecclesiae cum domini Stephani primi martyris Christi miracula fideliter descripta, et publica attestatione comprobata, ante hoc tempus vobis qui adfuistis de publico recitarentur, hoc quoque plenissimae gratulationis munus, ipso Amico Dei, ut credimus, procurante, Dilectioni vestrae exhibitum, ut post recitationem divinorum operum atque gestorum, ipsarum etiam personarum in quibus illa mirabilia facta, quaecumque in praesenti reperiri potuerunt, demonstratio spicua et professio propria, non solum scriptis nostris testimonium perhiberent, verum etiam oculis aspectibusque vestris fidem veritatis ingererent. Unde factum est ut, dum ipsae virtutes Dei vestris auribus primitus per lectionem intimarentur, etiam visibus vestris oculata fide praesentarentur, ut illud in vobis quod in Psalmo scriptum est, compleretur, Sicut audivimus, ita et vidimus . Erat namque in tanta
Abbreviated transcription (Latin):
repente pauulo sp̃s reddit᷑. uita tri¬
huitur. uax uiuenti concedit. Conti¬
nuo presbit̾ accersitꝰ. baptismũ paruu¬
lo tradit᷑. sacramenta complent᷑. atq
tta peccatoꝵ letali catena anima libe¬
rata. statĩ etiam mortalis carnis uin¬
culo exuit̾ & ad dĩ sp̃uales amplexꝰ
lta & ñ modica consolatione concessa.
gaudere de redempto filio dat᷑. & par¬
uulo salus uera concedit᷑. Qui profec¬
to ob hoc ad modicũ uitam recepit:
de multis & pene infinitis miracula
pauciora decerpsimꝰ. ne in p̃senti au¬
ditorib propt̾ festiuitatẽ martyris
de longinqͦ aduenientib forsitan o¬
neri ẽẽ possemus. Ceterum qͦd nob̾
difficillimũ ẽ. si om̃a recordari ac re¬
censere ut suꝑius dictũ ẽ uellemꝰ. li¬
brum prolixũ faceremꝰ. Ipsas enĩ cla¬
rissimas notissimasq uirtutes ad p̃¬
dicationẽ sui sibimet sufficere existi¬
mauimꝰ. quȩ ñ indigent humane lin
xp̃i benedictione fauente. diuinam

Expanded text:
repente parvulo spiritus redditur, vita tribuitur, vox viventi conceditur. Continuo presbyter accersitur, Baptismus parvulo traditur, sacramenta complentur, atque ita a peccatorum lethali catena anima liberata, statim etiam mortalis carnis vinculo exuitur, et ad Dei spirituales amplexus  Ita et matri non modica consolatione concessa gaudere de redditio filio datur, et parvulo salus vera conceditur. Qui profecto ob hoc ad modicum vitam recepit, de multis et pene infinitis miraculis pauciora decerpsimus, ne in praesenti auditoribus propter festivitatem Martyris de longinquo advenientibus forsitan oneri esse possemus. Caeterum quod nobis difficillimum est, si omnia recordari ac recensere, ut superius dictum est, vellemus, librum prolixum faceremus. Ipsas enim notissimas clarissimasque virtutes ad praedicationem sui sibimet sufficere existimamus, quae non indigent humanae linChristi, benedictionem favente divina
Abbreviated transcription (Latin):
quã pius & misericors dñs erga peccatores ex¬
titerit. in istius comꝓbat᷑ ꝑfectione. quȩ non
solum sui criminis ꝓineruit ablutionẽ. sed
apłoꝵ consors effecta. illis destinata ẽ domini¬
cȩ resurrectionis nuncia. Hc aut̃ pꝰmodũ
reuerberans. Ac is uitȩ detrim̃ta ñ susti

Expanded text:
conuersos peccatores extiterit Deus, istius comprobat perfectio, quæ non solum criminis promeruit ablutionem, sed Apostolorum consors effecta, illis donata est Dominicæ Resurrectionis nuncia. Hęc autem diuinoreuerberans, ac pristinæ vitę detrimenta nō susti
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ut patrũ asse¬
runt traditiones
a magdalo cast
maria magdalene
nuncupata ẽ. qm
nonsolũ sui germinis dignitas. uerũ etiã
patrimonii iura. parentũ successus splen¬
didã reddiderant. adeo ut duplicatꝰ ho¬
nor nominis excellentiã circumquaq dif¬
funderet. Solent enĩ apud homines plus
diuitũ qm pauꝑũ nomina sciri. Sed qͥa
rerũ affluentiã int̾dũ uoluptas comes
sequit᷑. ad olescentioris uitȩ tempora lu¬
bricis supposuit regend discursib
soluto pudicitiȩ freno. Hȩc ẽ illa mu¬
lier de qua lucas scribit euangelista. qaͥ erat

Expanded text:
quae, ut Patrum asserunt traditiones, a Magdalo castello Maria Magdalene nuncupata est. Quam non solum germinis dignitas, verum etiam patrimonii jura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo ut duplicatus honor nominis excellentiam circumquaque diffunderet. Solent enim apud homines, plus divitum quam pauperum nomina sciri. Sed quia rerum affluentiam, interdum voluptas comes sequitur, adolescentioris vitae tempora, lubricis supposuit discursibus, solutis pudicitiae frenis. Haec est enim mulier de qua scribit Lucas evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
tum in tellure una eum ualeriano p̃¬
t fact iussit sibi decius p̃sentari abdon¬
da adduxerat. maceratos diuersis penis.
auro & lapidib p̾ciosis uincti catenis.
perunt in aspectib eoꝵ. Tantam enĩ grãm

Expanded text:
tum in Tellude cum Valeriano prt jussit sibi praesentari Abdonnem maceratos diversis poenis. auro et lapide pretioso, vincti catenis: oepit in asp
Abbreviated transcription (Latin):
illius quod dilatione creuerat. com¬
pleri iudicauit. Igit᷑ ab utrisq par¬
tibus mutuȩ commutationes factę
sunt. mnemorato abbate dante quod
tudine ꝓ eo agellũ quendam floriacũ
cognominatum:. cum appenditiis sui ᷤᷤ
haud longe alittore ligeris. Quod
testamentũ mutuȩ uicissitudins.
usq hodie in archiuis publicis nr̃i
reseruatur monasterii. Prȩdictus
aut̃ dñi uir leodebodus hoc nego¬
tio ꝑacto. ne quaquã oblitus desti¬
nationẽ desiderii. in supra dicto
agello cępit edificare habitationes
utiles monachis. Quod opus sagaci
insistens industria. mirifico con¬
sũmauit effectu. Nedificansq ba
silicam inhonore scĩ PeR. itemq
aliam in honore sc̃ȩ mariȩ dño dedica¬
ri uoluit. Mox etiã ut prȩparata ha¬
bitatio non
manis esset atq

Expanded text:
illius quod diu dilatione creverat comillius quod diu dilatione creverat compleri judicavit. Igitur ab utrisque partibus mutuae commutationes factae sunt, memorato abbate dante quod tudine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a littore Ligeris. Quod testamentum mutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit. Mox etiam tunc praeparata habitatio ut ne inanis esset atq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ patrata euersione. & multis efflu¬
entib annoꝵ curriculis: idem locus
ad heremũ redactus est. & cępit eẽ
ferarũ qui prius habitatio hominũ.
usquequo regni francoꝵ gub̃nacula
adeptus est chlodoueus filiꝰ dagob̾ti.
Quiq ut erat uir nobilissimus. rerũ
atiministratione publicarũ miro cal¬
lebat ingenio. Idem etiã rex eum
egregiis p̾ollẽret morib. petitionib¬
q iustis & seruitio dĩ aptis assensum
prȩberet: interpellatus est abonȩ
memoriȩ uiro leobeboclo patre mo¬
nasterii scĩ aniani quod est situm
prope menia urbis aureliane. ut
monasteriũ ordini monastico con¬
gruens sibi liceret construere in
agro floriacensi. datis pro eadem
agro mutua uicissitudine prȩ̨diis
quȩ sibi a parentib iure hereditario
relictis possidebat. Namq idẽ ager
floriacensis. scilicet regalis t̾c fiscus
erat. Quib auditis rex libentissime
eius prȩcibus annuit. & desideriũ

Expanded text:
que patrata eversione et multis effluque patrata eversione et multis effluentibus annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Idem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus jure haereditario relicta possidebat. Namque idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat. Quibus auditis rex libentissime ejus precibus annuit, et desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
infidelita¬
tis suȩ tene¬
bris carere
nolusset. & uigum dñi ferre detrac¬
taniꝰ eos qui ferebant inpugnare de¬
creuisset: italiam uenit nominis
ds̾ uiditio. eius mucroni tradidit
feriendos. Quȩ gens longe lateq suȩ
cȩclis extendens crudelitatem. bene¬
uentanã aggressa est expugnare ꝓ¬
monasteria uillasq populans. ñ mini¬
mas xp̃ianoꝵ strages dedit. Oues enĩ
dominicas ab ouilibus exclusas diuer¬
sa cede lacerans ouilia dñi euertebat.
ita ut inhẽremi uastitatẽ loca pͥus
desiderabilia conuersa uiderentur.
Unde uiter cȩtera facinora sua mo¬
nasteriũ eximii patris Benedicꝰti
depopulans. rebus om̃ib inhabitabi¬
le reddidit. Quod quomodo acci¬
derit: legenti beati gregorii scđm
dialogoꝵ librũ clarum est. Qui¬
huius sc̃issimi uiri opera claro stilo
ꝓsecutus inter cȩtera narrat euni
ꝓphetiȩ sp̃u cognouisse. atq prenun¬
tiasse ablatis rebus om̃ibus. idem
monasteriũ euersurũ iri. Hac ita¬

Expanded text:
infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam venit nominis Dei judicium ejus mucroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare pmonasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum Dialogorum librum clarum est: qhujus sanctissimi viri opera claro stylo persecutus, inter caetera narrat eum prophetiae spiritu cognovisse atque praenuntiasse, ablatis rebus omnibus idem monasterium eversum iri. C
Abbreviated transcription (Latin):
biũ ueluti reuelatione didicerat accedit: Quod be¬
atus pat̾ columbanꝰ scottici generis laudabilib
esset. atq ab agilulfo langobardorũ rege italia
magnifice susceptꝰ. eius ꝑmissu edificauerat.
Quem locũ ueterũ traditione bouiũ nuncupa¬
bant. ob riuũ in loco hoc nomine fluentẽ. am¬
nemq aliũ profluentẽ nomine triueã. Suꝑ
quẽ oliin hannibal hiemans. hominũ. equoꝵ.
locũ beatꝰ pat̾ uuandregisilus adiens. quod a

Expanded text:
bium, sicuti revelatione didicerat, accedit. Quod beatus pater Columbanus Scottici generis, olim us atque ab Agilulfo Langobardorum rege Italia honorifice susceptus, eius permissu aedificaverat.Quem locum veterum traditio Bobium nuncupabant ob rivum in eo loco hoc nomine fluentem amnemque alium profluentem nomine Triveam; super quem olim Hannibal hiemans, hominum, aequorum, enobium beatus pater Wandregisilus adiens, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
In eodẽ ergo loco basilica a uiro di in ho¬
nore scissimȩ matris xp̃i condita. ẽ. ubi¬
interuentu eiꝰdẽ plurima cotidie dño iu
bente fiunt miracula. xUIIII.¬
fridꝰ cellerariꝰ cidẽ patefacit. Cui ille. Potest
inꝗt conditor reru̾ suis in deserto famulis¬

Expanded text:
sed malivolam animam ultio mox digna praevenit. Nam, dextra quam adversum Dei levaverat virum torpente, lancea ante suos pedes humo defixit; ipse demone percussum, die illa nocteque penes se tenuit, cumque sequens rursus dies inluxi
Abbreviated transcription (Latin):
ls enim post transitum bone recordatio¬
nis prefati dagob̾ti regis. prefecturȩ¬
fecturȩ ordinẽ ac curam maximã regni
francoꝵ. etiã cum filio eiꝰchlodouco &
balthilde regina nobilit̾ administrauit.

Expanded text:
 Qui post transitum bonae recordationis saepe fati Dagoberti regis praefecturae ordinem ac curam maximam regni Francorum etiam cum filio eius Hlodoveo et Bathildę regina nobiliter amministravit.
Abbreviated transcription (Latin):
solatio fretꝰ construere cepit.
cuiꝰ famã plebes un¬
diq conciirrere & cultu religionis
ditare curabant p̃dia plurima. ut plu¬
rima monachoꝵ multitudo adunata
lium liberi undiq concurrere niteban¬
sentiũ pompã facultatũ tempnentes

Expanded text:
sterium construere coepit, ad cuius famam plebes undique concurrere et cultui religionis dicare curabant, ita ut plurima monachorum multitudo adunata,lium liberi undique concurrere nitebansentium pompam facultatum temnentes,
Abbreviated transcription (Latin):
dni uenerabilit̾ suscepit. Accersito etiã
craret simulq pignera quȩ p̃fatꝰ godo
cum eius auctoritate romȩ impetra¬
uerat. xp̃i imponeret aris. supplex exo¬
rat. Quod ita a predicto presule uple¬

Expanded text:
 venerabiliter suscepit; accersito etiam craret simulque pignera quae antefatus Godo cum eius auctoritate Romae petierat Christi imponeret aris, supplex exorat. Quod ita a praefato praesule u
Abbreviated transcription (Latin):
fatꝰ ipsiꝰ nepos uenerabilis godo a p̃dicto
patricio sibi indultũ studuert̃ cũ ñnullis
sibi fauentib inutilia quȩq euellendo
proicere. demumq fundam̃ta cenobii ia¬
cere. ut iuxta propħȩtiã ysaiȩ in cubili¬
bus in quib dracones habitabant. oriet᷑¬

Expanded text:
tefatus ipsius nepos Godo a praedicto patritio sibi indultum studuerunt cum aliis ac inutilia quaeque evellendo proicere, demumque fundamenta coenobii iacere, ut iuxta prophetiam Isaiae: In cubilibus, in quibus prius habitabant dr
Abbreviated transcription (Latin):
Uere dignissimũ. in quo dñs habitaret tem¬
plum. ieiuniis mundũ. orationib comptũ.
dẽ in mente uircutũ omniũ decorẽ colloca¬
uit. & ualde sobriũ sapientia domicilium.
Uadam nocte uxta morẽ cilicio obuolutꝰ
in cella sua. dum ad refocilandũ quieti
membra dedisset. in excessũ mentis subito ra

Expanded text:
ere dignissimum in quo Dominus habitaret templum, jejuniis mundum, orationibus ornatum, dem in mente, virtutum omnium decore, collocavit valde sobrium sapientia domicilium.uadam nocte juxta morem cilicio obvolutus in cella sua dum ad refocillandum quieti membra dedisset, in excessum mentis subito ra
Abbreviated transcription (Latin):
e miraculis dĩ ꝑ orationes beatissi¬
mi martyris stephani libellos
solemus audire. libellus huius aspectꝰ ẽ
pro scriptura. noticia pro carta. facies de¬
monstrat᷑. Qui nostis qui in illo dolen¬
tes uidere soleatis. in p̃senti gaudentes
legite quid uidecis. ut dñs dsͦ nr̃ abundan¬
tius honoret᷑. quod in libello conserip¬
tum ẽ. in urãm memoriã conscribatur.
date ueniã. quia diuturnũ ñ regdo ser¬
monẽ. Nostis & enĩ fatigationẽ. Ut heri
ieiunus tanta tanta agerem & ñ defice¬
re. & ut hodie uobiscum. orationes sci

Expanded text:
De miraculis Dei per orationes beatissimi martyris Stephani libellos solemus audire. Libellus hujus, aspectus est; pro scriptura notitia, pro charta facies demonstratur. Qui nostis quid in illo dolentes videre soleatis, in praesenti gaudentes legite quod videtis: ut Dominus Deus noster abundantius honoretur, et quod in libello conscriptum est, in vestram memoriam conscribatur. Date veniam, quia diuturnum non reddo sermonem: nostis etenim fatigationem meam. Ut heri jejunus tanta agere possem et non deficere
Abbreviated transcription (Latin):
PUD PROUINTIAM
retiȩ in ciuitate au¬
gusta in quo tempore
immo cũ xp̃ianis esset
gloriosa ꝑsecutio.
si. & uariis suppli¬
ciis afflicti compellerent᷑ sacrificare.
atq contradicentib & resistentib glo¬
riosȩ passionis afferret᷑ mors tunc &
apud prouinciã retiȩ in ciuitate augu

Expanded text:
pud provintiam Ritia in civitate Agusta, in quo tempore, cum christianis esset gloriosa persequntio, si et variis suppliciis afflicti conpellerentur sacrificare atque contradicentibus et resistentibus gloriosae passiones adferretur mors, tunc et apud provintiam Riti
Abbreviated transcription (Latin):
cecidi. Alienatꝰ autẽ a sensu. ubi fue¬
rim nescio. Post paululũ reuersus as¬
surrexi. & illum tremorẽ in meo cor¬
ingratꝰ hunc libellũ obtuli. In qͦ etiã
eaquȩ de nr̃is calamitatib ignoraba¬
tis. & quod de mea calamitate & salute
cognouistis ex hibui. ut & ꝓ mea sorore
orare dignemini. & ꝓ me agere dõ gr̃as.¬

Expanded text:
cecidi. Alienatus autem a sensu, ubi fuececidi. Alienatus autem a sensu, ubi fuerim nescio. Post paululum assurrexi, et illum tremorem in corlibellum obtuli; in quo etiam quae de nostris calamitatibus ignorabatis, et quod de mea incolumitate et salute cognovistis, exhibui: ut et pro mea sorore orare dignemini, et pro me agere Deo gra
Abbreviated transcription (Latin):
ne uenerabilis. quod intra tertiũ men¬
sẽ desiderata mͥ esset sanitas affutura.
Sorori autẽ meȩ in uisione scĩtatas
tua in ea effigie in qua te p̾sentes ui¬
demꝰ apparuit. ꝑ quod nob̾ signifi¬
catum ẽ ad istum locũ nos uenire
debuisse. Nam & ego beatitudinẽ tuã
scpiꝰ postea uidebã ꝑ alias ciuitates in
itinere quo ueniebamꝰ. talem prorsus
qualẽ modo conspicio. Ad moniti gͦ
cuidenti auctoritate diuina. ad hanc
uenimꝰ ciuitatẽ ante dies ferme quin¬
decim. Passioneͥs mee uel oculi ur̃i
testes st̃. uel miserabilis soror mea
que ad eruditionẽ omniũ cõmunis
mali prebet exemplũ. ut qui in illã
qualis ego fuerim uident. in me qͦn
noscant. Orabam ego cotidie cũ mag¬
nis lacrimis in loco ubi ẽ memoria
gloriosissimi martyris stephani. Die
a utẽ dominico paschȩ sicut alii qͥ p̃¬
sentes erant uiderant dum orans cũ
magno fletu cancellos teneo. subito

Expanded text:
ne venerabilis, quod intra tertium menne venerabilis, quod intra tertium mensem desiderata esset mihi sanitas adfutura. Sorori autem meae in visione Sanctitas tua in ea effigie, in qua te praesentes videmus, apparuit: per quod nobis significatum est, ad istum locum nos venire debuisse. Nam et ego Beatitudinem tuam saepius postea videbam per alias civitates in itinere, quo veniebamus, talem prorsus, qualem modo conspicio. Admoniti ergo evidenti auctoritate divina, ad hanc venimus civitatem ante dies ferme quindecim. Passionis meae vel oculi vestri testes sunt, vel miserabilis soror mea, quae ad eruditionem omnium, communis mali praebet exemplum: ut qui in illa qualis ego fuerim vident, in me quannoscant. Orabam ego quotidie cum magnis lacrymis in loco ubi est memoria gloriosissimi martyris Stephani. Die autem dominico Paschae, sicut alii qui praesentes erant, viderunt, dum orans cum magno fletu cancellos teneo, subito
Abbreviated transcription (Latin):
& communẽ patriã relinquentes. passi
sumus ꝑ diuersa dispersi. Ex nob autẽ
omnib decem fratrib qui nascendi qͦq
ordine primũ sequit᷑ ad gloriosi mar̃¬
tyris laurentii memoriã quȩ apud ra¬
uennã nuꝑ collocata ẽ. sicut audiuimꝰ
meruit sanitatẽ. Ego autẽ qui nascen¬
di ordine sum sextus illoꝵ. cum hac so¬
rore mea quȩ me etate subsequit᷑. ubi¬
cumq gentiũ. ubicumq t̾rarũ loca esse
saera in quib operaret᷑ ds miracula
carpebam iter. Sed ut de cederis cele
nam italiȩ ciuitatẽ. ubi ꝑ glofiosũ mar¬
trẽ stephanũ multa miracula dñs
opatur. eadem circutione ꝑueni. Sed
idco alibi curari ñ potui. quia huic
Nec uzalim ciuitatẽ africe p̾ter
rumtam̃ ante hos tres menses id . ẽ.
kalendarũ iuniarũ die. tam ego
qm soror mea quȩ hic mecũ ẽ. eadẽ
adhuc passione detenta. euidenti su¬
mus uisitatione cõmoniti. Ait enĩ mͥ
quidã aspectu elarus & candida cri¬

Expanded text:
et communem patriam relinquentes passim et communem patriam relinquentes passim sumus per diversa dispersi. Ex nobis autem omnibus decem fratribus, qui nascendi quoque ordine primum sequitur ad gloriosi martyris Laurentii memoriam, quae apud Ravennam nuper collocata est, sicut audivimus, meruit sanitatem. Ego autem qui nascendi ordine sum sextus illorum, cum hac sorore mea, quae me aetate subsequitur, ubicumque gentium, ubicumque terrarum loca esse sacra, in quibus operaretur Deus miracula,carpebam iter. Sed ut de caeteris celebnam, Italiae civitatem, ubi per gloriosissimum martyrem Stephanum multa miracula Dominus operatur, eadem circuitione perveni. Sed ideo alibi curari non potui, quia huic Nec Uzalim civitatem Africae praetermerumtamen ante hos tres menses, id est, calendarum januariarum die, tam ego quam soror mea, quae hic mecum est, eadem adhuc passione detenta, evidenti sumus visione commoniti. Ait enim mihi quidam aspectu clarus, et candido cri
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligit᷑ demon occurrto & ab ea
bilẽ contumeliam se ire respondit. Iunc
malediceret ꝑsuasit. Illa autẽ uipereis
inflãmata consiliis. sacrũ fontẽ ꝓuolu¬
ta corripuit. Et sparsis crinib nuda¬
tisq uberib hoc a do potissimũ posta¬
lauit. ut extorres patria & circueun¬
tes alienas terras. om̃e hominu genus
ur̃o terreremus exemplo. Max mat̾nas
p̃ces efficax uindicta prosequit᷑. Eundẽq
treinor membroꝵ tantꝰ inuasit. qͣntũ
in me usq ante hoc triduũ ur̃a scĩtas
uidit. Seruato autẽ ordine quo nati era¬
mus. intra uũ annũ eadẽ nos om̃s pę¬
na corripuit. Uidens autẽ mat̾ male¬
dictiones suas ad tantã efficatiã ꝑuenis¬
se impietatis suȩ conscientiã & oppro¬
briũ hominũ diutiꝰ ferre non potuit.
sed laqueo astringens guttur. luctuosã
uitã t̾mino funestiore conclusit. Egres¬
si gͦ nos om̃s opprobriũ nr̃m ñ ferentes.

Expanded text:
ut intelligitur, daemon occurrit, et ab eut intelligitur, daemon occurrit, et ab ebilem contumeliam se ire respondit. Tunc malediceret persuasit. Illa autem vipereis inflammata consiliis, sacrum fontem provoluta corripuit, et sparsis crinibus nudatisque uberibus hoc a Deo potissimum postulavit, ut extorres patria et circumeuntes alienas terras, omne hominum genus nostro terreremus exemplo. Mox maternas preces efficax vindicta prosequitur, eumdemqutremor membrorum tantus invasit, quantum in me usque ante hoc triduum vestra Sanctitas vidit. Servato autem ordine, quo nati eramus, intra unum annum eadem nos poena omnes corripuit. Videns autem mater maledictiones suas ad tantam efficaciam pervenisse, impietatis suae conscientiam et opprobrium hominum diutius ferre non potuit: sed laqueo guttur astringens, luctuosam vitam termino funestiore conclusit. Egressi ergo nos omnes, opprobrium nostrum non ferentes,