comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
zlec distulit heduinus. quinconti¬
nuo polliceretur in om̃ĩbꝰ se secutu¬
rum doctrinam illius. qui se tot at
tantis calamitatib ereptum ad
regni apicem ꝓueheret. Qui accep¬
to responso: confestim is qui loq̃¬
batur cũ eo imposuit dexteram
mento huius tpris ac loquele
nostre. et ea que nunc ꝓmittis.
a dimplere ne differas. Et his
dictis ut ferunt: repente disparuit
ut intelligeret non hominem esse
qui sibi apparuiss sed spm̃. Et cuz
Regius iuuenis solus adhucibid̃
sederet. gauisus quidem multum
p̾fatus amicus illius. letoꝙ uul¬
tu salutans eunt. Surge inquit
intra. et sopitis ac relictis curarũ
anxietatib. quieti membra simł
est cor regis. nec tibi a liqͥ mali fa¬
cere. s fidem potius pollicitam ser¬
uare disponit. Post quã enĩ cogi¬
tationem suam de qua tibi aute
dixi regine ĩ secreto reuelauit: Re¬
uocauit cum illa ab intentione.
ãmonens qr nulla ratione cõueiãt
tanto regi amicum suũ optimu

Expanded text:
» Nec distulit Aeduin quin conti» Nec distulit Aeduin quin continuo polliceretur in omnibus se secuturum doctrinam illius, qui se tot ac tantis calamitatibus ereptum, ad regni apicem proveheret. Quo accepto responso, confestim is qui loquebatur cum eo, imposuit dexteram mento hujus temporis, ac loquelae nostrae, et ea quae nunc promittis adimplere ne differas. » Et his dictis, ut ferunt, repente disparuit, ut intelligeret non hominem esse qui sibi apparuisset, sed spiritum. Et cum regius juvenis solus adhuc ibidem sederet, gavisus quidem praefatus amicus illius, laetoque vultu salutans eum: « Surge, inquit, intra, et sopitis ac relictis curarum anxietatibus, quieti membra simul est cor regis, nec tibi aliquid mali facere, sed fidem potius pollicitam servare disponit: postquam enim cogitationem suam, de qua tibi ante dixi, reginae in secreto revelavit, revocavit eum illa ab intentione, ammonens quia nulla ratione conveniat tanto regi amicum suum optimum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e intus anforis noctem trãsiget.
re. Scio enĩ certissime qui es. et
qͣr meres. et que uẽtura tibi ĩ ꝓxĩo
mercedis dare uelis ei si quis sit
qui de his tem̾oribuᷤᷤ absoluat. et Re¬
dualdosuadeat: ut nec ip̃e tibi aliqͥ
mali faciat. nec tus te hostibus pe¬
rimendum tradat. Qui cũ se omĩa
que poss huic tali ꝓer mercedem be¬
neficii daturum esse responderet:
solum omnes tuos ꝓgenitores sed
et omnes qui ante te reges ingẽ¬
te anglorum fuerũt potestate tran¬
scendas: At heduinus constantior
interrogando factus: non dubita¬
bat ꝓmittere quin ei qui tanta sͥ
beneficia donaret. dignis ip̃e gr̃aꝵ
actionibus responderet. Tuncille
neficia taliaq dona ueraciter aduẽ¬
tura p̾dix̾it. etiam consiliũ tibi tue
salutis ac uite melius atq utilius
ꝙͣ aliquis de tuis parentibꝰ aut co¬
gnatis unꝙͣ au diuit ostende pote¬
rit. xlum ei optemperare et monita
eiꝰ salutaria suscipere consentis:

Expanded text:
ipse intus an foris noctem transigeretipse intus an foris noctem transigeretre: scio enim certissime qui es, et quare moeres, et quae ventura tibi in proximo id mercis  Al., mercedis dare velis ei, si qui sit, qui his te moeroribus absolvat, et Redualdo suadeat, ut nec ipse tibi aliquid mali faciat, nec tuis te hostibus perimendum tradat. » Qui cum se omnia quae posset, huic tali pro mercede beneficii daturum esse responderet, solum omnes tuos progenitores, sed et omnes qui ante te reges in gente Anglorum fuerant, potestate transcendas? » At Aeduin constantior interrogando factus, non dubitavit promittere, quin ei qui tanta sibi beneficia donaret, dignis ipse gratiarum actionibus responderet. Tum ille a taliaque dona veraciter adventura praedixerit, etiam consilium tibi tuae salutis ac vitae melius atque utilius quam aliquis de tuis parentibus aut cognatis unquam audivit, ostendere potuerit, num ei obtemperare, et monita ejus salutaria suscipere consentis?
Abbreviated transcription (Latin):
ch̾ mali fecerit. nil ad huc inimiti¬
tiarum intulerit. quin potius si
moriturus sum ille me magis ꝙͣ
ignobilior quisq morti tradat.
Quo enĩ nunc fugiam. qui per
omẽs britanie ꝓuĩtias tot anno¬
rum temporumq curriculis ua¬
gabundus hostium uitabam in¬
sidias: Abeunte gͥ amico Remã¬
sit heduinus solus foris. Residens¬
q mestus ante palatium. multis
cepit cogitationũ estibꝰ afficiquid
ageret. quo ue pedem uerteret
nescius. Cumq diu tacitus mẽ¬
tis angoribus et ceco carperetur
igni: uidit subito in tẽpestate noc¬
tis silentio appropinq̃ntem sibi
hominem. uultus habitusq in¬
cogniti. Quem uidens ut ignotũ
et inopinatum. nõ parum expa¬
uit. At ille accedens salutauit eũ.
et int̾rogauit quare illa hora cete¬
ris quiescentibꝰ et alto sopore p̾ssis.
Solus ip̃e mestus in lapide ꝑuigil
sederet. At ille uicissim sciscitaba¬
tur: Quid ad eum pertineret utrũ

Expanded text:
l mali fecerit, nil adhuc inimicil mali fecerit, nil adhuc inimicitiarum intulerit. Quin potius, si moriturus sum, ille me magis quam ignobilior quisquam me morti tradat. Quo enim nunc fugiam, qui per omnes Brittaniae provincias, tot annorum temporumque curriculis vagabundus, hostium vitabam insidias? » Abeunte igitur amico remansit Aeduin solus foris, residensque moestus ante palatium, multis coepit cogitationum aestibus affici, quid ageret, quove pedem verteret nescius. Cumque diu tacitis mentis angoribus et caeco carperetur igni, vidit subito intempestae noctis silentio adpropinquantem sibi hominem vultus habitusque incogniti: quem videns, ut ignotum et inopinatum, non parum expavit. At ille accedens salutavit eum, et interrogavit, quare illa hora, caeteris quiescentibus et alto sopore pressis, solus ipse moestus in lapide pervigil sederet. At ille vicissim sciscitabatur quid ad eum pertineret, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
uersa occultus loca manere uel
regna multo annoꝵ tẽpore ꝓfugꝰ
uagaretur. tandem uenit ad re
familiariter cum socuis hitare cogͦ¬
uit: misit nuntios qui redualdo
pecuniã multam pronece eius
offerrent. neq aliquid ꝓfecit.
illi si contẽpneretur indiceus. qui
uel minis fractus. uł corruptus:
mueribus. cessit dep̾canti. et sũ
occidere heduinum: seu legatariiss
tradere ꝓmisit. Qd ubi fidissimꝰ
quidam amicus illius aĩaduertit.
intrauit cubiculum quo dormire
disponebat. E rat enim pͥma ho¬
ra noctis: et euocatum foras quid erg᷑
eum agere rex ꝓmiss edocuit: et
insuꝑ adiecit. Siergouis. hac ip̃a
hora educante de hac prouintia. et
ea in loca introducam. ubi nũꝙ̃ te
uel redualdus. uel ed il frdꝯ ĩuẽure
ualeant. Qui ait. Gratias quidẽ
agobeniuolentie tue. non tñ hoc
facere possum qd̾ suggeris: ut pactũ
qd̃ cum tanto rege inii. ip̃e primꝰ
irritum faciam. cum ille michi ni¬

Expanded text:
versa occultus loca vel versa occultus loca vel regna, multo annorum tempore profugus vagaretur; tandem venit ad  Afamiliariter cum sociis habitare cognovit, misit nuncios, qui Redualdo pecuniam multam pro nece ejus offerrent: neque aliquid profecit. illi si contemneretur, indicens. Qui vel minis fractus, vel corruptus muneribus, cessit deprecanti, ut sive occidere se Aeduinum, seu legatariis tradere promisit. Quod ubi fidissimus quidam amicus illius animadvertit, intravit cubiculum quo dormire disponebat; erat enim prima hora noctis, et evocatum foras; quid erga eum agere rex promisisset, edocuit et insuper adjecit: Si ergo vis, hac ipsa hora educam te de hac provincia, et ea in loca introducam, ubi nunquam te vel Redualdus vel Aedilfridus invenire valeant. Qui ait: « Gratias quidem ago benevolentiae tuae; non tamen hoc facere possum quod suggeris, ut pactum quod cum tanto rege inii, ipse primus irritum faciam, cum ille mihi ni
Abbreviated transcription (Latin):
E C quidem memoratus
papa bonifacius. de salute re¬
gis heduini ac gentis ip̃ius litte¬
ris agebat. Sed et oraculum cele¬
ste ꝙͥ illi quondam exulanti apud
redualdum regem anglorum pi¬
etas diuina reuelare dignata est.
non minimũ ad suscipienda uel
intelligenda doctrine monita sa¬
lutans sensum uiuit illius. Cuz
ergo uideret paulinus. difficulter
posse sublimitatem auimi regał
adhumilitatẽ uie salutaris. et su¬
scipiendum misterium uiuifice
crucis inclinari: ac pro salute illiꝰ
sił et gentis cui preerat. et uerbo
exhortationis apud homines. et
apud diuina pietatem u̾bo depre¬
cationis ageret: tandemut ueri¬
quale esset oraculum. Regi qͦnda
celitus ostensum. ⁊ lec ex inde distu¬
lit quĩ continuo regem ãmoneret
erplere uotum qd in oraculo sibi
exhibito se facturum ꝓmiserat: si
temporis illius erũpnis exẽptus
ad regni fastigia perueniret. Erat
autem oraculum huiusmedi.
Cum persequẽte illum edilfrido
qui ante eum regnauerat. per di¬

Expanded text:
ec quidem memoratus papa Bonifacius de salute regis Aeduini ac gentis ipsius, literis agebat. Sed et oraculum caeleste quod illi quondam exulanti apud Redualdum regem Anglorum pietas divina revelare dignata est, non minimum ad suscipienda vel intelligenda doctrinae monita salutaris sensum juvit illius. Cum ergo videret Paulinus difficulter posse sublimitatem animi regalis, ad humilitatem viae salutaris, et suscipiendum mysterium vivificae crucis inclinari, ac pro salute illius, simul et gentis cui praeerat, et verbo exhortationis apud homines, et apud divinam pietatem verbo deprecationis ageret; tandem, ut veriquale esset oraculum regi quondam caelitus ostensum. Nec exinde distulit quin continuo regem ammoneret explere votum, quod in oraculo sibi exhibito se facturum promiserat, si temporis illius aerumnis exemptus, ad regni fastigia perveniret. Erat autem oraculum hujusmodi: Cum persequente illum Aedilfrido, qui ante eum regnavit, per di
Abbreviated transcription (Latin):
te p̾sidio benignitatis ip̃ius ut ex¬
non desistimus p̾cibꝯ postulare. his
ergo p̾missis paterne uobis dilec¬
tionis exhibentes officia. hortami
ut nos reperta portitoris occasione.
de his que per uos supna potẽtia mi¬
rabiliter in conuersatione coniu¬
gis uri sũpsisse que uobis g̃tis dig
natus fuerit operari ꝓsperis qͣntotiuᷤ
nũtiis reueletis. qͣtinus sollicitudo
nrã que de uestri uestrorũq oĩum
aĩe salute optabilia desiderant̾ expͤ¬
tat: uobis nũtiantibꝯ reueletur. sllu¬
strationẽq diuine ꝓpitiationis iñ¬
in uobis diffusam opulentius agno¬
scentes: hilari confessione largitori
õĩum bonorum deo. et beatopetro a¬
postolorum pͥncipi uberes merito
gratias ex soluamꝰ. Preterea bene¬
dictionem ꝓtectoris uestri beati pe¬
tri apłorum prĩcipis uobis direxi¬
mus .i. speculum argenteum:
et pecten eburneum inauratum:
qd̾ petimꝰ ut eobenignitatis ani¬

Expanded text:
te praesidio benignitatis ipsius, ut exte praesidio benignitatis ipsius, ut exnon desistimus precibus postulare. His ergo praemissis, paternae vobis dilectionis exhibentes officia, hortamur ut nos reperta portitoris occasione de his quae per vos superna potentia mirabiliter in conversione conjugis vestri submissaeque vobis gentisrosperis quantocius nuntiis reveletis; quatenus sollicitudo nostra, quae de vestri vestrorumque omnium animae salute optabilia desideranter exspectat, vobis nuntiantibus relevetur, illustrationemque divinae propitiationis in vobis diffusam opulentius agnoscentes, hilari confessione largitori omnium bonorum Deo et beato Petro apostolorum principi uberes merito gratias exsolvamus. Praeterea benedictionem protectoris vestri beati Petri apostolorum principis vobis direximus, id est, speculum argenteum, et pectinem eburneum inauratum, quod petimus ut eo benignitatis ani
Abbreviated transcription (Latin):
desinas. ut uidelicet quos copu¬
latio carnał affectus unu quodã¬
modo corpus exhibuisse mõstra¬
tur. hos quoq unitas fidei etiam
post huius uite transitum ĩ ppe¬
tua societate conseruet. Insiste er¬
gogloriosa filia. et sũmis conatibus
duritiam cordis ip̃ius religiosa di¬
uinorum p̾ceptoꝵ ĩsinuatõe molli¬
re d sũmoꝑe de matura: infũdens
sensibus eius qnͣtum sit p̾clarum
ꝙ credẽdo suscepisti misterium. Quã¬
tum ue sit admirabile ꝙ Renata p̾¬
mium consequi meruisti. Frigidita¬
tem cordis ip̃ius scĩ sp̃s adnũtiatio¬
ne succende. quatinus amoto torpo¬
re peruitiosissimi cultus diuine fidei
caloreius intelligentiam tuaruz
adhortationũ frequentatõe succẽ
reat. saluabr uir infidelis per mulie¬
rem fidelem. Pd hoc enĩ misericor¬
diam dnĩce pietatis consecuta es.
ut fructum fidei creditoꝵq tibi bene¬
ficiorum. redep̃tori tuo młtiplice
resignares. Qd̾ equidem suffragã¬

Expanded text:
desinas. Ut videlicet quos copudesinas. Ut videlicet quos copulatio carnalis affectus unum quodammodo corpus exhibuisse monstratur, hos quoque unitas fidei, etiam post hujus vitae transitum, in perpetua societate conservet. Insiste ergo, gloriosa filia, et summis conatibus duritiam cordis ipsius religiosa divinorum praeceptorum insinuatione mollire summopere dematura, infundens sensibus ejus quantum sit praeclarum quod credendo suscepisti mysterium, quantumve sit admirabile quod renata praemium consequi meruisti. Frigiditatem cordis ipsius sancti Spiritus annuntiatione succende, quatenus, amoto torpore perniciosissimi cultus, divinae fidei calore jus intelligentiam tuarum exhortationum frequentatione succenreat: Salvabitur vir infidelis per mulierem fidelem . Ad hoc enim misericordiam Dominicae pietatis consecuta es, ut fructum fidei creditorumque tibi beneficiorum Redemptori tuo multiplicem resignares. Quod equidem, suffragan
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite perquisiss cognouimus
ꝙ eathenus abhominandis ydol
seruiens ad suscipiendam uocem
p̾dicatoꝵ: suam distulerat obediẽ¬
tiam exhibere. Quaex re nõ mo¬
dica nob̾ amaritudo congesta est.
ab eo ꝙ pars corporis uestri. ab ag¬
nitione sũme et indiuidue tri¬
nitatis remansit extranea. Uñ
paternis officiis ur̃e gloriose xp̃ia¬
nitati nrã cõmonitionem non
distulimus conferenda adhortã¬
tes. quatinus diuine inspiratõis
ĩbuta subsidiis. ĩportune et opor¬
ne agendum non differas. Ut
mimero copuletur: ut perinde ĩ¬
temerato societatis federe iura te¬
neas maritalis consortii. Ecriptũ
namq est. E runt duo ĩ carne unͣ
Quomõ gͦ unitas uobis coniuc̃¬
tionis inesse dici poterit. si aur̃era
fidei splendore interpositis detasta¬
bilis erroris tenebris ille remanẜ
it alienus  ⁊Inde orationi con¬
tinue insistens. a longanimita¬
te celestis clementie illuminati¬
onis ip̃ius beneficia ĩpetrare nõ

Expanded text:
sollicite perquisisset, cognovimus quod eatenus abominandis idolis serviens ad suscipiendam vocem praedicatorum suam distulerit obedientiam exhibere. Qua ex re non modica nobis amaritudo congesta est, ab eo quod pars corporis vestri ab agnitione summae et individuae Trinitatis remansit extranea. Unde paternis officiis vestrae gloriosae Christianitatis nostram commonitionem non distulimus conferre, adhortantes quatenus divinae inspirationis imbuta subsidiis importune et opportune agendum non differas, ut istianorum numero copuletur, ut perinde intemerato societatis foedere jura teneas maritalis consortii. Scriptum namque est: Erunt duo in carne una . Quomodo namque unitas vobis conjunctionis inesse dici poterit, si a vestrae fidei splendore interpositis detestabilis erroris tenebris remanserit ille alienus? Unde orationi continuo insistens, a longanimitate coelestis clementiae illuminationis illius beneficia impetrare non
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum letatur. quantũ eius pra
opera coram deo flagrant et uer¬
insulam de xp̃o dicare. ꝓfecto enĩ
qui ei cuncta ꝓspera impertiet. Ut¬
in nouuni xpisti populum coater¬
uet. catholicam ibi et apostolica
constituens fidem. Scriptum ẽ
enĩ. Querite primum regnu
dei et iusticam eius. et hec omia
roicientur uobis. Nimirum eĩ
querit et impetrauit: et ei omẽs
sue insule ut optamus suadent᷑.
Pateruo itaq affectu salutantes
urãm excellentiã diuinam pre¬
camur iugiter clementiã que

Expanded text:
nobiscum laetatur, quantum ejus pia nobiscum laetatur, quantum ejus pia opera coram Deo fragrant  Al., flagrant et verinsulam Deo Christo dicare. Profecto enim  Christum, qui ei cuncta prospera impertiet, ut novum Christi populum coacervet, catholicam ibi et apostolicam constituens fidem. Scriptum est enim: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis. Nimirum enim quaerit, et impetravit, et ei omnes suae insulae, ut optamus, subdentur. Paterno itaque affectu salutantes vestram excellentiam, divinam precamur jugiter clementiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
modi apta repertaq persona fue¬
nt.eum instructum ad urãm di¬
rigimꝰ patriam. ut ip̃e et uiua uo¬
ce. et per diuina oracula. omez
inimici zizaniã ex omni ura in¬
sula cum diuino nutu eradicet.
Munuscula. a ura celsitudine beato
principe apłorum directa pro et̾na
eius memoria suscipimus: gratias¬
ꝙ ei agimus. ac pro eius incoloͣmi¬
tate iugiter deum dep̾camur cum
xpisti clero. Itaq qui hec obtulit
munera de hac subtractus est luce
situsq ad lumina apostoloꝵ ꝓ quo
ualde sumus contristati cur hic ess
defunctus. berup̃tam̃ gerulus ha¬
rum nr̃aꝵ litt̾arum urĩs missis et
beatorum aplorum petri et pauli.
et scõrum martirum laurentii io¬
hamus et pauli et gregorii atq pã¬
cratii eis fecimus darruestre excel¬
lentie ꝓfecto omnes contradendaᷤ.
los. crucem clauem auream hẽn¬
tem de sacratissimis uinculis be
De cuius pio studio cognoscentes.
tantum cuncta sedes aplicauna

Expanded text:
modi apta reperta persona fuemodi apta reperta persona fuerit, cum instructum ad vestram dirigemus patriam, ut ipse et viva voce, et per divina oracula, omnem inimici zizaniam ex omni vestra insula cum divino nutu eradicet. Munuscula a vestra celsitudine beato principi apostolorum directa, pro aeterna ejus memoria suscepimus, gratiasque ei agimus, ac pro ejus incolumitate jugiter Deum deprecamur cum Christi clero. Itaque qui haec obtulit munera de hac subtractus est luce, situsque ad limina apostolorum, pro quo valde sumus contristati, cum hic esset defunctus. Verumtamen gerulis harum nostrarum litterarum vestris missis, etbeatorum apostolorum Petri et Pauli, et sanctorum martyrum Laurentii, Joannis et Pauli, et Gregorii, atque Pancratii eis fecimus dari, vestrae excellentiae profecto omnes contradendas. los crucem, clavem auream habentem de sacratissimis vinculis beae cujus pio studio cognoscentes, tantum cuncta sedes ap
Abbreviated transcription (Latin):
debunt et consurgent pͥncipes:
⁊ adorabunt. Et post pusillum.
Dedi te in fedus populi ut susti¬
tares terram ⁊ possideres hr̃dita¬
tesa dissipatas: et diceres his qͥ
iuncti sunt. Exite et his qui intene¬
bris releuamini. Et rursum ego
dñs uocaui te in iustitia. et adpre¬
bris. Ecce excellentissime fili ꝙͣ
luce clarius est. non solum de uob̾
celsitudinem ut pote membrum
existens xp̃i in omnibꝰ piam re¬
gulam sequi perhẽpniter. prĩci¬
pis apostolorum. siue in paschace¬
lebrandum. siue in omĩbꝯ que
tradiderunt sc̃i apł̃s apłi petrus
et paulus. qui ut duo luminaria
celi illuminant mundũ. sic doc¬
trina eorumcorda hoĩnum cotidie
illustrat c̾dentium. Et post nõ¬
nulla quibus decelebrando per
quitur. hominẽ deniq inquit
docibilem et iñ oĩbus ornatum
antistitem scdm uestrorum scrip¬
toꝵ tenorem. minime ualuimꝰ
ntunc reperire ꝓlonginꝗtate itine¬
ris. Profecto enim dum huius

Expanded text:
debunt, et consurgent principes, debunt, et consurgent principes, et adorabunt. Et post pusillum: Dedi te in foedus populi, ut suscitares terram, et possideres haereditates dissipatas, et diceres his qui vincti sunt: Exite; et his qui in tenebris: Revelamini. Et rursum: Ego Dominus vocavi te in justitia, et adprebris. Ecce, excellentissime fili, quam luce clarius est, non solum de vobiscelsitudinem, utpote membrum existens Christi, in omnibus piam regulam sequi perenniter principis apostolorum, sive in Pascha celebrandum, sive in omnibus quae tradiderunt sancti apostoli Petrus et Paulus, qui ut duo luminaria caeli illuminant mundum, sic doctrina eorum corda hominum quotidie inlustrat credentium. » Et post nonnulla, quibus de celebrando per quitur. « Hominem denique, inquit, docibilem, et in omnibus ornatum antistitem, secundum vestrorum scriptorum tenorem, minime valuimus nunc reperire pro longinquitate itineris. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
amorem quem hẽt ꝓpt̾ beatam
uitam. Et qr dextera diii ꝓtegẽ¬
te ad ueram et apostolicam fidẽ
sit conu̾sus. sperans ut sicut in sua
gente regnat: ita et cum xp̃o de
futuro cõregnare. Benedicta gͥ
gens que talem sapientissimu
et dei cultorem ꝓmeruit hẽre re¬
gen. qr non solum ip̃e dei cultor
exstitit. Sed etiam omẽs subiec¬
tos suos meditatur die ac nocte
ad fidem catholicam atq apłicam
ꝓ sue anime redeptione cõuerti.
Quis enĩ audiens hec suauia n̾
letetur: Quis non exultet et gau
gens uestra xp̃o oĩpotenti deo cre¬
didit. scd̃m diuinoꝵ ꝓphetarum
uoces. Sicut scriptum est in ysaia.
In die illa radix iesse qui stat in
signum populoꝵ ip̃m gentes de¬
p̾cabuntur. Et iterum. Audite
insule. et attendite populi de lon¬
ge. Et post paululum paruum
inquit est ut michi sis seruus ad
suscitandas tribus iacob et feces
isrł conu̾tendos. Dedite in lucem
gentium. ut sis salus mea usq ad
extremũ t̾re. Et rursum reges ui¬

Expanded text:
amorem quem habet propter beatam vitam. Et quia dextra Domini protegente ad veram et apostolicam fidem sit conversus, sperans, sicut in sua gente regnat, ita et cum Christo in futuro conregnare. Benedicta igitur gens, quae talem sapientissimum et Dei cultorem promeruit habere regem. Quia non solum ipse Dei cultor existit, sed etiam omnes subjectos suos meditatur die ac nocte ad fidem catholicam atque apostolicam pro suae animae redemptione converti. Quis enim audiens haec suavia non laetetur? Quis non exsultet et gaudgens vestra Christo omnipotenti Deo credit, secundum divinorum prophetarum voces, sicut scriptum est in Isaia: In die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur. Et iterum: Audite, insulae, et attendite, populi, de longe. Et post paululum: Parum, inquit, est ut mihi sis servus ad suscitandas tribus Jacob, et faeces Israel convertendas. Dedi te in gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae. Et rursum: Reges vi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc frm̃ inrde sororum psallens
circumstaret. ip̃a autẽ albatissa
intus cum paucis ossa elatura
diuimus albatissa ĩtus clara uoce¬
ꝓclamare. Sit gloria nõiclomini.
rlec multo post clamauerunt ĩto

Expanded text:
hinc fratrum, inde sororum, psallens circumstaret; ipsa autem abbatissa intus cum paucis ossa elatura divimus abbatissam intus voce clara proclamare: Sit gloria nomini Domini. Nec multo post clamaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
hec uobis ꝓ eterna beautate exhorta¬
tionis uerba premittentes. que
rursus ꝓ ecclãꝵ uestrarum pͥuilegi¬
is congruere posse conspicimus. ñ
desistimus impertire. Et tam iuxͣ¬
one uice beati petri apostoloꝵ pͥnci¬
pis auctoritatem tribuimus: ut
qñ unum ex uobis diuina ad se
iusserit gratia euocari is qui suꝑ¬
stes fuerit. alterum in loco defũc¬
ti debeat ep̃m ordinare. Pro qua
etiam re singula ur̃e dilectioni pal¬
lia ꝓeadem ordinatione celebrã¬
da direximus. ut per nr̃e ꝑceptio¬
nis auctoritatẽ possitis deo placitã
ordinationem efficere. Quia ut
hec uobis concederemus. longa
terrarum maris ꝙ interualla que
inter nos ac uos obsistunt. ad hec
nos condescendere coegerunt: ut
nulla possit eccłarum ur̃arum i ac¬
tura per cuiuslz occasionis opten¬
tum aliquo modo ꝓuenire: sed
potius cõmisi uobis populi deuotio¬
nem plenius ꝓpagare. Beus te
incolumẽ custodiat dilectissiẽ frat̾.¬
n̾rĩs piis augustis heraclio. anno

Expanded text:
ec vobis pro aeterna charitate exhortationis verba promittentes, quae rursus pro ecclesiarum vestrarum privilegiis congruere posse conspicimus, non desistimus impertire, et tam juxonem, vice beati Petri apostolorum principis, auctoritatem tribuimus, ut quando unum ex vobis divina ad se jusserit gratia evocari, is qui superstes fuerit alterum in loco defuncti debeat episcopum ordinare. Pro qua etiam re singula vestrae dilectioni pallia pro eadem ordinatione celebranda direximus, ut per nostrae praeceptionis auctoritatem possitis Deo placitam ordinationem efficere: quia ut haec vobis concederemus, longa terrarum marisque intervalla quae inter vos et nos obsistunt ad haec nos condescendere coegerunt, ut nulla possit Ecclesiarum vestrarum jactura per cujuslibet occasionis obtentum quoquo modo pervenire, sed potius commissi vobis populi devotionem plenius propagare. Deus te incolumem custodiat, dilectissime fratnostris Augustis, Heraclio anno v
Abbreviated transcription (Latin):
C incipiens tantum largior esse
decollato temporali comodo. qͣntũ
certior de recipiendo p̾mio sempiter¬
no. cunctoꝵ patrimonioꝵ pͥdiorum¬
q redditus. ex gelaziano poliptico
cuius nimirum studiosissimus
uidebatur pedissecus a dercuit eoꝵ
pensionibus in auro argento q col¬
latis om̃ibus oroinibus ecclãsticis
uel palatinis. monastiis. eccliis.
cimniteriis. dyaconis. xenodochiis
urbanis. uel suburbanis. ꝙ solidi
pascha scil nł apostoloru. scĩ andree.¬

Expanded text:
 incipiens tantum largior esse de collato temporali commodo, quantum certior de recipiendo praemio sempiterno, cunctorum patrimoniorum praediorumque reditus ex Gelasiano polyptyco, cujus nimirum studiosissimus videbatur pedissequus, adaeravit, eorumque pensionibus in auro argentoque collatis omnibus ordinibus ecclesiasticis, vel palatinis, monasteriis, ecclesiis, coemeteriis, diaconiis, xenodochiis urbanis, vel suburbanis quot soliPascha scilicet, natali apostolorum, n
Abbreviated transcription (Latin):
N principium genesis usq ad
culo et uasis eius ac uestibꝰ sacer¬
¶In primam partem samuelis.
idest usq ad mortẽ salis libroᷤ.iiii.
¶De edificatione templi allegori¬
ce expositionis sic̾ ⁊cer̾a. libros .ii.
¶Item in regum librũ .xxx. q̃stionũ.
¶In ꝓuerbia salomonis libros .iii.
tas et partem iheremie. distictio¬
nĩs capitulorum extractatu beati¬
iheronimi excerptas.
¶In canticum abacuc librum .i.
¶In librum beati patris thobie ex¬
planationis allegorice de xpisto

Expanded text:
n principium Genesis, usque aculo, et vasis ejus, ac vestibus SacerAl., IV. In primam partem Samuhelis, id est, usque ad mortem Saulis, libros III. De aedificatione templi, allegoricae expositionis sicut et caetera, libros II. Item in Regum librum XXX quaestionum. In Proverbia Salomonis, libros III. tas, et partem Hieremiae distinctiones capitulorum ex tractatu B. Hieronymi excerptas. In Canticum Habacum, librum I. In librum beati Patris Tobiae, explanationis allegoricae de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
sensu genua flecteret in t̾ramd̾o
gratias agens ꝙ tale munuscu¬
lum de terra anglorum merere¬
tur accipere. Et quidem et antea
noui inquit. qr hec erat uera pas¬
de his antea intellexisse. Unde
palam ꝓfiteor uobisꝰ qui ad side¬
tis psentibo ꝓtestor. qr hoc obẜ¬
hanc accipere debere tonsuram
quam plenam esse rationis au
gno sunt clericos decerno. Nec
mora que dix̾at regia auc̃te pecͤ¬
fecit. Statim namq iussu pu¬
blico mĩtebant᷑ ad trãstribendũ
discendum. obseruandum per
uniũsas pictorum ꝓuintias
circuli pasche decennoualis oblit¬
bantur omnes in coronam mi¬
nistri altaris ac monachi. et .q.
nouo se discipulatui beatissĩ a po¬
stolorum pricipis petri subdita.
eiusq tutandam patrocinio. ges
correcta gaudebat. ⁊lec multo¬
post illi quoq qui insulam hu
incolebant monachi scotice na¬
tionis. cum his que sibi eraut
subdita monasteris. ad ritum
pasche hac tonsure canõicum do¬
mino ꝓcurante ꝑducti sunt.

Expanded text:
sessu genua flecteret in terram, Deo gratias agens, quod tale munusculum de terra Anglorum mereretur accipere. « Et quidem et antea novi, inquit, quia haec erat vera Pasde his antea intellexisse. Unde palam profiteor, vobisque qui adsidetis praesentibus protestor, quia hoc obs;  Al. add. et hanc accipere debere tonsuram quam plenam esse rationis audgno sunt clericos decerno. » Nec mora, quae dixerat, regia auctoritate perfecit. Statim namque jussu publico mittebantur ad transcribendum, discendum, observandum, per universas Pictorum provincias circuli Paschae decennovenales, oblitbantur omnes in coronam Ministri altaris, ac Monachi: et quasi novo se discipulatui beatissimi apostolorum principis Petri subditam, ejusque tutandam patrocinio gens correcta gaudebat. CAPUpost illi quoque qui insulam Hii incolebant monachi Scotticae nationis, cum his quae sibi erant subdita monasteriis, ad ritum Paschae ac tonsurae canonicum Domino procurante perducti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dicabilis dextra percurtit. salubrẽ¬
q tactum sanitas festina subseq̃.
Ariditas suctum. nerui officia re¬
ceperunt. et in conspectu õium
filioꝵ incoldͥmis patri filius resti¬
uutur.Implentur popilistupore¬
diꝰ miraculi et in pectoribꝰ õiu : fides ca¬
tholica inculcata firmatur. Predi¬
catio deinde ad plebem de p̾uarica¬
tionis emendatione conuertitur:
õĩumq sententia prauitatis aue

Expanded text:
dicabilis dextera percurrit, salubremque tactum sanitas festina subsequitur, ariditas succum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolumitas, patri filius restituitur. Implentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendatione convertitur, omniumque sententia pravitatis au
Abbreviated transcription (Latin):
tandem ad memoriã redux. ꝙ eũ
uocauerit. Intellexit ꝙ ꝙ etiam.
recte pariter diuino fuerit desti¬
tuta p̾sidio. misit ergo legatarios
ingalliam ad gilberecthum. sbꝰ¬
missa illum satisfactione dep̾cãs.
ad ep̃atum sue gentis Redire:
At ille se excusans et uenire non
ciuitatis ac parrochie teneretur
astrictus: ne tamẽ obnixe petẽti
nil ferret auxilii. misit ꝓ se pres
qui ei si uellet ordinaretur ep̃s:
dicens. ꝙ ip̃e eum dignũ esse ep̃a¬
tu iudicaret. quo honorifice a ꝑo¬
pulo et arege suscepto: Rogaue¬
runt theodoꝵ tunc archiep̃m do¬
ruuerneñ eccłe. ip̃m sibi antisti¬
tem consectari. Qui consecratus:
in ip̃a ciuitate multis annis epis¬
copatum geuissoꝵ: et synodica
sauxione solus sedulo moclera¬
mine gessit. Capłm.uiii...

Expanded text:
tandem ad memoriam reduxit, quodtandem ad memoriam reduxit, quodvocaverit: intellexitque quod etiam recte pariter divino fuerit destituta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non ropriae civitatis ac parochiae teneretur adstrictus: ne tamen obnixe petenti nil ferret auxilii, misit pro se illqui ei, si vellet, ordinaretur episcopus; dicens quod ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit . CAPUT VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
onem atq industriam uidens rex.
rogauit eum accepta ibi sede epis¬
copali suegentis manere pontifi¬
cem. Qui p̾cibus eius admiẽs:
multis annis eidem genti sacer¬
dotaliuue prefuit. Tandem rex qͥ
saxonum tantum linguam no¬
uerat: ꝑtesus barbare loquele. sb̾¬
introduxit in ꝓuintiam alium sue
in gallia ordinatum. Diuidensq
in duas parrochias ꝓuintiam: hu¬
ic in ciuitate uynta que a gente
saxonum uialta cestir apellatur:
sus grauiter agilberectus. qd̾ hc̃
ip̃o inconsulto ageret rex: rediit
galliam. et accepto episcopatu
parisiace ciuitatis ibidem senex
et plenus dierum obiit. Non mt̃¬
tis autem annis post abcessum
eius abritãnia transactis pulsus
episcopatu: qui secedens ad Regẽ
mercioꝵ uocabulo uulferi emit
p̾cio ab eodem sedem londonie
uĩtia occidentalium saxonum tẽ¬
pore non pauco absq presule fuit:
quoetiam tempore rer pͥfatus ip̃i
gentis. grauissimis regni sui dãp¬
nis sepissime ab hostibo afflictus:

Expanded text:
onem atque industriam videns rex, onem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum tantum linguam noverat, pertaesus barbarae loquelae, subintroduxit in provinciam alium suaein Gallia ordinatum; dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appellatur, sus graviter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum ejus a Brittania transactis, pulsusepiscopatu DCLXVI; qui secedens ad regem Merciorum, vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniaerovincia Occidentalium Saxonum tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepissime ab hostibus adflictus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sepultusq est in eadem ciuitate.
et post multos annos haedde epi¬
scopatum a gente translatus inde
inuintam ciuitatem. atq in ecc̃a bea¬
toꝵ a postoloꝵ petriet pauli positus:.
chus qui et fidem et sacramẽta reg¬
ni celestis suscipere renuit et non
multopost etiam regni t̾reni po¬
tentiam perdidit. Repudiata eĩ
sorore pendan Regis merciorum
quam duxerat: aliam accepit
uxorẽ. Ideo ꝙ bello petitus. ac reg¬
no perinatus ab illo: secessit ad
regem orientalium anglorum
cui nom̾erat anna. apud quem tri¬
ennio exulans. fidem cog̾uit ac su
ac scã sobole felix ut in sequentibus
docebimus. Cum uͦ restitutus esset
in regnũ cortualcus. uenit in ꝓuĩ¬
tiam de hỹbernia pontifex quida
nomine agilberectus. natione quidẽ
gallus: sed tũ legendarum gratia
scriptuarum in hybernia non par¬
uotempore demoratus. Coniuicx¬
q se regi: sponte ministerium p̾ꝰ¬
dicandi assumens. Cuius eruditi¬

Expanded text:
sepultusque est in eadem civitate, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde in Ventam civitatem, atque in ecclesia beatorum apostolorum Petri et Pauli positus est. DCXLIII, qui et fidem ac sacramenta regni caelestis suscipere renuit, et non multo post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan regis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognovit ac susac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimus. Cum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex quidam, nomine Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demoratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditi
Abbreviated transcription (Latin):
lium saxonum. qui antiq¬
tus geuisse uocabantur. Regnan
nerat britanniam. ꝓmittens ꝙ
se illo p̾sente inintimis ultra an¬
glorum partibus. quo nullꝯ doctor
ꝓcessiss scẽ fidei semina esse sparsu¬
rum. Unde et iussu eiusdem põ¬
tificis. per asterium genuensem
gradum. Sedbritãnia ꝑueniẽs.
ac pͥmum geuisidꝵ gentem ingͤ¬
diens. cum omnes ibrd paganis¬
simos inueniret:utilius esse ra¬
predicare deberet inquirere. Itaq
tismi cum sua gẽte ablueretur:
contigͥ tũc temporis scĩssimu
at uictorio sissimum regem nor¬
danhimbrorum osualdum affuisse.
eumq de lauacro exeuntẽ suscepis¬
sẽac pulcherrimo ꝓrsus et deo digno
consortio. cuius erat filiam accep¬
turus in coniugẽ. ip̃m prius scd̃a
generatione deo dedicatum sibi
accepit in filium. Donauerunt
hi amboreges erdem ep̃o ciuitatẽ
in ibi sedem episcopalem. Ibi factis
dedicatis q eccliis. multis q ad do¬
minum pio eius labore populis
aduocatis: migrauit ad dominũ.

Expanded text:
lium Saxonum qui antiquitus Gevissae vocabantur, regnantnerat Brittaniam; promittens quidem se illo praesente in intimis ultra Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensem gradum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos inveniret, utilius esse rapraedicare deberet, inquirere. Itaque tismi cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges eidem episcopo civitatem inibi sedem episcopalem; ubi factis dedicatisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
tione in omibus gentibus que nec¬
dum conuerse sunt dilatetur. Stu¬
deat ergo tua fraternitas hoc qd̾ de

Expanded text:
tione in omnibus gentibus quae necdum conversae sunt dilatetur. Studeat ergo tua fraternitas hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
et paulopost. et synodum que fcã
est in urbe romana in tempore
martini pape beatissimi. ĩditiõe
.uiiii. imperante constantino pi¬
issimo anno nono. suscipimus
adclentes uel subtrahentes. et anͣ¬
thematizamus corde et ore quos
anathematizarunt: et quo̾sus¬
ceperunt suscipimus glorificãtes¬
u deum patrem sũ initio. et filium
eius unigenitum. ex patre gene
dentem ex patre ⁊ filio inennarra¬
biliter. sicut predicauerunt hi qͦs
memorauimꝰ supͣ. Sci apostoli
et ꝓphete et doctores. et nos omẽs
archiep̃o fidem catholicam exposui¬
Atererat huic synodo. pariterq
catholice fidei decreta firmabat.
uir uenerabilis ioh̾es archican
monasterii beati martini. qui nuꝑ
erat a roma per iussionem pape
agathonis: duce reuerentissimo
dc̃o. cuius supra meminimus.¬
cum enĩ idem benedictus cõstruxis¬
set monasterium brittãnie in ho
uiuri uenit romam cum coopatore
ac socio eiusrem operis eolfrido. qui
post ip̃m eiusdem monasterii ab¬

Expanded text:
Et paulo post: « Et synodum quae facta est in urbe Roma, in tempore Martini papae beatissimi, indictione octava, imperante Constantino piissimo anno nono. Suscepimus addentes vel subtrahentes: et anathematizamus corde et ore quos anathematizarunt; et quos susceperunt, suscepimus: glorificantes Deum Patrem sine initio, et Filium ejus unigenitum ex Patre generdentem ex Patre et Filio inenarrabiliter, sicut praedicaverunt hi quos memoravimus supra, sancti apostoli, et prophetae, et doctores. Et nos omnes archiepiscopo fidem catholicam exposuitererat huic synodo, pariterque catholicae fidei decreta firmabat vir venerabilis Johannes archicantmonasterii beati Martini, qui nuper venerat a Roma per jussionem papae Agathonis; duce reventissimo dicto, cujus supra meminimusCum enim idem Benedictus construxisset monasterium Brittaniae, in hoUiuri, venit Romam cum cooperatore ac socio ejusdem operis Ceolfrido, qui post ipsum ejusdem monasterii ab
Abbreviated transcription (Latin):
gruum in doruuerni metropoli sua
donare. sił et necessarias in diu̾sis
speciebus possessiones conferre.

Expanded text:
gruum in Dorobernensi metropoli sua donaret, simul et necessarias in diversis speciebus possessiones conferre
Abbreviated transcription (Latin):
mora. melus hẽre cepit. Et conuale¬
scens abinfirmitate: multo deinceps
um conuersus oĩbus ubicumq per¬
ueniebat: clementiam pii condito¬
rs: et fidelis eius famuli gloriam
p̾dicabat. Cap̃. xiiii.

Expanded text:
mora, melius habere coepit, et convalescens ab infirmitate, multo deinceps re conversus, omnibus ubicumque perveniebat, clementiam pii Conditoris et fidelis ejus famuli gloriam praedicabat. » CAPUT XIV.
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis non ẽẽ regeneratum: &
mox fonte lauacri salutaris ab¬
lutus etiam postinodum ad ordi¬
nem p̾sbitt̾ii ꝓmotus est. multis¬
q in eccła utilis fuit. De quo dubi¬
tandum hoc crediderim. quinin¬
tercessionibꝰ ut dixi sui patris.
ad cuius corpus. dilectionis ip̃i
gratia uenerat. sit ab articulo
mortis retentus. ut et ip̃e sic mor¬
tem euaderet eternam et aliis qͦ
fratribus ministerium uite ac sa¬
lutis docendo ex hiberet.ii.

Expanded text:
tismatis non esse regeneratum, et tismatis non esse regeneratum, et mox fonte lavacri salutaris ablutus, etiam postmodum ad ordinem presbyterii promotus est, multisque in Ecclesia utilis fuit: de quo dubitandum non crediderim, quin intercessionibus, ut dixi, sui patris, ad cujus corpus dilectionis ipsius gratia venerat, sit ab articulo mortis retentus, ut et ipse sic mortem evaderet aeternam, et aliis quoque fratribus ministerium vitae ac salutis docendo exhiberet.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eodem monasterio eccła est in ho¬
norem bte dei genitricis de lapide
facta et nulla corpus ip̃nus ad dey¬
teram altaris reconditum. dedit
autem ep̃s regendum post se mo¬
nasterium fratri siuͦ cͤadda: qui
postea ep̃s factus est. ut in seq̃nti¬
bus dicemus quatuor siquidem
hii quos diximꝰ germani fratres.
dotes diũ fuere p̾clari et duo ex eis
et iam sũmi sacendotii gradu fr̃ti
sunt. Cum ergo ep̃m defunctum
ac sepultum in ꝓuintia nordan hỹ¬
nasterio eius erant in ꝓuintia ori¬
ẽtalium saxonum. uenerunt illo
de suo monasterio homines curi¬
ter .xxx. cupientes ã corpus sui
patris aut uiuere si sic deo place̾t.
aut morientes ibi sepeliri. Qui li¬
benter a suis fratribus et cõmili¬
tonibus suscepti omnes ibidem
superueniente p̾fate pestilentie
clade defuncti sunt. excepto uno
puerulo. quem orationibꝰ patris
sui a morte constat esse seruatũ.
xlam cum multopost hec temꝑe
uiueret et scripturis legendis oꝑã
daret. tandem didicit se aqua bap¬

Expanded text:
 eodem monasterio ecclesia est in honorem beatae Dei Genitricis de lapide facta, et in illa corpus ipsius ad dexteram altaris reconditum. Dedit autem episcopus regendum post se monasterium fratri suo Ceadda, qui postea episcopus factus est, ut in sequentibus dicemus. Quatuor siquidem hi quos diximus, germani fratres, dotes Domini fuere praeclari, et duo ex eis etiam summi sacerdotii gradu functi sunt. Cum ergo episcopum defunctum ac sepultum in provincia Nordanhymnasterio ejus erant in provincia Orientalium Saxonum, venerunt illo de suo monasterio homines circiter triginta, cupientes ad corpus sui Patris, aut vivere si sic Deo placeret, aut morientes ibi sepeliri: qui libenter a suis fratribus et commilitonibus suscepti, omnes ibidem superveniente praefatae pestilentiae clade defuncti sunt, excepto uno puerulo, quem orationibus patris sui a morte constat esse servatum. Nam cum multo post haec tempore viveret, et Scripturis legendis operam daret, tandem didicit se aqua bap
Abbreviated transcription (Latin):
sime restarent:uenit qui clama¬
ret eum ad regem. At ille ne opꝰ
religiosum negotiorum regaliu
causa int̾mitteretur. Petiit p̾sbr̃m
suum cynibillum qui etiam frat̾
germanus erat ip̃ius: pia cepta cõ¬
plere. Cui cum ille libent̾ acquies¬
ceret: expleto studio ieiunioꝵ et
orationis. fecit ibi monasterium
qd̾ numc lestingeu uocatur. et re
stituit. Qui cum ãñis multis et
in p̾fata ꝓuintia ep̃atum admini¬
su contigit. ut ad ip̃m monasteri¬
um tp̃r mortalitalitatis aduẽiẽs.
tactus ibidem infiriitate corporis

Expanded text:
simae restarent, venit qui clamasimae restarent, venit qui clamaret eum ad regem. At ille, ne opus religiosum negotiorum regalium causa intermitteretur, petiit presbyterum suum Cynibillum, qui etiam frater germanus erat ipsius, pia coepta complere. Cui eum ille libenter adquiesceret, expleto studio jejuniorum et orationis, fecit ibi monasterium, quod nunc Laestingaeu vocatur, et relstituit. Qui cum annis multis et in praefata provincia episcopatum adminisu contigit ut ad ipsum monasterium tempore mortalitatis adveniens, factus ibidem infirmitate corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
se uidebantui hominũ. ut iuxta
ꝓpheticam ẽsaye in cubilibus in ꝗbo
prius drachones hĩtabant oriret᷑
uiror calamiet iũci .i. fructus bonoꝵ
operum ibi nascerentur: ubi pͥus
uel bestie cõmorari. uel homines
bestia liter uiuere consuerant. Stu¬
dens aut̾ uir dñi acceptũ monastii
locum p̾mo p̾cibus acieninis a
pͥstina flagitioꝵ sorde purgare.
et sic in eo monast̾i fundamẽta
iacere: Postulauit a rege. ut sibi
totum qͣdragesime tempus qd̾
ĩstabat. facultatem ac licentia
ibidem orationis causa demoraret.
concederet. Quibus diebus cuctis
excepta dnica. ieiunium ad uesperã¬
nisi panis per modicũ et unũ ouuz
gallinaceum cum paruo lacte aqua
mixto percipiebat. Dicebat enĩ hãc
esse consuetudinem eorum a quibꝯ
normã discipline regularis didice¬
rat. ut accepta nuꝑ loca ad facien¬
dum monasterium. uel eccłam pͥꝰ
orationibus ac ieiuniis dño conse¬
cͣrent. Cumq .x. dies quadrage¬

Expanded text:
se videbantur hominum: ut, juxta se videbantur hominum: ut, juxta prophetiam Isaiae, iu cubilibus, in quibus prius dracones habitabant, oriretur viror calami et junci, id est, fructus bonorum operum ibi nascerentur, ubi prius vel bestiae commorari, vel homines bestialiter vivere consueverant. Studens autem vir Domini acceptum monasterii locum primo precibus ac jejuniis a pristina flagitiorum sorde purgare, et sic in eo monasterii fundamenta jacere, postulavit a rege, ut sibi totum Quadragesimae tempus quod instabat, facultatem ac licentiam ibidem orationis causa demorandi concederet. Quibus diebus cunctis, excepta Dominica, jejunium ad vesperanisi panis permodicum, et unum ovum gallinaceum cum parvo lacte aqua mixto percipiebat. Dicebat enim hanc esse consuetudinem eorum, a quibus normam disciplinae regularis didicerat, ut accepta nuper loca ad faciendum monasterium vel ecclesiam, prius orationibus ac jejuniis Domino consecrent. Cumque decem dies Quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ uir dñi cum apud orien¬
tales saxones ep̃atus offilo funge̾¬
tur: sepius etiam suam .i. norda
gratia reuisere. Quẽ cum oidilual¬
dus filius osualdi regis qui in
rum scm̃ et sapientem ꝓbũq moribꝰ
uideret postulauit eum possõem t̾re
aliquam a se construendum mona¬
sterium accipere: In quo ip̃e rex et
frequentius ad deprecandum dnm̃.
uerbumq audiendũ aduenire. et
de functus sepeliri deberet. Namet se¬
ip̃m feliciter credidit multum iuua¬
ri eorum orationibꝰ cotidianis. qui
illo in loco dño seruirent. ħuerat at̃
idem rex secum frẽm gerinanũ eius¬
dem ep̃i uocabulo celin uirum eque
deo deuotum. qui ip̃i ac familie ip̃iꝰ
uerbum et sacram̃ta fidei erat eniz
presbr ministrare solebat: per cuiꝰ
notitiam maxime diligendum
noscendum q ep̃m peruenit. Fauẽs
ergo uotis regis antistes elegit sibi
locum monasterii construendi in
montibus arduis ac remotis. in
quibo latronum magis latibula
ac lustra ferarũ quam hitacula fuis¬

Expanded text:
idem vir Domini, cum apud Orientales Saxones episcopatus officio fungeretur, saepius etiam suam, id est, Ngratia revisere: quem cum Oidilvald filius Osualdi regis DCLIIIrum sanctum et sapientem, probumque moribus videret, postulavit eum possessionem terrae aliquam a se ad construendum monasterium accipere, in quo ipse rex et frequentius ad deprecandum Dominum verbumque audiendum advenire, et defunctus sepliri deberet. Nam et seipsum fideliter credidit multum juvari eorum orationibus quotidianis, qui illo in loco Domino servirent. Habuerat autem idem rex secum fratrem germanum ejusdem episcopi, vocabulo Caelin, virum aeque Deo devotum, qui ipsi ac familiae ipsius verbum et sacramenta fidei, erat enim presbyter, ministrare solebat, per cujus notitiam maxime ad diligendum noscendumque episcopum pervenit. Favens ergo votis regis antistes, elegit sibi locum monasterii construendi in montibus arduis ac remotis; in quibus latronum magis latibula ac lustra ferarum, quam habitacula fuis