comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nilitari ualet certe nemini dubium est quin ea in re idem ille imꝑ. plurimũ possit uehementer autẽ
ꝑtinere ad bella ministranda quid hostes quid sõcii de imꝑatoribus nr̃is existument quis ignorat cũ
sciamus hommes in tantis rebus ut aut ꝯtempuant aut metuant aut oderint aut ament opinione¬
fuit Cuius res geste pares de quo homme id quod maxume facit autoritatem tanta et tam p̃clara
inditia fecistis Au ullam uero usꝙͣ eẽ oram tam defertam putatis quo non illius diei faima ꝑuaserit
cum uinuersus pple romanus referto foro ꝯpletis qr omnibus templis ex quibus hic locus ꝯspici
potest unum sibi ad cõmune omnium gentium bellum . cu. pompeuim imꝑatorem depopostit ĩtaq
ut plura non dicam neqz alioꝵ exemplis ꝯfirmem ꝙͣtum huius autoritas ualeat in belło. ab eodem

Expanded text:
militari valet, certe nemini dubium est, quin ea in re idem ille imperator plurimum possit. Vehementer autem militari valet, certe nemini dubium est, quin ea in re idem ille imperator plurimum possit. Vehementer autem pertinere ad bella administranda, quid hostes, quid socii imperatoribus vestris existiment, quis ignorat, cum sciamus, homfuit, cuius res gestae pares? de quo homine vos, id quod maxime facit auctoritatem, tanta et tam praeclara iudicia fecistis? an vero ullam usquam esse oram tam desertam putatis quo non illius diei fama pervaserit, cum universus populus Romanus referto foro completisque omnibus templis ex quibus hic locus conspici potest unum sibi ad commune omnium gentium bellum Cn.Gnaeum Pompeium imperatorem depoposcit? itaque ut plura non dicam neque aliorum exemplis confirmem quantum auctoritas valeat in bello, ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
seriure ppĩo romano ꝙͣ imꝑare aliie maluisse. iam uero ita fatiles aditus ad eum puatoeum
ita libere querimonie de aliorum iniuenis̃ õẽ dicuntur. ut is qui dignitate pͥncipibus excellit
facilitate infinis par oẽ uideatur ĩam ꝙͣtim ꝯsilio ꝙͣtum dicendi gͣnitato et copia uale¬
at in quo ip̃o inest quedam digintas imꝑatoria uos. quit. hoc ip̃o in loto sẽpe coguo stitis
fidem uero euis inter socios quam existimari putatis quam host̾es ominum generum stĩssim
indicarunt. humanitate iam tanta est ut difficile dictum sit utrum hostes magis uirtutem
eius pugnantes timuerint an mansuetudinem uitti dilexerint et quisꝙͣ dusitabit quin hunic
tantium bellimi sot transiunttendim fit qui ad ommia nr̃e memorie becla confitienda diuino
quodam ꝯfilio natus ẽẽ uideatur Et qũ antoritas mulcam in bellis quoq admitusirandis atq imꝑio

Expanded text:
servire populo Rom. quam imperare aliis maluisse. Iam vero ita faciles aditus ad eum privatorum, servire populo Rom. quam imperare aliis maluisse. Iam vero ita faciles aditus ad eum privatorum, ita liberae querimoniae de aliorum iniuriis esse dicuntur, ut is, qui dignitate principibus excellit, facilitate par in fimis esse videatur. iam quantum consilio, quantum dicendi gravitate, et copiavaleat, in quo ipso inest quaedam dignitas imperatoria, vos, Quirites, hoc ipso in loco saepe cognoscetis. fidem vero eius quantam inter socios existimari putatis quam hostes omnes omnium generum sanctissimam iudicarint? humanitate iam tanta est ut difficile dictu sit utrum hostes magis virtutem eius pugnantes timuerint an mansuetudinem victi dilexerint. et quisquam dubitabit quin huic hoc tantum bellum permittendum sit qui ad omnia nostrae memoriae bella conficienda divino quo
Abbreviated transcription (Latin):
migum aut ars iaudita q̃dam gubernandi aut uenti aliqui noui tam celeriter in ultimas
cursu ad p̃dam aliquam deuocauit non libido ad uoluptatem non amenitas ad delectationem
non nobilitas urbis ad cogintionem non demiq labor ip̃ẽ ad quietem Postremo signa et cabu-¬
las ceteraq ornamenta grecoꝵ oppidorum que ceteri tollenda sibi esse arbitrantur ea sibuille
ue uisenda quidem existimauit ĩtaqz ouines quidem mint in huis locis. ci. pompenam sicut
aliquem non ex hat urbe missum sed celo delapsum intuentur. Runt demq incipiunt credc̃
fuissẽ homines romanos hac ꝯdam abstmentia quod iam natiomibus exteris incredibile
at faqs memorie proditum uidebatur nunc imꝑni ur̃i splendor illis gentibus lucet nunc
incelligunt non s̃me causa maiores suos tunc cum hac temꝑantia magistratus habebanus

Expanded text:
migum aut ars inaudita quaedam gubernandi aut venti aliqui novi tam celeriter in ultimas migum aut ars inaudita quaedam gubernandi aut venti aliqui novi tam celeriter in ultimas cursu ad praedam aliquam devocavit, non libido ad voluptatem, non amoenitas ad delectationem, non nobilitas urbis ad cognitionem, non denique labor ipse ad quietem; postremo signa et tabulas ceteraque ornamenta Graecorum oppidorum quae ceteri tollenda esse arbne visenda quidem existimavit. Itaque omnes quidem nunc in his locis Cn. Pompeium, sicut aliquem non ex hac urbe missum, sed de caelo delapsum, intuentur: nunc denique incipiunt credere fuisse homines Romanos hac quondam abstinentia: quod iam nationibus exteris incredibile, ac falso memoriae proditum videbatur: nunc imperir nostri splendor illis gentibus lucet: nunc intelligunt, non sine causa maiores suos tum, cum hac temperantia magistratus habebamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tum fracuetis quid apud exteras nationes fieri existimetis utrum plures arbitramini ꝑ hoste
annos mnilitum urõrum ariuis hostium urbes an hiberius sotiorum cĩtates eẽ deletas Neq emĩ
potest exercitum is continere inꝑ. qui seipm̃ non ꝯtinot neq seuerus ẽẽ i undicando qui alios
in se iudices eẽ seueros non unet hic miramur hunt hominem tantum excellere ceteris cu¬
ius legiones sit in asiam ꝑuenerint ut non modo manus tanti exercitus sed ne uestigium
quidem cuiusꝙͣ pacato nocuisse dicatur Iam uero ꝙadmodum milites hibernent cotidie sermo¬
nes ac lictere ꝑferuntur nou modo ut sumptum faciat in militem nemini uis affertur sed ne
cupienti quidem ciuiꝙͣ ꝑmictitur hiemis eiui non auaritie profugium maiores nr̃i in sotioꝵ
atq amicoꝵ tectis eẽ uoluerunt Age uero ceteris in rebus qualis fit temꝑantia ꝯsiderate

Expanded text:
 statuetis quid apud exteras nationes fieri existimetis. Vtrum pluris arbitramini per hosce  statuetis quid apud exteras nationes fieri existimetis. Vtrum pluris arbitramini per hosce annos militum vestrorum armis hostium urbis an hibernis sociorum civitates esse deletas? neque enim potest exercitum is continere imperator qui se ipse non continet, neque severus esse in iudicando qui alios in se severos esse iudices non volt. hic miramur hunc hominem tantum excellere ceteris, cuius legiones sic in Asiam pervenerint ut non modo manus tanti exercitus sed ne vestigium quidem cuiquam pacato nocuisse dicatur? iam vero quem ad modum milites hibernent cotidie sermones ac litterae perferuntur; non modo ut sumptum faciat in militem nemini vis adfertur sed ne cupienti quidem quicquam permittitur. hiemis enim non avaritiae perfugium maiores nostri in sociorum atque amicorum tectis esse voluerunt. age vero, ceteris in rebus quae sit temperantia considerate.
Abbreviated transcription (Latin):
eximie huius ininistre comitesq uirtutis ac pͥmum quanta inuocentia debent ẽẽ imꝑatores ꝙͣta
deunde ommibus in rebus temꝑantia quanta fides quanta facilitate ꝙͣto ingemo qͣta humanitate Que
contentione ꝙͣ ip̃ã ꝑ sese cognosti atq intelligi possunt N̾uem eium possumus. impͦ. ͬ aliquo in i¬
mero putare cuius in exercitu uemant centuriatus atq uenierint qui hunc magnum hominem aut
ampẽum de re.p. cogitare qui pecumam ex erario de promptam ad bellum a diinstrandum aut ꝑp
cupiditatem prouintie magistratibus diuiserit aut ꝑꝑ auaritiam rome inquestum reliquerit urã
admurmuratio facit. N̾nir. ut cognostere uideamnmui qui hoc faciunt Ego autem nommo nemmẽ
quare iasti michi nemo poterit nsi qui ante de se uoluerit confiteri ĩta ꝑꝑ hant auaritiam im-

Expanded text:
eximiae huius administrae comitesque virtutis. ac primum quanta innocentia debent esse imperatores, quanta eximiae huius administrae comitesque virtutis. ac primum quanta innocentia debent esse imperatores, quanta deinde in omnibus rebus temperantia, quanta fide, quanta facilitate, quanto ingenio, quanta humanitate! quae contentione quam ipsa per sese cognosci atque intellegi possunt. quem enim possumus imperatoumero purare, cuius in exercitu veneant centuriatus, atque venierint? quid hunc hominem magnum, aut amplum de republ. cogitare, qui pecuniam ex aerario de promptam, ad bellum administrandum, aut propter cupiditatem provinciae magistratibus diviserit, aut propter avaritiam Romae in quaestu reliquerit? Vestra admurmuratio facit, Quirites, ut agnoscere videamini, qui haec fecerint. Ego autem nomino neminem, quare irasci mihi nemo poterit, nisi qui ante de se voluerit confiteri. Itaque propter hanc avarit
Abbreviated transcription (Latin):
et gallia cisalpina p̃sidiis ac nauibus ꝯfirmata missis item in oram irilici maris et in achaiam
ominemq greciam nambus italie duo maria maxnuis classibus firmissimsq p̃sidis adorua¬
int. ĩpẽ autem a urundufio profectus est unde quinquagesimo die totam ad imꝑtum pͥ.r.. ciliti
imꝑio ac potestati se dederunt/ ĩdem et crecensibus cum ad eum uss in pamphiliam legatos
deprecatores ꝙ misissent spem deditionis nõ ademnt obsidesqz imꝑauit ĩta tantum uellũ tam
diuturuũ tam longe lateq disꝑsum quo ommnes gentes ac nationes p̃mebantur cu. pompeius
extrema hyeme aperuit menute uere suscepit media estate ꝯfecit Est hec diuiua atq incre¬
dibilis uirtus imꝑatoris Quid cetere quas pauloante ꝯmemorare ceꝑami ꝙͣte ac ꝙͣmulte¬
sunt Non emii uellandi uirtus folum in sũmo ac ꝑfecto. imꝑ. querenda est sed multe sũt artes

Expanded text:
et Gallia Transalpina praesidiis ac navibus confirmata, missis item in oram Illyrici maris et in Achaiam et Gallia Transalpina praesidiis ac navibus confirmata, missis item in oram Illyrici maris et in Achaiam omnemque Graeciam navibus Italiae duo maria maximis classibus firmissimisque praesidiis adornavit, ipse autem ut Brundisio profectus est, undequinquagesimo die totam ad imperium populi Romanimperio ac potestati dediderunt. idem Cretensibus, cum ad eum usque in Pamphyliam legatos deprecatoresque misissent, spem deditionis non ademit obsidesque imperavit. ita tantum bellum, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum, quo bello omnes gentes ac nationes premebantur, Cn.Gnaeus Pompeius extrema hieme apparavit, ineunte vere suscepit, media aestate confecit. est haec divina atque incredibilis virtus imsunt! non enim bellandi virtus solum in summo ac perfecto imperatore quaerenda est sed multae sunt artes
Abbreviated transcription (Latin):
eius ipĩis liberos qui cum p̾domous ante ib̃i belłum gesferat a p̃dombus esse sublatos. Nam quid
ego hostiens intõmodum atq illłam labem atq ignominiam ppłi uomani querar cum prope i¬
pron dii ĩmortales tantum ne unius hominis intredibilis ac diuina uirtus tam brem tꝑe
lucem afferre pͦ u ͦ porint ut quos qui modo ante hoftium tiberinun classem hostium uidebatis
lui muic illam intͣ occeani hostium p̃donuim nauem eẽ audiatis Atq hec qua celeritate gesta sũt
quendi questus studio tam brem tꝑe tot loca adire tantos cursus effitere potuit ꝙͣ celeriter . cu.
pompeio duce belli impetus naingauit qui siciliam adiit africam explorauit inde sardiuiam cũ
firmissime presidiis classibusq minnunt inde se cum in itaũam recepisfet duabus hispaniis

Expanded text:
eius ipsius liberos qui cum praedonibus antea bellum gesserat a praedonibus esse sublatos? nam quid eius ipsius liberos qui cum praedonibus antea bellum gesserat a praedonibus esse sublatos? nam quid ego Ostiense incommodum atque illam labem atque ignominiam rei publicae querar, cum prope ipro di immortales! tantamne unius hominis incredibilis ac divina virtus tam brevi tempore lucem adferre rei publicae potuit ut vos, qui modo ante ostium Tiberinum classem hostium videbatis, ei nunc nullam intra Oceani ostium praedonum navem esse audiatis? atque haec qua celeritate gesta sint,quendi quaestus studio tam brevi tempore tot loca adire, tantos cursus conficere potuit, quam celeriter Cn.Gnaeo Pompeio duce tanti belli impetus navigavit? qui nondum tempestivo ad navigandum mari Siciliam adiit, Africam exploravit, inde Sardiniam cum firmissimis praesidiis classibusque munivit. Inde cum se in Italiam recepisset, duabus Hispaniis
Abbreviated transcription (Latin):
sociuumn defendistis cui p̃sidio classibus nrĩs fuistis ꝙͣ multas existimatis insulas esse desertas ꝓͥ mis¬
tas aut metu retutas aut a p̃dombus captas uroes eẽ sotiorum ded quid ego iongiiqua cõiuemo¬
ro fuit hoc ꝯdam fuit propriũ pplõ romano songe a domo bellare et propugnatulis miꝑn sotioꝵ
bus uenirent captos querar cuin legati. pͥ.rͥ. redempti funt mercatoribus tucum mare non fiuisse
dicam cum xii. secures in p̃donumn potestatem ꝑuenerunt Qud aut tolopħonem aut sãmum no¬
bilissimas uebes m̃imuerabiles ꝙ alias pactas eẽ ꝯmemorem tum urõs portus atq ees portus qͥb
bitam et spiritum ducitis in p̃donum fuisse potestate sciatis an uero ignoratis portum caiete
celererrimum atq plenissimũ nauium inspectante ptore a p̃dombus eẽ direptum Ex iuise̾uo autẽ

Expanded text:
socium defendistis? cui praesidio classibus vestris fuistis? quam multas existimatis insulas esse desertas, quam mulsocium defendistis? cui praesidio classibus vestris fuistis? quam multas existimatis insulas esse desertas, quam multas aut metu relictas aut a praedonibus captas urbis esse sociorum? sed quid ego longinqua commemoro? fuit hoc quondam, fuit proprium populi Romani longe a domo bellare et propugnaculis imperi sociorum bus venirent, captos querar, cum legati populi Romani redempti sint? mercatoribus mare tutum non fuisse dicam, cum duodecim secures in praedonum potestatem pervenerint? Cnidum aut Colophonem aut Samum, nobilissimas urbis, innumerabilisque alias captas esse commemorem, cum vestros portus atque eos portus quibus vitam ac spiritum ducitis in praedonum fuisse potestate sciatis? an vero ignoratis portum Caietae celeberrimum et plenissimum navium inspectante praetore a praedonibus esse direptum, ex Miseno autem
Abbreviated transcription (Latin):
est hispana q̃ sepissime plurimos hostes as hoc suꝑatos prostratosq ꝯspexit Testis est iterum
et sepiis ytalia que cum seruisi dello tetro ꝑiculossq p̾meretur as hoc auxilium absente ex¬
uinuersa tum in singntis oris omnes smius atq portus Niuis enim teto mari locus ꝑ hos annos
aut tom firmum habint p̃sidium ue tutus esset aut tam fuit abditus ut lateret quis nagigauit
qui uon sẽ aut mortis ant ꝑitulo seruitutis cõmitteret cum aut hyeme aut referto ꝑdonim mari
miugares scot tantum selsuun. tam turpe tam betus tam sate diuisum atqe dispsum quis unꝙͣ arbitir¬
retus ant as omnibus. inꝑꝑ.u.. hno anuo aut ommbus annis as uno imꝑatore romano confici possẽ
Quana prominciam temuistis a pdonbus liberam ꝑ hoste annos quod uettigas bobis tutum fuit quẽ

Expanded text:
est Hispania, quae saepissime plurimos hostes ab hoc superatos prostratosque conspexit, testis est iterum, est Hispania, quae saepissime plurimos hostes ab hoc superatos prostratosque conspexit, testis est iterum, et saepius Italia, quae cum servili bello tetro, periculosoque premeretur, ab hoc auxilium absente exersa tum in singulis oris omnes sinus atque portus. quis enim toto mari locus per hos annos aut tam firmum habuit praesidium ut tutus esset, aut tam fuit abditus ut lateret? quis navigavit qui non se aut mortis aut servitutis periculo committeret, cum aut hieme aut referto praedonum mari navigaret? hoc tantum bellum, tam turpe, tam vetus, tam late divisum atque dispersum quis umquam arbitraretur aut ab omnibus imperatoribus uno anno aut omnibus annis ab uno imperatore confici posse? quam provinciam tenuistis a praedonibus liberam per hosce annos? quod vectigal vobis tutum fuit? quem
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥd quisꝙyͣ ut dignum illo aut uobis nonum aut cuꝙͣ manditum possit afferre. Neq emĩ ille
sunt sole uirtutes imꝑatorie que uulgo existimantur labor in negotiis fortitudo in ꝑiculis in¬
dustria in agendo celeritas in ꝯficiendo ꝯsilium in prouidendo que tanta sunt in hoc uno quanta
in omnibus reliquis imꝑatoribus quos aut uidimus aut audiuimus non fuerunt testis est ita¬
lia quam ille ip̃e uictor. l. filla huius uirtute et subsidio ꝯfessus est liberatam iestis est sicitia
quam mmuiltis undiq cuictam ꝑiculis non terrore belli sed celeritate ꝯsitii ex plicauit Tẽstis
est africa q̃ magnis oppressa hostium copiis eorum ipõrum sangume redundauit cẽstis est gal¬
lia ꝑ quam legiomons nrĩs in hispamam iter gallorum interemptione patefactum est c̃estis

Expanded text:
est, quod quisquam aut dignum illo, aut vobis novum, aut cuiquam inauditum possit afferre? Neque enim illae est, quod quisquam aut dignum illo, aut vobis novum, aut cuiquam inauditum possit afferre? Neque enim illae sunt solae virtutes imperatoriae, quae vulgo existimantur, labor in negotiis, fortitudo in periculis, industria in agendo, celeritas in conficiendo, consilium in providendo: quae tanta sunt in hoc uno, quanta in omnibus reliquis imperatoribus, quos aut audivimus, aut vidimus, non fuerunt. Testis est Italia, quam ille ipse victor, L. Sylla, huius virtute et subsidio confessus est liberatam. Testis est Sicilia, quam multis undique cinctam periculis, non terrore belli, sed celeritate consilii, explicavit. Testis est Africa, quae magnis oppressa hostium copiis, eorum ipsorum sanguine redundavit, testis est Gallia, per quam legionibus nostris in Hispaniam iter, Gallorum internecione patefactum est. Testis
Abbreviated transcription (Latin):
atq pueritie disciplina bello inqrimo atq acerrimis hostibus ad patris exeeticum profectus e
imꝑator. qui sepius cum hoste ꝯflixit quem quisꝙͣ cum inimuico concertauit plura bella gessit.
ceteri legerint plures prouincias ꝯfect ꝙͣ alii concupinerint cuius adolestentia ad scientiam
rei militaris non aliens p̃ceptis sed suis imꝑiis non offensiomibus belli sed uictoriis non stipen¬
diis sed trumphis est tradita Quod demꝙ genus belli eẽ potest in quo illum non exercuit for¬
tima rei . p. ciie africanum transalpinum hispanense nuixtum ex cĩcatibus acq ex bellicosis¬
siinis natiomons secuile nauale bellum uaria et diuersa genera uellorum et hostium non sõlũ
gesta as hoc uno sed eciam ꝯfecta muillam uem eẽ declarant in usu militari positam que huia
uiri stientiam fugere possit/ iam uero uixtuti. cu. pompeii que potest oratio par inueniri quid¬

Expanded text:
atque e pueritiae disciplinis bello maximo atque acerrimis hostibus ad patris exercitum atque in milatque e pueritiae disciplinis bello maximo atque acerrimis hostibus ad patris exercitum atque in milimperator, qui saepius cum hoste conflixit quam quisquam cum inimico concertavit, plura bella gessit quam ceteri legerunt, pluris provincias confecit quam alii concupiverunt, cuius adulescentia ad scientiam rei militaris non alienis praeceptis sed suis imperiis, non offensionibus belli sed victoriis, non stipendiis sed triumphis est erudita. quod denique genus esse belli potest in quo illum non exercuerit fortuna rei publicae? civile, Africanum, Transalpinum, Hispaniense mixtum ex civibus atque ex bellicosissimis nationibus, servile, navale bellum, varia et diversa genera et bellorum et hostium non solum gesta ab hoc uno sed etiam confecta nullam rem esse declarant in usu positam militari quae huius viri scientiam fugere possit. iam vero virtuti Cn.Gnaei Pompei quae potest oratio par in
Abbreviated transcription (Latin):
iam sapendiis confecti erant dimisit ꝑtem glas rioni tradidit multa p̃terea ꝯsusto sesa uobas
ut de imꝑatore ad id bellum deligendo ac tantis rebus p̃ficiendo dicendum esse uideatur. utinam
quiri. uiroꝵ fortium atq innocentium copiam tantam habereris ut hec uobis deliberatio difficilis
eẽt quẽnam potissuim tantis rebus ac tanto bello p̃ficiendum putaretis Nunc uero cum sit unꝰ
cu. pompenis qui non modo eorum homnium qui muit sunt gloriam sed eciam antiquitatis me¬
moriam uirtute suꝑarit que yes est que cuiusꝙͣ aminum in hac causa dubium facere possit Ego
eni ex istimo in sũmo. imꝑ. quatuor has res messe oportere scientiam rei militaris uirtutem au¬
toritatem felrcitatem Uiis igitur hoc homnie stientior unꝙͣ aut fint aut eẽ debuit qui e ludo

Expanded text:
iam stipendiis confectis erant dimisit, partim M'. Glabrioni tradidit. multa praetereo consulto; sed ea vos iam stipendiis confectis erant dimisit, partim M'. Glabrioni tradidit. multa praetereo consulto; sed ea vos ut de imperatore ad id bellum deligendo ac tantis rebus praeficiendo dicendum esse videatur. Vtinam, Quirites, virorum fortium atque innocentium copiam tantam haberetis ut haec vobis deliberatio difficilis esset quemnam potissimum tantis rebus ac tanto bello praeficiendum putaretis! nunc vero cum sit unus Cn.Gnaeus Pompeius qui non modo eorum hominum qui nunc sunt gloriam sed etiam antiquitatis memoriam virtute superarit, quae res est quae cuiusquam animum in hac causa dubium facere possit? ego enim sic existimo, in summo imperatore quattuor has res inesse oportere, scientiam rei militaris, virtutem, auctoritatem, felicitatem. quis igitur hoc homine scientior umquam aut fuit aut esse debuit? qui e ludo
Abbreviated transcription (Latin):
flicte fortune facile mustorum opes allitiant ad mfericordiam maxnne eorum qui aut reges sunt
aut unirnt in regno ut regale huis nomen magnum et sanctum esse uideatur Itaq tm̃ uictus effi¬
tere potuit ꝙͣtum incolimus nũꝙͣ est ausus oꝑtare ħiam cum se in regnum suum recepisẜ non
fuit eo ꝯtentus quod ei preter spem accideunt ut illam posteaꝙͣ pulsus eint terram unꝙͣ attinge
Ced in ex̾citum nr̃m clarum atq uictorem impetum fecit Sinite hoc loco. Nuir. sicut poete solent
non ex presis mintins ses ex sermone ruinor afferret hic in illo ipõ mato granissimaq bell̃i offen¬
sione s. suculus qui tamen acqo aliqua ex ꝑte suis incõmodis mederi fortasse potuusset ur̃o iissũco¬
attrus quod imꝑni dinturnitati modimi ueteri statuendum exemplo pritamistis ꝑtem militum quia

Expanded text:
flictae fortunae facile multorum opes adliciant ad misericordiam, maximeque eorum qui aut reges sunt flictae fortunae facile multorum opes adliciant ad misericordiam, maximeque eorum qui aut reges sunt aut vivunt in regno, ut eis nomen regale magnum et sanctum esse videatur. itaque tantum victus efficere potuit quantum incolumis numquam est ausus optare. nam cum se in regnum suum recepisset, non fuit eo contentus quod ei praeter spem acciderat, ut illam postea quam pulsus erat terram umquam attingeret, sed in exercitum nostrum clarum atque victorem impetum fecit. sinite hoc loco, Quirites, sicut poetae solent non ex proelio nuntius sed ex sermone rumor adferret. hic in illo ipso malo gravissimaque belli offensione L. Lucullus, qui tamen aliqua ex parte eis incommodis mederi fortasse potuisset, vestro iussu coactus qui imperi diuturnitati modum statuendum vetere exemplo putavistis, partim militum qui
Abbreviated transcription (Latin):
menius excepit diffidentemq rebus suis ꝯfirmauit afflictumq erexit ꝑdicumq recreauit
nus neq lacessendas bello neq tentandas putauit Erat eiui alia gͣuis atqr uehemens opi¬
mo que ꝑ amnnos gentium barbaraꝵ uaserat faui locupletissimi atq religiosissum diripien¬
di causã in eas oras nonĩ exercitum ẽẽ aduectum ĩta nationes multe atqr magne nouo qͦdã
terrore ac metu ꝯcitabantur Nloster autem exercieus et si urbem ex tigraiis regno ceꝑat
et preliis usus fuerat secundis tamen inima longinquitate locorum et desiderio suorum cõ¬
mouebatur hic iam plura non dicam fuit enim illud extremum ut ex hiis locis a militib
nrĩs redicus magis maturus ꝙͣ processus longior quereretur methridates autem et suam
torum regum et nationum iiuabatur hoc iam fere sit fieri solere accepimus ut regimi af¬

Expanded text:
menius, excepit diffidentemque rebus suis confirmavit et adflictum erexit perditumque recreavit. menius, excepit diffidentemque rebus suis confirmavit et adflictum erexit perditumque recreavit. nus neque lacessendas bello neque temptandas putavit; erat etiam alia gravis atque vehemens opinio quae per animos gentium barbararum pervaserat, fani locupletissimi et religiosissimi diripiendi causa in eas oras nostrum esse exercitum adductum. ita nationes multae atque magnae novo quodam terrore ac metu concitabantur. noster autem exercitus, tametsi urbem ex Tigrani regno ceperat et proeliis usus erat secundis, tamen nimia longinquitate locorum ac desiderio suorum commovebatur. hic iam plura non dicam; fuit enim illud extremum ut ex eis locis a militibus nostris reditus magis maturus quam progressio longior quaereretur. Mithridates autem se et suam multorum regum et nationum iuvabatur. iam hoc fere sic fieri solere accepimus ut regum a
Abbreviated transcription (Latin):
regem spoliatum regno patrio atq auito ad alios se reges atq ad alias gentes supplitem con
suit reliquum possit ẽẽ magnum bellum Cognostite. quiri. non emin sine causa queri uidetur
pͥiutu ex suo regno sit mitridates profugit ut ex eodem ponto medea illa ꝯdam profigisse dicit
quami p̾dicant in fuga fratris sui membra in hiis locis qua se parens ꝑsequeretur dissipanissẽ
ut eorum collectio merorqz patrius celeritatem ꝑsequendi recardaret sic mithridates fugiens
maximam uii auri atq argenti pulcerrimaꝵq recum omnũ quas et a maiorib acceꝑat
et ipõ bello suꝑiore ex tota asia direptas in suum regnum congesserat in pontho omnemi
reliquit hec dum nr̃ĩ colligunt ommna diligentius rex ip̃e e manibus effugit ĩta illum in
ꝑsequendi studio meror hos letitia retardauit Nunc in illo tunore et suga tigranes rex ar¬

Expanded text:
regem spoliatum regno patrio atque avito ad alios se reges atque ad alias gentis supplicem contregem spoliatum regno patrio atque avito ad alios se reges atque ad alias gentis supplicem contsint, reliquum possit magnum esse bellum. cognoscite, Quirites; non enim hoc sine causa quaeri videtur. primum ex suo regno sic Mithridates profugit ut ex eodem Ponto Medea illa quondam fugisse dicitur, quam praedicant in fuga fratris sui membra in eis locis qua se parens persequeretur dissipavisse, ut eorum conlectio dispersa maerorque patrius celeritatem consequendi retardaret. sic Mithridates fugiens maximam vim auri atque argenti pulcherrimarumque rerum omnium quas et a maioribus acceperat et ipse bello superiore ex tota Asia direptas in suum regnum congesserat in Ponto omnem reliquit. haec dum nostri conligunt omnia diligentius, rex ipse e manibus effugit. ita illum in persequendi studio maeror, hos laetitia tardavit. hunc in illo timore et fuga Tigranes, rex Ar
Abbreviated transcription (Latin):
ut omines intelligant me .l. luculo tantum imꝑtiri landis ꝙͣtum forti uiro et sapientissimo hoĩ
et magno. imꝑ. debeatur dico eius aduentu maximas mitridatis copias omnbus rebus ornatas
atqr inftructas urbemq asie clarissimam nobisq amicissimam cicenorum obsessam ab ip̃o rege maxi¬
ma multitudine et oppugnatam uehementissime quam .l. luculus uirtute assiduitate ꝯsilio sũmis
ebsidionis ꝑiculis liberauit ab eodem. iuꝑ. classem magnam et ornatam que ducibus sertoriame
multis płiis esse deletas patefactumq nr̃ĩs legionibus esse pontum qui aute pͦ.uͦ. ex oĩ aditu
clausus esset Oinopem atq anuisium quibus in oppidis erant domicilia regis omnbus reb
ornata atq referta ceterasq urbes ponti et capadotie ꝑmultas uno aditu aduentuq ẽẽ captas

Expanded text:
ut omnes intellegant me L.Lucio Lucullo tantum impertire laudis quantum forti viro et sapienti homini ut omnes intellegant me L.Lucio Lucullo tantum impertire laudis quantum forti viro et sapienti homini et magno imperatori debeatur, dico eius adventu maximas Mithridati copias omnibus rebus ornatas atque instructas fuisse, urbemque Asiae clarissimam nobisque amicissimam Cyzicenorum oppressam esse ab ipso rege maxima multitudine et oppugnatam vehementissime; quam L.Lucius Lucullus virtute, adsiduitate, consilio summis obsidionis periculis liberavit. ab eodem imperatore classem magnam et ornatam quae ducibus Sertorianis multis proeliis esse deletas patefactumque nostris legionibus esse Pontum qui antea populo Romano ex omni aditu clausus fuisset; Sinopen atque Amisum, quibus in oppidis erant domicilia regis omnibus rebus ornata ac referta, ceterasque urbis Ponti et Cappadociae permultas uno aditu adventuque esse captas;
Abbreviated transcription (Latin):
fidem concidisse non enuim possunt una in cĩtate multi rem ac fortunas amittere ut non plu¬
res secum in eandem trahant calamitatem a quo ꝑiculo prohibete ueni . p. et michi credite id
quod ip̃i uidetis het fides atq hec ratio pecumarum que uome que in foro uersatur implicita
est cum illis pecunis asiaticis et coheret ruere illa non possunt ut hec non eodem labefacta motu
concidant Quare uidete num dubitandum uobis sit omni frudio ad id bellum incumibere in qͦ gloria
Qũĩ de genere belli dixi nunc de magnitudine belli pauca dicam potest emi hoc dici belli genus
ita ẽẽ necessarum ut sit gerendum non ẽẽ ita magnum ut sit ꝑtimestendum ĩn quo maxnue elate¬
randum est ne forte a uobis q̃ diligentissime prouidenda sunt contempuenda ẽẽ uideantur Atq

Expanded text:
fidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non plufidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem trahant calamitatem: a quo periculo prohibete rem publicam. etenim — mihi credite id quod ipsi videtis — haec fides atque haec ratio pecuniarum quae Romae, quae in foro versatur, implicata est cum illis pecuniis Asiaticis et cohaeret; ruere illa non possunt ut haec non eodem labefacta motu concidant. qua re videte num dubitandum vobis sit omni studio ad id bellum incumbere in quo gloria e publica defendantur. quoniam de genere belli dixi, nunc de magnitudine pauca dicam. potest enim hoc dici, belli genus esse ita necessarium ut sit gerendum, non esse ita magnum ut sit pertimescendum. in quo maxime laborandum est ne forte ea vobis quae diligentissime providenda sunt contemnenda esse videantur. atque
Abbreviated transcription (Latin):
duxinus eum certe ordinem qui exercet illa frrmamentum ceteroꝵ ordinum recte ẽẽ dicemꝰ
deinde ceteris ex ordimbus homines gnaui et industrii ꝑtim in asia negotiantur quibus uos
ab sentibus ꝯsulere debetis ꝑtim in eorum prouincia pecunias magnas collatas hñt erit igit᷑
humauitatis ur̃ẽ magnum eorum ciuium nuimeꝵ calamitate prohibere sapientie uidere mul¬
torum ciuium calamitatem a re p. se muictani esse non posse Etemm illud pͥmun parui
refert uos publicauis amissis uectigalia postea unctoria recuꝑare neq iisdem redimendi fa¬
cultas erit ꝑꝑ calamitatem neq aliis uolutas ꝑꝑ timorem deinde ꝙ nos eadem asia atq idẽ
iste mithridates mnitio belli afiatici docuit id quidem certe calamitate docti memoria retine̾
debemus Naui cuui in asia res magnas ꝑmulti amiserant scimus uome solutione impedita

Expanded text:
semper duximus, eum certe ordinem qui exercet illa firmamentum ceterorum ordinum recte esse dicemus. semper duximus, eum certe ordinem qui exercet illa firmamentum ceterorum ordinum recte esse dicemus. deinde ex ceteris ordinibus homines gnavi atque industrii partim ipsi in Asia negotiantur, quibus vos absentibus consulere debetis, partim eorum in ea provincia pecunias magnas conlocatas habent. est igitur humanitatis vestrae magnum numerum civium calamitate prohibere, sapientiae videre multorum civium calamitatem a re publica seiunctam esse non posse. etenim illud primum parvi refert, vos publicanis amissa vectigalia postea victoria reciperare; neque enim isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas propter timorem. deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retinere debemus. nam tum, cum in Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impedita
Abbreviated transcription (Latin):
mayis copiis prope assunt cum una excursio equitatus ꝑbrem tꝑe totius anni bettigas au¬
ferre possit cum puᶜͫ familias maxinas quas in salmis habent quas in agris quas in portubus
atq custodiis magno ꝑiculo se habere arbitrentur putatis ne uos illis rebus frui possẜ̾ insi eos
qui uobis fructuosi sunt ꝯseeuaueritis non solum ut ante dixi calamitate sed eciam calamita¬
tis formdine liberatos. At ne illud quidem uobis negligendum est quod michi ego extremum
proposueram cum cem̃ de belli genere dicturus ꝙͦ ad multoꝵ bona ciuium romanorum ꝑtinet
quorum uobis pro urã sapientia. quir. habenda est ratio disigenter ħam et publicaui homies¬
et honestissumi et oruatissimi suas rationes et copias in illam prouinciam ꝯtulerunt quoruni
ipõrum ꝑ seres et fortune uobis care esse debent. Etemui si uectigalia nerues ẽẽ uei .p. semꝑ

Expanded text:
maximis copiis propter adsint, cum una excursio equitatus perbrevi tempore totius anni vectigal aumaximis copiis propter adsint, cum una excursio equitatus perbrevi tempore totius anni vectigal auferre possit, cum publicani familias maximas quas in salinis habent, quas in agris, quas in portibus atque in custodiis magno periculo se habere arbitrentur? putatisne vos illis rebus frui posse, nisi eos qui vobis fructui sunt conservaveritis non solum, ut ante dixi, calamitate sed etiam calamitatis formidine liberatos? ac ne illud quidem vobis neglegendum est quod mihi ego extremum proposueram, cum essem de belli genere dicturus, quod ad multorum bona civium Romanorum pertinet; quorum vobis pro vestra sapientia, Quirites, habenda est ratio diligenter. nam et publicani, homines honestissimi atque ornatissimi, suas rationes et copias in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res et fortunae vobis curae esse debent. etenim, si vectigalia nervos esse rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
et muiltitudine eaꝵ reꝵ que asportantur facile omnibus ceteris antecellat ĩtaq hec uobis
prouincia Uurrit. si et belli utilitatem et pacis dignitatem sustiuere uultis non modo a ca-¬
lamitate sed eciam a metu calamitatis est defendendi Naui in ceteris rebus cum uenit calami¬
tas tum det̾inentum accipitur in uectigalibus non solum aduentus mali sed eciam metus ip̃o
affert calamitatem Nam cum hostium copie non longe ab sunt etiam si iruuptio nilla facta
sit tamen petora uelinquantur agricultura deseritur meccatorum nanigatio conquiestit ĩtaq
neq ex portu neq ex decimis neq ex cultura uectigal ꝯseruari potest quare fere totius anni
fructus uno uumore ꝑicusi atq uno belli terrore amittitur quo tandem auimo eẽ existimatis
aut eos qui uertigalia bobis pensitant aut eos qui exercent atq exigunt cum duo reges cum

Expanded text:
et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat. itaque haec vobis et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat. itaque haec vobis provincia, Quirites, si et belli utilitatem et pacis dignitatem retinere voltis, non modo a calamitate sed etiam a metu calamitatis est defendenda. nam in ceteris rebus cum venit calamitas, tum detrimentum accipitur; at in vectigalibus non solum adventus mali sed etiam metus ipse adfert calamitatem. nam cum hostium copiae non longe absunt, etiam si inruptio nulla facta est, tamen pecua relinquuntur, agri cultura deseritur, mercatorum navigatio conquiescit. ita neque ex portu neque ex decumis neque ex scriptura vectigal conservari potest; qua re saepe totius anni fructus uno rumore periculi atque uno belli terrore amittitur. quo tandem igitur animo esse existimatis aut eos qui vectigalia nobis pensitant, aut eos qui exercent atque exigunt, cum duo reges cum
Abbreviated transcription (Latin):
uos unum uirum esse in quo sũma suit onmia et eum prope ẽẽ quo eciam carent egeuis cuius
aduentu ip̃o atq nomine tam et si ille ad maritimum bellum uenerit tamen impetus hostĩ
repressos esse intelligunt et retardatos hii uos quĩ libere non licet tacite rogant ut sẽ quoq si¬
as hoste de fendant tamen ip̃orum aduentus in urbes socioꝵ non multum ab hostili expugnatione
differat hunc audiebant aute nunc pñtem uident tanta temꝑantia tanta mansuetudine tanta
humanitate ut hii beatissum esss uideantur apad quos ille dintissime cõmoratur Quare si ꝑꝑ sõ
fendere p̃sertun cum de maxnuis ur̃ĩs uectigalibus agatur liam ceteraꝵ prouuiciaꝵ uectigalia
Quir. tanta sunt ut huis ad ipãs prountias tutandas uix contenti esse possimus afia uero tam
optima est et fercilis ut et ubertate agrorum et uarietate faictuum et magnitudine pactionis

Expanded text:
vos, unum virum esse in quo summa sint omnia, et eum propter esse, quo etiam carent aegrius; cuius vos, unum virum esse in quo summa sint omnia, et eum propter esse, quo etiam carent aegrius; cuius adventu ipso atque nomine, tametsi ille ad maritimum bellum venerit, tamen impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos. hi vos, quoniam libere loqui non licet, taciti rogant ut se quoqab hoste defendant, tamen ipsorum adventus in urbis sociorum non multum ab hostili expugnatione differant, hunc audiebant antea, nunc praesentem vident tanta temperantia, tanta mansuetudine, tanta humanitate ut ei beatissimi esse videantur apud quos ille diutissime commoretur. qua re si propter fendere, praesertim cum de maximis vestris vectigalibus agatur? nam ceterarum provinciarum vectigalia, Quirites, tanta sunt ut eis ad ipsas provincias tuendas vix contenti esse possimus, Asia vero tam opima est ac fertilis ut et ubertate agrorum et varietate fructuum et magnitudine pastionis
Abbreviated transcription (Latin):
lati suꝑbius cornthum patres urĩ totiuis grecie lumen extuctum esse uoluerunt uos enn regẽ
gligetis ius legationis uerbo uiolatum illĩ ꝑsecuti funt uos legatum onni supplitio interfectum¬
muetum relinquetis uidete ne ilłis ut pulcerriuum fuit tantam uobis imperii gloriam relinqueꝰ
sit uobis turpissimũ fit id quod accepistis tueri et ꝯferuare non posse Wuid ꝙ salus sociorũ
sũiũ in ꝑiculum atq distrien uocatur. regno expulsus est Ariobarcanes uex focius p .u. atq
amcus Inminent duo reges toti asie non solum uobis inimicissimi sed eciã urĩs sociis atq
amicis Ciitates autem omnes cunta asia atq grecia ur̃mi auxilium expectare ꝑꝑ ꝑiculi magni¬
tudinem coguntur imꝑatorem a uobis certum depostere cum p̃fertim uos alium uiserctis neq
audent neq se id facere sũmo sine ꝑiculo posse arbitrantur uident et sentiunt hoc idem quod

Expanded text:
lati superbius, Corinthum patres vestri totius Graeciae lumen exstinctum esse voluerunt; vos eum regem lati superbius, Corinthum patres vestri totius Graeciae lumen exstinctum esse voluerunt; vos eum regem m neglegetis? ius legationis verbo violatum illi persecuti sunt; vos legatum omni supplicio interfectum relinquetis? videte ne, ut illis pulcherrimum fuit tantam vobis imperi gloriam tradere, sic vobis turpissimum sit id quod accepistis tueri et conservare non posse. quid? quod salus sociorum summum in periculum ac discrimen vocatur, quo id amicus; imminent duo reges toti Asiae non solum vobis inimicissimi sed etiam vestris sociis atque amicis; civitates autem omnes cuncta Asia atque Graecia vestrum auxilium exspectare propter periculi magnitudinem coguntur; imperatorem a vobis certum deposcere, cum praesertim vos alium miseritis, neque audent neque id se facere sine summo periculo posse arbitrantur. vident enim et sentiunt hoc idem quod
Abbreviated transcription (Latin):
menti atq roboris habebat. cu. pompei diuino consilio atq singulari uirtute depulsum est/ In
altera ꝑte ita res a .l. luculo sũmo uiro est administrata ut mitia illa gestarum rerum magnifica
atq p̃clara non felicitati eius sed uirtuti hec autem extrema que nunc acciderunt non culpo sed
fortune tribuenda ẽẽ uideantur Sed de luculo dicam alio loco et ita dicam Quiri. Ut neq uera
laus et detracta oratione nr̃ã neq falsa afficta esẜ uideatur Sed pro ur̃i imꝑii dignitate atq glõ¬
ria qũ is est exorsus orationis mee uidetis quem uebis annum suscipiendum putetis maiores ur̃ĩ
sope mercatoribus aut nanicuiatoribus miuriosius tractatis bella gesserunt uos tot ciuium roma¬
norum milibus uno muicio atq uno tꝑe necatis quo tandem anmio ẽẽ debetis legati ꝙ erunt appel¬

Expanded text:
menti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtute depulsum est; in menti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtute depulsum est; in altera parte ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum gestarum magna atque praeclara non felicitati eius sed virtuti, haec autem extrema quae nuper acciderunt non culpae sed fortunae tribuenda esse videantur. sed de Lucullo dicam alio loco, et ita dicam, Quirites, ut neque vera laus ei detracta oratione mea neque falsa adficta esse videatur; de vestri imperi dignitate atque gloria, quoniam is est exorsus orationis meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores nostri saepe pro mercatoribus aut naviculariis nostris iniuriosius tractatis bella gesserunt; vos tot milibus civium Romanorum uno nuntio atque uno tempore necatis quo tandem animo esse debetis? legati quod erant appel
Abbreviated transcription (Latin):
ut ille pussus suꝑatusꝙ regnaret uerup̃tũ ilłis laus tribuenda est ꝙ egerunt uenia danda ꝙ reliquerũt
propterea ꝙ as es bello sillam in italĩam res p. murenam silla reuocauit anitridates autem onne re¬
siquum tempus non ad obliuionem ueteris belli sed ad comꝑationem noui ꝯtulit qui postꝙͣ maximas
edificasset oruassetq classes exercitusq ꝑmagnos quibustũq ex gentibus potuisset compaffet bosfo
rams funtimis suis bellum inferre simuilasset usq in hispaniam legatos electanis misit ad eos du¬
ces quibus cum tum bellum gerebanus ut cum duobus in locis disunctissimis maxieq diuersie
uno ꝯsilio as uius hostium copiis bellum terra mariq gereretur uos ancipiti ꝯtentione diftricti de
imꝑio dimicaretis ded tamen alterius ꝑtis ꝑiculium sectoriane atq hispaneusis q̃ multo plus frrma¬

Expanded text:
ut ille pulsus superatusque regnaret. verum tamen illis ut ille pulsus superatusque regnaret. verum tamen illis propterea quod ab eo bello Sullam in Italiam res publica, Murenam Sulla revocavit. Mithridates autem omne reliquum tempus non ad oblivionem veteris belli sed ad comparationem novi contulit. qui postea, cum maximas aedificasset ornassetque classis exercitusque permagnos quibuscumque ex gentibus potuisset comparasset et se Bosphoranis, finitimis suis, bellum inferre simularet, usque in Hispaniam legatos ac litteras misit ad eos duces quibuscum tum bellum gerebamus, ut, cum duobus in locis disiunctissimis maximeque diversis uno consilio a binis hostium copiis bellum terra marique gereretur, vos ancipiti contentione districti de imperio dimicaretis. sed tamen alterius partis periculum, Sertorianae atque Hispaniensis, quae multo plus firma
Abbreviated transcription (Latin):
uectigalia et maxina quibus amissis et pacis ornanienta et sub sidia belli requiretis Agunt
appetentes glorie p̃ter ceteras gentes atq auidi landis fiustis delenda uobis est illa macula iith¬
tota asia tot in cĩtatibus uno mncio atq una significatione litterarum cies romanos necandos truti¬
dandos q den tarit non modo adhuc penam nullam suo dignam stelere sustepit fed ab illo tempe ãnumi
iam tertium et uicesimũ regnat et ita regnat ut se non ponto atq capadotie latebris occultare uelit
sed emergere a patrio regno atq in urĩs uectigalibus hoc est i asie luce uersari Etemim adhuc ita ur̃ĩ
cum illo rege contenderunt imꝑatores ut ab illo insignia untorie non uictoriam reportarent Triumpha¬
uit .s. sũia triumphauit l. murena de mitridate duo fortissimi ⁊ sũmi imꝑatores sed ita t̾umpharũt

Expanded text:
 Romani vectigalia et maxima quibus amissis et pacis ornamenta et subsidia belli requiretis; aguntur  Romani vectigalia et maxima quibus amissis et pacis ornamenta et subsidia belli requiretis; aguntur appetentes gloriae praeter ceteras gentis atque avidi laudis fuistis, delenda vobis est illa macula Mith is qui uno die tota in Asia tot in civitatibus uno nuntio atque una significatione omnis civis Romanos necandos trucidandosque curavit, non modo adhuc poenam nullam suo dignam scelere suscepit sed ab illo tempore annum iam tertium et vicesimum regnat, et ita regnat ut se non Ponti neque Cappadociae latebris occultare velit sed emergere ex patrio regno atque in vestris vectigalibus, hoc est in Asiae luce, versari. etenim adhuc ita nostri cum illo rege contenderunt imperatores ut ab illo insignia victoriae, non victoriam reportarent. triumphavit L.ucius Sulla, triumphavit L.ucius Murena de Mithridate, duo fortissimi viri et summi imperatores, sed ita triumpharunt
Abbreviated transcription (Latin):
in urĩs uectigalibus exercendis occupate qͥ ad me pro necessitudine que mithi est cum illo ordine
exustos eẽ ꝙͣplures Regnum ariobartanis quod finitimũ est nr̃is uectigatibus totum eẽ in ho-¬
stium potestate luculum magnis rebus gestis ab eo bello discedere huic qui succurrerit nõ
satis eẽ ꝑatum ad tantum bellum admminserandum unum ab omnibus fotiis et ciuibus ad id
bellum.niup. depoposti acq expeti eundem hunc unum ab hostibus metui p̃cerea neminem
Causã que sit uidetis nunc quid agendum sit ꝯsiderate pͥmum michi uidetur de genere bellĩ de¬
inde de magnitudine tum de imꝑatore diligendo ẽẽ dicendum Senus est emm eiusmodi quod
maxime urõs ammos excitare atq inflãmare debet Tradita est igitur salus sociorum atq am
corum pro qua multa maiores nr̃ĩ magna et gͣuia bella gesserunt Aguntur certissima p.i..

Expanded text:
in vestris vectigalibus exercendis occupatae; qui ad me pro necessitudine quae mihi est cum illo ordine in vestris vectigalibus exercendis occupatae; qui ad me pro necessitudine quae mihi est cum illo ordine exustos esse compluris, regnum Ariobarzanis quod finitimum est vestris vectigalibus totum esse in hostium potestate; L.ucium Lucullum magnis rebus gestis ab eo bello discedere; huic qui successerit, non satis esse paratum ad tantum bellum administrandum; unum ab omnibus sociis et civibus ad id bellum imperatorem deposci atque expeti, eundem hunc unum ab hostibus metui, praeterea neminem. causa quae sit videtis; nunc quid agendum sit ipsi considerate. primum mihi videtur de genere belli, deinde de magnitudine, tum de imperatore deligendo esse dicendum. genus est eius belli quod maxime vestros animos excitare atque inflammare ad persequendicorum pro qua multa maiores vestri magna et gravia bella gesserunt; aguntur certissima populi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfequi possum huis oftendam potissimum qui eius qͦ rei fructum suo iuditio tribnendum eẽ ten
suerunt Atq illud in pmis michi lecandum iure esse uides ꝙ in hac infolita michi ex hoc loco
ratione dicendi causa talis oblata est in qua deesse oratio nemimi potest. dicendum est enim
de cu. pompen singulari exuniaq uirtute huius autem orationis difficilius est exitum ꝙͣ
pͥncipium iuenire Itaq micha non tam copia ꝙͣ modus in dicendo querendus est. Atq ut inde
oratio mea proficistatur unde siec omnuis causã ducitur. Bellum graue et ꝑiculosum nr̃is
uectigalibus atq sociis a duobus potentissimis regibus infertur mithridate et tigrane quoꝵ
alter relictus alter lacessitus occasionem sioi ad occupandam asiam oblatam esse arbitrantur
Equitiõ .y. houestissimis uiris afferuntur ex asia cocidie littere quorum magne res agunt᷑

Expanded text:
consequi possum, eis ostendam potissimum qui ei quoque rei fructum suo iudicio tribuendum esse consequi possum, eis ostendam potissimum qui ei quoque rei fructum suo iudicio tribuendum esse duxerunt. atque illud in primis mihi laetandum iure esse video quod in hac insolita mihi ex hoc loco ratione dicendi causa talis oblata est in qua oratio deesse nemini possit. dicendum est enim de Cn. Pompei singulari eximiaque virtute; huius autem orationis difficilius est exitum quam principium invenire. ita mihi non tam copia quam modus in dicendo quaerendus est. atque ut inde oratio mea proficiscatur unde haec omnis causa ducitur, bellum grave et periculosum vestris vectigalibus atque sociis a duobus potentissimis adfertur regibus, Mithridate et Tigrane, quorum alter relictus, alter lacessitus occasionem sibi ad occupandam Asiam oblatam esse arbitratur. equitibus Romanis, honestissimis viris, adferuntur ex Asia cotidie litterae, quorum magnae res aguntur