comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit. aut ꝑ comitẽ aut ꝑ missũ eiꝰ distringat᷑. ut diuisionẽ cũ illo faciat atq
defunctꝰ hereditacẽ suã uoluit ꝑuenire : Et si cuilibet ȩccłȩ eã tradere
rogauit: coheres eiꝰ eã legẽ cũ illa ȩccła dep̾dicta hereditate habeat. quã
cũ alio coherede suo hab̾e debet. Et hoc obseruet᷑ erga patrẽ & filium¬
& nepotẽ usq ad annos legitimos. postea ipsȩ res ad emunitatẽ ipsius
ȩccłȩ redeant.
uicũq hominẽ aut exleui causa aut sine causa int̾fecerit. uirgildũ eiꝰ

Expanded text:
erit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem erit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia de praedicta hereditate habeat, quam cum alio coherede suo habet nepotem usque ad annos legitimos. Postea ipsae res ad emunitatem ipsius ecclesiae redeant. uicunque hominem aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ressuas ꝓsalute animȩ suȩ P
Fad aliues uenerabiaẽ locũ ł ppirquosio ł cuilibet alterit rade uoluerit: cc
cundẽ comitatũ fuerit. id est siue in exercitu siue inpalatio siuc in alio
quo libie. loeo adhibeat sibi ł desuis pagensib ł dealis qͥcade legeiuiuunt
qua ipse uulit testes idoncos. ł siillos hab̃e ñ potuerit tunc dealis qualer
sibi meliores inueniri possunt & corã ipsis rerũ suarũ traditione faciates
&fide iussores uestiture donet ei qͥillã traditionẽ ac cipit qͥuesticur am
faciant. Ea postquã hȩc traditio ita facta fuerit heres illius nullã de p̃dic¬
tis reb ualeat facere repetitionẽ. in suꝑ & ipse ꝑ fide uassore faciat euusdẽ
eiusdẽ uestiturȩ. ne heredi ulla occasio remaneat hanc traditionẽ immutan¬
di. sed potiꝰ necessitas incũbat illã ꝑficiendi. Et si ñdũ ressuas cũ coheredib
suis diuisas habuit . ñ ei hoc sit impedim̃tũ : sed coheredes eiꝰ si sponte nolu¬

Expanded text:
i quis res suas pro salute animae suae, vel ad aliquem venerabilem locum, vel propinquo suo, vel cuilibet alteri tradere voluerit, et eundem comitatum fuerit, id est sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, adhibeat sibi vel de suis pagensibus, vel de aliis qui eadem lege vivant qua ipse vivit, testes idoneos; vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales ibi meliores inveniri possint; et coram eis rerum suarum traditionem faciat, et fideiussores vestiturae donet, qui ei qui illam traditionem accipit vestituram faciat. Et postquam haec traditio ita facta fuerit, heres illius nullam de praedictis rebus valeat facere repetitionem. Insuper et ipse per se fidemiussionem eiusdem vestiturae, ne heredi ulla occasio remaneat hanc traditionem inmutandi, sed potius necessitas incumbat illam perficiendi. Et si nondum res suas cum coheredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, si sponte nolu
Abbreviated transcription (Latin):
iquis aut exleui causa aut sine causa hominẽ in eccła int̾fecerit. de uita cõ
ponat si uͦ foris rixati fuerint & uinꝰ alterũ in ȩccła fugerit: & ibise defenden¬
do eũ int̃fecerit sihiuꝰ facti testes ñ habuerit cũ xii. coniuratorib legitimis
iurare cogat᷑. Is uͦ qͥ int̃ fectꝰ ẽ. absq cõpositione iaceat. ac deinde int̃fector
scđm iudiciũ canonicũ congruã facinori qđ amisit penitentrã aecipiat
Si ꝓbus serius hoc ad niserit. iudicio aquȩ feruentis examinet᷑ utrũ hoc spo¬
de mis e desendendo feruset. & simanꝰ eiꝰ exusta suerit ineficia t Sudit si
uolumꝰi dit puna iuce uirgildus eiꝰ ꝓeo cõponat᷑ alterauice ipse seriuis
aed suoplcũ tradatẽ : hereditas tam̃ libi hominis qͥ ꝓpi tale faciñꝰ admor¬
tẽ fuerit iudicat᷑ ad legitimos heredes illius ꝑueniat Si matrioeate
cuiꝰ porta reliquus scõrũ consecrata ẽibuiꝰcemodi homicidiũ ꝑpetratũ

Expanded text:
quis aut ex levi causa aut sine causa hominem interfecerit in ecclesia, de vita componat. Si vero foris rixati fuerint et unus alterum in ecclesiam fugerit et ibi se defendendo eum interfecerit, si huius facti testes non habuerit, cum duodecim coniuratoribus legitimis iurare cogatur; is vero qui interfectus est, absque conposecundum iudicium canonicum congruam facinori quod amisit penitentia accipiat. Si proprius servus hoc commiserit, iudicio aque ferventis examinetur utrum hoc sponte an se defendendo fecisset, et si manu eius exusta fuerit, interficiatvolumus, ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis qui propter tale facinus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimos heredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cuius porta reliquiis sanctorum consecrata est, huiuscemodi homicidium perpetratum
Abbreviated transcription (Latin):
legaq miscere: Quos ꝓtinꝰ aequũ est a sacra cõmunione decrudi & nis pu
de scłꝗ transeuntib si tam̃ penituerint ñ neget᷑. Si u de copulatione sa¬
erarũ hirginũ tã seuere feriunt᷑. quanto seueriꝰ feriendis qͥ eas rapiunt :
Ileo sid p̃missũ est. necesse est ut ab om̃ĩb in xp̃iana religione consisten¬
urtib rigore auetoritatis diuinȩ ł humanȩ hoc malũ radicit᷑ ãpute t̃

Expanded text:
legaque miscere. Quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi legaque miscere. Quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi de seculo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo, sicut praemissum est, necesse est, ut ab omnibus in Christiana religione consistentibus rigore auctoritatis divinae vel humanae hoc malum radi
Abbreviated transcription (Latin):
mali auctores dã pnandi s̃. quando participes & conhibentes tanto amnathe¬
mate feruint᷑ : & qđ iuxta canonicã auctoritatẽ ad c̃iugia legitima rap¬
tas sibi uindicare nullatenꝰ possint
Dedesponsatis puellis & ab aliis raptis. ita in concilio ancirano capitulo .x legit̃ cex
desponsatas puellas & postea ab aliis raptas placuit erui. & eis reddi quib:
ante fuerant desponsatȩ : etiãsi eis araptorib uis illata c̃stiterit. Proide
statutũ ẽ. a sacro ẽuentu. ut raptor publica penitentia multet᷑. Rapte u̾
sisponsus eciã recipe noluerit. & ipsa eiusde crimini c̃sentiens ñ fuit licen¬
tia nubendi alii ñ neget᷑. Qđsi & illa c̃sensit. simili sententiae sub iareat
msta indecretis papȩ gelasu capitulo xx c̃tinet᷑. Uirginib: sacris temere
sequosdã sociare cognoumꝰ & p̾dicatũ dõ ꝓpositũ incesta federa sacri¬

Expanded text:
mali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemate feriuntur, et quod iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt. 24. De desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in concilio Anchyritano, capitulo decimo, legitur: Desponsatas puellas, et postea ab aliis raptas, plante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis illata constiterit. Proinde statutum est a sancto conventu ut raptor publica poenitentia multetur. Raptae vero, si sponsus eam recipere noluerit, et ipse ejusdem criminis consentiens non fuerit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et illa consensit, simili sententia subjaceat. Qibus se sociant, ita in decretis papae Gelasii cap. 20 continetur: Virginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ihamicarũ ad qđ̃ eligeredebent eligant. Etquia a sacro conuentu r¬
ganti ut hiqui publicã ger̃ penitentiã & feminȩ quȩ uiros amittunt nr̃a
auctoritnde doneo deliberent quid aganc: tueant᷑. specialit̃ ꝓhis capi¬
tula fieri & legis mundane : capitulis eq in serenda decreuimꝰ.
deuiceps facere tẽptauer̃ qͥd tam̃ dehis sacricanones p̃cipiant hic inferen¬
dũ necessariũ duximꝰ quatinꝰ om̃ĩb pateat quantũ malũ sit & ñsolũ humana
sed & diuma auctoritate censtructi ab hinc hoc malũ caueat᷑
in concilio calcedonensi ubi de xxx patres affuer̃ capitulo xxxuiii. ita
habet᷑. Eos qͥ rapiunt puellas sub nomine simulhabitandi cooꝑantes & con¬
hibentes raptorib decreuit scã sinodus siquidem clerici s̃ decidant gradu
ꝓpͥo. Si uͦ laici anathematitent̃ : Quib u̾bis aꝑtedat᷑ intelligi qualit huiꝰ

Expanded text:
amicorum, id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro conventu ramicorum, id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro conventu rogati ut hi qui publicam gerunt poenitentiam, et feminae quae viros amittunt, nostra auctoritate, donec deliberent quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri et legis mundanae capitulis deinceps facere temptaverint, quid tamen de his sacri canones praecipiant, hic inserendum necessarium duximus; quatinus omnibus pateat, quantum malum sit, et non solum humana, sed et divina auctoritate constricti abhinc hoc malum caveaturin concilio Calcabetur: « Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes, et conniventes raptoribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. » Quibus verbis aperte datur intelligi, qualiter hujus
Abbreviated transcription (Latin):
eprb̃is qͥ accipiendi crismatis gr̃a ad ciuitates incena dñi uenire :¬
solitierant sanccitũ ẽ. ut de his qͥlonge positi s̃ de octo ł decẽ
unꝰ ab ep̃o eligat᷑ qui acceptũ chrisma sibi & socus diligent᷑ ꝑferat:
e uͦ ep̃i occasione p̃dicandi aut c̃firmandi
oneriessent popłis. a nob ad moniti pollicitis̃ se deinceps hoc cauere uelle
& eo tẽpore sũ ministeriũ inquantũ facultasdat᷑ ex sequi quo eorũ ꝓfe¬
ti quantũ illis inest his quib ꝓdesse possunt & debent. ñ sit importuna
uł onerosa
epueri sine uoluntate parentũ tonsurent᷑ ł puellȩ uelent᷑ : modis om̃ib:
nibibitũe. E. ꝗͥhoc facere tẽptauerit. multã quȩ in capitulis legis
mundanȩ a nob ẽstituta continet᷑ ꝑsoluere cogat᷑s hcapitulis lagis¬
e feminis quȩ inros amittunt placet nese sic̃ arten t diua¬
afueriti eorfili aliorũ religiosorũ sac̃ dotũ suorũ quȩ parentũ atq¬

Expanded text:
eris qui accipiendi chrismatis gratia ad civitates 29 in coena Domini venire soliti erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum cNe vero episcopi occasione praedicandi aut confirmandi oneri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore suum ministerium, in quantum facultas dabitur, exequi, quo eorum profectio, quantum in illis erat, his quibus prodesse possunt et debent, non sit importuna vel onerosaonsorentur, vel puellae velentur, modis omnibus inhibitum est; et qui hoc facere temptaverit, multam quae in capitulis legis mundanae a nobis constitutis continetur, persolvere cogatur. 21. De feminis quae viros amittunt, placet, ne se sicut hactenus ifuerit, consilio aliorum religiosorum sacerdotum suorumque
Abbreviated transcription (Latin):
obseruet᷑ qđ incanonib: decosecratis nichil habentib c̃sticutũ ẽ. De eccła¬
penes se habeant. Et quandocũq: defamilia ȩccłȩ utilis inuentꝰ aliqͥs
ordinandus . ẽ. in ambone ipsa auctoritas corã popło legat᷑. & corã
c̃tinet᷑. Remota qualibet calliditate lib̾tatẽ c̃sequat᷑. & tunc de¬
mũ ad gradus ȩccłasticos ꝓmoueat̃. Similit̃ qͦq dehisagendũ est.¬
quos laici de familia eccłarũ ad sacros ordines ꝓmouere uoluerint.
Sed & dehis quos p̃positi canonicorũ aut monachorũ ordinandos ex¬
petiuerint eadẽ forma seruanda . ẽ¬

Expanded text:
observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiasecum habeant. Et quandocunque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et corcontinetur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque dequos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his, quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos expetiverint, eadem forma servanda e
Abbreviated transcription (Latin):
rare ꝓpt̃ res ad ipiscendas deinceps ꝑsuadeat. Et qͥ hoc facere tẽptauerit
sinodali ł imꝑiali sententia modis om̃ib feriat᷑ i  ite¬
ꝓbabilis uitȩ & doctrinẽ ep̃is c̃secrandos suisq: in ȩccłiis esticuendos optu¬
lerint: nulla qualibet occasione eõs refutent đutomaheuia¬
anccitũ ẽ ut unicuiq: ec̃cłȩ unꝰ mansus integer absq aliquo seruitio at¬
tribuae. Et ut prbi in eis c̃stitutũ ñ dedeoimis neq deoblationib fide¬
liũ ñ dedomib: neq de atriis ł ortis iuxta eccłam positis. neq p̃seripto manso
aliquod seruitiũ p̃t̃ ȩcđasticũ faciant . Et si aliquid ãplius habuerinttiinde
seniorib: suis debitũ seruitiũ imipendantdugiupid

Expanded text:
rare propter res adipiscendas deinceps persuadeat: et qui hoc facere temptaverit, sinodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatur. 9. Sprobabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos, obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. 10. Sanccitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque alio servitio adtribuatur, et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus neque de atriis vel ortis iuxta ecclesiam positis neque de praescripto manso aliquod servitium praeter ecclesiasticum faciant. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum servitium impendant.
Abbreviated transcription (Latin):
bates & abbatisse pauꝑes famelicos .iiii. ꝓista strictitate nutrire debeant
usq tẽpr̃ messiũ. Et qui tantũ ñ possunt iuxta qđ possibilitas ẽ. aut .iii.
ł ii laut .i. Comites fortioras librã deargento aut ualente donet in¬
nes atq eorũ casati ł qͥhoc facere possunt. Et qͥredimere ipsã tridua¬
nã uoluerit: fortiores comites uncias .ii. minores dñs xxxx

Expanded text:
atque abbatissae pauperes famelicos quatuor pro ista striccitate nutrire debent usque tempore messium. Et qui tantum non possunt, iuxta quod possibilitas est, aut duos, aut unum. Comites vero fortiores libram unam de argento aut valentem, medines in eorum casatis; vel qui hoc facere possunt et qui redimere voluerit, fortiores comites uncias tres, mediocres unciam
Abbreviated transcription (Latin):
eeo qͥꝑuriũ fecerit ut nullã redẽptionẽ soluat sed manũ ꝑdat. qđ si accusator
c̃tende uoluerit deipso ꝑiurio: stent ad crucẽ. Et si uirator uicerit. legẽ
suã accusator em̃det: hoc uͦ deminorib: causis obseruandũ De maiorib: uͦ reb:
aut de statu ingenuitatis scđm legẽ custodiant: ¶  nttemlus uise S¬
testimonia ep̃orũ absq peccato comitis esse dicunt᷑: Ita tam̃ ut absq inuidia
aut occasione mala nichil aliud ibi int̃ponat᷑: nisi uera iustitia ad ꝑficiendũ
Illeuͦ qͥ ꝑodiũ ł malũ ingeniũ & nisi ꝓpt̃ iustitiã faciendã hominẽ punierit
honorẽ suũ ꝑdat & legib contraquẽ iniuste fec̾it scđm penã quã intulerit
ereb uͦ eccłarũ unde nunc census exeunt: decima & nona cũ ipso censu sol¬
uant᷑ : & unde ante ea ñ exier̃ similit̃ & nonȩ & decimȩ dent᷑. De casatis uͦ¬

Expanded text:
urium fecerit, nullam redemptionem, nisi manum perdat. Quod si accusator contendere voluerit de ipso periurio, stent ad crucem. Et si iurator vicerit, legem suam accusator emendet. Haec vero de minoribus causis observandum. De maioribus vero rebus, aut de statu ingenuitatis, secundum legem custodiant. 10 bis. Dtestimonium episcoporum, absque peccato comitis esse dicunt, ita tamen ut absque invidia aut absque occansione mala, et nihil aliud ibi interponatur nisi vera iustitia ad perficiendum. Et si per odium aut malo ingenio, nisi per iustitiam honorem suum perdat, et legibus contra quem injuste fecit, secundum poenam quam intulerit bus vero ecclesiarum, unde nunc census exeunt, decima et nona cum ipso censu solvantur. Et unde antea non exierunt, similiter nonae et decimae dentur. De casatis
Abbreviated transcription (Latin):
ropł ꝓuisiones pauꝑũ ꝓquib curã hab̾e debemꝰ. placuit nob̵ ut nec ep̃i. nec ab¬
bates nec comites. nec uicarii nec iudices. nullasq om̃ino submala occasione. ł
malo ingenio. respauꝑũ ł minꝰ potentũ nec emere nec tollere audeat. Sed qͥsqͥs
aliquid cõparare uoluerit: in publicoplacito corã idoneis testib: & cũ ratione
hoc faciat. Ubicũq aut̃ alit̃ inuentũ fuerit factũ. hoc om̃ino em̃det᷑ ꝑussionem

Expanded text:
rovisiones pauperum, pro quibus curam habere debemus, placuit nobis, ut nec episcopi nec abbates, nec comites, nec vicarii, nec iudices, nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicumque autem aliter inventum fuerit, factum hoc omnino emendetur per iussionem
Abbreviated transcription (Latin):
atq uieracit̃ popłm doceant qm̃ primũ fundam̃ tũ xp̃iane religionis fides
catholica ẽ & hȩc fides tunc ueraẽ & fructuosa sibonis oꝑib: exornecur
idẽ spe caritate hdmilitate. castitate. continentia sobrietate unammi¬
tate concordia iusticia pietate miseri cordia in nocentia: simplicitate
e ceteris his similib quȩ omĩa indilectione dĩ &ꝓximi consistunt si ne
offerant & sicotidie ñ potest saltim dñica die cõmunicent nisi criminali
peccato e manifesto impediantur quia alit̃ salui ẽẽ. ñ possunt qm̃ dñs
dixit qui manducat̃ carnẽ meã & bibit sanguinẽ meũ inme manet

Expanded text:
atque veraciter populum doceant, quoniam primum fundamentum christianae religionis fides catholica est. Et haec fides tunc est vera et fructuosa, si bonis operibus exornetur, id est spe, caritate, humilitate, castitate, continentia, sobrietate, unanimitate, concordia, iustitia, pietate, misericordia, innocentia, simplicitate et ceteris his similibus. Quae omnia in dilectione Dei et proximi consistunt. Sine offerant. Et si cotidie non potest, saltem dpeccato et manifesto impediantur; quia aliter salvi esse non possunt, quoniam D
Abbreviated transcription (Latin):
excusserit: ad p̃citur illud pe cꝰ qđ ualet & t̃ciã patẽ cõponat
Siquis iussione regis uł ducis illuis qui ipsam. Deco qui nisen regilelduc¬
ꝓuintiã regit hominẽ occiderit: ñ requiratur ei nee ꝓptea faido sit
quia lex & iussio dñica occidit eũ & ipse ñ potui c̃tradicere. Princeps
uero & suecessores eꝰ defendant eũ & totã ꝓgeni ẽ eiꝰ ne ob hoc pereat
aut malũ patiatur. Qđ si ꝓpt̃ ea ipse aut ei ꝓgenies aliqđ mali fuerint aut
oecisi duplicit̃ cõponãtur S De oꝗquĩ an iptanam prot meritutr beritt̃

Expanded text:
xcusserit, adpretietur illud pecus quod valet, et partem tertiam xcusserit, adpretietur illud pecus quod valet, et partem tertiam Si quis iussione regis vel ducis illius, qui ipsam provinciam regit, hominem occiderit, non requiratur ei nec propterea faidosus sit; quia lex et iussio dominica occidit eum et ipse non potuit contradicere. Princeps vero et successores eius defendant eum et totam progeniem eius, ne ob hoc pereat aut malum patiatur. Quod si propterea ipse aut eius progenies aliquid mali passi fuerint aut occisi, dupliciter conponatur. 368. De eo, qui scripturam protulerit, ut veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
sociũ ñ habuerit tunc ep̃s autssacerdotes eiꝰdẽ pagi ipsã cõpositio¬
nẽ induplo sic̃ deindigena distringente uidice accipiant & in suã
eitulit duplicit̃ ut p̃dictũ ẽ. ꝑ sigula illi cõponat sicut solet dem
fraꝓiunciã aliquẽ cõponere. Si autẽ eũ occiderit ut liberũ homi¬
ne᷑ d eipsã prouintia in duplo cõponat & ipsa peccunia a memoratis sa¬
cerdotib: in sua detur elemosina qm̃ dñs ait Peregrinũ & aduenã
non contristabisDe coqui res alionas bondidont
Siquis uendiderit res alianas sine uoluntate domini sui aut seruũ coe deł biui¬
aut ancillã aut quãcũq rem ipsam legib redd at & similẽ aliã reddat
& su psum ñ potest inuenire : duos consimiles & ȩqualis meriti
reddat: De eo qui alicuius qnadrupedi bim̃ ocuiñ exoensaerit 2i
Squis alicuꝰ caballo uł boui uł cuilibet dequadrupedib: unũ oculum eec+¬

Expanded text:
socium non habuerit, tunc episcopus aut sacerdotes eiusdem pagi ipsam conpositiosocium non habuerit, tunc episcopus aut sacerdotes eiusdem pagi ipsam conpositionem in duplo, sicut de indigena, distringente iudice accipiant et in suam illi tulit dupliciter, ut praedictum est, per singula illi conponat, sicut solet de infra provincia aliquem conponere. Si autem eum occiderit, ut liberum hominem de ipsa provincia in duplo conponat; et ipsa pecunia a memoratis sacerdotibus in sua detur elymosina; quoniam Dominus ait: Peregrinum et advenam non contristabis. 365. De eo, qui res alienas vendiderit. Si quis vendiderit res alienas sine voluntate domini sui, aut servum, aut ancillam, aut quamcunque rem, ipsam legibus reddat, et similem aliam addat. Et si ipsum non potest invenire, duos consimiles et aequalis meriti reddat. 366. De eo, qui alicuius quadrupedi unum oculum excusserit. Si quis alicuius caballi vel bovis vel cuiuslibet de quadrupedibus unum oculum e
Abbreviated transcription (Latin):
potest mutare: nisi forte eũ inuenine infratres dies ñ poterit. Tunc quan¬
do inuenerit recipiat quia uiciũ uendidit & si uoluerit recipere iurae
cũsuis sacram̃ talib qđ uiciũ ibi nullũ sciebat in illa die quando negotiũ
fecit & stet factũ  Ul p arras dederit pro quacunq re compellatiate¬
Quiarras dederit ꝓquacũq p̃ciũ cogaturimplere qđ placuit emptori:
Ut poregynos trins emitos nouio inquietet ieo¬
lacuit neꝑ egrinos transeuntes quisquã in quietare p̃sumat: eisq nocere
audeat: quia alii ꝓpt̃ dm̃ alii ꝓpt̃ suas discurrunt necessitates qđ si
aliquis p̃sũptiosus fuerit qui ꝑegrino nocuerit: uł eũ as allierit aut dis¬
polia uerit lederit plaga uertt ligauerit uendiderit uł occiderit ipse
ꝑegrino singillatim duplicit̃ : sic̃ de alio homine solet cõponi: aut suose¬
nioriuł socio cũ suacoponat. Iđ simortuus fuerit & seniorẽ ibi uł

Expanded text:
potest mutare, nisi forte eum invenire infra tres dies non poterit. Tunc quanpotest mutare, nisi forte eum invenire infra tres dies non poterit. Tunc quando invenerit, recipiat qui vitium vendidit. Et si noluerit recipere, iuret cum suis sacramentalibus, quod vitium ibi nullum sciebat in illa die, quando negotium fecit; et stet factum. 363. Ut qui arras dederit pro quacumque re, pretique re, pretium cogatur implere, quod placuit emptori. 364. Ut peregrinos transeuntes nemo inquietet. Placuit, ne peregrinos transeuntes quisquam inquietare praesumat eisque nocere audeat, quia alii propter Deum, alii propter suas discurrunt necessitates. Quod si aliquis praesumptuosus fuerit, qui peregrino nocuerit vel eum assallierit aut despoliaverit, leserit, plagaverit, ligaverit, vendiderit vel occiderit, ipsi peregrino singillatim dupliciter sicut de alio homine solet conponi, aut suo seniori vel socio cum sua lege conponat. Quod si mortuus fuerit et seniorem ibi vel
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis causam alterius tulerit deloco suo ipsã ille sareddat autsĩ¬
milẽ Si uͦ foras aligua traxerit & absconderit atq negauerit in¬
Qd alicuiꝰ mortuũ reppererit & eũ humanitatis pttrs¬
causa humauerit iut neq: a porcis in quinet᷑ neq ab estus seu canibus¬
laceretur Eeu libsit seu seruus nullã ex hoc calũpniã sustineabus
sed magis a parentib ei remu nerationẽ condignã accipiat aesiapã¬
rentibus mercedẽ noluerit recipere : recipiat ad ño qui precepit
qđ libet genꝰ animaliũ uenundetum nemo ꝓpt̃ ea uenditionis firmi¬
tatẽ inrũpat qđ dicit seuili p̃cio uendidisse sed postqua factiomẽ
negotiũ ñ sit mutatũ nisi forte iuciũ sibi auenditorerelatũ in¬
uenerit. Si autẽ uenditor dixeriquiciũ stet emptio & nonsit
inmutata. Si aũt ñ dixerit mutari potest in illa &xin alia siue in
teia die & si amplius detrib noctib illud h abuerte post ea non

Expanded text:
Si quis causam alterius tulerit de loco suo, ipsam illesam reddat aut similem. Si vero foras aliqua traxerit et absconderit atque negaverit inqui alicuius mortuum repcausa humaverit, ut neque a porcis inquinetur nec a bestiis seu caniblaceretur, seu liber sit seu servus, nullam ex hoc calumniam sustineat, sed magis a parentibus eius remunerationem condignam accipiat. Et si a parentibus mercedem noluerit recipere, recipiet a Domino, qui praecepit quodlibet genus animalium venundetur, nemo propter hoc venditionis firmitatem inrumpat, quod dicit se vili praetio vendidisse; sed postquam factum est negotium, non sit mutatum, nisi forte vitium sibi a venditore celatum invenerit. Si autem venditor dixerit vitium, stet emptio et non sit immutata. Si autem non dixerit, mutari potest in illa die et in alia sive in tertia die. Et si amplius de tribus noctibus illud habuerit, postea non
Abbreviated transcription (Latin):
dũẽ uł cũ uielectis. uł sixuessẽ debent quales potuerit inuenire. sic illũ
ds̃ adiuuet & illi scĩ quorũ iste reliquie sunt ut ueritatẽ dicat Si res
int̾eiata furto ablata fuerit: liceat ei suꝑ que res int̾ciata fuerit sacra¬
m̃tose excusare defurto qđ nec suȩ uoluntatis aut conscientiȩ fuisse
qđ ablatũ ẽ. & aliud tantũ sine lamnorestituat. deuitia ut caueant i
idẽ magi arioli sortilegi uenefici diuini incantatores somniatores
coniectores. quos duunalex in retractabilit̃ puniri iubet & ne eos inter¬

Expanded text:
el si duodecim esse debent, quales potuerit invenire. Sic illum Deus adiuvet et illi sancti, quorum istae reliquiae sunt, ut veritatem dicat: Si res intertiata furto ablata fuerit, liceat ei, super quem res intertiata fuerit, sacramento se excusare de furto, quod nec suae voluntatis aut conscientiae fuisset, quod ablatum est, et aliud tantum sine dampno restituatur. 215. Ut vition dubium est, ut sunt magi, arioli, sortilegi, venefici, divini, incantatores, somniatorum coniectores, quos divina lex inretractabiliter puniri iubet. De qui
Abbreviated transcription (Latin):
ufilios non babuerit & aliũ quẽ libet heredẽ sibisacere poluerit
cora regeniđ eerã comite & scabinis uł missis chm̃icis quiabeo uduestu¬
tas sacierdas uipuincias fuerint ordinacitriditione faclsto adustn
omo denarialis non antea hereditnte in sudagnesonet Mldoras
uoileres qua usq ad t̃ciã genorationẽ ꝑueniat homo cartolarius su¬
Imiẽ sacram̃ tũ in eccła & supreliquias uretur & qđ in ecdiiuron¬

Expanded text:
filios non habuerit et alium quemlibet heredem sibi facere voluerit, coram rege vel coram comite et scabinis vel missis dominicis, qui ab eo ad iustitias faciendas in provincia fuerint ordinati, traditionem faciat. omo denarialis non antea hereditare in suam agnationem poterit, quam usque ad tertiam generationem perveniat. Homo cartolarius siOmne sacramentum in ecc
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut fideles sciant coniugiũ adõ essẽ constitutũ : eo qđ ñsit causa
luxuriȩ sed causa potius filioꝵ ad petendũ & ut uirginitas usq: ad nup¬
tias fidelit̃ seruetur & uxores habentes neq pellicẽ neq: concubinĩ
habere debeant. Iuomodo etiã in castitate uxores diligere eisq ut
lis cũ uxorib: gr̃afieri debeat ꝓlis non uoluptatis. Ue nullus ebrius

Expanded text:
teat coniugium a Deo esse constitutum, et quod non sit causa luxuriae sed causa potius filiorum appetendum. Et ut virginitas, sicuienda, et uxores habentes neque pelicem neque concubinam habere debeant. Quomodo in castitate uxores suas diligere, eisque ulis cum uxoribus gratia fieri debeat prolis, non voluptatis, et qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
Adnuntient prbi ut ñeq uiri neq femine desacro
fonte filiolos ił filiolas suscipiant : nisi memorit̃ simbolũ & orationẽ¬
Placint ut fideles silentiũ in eccła teneant. & deuote uerbũ dĩ audi int
& confessi ueracit̃ deomib scelerib suissac̃ dotib fiant & mundent
corpora & corda eoꝵ inquib ds̃ condigne habitare dignetur. qm̃ illis
dictũ e. templũ dĩ estis inqͥb habitare desidero & ut eoꝵ sac̃ doti
inomnĩb obȩdiant & instruat᷑ ꝓquid missa uł sacerdotes constituti sunt

Expanded text:
teri ut neque viri neque feminae de sacro fonte filiolos vel filiolas suscipiant, nisi memoriter Symbolum et orationea teneant et devote verbum Dei audiant et confessi veraciter de omnibus sceleribus suis sacerdotibus fiant, et mundent corpora et corda eorum, in quibus Deus condigne habitare dignetur; quomodo illis dictum est: Templum Dei estis, in quibus habitare desidero. Et ut eorum sacerdoti in omn
Abbreviated transcription (Latin):
ad synodũ uenientes : iubemꝰ iuxta decreta pape in nocentii cap̃ xxxiii.
i medio collocari. Discussũq obiectionib quȩ ipsis prbis inpinguntur
Sic̃ uinci potuerint: a sac̃ dotaliresñountur officio quia qui sci ñ sunt
sc̃a tractare ñ possunt. Atqaliem efficiantur a ministerio qđ ui¬
uendo inlicite polluerunt. Et sic̃ iunci ñ pocuerint : scđm alterius
capitulũ consultu leonis pape & multorũ ep̃orũ statutũ cũ alis prbis
& fidelib: iusts que hominib satis faciãt ep̃o suo & popło & cuilis pro

Expanded text:
ad synodum venientes iubemus, iuxta decreta papae Innocentii capitulo 33, in medio collocari; discussisque obiectionibus, quae ipsis presbiteris inpinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sancti non sunt, sancta tractare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio, quod vivendo illicite polluerunt. Et si convinci non potuerint, secundum anterius capitulum consultu Leonis papae et multorum episcoporum statutum cum aliis presbiteris et fidelibus iustisque hominibus satisfaciant ep
Abbreviated transcription (Latin):
iuriȩ ꝓprie ultionẽ deposcat cui scĩtas ignoscendi soligloriã derelinqͥd
sitq cunctis ñ solũ libum sed etiã laudabile factas a troces sacerdotib:
aut ministris in iurias. uł uti publicũ crim̃ ꝑsequi ac de talib reis ultio¬
Si eccłȩ uenerabilis priuilegia ciuꝰ quã fuertat temeritate uiolata uł disi¬
nulatione nec glecta cõmissum hoc in triplo iuxta legũ sanctionẽ ecłȩ cui
tis conditionib semꝑ liberos facit id circa p̃cipimꝰ ut nullus ab eis alia n
diuna requrat seruitia. Neiudei adhȩreant xp̃rani:¬

Expanded text:
injuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam dereliquit. injuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam dereliquit. Sitque cunctis non solum liberum, sed etiam laudabile, factas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, velut publicum crimen persequi, ac de talibus reis ultioSi ecclesie uenerabilis priuilegia cuiusquam fuerint temeritate uiolata uel assimulatione neglecta, commissum hoc in triplo iuxta legum sanctionem ecclesie cui tis conditionibus semper liberos facit. Idcirco praecipimus, ut nullus ab eis alia nisi divina requirat servitia. 119. Ne Iudaeis adhereant
Abbreviated transcription (Latin):
i metinẽ ⁊ apendechosten qͥcũq miserrimĩ lunci Nisdeanent᷑ relaxari
onẽpntrer e uuide xsipastorẽ comenente des p̃ exerit. quandiuiboci¬
illius ep̃iuisũ fuerit ab eccłȩ liminarib: arceatur. Deiaerlu gers¬
Iue cũq a singulis regib: circa sacras scãs eccłas
sunt constituta uł singuli quiq antistites ꝓcausis eccłastioł mpotrar̃
subpena sacrilegu iugi solidata ȩt̃nitate seruentur dericietiã ñ secti¬
larib iudicib sedepiscopali audientiae reseruentur fas enĩnẽ. ut diui¬
numuneris minstri tẽporailiũ potestatũ subclantur arbitrio. desaehi¬
Siquis in hoc genꝰ sacrilegu pruperit ut ieccłas earũq siui legiitm:
ires mruens sacerdotib & ministris uł ips̃o eultiulo coquȩ aliquidquȩ ñ¬
oportet in iurie inferet diuinicultꝰ in iuriã in conuictos siue confessos
reos capitali sententia nouerit uindicandũ. nec expecteturut ep̃s ir

Expanded text:
rectionem ac pentecosten, quicumque miserrimi vinculis detinentur, relaxari onem promereri. Et iudex si pastorem commonentem despexerit, quamdiu locillius episcopo visum fuerit, ab ecclesiae liminibus arceatur. 108. Des ecclesias sunt constituta, vel singuli quique antistites pro causis ecclesiasticis impetrarunt, sub poena sacrilegii jugi solidata aeternitate serventur. Clerici etiam non saecularibus judicibus, sed episcopali audientiae reserventur; fas enim non est ut divini muneris ministri temporali potestati subdantur. CAP. 298. - De hiSi quis in hoc genus sacrilegii proruperit ut in ecclesias, earumque res irruens, sacerdotibus et ministris, vel ipsi cultui, locoque aliquid importet injuriae, vel inferat ad divini cultus injuriam, in convictos, sive concessos reos capitali sententia noverit judicandum. Nec exspectetur, ut episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cuiꝰ cũq: munuscula eccłȩ sc̃s scripturarũ titulis collata ne¬
saria calliditate abstulerit. fraudauerit. inuaserit. retenta uerit
atq suppresserit. & ñ statim a sac erdote cõmonitis dõ collã retdi¬
deritabeccłȩ catholice cõmũnione pellatur. dediripiendis
Quicũq in genuus uł seruus aliquid diripiendũ indica uerit ut cuiꝰ¬
cũqres euertatur aut peccora aut ium̃ta diripidntur. &ex
hoccȩteiis ꝓbationib publice conuictꝰ inueniatur. ꝓeo qđ indica

Expanded text:
Si quis cujuscunque munuscula ecclesiae sanctis Scripturarum titulis collata, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque suppresserit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communione pellatur. CAP. VII. Quicunque ingenuus vel servus aliquid diripiendum indicaverit, ut cujuscunque res evertatur, aut pecora, aut jumenta diripiantur, et hoc certis probationibus publice convictus inveniatur, pro eo quod indica
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑprobantur. Vt nullus habeat nisi legitamũ coniugium
tnulli liceat nisi letimũ habere cõnubiũ nullus incestum
onis causa relinquat qđ si quisq ꝓpriã expulerit coniugem legĩmo
sbrmatr imonio coniunctã sixpianꝰ eẽ. recte uoluerit: nulli afte¬
ꝓi copule tuni sed auti ta ꝑmaneat aut ꝓprie reconcilietur coniugi¬

Expanded text:
agere. 87. Ut nullus habeat nisi legitimum connubium. agere. 87. Ut nullus habeat nisi legitimum connubium. Ut nulli liceat nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum onis causa, relinquat. Quod si quisque propriam expulerit coniugem legitimo sibi matrimonio coniunctam, si christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed aut ita permaneat, aut propriae reconcilietur coniug
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uindicet quia sicut quisq: scłaris non amplius ꝑi amplius quam
unã habe debet uxorẽ ita & unus quisq prłt ñ amplius qua unã
habe debet ecclam. De prbis abignotis ep̃is erdinatis¬
erine iuri illi a quib: sunt ordinati & dubiũ est eos ep̃os fuisse annon
qui eos erdinauer̃ sibone actionis & catholiciuiri sunt ipsi prbi & in
minis terio xp̃t omĩq lege sc̃a. ⁊edocati & apti ab ep̃o suo benedicti¬
onẽ presbiteratus suscipiant & consecreitur & sic ministerio
sacro fungantur Ut om̃ibus maxima cura sit raesine ep̃i uitã f¬
uitam finiat anima quȩ periclicetur. dehis qͥsideliũ oblationes
Quifideliũ oblationes ab ec lesus uł auire sacerdo tũaufer
auferunt uł ablatas acipunt ñ solũ aliena uota disrũpunt sed
& sãcrilegiũ operantur nec non & ecđȩ dĩ fradatores existunt:
quia ecłe aliquid fraudariuł afferri sacrilegiũ ẽẽ amaiorib:

Expanded text:
sibi vindicet; quia sicut quisque secularis non amplius quam sibi vindicet; quia sicut quisque secularis non amplius quam unam habere debet uxorem, ita et unusquisque presbiter non amplius quam unam habere debet ecclesiam. 76. De prerint viri illi, a quibus sunt ordinati, et dubium est eos episcopos fuisse an non, qui eos ordinaverunt, si bonae actionis et catholici viri sunt ipsi presbiteri et in ministerio Christi omnique lege sancta educati et apti, ab episcopo suo benedictionem presbiteratus suscipiant et consecrentur et sic ministerio sacro fungantur. vitam finiat animaque periclitetur. 84. De his qui fidelium oblationesre sacerdotum auferunt, vel ablatas accipiunt, non solum aliena vota dirumpunt, sed et sacrilegium operantur, nec non et ecclesiae Dei fraudatores existunt. Quia ecclesiae aliquid fraudari, vel auferri, sacrilegium esse a majoribus
Abbreviated transcription (Latin):
& uident᷑ expressum atq scđm legis ordonẽ cũ scripte ee noscuntur
seu conditoris uł testiũ fuerint signis aut sub scriptionib roborare
Quieũq uiolent̃ expulerit possiden tẽ priusquapipsonidicis senten¬
tũ p̃cedat sicausa meliorẽ habuerit ipsam causam dequa agit᷑ ꝑdat᷑:
possedit securꝰ teneat. Siuͦ illud inuadit qđ ꝑiuditiũ obtinere pocuit
&c ausam amittat & aliud tantũ quantũ inuasit reddat xpuil ootuit¬

Expanded text:
m annum expressum atque secundeum legis ordinem conscripte noscuntur seu conditoris vel testium fuerunt siguis aut sub scriptionibus roborate Quicunque violenter expulerit possidentem priusquam pro ipso judicis sententia procedat, si causam meliorem habuerit, ipsam causam de qua agitur perdapossedit securus teneat. Si vero illud invadit quod per judicium obtinere potuit, et causam amittat, et aliud tantum quantum invasit reddat expulso
Abbreviated transcription (Latin):
Syicensa co munione sac̃ dotali fuert auetoritate su spensus Inmc nisolũ ade¬
meoras seletia atocius popsi colloquio atq conmiuo placut aesudidde¬
nsseonat epistolã de si bis qͥcollect e. intra decẽ dies que sit̃ agnitusquȩ
ñfuert securꝰ habeat qͥcollegit. Sane qpost p̃dictũ tep̃eiꝰ calũ psuto
extitesue: at bemicida ecclesi astica districtione dãpiabitur sicit

Expanded text:
quis a communione sacerdotali fuerit auctoritate suspensus, hunc non solum a clericorum, sed etiam a totius populi colloquio atque convivio placuit excludi, donis ponat epistolam: et si is qui collectus est intra decem dies quaesitus agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane qui post praedictum tempus ejus calumniator exstiterit, ut homicida, ecclesiastica districtione damnabitur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
subordine uilicorũ atq actorũ xp̃ianã familiã regere aude anti nec eis
hoc a quo quã fieri p̃cipiatur. Si quis uero c̃trahaec agere p̃sũpserit si ep̃s
aut laicꝰ fuerit cõmunione priuetur & siperseuera ueruit inobȩdien¬
tes: a nathematitantur  declerios falsariisilinisram ipaaut¬
Si prbt uł diaconꝰ in causa peccuniaria falsũ testiũ dixerint ꝑtrẽs
annos separent᷑ a sacroministerio s̃i in croninali causa falsiom dixerit:
deponant᷑ & legitimis pȩnis subiciat᷑ ceteriuͦ clerici inquacũq falsitate
conuicti fuerint degradent᷑ & legitonis subiciant᷑ disciplinis. pũ ius
lericus uł monachus neq exactor ulerici ñ habeant actiones scł arũ¬

Expanded text:
ordine villicorum atque exactorum Christianam familiam regere audeant, nec eis hoc a quoquam fieri praecipiatur. Si quis vero contra haec agere praesumpserit; si episaut laicus fuerit, communione privetur. Et si perseveraverint inoboedientes; anathematizentur. 123. De clericis falsariis. Si presbiter vel diaconus in causa pecuniaria falsum testimonium dixerint, per tres annos separentur a sacro ministerio. Si in criminali causa falsum dixerint, deponantur et legitimis poenis subiciantur. Caeteri vero clerici in quacumque falsitate convicti fuerint, degradentur et legitimis subiciantur disciplinis. 124. Ut leric
Abbreviated transcription (Latin):
Siur & mulien comunxerint᷑ se uimaitrimomu ȩ posted duatrt¬
mulier deuiro non posse nubere cũ ea siqua poterit probare: quoduerũ
sit accipiat alium. deuxoribus & uiris se dimittentibus.
thi uł he qui uxores aut uiros dimit tunt nonnubant sed aut con¬
tinentes maneant aut sibimet reconcilientur. Deep̃if litigantibus
iudices quȩrat & ut iudicato inaliqua causa ep̃o licerat iterare
iudiciũ & finecessẽ fuerit lib̾e ep̃m audire romanũ Abheretico¬
t abheretico nullus benedictionẽ accipiat Inullus benedictionẽ do¬
qui ne scierunt iuxta p̃ceptũ dñĩ saluatoris nr̃i iħui xp̃ibaptitar¬

Expanded text:
ir et mulier conjunxerint se in matrimonio, et postea dixermulier de viro non posse nubere cum eo; si poterit probare quod verum sacrificent. 63. De uxoribus et viris se dimittentibus. Ut hi vel hae, qui uxores aut viros dimittunt, non nubant; sed aut continentes maneant, aut sibimet reconcilientur. 64. De episcopis litiiudices quaerat. Et ut iudicato in aliqua causa episcopo liceat iterare iudicium, et si necesse fuerit, libere episcopum adire Romanum. 65. Ab heretico nullus benedictionem accipiat. Ut ab heretico benedqui nescierunt iuxta praeceptum domini salvatoris nostri Iesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
& mortuũ fuerit aut debilitatũ uł captũ abhostib nullusq hoc
uideritius uirandũ erit in mediũ qđ non extenderit manum
in remꝓximi sui. suscipiatq dñs iuram̃tũ : & ille reddere ñ cogetur
si furto sublatũ fuerit restituat dãpnũ dño suo si cõmestũ ab es
tia deferat ad eũ qđ occisum est & non rest auretur qui a pximo
suo quiquã horũ mutuo postula rit & debilitatũ aut mortuũ fue¬
rit domino p̃sente reddere cõpellatur qđ si imp̃sentiarũ dominus
fuerit ñon restituatur: maximẽ sic̃ duct uenerit promercede
epositũ tuũ aut pignore datũ. aut si aliq uis sibi cõm̃data ce¬
turpitudinẽ ei meplillã disco operies tupitudinẽ mulie¬

Expanded text:
aut debilitatum, vel captum ab hostibus, nullusque hoc viderit, jusjurandum erit in medium, quod non extenderit manum in rem proximi sui, suscipiatque dominus juramentum, et ille reddere non cogatur. Si furto sublatum fuerit, restituat damnum dtia, deferat ad eum, quod occisum est, et non restauretur. Qui a proximo suo quicquam horum mutuo postulaverit et debilitatum aut mortuum fuerit domino non praesente, reddefuerit, non restituatur, maxime si conductus venerit pro mercede epositum tuum aut pignore datum, aut si aliquis sibi commendata ceturpitudinem eius. Nec ullam discooperies turpitudinem mulie
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam gerat. Vt puella desponsata non detuaalteri uiro :
Puellã desponsatã ñ licet parentib: dare alteriure tam̃ ad monasteriũ
licet ire siuoluerit. Baptizati cũ cateciminis nom randucent uI.¶
onlicẽt baptizãtis cũ cat̾icuminis manducare nec sculũ eas dapeł aue
illis dicere q̃uintomagis cũ ex cõmunicatis ab ep̃o uut Sũgontilibus deprbo ora
Siquis prbt ordinatꝰ dep̃henderit señ ee baptitatũ. Vptiretur & ordinetꝰ
iterũ & om̃is quosprius baptirauit. Silib ancillauñ  atrimoniũ acceꝑit
Siquis lib ancillã inmatrimoniũ acceperit ñ habet lt entiã dimittere eã
isi prius consensic amborũ conuincti sunt desadotib& leuitis atq monaesi

Expanded text:
itum. 92. Ut puella desponsata non detur alteri viro. Puellam desponsatam non licet parentibus dare alteri viro. Tamen ad monasterium licet ire, si voluerit. 93. Ut baptizati cum catecuminis non manducent. Non licet baptizatis cum catecuminis manducare nec osculum eis dare vel Ave eis dicere. Quanto magis cum excommunicatis ab episcopo aut cum gentilSi quis presbiter ordinatus de prehenderit se non esse baptizatum, baptizetur et ordinetur iterum et omnes, quos prius baptizaverit. 95. Si liber ancillam in matrimonium accepit. Si quis liber ancillam in matrimonium acceperit, non habet licentiam dimittere eam, si prius consensu amborum co
Abbreviated transcription (Latin):
udicantẽ oportet cuncta rimari & ordinẽ rerũ plena inquisi¬
Fione discucere Interrogandi ac ꝓponendi ad iciendiq pacientia
ꝑactis om̃ib iã nihil amplius babuerint in questione qđ ꝓpponant:¬
& tam diu actio uentiletur : quousq: reiueritas ꝑueniatur. Frequent̃
in terrogari oportet: nealiquid p̃ termissum forteremaneat qđ ad¬
Sunt quidã qui contraecdasticã regulã pugnare uidentur & ꝑtes¬
tes redẽptos putant se ad accusationẽ admitti debere: hi omĩ no
non admittantur : nisi actis publicis docuerint omĩ se sufpicione
carere.Ut nulius cõtra religiuonẽ faciat.
Non liceat impera toriuł cuiquã pietatẽ custodienti aliquid c̃ gra
mandata diuina p̃sumere. Quod lucis non sit de riligune p̃ sa
catis hominib aliquid disponendũ ad tribuatur facultas

Expanded text:
udicantem oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi abjiciendique praebita peractis omnibus iam nihil amplius habuerint in quaestione, quo tamdiu actio ventiletur, quousque rei veritas perveniatur. Frequenter interrogari oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adSunt quidam, qui contra ecclesiasticam regulam pugnare videntur et per testes redemptos putant se ad accusationem admitti debere. Hi omnino non admittantur, nisi actis publicis docuerint, omni se suspicione carere. 402. Ut nullus contra religionem faciat. Non liceat imperatori, vel cuiquam pietatem custodienti aliquid contra mandata divina praesumere. 403. Quod laicis non sit de religione praescatis hominibus aliquid disponendum attribuatur facultas.
Abbreviated transcription (Latin):
in accusatiõ fornicationis impetierit: scđm p̃ceptũ pauli apłi legi¬
tima testimoniã requrantur abillo. qđ si ñpotuerit datis tesci¬
moniis ad pbare qđ dix̃ ex cõmunicationem accusatraccusacor ÷¬
accipiat᷑. De culpabili persona nõ reciorenda
Iraceusitor isꝑsona iiuditio ep̃oꝵ cul pabilis apparuerit: ad eeel¬
arguendũ ñ admittat᷑ nisi deꝓprus causis:Nuiioguci

Expanded text:
cusatione fornicationis impetierit, secundum praeceptum Pauli apostoli legitima testimonia requirantur ab illo. Quod si non potuerit datis testimoniis adprobare quod dixit, excommunicationem accusati accusator accipiat. 395. De culpabili persona non recipienda. Si accusatoris persona in iudicio episcoporum culpabilis apparuerit, ad arguendum non admit
Abbreviated transcription (Latin):
nuimponi neglexerit : honore careat: & duas libras aurifisci iu¬
rib dare cõpellatur. B He rectituendo monas torio o
Nemini regnũ aut cuiquã hominũ in ꝓpriũ
liceat monasteriũ tradere uł cõmutare: uł quocũq comito uen-¬
dere : hoc etiã diuina & apłira atq canonica subanatbm atis
pena sanx̃ auctoritas. Quid si factũ fuerit :̃ non ualebit. Sed his
qui accipit: p̃ciũ amittat. Et qui distrax̃ : p̃ciũ qđ accipit in ip¬
somonasterio amittar: & una cũ p̃cio monasteriũ ꝑdat & ipsȩ
gonasteriũ in pristinũ refornetur stacum u Pe cgnicis¬
Siqus ex scenisis uestẽ sac̃do talẽ aut monasticã uł mulieris religiosẽ uł
qualicũ q ecclastico statu similẽ inducꝰ fuerit: corporali penȩ subsiscat
exilio tradatur ꝙ s te prise ytiene del annorum¬
Asc̃ã romana & a postolica ecła olim statutũ ẽs & anobis snodili
sententia confirmatũ : ut nullus ex sac̃dotali catalogo iudicetur aut

Expanded text:
ni imponere neglexerit, honore careat, et duas libras auri fisci viribus dare conpellatur. 386. De restituendo monasterio. Nemini regum aut cuiquam hominum in proprium liceat monasterium tradere vel commutare vel quocumque commento vendere. Hoc etiam divina et apostolica atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit, non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in pristinum reformetur statum. 387. De liSi quis ex scenicis vestem sacerdotalem aut monasticam vel mulieris religiosae vel qualicunque ecclesiastico statu similem indutus fuerit, corporali poenae subsistat et exilio tradatur. 389. De praescriptione quadrancta Romana et apostolica ecclesia olim statutum est et a nobis synodali sententia confirmatum, ut nullus ex sacerdotali catalogo iudicetur aut
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i loci illius canonicã suscipiat ex cõmunicationẽ uł exclusionem
De electione abtatipae i¬
bbatissa eligantur acuncta congregatione ñ scđm ordinẽ sed quam
melioris opinionis eẽ. constiterit & qũa meliores elegerint. & qui eam
eligunt ꝓponant sc̃is euangłiis dicentes: qđ ñ ꝓpt̃ amicitias uł gratiã
humanã: sed scientes eã fide rectã: & uita castã & administratio¬
nẽ dignã ad omnẽ quȩ statũ monasterii utilẽ : Et tunc confir¬
metur ab ep̃o cui monasteriũ subiectũ ẽ. io¬

Expanded text:
po loci illius canonicam suscipiat excommunicationem vel exclusionem. 384. De electione abbatissae. Abbatissa eligatur a cuncta congregatione non secundum ordinem, sed quam melioris opinionis esse constiterit et quam meliores elegerint. Et qui eam eligunt, proponant sanctis euangeliis, dicentes quod non propter amicitias vel gratiam humanam, sed scientes eam fide rectam et vita castam et administratione dignam ad omnemque statum monasterii utilem. Et tunc confirmetur ab episcopo, cui monasterium subiectum est.